cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Éire
Éire réamhstairiúil
Le linn tréimhse na hoighearaoise deireanaí agus go dtí thart ar 10,000 RCh, clúdaíodh oighir go tréimhsiúil formhór na hÉireann. Bhí leibhéil na farraige níos ísle agus bhí Éire, cosúil leis an mBreatain Mhór, mar chuid de mhór-roinn na hEorpa. Faoi 16,000 RC, ba chúis le hardú na farraige de bharr leá oighir Éire a bheith scartha ón mBreatain Mhór. Níos déanaí, timpeall 6000 RCh, scaradh an Bhreatain Mhór ó mhór-roinn na hEorpa. Go dtí le déanaí, thug dátaí an fhianaise is luaithe le fios go raibh gníomhaíocht dhaonna in Éirinn thart ar 12,500 bliain ó shin, arna léiriú ag cnámh béir búistéireachta a fuarthas in uaimh i gContae an Chláir. Ó 2021, tugann dátaí an fhianaise is luaithe le fios go raib gníomhaíocht dhaonna in Éirinn ann 33,000 bliain ó shin.
Stair
Deirtear gurbh iad clanna Míle an slua mór deireanach a tháinig i dtír, is a thug an chuid is mó den chultúr Gaelach dúinn a bhfuil aithne fós air. Roimhe sin bhí grúpaí eile ann dar leis na seanscéalta, ar nós na bParthalónach, agus na bhFear Bolg.
mion|Legananny Dolmen
Tháinig an Chríostaíocht go hÉirinn nuair a chuir an Pápa Celestine I Palladius go hÉirinn in AD 430. Ach ba é Naomh Pádraig, saoránach Rómhánach de bhunadh Breatnach, ar éirigh leis an chreideamh nua a thabhairt go hÉirinn ó 432 ar aghaidh. Seachas mar a tharla i go leor tíortha eile, ní raibh aon chath mór i gceist, ach gur chloígh an eaglais sean-chreideamh na nGael diaidh ar ndiaidh.
Ní raibh tionchar mór díreach ag na Rómhánaigh ar Éirinn mar a bhí acu ar an gcuid eile d'iarthar na hEorpa. Ach bhí na Lochlannaigh is na Danair ag ionsaí na tíre ón 9ú haois, agus ba iad na Lochlannaigh a chuir tús le bailte móra na hÉireann, agus a rinne ruaigeanna ar na mainistreacha agus ar na tithe móra. Mar shampla, chuireadar Baile Átha Cliath ar bun i 841. Chuir na Gaeil le chéile ina dhiaidh sin, agus thoghadar an chéad Ard-Rí sa bhliain 1003. Cé nach raibh cumhacht mhór aige, thógadh an rí ba láidre an teideal de ghnáth. Ag Cath Chluain Tarbh, chloígh na Gaeil slua Lochlann ar deireadh, cé gur maraíodh Brian Bóirmhe, ceannaire na nGael.
Sa 12ú haois, ba iad na Normannaigh a tháinig i dtír. Bhí Diarmuid Mac Murchadha Caomhánach san oirdheisceart i dtrioblóid lena chuid talún agus le tiarnaí eile sa chuid sin tíre, agus d'iarr sé cúnamh ar Rí Anraí II Shasana i 1171. Chuir Anraí Strongbow, tiarna Normannach ón mBreatain Beag, i gcúnamh air. Ach má tháinig, d'fhan na Normannaigh, agus cé gur iomaí cath a troideadh, de réir a chéile ghlac siad seilbh ar thailte agus caisleáin agus bailte na hÉireann. Do lean cumhacht na nGall in Éirinn, óir choinnigh fórsaí rí Shasana smacht ar an gcuid den tír timpeall ar Bhaile Átha Cliath, an baile is mó a bhí faoi smacht na Lochlannach agus na Normannach ina ndiaidh. Laistigh de dhá ghlún, bhí rialtas lárnach i mBaile Átha Cliath, faoi stiúir dhíreach rí Shasana. I 1297 cuireadh an chéad pharlaimint ar bun, ach b'iad siúd de shliocht Gallda amháin a thogh agus a shuigh sa pharlaimint sin. Ó thús an 14ú haois, bhí Gaelú le sonrú imeasc na nGall a bhí fanta in Éirinn, agus cuireadh Dlithe Chill Chainnigh i réim i 1366, a chuir scoilt idir Ghaeil agus Gall-Ghaeil. I ré na dTúdarach, cuireadh breis máistreacht ar an tír, agus i 1494 cuireadh Dlí Poynings i réim. Thug sé sin cead do Rí Shasana dlíthe nua ó pharlaimint Bhaile Átha Cliath a chosc. I 1534 deineadh Tiarnaí Tánaiste de Iarlaí Chill Dara, agus i 1541 ghlac rí Shasana an teideal "Rí na hÉireann" chomh maith. Sna blianta a lean, cuireadh brú ar na tiarnaí Gaelacha a dtailte a bhronnadh ar rí Shasana, ionas go dtabharfaí ar ais dóibh é mar dheontas ríoga, agus teideal Gallda ag dul leis. Ar ndóigh, chuaigh sé seo i gcoinne ghnás na nGael go mór, ach de réir a chéile ghlac go leor leis an réiteach seo.
mion|Caisleán Cahir
De réir a chéile, leath cumhacht Shasana ón bPáil ar fud na tíre, trí chathanna, géilleadh na dtiarnaí Gaelacha don Choróin, agus le cur fúthu ag tiarnaí agus móraibh eile Sasanacha.
Ba é Cath Chionn tSáile i 1601 an iarracht mhór deiridh a rinneadh leis na Gaill a ruaigeadh as Éirinn. Bhí an baile i seilbh na Spáinneach, ach bhí ar arm na nGael teacht aduaidh ó chúige Uladh i lár an gheimhridh agus bhí an bua ag na Sasanaigh orthu. Tar éis Chath Chionn tSáile, thréig formhór na dtiarnaí Gaelacha an tír mar go raibh deireadh bunúsach leis an gcóras Gaelach, iTeitheadh na nIarlaí. D'imigh siad leo go dtí an mhór-roinn, go háirithe don Fhrainc agus don Spáinn. Ina dhiaidh sin ba de bhunadh Sasanach a bhí tiarnas na tíre, agus bhí na gnáthdhaoine an-bhocht.
Bhí tionchar mór ag Cogadh Cathartha Shasana, idir an rí agus lucht na parlaiminte, ar Éirinn i rith na 1640í. Buaileadh taobh an rí ar deireadh, agus cuireadh an Rí Séarlas I Shasana, chun báis ar 30 Eanáir, 1649. Tháinig Oilibhéar Cromail go Éirinn ar 15 Lúnasa 1649 mar rialtóir míleata agus sibhialta na Parlaiminte le smacht a chur ar an tír. Cuimhnítear air go háirithe mar gheall ar an slad a dhein sé i nDroichead Átha ar an 11 Meán Fómhair 1649 agus i mbaile Loch Garman ar an 11 Deireadh Fómhair 1649. Tar éis do Chill Chainnigh géilleadh dó ar 27 Márta 1650, d´fhág sé an tír ar 25 Bealtaine, 1650.
Faoin mbliain 1660, tugadh parlaimint Bhaile Átha Chliath chun saoil arís, agus tháinig an Rí Séarlas II Shasana i gcoróin. Deineadh an chuid is mó den choilíniú in Éirinn i rith an 17ú céad. Cuireadh tiarnas Protastúnach, de bhunadh Sasanach, i seilbh ar an gcuid is mó agus is fearr de thailte na hÉireann, agus is acu freisin a bhí an chuid is fearr de na gnóthaí sna bailte freisin. Ón 17ú hAois go deireadh an 18ú haois, bhí na Péindlíthe nó na Dlíthe Peannadacha, a rinne leatrom ar Chaitlicigh agus Preispitéirigh i bhfeidhm, cé nár imigh a rian go ceann i bhfad ina dhiaidh seo.
Deineadh iarracht ar leith ar an gcoilíniú i gcúige Uladh, tré mórán gnáth-Shasanaigh agus gnáth-Albanaigh a thabhairt isteach agus seilbh a thabhairt dóibh ar thailte sa chúige sin. Is as sin a leanann méid an phobail Aontachtach (go príomha Protastúnaigh) sa chúige sin, agus féachann siad siar fós go Cath na Bóinne, mar gurb é bua an Rí Liam ar Rí Séamus a thug tús áite don Phrotastúnachas i Sasana agus in Éirinn.
Contae Loudon, Tennessee
Is contae i Tennessee é Loudon. Is é Loudon príomhbhaile an chontae. Is é Lenoir City an chathair is mó sa chontae. Bhí 51,130 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2015.
Éire
Stair
Ag deireadh an 18ú chéid, leath tuairimí an Soilsiú ón Mór-Roinn, tuairimí a bhí daonlathach agus poblachtach seachas bheith ag brath ar chumhacht an rí. Mar chuid de sin, bhí an-chaint ar na tuairimí seo imeasc cuid de lucht ceannais na tíre agus daoine eile le scolaíocht. D'aontóidís idir Chaitlicigh, Phrotastúnaigh agus Easaontóirí i náisiún amháin. Bhí sé seo tábhachtach san Éirí Amach i 1798, agus cé gur i gcoinne smacht Gallda a bhí sé, ba Phrotastúnaigh de bhunadh Sasanach cuid mhaith de na ceannairí. Bhí aighneas i gContae Loch Garman, m.sh. Cath Chnoc Fíodh na gCaor lámh le hInis Córthaidh. I gContae Mhaigh Eo d'éirigh chomh maith leis an aiséirí le cuidiú Francach gur tugadh Rásaí Chaisleáin an Bharraigh ar theitheadh na nGall. Ní hamháin nár éirigh leis an éirí amach, ach reáchtáladh Acht an Aontais i 1800 i bparlaimint Bhaile Átha Cliath, rud a chuir deireadh leis féin.
Bhí na Péindlíthe fós i réim in Éirinn, agus cé nár cuireadh i bhfeidhm iad mórán faoin am seo, chuir siad coscanna ar Chaitlicigh go háirithe. Bhí Domhnall Ó Conaill, a bhí ina theachta parlaiminte, an-ghníomhach sa troid le haghaidh cothrom na féinne a thabhairt do ghnáthmhuintir na tíre, a bhí an-bhocht agus arbh Chaitlicigh iad don chuid is mó. Reáchtáladh an Acht Um Shaoirse Chaitliceach sa mbliain 1829 a thug ceart do Chaitlicigh bheith ina dteachtaí parlaiminte, agus glacadh le hoifigí sa saol cathartha agus míleata.
I rith an 19ú haois, bhí aighneas ar son na saoirse ó am go ham. Bhí éirí amach in 1803, agus múchadh go héasca é, agus cuireadh an ceannaire, Robert Emmet, chun báis. Timpeall na bliana 1845 a chuir Michael Davitt ón Sráid i gContae Mhaigh Eo Conradh na Talún ar bun. Is é a bhí á iarraidh acu ná cíos cothrom, ceart seilbh agus cead díolta. Bhí Conradh na Talún ar bun ar fud na tíre. Bhí Éirí Amach freisin in 1848. Theip ar an éirí amach sin, mar a theip ar gach ceann roimhe.
Ag deireadh an 19ú haois, bhí Páirtí Parlaiminteach na hÉireann (Irish Parliamentary Party) gníomhach ag lorg saoirse don tír. Ba é Charles Stewart Parnell a bhí ina fheighil ar feadh i bhfad, ach nuair a cuireadh cairdeas a bhí aige le bean pósta Kitty O'Shea, ina leith, chuaigh an eaglais Chaitliceach ina choinne, agus uaidh sin thréig muintir na tíre é, gur chaill sé a cheannaireacht i 1890. Ina dhiaidh siúd, bhí John Redmond i bhfeighil ar an bpáirtí, agus lean siad go dtí gur éirigh le Sinn Féin uimhir mór feisirí a thoghadh i 1918, tar éis Éirí Amach na Cásca i 1916. Ní raibh ag páirtí Redmond ach seachtar fheisire, an chuid is-mó in Uladh (ceann amháin i Learpholl).
Chuir Sinn Féin an Chéad Dáil ar bun i 1919 i mBaile Átha Cliath mar gur acu a bhí bunús na bhfeisirí a toghadh go parlaimint Londain. Reáchtáladh Acht Rialtais Éireann i Londain i 1920, agus cé go raibh saoirse d'Éireann i gceist, deir R.F. Foster ina leabhar, Modern Ireland, go raibh sé an-soiléir go mbeadh críochdheighilt freisin, mar go raibh rogha le bheith ag muintir an oirthuaiscirt gan a bheith páirteach sa neamhspleáchas. Go deimhin, cé go ndeachaigh an Bille um Riail Baile tríd an dteach íochtarach i Sasana i 1914, chuir Teach na dTiarnaí an oireadh athraithe air nár fhéadadh é a thabhairt i gcrích.
Ina dhiaidh seo, thosaigh Cogadh na Saoirse a lean go dtí an Conradh Angla-Éireannach i 1919. Ach ní raibh aontas faoin gconradh, mar gur aithin sé críochdheighilt na tíre, agus as seo a tháinig an Cogadh Cathartha nó Cogadh na gCarad, a bhí chomh crua céanna le Cogadh na Saoirse. Ach buaileadh an taobh Poblachtach a chuir i gcoinne an Chonartha, agus bhí rialtas neamhspleách anois sna 26 chontaetha ó dheas. Tá na sé chontaetha ó oir-thuaidh sa Ríocht Aontaithe ó shin, i ríocht Thuaisceart Éireann.
Spórt
right|220px|thumb|[[Foireann rugbaí náisiúnta na hÉireann ag imirt i gcoinne na Seoirsia (2007)]]
Tá a gcluichí traidisiúnta féin ag na hÉireannaigh. Is iad iomáint, peil Ghaelach, camógaí agus liathróid láimhe na cluichí Gaelacha. Is é Cumann Lúthchleas Gael an eagraíocht atá i gceannas ar na cluichí seo. Tá suim ag go leor daoine sa sacar freisin, agus faigheann foireann sacair náisiúnta Phoblacht na hÉireann a lán tacaíochta inniu. Chomh maith leis sin, tá galf, snúcar agus rugbaí coitianta freisin. Imríonn foireann rugbaí náisiúnta na hÉireann (agus an Cumann Rugbaí na hÉireann) ar son an oileáin ar fad.
Riaracháin
mion
Mito
Cathair Speisialta de chuid na Seapáine is ea Mito (水戸市). Tá sí suite i lár oirthear Honshu. Tá 265,993 duine ina gcónaí i Mito (daonáireamh 2010).
Uíbh Eachach Íochtarach, An Leath Uachtair
Barúntacht suite i gContae an Dúin is ea Uíbh Eachach Íochtarach, An Leath Uachtair.
Sasangasana
200px|thumb|Cleachtadh na staidiúire ióga Sasangasana, déanta faoi dhó i rang ióga te
Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é Sasangasana (Sanscrait: शसांगासना Śasāṁgāsanā; Béarla: rabbit pose). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo Staidiúir an Choinín i nGaeilge.
Is é an 23ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.
Feidhm agus Tairbhí
Cabhraíonn an staidiúir seo:
Mórchnagaire breac
Is éan é an mórchnagaire breac. Is baill d'fhine na Picidae iad.
Wuhan
Cathair mhór i nDaonphoblacht na Síne is ea Wuhan agus é suite in oirthear láir na Síne, ar mhachaire Jianghan, san áit a thagann na haibhneacha Yangtze agus Han le chéile. Is é an chathair is mó i lár na tíre. Príomhchathair chúige Hubei atá ann. Bhí cónaí ar 10,220,000 duine sa chathair sa bhliain 2013.
Stair
Trí chathair difriúla—Wuchang, Hankou agus Hanyang—a d'fhás ar bhruacha na n-aibhneacha Yangtze agus Han a bhí ann go dtí lár an 20ú haois. I mí Dheireadh Fómhair na bliana 1911, tharla Éirí Amach Wuchang sa chathair úd.
Contae Queens, Albain Nua
Is contae suite i oir dheisceart Albain Nua é Queens. I 2011 bhí cónaí ar 10,960 duine i gcontae Queens síos ó 11,212 duine i 2006.
Teangacha
Sa bhliain 2011 bhí Béarla an teanga is comónta i gcontae Queens agus í an mháthairtheanga do 10,570(96.4%) duine sa chontae, bhí Fraincis an dara teanga is comónta agus í an mháthairtheanga do 80(0.7%) duine. Bhí Gearmáinis an teanga neamh oifigiúil is comónta agus í an mháthairtheanga do 55(0.5%) duine.
Mionchnagaire breac
Is éan é an mionchnagaire breac. Is baill d'fhine na Picidae iad.
Nagaoka
Cathair Speisialta de chuid na Seapáine is ea Nagaoka (長岡市). Tá sí suite i lár iarthar Honshu. Tá 281,217 duine ina gcónaí i Nagaoka (daonáireamh 2010).
Contae Macon, Tennessee
Is contae i Tennessee é Macon. Is é Lafayette príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 23,450 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2016.
Cónaidhmeacht daonlathach
Cleachtadh
Is é cónaidhmeacht daonlathach an teoiric treorach Pháirtí Lucht Oibre na Cordastáine i mBakurê (Cordastáin Thuaidh), Pháirtí Aontais Dhaonlathaigh (Partiya Yekîtiya Demokrat‎) i Rojava (Cordastáin Thiar), agus Ghluaiseacht Le Haghaidh Sochaí Daonlathaí (Coirdis: Tevgera Civaka Demokratîk‎ ; Araibis: حركة المجتمع الديمقراطي) i dTuaisceart na Siria. I Rojava, cleachtar cónaidhmeacht daonlathach leis na comúin áitiúla agus leis na comhfhiontair. Caithfidh 40% de na baill ar a laghad bheith ina mná. Is leis na comúin é an talamh agus na hacmhainní. Tá an sochaí áitiúil ag feidhmiú gan stát dá bharr.
'Scuse Me While I Miss the Sky
Craoladh an séú eipeasóid déag, "'Scuse Me While I Miss the Sky", den ceathrú sraith déag The Simpsons ar an 30 Márta 2003. Scríobh Dan Greaney agus Allen Glazier an eipeasóid seo. D'fhéach 12.6 milliún duine ar an eipeasóid.
Uíbh Eachach Uachtarach, An Leath Íochtair
Barúntacht suite i gContae an Dúin is ea Uíbh Eachach Uachtarach, An Leath Íochtair.
Dominique de Villepin
Polaiteoir Francach agus iar-phríomhaire na Fraince is ea Dominique de Villepin nó Dominique Marie François René Galouzeau de Villepin lena ainm iomlán a thabhairt dó. Rugadh i Rabat, Maracó é ar an 14 Samhain 1951.
Tógadh é i Veiniséala agus in áiteanna eile i Meiriceá Theas. D'fhreastail sé ar an École Nationale d'Administration, scoil iarchéimithe ina n-oileann an Fhrainc a státseirbhigh sinsireacha. Ghnóthaigh sé céimeanna sa dlín agus sa litríocht ó chúpla ollscoil chomh maith. Bhí sé ina chéad rúnaí in Ambasáidí na Fraince i Washington D.C. agus ina dhara chomhairleoir san ambasáid i Deilí Nua na hIndia sula ndearnadh príomhchomhairleoir na hAfraice sa Roinn Gnóthaí Eachtrannacha de i 1992. Bhí sé ina chomhairleoir ar ghnóthaí eachtrannacha do Jacques Chirac ó thús na 1980í. Bhí sé ina stiúrthóir toghcháin ag Chirac sa bhfeachtas uachtaránachta i 1995, agus ceapadh é ina Rúnaí Ginearálta ar Phálás an Elysée le linn céad thréimhse Chirac mar Uachtarán na Poblachta, 1995-2002. Rinne sé botún ansin i 1997 nuair a chomhairligh sé don uachtarán olltoghchán a ghairm. Chaill Chirac an toghchán sin agus rinne de Villepin iarracht éirí as oifig ach níor ligeadh dó. Tá de Villepin ag iomaíocht ó shin le Nicholas Sarkozy le bheith ina oidhre ar Chirac mar uachtarán.
Tháinig François Fillon mar chomharba ar de Villepin mar príomh-aire na Fraince sa bhliain 2007.
Aire Gnóthaí Eachtrannacha
Cheap Chirac mar aire gnóthaí eachtrannacha é sa chomhaireacht a bhí ag an bPríomhaire Raffarin i 2002. Sa phost sin bhí baint aige le hionsaí na Fraince ar Aerfhórsa Cote d'Ivoire i 2002 nuair a d'ionsaigh fórsaí na tíre sin garastún na Fraince. Chuir sé brú ar uachtarán Haití, Jean-Bertrand Aristide éirí as oifig chomh maith, nuair a bhí trioblóid sa tír sin. Ach ba mar gheall ar a sheasamh in aghaidh bhréaga na Meiriceánach sna Náisiún Aontaithe faoi airm ollscriosta a bheith ag an Iaráic a thuill de Villepin clú agus cáil dó féin ar fud an domhain. Chuir sé go láidir in aghaidh iarrachtaí SAM tacaíocht na Náisiún Aontaithe a fháil don ionradh ar an Iaráic i 2003.
Nuair a rinneadh Aire Airgeadais de Sarkozy tugadh Villepin abhaile mar Aire Gnóthaí Baile ar an 31 Márta 2004. Nuair a theip ar Raffarin sa bhfeachtas ar son bhunreacht na hEorpa i reifreann ar an 29 Bealtaine 2005, d'éirigh sé as oifig agus ceapadh de Villepin ina áit. Bhí súil de Villepin ar an uachtaránacht, agus bhí sé san iomaíocht le Sarkozy.
Thuill sé cáil mar scríbhneoir agus mar thaidhleoir sula ndeachaigh sé le polaitíocht, cé nár toghadh riamh é.
Cív
Is í Cív (Київ) príomhchathair na hÚcráine agus an chathair is mó sa tír sin. Is í Cív an t-ochtú cathair is mó san Eoraip.
Tá an chathair suite ar dhá bhruach Abhainn an Dnieper, i lár thuaidh na hÚcráine.
Stair
Bunaíodh an Cív sa dara leath den 9ú haois cé go dtugtar 456 go minic mar bhliain a bunaithe.
I mí  Lúnasa 1941, chinn na Naitsithe, in ainneoin easpa soláthairtí, Panzer Grúpa 2 a sheoladh chuig an líne tosaigh san Úcráin agus i gcathair Leningrad. Bhí an t-ionsaí ar Kiev thar a bheith rathúil. D'éirigh leis na fórsaí Gearmánacha na Sóivéadaigh sa chathair a thimpeallú agus a dhíothú.
Sa bhliain 2022, mheas na Rúisigh go mbeadh seilbh glactha acu ar phríomhchathair na hÚcráine laistigh de thrí lá, tar éis thús an ionraidh. Ach bhí na hÚcránaigh in ann an fód a sheasamh timpeall Kyiv, agus iontas as domhan ar na hionróirí. Nuair a bhog na Rúisigh i dtreo chathair Kyiv, ní raibh córas soláthair cuí eagraithe acu toisc gur cheap siad go mbeadh an cath thart laistigh de thrí lá. Dhírigh na hÚcránaigh a n-ionsaithe ar na línte soláthair agus bhí tionchar nach beag ag na hiarrachtaí seo ar chinneadh na Rúise tarraingt siar ón gcath cúpla seachtain níos déanaí.
Tagairtí
mion|clé|Lár Chív
Vladivostok
thumb|Vladivostok, lárionad riaracháin Chríoch Primor'e
Cathair in oirthear na Rúise is ea Vladivostok (Rúisis: Владивосток), i gcríoch Primor'e, is é sin, "an chríoch chois farraige". Is í príomhchathair na críche sin í. Sa bhliain 2019 bhí 605,049 duine ina gcónaí in Vladivostok, de réir an daonáirimh. Tá an chathair suite in aice le teorainneacha na Cóiré Thuaidh agus na Síne araon. "Tiarna an Oirthir" nó "Rialaigh an tOirthear" is ciall d'ainm Rúisise na cathrach; an chéad ainm a bhí ar an áit ná Haixenwai, sa teanga Manchúirise, agus is é is brí don ainm sin ná "sráidbhaile chois farraige". Chloisfeá an t-ainm Manchúirise ó na Sínigh freisin, cé gur fearr leo a dtraslitriú féin den ainm Rúisise a úsáid go hoifigiúil.
Bunú
Rinne na Rúisigh an chéad iarracht le háitreabh dá gcuid féin a bhunú san áit thiar sa bhliain 1860, ar an 20ú lá de Mheitheamh, nuair a rinne an long sholáthair úd Manchur cuan agus caladh ansin, de réir na n-orduithe a bhí faighte ag an gCaptaen Alexey Shefner. Ba é an tOifigeach Barántais Nikolay Komarov, chomh maith le beirt oifigeach neamhchoimisiúnaithe eile agus ochtar saighdiúirí fichead a thóg na chéad fhoirgnimh arbh iad tús agus síol na cathrach nua iad.
Bhí na Sínigh ag dul le mianadóireacht óir timpeall na háite, agus sa bhliain 1868 chuir na Rúisigh cogadh—"Cogadh Manza"—ar an tSín leis na mianadóirí Síneacha a dhíbirt as an áit. Ní raibh sa chogadh seo ach an chéad iarracht a rinne an Rúis leis na criocha seo a shealbhú ón tSín. Sna 1870idí thosaigh na Rúisigh ag daingniú an cheantair in aghaidh na Síneach, agus lean na hoibreacha sin go dtí na 1890idí. Sa bhliain 1871 tarraingíodh líne sreangscéalaíochta ó Vladivostok go Nagasaki sa tSeapáin agus sa bhliain chéanna aistríodh gléasra poirt trádála ó Nikolaevsk-na-Amure go Vladivostok. Bronnadh cairt agus cearta cathrach ar Vladivostok sa bhliain 1880, agus trí bliana ina dhiaidh sin fuair an chathair armas: is é tíogar na Sibéire a sheasann do Vladivostok mar shuaitheantas ansin.
Ré an Aontais Shóivéadaigh
I ndiaidh Réabhlóid Dheireadh Fómhair ba iad na Boilséivigh a chuaigh i seilbh na cathrach, ach i rith Chogadh Cathartha na Rúise thit sí leis an Leigiún Seicshlóvacach, dream míleata a bhí ag comhoibriú le gluaiseacht na mBán. D'fhógair na Seicigh ceantar coimirce de chuid na Comhghuaillíochta den chathair, agus ansin thosaigh trúpaí Meiriceánacha, Seapánacha agus Síneacha ag tonnadh isteach ke ladar a chur i gcogadh cathartha na Rúise—na Sínigh ach go háirithe bhí siad ag iarraidh an pobal áitiúil Síneach a chosaint, ó bhí trádálaithe Síneacha na cathrach tar éis cabhair a lorg ó rialtas a dtíre dúchais. Nuair a thit an tóin as Arm na mBán agus an cogadh ag druidim chun deiridh, thréig na trúpaí idirghabhála an áit arís: d'fhág an saighdiúir deireanach iasachta Vladivostok i Mí Dheireadh Fómhair 1922 le himeacht na Seapánach, agus ar an 25ú lá den mhí chéanna shealbhaigh na trúpaí Boilséiveacha Rúiseacha an chathair faoi cheannas Ieronim Uborevich.
Sa ré Shóivéadach ba í an chathair seo an príomh-láraonad do chabhlach cogaidh an Aontais Shóivéadach in oirthear na tíre, agus mar sin ní raibh cead isteach ag aon duine ón gcoigríoch ansin. Sa bhliain 1974 áfach tháinig Gerald Ford, a bhí ina Uachtarán ar na Stáit Aontaithe san am, go Vladivostok le haghaidh comhchainteanna faoi theorannú na n-arm straitéiseach núicléach (na comhchainteanna ar a dtugtaí Strategic Arms Limitation Talks as Béalra, nó "SALT"). Sa bhabhta comhchainteanna sin d'éirigh leis an dá mhórchumhacht teorainn a chur le líon na mbuamaí adamhacha agus tógáil gléasra nua le haghaidh scaoileadh diúracán den chineál ICBM (diúracáin bhalaistíocha idir-ilchríochacha) a chosc.
An Tréimhse Iar-Shóivéadach
Sa bhliain 2012 tháinig ceannairí na heagraíochta um chomhoibriú eacnamaíoch thíortha na hÁise agus an Aigéin Chiúin (APEC) le chéile in Oileán Russkii (An tOileán Rúiseach) taobh amuigh de Vladivostok. Spreagadh ab ea an cruinniú mullaigh seo do bhardas na cathrach agus do na gnóthais phríobháideacha araon chun ionaid saoire agus tithe itheacháin agus ólacháin a chur ar bun ar fud na cathrach agus an cheantair. Cuireadh caoi nua ar Aerfort Idirnáisiúnta Vladivostok freisin, agus tógadh dhá dhroichead nua le haghaidh lucht an chruinnithe. Sa bhliain 2012 a críochnaíodh oibreacha tógála na hollscoile—Ollscoil Fheidearálach an Chian-Oirthir—in Oileán Russkii freisin.
Sa bhliain 2020 ceiliúradh cothrom lá bunaithe na cathrach go hoifigiúil, rud nár thaitin le náisiúnaithe áirithe sa tSín, nó is é a dtuiscint ar an scéal ná gur cuid den tSín i gcónaí an ceantar thart timpeall ar Vladivostok. Ní raibh rialtas na Síne ná meáin chumarsáide oifigiúla na Síne sásta aitheantas a thabhairt d'agóidíocht na náisiúnaithe sin, áfach, cé go mbíonn an tSín oifigiúil réasúnta sásta na náisiúnaithe Síneacha a ghiúmaráil má bhíonn an cineál sin agóide idir lámhaibh acu.
Éagasc Tíre
Tá an chathair suite i gceann theas Leithinis Muravyov-Amurskii. Tá an leithinis timpeall is tríocha ciliméadar ar fad agus dhá chiliméadar déag ar leithead. Is é Sliabh Kholodil'nik ("Sliabh an Chuisneora") an áit is airde sa chathair, agus é dhá chéad seacht méadair dhéag is dhá scór (257 m) ar airde. Is minic a shíltear gurb é an cnoc úd Orlinoe Gnezdo ("Nead an Iolair") an áit is airde, ach níl an cnoc ach céad naoi méadair dhéag is ceithre scór (199 m)—nó cúig méadair dhéag níos airde ná sin (214 m) de réir foinsí eile - ar airde. Mar sin, is féidir a rá go bhfuil an cnoc sin ar an mball is airde i lár na cathrach, ach tá Sliabh Kholodil'nik níos airde ná é.
Chomh fada thoir is atá an chathair suite, tá sí níos gaire d'Anchorage in Alasca agus do Darwin san Astráil ná do Mhoscó féin.
Newark, New Jersey
Is é  Newark an chathair is mó i stát New Jersey i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Priomhbhaile Chontae Essex atá ann chomh maith. Tá an chathair suite i ngar do Chathair Nua-Eabhrac, timpeall ocht míle slí (13 km) siar ó Manhattan agus 2 mhíle slí (3.2 km) ó thuaidh ó Oileán Staten. Níl Newark rófhada ón Aigéan Atlantach ach oiread. Tá Port Newark, calafort na cathrach, suite ar Bhá Newark, áit atá nasctha le Cuan Nua-Eabhrac. Láimhseáiltear níos mó coimeadán lasta ann ná in aon áit eile sa réigiún uirbeach sin. Tá roinnt comhlachtaí móra lonnaithe i Newark, leithéidí Prudential Financial, comlacht árachais. Tá Newark Liberty International Airport ar cheann de na trí aerfort mhóra i réigiún uirbeach Nua-Eabhrac agus ar an gceann is sine díobh. Is í "Cathair na mBrící" (The Brick City) leasainm na cathrach.
Stair
Bunaíodh Newark sa bhliain 1666 nuair a lonnaigh grúpa Piúratánach ann faoi cheannas Robert Treat. B'as Coilíneacht New Haven in Connecticut dóibh. Tharla seo dhá bhliain tar éis do na Sasanaigh an réigiún a bhaint de na hOllannaigh. D’fhás an chathair go mór sa 19ú haois agus sa chéad leath den 20ú haois mar gheall ar bhorradh na tionsclaíochta.
Sa dara leath den 20ú haois tháinig meath suntasach ar an chathair agus an tionsclaíocht ag dul i léig. Chuaigh fadhbanna ciníocha in olcas, go háirithe sna 1960í agus sna 1970í, agus sa bhliain 1967 bhí círéibí i gcomharsanachtaí bochta gorma. Fuair sé dhuine is fiche bás iontu agus scriosadh na céadta gnólacht. D’imigh an mheánaicme, idir ghorm agus bhán, de réir a chéile, agus aghaidh a bhformhóir ar na fo-bhailte. Laghdaigh an daonra ó 442,337 sa bhliain 1930 go dtí 405,220 sa bhliain 1960, agus go dtí 273,546 sa bhliain 2000. Leagadh roinnt bloic mhóra árasán sa dara chuid den tréimhse seo.
Thosaigh feabhas ag teacht ar Newark sna 1990í. Sa bhliain 2006 tháinig beocht i stiúradh na cathrach nuair a toghadh Cory Booker mar mhéara, cé go bhfuil méid mór coireanna á ndéanamh fós. De réir mheastachán Bhiúró an Daonáirimh, bhí 278,980 duine sa chathair sa bhliain 2008.
BBC Alba
Craolann BBC Alba (nó BBC Gàidhlig) cláir i nGaeilge na hAlban, ó Dotaman go Eòrpa agus ó Dè a-nis go Air ais air an Ran Dan.
Bíonn BBC Alba freagrach as stáisiún raidió náisiúnta na hAlban BBC Radio nan Gàidheal. Bíonn BBC Alba freagrach freisin go comhpháirteach le MG Alba as an cainéal teilifíse i nGaeilge na hAlban, ar a dtugtar freisin BBC Alba. I mí Iúil sa bhliain 2008, sheol BBC Alba suíomh gréasáin seirbhís nuachta a cheangal le seoladh a chainéal teilifíse digití.
Hurricane (albam Nick Fradiani)
Is é Hurricane an chéad albam ó Nick Fradiani. Scaoileadh é ar an 5 Lúnasa, 2016.
Aois na Cruinne
Sa chosmeolaíocht fhisiciúil, tugtar aois na cruinne ar an tréimhse ama ón Ollphléasc go dtí an lá inniu. An réalteolaí cáiliúil Meiriceánach Edwin Hubble a fuair amach i 1923 go raibh réaltraí taobh amuigh dár réaltra féin, Bealach na Bó Finne, agus go raibh siad ag leathnú amach uainn an t-am ar fad. As seo chuir sé tús leis an tuiscint gur thosaigh an Chruinne le pléasc ollmhór, ar thug an réalteolaí Sasanach Fred Hoyle an Ollphléasc air, a tharla timpeall 20,000 milliún bliain ó shin. Cuid bhunúsach den tuiscint seo is ea an ráta ag a bhfuil an Chruinne ag forbairt, ráta tairiseach ar a dtugtar tairiseach Hubble. Níl an tuiscint nó an teoiric seo iomlán. Mar shampla, meastar nach bhfuil ach 1% den mhais ba chóir a bheith sa Chruinne aimsithe fós, agus gur féidir go bhfuil an 99% eile dofheicthe in abhacréaltaí dearga is dúphoill. Aisteach go leor, tá torthaí ar thomhais a rinne spásteileascóp Hubble ag teacht salach ar chuid den teoiric seo. Mar shampla, tá réaltra amháin, M100 i mbraisle réaltraí na Maighdine, i bhfad níos gaire dúinn ná mar a cheaptaí, agus is mó ar fad tairiseach Hubble de réir na dtomhas nua seo. Níor aimsigh an spásteileascóp mórán abhacréaltaí dearga in aon chor. Mar sin, is mó an mhistéir faoin easpa maise, agus d'fhéadfadh aois na Cruinne a bheith i bhfad níos lú ná mar a cheaptaí, chomh beag le 8,000 milliún bliain. Mar thoradh air seo tá na cosmeolaithe trína chéile agus teoiric na hOllphléisce á ceistiú, á ceartú is á beachtú acu an t-am ar fad.
Peirséas
Is pearsa a bhaineann le seanstair agus miotaseolaíocht na Gréige é Peirséas.
Ba é Séas a athair agus ba í Danae a mháthair. Ba í Andraiméide a bhean chéile. Ba é Steinileas a mhac.
Ba mhaith le Polydectes Danaë a phósadh ach níor mhaith le Peirséas é seo. [1]
Bhain Peirséas ceann Mheadúsa di. [1]
Bhí Peirséas an bunaitheoir agus céad rí Mhicéanae.
Ainmníodh réaltbhuíon Peirséas [2] agus na Peirsidí i gcuimhne ar Peirséas.
Contae Madison, Tennessee
Is contae i Tennessee é Madison. Is é Jackson príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 98,294 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Konrad Adenauer
Ba státaire Gearmánach é Konrad Adenauer (5 Eanáir 1876 – 19 Aibreán 1967). Rugadh in Köln é agus cailleadh é in Bad Honnef. B'eisean chéad seansailéir na Gearmáine Thiar agus é in oifig sna blianta 1949–1963. "An Seanduine" a tugadh air mar bhí sé ar na státairí is sine ar domhan in oifig tofa.
Gabhlán gainimh
Is éan é an gabhlán gainimh. Is ball d'fhine na Hirundinidae é.
Cab Calloway
Amhránaí ab ea Cabell "Cab" Calloway III ar rugadh ar an 25 Nollaig, 1907 agus fuair bás ar an 18 Samhain, 1994, Rochester, Nua-Eabhrac, na Stáit Aontaithe).
Neyagawa
Cathair Speisialta de chuid na Seapáine is ea Neyagawa (寝屋川市). Tá sí suite i ndeisceart Honshu. Tá 238,549 duine ina gcónaí i Neyagawa (daonáireamh 2010).
Uíbh Eachach Uachtarach, An Leath Uachtair
Barúntacht suite i gContae an Dúin is ea Uíbh Eachach Uachtarach, An Leath Uachtair.
Tarja Halonen
clé|mion|188x188px|1948 Is iaruachtarán de chuid na Fionlainne í Tarja Halonen (a rugadh i Heilsincí ar 24 Nollaig 1943) agus an chéad bhean sa phost sin ó 2000 go 2012. Thosaigh sí a céad téarma sa bhliain 2000, agus bhuaigh sí toghchán arís ar an 26 Eanáir 2006. Léiríonn a saol oibre eiseamláir den chaoi ar féidir le dlíodóir teacht chuig an bpolaitíocht tríd an dlí. clé|mion|225x225px|céimiú, 1962 clé|mion|204x204px|1975
Saol
Nuair a bhísí óg, bhí post aici san Aontas Náisiúnta na Mac Léinn (1969-70) agus ansin san Eagraíocht Lárnach Cheardchumainn na Fionlainne (1970-1974).
Is mar gheall ar a cúlra sa dlí a ceapadh mar rúnaí parlaiminte í den chéad uair.
Toghadh chun Comhairle Cathrach Heilsincí (1976-1996) agus chun na Parlaiminte (1979-2000) í, mar iarrthóir de chuid Pháirtí Sóisialach Daonlathach na Fionlainne.
Bhí sí ina hAire ó am go ham (Gnóthaí Sóisialta agus Sláinte, 1987-90; Comhar Nordach, 1989-91; Dlí agus Cirt, 1990-91 agus Gnóthaí Eachtracha, 1995-2000).
Toghadh mar Uachtarán í (faoi dhó, i 2000 agus i 2006), le tromlach beag an dá uair. Le linn an dá théarma léirigh sí lántacaíocht do neodracht na Fionlainne agus amhras faoi bhallraíocht na Stát Baltacha in ECAT.
2007 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 2007.
Baile Mhic Eileagóid
Paróiste in Éirinn is ea Baile Mhic Eileagóid. Tá sé suite in iardheisceart na tíre i dtuaisceart Chontae Chiarraí. Tá clú agus cáil air mar gheall ar a liathróid láimhe.
Ardha Matsyendrasana
200px|thumb|Cleachtadh na staidiúire ióga Ardha Matsyendrāsana, déanta faoi dhó i rang ióga te 200px|thumb|Leagan difriúil na staidiúire
Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é Ardha Matsyendrasana (Sanscrait: अर्धमत्स्येन्द्रासन Ardha Matsyendrāsana; Béarla: half lord of the fishes pose). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo Staidiúir Dromlach ag Casadh i nGaeilge, agus go litriúil 'staidiúir tiarna na éisc, a bheith leathdhéanta'.
Is é an 25ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.
Feidhm agus Tairbhí
Cabhraíonn an staidiúir seo:
Contae Marion, Tennessee
Is contae i Tennessee é Marion. Is é Jasper príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 28,237 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Galar riospráide
Is éard is galair riospráide, nó galair scamhóg ann ná riochtaí paiteolaíocha a théann i bhfeidhm ar na horgáin agus na fíocháin a fhágann go bhfuil sé deacair malartú gáis a dhéanamh in ainmhithe aer-análaithe. Cuimsíonn siad riochtaí an chonair riospráide lena n-áirítear an traicé, na broncais, na broincíní, na hilbheolais, na pleoraí scamhógacha, na cuasáin phleoracha, agus néaróga agus matáin na riospráide.
Bíonn réimse leathan den ghalar seo ann, ó ghalair éadroma agus féin-theorannacha, amhail an slaghdán coitianta, go galair atá bagrach don bheatha mar niúmóine baictéarach, eambólacht scamhóige, géarasma agus ailse scamhóg.
Numazu
Cathair Speisialta de chuid na Seapáine is ea Numazu (沼津市). Tá sí suite i lár oirthear Honshu. Tá 198,926 duine ina gcónaí i Numazu (daonáireamh 2010).
Galar riospráide
Tugtar scamhógeolaíocht ar staidéar ar ghalar riospráide. Tugtar scamhógeolaí, lia comhairleach riospráide nó lia cliabhraigh  ar dhochtúir a dhéanann speisialtóireacht ar ghalar riospráide.
Is féidir galair riospráide a aicmiú ar go leor bealaí éagsúla, lena n-áirítear an t-orgán nó an fíochán atá i gceist, de réir chineál agus patrún na gcomharthaí agus na hairíonna a ghabhann leo, nó de réir chúis an ghalair.
Clark Gable
Aisteoir Meiriceánach ab ea Clark Gable (1 Feabhra, 1901 – 16 Samhain, 1960). Cuimhnítear air mar shár-aisteoir, agus scannáin mar Mutiny on the Bounty, San Francisco agus Gone with the Wind fágtha le hoidhreacht againn.
Ar an iomlán, rinne Gable 75 scannán. D’oibrigh sé leis na haisteoirí is mó clú agus cáil ag an am sin, mar shampla Marilyn Monroe, Jack Lemmon, Tony Curtis, Dean Martin, Robert Mitchum, Laurence Olivier, Ginger Rogers, agus Jane Russell srl.
Bhí sé iontach dóighiúil, an 'fear leis an tsúil ghéar'.
Is dóch gurbh é Gone with the Wind, scannán a rinneadh de leabhar Margaret Mitchell an ceann a rinne a ainm agus a chlú agus a d'fhág againn mar réalta é. Ba é an ról is clúití a bhí aige ná a pháirt mar Rhet Butler.
Bás
Fuair Gable bás ar an 16 Samhain 1960, Ní raibh sé ach 59 bliain d’aois: strus ba bhun leis an taom croí. Ní raibh ach an scannán “The Misfits” críochnaithe aige, dian ar an gcorp, is cosúil. clé|mion|[[Marilyn Monroe|Marily Monroe agus Clark Gable:  The Misfits]]
Contae Richmond, Albain Nua
Is contae suite i oirthear Albain Nua é Richmond. I 2011 bhí cónaí ar 9,293 duine sa chontae síos ó 9,740 duine i 2006.
Teangacha
Sa bhliain 2011 bhí Béarla an teanga is comónta i gcontae Richmond agus í an mháthairtheanga do 6,620(71.2%) duine sa chontae, bhí Fraincis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an mháthairtheanga do 2,085(22.4%) duine. Bhí Mi'kmaq(teanga bundúchasach) an teanga neamh oifigiúil is comónta agus í an mháthairtheanga do 160(1.7%) duine.
Jawaharlal Nehru
An chéad Phríomh-Aire na hIndia ab ea Pandit Jawaharlal Nehru (Hiondúis: जवाहरलाल नेहरू) (14 Samhain 1889 - 27 Bealtaine 1964). Bhí sé i gceannas ar Pháirtí na Comhdhála (Congress Party sa Bhéarla), agus ina dhuine maighdeogach i ngluaiseacht Indiach chun scárúint ón rialtas Briotanach sa 20ú haois.
Ba é Panditji (Dalta) agus Pandit Nehru na hainmneacha peata a bhí aige.
thumb|left|309x309px|Nehru ag freastal ar Scoil Harrow agus é 15 bliain d'aois|alt=
Saol
Mac le Motilal Nehru, a bhí chun tosaigh sa dlí agus sa pholaitíocht, ab ea é, a rugadh in Allahabad sa bhliain 1889. Tar éis scolaíochta baile ag oide príobháideach agus seal i Scoil Harrow (1905-1907), d'fhreastail sé ar Ollscoil Cambridge (1907-1910).
Bronnadh céim sna heolaíochtaí nádúrtha ar Nehru. D'fhreastail sé ar an Teampall Istigh i Londain ó 1910 go dtí 1912. Glaodh chun Barra Shasana air sa dara bliain.
Ar ais san India, bhí Nehru ina abhcóide ina bhaile dúchais go ceann roinnt blianta. Ina Uachtarán ar an gComhdháil Náisiúnta Indiach arís agus arís eile (1929-30, 1936-37, 1951-54) ní raibh ach ceannaire amháin, Mahatma Gandhi, ní ba thábhachtaí sa troid ar son shaoirse na hIndia.
Príomh-Aire
clé|mion|254x254px|1947 Mar chéad Phríomh-Aire na hIndia (1947-1964) bhí Nehru chun tosaigh maidir le roinnt polasaithe a bhfuil rian leanúnach acu go fóill ar an India. Dhírigh sé a dhúthracht pholaitiúil den chuid is mó ar fhorbairt an gheilleagair - trí náisiúnú agus pleanáil lárnach - agus ar an mbeartas eachtrach (neamh-chomhghuaillíocht) a bhí aige, seachas ar bheartais intíre a mbeadh tionchar díreach acu ar an dlí.
Bhí tionchar nach beag ag Nehru ar an stáitse idirnáisiúnta. Bhreathnódh air mar cheannaire an Tríú Domhain.
Ní dhearnadh athruithe ar dhlí pearsanta na Moslamach nuair a bhí dlí pearsanta na Hiondúch á athchóiriú, mar chuid de na hiarrachtaí níos forleithne chun idirdhealú ar fhorais na sainaicme agus na hinscne a shárú agus na mionlaigh a imeascadh leis an tsochaí nua a raibh i gceist ag Nehry.
Chonaic Nehru chomh maith diúltú dá phlean go ndéanfaí an teanga oifigiúil eisiach den Hiondúis faoin mbliain 1965. Dá bharr sin, tá an Béarla i dtreis sa dlí anuas go dtí an lá inniu. Tharla sé sin ag an am céanna a theip air cosc a chur le hatheagrú mór na stát ar bhonn teanga sna caogaidí, cé go raibh eagla air conas a rachadh sé i gcion ar aontacht an náisiúin.
Bhuail taom croí é, is cosúil, ar 27 Bealtaine 1964 agus in aois 74 bliain dó.
Nehru in Éirinn
Thug Nehru cuairteanna ar Éirinn trí uairː mar mhac léinn, sa bhliain 1907 agus mar Phríomh-Aire, sna blianta 1949 agus 1956.
Contae Shelburne, Albain Nua
Is contae i iar dheisceart Albain Nua é Shelburne. I 2011 bhí cónaí ar 14,496 duine sa gcontae síos ó 15,544 duine i 2006.
Teangacha
Sa bhliain 2011 bhí Béarla an teanga is comónta i gcontae Shelburne agus í an mháthairtheanga do 14,050(96.9%) duine sa chontae, bhí Fraincis an dara teanga is comónta agus í an mháthairtheanga do 155(1.1%) duine. Bhí Gearmáinis an teanga neamh oifigiúil is comónta agus í an mháthairtheanga do 30(0.2%) duine.
Fearnaigh
Is barúntacht suite i gContae Mhuineacháin í Fearnaigh.
Masc máinliachta
mion| Masc máinliachta mion| Gairmí sláinte agus masc máinliachta á chaitheamh aige le linn obráide. Tá sé beartaithe masc máinliachta, ar a dtugtar masc gnáthaimh, nó masc míochaine nó go simplí mar masc aghaidhe, a chaitheamh ag proifisiúnaigh leighis le linn na máinliachta agus le linn altranais chun na mbaictéar a scoitear i braoiníní leachta agus aerasóil ó bhéal agus shrón an neach atá á chaitheamh a ghabháil.
Níl siad deartha chun an caiteoir amháin a chosaint ó ionanálú baictéir aeriompartha nó cáithníní víris agus níl siad chomh héifeachtach ná análaitheoirí, mar shampla maisc N95 nó FFP, a sholáthraíonn cosaint níos fearr mar gheall ar a n-ábhar, a gcruth agus a shéala teann.
Caitheann an pobal i gcoitinne maisc mháinliachta i gcaitheamh na bliana i dtíortha Oirthear na hÁise mar an tSín, an tSeapáin agus an Chóiré Theas chun an tseans go scaipfear galair aeriompartha a laghdú agus chun cáithníní deannaigh aeriompartha a chruthaíonn an truailliú aeir a chosc. Ina theannta sin, is ráiteas faisin é maisc mháinliachta, go háirithe i gcultúr comhaimseartha Oirthear na hÁise arna neartú ag an tóir atá air i gcultúr pop na Seapáine agus na Cóiré a bhfuil tionchar mór aige ar chultúr óige Oirthear na hÁise. Níos déanaí, mar gheall ar an méadú atá ag teacht ar an toitcheo san Áise Thoir Theas úsáidtear maisc mháinliachta agus maisc aghaidhe go minic anois i gcathracha móra san India, i Neipeal agus sa Téalainn nuair a thagann meath ar cháilíocht an aeir go leibhéil tocsaineacha.
De bhreis air sin, úsáidtear maisc aghaidhe san Indinéis, sa Mhalaeisia agus i Singeapór le linn shéasúr smúiteáin na hÁise Thoir. Bíonn an-tóir ar mhaisc scagtha aeir i stíl mháinliachta ar fud na hÁise agus mar thoradh air sin, tá go leor cuideachtaí tar éis maisc a scaoileadh a chuireann cosc ​​ní amháin ar análú cáithníní deannaigh aeriompartha ach atá faiseanta freisin.
Sainmhíniú
Tá sé beartaithe go gcaitheann gairmithe sláinte masc máinliachta, nó masc gnáthaimh, le linn na máinliachta agus nósanna imeachta cúraim sláinte áirithe d'fhonn miocrorgánaigh a scoitheann amach i braoiníní leachta agus aerasóil ó bhéal agus shrón an té atá á chaitheamh. Bhain an máinlia Francach Paul Berger leas as a leithéid le linn obráide i bPáras sa bhliain 1897.
Déantar maisc máinliachta na linne seo as páipéar nó as ábhar neamhfhite eile agus ba chóir iad a chaitheamh mach i ndiaidh gach úsáide.
Ní cheart masc máinliachta a mheascadh le análaitheoir agus níl sé deimhnithe mar sin. Níl mascanna máinliachta deartha chun an té atá á chaitheamh a chosaint ó ionanálú baictéir aeriompartha nó cáithníní víris agus níl siad chomh héifeachtach ná análaitheoir, atá deartha chun na críche seo.
Úsáid
mion| Gan maisc máinliachta, is dóichí go n-aistreofar galair aeriompartha trí bhraoiníní riospráide mion| Daoine ag caitheamh masc máinliachta i Hong Cong le linn ráig an [[Ráig coróinvíris 2019–2020|choróinvíris 2019-20  ]] Cosnaíonn maisc mháinliachta shimplí wearers ó bheith splashed sa bhéal le sreabháin choirp, agus cuireann siad cosc ar tharchur sreabhán coirp ón té atá ag caitheamh chuig daoine eile, eg an t-othar. Meabhraíonn siad do dhaoine atá ag caitheamh gan teagmháil a dhéanamh lena mbéal nó lena srón, rud a d’fhéadfadh víris agus baictéir a aistriú ar shlí eile tar éis dóibh teagmháil a dhéanamh le dromchla éillithe (fomite). Féadann siad scaipeadh braoiníní leachtacha tógálacha (baictéir nó víris a iompar) a chruthaítear nuair a bhíonn an té atá ag casacht ag casacht nó ag sraothartach a laghdú. Níl aon fhianaise shoiléir ann go laghdódh maisc aghaidhe indiúscartha a chaitheann baill den fhoireann máinliachta an baol ionfhabhtuithe créachta tar éis nósanna imeachta máinliachta glana. Ní fheidhmíonn maisc cadáis agus uige mar mhaisc máinliachta toisc nach dtugann siad scagadh leordhóthanach miocróib.
Contae Marshall, Tennessee
Is contae i Tennessee é Marshall. Is é Lewisburg príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 30,617 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Poblachtánachas in Éirinn
Is idé-eolaíocht é an poblachtánachas Éireannach (nó an poblachtachas Éireannach) atá ag éileamh athaontú na hÉireann ar fad mar Phoblacht neamhspleách.
Sna blianta 1169-1603, bhí codanna d'Éirinn á rialú ag tiarnaí Normannacha nó go díreach ag coróin na Breataine Móire. I ndiaidh na bliana 1603, tháinig an t-oileán ar fad faoi fhorlámhas Shasana mar a bheadh coilíneacht ann. Sa bhliain 1801, d'aontaigh Acht na hAontachta Éire agus an Bhreatain Mhór le chéile i Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann. Ar lorg an náisiúnachais agus an daonlathais a bhí ag forbairt i mór-roinn na hEorpa, thosaigh an poblachtánachas ag cur bachlóg in Éirinn. Ó ba dóigh le cuid mhór de na hÉireannaigh go rabhthas ag imirt cos ar bholg orthu i gcúrsaí eacnamaíochta agus ar chúiseanna creidimh, tháinig borradh ar an bhfreasúra a bhí ag cur in aghaidh fhorlámhas na nGall.
I gcúrsaí stair na hÉireann, is gnách an náisiúnachas agus an poblachtánachas a aithint thar a chéile. Tugtar náisiúnachas ar aon dóigh a dtagann an mórtas cine nó na mothúcháin náisiúnta chun solais, mar iarrachtaí chun an cultúr náisiúnta a chur chun cinn, gluaiseachtaí measartha nach raibh ach ag éileamh rialtas dúchais d'Éirinn seachas neamhspleáchas iomlán, agus, uaireanta, gluaiseachtaí scarúnachais a bhí sásta leis na modhanna bunreachtúla oibre, in áit na gleice armtha. Is é is poblachtánachas ann ná go bhfuiltear ag éileamh neamhspleáchas iomlán faoi rialtas poblachtánach.
Aolchoinneal
deas|200px|thumb|Aolchoinneal Struchtúr carraige a fhaightear ar an urlár i bpluais. Cruthaítear ag an am céanna le haolchuisne í. Sa chás seo, deascadh mianraí ar an urlár a tharlaíonn.
Aol
deas|250px|thumb|Aol Ocsaíd nó hiodrocsaíd chailciam den chuid is mó is ea aol, a tháirgtear trí aolchloch a théamh go dtí teocht os cionn 800 °C agus mar sin dé-ocsaíd charbóin a dhíbirt aisti.
Uaireanta, bíonn maignéisiam in ionad cuid den chailciam. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Coral_Strand,_Carrowroe-An_Cheathru_Rua_-_geograph.org.uk_-_1248559.jpg|clé|mion|Trá an Dóilín (a chiallaíonn 'cuas' nó góilín). Tá "[[Coiréal|coiréal', mar a thugtar air, le fáil ann.  Ach deir na saineolaithe nach coiréal é ar chor ar bith, ach feamainn a dtagann aol aisti, a chruann agus a bhriseann. ]] Nuair a thriomaítear an t-earra, tugtar aol beo air. Nuair a chuirtear uisce leis tiontaítear an ocsaíd go dtí an hiodrocsaíd, agus deirtear gur aol teilgthe é ansin. Go dtí gur fhorbair stroighin Portland, ba é aol an príomhábhar a úsáideadh saoirseachta. Murab ionann agus stroighin Portland, aibíonn sé trí carbónú. Baineadh úsáid as aol chun na críche seo leis na mílte bliain. Tá an sampla is luaithe in éirinn le feiceáil in eaglaisí luatha na hÉireann
[[Íomhá:
Polagán
thumb|400px|right|Polagáin éagsúla Sa chéimseata, de ghnáth, is éard is polagán ann ná figiúr déthoiseach a bhíonn cuimsithe le cosán dúnta nó ciorcad, comhdhéanta de sheicheamh críochta de mhírlínte díreacha (is é sin, le slabhra polagánach dúnta). Tugtar 'imill' nó 'taobhanna' ar na codanna seo, agus tugtar 'reanna' nó 'coirnéil' ar na pointí ina gcasann dá imeall le chéile. Is éard is m-gán ann ná polagán le 'm' taobh. Tugtar 'an corp' uaireanta ar taobh istigh de pholagán. Is sampla é an polagán déthoiseach de “pholatóp” gur féidir aon líon d'uimhreacha toisí a bheith aige.
Má bhíonn n taobh sa pholagón, is ionann suim na n-uillinneacha inmheánacha agus (2n-4) dronuillinn nó (n-2) π. I bpolagón rialta bíonn na taobhanna uile ar comhfhad, agus is ionann na huillinneacha inmhéanacha ag gach stuaic. Is triantán comhshleasach polagón rialta le 3 thaobh. Is cearnóg ceann le 4 thaobh. Tá líon éigríochta figúirí rialta.
ASCII
thumb|250px|ASCII Is éard is an Cód Caighdeánach Meiriceánach um Idirmhalartú Faisnéise, nó ASCII (as Béarla, (American Standard Code for Information Interchange) ná ionchódú carachtar caighdeánach a d'fhoilsigh an United States of America Standards Institute (anois, ANSI i 1968. Is é an t-ionchódú seo an chéad leath de ISO-8859-1 (Latin 1), ar a bhunaítear an chéad leathanach de ISO 10646 (Unicode).
Baintear úsáid as dhá shiombail sa chód, na giotáin 0 agus 1. Úsáidtear sraith seacht ngiotán le haghaidh carachtair a ionchódú. Is féidir 128 carachtar a chur in iúl: litreacha (idir chás íochtair agus chás uachtair), uimhreacha agus siombailí. Oireann an uimhir ghiotáin seo don bheart bunúsach ocht ngiotán. Úsáidtear an giotán breise chun comhartha a iompar sa ríomhaire, mar shampla le haghaidh seiceáil paireachta.
Scoil Chomhphobail Millfields
Is bunscoil í Scoil Chomhphobail Millfields atá i Hackney, Londain. Tá sé bliana scoile aici; i ngach bliain tá trí rang. Is í Jane Betsworth príomhoide na scoile. Tógadh í sa bhliain 1895.
Críoch Mhúrn
Is barúntacht suite i gContae Mhuineacháin í Críoch Mhúrn.
Odawara
Cathair Speisialta de chuid na Seapáine is ea Odawara (小田原市). Tá sí suite i lár oirthear Honshu. Tá 196,992 duine ina gcónaí in Odawara (daonáireamh 2010).
Kapalabhati
200px|thumb|Cleachtadh na staidiúire ióga Kapālabhāti, déanta faoi dhó i rang ióga te
Is é an 26ú (agus deireanach) staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.
Feidhm agus Tairbhí
Cabhraíonn an staidiúir seo:
Ann O'Dea
Is bean ghnó Éireannach í Ann O'Dea aitheanta mar chomhbhunaitheoir agus phríomhfheidhmeannach Silicon Republic agus príomhfheidhmeannach 'Inspirefest'.
Bhunaigh O'Dea Silicon Republic, nuachtán ar líne don eolaíocht, gnó agus teicneolaíocht, i gcomhar le Darren McAuliffe in 2001. Is laoch í san eolaíocht, teicneolaíocht, innealtóireacht agus matamaitic. Bhunaigh sí an chomhdháil 'Inspirefest' chun aghaidh a thabhairt ar chuimsiú i gcomhdhálacha teicneolaíochta.