cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
An tIolar
Tá an tIolar (nó Aquila, an focal Laidine ar Iolar) ar cheann de na 48 réaltbhuíon a liostaigh Tolamaes agus atá páirteach chomh maith anois sa liosta oifigiúil de na 88 réaltbhuíon a nglacann an tAontas Réalteolaíoch Idirnáisiúnta leo. Tá sé suite ar an meánchiorcal neamhaí, nó mar sin. Tá an réalt is gile, Altair, ar cheann de thrí rinn "Thriantán an tSamhraidh" mar a deirtear leis.
Príomhghnéithe
Tá go leor réaltréimsí saibhre san Iolar, atá suite i mBealach na Bó Finne.
Stair
Breathnaíodh dhá nóva suntasacha san Iolar; tharla an chéad cheann sa bhliain 389 RC agus cuireadh i gcuntas go raibh sé chomh geal le Véineas; bhí an ceann eile (Nova Aquilae 1918) níos gile ná Altair ar feadh tamaillín.
Miotaseolaíocht
Tá dealramh éin ar an réaltbhuíon seo, éin leathansciathánaigh eadarbhuasaigh ghearrmhuineálaigh, a d'ionannaítí muintir an tseansaoil le hiolar. I miotaseolaíocht na Gréige, d'ionannaítí le hiolar é a d'iompraíodh caora tine Shéas agus leis an iolar ar chuir an dia sin é leis an aoire óg Gainiméide, ar thit Séas i ngrá leis, a fhuadach; iompraíodh Gainiméide, léirithe ag réaltbhuíon cóngarach an Uisceadóra, go hOilimpeas, áit ar rinneadh dáileamh do na déithe go léir de. Sin é an fáth a ngairtear Gainiméide den ghealach is mó de chuid Iúpatair, ar mbeith ina ainm Rómhánach a thugtar ar Shéas d'Iúpatar.
Thugtaí Vultur volans ar an réaltbhuíon seo ag na Sean-Rómhánaigh, gan é a thógáil in abhraíocht Vultur cadens a thugaidís ar an réaltbhuíon a dtugtar an Lir anois uirthi.
Is cosúil go bhfuil baint mhór ag an Iolar, i dteannta réaltbhuíonta eile sa chomhartha stoidiacach an tSaighdeora (is iad sin an Lir agus an Eala), le bunús mhiotas Éin Stimfealas, ceann de Dhá Shaothar Déag Earcail.
I scéal grá a bhaineann leis an bhféile Shíneach Qi Xi, scartar go deo Niu Lang (Altair) agus a bheirt chlainne (β agus γ Aql) óna máthair Zhi Nu (Vega), atá ar an taobh thall den abhainn, is é sin le rá Bealach na Bó Finne.
Sceith aincise
Cruthú easpa sna céislíní is timpeall orthu. Aimhréidh de chuid céislínítis dhian is ea í, agus ionfhabhtú baictéarach, de bharr streipteacocais haemalaíoch. Is gá í a chóireáil le frithbheathaigh chuí agus draenáil an bhracha. Is féidir gur gá na céislíní a bhaint trí mháinliacht uair éigin ina dhiaidh sin.
Benito Mussolini
Tús a shaoil
Mac le gabha dubh Sóisialach ab ea Mussolini. Rugadh i réigiún ar a dtugtar Romagna é agus bhí cáil ar an réigiún sin mar gheall ar fhoréigean a bhain le cúrsaí talún. Cuireadh athair agus seanathair Mussolini sa phríosún de bharr gur Shóisialaithe iad. Bhí sé ina Shóisialach freisin nuair a bhí sé óg, ach tháinig athrú ar a chuid smaointí polaitiúla le linn an Chéad Chogadh Domhanda. clé|mion|Máirseáil ar an [[An Róimh|Róimh, 1922ː Mussolini, á thionlacan ag Emilio De Bono, Italo Balbo agus Cesare Maria De Vecchi le linn na Máirseála ar an Róimh. ]]
Faisisteachas
Bhunaigh Mussolini an Fasci Italiani di Combattimento i 1919, a athraíodh go dtí Páirtí Náisiúnta an an Fhaisisteachais i 1921. Tagann an focal ón ghluaiseacht a chuir Benito Mussolini chun cinn. Ba iad na fasces siombail d’údarás sa tSean-Róimh.
Chabhraigh fadhbanna eacnamaíocht a agus neamhsheasmhacht pholaitiúil na hIodáile iarchogaidh le fás na Faisistighmion|Benito Mussolini le Rachele, Edda, Bruno agus Vittorio ar saoir i Levanto, 1923.|clé
Ar an 28 Deireadh Fómhair 1922, threoraigh Benito Mussolini, 30,000 fear i máirseáil ar an Róimh.
Trí lá níos déanaí, ar 31 Deireadh Fómhair, tháinig Mussolini chun cumhacht ar iarratas Rí Victor Emmanuel III, le cuidiú ó na Léinte Dubha .Cé gur beag an bhagairt mhíleata a bhain leis na máirseálaithe, ghair an Rí Victor Emmanuel III ar Mhussolini a bheith ina Phríomh-Aire.
Deachtóireacht
Agus é ina phríomh-aire, bhunaigh sé deachtóireacht ollsmachtach san Iodáil. Ar 3 Eanáir 1925, d'fhógair Mussolini go raibh sé ag glacadh cumhachtaí deachtóireachta chuige féin.
Bhunaigh Mussolini an Stát Corparáideach; thóg sé bóithre agus dhraenáil sé na riasc a Pontine in aice leis an Róimh.
Ar 7 Aibreán 1926, rinne bean Éireannach, Violet Gibson,  iarracht Benito Mussolini a fheallmharú. Theip uirthi.
Féach ar Mhussolini, agus éist leis, i mBéarla, sa bhliain 1927, anseo.
Sa bhliain 1929, shínigh Mussolini Concordat agus Conradh na Laitéirne leis an Phápa. Chuir seo deireadh le haighneas a bhí idir an stát agus an Eaglais a mhair ó bhí 1870 ann. D'aithin an stát Cathair na Vatacáine mar thír neamhspleách agus ceadaíodh múineadh an reiligiúin i scoil eanna stáit. Íocadh cúiteamh don Phápa as talamh a chaill sé.left|thumb|Benito Mussolini le [[Adolf Hitler.]]
Sléibhte Dhoire Bheatha
Sliabhraon i gContae Dhún na nGall, in Éirinn is ea Sléibhte Dhoire Bheatha a chlúdaíonn an chuid is mó de cheantar Dhún na nGall, agus is é an ceantar is lú daonra in Éirinn. Scarann siad codanna cois cósta Dhún na nGall mar Ghaoth Dobhair agus na Gleannta ó ionaid intíre ar nós Bealach Féich agus Leitir Ceanainn.
Benito Mussolini
Cogadh
Thug sé an Iodáil isteach sa Dara Cogadh Domhanda sa bhliain 1940, agus bhí an cogadh tubaisteach don tír. Bhí Mussolini curtha as cumhacht sa bhliain 1943 nuair a thosaigh na Comhghuaillithe ag déanamh ionsaithe ar an tír. Gabhadh Mussolini ar an 25 Iúil 1943 agus cuireadh as oifig é. Ach dhá mhí níos déanaí, rinne na Naitsithe tarrtháil air, ar an 12 Meán Fómhair 1943. An stát a bhí ann a bhí ar teaghrán ag na Naitsithe, agus bhí cuma puipéid ar Mussolini ón lá sin amach.
Feallmharú
mion|clé|Benito Mussolini crochta, in éineacht le Claretta Petacci (i lár) agus faisistí eile, i bPiazzale Loreto, Milan, 29 Aibreán 1945.
Lámhachadh Benito Mussolini i gComo ar an 28 Aibreán 1945. Crochadh a chorp, in éineacht le Claretta Petacci agus faisistigh eile, i bPiazzale Loreto, Milano, an lá dár gcionn (29 Aibreán).
Tábla peiriadach
mionIs cóiriú ar dhúile de réir méid na huimhreach adamhaí é an Tábla Peiriadach. ar a dtugtar tábla peiriadach Meindeiléiv uaireanta (nó clár peiriadach na ndúl ).
Struchtúr
Cuirtear na dúile in ord de réir a struchtúir leictreonaigh, agus na saintréithe ceimic eacha agus fisic eacha ag athrú go rialta trasna an tábla. Liostáiltear gach dúil de réir a huimhreach adamhaí agus a siombaile ceimicí.Tá na dúile leagtha amach air ina sraitheanna cothrománacha (tréimhsí) de réir a n-uimhreacha adamhacha (arb ionann iad sin is a n-oiread prótón), agus ina gcolúin cheartingearacha mar ghrúpaí gaolmhara.
De ghnáth, dáiltear bosca ar gach dúil ann, mar seo: clé|mion "1 uimhir adamhach""H siombail""hidrigin ainm""1.00797 mais adamhach" mion
Stair
clé|mion|Dmitri Mendeleev Ba é an t-eolaí Dmítrí Meindeiléiv a chuir an chéad bhun leis an tábla peiriadach seo sa bhliain 1869. San am sin, ní raibh eolas ag na daoine go fóill ar struchtúr inmheánach an adaimh, agus mar sin, ní raibh de bhunús ag Meindeiléiv leis an tábla seo ach an meáchan adamhach.
Ós rud é nach ionann i gcónaí ordú na ndúl de réir na huimhreach adamhaí agus de réir an mheáchain adamhaigh, b'éigean do mo dhuine ordú dhá dhúil i ndiaidh a chéile a athrú uaireanta.
Is é an míniú a bhí aige ná nach raibh meáchain adamhacha na ndúl tomhaiste go cruinn go fóill.
Mar sin féin, bhí Meindeiléiv in ann tátail thábhachtacha a bhaint as a leagan féin de thábla peiriadach na ndúl, nó thuar sé go raibh dúile áirithe ann, i bhfad sular tháinig na heolaithe turgnamhacha trasna orthu.
The Voice UK (sraith 7)
Ba iad will.i.am agus Tom Jones, Jennifer Hudson agus Olly Murs mar bhreitiúna don tsraith seo. Bhuaigh Ruti Olajugbagbe an tsraith le 58.34% de na vótaí.
Pádraig Ó Corráin
Is iománaí é Pádraig Ó Corráin, nó Patrick Curran mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 2 Márta 1996. Is as Contae Phort Láirge é.
Fosfairít
mion|Fosfairít pheileodiach, Foirmiú Fosfairia, Simplot Mine, Idaho. 4.6 cm ar leithead. mion|Fosfairít pheileodiach iontaiseach, (4.7 cm ar fud), Cúige [[Yunnan|Yunnan Cúige, an tSín. ]] Is éard is fosfairít, carraig fosfáite nó fosfáit charraige ann ná carraig dhríodair neamh-dhráimh, ina mbíonn méideanna arda de mhianraí fosfáit. Athraíonn méid na fosfáite san fhosfairít (nó grád na carraige fosfáite) go mór, ó 4% go dtí 20% peantocsaíd fhosfair (P2O5). Cuirtear an charraig fosfáite saibhrithe (nó "beinifíthe") go 28% ar a laghad ar an margadh, go minic níos mó ná 30% P2O5. Tarlaíonn sé seo trí níocháin, scagadh, dí-aoladh, scaradh maighnéadach nó snámhacht. Sé sin, i gcomparáid le níos lú ná 0.2% an meán-mhéid fosfair sna carraigeacha collafáin dríodair. Tá an fhosfáit i láthair mar fluar-apaitít Ca5(PO4)3F, de ghnáth i maiseanna cripticriostalta (gránmhéideanna <1 μm) dá ngairtear deascáin d'apaitíte dríodair de bhunadh neamhchinnte. Tá sí i láthair freisin mar hiodrocsa-apaitít Ca5(PO4)3OH nó Ca10(PO4)6(OH)2, a bhíonn díscaoilte go minic ó chnámha agus fiacla veirteabracha, cé gur féidir le fluar-apaitít a thionscnamh ó fhéitheacha hidriteirmeacha. Is minic a bhíonn deascán fosfairíte i sraitheanna fairsing, a chlúdaíonn i ndiaidh a chéile na mílte ciliméadar cearnach de screamh an Domhain.
Físeán
mion Séard is físeán ann ná an teicneolaíocht a úsáidtear le híomhánna leictreonacha de ghluiaseacht éigin a ghabháil, a thaifeadadh, a phróiseáil, a stóráil, a chraoladh agus a eagrú.
Dearadh an teicneolaíocht seo le haghaidh córais theilifíse, ach rinneadh tuilleadh forbartha uirthi i bhformáidí éagsúla le tacú le taifeadadh pearsanta. clé|mion|RCA Video, [[1960idí]] Tá físeán éagsúil ó scannán, áit a ghabhtar íomhá beo mar sheicheamh grianghraif de ghluaiseacht éigin.
Tugtar frámaí scannáin ar na grianghraif seo. Airítear físeán mar ghluaiseacht mar gheall ar feiniméan ar a dtugtar marthanacht radhairc.
Ceratopsia
Dineasáir adharcacha. Rufa ollmhór cnámhach ag síneadh thar an muineál ó bharr na blaoisce. Adharca meánacha gar don tsrón, agus díseanna adharc taobh thiar de na súile. Tháinig siad chun cinn sa tréimhse Chailceach uachtarach.
EIRSAT-1
Is tionscadal spás Éireannach é an Educational Irish Research Satellite 1 nó EIRSAT-1. Beidh EIRSAT-1 an chéad satailít Éireannach. Tá an tionscadal á fhorbairt ag Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath agus Ollscoil na Banríona, Béal Feirste faoi láthair.
Tugadh cead don satailít ón Gníomhaireacht Spáis na hEorpa, i mí Bhealtaine 2017, mar chuid den chlár 'Fly Your Satellite!'. Chomh maith le Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath, tá na comhlachtaí Éireannacha ENBIO agus SensL ag cabhrú leis an satailít.
Stair
Tugadh cead don mionsatailít céim a bhogadh i dtreo lainseáil ó athbhreithniú dearadh.
Lainseáil
Tá sé pleanáilte faoi láthair chun an satailít a bheith lainseáilte i2022. Tá sé mar aidhm chun an satailít a bheith i bhfithis an Domhain ar feadh sé mhí go bliain amháin.
Ard Breacáin
Is paróiste suite i gContae na Mí é Ard Breacáin.
Suttonella indologenes
Is baictéar slatcruthach Gram-dhiúltach den fhine Cardiobacteriaceae é Suttonella indologenes (nó Kingella indologenes roimhe seo). Cosúil le baill eile dá fhine, is baictéar é a mheastar a bheith i láthair de ghnáth sa chonair riospráide. Fuarthas amach gur annamh a bhíonn sé ina chúis le h-ionchairdíteas, ionfhabhtú ar na comhlaí croí. Fuarthas sa tsúil é freisin. D'fhéadfadh sé ionfhabhtuithe súl a chur ort. Is beag atá ar eolas faoi mar bhaictéar seachas a struchtúr agus a chomhdhéanamh bithcheimiceach. Cosúil le baill eile ina fhine, sainchomhartha den bhaictéar seo is ea 16S ARN ribeasómach atá comhdhéanta de 1474 phéire bunanna..
Stair
Sa bhliain 1976 fuair an speiceas "Moraxella kingae" ardú céime chun a bheith ina ghéineas faoi leith, sé sin  "Kingella". Chuir Snell agus Lapage, dhá speiceas úrnua isteach sa ghéineas nua. "K. indologenes" agus "K. denitrificans". Sa bhliain 1990 bhog Dewhirst et al. "Kingella indologenes" (Snell and Lapage, 1976) go dtí an ghéineas nua "Suttonella", ag athainmniú na speiceas "Suttonella indologenes". Ag an am céanna, d'aistrigh siad "Bacteroides nodosus" (Beveridge 1941) go dtí an ghéineas nua "Dichelobacter" agus mar gheall air sin cruthaíodh an speiceas nua "Dichelobacter nodosus". Leis na hathruithe seo rinne siad an ghéineas "Cardiobacterium", "Dichelobacter", agus "Suttonella" a athshannadh go dtí fine nua Cardiobacteriaceae. Féach thíos le haghaidh fíligineachta na fine. Shainaitear an fhine nua Cardiobacteriaceae trína chruth, atá slatcruthach agus Gram-diúltach. Tá pili aige freisin, ach níl sé ina bhaictéir lascaideach. D'fhéadfadh "C. hominis"   bheith ina chúis le h-ionchairdíteas a chur ort freisin. Tá "C. Hominis" mar chuid de ghrúpa baictéir HACEK gur chúis leo h-ionchairdíteas ionfhabhtaíoch. Ní cuid den ghrúpa HACEK é  "S. indologenes"  ach tá tréithe an-chosúla aige. Tar éis Dewhirst et al.,ní dhearnadh aon dul chun cinn suntasach sa taighde ar an speiceas "S. indologenes". Cé go bhfuarthas amach go bhfuil an speiceas ina ghníomhaire ionchairdíteach. De bhreis air sin, sa bhliain 2005. cuireadh i láthair an chéad chás ar a dtugtar ionchairdíteas próistéiseach, de bharr "S. indologenes", go grafach trí mhacalla chardaghrafaice.
Cóilín Ó Donnuartaigh
Is iománaí é Cóilín Ó Donnuartaigh, nó Colin Dunford mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 28 Samhain 1995. Is as Contae Phort Láirge é.
Fráma scannáin
right|thumb|Píosa de scannán 16mm atá comhdhéanta de seicheamh frámaí Séard is fráma scannáin (film frame i mBéarla) ann ná grianghraf aonarach a thógtar mar chuid de scannán. Scairtear na frámaí indibhidiúla óna chéile le línte frámaí.
Ráta Frámaí
Teilgtear scannáin ag ráta 24 fráma in aghaidh an tsoicind. Tugtar an ráta frámaí air seo. I gcás físeáin, bíonn ráta frámaí de 24, 25 nó 30 fráma in aghaidh an tsoicind in úsáid. Braitheann an figiúr seo ar an gcaighdeán craolacháin físeáin atá in úsáid.
Lauren Steadman
Is tríatlanaí í Lauren Steadman. Rugadh ar an 18 Nollaig 1992 í. Tháinig sí sa chúigiú háit ar an séú sraith déag Strictly Come Dancing.
Naomh Aindrias
mion|clé|Naomh Aindrias leis a chroch
Is é Naomh Aindrias éarlamh na hAlban, na Rúise agus na Romáine. Is é a chroch ná 'Croch Naoimh Aindrias' agus is é bratach na hAlban. Tháinig cuma an chroich ón scéal gur maraíodh é ar croch trasnán.
Comhairle Contae na Mí
deas|250px|thumb|Comhairle Contae na Mí Is comhairle i gContae na Mí í Comhairle Contae na Mí.
Contae Lauderdale, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Lauderdale. Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit, ar theorainn na Tennessee agus Mississippi. Tá an dlús daonra (54/km²) ann. Is é Florence príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 92,318 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Colbert, Lawrence, Limestone, le Contaetha Tennessee Giles, Hardin, Lawrence, agus Wayne, agus le Contae Mississippi Tishomingo.
Peantocsaíd fhosfair
Comhdhúil cheimiceach is ea peantocsaíd fhosfair leis an fhoirmle mhóilíneach P4O10 (a bhfuil a hainm coitianta díorthaithe ó a foirmle eimpíreach, P2O5). Ainhidríd den aigéad fosfarach is ea an solad bán criostalach seo. Is triomúcháin iontach í, agus ina gníomhaire triomaithe.
Bairnéad
Is éard is bairnéad ann, nó banbhairnéad más bean atá i gceist, (Béarla: baron, baronetess) ná duine a bhfuil bairnéadacht acu, teideal a bhronnas an Choróin sa Ríocht Aontaithe agus a bhronnadh an Choróin i Sasana, in Éirinn, sa mBreatain Mhór agus in Albain Nua. Feictear tagairtí don teideal chomh fada siar leis an 14ú haois ach cruthaíodh córas na mbairnéadachtaí atá ann faoi láthair i réimeas Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire le tuilleadh ioncaim a thabhairt isteach don Choróin.
Tugtar "sir" ar bhairnéid, amhail ridirí, agus "dame" ar bhanbhairnéid. Tá bairnéadachtaí ar an aon chineál onóra oidhreachtúla sa Ríocht Aontaithe nach meastar tiarnas ceart a bheith iontu.
Stiofán Mac Beinéid
Is iománaí é Stiofán Mac Beinéid, nó Stephen Bennett mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 8 Deireadh Fómhair 1995. Is as Contae Phort Láirge é.
Conradh Trianon
D'ullmhaíodh Conradh Trianon (Fraincis:Traité de Trianon, Ungáiris:Trianoni békeszerződés, Iodáilis: Trattato del Trianon) ag Comhdháil Síochána Pháras agus síníodh é sa château Grand Trianon i Versailles an 4 Meitheamh 1920. Chuir sé deireadh foirmiúil leis an gCéad Chogadh Domhanda idir an chuid is mó de Chomhghuaillithe an Chéad Chogadh Domhanda agus Ríocht na hUngáire. Bhí ról mór ag taidhleoirí Francacha ]i ndearadh an chonartha, agus iad ar aon intinn le comhrialtas de na stáit nuabhunaithe a bhunú faoi stiúir na Fraince. Rialaigh sé stádas Ríocht na hUngáire agus shainmhínigh sé a teorainneacha go ginearálta laistigh de na línte sos comhraic a bunaíodh i Samhain-Nollaig 1918 agus d'fhág sé an Ungáir mar stát gan chósta lena n-áirítear 93,073 ciliméadar cearnach, 28% de na 325,411 ciliméadar cearnach a bhí mar Ríocht na hUngáire roimh an gcogadh (an leath Ungárach den mhonarcacht Ostra-Ungárach). Bhí daonra de 7.6 milliún ag an Ríocht theasctha, 36% i gcomparáid le daonra na ríochta réamh-chogaidh de 20.9 milliún. Sa daonáireamh deiridh roimh Chonradh Trianon a reáchtáladh sa bhliain 1910, a thaifead daonra de réir teanga dhúchais agus reiligiún, ach ní de réir eitneachta, chuimsigh cainteoirí máthairtheanga na hUngáire timpeall 48% de dhaonra iomlán Ríocht na hUngáire. Cé go raibh tromlach neamh-Ungárach sna ceantair a leithdháileadh ar thíortha comharsanacha (bunaithe ar dhaonáireamh 1910: 54% Rómánaigh san Trasalváin, 58% Slóvaicaigh san Ungáir Uachtarach, 40 % Seirbea-Chrótaigh i Vojvodina, 54 % Rúitéinigh san Rúitéin Chairpeach), 62 % Crótaigh sa Chróit, 48 % Iodálaigh i Fiume, 74 % Gearmánaigh i Őrvidék, 80 % Slóivéinigh i Muravidék), ina gcónaí ansin bhí 3.3 milliún Ungárach - 31 % - a bhí anois i stádas mionlaigh.    Chuir an conradh teorainn le arm na hUngáire go 35,000 oifigeach agus fear, agus tháinig deireadh le Cabhlach na hOstaire-Ungáire. Tá na cinntí seo agus a n-iarmhairtí ina gcúis le doicheall mór san Ungáir ó shin i leith.
Ba iad na príomhthairbhithe ná Ríocht na Rómáine, Poblacht na Seice, Ríocht na Seirbiach, na Cróite agus na Slóivéine (Iúgslaiv níos déanaí), agus an Chéad Phoblacht Ostarach. Ar cheann de phríomhghnéithe an chonartha bhí an fhoirceadal “féinchinntiúcháin na ndaoine”, agus iarracht a bhí ann a stáit náisiúnta féin a thabhairt do na neamh-Ungáraigh. Ina theannta sin, bhí ar an Ungáir cúiteamh cogaidh a íoc lena comharsana. Ba iad na Comhghuaillithe seachas idirbheartaíocht a rinne an conradh, a leag síos an clár oibre agus ní raibh de rogha ag na hUngáraigh ach glacadh lena théarmaí.Shínigh toscaireacht na hUngáire an conradh faoi agóid, agus thosaigh ar agóid láithreach bonn lena athbhreithniú. Is ionann teorainneacha reatha na hUngáire agus na teorainneacha atá sainmhínithe i gConradh Trianon, le roinnt mionathruithe go dtí 1924 maidir le teorainn na hUngáire-na hOstaire agus an eisceacht shuntasach de thrí shráidbhaile a aistríodh go dtí an tSeicslóvaic sa bhliain 1947.
Ainneoin “ féinchinntiúchán na ndaoine“ a bhí i mbéal an phobail maidir le Cumhachtaí na gComhghuaillithe, tar éis an Chéad Chogadh Domhanda níor ceadaíodh ach pobalbhreith amháin (ar a dtugtaí pobalbhreith Sopron níos déanaí) maidir le teorainneacha conspóideacha ar chríoch iar-Ríocht na hUngáire. Shocraigh sé aighneas críochach beag idir Chéad Phoblacht na hOstaire agus Ríocht na hUngáire. Le linn phobalbhreith limistéar Sopron i 1921, bhí na stáisiúin vótaíochta faoi mhaoirseacht oifigigh arm na Breataine, na Fraince agus na hIodáile de chumhachtaí na gComhghuaillithe.
Andrew Victor Schally
Bithcheimicí a rugadh i Vilnias na Liotuáine (Wilno na Polainne ag an am) ach ag obair sna Stáit Aontaithe ó 1957 is ea Andrew Victor Schally.
Ar an 30 Samhain 1926 a rugadh é.
Rinne sé an-chuid saothair bhunúsaigh ar hormóin éagsúla is a bhfeidhmeanna sa cholainn.
Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1977 le Roger Guillemin is Rosalyn Sussman Yalow as a shaothar chun na hormóin peiptíde ón hipeatalamas a aonrú.
Arthur Leonard Schawlow
Fisicí a rugadh i Mount Vernon, Nua-Eabhrac ab ea Arthur Leonard Schawlow (5 Bealtaine 1921 - 28 Aibreán 1999).
Le deartháir a chéile Charles Townes, shaothraigh sé an léasar, bíodh is gurbh é Theodore Maiman a thóg an chéad léasar feidhmeach i 1960. Roinn sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1981 le Nicolaas Bloembergen is Kai Siegbahn.
Hidrigin
Dúil cheimiceach neamh-mhiotalach is ea an hidrigin (Laidin: hydrogenium, ó Ghréigis: hydro: uisce, genes: ag cumadh, ag gineadh, ag cruthú). Is í an hidrigin an dúil is éadroime amuigh, is é "H" an tsiombail atá aici, agus is é a haon (1) an uimhir adamhach atá aici. Tá sí ina gás leis an ngnáth-theocht. Ó tá sí chomh héadrom, bhítí á húsáid sna héadromáin, ach ós rud é go bhfuil sí iontach so-adhainte, is iomaí timpiste a tharraing sí.
Níl dath sa hidrigin ná boladh aisti.
Iseatóip
mion|251x251px|Tástáil speictrim hidrigine Níl ach aon phrótón amháin sa núicléas ag an ngnáth-hidrigin, nó an próitiam. Ach, tá dhá iseatóp eile ag an hidrigin, mar atá, an deoitéiriam agus an tritiam. Tá prótón amháin agus neodrón amháin ag an deoitéiriam, agus tá prótón amháin agus dhá neodrón ag an tritiam. Comhdhéanann deoitéiriam 0.015% den hidrigin nádúrtha. Iseatóp radaighníomhach is ea an tritiam, agus é an-annamh le fáil sa dúlra. Nuair a thagann meath radaighníomhach air, astaíonn sé béite-cháithnín (leictreon) agus é ag déanamh héiliam (³He, an t-iseatóp is éadroime den héiliam atá ar fáil sa dúlra). Tá an tritiam dhá bhliain déag agus thart ar cheithre mí ar leathré.
deas|200px|thumb|Hidrigin
Fionnachtain
An chéad duine a d'aonraigh gás hidrigine agus a thug cur síos foirmeálta ar a shaintréithe, b'é Theophrastus Bombastus von Hohenheim nó Paracelsus é, agus é ar dhuine de cheannródaithe na ceimice. Mheasc sé miotail trí aigéid láidre, ionas gur saoradh gás so-adhainte, ach níor thuig sé go fóill gur dúil cheimiceach a bhí i gceist leis an ngás. Sa bhliain 1671, d'athfhionn Roibeard Ó Baoighill an dóigh seo le hidrigin a tháirgiú, nuair a chuir sé bruscar iarainn trí aigéad báite. Sa bhliain 1766, arís, fuair Henry Cavendish tuiscint nua ar nádúr an gháis mar shubstaint ar leith, go háirithe nuair a thug sé faoi ndeara go ndéanann an gás uisce nuair a dhóitear é. Tháinig sé trasna ar an ngás nuair a bhí sé ag baint trialacha as aigéid agus as airgead beo (mearcair). Shíl sé gur comhchuid shaortha de chuid an airgid bheo a bhí ann, ach cé go raibh an méid seo mícheart ar fad aige, bhí sé in ann cur síos cruinn a thabhairt ar phríomh-shaintréithe na hidrigine, go háirithe go n-iompaíonn sí ina huisce nuair a chuirtear trí thine í. Sa bhliain 1783, bhaist Antoine Laurent Lavoisier a hainm ar an dúil seo, agus dhearbhaigh seisean agus Laplace gur dual don hidrigin uisce glan a dhéanamh agus é ag imoibriú leis an ocsaigin. clé|mion
An hidrigin i stair theoiric an chandaim
Tá adamh na hidrigine as pabhar simplí ó thaobh an struchtúir de, nó níl ann ach prótón amháin agus leictreon amháin. Mar sin, bhí an-tábhacht leis an hidrigin, chomh maith le speictream an tsolais a astaíonn adamh na hidrigine nó a ionsúnn sé, i bhforbairt na teoirice i leith dhéanamh an adaimh.
Thairis sin, ós rud é go bhfuil móilín na hidrigine agus an caitian a fhreagraíonn dó, mar atá, H2+, iontach simplí freisin, chuidigh sé leis na saineolaithe tuiscint ní ba doimhne a fháil ar nádúr an naisc cheimicigh, go gairid i ndiaidh na tuisceana candam-mheicniúla ar adamh na hidrigine a forbraíodh faoi lár na bhfichidí.
Ceann de na chéad iarmhairtí candam-bhunaithe ar chuir na saineolaithe sonrú iontu, b'é an breathnú a rinne Maxwell leathchéad bliain roimh lá na teoirice iomláine candam-mheicniúla, ná go gcuireann saintoilleadh teasa na hidrigine i gcuimhne iompraíocht na ngás aonadamhach faoi theocht an tseomra, cé go bhfuil an gás hidrigine comhdhéanta as móilíní dé-adamhacha. De réir theoiric an chandaim, is é is cúis leis an iompraíocht seo ná go bhfuil leibhéil chandamaithe an fhuinnimh rothlaigh spréite go fairsing, toisc go bhfuil an móilín féin chomh héadrom. mion
An Hidrigin sa Dúlra
An chuid is mó den hidrigin san ollchruinne, is hidrigin aonadamhach í i staid an phlasma. Mar sin, tá sí thar a bheith difriúil leis an hidrigin dhé-adamhach ghásaithe arbh í gnáthstaid na hidrigine aonraithe í ar an Domhan. Nuair atá an hidrigin ina plasma, níl an leictreon agus an prótón ceangailte dá chéile, rud a fhágann go bhfuil an hidrigin in ann leictreachas a sheoladh go réidh agus speictream leanúnach solais a astú - is é sin, tá an cineál seo hidrigine ag luisniú ag gach tonnfhad solais nó ag gach minicíocht solais. Sin é an dóigh a gcruthaítear solas na Gréine féin. Na leictreoin agus na prótóin, is cáithníní iad a bhfuil lucht leictreach acu, agus iad ag idirghníomhú leis na réimsí leictreacha agus maighnéadacha. Is sruth plasma í an ghrianghaoth, go bunúsach, agus nuair a bhuaileann sí réimse maighnéadach an Domhain, feictear na saighneáin (aurora borealis, an chaor aduaidh) ag lasadh suas sa spéir. clé|mion Faoi ghnáthbhrú an atmaisféir agus leis an ngnáth-theocht, is í an staid is dual don hidrigin ar an Domhan ná an staid ghásaithe, dhé-adamhach - H2(g). Níl mórán den ghás seo in atmaisféar an Domhain, ós rud é go bhfuil sé chomh héadrom agus nach féidir le himtharraingt ár bpláinéid é a choinneáil ó éalú. Thairis sin, tá an-chlaonadh inti imoibriú leis an ocsaigin, ionas go gcruthaítear uisce. An chuid is mó den hidrigin atá ann ar dhroim an domhain, tá sí ceangailte i gcomhdhúile ceimiceacha, ar nós an uisce féin. Tógann sé cuid mhór fuinnimh na comhdhúile seo a leictrealú agus an hidrigin a aonrú.
Ceimic na hidrigine
Is féidir leis an hidrigin dul i gcomhdhúile leis na miotail alcaileacha, ionas go ndí-ocsaídeofar go hian hidríde í, H-. Tugtar hidrídí ar na comhdhúile seo. Tá an t-ian hidríde an-éagobhsaí, áfach, agus mar sin, ní féidir na hidrídí seo a thuaslagan san uisce, ó imoibreoidh an t-ian leis an uisce, agus é níos bunata ná na móilíní uisce. Mar shampla, má fhéachtar le hidríd an photaisiam, KH, a mheascadh trí uisce, rachaidh sí ag imoibriú leis an uisce, ionas go n-aonrófar an hidrigin i bhfoirm dúile:
2 KH + 2 H2O -> H2 + 2 OH- + 2 K+
Pavel Alexeyevich Čerenkov
Sa bhliain 1934 chuir sé síos ar sholas gorm a astaíodh as uisce is ábhair thrédhearcacha eile nuair a thaistil cáithníní fo-adamhacha tríothu ar luas níos mó ná luas forleata an tsolais sa mheán sin.
I 1937, le Ilya Frank is Igor Tamm, rinne sé taighde ar an iarmhairt seo chun a meicníocht a mhíniú. Roinn an triúr Duais Nobel san Fhisic sa bhliain 1958 as.
mion|clé|Tá radaíocht Cherenkov ainmnithe as a fhionnachtain an bhfeiniméan.
Monopoly
mion Is cluiche cláir nó cluiche boird é Monopoly. mion
Stair
Dhear Elizabeth Magie The Landlord's Game sa bhliain 1904. Ní raibh cloigeann gnó uirthi áfach agus ní raibh rath ar a chuid iarrachtaí an chluiche a dhíol.
Sna 1930idí, rinne Charles Darrow, fear díolacháin dífhostaithe agus caimiléir faille, dearadh nua den Landlord's Game. Athruithe cosmaideacha a bhí ann i ndáiríre; rinne Darrow aithris iomlán ar shaothar Magie, den rialacha. Sa bhliain 1933, thug Darrow ainm nua ar an gcluiche, Monopoly, agus fuair sé cóipcheart. Cheannaigh Parker Brothers na cearta uaidh ar 18 Márta 1935. Cúpla mí níos déanaí, d'íoc Parker Brothers ̰$500 do Elizabeth Magie, ar eagla go dtabharfadh sé cás ag líomhain sárú paitinne.
Stair na leaganacha Éireannacha
Foilsíodh eagráin éagsúla de "Monopoly" in Éirinn thar na blianta.
Dumha na nGiall
Is suíomh seandálaíochta i gContae na Mí é Dumha na nGiall. Cuireadh tosach leis an tochailt seandálaíochta ag Duma na nGialli 1955 agus an tOllamh Seán P. Ó Ríordáin i bhfeighil na hoibre.
Thomas Babington Macaulay
Ba ollscríobhneoir é freisin agus é i mbun aistí chritice, léirmheasa, agus aistí ar stair na Breataine a scríobh aige.
Dumha na nGiall
thumb||Dumha na nGiall
Héiliam
Is é an héiliam an dara dúil is éadroime. Is é an ceann is éadroime de na triathgháis, leis, agus ós rud é nach bhfuil ach aon leictreonsceall ann, níl an t-ochtréad leictreonach aige ar an sceall is faide amuigh, nó ní thugann an K-sceall áit ach do dhá leictreon.
Tá fiuchphointe agus leáphointe an héiliam níos ísle ná mar atá siad ag aon dúil eile, agus mar sin, ní bhíonn an dúil seo ar fáil ach mar ghás faoi ghnáth-imthoscaí. Le fírinne, ní féidir an héiliam a iompú ina sholad faoi ghnáthbhrú an atmaisféir. In áit sioc, is dual dó iompú ina leacht de chineál aisteach, ar a dtugtar forshreabhán nó Héiliam II. Tá an forshreabhán beagnach saor ó shlaodacht. Mar sin, ní féidir é a choinneáil i gcoimeádán oscailte, agus é ag dreapadh thar bhruach an tsoithigh as a stuaim féin.
mion|clé|[[Léasar héiliam]]
Cé gurb é an héiliam an dara dúil is flúirsí san ollchruinne, ní fhaightear mórán de ar an Domhan. Is é is cúis leis ná nach dtéann sé i gcomhdhúile ceimiceacha, mar thriathghás, agus tá sé chomh héadrom, mar ghás, is nach bhfuil imtharraingt an Domhain in ann é a choinneáil san atmaisféar thar na céadta bliain. Tá héiliam ar fáil sa ghás nádúrtha, áfach, agus soláthar leanúnach ann sa talamh, ós rud é go dtáirgíonn na dúile troma radaighníomhacha héiliam de réir mar atá an meath ag teacht orthu. Is amhlaidh gurb é an t-alfa-mheath is dual don úráiniam agus don tóiriam, na dúile radaighníomhacha is tábhachtaí agus is troime atá ar fáil sa dúlra, agus níl san alfa-cháithnín, go bunúsach, ach núicléas an iseatóip is coitianta de chuid an héiliam.
Baintear leas as an héiliam sa chrióiginic, i ngléas ocsaigine le haghaidh domhaintumadóireachta, in éadromáin, agus mar ghás cosanta ilúsáideach. Mar thriathghás, ní féidir don héiliam imoibriú ceimiceach a dhéanamh leis na dúile eile, agus mar sin, ní oibríonn sé ar orgánach an duine ar aon nós ná slí. Ní nimh atá ann, mar sin. Agus an méid sin ráite, ní mór cuimhne a choinneáil air go bhfuil an héiliam in ann duine a thachtadh, mura gcuirtear a dhóthain ocsaigine leis. Spéisiúil go leor, má mheasctar héiliam tríd an aer análaithe, cuirfidh sé cársán barrúil i nguth an duine ar feadh tamaillín.
Droichead na hEorpa Nua
Droichead bóthair agus iarnróid idir cathracha Calafat sa Rómáin agus Vidin sa Bhulgáir is ea Droichead na hEorpa Nua (Bulgáiris : Мост Видин–Калафат, Rómáinis: Podul Calafat–Vidin). Nuair a cuireadh an droichead i bhfeidhm, tugadh an t-ainm oifigiúil "Droichead na hEorpa Nua" air, ach tugann na Bulgáraigh "Дунав мост 2" air, agus mar sin an dara droichead thar an Danóib, agus an chéad droichead idir Ruse (BG) agus Giurgiu (RO), 400km le sruth ó Vidin.
Nuair a tógadh é, rinneadh an dara droichead idir an dá thír de, tar éis an droichead Giurgiu-Roussé. Ba é an comhlacht Fomento de Construcciones y Contratas a thóg é ar chostas 282 milliún euro agus fios acu gur dheonaigh an tAontas Eorpach  fóirdheontas de 106 milliún euro. Mhair an tógáil sé bliana ó 2007 agus tá sé oscailte do thrácht ón 15 Meitheamh 2013, an lá tar éis a insealbhaithe. ,.
2021
Is bliain choitianta í an bhliain 2021 (MMXXI).
Pointe Lagrange
mion|Pointí Lagrange sa chóras Grian-Domhain (gan scála). Tá fithis an Domhain anseo tuathalach. mion| Plota comhrianach den phoitéinseal éifeachtach mar gheall ar imtarraingt agus an fórsa lártheifeach de chóras dhá chorp i bhfráma tagartha rothlach. Léiríonn na saigheada na grádáin síos le fána den phoitéinseal timpeall na gcúig phointe Lagrange, i dtreo ( dearg ) agus amach uathu ( gorm ). Go frith-hiomasach, is iad na pointí L4 agus L5 na pointí arda den phoitéinseal. Ag na pointí iad féin tá na fórsaí seo cothrom. deas|mion|Sampla de spásárthach ag L2 Domhain-Gréine Sa mheicnic neamhaí, is pointí cothromaíochta iad na pointí Lagrange nó na pointí guagtha le haghaidh réad le mais bheag faoi thionchar imtharraingteach dhá réad ollmhór ar fithis. Ó thaobh na matamaitice de, baineann sé seo le réiteach na faidhbe srianta trí chorp.
Acht Caomhanta na nDaoine (Comhachta Speisialta), 1926
mion|Dáil Tugann Acht Caomhanta na nDaoine (Comhachta Speisialta), 1926 cumhachtaí do rialtas na hÉireann forógra a eisiúint go bhfuil staid phráinne náisiúnta ann, ionas gur féidir tabhairt faoi bheartais urghnácha chun a chur in áirithe go ndéanfar go cuí riachtanais na beatha a sholáthar don phobal agus do roinnt orthu agus gur féidir rialacháin a dhéanamh chun cosc a chur le taisceadh agus brabúsaíocht le linn na staide práinne sin.
Comhthéacs
Achtaíodh an dlí ar 17 Bealtaine 1926, go díreach i ndiaidh na hOllstailce sa Bhreatain agus le stailc ghuail ar siúl thall ansin fós,
Tá reacht eile ann a achtaíodh ar 17 Bealtaine 1861, nár cuireadh i bhfeidhm agus nár aisghaireadh riamh ar an gcuma chéanna—the "Foreign Law Ascertainment Act, 1861'.
Meiriceá Láir
Is réigiún í Meiriceá Láir, caol talún idir Meiriceá Thuaidh agus Meiriceá Theas. Ó thaobh na tíreolaíochta de, ceaptar mar chuid de Mheiriceá Thuaidh í. Is iad na tíortha idir Mheicsiceo agus an Cholóim a bhfuil sa réigiún. Tá sí 540,000 km² (208,500 míle cearnaithe) in achar. Ba stát é an réigiún, Stáit Aontaithe Mheiriceá Láir i rith an 19ú haois, ó 1823 go 1840. Tá parlaimint Mheiriceá Láir fós ann, faoin ainm Parlamento Centroamericano as Spáinnis, nó Parlacen, ach ní parlaimint náisiúnta é agus níl ionadaíocht ag gach tír i Meiriceá Láir ann.
Is iad seo a leanas na tíortha atá inti:
Tástáil Schick
Tástáil ar mhothaitheacht duine don diftéire, ina n-instealltar dáileog an-bheag tocsain diftéire sa chraiceann. Má tharlaíonn frithghníomhú áitiúil, is féidir gur gá imdhíonadh. Ainmnithe as an dochtúir péidiatraice Ostarach Bela Schick (1877-1967).
Radaíocht Čerenkov
Radaíocht leictreamaighnéadach a tháirgeann cáithníní luchtaithe fo-adamhacha nuair a thaistealaíonn siad trí ábhar trédhearcach ar luas níos mó ná luas forleata an tsolais san ábhar sin. D'fhionn Pavel Čerenkov an iarmhairt. Braitheann tonnfhad na radaíochta ar mhais is luas na gcáithníní. Thaispeáin Čerenkov, Frank is Tamm gur saghas tonn turrainge a tharlaíonn sa mheán faoi na cúinsí seo. Baintear feidhm as an iarmhairt chun luasanna cáithníní i dturgnaimh ar fhisic na gcáithníní a thomhas.
Sam Smàlaidh
Clár teilifíse do pháistí ar S4C agus BBC is ea Sam Smàlaidh nó Sam an fear tine nó Sam an fear dóiteáin (Breatnais: Sam Tân, Béarla: Fireman Sam). Tá clú agus cáil air i measc na n-óg.
mion|Tonypandy|clé
Na carachtair
Tá an tsraith suite sa bhaile ficseanach Pontypandy, sa Bhreatain Bheag. Meascán de na hainmneacha Pontypridd agus Tonypandy atá ann, dhá bhaile atá suite timpeall 5 mhíle óna chéile sa Bhreatain Bheag Theas.
Stair
Scríobh Rob Lee an tsraith bunaithe ar choincheap ag Dave Gingell agus Dave Jones, fir dhóiteáin as Sasana. Ar dtús, bhí Sam Tân le feiceáil ar theilifís Breatnaise S4C i 1985 agus tar éis sin i mBéarla ar BBC1 i 1987.
clé|mion|lógó S4C 1988-1995
John Eastman
Is dlíodóir Meiriceánach é John Charles Eastman (21 Aibreán, 1960) ) agus an stiúrthóir a bhunaigh an Centre for Constitutional Jurisprudence, gnólacht dlí chun leas an phobail, atá cleamhnaithe leis an mheitheal mhachnaimh choimeádach an 'Claremont Institute'.  Is iar-ollamh agus déan é i Chapman University School of Law. Níor éirigh leis feidhmiú mar Phoblachtánach don 34ú ceantar comhdhála i gCalifornia i 1990, agus d'oifig an Ard-Aighne California in 2010. Is iar-chléireach dlí é le Breitheamh na Cúirte Uachtaraí Clarence Thomas.
Bhí Eastman ina rannpháirtí lárnach sna hiarrachtaí toghchán uachtaránachta na Stát Aontaithe 2020 a chur ar ceal. Le linn iarrachtaí deiridh an Uachtaráin Donald Trump roimh dheimhniú bua an Choláiste Toghcháin Joe Biden, mhol Eastman go míchruinn don Leas-Uachtarán Mike Pence ag cruinniú san Oval Office, an 5 Eanáir, 2021, go raibh an t-údarás bunreachtúil ag Pence bac a chur ar an deimhniú. Níor ghlac Pence le hargóint Eastman áfach. Sheol Eastman plean gníomhaíochta sé phointe freisin chuig an seanadóir Poblachtach Mike Lee le haghaidh Pence chun na toghthóirí a chaitheamh amach as seacht stát chun Trump a choinneáil i gcumhacht, rud a dhiúltaigh Lee. Ar an 6 Eanáir, 2021, chuir Eastman óráid i láthair ag an Teach Bán Trump Railí a tháinig roimh ionsaí Capitol na Stát Aontaithe 2021.
D’áitigh Eastman ansin ar an Leas-Uachtarán Pence an tAcht um Chomháireamh Toghcháin (Electoral Count Act) a shárú chun moill a chur ar dheimhniú an toghcháin. via abhcóide dlí Pence Greg Jacob, a d'fhreagair trí thagairt a dhéanamh do Eastman mar "serpent in the ear of the president of the United States". An 13 Eanáir, 2021, d’éirigh Eastman as a phost in Ollscoil Chapman, tar éis na conspóide a chruthaigh sé nuair a labhair sé ag Railí Trump. An 28 Márta, 2022, dúirt an breitheamh feidearálach David O. Carter go raibh Eastman, in éineacht le Trump, níos dóichí ná a mhalairt, freagracht as "dishonestly conspired to obstruct the joint session of Congress on Jan. 6, 2021".
I mí Lúnasa 2020, d'fhoilsigh Newsweek op - ed ag Eastman ag ceistiú incháilitheacht Kamala Harris don oifig mar iarrthóir leas - uachtaránachta 2020. Dhearbhaigh sé nach bhféadfadh sí a bheith ina saoránach ó dhúchas de chuid na SA, in ainneoin gur rugadh í i Oakland, California..
An 19 Nollaig, 2022, ainmníodh Eastman agus Trump go poiblí le linn éisteacht an Choiste 6ú Eanáir, ar an teilifís, go raibh siad ina measc siúd a raibh an coiste ag iarraidh a bheith cúisithe as ionsaí an Chaipeatóil ar 6 Eanáir, 2021.
Oideachas
Bhain Eastman céim amach as Ardscoil Lewisville i gceantar Dallas agus fuair sé a bhunchéim ó Ollscoil Dallas. Thuill sé Dochtúireach san Dhlí-eolaíochta amach ansin ó Scoil Dlí Ollscoil Chicago, agus Dochtúireach san Fhealsúnachta Rialtais ó Scoil Chéimithe Claremont. Le linn a chuid ama sa scoil dlí, d'oibrigh Eastman ar an iris an University of Chicago Law Review.
An Inse
Is sráidbhaile atá suite i gContae na Mí i bPoblacht na hÉireann í an Inse, nó Laytown as Béarla. I dteannta le Baile Uí Mhornáin agus Baile an Bhiataigh bhí 11,872 ina gcónaí ann de réir an daonáirimh i 2016.
thumb|clé|200px|An dealbh "Voyager" in aice na farraige san Inse
Ha*Ash
Rac-bhanna Meiricéanach is ea Ha*Ash. Bunaíodh an banna in Lake Charles, Louisiana sa bhliain 2002 le Ashley Grace agus Hanna Nicole Pérez. D'eisigh siad a gcéad albam, "Ha*Ash", sa bhliain 2003 ar an lipéad Sony Music Latin. D'eisigh siad a ndara albam, "Mundos Opuestos", sa bhliain 2005.
Institiúid na gCaighdeán Briotanach
clé|mion|"Kitemark" (British Standards) Is eagraíocht í Institiúid na gCaighdeán Briotanach, an ICB (British Standards Institution nó BSI) a dhéanann dearbhú cáilíochta ar chuid mhór earraí, ó leapacha go tairní. Is é an marc eitleoige ar tháirge an comhartha gur bhain an táirge an caighdeán ICB amach.
Bíonn an marc ICB iontach úsáideach a bheith ar earraí mar aithníonn daoine iad agus, de ghnáth, bíonn muinín ag daoine as na hearraí mar gheall orthu.
Énrí Ó Beóláin
Bhí sé ina Theachta ar an Chéad Dáil agus ina chúntóir ag Mícheál Ó Coileáin. Níor ghlac an Beólánach leis an gConradh Angla-Éireannach, agus nuair a thosaigh Cogadh Cathartha na hÉireann, throid sé ar an taobh frith-Chonartha. Fuair sé bás i bpáirc an áir.
Saol
Tháinig an Beólánach chun saoil i mBaile Átha Cliath, agus chuaigh sé i gCumann Lúthchleas Gael nuair a bhí sé óg. Sa deireadh, chuaigh sé i mBráithreachas na Poblachta agus in Óglaigh na hÉireann freisin.
Throid an Beólánach in Éirí Amach na Cásca. In olltoghcháin na bliana 1918, vótáladh isteach é mar fheisire do Ros Comáin Theas. Cosúil le Feisirí Shinn Féin go léir, níor bhac sé lena shuíochán i Londain. Ina áit sin, chuaigh sé sa Chéad Dáil. Cheap Eamon de Valera é mar theachtaire speisialta le dul go dtí na Stáit Aontaithe ag iarraidh aitheantais do Phoblacht na hÉireann agus ag cothú tacaíochta leis an bpoblacht nua i measc phobal Éireannach na Stát.
Le linn Chogadh na Saoirse, bhí an Beólánach agus Mícheál Ó Coileáin ag comhoibriú le chéile go dlúth. Nuair a shínigh an Coileánach an Conradh Angla-Éireannach, áfach, thréig a chara é, agus chuaigh sé leis na Poblachtánaigh. mion Saighdiúirí de chuid Arm an tSaorstáit a mharaigh an Beólánach le linn Chogadh Cathartha na hÉireann. Tháinig siad air in Óstán Skerries Grand. Ghoin siad go héag é; shíothlaigh sé cúpla lá ina dhiaidh sin in Ospidéal Naomh Uinseann i mBaile Átha Cliath. Tá plaic cuimhneacháin le feiceáil san áit inar goineadh é, cé go bhfuil an t-óstán féin imithe le fada.
Sa scannán Michael Collins le Neil Jordan sa bhliain 1996, rinne an t-aisteoir Meiriceánach Aidan Quinn páirt Uí Bheóláin.
Ealaín na Biosáinte
Ealaín a bhláthaigh idir 330 RC, nuair a rinneadh príomhchathair impireacht na Róimhe de Chathair Chonstainín (Iostanbúl na haoise seo), agus 1453, nuair a ghabh na Turcaigh an chathair. Coimeádach stílithe, bhí sí dírithe ar théamaí diaga thar aon rud eile. San ailtireacht ba é olleaglais Shóifia ón 6ú céad an sárshaothar, le leagan amach aiseach na baislice Rómhánaí is cruinneachán ollmhór uirthi. Níos déanaí toghadh leagan amach na croise Gréagaí do na heaglaisí, le 4 ghéag chomhionann agus cruinneachán beag ar dhruma ard. Maisíodh na heaglaisí le hinleagadh marmair, daite go sómasach, fuinneoga le gloine dhaite, agus mósáicí is múrmhaisithe ar théamaí ón mBíobla is an tApacrafa.
Proiméitéas
I miotaseolaíocht na Gréige, is Tíotán agus dia tine é Proiméitéas.
Leicestershire
Is contae i Sasana é Leicestershire atá suite in oirthear na tíre.
Teileascóp Schmidt
Ionstraim réalteolaíochta a cheap Bernhardt Schmidt (1879-1935) i 1930. Bíonn pláta ceartúcháin sa chonair optúil chun íomhánna gan díchumadh thar réimse leathan a tháirgeadh. Baintear feidhm as chun suirbhéireacht fhótagrafach a dhéanamh ar an spéir.
Ernst Boris Chain
Rinne sé taighde ar inslin is nimheanna nathracha, agus tháinig ar pheinicillin timpeall an ama chéanna le Howard Florey is Alexander Fleming.
Roinn an triúr acu Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1945 as seo.
Karl Friedrich Schinkel
Ailtire agus péintéir a rugadh i Neuruppin na Gearmáine ab ea Karl Friedrich Schinkel (13 Márta 1781 – 9 Deireadh Fómhair 1841). Dhear sé cuid mhaith foirgneamh sa stíl chlasaiceach, agus thug sráideanna is cearnóga nua isteach i mBeirlín. mion|Dhear Schinkel an Altes Museum i m[[Beirlín]] mion|Oscailt sa charraig, péintéireacht de chuid Schinkel
Crotach gobchaol
Is éan é crotach gobchaol (Chroicocephalus genei). Is baill d'fhine na Laridae é.
Helsingør
Is í Helsingør cathair sa Danmhairg.
Tá an chathair lonnaithe ar chaolas Øresund in oirthuaisceart na Séalainne. Is í an tSéalainn (Danmhairgis: Sjælland) oileán mór Danmhargach atá suite idir leithinis na hIútlainne agus Deisceart na Sualainne. Sa bhliain 2012, bhí breis is 46,000 duine ina gcónaí i gcathair Helsingør fhéin agus thart ar 61,000 duine sa cheantar urbeach. Tá an ceantar sin ar an tríú ceantar urbeach is mó na Séalainne tar éis Cóbanhávan agus Roskilde. Is í Helsingør lárionad den bhardas leis an ainm céanna.
Scarann caolas Øresund an Danmhairg ó Dheisceart na Sualainne agus is í Helsingborg ainm don chathair atá suite ar an taobh thoir den chaolas sa tSualainn. Níl an caolas níos leithne ná 4 nó 5 km ar an suíomh seo agus tá bád farantóireachta ag dul idir an dá chathair.
Is é Caisleán Kronborg an suíomh is tábhachtaí sa turasóireacht áitiúil mar gheall ar a pháirt mar chaisleán ríoga i gcathair Elsinore sa dráma traigéide de Phrionsa na Danmhairge darbh ainm Hamlet leis an ndrámadóir clúiteach William Shakespeare. Tá bunscéal den dráma faoi Amletus, garmhac Rí na Danmhairge, le fáil sa leabhar Gesta Danorum le staraí Danmhargach Saxo Grammaticus ón Meánaois.
Comhchathracha
Tá Helsingør nasctha le cathracha éagsúla, ina measc:
Nick Jr.
Is stáisiún teilifíse do dhaoine óga é Nick Jr., a bunaíodh i Meiriceá sa bhliain 2009, mar athsholáthar ar bhloc clár fadbhunaithe Nickelodeon den ainm céanna.
Gino Kenny
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála é Gino Kenny. As Baile Néill i dtuaisceart Chluain Dolcáin dó, tá sé ina bhall de Chomhghuaillíocht Frith-Dhéine-Comhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús.
Christopher Latham Sholes
Ceapadóir a rugadh i Mooresburg, Pennsylvania ab ea Christopher Latham Sholes (14 Feabhra1819 - 17 Feabhra 1890). Clódóir a bhí ann is é óg, ach d'fhorbair sé an clóscríobhán i 1868.
Comhaltacht Ghuggenheim
Is deontais iad Comhaltachtaí Guggenheim atá bronnta go bliantúil ó 1925 ag "John Simon Guggenheim Memorial Foundation", orthu siúd “a léirigh cumas eisceachtúil scoláireachta táirgiúla nó cumas cruthaitheach eisceachtúil sna healaíona”..
Ní áirítear na taibh-ealaíona, cé go bhfuil cumadóirí, stiúrthóirí scannán agus córagrafaithe incháilithe. Níl na comhaltachtaí oscailte do mhic léinn, ach do "advanced professionals in mid-career"  a leithéid agus údair foilsithe. Féadfaidh na comhaltaí an t-airgead a chaitheamh mar is cuí leo, mar is é an cuspóir "bloic ama a thabhairt do chomhaltaí inar féidir leo oibriú leis an oiread saoirse cruthaitheach agus is féidir," ach ba chóir go mbeidís "saor go substaintiúil óna gcuid dualgas rialta" freisin. Ní mór d'iarratasóirí teistiméireachtaí a chur isteach chomh maith le CV agus punann.
Faigheann an Foras idir 3,500 agus 4,000 iarratas gach bliain. Bronntar thart ar 175 Comhaltacht gach bliain. Athraíonn méid an deontais agus déanfar é a choigeartú de réir riachtanais na gComhaltaí, ag cur san áireamh a n-acmhainní eile agus cuspóir agus scóip a bpleananna. Ba é an meándeontas i gcomórtas Cheanada agus na Stát Aontaithe 2008 ná thart ar US$43,200.
Stachys
Tá Stachys ar cheann de na géinis is mó san fhine úd Lamiaceae, grúpa mór plandaí blátha. Meastar idir 300 agus 450 speiceas a bheith sa ghéineas Stachys. Tá taighde le déanamh fós ar na naisc ghéiniteacha eatarthu.
Planda bliantúil nó ilbhliantúil a fhaightear ar fud an Domhain. An gas cearnach díreach; na duilleoga i bpéirí urchomhaireacha; na bláthanna déliopach, de ghnáth bán, bándearg nó corcra le spotaí dorcha. Seanúsáid luibheolaíochta in ungadh le cur ar chréacht. D'úsáidtí duilleoga giobacha ó ghnéithe ar leith mar líonolann. Tálann gnéithe eile tiúbar inite.
mion|Stachys sylvatica nó créachtlus, speiceas sa ghéineas Stachys
Áirítear Stachys sylvatica nó an créachtlus, mar eiseamláir tipiciúil an ghéinis. Speiceas eile sa ghéineas ná an lus beatha (Stachys officinalis), leigheas comónta sa Mheánaois san Eoraip.
Uí Fhaoláin
Rítheaghlach na Laighean de mhuintir Uí Dhúnlainge ba ea  Uí Fhaoláin  (Meán-Ghaeilge Uí Fáeláin).
Stair
Faolán mac Murchadha (bás 738) duine de thriúr mac Mhurchadha mhic Bhrain Mut, ba ea sinsear eapainmneach Uí Faoláin. Idir na blianta 776 agus 1018, rinneadh rí Laighean de naonúr dá chlann, ar seal lena ngaoil Uí Mhuireadhaigh agus Uí Dhúnchadha. .
Roimh an 12ú haois, bhí lárionad a gcuid críoch suite ag Nás na Ríogh (an Nás) ar mhachaire na Life, i dtuaisceart Chontae Chill Dara. Bhí na barúntachtaí An Nás Thuaidh, An Léim Theas, Claonadh, Uí Chéithigh agus Uachtar Fhine ann, chomh maith le codanna de bharúntachtaí eile sa cheantar.
Le linn ionradh na Normannach ar Éirinn, b'éigean do chlann Uí Bhroin, géag Uí Fhaoláin, a n-áit a fhágáil agus Sléibhte Chill Mhantáin a lonnú, i n-iar-ríocht Uí Fhearghail Uí Gharrchon. Glaodh Crioch Bhranach ar an tuath, agus ann san áireamh an bharúntacht An Caisleán Nua i dteannta le codanna na mbarúntachtaí Baile na Corra Thuaidh/Theas agus an tInbhear Mór.
Filí ó oidhreacht i bhfostú Uí Bhroin ba ea clann Mhic Eochaidh.
Ginealach
Dar le Rawlinson B 502, is é seo a leanas ginealach Uí Fhaoláin le cúig ghlúin déag: