cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caitríona II na Rúise
Cás Radishchev
Mar sin, scríobh sé leabhar - "Taisteal ó Chathair Pheadair go Moscó" - inar thug sé cur síos neamhbhalbh ar na fadhbanna agus na trioblóidí a bhí ag crá na tíre. Thairis sin, bhí sé de dhánacht i mo dhuine an tátal a bhaint as an scéal nach dtiocfadh feabhas ná biseach ar na cúrsaí ach córas an tseirfeachais a chur ar ceal agus na scológa a shaoradh ó bhráca. Réabhlóideachas lom mínáireach a bhí anseo, dar le Caitríona, agus ruaig sí Radishchev chun na Sibéire i ndiaidh an fear bocht a dhaoradh chun báis ar dtús.
Tháinig Radishchev slán ó thua an bhásadóra, ach nuair a fuair sé cead filleadh abhaile ón tSibéir, i ndiaidh bhás Chaitríona, bhí a chroí briste ag an gcruatán, agus ní raibh biseach ar fáil dó, nó chuir sé lámh ina bhás féin le teann éadóchais. clé|mion|1770 le D.G. Levitsky
"Stáidbhean na Rúise" ag cogaíocht
clé|mion|1787 Ní raibh réimeas Chaitríona saor ó chogaí, ach oiread. Nó chuir stáidbhean na Rúise, mar a thug Johan Ludvig Runeberg uirthi, - chuir sí cúpla cath ar na Sualannaigh; ach b'é an sean-namhaid, sabhdán na Tuirce, an chloch ba mhó ar a paidrín.
Ón taobh eile de, siúd is go raibh arm na Rúise ábalta go maith an fód a sheasamh in éadan na Sualannach, bhí an teagmháil seo ag éileamh fórsaí armtha a bhí ag teastáil ar chathéadan na Tuirce. Mar sin, nuair a socraíodh an tsíocháin i ndiaidh chúpla bliain cogaíochta sa bhliain 1790, bhí an dá thaobh sách géilliúlach dá chéile, agus iad ar aon bharúil nach raibh aon ghá leis na teorainneacha a athrú soir ná siar.
Linda Bhreathnach
Duine de na haisteoirí is gnóthaí agus is aitheanta atá ag saothrú trí mheán na Gaeilge is ea Linda Bhreathnach. Bíonn sí le feiceáil ar chláir mar Ros na Rún, The Running Mate agus Seacht.
Caitríona II na Rúise
Críochdheighilt na Polainne
B'é an t-éacht ba mhó i gcúrsaí an pholasaí eachtraigh a d'éirigh le Caitríona ná críochdheilghilt na Polainne. (Nó an choir ba mhó, dar le muintir na Polainne.) Nuair a bhí rí nua le ceapadh don tír sin sa bhliain 1763, chuaigh Caitríona i muinín gach cineál uisce faoi thalamh agus bagairtí le puipéad dá cuid féin a chur ag rialú na tíre sin. Bhí an t-ádh léithi, nó gaireadh rí de Stanisław August Poniatowski, iar-leannán leapa dá cuid féin, agus é ina ambasadóir Pholannach i gCathair Pheadair go dtí an ceapachán seo. Fear ró-éirimiúil, ró-thírghráúil a bhí i Stanisław August le Caitríona a shásamh taobh amuigh den leaba, mar a d'iompaigh an scéal amach, nó bhain sé mealladh aisti ar fad lena chuid polasaithe.
Linda Bhreathnach
Saol luath
Rugadh Linda Bhreathnach sa bhliain 1983 i Ros Muc i nGaeltacht Chontae na Gaillimhe. Ba thábhairneor é a hathair.
Caitríona II na Rúise
Críochdheighilt na Polainne
D'fhéach sé le córas polaitíochta na Polainne a fheabhsú is a dhaingniú agus an tsean-ainriail a ruaigeadh, agus é ag iarraidh eacnamaíocht na tíre a thabhairt i dtreo an bhisigh chomh maith. Nuair a sháigh Caitríona a ladar i saol pholaitiúil na Polainne leis an bhforbairt seo a chosc, chuaigh uaisle na tíre in anuabhar uirthi. Thionóil siad i mBar le konfederacja a bhunú - is é sin, cineál "comhcheilg phoiblí" nó comhcheangal den chineál a cheadaigh bunreacht na Polainne do na fir uaisle.
Linda Bhreathnach
Gairme
Bhain sí ról Róise de Búrca amach ar Ros na Rún tar éis di an Ardteist a chríochnú, nuair nach raibh ach seacht mbliana déag slánaithe aici. Bhain sí an chéad áit i gcomórtas Miss Galway 2007 agus an dara háit i gcomórtas Miss Ireland sa bhliain sin.
Caitríona II na Rúise
Críochdheighilt na Polainne
Bhí sé de chuspóir acu ar dtús an creideamh Caitliceach a chosaint, ach is é an chiall a bhain an chuid is mó de na baill as seo ná go raibh an comhcheangal le cath a chur ar Chaitríona agus ar na Rúisigh. Bhí lucht an chomhcheangail in ann slua mór saighdiúirí a earcú go sciobtha, agus iad ag éirí an-bhagrach i súile an Bhanimpire.
Linda Bhreathnach
Gairme
Maidir le rólanna, deir sí go mba “bhreá liom an deis a fháil ar stáitse chun bean láidir, fhiáin, a léiriú. Bean neamhspleách, lena cuid smaointe féin, agus duine a bheadh mar inspioráid do mhná eile,” ar sí. “Nílim i ndiaidh an deis sin a fháil go fóill, i ndáiríre, ach b’fhéidir go dtiocfadh sé lá éigin.” É sin is maith léi carachtair dhifriúla a léiriú freisin.
Caitríona II na Rúise
Na haighdeamacaigh ag easaontú leis an bPolainn
An chéad chuspóir a bhí ag an gcomhcheangal, áfach - an cath i bhfách leis an gCaitliceachas - níor thaitin sé le cách i bPolainn ilnáisiúnta, ilchreidmheach na linne. Mura gcuirfeadh an Comhcheangal an oiread sin béime ar an gcreideamh Caitliceach, d'fhéadfaí Cosacaigh na hÚcráine - na Haighdeamacaigh - a chealgadh chun comhoibriú, ach mar a d'iompaigh na cúrsaí amach, bhí na Cosacaigh as pabhar míshásta le pleananna na n-uasal, agus, sa deireadh thiar thall, d'éirigh ina chogadh chathartha idir an dá dhream.
B'é ba toradh dó sin ná gur chuir an Rúis, an Ostair agus an Phrúis, an trí chomharsa, - gur chuir siad ladar i gcúrsaí inmheánacha na Polainne arís, agus ansin, chuaigh an chéad chríochdheighilt ar an tír, sa bhliain 1772. Níor chaill na Polannaigh, áfach, ach píosaí beaga de thailte in aice leis na teorainneacha, ach b'é fíor-oighear an scéil gur cuireadh srianta i bhfeidhm ar rialtas na Polainne, srianta a bhí dírithe ar lucht rialtais na tíre a stopadh ó aon iarracht le córas rialaithe an stáit a leasú nó a nua-aoisiú. B'é an liberum veto an rud ba mhó a bhí ag déanamh scime do na leasaitheoirí forásacha sa Pholainn.
Liberum veto
Is é is brí leis an liberum veto ná go raibh gach aon mhac máthar de na mionuaisle féin i dteideal bille ar bith a stopadh sa Dáil - nó Sejm, mar a thugtaí uirthi as Polainnis - ach na focail nie pozwalam ("ní cheadaím") a rá. Ní cheadódh Caitríona do na Polannaigh, áfach, an prionsabal seo a chaitheamh i dtraipisí. Fad is a bheadh sé i bhfeidhm, thiocfadh le Caitríona smacht iomlán a choinneáil ar an Sejm, nó ní bheadh de dhíth uirthi ach aon duine amháin de na teachtaí a bhreabadh chun reachtaíocht ar bith a chealú nach mbeadh ag teacht le sainleas na Rúise dar léi féin.
Linda Bhreathnach
Gairme
Taitníonn ióga agus scríbhneoireacht léi.
Caitríona II na Rúise
Targowica - an focal nua Polainnise ar fheillbheart
Nuair a phléasc cogadh amach eadar an Rúis agus an Tuirc ins an bhliain 1788, ghlac na Polannaigh buntáiste air sin agus d'éirigh siad amach in éadan na Rúise. Ní raibh an t-ádh leo ach tamall beag, áfach, agus b'é deireadh an scéil ná gur cuireadh an cheannairc faoi chois go brúidiúil. Ansin, chaill an Pholainn cuid mhór dá críocha i gcríochdheighilt nua sa bhliain 1793.
Stanislaus Papczyński
Naomh Caitliceach is ea Stanislaus Papczyński a rugadh ar an 18 Bealtaine 1631 i bPodegrodzie agus a fuair bás ar an 17 Meán Fómhair 1701.
Linda Bhreathnach
Gairme
Tháinig Linda sa dara háit ar An Ríl Deal, comórtas damhsa ar TG4. Ar an gcéad clár, roghnaíodh í mar an damhsóir is fearr agus mar thoradh bhí sí slán go dtí an tríú seachtain. Ar an gcúigiú seachtain bhí sí sa bhunbheirt le Micheál Ó Ciaraidh.
Caitríona II na Rúise
Targowica - an focal nua Polainnise ar fheillbheart
B'é Comhcheangal Targowica an gléas polaitiúil a bhí ag Caitríona leis an mbuille seo a chur i gcion: dornán de thiarnaí uaisle na Polainne a ghlac seasamh i bhfách leis an Rúis agus a chuaigh le chéile ina gcomhcheangal, agus iad ag iarraidh ar Chaitríona teacht chun a dtarrthála agus "an dlí" a chur i bhfeidhm ar an tír in athuair. Chuirfeadh an cleas seo i gcuimhne ort an polasaí a bhíodh ag Stailín san fhichiú haois agus é ag cur smacht ar na "daonphoblachtaí" in Oirthear na hEorpa.
Éirí Amach Kościuszko
mion|260px|Tadeusz Kościuszko ag tabhairt a mhionn (Pictiúr - 1797) Go gairid i ndiaidh don dara críochdheighilt teacht i bhfeidhm d'éirigh na Polannaigh amach arís agus Tadeusz Kościuszko i gceannas orthu, ach ní raibh rath ar an gceannairc seo, ach oireadh leis an iarracht roimpise. Nuair a bhí an cluiche caillte ag Kościuszko, d'éalaigh sé béal a chinn as a thír dhúchais, agus chuaigh an tríú críochdheighilt ar an bPolainn. B'ansin a cuireadh an Pholainn de dhroim an tsaoil mar thír ar leith, go dtí gur tháinig sí ar an bhfód arís i ndiaidh an chéad chogadh domhanda.
Bás agus Oidhreacht Chaitríona
Stróc ba thrúig bháis di ar 6 Samhain 1796, in aois 66 di. Siúd is nár chruthaigh sí leath chomh liobrálach ná mar ba mhaith léi a chur in iúl, is léir go ndearna sí a dícheall an tír a choinneáil bord ar bhord leis an aimsir agus an córas rialtais a chur in oiriúint do riachtanaisí an lae.
Thug sí cuireadh d'fheirmeoirí Gearmánacha cur fúthu sa Rúis le modhanna nua curadóireachta a mhúineadh do na scológa, ach is beag rath a bhí ar an scéim seo. Le linn Chaitríona a bheith ina banimpire a tháinig an práta chun úsáide ag muintir na Rúise freisin. Bhí sé sách fadálach ag dul chun leitheadúlachta, áfach.
Mar a chonaic muid thuas i gcás na ceannairce atá ainmnithe as Pugachov, ní raibh Caitríona róchinnte faoin dóigh cheart le ceist an tseirfeachais a fhuascailt ach an oiread. Níor thuig sí riamh go raibh na scológa ionraic faoin dílseacht a bhí acu don Impireacht mar fhoras sóisialta, fiú nuair a bhí siad ag déanamh ródaigh ar na huaisle. Shíl na scológa gur leosan an talamh, agus gur leis an Impire iad féin: is é an meas a bhí ag an scológ ar na tiarnaí talún nach raibh iontusan go bunúsach ach lonnaitheoirí agus mealltóirí a chuir iad féin idir muintir bhocht na tuaithe agus an tImpire. Mar sin, má bhí sé i ndúchas na scolóige an tiarna talaimh a dhiúltú faoi dhílseacht, níorbh ionann seo go fóill agus é a bheith ag diúltú don Impire.
Srath Bhlathain
deas|250px|thumb|Srath Bhlathain Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Srath Bhlathain.
Caitríona II na Rúise
Comharbas
I ndiaidh bhás Chaitríona, tháinig a mac Pól (Pavel) a hAon i gcomharbacht uirthi. Bhí Pól go tréan in aghaidh Réabhlóid na Fraince, agus é sásta conradh comhghuailliochta a shocrú leis an Tuirc - le bíobha bunaidh na Rúise féin! - chun cuidiú a fháil in éadan na Fraince agus a tionchair réabhlóidigh.
Rinne an Rúis is an Tuirc an-chomhar ag cur ruaigeadh ar na Francaigh ó oirthear na Meánmhara. Roimh i bhfad, áfach, d'éirigh idir an Rúis agus na tíortha eile a bhí ag iarraidh an réabhlóid a choinneáil taobh istigh den Fhrainc. Go háirithe, bhí na Sasanaigh an-teann as an smacht a bhí acu ar an bhfarraige, agus ní cheadóidís d'aon stát eile dul in iomaíocht leo.
Bhí Pól géarbharúlach nach raibh cead ceart trádála ag na stáit eile fad is a choinneodh na Sasanaigh súil ar gach aon long a mhúsclódh a ndrochamhras. Bhí Pól chomh haraiciseach is go ndeachaigh sé chun cogaidh in aghaidh Shasana faoi dheoidh, agus d'ordaigh sé dá chuid Cosacach ionsaí a thabhairt faoin India.
Níor thaitin an díth chéille seo le ginearáil na Rúise. Ba léir dóibh nach raibh cabhlach na Rúise introda le loingeas cogaidh Shasana. Leis an tír a shábháil ar ionradh na Sasanach, d'éirigh na ginearáil amach in éadan Phóil agus mharaigh siad é. B'é an mac ba sine aige, Alastair (Aleksandr) a hAon a tháinig ina ionad ansin.
Dreigeoideach
Eolaíocht
Nuair a thagann a leithéid isteach in atmaisféar an Domhain, téitear é trí fhrithchuimilt leis an aer agus imbhualadh leis na móilíní aeir, go lonraíonn sé. Tugtar dreige air ansin.
Má imbhuaileann an réad soladach, carraig each nó miotal ach seo le dromchla an Domhain, tugtar dreigít air. Is é a bhíonn i réaltaí reatha ná dreigí, ar mhéid gráinne gainimh, a bhíonn á ndó go hiomlán go hard san atmaisféar.
mion|caor thine Geminid
Bíonn luas 10-70 km s -1 faoina leithéid, agus ní haon ionadh go dtéitear é san aer. Tarlaíonn ceathanna de 50 réalta reatha nó níos mó nuair a théann an Domhan trí eireaball deannaigh cóiméid. Fiú muna mbíonn ceathanna i gceist, bíonn timpeall 5 réalta reatha le feiceáil gach uair oíche ar bith. Díothaítear mórchuid na ndreigí roimh shroichint na talún dóibh. Ach ó am go chéile maireann dreigít ar mhéid liathróid e agus sroicheann an talamh.
Contúirt
Buaileann dreigeoideach sách mór an t-atmaisféar uair nó dhó sa tseachtain, le pléasc ar cóimhéid le pléasc adamhach.
The Changing of the Guardian
Craoladh an t-aonú heipeasóid déag, "The Changing of the Guardian", den cheathrú sraith is fiche The Simpsons ar an 27 Eanáir 2013. Scríobh Rob LaZebnik an eipeasóid seo. D'fhéach 5.23 milliún duine ar an eipeasóid.
Colby, Oileán Mhanann
Sráidbhaile i ndeisceart Oileán Mhanann is ea Colby. Tá sé suite in Skeerey Chairbre, ar an mbóthar A7 idir Balley Chashtal agus Purt Çhiarn i ngar don sráidbhaile Balley Beg.
Stair agus áiseanna
Tagann an focal Colby ó na focail Lochlannacha Col ("cnoc") agus Byr ("baile" nó "gabháltas").
Tá stáisiún traenach de chuid Iarnród Mhanann sa sráidbhaile.
Imríonn an club sacair Colby F. C. a chuid cluichí ag Raad y Ghlion (Bóthar an Ghleanna).
Gleann Cholby
Is gleann beag é Gleann Cholby atá suite taobh thuaidh den bhaile, ceann de na 17 Gleann Náisiúnta ar an oileán. Cuimsíonn sé 4.9 acra, agus tá crainn fuinseoige, feá, leamháin, agus seiceamair ann. Ritheann Abhainn Cholby tríd an ngleann freisin.
Dreigeoideach
Contúirt
D'fhógair Roinn Cosanta Mheiriceá 136 pléasc den saghas seo ar bharr an atmaisféir i 1975-1992. Bhraith satailítí rúnda míleata na pléascaí seo, agus bhí déine na bpléasc ar cóimhéid le buama beag adamhach.
Eachtraí
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Meteorit_Chelyabinsk_(01).jpg|alt=|mion|[[15 Feabhra 2013: cith dreigíte ar Chelyabinsk ]]
Iseapód
mion|250px|Míol mara breac ón bharraige feadh chósta na [[An Bheilg|Beilge]] Ball ar bith d'ord ilghnéitheach crústach a mbíonn colainn leacaithe agus 7 bpéire cos cosúil tóracsach acu is ea iseapód. Áitríonn siad an grineall i ngnáthoga uisciúla den chuid is mó. Uaireanta, bíonn siad seadánach ar éisc agus crústaigh eile. Éiríonn le cuid acu, cosúil le míolta críona, i ngnáthoga tíre.
Puipéad
mion|puipéad miotógachː "Kasperle' sa [[An Ghearmáin|Ghearmáin]] Bábóg a oibrítear le sreang a nó leis an lámh a chur isteach inti is ea puipéad.
Anjli Mohindra
Is aisteoir Sasanach í Anjli Mohindra as Bridgford Thiar, Nottingham ó dhúchas. Is fearr aithne uirthi mar Rani Chandra in The Sarah Jane Adventures. Bhog a teaghlach chuig an Ghearmáin agus í naoi mbliana d'aois, ach bhog sí ar ais chuig an teach céanna agus í dhá bhliain déag d'aois.
Beathaisnéis
D'fhreastail Mohindra ar Bhunscoil Jesse Gray, ar Scoil Bridgford Thiar, agus ar an gCeardlann Teilifíse Shóisearach in Nottingham. Ghlac Mohindra páirt Rani Chandra sa chlár CBBC The Sarah Jane Adventures. Bhí ról beag aici in eipeasóid den chlár do dhéagóirí The Inbetweeners, agus ról níos lú fós mar Sophie Martin sa dara heipeasóid déag de Law and Order: UK. Tá sí le feiceáil freisin in Beaver Falls mar Saima.
Creneash
Sráidbhaile iargúlta ar Cronk Meayll i ndeisceart Oileán Mhanann is ea Creneash (Béarla: Cregneash). Tá sé suite i ngar do Purt Çhiarn agus Purt le Moirrey. Is fearr aithne air mar áit bhreithe Ned Maddrell, áit ar thug a lán cainteoirí Manainnise cuairt uirthi san am atá caite. Inniu, bíonn féilte Manannacha ann gach bliain agus tá sé ina "iarsmalann bheo" in ómós do chultúr Oileán Mhanann. Caomhnaíodh a lán bothán agus tithe traidisiúnta atá fós le feiceáil sa sráidbhaile.
Ceann Rois (baile)
Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Ceann Rois.
Pláta Clárúcháin d'fheithiclí i dTuaisceart Éireann
Úsáideann Plátaí Clárúcháin d'fheithiclí i dTuaisceart Éireann leagan modhnaithe de chóras pláta clárúcháin náisiúnta na Breataine a tionscnaíodh do Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann ar fad i 1903. Ar dtús, tugadh dhá litir aitheantais do gach contae sa RA. Ag an am sin, bhí Éire ar fad sa Ríocht Aontaithe, agus na litreacha I agus Z in áirithe do chontaetha na hÉireann. Baineadh úsáid as an tsraith ‘I’ ar dtús, ach faoin am gur tháinig sé chun an tsraith ‘Z’ a úsáid i 1926, bhí Saorstát Éireann tagtha i réim cheana féin, agus mar sin aontaíodh go n-úsáidfeadh Tuaisceart Éireann an AZ – YZ. sraith, agus d’úsáidfeadh an Saorstát an tsraith ZA – ZZ. I 1987, bhris Poblacht na hÉireann ón gcóras ar fad. Amhail ó 2002 tuairiscíodh go raibh 794,477 pláta clárúcháin taifeadta i dTuaisceart Éireann, i gcomparáid le 50 don oileán ina iomláine nuair a tugadh isteach an fhormáid den chéad uair i 1903. mion| Tá dhá chóras uimhirphlátaí san RA: ceann do Thuaisceart Éireann agus ceann eile don Bhreatain Mhór mion|Uimhirphláta ó Thuaisceart Éireann le lipéid Mar a tharla sa Bhreatain Mhór, rith gach cód ó 1 go 9999 ar dtús, agus nuair a críochnaíodh ceann amháin, leithdháileadh ceann eile. Bhí gach cód féideartha leithdháilte faoi 1957, agus ina dhiaidh sin tugadh isteach seichimh droim ar ais, agus ba é Aontroim an chéad chontae a rinne amhlaidh in Eanáir 1958 le. Críochnaíodh na seichimh droim ar ais seo go tapa, rud a thug isteach an "  reatha   " i mí Eanáir 1966, áit arb é "   " an cód contae agus "   " ina sraithlitir. Cheadaigh an fhormáid seo cumas a mhéadú. Ghlac gach contae leis nuair a bhí a seichimh droim ar ais críochnaithe acu, ba é Contae Dhoire an ceann deireanach a rinne amhlaidh i mí Dheireadh Fómhair 1973 le. . Ó mhí na Samhna 1985, coinníodh siar an chéad 100 uimhir de gach sraith lena n-úsáid mar chlárúcháin chothabhála. Ó Aibreán 1989, coinníodh siar na huimhreacha 101-999 ar an mbealach seo freisin. Measann an DVLA fiú iolraí 1000 agus 1111 ("ceithre chineál") agus mar sin coinnítear siar iad. Críochnaíonn gach sraith ag 9998 agus leanann siad ar aghaidh go dtí an chéad teaglaim litreacha/uimhreach eile sa tsraith. mion| Pláta Thuaisceart Éireann. Úsáideann an pláta áirithe seo ó Chontae an Dúin, a théann siar san aois seo caite, cló sean-stíl.
Cód clárúcháin feithicle idirnáisiúnta ar na plátaí uimhreacha
Is é an cód idirdhealaithe don Ríocht Aontaithe, agus Tuaisceart Éireann san áirithe ná “UK”. Roimh an 28 Meán Fómhair 2021, baineadh úsáid as "GB". Tá uimhirphlátaí ina bhfuil cóid eile, mar “IRL” (an cód idirdhealaitheach d’Éirinn) nó “NI” neamhoifigiúil. Ó Dheireadh Fómhair 2021, más mian le húinéir feithicle gan greamán dubh ar bán “UK” a cheangal air, ní mór go mbeadh “UK” ar taispeáint ar na plátaí uimhir ar an taobh clé. Má tá an fheithicil á tiomáint i dtír nach páirtí i gCoinbhinsiún Vín í, ní mór comhartha ar leith (greamán dubh ar bhán “UK”) a thaispeáint ar chúl na feithicle. As na tíortha AE, níl aitheantóir ar leith ag teastáil ach amháin nuair a bhíonn tú ag taisteal sa Chipir, i Málta agus sa Spáinn, toisc nach bhfuil siad ina bpáirtithe sa choinbhinsiún.
Cé go gceadaíonn an DVLA do thiománaithe a bhfuil feithiclí acu cláraithe sa Bhreatain Mhór úsáid a bhaint as plátaí uimhir a iompraíonn bannaí de chineál Euro le bratacha náisiúnta na RA agus cóid tíre (amhail ENG, Sasana nó SCO), ní féidir é seo a dhéanamh i dTuaisceart Éireann. Deir na Rialacháin um Fheithiclí Bóthair (Marcanna Clárúcháin a Thaispeáint) (Leasú) 2009 ''“Níl feidhm ag Alt (4)—(...) (b)má tá an fheithicil iomchuí taifeadta sa chuid den chlár a bhaineann le Tuaisceart Éireann. " Léann mír a ceathair “Faoi réir mhíreanna (5) go (8), féadfar leagan amach de litreacha a chomhfhreagraíonn do cheann d’fhomhíreanna mhír (9) agus feathal a fhreagraíonn do cheann de na míreanna a thaispeáint ar phláta nó ar fheiste eile. fomhíreanna de mhír (10)".'' mion|Banda reatha an "RA" tosach (ar chlé) agus cúil (ar dheis)
Siombail an Aontas Eorapach
Nuair a bhí an RA ina ballstát den tAontas Eorpach, bhíothas in ann uimhirphlátaí a thaispeáint a bhí i gcomhréir le formáid choiteann an AE a tugadh isteach le Rialachán (CE) Uimh. 2411/98 ón gComhairle, agus stiall gorm ar thaobh clé an phláta. le siombail an Aontais Eorpaigh (ciorcal na réaltaí) os cionn chód clárúcháin feithiclí idirnáisiúnta an bhallstáit (GB). Ní féidir an fhormáid seo a eisiúint tar éis don idirthréimhse críochnú. Toisc nach bhfuil Tuaisceart Éireann ina chuid den AE a thuilleadh, ní eisítear na plátaí a bhfuil siombail an AE orthu a thuilleadh.
De réir Airteagal 3 ón Rialachán AE Uimh. 2411/98, tá ar ballstáit san AE a éilíonn ar fheithiclí eachtrannacha comhartha sainiúil ó a dtír dhúchais a thaispeáint glacadh le go bhfuil an leagan amach caighdeánach seo mar comhartha inaitheanta nuair a chuireadh é ar thaispeáint i mballstát eile, rud a fhágann nach bhfuil gá le comhartha ar leith d’fheithiclí atá cláraithe san AE.
Tar éis Brexit, níl ar tíortha eile san AE glacadh le "Europlates" na Ríochta Aontaithe a thuilleadh, mar ní éilíonn an rialachán ach ar bhallstáit glacadh leis an dearadh caighdeánach mar chomhartha idirdhealaitheach nuair a thaispeánfar é ar fheithicil atá cláraithe i mBallstát eile. Ina dhiaidh sin, ní mór uimhirphlátaí a bhfuil cód na Ríochta Aontaithe air (GB roimh an 28 Meán Fómhair 2021) a chur in ionad Eoraphlátaí chun go mbeidh siad bailí mar aitheantóir náisiúnta. mion|270x270px| Pláta ó Bhéal Feirste a thaispeánann an cód tíre “RA” i bhformáid roghnach an AE (An tAontas Eorapach). Tá formáid ar bith eile a thaispeánann taobh-shuaitheantas, lena n-áirítear na cinn a bhfuil na cóid “NI” nó “IRL” orthu, neamhoifigiúil.
Riarachán
Cuireadh deireadh le contaetha riaracháin Thuaisceart Éireann leis an Acht Rialtais Áitiúil (Tuaisceart Éireann) 1972, agus aistríodh a bhfreagracht as clárúcháin a eisiúint chuig Aireacht Gnóthaí Baile TÉ, agus níos déanaí chuig Roinn Comhshaoil TÉ. Rinneadh “oifig áitiúil” de chuid na gníomhaireachta ranna ábhartha, ar a dtugtaí Cheadúnú Tiománaithe agus Feithiclí Tuaisceart Éireann roimhe seo, chun bheith ina “oifig áitiúil” de chuid na hiar-rannóg feithiclí i mbaile contae gach údaráis áitiúil agus ina dhiaidh sin an Ghníomhaireacht Tiománaithe agus Feithiclí (DVA) i gCúil Raithin.
Ón 21 Iúil 2014, bhí an Ghníomhaireacht um Cheadúnú Tiománaithe agus Feithiclí DVLA in Swansea, a riarann an córas a úsáidtear sa Bhreatain Mhór, freagrach as clárú feithiclí i dTuaisceart Éireann. Leanann formáid réamh-1972 plátaí clárúcháin Thuaisceart Éireann gan athrú i dTuaisceart Éireann. Nuair a bheidh an córas reatha ídithe déanfar an fhormáid a mhalartú ionas go mbeidh NNNN LLL mar shampla 1232 AIL.
Sraith in aghaidh an chontae riaracháin / Oifig áitiúil cheadúnaithe DVA
I gcás gach oifig áitiúil cheadúnaithe DVA (contae riaracháin roimh 1974) taispeántar na seichimh dhá litir ar dtús, agus na seichimh dhá litir droim ar ais ina dhiaidh sin, ansin na seichimh trí litir.
Gallóis
Is teanga réigiúnach na Briotáine í an Gallóis (Galo) i ngrúpa na dteangacha Rómánsacha.
Soilsiú
mion|Search for Enlightenment (2011) le Simon Gudgeon, One Hyde Park, Londain. Is bealach é soilsiú nó léargas spioradálta le cur síos ar shoilsiú spioradálta, sé sin le rá an léargas spioradálta a thagann ar dhuine agus é tagaithe ar an tuiscint gur cineál de rud meafarach é an saol seo, nach bhfuil go hiomlán fíor mar a thuigtear i gcoitinne é.
Deirtear gur tháinig a leithéid de shoilsiú ar Bhúda, fear a mhair in India fadó agus ar dhaoine eile.
Tá go leor leabhar de théama spioradálta, go háirithe spioradálacht ón Domhain Thoir, ar fáil faoi láthair a chuireann síos ar a leithéid d'eispéireas agus conas é a bhaint amach tú féin, b'fhéidir.
Delbee
Baile beag in Skeerey Pherick, Oileán Mhanann is ea Delbee (Béarla: Dalby). Tá sé suite ar an mbóthar A27 idir Purt ny h-Inshey agus Purt Çhiarn.
Móilíní orgánacha a ainmniú
Ainmnítear móilíní orgánacha de réir rialacha a chum AIGCF (nó IUPAC sa Bhéarla).
Chun ainmneacha fada agus liodánacha a sheachaint i ngnáthchumarsáid, ní leantar i gcónaí moltaí ainmniúcháin oifigiúla AIGCF, ach amháin nuair is gá sainmhíniú iomlán gan athbhrí a thabhairt ar chomhdhúil. Uaireanta is féidir ainmneacha AIGCF a bheith níos simplí ná ainmneacha níos sine, mar atá le heatánól, in ionad alcól eitile. Maidir le móilíní réasúnta simplí is furasta iad a thuiscint ná ainmneacha neamh-chórasacha, nach mór a fhoghlaim nó a scrúdú. Mar sin féin, is minic a bhíonn beagainm nó ainm neamhchórasach i bhfad níos giorra agus níos soiléire, agus mar sin is fearr leas a bhaint as. Is minic a dhíorthaítear na hainmneacha neamhchórasacha seo ó fhoinse bhunaidh den chomhdhúil. Chomh maith leis sin, d’fhéadfadh nach mbeadh ainmneacha an-fhada chomh soiléir le foirmlí struchtúracha.
Tá sainrialacha ag an AIGCF do gach sraith homalógach, ach go ginearálta:
phríomhainm, léiríonn sí líon na n-adamh carbóin sa tslabhra is faide: meit (1), eit (2), próp (3), bút (4), peint (5), heics (6)
Odilon Redon
Ealaíontóir a rugadh i mBordeaux na Fraince ab ea Odilon Redon (20 Aibreán 1840 - 6 Iúil 1916). Meastar gurbh é réamhtheachtaire an Osréalachais é mar bhain sé feidhm as seichimh taibhreamh ina shaothar. Rinne sé an-chuid líníochtaí gualaigh is liteagraf. Ach tar éis 1900 rinne sé péintéireacht bláthanna is portráidí i ndathanna tréana, le pastail go príomha.
An Bhriotáinis
Is teanga Cheilteach í an Bhriotáinis (Brezhoneg) i ngrúpa na dteangacha Breatnacha. I ré na hImpreachta Rómhánaí, chuaigh daoine thar farraige ón mBreatain go hiarthuaisceart na Fraince an lae inniu. Thugadar a dteanga leo, teanga a bhí á labhairt an uair úd ar fud an chuid is mó den Bhreatain.
Móilíní orgánacha a ainmniú
Prionsabail bhunúsacha
Seo a leanas na céimeanna chun comhdhúile orgánaí a ainmniú:
An Bhriotáinis
Tá gar-ghaol ag an mBriotáinis leis an mBreatnais atá fós sa Bhreatain Bheag, agus leis an gCoirnis, teanga a cailleadh ach a bhfuil díograsóirí ag iarraidh a hathbheochan.
Móilíní orgánacha a ainmniú
Prionsabail bhunúsacha
Grúpálfar na huimhreacha, don chineál sin taobhshlabhra, in ord ardaitheach agus scríobhfar iad roimh ainm an taobhshlabhra. Má tá dhá thaobhshlabhra leis an alfa-charbón céanna, scríobhfar an uimhir faoi dhó.
An Bhriotáinis
Traidisiún na Briotáinise
100px|mion|clé|Armas traidisiúnta na Briotáine
Móilíní orgánacha a ainmniú
Prionsabail bhunúsacha
Nuair is críochfheidhmghrúpa an príomhfheidhmghrúpa (grúpa nach féidir a bheith ann ach ag deireadh an tslabhra, amhail grúpaí aildéide agus carbocsaileacha.), ní gá é a uimhriú.
An Bhriotáinis
Traidisiún na Briotáinise
Go traidisiúnta, labhraítear an Bhriotáinis sa chuid is faide siar den Bhriotáin, ar an taobh thiar den líne idir Plouha agus Vannes. Bhí sí á labhairt ag scothaicmí léannta go dtí an dóú haois déag, ach ina dhiaidh sin, d'fhan sí teoranta do mhuintir na tuaithe in Iarthar na Briotáine nó Breizh-Izel, nuair a bhí na daoine uaisle agus, in aithris orthu siúd, na buirgéisigh á tréigean ar mhaithe leis an bhFraincis. B'í an Laidin an teanga scríofa ba thábhachtaí i nDiúcacht na Briotáine go dtí gur tháinig an Fhraincis ina háit sa chúigiú haois déag. Ina dhiaidh sin féin, tá traidisiún liteartha áirithe ag an mBriotáinis, agus bíonn Briotáiniseoirí an lae inniu ag tarraingt ar an tSean-Bhriotáinis ar lorg téarmaíochta teicniúla nó eolaíche don Nua-Bhriotáinis.
Tionchar Réabhlóid na Fraince ar an mBriotáinis
Bhí monarcacht na Fraince, an t-ancien régime, ar nós cuma liom faoi na teangacha mionlaigh sa tír. I ndiaidh na réabhlóide, áfach, d'athraigh na cúrsaí go hiomlán, nó b'ansin a cuireadh tús le polasaithe a bhí meáite ar an bhFraincis a chur á labhairt ar fud na tíre agus na teangacha is na canúintí eile a bhaint de bhéal na ndaoine. Ní raibh lucht déanta na bpolasaithe seo in ann teangacha a aithint thar chanúintí, nó ní raibh, dar leosan, ach dhá rud ann, mar atá, an Fhraincis agus an patois. Bhí polaitíocht ag baint leis na hiarrachtaí seo, ar ndóigh. Bhí lucht na réabhlóide den tuairim go raibh na teangacha réigiúnda fite fuaite leis an bhfrithréabhlóideachas agus go raibh na monarcaithe agus na sagairt ag baint leasa as na teangacha seo mar bhábhún leis an gcosmhuintir a choinneáil scartha ón réasún, ón réabhlóideachas agus ón oideachas. Deir lucht athbheochana na Briotáinise go raibh an lucht rialtais ag cur fíor-chatha sna scoileanna leis an teanga a chur de dhroim an tsaoil go hiomlán, agus go rabhthas ag náiriú na bpáistí a bhí ag labhairt Briotáinise chomh deireanach leis na seascaidí.
Móilíní orgánacha a ainmniú
Prionsabail bhunúsacha
Cibé áit a deir sé "le huimhreacha", tuigtear go n-úsáidtear an réimír (dé-, trí-) idir an focal agus na huimhreacha.
An Bhriotáinis
Meath agus Athbheochan
Bhí an Bhriotáinis á labhairt ag milliún agus trí chéad míle duine sa bhliain 1930. Tá ceathrú milliúin fágtha inniu, i ndiaidh an ródaigh a rinne na meáin chumarsáide agus córas lárnaithe polaitiúil na Fraince ar an teanga. I dtús na fichiú haoise, bhí duine as gach beirt in Iarthar na Breataine dall ar an bhFraincis ar fad, agus an chuid eile dátheangach san Fhraincis agus sa Bhriotáinis. Faoi lár na fichiú haoise, ní raibh ach céad míle duine aonteangach sa Bhriotáinis.
Móilíní orgánacha a ainmniú
Prionsabail bhunúsacha
Sampla Seo móilín samplach ina bhfuil na máthaircharbóin uimhrithe:
An Bhriotáinis
Meath agus Athbheochan
mion|clé|280px|Comharthaí dátheangacha bóthair i g[[Kemper.]] Sa bhliain 1925, bhunaigh an tOllamh Roparz Hemon an iris úd Gwalarn le litríocht a fhoilsiú sa teanga. I rith an chéad naoi mbliana déag eile, bhí an iris seo agus an scoil scríbhneoirí ina timpeall ag iarraidh an Bhriotáinis a ardú ar aon leibhéal leis na teangacha móra domhanda. Bhí idir bhunsaothair liteartha agus aistriúcháin á gcur i gcló ar an iris.
Móilíní orgánacha a ainmniú
Prionsabail bhunúsacha
De ghrá na simplíochta, seo íomhá den mhóilín chéanna, ina mbaintear na hidriginí sa mháthairshlabhra agus ina dtaispeántar na carbóin de réir a n-uimhreacha:
Nouakchott
Is í Nouakchott (Araibis:نواكشوط) príomhchathair na Máratáine. Ní raibh ach 200 duine ina gcónaí i sráidbhaile Nouakchott sa bhliain 1957, ach sa bhliain sin a roghnaíodh mar phríomhchathair na tíre í. D'fhás sí ar luas lasrach ina dhiaidh sin. Tá sí ar an gcathair is mó sa tír anois agus tá naoi gceantar inti:
Móilíní orgánacha a ainmniú
Prionsabail bhunúsacha
Anois, ag leanúint na gcéimeanna thuas luaite:
An Bhriotáinis
Meath agus Athbheochan
Sa bhliain 1977, cuireadh bun leis na chéad scoileanna Diwan, a bhí ag dul i muinín an tumoideachais le Briotáinis a theagasc do dhaoine óga. Modh eile ar baineadh triail as san am ab ea Div Yezh nó an cur chuige dátheangach.
Sa bhliain 2004, foilsíodh aistriúchán Briotáinise d'eachtraí Astérix. Is fiú sonrú a chur ann go bhfuil cónaí ar Astérix féin sa Bhriotáin, de réir an ghreannáin féin.
William Thomas Mulvany
Ailtire Éireannach ab ea William Thomas Mulvany (1806–1885). Ba mhac é leis an bpéintéir Thomas James Mulvany agus Mary Field agus ba dheartháir é John Skipton. Bhí cáil air as a chuid oibre ar dhraenáil agus ar fhiontair thionsclaíocha sa Ghearmáin.
Daniel O'Callaghan (Loch Garman)
Polaiteoir Éireannach ab ea Daniel O'Callaghan. Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Llanllwni
52.0294°N, -4.2075°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llanllwni, 93.7 km ó Caerdydd agus 287 ó Londain. Tá daonra 623 ann, agus tá 367 (58.9%) in ann Breatnais a labhairt.
Craolachán
Ba é Guglielmo Marconi a dhear an céad craolachán a bhí ar a chumas éisteacht i bhfad i gcéin. Is le gathanna raidió, tonnta aibhléise, a théann an t-eolas thar an aer.
Tá éagsúlacht i gcumas taistil agus sa méid eolais ar féidir a chur amach, ag brath ar na tonnta a chuirtear amach.
AM
Is ar na meántonnta nó AM a chuirtear go leor cláracha tíorthúla craolachán amach, go háirithe cinn nuachta, mar gur faide a shroicheann na meántonnta ná tonnta ardmhinicíochta.
FM
Ní shroicheann tonnta ar an ardmhinicíocht, nó craolachán FM, de ghnáth ach tuairim agus 15-25 chiliméadar ón láithréan craolta. Baintear feidhm as aereóg fada lena ghlacadh, agus is gá é a iompú i dtreonna éagsúla leis an bhfuaim is fearr a fháil. Is ar an ardmhinicíocht a chuirtear an chuid is mó de chláranna ceoil agus craolacháin áitiúla amach, agus iad bunaithe sna cathracha don chuid is mó.
LW
Ní bhaintear mórán feidhme as LW nó craoltacháin ar na tonnta fada in Éirinn. Ach is faide ón gcraoltóir ar féidir iad a ghlacadh ná fiú an AM. Is féidir cláranna ón bhFrainc agus ó BBC Shasana a chloisint in oirthear na hÉireann, ach de ghnáth tá gá le aimsir breá, m.sh. ar oíche breá samhraidh.
SW
Ní ghlacann mórán gnáth threalaimh craolachán craoltacháin ar na gearrtonnta. Tá gá le craolachán faoi leith, agus déanann go leor tíortha craoltacháin air. Tá an BBC le fáil ar an gcuid is mó den domhain, agus déanann Deutsche Welle na Gearmáine an chuid craoltacháin freisin. Tá an-úsáid á bhaint as SW ag eaglaisí soiscéalacha i Meiriceá Thuaidh agus i Meiriceá Theas, i mSacsbhéarla agus i Spáinnis go háirithe.
Craolachán satailíte
Cuireann go leor lárionaid craolachán talún, maille le lárionaid eile ar ghá síntiúis a íoc, cláracha nuachta agus ceoil amach. Tá gá le trealamh ar leith le craolachán satailíte, chomh maithe leis an síntiús, ach is iontach soiléireacht na gcláracha, agus is minic nach mbíonn fógraí cumarsáide ar bith leo.
Craolachán idirlíne
Cuireann go leor lárionaid craolachán talún a gcláracha ar fáil thar an idirlíon anois. Go dtí seal bhliain ó shoin, bhí na cláracha rómhall ag teacht isteach don chuid is mó d'éisteachtóirí, ach anois tá sé ar chumas an ríomhaire meánach sruth cainte nó ceoil leanúnach a chur amach laistigh de seal gearr.
Forsdal
Baile beag i lár Oileán Mhanann is ea Forsdal (Béarla: Foxdale). Tugtar Balley'n Eas (Gaeilge: Baile an Easa) air freisin. Tá sé suite in sheadin (dúiche) agus toghcheantar Glion Faba.
Iseatrópach
Téarma a chuireann in iúl go bhfuil airíonna ábhair mar an gcéanna i ngach aon treo tríd. Mar shampla, bíonn miotail iseatrópach de bhrí go mbíonn airíonna mar sheoltacht leictreach is theirmeach, modal Young, agus neart inteannta mar an gcéanna i dtreo ar bith ar fud aon phíosa den mhiotal. I gcontrárthacht leis seo, tá ábhair eile ainiseatrópach, ionas nach mbíonn a n-airíonna mar an gcéanna i ngach treo. Sampla coiteann is ea adhmad a bhíonn níos láidre i dtreo na snáithí ná trasna na snáithí. Bíonn ainiseatrópacht i gcriostail thréshoilseacha áirithe, ionas go léiríonn siad dé-athraontas.
1924
Is bliain bhisigh an bhliain 1924 (MCMXXIV).
Tarluithe
mion|Foilsíodh Der Zauberberg (An sliabh faoi dhraíocht) le [[Thomas Mann sa bhliain 1924 sa Ghearmáin.]]
Fairytale of New York
Is amhrán aithnidiúil faoi Nollaig é Fairytale of New York.
Chris Licht
Is iriseoir agus léiritheoir teilifíse Meiriceánach é Christopher Andrew Licht'  (22 Deireadh Fómhair 1971 a rugadh é)'. .' Ó mhí na Bealtaine 2022, tá sé ina chathaoirleach agus ina phríomhoifigeach feidhmiúcháin ar CNN. Is fearr aithne air mar cheannléiritheoir agus léiritheoir feidhmiúcháin ' The Late Show With Stephen Colbert ', chomh maith le leasuachtarán feidhmiúcháin CBS ar chláir speisialta. Tá sé de cháil air freisin gur sheol sé ' Morning Joe ' ar MSNBC, agus athbhútáil an chláir ' CBS This Morning '.
Luathshaol agus oideachas
Rugadh Licht do Susan Mary (Kneeland) agus an Dr. Peter David Licht as Newtown, Connecticut. Bhain sé céim bhaitsiléara amach san iriseoireacht chraolta agus san eolaíocht pholaitiúil ó Syracuse University's S. I. Newhouse School of Public Communication. Sa bhliain 2014, ainmníodh ceann de na seomraí rialaithe nuachta teilifíse ag 'Dick Clark Studios' de chuid Syracuse agus 'Alan Gerry Center for Media Innovation' ina onóir.
Gairmréim
Thosaigh Licht a ghairm bheatha ag KNBC i Los Angeles nuair a bhí triail O.J. Simpson ar siúl. D'oibrigh sé freisin le cleamhnaithe áitiúla NBC i margaí LA agus San Francisco.
Sa bhliain 2005, chuaigh sé le MSNBC mar léiritheoir feidhmiúcháin do  'Scarborough Country', agus níos déanaí bhí sé ar an léiritheoir feidhmiúcháin bunaidh de ' Morning Joe', a chabhraigh sé féin agus an t-óstach Joe Scarborough a chruthú sular seoladh é in 2007.
Sa bhliain 2011, fuair sé post le CBS agus ainmníodh é ina leasuachtarán ar chláir ag 'CBS News'. Bhí Licht ina léiritheoir feidhmiúcháin ar  'CBS This Morning', ag tosú nuair a seoladh an seó in 2012, agus sa bhliain 2016, d'oibrigh sé le 'The Late Show le Stephen Colbert' . Agus é i gceannas ar CBS This Morning, tugadh creidiúint dó as an seó a dhéanamh rathúil, gan choinne, ag tabhairt an áit is iomaíche do CBS sa rás seó ar maidin le beagnach 30 bliain. Tas an seó a dhéanamh gan choinne, rud a thug an áit is iomaíche do CBS i rás seó na maidine le beagnach 30 bliain. Tharla an rath seo i bpáirt toisc gur lig Licht d’óstaigh an tseó Gayle King, Charlie Rose, agus Norah O’Donnell, labhairt go saor faoi imeachtaí nuachta agus fúthu féin. Mí tar éis dó a bheith ainmnithe ina léiritheoir feidhmiúcháin agus ina léiritheoir ar The Late Show, bhí an lucht féachana seachtainiúil is mó ag an seó ó 19 Feabhra na bliana sin. Mar léiritheoir feidhmiúcháin, dhírigh sé ar shaincheisteanna bainistíochta a láimhseáil Stephen Colbert roimhe seo, chomh maith leis na creidmheasanna tionscnaimh a ghiorrú agus sceitse grinn a chur leo díreach os a gcomhair.
Cathaoirleach agus Phríomhoifigeach Feidhmiúcháin ar CNN
Tar éis d’uachtarán CNN Jeff Zucker éirí as oifig go tobann i mí Feabhra 2022, tháinig Licht i gcomharbas air.
Ar a chéad lá mar chathaoirleach agus mar phríomhfheidhmeannach ar CNN, chuir Licht meamram chuig na fostaithe go léir ag rá, "Faraor tá an iomarca daoine tar éis muinín a chailleadh sna meáin nuachta. I mo thuairimse, is féidir linn a bheith ina lóchrann chun an mhuinín sin a fháil ar ais trí bheith ina eagraíocht a léiríonn na tréithe is fearr san iriseoireacht: an fhírinne a rá amach go neamhbhalbh do chumhacht, ag tabhairt dúshlán don status quo, ag ceistiú ‘grúpsmaointeoireachta’ agus anlucht féachana agus léitheoirí a chur ar an eolas  le fíricí simplí agus tráchtaireacht ghéarchúiseach, agus meas a bheith acu i gcónaí ar dhearcaí éagsúla. Thar aon rud eile, ba chóir dúinn, agus beidh muid ar son na fírinne." Is éard atá i gceist le modh amháin den sórt sin teorainn a chur le húsáid CNN an téarma ""breaking news"" do scéalta a bhfuil tábhacht shuntasach ag baint leo. Chuir Licht in iúl gur mian leis dearcadh diúltach ar CNN a athrú i measc Poblachtánaigh..
Seán Ó Finn
Is iománaí é Seán Ó Finn, nó Seán Finn mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 24 Eanáir 1996. Is as an mBrú, Contae Luimnigh é. Bhain sé gradam 'all star' amach sa bhliain 2018.
Janko Jesenský
Scríbhneoir Slóvacach ab ea Janko Jesenský a saolaíodh i dTurčiansky Svätý Martin ar an 30 Nollaig 1874 agus a fuair bás sa Bhratasláiv ar an 27 Nollaig 1945. Scríobhadh sé idir phrós agus véarsaí. Is é an t-úrscéal úd Demokrati ("Na Daonlathaigh") an saothar is tábhachtaí a tháinig óna pheann.
Love is a Many-Splintered Thing
Craoladh an dara heipeasóid déag, "Love is a Many-Splintered Thing", den cheathrú sraith is fiche The Simpsons ar an 10 Feabhra 2013. Scríobh Tim Long an eipeasóid seo. D'fhéach 4.19 milliún duine ar an eipeasóid.
Glion Vian
Sráidbhaile in Skeerey Marooney, Oileán Mhanann is ea Glion Vian (Gaeilge: Gleann Mhatha, Béarla: Glion Vine). Tá an sráidbhaile ina ionad ar chúrsa na rásaí TT ar an oileán. Tógadh bunscoil na paróiste, Bunscoill Varooney, sna 1980í in Glion Vian. Méadaíodh an scoil sa bhliain 2001.
DFK Dainava
Is club peile é Dzūkijos futbolo klubas Dainava as Alytus. Bunaíodh an club sa bhliain 2016, agus imríonn sé sa A lyga.
Spioróg Leiveantach
Is éan é an spioróg Leiveantach. Is baill d'fhine na Accipitridae iad.
70idí RC
Eachtraí
Éirí Amach Spartacus san Iodáil idir 73 RC agus 71 RC.
Droichead pontúin
mion|Evergreen Point Floating Bridge, [[Seattle, Washington ]] Droichead ar snámh, iompartha ar phontúin, is ea an droichead pontúin. Is féidir go mbeidh an struchtúr sealadach (le haghaidh úsáide míleata, mar shampla) nó buan (mar a bhfuil an t-uisce domhain is an talamh mí-oiriúnach, ionas go mbeadh piaraí an-daor). De ghnáth is é a bhíonn sna pontúin ná báid leathantónacha, sorcóirí cuasacha miotail, nó raftaí coincréite. Trasnaíonn 3 dhroichead buan pontúin coincréite Loch Washington i Seattle.
Llanllyfni
53.041°N, -4.2826°W
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Llanllyfni, 189.2 km ó Caerdydd agus 330 ó Londain. Tá daonra 3,986 ann, agus tá 3,156 (79.2%) in ann Breatnais a labhairt.
Maróg gheire
clé|250px|mion|Maróg gheire Is maróg déanta de gheir agus plúr, go hiondúil go hiondúil nó go hiondúil í maróg gheire.
Réfheidhmeanna
Sa mhatamaitic, feidhmeanna mar f(x) = f(-x). Bíonn graf réfheidhme siméadrach thart ar an y-ais (mar shampla, y = x 2 is y = cos x). Mar mhalairt, is corrfheidhm a leithéid seo: f(-x) = -f(x) (mar shampla, y = x 3 is y = sin x).
Walter Reed
Lia míleata a rugadh i mBelroi, Virginia ab ea Walter Reed (13 Meán Fómhair 1851-22 Samhain 1902). Rinne sé taighde i 1900 a thaispeáin gur tarchuireadh an fiabhras buí le corrmhíolta, agus de thoradh an léargais seo díothaíodh an galar i gCúba. Ainmníodh Ospidéal Míleata Walter Reed i Washington as.
Droimluí
Gluaiseacht na rí ina dtugtar bos na láimhe chun tosaigh don aghaidh agus an ordóg dírithe amach ón gcolainn. Sa suíomh seo, luíonn an ga is an t-ulna comhthreomhar le chéile. Is cumasaí ar fad an ghluaiseacht seo ná cromluí, agus de bhrí gur deasaigh iad móramh na ndaoine, bíonn snáithe deiseal ar scriúnna is i bhfeidhmeanna eile.
Eachroim, Contae na Gaillimhe
Baile i gContae na Gaillimhe is ea Eachroim (Aughrim as Béarla). Bhí 546 duine ina gcónaí in Eachroim sa bhliain 2002.
Llanllŷr
52.2536°N, -3.4005°W
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Llanllŷr, 87.4 km ó Caerdydd agus 240 ó Londain. Tá daonra 1,112 ann, agus tá 127 (11.4%) in ann Breatnais a labhairt.
Mac Shile Ó hAodha
Is iománaí é Mac Shile Ó hAodha, nó Kyle Hayes mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é sa bhliain 1998. Is as Cill Dioma, Contae Luimnigh é.
Kione Droghad
Baile beag in Connaghyn, Oileán Mhanann is ea Kione Droghad (Gaeilge: Ceann Droichid, Béarla: Onchan). Tá sé suite ar chósta thuaidh Bhá Doolish. Cé go bhfuil sé ina bhaile beag, is é an dara baile is mó ar an oileán ó thaobh daonra, tar éis Doolish, áit atá ina chomhbhaile leis.
Codex Usserianus Primus
Leabhar Soiscéalach Éireannach as Sean-Laidin is ea  Codex Usserianus Primus  (Baile Átha Cliath, Leabharlann Choláiste na Tríonóide, 55). A bhuí le hainilís déanta ar an seanpheannaireacht, meastar go dtí an lámhscríbhinn siar go dtí an 6ú nó 7ú haois. Tugtar r don leabhar sa chóras traidisiúnta.
Feictear ar Fóilió 149v (féach bosca sonraí) an t-aon mhaisiúchán amháin sa leabhar atá ar marthain.
Cur síos
Tá drochbhail ar an lámhscríbhinn; tá drochdhath ar na leathanaigh agus tá siad bearnach. Tá iarsmaí de thuairim is 180 fóilió párpháipéar athchurtha ar páipéar.
Is leagan Eorpach é treabha an leabhair de Vetus Latina. Is de chuid an Iarthair é ord na soiscéalta: Matha, Eoin, Lúcás agus Marcas. Tá roinnt lacunae ann: Matha 1:1–15:16; 15:31–16:13; 21:4–21; 28:16–20; Eoin 1:1–15; Marcas 14:58–15:8; 15:29–16:20. Ainmnítear an bheirt ghadaithe a céasadh le hÍosa mar Ioathas agus Capnatas (Lúcás 23:32). Feictear ann an téacs den Pericope Adulterae, cosúil le lámhscríbhinní as Vetus Latina eile.
Níl ann sa lámhscríbhinn anois ach maisiúchán amháin ar mharthain, crios ag deireadh Lúcáis (fol. 149v), agus poncanna dubha thart timpeall uirthi. Ar gach taobh, tá na litreacha Gréigise alfa agus óimige. Ar barr agus ar bun, tá explicit Lúcáis incipit Mharcais. Tá gach uile seo laistigh de chearnóg thriarach de phoncanna agus "s"-marcanna beaga, agus móitífeanna corránchruthacha sna cúinní. A cosúlachtaí ann idir an chrois seo, a mheastar, agus iad atá le feiceáil san Bologna Lactantius, an Paris St. John agus Soiscéil Valerianus.
Ar fhóilió 94, 101 agus 107, feictear túslitreacha maisithe le poncanna beaga dearga. Is é seo i ndáiríre an chéad uair a rinneadh poncanna dá leithéid, motíf thábhachtach i lámhscríbhinní níos deireanaí de chuid ealaín na nOileán.
Ó thaobh na peannaireachta de, tá cosúlachtaí ann idir an codex agus na luath-lámhscríbhinní a scríobhadh ag mainistir Bobbio, amhail is Ambrosiana Jerome agus Ambrosiana Orosius. Meastar áfach go ndearnadh an saothar i nÉirinn, agus más fíor, is é an codex Éireannach is luaite atá ar marthain.
Rinneadh comhthiomsú den codex sa bhliain 1884 ag T. K. Abbott, a tá ainm dó, .i. Chéad Leabhar Ussher, ainmnithe as James Ussher, Ardeaspag Ard Mhacha. In ainneoin an ainm, is amhrasach é an raibh Ussher féin riamh i seilbh ar an scríbhinn.
Caomhnaítear an leabhar inniu i gColáiste na Tríonóide (55) gar de Bhaile Átha Cliath, le feiceáil ar líne sna Bailiúcháin Digiteacha, Leabharlann Choláiste na Tríonóide.
Dún Mór, Contae na Gaillimhe
Baile mór i gContae na Gaillimhe is ea Dún Mór. Tá sé ar an gceangail leis an N83 (Tuaim go Béal Átha hAmhnais), an R328 (ó Bhaile an Daigh, agus Maigh Locha), agus an R360 go Baile Liam. Tá an bóthar go Gaillimh (an chathair is mó sa réigiún) 47 ciliméadar ar fhad.
Stair
Bhí an baile ina phríomhchathair riaracháin ar Éirinn ó réim Thoirdhealbhaigh Uí Chonchobhair isteach i réim a mhic, Ruaidhrí Ua Conchobhair gur bhog seisean an phríomhchathair go Tuaim in ionad Dúin Mhóir.
Regiomontanus
Matamaiticeoir is réalteolaí a rugadh i gKönigsberg na Gearmáine ab ea Regiomontanus (Johannes Müller, 1436-1476). Bhunaigh sé staidéar an ailgéabair is na triantánachta sa Ghearmáin.
Isilíne
Is é rud is isilíne ann ná líne ar léarscáil a cheanglaíonn pointí leis an luach céanna d'airí ar leith. Mar shampla, an isiteirm do phointí den teocht chéanna, is an t-iseabar do phointí leis an mbrú céanna.
Dún Chaocháin
Ceantar Gaeltachta in Iorras in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo is ea Dún Chaocháin.
An t-ainm
Tá Dún Chaocháin ainmnithe as seandún cinn tíre inar chónaigh fathach darbh ainm Caochán a bhí ar leathshúil, de réir an tseanchais. Níl an dún le feiceáil anois mar mhill creimeadh mara é.
An ceantar
Dar le beo.ie,
Ceantar fiáin iargúlta atá ann. Is siúlóirí iad an chuid is mó de na turasóirí a thagann anseo. Tagann tumadóirí, iascairí, seandálaithe agus geolaithe ann freisin.
Comhar Dun Chaocháin Teo
Sa bhliain 1995 a bunaíodh an comharchumann forbartha pobal seo. Tá réimse leathan tograí pobal- agus teanga-bhunaithe forbartha aige. Tá sé lonnaithe sa tSeanscoil i gCeathrú Thaidhg. Reachtáileann an eagraíocht naíonraí, seirbhís iar-scoile, féiltí, seirbhísí aistriúcháin Ghaeilge, scéimeanna timpeallachta, cúrsaí oiliúna, campaí samhraidh, imeachtaí turasóireachta agus ar uile, agus foilsíonn sé nuachtlitir pobail. Cuireann sé eolas/cuidiú ar fáil do choistí deonacha atá ag feidhmiú i bparóiste Chill Chomáin ar chonas ba cheart tograí a fhorbairt agus a bhainistiú, foinsí maoinithe agus ar uile.
Droimnín
Cnoc beag sruthlíneach, múnlaithe ag oighear, déanta as till bhollánach, táirgthe ag brú an oighir ag gluaiseacht thar shil-leaganacha oighreacha. Go minic tarlaíonn scaoth díobh, le topagrafaíocht cosúil le ciseán uibheacha. Léiríonn a gcruth treo sreafa an oighir, ais fhada na ndroimníní comhthreomhar le sreabhadh an oighir agus a bhfoircinn mhaola dírithe i dtreo foinse an oighir.
An Ghráig
Baile i gContae na Gaillimhe is ea An Ghráig (Woodford as Béarla). Tá lárphointe geografach na Poblachta (seachas lárphointe na hÉireann uile) gar don Ghráig.
Peadar Ó Cathasaigh
Is iománaí é Peadar Ó Cathasaigh, nó Peter Casey mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é sa bhliain 1997. Is as Cathair Dháibhín, Contae Luimnigh é.