cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alistair MacLean
A Shaol
Bhí MacLean ag saothrú go rímhaith ar a chuid leabhar, agus le fírinne bhí an t-airgead ag tonnadh isteach chomh flúirseach is go bhfuair sé riachtanach aistriú go dtí an Eilvéis le teacht slán ó chánachas na Ríochta Aontaithe. Sna blianta 1963-1966, arís, bhí sé ag dul le hóstóireacht mar shlí bheatha, agus é ag staonadh ón scríbhneoireacht ag an am. mion|299x299px|Caisleán Duart : "When Eight Bells Toll" I rith na mblianta, thosaigh a chuid scríbhneoireachta ag dul chun donais. Rinne sé iarrachtaí cuma níos nua-aimseartha a chur ar na scéalta, ach ansin, chuaigh na plotaí chun éadóchúlachta. Bhí sé róthugtha don bhiotáille freisin, agus ba é an t-alcólachas a mharaigh sa deireadh é. Fuair sé bás i München sa Ghearmáin sa bhliain 1987, agus cuireadh in aice leis an aisteoir Richard Burton é i reilig Cevigny, an Eilvéis.
Pósadh faoi dhó é, agus saolaíodh beirt mhac dó leis an gcéad bhean chéile. Thairis sin, d'uchtaigh siad buachaill amháin.
Bhronn Ollscoil Ghlaschú dochtúireacht litríochta air sa bhliain 1983 mar chéim oinigh as a éacht scríbhneoireachta.
A Stíl Scríbhneoireachta
Murab ionann agus scríbhneoirí scéinséirí eile a linne ní raibh MacLean sásta grá ná craiceann a mheascadh tríd an scéal eachtránaíochta ina chuid úrscéalta, nó bhí sé den bharúil nach raibh a leithéid ach ag cur isteach ar an aicsean. Ba é an t-aicsean an rud ba thábhachtaí leis, muise, nó ina chuid leabhar bíonn na himeachtaí ag dul ar aghaidh go tiubh teirimeach, agus na laochra ag cur troda go dáigh daingean cé nach bhfuil ach caolseans acu teacht slán as an eachtra. Fear ciniciúil é laoch tipiciúil MacLean, ach san am chéanna tá a chroí ar fad ina chuid oibre, agus é ag fanacht i seilbh a chéille is ag breith ar a stuaim beag beann ar an drocháit ina bhfuil sé. Is minic a thagann deireadh agus fuascailt an scéil salach ar ar tharla i rith an scéil, agus an cara is fearr nó an comhoibrí is dílse dá bhfuil ag an laoch ag iompú amach ina fhealltóir. clé|mion Bhí an-pháirt ag an dúlra, go háirithe ag an bhfarraige agus ag an Tuaisceart Artach, i scéalta Alistair MacLean, agus ba mhinic a shuigh sé na himeachtaí in áiteanna coimhthíocha a chuirfeadh draíocht ar an léitheoir. Níl ach aon cheann amháin d'úrscéalta an scríbhneora suite in Albain, a thír dhúchais, mar atá, When Eight Bells Toll. Glactar leis gurb iad na scéalta ina raibh tarraingt aige ar thaithí a shaoil féin na cinn is fearr, cosúil le HMS Ulysses, a bhfuil meas an chlasaicigh air inniu mar úrscéal farraige.
Is féidir ceithre thréimhse a aithint ar úrscéalaíocht MacLean ó thaobh na stíle de:
mion Tá príomhthéamaí agus móitífeanna áirithe le haithint ar scríbhneoireacht MhacLean ó thús deiridh. Go tipiciúil, bíonn príomhlaoch ann a thagann slán as gach cruachás idir chorpartha agus shíceolaíoch (cosúil le Carrington sa leabhar HMS Ulysses nó Andrea sa leabhar The Guns of Navarone), agus is minic a chuireann an scríbhneoir béim ar leith ar chomh díonta atá a leithéid de laoch ar an dochar a bhfuil san alcól don duine, nó cé go mbíonn na laochra seo ag ól biotáille go craosach, ní thagann an phóit orthu (féach an Cunta sa leabhar The Last Frontier nó Jablonsky san úrscéal The Fear is the Key). Is féidir clichés áirithe a fheiceáil i ngach leabhar, cosúil leis an dóigh a gcroitheann an laoch a chloigeann i ndiaidh dó buille a fháil inti, le teacht chuige arís. Is féidir ciníochas áirithe a chur i leith MhacLean sa mhéid is gur coirpigh is bithiúnaigh iad na daoine ón Meánmhuir nó ó Mheiriceá Laidineach aige de ghnáth.
D'fhoilsigh MacLean ocht gcinn fichead de leabhair fhicsin, is é sin, úrscéalta agus bailiúcháin ghearrscéalta. Thairis sin, bhreac sé síos cúpla leabhar neamhfhicsin, faoi Lawrence na hAraibe agus faoi James Cook.
Conallaigh Íochtaracha
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh í Conallaigh Íochtaracha.
Stan Carter
Is carachtar ficseanúil é Stan Carter sa chlár teilifíse EastEnders. Timothy West a rinne páirt Stan. Chonacthas Stan den chéad uair ar an 27 Eanáir 2014 agus den uair dheireanach ar an 10 Aibreán 2015.
Íar mac Dedad
Rí seanscéalach na Mumhan ab ea Íar mac Dedad mhic Shin. Athair, nó b'fhéidir sinsear níos faide amach, Eidirscéil Mhóir ab ea é, de réir roinnt foinsí, agus seanathair (nó sin-seanathair) Chonaire Mhóir, Ard-Ríthe na hÉireann an bheirt acu.
D'fhéadfadh sé gur shinsear eapainmneach Érainn na Mumhan is ea Íar. Tá na hainmneacha pearsanta agus treibhe fréamhaithe araon ón bhfocla chéanna. Faightear i measc a shleachta stairiúil tríd and Ard-Rí Conaire Cóem tá an Dál Riata as Cúige Uladh agus an Albain, agus an Corcu Duibne, Múscraige, agus Corcu Baiscinn as Mumhain. Glaodh Síl Conairi orthu siúd.
Deartháir Íair ab ea Dáire mac Dedad, sinsear eapainmneach na nDáirine. Tháinig sé i gcomharbacht ar Íar mar rí na Mumhan.
Vincent Hubbard
Is carachtar ficseanúil é Vincent Hubbard sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Richard Blackwood an pháirt mar Vincent. Bhí Vincent ar an gclár den chéad uair ar an 17 Feabhra 2015. D'imigh Vincent ar an 20 Aibreán 2018.
Timothy O'Donovan
Polaiteoir Éireannach ab ea Timothy O'Donovan (4 Aibreán 1881 - 24 Meitheamh 1957). Bhí sé ina bhall de Pháirtí na bhFeirmeoirí agus Fine Gael.
Athghortú
Téarma a úsáidtear chun cur síos ar raon gortuithe d'fhíocháin bhoga de bharr gluaiseachta a dhéantar arís is arís eile, drochstaidiúire, nó struis iomarcaigh ar bhall den cholainn. Cuimsíonn sé teannánaíteas, siondróm an tolláin charpaigh a bhaineann leis an ordóg is an lámh, agus gortuithe áirithe spóirt cosúil le huillinn leadóige. Féadfaidh cuid díobh tarlú ag ionad oibre, le linn clóscríofa nó úsáid uirlisí, agus sa chás seo is féidir é a sheachaint le timpeallacht oiriúnach oibre, cosúil le suíocháin chuí is gan tasc a athdhéanamh rófhada gach lá.
Oswestry
deas|250px|thumb|Oswestry Is baile suite i Shropshire é Oswestry.
Conallaigh Uachtaracha
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh í Conallaigh Uachtaracha.
Cois Máighe
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh í Cois Máighe.
Gavin Sullivan
Is carachtar ficseanúil é Gavin Sullivan sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Paul Nicholas an pháirt mar Gavin. Bhí Gavin ar an gclár den chéad uair ar an 21 Lúnasa 2015 agus den uair dheireanach ar an 8 Iúil 2016.
Shrewsbury
Is baile suite i Shropshire é Shrewsbury.
Kathy Beale
Is carachtar ficseanúil í Kathy Beale ar an gclár teilifíse EastEnders. D'imir Gillian Taylforth an pháirt mar Kathy. Bhí Kathy le feiceáil ar an gclár den chéad uair ar an 19 Feabhra 1985.
James Myles
Polaiteoir Éireannach ab ea James Myles (1877 - 13 Feabhra, 1956). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
Minories
Is sráid é Minories atá suite sa chontae searmanais an Chathair Londan i Londain Láir.
Cois Sléibhe
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh í Cois Sléibhe.
Oileáin Cook
Daonlathas parlaiminteach féin-rialaithe i saor-chomhcheangal leis an Nua-Shéalainn is ea Oileáin Cook (Maorais: Kūki Āirani).
Tá cúig cinn déag d'oileáin bheaga sa tír seo san Aigéan Ciúin Theas le hachar talún iomlán de 240 ciliméadar cearnach (92.7 míle cearnach), ach clúdaíonn a chrios eacnamaíoch eisiach (CEE) 1,800,000 ciliméadar cearnach (690,000 míle cearnach) sna farraigí mórthimpeall. mion|clé|An cladach ar Oileán Rarotonga, sna hOileáin Cook
Fána na Nua-Shéalainne
deas|mion| Is siombail náisiúnta na Nua-Shéalainn é an [[cíobhaí. ]] Tá stair an-spéisiúil ag ainmhithe na Nua-Shéalainne, atá mar chuid dá bithra, toisc, roimh theacht daoine, níos lú ná 900 bliain ó shin, bhí an tír saor ó mhamaigh den chuid is mó, seachas iad siúd a d’fhéadfadh snámh ann (rónta, mór-rónta, agus, amach ón gcósta, míolta móra) nó ag eitilt ann (ialtóga), ach chomh fada leis an Méicéineach bhí Mamach Saint Bathans ann, ag tabhairt le tuiscint go raibh mamaigh i láthair ó bhris an t-oileán ó mhórchríocha  eile. Chiallaigh sé seo go raibh feithidí nó éin á n-áitiú ag na nideoga éiceolaíocha go léir a áitíonn mamaigh in áiteanna eile, rud a d’fhág go raibh líon neamhghnách mór éan gan eitilt, lena n-áirítear an cíobhaí, an weka, an moa (atá díofa anois), agus an cacapó
mion| Tuatára, a thuairiscítear uaireanta mar "iontaise bheo" Mar gheall ar an easpa creachadóirí caitheann fiú na hialtóga an chuid is mó dá gcuid ama ar an talamh. Tá thart ar 60 speiceas laghairte ann freisin (30 an ceann de gheiceo agus de scinc), ceithre speiceas frog (iad uile neamhchoitianta agus i mbaol) agus an tuatára (reiptílí atá cosúil le madraí ach le ginealach ar leith).
Tá roinnt féileacán eindéimeach sa Nua-Shéalainne, cé gur tugadh isteach go leor speiceas agus téann roinnt speiceas féileacán imirce  go dtí an Nua-Shéalainn ó am go chéile. Is eol do Vanessa kershawi dul ar imirce ón Astráil go dtí an Nua-Shéalainn in aimsir imirce láidir san Astráil.
Speicis ionracha
Tháinig daoine trí oileáin an Aigéin Chiúin den chéad uair, i dtonnta éagsúla ag am éigin roimh 1300 AD, ag tabhairt leo an francach Polainéiseach (kiore) agus an madra ceansaithe. Thug na hEorpaigh muca, firéid, easóga, lucha, francaigh, madraí, cait, caoirigh, eallaí agus go leor mamach eile ina dhiaidh sin. Díobh seo, tá tionchar mór ag na francaigh, na firéid, na cait, na heasóga agus na madraí ar fhánaí na Nua-Shéalainne, agus maraíodh go leor speiceas nó bhí siad fágtha i mbaol a dhíothaithe. Tugadh an pasam Trichosurus   isteach ón Astráil do thionscal fionnaidh, agus fianna ón Eoraip mar ainmhithe géim, agus rinne an dá ainmhí dochar mór do ghnáthóg foraoise a lán éan.
Moorgate
Is baile é Moorgate atá suite sa chontae searmanais an Chathair Londan i Londain Láir.
Gioachino Rossini
Scríobh sé 39 ceoldráma. Thugtaí an leasainm Mozart na hIodáile air.
Bás
Tugthe don ól agus murtallach, bhí gónairith agus catarra (an réama) air. Bhuail stróc é agus tháinig ailse reicteach air. D'fhulaing sé go huafásach. Fuair sé anbhás i bPassy, gar do Pháras na Fraince ag an am (sa 16ú arrondissement inniu), ar 13 Samhain 1868.
Cuireadh i reilig Pere Lachaise é ar dtús. 19 mbliana níos déanaí, cuireadh é i Santa Croce, Floráns.
Athnormalú
deas|250px|thumb|Athnormalú Próiseas matamaiticiúil a úsáidtear i dteoiricí réimsí candamacha chun torthaí éigríochta in áirimh a sheachaint trí na cainníochtaí bunúsacha, cosúil le mais is lucht, a athshainmhíníu. Meastar gur réamhriachtanas teoirice áisiúla an gá le hathnormalú, rud a léirítear i leictridinimic chandamach, mar shampla.
Dáire mac Dedad
Sinsear eapainmneach na nDáirine as Cúige Mumhan ab ea Dáire mac Dedad mhic Deda mhic Shin. Athair Chú Raoi seanscéalaigh ab ea é. Tá gaol eatarthu siúd go léir agus na Darini réamhstairiúla as cúige Uladh.
Is amhlaidh gurb ionann é agus Dáire Doimthech, sinsear Corca Laidhe. Más fíor, is sinsear é de roinnt rítheaghlach suntasach na nÉarann, ina measc an Dál Fiatach as Cúige Uladh.
Níor chreid T. F. O'Rahilly gur dhaoine éagsúla iad Dáire agus a mhac, ag rá "Is ionann sa deireadh Dáire agus Cú Raoi".
Dot Cotton
Is carachtar ficseanúil i Dot Cotton sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann June Brown an pháirt mar Dot. Bhí Dot ar an gclár den chéad uair ar an 4 Iúil 1985.
An Déis Bheag
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh í an Déis Bheag.
Caonraí
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh í Caonraí.
Caravaggio
Ealaíontóir Iodálach ab ea Michelangelo Merisi (Michele Angelo Merigi nó Amerighi) da Caravaggio (29 Meán Fómhair 1571 – 18 Iúil 1610), a bhí gníomhach sa Róimh, Napoli, Málta agus sa tSicil idir 1592-1595 agus 1610.
Saothar
Chuir Caravaggio go mór leis an phéintéireacht le linn am Ré Bharócach.
Tá pictiúr clúiteach dá chuid, Gabháil Chríost, i nGailearaí Náisiúnta na hÉireann i mBailte Átha Cliath. Tháinig saineolaí - Sergio Benedetti - ar an phictiúr de thaisme sa bhliain 1990,agus é i lochta tí de chuid Ord na nÍosánach i mBaile Átha Cliath. Bhí dearmad déanta ag an ord agus ag gach aon duine eile de. Tá an pictiúr ar taispeáint anois sa dánlann agus luach thar luach air. clé|mion|Gabháil Chríost, le Michelangelo Merisi da Caravaggio c. 1602
Tionchar
Ba phéintéir réabhlóideach é Caravaggio le meon lasánta agus a obair a chuaigh i bhfeidhm go hollmhór ar ghlúin iomlán ealaíontóirí.
Bhí sé aitheanta mar mháistir críochnúil de chiaroscuro, a chiallaíonn “éadrom-dorcha” go liteartha in Iodáilis. Tagraíonn an téarma den chothromaíocht de thuineacha éadroma agus dorcha i saothar agus go háirithe i gcás cumas an ealaíontóra chun scáthanna a láimhseáil.
Bhí tionchar nach beag ag Caravaggio ar dhearcadh aeistéitiúil na hEaglaise Frith-Reifirméisean leis, go háirithe le pictiúir chlúiteacha ar nós Iompú Naomh Pól agus an Suipéar ag Eamáús.
Cill Mocheallóg, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh í Cill Mocheallóg.
Gleann an Choim
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh í Gleann an Choim.
The Sea Is My Brother
de chuid Jack Kerouac ab ea The Sea Is My Brother (Gaeilge: Is í an Fharraige Mo Bhráthair). Scríobhadh an leabhar i 1942 ach níor foilsíodh go dtí 2011 é mar ní raibh Kerouac féin sásta leis. Ní raibh Kerouac ach scór bliain d’aois nuair a scríobh sé an t-úrscéal agus dúirt sé féin nuair a bhí sé ní ba shine gur ‘crock [of shit] as literature’ a bhí sa leabhar. Tagraíonn teideal an úrscéil don tráth gairid nuair a bhí Kerouac sa United States Merchant Marine in am an Dara Cogaidh Dhomhanda.
Na Líbeartaí Thuaidh
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh iad na Líbeartaí Thuaidh.
Fotharta, Contae Cheatharlach
Is barúntacht suite i gContae Cheatharlach é Fotharta.
Honey Mitchell
Is carachtar ficseanúil i Honey Mitchell sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Emma Barton an pháirt mar Honey. Bhí Honey ar an gclár den chéad uair ar an 22 Samhain 2005.
Stuttgart
Is cathair Ghearmánach í Stuttgart agus freastalaíonn an chathair mar phríomhchathair stáit Baden-Württemberg. Is í Stuttgart an séú cathair is mó sa Ghearmáin agus cónaíonn timpeall 500,000 duine ann.
Bunús an ainm
Tagann ainm na cathrach ón bhfocal 'stuotengarten.' Sa shean-Ghearmáinis, chiallaigh an focal 'stuoten' láir agus chiallaigh 'garten' clós. Ar armas Stuttgart tá capall dubh ina sheasamh ar dhá cos. Tá a chosa eile ardaithe san aer. Taispeánann suaitheantas Porsche leagan an armais sin.
Ceatharlach, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Cheatharlach é Ceatharlach.
Denise Fox
Is carachtar ficseanúil i Denise Fox sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Diane Parish an pháirt mar Denise. Bhí Denise le feiceáil ar an gclár den chéad uair ar 11 Bealtaine 2006.
John M. O'Sullivan
Polaiteoir Éireannach ab ea Seán Marcus Ó Súilleabháin (John Marcus O'Sullivan i mBéarla) (18 Feabhra 1881 - 9 Feabhra 1948). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal ar dtús agus ansin Fine Gael.
Sonia Fowler
Is carachtar ficseanúil i Sonia Fowler sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Natalie Cassidy an pháirt mar Sonia. Bhí Sonia ar an gclár den chéad uair ar an 2 Nollaig 1993.
Jane Beale
Is carachtar ficseanúil i Jane Beale sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Laurie Brett an pháirt mar Jane. Bhí Jane ar an gclár den chéad uair ar an 22 Meitheamh 2004. D'imigh Jane ar an 23 Deireadh Fómhair 2017.
Pobal Bhriain
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh é Pobal Bhriain.
Seanaid
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh é Seanaid.
Andrew Fogarty
Polaiteoir Éireannach ab ea Andrew Fogarty (13 Aibreán 1879 - 24 Aibreán 1953). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Ráth Bhile, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Cheatharlach é Ráth Bhile.
Stop the Clocks (EP)
Is I.B diolama é Stop The Clocks, ag scaoileadh ag banna rac Sasanach Oasis ar 16ú Déireadh Fómhair 2006 ag Táifead Big Brother. Tá ceithre amhránaí lé feiceáil ar an I.B: dhá taobh-B, leagan beo amháin dé singlí agus samplac amháin. Scaoil an banna an I.B a dean fuilibiliú faoi an albam díolama dubailté leis an ainm céinne, ag scaoileadh ar 20ú Sámhain 2006.
Líostá Rian
Tá gach amhráin ag scríofa ag Noel Gallagher
Tigh Moling Uachtarach
Is barúntacht suite i gContae Cheatharlach é Tigh Moling Uachtarach.
Libby Fox
Is carachtar ficseanúil i Libby Fox sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Belinda Owusu an pháirt mar Libby. Bhí Libby ar an gclár den chéad uair ar an 22 Bealtaine 2006. D'imigh Libby ar an 31 Eanáir 2017.
Tigh Moling Íochtarach
Is barúntacht suite i gContae Cheatharlach é Tigh Moling Íochtarach.
Síol Chonaire
Is éard atá sa Síol Chonaire (Sean-Ghaeilge Síl Conairi) ná na Clanna Dedad úd de shliocht Chonaire Mhóir, agus iad sin ná an Dál Riada, an Múscraí, an Chorca Dhuibhne, agus an Chorca Bhaiscinn.
Ríocht na hAlban
Is amhlaidh gur lonnaigh an Dál Riada in oirthuaisceart chúige Uladh, agus chuaigh siad ar aghaidh chun Ríocht na hAlban a bhunú. Glaodh "síol Chonaire" ar rítheaghlach na hAlban, Ríshliocht Dùn Chailleann, chomh déanach is an 12ú haois. Trí an ríshliocht úd agus Conaire Mór, is sinsear Teaghlach Ríoga na Breataine é Deda mac Sin. Ba é Alexander III of Scotland (bás 19ú Márta 1286) an rí deireanach sa sinsear díreach ar thaobh athar de Shíl Chonaire.
Cruithnigh
Tugadh faoi ndeara le fada ag scoláire gur lonnaigh na Gaeil go luath in Albain. Tá beirt luath-ríthe na gCruithneach ann a mheastar gur de shliocht an Dáil Riada iad, mar atá Bridei IV na gCruithneach agus a dheartháir Nechtan mac Der-Ilei. D'fhéadfadh é go raibh ról lárnach acu i dtuilleadh(?) Gaelaithe Tír na gCruithneach.
Mumha
Lonnaigh Síol Chonaire eile i gcúige Mumhain, áit a bheadh siad ar dtús faoi scáth a ngaol, na Dáirine, agus níos deireanaí faoi cheannas na nEoghanacht. Is amhlaidh, ámh, gurbh áisitheoirí suntasacha iad, na Múscraí ach go háirithe, ar son na nEoghanacht, agus is amhlaidh go raibh sin in aghaidh na nDáirine. Cheaptaí go raibh a rí ar chomh stádas a bheag nó a mhór leis na dtrí nó ceithre ríthe regional faoi ardcheannas Caiseal.
Rí déanach agus gan coinne na Mumhan de shliocht an Mhúscraí ab ea Flaithbertach mac Inmainén (bás 944).
Sa deireadh, slogadh an Chorca Bhaiscinn isteach i Ríocht Tuamhan, faoi cheannas rítheaghlach Uí Bhriain.
Seanscéalta
Insítear scéal breith, beatha agus bás Chonaire Mhóir sa seanscéal Togail Bruidne Dá Derga. Tá dhá scéal ann, gaolta ar éigin ach níos tábhachtaí de réir ginealeolaithe, agus iad ná De Síl Chonairi Móir agus De Maccaib Conaire. Sa scéalta seo, measctar é lena sliocht, Conaire Caomh, athair Na dTrí Cairbre, mar atá: Coirpre Músc, a quo an Múscraí agus an Chorca Dhuibhne; Coirpre Baschaín, a quo an Chorca Bhaiscinn; agus Coirpre Rígfhota (Riada), a quo an Dál Riada.
Ogham
Tá clú ag an gCorca Dhuibhne as ucht a n-inscríbhinní Oghaim. Faightear aon thrian a bheag nó a mhór desna hinscríbhinní atá ar marthain ar fud a dtailte.
Mairnéalaigh
Bhaineadh an Chorca Dhuibhne agus an Chorca Bhaiscinn clú amach mar  mhairnéalaigh iomráiteacha.
Düsseldorf
Is cathair Ghearmánach í Düsseldorf. Tá an chathair ina príomhchathair stáit Tuaisceart na Réine agus an Viostfáil.
Deoise Luimnigh
Is deoise suite i gContae Luimnigh í Deoise Luimnigh.
Vikram Batra
Bhí an Captaen Vikram Batra, PVC (9 Meán Fómhair 1974 - 7 Iúil 1999) ina oifigeach d’Arm na hIndia, ar bronnadh an Param Vir Chakra air, an duais is airde agus is iomráití san India as crógacht, as a ghníomhartha le linn Chogadh Kargil 1999.
Saol luath agus oideachas
Rugadh Batra ar an 9 Meán Fómhair 1974, in Palampur, Himachal Pradesh, an India. Ba é an tríú leanbh é le Girdhari Lal Batra, príomhoide scoile rialtais, agus Kamal Kanta Batra, múinteoir scoile. Ba é an duine ba shine de chúpla mac é agus bhí beirt deirfiúracha aige. D’fhreastail sé ar Scoil Phoiblí DAV i Palampur, áit a ndearna sé staidéar suas go dtí an meánchaighdeán. Fuair sé a chuid meánscolaíochta sinsearaí ag Central School, Palampur. Sa bhliain 1990, rinne sé féin agus a dheartháir cúpla ionadaíocht ar a scoil i leadóg boird ag All India KVS Nationals. Bhí sé ina shealbhóir crios glas i Karate freisin agus chuaigh sé ar aghaidh chun freastal ar champa ar leibhéal náisiúnta i Manali.
Níos déanaí, d’fhreastail sé ar Choláiste DAV, Chandigarh in Eolaíochtaí Leighis B.Sc. Ar an gcoláiste, chuaigh sé isteach i Sciathán Aeir an Chór Náisiúnta Daltaí (NCC) agus é sa chéad bhliain. Le linn Champa Idir-Stáit NCC, breithníodh é mar an dalta Sciathán Aeir NCC is fearr de Stiúrthóireacht Punjab sa Chrios Thuaidh. Roghnaíodh é agus chuaigh faoi oiliúint paratrooping 40 lá lena aonad Sciathán Aeir NCC ag Aerpháirc agus Club Eitilte Pinjore. Le linn an dá bhliain atá romhainn i DAV, d’fhan sé ina dhalta ar Sciathán Airm NCC.
Cháiligh sé ina dhiaidh sin don deimhniú ‘C’ sa NCC agus ghnóthaigh sé céim Fo-Oifigeach Sinsearach ina aonad NCC. Ina dhiaidh sin, i 1994, roghnaíodh é do pharáid Lá na Poblachta mar dhalta NCC, agus nuair a tháinig sé ar ais abhaile, dúirt sé lena thuismitheoirí go raibh sé ag iarraidh a bheith san Arm. I 1995, agus é fós sa choláiste, roghnaíodh é don chabhlach ceannaíochta ag cuideachta loingseoireachta a bhfuil a ceanncheathrú i Hong Cong, ach sa deireadh d’athraigh sé a intinn. An bhliain chéanna sin chríochnaigh sé a chéim bhaitsiléara, agus bhain sé céim amach ó Choláiste DAV i Chandigarh.
Tar éis dó a chéim bhaitsiléara a chríochnú i 1995, chláraigh sé in Ollscoil Panjab i Chandigarh, áit ar ghlac sé iontráil i gcúrsa MA Béarla, ionas go bhféadfadh sé ullmhú don Scrúdú "Seirbhísí Cosanta Comhcheangailte" (CDS). D’fhreastail sé ar ranganna oíche san Ollscoil agus d’oibrigh sé go páirtaimseartha ar maidin mar bhainisteoir brainse ar ghníomhaireacht taistil i Chandigarh.
I 1996, ghnóthaigh sé an scrúdú CDS agus roghnaíodh é ag an mBord Roghnóireachta Seirbhísí (SSB) ag Allahabad. Bhí sé i measc na 35 iarrthóir ab fhearr san Ord Fiúntais. Tar éis bliain (seisiún 1995-96) a chríochnú i dtreo chéim MA sa Bhéarla, d’fhág sé an Ollscoil chun dul isteach in Acadamh Míleata na hIndia.
I bhfocail a athar, fuair Vikram a chuspóir sa saol. Bhí an bealach aimsithe aige go cosán cóir a thabharfadh a chuspóir dó - chuig seirbhís a bhí thar a bheith ard agus uachtarach.
Gairme míleata
deas|mion| Acadamh Míleata Indiach Chuaigh Batra isteach in Acadamh Míleata na hIndia (IMA) ag Dehradun i Meitheamh 1996 i gCathlán Manekshaw. Tar éis dó a chúrsa oiliúna 19 mí a chríochnú, bhain sé céim amach ón IMA an 6 Nollaig 1997 agus coimisiúnaíodh é mar leifteanant sa 13ú cathlán, Jammu agus Kashmir Rifles (13 JAK RIF). Tar éis a choimisiúnaithe, cuireadh chuig ionad na reisiminte é i Jabalpur, Madhya Pradesh le haghaidh tuilleadh oiliúna. Mhair an oiliúint mí amháin ó Nollaig 1997 go deireadh Eanáir 1998.
Gach uair a thiocfadh sé abhaile go Palampur ar saoire, thabharfadh sé cuairt ar an Neugal Cafe. Tháinig Batra abhaile ar saoire ón arm i 1999, le linn na féile Holi ar feadh cúpla lá. Le linn na tréimhse sin, nuair a chuaigh sé go dtí an caifé le haghaidh caife, bhuail sé lena chara is fearr agus ina dhiaidh sin ar an bhfianna Dimple Cheema a dúirt leis a bheith cúramach sa chogadh, agus d’fhreagair Batra: "Tiocfaidh mé ar ais tar éis bratach na hIndia a ardú le bua nó fillfidh mé fillte ann. Ach tiocfaidh mé ar ais go cinnte." deas|mion| Baile Dras, an dara háit is fuaire ar a bhfuil daoine ina gcónaí ar domhan i ndiaidh na [[An tSibéir|Sibéire, áit a dtiteann an teocht chomh híseal le –60 céim Celsius sa gheimhreadh.  ]] Chuir Batra a thuismitheoirí ar an eolas faoina ghluaiseacht agus thug sé dearbhú dóibh nach gá dóibh a bheith buartha faoi. Chuirfeadh sé glaoch ar a thuismitheoirí uair amháin i ndeich lá ar a laghad. Ba é an glao gutháin deireanach a rinne sé an 29 Meitheamh 1999, ina ndúirt sé "Mamaí, ek dum fit hoon, fikar mat karna", ("Tá mé ceart go leor. Ná bíodh imní ort.") Bhí sé seo an uair dheireanach a labhair Batra lena mháthair.
Uaithne Beag
Is barúntacht atá suite in oirthear Chontae Luimnigh é Uaithne Beag. Ainm cine is ea uaithne. 27,211 acra d'achar. Bunaíodh é faoin mbliain 1672.
Vikram Batra
Gairme míleata
Ag tosú ar a sheirbhís mar leifteanant, d’ardaigh sé go céim Captaen.
Cogadh Kargil
deas|mion| Cuimhneachán Cogaidh Kargil le Ranganna Tololing sa chúlra ag Dras Shroich an 13 JAK RIF Dras an 6 Meitheamh, cuireadh faoi cheannas 56 Briogáid Sléibhe é, agus tugadh orduithe dó gníomhú mar chúlchistí don 2ú cathlán, Rajputana Rifles (2 RAJ RIF) le linn a n-ionsaí ar sliabh Tololing. D'ionsaigh an 18ú cathlán, The Grenadiers (18 Grenadiers) Tololing den chéad uair an 22 Bealtaine, ach ní raibh siad in ann an bhuaic a ghabháil. 18 Rinne Grenadiers ceithre iarracht Tololing a ghabháil, ach níor éirigh leo ach na fánaí íochtaracha a dhaingniú, agus taismigh throm á bhfulaingt acu. Faoi dheireadh, sannadh 2 RAJ RIF an misean chun Tololing a ghabháil agus rinne siad amhlaidh an 13 Meitheamh 1999.
Vibrio cholerae
Is baictéir lascaideach Gram-dhiúltach camóg-chruthach é an Vibrio cholerae a bhíonn freagrach as an galar calar sa chine daonna. Baineann an V. cholerae agus speicis eile sa ghéineas Vibrio leis an bhforoinn gáma de chuid na bPrótabhaictéir.
Vikram Batra
Cogadh Kargil
Tar éis Tololing a ghabháil, mháirseáil 13 JAK RIF ó Dras go Tololing, ag sroicheadh a gceann scríbe i gceann 12 uair an chloig. Nuair a shroich sé, ghlac A Coy, 13 JAK RIF seilbh ar Tololing agus cuid den Hump Complex ó 18 Grenadiers.
Pointe 5140 a ghabháil
Ina dhiaidh seo, fuair teagmhasach an Chaptaein Batra an fhreagracht an bhuaic 5140 is tábhachtaí a shaoradh ó Arm Pak díreach os cionn bhóthar Srinagar-Leh. Chroith an Captaen Batra lena chuideachta agus bhog sé i dtreo an cheantair seo ón treo thoir agus shroich sé laistigh de raon a ionsaí gan aon namhaid. D'eagraigh an Captaen Batra a scuad agus spreag sé iad chun spriocanna an namhaid a ionsaí go díreach. Ag treorú an scuad chun tosaigh, rinne siad ionsaí dána ar an namhaid agus mharaigh siad ceathrar acu i gcath duine le duine. In ainneoin nach raibh sé inrochtana, ghlac Vikram Batra, in éineacht lena chomrádaithe, an bhuaic ag 3.30 am ar 20 Meitheamh 1999. Rinne an Captaen Vikram Batra a Vijay Uddhosh ar an raidió ón mbuaic seo 'Éilíonn an croí seo Má dúirt sé ‘Peacock’, ansin ní amháin an t-arm, ach scaipeadh a ainm ar fud na hIndia. Ag an am céanna, in éineacht le códainm Vikram Sher Shah, ainmníodh é freisin mar ‘Lion of Kargil’. An lá dár gcionn, bhí grianghraf de Vikram Batra agus a fhoireann le bratach na hIndia ar an mbuaic 5140 le feiceáil sna meáin.
Param Vir Chakra
deas|mion| Uachtarán KR Narayanan ag cur an Param Vir Chakra (tar éis an tsaoil) i láthair athair an Chaptaein Vikram Batra, 13 Jammu agus Kashmir Rifles. Bronnadh an Param Vir Chakra ar Vikram Batra, an onóir míleata is airde san India an 15 Lúnasa 1999, cothrom 52 bliain neamhspleáchas na hIndia. Fuair a athair GL Batra an onóir dá mhac nach maireann ó Uachtarán na hIndia, KR Narayanan, nach maireann.
Seo a leanas an tagairt Param Vir Chakra:
Eachinis, Luimnigh
Is oileán suite i gContae Luimnigh í Eachinis.
Vikram Batra
Oidhreacht
deas|mion|250x250px| Dealbh Vikram Batra ag Param Yodha Sthal, Cuimhneachán Cogaidh Náisiúnta, Deilí Nua deas|mion| Cuimhneachán do veterans cogaidh lena n-áirítear Batra ag a Choláiste alma mater DAV, [[Chandigarh . ]] deas|mion| Mess Vikram Batra. Tá an-aithne ar Vikram Batra san India freisin as an mana, Yeh Dil Maange More a úsáid! mar chomhartha chun rath misean a chur in iúl. Tá aithne air freisin as agallamh ina ndúirt sé go raibh saighdiúirí Pacastáine ar an eolas faoi.
Tugadh onóir dó freisin agus roinnt sainchomharthaí tíre á n-ainmniú ina dhiaidh: mar thoradh ar ghabháil stairiúil Phointe 4875 ainmníodh an sliabh mar Batra Top ina onóir. Tugtar ‘Vikram Batra Block’ ar halla ag an Ionad Roghnú Seirbhíse Allahabad, tugtar ‘Captaen Vikram Batra Enclave’ ar limistéar cónaithe i gCantonment Jabalpur agus tugtar ‘Vikram Batra Mess’ ar praiseach an dalta chomhcheangailte ag an IMA.
Seasann cuimhneachán do veterans cogaidh lena n-áirítear Batra ag a Choláiste alma mater DAV, Chandigarh ag onóir seirbhísí na saighdiúirí. I 2003 ghlac Scannán de JP Dutta bunaithe ar eachtra Kargil Abhishek Bachchan ról an Chaptaein Vikram Batra.
Lár na Tíre (Sasana)
Is réigiúin i lár Shasana é Lár na Tíre. Tá áiteacha mar Birmingham, Coventry, Wolverhampton, Telford, Warwick, agus Rugby i suite sna Iarthar Láir na Tíre. Ach tá áiteacha mar Cambridge, Huntington, Peterborough, Northampton, Kettering agus Belford i suite sna Oithear Láir na Tíre.
Charles Fagan
Polaiteoir Éireannach ab ea Charles Fagan (1 Deireadh Fómhair 1881 - 8 Bealtaine 1974). Bhí sé ina bhall de Lár-Pháirtí Náisiúnta ar dtús agus ansin Fine Gael.
Lár na Tíre (Éire)
Ní chuimsíonn Údarás Réigiúnach Lár na Tíre, aonad oifigiúil riaracháin, ach Longfort, an Iarmhí, Laois, agus Uíbh Fháilí.
Gary Lineker
Iar-imreoir sacair Sasanach is é Gary Winston Lineker. Rugadh ar an 30 Samhain 1960 i Leicester, Sasana, é.
Calar
Galar is ea an calar arb é an baictéar úd Vibrio cholerae is cúis leis. Ionfhabhtú géar don chonair ghastraistéigeach is ea an calar, agus tolgtar é trí uisce truaillithe a ól.
Cuireann na baictéir tús le buinneach fhlúirseach uisciúil a ídíonn an t-uisce is na leictrilítí sa cholainn an oiread sin, agus chomh tapa sin, go dtarlaíonn turraing do dhuine agus bás taobh istigh de lá nó dhó.
Leigheas
Is iad príomh-airíonna an chalair ná a lán buinneach uisciúil agus urlacan. Féadann déine na buinní agus urlacain díhiodráitiú tapa agus éagothromaíocht leictrilít a thabhairt. clé|mion|[[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua-Eabhrac, 1849]]Is í an chóireáil phríomhúil ná ath-hiodráitiú béil agus más rud é nach bhfuil seo inghlactha, sreabhán infhéitheach a thabhairt.
Má chuirtear dóthain sreabhán colainne ar ais is féidir go dtiocfaidh duine chuige féin arís.
Bíonn antaibheathaigh tairbheach dóibh siúd a bhfuil galar trom orthu.
Is minic a ghoilleann an calar ar an stéig bheag. clé|mion|[[Eipidéimeolaíocht]]
Eipidéimeolaíocht
Tarchuirtear an calar go príomha trí uisce. Téann an calar i gcion ar 3-5,000,000 ar fud an domhain agus faigheann 100,000-130,000 duine bás in aghaidh na bliana ó 2010 i leith. Bhí an calar ar cheann de na hionfhabhtuithe is luaithe a ndearnadh staidéar orthu trí mhodhanna eipidéimeolaíocha.
Donnchadh Ó Briain
Polaiteoir Éireannach ab ea Donnchadh Ó Briain (17 Samhain 1897 – 22 Meán Fómhair 1981). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Saarbrücken
Is cathair Ghearmánach í Saarbrücken (Gaeilge:“Droichid na Sáire”) agus is í príomhchathair stáit na Sárlainne í. Luíonn Saarbrücken in aice le teorainn na Fraince. Scaradh Saarbrücken agus an tSárlainn ón nGearmáin dhá uair sa 20ú haois: tar éis an Chéad Cogaidh Domhanda agus tar éis an Dara Cogaidh Domhanda. Eagraíodh pobalbhreitheanna agus tógadh an chríoch ar ais go dtí an Ghearmáin i 1935 agus i 1957 faoi seach.
Martin Nally
Polaiteoir Éireannach ab ea Martin Nally (1882 - 1 Lúnasa 1966). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal ar dtús agus ansin d'Fhine Gael.
Gearóid Óg Mac Gearailt
9ú hIarla Chill Dara ab ea Gearóid Mac Gearailt (1487-1534), nó Gearóid Óg. Duine suntasach i stair na hÉireann sa 16ú haois a bhí ann agus rinneadh Fear Ionaid na hÉireann de sa bhliain 1513.
Mac Ghearóid (Mór) Mhic Gearailt agus Alison FitzEustace ab ea é. Phós sé faoi dhó - le hElizabeth Zouche, col ceathrar Rí na Breataine sa bhliain 1503 agus an Chuntaois Elizabeth Grey. Bhásaigh sé agus é faoi ghlas i dTúr Londan.
Cormac Breathnach
Polaiteoir Éireannach ab ea Cormac Breathnach (1885 - 29 Bealtaine 1956). Bhí sé ina bhall de Pháirtí Náisiúnta an Lucht Oibre agus ansin Fianna Fáil.
An Ghearmáin i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Ghlac An Ghearmáin páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 1956.
Iomaitheoirí
mion|Michael Schulte ag cur i láthair i [[Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2018|2018]]
Pointí
Seo iad na hocht dtír ba mhó a thug pointí, sa teileavóta, don Ghearmáin i mbabhtaí ceannais idir 2016 agus 2022:
Leis sin, taispeánann an tábla a leanas na seacht dtír ba mhó ar thug a ngiúiréithe pointí don Ghearmáin sa tréimhse chéanna:
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2019
Reáchtáladh Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2019 i dTel Aviv in Iosrael, an 64ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse.
Babhta 1
Ag vótáil freisin: An Fhrainc, Iosrael agus  An Spáinn.
Babhta 2
Ag vótáil freisin: An Ghermáin, An Iodáil agus An Ríocht Aontaithe.
Iomaitheoirí ag filleadh
Bhí seachtar iomaitheoirí a ghlac páirt cheana féin sa chomórtas roimhe seo:
Táblaí vótála an bhabhta cheannais
{{Legend|gold|Buaiteoir}} {{Legend|silver|Dara háit}} {{Legend|#cc9966|Tríú háit}} {{Legend|#ff4040|Áit dheireanach}}
Uí Dhróna Thoir
Is barúntacht suite i gContae Cheatharlach iad Uí Dhróna Thoir.
Rishliocht Mhic Gearailt
200px|mionsamhail|deas|Armas agus mana Ghearaltaigh Chill Dara Ríshliocht Éireannach de bhunadh Gael-Normannach nó Caimbriach-Normannach is ea na Gearaltaigh nó Ríshliocht Mhic Gearailt, atá ina dTiarnaí ar Éirinn ón 14ú haois i leith ar a laghad. Síolraíonn an chuid Éireannach den sliocht ó Mhuiris Mac Gearailt, tiarna ón Bhreatain Bheag ó dhúchas a tháinig i dtír in Éirinn leis na Normannaigh sa bhliain 1169.
Tá an ríshliocht roinnte ina dhá chraobh:
The Voice of Ireland
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice of Ireland (Gaeilge: Guth na hÉireann), a craoladh ar dtús in Éirinn sa bhliain 2012. Tairgtear conradh taifeadta le Universal Music Ireland do bhuaiteoir an tseó gurb fhiú €100,000 é.
Rudi Völler
Iar-imreoir sacair Gearmánach is é Rudolf "Rudi" Völler. Rugadh ar an 13 Aibreán 1960 i Hanau, An Ghearmáin Thiar, é.
The Voice of Ireland
B'iad Brian Kennedy, Sharon Corr agus Dolores Ní Ríordáin agus Jamelia, Bressie, Kian Egan, Rachel Stevens agus Una Foden na breithiúna ar an seó.
Rudi Völler
Scóráíl sé trí chúl ag Corn FIFA an Domhain 1986, trí chúl ag Corn FIFA an Domhain 1990 agus dhá chúl eile ag Corn FIFA an Domhain 1994.
The Voice of Ireland
Is iad buaiteoirí an chláir; Pat Byrne, Keith Hanley, Brendan McCahey, Patrick Donoghue agus Michael Lawson.
Breithiúna agus láithreoirí
Eochair:
Gailearaí Ealaíon Chathair Luimní
Is músaem suite i gContae Luimnigh é Gailearaí Ealaíon Chathair Luimnigh.
Michael Laudrup
Iar-imreoir sacair Danmhargach is é Michael Laudrup. Rugadh ar an 15 Meitheamh 1964 i Frederiksberg, An Danmhairg, é.
Scóráíl sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1986 agus cúl eile ag Corn FIFA an Domhain 1998.
Gearóid Mór Mac Gearailt
deas|200px|thumb|Armas an Iarla 8ú Iarla Chill Dara ab ea Gearóid Mac Gearailt, a bhásaigh timpeall an 3ú Meán Fómhair 1513. Tiarna mór le rá a bhí ann, a thugtaí Gearóid Mór nó an Iarla Mór air. Bhí sé ina bhFear Ionaid na hÉireann idir na blianta 1477 agus 1494 agus arís ón bhliain 1496 i leith. Bhí an oiread sin cumhacht agus cáil aige go bronnadh an leasainm "Rí gan choróin na hÉireann".
Saol
Ceapadh Gearóid Mór Mac Gearailt ina bhFear Ionaid sa bhliain 1477, ach cuireadh an Tiarna Grey ó Chodnor díreach isteach ina áit ós rud é go raibh rialtas na Breataine den tuairim go mbeadh Sasanach níos oiriúnaí don phost siúd. Ní mó ná sásta a bhí tiarnaí uile na Páile, áfach, agus chuireadar parlaimint mhalartach nua ar bhun chun a míshástacht a chur in iúl d'Éadbhard IV. Sa deireadh thiar thall, ghéill an Rí do na tiarnaí agus bhí air Gearóid Mór a athcheapadh arís. Rinneadh Iarla Chill Dara de sa bhliain 1478.
Bhí Gearóid Mór in ann greim a choinneáil ar an iarlacht, cé gur ruaigeadh an ríshliocht York ó choróin Shasana agus insealbhaíodh Anraí VI ina Rí.
Thérèse Coffey
Is polaiteoir Briotanach í Thérèse Anne Coffey (rugadh 18 Samhain 1971) atá ina Státrúnaí Comhshaoil, Bia agus Gnóthaí Tuaithe ó Dheireadh Fómhair 2022. Ball den Pháirtí Choimeádaigh, agus roimhe sin bhí sí ina Leas-Phríomh-Aire ar an Ríocht Aontaithe agus ina Státrúnaí Sláinte agus Cúraim Shóisialaigh ó Mheán Fómhair go Deireadh Fómhair 2022, agus ina Státrúnaí Oibre agus Pinsean ó 2019 go 2022. Is í an chéad bhean í a raibh an teideal Leas-Phríomh-Aire aici,] tá sí ina Feisire Parlaiminte do Suffolk Coastal ó 2010.
Lolita
Úrscéal Béarla de chuid Vladimir Nabokov is ea Lolita. Bhí foilsitheoir ar bith i SAM ar dtús a bhí sásta an leabhar a tharraingt amach. Foilsíodh é i bPáras i 1955,i mBéarla, agus ansin i Nua-Eabhrac i 1958, agus i Londain sa bhliain 1959. Nabokov féin a d’aistrigh an t-úrscéal go Rúisis ní ba dhéanaí mar is cainteoir Rúisise ó dhúchas a bhí ann.
Scéal
Tagraíonn teideal an leabhair don chailín sa scéal a spreagann Humbert Humbert saobhghrá inti. Humbert Humbert is ea príomhcharachtar an úrscéil agus is iad na rudaí a dhéanann seisean le Lolita le linn an scéil a rinne téacs conspóideach de. clé|mion|177x177px|Scannán sa bhliain 1962
Conspóid
Cuireadh an saothar faoi chois ar bhonn graostachta ar dtús, graostacht á cur i láthair mar ealaín atá ann a deirtear. Níl sa scéal ach fantaisíocht chollaí b'fhéidir. clé|mion|177x177px|fógra toirmisc
George C. Bennett
Polaiteoir Éireannach ab ea George C. Bennett (1877 - 20 Meitheamh 1963). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal ar dtús agus ansin Fine Gael.
Peter Beardsley
Iar-imreoir sacair Sasanach is é Peter Andrew Beardsley. Rugadh ar an 18 Eanáir 1961 i Hexham, Northumberland, Sasana, é.
Scóráíl sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1986.
Aer Lingus
clé|mion|Airbus A320-200 de chuid Aer Lingus. thumb|Ceanncheathrú na haerlíne Aerlíne is ea Aer Lingus, cuid de Grúpa IAG inniu.
Tá an t-ainm branda díorthaithe ón bhfocal "Aer Loingeas". Leagan Béarlaithe is ea an t-ainm sin de leagan na Gaeilge, Aerloingeas.
Tá ceanncheathrú an chomhlachta suite in Aerfort Bhaile Átha Cliath, agus bhí 41 aerárthach den déantús Airbus ann (sa bhliain 2010) ag taisteal chuig an Eoraip, Stáit Aontaithe Mheiriceá agus Tuaisceart na hAfraice.
Rialachas
Is cuid den grúpa IAG (IAirGroup.com) Aer Lingus inniu.
Roimh 2007, bhí 85% den gcomhlacht faoi úinéireacht an Rialtais.
An Tairiscint Táthcheangail ar Aer Lingus
Rinne Ryanair  iarracht a dhéanamh chun Aer Lingus a cheannach faoi dhó, i 2006 agus 2008, ach theip orthu an dá uair. mion|Aer Lingus agus Ryanair, 1993 Sa bhliain 2006 rinne an Ryanair tairiscint táthcheangail ar 1.48 mórmhilliún euro ag iarraidh Aer Lingus a cheannach. Dúirt Micheal O'Leary, príomhoifigeach feidhmiúcháin an Ryanair, gur "aiméar gan a leithéid" a bhí ann le gnólacht eitleoireachta Éireannach amháin a chur ar bun a d'iompródh breis agus leathchéad milliún paisinéir in aghaidh na bliana.
Rinne Aer Lingus comhlúthacht ar Stocmhalartán na hÉireann ar an 2 Deireadh Fómhair 2006, i ndiaidh do Rialtas na hÉireann an cinneadh a ghlacadh go ndíolfaí breis is leath den bhun 85.1 % a bhí ag an Stát sa chomhlacht. Choinnigh lucht oibre an chomhlachta an bun a bhí acusan ann, is é sin, 15 %.
Ar dtús bhí na scaireanna ag dul €2.20 an ceann, ionas gur luacháladh an comhlacht ar 1.13 mórmhilliún euro ar fad. Chuir Ryanair in iúl go raibh sé tar éis bun 16 % a cheannach in Aer Lingus, agus go raibh sé ag tairiscint €2.80 an ceann ar na scaireanna a bhí fágtha. Ar an lá céanna, dhiúltaigh Aer Lingus don tairiscint táthcheangail, ó bhí sí ag teacht salach uirthi féin. Bhí 47 % de scaireanna an chomhlachta ag an Stát, ag iontaobhas úinéireachta an lucht oibre agus ag slánaonaid eile nach raibh sásta glacadh le tairiscint an Ryanair. mion|Aer Lingus agus Ryanair, 2007 Thairis sin, bhí seilbh ar 4 % eile ag Banc na hÉireann agus ag Bainc-Aontas Éireann, nach raibh an chuma orthu go mbeidís sásta a gcuid a dhíol leis an Ryanair. Mar sin, thit an tóin as an tairiscint táthcheangail.
Oibríochtaí
B'ábhar conspóide é in Éirinn (go háirithe san iardheisceart) nuair a d'fhógair Aer Lingus i mí Lúnasa, 2007, go raibh sé ag bogadh a chuid eitiltí idir Aerfort na Sionainne agus Aerfort Heathrow i Londain go dtí Aerfort Idirnáisiúnta Bhéal Feirste, áit atá siad ag bunú mol nua don aerlíne. I mí Aibreáin 2009 thosaigh Aer Lingus ag eitilt chuig Heathrow ó Aerfort na Sionainne arís de bharr mórán conspóide.
Uí Dhróna Thiar
Is barúntacht suite i gContae Cheatharlach iad Uí Dhróna Thiar.
Aer Lingus
Oibríochtaí
In Aibreán 2009 bhunaigh Aer Lingus a chéad bhunáit taobh amuigh d'oileáin na hÉireann in Aerfort Gatwick i Londain.
Diana Rigg
Ban-aisteoir Sasanach is ea Dame Enid Diana Elizabeth Rigg DBE ar rugadh ar 20 Iúil 1938. Aithnítear í go háirithe as a ról mar Emma Peel ar The Avengers agus mar Teresa di Vicenzo sa scannán James Bond On Her Majesty's Secret Service 1969. Ón bhliain 2013 i leith, tá páirt mar Lady Olenna Tyrell aici sa tsraith HBO Game of Thrones.
Michael Douglas
Is aisteoir Meiriceánach é Michael Kirk Douglas (a rugadh ar an 25 Meán Fómhair 1944).
Aer Lingus
Oibríochtaí
Is ball é Aer Lingus den chomhaontas aerlínte Oneworld. D'fhág sé é sin ar 1 Aibreán 2007. Sa bhliain 2016, mar chuid den grúpa IAG, is ball é arís.
Diana Rigg
Rugadh in Doncaster, atá in Yorkshire Theas inniu, sa bhliain 1938. Ó bhí sí 8 mí d'aois go raibh 8 mbliana slánaithe aice bhí cónaí uirthi in Bikaner, san India, mar a raibh a hathair ag obair mar fheidhmeannach iarnróid. Ba í an Hiondúis an dara teanga aici. Ar ais i Sasana di d'fhreastail sí ar scoil chónaithe Mhorávach. Oileadh í mar aisteoir sa Royal Academy of Dramatic Art sna blianta 1955–57.
Aer Lingus
Stair
mion|"Iolar", EI-ABI DH.84 Dragon Aer Lingus Sna 1970idí, bhí Tony Ryan ina fheidhmeannach de chuid an Aer Lingus. Ansin bhí ann sé páirteach i mbunú an chomhlachta úd Guinness Peat Aviation i 1975, agus bhunaigh sé Ryanair sa bhliain 1985.
Bhí Ryanair ag eitilt idir Aerfort Gatwick i Londain agus Aerfort Phort Láirge in Éirinn, agus an comhlacht ag iarraidh dé-oplacht (monaplacht dhéroinnte) an Aer Lingus agus na mBritish Airways a bhriseadh sa trácht eitilte idir an Ríocht Aontaithe agus Poblacht na hÉireann.
Sna 1990idí, bhí an eitlíocht leathliobrálaithe ag an Aontas Eorpach: go bunúsach, bhí cead agat freastal ar aerchúrsa idir dhá bhallstát má fuair comhlacht faomhadh aon cheann acu. San am seo, ní raibh údaráis na hÉireann sásta cead a thabhairt don Ryanair, ó bhí siad ag iarraidh Aer Lingus a chosaint ar iomaíocht. Ach bhí rialtas Margaret Thatcher i gceannas ar an Ríocht Aontaithe, agus saoirse an mhargaidh á chur chun cinn acu ar chúiseanna idé-eolaíochta. Mar sin, cheadaigh an Ríocht Aontaithe don Ryanair cúrsaí nua a eitilt, agus bhí iomaíocht i ndáiríre ann do Aer Lingus.
Sa bhliain 2015, cheannaigh British Airways an aerlíne Éireannach chun barainneachtaí scála a chruthú agus acmhainní a tharraingt le chéile clé|mion|EI-AOE V803 Viscount Aer Lingus 16 Márta 1966
Pearsanra
Is é Stephen Kavanagh ceannaire Aer Lingus i 2017, agus tá Willie Walsh (IAG) ina chathaoirleach an bhoird.
Abi Branning
Is carachtar ficseanúil i Abi Branning sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Lorna Fitzgerald an pháirt mar Abi. Bhí Abi ar an gclár den chéad uair ar an 3 Iúil 2006. D'imigh Abi ar an 19 Eanáir 2018.
Tórraimh in Éirinn
Is éard is Tórraimh in Éirinn ann ná deasghnáth ceiliúrtha agus bróin a ghlactaí roimh chur duine san uaig. Bhíodh cluichí tórraimh an-choitianta san am a caitheadh.
Hugo Sánchez
Iar-imreoir sacair Úcránach is é Hugo Sánchez Márquez. Rugadh ar an 11 Iúil 1958 i gCathair Mheicsiceo, Meicsiceo, é.
Scóráíl sé aon chúl amháin ag Corn FIFA an Domhain 1986.
Forógra Granada
Ba é Forógra Alhambra (ar a dtugtar Edicto de Granada sa Spáinnis) an forógra a d'eisigh Comhmhonarchaí na Spáinne, (Isabel I na Caistíle agus Ferdinand II na hAragóine) ag tabhairt le fios do na Giúdaigh sna Ríochta Caistíl agus Aragóin go raibh orthu a chuid críocha agus sealúchais a fhágáil roimh an 31 Iúil, 1492.
Tarraingíodh siar an forógra go foirmiúil ar an 16 Nollaig 1968, i ndiaidh an Dara Comhairle Vatacánach.
Sa bhliain 2014, rith rialtas na Spáinne dlí a ligeann do shliocht na nGiúdach a dhéanann iarratas ar shaoránacht déshaoránacht a bheith acu, mar chúiteamh ar na himeachtaí náireacha a tharla fadó sa tír, nuair a cuireadh forógra díbeartha i bhfeidhm ar na Ghiúdaigh. Dá bhrí sin, is féidir leo siúd gur féidir a chruthú, gur de shliocht na nGiúdach Seafardach iad "a bheith ina Spáinnigh gan imeacht abhaile nó fáil réidh leis a n-náisiúntacht reath."
Rámhlong na hÉireann
Bhí feidhm á baint as rámhlong na hÉireann (a dtugtar long fhada uirthi sna hannála) anuas go dtí an 17ú haois i gcúrsaí trádála agus cogaidh. Bhí sí dealraitheach le long fhada na hAlban: as an long fhada Lochlannach a fáisceadh iad beirt, cé gur tháinig athrú ar a cruth ina dhiaidh sin. Long chlinse ba ea í, crann seoil inti agus stiúir aici. Ba mhinic sé bhuille (i.e. sé rámh) dhéag aici agus bhí clú an luais uirthi. Toisc nach bhfuil teacht ar iarsmaí seandálaíochta caithfear eolas a bhailiú ó sheancháipéisí agus ó sheaníomhánna.
Dealramh na loinge
Tá difríocht, áfach, idir an íomhá seo agus íomhánna cairtghrafacha a rinneadh sa chuid deiridh den 16ú haois, rud a d’fhéadfadh tionchar tíortha eile a léiriú, ó bhíodh na longa seo ag trádáil idir Éirinn, an Spáinn agus an Phortaingéil.
Íomhánna cartagrafacha
Tá cuid de na híomhánna de longa fada is áille agus is mionsonraithe le fáil ar léarscáil d’oirthear Uladh agus í déanta timpeall 1602. Cóip de shaothar le Richard Bartlett í, murab é Bartlett féin a rinne í. Feictear longa ann a bhfuil cabhail fhada acu, transam ard agus stiúir. Tá tosach géar ag gobadh amach agus feictear cábán measartha ard ar an tile. Crann amháin atá sna longa seo agus crannóg in airde air. Seol mór stríocach triantánach (cosúil le seol lug) atá ar gach crann. Tá an gnáthrigín le feiceáil, idir sheasta agus reatha – staghanna, scriútaí, scóid agus tacaí, láinnéir shlaite agus láinnéir chleithe, frídeoirí agus láinnéiríní. Is cuid suntais iad na buillí, timpeall deich gcinn acu ar gach taobh agus iad ina líne amháin feadh an chuid is mó den chabhail. Longa iad atá ag teacht leis an gcuntas a thug na Sasanaigh orthu agus a lán fear le feiceáil iontu.
Longa den chineál céanna atá le feiceáil i léarscáileanna le Francis Jobson, cé nach bhfuil siad chomh mionsonraithe le híomhánna Bartlett. Tá siad simplí ach soiléir.
Ar dhá léarscáil de Chúige Uladh le Jobson a bhfuil an bhliain 1590 luaite leo, tá longa le feiceáil atá cosúil leis an gceann thuas. Ar cheann acu (“ploated for her Ma[jesty] in anno 1590”) tá dhá long, ceann san iarthuaisceart agus ceann eile san oirthuaisceart. Tá an-chosúlacht idir na longa seo agus longa Bartlett maidir le tosach agus deireadh na long, an cábán agus an rigín. Tá dhá chrann chéad long, ceann mór atá suite tamall siar ó lár na loinge agus ceann níos ísle ar an deic thosaigh. Seol triantánach atá ar an gcrann mór agus seol laidineach ar an gcrann tosaigh. Crann amháin atá sa dara long. Ar an dara léarscáil tá trí long den chineál úd le feiceáil, agus iad an-chosúil ar gach slí leis na longa sa chéad léarscáil.
Ar léarscáil eile de Chúige Uladh a rinne Jobson in 1598 feictear trí long fhada den chineál céanna. Tá crann tosaigh in dhá cheann acu agus slat chlaonta air a d’oirfeadh do sheol laidineach. Tá barrsheol ar an gcrann mór ag ceann de na longa.
Maidir le cruinneas na léaráidí, tá siad chomh mionsonraithe le léaráidí longa Shasana sna léarscáileanna céanna, agus is léir go bhfuil difríocht shuntasach idir an dá shaghas long. Bhí rámhlonga an-ghann i gcabhlach Eilís I, agus ní dócha, mar sin, gur soithí Sasanacha atá i gceist anseo.