cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dicúil
Cúlra
Ní fios cad iad na dátaí beachta a bhaineann le breith agus bás an mhanaigh. Níl a fhios againn faoin a shaol ach gur dócha gur le ceann de na mainistreacha Gaelacha iomadúla in Impireacht na gCairlínseach é, agus go bhfuair sé eolas pearsanta ar na hoileáin in aice le Sasana agus Albain. Ón bhliain 814 go dtí 816 mhúin Dicúil i gceann de scoileanna de Louis Cráifeach, áit a scríobh sé saothar réalteolaíoch, agus in 825 saothar geografach.
Bhí an-chuid léitheoireachta déanta ag Dicúil; luann sé ó, nó tagraíonn sé do, tríocha scríbhneoir Gréigise agus Laidine, lena n-áirítear Hóiméar, Hecataeus, Héaradatas, Thucydides, Veirgil, Plinias Mór agus an Rí Iuba I, Gaius Julius Solinus, Naomh Isidore agus Paulus Orosius, agus an file Gaelach comhaimseartha Sedulius. Go háirithe, deir sé go n-úsáideann sé na suirbhéanna líomhnaithe ar an domhan Rómhánach a cuireadh i gcrích le hordú ó Iúil Caesar, Ágastas agus Theodosius II.
Eagraíocht Neamhrialtasach
alt=Pekka Haavisto, speaking at a podium|mion| Pekka Haavisto, Aire Forbartha Idirnáisiúnta na hAireachta Gnóthaí Eachtracha san Fhionlainn, ag an gcéad Lá Domhanda ENR i [[Heilsincí in 2014]]
Tugtar Eagraíocht Neamhrialtasach (ENR) ar eagraíocht atá neamhspleách ar rannpháirtíocht rialtais. De ghnáth, is foghrúpa eagraíochtaí iad eagraíochtaí neamhrialtasacha a bhunaíonn saoránaigh, lena n-áirítear clubanna agus comhlachais a sholáthraíonn seirbhísí dá mbaill agus do dhaoine eile. Is eagraíochtaí neamhbhrabúis iad, de ghnáth, agus bíonn go leor acu gníomhach sa daonnúlachas nó sna heolaíochtaí sóisialta. Tugann suirbhéanna le fios go bhfuil leibhéal ard muiníne an phobail in eagraíochtaí neamhrialtasacha, agus mar sin, d’fhéadfadh iad a bhfith ina sheachfhreastalaí úsáideach ar ábhair imní na sochaí agus na ngeallsealbhóirí. Mar sin féin, is féidir le hENRanna a bheith ina ngrúpaí stocaireachta do chorparáidí, amhail an Fóram Eacnamaíoch Domhanda. De réir NGO.org (na heagraíochtaí neamhrialtasacha a bhfuil baint acu leis na Náisiúin Aontaithe), "Is ENR aon ghrúpa saoránach deonach neamhbhrabúis a eagraítear ar leibhéal áitiúil, náisiúnta nó idirnáisiúnta."
PH
Tomhas ar aigéadacht tuaslagáin. Cothrom, a bheag nó a mhór, le míneas logartam coiteann thiúchan na n-ian hidrigine sa tuaslagán (i móil in aghaidh an lítir). San uisce bíonn iolrú thiúchan na n-ian hidrigine [H + ] is na n-ian hiodrocsaíde [OH - ] cothrom le 10-14 ag gnáth-theochtaí. Luíonn pH tuaslagán uisciúil idir 0 (an-aigéadach) agus 14 (an-bhunata). Tugtar tuaslagán neodrach ar thuaslagán le pH = 7.
Seal le Dáithí
Clár siamsaíocht Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 ó 13 Meán Fómhair, 2018 ar aghaidh é Seal le Dáithí. Dáithí Ó Sé a chuireann an clár i láthair.
Tabú
Clár faisnéise a Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 ó 7 Samhain, 2018 ar aghaidh é Tabú.
Victoria Wood
Fuirseoir, ban-aisteoir, amhránaí agus scríbhneoir Sasanach ab ea Victoria Wood (a rugadh ar an 19 Bealtaine 1953 – agus a fuair bás ar an 20 Aibreán 2016).
Macha
Ba bhandia flaithis na hÉireann Ársa í Macha gaolta le Cúige Uladh, go háirithe le hEamhain Mhacha agus Ard Mhacha, a bhfuil ainmnithe aisti.
Tagann roinnt phearsa aníos i Miotaseolaíocht na nGael agus sa bhéaloideas, a chreidtear gurb an bandia céanna iad go bunúsach. Deirtear gurb í ar cheann de na triúr deirfiúacha darb ainm Mór-Ríoghain. Maraon le bandéithe flaithis eile, tá Macha gaolta leis an talamh, torthúlacht, ríogacht, cogadh agus capaill.
Sanasaíocht
Is amhlaidh go bhfraomhaítar an t-ainm ón Prota-Ceilteach *makajā. Dúradh chomh maith gur tugadh Grian Banchure (Banúlacht) uirthi.
Macha, iníon Phartholón
Luaitear Macha i ndán i Leabhar Gabhála na hÉireann mar iníon Pharthalán, ceannaire an chéad gabhál agus áitriú ar Éirinn tar éis an Díleann, cé nach bhfuil tada eile scríofa fúithi.
Macha, bean chéile Neimhidh
De réir foinsí áirithe, tá dara Macha ann, bean chéile Neimhidh, ceannaire an dara gabhál agus áitriú ar Éirinn tar éis an Díleann. Ba í an chéad duine de mhuintir Neimhidh a fuair bás in Éirinn – 12 bliana tar éis a dteachta, de réir Seathrúin Céitinne, 12 lá de réir Annála na gCeithre Máistrí. Deirtear go bhfuil an cnoc a bhfuil sí curtha ann ainmnithe aisti, Ard Mhacha. Glanadh an choill thart timpeall an chnoic ag muintir Neimhidh agus tugadh 'Magh Mhacha ar an áit.
Macha, iníon Ernmais
Deirtear gurbh é Balor a mharaigh Macha i rith an chatha in éadan na bhFomhórach.
Macha Mong Ruad
Ba í Macha Moing Rua (Sean-Ghaeilge: Mong Ruad), iníon Aodh Rua (Sean-Ghaeilge: Áed Ruad) an t-aon banríon amháin i liosta Ard-Ríthe na hÉireann. Dháil a hathair an Ríogacht idir a cholanna ceathrair Díthorba agus Cimbáeth, seacht mbliana an seal. Agus Aodh marbh, d'éiligh Macha an Ríogacht le teacht arís a shealsa. Dhiúltaigh Díthorba agus Cimbáeth go suí bean ar an ríchathaoir. Bhuaigh Macha sa chath a tharla dá bharr, agus maraíodh Díthorba. Phós sí Cimbáeth, agus roinn siad an Ríogacht eatarthu.
Chloígh Macha mic Dhíothorbha tar éis catha eile, agus theith siad go fásach Connacht. Chuaigh Macha féin ar a dtóir, faoi bhréagach lobhair, Bhuail sí iad duine ar dhuine agus iad ag iarraidh caidreamh collaí a bheith acu léi. Cheangail agus d'iompair sí iad go hUlaidh. Ba mhian leis na hUlaidh iad a mharú, ach chuir Macha i ndaoirse iad agus chur iachall orthu Eamhain Mhacha a thógáil mar phríomhchathair nua na nUladh. Tharraing sí na críocha lena heo nó dealg, agus dá bharr sa scéal seo, is é brí le Emain ná eo muin(éal).
Phasmida
mion|Speicis san ord Phasmida Ord feithidí móra le colainneacha is géaga sínithe (cipínigh), nó colainneacha is géaga leata, cosúil le duilleoga (duillínigh). Suas le 30 cm ar fhad. Timpeall 2,500 speiceas ann. Itheann siad uile duilliúr. Scaipthe den chuid is mó i réigiúin thrópaiceacha is fhothrópaiceacha.
Macha
Macha Mong Ruad
Bhí Macha agus a chéile i réim ar feadh seacht mbliana, go dtí go bhfuair sé bás ag Eamhain Mhacha leis an bplá. Bhí sise féin i réim ar feadh ceithre bliana déag ina dhiaidh, nuair a mharaigh Rechtaid Rígderg í.
I bhfoinsí ar leith, faightear croineolaíochtaí ar leith dá réim:
Scríobh Marie-Louise Sjoestedt fúithi: ''"In the person of this second Macha we discover a new aspect of the local goddess, that of the warrior and dominator; and this is combined with the sexual aspect in a specific manner which reappears in other myths, the male partner or partners being dominated by the female."
Macha, bhean chéile Chruinniuc
Ba í Macha, iníon Sainrithe mhic Imbaith bean chéile Chrunnchu, feirmeoir Uladh agus baintreach fir. Tháinig Macha chuig a thigh agus gan labhairt, thosaigh sí ag dul i gcion tí. Go gairid, d'éirigh sí torrach.
Fad is a bhí siad le chéile, mhéadaigh maoin Chrunnchu. Agus é ar tí dul chuig feis eagraithe ag rí na nUladh, thug Macha le fios go n-imeodh sí uaidh dá ndéarfadh sé aon ní fúithi, agus gheall sé nach ndéarfadh. Le linn rás na, ámh, mhaígh sé gurbh fhéidir lena bhean rith níos tapúla ná capaill an rí. D'ordaigh an rí go gcoinní Cruinniuc faoi phian bháis, nára mhór dó cur lena fhocal. Cé go raibh sí trom ar pháiste/í, gaireadh Macha chuig an bhfeis agus chuir an rí iachall uirthi rith in éadan na gcapall. Bhuaigh sí an rás, ach ag an deireadh lig sí scread le pian agus cúpla á sheoladh ar an saol aici; buachaill darbh ainm Fír, agus cailín darbh ainm Fial. As sin amach, de réir an scéil seo, ghlaodh áit an tsaolú Eamhain Mhacha (Cúpla Mhacha).
As an drochmheas agus náire seo, chuir sí mallacht ar na hUlaidh feasta go laga iad — chomh thréith le bean seolta — nuair is déine an tólr orthu. Mhairfeadh an laige ar feadh cúig lae, agus an mhallacht naoi nglúin. Míníonn an scéal an fáth nach raibh fir na nUladh, ach amháin an laoch leathdhia Cú Chulainn, in ann seasamh in aghaidh an ionsaí sa Táin Bó Cuailnge. Léiríonn an scéal gurbh fhéidir leis an mbandia Macha bheith díoltasachagus drochmheas léirithe di, agus conas is cúis tubaiste é drochrí mar rialtóir.
Tá an Macha seo gaolta go háirithe le capaill. Is suntasach é b'fhéidir gur rugadh dhá bhromach ag an am gcéanna agus Cú Chulainn, agus go raibh capaill carabaid aige darbh ainm Liath Mhacha. Cuirtear í go minic i gcomórtas le Rhiannon i Miotaseolaíocht na Breataine Bige.
Ciorcad néarach
mion|300x300px|Anatamaíocht de néarón ilpholach Is ciorcad néarach é tacar néarón idirnasctha ag sionapsaí chun feidhm shonrach a dhéanamh nuair a bhíonn siad gníomhachtaithe. Idirnascann ciorcaid néaracha lena chéile chun líonraí inchinn ar scála mór a chruthú. Is iad na líonraí néaracha bitheolaíocha a spreag leagan amach na líonraí néaracha saorga.
Luath staidéar
deas|mion|394x394px| Ó "Texture of the Nervous System of Man and the Vertebrates" de Santiago Ramón y Cajal. Léiríonn an figiúr éagsúlacht na moirfeolaíochtaí néarónacha sa choirtéis éisteachtacha. Is féidir luathchóireálacha ar líonraí neodracha a fháil i Principles of Psychology, 3ú eagrán  (1872), le Herbert Spencer, Psychiatry (1884) le Theodor Meynert, Principles of Psychology (1890) le William James, agus Project for a Scientific Psychology (comhdhéanta 1895) le  Sigmund Freud. Tuairiscigh Hebb céad riail na foghlama néarónaí i 1949, sa teoiric Hebbiach. De réir sin, is féidir le péireáil gníomhaíocht réamhshionapsach agus iarshionapsach athrú suntasach a dhéanamh ar shaintréithe dinimiciúla an nasc sionapsach agus dá bhr í sin éascú nó bac a chur ar tharchur comhartha.
Naisc idir néaróin
mion| An leagan amach a bhí molta i gcomhair na gciorcad  néarach luailshéimeantach le haghaidh thuiscint na teangan aicsin. Is ionann na poncanna liatha agus réimsí tuisceana teanga, agus cruthaíonn siad líonra le haghaidh na teanga go léir a thuiscint. An ciorcad siamantúil den chóras luadrach, go háirithe luailionadaíocht na gcos (na poncanna buí), imchuimsítear iad nuair a thuigtear focail a bhaineann le cos. Athleasaithe ó Shebani et al. (2013).
William Phillips
Fisiceoir a rugadh ar 5 Samhain 1948 in Wilkes-Barre, Pennsylvania, is ea William D. Phillips.
Roinn sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1997 le Steven Chu is Claude Cohen-Tannoudji as a dtaighde le bealaí a shaothrú chun adaimh a fhuarú is a sháinniú le léas léasair.
Anatoly Sobchak
Scoláire dlí agus polaiteoir de chuid na Rúise ab ea Anatoly Aleksandrovich Sobchak (10 Lúnasa 1937 – 19 Feabhra 2000).
Múinteoir ceannasach carasmatach ab ea é; bhí sé mar mheantóir do Vladimir Putin (a bhí ina chomhghleacaí sóisearach leis in Ollscoil Stáit Leningrad) agus do Dmitry Medvedev (duine dá iar-mhic léinn).
Méara ar Chathair Pheadair ab ea Sobchak ó 1991 go dtí 1996, agus Vladimir Putin ag obair dó. Ach fuair Sobchak anbhás faoi chúinsí amhrasacha sa bhliain 2000.mion|Anatoly Sobchak sna 1900idí|clé
Saol
clé|mion|Sobchak ar dheis, 1994 Céimí de chuid Ollscoil Stáit Leningrad (Ollscoil Stáit St Petersburg faoi láthair) ab ea Sobchak. D'oibrigh sé ansin mar dhlíodóir ar feadh trí bliana sular fhill sé ar an ollscoil chun staidéar a dhéanamh ar a chéad dhochtúireacht dlí, a fuair sé sa bhliain 1965.
Toghadh do Chomhairle Cathrach Leningrad i mí Aibreáin 1990 é agus rinneadh cathaoirleach na comhairle de an mhí dár gcionn. I mí an Mheithimh 1991, ba é an chéad mhéara a toghadh go díreach sa chathair. Athainmníodh an chathair mar St Petersburg ag an am céanna trí reifreann (le tacaíocht láidir ó Sobchak).clé|mion|Dmitry Medvedev, bean Lyudmila Narusova agus iníon Ksenia Sobchak, 2010Bhí Sobchak ina chathaoirleach ar an gcoiste a dhréachtaigh bunreacht reatha Chónaidhm na Rúise, lenar glacadh sa bhliain 1993. Chaill Sobchak toghchán an mhéara sa bhliain 1996 le méid beag agus cúisíodh in éilliú é an bhliain dár gcionn, rud ar ar bhreathnaigh sé agus a lucht tacaíochta mar iarracht an seans a bhí aige Uachtaránacht Chónaidhm na Rúise a bhaint amach a chur ó chrích.
Chaith Sobchak na blianta 1997-1999 ar deoraíocht i bPáras. Ach thosaigh feabhas ag teacht ar chúrsaí leis, ó thaobh a shaoil phearsanta pholaitiúil nuair a thosaigh Vladimir Putin ag teannadh isteach le ceannas polaitiúil na Rúise. clé|mion|Ksenia nó Xenia Sobchak sa bhliain 2017
D'fhill sé an Rúis roinnt seachtainí sula ndearnadh Príomh-Aire na tíre de Putin, i ndiaidh do na cúisimh ina choinne a bheith tarraingthe siar.
Le linn na míonna a bhí fágtha dá shaol, thug Sobchak tacaíocht ríthábhachtach d'fheachtas Putin a bheith tofa ina Uachtarán ar an Rúis sa bhliain 2000.
Bás
Fuair Sobchak anbhás agus in aois 62 bliain dó. Thit na gardaí cosanta tinn ag an am céanna. Dúradh go bhfuair Sobchak bás de bharr taom croí agus go raibh fadhb fhadtéarmach aige leis. Ach creideadh go forleathan abhus ag an am gur d’aon ghnó a nimhíodh
Fiosraíodh ráflaí gur dhúnmharaigh a chéilí comhraic polaitíochta é. Níor thángthas ar aon chinneadh críochnaitheach riamh.
Tionchar
Bhí iníon Sobchak, Ksenia Sobchak, ina iarrthóir ag toghchán uachtaránachta na Rúise 2018.
Cé gur chuir sí í féin chun tosaigh mar chéile comhraic ag Putin, ceistíodh go forleathan an raibh a hiarrthóireacht ina fíordhúshlán roimh an Uachtarán, mar gheall ar a dhlúthchaidreamh polaitiúil pearsanta a bhí aige lena hathair.
Dancing on Ice (sraith 10)
Is comórtas damhsa teilifíse é Dancing on Ice, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar ITV. Thosaigh an deichiú sraith ar an 7 Eanáir 2018 agus chríochnaigh sé ar an 4 Márta 2018.
Ba iad Christopher Dean, Jayne Torvill, Jason Gardiner agus Ashley Banjo na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Jake Quickenden agus Vanessa Bauer an tsraith.
Páirtí Liobraíoch (RA)
Is páirtí sa Ríocht Aontaithe é an Páirtí Liobraíoch. Sa bhliain 2007 a bunaíodh é.
Is ball den pháirtí é an feisire i bParlaimint na hEorpa Bill Etheridge.
Pearóid liath Afracach
Is éan é an phearóid liath Afracach (Psittacus erithacus). Is baill d'fhine na Psittacidae iad. Tá sí dúchasach i lár na hAfraice.
Taraz
Cathair sa Chasacstáin is ea Taraz, agus é suite i ndeisceart na tíre gar do theorainn na Cirgeastáine. Príomhbhaile riaracháin réigiún Jambyl atá ann. Sa bhliain 2009 bhí cónaí ar 402,262 duine in Taraz.
Téann stair na cathrach fada siar sa stair. Sa bhliain 2001 ceiliúradh a 2,000ú bliain. Suíomh trádála ar Bhóthar an tSíoda a bhíodh ann agus bhí ról ag Taraz i dtionscnamh an pháipéir isteach san Iarthar i ndiaidh do fhórsa Arabach déantúsóirí páipéir Síneacha a ghabháil sa chathair.
Daonra ileitneach atá in Taraz. Tá na Rúisigh, Úisbéicigh, agus Casacaigh líonmhar ann.
Marlee Matlin
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Marlee Beth Matlin. Rugadh í ar an 24 Lúnasa 1965. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1987. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 1987.
Geraldine Page
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Geraldine Sue Page (22 Samhain, 1924 – 13 Meitheamh, 1987). Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1986.
Síceolaíocht Piaget
Modh oibre sa tsíceolaíocht, bunaithe ar shaothar Jean Piaget, a bhíonn ag iarraidh a thuiscint conas a fhaigheann daoine eolas mar orgánaigh bhitheolaíocha. Tosaíonn forbairt sa mhodh oibre seo le cumais loighciúla a fháil de réir a chéile trí idirghníomhú leis an timpeallacht. Mar shampla, is gá do pháistí a fhoghlaim go bhfuil réada is daoine fós ann nuair nach mbíonn siad le feiceáil. Is gá do pháiste scoile réiteach a fháil idir píosaí contrártha eolais, idir cuspóirí gearrthéarmacha, meántéarmacha is fadtéarmacha, agus a leithéid. Mar thoradh ar smaointe Piaget, tá cuid mhaith den bhunscolaíocht bunaithe ar fhéinfhionnadh is an bhunteoiric go bhfuil sraith staideanna intleachtacha is gá dul tríothu agus nach féidir brostú tríothu an oiread sin.
Gruffudd Eifion Owen
Bard nó file Breatnach is ea Gruffudd Eifion Owen (a rugadh i 1985/1986). Bhuaigh sé an 'cadair' (nó an chathaoir sa Ghaeilge)'Eisteddfod Genedlaethol Cymru Caerdydd 2018'agus an Bonn Drámaíochta ag Eisteddfod yr Urdd i mBá Chaerdydd sa bhliain 2009.
Luathshaol agus oideachas
Tógadh é ag Mwllheli agus d'fhreastail sé ar Ysgol Glan y Môr, ag staidéir an Bhreatnais, Stair agus Drámaíocht go 'Leibhéal A'. Ina dhéagóir, d'fhreastail sé ar cheachtanna 'cynganeddu' (Coincheap bunúsach a bhaineann le socrú fuaime laistigh de líne amháin, ag baint úsáide as béim, uaim agus rím.) le Ifan Prys agus Meirion MacIntyre Huws. Chuaigh sé chun staidéar a dhéanamh ar an Bhreatnais ag Ollscoil Aberystwyth, agus tar éis céime a bhaint amach, chuaigh sé ar aghaidh agus é i mbun aiste M.Phil a scríobh faoin laoch mór Wil Sam.
Beathaisnéis
Bíonn cónaí ar Gruff i gCaerdydd agus is eagarthóir scéalalta é ar shraith 'Pobol y Cwm'. Sa bhliain 2015, d'fhoilsigh sé imleabhar de dhánta dochta agus scaoilte, 'Hel Llus yn y Glaw' a shroich gearrliosta 'Llyfr y Flwyddyn 2016'(Categori Barddoniaeth) (Gaeilge: Leabhar na Bliana 2016, i gCatagóir na Filíochta).
William Hurt
Aisteoir Meiriceánach ba ea William McChord Hurt (20 Márta 1950 - 13 Márta 2022). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna Gradaim Academy i 1986.
Gruffudd Eifion Owen
Beathaisnéis
Tá sé ina bhall den fhoireann a eagraíonn tráthnónta filíochta i 'Bragdy’r Beirddn' (Gaeilge: Grúdlann na nGrúdlann) sa phríomhchathair. Is ball é d'fhoireann iomaíochta Llŷn ac Eifionydd agus an fhoireann Talwrn 'Y Ffoaduriaid' (Gaeilge: Na teifigh). Bhuaigh sé an stôl (Gaeilge:an stól) Stomp Fawr Caerdydd sa bhliain 2017 agus an stól 'Stomp Fwy Caerdydd sa bhliain 2018.
Piaine
Luibh nó tom ilbhliantúil is an phiaine, í dúchasach don Eoraip (an Ghréig go háirithe), an Áise is iarthar Mheiriceá Thuaidh. Na duilleoga roinnte ina nduilleoigíní maothánacha. Na bláthanna mór feiceálach, le dathanna ó bhán nó buí go dtí bándearg nó dearg, suas le 15 cm ar leithead le 5-10 peiteal is an iliomad staimíní. An-chuid cineálacha, hibridí is saghsanna saothraithe a fhástar mar mhaisiúchán. Áirítear faoi láthair 33 speiceas di a bheith ann.
Adam Price
Is polaiteoir Breatnach é Adam Price. Rugadh é ar an 23 Meán Fómhair 1968. Tá sé ina cheannaire ar Phlaid Cymru ó 28 Meán Fómhair 2018, i ndiaidh dó an ceannaire tráthúil Leanne Wood a bhualadh i gcomórtas ceannais.
Drew Binsky
mion|260x260px| Tíortha atá cuairt tugtha ag Drew orthu Is blagálaí agus fís-bhlagálaí taistil Meiriceánach é Drew Goldberg, ar a dtugtar Drew Binsky air fosta, (a rugadh ar 24 Bealtaine, 1991). Déanann Binsky a chuid taistil a dhoiciméadú ar a chainéal YouTube agus ar chuntais meán sóisialta eile. Faoi Mhárta 2020, bhí cuairt tugtha aige ar 191 tír agus bhí beartaithe aige cuairt a thabhairt ar gach tír ar domhan faoi Mheitheamh 2020 go dtí gur chuir paindéim COVID-19 a thurais go dtí an cúpla thír dheireanach ar fionraí. Bhí Curiarracht Domhanda Guinness don chuid is mó de chuairteanna ar Shuíomhana Oidhreachta Domhanda UNESCO i 24 uair an chloig aige ó 2016 go 2019.
Jean Piaget
Síceolaí agus fealsúnaí a rugadh i Neuchâtel na hEilvéise ab ea Jean Piaget (9 Lúnasa 1896 – 16 Meán Fómhair 1980). Tá cáil air as a thaighde ar fhorbairt feidhmeanna cognaíocha i bpáistí go háirihe. clé|mion|alt=|207x207px|Jean Piaget
Adam Price
I Mí na Samhna 2019, mhol sé go gcruthófaí níos mó comhoibrithe idir na náisiúin Cheilteacha, agus é ag labhairt faoi thodhchaí na Breataine Bige i ndiaidh an Bhreatimeachta. Dúirt sé gur cheart banc infheistíochta roinnte idir na tíortha Ceilteacha chun tionscnaimh nua infreastruchtúir idir na tíortha a chothú. Agus é ag labhairt le RTÉ, dúirt sé freisin gurbh fhéidir go ndéanfadh an Bhreatain Bheag agus Éire níos mó comhoibrithe le tacú lena dteangacha dúchais, go háirithe le bealaigh nua a aimsiú chun cabhrú leis an bhforbairt eacnamaíochta sna Gaeltachtaí tuaithe agus i réigiúin tuaithe na Breatnaise.
Jean Piaget
Saothar
Chuir Piaget síos ar a thorthaí i leabhair cosúil le La Naissance de l'intelligence chez l'enfant (Breith na hIntleachta sa Naíonán, 1948). Sa bhliain 1968, foilsíodh Le Structuralisme le Jean Piaget. clé|mion|177x177px|An t-aigneolaí Jean Piaget le Roland Zumbühl ó Picswiss. Is é Piaget a chur teideal ar theoiric an tógachais ina maítear go n-eisíonn daoine eolas agus ina n-aimsíonn daoine ciall agus brí on tsaol atá bunaithe ar a dtaithí ar an saol. Bhí Piaget den tuairim nach raibh sé ar chumas an duine daonna an t-eolas a tugtar dóibh a fhoghlaim agus a úsáid láithreach bonn; bíonn ar an duine daonna a c(h)uid eolais féin a chruthú dó féin.
Neamhain
I Miotaseolaíocht na nGael, is bandia í Neamhain (Sean-Ghaeilge: Nemain) a sheasann do scrios an chogaidh. Sna téacsanna ársa ina thagann Mór-Ríoghain i láthair mar trí-bhandia — an triúr deirfiúracha a mbíonn sna Morrígna ann  — is í Neamhain ar cheann de na deirfiúracha.
Jean Piaget
Piaget in Éirinn
Foilsíodh curaclam nua bunscoile sa bhliain 1971. Tugadh modhanna múinteoireachta a d’eascair as teoiricí Piaget chun cinn sa churaclam nua agus díríodh ar churaclam a bhí gasúr-lárnaithe. Ar thuiscintí Piaget ar an bhfoghlaim mar phróiseas ghníomhach a bhí an cur chuige bunaithe.
Drew Binsky
Óige agus oideachas
Rugadh Binsky leis an ainm Drew Goldberg i Dallas, Texas, SAM agus d’fhás sé suas i Scottsdale, Arizona, SAM. Is leasainm de bhunadh Giúdach Gearmánach a thug a theaghlach dó é "Binsky". D’fhreastail sé ar Ollscoil Wisconsin-Madison, agus bhain sé céim san eacnamaíocht agus san fhiontraíocht amach in 2013. Le linn a bhliana sóisearaí ar an ollscoil, ghlac sé páirt i gclár staidéir thar lear i bPrág, An tSeic. Rinne sé staidéar ansin ar feadh seimeastar, agus lena linn sin thaistil sé chuig níos mó ná 20 tír fud fad na hEorpa, agus shocraigh sé slí bheatha a dhéanamh as taisteal.
Neamhain
Seanscéalta
Sa Táin Bó Cuailnge, chuir Neamhain na hairm trí na céile, sa dóigh is go ndearna comrádaí ár ar a chéile. Nuair a tháinig arm Méabha ag Magh-Tregham (i gContae an Longfoirt an lae inniu), ar a slí go Cuailnge, nocht Neamhain í féin ina measc: “''Then the Neamhain attacked them, and that was not the most comfortable night with them, from the uproar of the giant Dubhthach through his sleep. The bands were immediately startled, and the army confounded, until Méabh went to check the confusion.”
Drew Binsky
Slí Bheatha
I ndiaidh dó críochnú leis an ollscoil ghlac Goldberg post ag teagasc Béarla i Seoul sa Chóiré Theas. Chaith sé 18 mí ansin, agus thaistil sé go 20 tír san Áise le linn na tréimhse sin. D'éirigh sé as a phost teagaisc i mí Eanáir 2015 agus dhírigh sé ar thaisteal go lánaimseartha ina dhiaidh sin. Faoi Dheireadh Fómhair 2015, bhí cuairt tugtha aige ar 73 tír san iomlán. Chomh maith leis sin chuir sé tús le blag darb ainm "The Hungry Partier" (ar a tugadh "Drew Binsky" air ina dhiaidh sin) agus thosaigh sé ag déanamh taifead dá chuid taistil ar Instagram agus Snapchat.
Neamhain
Seanscéalta
In "Breslech Maighe Muirthemhne”, insítear gurbh Neamhain í bandia cumhachta na nGael, arbh fhéidir léi céad fear a mharú le haon rosc catha amháin: "Neamhain confused the army; and the four provinces of Eriu dashed themselves against the points of their own spears and weapons, so that one hundred warriors died of fear and trembling in the middle of the fort and encampment that night."
Drew Binsky
Slí Bheatha
In 2017, cheannaigh a ghirseach, Deanna Sallao, ceamara dó agus spreag sin é le físeáin a chruthú agus iad a phostáil ar a chainéal YouTube (ar a dtugtar "Drew Binsky" air fosta). Is minic a uaslódálann sé físeáin chuig an cainéal. I mí na Bealtaine 2017, d'uaslódáil sé físeáin de thuras eagraithe chun na Cóiré Thuaidh ar a chainéil YouTube agus Facebook. Chruinnigh na físeáin os cionn 10 milliún amharc. Thosaigh Binsky ag saothrú airgid ó ioncam fógraíochta ar YouTube agus Facebook agus ghlac sé páirt i gcomhpháirtíochtaí urraithe le brandaí éagsúla. Tá os cionn 4 mhilliún leantóir aige ar na meáin shóisialta agus tá dhá Churiarracht Domhanda Guinness aige: ag tabhairt cuairt ar an mhéid is mó suíomhanna Oidhreachta UNESCO i dtréimhse 24 uair an chloig agus an pacáil cáis is gaiste a dhéanamh. In 2018, thosaigh sé ag cónaí i mBancác na Téalainne.
Neamhain
Seanscéalta
Tagann sí i láthair scaití mar bhean ní, ag caoineadh ar bhruach abhann, ag ní na n-éadaí nó ionathar de laoch gan rath.
Clann
In Sannas Chormaic, deirtear gurbh í Neamhain bean chéile Neide, dia an chogaidh. I ndán sa Leabhar Laighneach (fol. 6, a2), ba iad Badhbh agus Neamhain beirt mná céile Neide:
Drew Binsky
Slí Bheatha
In 2020, d’fhógair Binsky go n-eisofar clár faisnéise fána chuid taistil darb ainm Border 197.
Neamhain
Clann
Ar leathanach 5, a2 san MS céanna, deirtear gurbh iad Fea agus Neamhain mná céile Neide, ach i ndán faoi Aileach ón Dinnseanchas caomhnaithe san "Ordnance Memoir of Templemore" (lch. 226), deirtear nach bhfuil ach Neamhain amháin bréan chéile Neide. Also, in the Irish books of genealogy, both Fea and Neamhain are said to have been beirt iníonacha Ealcmhair de Bhrú na Bóinne, agus mná céile Neide Mhic Indae. '' This identical kinship of Fea and Nemhain implies that the two are one and the same personality.
Sanasaíocht
Is iad leaganacha a "dia-ainm" (Béarla theonym) sna téacsanna ná Nemon, Nemain agus Neman. Cuireann seo in iúl go mbeadh fréamh Prota-Ceiltis ann, dá mb'a leithéid ann ag an am seo, na *Nemānjā, *Nemani-s nó *Nemoni-s.
Drew Binsky
Slí Bheatha
Bhain sé a thír deireanach atá ina bhall de na Náisiúin Aontaithe, An Araib Shádach, amach ar an 29ú Deireadh Fómhair 2021.
Neamhain
Sanasaíocht
Níltear ar aon ghuth maidir le sanasaíocht an ainm. Mhol Squire (2000:45) gur 'nimhneach' a bhí i gceist, fréamhaithe ón bProta-Ceiltis *nemi- 'rud a thugtar', (Sean-Ghaeilge nem, iol. neimi, nimh). Ach is léir gur ainmfhocail i-fréamh é *nemi-, cé gur a-fréamh agus o-fréamh faoi seach iad na foirmeacha athchruthuithe *Nemā-njā, *Nema-ni-s, agus *Nemo-ni-s.
Mar an gcéanna, ní hionann an Prota-Ceiltis *nāmant- 'namhad' (Sean-Ghaeilge náma, gin. námat, iol. námait ) agus *Nemānjā, *Nemani-s nó *Nemoni-s chun iad a chur i gcomórtas a chéile.
I ndeireadh na dála, is sochreidte é gur foirm an fhocail Prota-Ind-Eorpaigh *nem- ('gabh, tóg, tabhair amach') é, gaolta leis an nGréigis Ársa Némesis, samhail an cheartais chúitigh i Miotaseolaíocht na Gréige. Tá an focal seo gaolta le Nomos, le brí gnás nó dlí, agus freisin roinn, nó dáil. Is é an fhréamh Prota-Ind-Eorpachféin an fhréamh den tSean-Ard-Ghearmáinis nâma 'creach'; Gearmáinis nehmen, 'tóg'; Béarla aclaí; Zend nemanh 'coir'; Albáinis name 'mallacht'; agus Breatnais, Coirnis agus Briotáinis nam, 'locht'. De réir na teoirice seo, ba í bhrí an t-ainm ná an 'Mór-Thógóir' nó an 'Mór-Chionroinneoir'.
Holly Hunter
Is aisteoir Meiriceánach í Holly Hunter. Rugadh í ar an 20 Márta 1958. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1994. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 1994.
Kathy Bates
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Kathleen Doyle Bates. Rugadh í ar an 24 Lúnasa 1948. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir Is Fearr sna gradaim Academy i 1991. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir Is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 1991.
Nathair thí Afracach
Ainmhí feoiliteach is ea an Nathair thí Afracach. Reiptíl atá ann.
Pianó ullmhaithe
Is éard atá i gceist le pianó ullmhaithe pianó a bhfuil réada coimhthíocha ionsáite, go minic idir na sreanga chun an tondath a athrú rud éigin i gcás nótaí áirithe nó na nótaí uile. Baineann cumadóirí nua-aoiseacha áirithe feidhm as a leithéid.
Ibn Hajar al-Asqalani
clé|mion|Fathul Bari bisyarhi Shahih al-Bukhari  le  Ibn Hajar Asqalani Ileolaí, dlí-eolaí agus scoláire de chuid Ioslam ab ea Ibn Hajar al-Asqalani (ابن حجر العسقلاني‎, nó Shihāb al-Dīn Abū ‘l-Faḍl Aḥmad ibn Nūr al-Dīn ʿAlī ibn Muḥammad ibn Ḥajar al-ʿAsqalānī al-Kināni) (18 Feabhra 1372 – 2 Feabhra 1449 / 773 - 852 A.H.). clé|mion|Síniú Ibn Hajar ag bun an leathanaigh
Saol
Rugadh Ibn Hajar al-Asqalani i gCaireo, a bhí chun tosaigh sa madhhab Shafi`i (ceann de na ceithre ghluaiseacht maidir leis an dlí Ioslamach atá chun tosaigh i measc na Moslamach Sunnaíoch).
Scoláire bisiúil ba ea Ibn Hajar a bhfuil tionchar mór aige fós, ar fearr aithne air as an tráchtaireacht a rinne sé ar an Sahih al-Bukhari (atá i measc na mbailiúchán d'fhocail agus gníomhartha de chuid fháidh Ioslam, Muhammad, a nglactar leo is forleithne.)
Bhí Ibn Hajar ina phríomh-qadi (breitheamh) le haghaidh an madhhab Shafi`i faoi Shabhdánacht na Mamalúcach ar roinnt ócáidí agus tá sé gairthe as bheith ina Shaykh al-Islām, in éineacht le níos lú ná fiche scoláire eile sna hocht gcéad bliain sula ndearna na hOtamánaigh post ceaptha de, i ngrádlathas an chórais riaracháin a bhí acu.
Bhí a bhean chéile, Anas Khatun, ina scoláire Ioslamach mór le rá freisin.
Patrick Modiano
mion|clé|Patrick Modiano (r. 1945) ag preasocáid [[Acadamh na Sualainne|Acadaimh na Sualainne i gcathair Stócólm na Sualainne ar an 6ú lá de mhí na Nollag 2014.]]
Nicolas Cage
Is aisteoir Meiriceánach é Nicolas Kim Coppola nó Nicolas Cage mar is fearr aithne air. Rugadh é ar an 7 Eanáir, 1964. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna Gradaim Academy i 1996.
Patrick Modiano
Ba sa bhliain 2014 a moladh Duais Nobel na Litríochta do Mhodiano mar aitheantas ar a chuid scríbhneoireachta agus ar "bhua na cuimhne" atá aige, bua as a mbaineann sé úsáid, dar le hAcadamh na Sualainne, chun "na beathaí is díomuaine agus saol na Forghabhála a chur in iúl dúinn". Ba é Modiano an cúigiú scríbhneoir Francach déag ar moladh Duais Nobel na Litríochta dó.
Prince
Amhránaí, ilcheoltóir, cumadóir, léiritheoir agus aisteoir Meiriceánach ab ea Prince Rogers Nelson (7 Meitheamh 1958 a rugadh é agus ar an 21 Aibreán 2016 a fuair sé bás). clé|mion|218x218px|2014
Frances McDormand
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Frances Louise McDormand. Rugadh í ar an 23 Metheamh 1957. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1997 agus i 2018. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 2018.
Prince
Gairm
Ceoltóir an-thorthúil a bhí ann, agus aithne air mar chumadóir nuálach a bhíodh ag forbairt go síoraí agus ag meascadh seánraí éagsúla le chéile - idir func, rac-cheol, rithim agus gormacha, anamcheol agus pop.
Tá Prince ar dhuine de na ceoltóirí is mó díol riamh, agus thart ar chéad milliún céirnín díolta aige. Bhuaigh sé seacht nGradam Grammy, Gradam an Acadaimh amháin agus bronnadh áit sa Rock and Roll Hall of Fame air sa bhliain 2004.
Bás
D'éag Prince in ardaitheoir dá chuid, i Paisley Park, lasmuigh de Minneapolis, ina aonar, ar an 21 Aibreán 2016, tar éis dó a bheith tinn le dhá sheachtain anuas. D'éag sé de bharr ródháileog drugaí (Fentanyl)...bás tionóisceach is cosúil. Bhí sé mearaithe ag pianmhúcháin ar feadh coicíse, agus níor fhág sé an teach i rith an ama. clé|mion|233x233px|“Treasures of the Hard Rock”, Hard Rock Cafe Surfers Paradise 2013
Soundcloud
Is éard atá i SoundCloud ná ardán láithreán gréasáin fuaime idir cainte agus ceoil le roinnt idir úsáideoirí timpeall na cruinne trí uaslódáil a dhéanamh ar chomhaid nó podchraoltaí cainte agus/nó ceoil. Tá an comhlacht lonnaithe i mBeirlín sa Ghearmáin. Bunaíodh iad in 2007 agus seoladh suíomh gréasáin Soundcloud in 2008.
Pic
An t-iarmhar dubh leathsholadach a fhágtar tar éis driogadh tarra, a úsáidtear i ndéanamh bitiúmain is dromchlaí bóthair. Cuimsíonn sí meascán coimpléascach hidreacarbón is roisíní, intuaslagtha i gcuid de na tuaslagóirí orgánacha.
Clog cuaiche
deas|200px|thumb|Clog cuaiche Is clog a bhuaileann ar an uair le fuaim air mar glaoigh an chuach agus tá cuach mheicniúil ann go iondúil a thagann amach le gach aon nóta é clog cuaiche.
Adrien Brody
Is aisteoir Meiriceánach é Adrien Nicholas Brody. Rugadh é ar an 14 Aibreán, 1973. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna Gradaim Academy i 2003.
Marion Cotillard
Is ban-aisteoir Francach í Marion Cotillard. Rugadh í ar an 30 Meán Fómhair 1975. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 2008. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr i gCoiméide nó Ceoldráma sna gradaim Golden Globe i 2007.
Dioscliosta Harry Styles
Is éard atá i ndioscliosta an amhránaí agus scríbhneoir amhrán Sasanach Harry Styles ná albam stiúideo amháin, trí shingil mar ealaíontóir ceoil aonréadach.
Picire
Mamach is ea an picire, atá dúchasach d'fhoraoisí is scrobarnach thirim coille i Meiriceá Láir is Theas. Artadachtail, coibhéis mhuc an tSeandomhain, ach níos lú agus 3 mhéar coise ar na géaga cúil (in ionad 4 cinn). Fásann na starrfhiacla síos.
Jean Dujardin
Is aisteoir Francach é Jean Dujardin. Rugadh é ar an 19 Meitheamh, 1972. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna Gradaim Academy i 2012. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr i gCoiméide nó Ceoldráma sna gradaim Golden Globe i 2012.
Billy Wright
mion|Cuimhneacháin Billy Wright i n[[Dún Geanainn]] Bhí Billy Wright (7 Iúil 1960 - 27 Nollaig 1997), sraithmharfóir, dúnmharfóir ciontaithe agus síceapatach, ina cheannaire ar Fhórsa na nÓglach Dílseach (LVF).
Feallmharaíodh Wright sa Cheis Fhada. Bhí príosún aigh eile ó hArm Fuascailte Náisiúnta na hÉireann (an tINLA) freagrach as. mion|Múrphictiúr UVF i mBéal Feirste
Cúlra
Sa bhliain 1996, scoilt grúpaí áirithe paraimíleata faoi cheist na síochána, agus tháinig dreamanna nua ar an bhfód a thosaigh ag cur a gcogaidh féin beag beann ar an gcomhaontú. B'é Fórsa Óglaigh Uladh an chéad ghrúpa a thit as a chéile de dheasca an easaontais, nuair a bhunaigh na heasaontóirí drong úr, Fórsa na nÓglach Dílseach (LVF, Loyalist Volunteer Force) sa bhliain 1996.
2000idí
Níos déanaí, sna 2000idí, bhí Willie Frazer ón eagraíocht úd FAIR - Families Acting for Innocent Relatives ("Teaghlaigh ag Gníomhú thar cionn a Muintire Neamhchiontaí") - ar dhuine acu siúd a bhunaigh "Love Ulster". Ag an am, dúirt Frazer, mar shampla, nár chóir aon duine de na paraimíleataigh Dhílseacha a chaitheamh i bpríosún riamh, agus go raibh an-bhá aige le Billy Wright - agus Fórsa na nÓglach Dílseach a bhí sáite sna dúnmharuithe seicteacha timpeall Phort an Dúnáin. Bhí sé i mbun na Círéibeacha i mBaile Átha Cliath sa bhliain 2006.
Eddie Redmayne
Is aisteoir Sasanach é Edward John David Redmayne. Rugadh é ar an 6 Eanáir, 1982. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna Gradaim Academy i 2015. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 2015.
Brie Larson
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Brianne Sidonie Desaulniers nó Brie Larson mar a aithnítear í go gairmiúil. Rugadh í ar an 1 Deireadh Fómhair 1989. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir Is Fearr sna gradaim Academy i 2016. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir Is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 2016.
Ollscoil Wolverhampton
Ollscoil poiblí lonnaithe thar ceithre champas i Staffordshire agus Shropshire sa Lár-Réigiún Thiar i Sasana is ea Ollscoil Wolverhampton (English: The University of Wolverhampton).
Tá an campas is mó lonnaithe i gcathair Wolverhampton agus tá campais acu i Walsall agus Telford agus sa Champas Eolaíochta Ollscoil Wolverhampton sa chathair. Tá Ionad Sláinte le haghaidh abhair altraí ag an ollscoil lonnaithe in Burton upon Trent freisin.
Tá breis is 21,000 míle dalta ag freastal ar an ollscoil in 2022/2023. .
Tá caidreamh oideachasúil ag an ollscoil le Choláiste Dhúlaigh, Coláiste Breisoideachais i  mBaile Átha Cliath.
Forest Whitaker
Is aisteoir, stiúrthóir agus léiritheoir Meiriceánach é Forest Steven Whitaker. Rugadh é ar an 15 Iúil 1961. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna Gradaim Academy i 2007. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 2007. Is é bunaitheoir agus príomhoifigeach feidhmiúcháin (POF) an Whitaker Peace and Development Initiative (WPDI) é.
Rugadh Whitaker in Longview, Texas. Nuair a bhí sé 4 bliana d'aois thug a theaghlach aghaidh ar Chalifornia.
Ba in Fast Times at Ridgemont High (1982) a bhí sé le feiceáil i scannán den chéad uair, nach mór. Moltar é go mór mhór as doimhne a charachtar in scannáin mar The Crying Game, Platoon.
Pian
Mothú gránna a tharlaíonn de bharr an iomarca spreagtha do néarchinn chéadfacha, mar shampla le teas, fuaire, brú, dochar nó gortú don fhíochán. Tá pianbhraiteoirí ar fud dromchla na colainne, agus an-chuid áiteanna taobh istigh den cholainn freisin. Iompraíonn snáithíní néarógacha iniompracha na comharthaí spreagtha chuig néarláir comhfheasa san inchinn, áit a mbraitear an phian.
Tagann déine an bhunspreagtha is fachtóirí síceolaíocha atá in ann peiptídí (einceifiliní is ionoirfiní) a fhuascailt san inchinn is corda an dromlaigh chun an phian a mhaolú, chun déine na péine a bhraitear a chinneadh san áireamh.
Saicín (bitheolaíocht agus ceimic)
Sa bhitheolaíocht cille, is éard is saicín ann ná struchtúr beag laistigh de chill, comhdhéanta de sreabhach foriata le déchiseal lipidí. Cruthaítear saicíní go nádúrtha le linn phróiseas an eisfheartha (eisicíotóis), na hiontágála (fagaicíotóis agus inchíotóis) agus iompar na n-ábhar taobh istigh den chíteaplasma. Mar mhalairt air sin, is féidir iad a bheith déanta go saorga, sa chás seo tugtar lipeasóim orthu. Mura bhfuil ach déchiseal fosfailipide amháin, tugtar saicíní aonlannógacha lipeasómach orthu; murach sin tugtar illannógacha orthu. Bíonn an seicin mórthimpeall an tsaicín sa phas lannógach, cosúil leis an seicin phlasma, agus is féidir leis na  saicíní teacht le chéile leis an seicin phlasma lena gcion a scaoileadh lasmuigh den chill. Freisin, is féidir le saicíní comhtháthú le orgánaidí eile laistigh den chill.
Pian
Pian a imíonn nuair a leigheastar an galar, is pian ghéar í, cosantach don duine.
Nuair nach n-imíonn an phian le leigheas an ghalair, is pian ainsealach í.
Auguste Antoine Piccard
Fisicí a rugadh i mBasel na hEilvéise ab ea Auguste Antoine Piccard (28 Eanáir 1884–24 Márta 1962). I 1932 chuaigh sé suas 16,940 m sa strataisféar i mbalún. I 1948 rinne sé taiscéaladh ar dhoimhneachtaí an aigéin siar ó chósta thiar na hAfraice i mbatascaife a thóg sé féin.
Pian
mion|clé|Coirtéis chéadfach
Uaireanta mothaíonn duine pian áit éigin ar a chraiceann cé go mbíonn an dochar in orgán inmheánach i ndáiríre, cosúil leis na pianta de bharr aingíne chléibh a mhothaíonn an duine ina ghéag chlé. Pian tharchurtha is ea í seo, a tharlaíonn de bhrí go mbíonn an néaróg chéanna ó chorda an dromlaigh ag freastal ar an orgán fabhtach agus an réigiún den chraiceann.
Alexander Knox
B'aisteoir Ceanadach é Alexander Knox (16 Eanáir 1907 – 25 Aibreán 1995). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna gradaim Golden Globe i 1945.
Salford
Cathair i Manchain Mhór is ea Salford. Bhí 72,750 duine ina gcónaí i Salford sa bhliain 2001.
Star Wars Episode IX: The Rise of Skywalker
Scannán is ea Star Wars Episode IX: The Rise of Skywalker (2019). Is é Rian Johnson stiúrthóir an scannáin. Is é an naoú ceann de na naoi scannáin sa tsraith úd Star Wars.
Casey Affleck
Is aisteoir Meiriceánach é Caleb Casey McGuire Affleck-Boldt. Rugadh é ar an 12 Lúnasa, 1975. Is deartháir é le Ben Affleck. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna Gradaim Academy i 2017. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 2017.
Southampton
Cathair chalafoirt i gcontae searmanais Hampshire i ndeisceart Shasana is ea Southampton. Tá sé suite timpeall 110 km siar ó dheas ó Londain agus 24 km siar ó Phortsmouth. Bhí 253,651 duine ina gcónaí in Southampton i 2010.
Yaphet Kotto
Is aisteoir Meiriceánach é Yaphet Frederick Kotto a rugadh ar an 15 Samhain, 1939.
It's Always Sunny in Philadelphia
Is clár teilifíse grinn Meiriceánach é It's Always Sunny in Philadelphia a céadchraoladh sa bhliain 2005.
Sum 41
Is banna punc-cheol as Ceanada é Sum 41.
Sunderland
clé|250px|thumb|Ionad catharthaSunderland Is baile suite i dTyne and Wear é Sunderland.
Piero di Cosimo
Péintéir a rugadh i bhFirenze na hIodáile ab ea Piero di Cosimo (c 1462-c 1521). Bhain a shaothar déanach le radhairc mhiotaseolaíocha cosúil le Morte di Procri (Bás Phrocras, c 1500).
Líontán ionphlasmach
thumb|300px|Scéimléaráid de chill ainmhí agus a chuid codanna:  1. [[Núicleólas|Núiclín 2. Núicléas 3. Ribeasóm 4. Saicín 5.Líontán ionphlasmach garbh 6. Coirpín Golgi (nó Coimpléasc Golgi) 7. Cítichreatlach 8.  Líontán ionphlasmach mín 9. Miteacoindre 10. Folúisín 11. Cíteasol 12. Líseasóm 13. Ceintreasóm]] Is éard is líontán ionphlasmach (LI) ann ná cineál orgánaide i gcealla na n-orgánach eocarótach, a chruthaíonn gréasán idirnasctha de saic scannánfholaithe nó struchtúir feadánchineálach leacaithe, ar a dtugtar  cisteirní.
Wakefield
Is cathair suite i Yorkshire Thiar é Wakefield.
Pictiúr nó dealbh altóra
San eaglais Chríostaí, scannán péinteáilte nó snoite a chuirtear os cionn an altóra, a aghaidh amach ar an bpobal. Tá na samplaí is ársa ann ón 10ú céad. Mar shampla, ordaíodh an pala d'oro in Ardeaglais Mharcais i Veinéis i 1105, agus cuimsíonn sé saothair as ór is cruan, le dealbha snoite de Chríost, aingil, naoimh is amhairc as an Tiomna Nua. Is diptic pictiúr altóra le dhá phainéal, agus is triptic ceann le 3 phainéal. An-chuid díobh in eaglaisí na Meánaoise déanaí is na hAthbheochana. Leis an Reifirméisean, cuireadh deireadh leo sna tíortha Protastúnacha agus scriosadh an-chuid. Sna tíortha Caitliceacha leanadh leis an nós agus rinneadh pictiúir altóra sómasacha sa tréimhse Bharócach, Rubens, Caravaggio is van Dyck gníomhach ina bpéinteáil, is Bernini ina snoí. Faoi seo, le haltóirí simplí san eaglais Chaitliceach, tá an ealaín seo ag imeacht as radharc.
Airtríteas
clé|250px|thumb|Airtríteas Galar meathlúcháin is ea an t-airtríteas, galar a thugann athlasadh pianmhar agus righneas san ailt.
Winchester
Is baile suite i Hampshire é Winchester.
Tagairtí
deas|250px|mion|clé|Winchester
Séabra Grant
Is ainmhí é an séabra Grant (Equus quagga boehmi). Mamach Afracach atá ann. Is é an ceann is lú den sé fhospeiceas de shéabraí máchaire é.
Siegfried Sassoon
B'fhile Sasanach é Siegfried Loraine Sassoon a rugadh ar an 8 Meán Fómhair 1886 i Matfield, Kent agus a fuair bás ar an 1 Meán Fómhair 1967).
Pideog
mion|An dá shiofón trína tharraingíonn an phideog seo anáil agus trína bheathaíonn sí. Is féidir léi scaird uisce a chaitheamh cúpla troighe in airde tríothu freisin. Tógadh an pictiúr seo i Sunda Puget i Stát [[Washington, SAM.]] Is éard is pideog ann ná moileasc débhlaoscach mara a thochlaíonn poll i bhfoshraitheanna crua cosúil le cailc nó adhmad ar an gcladach íseal in uiscí tanaí. Maireann sí i seomra, tochailte amach sa bhfoshraith. Tógann sí uisce isteach le siofón fada.
Piero della Francesca
Péintéir a rugadh i mBorgo San Sepolcro na hIodáile ab ea Piero della Francesca (c 1402- 12 Deireadh Fómhair 1492). Cáil air as a shraith freascónna Storie della Vera Croce (Scéal na Fíorchroise, 1452–66) in eaglais San Francesco in Arezzo. mion|Madonna col bambino, 1435–1440
Pilibín
Is feadóg éin é an pilibín (Vanellus vanellus) a áitríonn talamh féaraigh, talamh shaothraithe is talamh taobh le huisce, chomh maith le corcacha. Dúchasach don Eoraip, ach caitheann sé an geimhreadh in áiteanna níos faide ó dheas.
Piléar balla
mion|Piléir bhalla i Leabharlann Mitchell, i [[New South Wales, san Astráil]] San ailtireacht, colún dronuilleogach a shíneann amach rud beag ó bhalla an fhoirgnimh. San ailtireacht chlasaiceach bhíodh sé deartha de réir ceann den 5 ord.
Tagairtí
{DEFAULTSORT:Pilear balla}}
Steach Maoilín
Sráidbhaile i gContae na Mí, Éire ar an teorainn le Contae Bhaile Átha Cliath, is ea Steach Maoilín (Béarla: Stamullen, a chiallaíonn "Teach Mullen"). Tá sé díreach in aice le mótarbhealach an M1 timpeall 35 km ó thuaidh ó Chathair Bhaile Átha Cliath agus in aice le hAbhann Delvin. Ag deireadh na 1990idí agus tús an 21ú haois, leathnaigh sé go mór le forbairt a lán eastát tithíochta sa cheantar.
Stair
Ón 14ú haois, ba é Caisleán Baile Mhic Gormáin cathair an teaghlaigh Preston, teaghlach ceannaíochta saibhir a thóg a n-ainm ó Preston i Lancashire Sasana, agus a tháinig go hÉirinn den chéad uair sa 14ú haois. Tháinig siad chun bheith ina dtiarnaí ar Baile Mhic Gormáin agus an talamh mórthimpeall air ó 1361. Bhí teaghlach Preston i gceannas ar Steach Maoilín agus sráidbhailte máguaird eile go dtí an 19ú haois agus d’fhan siad i mBaile Mhic Gormáin go dtí 1947 faoin am sin agus díoladh Caisleán Mhic Gormáín go dtí an Ord Proinsiasach.
I measc na fianaise ar lonnaíocht ársa sa cheantar tá fothracha eaglais pharóiste Phádraig (dar dáta an 13ú haois) agus séipéal Naomh Críostóir in aice láimhe (dátaithe go dtí an 15ú haois). Maireann cuid de shéipéal Preston de Naomh Pádraig, lena n-áirítear tuama William Preston, 2ú Bíocunta Mhic Gormáin, agus a dhara bean Eleanor Dowdall. Tá fothracha na struchtúr seo laistigh de reilig Steach Maoilín, ina bhfuil roinnt clocha uaighe neamhghnácha, lena n-áirítear séadchomhartha corpán (dátaithe go c.1450) i séipéal Naomh Críostóir.
Iompar
mion|Traein ag Stáisiún Baile Mhic Gormáin - 21 Bealtaine 1988|clé|271x271px
Iarnród
Osclaíodh an stáisiún Baile Mhic Gormáin i mBealtaine 1845 mar chuid d’Iarnród Bhaile Átha Cliath agus Dhroichead Átha. I 1876 ghlac Iarnród Tuaiscirt Éireann seilbh air.
Tá sraith d’fhoirgnimh stáisiúin i stíl Iarnród Tuaiscirt Éireann (ITÉ) i mBaile Mhic Gormáin. Rud a bhí uathúil faoin stáisiún ná go dtí le déanaí, choinnigh sé foirgneamh stáisiúin adhmaid aon stór ar an ardán ó thuaidh, níl ach cúpla ceann de na cineál foirgneamh seo fágtha ar an líonra sean-ITÉ inniu. Scartáladh an foirgneamh i bpáirt, áfach, chun áit a dhéanamh do charrchlós. Ar an ardán ó thuaidh tá an seomra feithimh tipiciúil i stíl ITÉ. Ag barr an stáisiúin tá sean-stór earraí bríce agus in aice leis tá teach máistreachta an stáisiúin.
Le linn Chogadh na Saoirse ar an 29 Bealtaine 1922 bhí ball d’fhórsaí an Fhrithchonartha, Captaen James Flanagan. lámhaigh Constáblacht Ríoga na hÉirean n marbh ag an stáisiún traenach. Le páirtí eile bhí an t-íospartach ag fanacht ar thraein sa stáisiún nuair a thug fear na bpóilíní dúshlán dó, lean cath gunna inar lámhachadh an t-íospartach.
I 1974, tharla timpiste uafásach iarnróid i stáisiún Gormanston, nuair a bhuail traein runaway gan foireann dhá thraein paisinéirí. Ar an drochuair, gortaíodh 2 bhás agus 29 gortaithe sa timpiste.
2019 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 2019.
Steach Maoilín
Seirbhísí Bus
Tá an stad bus is gaire do Steach Maoilín suite ar R132 in aice le Gibneys Baile Mhic Gormáin. Freastalaíonn seirbhís Bus Éireann 101 ar an stad bus seo.
Naomh Pádraig CLG
mion|308x308px|Naomh Pádraig CLG |clé
Cuireadh Club CLG Naomh Pádraig ar bun i mí Eanáir 1950 nuair a rinneadh an dá chlub sóisearacha áitiúla a chónascadh - Steach Maoilín agus Baile Iúiliáin. Bhí na dathanna Baile Iúiliáin glas agus bhí na dathanna Steach Maoilín dubh agus bán. Roghnaigh an club nua ar a dtugtar Club CLG Naomh Pádraig anois glas agus bán mar a dathanna. Léirigh an glas Baile Iúiliáin agus léirigh an bán Steach Maoilín.
Is beag rath a bhí ar na seanchlubanna go luath. Bhí Steach Maoilín ina seaimpíní sinsearacha i 1900 agus bhí Baile Iúiliáin ina seaimpíní sóisearacha i 1902. D’éirigh go maith le Baile Iúiliáin faoi aois. Is mar gheall ar easpa aon iarmhairt dáiríre ar leibhéal na craobhchomórtais a tharla an cónascadh.
Tá roinnt imreoirí roghnaithe ag an gClub thar na blianta don Mhí ag leibhéal peile na sinsear, ina measc seo tá Kevin Lenehan, Pat (Red) Collier, Phil Smith, Michael McQuillan, Cormac Sullivan, Cormac Murphy. Imríonn roinnt imreoirí ón Rannóg Iománaíochta, Mion-Pheil, Peil na mBan agus Rannóg na nÓg ag leibhéal an Chontae freisin.