cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Seachtain Faisin Nua-Eabhrac
2015
Ba í an t-aisteoir Jamie Brewer an chéad bhean le siondróm Down a shúil an cairpéid dearg ag Seachtain Faisin Nua-Eabharc, rinne sí é seo don dearthóir Carrie Hammer.
I mí na Nollag 2015, d'fhógair an CDFM gur fhostaigh siad an Grúpa Comhairleach Bostún chun athbhreithniú a dhéanamh ar leagan amach Seachtain Faisin Nua-Eabhrac ionas gur féidir leo téigh in oiriúint leis na hathruithe ar fad ó na meáin shóisialta. Rogha amháin atá á iniúchadh is ea an t-imeacht a chur ar leataobh, agus ceapacháin seomra taispeána príobháideach de dhearaí an tséasúir seo chugainn do cheannaitheoirí agus taispeántas faisin phoiblí ag taispeáint marsantas sa séasúr do thomhaltóirí.
Táirgeadh na chéad taispeántas éadaí fir tiomanta do Sheachtain Faisin Nua-Eabhrac, ar a dtugtar "Seachtain Faisin Nua-Eabhrac: na bhFear".
2016
Chríochnaigh an séasúr le roinnt dearthóirí ag triail le, nó ag beartú glacadh leis an sampla de "féach anois, ceannaigh anois", le hearraí ar fáil ón ardán taispeántais láithreach ón taispeántais (nó fiú i rith), in ionad sé mhí ina dhiaidh. Ba iad brandaí ar nós Burberry, a bhí i gceannas ar an athrú seo cé gur féidir turgnaimh san fhormáid a rianú siar go dtí taispeántais níos luaithe ag dearthóirí ar nós Diane von Furstenberg mion
Tinreamh
Go hiondúil is i bhfoirm creidiúnaithe a thugtar cead isteach chuig seónna ag Seachtain Faisin Nua-Eabhrac, le himeachtaí sonracha trí chuireadh amháin. Is dearthóirí eile, daoine cáiliúla agus daoine a bhfuil tionchar acu ar na meáin shóisialta iad an chuid is mó den lucht freastail ama.
Gan "oifigiúil" Seachtain Faisin Nua-Eabhrac
In ainneoin éileamh CDFM an féilire “oifigiúil” do Sheachtain Faisin Nua-Eabhrac a cur ar siúl, agus de réir mar a mhaíodh i bhfoilseacháin mar Women's Wear Daily, tá sé curtha in iúl i bhfoilseacháin mar The Fashion Law go bhfuil "beagán, in aon cheann, cearta dlíthiúla in ainm SFNE" ag CDFM. Mar sin, tá cearta trádmhairc fós doiléir, fiú sa chás is fearr.
Dlíthíocht trádmharc
Sa bhliain 2013, chláraigh Fashion Week Inc., a bhunaigh feidhmeannach gnó Trisha Paravas, na trádmharcanna "New York Fashion Week", "NYFW", agus "NYFW The Runway Shows" le húsáid i gcomhar le táirgeadh de na taispeántas faisin do thomhaltóirí tar éis an scláta reatha de Thaispeántas Faisin Nua-Eabhrac a aithint ach le cuireadh agus dearadh é do ghairmithe tionscail agus do na meáin.
Sheol Trisha Paravas taispeántais leathbhliantúil i mí na Nollag 2013 agus tugadh "Taispeántais Sheachtain Faisin Nua-Eabhrac". Tar di spéis mór a tharraingt isteach ar a céad cúpla taispeántais, réitigh sí chun athbhrandáil a dhéanamh. Ag an am, deir Paravas nach raibh aon trádmharc comhdaithe do "New York Fashion Week", in éineacht leis an ngiorrúcháin "NYFW".
Bhí easpa clárúcháin ag Comhairle Dearthóirí Faisin Mheiriceá (CDFM) do na trádmharcanna "New York Fashion Week", agus rinne siad iarracht clárúcháin Fashion Week Inc a chur ar ceal. Mar sin féin, níor éirigh leis an CDFM ina iarracht chun trádmharc "Seachtain Faisin Nua-Eabhrac" de chuid Fashion Week, Inc. a chur ar ceal.
Ar 28 Meitheamh, 2016, chomhdaigh Fashion Week Inc. agus a POF Trisha Paravas cas dlí ar feadh $ 10 milliún i gcoinne CDFM agus WME-IMG le haghaidh góchumadh trádmharc, sárú trádmharc, ainmniú bréagach tionscnaimh, caolú, agus iomaíocht éagórach.
Ar 12 Lúnasa, 2016, shéan an chúirt tairiscint Paravas and Fashion Week Inc. le haghaidh réamh-urghaire. Dúirt an Breitheamh Koeltl, cé go bhfuil cearta ag Fashion Week Inc. i dtrádmharc Sheachtain Faisin Nua-Eabhrac, go bhfuil na cearta sin "teoranta" do "díolacháin ghníomhaireachtaí ticéad siamsaíochta ar líne". Ar an láimh eile, deir an chúirt go bhfuil cearta sa marc ag CDFM agus WME IMG maidir le “raon leathan taispeántas faisin a eagrú agus a tháirgeadh”.
Diarmaid mac Conaing
Rí Bhreá de chlann Uí Chonaing as Cnóbha, de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Diarmaid mac Conaing (Sean-Ghaeilge Diarmait mac Conaing) (bás 786). Conaing mac Amhalaí (bás 742) ba ea a athair agus brother of Congalach mac Conaing (bás 778) a dheartháir, iar-ríthe beirt. Bhí sé i gcoróin ón mbliain 778 go dtí 786.
Bhí feachtas déanta ag an Ardrí, Donnchadh na Mí (bás 797), éadan na Laigean sa bhliain 780, agus ansin rinne sé síocháin. An bhliain dár gcionn, tharla Cath Rig idir Síol Aodha Sláine agus the Uí Garrchon na Laigean agus maraíodh a rí, Cú Chongelt mac Con Mella. Bhí Breá curtha faoina smacht ag Donnchadh sa bhliain 778, ach ní insítear sna annála Éireann an é go raibh chuid de fheachtas Donnchadha a bhí i gceist, nó dúshlán ar thaobh fhir Bhreá, iad sin nó aighneas teorann ach amháin. Tá sé suntasach go raibh an dá chlann Shíol Aodha Sláine, Uí Chearnaigh agus Uí Chonaing, ag troid le chéile. Bhí Diarmaid agus a chol ceathrar Conaing mac Dúnghaile i gceannas Uí Chonaing.
João Sousa
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Phortaingéil é João Sousa. Rugadh é ar an 30 Márta 1989.
Diarmaid mac Conaing
Sa bhliain 786, maraíodh Febordaith, abb Tuiléin, is amhlaidh ag Síol Aodha Sláine. Bhain Donnchadh díoltas as an eachtra seo nuair a chloígh sé arm Shíol Aodha Sláine i gCath Lia Finn. Maraíodh Diarmaid, i dteannta lena ghaol, Conaing mac Dúngaile Bhí an dá chlann, Uí Chearnaigh agus Uí Chonaing, arís ar an bhfód.
Neymar
Vótáladh é mar Imreoir na Bliana ag Ligue 1. Tá sé ar an tríú peileadóir is airde pá.
Luathshaol
Rugadh é i Mogi das Cruzes, São Paulo. Tráth dá raibh, ba pheileadóir a athair. Sa bhliain 2003, bhog Neymar lena theaghlach go São Vicente, áit ar thosaigh sé ag imirt don fhoireann óige Portuguesa Santista Ansin, níos déanaí, sa bhliain 2003, bhog siad go Santos, áit a ndeachaigh Neymar isteach i Santos FC. Ag a chúig bhliain déag d'aois, bhí sé ag tuilleamh deich míle reais in aghaidh na míosa. Ansin cheannaigh a chlann a chéad shealúchas in aice leis an Vila Belmiro. Ag a seacht mbliana déag d'aois, shínigh sé a chéad chonradh gairmiúil iomlán le Santos FC
Stíl imeartha
Imríonn Neymar go príomha mar bhuailteoir lárnach, an dara stailceoir, an t-eascóir Is minic a imríonn sé ar aghaidh chun cinn don chlub agus don tír araon i bhfoirmiú 4-3-3 na foirne. Bhí sé spreagtha ag Lionel Messi, Cristiano Ronaldo, Andrés Iniesta, Xavi agus Wayne Rooney
An Bheithigh
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Bheithigh air:
Géarchéim Rúis-Úcránach, 2021-2022
Cuireadh tús leis an ngéarchéim Rúis-Úcránach i mí na Samhna 2021 nuair a thosaigh go leor fórsaí de chuid na Rúise ag bailiú ag an teorainn leis an Úcráin. Meastar go raibh tuairim is 190,000 saighdiúir de chuid na Rúise seolta i dtreo Úcráin idir Samhain 2021 agus Feabhra 2022. Thosaigh an Cogadh Rúis-Úcránach ar 21-23 Feabhra 2022.
Cúlra
Bhí an Chrimé ionghafa ag an Rúis sa bhliain 2014. Cúige de chuid Úcráin a bhí ann roimh 2014. In 2014 d’ordaigh Putin saighdiúirí faoi cheilt isteach sa gCrimé agus ghabh an Rúis seilbh ar an réigiún iomlán.
Cainteanna
mion|clé|An [[Donbas]]
Ó mhí na Samhna 2021 ar aghaidh, bhí an teannas ag ardú idir an Rúis agus an Úcráin, agus go leor fórsaí de chuid na Rúise ag bailiú ag an teorainn.
Eagraíodh cruinniú mullaigh idir ECAT agus an Rúis idir 11-13 Eanáir 2021.
I mí Feabhra, bhí sé ráite Vladimir Putin nach raibh feidhm a thuilleadh le Comhaontaithe Síochána Minsk a aontaíodh in iarracht an teannas idir easaontóirí i bhfabhar na Rúise in Oirthear na hÚcráine agus an Rialtas Úcránach a mhaolú.
An Roinn Airgeadais agus Pearsanra
Is roinn de chuid rialtas Thuaisceart Éireann í an Roinn Airgeadais agus Pearsanra.
Strath Aibhne
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Deas é Strath Aibhne.
Neicreapholaitíocht
Is éard atá i gceist leis an neicreapholaitíocht ná úsáid a bhaint as cumhacht shóisialta agus pholaitiúil le rá go mairfidh daoine áirithe agus go bhfaighidh daoine eile bás. Nuair a chuirtear an neicreapholaitíocht i bhfeidhm, cruthaíonn sí rud a dtugann Achille Mbembe saol an bháis air, .i. “foirmeacha nua agus uathúla den saol sóisialta ina gcuirtear daonraí ollmhóra faoi choinníollacha maireachtála a thugann stádas na marbh beo dóibh.” Ba é Mbembe, údar On the Postcolony, an chéad scoláire a rinne iniúchadh domhain ar an téarma ina alt a foilsíodh sa bhliain 2003, agus ina dhiaidh sin, ina leabhar ar a bhfuil an teideal céanna (2019). Aithníonn Mbembe an ciníochas mar phríomhspreagthóir na neicreapholaitíochta, ag rá go n-íslítear saol daoine ciníochaithe ar bhealach córasach, agus go dtugtar i dtaithí ar an gcaillteanas iad.
Am Uilíoch Comheagartha
Is é an tAm Uilíoch Comheagartha, nó UTC, an bunús atá ar an gcóras ama sibhialtach. Is ionann é agus an t-am adamhach, ar nós méid suimeálach soicindí, ná le UT1, ar nós méid codánach soicindí. Réitítear criosanna ama ar fud an domhain i bhfoirm comheagartha, ionas go bhfuil siad méid áirithe uair ar aghaidh nó chun deiridh ar UTC.
Aikajärjestelmä
Airgeadra cúltaca
mion|airgeadraí cúltaca Airgeadra eachtrach a bhíonn i seilbh bainc cheannais is ea airgeadra cúltaca
Stair
'Sé dollar na Stáit Aontaithe ar an airgeadra cúltaca is mó ó na 1920idí ar aghaidh. Ach sa Mhórchúlú Eacnamaíochta, dúnadh síos rialtas Mheiriceá ag tráth amháin. Bhí baol ann go rithfeadh an tír as airgead reatha chun iasachtaí a íoc, rud a tharraingeodh fíor-dhrochmheas ar na Stáit Aontaithe mar fiachóir. Dá dtarlódh sé, bheadh an baol ann go ngearrfadh tíortha eile ráta úis níos airde ar an tír d’iasachtaí as seo amach, agus go dtarraingeofaí amhras ar an dollar mar airgeadra cúltaca idirnáisiúnta. clé|mion
Daniel Evans
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Ríocht Aontaithe é Daniel Evans. Rugadh é ar an 23 Bealtaine 1990. Rangaíodh é chomh hard le huimhir 22 (2021).
Daithí Ó Riada (An Clár)
Is iománaí é Daithí Ó Riada, nó David Reidy mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é sa bhliain 1993. Is as Contae an Chláir é.
Richard Gasquet
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Fhrainc é Richard Gasquet. Rugadh é ar an 18 Meitheamh 1986.
Taigh na h-Uiseig
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Deas é Taigh na h-Uiseig.
Hulk
mion Carachtar de chuid DC Comics is ea Hulk.
Flann mac Conghalaigh
Rí Bhreá de chlann Uí Chonaing as Cnóbha, de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Flann mac Conghalaigh (Sean-Ghaeilge Flann mac Congalaig) (bás 812). Congalach mac Conaing (bás 778), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 786 go dtí 812.
Bhí Síol Aodha Sláine cloíte go dona sa bhliain 786 ag an Ardrí, Donnchadh na Mí (bás 797), de Chlann Cholmáin. Sa bhliain 795, mharaigh Flann mac Dhonnchadha, Conn, ag fleá i dtigh Cumalcaich. Deirtear maidir le bás Choinn: ''Coirm do-ronadh la h-ua Olcáin ''issedh dot chath de linn gráin, ''Tuctha descaid do ó Flann ''co ruc a cend o bebail. Coirm do rinneadh ag Ua Olcain, a caitheadh de lean gráin, Tugadh deascadh dó ag Flann a rug a cheann ó bhás.
An Tòrr Breac
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Deas é an Tòrr Breac.
An Roinn Cultúir, Ealaíon agus Fóillíochta
Ba roinn de chuid rialtas Thuaisceart Éireann í an Roinn Cultúir, Ealaíon agus Fóillíochta a bhí ann ó 1999 go 2016.
Paolo Lorenzi
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Iodáil é Paolo Lorenzi. Rugadh é ar an 15 Nollaig 1981.
Colm Ó Spealáin
Is iománaí é Colm Ó Spealáin, nó Colm Spillane mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 1 Iúil 1993. Is as Contae Chorcaí é.
An Roinn Fiontar, Trádála agus Infheistíochta
Is roinn de chuid rialtas Thuaisceart Éireann í an Roinn Fiontar, Trádála agus Infheistíochta.
Músclóir (bitheolaíocht)
Is fachtóir tras-scríofa próitéine músclóir tras-scríofa. Méadaíonn sé tras-scríobh géine nó tacar géinte. Próitéiní nasctha ADN is ea an chuid is mó de na músclóirí agus iad ag nascadh le feabhsaitheoirí nó le heilimintí spreagthóra.
Déanann an chuid is mó de na músclóirí nascadh le láthair ADN atá istigh i spreagthóir nó gar dó agus imoibriú próitéin-próitéin a dhéanamh leis an innealra ginearálta tras-scríofa (polaiméaráis ARN agus fachtóirí ginearálta tras-scríofa), rud a chabhraíonn le nascadh an innealra úd leis an spreagthóir. Tugtar an “láthair mhúsclóra” ar an láthair ADN a nascann an musclóir leis. An chuid den mhúsclóir a dhéanann imoibriú próitéin-próitéin leis an innealra ginearálta tras-scríofa tugtar “réigiún músclóra” air. An chuid den innealra ginearálta tras-scríofa a dhéanann innealra ginearálta tras-scríofa leis an músclóir tugtar “sprioc músclóra”.
Dail Chluaidh
Is ceantar suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Deas é Dail Chluaidh.
Fernando Verdasco
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Spáinn é Fernando Verdasco. Rugadh é ar an 15 Samhain 1983.
Víreas sincítiach riospráide
Is víreas coitianta, tógálach é an víreas sincítiach riospráide (VSR), ar a dtugtar an víreas sincítiach riospráide (VSRd) agus an t-ortainiúmaivíreas daonna freisin, is cúis le hionfhabhtuithea an chonair riospráide. Is víreas ARN aonribe cialldhiúltaí é. Díorthaítear an t-ainm ó na cealla móra ar a dtugtar sincítiam a chruthaítear nuair a thagann cealla ionfhabhtaithe le chéile. Is é an VSR an chúis aonair is coitianta do naíonáin le hionfhabhtuithe riospráide a thabhairt chun an ospidéil, agus tá ath-ionfhabhtú fós coitianta níos déanaí sa saol: is pataigin thábhachtach í i ngach aoisghrúpa. Is gnách go mbíonn rátaí ionfhabhtaithe níos airde i rith míonna fuara an gheimhridh, rud is cúis le broincíníteas i naíonáin, slaghdáin i measc daoine fásta, agus tinnis riospráide níos tromchúisí mar niúmóine i ndaoine scothaosta agus daoine a bhfuil daoine a bhfuil imdhíon-lagaithe.
Is féidir le an VSR ráigeanna a chruthú sa phobal agus in ospidéil araon. Tar éis ionfhabhtú tosaigh trí na súile nó na srón, ionfhabhtaíonn an víreas cealla eipitéiliach a an aerbhealaigh uachtair agus íochtair, rud a fhágann athlasadh, damáiste cille, agus bac aerbhealaigh. Tá modhanna éagsúla ar fáil chun an VSR a bhrath agus a dhiagnóisiú víreasach lena n-áirítear tástáil antaiginí, tástáil mhóilíneach, agus saothrúchán víreasach. I measc na bpríomhbhearta coiscthe tá níochán lámh agus dlúth - theagmháil le daoine ionfhabhtaithe a sheachaint; tá úsáid phróifiolacsach palivizumab ar fáil freisin chun ionfhabhtú VSR a chosc i naíonáin ard-riosca. Faoi láthair, níl aon vacsaín i gcoinne VSR, cé go bhfuil go leor á bhforbairt.
Tá cóireáil le haghaidh tinneas tromchúiseach tacúil go príomha,  lena n-áirítear teiripe ocsaigine agus tacaíocht análaithe níos airde le brú leanúnach dearfach ar aerbhealaí (BLDA) nó ocsaigin ardshreafa sróine, de réir mar is gá. I gcásanna ina bhfuil cliseadh riospráide tromchúiseach, d'fhéadfadh go mbeadh gá le hionsá tiúibe agus aeráil mheicniúil. Is é Ribavirin an t-aon chógas frithvíreasach atá ceadúnaithe faoi láthair le haghaidh an ghalair VSR i leanaí, cé go bhfuil a úsáid fós conspóideach. <references group="lower-alpha" />
Pohjola
Is éard is Pohjola ann ná áit éigin i miotaseolaíocht na Fionlainne, ag déanamh tagartha do Pohja (an tuaisceart), mar aird an chompáis, an Tír Thuaidh — na réigiúin artacha go léir, agus sa chruinne den Kalevala, tír na Sámach.
An Roinn Fostaíochta agus Foghlama
Is roinn de chuid rialtas Thuaisceart Éireann í an Roinn Fostaíochta agus Foghlama.
Pohjola
Sa mhiotaseolaíocht, is í Louihi bean luí Pohjola, droch-chailleach a bhfuil an-chumhacht aici. Gaibhníonn an t-ollghabha Seppo Ilmarinen Sampo ar a hordú agus tugann sé di é mar choibhche ar a hiníon. Is éard is Sampo ann ná muileann draíochtúil na flúirse, cosúil le Corn na bhfuíoll, a mhaistríonn amach fairsingeacht ar son mhuintir Pohjola, ach tá a chlaibín maistridh mar shiombail áirse na firmiminte, breactha le réaltaí, ag rothlú ar ais lárnach nó philéar an Domhain. Cuireann pearsanta eile ón Kalevala ceiliúir pósta ar iníonacha Pohjola chomh maith: an t-eachtránaí Lemminkäinen san áireamh, agus an saoi mór Väinämöinen. Éilíonn Louhi eachtraí orthu cosúil le gaibhniú an Sampo: mar shámpla, an Eala Tuonela a scaoileadh. Tar éis don iarrthóir an iníon a phósadh, is é an nós céilithe móra a cheiliúradh i halla mór Pohjola, le gach rogha bia is gach togha dí.
Bhí bunchloch philéar an Domhain, nó fhréamh an "chrainn dhomhanda" seo, lonnaithe, ó phointe féachana na miotaseolaíochta Fionlannaí, in áit éigin díreach taobh thall de bhun na spéire thuaidh, i Pohjola. Gaibhniú an Sampo agus a thaisceadh, i dteannta a fhlúirse, ag an gcailleach Louhi i sliabh mhór i measc réimse dorcha Pohjola; coimhlint agus cogadh mhuintir an deiscirt chun an Sampo a fhuascailt agus é a ghabháil lena n-aghaidh féin; millteanas deireanach an Sampo ina dhiaidh sin agus cailleadh a chlaibín ríthábhachtaigh (a chiallíonn gur briseadh an crann domhanda ag an Mol Thuaidh): tá na scéalta seo go léir ina gcion suntasach den ábhar iomlán sa Kalevala.
Líonra achair fhairsing
Séard is líonra achair fhairsing (wide area network (WAN) i mBéarla) ann ná líonra ríomhaireachta a shíneann thar achar mór, ar nós cathair, tír nó an domhan. Úsáidtear líonraí fairsinge le líonraí logánta a nascadh le chéile ionas gur féidir le daoine agus ríomhairí ag suíomh amháin teagmháil a dhéanamh le daoine agus ríomhairí ag suíomh eile. Is é an t-Idirlíon an líonra fairsing is mó ar domhan agus tá sé poiblí. Is minic a chruthaítear líonraí fairsinge d'eagraíocht amháin agus coinnítear príobháideach iad.
Ceangal
Ceanglaítear líonraí fairsinge go minic ag úsáid línte léasaithe. Bíonn ródaire ar an dá thaobh den líne léasaithe a cheanglaíonn taobh amháin den líne leis an LAN agus an taobh eile leis an WAN. Is féidir le línte léasaithe a bheith an-daor. In ionad línte léasaithe, is féidir WAN a cheangal trí mhodhanna lasctha paicéid nó trí mhodhanna ciorcadlasctha.
Prótacail
Is iad seo a leanas roinnt de na prótacail is tábhachtaí a bhíonn i bhfeidhm thar WAN:
Dúghlas
Is abhainn suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Deas é Dúghlas.
Bukayo Saka
Peileadóir gairmiúil Sasanach é Bukayo Ayoyinka T. M. Saka  (rugadh 5 Meán Fómhair 2001) a imríonn mar chliathánaí, cúlaí ar chlé, nó imreoir i lár na páirce don chlub Arsenal i bPríomhroinn Shasana agus d'fhoireann náisiúnta Shasana. Tá aithne ar Saka mar gheall ar a ghríosacht ionsaitheach agus a chruthaitheacht, is minic a mheastar é ar cheann de na himreoirí peile óga is fearr ar domhan. Is de bhunadh na Nigéire é Bukayo.
Aa (abhainn)
Is éard is Aa ann ná ainm a thugtar ar a lán aibhneacha beaga Eorpacha. Tagann an focal ón tSean-Ghearmáinis aha, atá gaolmhar leis an bhfocal Laidine aqua, uisce (féach fosta an iarmhír Ghearmánach -ach). Faightear Au agus Aue sa teanga Ghearmánach freisin, cosúil le å i dteangacha Gearmánacha Thuaidh; abhainn leathmhór atá i gceist sna cásanna go léir seo. Mar ea, is ainmneach Béarla é freisin, i bpáirt leis an lucht Scrabble; sruth an chiall leis.
Seo iad a leanas na haibhneacha is tábhachtaí darb ainm seo:
Albert Ramos Viñolas
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Spáinn é Albert Ramos Viñolas. Rugadh é ar an 17 Eanáir 1988.
Ceirbrín
clé|250px|mion|Ceirbrín Cuid den inchinn atá suite sa taobh thiar íochtarach den chuas cráineach sa bhlaosc. Cuimsíonn sé dhá leathsféar nasctha sa mheánlíne leis an veirmis. Bíonn sé ceangailte le stoc na hinchinne le 3 phéire struchtúr a dtugtar sealgóga orthu, agus soláthraíonn cuid de bhalla an 4ú méadailín. Is iad a phríomhfheidhmeanna rialú staidiúire, gluaiseachtaí athdhéanta, agus cruinneas geoiméadrach gluaiseachtaí deonacha. De réir dealraimh, tá ról suntasach aige i bhfoghlaim. Má tharlaíonn damáiste don cheirbrín i ndaoine nó ainmhithe eile, tarlaíonn neamhluail cheirbríneach (neamhchomhordú gluaiseachta).
Scagthástáil
Tástáil a dhéantar ar dhaoine atá ar fónamh, féachaint an bhfuil galair neamhaitheanta (fós) orthu. Déantar a leithéid ar chúiseanna éagsúla. Déantar í i dtaighde eipidéimeolaíochta chun teagmhas is leitheadúlacht galair a thomhas. Déantar í chun an pobal a chosaint ar ghalair thógálacha. Déantar scagthástáil rúrach ar mhaithe le duine aonair chun galar a bhrath chomh luath agus is féidir, nuair a bheadh sé níos inleigheasta is nach gcuirfeadh sé isteach an oiread sin air. Déantar mamagrafaíocht chun ailse chíche a aimsiú go luath, smearadh ceirbheacsach chun ailse ceirbheacs a dhiagnóisiú, brú na fola a thomhas, radagrafaíocht an chliabhraigh is anailisí bithcheimiceacha fola chun galair eile a dhiagnóisiú.
Léasar
Léasar is ea gléas chun solas glan monacrómatach nó comhleanúnach (le tonnfhad amháin) a ghiniúint.
Tagann an t-ainm mar acrainm ó aimpliú solais trí astú spreagtha radaíochta (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation: laser). Bíonn raon tonnfhad in aon ghnáthsholas, agus deirtear gur neamh-chomhleanúnach atá a leithéid de sholas.
Is é a bhíonn sa léasar ná cuas ina bhfuil gás nó ábhar leathsheoltóra áirithe agus cinn an chuais scáthánach is comhthreomhar lena chéile. Bíonn ceann de na scátháin seo leathscáthánach, is é sin go dtarchuireann sé suas le 50% den solas a ionsaíonn é.
Spreagann an solas seo níos mó solais ar feadh a gcúrsaí sa chuas trí fhuinneamh na n-adamh a ionsaíonn é a mhéadú, a bheag nó a mhór. Bíonn an solas seo a spreagtar i gcomhphas leis an solas is cúis leis, agus ar an mbealach seo gintear léas comhleanúnach istigh sa chuas. Múchtar aon solas nach bhfuil ag taisteal ar feadh na líne dírí idir na cinn scáthánacha le péint dhubh ionsúch ar na ballaí eile.
Frithchaitear an solas ag an scáthán ag gach ceann den chuas, agus sa tslí seo cruthaítear tonn chónaitheach solais ar thonnfhad amháin, a bhraitheann ar fhad an chuais. Neartaítear gile an tonnfhaid sin, agus ligtear cuid den solas sin amach tríd an gceann leathscáthánach.
Coimeádann an sruth leictreach idir na leictreoidí an próiseas seo ar siúl an t-am ar fad, agus mar sin astaíonn an léasar léas leanúnach solais mhonacrómataigh.
Meascán de héiliam is neon is coitianta a d'úsáidtí mar ghás i léasair, ach feidhmíonn go leor meascán eile, leachtanna áirithe, agus ábhair leathsheoltóra ar leith mar ábhair chuí i gcuas an léasair freisin.
I ngach cás, bíonn an tonnfhad a chruthaítear sainiúil don ábhar atá sa chuas. Baintear feidhm as léasair a dhéanann solas infheicthe i dtaifeadadh digiteach agus córais teileachumarsáide thar shnáithíní optúla.
Tá léasair infridhearga ann lenar féidir miotail a ghearradh is a pholladh. Baintear feidhm as léasair excimer, a chruthaíonn léas bíogtha agus nach ngineann mórán teasa, i máinliacht súl is ball eile.
Mac Giolla Phádraig
Ríthe oidhreachtúla na nOsraí i nÉirinn bás meánaoise na a ea clann Mhic Giolla Phádraig (Meán-Ghaeilge  Meic Gilla Pátraic).
mion|160px|Armas Mhic Giolla Phádraig
Ainm
Molann roinnt scoláirí go raibh tionchar Lochlannach ar an ainm.
mion|180px|deis|Ríocht ársa Osraí, tuath Mhic Giolla Phádraig.
Sa bhliain 1537, mar chuid den pholasaí géilleadh agus athbhronnadh i réimeas Anraí VIII, ghlac Brian Mac Giolla Phádraig, taoiseach Osraí Uachtaraigh, an sloinne as Béarla FitzPatrick. Feictear go leor dóibh siúd go suntasach i saol polaitiúil Éireannach agus Sasanach.
Oidhreacht
mion|deis|Jerpoint Abbey was founded by Domnall Mac Gilla Pátraic I (d. 1176) ca. 1160. Pátrúin na n-ealaíon agus ailtireacht ach go háirithe ba ea ríthe Mhic Giolla Phádraig agus feictear a dtionchar ar fud na nOsraí agus Osraí Uachtaraigh, san áireamh:
Annála agus ginealaigh
Caomhnaítear ginealach tábhacht na nOsraí do Dhomhnall mac Donnchadha Mac Giolla Phádraig sa lámhscríbhinn Rawlinson B 502. Rianaítear ann an chlann siar go dtí Óengus Osrithe, a mhair a mheastar sa chéad nó dara haois. Téann an ginealach níos faide siar go dtí Naoi (agus chuig Ádhamh sa deireadh, is dócha), ach níl ann is léir ach bréagstair.
Feictear luath-ghinealach na nOsraí eile sa Leabhar Laighneach.
Armas agus mana
Is so-aitheanta é an sailtír bhán ar machaire dubh ar gach armas Mhic Giolla Phádraig, i dteannta leis an suaitheantas leoin agus dragain. Ar barr na scéithe, bíonn de ghnáth nó torteaux dubha ar barr bán, nó "méadú na Fraince" le trí fleur-de-lis ar barr gorm, bronntanas ó Henri II do Bhrian Mac Giolla Phádraig, an dara barún, agus é ina ambasadóir ar sin Éadbhaird VI.
Ba é an mana as Laidin a raibh ag Mhic Giolla Phádraig ná Fortis sub Forte Fatiscet, "Géilleann an treis don treise" Ar Gaeilge, feictear "Ceart láidir abú" <!--== An lá inniu == Ón mbliain 2000 i leith, bhí Fitzpatrick-Mac Giolla Phádraig Clan Society has been at the forefront of researching and promoting the history of the name. Members from across the world have shared information and history, and international and regional clan gatherings have been held in Ireland and the United States for participants to present their research and visit historical sites of interest to the clan. International Clan Gatherings have been held in Port Laoise and Cathair Chill Chainnigh in 2000, 2002, 2004, 2007, 2010, 2013, and 2018, and regional gatherings have been held in Altamont, Nua Eabhrac, Savannah, Georgia agus Albany, Nua Eabhrac sna blianta 2018 agus 2019.
'' In April 2004, a geophysical survey using ground-penetrating radar discovered what were likely the original foundations of the twelfth century cathedral of the diocese of Ossory and another very large structure which was possibly a royal Mac Giolla Phádraig palace. Noting that the site bears a strong resemblance to contemporaneous structures at the Caiseal.
'' The Slí Mhic Giolla Phádraig is a hiking trail named after the family connecting communities in southwest Contae Laoise and tuaisceart chontae Chill Chainnigh Kilkenny, as part of the Slí Shliabh Bladhma. -->
Midnight's Children (scannán)
mion|clé|[[Salman Rushdie, 2014]] Scannán de chuid Deepa Mehta is ea Midnight's Children (2012).
Eoin Ó Ceadagáin
Is iománaí agus peileadóir Gaelach é Eoin Ó Ceadagáin, nó Eoin Cadogan mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 1 Meán Fómhair 1986. Is as Contae Chorcaí é.
Midnight's Children (scannán)
Tá an greann, an tragóid agus an scigdhráma fite fuaite sa scéal seo agus is iad a thugann tuiscint níos fearr do na carachtair ar an tír ina maireann siad.
Thomaz Bellucci
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Bhrasaíl é Thomaz Bellucci. Rugadh é ar an 30 Nollaig 1987.
An Roinn Oideachais, Tuaisceart Éireann
Is roinn de chuid rialtas Thuaisceart Éireann í an Roinn Oideachais.
Im piseanna talún
Bia a dhéantar de phiseanna talún é im piseanna talún. Scaiptear ar arán é.
Léasar ceimiceach
Léasar ina soláthraíonn imoibriú ceimiceach an fuinneamh do ghníomhú an léis air. Mar shampla, i léasar a chuimsíonn dé-ocsaíd charbóin le hidrigin is fluairín, tharlódh gníomhú an léasair sa dé-ocsaíd charbóin, fuinnmhithe ag an imoibriú idir hidrigin is fluairín, a tháirgeann fluairín hidrigine. Is féidir léasair cheimiceacha le cumhacht níos mó ná 106 W a thógáil.
Aljaž Bedene
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Ríocht Aontaithe é Aljaž Bedene. Rugadh é ar an 18 Iúil 1989.
An Roinn Comhshaoil, Tuaisceart Éireann
Is roinn de chuid rialtas Thuaisceart Éireann í an Roinn Comhshaoil.
Liosta stáit SAM de réir dhaonra
Liosta de stáit de chuid SAM de réir dhaonra is ea an liosta seo. Tá na figiúirí ar an leathanach seo bunaithe ar shonraí a bhailigh Oifig Dhaonáireamh Stáit Aontaithe Mheiriceá le linn daonáireamh na bliana 2010 le 1 Aibreán 2010 mar dháta oifigiúil ("dáta tagartha" an téarma a úsáideann siadsan). Feicfear go bhfuil beagáinín níos mó ná leath dhaonra na tíre ag na 9 stát is mó. Níl an séú cuid den daonra ag na 25 stát is lú. Is é California an stát is mó daonra. Tá níos mó daoine ina gcónaí ann ná mar atá sna 21 stát is lú curtha le chéile.
Teinnteach
Is sliabh in Albain í Teinnteach, atá suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Deas.
Nuadha
thumb|200px|Fear Tóin Re Gaoith, dealbh ársa eibhir d'fhear cogaidh, a chreidtear gur Nuadha atá ann.
Sanasaíocht
Is amhlaidh go bhfuil an t-ainm Nuadha fréamhaithe ón gCeiltis *noudont- nó *noudent-. Mhol J. R. R. Tolkien go raibh sé seo gaolta le fréamh Gearmáinise, le brí "faigh, feidhm a bhaint", níos luaite "gabh, ceap (i ngaiste)". Ag lua an naisc idir Nuadha, Lludd agus lámha, d'airigh sé "mearchuimhne ... de lámh draíochta Nodens Ceapadóra". Sa chaoi chéanna, molann Julius Pokorny an fhréamh Próit-Ind-Eorpaise *neu-d- le brí arís "feic, feidhm a bhaint," agus "téigh ag iascaireacht".
Céad Chath Maighe Tuireadh
Rí na dTuath Dé Danann ab ea Nuadha le seacht mbliana sular tháinig siad go hÉirinn. Bhuail siad leis na Fir Bholg, a bhí ann rompu, agus d'iarr Nuadha leath den oileán orthu, rud a dhiúltaigh a rí. D'ullmhaigh siad uile le haghaidh cogaidh, agus as gníomh múinte le haghaidh catha chothroim, lig siad dá chéile a bhfir agus a gcuid arm a iniúchadh.
I ríthe an chatha, an Chéad Cath Maighe Tuireadh, chaill Nuadha a lámh ag troid in éadan laoch na bhFear Bolg, Sreang. Chuaigh comhghuaillí Nuadhad, Aengaba na Lochlannach, i gcomhrac in éadan Sreanga, ag fáil cneá mharfach. Idir an dá linn, bhí Nuadha á chosaint ag an Daghdha. Bhain na Tuatha Dé an lámh in uachtar sa chath, ach tháinig Sreang ar ais ar an bhfód chun dúshlán Nuadhad a thabhairt i gcomhrac aonair. Ghlac Nuadha an dúshlán, ar an mbonn go dtroidfeadh Sreang le lámh amháin aige ar chúl a dhroim. Dhiúltaigh Sreang, ach faoin ann seo, bhí na Fir Bholg geall le bheith cloíte. Thairg na Tuatha Dé ceathrú den tír do Shreang agus dá mhuintir (in ionad an leath roimh an gcath), agus chinn sé Connacht.
Lámh airgid
Tar éis cailleadh a láimhe agus dá bharr de réir nósanna na dTuath Dé neamh-incháilithe mar rí le smál, tháinig i gcomharbacht air Breas, tiarna leath-Fomhórach a raibh cáil aige dá áilleacht agus éirim aigne. Chuir Breas cáin mhór ar na Tuatha Dé, a d'éirigh míshásta le riail leatromach agus easpa fáilteachais a rí nua. Faoin am seo, bhí lámh nua airgid aigeanta dó ag Dian Cécht lia Creidhne gabha (agus níos deireanaí le lámh nua déanta as feoil agus fuil ag mac Dhéin, Miach). Cuireadh Breas as an ríogacht, tar éis bheith i réim le seacht mbliana. Tháinig Nuadha arís ina ionad, agus bhí sé i réim le fiche bliain ní ba mhó.
Dara Cath Maighe Tuireadh
Rinne Breas iarracht Nuadha a bhrú as coróin, le cabhair ón bhFomhórach Balar Drochshúil, agus tharla cogadh dá bharr. Nuair a tháinig Lugh óigeanta vigorous chuig cúirt Nuadhad, thuig an rí gurbh fhéidir leis an  ógánach iolchumasach bheith i gceannas na Tuatha Dé in éadan na bhFomhórach, agus d'éirigh sé as ina fhabhar. Tharla an Dara Cath Maighe Tuireadh ina dhiaidh. Bhain Balar a cheann de Nuadha, ach d'agair Lugh díoltas amach. Mharaigh sé Balar agus bhuaigh na Tuatha Dé.
Ar ceann de na Ceithre Sheod ab ea mórchlaíomh Nuadhad, tugtha go hÉirinn óna áit chónaithe i dtuaisceart an domhain.
Caidrimh
D'fhéadfadh é gurb ionann Nuadha agus an phearsa aitheanta mar Neachtan, Nuadha Neacht agus Ealcmhar.
Deirtear i dtéacsanna na meánaoise go raibh beirt dheartháireacha ag Nuadha, Dian Cécht agus Gaibhne. Bóinn ab ea bean chéile Nuadha, Bhí Ethadon ar duine dá mhac, agus Gaible a gharmhac. Ghoid Gaible beart cipíní ó Aigne iníon an Daghdé, agus d'fhás coill bhreá san áit ar chaith sé iad.
Oidhreacht
I measc pearsana a raibh an t-ainm céanna acu, tá na hArd-Ríthe Nuadu Finn Fáil agus Nuadha Neacht, agus Nuadha, garathair ar thaobh na máthar d'Fhionn mac Cumhaill. Iomaitheoir Choinn Chétchathaigh ab ea Mogh Nuadhad. Bhí dream ann i sean Éirinn, na Delbna, a raibh fo-dhream acu darb ainm Delbna Nuadat, a raibh cónaí orthu i gContae Ros Comáin. Tá Maigh Nuad i gContae Chill Dara ainmnithe as.
Eachtra Mhacaoimh an Iolair
Scéal de chuid Scéalaíocht rí Artúir is ea  Eachtra Mhacaoimh an Iolair. Faightear freisin Eachtra an Mhadra Mhaoil sa scéalaíocht úd.
Nuadha
Macasamhalacha miotais
Is gaolmhar é Nuadha le Nodens, dia Briotanach na seilge agus iascaireachta, gaolta le Mars na Rómhánach, agus le Nudd, pearsa miotasach na Breataine Bige. Is dócha go bhfuil an phearsa Bhreatnach, Lludd Llaw Eraint (Lludd Lámh Airgid), fréamhaithe ó Nudd Llaw Eraint trí chomhshamhlú uamach. Is é Týr na Lochlannach dia eile atá gaolta le Mars. Is é Sabazios dia Ind-Eorpach eile fáilte le lámh dhiaga.
Eachtra Mhacaoimh an Iolair
Stair an téacs
Scríobhadh an lámhscríbhinn ag scríobhaithe éagsúla le linn na 18ú haoise. Le fianaise na teangan, ámh, is féidir a rá go dtéann an scéal siar go dtí an 15ú/16ú haois.
Tá tionchar le feiceáil ann de nós Artúir na hÍsiltír, mar shampla an fhocail ridire ('Ritter'). Thosaigh teagmháil mhíleata agus síochánach idir Éirinn agus Flóndras sa bhliain 1167, nuair a tháinig Gallóglaigh Normannacha agus de chuid Fhlóndras go hÉirinn.
In ainneoin suíomh eachtrannach an scéil, is léir gur cuid de shean-nós miotaseolaíocht na hÉireann é an scéal seo. Ní hionann is seanscéalta Artúraíochta, feictear draíocht agus geasa ann. Ní fhágtar san Eachtra ach lua don rí faoin teideal 'Rí an Domhain'.
Ábhar
Bhí aighneas i measc mhac rí Shorcha agus oidhreacht ar a bhun. Phós an mac is sine, ar a glaodh Ridire na Seilge, le banríon na Scitiach agus tháinig i gcoróin. Mharaigh a dheartháir, Ridire an Ghaisirdh, é agus chuir sé a bhean torrach i ngéibhinn ina chloigtheach. Thug sí mac ar an saol ann, ach ghabh iolar é a leag é ar Charraig na mBuanna (Carrthad na mBuaidh) ar Mhaigh na nIontas (Máigh na nIongnadh) os comhair chúirt rí Artúir. Tógadh macaomh an iolair ag an rí agus bhain sé barr dá chairde uile as a bheart is as a ghaois.
Chuaigh an macaomh ar tóraíocht a bhunúis, mar ba ghá do ridirí san Artúraíocht. I bhfad uaidh, chonaic sé bean, a cairde leagtha a chodladh le ceol fheadóg airgid, á fuadach ag ridire éigin. Chuaigh sé ar tóir Ridire an Cheoil úd, ina churach draíochta ar nós Immram.
Bhuail sé le triúr fathach agus cailín gafa acu, agus chloígh sé iad. Scaoil sé an cailín agus rinne cleamhnas léi. Le cabhair ó ridire dílis, d'aimsigh sé cloigtheach Ridire an Cheoil. Léim sé de mhórphreab isteach sa túr, scaoil sé bean a bhí gafa ann agus thug leis í chuig Artúr, a phós í.
Ar a tóraíocht arís, shroich sé an Scitia, áit a bhí a mháthair tar éis éalaithe. Bhí an tír seo faoi cheannas mharfóir a athar, ridire an Ghaisirdh. Chloígh agus maraíodh macaomh an iolar é, agus tháinig i gcoróin i ríocht Sorcha.
Sanasaíocht
Is dócha go bhfuil nasc anseo leis an Scitia mar bhaile dúchais de mháthair an mhacaoimh, agus an sanasaíocht Scitia/Scotia. I Leabhar Gabhála na hÉireann, feictear ginealaigh Sciatach le haghaidh nanGael (féach Fénius Farsaid, Agnomain).
Guido Pella
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Airgintín é Guido Pella. Rugadh é ar an 17 Bealtaine 1990.
Marc Ó Colmáin
Is iománaí é Marc Ó Colmáin, nó Mark Coleman mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 23 Nollaig 1997. Is as Contae Chorcaí é. Bhain sé gradam 'All Star' amach i 2017.
The Voice of Ireland (sraith 5)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice of Ireland (Gaeilge: Guth na hÉireann). Thosaigh an cúigiú sraith ar an 3 Eanáir, 2016. B'é seo an tsraith deireanach The Voice of Ireland.
B'iad Bressie, Kian Egan, Rachel Stevens agus Una Foden na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Michael Lawson an tsraith agus tháinig Kelesa Mulcahy sa dara háit
Culra
D'fhógair RTÉ go bhfuil The Voice of Ireland ag filleadh don tsraith seo ar an 25 Meitheamh, 2015.
Éisteachtaí nDall
Thóg na Éisteachtaí nDall ar siúl ar an 16ú, 17ú agus 18ú Deireadh Fómhair ag The Helix.
Babhtaí Cath
Thóg na Babhtaí Cath ar siúl ar 27ú agus 28ú Samhain ag The Helix.
Scaibeas
Planda ilbhliantúil a fhásann 70 cm ar airde, dúchasach don Eoraip, iarthar na hÁise is tuaisceart na hAfraice. Na duilleoga maothánach cleiteach i bpéirí urchomhaireacha. Na bláthanna scothghorm/ liathchorcra le 5 phiotal éagothroma, i gcinn 1.5-3.5 cm ar leithead. Bíonn na bláthanna timpeall fleasc an chinn le peitil níos mó ná sin sa lár. Saothraítear é mar mhaisiúchán.
Eagraíocht um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta
Eagraíocht idirnáisiúnta is ea an Eagraíocht um Chomhar agus Fhorbairt Eacnamaíochta (ECFE) a gcuimsíonn a ballraíocht don chuid is mó na tíortha is forbartha ó thaobh eacnamaíochta ar domhan (OECD nó Organisation for Economic Cooperation and Development). clé|mion|OECD, Château de la Muette, Paris Soláthraíonn an OECD fóram rialta d'airí airgeadais agus trádála na rialtas éagsúil chun ceisteanna eacnamaíochta a fhearann ar a leasanna frithpháirteacha a phlé, go háirithe maidir le fás eacnamaíoch agus trádáil idirnáisiúnta a chur chun cinn, agus comhordaíonn sé soláthar Cúnaimh Eacnamúil do thíortha tearcfhorbartha.
Is príomhfhoinse sonraí eacnamúla idirnáisiúnta é an OECD agus tiomsaíonn agus foilsíonn sé staitisticí caighdeánaithe idirthíre go rialta. clé|mion|taobh istigh, Château de la Muette, Paris
An tSean-Róimh
I staireolaíocht na linne seo, is éard atá i gceist leis an tSean-Róimh ná an sibhialtacht Rómhánach ó bhunaíodh na Róimhe ársa san 8ú haois RC suas go dtí cliseadh Impireacht na Róimhe Thiar sa 5ú haois. Cuimsítear Ríocht na Róimhe (753 BC–509 RC), Poblacht na Róimhe (509 RC–27 RC) agus Impireacht na Róimhe (27 RC–476 AD).
Hamaltan Mheadhain
Is stáisiún suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Deas é Hamaltan Mheadhain.
Ceirbream
clé|250px|mion|Ceirbream An chuid is mó den inchinn, a shealbhaíonn an chuid is mó de chuas na blaoisce. Roinnte ina leath deas is a leath clé (na leathsféir cheirbreacha), ceangailte le corp snáithíní néarógacha (an corpus callosum). Roinntear gach leathsféar i 4 mhaothán, gach ceann ainmnithe as an gcnámh blaoisce is gaire dó: maothán tosaigh, maothán pairiatach, maothán na huisinne, agus maothán ocsapatach. Bíonn dromchla gach leathsféir cumtha as ciseal liathábhair (an choirtéis cheirbreach) ina bhfuil cillchoirp na néarón atá freagrach as feidhmeanna an cheirbrim. Taobh istigh den choirtéis, toirt mhór bánábhair atá sna leathsféir a chuimsíonn, den chuid is mó, acsóin néaróin na coirtéise ceirbrí. Bíonn dromchla an cheirbrim ina shraith filltí (gyri) scartha le dabhcha (sulcais). Scarann an sulcas cliathánach maothán na huisinne ón maothán tosaigh is an maothán pairiatach, scarann an sulcas lárnach an maothán tosaigh ón maothán pairiatach, agus scarann an sulcas pairiatoscapatach an maothán pairiatach ón maothán ocsapatach. Díreach chun tosaigh ón sulcas lárnach atá an choirtéis luadrach, ina bhfuil samhlú bun os cionn den taobh urchomhaireach den cholainn. Tá samhlú na haghaidhe ag an gcuid is íochtaraí, ansin samhlú na láimhe a shealbhaíonn fairsinge réasúnta mór den choirtéis, agus ansin an ghéag uachtarach, an chabhail, agus ar an gcuid is uachtaraí, an chos. Má spreagtar cuid den choirtéis luadrach seo, crapann na matáin dheonacha sa chuid ábhartha de thaobh urchomhaireach na colainne. Faoin gcuid den inchinn a shamhlaíonn an aghaidh, ar an taobh clé, tá an chuid den inchinn a rialaíonn an urlabhra (réigiún Broca). Díreach taobh thiar den sulcas lárnach, tá an choirtéis chéadfach a ghlacann eolas céadfach ón taobh urchomhaireach den cholainn trí shoc na hinchinne is an talamas. Baineann an maothán ocsapatach le radharc na súl. Bíonn an maothán pairiatach freagrach go ginearálta as feidhmeanna céadfacha cosúil le brath tadhaill, brú, ionad na colainne, aireachtáil thríthoiseach, anailís íomhánna radharc, teanga, geoiméadracht is áirimh. Rialaíonn an maothán tosaigh na feidhmeanna luadracha, agus cur i bhfocal na hintleachta is na pearsantachta. Bíonn an chuid uachtarach de mhaothán na huisinne i bhfeighil brath fuaimeanna, agus an t-iarmhar freagrach as cuimhne is feidhmeanna éagsúla mothúcháin.
Scáileán (grianghrafadóireacht)
Sa ghrianghrafadóireacht, an dromchla a dtaispeántar an íomhá air, frithchaiteach i dteilgean ón tosach is tréshoilseach i dteilgean ón taobh thiar. Ní mór go n-oiriúnaíonn na tréithe frithchaite do na coinníollacha féachana. Más neamhlonrach réscaipeach an scáileán, is féidir an íomhá a fheiceáil thar uillinn leathan. Más dromchla miotalaithe nó gloinithe é, ní bhíonn an íomhá le feiceáil ach taobh istigh d'uillinn ghéar os a comhair amach. Sa phictiúrlann bíonn an scáileán pollta le patrún de phoill bheaga chun nach maolófar an fhuaim ó na callairí taobh thiar de.
Bánú na Tuaithe
deas|mion|250x250px| Comparáid aoise daonra idir contae tuaithe agus contae uirbeach in [[Iowa, a léiríonn aistriú ban óga (dearg) go ceantair uirbeacha ]] Is éard is bánú na tuaithe (nó tréigean na tuaithe) ann ná claonadh daoine aistriú ó cheantair thuaithe go dtí ceantair uirbeacha. Taobh tuaithe de phróiseas déimeagrafach darb ainm an t-uirbiú atá ann.
I mbonneagair atá i mbéal tionsclaíochta ar nós na Breataine Bige san 18ú haois nó Oirthear na hÁise san 20ú haois, tarlaíonn sé de thoradh thionsclú na dtionscal príomhúil, amhail an talmhaíocht, an mhianadóireacht, an iascaireacht, agus an fhoraoiseacht. Ciallaíonn sé seo go bhfuil níos lú daoine ag teastáil chun an méid céanna aschur a thabhairt ar an margadh, agus go ndéantar tionscail thánaisteacha ghaolmhara (scagadh agus próiseáil) a chomhdhlúthú. Tubaiste shaorga nó thimpeallachta is cúis le tréigean na tuaithe scaití, e.g. gorta nó easpa acmhainní; is samplaí de thosca brú iad seo.
Bíonn cúiseanna eile ag baint leis an bhfeiniméan seo, má tá pá níos airde nó rochtain ar oideachas ar fáil i gceantair uirbeacha; is samplaí de thosca tarraingthe iad seo.
Má thiteann daonra tuaithe faoi thairseach chriticiúil, éiríonn sé róbheag chun tacú le gnóthaí áirithe, agus nuair a dhúntar nó imíonn na gnóthaí sin, cruthaítear fáinne fí. Fiú in earnálacha nach bhfuil baint acu leis an margadh, bíonn sé níos costasaí do rialtais seirbhísí a sholáthar do dhaonraí atá níos lú agus níos scaipthe i gcomparáid le háiteanna eile. D'fhéadfaí oifigí agus seirbhísí státmhaoinithe a dhúnadh, rud a dhéanann dochar breise do gheilleagar na tuaithe. Is sampla tipiciúil é an rochtain ar oideachas, toisc go mbíonn tionchar aici ar chinntí tuismitheoirí: de ghnáth imeoidh teaghlaigh ó shráidbhaile nó réigiún gan scoil i dtreo bailte móra ina bhfuil scoileanna ar fáil.
José María Aznar
Polaiteoir Spáinneach is ea José María Alfredo Aznar López (a rugadh i Maidrid ar 25 Feabhra, 1953). Bhí sé ina cheannaire ar an bPartido Popular nuair a rinne ETA iarracht é a mharú le buama ar 19 Aibreán 1995. Ba phríomh-aire na Spáinne é ó 1996 go dtí 2004.
Tagairtí
mion|clé|José María Aznar.
Nikoloz Basilashvili
Is imreoir leadóige gairmiúla as An tSeoirsia é Nikoloz Basilashvili. Rugadh é ar an 23 Feabhra 1992.
José María Aznar
Tagairtí
}}
An Roinn Talmhaíochta agus Forbartha Tuaithe (Tuaisceart Éireann)
Is roinn de chuid rialtas Thuaisceart Éireann í an Roinn Talmhaíochta agus Forbartha Tuaithe.
Xiomara Acevedo
Is gníomhaí athrú aeráide Colómach é Xiomara Acevedo. Mar bhunaitheoir agus ina Príomhfheidhmeannach (POF) ar an eagraíocht neamhrialtasach (ENR) Barranquilla +20, d’áitigh sí go gcuirfí guthanna ban agus daoine óga san áireamh i gceartas aeráide.
Gairmréim
Bhunaigh Acevedo Barranquilla +20 sa bhliain 2012, agus ó 2022 ar aghaidh, feidhmíonn sí mar POF. Is eagraíocht neamhrialtasach faoi stiúir an aosa óig í Barranquilla +20 atá dírithe ar ghníomhaíochas aeráide agus timpeallachta i Barranquilla agus ar fud Mheiriceá Laidinigh.
Stèisean Leth-Pheairt
Is stáisiún suite i gComhairle na h-Eaglaise Brice é Stèisean Leth-Pheairt.
Xiomara Acevedo
Gairmréim
Chomhbhunaigh Acevedo an líonra "El Orinoco se adapta" (Gaeilge: Teann Orinoco in oiriúint), a úsáideann cur chuige ar bhonn inscne i dtreo aghaidh a thabhairt ar athrú aeráide agus oiriúnú dó i réigiún nádúrtha Orinoquía, timpeall na bliana 2014.
Sa bhliain 2015, d’oibrigh Acevedo don Chiste Domhanda don Dúlra i Paragua.
Ó 2016 go 2019, d’oibrigh Acevedo mar shaineolaí ar athrú aeráide do rialtas Nariño, an Cholóim, ag comhordú beartas um athrú aeráide.
In 2021, d’fhreastail Acevedo ar Chomhdháil 2021 na Náisiún Aontaithe ar Athrú Aeráide (CnaP26), mar chuid de Thoghlach na mBan agus na hInscne. Mhol sí an tábhacht a bhaineann le cearta na mban chun ceartas aeráide a bhaint amach.
Stiúrann Acevedo an tionscadal Mná ar son Ceartas Aeráide (tionscadal de chuid Barranquilla +20), tionscnamh 2021 a chuireann béim ar cheannaireacht aeráide na mban óg ó gach cearn den Cholóim.. Sa bhliain 2021, bhronn Fondúireacht Bill &amp; Melinda Gates $50,000 ar Barranquilla +20 don tionscadal.
Adrian Mannarino
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Fhrainc é Adrian Mannarino. Rugadh é ar an 29 Meitheamh 1988.
Xiomara Acevedo
Gairmréim
Feidhmíonn Acevedo ar choiste stiúrtha an Líonra Dhomhanda um Bithéagsúlacht don Óige agus ar an gCoiste um an gCiste don Aos Óg, den Chiste Domhanda um Ghníomhú ar son na hAeráide don Aos Óg.
Aigéad clórúil
Cé gur deacair an t-aigéad a fháil i substaint íon, tá an bun comhchuingeach, clóirít, a dhíorthaítear ón aigéad seo cobhsaí. Sampla amháin de shalann den ainian seo is ea clóirít sóidiam a bhfuil aithne mhaith air. Uaireanta úsáidtear é seo agus salainn ghaolmhara i dtáirgeadh dé-ocsaíd chlóirín.
Xiomara Acevedo
Saol pearsanta
Tagann Acevedo as Barranquilla, an Cholóim.
Is céimí de chuid Universidad del Norte, an Cholóim í Acevedo, as ar bhain sí céim sa chaidreamh idirnáisiúnta, le fócas ar an dlí idirnáisiúnta. D'fhreastail Acevedo ar Scoil Airgeadais &amp; Bainistíochta Frankfurt, áit a ndearna sí staidéar ar airgeadas aeráide.
Aigéad clórúil
Ullmhúchán
Is féidir HClO 2 a ullmhú trí bhairiam nó clóirít luaidhe agus aigéad sulfarach caol a himoibriú le chéile.
Conchur Ó Súilleabháin
Is iománaí é Conchur Ó Súilleabháin, nó Conor O'Sullivan mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 8 Márta 1989. Is as Contae Chorcaí é.
Cearnach mac Conghalaigh
Rí Bhreá de chlann Uí Chonaing as Cnóbha, de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Cearnach mac Conghalaigh (Sean-Ghaeilge Cernach mac Congalaig) (bás 818). Congalach mac Conaing (bás 778) ba ea a athair, agus Flann mac Congalaig (na 812) a dheartháir, iar-ríthe beirt. Bhí sé i réim ón mbliain 812 go dtí 818.
Le linn na tréimhse seo, glaoití 'ríthe na gCiannacht' ar ríthe Uí Chonaing, tar éis dóibh an dream úd a smachtú go luath san 8ú haois. Ina thásc i nAnnála Uladh don bhliain 818, is suntasach é ámh go dtugtar do Chearnach an teideal rex Cnodhbai.
Im
mion|clé|Im le [[scian]]
Déantar im le bainne. Itear ar arán é agus baintear leas as chun bia a fhriochadh ann. Déantar i gcuinneog é.
Ivo Karlović
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Chróit é Ivo Karlović. Rugadh é ar an 28 Feabhra 1979.
Alabama
Is stát é Alabama atá suite i ndeisceart na Stát Aontaithe.
Stair
Bhí Alabama (Alibamu), Cherokee, Chickasaw, Choctaw, Creek, Koasati, agus Mobile i measc na Meiriceánaigh dhúchasacha a bhí ina gcónaí in Alabama roimh theacht na nEorpach.
Chruthaigh na Francaigh an chéad lonnaíocht Eorpach in Alabama i Mobile, ar chósta Mhurascaill Mheicsiceo. Bhí Alabama theas Francach ó 1701–1763, cuid de Florida thiar Sasanach ó 1763–1780, agus cuid de Florida thiar Spáinneach ó 1780–1814. Bhí Alabama thuaidh agus láir cuid de Georgia Sasanach ó 1763-1783 agus cuid de Chríoch Mississippi ina dhiaidh sin. Níor éirigh í stát go dtí 1819 mar níl aon líne an chósta aici (bhí sín ceartaithe nuair a ghabh Andrew Jackson Mobile Spáinneach i 1813).