cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
British Columbia
Geilleagar
mion|Fíonghort ar bhruach Loch Okanagan Tá tábhacht faoi leith ag na hacmhainní nádúrtha i ngeilleagar British Columbia, go mór mhór ag an fhoraoiseacht, cé go bhfuil tábhacht na mianadóireachta ag méadú arís faoi láthair freisin. In ainneoin tábhacht na n-acmhainní nádúrtha tá fostaíocht san earnáil sin ag titim de réir a chéile agus fostaíocht sna hearnálacha miondíola agus seirbhísí ag dul i méid. Hollywood Thuaidh a thugtar ar Vancouver as ucht an méid scannánaíochta a dhéantar ansin, níos mó ná i gcathair ar bith eile i Meiriceá Thuaidh seachas Los Angeles agus Nua-Eabhrac.
Cultúr
Mar gheall ar éagsúlacht gheografaíoch an chúige bíonn an-tóir ar spóirt mar fhánaíocht, champáil, dhreapadóireacht sléibhe, ailleadóireacht, sheilg agus iascaireacht.
Contae Okeechobee, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Okeechobee atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 39,996 duine ann. Is é Okeechobee a phríomhbhaile contae.
Charles X na Fraince (1757-1836)
thumb|clé|Séarlas ina ógfhearBa é Charles X (9 Deireadh Fómhair 1757 – 6 Samhain 1836) Rí na Fraince agus Navarra ó 1824 anuas go dtí Réabhlóid na Fraince sa bhliain 1830, nuair a d'éirigh sé as an gcoróin. clé|mion|"An cnóire", scigphictiúr sa bhliain 1904
Saol
Nuair a cailleadh Louis XVIII sa bhliain 1824, ba é Charles X, deartháir leis (agus deartháir le Louis XVI), a tháinig i gcomharbacht air.
Tugtar Athghairm na mBúrbónach ar an tréimhse 1815-1830 i stair na Fraince. Mar réimeas bhí sí thar a bheith choimeádach.
Baile an Bhogaigh
Is baile suite i gContae Aontroma é Baile an Bhogaigh.
Charles X na Fraince (1757-1836)
Saol
Nuair a tharla Réabhlóid Iúil sa bhliain 1830, baineadh an choróin de Charles, agus gaireadh gaol eile i bhfad amach uaidh, Louis Philippe, ina rí. Tháinig Louis Philippe I as Ríshliocht Orléans, i gcomharbas ar Charles X (i réim ó 1830 go dtí Réabhlóid na Bliana 1848).
Roger Guillemin
Fiseolaí a rugadh ar 11 Eanáir 1924 in Dijon na Fraince, ach ag obair sna Stáit Aontaithe ó 1953 is ea Roger Charles Louis Guillemin. Saoránach Meiriceánach ó 1965 i leith. Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis i 1977 le Andrew Schally is Rosalyn Sussman Yalow as a shaothar chun na hormóin peiptíde ón hipeatalamas a aonrú.
Charles X na Fraince (1757-1836)
Saol
Ba é Charles rí Búrbónach deireanach na Fraince. Bhí air imeacht ar deoraíocht, Sasana ar dtús, ansin Albain agus an Ostair. Fuair sé bás truamhéalach i nGörz ar 6 Samhain 1836 (cuid den Impireacht na hOstaire agus na hUngáire ag an am, inniu san Iodáil).
Ard-Eaglais Chathair Luail
Is ardeaglais Anglacánach suite i gCathair Luail i gCumbria í Ard-Eaglais Chathair Luail.
Scoil Chonglais
Is meánscoil suite i gContae Chill Mhantáin í Scoil Chonglais.
Trióid
Feadán folúsach leictreonach le 3 leictreoid ann, anóid dhearfach, catóid leictreonastaithe, agus greille rialaithe laofa go diúltach i leith na catóide. Rialaíonn an trióid sreabhadh na leictreon ón gcatóid don anóid. Is féidir í a fheidhmiú mar aimplitheoir nó ascaltóir.
Guma arabach
Roisín a úscann as géaga cuid mhaith cineálacha acaicia, acaicia na Seineagáile go háirithe, tom nó crann beag atá dúchasach do limistéir thirime na hAfraice ón tSeineagáil go dtí an Nigéir. Táirge suntasach trádálach. Bailítear é le linn an tséasúir thirim, agus úsáidtear é mar ghreamachán is i ndéanamh dúigh is milseogra.
Ed Sullivan
Pearsa teilifíse, iriseoir agus colúnaí Meiriceánach ab ea Ed Sullivan (28 Meán Fómhair 1901 – 13 Deireadh Fómhair 1974). Rugadh in Harlem, i gCathair Nua-Eabhrac, é agus fuair sé bás i Manhattan sa chathair chéanna. Tógadh é, áfach, in Port Chester, fo-bhaile de Chathair Nua-Eabhrac i gContae Westchester. Tá cáil air as an seó teilifíse ilsiamsa a raibh sé mar óstach air sna blianta 1948–1971, The Ed Sullivan Show (The Toast of the Town sna blianta luatha).
Top Cat
Clár teilifíse is ea Top Cat.
Guma camhraí
Roisín atá suntasach sa trádáil a fhaightear ón gcrann camhraí. Úsáidtear é i bpéinteanna agus déanamh lionóile den chuid is mó. Cópal an t-ainm ar an nguma caraí iontaisithe a bhfaightear a lán de ag láithreacha ársa foraoise, agus meastar gur fearr é ná an guma úr.
Blencathra
Is sliabh i Sasana í Blencathra, atá suite i gCumbria.
Jarrow (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Jarrow. Cruthaíodh sa bhliain 1885 é. Is é Stephen Hepburn (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Contae Orange, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Orange atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 1,145,956 duine ann. Is é Orlando a phríomhbhaile contae.
Middlesbrough (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Middlesbrough. Cruthaíodh sa bhliain 1974 é. Is é Andy McDonald (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Contae Palm Beach, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Palm Beach atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 1,320,134 duine ann. Is é West Palm Beach a phríomhbhaile contae.
Contae Osceola, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Osceola atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 268,685 duine ann. Is é Kissimmee a phríomhbhaile contae.
Trinse Máirianach
clé|mion clé|mion Trinse san Aigéan Ciúin is ea an Trinse Márianach agus é ag rith ón iardheisceart don tuaisceart, ó oileán Guam go dtí na hOileáin Mháirianacha. Tá a phointe is doimhne i nDuibheagán Challenger, 11 km thíos faoin dromchla san Aigéan Ciúin, an doimhneacht aigéanach is mó ar Domhan.
Taiscéalaíocht
clé|mion|An 'Trieste' An 'Duibheagán Challenger' (nó 'Challenger Deep' ) a thugtar ar an gcuid is doimhne den Trinse Máirianach. Ba i mí Eanáir 1960 a chuaigh an chéad bheirt ann, Don Walsh agus Jacques Piccard (mac le Auguste Piccard). Chuadar síos ann sa Trieste, an tríú batascaife riamh, tógtha sna 1950idí.
Tá dháréag tar éis cuairt a thabhairt ar an ngealach ach níl ach triúr tar éis cuairt a thabhairt ar An Trinse Máirianach. Ar an 26 Márta 2012, ba é James Cameron an tríú duine a chuaigh síos ann. Is stiúrthóir scannán agus taiscéalaí cáiliúil aigéan é.
Ina aonar a rinne Cameron an tumadh agus é san fhomhuireán Deepsea Challenger. Sheol sé ar ais an tvuít seo nuair a bhain sé tóin na farraige amach:"‘Just arrived at the ocean’s deepest pt. Hitting bottom never felt so good. Can’t wait to share what I’m seeing w/you.’"
J. Robert Oppenheimer
Fisiceoir núicléach a rugadh i Nua-Eabhrac i Stáit Aontaithe Mheiriceá ab ea Julius Robert Oppenheimer (22 Aibreán 1904 – 18 Feabhra 1967). Bhí sé ina stiúrthóir ar Thionscadal Manhattan an bhuama adamhaigh i Los Alamos (1943–1945). Tugadh “athair an bhuama adamhaigh” air. clé|mion|1947
Beatha
Ollamh le fisic ag Ollscoil California, Berkeley i Meiriceá a bhí ann ag tosnú sa bhliain 1927. Mhúin sé fisic in Institiúid Teicneolaíochta Chalifornia nó Caltech freisin. clé|mion|le Einstein, timpeall 1950 Le linn an Dara Cogadh Domhanda, d'oibrigh sé ar an mbuama adamhach mar chuid den Tionscadal Manhattan i saotharlann rúnda sa bhaile iargúlta Los Alamos i stát Nua-Mheicsiceo. Ag an am, bhí na Naitsithe ag déanamh géarleanúint ar Ghiúdaigh, ag spreagadh na n-eolaithe Giúdacha in Los Alamos chun gnímh.
Sa bhliain 1947 agus an cogadh sin thart, ghlac sé post mar stiúrthóir an Advanced Studies Institute in Ollscoil Princeton.
Chuir sé i gcoinne an H-bhuama (an buama comhleáite), agus rinneadh géarleanúint air ina dhiaidh sin. i 1953 baineadh ón taighde núicléach rúnda é agus ní raibh sé in ann obair a dhéanamh níos mó.
Trom ar an tobac, ba in Princeton a fuair sé bás d'ailse scornach sa bhliain 1967, in aois 62 dó. clé|mion|1964
Guma coganta
mionsamhail|deas Earra blasta siúcraithe, déanta as súlach tiubhaithe laitéis an chrann sapodilla. Cognaítear ach ní shlogtar siar é.
Optaic adamhach
Ionramháil léis adamh neodrach, ar bhealach atá cosúil le hionramháil solais i ngnáthchórais optúla, le heilimintí optaice adamhaí atá coibhéiseach le scátháin, lionsaí, léasdeighilteoirí is eile. Mar shampla, is féidir patrúin toinne seasta a úsáid mar lionsaí is léasdeighilteoirí optaice adamhaí. Úsáidtear optaic adamhach chun micreastruchtúir a thógáil go díreach, adamh ar adamh, trí liteagrafaíocht adamhach, mar mhicreascóp adamhach, agus mar bhunús i dtomhais fhíorbheachta ghíreascópacha is imtharraingteacha.
Baile Uistín
Is baile suite i gContae Aontroma é Baile Uistín. clé|250px|thumb|Baile Uistín
Abhainn Clough
deas|250px|thumb|Abhainn Clough Is abhainn suite i gCumbria í Abhainn Clough.
The Jetsons
Clár teilifíse is ea The Jetsons.
Músaem Oxford
Is músaem suite in Oxfordshire é Músaem Oxford.
Réabhlóid Iúil (An Fhrainc, 1830)
mion|clé|220px|[[Eugène Delacroix - La liberté guidant le peuple ]]Glaotar Réabhlóid Iúil ar Réabhlóid na Fraince sa bhliain 1830. De bharr na réabhlóide seo, fuarthas réidh leis an Rí Séarlas X, rí dheireanach de na mBorbon. Tháinig a chol ceathar Louis-Philippe, an Duc d'Orléans, i gcomharbas air.
Imeachtaí
mion|clé|Ós comhair l'Hôtel de Ville i b[[Páras ]] Tugtar 'Athghairm na mBúrbónach' ar an tréimhse 1815-1830 i stair na Fraince. Mar réimeas bhí sí thar a bheith choimeádach.
Nuair a tharla Réabhlóid Iúil sa bhliain 1830, baineadh an choróin de Charles X. Ba é Charles anrí Búrbónach deireanach na Fraince.
Gaireadh gaol eile i bhfad amach uaidh, Louis Philippe, ina rí. Tháinig Louis Philippe I as Ríshliocht Orléans (i réim ó 1830 go dtí 1848; caitheamh amach é i Réabhlóid na Bliana 1848).
Tríopas
Ruipleog, réamhbholg athchogantaigh a úsáidtear mar bhia, an cogansach (tríopas simplí) is an mogall (tríopas cíorach). Sa bhFrainc is in Éirinn stobhtar é le hoinniúin, glasraí eile is spíosraí.
Q...
Cláir teilifís conspóideach de Spike Milligan é Q... (24 Márta 1969 go dtí 25 Meán Fómhair 1982). Tá Q ána tábhachtach i stair an choiméide. Bhí an-tionchar aige ar Monty Python. Úsaid Milligan sruth comhfheasa agus tá sceitseanna surreal ann. Bhí sé ar siuil ar BBC. Tá go leor de na clárachta caillte anois.
Middlesbrough Theas agus Cleveland Thoir (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Middlesbrough Theas agus Cleveland Thoir. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is é Simon Clarke (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Béal Leice, Contae Ard Mhacha
Is baile suite i gContae Ard Mhacha é Béal Leice (Béarla:Belleeks).
Stáisiún Chill Chomghaill
Is stáisiún suite i gContae Chill Mhantáin é Stáisiún Chill Chomghaill.
St Michael at the North Gate
Is ardeaglais Anglacánach suite in Oxfordshire é St Michael at the North Gate.
Contae Pinellas, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Pinellas atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 916,542 duine ann. Is é Clearwater a phríomhbhaile contae.
Contae Polk, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Polk atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 602,095 duine ann. Is é Bartow a phríomhbhaile contae.
Guayaquil
mion|clé|Guayaquil ón aer. Is féidir patrún na mblocanna cearnacha atá coitianta i gcathracha an Domhain Úir a fheiceáil go soiléir. An chathair is mó in Eacuadór is ea Guayaquil agus é suite ar bhruach thiar na habhann Guayas, in iarthar na tíre. Ritheann an Guayas isteach i Murascaill Guayaquil, san Aigéan Ciúin, timpeall is 20 míle slí níos faide ó dheas ón gcathair. Is í an Guayas an abhainn is mó i Meiriceá Theas a shníonn isteach san Aigéan Ciúin, cuid den chúis le tábhacht Guayaquil mar chalafort. Bhí cónaí ar 2,560,505 duine sa chathair de réir meastacháin a rinneadh sa bhliain 2011.
Stair
Bhíodh Indiaigh ina gcónaí insan áit ina bhfuil Guayaquil inniu sular tháinig na hEorpaigh a chéaduair. Dhéanaidís trádáil feadh na cóstaí chomh fada ó dheas le deisceart Pheiriú agus ó thuaidh le deisceart Mheicsiceo. De réir na leabhar staire, bhunaigh na Spáinnigh an chathair sa bhliain ar 25 Iúil 1534 faoin ainm Santiago de Guayaquil, nó le bheith cruinn, Muy Noble y Muy Leal Ciudad de Santiago de Guayaquil ("Cathair an-uasal agus an-dílis Santiago de Guayaquil").
D'fhulaing Guayaquil ionsaithe foghlaithe mara, Sasanaigh sa chuid ba mhó, i luathstair na cathrach. Chomh déanach le 1709 ghlac drong díobh seilbh ar Guayaquil; d'imigh siad nuair a bhris an calar amach sa chathair. Ar 9 Deireadh Fómhair 1820 d'éirigh cuid de na saoránaigh. Beagnach gan foréigean, ghabh siad na hoifigigh Spáinneacha agus d'fhógair Guayaquil a bheith neamhspleách. Céim mhór a bhí ann i gcogadh an neamhspleáchais in Ecuadór.
mion|350px|clé|Guayaquil cois Guayas
Stáisiún an Inbhir Mhóir
Is stáisiún de chuid Iarnród Éireann suite sa Inbhear Mór i gContae Chill Mhantáin é Stáisiún an Inbhir Mhóir.
Radcliffe Camera
Is foirgneamh suite in Ollscoil Oxford, Oxfordshire é Radcliffe Camera.
Dove Crag
Is sceird i Sasana í Dove Crag, atá suite i gCumbria.
Tolka Row
Ba shobaldráma é Tolka Row a bhí á chraoladh ar RTÉ.
Baile Mhic Cullach
Is baile suite i gContae Ard Mhacha é Baile Mhic Cullach. Tá daonra 400 ann.
Gunna frithaerárthaí
Gunna a scaoileann sliogán ar ardluas ag uillinn ard chun áerárthach a leagan. Faoi dheireadh an dara cogadh domhanda, bhí diúracáin á gcur ina n-ionad. Faoi seo, bíonn ról lárnach ag diúracáin stiúrtha le radar chun cosaint a thabhairt i gcoinne aerárthaí, héileacaptar is diúracán naimhdeach ag leibhéil ísle gar don áit chosanta.
Optaic iomlánaithe
Staidéar ar mhionfheistí optúla nasctha ag treoraithe solais in aonaid fheidhmeacha le cuid mhaith comhbhall. Is féidir go mbeidh léasair leathsheoltóra, modhnóirí, lasca is eile curtha le chéile ar shlis amháin chun ciorcad optúil iomlánaithe mar seo a dhéanamh. Meastar go mbeidh cumas acu eolas a ionramháil níos fearr ar mheáchan níos lú ná slisní leictreonacha comhghnásacha, agus a chosaint níos fearr i gcoinne trasnaíochta. Tá na feistí seo trialach fós, ach is dócha go bhfeidhmeofar iad sa teileachumarsáid ar an gcéad dul síos.
Stáisiún Ráth Droma
Is stáisiún suite i gContae Chill Mhantáin é Stáisiún Ráth Droma.
Contae Putnam, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Putnam atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 74,364 duine ann. Is é Palatka a phríomhbhaile contae.
Great Dun Fell
Is sceird i Sasana í Great Dun Fell, atá suite i gCumbria.
Stockton Theas (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Stockton Theas. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Matt Vickers (Páirtí Caomhach) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Stáisiún Chill Mhantáin
Is stáisiún suite i gContae Chill Mhantáin é Stáisiún Chill Mhantáin.
Droim na hUinseann, Contae Ard Mhacha (An Chill Mhór)
Is baile fearainn suite i gContae Ard Mhacha é Droim na hUinseann.
Optaic oiriúnaitheach
I gcóras optach leis an áis seo, mar theileascóip, na hathruithe leanúnacha a dhéantar chun iarmhairtí na ndíchumthaí a tharlaíonn le linn do gach ga solais a bheith ag taisteal ón bhfrithne go dtí an córas íomháithe a cheartú. Déantar na ceartúcháin seo ar gach ga is i gcomhair gach eilimint den íomhá le cabhair ríomhaire is eolas ar na díchumthaí atá ag tarlú. Mar shampla, is féidir díchumadh de bharr suaiteacht an atmaisféir a chealú i dteileascóip atá suite ar an talamh is a dtaifeach a fheabhsú faoina 10. Tá sí insealbhaithe i dteileascóip thábhachtacha, ina measc teileascóp William Herschel i La Palma, an comhtheileascóp Ceanadach/Francach/Haváíoch ar Mauna Kea, agus spásteileascóp Hubble féin.
The Riordans
Ba shobaldráma é The Riordans a bhí á chraoladh ar RTÉ.
Áth Cloch
Is baile fearainn suite i gContae Chill Dara é Áth Cloch, nó Ard Cloch (Béarla: Ardclough nó Ardclogh).
Triomach
mion|Triomach Tréimhse fhada aimsire tirime, i gcomhar de ghnáth le frithchioclón bacainneach ina mbíonn an t-imghalú níos mó ná an fhrasaíocht, a chuireann tús le heasnamh fliuchrais san ithir.
Claonadh ag réigiúin áirithe, tailte loiscneacha is leathloiscneacha go príomha, go dtarlóidh triomach iontu, agus bíonn ganntanas bia is fulaingt uafásach dhaonna ansin.
Tíreolaíocht
Sa tSaiheil ar imeall theas an tSahára, ní bhfuarthas i 1968-1972 ach báisteach bhliantúil a bhí 50% de mheánbháisteach 1931-1960: bhí gorta thar a bheith marfach ann.
Áiteanna eile a bhfuil claonadh chun triomaigh iontu is ea iarthar is lár na Stát Aontaithe, codanna den Astráil is san Afraic Theas.
Optaileictreonaic
Táirgeadh is rialú solais le feistí leictreonacha mar léasair leathsheoltóra, criostail leachtacha is dé-óideanna solasastaíocha. An teicneolaíocht taobh thiar de na taispeántais leictreonacha in uaireadóirí, ríomhairí, teilifíseáin scáileán leata, agus na hidirathruithe idir comharthaí optúla is leictreonacha i dteileachumarsáid le snáithíní optúla.
Gunna gráin
Arm le cró beag a scaoileann cartús a bhíonn lán de phiollairí luaidhe nó cruach (grán) a spréann san eitilt chun an damáiste a dhéanann siad a leathnú amach. Úsáideann feirmeoirí is lucht spóirt é. Feidhmeanna míleata ag an ngunna gráin aonbhairille pumpála iolroise i gcomhair cosanta sa neasraon.
Tríphaca
Ar dtús, córas 3 bhrat eibleacht grianghrafadóireachta ar dhá nó 3 bhunscannán iompartha chun claonchló dathanna deighilte a tháirgeadh le nochtadh amháin sa cheamara. Faoi seo, tá an tríphaca iomlánaithe tar éis teacht go hiomlán ina ionad.
Glenderaterra Beck
Is sruthchúrsa suite i gCumbria é Glenderaterra Beck.
Slí Chaoimhin
deas|250px|thumb|Slí Chaoimhin Is bealach oilithrigh suite i gContae Chill Mhantáin é Slí Chaoimhin.
Leanann Slí Chaoimhín an tslí a thóg Naomh Caoimhín trí chnoic Chill Mhantáin chomh fada le gleann uaibhreach rúndiamhair Ghleann Dá Loch, áit ar chaith sé a raibh fágtha dá shaol i mbun urnaí agus rinnfheitheamh aonair. Tar éis do Chaoimhín bás a fháil in AD 618, rinneadh cathair mhainistreach iontach den tearmann díthreabhach simplí a bhíodh ann tráth, agus bhí an chathair mhainistreach sin fós ina lárionad cráifeachta agus foghlama leis na blianta fada ina dhiaidh sin. Tháinig oilithrigh mheánaoiseacha ó chian agus ó chóngar ar cuairt chuig tuama Chaoimhín, agus is léiriú iad pointí tosaigh na siúlóide ar na treonna éagsúla ónar thaisteal na hoilithrigh úd, de réir cosúlachtaí. Is i gCillín Chaoimhín a thosaíonn an chéad bhealach, agus is as an gCrios a thagann an bealach eile. Trasnaíonn na conairí a chéile ag Droichead Bhaile na Gaoithe agus is aon chonair amháin iad as sin amach. Siúlfaidh tú ansin i dtreo mhám dochreidte Bhearna Chill Mhantáin, sárshampla de 'bhearna gaoithe', agus é mar an pointe is airde ar an mbealach. Is féidir leaca an tseanbhóthair oilithreachta a fheiceáil fós in áiteanna. Téann an bealach le fána Abhainn Ghleann Dasáin ansin agus isteach i nGleann Dá Loch. Is beag atá tagtha slán chugainn den mhainistir luath a d'fhás timpeall ar thuama Chaoimhín, agus is féidir mórchuid na bhfoirgneamh mainistreach a rìanú siar go dtí an t-aonú agus an dara haois déag, tráth a raibh an oilithreacht Eorpach i mbarr a réime.
Wacky Races
Clár teilifíse is ea Wacky Races.
Contae Sarasota, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Sarasota atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 379,448 duine ann. Is é Sarasota a phríomhbhaile contae.
Gunna géine
Gaireas chun sféir mhicreascópacha óir atá clúdaithe le DNA—na piléir — a theilgean isteach i núicléis na gceall de chuid orgánaigh. Taobh istigh de núicléis na gceall, feidhmíonn an DNA nua seo chun na cealla a riaradh ar bhealach nua. I bprionsabal, is féidir na piléir a dhíriú ar chealla ar leith, agus mar sin beidh an gléas seo áisiúil chun galair ghéiniteacha a chóireáil, b'fhéidir. Beidh sé ar chumas dochtúirí othair le galair cosúil le galar Parkinson, SEIF, fiú ailse a chóireáil mar seo amach anseo. Uirlis san innealtóireacht ghéiniteach.
Francie Molloy
Is polaiteoir de chuid Sinn Féin i dTuaisceart Éireann é Francie Molloy. (Proinsias Ó Maolmhuaidh; rugadh 16 Nollaig 1950). I bhfothoghchán i mí Mhárta 2013, bhí sé tofa don chéad uair mar theachta parlaiminte do Lár Uladh.
Caisleán Oakham
Is caisleán suite i Rutland é Caisleán Oakham.
Glaramara
Is sceird i Sasana í Glaramara, atá suite i gCumbria.
Scooby-Doo, Where Are You!
Clár teilifíse Meiriceánach is ea Scooby-Doo, Where Are You!.
Buildwas Abbey
Is abtheach suite i Shropshire é Buildwas Abbey.
Contae St. Lucie, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae St. Lucie atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 277,789 duine ann. Is é Fort Pierce a phríomhbhaile contae. mion|Droichead Moores Creek i gContae St. Lucie
Glenridding Dodd
Is sceird i Sasana í Glenridding Dodd, atá suite i gCumbria.
Ór saorga
Cóimhiotal óraithe de chopar, sinc is stán a úsáidtear sa bhFrainc go príomha, ón 17ú céad ar aghaidh, i gcomhair clog, coinnealraí is rudaí sómasacha maisithe eile, agus i ndéanamh troscáin mhaisithe freisin.
Gunnamhiotal
mion|Baill a rinneadh as gunnamhiotal Is foirm cré-umha é an gunnamhiotal a bhí an-fhabhrach tráth chun gunnaí a dhéanamh. Sa ghunnamhiotal nua-aoiseach, bíonn timpeall 88% copair, 10% stain, agus beagán since. Tá airíonna maithe frithchreimneacha aige faoi na cúinsí a fhaightear i gcomhlaí agus gairis gaile eile a bhíonn i ngunnaí.
Lus buí Albanach
Planda bliantúil nó ilbhliantúil a fhásann 70 cm ar airde is ea lus buí Albanach nó ór Muire (Calendula officinalis). Rud beag greamaitheach don tadhall. Na duilleoga liánchruthach, na bláthchinn aonaracha suas le 7 cm ar leithead, na bláthóga gathacha seachtracha flannbhuí nó buí, i gcuid mhaith línte go minic, an toradh bádchruthach. Is planda coitianta gairdín é. Tá sé á shaothrú chomh fada sin agus san oiread sin áiteanna nach bhfuiltear lánchinnte cárb as dó, ach ceaptar go bhfuil sé dúchasach do dheisceart na hEorpa. Bhaintí feidhm as na peitil thriomaithe chun im a dhathú agus úsáidtear iad chun sailéid a mhaisiú. Bíonn na duilleoga inite freisin ach dobhlasta go minic.
Gunnán
Piostal aonbhairille le craos rothlaithe agus cuasáin i gcomhair 6 chartús, a chuireann cartús nua sa líne scaoilte go huathoibríoch tar éis gach scaoilte. Rinne Samuel Colt an chéad sampla praiticiúil i 1835, ag baint feidhm as gníomhú chocáil an chasúr scaoilte chun sorcóirbhairille na gcraoschuasán a rothlú céim ar aghaidh.
Séarlas V, Impire Naofa Rómhánach
Bhí Séarlas V (24 Feabhra 1500 - 21 Meán Fómhair 1558) ina Rí ar an Ísiltír Bhurgúnach (1506-1555), ar an Spáinn (1516-1556), ar an Napóil, ar an tSicil (1516-1554) agus ar na Rómhánaigh (1519-1558). Ba é Ard-Diúc na hOstaire (1519-1521) agus an tImpire Naofa Rómhánach (1530-1558) é. Sa Spáinn thugtaí Carlos I air.
Contae St. Johns, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae St. Johns atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 190,039 duine ann. Is é St. Augustine a phríomhbhaile contae.
High Crag (Helvellyn)
Is sceird i Sasana í High Crag, atá suite i gCumbria.
Tí Joe Mac
Is teach tábhairne é Tí Joe Mac atá suite i lár bhaile Chill Rónáin ar Inis Mór. Tá radharc ar chuan Chill Éinne aige.
Last of the Summer Wine
Coiméide Briotanach is ea Last of the Summer Wine. Thosaigh sé ag craoladh ar an 4 Eanáir 1973 agus chríochnaigh sé ar 29 Lúnasa 2010.
Contae Sumter, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Sumter atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 118,577 duine ann. Is é Bushnell a phríomhbhaile contae.
Helvellyn
Is sceird i Sasana í Helvellyn, atá suite i gCumbria.
A Troll in Central Park
Scannán beochana Meiriceánach is ea A Troll in Central Park a rinneadh sa bhliain 1994.
Glasluibh chruinn
Is planda í an ghlasluibh chruinn.
Mickey Brady
Is polaiteoir de chuid Shinn Féin i dTuaisceart Éireann é Mickey Brady. Rugadh ar an 7 Deireadh Fómhair 1950 é. I mí na Bealtaine 2015, toghadh é den chéad uair ina theachta parlaiminte do Iúr Cinn Trá agus Ard Mhacha. Bhí sé atoghadh sna Olltoghcháin i 2017 agus 2019.
Scafell Pike
Is sliabh i Sasana é Scafell Pike, atá suite i gCumbria.
Contae Taylor, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Taylor atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 22,570 duine ann. Is é Perry a phríomhbhaile contae.
Oragán cumhra
Planda ilbhliantúil, rud beag tomach, dúchasach d'ithreacha aolchloiche is cailce san Eoraip, réigiún na Meánmhara is an Áise is ea oragán cumhra. Na gais cearnach, na duilleoga ubhchruthach i bpéirí urchomhaireacha, na bláthanna beag déliopach bán nó scothchorcra/bándearg i spící tiubha. Saothraítear é mar luibh cistine, go minic faoin ainm oragán (oregano). Bíonn na plandaí a fhástar i dtíortha teo níos cumhra ná iad siúd ó thíortha measartha.
Naomi Long
Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann í Naomi Rachel Long (née Johnston), a rugadh ar an 13 Nollaig, 1971. Tá sí ina Ceannaire ar an bPáirtí Comhghuaillíochta ó Deireadh Fómhair 2016 leith.
Teastas Eorpach na Gaeilge
Is é TEG an chéad chóras teastasaithe d'fhoghlaimeoirí fásta Gaeilge a bhfuil baint aige le córas scrúduithe ALTE/Comhairle na hEorpa. Tá forbairt déanta ar a leithéid de chóras le haghaidh fhormhór na dteangacha eile san Eoraip cheana. Cabhraíonn an córas seo leis na foghlaimeoirí a gcuid staidéir a phleanáil agus aitheantas a fháil as an dul chun cinn atá déanta acu. Buntáiste eile a bhaineann leis an chóras seo ná go dtugann sé cruthúnas d’institiúidí oideachais agus d'fhostóirí maidir le cumas teanga agus iad ag roghnú iarrthóirí do chúrsaí, do phoist nó d'ardú céime. Tá tábhacht faoi leith leis seo ó tháinig forálacha Acht na dTeangacha Oifigiúla (2003) i bhfeidhm. Tá Ionad na dTeangacha in Ollscoil Mhá Nuad ina bhall de ALTE (Association of Language Testers in Europe) a dhéanann monatóireacht ar ábhar agus ar chaighdeán scrúduithe TEG.
Tá aitheantas oifigiúil faighte ag Ionad na dTeangacha Ollscoil Mhá Nuad ón Roinn Oideachais agus Scileanna do Mheánleibhéal 2 (B2) Teastas Eorpach na Gaeilge (TEG). Ciallaíonn sé seo go sásaíonn TEG Meáneibhéal 2 (B2) na critéir iontrála do chúrsaí fochéime agus iarchéime san Oideachas sna coláistí oiliúna.
Lake District
Is ceantar suite i gCumbria é Lake District.
Michelle Gildernew
Is polaiteoir de chuid Sinn Féin i dTuaisceart Éireann í Michelle Gildernew. Rugadh í ar an 28 Márta 1970. I mí Mheitheamh 2017, bhí sí tofa don chéad uair mar theachta parlaiminte do Fear Manach agus Tír Eoghain Theas.
Luíochán Rínníne
mion|clé Is éard atá i gceist le Luíochán Rinnín (Béarla: Rineen Ambush) ná ionsaí a dhearna baill ó Bhriogáid Láir an Chláir de chuid an IRA ar leoraí RIC in iarthar Chontae an Chláir ar an 22ú de mhí Meán Fómhair 1920. Fuair sé phólín bás san ionsaí ach go gearr ina dhiaidh sin tháinig deich leoraí lán le saighdiúirí Briotanacha (agus iadsan ag lorg an giúistís Alan Lendrum agus é á mharú ag an IRA roimhe sin). mion Cé go raibh dream mór saighdiúirí ag dul in ngleic leo, níor goineadh ach beirt óglaigh den IRA. Theith na hóglaigh ón láthair agus chuaigh siad i bhfolach sa tír.
Mar dhíoltas don luíochán, rinne na fórsaí Briotanacha ruathar ar bhailte sa cheantar; fuair cúigear sibhialtach bás agus leagadh 16 fhoirgnimh go talamh.
Buíán sailí
Is planda é an buíán sailí.
Lochlainn Ó Raifeartaigh
Fisicí teoiriciúil a rugadh i mBaile Átha Cliath ab ea Lochlainn Séamus Ó Raifeartaigh (11 Márta 1933 – 18 Samhain 2000). Rinne sé taighde ceannródaíoch ar theoiric na mbuncháithníní. D’fhoilsigh sé Group Structure of Gauge Theories (Grúpstruchtúr na dTomhasteoiricí, 1991) ar an taighde seo.
Optaic
mion|San optaic déantar staidéar ar scaipeadh [[Solas|solais.]] Is éard is optaic ann staidéar ar sholas is na hionstraimí atá bunaithe air.
Stair
Ar siúl le 4,000 bliain ar a laghad. Bhí scátháin ag na hÉigiptigh. Bhí teoiricí ar an solas ag na Gréagaigh, agus lionsaí (gloiní dóite). Leag Eoiclídéas síos dlíthe an fhrithchaithimh timpeall 300 RC. B'ábhar staidéir é sa Choláiste Impiriúil Míochaine sa tSín ón 7ú céad. Tá úsáid lionsaí chun radharc na súl a cheartú luaite le Roger Bacon sa 13ú céad. Cheap Galileo ceann de na teileascóip is luaithe i 1609.
Ón 17ú céad ar aghaidh tháinig optaic gheoiméadrach chun cinn chun cur síos ar fhrithchaitheamh is athraonadh trí sholas a shamhlú ina ghathanna a thaistealaíonn ina línte díreacha. Ach ag deireadh an chéid chéanna tugadh díraonadh solais faoi deara, rud a chiallaigh go raibh tréithe tonnacha ag solas.
Cosantóir luath ar theoiric thonnach an tsolais ab ea an fisicí Ollannach Christiaan Huygens, ach chloígh Newton leis an tseanteoiric, an teoiric choirpíneach, go raibh solas déanta as páirteagail nó coirpíní. Faoi 1804 léirigh Thomas Young trasnaíocht solais, ag cruthú gur thonn é.
Bhí an míniú le fáil ón tuiscint gur trasthonn ab ea solas. Faoi seo tuigtear gur áisiúil an dá dhearcadh ar nádúr an tsolais, an teoiric choirpíneach, cuimsithe san optaic gheoiméadrach, agus an teoiric thonnach, cuimsithe san optaic fhisiciúil.
Feidhmeanna
I measc na bhfeidhmeanna is nua-aoisí san optaic tá snáithíní optúla is a n-úsáidí sa teileachumarsáid, eilimintí optúla loighce, na ríomhairí optúla atá á bhforbairt is á dtuar, anailís Fourier i bpróiseáil is scagthástáil íomhánna, optaic oiriúnaitheach, léasair, holagrafaíocht, olltáirgeadh lionsaí casta plaisteacha, agus a lán eile.
Loughrigg Fell
Is sceird i Sasana í Loughrigg Fell, atá suite i gCumbria.
Abhainn Glenderamackin
Is abhainn suite i gCumbria í Abhainn Glenderamackin.
Contae Volusia, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Volusia atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 494,593 duine ann. Is é DeLand a phríomhbhaile contae.
Caisleán Ludlow
Is caisleán scriosta suite meánoiseach, suite i mbaile den ainm céanna sa chontae Shropshire, é Caisleán Ludlow. Seasann sé ar ros, a bhreathnaíonn amach ar Abhainn Tefeidiad. Bunaigh Walter de Lacy an caisleán is dócha, tar éis Choncas na Normannach agus bhí sé ar cheann de na céad caisleáin cloiche a tógadh sa Bhreatain.
Le linn an chogaidh chathartha, sa 12ú haois, d'athraigh úinéireacht an chaisleáin arís agus arís eile, idir de Lacy agus a chéile comhraic, agus neartaíodh é a thuilleadh le Túr Mór agus bábhún seachtrach mór.
I lár an 13ú haois, fágadh Caisleán Ludlow le huacht chuig Geoffrey de Geneville, a atógadh cuid den bábhún istigh, agus bhí an caisleán páirteach i gCogadh an Dara Barúin.
Fuair Roger seilbh ar an chaisleán sa bhliain 1301, agus leathnaigh sé an coimpléasc inmheánach de na foirgnimh a thuilleadh, agus choimeád an teaghlach Mortimer seilbh ar Ludlow ar feadh breis agus céad bliain.
An Gowan (abhainn)
Is abhainn suite i gCumbria, Sasana, í an Gowan.
Gurd
mion|Cineálacha gurd atá coitianta i ngairdíní agus siopaí inniu Tugtar gurd ar chuid mhaith ball d'fhine na Cucurbitaceae, go háirithe sna géinis Cucurbita agus Lagenaria ach uaireanta i ngéinis eile chomh maith. Bíonn na torthaí crua is an craiceann adhmadach, ar chruthanna is dathanna éagsúla. Is féithleoga reatha nó dreaptha le teannóga iad uile, le duilleoga maothánacha bosacha, bláthanna tonnadóirchruthacha, agus torthaí cruinne, piorra-chruthacha nó buidéalchruthacha. Ina measc tá guird mhaisithe le bláthanna buí, atá dúchasach do Mheiriceá, agus an buidéalghurd nó calbás.
Contae Wakulla, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Wakulla atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 55,043 duine ann. Is é DeFuniak Springs a phríomhbhaile contae.
Triteacál
Is éard is triteacál ann ná hibrid shaorga cruithneachta is seagail a thugann toradh is caighdeán gráinne gar dóibh siúd a bhaineann cruithneacht amach, ach i gcreasa fuara nach bhfásfadh ach seagal ann roimhe. A shaothrú ag leathnú sa Pholainn agus sa Rúis. De réir dealraimh, oiriúnaithe d'aeráid the thirim freisin.
Inis Mór
Tugtar Inis Mór go minic ar an oileán is mó de chuid Oileáin Árann amach ó chósta na Gaillimhe (i gContae na Gaillimhe) in iarthar na hÉireann. Is é Árainn ainm oifigiúil an oileáin, agus is é 'Árainn' freisin is mó a thugann muintir Oileáin Árann féin ar an oileán sin. Bunaithe ar 'Inishmore' an Bhéarla - leagan a cumadh sa 19ú céad - a tháinig an leagan truaillithe Gaeilge 'Inis Mór' chun cinn.
Tá Cill Rónáin, an baile measartha amháin atá ar an oileáin, tuairim agus 50 ciliméadar siar as cathair na Gaillimhe.
Tripineasóimiáis
Galair éagsúla de bharr ionfhabhtuithe le tripineasóim, prótasóin a ionfhabhtaíonn ainmhithe clóis is fiáine agus a fhaigheann isteach i ndaoine trí iompróirí feithide atá i gceist le Tripineasóimiáis (tugtar suanlagar na hAfraice air freisin). I gcás an ghalair Afracaigh, is í an tseitse an t-iompróir, agus tá sé coiteann ar fud na hilchríche. Is iad na siomptóim luatha ná fiabhras ard, tuirse, tinneas cinn, agus pianta sna hailt. De réir mar a théann an galar ar aghaidh, tarlaíonn anaemacht agus cliseadh na nduán is an ae. Faoi dheireadh bíonn tuirse thar na bearta ann, agus titeann duine i gcóma roimh bhás a fháil. I gcás an ghalair Mheiriceánaigh, sceartáin súmaire fola a scaipeann é, agus tá sé an-choiteann i Meiriceá Láir is Theas. Tugtar galar Chagas air ansin, as an lia Brasaíleach Carlos Chagas (1879-1934) a chuir síos air den chéad uair. Cuireann an galar seo isteach go minic ar pháistí. Is iad na siomptóim ghéara ná fiabhras, gríos, at an liatháin is na nód limfeach. Is féidir go leanfaidh sí i bhfoirm ainsealach le heaspa rithime cairdiaiche is stéigeanna borrtha.
Ardeaglais Naomh Pádraig, Nua-Eabhrac
Ardeaglais Chaitliceach atá suite i Nua-Eabhrac í Ardeaglais Naomh Pádraig.
Inis Mór
An Ghaeilge ar Inis Mór
Cé nach bhfuil An Ghaeilge chomh láidir ar Inis Mór 's atá sí ar Inis Oírr agus Inis Meáin, tá an Ghaeilge fós mar theanga an phobail ar Inis Mór. I ndaonáireamh 2016 fuarthas amach go bhfuil Gaeilge ag 81.3% de mhuintir an oileáin agus go labhraíonn 58.7% den ndaonra an Ghaeilge go laethúil.
Ardeaglais Naomh Pádraig, Nua-Eabhrac
James Renwick Jr. a dhear an ardeaglais i stíl an Athbheochan Ghotach. Cuireadh tús lena tógáil ar 15 Lúnasa 1858. Cuireadh an tógáil ar ceal le linn Cogadh Cathartha na Stát Aontaithe agus tosaíodh arís uirthi sa bhliain 1865. Cuireadh críoch ar an eaglais sa bhliain 1878. Tiomnaíodh í ar 25 Bealtaine 1879.
Menyanthes trifoliata
Géineas monitíopach de phlandaí bláthanna is ea Menyanthes, sa bhfine Menyanthaceae ina bhfuil an speiceas amháin Menyanthes trifoliata (Gaeilge: báchrán ). Tagann an t-ainm Menyanthes ó na focail Gréigis menyein, rud a chiallaíonn "ag nochtadh", agus anthos, a chiallaíonn "bláth", ag tagairt d'oscailt seicheamhach de bhláthanna ar an bhláthra.
Teddy Sheringham
Is iarimreoir sacair é Edward Paul Teddy Sheringham a rugadh ar 2 Aibreán 1966. D'imir sé sacair le Tottenham Hotspur, Manchester United, West Ham United agus Colchester United. Tá clú agus cáil aige de bharr dá chúil i gcraobh sraith na Seaimpíní 1999; Scoráil sé an chéad cheann agus thug sé cabhair don dara cheann, sna nóiméid dheireanacha den chluiche. Dá bharr bhuaigh Manchester trí chorn an bhliain sin.
Ord imoibrithe
Maidir le himoibriú ceimiceach, spleáchas ráta imoibrithe ar thiúchan imoibreáin. Má athraíonn ráta an imoibrithe díreach i gcomhréir le tiúchan imoibreáin ar leith, is imoibriú den chéad ord é i leith an imoibreáin sin. Má athraíonn sé i gcomhréir leis an tiúchan sin cearnaithe, imoibriú den dara hord i leith an imoibreáin is ea é. Is é an t-ord iomlán ná suim na n-ord i leith na n-imoibreán go léir.
Contae Union, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Union atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 15,535 duine ann. Is é Lake Butler a phríomhbhaile contae.
Elisha McCallion
Is polaiteoir de chuid Sinn Féin i dTuaisceart Éireann í Elisha McCallion. Rugadh í ar an 21 Deireadh Fómhair 1982. I mí Mheitheamh 2017, bhí sí tofa don chéad uair mar theachta parlaiminte do An Feabhal.
Gúta
Neamhord a tharlaíonn de bharr tiúchan ardaithe aigéid úraigh sa bhfuil is ea gúta, a dheasctar sna hailt is fíocháin bhoga. Mar thoradh, tarlaíonn ruaigeanna athfhillteacha airtrítis, ag cur isteach ar ordóg na coise go háirithe, le carnadh aigéid úraigh sna méara, maotháin na gcluas, agus na duáin.
Ní fios go beacht cad is bunús leis, ach ciapann sé fir mhurtallacha thar aon daoine eile.
Contae Washington, Florida
Is contae Meiriceánach é Contae Washington atá suite i stát Florida. Sa bhliain 2010, bhí daonra 24,935 duine ann. Is é Chipley a phríomhbhaile contae.
Little House on the Prairie
Clár teilifíse is ea Little House on the Prairie a bunaíodh ar shraith de leabhair.
Chris Hazzard
Is polaiteoir de chuid Sinn Féin i dTuaisceart Éireann é Chris Hazzard. Rugadh é ar an 20 Lúnasa 1984. I mí Mheitheamh 2017, bhí sé tofa don chéad uair mar theachta parlaiminte do An Dún Theas.
Rainer Maria Rilke
File Gearmáinise ón Ostair ab ea Rainer Maria Rilke (fíorainm: René Karl Wilhelm Johann Josef Maria Rilke), agus ar scríbhneoirí móra na Gearmáinise. Rugadh i bPrág i nDémhonarcacht na hOstaire agus na hUngáire ar an 4 Nollaig 1875. Shíothlaigh sé i dteach téarnaimh Valmont in aice le Montreux san Eilvéis ar an 29 Nollaig 1926, bás roimh am.
Is iad na dánta liriciúla an chuid is tábhachtaí dár chum sé, ach thairis sin tháinig prós, aistí agus a lán litreach óna pheann.
Saol
Oifigeach airm a bhí in athair René, Josef Rilke (1838-1906), ar dtús, ach nuair a saolaíodh an leanbh, bhí an t-athair tar éis éirí as an gceird mhíleata cheana féin, agus é ag obair don iarnród. Maidir le máthair an bhuachalla, Sophie "Phia" Entz, bean uaillmhianach a bhí inti a tógadh i dteaghlach saibhir, agus naoi mbliana i ndiaidh do René teacht chun saoil thit an pósadh as a chéile.
Bhí Phia trí chéile ar fad ag bás a céad linbh aon bhliain déag roimh bhreith an mhic, agus rinne sí iarracht René a thógáil mar a bheadh cailín ann: chuireadh sí sciortaí air agus d'fhágadh sí a chuid gruaige gan bearradh. "Athbhreith" is brí leis an ainm Fraincise "René" féin, is é sin, athbhreith an chéad linbh.
Sna blianta 1892-1895 bhí sé á theagasc go príobháideach lena ullmhú don Ardteistiméireacht, nó Matura. Bhain sé amach an teastas seo agus chuaigh sé ag staidéar stair ealaíon, litríocht agus fealsúnacht. Níor mhair sé ansin ach bliain sula ndeachaigh sé le dlí mar ábhar staidéir.
Sa bhliain 1897 casadh Lou Andreas-Salome air i München. Scríbhneoir mná ab ea Andreas-Salome a raibh cuid mhór taistil déanta aici, agus cé go raibh sí pósta agus í ní ba shine ná eisean thit René i ngrá léi. Bhí cumann grá acu agus chuidigh Lou leisean teacht i gcrann mar scríbhneoir. Ba ise a mhol dó an t-ainm "Rainer" a ghlacadh in áit "René". clé|mion|Rilke agus Clara Rilke-Westhoff 1901 Sa bhliain chéanna d'aistrigh Rainer óg go Beirlín sna sálaí ag Lou. Ansin chuir sé aithne ar chuid mhaith d'ealaíontóirí agus d'intleachtóirí a linne.
Thaistil sé an Iodáil agus an Rúis, agus casadh na scríbhneoirí Lev Tolstoy agus Boris Pasternak air. Sa bhliain 1900 d'éirigh Lou as an gcumann grá leis agus casadh dealbhóir óg mná air, Clara Westhoff, a phós sé gan mhoill.
Bhí an saol i bPáras crua go leor ar dtús, nó ní raibh sé i dtaithí na háite roimhe sin. Mar sin féin tréimhse bhisiúil a bhí ann, nó d'éirigh le Rilke an leabhar a scríobh faoi Rodin, ar chaith sé seal ag obair ina rúnaí dó, agus thairis sin, thosaigh sé ag scríobh an t-aon úrscéal amháin a tháinig óna pheann, mar atá, Die Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge ("Nótaí Mhalte Laurids Brigge"), leabhar eisprisiúnach dírbheathaisnéisiúil a chaitheas súil ar chéad óige an údair agus ar a shaol i bPáras araon. Ainm é Malte Laurids Brigge a bhfuil blas na Danmhairgise air agus nach bhfuil baint ar bith aige leis an Ostair ná le deisceart na Gearmáine. mion|Clara Rilke-Westhoff, 1905|clé Sa bhliain 1906 casadh Sidonie Nádherny von Borutin ar Rilke. Cé nach raibh cumann grá ná craicinn eatarthu, ba leasc le Rilke í a fheiceáil i gcuideachta fir eile, agus rinne sé a dhícheall le caidreamh Sidonie leis an scríbhneoir Karl Kraus a chur ó mhaith.
Guthlorg
Samhlú infheicthe d'airíonna guth duine, anailís speictreagrafach de ghnáth. Saothraíodh sna 1960idí é, ar chosúlacht le méarlorg agus an smaoineamh go mbeadh sé uathúil do dhuine. Baineadh feidhm as i gcúiseanna dlí sna Stáit Aontaithe, ach níor cruthaíodh a uathúlacht go cuimsitheach ar chor ar bith. Tá forbairtí ar siúl an t-am ar fad, le cabhair ríomhairí is mionmhicreafón feabhsaithe go háirithe, agus tá muinín lucht dlí as ag fás.
Rainer Maria Rilke
Saol
Sna blianta seo bhí Rilke cairdiúil le Mathilde agus Karl Gustav Vollmoeller, deirfiúr agus deartháir a bhí ina n-ealaíontóirí, agus aithne aige orthu óna laethanta i mBeirlín, nuair a bhí an cumann aige le Lou Andreas-Salome. Cheadaigh Mathilde dó úsáid a bhaint as a stiúideó-se, agus chuaigh sé cúpla uair go dtí an Iodáil le teagmháil ar Karl Gustav ansin.
Chríochnaigh Rilke an t-úrscéal Malte Laurids Brigge i Leipzig sa bhliain 1910. Ina dhiaidh sin ní raibh sé in ann mórán a scríobh ar feadh i bhfad. Chaith sé na blianta fada ag cur Gearmáinise ar leabhair Fhraincise. clé|mion|27 Nollaig 1918 Rilke i lár,  leis an nuachtán "Narodni listy" agus an teideal: an tUachtarán T. G. Masaryk Thosaigh sé ag cumadh na ndánta sa tsraith Duineser Elegien, ach níor tháinig deireadh leis an obair seo ach sa bhliain 1922. Scéal eile áfach gur foilsíodh eagrán nua dá ghearrscéal fhada Die Weise von Liebe und Tod des Cornets Christoph Rilke ("An tAmhrán Tíre faoi Shaol agus faoi Bhás an Mheirgire Christoph Rilke") sa bhliain 1912, agus bhí an-ráchairt agus gnaoi na léitheoirí air an turas seo, murab ionann agus sa bhliain 1906, nuair a tháinig an scéal i gcló an chéad uair.
Sna blianta 1914-1916 bhí cumann grá aige le bean eile darbh ainm Lou - an t-ealaíontóir Lou Albert-Lasard. Ansin tháinig fórsaí armtha na hOstaire ar a lorg agus b'éigean dó dul sna saighdiúirí i Vín. Bhí cara sa chúirt aige agus sheachain sé trinsí an chogaidh, agus cuireadh ag obair i gcartlann an airm é. Go gairid ina dhiaidh sin saoradh ón arm é agus chuaigh sé ar ais go München, áit ar chaith sé an chuid is mó de bhlianta an chogaidh. Mar sin féin bhain druileáil an airm an-stangadh as agus arís ní raibh sé in ann a dhath a scríobh ar feadh i bhfad.
I ndiaidh an chogaidh chuaigh Rilke go dtí an Eilvéis. B'ansin a chuir sé an dlaíóg mhullaigh ar Duineser Elegien agus chum sé roinnt dánta eile. Thosaigh a shláinte ag teip air, áfach, agus chaith sé tréimhsí fada sna tithe téarnaimh, ag déanamh gurbh í an eitinn a bhí air, b'fhéidir. Le fírinne is é an galar a bhí i gceist ná leoicéime de chineál neamhghnách nach raibh na dochtúirí in ann a aithint ná a dhiagnóisiú ach go gairid roimh a bhás.
Sna blianta sin chuir Rilke spéis san fhaisisteachas a bhí díreach ag teacht ar an bhfód san Iodáil, agus Mussolini ag rith damhsa. Bhí sé barúlach nach raibh i rudaí cosúil leis an tsaoirse, an cine daonna nó an t-idirnáisiúntán ach teibíochtaí ar dhóbair dóibh an Eoraip a stróiceadh as a chéile ar fad. Dealraíonn sé áfach go raibh sé idir eatarthu faoi úsáid na láimhe láidre sa pholaitíocht.
D'éag Rilke ar an 29 Nollaig 1926 i dteach téarnaimh Valmont-sur-Territet in aice le Montreux. Tá sé adhlactha i Rarogne, cóngarach d'áit a bháis.
Gaeilge
Mórshaothar de chuid Rilke é Marbhnaí Duino, aistrithe ag Máire Mhac an tSaoi. Tá Marbhnaí Duino ar cheann de na dánta fada is tábhachtaí dar scríobhadh san Eoraip sa 20ú haois, máistirshaothar diamhair a scríobh an file i dtreo dheireadh a shaoil, a dhíríonn ar cheisteanna móra faoin mbeatha dhaonna a chaitear faoi scáil na síoraíochta.
Aistriúchán Mháire Mhac an tSaoi ar shaothar Rilke is ábhar don tsraith scannán Marbhnaí Duino agus Pól Ó Gallchóir a chum an dráma aonair dátheangach Mo Bhagáiste bunaithe ar dhírbheathaisnéis cháiliúil Sheosaimh Mic Griann, Mo Bhealach Féin.
Saothar
mion|Uaigh Rainer Maria Rilke sa chill in Raron, san Eilvéis mion
Paul Maskey
Is polaiteoir de chuid Sinn Féin i dTuaisceart Éireann é Paul John Maskey. Rugadh é ar an 10 Meitheamh 1967. I mí Mheitheamh 2011, bhí sé tofa don chéad uair mar theachta parlaiminte do Bhéal Feirste Thiar.
Scéithín uisce
Is planda é an scéithín uisce.
Ruaidhrí Ó Báille
Is úrscéalaí Éireannach é Ruaidhrí Ó Báille. Scríobh sé na leabhair Dúnmharú ar an Dart agus An Tobar. Foilsíodh an t-úrscéal Dúnmharú ar an Dart i 1989.
Orgán (ceol)
250px|mionsamhail|clé|Píborgán in Église Saint-Thomas i Strasbourg na Fraince Gléas mór ceoil ina bhfuil cófra aeir, a choimeádtar lán le boilg, a ligtear amach faoi bhrú trí chomhlaí isteach i bhfeadáin éagsúla miotail is adhmaid d'fhaid is crónna éagsúla. Oibrítear na comhlaí le méara ar mhéarchláir a oibríonn méara agus/nó cosa an tseinnteora. Déanann gach feadán nóta ceoil ar leith, le hairde, tonndath is déine ar leith. Is féidir leis an orgán grúpaí feadán a sheinm ag an am céanna trí raon cnaipí, a dtugtar stadanna orthu, a bhrú isteach nó a tharraingt amach. Tugtar clárú ar raon stadanna ar leith. Go minic bíonn a dó nó a trí de mhéarchláir le hoibriú ag na lámha is ceann nó dhó ag na cosa. Tá orgáin leictreonacha ann freisin ina gcruthaítear na nótaí ceoil le leictreamaighnéid, ascaltóirí leictreonacha is callairí, atá an-dlúth i gcomparáid leis na horgáin mhóra mheicniúla.
Fincín beag
Is planda é an fincín beag.
Naomh Séamas Beag
Duine den Dáréag Aspal Íosa ba ea Naomh Séamas Beag.
Orgán bairille
Gléas ceoil meicniúil. Trí lámh ar a thaobh a rothlú, séideann an seinnteoir aer isteach i mboilg agus rothlaíonn sorcóir atá feistithe le pionnaí a ligeann aer isteach i sraith píobán. Cinneann leagan amach na bpionnaí na píobáin a fhuaimníonn agus cathain le linn an rothlaithe a sheinneann siad. Gléas ársa atá ann: d'úsáidtí san 18ú-19ú céad é chun iomainn a sheinm in eaglaisí. Bhíodh sé in úsáid go dtí le déanaí mar ghléas sráide, uaireanta le peata moncaí ina shuí anuas air.
Tony Cascarino
Is iarimreoir sacair é Anthony Guy ("Tony") Cascarino (1 Meán Fómhair 1962 a rugadh é). Thosaigh "Cas" (mar a thugtar air uaireanta) ag imirt le Gillingham i Sasana. Bhog sé ar aghaidh go Millwall, áit a raibh sé féin agus Teddy Sheringham ina bpáirtnéirí tosaithe le chéile.
Uaidh sin chuaigh Cas ar aghaidh chuig Chelsea, áit nár éirigh rómhaith leis. Níor tháinig mórán feabhas ar chúrsaí dó nuair a ndeachaigh sé ó thuaidh chuig na Ceiltigh in Albain, shínigh sé do Liam Brady nuair a bhí seisean ina bhainisteoir. Níor éirigh rómhaith leis ach scóráil sé cúl amháin in aghaidh Rangers san Old Firm derby, rud a chabhraigh leis gaol níos fearr a bheith aige leis an lucht leanúna ansin ná mar a bhí le leantóirí Chelsea F.C., áit a fuair sé go leor ídiú.
D'imir Cascarino freisin leis an fhoireann náisiúnta Phoblacht na hÉireann.
Guth
mion|Téada an ghutha Sa duine, tagann anáil ó na scamhóga, agus baineann an anáil seo athshondas as na téada gutha chun fuaim a dhéanamh. Is féidir an teannas sna téada a athrú ó am go chéile, agus athraíonn sé sin minicíocht na fuaime a ghintear.
Feidhmíonn an píobán garbh, an teanga, an béal, is an tsrón mar a bheadh feadáin athshondacha iontu chun an bhunfhuaim a athrú ar shlite éagsúla agus fuaim dheireanach iomlán an ghlóir a thabhairt amach.
Modhnaítear déine an ghlóir trí mhéid na hanála ó na scamhóga a mhodhnú. Trí stiúradh na dtéad is na teanga sa bhéal, déantar na minicíocht aí sa ghuth a chinntiú.
Baile Geithligh
Is baile suite i gContae Aontroma é Baile Geithligh.
Dréimire buí
Is planda é an dréimire buí (Blackstonia perfoliata). Fásann sé sna tíortha timpeall na Meánmhara agus isteach in iarthuaisceart na hEorpa.
Tritheamh
mion|300x300px|, « Les convulsionnaires de Saint-Médard » le Catherine-Laurence Maire Crapadh ainneonach na matán uile sa cholainn is ea tritheamh (iolra, trithí), le frangaí ar fud na colainne, meallta na súl ag rolladh, riospráid shéideánach, agus fiacla teannta le chéile go daingean.
Is féidir go dtarlóidh sé mar thoradh ar thitimeas nó suaitheadh meitibileach, nó mar fhreagairt ar fhiabhras i bpáistí.
Mám Hardknott
Is mám suite i gCumbria é Mám Hardknott.
Old Man of Coniston
Is sceird i Sasana í Old Man of Coniston, atá suite i gCumbria.
Baile Linne
Is baile atá suite i ndeisceart Chontae Aontroma é Baile Linne (Béarla: Ballylinney). Tá sé in aice Bealaigh Chláir.