cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Punc-rac
Thosaigh punc-rac crua ag deireadh na seachtóidí le bannaí ar nós Black Flag, Dead Kennedys, agus Misfits. Tá punc-rac crua níos tapa agus níos glóraí ná punc-rac. Tá ceangal idir punc-rac crua agus lipéaid neamhspleácha ar nós Dischord Records, SST Records, agus Alternative Tentacles. Anois is arís, meascann ceoltóirí punc-rac crua le miotal trom. Tá grindcore agus metalcore mar thoradh. Chum Napalm Death grindcore.
mion|deas|Jello Biafra ó Dead Kennedys
Anois is arís, meascann ceoltóirí punc-rac le popcheol. Tá punc-rac pop mar thoradh. Is é an chéad banna punc-rac pop The Ramones. Meascann siad punc-rac le tionchar ó bhannaí cailíní ar nós The Ronettes agus araile. Is bannaí punc-rac pop luath eile iad The Buzzcocks agus The Undertones. D'éirigh punc-rac pop níos cáiliúla le linn na 1990idí, le bannaí ar nós Green Day, Blink-182, agus The Offspring.
mion|deas|Green Day i [[Veiniséala]]
Meascann ceoltóirí punc-rac le ceol tíre agus ceol tuaithe freisin. Tá punc-rac tíre agus cowpunk mar thoradh.
Tá tionchar ag punc-rac ar na seánraí iarphunc agus nuathonn.
Is fochultúr é punc-rac freisin.
Erdenebulgan (Khövsgöl)
Sum (ceantar) atá suite i gCúige Khövsgöl na Mongóile thuaidh is ea Erdenebulgan (Mongóilis:Эрдэнэбулган). Sa bhliain 2000 bhí 2,739 duine ina gcónaí sa chúige. Bunaíodh an cúige sa bhliain 1931.
Meatadón
thumb|200px|right|Meatadón Druga sintéiseach óipiamchosúil é an meatadón, nó (RS)-6-(démheitil-aimín)-4,4-défheinil-heaptán-3-ón.
Úsáidtear mar anailgéiseach (druga a mhaolaíonn an phian) é, agus is maith an sás é mar dhruga "ionadach" a thugtar dóibh siúd a bhfuil andúil acu sna drugaí óipiamchosúla (go háirithe hearóin) leis na hairíonna éirí as a mhaolú. Téann an meatadón i bhfeidhm ar ghabhdóirí na ndrugaí óipiamchosúla sa cholainn, ionas go laghdaítear an dúil nimhe atá ag an othar sa hearóin.
The Last One (Friends)
Craoladh an seachtú heipeasóid agus an ochtú heipeasóid, na heipeasóidí deireanacha den chlár, "The Last One", den deichiú sraith Friends ar an 6 Bealtaine, 2004. Scríobh Marta Kauffman & David Crane an eipeasóid seo. D'fhéach 52.46 milliún duine ar an eipeasóid.
Iodhadh (ogham)
Is í an cúigiú litir is fiche den aibítir oghaim an tIodhadh (Sean-Ghaeilge Idad). Is í an cúigiú litir den Aicme Ailme. Is é a luach foghraíochta.
Sanasaíocht
Ní fios ciall bhunúsach na litreach, ach tá tionchar an litir eadhadh is amhlaidh inti.
Tá Iodhadh aitheanta chomh maith mar "Ioho" agus "Idho", cé nach deirtear cé acu is ea an leagan ceart.
Molann taobhaithe Aibítir na gCrann gur "iúr" í an litir seo.
Briatharoghaim
Faightear iodhadh agus eadhadh le chéile i gcóras na mbríatharogam:
An Eaglais
Sráidbhaile in iarthar Chontae Phort Láirge is ea an Eaglais (Aglish i mBéarla).
An baile
Tá sé suite gar do Dhún Garbháin agus d'Eochaill. Tá eaglais, bunscoil, halla pobail, oifig poist, páirceanna imeartha agus cúpla tábhairne ann. Tagann an t-ainm ón eaglais, a tógadh sa 19ú haois.
Móin Alúine
Is portach suite i gContae na hIarmhí é Móin Alúine.
Bainis
mion|Bainis in [[Éire|Éirinn]] Is éard atá i gceist le bainis ná féasta an phósta nó searmanas pósta. (Banais a deirtear i nGaeilge na hAlban). Baineann go leor nósanna difriúla leis an searmanas i dtíortha éagsúla.
Wapping
Is baile é Wapping atá suite sa bhuirg Tower Hamlets, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 12,411 duine ina gcónaí ann.
WTA Tour 1991
mion|250px|Chríochnaigh Monica Seles an bhliain ag uimhir a 1 don chéad uair Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1991 i leadóg ar an WTA Tour. Ba é seo an 21ú eagrán. Bhuaigh Monica Seles na craobhacha is mó le 10, an airgead is mó le $2,457,758 agus na pointí is mó le 277.03 pointe. Ba í Monica Seles imreoir na bliana agus Andrea Strnadová imreoir nua na bliana.
Glaschu an Iar-Thuath (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Glaschu an Iar-Thuath. Cruthaíodh sa bhliain 2005 é. Is í Carol Monaghan (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Paul (Óg) Connaughton
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála é Paul (Óg) Connaughton. Tá sé ina bhall de Fine Gael.
Sheas sé san Olltoghchán 2016, ach chaill sé a shuíochán.
Millwall
Is baile é Millwall atá suite sa bhuirg Tower Hamlets, Londain Thoir.
Hipitéis
An mhéid a ghlacfaí de réir dóchúlachta, go dtí go ndéanfaí í a fhíorú nó a phromhadh, is ea Hipitéis (Laidin, hypothesis) clé|mion|209x209px|[[Amedeo Avogadro]] Mar shampla, is éard is Hipitéis Avogadro ann (dá ngairtear uaireanta Dlí Avogadro nó Prionsabal Avogadro) ná Gásdlí thurgnamhaigh, a cheanglaíonn toirt gáis le méid na substainte gáis atá i láthair.
George Johnstone Stoney
Fisiceoir Éireannach, a saolaíodh gar do Bhiorra, ba ea George Johnstone Stoney (15 Feabhra 1826 – 5 Iúil 1911). D'fhionn sé an leictreon sa naoú haois déag, an "bunaonad cainníochta leictreachais" mar a dúirt sé. Bhí an coincheap, ach ní an focal féin, cumtha aige chomh luath le 1874 agus 1881,. Tháinig an focal isteach sa bhliain 1891.
Saol
Rugadh Stoney i bPáirc Oakley, in aice le Biorra, Contae Uíbh Fhailí, i lár na tíre, mac le George Stoney (1792–) agus Anne Blood (1801-1883). Is teaghlach Angla-Éireannach seanbhunaithe é teaghlach Stoney.
Oideachas
D’fhreastail Stoney ar Choláiste na Tríonóide, agus bhain sé céim Baitsiléir Ealaíon amach sa bhliain 1848. Ó 1848 go 1852 d’oibrigh sé mar chúntóir réalteolaíochta do William Parsons, 3ú Iarla Róis ag Caisleán Bhiorra, Contae Uíbh Fhailí, áit ar thóg Parsons an teileascóp is mó ar domhan ag an am, Leiviatan Bhaile Phearsúin le achar cró tiomsúcháin 72-orlach. Ag an am céanna, lean Stoney ag staidéar na fisice agus na matamaitice. Bhronn Coláiste na Tríonóide an ardchéim Máistreacht sna hEalaíona air, sa bhliain 1852.
Fostaíocht
Ó 1852 go 1857, bhí Stoney ina ollamh le fisic i gColáiste na Banríona Gaillimh. Ó 1857 go 1882, fostaíodh é mar Rúnaí ar Ollscoil na Banríona Éireann, post riaracháin a bhí lonnaithe i mBaile Átha Cliath ag an am.
Faoi 1874 d'áirigh sé méid an bhunaonad leictreachais ó thomhais i leictriú uisce is teoiric chinéiteach na ngás. Le linn a scór bliain de fhreagrachtaí fostaíochta neamh-eolaíochta i mBaile Átha Cliath, lean Stoney i mbun taighde eolaíoch leis féin. D’fhóin sé ar feadh blianta fada mar rúnaí oinigh agus ansin mar leasuachtarán ar Chumann Ríoga Bhaile Átha Cliath, cumann eolaíochta a bunaíodh ar an gcóras Sasanach, sé sin An Cumann Ríoga i Londain.
Dúnadh Ollscoil na Banríona Éireann in 1882 agus tháinig an Ollscoil Ríoga ar an bhfód. Bhí Stoney ar buile agus d'éirigh sé as a phost mar Rúnaí mar agóid i gcoinne chinneadh an rialtais "seicteachas" a thabhairt isteach sa chóras; .i., theastaigh ó Stoney an córas a choinneáil neamh-shainchreidmheach, ach d’aontaigh an rialtas le héilimh na hEaglaise Caitlicí in Éirinn ar institiúidí Caitliceacha.
Timpeall 1880-1882, fuair Stoney post nua mar cheannfort Scrúduithe na Státseirbhíse in Éirinn, post a bhí aige go dtí go ndeachaigh sé ar scor i 1893. Agus sa bhliain sin, chuaigh sé i mbun cónaithe i Londain Shasana.
Ar scor i Londain
Tar éis dó bogadh go Londain, d’fhóin Stoney ar chomhairle an chumainn sin freisin. Ina theannta sin, d’fhóin sé ó am go chéile ar choistí athbhreithnithe eolaíochta de chuid Chumann na Breataine um Chur Chun Cinn na hEolaíochta ó na 1860idí luatha ar aghaidh.
Meadarloch
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Meadarloch.
George Johnstone Stoney
Ar scor i Londain
Fuair ​​Stoney Dochtúireacht Oinigh Eolaíochta (D.Sc.) ó Ollscoil Bhaile Átha Cliath i Meitheamh 1902. clé|mion|Tar éis do Stoney bás a fháil i Londain, adhlacadh a luaithreach créamtha in [[Eaglais Naithi i nDún Droma.]] Bhásaigh ​​Stoney sa bhliain 1911 ina theach cónaithe i Notting Hill, Londain. Tar éis do Stoney bás a fháil i Londain, adhlacadh a luaithreach créamtha in Eaglais Naithi i nDún Droma. Ainmnítear cráitéir ar Mars agus ar an nGealach ina onóir sa 20ú haois.
Ceadúnas GNU do Dhoiciméadú Saor
thumb|200px|right|Suaitheantas GNU Is éard is an Ceadúnas GNU do Dhoiciméadú Saor (GNU Free Documentation License an teideal Béarla, le GNU FDL nó GFDL mar ghiorrúcháin) ná ceann de na ceadúnais is coitianta don ábhar saor. Is macadamhail é leis an gCeadúnas Ginearálta Poiblí GNU, a bhaineann le ábhar oscailte. Foilsithe ag an Free Software Foundation é, an grúpa a stiúrann an tionscadal GNU.
George Johnstone Stoney
Muintir
Phós Stoney a chol ceathrar, Margaret Sophia Stoney, a raibh beirt mhac agus triúr iníon aige.
Ceadúnas GNU do Dhoiciméadú Saor
Ceapadh an ceadúnas le haghaidh úsáid le lámhleabhair, téacsleabhair, ábhair thagartha agus theagasacha eile, agus doiciméadúcháin den tsaghas sin a ghabhann le bogearraí GPL de ghnáth. Is féidir é a úsáid le saothar téacs ar bith, áfach, gan trácht ar an ábhar atá i gceist. Déanann an ceadúnas coinníoll de go gabha an ceadúnas céanna le cóip ar bith den ábhar, fiú má athraítear é. Ceadaítear na cóipeanna sin a dhíoladh, ach má dhéantar na cóipeanna ina mhórcodanna, caithfear iad a chur ar fáil i bhformáid atá éasca le hathrú.
George Johnstone Stoney
Muintir
Ar feadh an chuid is mó dá scór bliain i mBaile Átha Cliath, bhí cónaí ar Stoney i nDún Droma, bruachbhaile i ndeisceart Bhaile Átha Cliath. Athainmníodh an tsráid ar a raibh sé ina chónaí ina dhiaidh sin Bóthar Stoney mar chuimhne air.
Ceadúnas GNU do Dhoiciméadú Saor
An Vicipéid an tionscadal is mó i measc na dtionscadal faoin GFDL.
George Johnstone Stoney
Muintir
Ba eolaí duine de mhic Stoney, George Gerald Stoney CCR; ba raideolaí í a iníon Florence Stoney OIB agus meastar gurb í a iníon Edith an chéad bheanfhisiceoir míochaine.
Gaol níos suntasaí ó thaobh na heolaíochta de ba ea nia Stoney, George FitzGerald (1851-1901), fisiceoir a bhí lonnaithe i mBaile Átha Cliath. Bhí Stoney agus FitzGerald i mbun cumarsáide rialta ar ábhair eolaíochta. Ina theannta sin, maidir le cúrsaí polaitiúla, bhí Stoney agus FitzGerald araon go dubh in éadan Rialtais Dhúchasaigh. Ina dtuairim pholaitiúil, bhí an ghluaiseacht náisiúnach contrártha le spiorad na heolaíochta.
Tá cáil ar deartháir Johnstone Stoney, Bindon Blood Stoney a bhí ina innealtóir ar Phort Bhaile Átha Cliath. Thóg sé roinnt de phríomhdhroichid Bhaile Átha Cliath, Taobh na Cé san áireamh, chomh maith le tionscadail innealtóireacht a eile.
Táirgeacht eolaíoch
D’fhoilsigh Stoney 75 páipéar eolaíochta in irisleabhair éagsúla, ach go príomha in irisí Chumann Ríoga Bhaile Átha Cliath. Rinneadh a chuid oibre eolaíochta nuair a bhí am le spáráil aige.
Chuir sé go mór le fisic chosmaí agus le teoiric na ngás. Rinne sé meastachán ar líon na móilíní i milliméadar ciúbach gáis, ag teocht agus brú an tseomra, ó shonraí a fuarthas ó Teoiric chinéiteach na ngás.
Ba é an obair eolaíoch ba thábhachtaí ag Stoney ná méid “adamh an leictreachais” a cheapadh agus a ríomh. Sa bhliain 1891, mhol sé an téarma ‘leictreon’ (Béarla:electron) chun cur síos a dhéanamh ar aonad bunúsach an luchta leictrigh, agus leag a thaighde sa réimse seo na bunsraitheanna d'fhionnachtain an leictreoin sa deireadh i 1897 ag Joseph John Thomson.
Toghadh Stoney ina Chomhalta den Chumann Ríoga i mí an Mheithimh 1861 ar an mbonn go raibh sé ina údar ar na bpáipéir "The Propagation of Waves," – "On the Rings seen in Fibrous Specimens of Calc Spar," and Molecular Physics, published in the Transactions of the Royal Irish Academy, et cetera, Distinguished for his acquaintance with the science of Astronomy & General Physics
Scála Stoney
Tá an fhisic chomhaimseartha socraithe ar Scála Planck mar an scála is oiriúnaí do theoiric an aonréimse. Bhí George Stoney ag súil le scála Planck, áfach. Cosúil le Planck ina dhiaidh, thuig Stoney go dtugann éifeachtaí mórscála cosúil le domhantarraingt agus éifeachtaí ar scála beag mar leictreamaighnéadas le tuiscint go nádúrtha scála idirmheánach ina bhféadfaí difríochtaí fisiciúla a réasúnú. Cuimsíonn an scála idirmheánach seo aonaid (aonaid scála Stoney) de mhais, fad, am srl., Ach is í an mhais an chloch choirnéil.
An mhais Stoney mS (arna shloinneadh i dtéarmaí comhaimseartha):
i gcás gurb é ε 0 an cheadaíocht den saorspás, is é  e  an lucht bunúsach agus is é  G   tairiseach na himtharraingthe, agus i gcás gurb é α an tairiseach mínstruchtúir agus gurb é  m  P an mhais Planck.
áit a bhfuil \ hbar \ tairiseach Planck laghdaithe agus gurb é  c  luas an tsolais.
Níl iontu seo ach tógálacha matamaiticiúla ós rud é go gcaithfear teorainn phraiticiúil éigin a bheith leis an gcaoi a bhféadann fad a fháil.
Más é fad Stoney an t-íosfhad, ansin tá ga leictreamaighnéadach an réada nó a leathgha imtharraingthe dodhéantacht go fisiciúil, ós rud é go gcaithfidh ceann acu seo a bheith níos lú ná an fad Stoney.
Más é fad Planck an t-íosmhéid, ansin tá tonnfhad laghdaithe Compton nó a leathgha imtharraingthe dodhéanta go fisiciúil ós rud é go gcaithfidh ceann acu seo a bheith níos lú ná an fad Planck. Thairis sin, ní féidir gurb é fad Stoney agus fad Planck an t-íosfhad. mion|sna 1890idí ? De réir an an ghnáis chomhaimseartha, is é scála Planck scála an fholúsfhuinnimh, nach gcoinníonn spás agus am aon tábhacht fhisiciúil faoina bhun. Sainordaíonn an t-oideas seo faillí ginearálta ar scála Stoney laistigh den phobal eolaíochta inniu. Roimh an sainordú seo, rinne Hermann Weyl iarracht shuntasach teoiric aontaithe a thógáil trí aonad luchta imtharraingthe a cheangal le fad Stoney. Bhí nuálaíochtaí suntasacha matamaitice mar thoradh ar theoiric Weyl ach ceaptar go ginearálta nach bhfuil tábhacht fhisiciúil ag baint lena theoiric.
Miotal trom (ceol)
Téarma rac-cheoil is ea miotal trom, nó ceol trom-mhiotalach, a tháinig ar an saol ag deireadh na 1960idí agus i dtús na 1970idí. I ndáiríre is comhcheangal idir na gormacha agus rac-cheol crua é. Is iad Led Zeppelin, Black Sabbath agus Deep Purple na rac-bhannaí is minice a luaitear nuair a phléitear na daoine a chuir tús leis.
Tháinig an miotal trom go mór chun cinn sna hochtóidí le bannaí ceoil ar nós Metallica Slayer agus Testament. Tháinig cineálacha nua ar an bhfód ina dhiaidh sin, ar nós "miotal nua" na nóchaidí, nuair is beag suim a bhí sa mhiotal i gcomórtas leis na hochtóidí. Bhí Korn, Slipknot agus Machinehead ar na bannaí ba cháiliúla agus ba rathúla.
Tar éis na nóchaidí tharla saghas athbheochana de bharr leithéidí Trivium, Shadows Fall agus Bullet for my Valentine a dhul i mbun an tsaghas miotail a raibh ráchairt air sna hochtóidí. Ba í an difríocht ba mhó a bhí idir na sean-bhannaí miotail agus na cinn nua ná déanamh na n-amhrán, agus an giotár aonair le cloisteáil iontu arís. Ní dhéantaí seo sna nóchaidí agus an oiread sin léiritheoirí, leithéid Ross Robinson, go mór ina choinne. Chomh maith leis seo, bhí sé de nós ag a lán bannaí nua miotail na giotáir a bheith i ngléas an-íseal nó giotáir seacht sreang (nó ocht sreang féin) a úsáid.
Dá bhrí sin tugtar "bannaí na seanscoile" ar bhannaí na n-ochtóidí, leithéid Slayer, banna atá ag seinm fós. Is féidir a rá go bhfuil ceol na "seanbhannaí" ag dul i gcion ar na bannaí atá anois ann.
Tsagaan-Üür (Khövsgöl)
Sum (ceantar) atá suite i gCúige Khövsgöl na Mongóile thuaidh is ea Tsagaan-Üür (Mongóilis:Цагаан-Үүр). Sa bhliain 2000 bhí 2,421 duine ina gcónaí sa chúige. Bunaíodh an cúige sa bhliain 1931.
Scoil Mobhí
Is Gaelscoil agus bunscoil í Scoil Mobhí atá suite ar Bhóthar Mobhí i nGlas Naíon. Bhunaigh na Siúracha Doiminiceacha Scoil Mobhí i 1972 mar Scoil lán-ghaelach Doiminiceach. Is í an aidhm atá ag Scoil Mobhí ná páiste iomlán a oiliúint faoi bhrat spiorad Mobhí.
Tá gaol aici le Scoil Chaitríona. Is scoileanna de chuid an Oird Doiminicigh iad.
Bun Abha, Earra-Ghàidheal
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Bun Abha.
Tamairín loméadanach
Is ainmhí é an tamairín loméadanach. Mamach atá ann.
Cainníocht
Is éard is cainníocht ann ná airí ar féidir a bheith ann mar iliomad nó mar mhéadaíocht, a léiríonn neamhleanúnachas agus leanúnachas. Is féidir cainníochtaí a chur i gcomparáid i dtéarmaí "níos mó", "níos lú", nó "cothrom", nó trí luach uimhriúil a shannadh i dtéarmaí aonaid tomhais. Tá mais, am, fad, teas, agus deighilt uilleach i measc na samplaí coitianta d'airíonna cainníochtúla.
Language Freedom Movement
Bunaíodh an Language Freedom Movement (LFM) (Gluaiseacht Saoirse Teanga nó GST i nGaeilge) sa bhliain 1966. B'é Christopher Morris a bhí ina uachtarán ar na nGluaiseacht. Ba í aidhm na gluaiseachta ná cur in aghaidh athbheochan stát-urraithe na Gaeilge in Éirinn. Thacaigh na scríbhneoirí Gaeilge Séamus Ó Grianna ("Máire") agus John B. Keane leis an bhfeachtas.
Chuir lucht tacaíochta na Gaeilge isteach ar chruinnithe an LFM. I mí Lúnasa 1966, chuir lucht agóide isteach ar chruinniú agus chan siad "God Save the Queen" ag greannú iad siúd a bhí ag freastal ar an gcruinniú.
I mí Mheán Fómhair na bliana 1966, bhí cruinniú ag an LFM i dTeach an Ardmhéara i mBaile Átha Cliath, ach bhí lucht an LFM báite i measc slua mór Gaeilgeoirí. Chuir agóideoirí na Gaeilge isteach ar an gcruinniú, ag caitheamh bhratach na Ríochta Aontaithe agus ag iarraidh bratach na hÉireann a bhaint ón stáitse. Tharla scliúchas beag freisin. Bhí an grúpa Misneach i measc lucht na Gaeilge.
Níor cuireadh ord ar an gcruinniú go dtí gur labhair Dónal Ó Móráin, ceannaire Gael Linn ón bpóidiam. Dúirt sé go mba cheart go mbeadh lucht an LFM ábalta caint ag a gcruinniú féin, má éistear le hargóintí na n-agóideoirí chomh maith. Ní dhearna na Gardaí faic chun smacht a chur ar an gcruinniú agus bhí plé faoi sin sa Dáil.
D'éirigh leis an LFM ceist na Gaeilge éigeantaí a chur ar an gclár oibre polaitiúil. Nuair a bunaíodh an LFM, fuarthas teip iomlán san Ardteistiméireacht tar éis teipe sa scrúdú Gaeilge. Cuireadh deireadh leis an nós sin sa bhliain 1973. Ón mbliain 1974 amach, ní raibh gá leis an nGaeilge chun poist a fháil sa Státseirbhís.
Ceaptar gur shásaigh na hathruithe seo lucht tacaíochta an LFM, mar bhásaigh an ghluaiseacht ina dhiaidh sin.
Danny García
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Danny Óscar García, a rugadh ar 20 Márta, 1988 i bhPhiladelphia, Pennsylvania.
Ciara Conway
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála í Ciara Conway. Tá sí ina ball de Pháirtí an Lucht Oibre.
Sheas sé san Olltoghchán 2016, ach chaill sé a shuíochán.
TeX
Is córas clóchuradóireachta é TeX. Donald Knuth a scríobh an chuid is mó de. Is bogearra saor é.
Maighnéadas
Úsáidtear an téarma maighnéadas chun chur síos ar an tslí a freagraíonn ábhair, ag an leibhéal micreascópach, do réimse maighnéadach. Téann réimse maighnéadach i bhfeidhm ar chuid mhaith ábhair. Uaireanta aomann an réimse maighnéadach agus uaireanta éarann sé ábhair. Ní bhíonn mórán tionchar ag réimse maighnéadach ar substaintí mar copar, alúmanam, gás, agus plaisteach.
Keith Thurman
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Keith Fitzgerald Thurman Jr., a rugadh ar an 23 Samhain, 1988 i gClearwater, Florida.
Fìobh an Ear-Thuath (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Fìobh an Ear-Thuath. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Stephen Gethins (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Buenos Aires
Stair
Bhunaigh Pedro de Mendoza an baile ar 4 Feabhra 1536 ag deilt na habhann Rio de la Plata agus é ag lorg óir. Thug sé an t-ainm Nuestra Señora Santa Maria del Buen Ayre nó Ár mbantiarna Naomh Muire an dea-aeir ar an mbaile. Bhí ar na Spáinnigh an baile a thréigint sa bhliain 1541 de bharr na n-ionsaithe a rinne na daoine dúchasacha ar an mbaile. Bhunaigh Juan de Garay coilíneacht nua bhuan ar an áit sa bhliain 1580. Rinneadh príomhchathair Ríocht de la Plata sa bhliain 1776 den bhaile. Is suíomh an rialtais feidearálaí agus príomhchathair na tíre í ón mbliain 1880. mion|left|Avenida 5 de Mayo
thumb|800px|center|
An Cárn Dubh
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é an Cárn Dubh.
Baltimore, Maryland
Ainmníodh an chathair i ndiaidh an Tiarna Baltimore, ball de Theach na dTiarnaí i bParlaimint na hÉireann agus bundílseánach de chuid Choilíneacht Maryland. Fuair an duine seo a theideal as Baile an Tí Mhóir (arb é Baltimore an leagan Béarla de) i bparóiste Bharr na Cúile i gcontaetha Liatroma agus Longfoirt. Níl aon bhaint ag ainm na cathrach le Baltimore, nó Dún na Séad, i gContae Chorcaí.
Elvis Costello
Is amhránaí agus ceoltóir de phór na hÉireann é Elvis Costello. Rugadh é i Paddington, Londain ar an 25 Lúnasa, 1954.
Feilimí mac Tiarnaigh
Rí na Mumhan d'Eoghanacht Raithlinn ba ea Feilimí mac Tiarnaigh (Sean-Ghaeilge Feidlimid mac Tigernaig) (bás 588 ). Ní dhearnadh ach go hannamh rí Mumhan de bhall den teaghlach seo. Tháinig sé i gcoróin i gcomharbacht ar Fearghas Scannal mac Criomhthainn sa bhliain 582.
Phós Feilimí Cumman, bainteach an iar-rí, Cairbre Crom mac Criomhthainn, agus d'éalaigh sé an choróin dá bharr. De réir sean-nóis, ní rachadh duine ar bith de mhuintir Echu (a shín-sin-seanathair) chuig Caiseal, fiú dá mba rí na Mumhan é. Bhain an mála seo le Feilimí, agus thóg sé dún Bodumbir, ó dheas.
Ní fheictear Feilimí i Sioncronachtaí Laud, ach cuirtear ann ina ionad Feidlimid mac Coirpri Chruimm, ar son na nGleanndamhnach.
West Blocton, Alabama
Is cathair i gContae Bibb, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é West Blocton. Bhí 1,263 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.
Baiséinseach
thumb|240px|Baiséinseach Madra as an Afraic é baiséinseach.
Cárdainn Ros
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Cárdainn Ros.
Ashbourne, Victoria
Baile beag atá suite 72 km siar ó thuaidh ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea Ashbourne. Sa bhliain 2011, bhí 264 duine ina gcónaí ann.
An Mullach Mín
Cnoc i gContae na hIarmhí is ea an Mullach Mín (258 m).
Ózón
Tá ózón ar fáil i dtiúchan íseal fud fad atmaisféar an domhain, agus a lán feidhmiúcháin thionsclaíocha agus tomhaltacha aige.
An Ciseal Ózóin agus a Lagú
Tugtar ciseal ózóin ar an gcuid den atmaisféar atá saibhir in ózón, agus é ina sciath chosanta idir sinn agus radaíocht ultraivialait na Gréine. Tá an radaíocht seo thar a bheith díobhálach don duine agus don bheatha go léir, agus mar sin tá muid go mór mór i dtuilleamaí an chisil seo. Tá an ciseal ózóin suite idir 15 agus 35 ciliméadair ó dhromchla an Domhain, ach tá ramhracht an chisil ag brath ar an am den bhliain agus ar an ngeograife.
Ba iad na fisiceoirí Francacha Charles Fabry agus Henri Buisson ba thúisce a d'aithin an ciseal ózóin. Tuigeadh dóibh go raibh cuid den radaiocht a bhí ag teacht as an nGrian ar lár, is é sin nár shroich sí dromchla an Domhain riamh, agus go raibh bac nó cosc idir sinn agus an Ghrian a choinnigh an radaíocht sin siar. Ba é an t-ózón thuas san atmaisféar an cosc sin. Ba é an meitéareolaí Sasanach G.M.B.Dobson a chuir tús le monatóireacht an ózóin san atmaisféar, nó thóg sé gréasán domhanda de stáisiúin tomhaiste ózóin sna blianta 1928-1958. Tá na stáisiúin seo ag obair i gcónaí, agus an t-aonad a úsáidtear le hózón uachtar an atmaisféir a thomhas tugtar "aonad Dobson" air leis an bhfear féin a onórú.
Sa bhliain 1976 a d'aithin na saineolaithe an chéad uair go raibh gníomhaíocht an duine - na clórafluaracarbóin ach go háirithe - ag déanamh dochair don chiseal ózóin. Comhdhúile iad na clórafluaracarbóin a bhí á n-úsáid mar thiomantáin sna buidéil aerasóil agus mar chuisneáin sna cuisneoirí agus na reoiteoirí. Thairis sin bhí na heitleáin fhorshonacha ag ídiú an ózóin chomh maith. Ó 1990, tharla laghdú 50%+ i dtiúchan an ózóin os cionn na bpol, agus deirtear go bhfuil poil sa chiseal ózóin.
Corn Idir-Chúigeach
Comórtas peile agus iomána de chuid Chumann Lúthchleas Gael is ea an Corn Idir-Chúigeach, nó Corn an Iarnróid. Corn bliantúil atá ann ina thugann imreoirí móra na gcontaetha aghaidh ar a chéile ar bhun idir-chúigeach.
Ózón
An Ciseal Ózóin agus a Lagú
Bhí an cine daonna in ann cur le chéile leis na teicneolaíochtaí a chosc a bhfuil dainséar agus damáiste iontu don chiseal ózóin, agus dealraíonn sé go bhfuil deireadh ag teacht le hídiú an ózóin.
Corn Idir-Chúigeach
Ón bhliain 2001 i leith, tá an chraobh urraithe agus curtha chun cinn ag an gCláiríneach Martin Donnelly.
Ózón
Stair
D'aimsigh Jacques-Louis Soret foirmle cheimiceach an ózóin, O 3, sa bhliain 1865 agus dheimhnigh Schönbein sa bhliain 1867 í.
Corn Idir-Chúigeach
Buaiteoirí Peile
Ar an iomlán:
Ózón
Stair
Nuair a thuig na heolaithe sna 1970idí go raibh gáis shaorga a úsáidtear i gcuisneoirí agus aerasóil ag déanamh poill sa chiseal ózóin, thosaigh an comhphobal idirnáisiúnta ag éirí as úsáid na ngás sin de réir a chéile. Dréachtaíodh comhaontú ar a dtugtar Prótacal Montréal chun deireadh a chur le húsáid na substaintí dainséaracha sin ar a dtugtar clórafluaracarbóin (CFCanna) de réir a chéile.
D’éirigh chomh maith sin le hiarrachtaí is go bhfuil an ciseal ózóin ar bhóthar ceart a athshlánaithe faoi lár an 21ú haois.
Ar an drochuair, tháinig gáis fhluairínithe, ar a dtugtar F-gháis in ionad na CFCanna — agus na substaintí a tháinig ina ndiaidh — de réir a chéile. Ní théann siad sin i gcion ar an gciseal ózóin ach is gáis cheaptha teasa chumhachtacha iad. Mar sin bhí na húdaráis ag gníomhú uair amháin eile: i mí Dheireadh Fómhair 2016, d’aontaigh an 195 thír a shínigh Prótacal Montréal teorainn a chur leis an úsáid a bhaineann siad as na gáis dhíobhálacha seo.
Sanasaíocht
Focal Gréigise é 'ózón' a chiallaíonn " boladh", ós rud é go mbíonn boladh suntasach as an aer nó am ocsaigin trína ngabhann díluchtú leictreachais.
Torlach Mac Con Midhe
Is scríbhneoir agus iriseoir Éireannach é Torlach Mac Con Midhe a rugadh i mBaile Átha Cliath. Chaith sé a laethanta saoire mar pháiste i nDoire Colmcille agus i dTír Chonaill, dúchas muintir a mháthar, muintir Uí Chreag (ceannródaí i ngluaiseacht na Gaeilge ab ea a sheanuncail, Séamus Ó Creag ). Chuaigh sé ar scoil leis na hÍosánaigh i gColáiste Belvedere i mBÁC. Ghnóthaigh sé céim i dteangacha i gColáiste na hOllscoile Baile Átha Cliath. Rinne sé staidéar iarchéime ar theangeolaíocht ag Ollscoil Simon Fraser i gCeanada, áit ar bhronnadh Ph.D. air i 1982 de bharr tráchtais ar stair na teangeolaíochta. Tá leabhair agus ailt idir léannta agus eile foilsithe aige i nGaeilge, i bhFraincis, i nGearmáinis agus i Rómainis na hEilvéise.
Tá sé ina chónaí in Chur na hEilvéise agus é ina iriseoir agus ina scríbhneoir saor. Scríobhadh sé don Irish Times agus do La Quotidiana (nuachtán lae na Rómainise).
Glaschu an Iar-Dheas (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Glaschu an Iar-Dheas. Cruthaíodh sa bhliain 2005 é. Is é Chris Stephens (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Torlach Mac Con Midhe
Saothar
Tá ceithre leabhar neamhfhicsin foilsithe aige:
Shawn Porter
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Shawn Christian Porter, a rugadh ar 27 Deireadh Fómhair 1987 i gCleveland, Ohio.
Torlach Mac Con Midhe
Saothar
Tá úrscéal faoin réamhstair foilsithe aige freisin: Crothla agus Cnámha (Coiscéim 2018). Tá suíomh Idirlín ag an leabhar seo.
Tá podchraoltaí agus ábhar eile uaidh le cloisteáil ar chainéal YouTube Thorlaigh Mhic Con Midhe.
Bun Abha
Sráidbhaile in Éirinn is ea Bun Abha, Annestown i mBéarla. Tá sé suite ar chósta Chontae Phort Láirge idir Dún Garbháin agus Trá Mhór. Taitníonn an áit leis na surfálaithe. Níl ach sráid amháin sa sráidbhaile, agus níl aon siopa ná teach tábhairne ann, murab ionann agus an chuid is mó de shráidbhailte na hÉireann. Scrios lucht Chromail caisleán Dhún Aill, ach tá na fothracha fós le feiscint. Tá dún ceann tíre sa cheantar, leis.
Slí na hIarmhí
Is raon fad-achair suite i gContae na hIarmhí é Slí na hIarmhí.
Kansas City, Missouri
Cathair i lár iarthar Missouri is ea Kansas City. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1850. Sa bhliain 2010 fuarthas 459,787 duine ina gcónaí in Kansas City.
Contae Monroe, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Monroe. Tá sé suite i ndeisceart an stáit. Tá an dlús daonra (8.6/km²) ann. Is é Monroeville príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 21,530 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Wilcox, Butler, Conecuh, Escambia, Baldwin, agus Clarke.
Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Monroe, is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith, cé go gceadaítear é i mbailte Monroeville agus Frisco City.
Stair
Bunaíodh Contae Monroe ar 29 Meitheamh 1815. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar 5ú Uachtarán SAM James Monroe.
Consan cliathánach
Is consain ar nós "L" iad cliathánaigh, a fhoghraítear iad le sú déanta áit éigin ar ais na teanga, agus a scaoiltear aer ar thaobhanna na teanga.
Coirceog
deas|250px|thumb|Léaráid de thrí choirceog Is éard is coirceog ann ná struchtúr ina bhfuil beacha ina gcónaí. Beach-lann nó sgeap a deirtear i nGaeilge na hAlban. Déanann beacha coirceoga nádúrtha dóibh féin, ach déanann beachairí iad chomh maith.
Noel Coonan
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála é Noel Coonan  (Nollaig Ó Cuanáin i nGaeilge) a rugadh ar 6 Eanáir 1951. Tá sé ina bhall de Fine Gael do Dháil-cheantar Thiobraid Árann Thuaidh.
Sheas sé san Olltoghchán 2016, ach chaill sé a shuíochán.
An Cárn Bán
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é an Cárn Bán.
Gleann Rathais (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Gleann Rathais. Cruthaíodh sa bhliain 2005 é. Is é Peter Grant (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Cathair Oklahoma, Oklahoma
Is í Cathair Oklahoma príomhchathair an stát Oklahoma i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá an chathair suite i gContae Oklahoma.
Tá 547,274 duine ina gcónaí taobh istigh de theorainneacha na cathrach (daonáireamh 2006) agus 1,2 milliún duine sna ceantair mháguaird (daonáireamh 2006).
Baynton, Victoria
Bailecheantar atá suite 90 km ó thuaidh ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea Baynton. Sa bhliain 2011, bhí 202 duine ina gcónaí ann.
Struchtúr matamaiticiúil
Sa mhatamaitic, is éard is struchtúr ar thacar ná réad matamaiticiúil breise a ghreamaíonn (nó a bhaineann), i slí éigin leis an tacar sin chun brí nó tábhacht bhreise a chur leis.
Is éard atá i liosta de na struchtúir fhéideartha ná miosúir, struchtúir ailgéabracha (grúpaí, réimsí, srl.), toipeolaíochtaí, struchtúir mhéadracha (geoiméadraí), oird, teagmhais, gaolta coibhéise, struchtúr difreálach, agus catagóirí.
Comórtas na Sé Náisiún 2014
Ba é Comórtas na Sé Náisiún 2014 an 120ú heagrán den chomórtas ó bunaíodh é, agus ar an 15ú heagrán ó tháinig an Iodáil isteach in 2000. Thosaigh an comórtas ar an 1 Feabhra, 2014 agus críochnóidh sé ar an 15 Márta 2014.
a bhuaigh an comórtas.
Ricky Hatton
Dornálaí Sasanach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Richard John Hatton, a rugadh ar 6 Deireadh Fómhair 1978 i Stockport.
Cíor mheala
deas|250px|thumb|Cíor mheala thumb|upright=1.6|Struchtúr: cíor mheala de chuid Apis mellifera carnica Is éard is cíor mheala ann ná struchtúr céarach a bhfuil cealla heicseagánacha ann. Beacha a dhéanann na struchtúir seo.
Mesa, Arizona
Cathair i lár Arizona is ea Mesa. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1878. Sa bhliain 2010 fuarthas 439,041 duine ina gcónaí in Mesa.
Áth Eascrach
Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Áth Eascrach. Tá 4,500 duine ina gcónaí sa mbaile.
Todd Carty
Is aisteoir de phór na hÉireann é Todd Carty a rugadh ar an 31 Lúnasa 1963. Tháinig sé sa naoú háit ar an ceathrú sraith Dancing on Ice le Susie Lipanova sa bhliain 2009 agus sa sa deichiú háit ar an naoú sraith le Alexandra Schauman sa bhliain 2009.
J. J. Clancy
Polaiteoir Éireannach ab ea John Joseph Clancy (23 Eanáir 1890 - 1 Bealtaine 1932). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.
Bolinda, Victoria
Baile beag agus bailecheantar atá suite 52 km ó thuaidh ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea Bolinda.
Coláiste Pobail Átha Luain
Is scoil suite i gContae na hIarmhí é Coláiste Pobail Átha Luain.
Stratford-upon-Avon
Is baile é Stratford-upon-Avon (ón gCeiltis [ˈavon]) atá suite i ndeisceart Warwickshire i Sasana. Tá sé súite cois Avon, 22 míle (35 km) soir ó dheas ó Birmingham agus 8 míle (13 km) siar ó dheas ó Warwick. Tá breis is 25,000 duine ina gcónaí ann.
Rugadh William Shakespeare ann agus tagann thart ar 3 milliún turasóir go Stratford gach bliain mar gheall air sin.
Tuiseal dearbhach
I dteangacha oibríoch-dearbhach úsáidtear an tuiseal dearbhach chun ainmní bhriathair neamhaistreach nó cuspóir bhriathra aistreach a chu in iúl. Ina leithéid de theangacha is gnách marcáil a dhéanamh ar an tuiseal oibríoch agus an tuiseal dearbhach a fhágáil gan mharcáil.
I dteangacha ainmneach-dearbhach déanann an tuiseal dearbhach marcáil ar chuspóir briathair aistrigh nó ar ainmní neamhdheonach briathair aistrigh.
Mark Breland
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Mark Anthony Breland, a rugadh ar an 11 Bealtaine, 1963 i mBrooklyn.
Venus Williams
Is imreoir leadóige ó Mheiriceá í Venus Ebony Starr Williams (rangú domhanda i measc na mban: uimhir a 9). Rugadh í ar 17 Meitheamh 1980. Is deirfiúr í le Serena Williams. Tá 23 craobh Grand Slam buaite aici. Tá cúig craobh Grand Slam buaite aici i Wimbledon (ina aonair). Tá sí rangaithe faoi láthair ag uimhir 21.
Craobhchluichí Grand Slam
{| class="sortable wikitable" ! Toradh !! Bliain !! Craobh Grand Slam !! Dromchla !! Céile Imeartha !! Scór
Hector san Afraic
Clár teilifíse de chuid TG4 is ea Hector san Afraic. Téann Hector Ó hEochagáin go dtí an Afraic.
An Adyghe
Tá an teanga Adyghe (адыгэбзэ adygebze, adəgăbză) ar ceann den dá theanga oifigiúil i bPoblacht Adygea sa Rúis. Labhraíonn treibheanna éagsúla na náisiúntachta Adyghe í: Shapsugh, Bzedugh, Abzekh, Kemirgoy, Hakuchi, agus roinnt eile freisin. Tugann an mhuintir Adyghadze nó Adyghabza ar a dteanga féin.
Tá an teanga Adyghe ó dhúchas ag thart ar 125,000 duine sa Rúis. Ar fud an domhain, tá sí ag 300,000 duine, agus an chuid is mó acu ina gcónaí sa Tuirc.
Baineann an teanga Adyghe le fine na dteangacha Cugasacha Thiar Thuaidh. Tá gaol dlúth aici le teangacha ar nós na Cabairdínise, na teanga Ubykh, na hAbchásaise agus na teanga Abaza.
Caighdeánaíodh an teanga i ndiaidh Réabhlóid Dheireadh Fómhair. Sa bhliain 1938, cuireadh an aibítir Choireallach i bhfeidhm ar an teanga, cosúil le cuid mhór teangacha eile san Aontas Sóivéadach. Roimhe sin, b'iad aibítir na hAraibise agus an aibítir Laidineach a bhí in úsáid.
Gramadach
Tá abairtí bunúsacha na teanga Adyghe, cosúil leis na teangacha Cugasacha Thiar Thuaidh eile, bunaithe ar an ordú ainmní-cuspóir-briathar, agus an briathar ag éileamh an tuisil oibrígh.
Symposium (Platón)
mion Is é an Symposium le Platón (Sean-Ghréigis: Συμπόσιον) cur síos ar chomhrá a thit amach ag oíche ceiliúrtha agus ólachán eagraithe, sa Sean-Ghréig thart faoin mbliain 380 roimh Chríost. In éineacht le na comhráite Parmenides, Philebos agus Phaidros, tá sé ina chuid den tríú teitrean de shaothar Phlatón. clé|mion|366x366px|Anselm Feuerbach, 1869 clé|mion
Plota
mion Bhain Agathon duais ag comórtas drámaíochta agus an lá dár gcionn thug sé cuireadh dá chuid chairde agus gaolta as an tsochaí in Aithin chuig symposium ag a theach. Bhí páirt lárnach ag Arastafainéas, Sócraitéas agus Alcibiades sa chomhrá. Ós rud é go raibh siad traochta tar éis ceiliúradh an lae roimhe, shocraigh siad go mbeadh oíche socair, chiúin, ré acu. Bheartaigh siad óráidí molta faoi Eros (an grá) a thabhairt, duine i ndiaidh dhuine.
Do b'é an buaicphointe ná óráid Sócraitéas faoina thuiscint ar an ngrá ba uaisle a d'fhéadfaí a mhothú. Faoi dheireadh briseann Alcibiades isteach ar an symposium agus é ólta go maith agus de réir mar a chuireann sé é féin in iúl agus a n-insítear don éisteoir faoin gcaidreamh agus an baint idir Sócraitéas agus Alcibiades, léirítear don éisteoir ionracas Shócraitéas i leith an méid a bhfuil ráite aige (grá Platónach).
Joe Costello (polaiteoir Éireannach)
Is polaiteoir Éireannach é Joe Costello (nó Seosamh Mac Coisdealbha as Gaeilge). Tá sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre. Ba Teachta Dála é agus ba é Baile Átha Cliath láir a dháilcheantar. Sheas sé san Olltoghchán 2016, ach chaill sé an suíochán.
Rugadh i nGaobhach, Contae Shligigh é sa bhliain 1945.
Gleann Da-Ruail
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Gleann Da-Ruail.
Sacsanaigh
thumb|Dáileadh na bpobal Gearmanach sa chéad céad AD.
Ba chónaidhm de chuid na Sean-treibheanna Gearmánacha iad na Sacsanaigh (Laidin: Saxones). Tá a sliocht ar fáil go fóill sa Sacsain Íochtarach agus sa Viostfáil agus meastar stáit eile de chuid na Gearmáine den bhunús eitneach céanna (níl Sacsanaigh áfach i measc na ndaoine a chónaíonn sa Sacsain.
Contae Morgan, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Morgan. Tá sé suite i dtuaisceart an stáit. Tá an dlús daonra (80/km²) ann. Is é Decatur príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 119,012 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Marshall, Madison, Cullman, Lawrence, agus Limestone.
Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Blount, is ionann sin agus é a bheith in éadan an dlí alcól ar bith a dhíol, cé go gceadaítear é i mbaile Decatur.
Stair
Bunaíodh Contae Morgan ar 6 Feabhra 1818. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Daniel Morgan, Ginearál ó stát Virginia, laoch den Réabhlóid Mheiriceánach. mion|Slograch Newsome i gContae Morgan, [[Alabama]]
Dánta Catullus
Scríobhadh dánta Gaius Valerius Catullus ag deireadh na Poblachta Rómhánaí. Déanann sé cur síos ar stíl a bheatha agus ar a chairde ina chuid filíochta, agus ach go hairithe a ghrá don bhean darbh ainm 'Lesbia'.
Inbhir Chluaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Inbhir Chluaidh. Cruthaíodh sa bhliain 2005 é. Is é Ronnie Cowan (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Dánta Catullus
Foinsí agus eagrúchán
Is féidir na polymetra agus an heipeagraim a roinnt i gceithre mhór-ghrúpa téamach (ach ag déanamh neamhaird ar an líon sách mór de na dánta a sheachnaíonn an catagóiriú sin):
Ceann a' Gháraidh
Is suíomh an teirminéal farantóireachta ar an taobh thiar theas an Eirisgeigh sna hOileáin Siar, i gComhairle nan Eilean Siar é Ceann a' Gháraidh.
CLG Chontae Chiarraí
Eagraíocht spóirt é Cumann Lúthchleas Gael Chontae Chiarraí, atá i gceannas ar na cluichí Gaelacha a imrítear i gContae Chiarraí, faoi cheannas Chumann Lúthchleas Gael. Bunaíodh é sa bhliain 1888, bliain amháin tar éis bhunú an CLG féin. Tá peil Ghaelach an-láidir sa chontae seo, agus tá stair fhada agus rathúil ag an Ríocht, le 36 boinn uile-Éireann buaite acu, chomh maith le ceann amháin san iomáint, sa bhliain 1891.
Peil
Is Ciarraí an fhoireann is raithiúla i stair peil Gaelach, le 36 Craobhacha Peile Sinsir Uile-Éireann is 19 Sraith Náisiúnta Peile buaite acu, chomh maith le cuid mhaith éachtaí suntasacha. Tá 56 cluichí ceannais uile-Éireann sroichthe acu (is iad Áth Cliath a tá sa dara háit le 36). Faoin bhliain 2013, tá 30 den 31 contae imeartha acu, Cill Ceannaigh an eisceacht.
Idirdhealú (Fealsúnacht)
mion|Idirdhealú (Fealsúnacht) Aithint difríochta idir réaltachtaí, smaointe agus araile is ea Idirdhealú (Béarla, distinction)
Barry Cowen
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála é  Barry Cowen. Tá sé ina bhall de Fianna Fáil agus is deartháir é leis an iar-Thaoiseach Brian Cowen. Sheas Cowen ag seasamh in Olltoghchán 2016 agus d'éirigh leis ann le 28.1% de na vótaí céad rogha.
Bakersfield, California
Cathair i lár deisceart California is ea Bakersfield. Sa bhliain 2010 fuarthas 347,483 duine ina gcónaí in Bakersfield.
Hector san Astráil
Clár teilifíse de chuid TG4 is ea Hector san Astráil. Téann Hector Ó hEochagáin go dtí an Astráil.
Caol an t-Snàimh
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Caol an t-Snàimh.
Miroslav Klose
Is imreoir sacair é Miroslav Klose. Imríonn sé faoi láthair le FC Bayern München sa Bundesliga. Thosaigh sé a shlí beatha le Homburg. Tháinig clú agus cáil air i rith a hama le Kaiserslautern ón bhliain 1998 go 2004. D'imir sé le Werder Bremen ón bhliain 2004 go 2007. Cheannaigh FC Bayern München é i 2007.
Cé gur rugadh sa Pholainn é, imríonn sé leis an fhoireann náisiúnta na Gearmáine. Deireann sé go gcreideann sé gur Eorpach é, ní Polannach nó Gearmánach. Tá se pósta le cailín Polannach agus labhraíonn a chlann le chéile as Pholannais.
Fuair sé 5 cúl sa Corn FIFA an Domhain 2002 sa tSeapáin agus An Chóiré Theas, le Rivaldo, an dara chuid is mó sa chomórtas sin. Le 8 cúl, b'é Ronaldo an scóraí is mó. D'éirigh leis arís sa Chorn FIFA an Domhain 2006 sa Ghearmáin. Fuair sé 5 cúl arís, ach neamhchosúil leis an comórtas 4 bliain ó shin, b'é an méid is mó. Mar thoradh, bhuaigh sé an bróga óir. Sa Chorn FIFA an Domhain 2010 san Afraic Theas, scóraigh se in aghaidh an Astráil agus Sasana. Fuair sé dhá chúl i gcoinne An Airgintín sa chluiche ceathrúcheannais. San iomlán, tá 61 cúl aige ó 108 cluiche leis an bhfoireann náisiúnta, an dara chuid is mó tar éis Gerd Muller.
Comhairle Contae na hIarmhí
Is comhairle suite i gContae na hIarmhí í Comhairle Contae na hIarmhí.
Scipio Aemilianus
Sa bhliain 147 RCh, chuaigh sé i gceannas ar an Tríú Cogadh Púnach (149–146 R.Ch.) agus chuir sé léigear agus scrios ar Chartaig. Sa bhliain 134 RCh chuaigh sé i mbun an chogaidh i Numantia (143–133 RCh), chuir sé an smacht ar ais arís ar arm na Róimhe, agus chloígh sé Numantia. Bhí sé ina phátrún suntasach ar scríbhneoirí agus fealsúna, agus ba é Polybius, staraí na Gréige, an duine is cáiliúla acu.
Teaghlach
Ba é Scipio Aemilianus an dara mac de Lucius Aemilius Paullus Macedonicus, ceannasaí fheachtas buaiteach na Rómhánach sa Tríú Cogadh Macadónach, agus a chéad bhean, Papiria Masonis.
ABBA
clé|mion|Músaem Abba Banna popcheoil Sualannach ab ea ABBA, a bhí gníomhach idir na blianta 1972 agus 1982. Bhuaigh Abba Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse sa bhliain 1974, an chéad bhua Sualannach sa chomórtas. clé|mion|ABBA - Popzien 1973 Rinneadh iarracht chun an banna a athbheochan sna 2020idí. clé|mion|ABBA ar TopPop (AVRO) in 1974
Stair
clé|mion|Best of Abba, 1975 Acrainm é ainm an bhanna, atá bunaithe ar ainmneacha na mball.
B'ar an gcairdeas idir na ceoltóirí Björn Ulvaeus agus Benny Andersson a bunaíodh an grúpa, in éineacht leis na hamhránaithe Anni-Frid Lyngstad (nó Frida de ghnáth) agus Agnetha Fältskog. clé|mion|2021ː albam nua acu darb ainm ‘Voyage’, Dhá lanún pósta a bhí ann agus iad in ard a réime, cé nár tháinig aon cheann dóibh slán as.
Bhuaigh Abba Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse sa bhliain 1974, an chéad bhua Sualannach sa chomórtas.
2020idí
Ar an dara lá de mhí Mheán Fómhair 2021, tháinig Abba amach le dhá amhrán nua. Bhí albam nua acu freisin darb ainm ‘Voyage’, a tháinig amach chomh maith. Chuaigh an banna ar 'thuras fíorúil', ina chruthaigh na baill íomhánna samhalta, nó abhatáir, díobh féin.
Muir nIocht
Farraige atá suite idir Shasana agus tuaisceart na Fraince í Muir nIocht. (An Béarla:The English Channel; An Bhriotáinis: Mor Breizh; An Choirnis: Mor Bretannek; An Fhraincis: La Manche) agus a cheanglaíonn an Mhuir Thuaidh leis an gcuid eile den Aigéan Atlantach.
Tá sí thart ar 560 km ar fhad agus athraíonn a leithead ó 240 km, ag an áit is leithne, go 32.3 km sa Chaolas Dover. Is í an ceann is lú í de na farraigí éadoimhne í ar fud na scairbhe ilchríochaí san Eoraip, agus clúdaíonn sí réimse thart fá 75,000 km cearnach.
Michael Colivet
Polaiteoir Éireannach ab ea Michael Colivet (29 Márta, 1882 - 4 Bealtaine, 1955). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.
Anaheim, California
Cathair i ndeisceart California is ea Anaheim. Sa bhliain 2010 fuarthas 336,265 duine ina gcónaí in Anaheim.
Bullengarook, Victoria
Bailecheantar atá suite 68.2 km siar ó thuaidh ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea Bullengarook. Sa bhliain 2011, bhí 603 duine ina gcónaí ann.
Gaeltacht Bhéal Feirste
Sa lá atá inniu ann, tá sé le cluinstint i mBéal Feirste go bhfuil borradh ag teacht ar an Ghaeilge ins an áit, go háithrid in iarthar na cathrach. Bunaíodh Bunscoil Phobal Feirste ar Bhóthar na bhFál sna 1970idí, agus ba í an chéad Ghaelscoil ariamh i dTuaisceart Éireann. Ba iad muintir an cheantair ina bhfuil an scoil suite a chinn gur fríd mheán na Gaeilge a gheobhadh a gclann a gcuid bunoideachais.
I dtús báire, cha raibh ach naonúr ag freastal ar Scoil Phobal Feirste. Dhiúltaigh rialtas na Ríochta Aontaithe aitheantas a thabhairt don scoil. Mar gheall air sin, fágadh an scoil gan an tacaíocht ba chuí ar dtús, mar aon leis an chuid is mó de na scoileanna a bhí ag teagasc i dteangacha mionlacha ar fud na Ríochta Aontachta agus Phoblacht na hÉireann. Cúpla bliain ina dhiaidh sin, bunaíodh Meánscoil Feirste. Bhí sí ar an chéad mheánscoil Lán-Ghaeilig i dTuaisceart Éireann.
Tháinig méadú ar an Ghaeilge i rith na mblianta seo agus inniu, síltear go bhfuil thart fá 30,000 duine ina gcónaí sa cheantar a bhfuil Gaeilig ínteach acu. Bheir roinnt daoine Gaeltacht Sheoige nó Gaeltacht Bhéal Feirste ar an áit, in ainneoin nach Gaeltacht oifigiúil í ar chor ar bith (is é sin, chan fhuair an ceantar aitheantas oifigiúil ó rialtas ar bith). Meastar go labhraíonn 15,000 duine Gaeilge ansin minic go leor, nó duine as gach beirt dá bhfuil cónaí orthu sa cheantar áitiúil.
Ach anois, tá plean ag Comhairle Cathrach Bhéal Feirste Ceathrú Gaeltachta a bhunú in iarthar na cathrach. Chan fhuil Rialtas na Ríochta Aontaithe sásta stádas Gaeltachta a phronnadh ar an áit, ó nach bhfuil sé de nós acu sin a dhéanamh in áit ar bith sa tír. Ar ndóighe, ós rud é nach cuid de Phoblacht na hÉireann é Béal Feirste, níl sé de cheart ag rialtas na Poblachta reachtaíocht ar bith a chur i bhfeidhm ar an leibhéal áitiúil sin. Cha labhraíonn ach cuid réasúnta bheag den daonra iomlán an teanga. Tá iarrachtaí ar siúl ag eagraíochtaí Gaeilge, áfach, stádas oifigiúil éigin a bhaint amach don cheantar in iarthar Bhéal Feirste, ó thaobh cúrsaí teangtha de.
Tá go leor áiseanna Gaeilge le fáil sa chathair, cosúil leis an nuachtán laethúil Lá, An tUltach, Oifigí Fhoras na Gaeilge, Forbairt Feirste, Bunscoil Phobal Feirste, An Ceathrú Póilí, Cultúrlann McAdam Ó Fiaich agus Iontaobhas ULTACH, gan trácht ar na scoileanna lán-Ghaeilge iad fhéin.
Baile an Mhuilinn (Contae na Gaillimhe)
Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Baile an Mhuilinn (Béarla: Milltown ).
Capabára
Is creimire mór é an capabára (Béarla: capybara; Spáinnis: carpincho, capibára, chancho de agua). Mamal atá ann. Ainmhithe leath-uisceacha atá iontu, is brí leis sin ná go gcaitheann siad leath dá gcuid ama in uisce agus an chuid eile ar an talún (i gcoitinne cois na huisce) agus tá cónaí orthu go príomha i Meiriceá Theas agus i Meiriceá Lárnach, agus tá daonra beag ionrach in Florida freisin. Ainmhithe sóisialta agus cairdiúla atá iontu, agus fanann siad i ngrúpaí i rith a saoil.
Tagairtí
Catagory:Creimirí Catagory:Mamal
Mike Campbell
Is ceoltóir, cumadóir amhrán agus léiritheoir Meiriceánach é Michael Wayne Campbell (a rugadh 1 Feabhra 1950).
Arnamuil
Is staca farraige é Arnamuil, ar an cósta thiar den Miughalaigh sna hOileáin Siar, i gComhairle nan Eilean Siar.
Inbhir Nis, Inbhir Narann, Bàideanach agus Srath Spè (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Inbhir Nis, Inbhir Narann, Bàideanach agus Srath Spè. Cruthaíodh sa bhliain 2005 é. Is é Drew Hendry (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.