cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blathmac mac Aodha Sláine
Domhnall agus Congal
Le linn an ama seo, bhí coimhlint idir Domhnall mac Aodha de Chineál Conaill agus rí na gCruithne, Congal Caoch, le taobh na hArd-Ríogacht. Sa chomhrac casta seo, bhí Blathmac agus Diarmaid i gcomhaontas Domhnall. Throid siad i dteannta a chéile ag Cath Mhaigh Rath, áit a maraíodh Congal.
Edinburg, Texas
Is é Edinburg príomhbhaile Contae Hidalgo. Bhí 81,029 ina gcónaí in Edinburg sa bhliain 2010.
Blathmac mac Aodha Sláine
Ard-Rí
De réir Buile Choinn, ríliosta den 7ú haois, tháinig Diarmaid agus Blathmac i gcomharbacht ar Domhnall. Fágadh ar lár roinnt ríthe, Aodha Sláine san áireamh, as Buile Choinn, cumtha le linn réimeas nia Dhiarmada, Fíonsneachta Fleách mac Dhúnchadha. Is dóigh gur botúin chóipeálacha iad roinnt acu, ach is amhlaidh gur d'aon ghnó iad cuid eile acu. Mar shaothar bolscaireachta, is é a chuspóir ná a mhaíomh gurb iad Síol Aodha Sláine i ndáiríre ina nArd-Ríthe dlisteanacha. Cé gur foinsí comhaimseartha é, ní féidir dul ina muinín.
Ba é Diarmaid an té is gníomhaí, más féidir na n-annál Éireann a chreidiúint. Tuairiscítear sách beag faoi Bhlathmac. Le linn a shaoil, insítear gan sonraí tásc Eochach sa bhliain 660, ach tá rannta gnómacha in éineacht le tásca Dhúnchadha agus Chonaill sa bhliain 651. De réir na n-annál, ba é Máelodrán, fir Laighneach, a mharaigh iad. Insítear leagan desna himeachtaí seo sa scéal Orgguin Trí Mac Díarmata mic Cerbaill, a cumadh b'fhéidir i ré na Sean-Ghaeilge. Sa leagan seo, is mic Diarmada mhic Cearbhaill iad Dúnchad, Conall agus fosta Máelodor, agus a marfóir laoch Dhál Messin Corb, Máelodrán mac Dímma Chróin. Teiteann mic Diarmada sons flee ó Mháelodrán agus téann i bhfolach i muileann, áit a bhasctar iad.
Tháinig plá go hÉirinn sa bhliain 664, ar a glaodh buide Chonaill uirthi. Insítear sna hannála gur éag Diarmaid agus a dheartháir Blathmac den ghalar an bhliain dár gcionn. De réir n-annál, tháinig siad i gcumhacht ar Sheachnassach mac Blathmaic, i gcomhréim b'fhéidir le Ceann Faoladh mac Blathmaic.
Sleachta agus oidhreacht
Fuair Dúnchadh, Conall agus Eochaidh bás roimh a n-athair, ach mhair Seschnassach agus Ceann Faoladh ina dhiaidh. Ní raibh aon duine dá sliochtaigh ina phearsa mhír.
Ré Órga a bhí ann i stair na nGael le linn réimeas Dhiarmada agus Bhlathmaic, mar a shamhlaigh scríbhneoirí agus eagarthóirí Meán-Ghaeilge an scéal. Faightear saothair amhail Cath Cairnd Chonaill agus Scéla Cano meic Gartnáin'' san áireamh atá suite san aimsir úd.
Na Lochan Sgeireach
Is grúpa lochanna fionnuisce suite i gComhairle na Gàidhealtachd é na Lochan Sgeireach. clé|250px|thumb|Na Lochan Sgeireach
Al-Minya
250px|mion|clé|Al-Minya Is cathair san Éigipt í Al-Minya.
CLG Áth Dara
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Áth Dara.
Suíomh
Tá sé bunaithe i bparóiste Áth Dara in lár Chontae Luimnigh ar bhruach theas Abhann na Máighe, 22km siar ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí ó bhaile Áth Dara agus ó na ceantracha tuaithe máguaird ar nós An tSeantsráid, Caisleán Riobáird agus Cluain Searbhóg.
Cluichí
Cé go bhfuil traidisiún na hiomána níos láidre sa cheantar, imríonn Áth Dara peil agus iomáint sa ghrád sinsear. Is é Clochán an t-aon chlub eile sa chontae a bhfuil foireann sa phríomhghrád acu sa dá chód.
Páirc Imeartha
Tá páirc imeartha Áth Dara suite ar Bhóthar na Mainistir Duibhe, 500m ó lár an bhaile.
Imreoirí Cáiliúla
I measc imreoirí cáiliúla an chlub, tá an tiománaí Marcus Ó Foghlú (Mark Foley) a roghnaíodh mar Sárimreoir na mblianta 1996 agus 2001 agus an peileadóir Stiofán Ó Laimhín (Stephen Lavin) atá ar fhoireann sinsear an chontae faoi láthair.
Naisc sheachtracha
220px|thumb|right|Áth Dara v [[CLG Baile Stiabhana|Baile Stiabhana, Craobh Peile Sinsear Chontae Luimnigh i bPáirc na nGael ar an 8ú Bealtaine 2009.]]
Hillsboro, Texas
Is é Hillsboro príomhbhaile Contae Hill, Texas. Bhí 8,456 ina gcónaí i Hillsboro sa bhliain 2010.
The Den
Is seó teilifíse ná The Den (An Brocais/An Nead) ar RTÉ. Tagann Ray D'Arcy, Dustin Turcaí, is Zig and Zag páirt ann.
Loch Sgamhain
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Sgamhain.
Port Said
Is cathair san Éigipt í Port Said.
Farwell, Texas
Is é Farwell príomhbhaile Contae Parmer, Texas. Bhí 1,363 ina gcónaí i Farwell sa bhliain 2010.
John Halligan
Sheas sé san Olltoghchán 2016 agus toghadh é le 16.1% de na vótaí céad rogha.
Auckland Grammar School
Is é Auckland Grammar School an t-aon ardscoil do bhuachaillí amháin in Auckland, Nua-Shéalainn. Tá ranganna 9 go 13 á dteagasc ann. Tá roinnt scoláirí as ceantair i bhfad ón áit ina gcónaí san fhoirgneamh in aice leis an scoil féin. Le breis is 2500 scoláire ag freastal uirthi, is í ceann de na scoileanna is mó sa Nua-Shéalainn.
Bunaíodh an scoil i 1868.
Tá an t-aisteoir Russell Crowe i measc na ndaoine cáiliúla a d'fhreastail ar an scoil.
Lios an tSeagail
Is séadchomhartha é Lios an tSeagail (Béarla: Listoghil). Tá sé suite i gContae Shligigh.
Srí Lanca
Is éard atá in Srí Lanca ná náisiún oileánach in Áise Theas. Tá sí suite 31 ciliméadar (18½ mi) theas ó chósta deisceartach na hIndia. Is é Sri Jayawardenepura Kotte an phríomhchathair ach is é Colombo an chathair is mó. Is iad na teangacha oifigiúla ná Tamailis agus Siolóinis. Fuair an tír a cuid neamhspleáchas ón Ríocht Aontaithe sa bhliain 1948. D'éirigh sí mar phoblacht sa bhliain 1972. Bhí níos mó ná 19,500,000 duine ina gcónaí sa tír sa bhliain 2005.
Tagairtí
seo é
Floresville, Texas
Is é Floresville príomhbhaile Contae Wilson, Texas. Bhí 6,448 ina gcónaí i Floresville sa bhliain 2010.
Levelland, Texas
Is é Levelland príomhbhaile Contae Hockley, Texas. Bhí 13,542 ina gcónaí i Levelland sa bhliain 2010.
An Bhainis i gCána
An chéad mhíorúilt a chuirtear i leith Íosa Críost i soiscéal Eoin ná scéal ina ndearna sé fíon d'uisce ag bainis i gCána na Gailíle.
I scéal an tSoiscéil, tugtar cuireadh d'Íosa, a mháthair, agus a dheisceabail chun bainise. Nuair a thugann a mháthair faoi deara nach bhfuil aon fhíon fágtha, déanann Íosa fíon d'uisce. Is ábhar conspóide i measc scoláirí bíobalta agus seandálaithe láthair Chána; tá roinnt sráidbhailte sa Ghailíl a d'fhéadfadh a bheith ann.
Glactar leis an gcuntas mar fhianaise ar aontú Íosa le pósadh agus le ceiliúradh saolta, agus úsáidtear é freisin mar argóint i gcoinne lánstaonta.
An scéal sa Bhíobla
Deir sé i Soiscéal Eoin 2:1-11 go raibh Íosa ag bainis “i gCána sa Ghailíl” lena mháthair (gan ainm i Soiscéal Eoin) agus lena dheisceabail. Dúirt máthair Íosa leis, “Níl aon fhíon acu,” agus d’fhreagair Íosa, “Cad ab áil leat díom, a bhean? Níl m'uairse tagtha fós.” Dúirt a mháthair ansin leis an lucht freastail, “Déanaigí cibé ní a déarfaidh sé libh.” (Eoin 2:3-5). D’ordaigh Íosa do na seirbhísigh soithí cloiche a líonadh le huisce, iad a tharraingt amach, agus é a thabhairt go dtí máistir na fleá. Tar éis don máistir an t-uisce ina fhíon a bhlaiseadh, i ngan fhios dó cárb as ar tháinig sé, dúirt sé leis an bhfear nuaphósta gur imigh sé ón nós an fíon ab fhearr a riar ar dtús (Eoin 2:6-10). Deir an soiscéalaí mar fhocal scoir: “Rinne Íosa an chéad cheann sin dá chomharthaí i gCána sa Ghailíl, agus thaispeáin sé a ghlóir agus chreid a dheisceabail ann” (Eoin 2:11).
Colm Cille
Deirtear go ndearna Naomh Colm Cille míorúilt cosúil leis seo sa séú haois nuair a bhí sé ina dheagánach in Éirinn faoi Fhionnán Mhaigh Bhile. Bhí Fionnán ag léamh Aifrinn, ach ní raibh aon fhíon acu. Chuaigh Colm Cille ar aghaidh ansin go dtí tobar agus tharraing sé uisce. Ghlaoigh sé ar ainm Chríost agus bheannaigh sé an t-uisce a tharraing sé as an tobar, agus leis sin, rinneadh fíon de, agus thug sé an fíon chuig an Aifreann.
San ealaín
Is iomaí léiriú ar an mbainis i gCána i stair na healaíne.
Liosta na dtrodaithe eachtracha den SDF a maraíodh le linn chogadh cathartha na Siria
mion|177x177px|Trodaithe YPJ de chuid na g[[Coirdínigh|Coirdíneach]] Maraíodh os cionn 11,000 trodaí d'Fhórsaí Daonlathacha na Siria (agus a chomhpháirtí éagsúla agus mílíste gaolmhara) le linn choimhlint Rojava de chogadh cathartha na Siria.
Seo liosta na dtrodaithe eachtracha in Óglaigh Daonlathacha na Siria a maraíodh.
Cé gur ghlac na mílte Coirdínigh ó chodanna eile don Chordastáin páirt sa choinbhleacht, toisc nach measann Coirdínigh thiar gur eachtrannaigh iad, níl siad san áireamh ar an liosta seo. Is de na eitneachtaí seachas Coirdíneach iad siúd atá liostaithe ón Tuirc, Iaráin, agus Iaráic.
Ionraon aeir
Gléas nó gaireas le haghaidh aer-iontógáil is ea ionraon aeir. I scairdinnill, tá an t-ionraon aeir ceaptha chun rop-bhrú an tsruthfheadáin, a thagann ón aer-iontógáil a shábháil, ar an mbealach is éifeachtúla. Ag leanúint ón ionraon aeir, téann an t-aer isteach san chomhbhrúiteoir.
Valentin Rasputin
Scríbhneoir Rúiseach é Valentin Grigoryevich Rasputin (ar an 15 Márta a rugadh é, sa bhliain 1937; shíothlaigh sé ar 14 Márta 2015) agus é ar dhuine de na "prós-scríbhneoirí tuaithe" ina thír dhúchais. Chaith sé cuid mhór dá shaol i réigiún Irkutsk sa tSibéir, agus is é is téama dá chuid scríbhinní ná scoiteacht agus anóime an tsaoil chathartha agus an troid a chuireann muintir na tuaithe ar son a saoil shimplí féin, le teacht slán ón gcathair.
Is é an saothar is clúití a tháinig óna pheann ná Прощание с Матёрой/Proshchanie s Matyoroi ("Slán ag Matyora"), gearrscéal fada faoi oileán Matyora sa tSibéir atá le fágáil faoin uisce, agus taiscumar nua á thógáil. Meafar atá ann a thugann cur síos ar léirscrios an nádúir Rúisigh sna blianta Sóivéadacha in ainm an dul chun cinn.
Leis na blianta beaga anuas, áfach, táthar á chur i leith Rasputin go bhfuil sé go róthréan in éadan an tsaoil nua-aimseartha agus go mbíonn sé ag comhoibriú le náisiúnaithe frith-Ghiúdacha. clé|mion
Saol
Tháinig Valentin Rasputin chun saoil i sráidbhaile Ust-Uda i gCúige Irkutsk sa tSibéir. Bhí a athair ag obair do shiopa comharchumainn an tsráidbhaile, agus a mháthair ina banaltra. Ní raibh Valentin óg i bhfad ar an saol, nuair a d'aistrigh an teaghlach go léir go sráidbhaile eile sa cheantar, Atalanka. clé|mion|le Putin sa bhliain 2002 Bhí an dá shráidbhaile suite cois Abhainn Angara, agus fágadh faoin uisce iad nuair a tógadh Taiscumar Bryansk sna seascaidí, ionas gurbh éigean don dá phobal socrú síos ní b'fhaide ón abhainn. Ag trácht ar bhlianta a chéad óige dó ní ba déanaí, dúirt Rasputin gur tréimhse shona a bhí ann i ndiaidh an iomláin, cé go raibh a mhuintir i gcruachás go minic.
Bhí Valentin beag sách seanchríonna mar pháiste, agus é thar barr ag tógáil léinn ar scoil. Nuair a bhí an bhunscoil ceithre bliana críochnaithe aige sa bhliain 1948, chuaigh sé go hUst-Ude arís, leathchéad ciliméadar ó Atalanka, le dul ar mheánscoil. Bhí sé ar an gcéad pháiste ó Atalanka a bhain amach ardteastas na meánscoile mar sin.
Chuaigh sé go hOllscoil Irkutsk ag foghlaim léinn agus bronnadh a chéim air sa bhliain 1959. Ansin chuaigh sé le hiriseoireacht mar ghairm bheatha, agus é ag scríobh do nuachtáin an Komsomol (ógeagras an Pháirtí Chumannaigh san Aontas Sóivéadach) in Irkutsk agus in Krasnoyarsk.
Prós-scríbhneoirí tuaithe (litríocht na Rúise)
Gluaiseacht liteartha san Aontas Sóivéadach a bhí i gceist leis na prós-scríbhneoirí tuaithe, (Rúisis: Деревенская проза/Derevenskaya proza - is féidir é a aistriú mar "phrós na mbailte beaga" freisin, agus is é village prose an téarma is coitianta a úsáidtear sa Bhéarla) a tháinig chun saoil i ré Nikita Khrushchev agus a bhláthaigh i rith na tréimhse ó na seascaidí go dtí na hochtóidí. Bhí na scríbhneoirí seo ag lochtú shaol na gcalchas agus ag tabhairt urraime do sheanluachanna na Rúise réamhréabhlóidí. Is iad Aleksandr Yashin, Valentin Rasputin, Vasiliy Belov, Fyodor Abramov, Boris Mozhayev agus Vasiliy Shukshin na scríbhneoirí is mó a shamhlaítear le prós na tuaithe, ach is féidir téamaí tipiciúla de chuid na gluaiseachta seo a aithint ag údair eile, cosúil le hAleksandr Solzhenitsyn féin: is é an gearrscéal fada úd Matryonin dvor ("Tigh Mhatryona") an saothar leis is mó a chuireann prós na tuaithe i gcuimhne don léitheoir.
Idéalaítear saol traidisiúnta na tuaithe Rúisí ar bhealach cineál maoithneach i gcuid de shaothar na scríbhneoirí seo, agus de réir mar a bhí an ghluaiseacht ag forbairt léi, chuaigh cuid acu - Valentin Rasputin ach go háirithe, i dtreo an náisiúnachais, an fhrith-Ghiúdachais agus na seineafóibe. Go teoiriciúil, bhí prós-scríbhneoirí na tuaithe ag lochtú an rialtais Shóivéadaigh agus an chórais pholaitiúil, ach ó bhí a gcuid náisiúnachais ag treisiú leis an stát, ní raibh siad thíos leis an gcinsireacht mar a bhí na heasaontóirí eile, iad siúd a raibh suim acu i liobrálachas an Iarthair. Ón taobh eile de, bhí a lán acu ina gceannródaithe ag cosaint an chomhshaoil is an dúlra san Aontas Sóivéadach freisin.
Inis Fáil
Sean-ainm a thugtaí ar Éirinn is ea Inis Fáil, agus ceann a fheictear go minic mar leasainm don oileán i scríbhneoireacht agus filíocht na tíre. Creidtear gurb iad Tuatha Dé Danann a bhaist an t-ainm seo ar an oileán don chéad uair, an t-oileán ina raibh an Lia Fáil suite.
50 Cent
Rapcheoltóir Meiriceánach is ea Curtis Jackson (50 Cent), a rugadh in Nua-Eabhrac ar an 6 Iúil 1975. Tá sé ag obair le hEminem agus Dr Dre ar "Aftermath Entertainment".
Stair
Tá breis is cúig albam curtha amach aige, "Get Rich or Die Tryin", "The Massacre", "Curtis" agus "Before I Self Destruct". Díol sé 11 milliún albam ó "Get Rich or Die Tryin'" agus 30 million ó a lán albamna. Tháinig albam a cúig amach i samhradh 2010. Is In da Club an t-amhrán is mó a bhí aige agus bhí sé ag barr chart oifigiúil na hÉireann i 2003. Tháinig cluiche ríomhaireachta leis, dar teideal, 50 Cent: Bulletproof amach.
Réiniam
Miotal trasdultach é an réiniam, arb é dúil uimhir a 75 é, agus is é an giorrúchán a sheasann dó ná Re. Miotal trasdultach geal trom é agus é ar ceann de na dúile is éagoitianta dá bhfuil ann. Tá éileamh mór agus praghas ard air dá réir sin, agus é tábhachtach san eitleoireacht, nó úsáidtear cuid mhór réiniam le haghaidh na gcóimhiotal as a ndéantar scairdinnill. Ba iad na heolaithe Gearmánacha Walter Noddack, Ida Tacke agus Otto Berg a d'aonraigh an chéad sampla réiniam sna 1920idí. D'ainmnigh siad an dúil as an Réin, abhainn mhór iarthar na Gearmáine.
Tá dhá iseatóp nádúrtha ag an réiniam, Re-185 agus Re-187. Is é Re-187 an ceann is coitianta acu, agus é níos flúirsí (62.6 % de réiniam an dúlra) ná an ceann eile. Mar sin féin, is raidiseatóp é Re-187. Radaighníomhach is mar atá sé, tá sé an-fhadsaolach, rud a fhágann nach baol don duine radaighníomhaíocht an réiniam nádúrtha. Is é an cineál meath radaighníomhach a thagann ar an gcineál seo réiniam ná béite-mheath. Mar sin, is dual do réiniam-187 leictreon a astú agus claochlú go hoismiam-187.
Tá ceimic an réiniam iontach casta, agus raon fada d'uimhreacha ocsaídiúcháin aige, ó -3 go +7. Is iad na sárréanáití, a bhfuil an t-ian sárréanáite ReO4- iontu, na comhdhúile is coitianta sa trádáil. Samplaí iad an tsárréanáit amóiniam NH4ReO4 agus an tsárréanáit sóidiam NaReO4. Is í an staid ocsaídiúcháin atá ag an réiniam sna sárréanáití ná +7.
Is iad na clóirídí is tábhachtaí atá ag an réiniam ná an heicseaclóiríd ReCl6, an pheinteaclóiríd ReCl5, an teitreaclóiríd ReCl4 agus an tríclóiríd ReCl3. Ina lán acu seo bíonn naisc chomhfhiúsacha idir na hadaimh réiniam, rud is minic a tharlaíonn sna comhdhúile ina bhfuil uimhir ocsaídiúcháin an réiniam níos ísle ná +7. Maidir leis na hocsaídí, is í an heaptocsaíd déréiniam Re2O7 an ceann is tábhachtaí acu. Imoibríonn an heaptocsaíd go fíochmhar leis an uisce ionas go gcruthaítear tuaslagán an aigéid shárréanaigh, agus is salainn de chuid an aigéid seo iad na sárréanáití.
2015 Wuhan Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2015 Wuhan Open a imríodh ag Optics Valley Int'l Tennis Center. Thosaigh an príomhchomórtas ar 27 Meán Fómhair 2015 agus chríochnaigh sé ar 3 Deireadh Fómhair 2015.
B'é 2015 an dara heagrán den chomórtas. Bhuaigh Venus Williams comórtas na singlí le Martina Hingis agus Sania Mirza ag bua comórtas na mbeirteanna.
Qena
Is cathair san Éigipt í Qena.
Pancho Villa
Ginearál, tóraí, agus duine de na príomhréabhlóidithe i Réabhlóid Mheicsiceo ab ea Francisco "Pancho" Villa (5 Meitheamh 1878 – 20 Iúil 1923).
Tagairtí
mion|clé|Pancho Villa
Comhbhrúiteoir aeir
Is é is comhbhrúiteoir aeir ann ná gléas meicniúl a ardaíonn brú gháis tríd a thoirt a ísliú. Méadíotar teocht gáis nuair atá sé faoi chomhbhrú.
Rubber Man (American Horror Story)
Craoladh an t-ochtú heipeasóid, "Rubber Man" den chéad sraith American Horror Story ar an 23 Samhain 2011. Scríobh Ryan Murphy an eipeasóid seo. D'fhéach 2.81 milliún duine ar an eipeasóid.
Hidrisféar
Is éard is Hidrisféar ann, (ón Sean- Gréigis ὕδωρ - hydor, "uisce" agus σφαῖρα - sphaira, "sféar") sa tíreolaíocht fhisiciúil, ná an mais iomlán an uisce atá ar fáil, faoi, agus os cionn dromchla phláinéid.
Is é mais iomlán hidrisféir an Domhain ná timpeall 1.4 × 1,018 tona, sé sin thart ar 0.023% de mhais iomlán an Domhain. Tá timpeall ar 20 × 1,012 tona uisce in atmaisféar an Domhain (Is í an toirt thona amháin d'uisce ná thart ar 1 méadar ciúbach). Tuairim is 71% de dhromchla an Domhain, limistéar beagnach cothrom le 361 milliún ciliméadar cearnach (139,5 milliún míle cearnach), is é clúdaithe ag aigéan. million míle cearnach), bhfuil clúdaithe ag aigéan.
CLG Átháin
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Átháin.
Suíomh
Tá an club bunaithe i bparóiste Chaisleáin Uí Chonaill, an t-aon paróiste amháin sa chontae gur chuid de Dheoise Chill Dálua é, ar bhruach thoir na Sionainne i dTuaisceart Chontae Luimnigh, 10km soir ó thuaidh ó lár Chathair Luimnigh ar bhóthar Bhaile Átha Cliath. Tagann formhór dá imreoirí as baile Caisleán Uí Chonaill, as sráidbhaile Montpelier agus as na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Lios na Graí, Baile an Bharraigh, Átháin agus Guaig.
Cluichí
Imrítear an iomáint agus an pheil in Átháin agus tá craobhacha sinsir an chontae buaite acu sa dá chód ach bhí béim an chlub dírithe i gcónaí go láidir óna bhunú i dtreo na hiomána.
Loch Trèig
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Trèig.
CLG Átháin
Stair
Fiú amháin roimh bhunú oifigiúil CLG, bhí traidisiún bríomhar iomána sa limistéar díreach soir ón gcathair. I measc na gclubanna ba láidre sa chontae le linn blianta deiridh an 19ú déag, bhí dhá cheann ó pharóiste Caisleán Uí Chonaill, Caisleán Uí Chonaill agus Cnoc na Sailí. D'éirigh leis an mbeirt acu Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh a bhuachaint, Cnoc na Sailí i ndiaidh dóibh sárú ar Abrahamaigh Ráth Caola sa bhliain 1900, agus Caisleán Uí Chonaill nuair a fuaradar an lámh in uachtar ar Chromadh i gcluiche ceannais na bliana 1909.
Tagann an chéad tuairisc nuachtáin faoi imirt na gcluichí Gaelacha sa pharóiste ó Mhí Nollaig na bliana 1887 nuair a chaill Caisleán Uí Chonaill cluiche ceannais Comórtas Iomána Chill Mhuire i gcoinne CLG Saor Theas. Tá tagairt eile ann do chluiche iomána sa bhliain 1895 i gCill Mhuire arís inar bhuaigh Saor Theas ar fhoireann darbh ainm di Átháin agus bhí foireann ann ag imirt faoin ainm Baile an Bharraigh nuair a chailleadar cluiche iomána i gcoinne Máigh Rua i Mí Feabhra na bliana 1903. Bhí foireann peile sa cheantar ag an am gcéanna faoin ainm Áth na Coite, a bhí bunaithe i leath-pharóiste Mhóin a' Lín agus tháinig roinnt dá imreoirí as paróiste Chaisleán Uí Chonaill. Ach maraon lena lán clubanna eile sa chontae, thiteadar go léir as a chéile le linn na dTrioblóidí agus An Chéad Chogadh Domhanda.
Bunaíodh club an lae inniu ann sa bhliain 1926. Ós rud é go raibh an-chuid daoine ag teacht isteach sa pharóiste le linn togáil stáisiún ginnte hidrileictreach Ard na Croise ag an am, d’fhás club Átháin go tapaidh agus i gcionn ach dhá bhliain, bhí Craobh Iomána Sóisear Chontae Luimnigh gafa acu nuair a sháraíoadar ar Chill Mhíde i gcluiche ceannais na bliana 1928. I ndiaidh dóibh buachaint ar Bhrú Rí sa chomórtas chéanna sa bhliain 1930, thosnaíodar ag imirt sa phríomhghrád, áit ina bhfuilid ann fós gan stad ó shin i leith.
Ní raibh orthu fanacht ach bliain amháin sula raibh craobh iomána sinsear an chontae ina seilbh don chéad uair tar éis dóibh an lámh in uachtar d'fháil ar Chromadh. B’iad blianta na 1930í ní amháin ré órga iomána Átháin ach ré órga iomána Luimnigh chomh maith. Idir na blianta 1931 agus 1948, tháinig corn an chontae cúig uair déag ar ais go dtí an paróiste. Le linn an trátha chéanna, bhuaigh Luimneach Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann sna blianta 1934, 1936 agus 1940 agus b’as Átháin beagnach leath na foirne ar gach ócáid.
thumb|200px|Dealbh cuimhneachán [[Seán de Paor (1916-1994) in Áth na Coite]] Ag tús a réimis, ba iad Éire Óg príomh-iomaitheoirí Átháin ach, aisteach le rá, níor chas an bheirt acu riamh orthu féin i gcluiche ceannais sinsear an chontae. Bhuaigh an club as Caisleán Uí Chonaill ar Chill Díoma i gluichi ceannais na bliana 1934 agus 1935 ach, ina dhiaidh sin, ba sna cluichí idir Átháin agus Cromadh an coimhlint ba ghéire i gcúrsaí iomána Luimnigh. Thagadh sluaite móra chun féachaint orthu agus bhí blas iomaíocht polaitiúil an ama eatharthu chomh maith. Bhí bá ag cuid de lucht leanúna Átháin leis an IRA agus agus cuid lucht leanúna Cromadh leis Na Léinte Gorma.
Nuair a d’éirigh glún na bhfathach as an imirt, tháinig meath ar ratha Átháin, Cé gur bhuadar ar Na Gearaltaigh, foireann na Roinne Thiar, chun craobh iomána sinsear an chontae a bhuachaint arís sa bhliain 1955, níor fhilleadar ar an gcluiche ceannais go dtí gur sháraíodar ar Thobar Phádraig sa bhliain 1998. Chosnaíodar an chorn i gcoinne Cill Mocheallóg sa bhliain dár agus bhuadar arís í sa bhliain 2004. I ndiaidh dóibh an teideal a bhuachaint ar naoi n-uair déag, is iad Átháin fós an club iomána is rathúla sa chontae.
Cé go bhfuil clú ar Átháin mar chlub iomána, ba iad an fhoireann ba láidre i bpeil an chontae chomh maith le linn blianta na 1930í. I ndiaidh dóibh buachaint ar Mhainistir na Féile chun craobh peile sinsear an chontae a ghabháil don chéad uair sa bhliain 1935, níor chailleadar cluiche peile d'aon saghas suas go dtí an bhliain 1940 fad is a bhí craobhacha na mblianta 1936, 1937, 1938 agus 1939 á mbuachaint acu.
Is beag toradh, áfach, a raibh ag peileadóirí Átháin ó shin i leith. Nuair a tháinig na grádanna teoranta i bhfeidhm sa chontae sa bhliain 1988, be chlub peile idirmheánach iad agus shroicheadar cluiche ceannais an chontae sa ghrád sin cúpla bliain ina dhiaidh ach thiteadar síos go dtí an grád sóisear A sa bhliain 2001.
Páirc Imeartha
Tá páirc imeartha Átháin, Páirc Mhic Aodha, suite sa Gharraí Nua, Lios na Graí agus osclaíodh an clubáras sa bhliain 1995. Ainmníodh í i gcuimhne Mhichíl Mhic Aodha (1912-1982).
Imreoirí Cáiliúla
I measc na niománaithe cáiliúla Átháin, tá Mícheál Mac Aodha (Mick Mackey), a dheartháir Seán Mac Aodha (John Mackey), Seán de Paor (Jackie Power), Pádraig Ó Scanláin (Paddy Scanlon) agus Tadhg Ó Riain (Timmy Ryan Goodbye), baill foireann iomána Luimnigh le linn blianta na 1930í, agus Oilibhéar Ó Móráin (Ollie Moran) atá ag imirt ar fhoireann sinsear an chontae ón mbliain 1997. Sé Seán Ó Catháin (John Keane), lán-taca ar fhoireann sinsear Luimnigh le linn blianta na 1980í agus na 1990í, an peileadóir is mó le rá a tháinig as Átháin le seasca bliain anuas.
Rosc Catha
Tá cáil faoi leith ar rosc catha Átháin, ''Ar aghaidh, Átháin! Tá na prátaí ag beiriú! (Come on Ahane! The spuds are boiling!'' as Béarla), i mbéaloideas iomána Luimnigh.
Standing On The Shoulder Of Giants
Tá Standing on the Shoulder of Giants an ceathrú albam ó banna rac Sasanach Oasis, scaoileadh ar 28ú Feabhra 2000 ó Ceirnín Big Brother. Tá sé an t-albam 16ú díolach-is-tapúla as stair na Cairteacha na Breataine., ag díol níos mó ná 310'000 coipeanna as á cead séachtain. Deimhníodh platanam dúbailte é ó an Tionscal Fonagrafach Briotanach. Díoladh an t-albam 208,000 coipeanna sa S.A.M.
Cúlra
As 1999, D'fhág giotárai rithime Paul "Bonehead" Arthurs agus giotáraí dord Paul "Guigsy" McGuigan an banna. As 1999 freisin, dhun Alan McGee Ceirnín Creation, leibéal Oasis. Tháinig Mark "Spike" Stent in ionad léiritheoir Owen Morris freisin as 1999. De bharr an imeacht ó "Bonehead" agus "Guigsy", Thaifead Noel Gallagher a páirteanna arís ar a aonair.
Thosaigh Noel ag úsáid " go leor troitheána an-aiteach, giotáraí séan agus aimpeanna beag". Bhí go leor t-am ar na lámh Noel Gallaher mar ní ráibh aon spriocdháta ó albam núa. Bhí sé ábalta a "caith cuplá lá ag pleidhcíocht timpeall."
Dúirt Noel sin "Ni ráibh [an albam] ár n-uair is fearr,ach, is albam déas é, rugadh as t-am crua. D'oibrigh mé níos crua ar sin albam ná aon albam eile, roimh no tar éis."
Liosta Rian
Gach amhrán scríofa ag Noel Gallagher, ach áit aiteanta
Émile Friant
Ba phéintéir Francach é Émile Friant a rugadh ar an 16 Aibreán 1863 agus a fuair bás i 1932.
League of Ireland 1926/27
Ba é League of Ireland 1926/27 an séú shéasúr de Shraith na hÉireann.
Praia (Rinn Verde)
Príomhchathair Rinn Verde, tír oileánda san Aigéan Atlantach amach ó chósta na hAfraice thiar, is ea Praia (an focal i bPortaingéilis ar trá). Tá Praia 653km siar ó Dhacár, sa tSeineagáil. Sa bhliain 2010, bhí 130,271 duine ina gcónaí ann.
mion|lár|700px|Radharc ar an gceantar Gamboa ón ardchlár in Praia, Rinn Verde
Sohag
deas|250px|thumb|Sohag Is cathair san Éigipt í Sohag.
Natalie Portman
Ban-aisteoir Meiriceánach de phór Iosrael í Natalie Portman (fíorainm: Natalie Hershlag) a tháinig chun saoil in Iarúsailéim ar an 9 Meitheamh 1981. An chéad ról a bhí aici, rinne sí ar an scannán úd Léon le Luc Besson é, nuair nach raibh sí ach dhá bhliain déag d'aois. Bhí páirteanna aici ar na scannáin Beautiful Girls agus Anywhere but Here sna 1990idí, ach ba é an briseadh mór é nuair a fuair sí páirt Phadmé Amidala sa "réamhthriológ" don Star Wars, a chuaigh ar an scáileán i ndeireadh na nóchaidí.
An Cheathrú Mhór
clé|250px|mion|An Cheathrú Mhór An Cheathrú Mhór (Béarla: Carrowmore ). – an reilig is mó de thuamaí meigiliteacha in Éirinn. Tá sí suite siar ó dheas ó bhaile Shligigh, i gcroílár Leithinis Chúil Írra, ceantar atá an-tábhachtach ó thaobh réamhstaire de.
Tá 30 tuama cloiche go dlúth le chéile ag an gCeathrú Mhór, agus is féidir mórán díobh a fheiceáil go fóill. Is tuamaí pasáiste agus ciorcail bhollán iad formhór acu. Tá dúnfoirt agus galláin éagsúla sa cheantar freisin.
Alex White
Sheas sé san Olltoghchán 2016, ach chaill sé a shuíochán.
Kaliopi
Is amhránaí Macadónach í Kaliopi Bukle nó Kaliopi go gairmiúil, a rugadh ar 28 Nollaig 1966 in Ohrid, sa Mhacadóin, cuid de Dhaonphoblacht Fheidearálach na hIúgslaive san am.
Pálás Kensington
Is teach cónaithe ríoga suite i mBuirg Ríoga Kensington agus Chelsea é Pálás Kensington.
Fort Stockton, Texas
Is é Fort Stockton príomhbhaile Contae Pecos, Texas. Bhí 8,283 ina gcónaí i Fort Stockton sa bhliain 2010.
Tanta
Is cathair san Éigipt í Tanta.
Who Shot Mr. Burns
Is eipeasóid ina dhá chuid de chuid The Simpsons é "'Who Shot Mr. Burns?". Craoladh an cúigiú heipeasóid is fiche, ''Who Shot Mr. Burns? (Cuid 1), den séú sraith The Simpsons ar an 21 Bealtaine 1995 (d'fhéach 15.0 milliún duine ar an eipeasóid seo), agus chraol an chéad eipeasóid den seachtú sraith, Who Shot Mr. Burns? (Cuid 2)'' ar an 17 Meán Fómhair 1995 (d'fhéach 16.0 milliún duine ar an eipeasóid seo). Scríobh Bill Oakley agus Josh Weinstein an eipeasóid seo.
Owain Owain
Scríbhneoir gearrscéalta agus file Breatnach ab ea Owain Owain (11 Nollaig, 1929 - Nollaig, 1993). Ceann de bhunaitheoirí Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (Cumainn na Breatnaise) ab ea é. Bhunaigh sé an iris Tafod y Ddraig (Teanga an Dragain) a bhí mar phríomh-ghuth ag Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (Cumainn na Breatnaise) óna mbreith sna 1960í go dtí an lá atá inniu ann agus bhí sé ina chéad eagarthóir uirthi. Ba pholaiteoir freisin é Owain a shainmhínigh an teanga agus an troid ar son na teangan i gcomhthéacs domhanda. Chruthaigh sé an choincheap go raibh 'maoin na héagsúlachta' (Cyfoeth yr Amrywiaeth) sa Bhreatnais agus scríobh sé go forleathan faoi ilghnéitheachta na teangan agus agus in aghaidh an 'mhúnla liath' (y llwydni llwyd) agus na 'Íomhá Móire' (Ddelwedd Fawr).
Thug sé foirm agus cruth do cathanna an Chumainn Teanga trí a chuid scríbhneoireachta agus a chuid litreacha agus i gcleachtas trí choincheap 'na gceall' (gelloedd) a chruthú - atá fós mar bhunchloch an Chumainn. Ba údar é de 14 leabhar lena n-áirítear ailt, úrscéalta, gearrscéalta, dánta agus mar sin de, amhail 'Y Dydd Olaf', 'Amryw Ddarnau', 'Bara Brith'; agus tá dá den a chuid leabhar ar an ngréasán domhanda ó 2000.
Podolsk
Is cathair thionsclaíoch agus lárionad riaracháin den Dúiche Podolsk de chuid Oblast Mhoscó, an Rúis í Podolsk (Rúisis: Подольск). Tá sí suite ar an Abhainn Pakhra (fo-abhainn Mhoscó). Is í an chathair is mó in Oblast Mhoscó, le daonra de 180,963 (Daonáireamh 2002); 209,178 (Daonáireamh 1989); 183,000 (1974); 129,000 (1959); 72,000 (1939).
Hans Henning Ørberg
Rugadh Hans Henning Ørberg (21 Aibreán 1920 - 17 Feabhra 2010) sa Danmhairg agus bhain sé céim mháistreachta amach i mBéarla, i bhFraincis agus i Laidin ag Ollscoil Chóbanhávan. Bhí cuid mhór dá shaol tiomanta aige (1946-1952 agus 1961-1963) do mhúineadh na dteangacha i scoileanna sa Danmhairg.
Gairm bheatha
Ó 1953 go dtí 1961 d'oibrigh sé sa Naturmetodens Sproginstitut, institiúid ina dteagasctar na teangacha i gcomhréir leis an "modh nádúrtha" foghlamtha. Nuair a bhí sé ann, chruthaigh sé cúrsa nua i Laidin: Lingua Latina secundum explicata rationem naturae, a foilsíodh sa bhliain 1955. Sa bhliain 1990 nuachóirigh se an córas agus d'athraigh sé an teideal go dtí Lingua Latina per se illustrata, a foilsíodh le hoiriúnuithe beaga. Agus é ar scor, stiúraigh sé an teach foilsitheoireachta Domus Latina agus thug sé léachtaí san Eoraip agus sna Stáit Aontaithe ar an modh nádúrtha.
Caisleán Bhaile an Mhóta
clé|250px|mion|Caisleán Bhaile an Mhóta Is caisleán é Caisleán Bhaile an Mhóta (Béarla: Ballymote Castle ). Tá sé suite i gContae Shligigh.
Meirliún
thumb| Falco columbarius
Zagazig
Is cathair san Éigipt í Zagazig.
Meirliún
Is éan é an meirliún. Is baill d'fhine na Falconidae iad.
Gástuirbín
thumb|right|400px|Gástuirbín Asbhaineann gástuirbín fuinneamh ó sreabhadh aeir the, a tháirgtear nuair a dóitear gás nó breosla i sruth aeir chomhbhrúite.
Coille Achadh nan Seileach
Is foraois suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Coille Achadh nan Seileach.
Soc
thumb|Soc roicéid. thumb|Soc uisce. Gaireas meicniúil, deartha le haghaidh airíonna nó sainghnéithe de shní shreabháin a rialú, ar a bhealach amach (nó isteach) ó chuasán (nó feadán) iata, is ea soc.
Portobello Road
Is sráid suite i Notting Hill, Buirg Ríoga Kensington agus Chelsea í Portobello Road.
Bá Dhún na nGall
Is bá í Bá Dhún na nGall. Tá sí suite ar an gcósta na trí contaetha, Contae Shligigh, Contae Dhún na nGall agus Contae Liatroma
Valparaíso, an tSile
Is é Valparaíso príomhchathair réigiún Valparaíso sa tSile. Tá 270.242 duine ina gcónaí ann (2002).
Contae Hood, Texas
Is contae in oirthuaisceart Texas é Hood. Is é Granbury príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 51,182 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 41,100 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 91.3% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 7.6%.
Valparaíso, an tSile
Stair
16 Lúnasa 1906, fuair timpeall is 20,000 duine bás i gcrith talún i Valparaíso na Sile (Méid creatha talún: 8.2).
Litisféar
Litisféar an Domhain
Tá éadan an domhain sách righin agus tugtar an litisféar air. Áirítear an screamh agus an mhaintlín is uachtaraí mar an litisféar, a chomhdhéanann ciseal seachtrach crua agus docht an Domhain. Tá an litisféar fhoroinnte i bplátaí teicteonacha. Tugtar an peidisféar ar an chuid is uachtaraí den litisféar a imoibríonn go ceimiceach leis an t-atmaisféar, an hidrisféar agus an bithsféar trí an phróiseas foirmithe ithir. Tá an t-astanaisféar faoi bhun an litisféar, sé sin an chuid is laige, is teo, agus is doimhne den mhaintlín uachtair. Tugtar an teorainn Litisféireach-Astanaisféarach ar an teorainn idir an litisféar agus an t-astanaisféar agus sainmhínítear í trí dhifríochta mar aisfhreagra ar strus: fanann an litisféar docht ar feadh tréimhsí ama gheolaíoch an-fhada ina dífhoirmíonn sé go leaisteach agus trí chliste bhrisc, agus dífhoirmíonn an t-astanaisféar go slaodach agus freastalaíonn sé ar straidhn trí dhífhoirmíocht phlaisteach. Tugtar geomoirfeolaíocht ar an staidéar ar fhoirmithe na dtírdhreach san am i láthair agus san am a chuaigh thart.
Cineálacha
Meastar tiús an litisféir ó dhoimhneacht na hisiteirme a bhaineann leis an t-aistriú idir iompraíocht bhriosc agus slaodach. Go minic, úsáidtear an teocht ar a thosaíonn olaivín ag dífhoirmiú go slaodach (~ 1000 ° C) chun na hisotherme seo a shocrú, toisc go ginearálta, bíonn olaivín ar an mhianra is laige sa mhaintlín uachtair. De ghnáth, bíonn tiús litisféir aigéanaigh thart ar 50-140 km (ach faoi bhun na nDromanna Láraigéanacha, ní bhíonn sé níos tiubha ná an screamh), cé go bhfuil raon tiúis litisféir ilchríochaigh thart ar 40 km go dtí b'fhéidir 280 km; bíonn an t-uachtair ~ 30 go ~ 50 km den litisféar ilchríochach tipiciúil ina screamh. Den chuid is mó, bíonn an chuid den litisféir gur mhaintlín í comhdhéanta de Pheireadóitít. Idirdhealaítear an screamh ón mhaintlín uachtair de réir an athraigh ar chomhdhéanamh ceimiceach a tharlaíonn ag neamhleanúnachas Mohorvicic.
Lá Idirnáisiúnta um Chaoinfhulaingt
mion|Droichead na Caoinfhulaingthe, [[Dubai, a d'oscail ar an 16 Samhain 2017]] Ceiliúrtar Lá Idirnáisiúnta um Chaoinfhulaingt ar an 16 Samhain gach bliain. Tá an fhéile curtha chun cinn ag EOECNA (Eagraíocht Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe) chun an lamháltas, an meas, an comhphlé agus an comhar idir chultúir, sibhialtachtaí agus pobail dhifriúla a spreagadh. Níl an bhoige ná an neamhshuim i gceist, ach an meas agus an urraim don ilghnéitheacht luachmhar a bhaineann le cultúir an domhain, le nósanna cainte agus leis an éagsúlacht dhaonna.
"... Tagaimid le chéile chun an chaoinfhulaingt a chosaint agus le seasamh go comhbhách le híobartaigh an fhoréigin, na coireachta fuatha agus an leithcheala ar fud an domhain", a dúirt an tUachtarán Ó hUiginn sa bhliain 2015. clé|mion|[[Póstaer|póstaer UNESCO i Nanterre, An Fhrainc]]
Madeleine Albright
Taidhleoir Meiriceánach ab ea Madeleine Korbel Albright, a rugadh mar Marie Jana Korbelová ar 15 Bealtaine 1937 i bPrág, sa tSeicslóvaic, agus a fuair bás ar 23 Márta 2022 sna Stáit Aontaithe. Ó 1997 go 2001 bhí sí ina rúnaí stáit sna Stáit Aontaithe, an chéad bhean sa phost sin. Ba bhall den Pháirtí Daonlathach í. clé|mion|1988
Beathaisnéis
clé|mion|Jerusalem, 1995.
Muintir
Taidhleoir Seicslóvach ab ea athair Madeleine, Josef Korbel; ní ba dhéanaí bhí sé ina ollamh le polaitíocht in Ollscoil Denver i Meiriceá. Nuair a thit an tSeicslóvaic as a chéile roimh ionsaí Ghearmáin na Naitsíoch bhí ar an teaghlach teitheadh. Chuir siad fúthu i Londain. Is cuimhin léi bord trom miotail sa teach mar chosaint ar an mbuamáil a bhí trom sa chomharsanacht in raibh cónaí orthu ar dtús agus tá Madeleine le feiceáil sa ghrianghraf ar phóstaer bolscaireachta ar son páistí sa Bhreatain Mhór. clé|mion|1998 I 1945 agus an cogadh thart, d'fhill Josef Korbel, mar bhall de rialtas ar deoraíocht na Seicslóvaice, go Prág lena chlann. In fhómhar na bliana 1945 ceapadh Josef ina ambasadóir Seiceach in Belgrade, san Iúgslaiv. Sa bhliain 1948 ghabh na cumannaigh an chumhacht sa tSeicslóvaic agus fuair an teaghlach tearmann in ambasáid na Stát Aontaithe. Thug siad a n-aghaidh ar an tír sin agus sa bhliain 1957 ghlac ise agus a hathair araon saoránacht Mheiriceánach. clé|mion|2011 Tógadh Madeleine mar Chaitliceach Rómhánach ach chuaigh sí leis an Eaglais Anglacánach nuair a phós sí sa bhliain 1959. Ní raibh a fhios aici go raibh sí ina duine fásta gur Giúdaigh iad a tuismitheoirí ar dtús agus gur iompaigh siad ina gCaitlicigh. Cailleadh triúr dá seantuismitheoirí san Uileloscadh.
Bhí Béarla, Fraincis, Seicis agus Rúisis líofa aici; bhí labhairt agus léamh na Polainnise agus Seirbea-Chróitise aici chomh maith.
Taidhleoir
Ba mhór léi leathnú na heagraíochta ECAT sna 1990idí. Bhí baint aici le bunú Bhínse Fiosraithe na gCoireanna Cogaidh atá faoi choimirce na Náisiún Aontaithe. Thacaigh sí leis an bpróiseas síochána i dTuaisceart Éireann chomh maith. clé|mion|Cuimhneachán, [[Sairéavó|Sarajevo]]
Geoisféar
Is é an Geoisféar an téarma a úsáidtear go minic chun tagairt do na codanna is dlúithe den domhain, atá comhdhéanta den chuid is mó de charraig agus fhorscreamh.
La Serena, an tSile
Is í La Serena príomhchathair réigiún Coquimbo. Tá 160.148 duine ina gcónaí ann (2002).
Geoisféar
Bhí an téarma i bhfeidhm ar dtús i gcomhair na gceithre geoisféar neadaithe, a d'aithníodh Arastatail san téacs "Meteorologica", le stáit na nábhar domhanda: soladach (talún), leacht (uisce), gás (aer), agus plasma (dóiteáin). Chuimsigh na geoisféir neadaithe, san am sin, an astanaisféar, an litisféar, an hidrisféar, an t-atmaisféar, agus an t-ianaisféar nó plasmaisféar. Tá an geoisféar dlúth freisin foroinnte mar seo a leanas; screamh, maintlín, agus croí. Tá an croí amuigh neamhchoitianta sa mhéid is go meastar gur leacht atá ann, ach fós is cuid de thaobh istigh an Domhain é.
Dahab
deas|250px|thumb|Dahab Is cathair san Éigipt, ar an Leithinis Síonáí, í Dahab.
Georgetown, Texas
Is é Georgetown príomhbhaile Contae Williamson, Texas. Bhí 47,400 ina gcónaí i Georgetown sa bhliain 2010.
Chambers's Encyclopaedia
Ba "Foclóir d'Eolas Ginearálta" é Chambers's , déanta suas de deich imleabhar agus timpeall is 800 leathanach i ngach imleabhar. Ba é an teach foilsitheoireachta cáiliúil W. R. Chambers as Dún Éideann, a bhí taobh thiar de agus a thug a ainm dó. Sárchiclipéid a bhí ann, a sheas ar aon chéim leis na ciclipéidí ba thábhachtaí ar domhan, ó thaobh dhoimhneacht agus leithead na n-altanna a bhí ann.
Foilsíodh an chéad eagrán imleabhar ar imleabhar, thar timpeall is seacht mbliana idir 1877 agus 1884. Bhí fealsúnacht ag Chambers ó thús go mbeadh na haltanna ina gciclipéid domhain go leor go nglacfadh an léitheoir greim ar phrionsabail an ábhair. Bhí léaráidí cruinne agus cothromóidí matamaitice sna haltanna ar theicneolaíocht, mar shampla.
Foilsíodh an dara heagrán, an "Century Edition", sa 20ú céad sna blianta go díreach roimh an Chéad Chogadh Domhanda. Is dócha gurb é seo an chiclipéid is fearr a d'fhoilsigh Chambers riamh. Rinneadh athchló ar an gcuid ba mhó de na léaráidí ón chéad eagrán, agus bhí cuid mhór de na foirmlí matamaitice fós ann mar a raibh siad ábhartha leis an ábhar, agus bhí altanna ar theicneolaíochtaí nua ann, cosúil le raidió.
Clóbhualadh an "New Edition" i 1935 ag an University Press i nDún Éideann. Bhí cuid mhaith de na haistí scríofa as an nua don cheann seo. Ó pheirspictíocht an 21ú céad, léiríonn codanna den chiclipéid an éiginnteacht pholaitiúil san Eoraip idir an dá chogadh mhór. Ó thaobh na haltanna ar ábhar teicneolaíochta, níl siad chomh cruinn go ginearálta leis na cinn a bhí san eagrán roimhe.
Ioncam airmheánach
Is éard is ioncam airmheánach ann ná an méid a roinneann an dáileadh ioncaim ina dhá ghrúpa chomhionanna, le hioncam os cionn an mhéid sin ag leath, agus an leath eile ar ioncam faoi bhun an mhéid sin. Is éard is meánioncam (Meán (matamaitic) ) an méid a fhaightear trí ioncam comhiomlán go léir an ghrúpa a roinnt ar líon na n-aonad sa ghrúpa sin. Is é Mód an ioncaim ná an t-ioncam is minice a tharlaíonn i ndáileadh ioncaim ar leith.
Is féidir ioncam meánach a ríomh de réir ioncam teaghlaigh, trí ioncam pearsanta, nó le haghaidh grúpaí déimeagrafacha sonracha.
Bee Gees
Ba bhanna popcheoil de bhunadh na Breataine iad na Bee Gees. Triúr deartháir Gibb a bhí ann - Barry agus an cúpla níos óige Robin agus Maurice. Bunaíodh thiar sa bhliain 1958 iad, agus bhaineadar cáil nach beag amach mar phop-bhanna i dtús áite sna chaogaidí agus sna seascaidí agus mar bhanna dioscó ó na seachtóidí i leith.
Cailleadh Maurice sa bhliain 2003 agus d'imigh Robin ina dhiaidh ar shlí na fírinne sa bhliain 2012.
Contae Hopkins, Texas
Is contae in oirthuaisceart Texas é Hopkins. Is é Sulphur Springs príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 35,161 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 31,960 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 86.5% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 12.9%.
Allt Grànnda
Is abhainn suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Allt Grànnda.
Gabhlán earrspíonach
Is éan é an gabhlán earrspíonach. Is baill d'fhine na Apodidae iad.
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1958
Bhí Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1958 ar an 3ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Bronnadh an comórtas ar an Fhrainc.
Spooky Little Girl (American Horror Story)
Craoladh an naoú heipeasóid, "Spooky Little Girl" den chéad sraith American Horror Story ar an 30 Samhain 2011. Scríobh Jennifer Salt an eipeasóid seo. D'fhéach 2.85 milliún duine ar an eipeasóid.
Antofagasta, an tSile
Príomhchathair réigiún Antofagasta is ea Antofagasta. Tá 296.905 duine ina gcónaí ann (2002).
Músaem Eolaíocht, Londain
clé|250px|mion|Músaem Eolaíocht Is músaem suite i mBuirg Ríoga Kensington agus Chelsea é an Músaem Eolaíochta.
Uí Néill an Deiscirt
mion| Éire timpeall na bliana 900 Cineál de ríshliocht Uí Néil ab ea Uí Néill an Deiscirt a rinne ionradh agus a shocraigh síos i Ríocht na Míde agus na ríochtaí a ghabhann léi.
Músaem Victoria agus Albert
Is músaem suite i mBuirg Ríoga Kensington agus Chelsea é Músaem Victoria agus Albert.
Nuweiba
Is cathair san Éigipt, ar an Leithinis Síonáí, í Nuweiba.
Gilmer, Texas
Is é Gilmer príomhbhaile Contae Upshur, Texas. Bhí 4,905 ina gcónaí i Gilmer sa bhliain 2010.
In da Club
Amhrán de chuid 50 Cent is ea "In da Club". Scaoileadh an t-amhrán i mí Eanáir 2003, agus bhí tóir an-mhór air ar fud an domhain. An chéad singil é ar an albam "Get Rich or Die Tryin'". 50 Cent, Dr. Dre, agus Mike Elizondo a scríobh "In da Club" agus Dr. Dre a léirigh é le cuidiú ó Elizondo. Fuair an traic seo fáilte ó léirmheastóirí ceoil, agus tá breis agus 2 mhilliún cóip de díolta.
Moroni (Oileáin Chomóra)
Is í Moroni (Araibis موروني Mūrūnī) an chathair is mó i measc oileáin Chomóra, agus ón mbliain 1958 is í phríomhchathair na tíre. Cíallaíonn Moroni "crí na tine", b'fhéidir ag tagairt don bholcán beo, sliabh Karthala, ar an oileán chéanna. Tá 60,200 áitritheoirí ann. Lonnaigh grúpa Arabach ann sa 10ú haois R.C. agus bhunaigh siad an chathair mar phríomhchathair ar Shabhdánacht le nasc trádála le Zanzibar, (An Tansáin).
Abhainn Ilidh
Is abhainn suite i gComhairle na Gàidhealtachd í Abhainn Ilidh.
Erich Fromm
Ba shíocanailísí, fealsamh agus síceolaí sóisialta Gearmánach-Meiriceánach é Erich Seligmann Fromm. Bhí sé bainte le Scoil Frankfurt do Theoiric na Critice (Gearmáinis: Frankfurter Schule).
Prosper Mérimée
Drámadóir, prós-scríbhneoir, agus seandálaí Francach a bhí i bProsper Mérimée, a rugadh i bPáras ar an 28 Meán Fómhair 1803 agus a fuair bás i gCannes ar an 23 Meán Fómhair 1870. Tá clú agus cáil air ar fud an domhain, toisc gurbh eisean a scríobh an scéal ba bhunús don cheoldráma úd Carmen leis an gceolchumadóir Georges Bizet. Cuireadh Gaeilge ar an ngearrúrscéal Colomba.
Bhí Rúisis ag Mérimée, agus bhí sé ar na daoine ba luaithe a chuir Fraincis ar mhórshaothair na litríochta Rúisí agus a tharraing súil na bhFrancach ar scríbhneoirí Rúiseacha na linne, díreach nuair a bhí clasaicigh mhóra na Rúise á gcumadh agus á bhfoilsiú ina dtír dhúchais féin. Rinne sé staidéar ar an Spáinnis freisin, agus ba mhinic dó dul ar lorg mianaigh dá chuid scéalta i saol na Rúise, na Spáinne agus na dtíortha coimhthíocha eile. Scríbhneoir rómánsúil a bhí ann a raibh an-saint aige sa mhisteachas.
Associazione Sportiva Roma
Is club peile Iodálach é Associazione Sportiva Roma, ar a dtugtar Roma de ghnáth, as an Róimh. Bunaíodh an Roma sa bhliain 1927. Imríonn an club i Serie A.
Taidhleoir
Is é is taidhleoir ann duine atá ceaptha ag stát chun idirbheartaíocht a chur i bhfeidhm le stát (nó stáit) eile nó le heagraíocht idirnáisiúnta. Ar na feidhmeanna a bhíonn faoi chúram an taidhleora tá: ionadaíocht agus cosaint leas agus saoránaigh an stáit churtha; tosach agus áisiú comhaontaithe straitéiseacha; conarthaí agus coinbhinsiúin; cur ar aghaidh faisnéise; trádáil agus gnó; teicneolaíocht; agus caidreamh cairdiúil. Úsáidtear taidhleoirí cleachta in eagraíochtaí idirnáisiúnta dála na Náisiúin Aontaithe agus i gcomhlachtaí ilnáisiúnta as a dtaithí agus scileanna i mbanistíocht agus in idirbheartaíocht. Sna tíortha éagsúla ar fud an domhain, tugtar "an tseirbhís eachtrannach" nó "an cór taidhleoireachta" ar a gcuid taidhleoirí.
Sanasaíocht
I roinnt teangacha baineadh úsáid as focal Gréigise i gcomhair duine a chleachtann ceird an taidhleora: diplomat i mBéarla, diplomático i Spáinnis srl. Tá a leithéid d'fhocail sa Ghaeilge: dioplómaitic (taidhleoireacht) agus dioplómaitiúil. (Focal Gaeilge eile ón bhfréamh chéanna ná dioplóma.)
Tá an focal taidhleoir gaolta leis an bhfocal tadhall. An chiall atá le taidhleoir mar sin "duine a mbíonn teagmháil rialta aige le daoine eile".
Contae Houston, Texas
Is contae in oirthear Texas é Houston. Is é Crockett príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 23,732 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 23,185 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 90.4% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 8.8%. Níl aon baint ag Contae Houston le cathair Houston.
Temuco, an tSile
Is é Temuco príomhchathair réigiún Araucanía. Tá 245.347 duine ina gcónaí ann (2002).
Gérard Depardieu
Is aisteoir agus déantóir fíona Francach é Gérard Xavier Marcel Depardieu (rugadh 27 Nollaig, 1948). Tá roinnt duaiseanna buaite aige ina measc Duais de chuid an Acadaimh do phríomhról an scannáin Cyrano de Bergerac agus duais an Golden Globe don aisteoir is fearr sa scannán Green Card.
Black Star Dancing
Is I.B é Black Star Dancing, ó banna rac Sasanach Noel Gallaghers' High Flying Birds. Scaoleadh é ar 14ú Meitheamh 2019 ar 12  Vinéál dubh, 12  diosca píctiúr, 12 '' vinéál ban-dearg agus mar íoslódáil digiteach ar seirbhísí sruthú ar fad. Gnéithe an I.B an traic teideal agus an singil luaidhe, agus dhá amhránaí nua eile; "Sail on" agus "Rattling Rose"
Cúlra
Scriobh Noel Gallagher "Black Star Dancing" le linn seisíun stiúdio. Ní raibh Gallagher an-sásta le na ábhar eile. Dúirt Gallagher "Scriobh mé é sa stiúdio mar ní raibh na rudaí eile ag scríofa orm go maith. Dúirt sé freisin: Tá tionchár Bowie sa amhrán í féin." Bhí tionchar sa amhrán ó INXS, Indeep, U2, Queen agus ZZ Top freisin.
Singlí
Scaoileadh "Black Star Dancing" ar 2ú mí Bealtaíne 2019, le an físeán ceoil ag dála ar 7ú mí Belataine. Tá an fisean ag spreag ó na 1970idí, le Gallagher agus na banna ag seinm ag club soisíalta. Tá na banna ag tugadh isteach le an fuirseoir nach maireann Bernard Manning. Tagann na seanpíosa scannánaíochta ó The Wheeltappers and Shunters social club, seó ilsiamá ITV, curtha í láthair ag Manning agus ag scaip ó 1974-1977
Liósta rian
Gach amhrán scríofa ag Noel Gallagher
Joan Lingard
Ba scríbhneoir Albanach í Joan Lingard a rugadh i nDún Éideann ar 15 Eanáir 1932 agus a fuair bás ar 12 Iúil 2022. Chaith sí blianta a céad óige i mBéal Feirste.
Chuaigh atmaisféar agus imthoscaí na háite go mór mór i bhfeidhm uirthi, agus mar sin, tá áit lárnach ag Tuaisceart Éireann agus trioblóidí an Tuaiscirt ina cuid scríbhinní. #