cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Minoru Yamasaki
Rugadh Minoru Yamasaki i Seattle, Washington i 1912 do bheirt imirceach ón tSeapáin. Rinne staidéar in Ollscoil Washington agus Ollscoil Nua-Eabhrac. Níor cuireadh i ngéibheann é mar Sheapánach-Mheiriceánach le linn an Dara Cogadh Domhanda mar bhí sé ag ina chónaí i Nua-Eabhrac faoin am sin. Choimeád sé a thuismitheoirí saor freisin mar thug sé aniar go Nua-Eabhrac iad. D’éag sé den ailse sa bhliain 1986. mion|Leabharlann Irwin, Ollscoil Butler, [[Indianapolis, Indiana, 1963]] mion|Federal Reserve Bank, [[Richmond, Virginia|Richmond, Virginia, 1978]]
Altair
S’é Altair (α Aquilae, α Aql) an réalta is gile sa réaltbhuíon Aquila agus an dara réalta déag is gile i spéir na hoíche. Tá sé sa néall–G i láthair na huaire. Is réalta Cineál A den phríomhord é Altair a bhfuil ollméid radharcach fhollasach de 0.77 aige agus é ina cheann de trí rinn an Triantáin Samhraidh. Is iad an bheirt rinn eile ná Deneb agus Vega. Tá sé faoi 16.7 solasbhlianta (5.13 parsoic) ón Domhain agus is ceann de na réaltaí is goire dúinn atá infheicthe don súil nocht. Rothlaíonn Altair go tapaidh, le luas ag an mheánchiorcal de tuairim is 286 clm/s. Nochtaigh staidéar leis an Palomar Triail-leaba Trasnamhéadar nach bhfuil Altair sféarúil ach go bhfuil sé maol treascartha ag na mólanna de bharr a ard ráta imrothlaithe. Dhearbhaigh staidéir trasnamhéadaracha eile le teileascóip iolracha ag oibriú san fhodhearg an feiniméan seo.
Sonra Breathnaithe
Réaltbhuíon	Aquila
Ceartéirí	19u 50n 46.99855s
Díochlaonadh	+08° 52′ 05.9563″
Méid Fhollasach	0.76
Cailíochtaí
Céim éabhlóideach	Príomh ord
Cineál speictreach	A7 V
U−B Innéacs daith	+0.09[2]
B−V Innéacs daith	+0.22[2]
V−R Innéacs daith 	+0.14[2]
R−I Innéacs daith	+0.13[2]
Cineál athróige	Delta Scuti
Mionphointí
Mais	1.79 ± 0.018 M☉
Lonrachas	10.6 L☉
Imtharraingt dhromchlach (log g)	4.29 cgs
Teocht	6,900 to 8,500 K
Cóimheas miotalach [Fe/H]	−0.2 dex
Rothlú	8.9 hours[6]
Aois	630[4] Msbh
Ainmneacha eile
Atair, α Aquilae, α Aql, Alpha Aquilae, Alpha Aql, 53 Aquilae, 53 Aql, BD+08°4236, FK5 745, GCTP 4665.00, GJ 768, HD 187642, HIP 97649, HR 7557, LFT 1499, LHS 3490, LTT 15795, NLTT 48314, SAO 125122, WDS 19508+0852A.[3][8][9]
Tagairtí stórsonracha SIMBAD    sonra
Cogadh na Murascaille
Coimhlint sa 20ú haois idir an Iaráic, agus comhghuaillíocht de 35 tír, ab ea Cogadh na Murascaille (2 Lúnasa 1990 – 28 Feabhra 1991), mar fhreagra ar fhorghabháil Chuáit ag Arm na hIaráice.
I ndiaidh dó cogadh a throid sna 1980idí i gcoinne na hIaráine, rinne Uachtarán na hIaráice Saddam Hussein, ionradh ar an Chuáit in 1990. Spreag sé seo Cogadh na Murascaille in 1990-1991, cogadh a chaill an Iaráic. clé|mion|1 Feabhra 1991ː saighdiúirí de chuid Chuáit agus tanc gafa
Cúlra
Sna 1990idí chuir imeachtaí sa Mheánoirthear agus i lár na hÁise imní ar chuid mhór daoine i dtíortha san Iarthar. Chríochnaigh an cogadh idir na Sóivéaigh agus na hAfganastánaigh san Afganastáin in 1989, rud a d’fhág folús contúirteach polaítíúil ann. Thit an tAontas Sóivéadac h as a chéile agus ar leagadh Balla Bheirlín. Tugadh an Cogadh Fuar chun críche. Rinneadh athaontú ar an nGearmáin. clé|mion|Bróg ar "Highway of Death"
Cogadh
clé|mion|M-̈84 de chuid Chuáit Thosaigh an cogadh ar an 2 Lúnasa 1990 nuair a rinne fórsaí Iarácacha de chuid an deachtóra Saddam Hussein ruathar ar a chomharsa Cuáit. Bhuail an beart siúd le géarcháineadh idirnáisiúnta agus dhaor Comhairle Slándála na Náisiún Aontaithe smachtbhannaí eacnamaíocha as ar an toirt.
Meigleamáineach agus ag dul thar fóir, rinne Saddam míléamh ar an fhreagairt san Iarthar, agus mí-áireamh ar na costais.
Tuireann
I Miotaseolaíocht na nGael, mac Oghma agus athair Danann, Éadaoine agus Bhriain, Iuchair agus Iucharba ba ea Tuireann (Sean-Ghaeilge, Turenn). Le Fliodhas, ghin sé na deirfiúracha Fand, Bé Chuille agus Bé Téite.
Cogadh na Murascaille
Cogadh
Bhí fórsaí na gcomhghuaillithe faoi stúir na Stát Aontaithe Mhericeá agus bhí an Ríocht Aontaithe go mór chun cinn chomh maith. Bhí cuid mhaith den troid á chraoladh ag stáisiún teilifíse nua, CNN, rud a chur iontas ar dhaoine ag an am, "faoi gheasa ag an trodaíocht aeir a bhí ar an teilifís ó oíche go maidin ag an am."
Tuireann
Sa seanscéal Oidheadh Chlainne Tuireann, mharaigh na triúr deartháireacha Cian, athair Lugh. Mar éiric (íocaíocht mar chúiteamh), cuireadh amach ar thóraíocht iad. Agus a dhíoltas tógtha ag Lugh, fuair Tuireann bás de chumha thar a n-uaigheanna.
I leaganacha eile, deirtear gur Dhealbhaodh é a athair. Deirtear freisin scaití gurb ionann Tuireann agus Bricre.
Cogadh na Murascaille
Bua agus iarmhairtí
Tharla tubaiste éiceolaíoch agus Arm na hIaráice ag teitheadh ó Chuáit; scriosadh na tobair ola a bhí go flúirseach sa tír.
Tar éis Cogadh na Murascaille, bhí cuid mhór daoine buartha go raibh Saddam Hussein go fóill ag leanúint leis ag tógáil airm ollscriosta. clé|mion|Meitheamh 1991 i SAM D’fhág an cogadh an réigiún ina phraiseach. Thug Bush ugach do leithéidí phobal na gCoirdíneach féinriail a lorg. Ach spreag sé sin Saddam Hussein le cinedhíothú a dhéanamh ar an bpobal.
Sutheolaíocht
Staidéar ar fhás ainmhithe ó chéad deighilt na cille toirchithe, trí dhifreálú is cumadh córais na n-orgánach go dtí gor nó breith an ainmhí.
Alt
Tá mórán ciall leis an focal alt:
Míochaine aeraspáis
Staidéar is cosc ar na drochiarmhairtí ar an gcolainn dhaonna a fhéadfaidh tarlú de thoradh eitilt in eitleán nó ar spásárthach. Ag airde mhór bíonn tiúchan na hoscaigine íseal, rud a choinníonn ocsaigin ón gcolainn, a lagaíonn an duine is a dhéanann codlatach é. Bíonn brú an atmaisféir laghdaithe ag airde mhór, agus leathnaíonn sé seo gáis taobh istigh den cholainn, rud a bhíonn an-phianmhar. Le linn luasghéaraithe mhóir, fulaingíonn an cholainn fórsaí móra (G-fhórsaí) a thiomáineann an fhuil amach as an inchinn, ionas gur féidir le duine díth meabhrach a fháil. Is iad na hiarrachtaí coisctheacha a dhéantar ná masc ocsaigine, culaith nó cábán faoi bhrú, agus G-chulaith a chuireann brú ar na cosa is coda eile na colainne chun imshruthú na fola a choimeád sna fíocháin is orgáin atá riachtanach don bheatha.
Dancin' Homer
Craoladh an cúigiú heipeasóid, "Dancin' Homer", den dara sraith The Simpsons ar an 8 Samhain 1990. Scríobh Ken Levine agus David Isaacs an eipeasóid seo. D'fhéach 26.1 milliún duine ar an eipeasóid.
Táirgeadh
Déanann Capital City Goofball a chéad cuma san eipeasóid.
4 Meitheamh
Is é an 4 Meitheamh an 155ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 156ú lá i mbliain bhisigh. Tá 210 lá fágtha sa bhliain.
Pápa Gréagóir XIII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Gréagóir XIII, ó 1572 go 1585.
Páistí
Giacomo Boncompagni
Siondróm uireasa iaidín ó bhroinn
Riocht a chuireann isteach ar pháistí nach mbíonn soláthar dóthanach hormón tíoróideach (tíorocsaín) acu. I gcásanna áirithe, bíonn an fhaireog thíoróideach méadaithe. Ní tharlaíonn fás ná forbairt normálta, agus bíonn mar thoradh airde íseal, borrúlacht craicinn (ar an aghaidh go príomha), teanga mhéadaithe, cailliúint gruaige, agus uireasa meabhrach. Is féidir naíonáin a scagthástáil go luath tar éis a mbreithe féachaint an bhfuil dóthain hormóin thíoróidigh á táirgeadh acu.
Paddy Moloney
Ceoltóir traidisiúnta mór le rá ba ea Paddy Moloney nó Pádraig Ó Maoldomhnaigh (1 Lúnasa 1938 – 12 Deireadh Fómhair 2021), duine de mhórphearsana cheol traidisiúnta na hÉireann. Leis The Chieftains is mó atá sé luaite, buíon cheoil a thug sé le chéile sna 1970idí. Dúirt Taisce Cheol Dúchais Éireann gur chuir Paddy Moloney go mór leis an gceol traidisiúnta in Éirinn agus gur oidhreacht iontach atá fágtha le huacht aige. clé|mion|2006
Óige
D'fhoghlaim sé ceol óna mhuintir ar dtús. Ina dhiaidh sin mhúin an píobaire aitheanta Rowsome an phíb uilleann dó. Ocht mbliana d’aois a bhí sé nuair a d’iarr sé ar a mhuintir seit píob de chuid Rowsome a fháil dó. clé|mion|The Chieftains & [[Carlos Nuñez, 2009]]
Ceoltóir
Bhí Paddy ag seinm le Ceoltóirí Chualann faoi stiúir Sheáin Uí Riada sula ndeachaigh sé leis na Chieftains i 1963. Ba é Paddy Moloney ceann feadhna an ghrúpa aitheanta sin ar feadh beagnach seasca bliain.
Bhain na Chieftains cáil idirnáisiúinta amach faoi stiúir Paddy Moloney. Bronnadh go leor duaiseanna orthu, sé cinn de Grammys ina measc.
Tá breis agus scór albam curtha amach ag The Chieftains agus tá ceol cumadóireachta agus cóiriú le Paddy le cloisteáil ar an uile cheann.
Taifeadtaí
clé|mion|2010Bhí Paddy Moloney lárnach i bhforbairt an cheoil Ghaelaigh agus é bainteach le bunú Cheirníní Cladaigh, le Garech de Brún, an lipéad ar ar taifeadadh na chéad sé albam de chuid The Chieftains.
I bpáirt le Breandán Breathnach agus Séamus Ennis, bhí Paddy gníomhach i mbunú ‘Na Píobairí Uilleann’ i 1968 agus ba mhór a thionchar ar athbheochan na píbe uilleann.
Bás agus oidhreacht
Fuair Paddy bás tobann ar 11 Deireadh Fómhair 2021 agus in aois a thrí bliana agus ceithre scór. Adhlacadh é i gcathaoir naofa Chaoimhín i nGleann Dá Loch, i gCo Chill Mhantáin.
Damien Duff
Traenálaí agus iarimreoir sacair Éireannach is ea Damien Anthony Duff, (Damien Antóin Mac Dhubhaich i nGaeilge) a rugadh i mBaile Átha Cliath ar an 2 Márta 1979. Tá Duff ag imirt le Fulham F.C. sa Premier League, agus foireann náisiúnta Phoblacht na hÉireann chomh maith. Meastar go bhfuil sé i measc na peileadóirí Éireannacha is fearr atá ann faoi láthair.
In Éirinn, d'imir Duff cheana le St.Kevins', Lourdes Celtic agus Leicester Celtic F.C. sular bhog sé chun imirt le Blackburn Rovers F.C. sa bhliain 1996. Cheannaigh Chelsea F.C. é sa bhliain 2003. Bhuaigh sé dhá chraobh leis an bhfoireann, agus choimeád sé a áit sa scuaid cé raibh a lán peileadóirí an-rathúla san fhoireann céanna.
A Midsummer Night's Dream (scannán 1935)
Scannán Meiriceánach is ea A Midsummer Night's Dream a rinneadh sa bhliain 1935. Tá sé bunaithe ar an dráma A Midsummer Night's Dream le William Shakespeare.
Míochaine choisctheach
Brainse de chleachtadh na míochaine atá dírithe ar ghalair a chosc. Déantar é seo trí raon gníomhartha: an comhshaol a rialú, mar shampla le reachtaíocht chun an t-aer a choinneáil glan, is córais séarachais a chur isteach; soláthar cuí bia is uisce shláin a chur ar fail; imdhíonuithe a chur chun cinn i measc an phobail le vacsaíní; scéimeanna a eagrú chun galair a dhíothú (mar shampla, an eitinn, an bholgach, an diftéire); stíleanna beatha níos sláintiúla a chur chun cinn, trí oideachas den chuid is mó (mar shampla, caitheamh tobac a laghdú chun ailse scamhóg a laghdú, úsáid coiscíní chun SEIF a sheachaint, galair cheirde a sheachaint).
Ord Ársa na nÉireannach
Is eagraíocht deartháiriúil Chaitliceach Éireannach é Ord Ársa na nIbeirneach, (nó Ord Ársa na nÉireannach; Béarla: Ancient Order of the Hibernians, AOH).
clé|mion|Ord Ársa na nIbeirneach i mBéal Feirste
Conmhaicne Coille
Dream agus tuath ársa i gcúige Chonnacht ba ea Conmhaícne Coille (Sean-Ghaeilge Conmhaícne Cúile nó Conmaicne Cuile Tolad). Bhí ann sa tuath ar laghad, an chuid is mó den bharúntacht, Cill Mheáin, Contae Mhaigh Eo.
Bunús
Gaolta b'fhéidir leis na Laigin ba ea na Conmhaicne, a scaip ar fud na tíre, ag lonnú i gcúige Chonnacht agus an Longfort.
Críocha
Bhíodh ann sna críocha na na barúntachtaí, Ross agus cuid mhaith de Cill Mheáin (each amháin tailte thoir agus thuaidh de Baile an Róba). Bhí Muintir Creacháin lonnaithe raibh thoir de Chill Mheáin. Ó thuaidh, bhí Maigh Ceara.
mion|150px|Luath-dhreamanna agus ríochtaí in Éirinn, c. 800
Clanna
Seo a leanas príomhchlanna Chonmhaicne Coille:
Rinne na hAngla-Normannaigh ionradh ar Chonmhaicne Coille I lár na 13ú haoise, agus bronnadh na tailte ar Maurice Fitzgerald. Níos deireanaí, bhí clann De Búrca i gceannas sa cheantar.
Caislín cloch Eorpach
Is éan é an caislín cloch Eorpach (Saxicola rubicola).
Peter Charleton
clé|mion Breitheamh is ea Peter Charleton (a rugadh ar 27 Márta 1956), ceaptha ar an gCúirt Uachtarach i mí Iúil 2014.
Beatha
Is as Baile Átha Cliath dó
Chuir Charleton tús lena chleachtas ag an mBarra i 1979 agus bhain sé céim amach i gColáiste na Tríonóide sa bhliain 1980.
Ó 1986 go 1988 bhí Charleton mar léachtóir i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath. I 1995, glaodh chun barra sinsear é.
Ón bhliain 2002, d'oibrigh sé mar abhcóide ag an Bhinse Fiosrúcháin Morris (fiosrúchán reachtúil bainteach le caimiléireacht sa Gharda Síochána).
Ceapadh Charleton mar Bhreitheamh den Ard-Chúirt sa bhliain 2006. Bhí cúram air, go príomhá, maidir leis an liosta tráchtála.
Saothar
Foilsíodh ailt scríofa ag Charleton in iomaí iris, ina measc, An Iris Idirnáisiúnta um Dlí agus Teaghlaigh, Bliainiris An Coimisiúin Idirnáisiúnta Dlí-Eolaithe, Dlí agus Polasaithe um Maoine Intleachtúla, An Irish um Dlí Coiriúil, An tAthbhreithniú um na Barra, Irish an Institiúid um Staidéar Breithiúnach na hÉireann, An Iris um Dlí na hÉireann, Iris Cumann Dlí na hÉireann agus An Iris um Dlí Coiriúil na hÉireann.
Scríobh Charleton an-chuid ar an dlí coiriúil, mar shampla Irish Criminal Law (1999, Butterworths, le McDermott agus Bolger), agus leabhar ag déanamh anailís ar féin-scriosan cine daonna, Lies in a Mirror: An Essay on Evil and Deceit (Blackhall Publishing, 2006). Chur sé páipéir i láthair ag comhdhálacha, ina measc, Le Colloque Franco Brittanique Irlandais i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, Óstaí an Rí, Baile Átha Cliath, Ollscoil Fordham, Nua-Eabhrac, agus Ollscoile na hEolaíochta Polaitiúla agus Dlí i Beijing, agus, go seachtrach, do Scoil an Dlí Fordham, Scoil na Dlí Chicago-Kent, Ollscoil Washington agus L'Institut national des hautes études de la sécurité et de la justice.
Sutton Hoo
Uaigh rí Angla-Shacsanaigh a fuarthas faoi bharra adhlactha gar do Woodbridge Shasana i 1939 is ea Sutton Hoo. I lár loinge i mbád oscailte rámhaíochta 40 rámh (27 m ar fhad, 4.25 m ar leithead) bhí seomra adhlactha adhmaid ina raibh soithí airgid, seodra órga, boinn airgid, airm is uirlisí teaghlaigh. Tá an méid a fionnadh i Músaem na Breataine anois. An fionnadh seandálaíochta ba shaibhre riamh sa Bhreatain.
Ida Lupino
Ba bhan-aisteoir Sasanach-Meiriceánach í Ida Lupino (4 Feabhra 1918 – 3 Lúnasa 1995).
Sraithchomórtas Peile Náisiúnta
Comórtas peile Éireannach is ea Sraithchomórtas Peile Náisiúnta (Béarla: National Football League no  Allianz National Football League), a eagraíonn Cumann Lúthchleas Gael go bliantúil san Earrach (Feabhra - Aibreán). Níl an tsraith chomh tábhachtach is atá Craobh Peile na hÉireann, rud atá fíor maidir leis an gcomórtas iomána freisin. Ar an taobh eile, tá stair fhada bhródúil ag na sraitheanna náisiúnta. Craoltar cluichí beo ar TG4 agus Setanta Sports.
Is é Allianz an t-urraitheoir faoi láthair.
Míochaine chothúcháin
Staidéar ar fhachtóirí cothaithe taobh istigh den cholainn chun bealaí a aimsiú le galair a leigheas is an tsláinte a chosaint. Baineann sé le hanailís na gcothuithe féin, fiseolaíocht an díleáite, an ionsúite is na húsáide bithcheimicí. Bunaíonn na cleachtóirí a ndiagnóis ar thástálacha fiseolaíocha ar an gcolainn, agus tástálacha bithcheimiceacha, cosúil le meastacháin ar vitimíní is mianraí. I measc na gcóireálacha ar fhadhbanna mar seo, is féidir uireasa a cheartú le forábhair cothaithe, nó más ag cur le fadhbanna atá bianna ar leith, an cothú a mhodhnú chun iad a sheachaint.
Cill Mhucraise
Is baile suite i gContae Loch Garman í Cill Mhucraise.
clé|250px|thumb|Cill Mhucraise
Leictreondís
Sa cheimic, bíonn leictreondís nó dís Lewis comhdhéanta de dhá leictreon, a lonnaíonn san bhfithiseán móilíneach céanna ach a bhfuil guairní urchomhaireacha  acu. Thug Gilbert N. Lewis coincheapa na leictreondíse agus nasc comhfhiúsach isteach i bpáipéar sainchomhartha a d’fhoilsigh sé i 1916. deas|mion|250x250px| Léaráidí na bhfithiseán móilíneach a thaispeánann nascadh comhfhiúsach (ar chlé) agus nascadh comhfhiúsach polarach (ar dheis) i móilín dé-adamhach . Sa dá chás cruthaítear banna trí phéire leictreon a fhoirmiú. Toisc gur feirmíóin iad leictreoin, cuireann prionsabal eisiaimh Pauli cosc ar na cáithníní seo na huimhreacha chandamach céanna a bheith acu. Dá bhrí sin, chun dhá leictreon a lonnú san bhfithiseán céanna, agus ar an gcaoi sin an candamuimhir fithiseáin chéanna a bheith acu, ní mór go mbeadh uimhir candamuimhir ghuairneach dhifriúil acu. Cuireann sé seo teorainn freisin le líon na leictreon san bhfithiseán céanna go dtí dhá cheann.
Frith-heilminteach
Is éard is frith-heilminteach ann ná druga a chuireann pairilis ar phéisteanna seadánacha (heilmintí: borrphéisteanna, péisteanna ribíneacha, is siostóim) agus a mharaíonn iad. I gcóireálacha ársa, bhíodh comhdhúile antamóin is mormónta in úsáid chuige seo. Bhí cóireálacha mar seo in úsáid go dtí le déanaí, ach anois tá drugaí níos sábháilte éifeachtaí, cosúil le pipioraisín is meibeindeasól, ar fáil chuige.
Josephine Baker
Ba bhan-aisteoir agus amhránaí Francach a rugadh i Meiriceá í Freda Josephine McDonald (3 Meitheamh 1906 – 12 Aibreán 1975).
Díréiriúchán
Díréiriúchán nó díréiriú a thugtar ar imoibriú ceimiceach ina n-ocsaídítear cuid d'adaimh na dúile céanna, agus an chuid eile acu á ndí-ocsaídiú. Samplaí iad:
Is í an uimhir ocsaídiúcháin atá ag an mearcair sa chlóiríd mhearcarúil ná +1, agus is í staid ocsaídiúcháin an mhearcair sa chlóiríd mhearcarach ná +2. Ar ndóigh, is é 0 an uimhir ocsaídiúcháin sa ghlanmhearcair.
Copail
Maidir le teangeolaíocht, is éard atá i gcopail focail a nascann an t-ainmní in abairt le faisnéis (comhlánú ainmnithe nó dobhriathar). Cé nach gcuireann sé féin aon ghníomh nó coinníoll in iúl, comhcheangalaíonn sé an ainmní le faisnéis atá gan aon tacaíocht aige féin ón abairt.
Úsáidtear an chopail ar shlite difriúla i dteanga cha éagsúla.
I mBéarla
Úsáidtear an chopail go minic as Béarla san aimsir láithreach: mar shampla, is féidir "Bob is running" a rá in áit "Bob runs", an leagan a úsáideann an gnáthbhriathar.
Sa Ghaeilge
Tá dhá fhoirm bhunúsacha ag an mbriathar a thagraíonn do "bheith" i nGaeilge. Úsáidtear an ghnáthfhoirm, .i. bí, le tagairt a dhéanamh do stádas éigin sealadach. Úsáidtear an chopail le tagairt a dhéanamh do stádas nach n-athraíonn de ghnáth; m.sh. is fear mé, is Albanach í. San aimsir chaite agus sa mhodh coinníollach tá an fhoirm ba ag an gcopail.
"Tá sé fear"
Tá an abairt Tá sé fear anseo mar shampla de dhá bhotún bhunúsacha a dhéanann foghlaimeoirí na Gaeilge go minic.
Svaeid
mion|deas|Svaeid Glasra débhliantúil atá gaolmhar le ráib, le bunfhréamh is bunghas a dhéanann tiúbar méith inite. Sa dara bliain (uaireanta sa chéad bhliain) téann sé chun síl go luath, agus táirgeann gais arda le han-chuid bláthanna buí croischruthacha.
Dead Putting Society
Craoladh an séú heipeasóid, "Dead Putting Society", den dara sraith The Simpsons ar an 15 Samhain 1990. Scríobh Jeff Martin an eipeasóid seo. D'fhéach 25.4 milliún duine ar an eipeasóid.
Táirgeadh
Déanann Maude agus Rod Flanders a gcéad cuma san eipeasóid.
Míochaine fhóiréinseach
Na réimsí ina bhforluíonn an dlí is cúrsaí míochaine. Tá dlíthe ann a rialaíonn soláthar drugaí i gcoitinne, soláthar drugaí andúile, soláthar fíochán daonna le haghaidh trasphlandaithe, stiúradh turgnamh ar ainmhithe is daoine, sláinte intinne, ceadúnais chun cleachtadh mar dhochtúir, fianaise ar ábhair sláinte is míochaine i gcásanna cúirte, agus a lán eile. Baineann dlímhíochaine le feidhmiú is míniú na ndlíthe seo agus iompar dochtúirí faoina réir. Tagann dlíphaiteolaíocht isteach sa scéal freisin le gortuithe, galair is cúiseanna báis a mhíniú i gcúirteanna is fiosrúcháin eile.
Frith-hiostaimín
Drugaí a úsáidtear chun faoiseamh a sholáthar ar fhrithghníomhartha ailléirgeacha, cosúil le fiabhras léana. Ní fheidhmíonn siad i gcás an phlúchta. Cuireann siad bac ar ghníomhú hiostaimín, a tháirgeann an cholainn le linn ailléirgí agus is bun le cuid de shiomptóim na hailléirge. Baintear feidhm as frith-hiostaimíní chun galar gluaisne a mhaolú freisin. Tarlaíonn codlatacht mar fho-thoradh ar fhrith-hiostaimíní áirithe, agus mar sin úsáidtear mar shuaimhneasáin iad.
Cill Téile
Is baile suite i gContae Loch Garman í Cill Téile.
Róise & Frank
Is scannán Gaeilge é Róise&Frank a bhfuil páirt lárnach ag an iománaíocht ann. Taifeadadh é sa Rinn.
Speictreascópacht astúcháin adamhaigh le plasma cúpláilte go hionduchtach
deas|mion|300x300px| Speictriméadar astaíochta adamhach PCI. Is teicníc anailíseach í  speictreascópacht astúcháin adamhaigh le plasma cúpláilte go hionduchtach (SAA-PCI), dá ngairtear freisin speictreascópacht astúcháin optúla le plasma cúpláilte go hionduchtach (SAO-PCI), chun eilimintí ceimiceacha a bhrath. Is cineál speictreascópachta astaíochta í a úsáideann plasma cúpláilte go hionduchtach chun adamh agus ian flosctha a astaíonn radaíocht leictreamaighnéadach ag tonnfhaid ar saintréith dúile ar leith iad. Is foinse ardteochta de ghás ianaithe (argón go minic) an plasma. Déantar an plasma a chothú agus a chothabháil trí chúpláil ionduchtach ó chornaí leictreacha fuaraithe ag minicíochtaí meigiheirtseanna. Tá teocht na foinse sa raon ó 6000 go 10,000 K. Tá déine na n-astaíochtaí ó thonnta solais éagsúla comhréireach le tiúchan na n-eilimintí sa sampla. Tá déine na n-astaíochtaí ó thonnta solais éagsúla i gcomhréir le tiúchan na n-eilimintí sa sampla.
Róise & Frank
Tá cameo beag ó Sheán T. Ó Meallaigh ann.
1960
Bliain bhisigh a thosaigh ar an Aoine ab ea 1960 (MCMLX). "Bliain na hAfraice" a tugadh air mar bhain 17 tír san Afraic a neamhspleáchas amach sa bhliain úd.
Eachtraí
mion|225 px|right|Meitheamh, 1960:Cuireadh cuairt an Uachtarán [[Dwight D. Eisenhower ar ceal mar gheall ar agóidí móra i gcoinne an Chonradh Slándála idir SAM agus an tSeapáin.]]
Arcturus
Is Arcturus (α Boo, α Boötis, Alpha Boötis) sa réaltbhuíon Boötes  an réalta is gile sa leathsféar thuaidh spéartha. Le mhéid radharcach de −0.05, s’é an ceathrú réalta is gile i spéir na hoíche ag leanúint Sirius de mhéid -1.46, Canopus de mhéid -0.86 agus Alpha Centauri de mhéid -0.27. Tá sé ina réalta i ngar go maith mar níl sé ach ar chianfhad de 36.7 solasbhliain ón Dhomhain agus mar aon le Vega agus Sirius is cheann de na réaltaí is lonraí i gcomharsanacht na Gréine é.
Cineál
Tá Arcturus ina réalta oráisteach de chineál K0 III le dearbhmhéid de -0.30. Is dócha go bhfuil a hidrigin cáite óna chorplár agus go bhfuil sé anois ina réim loscaidh slige hidrigine. Leanfaidh sé ag méadú roimh dul isteach sa réim craobh cothrománach dá thimthriall beatha.
Tá Arcturus i réaltbhuíon Boötes.
Sonra Breathnaithe
Réaltbhuíon	Boötes
Fuaimneadh	/ɑːrkˈtjʊərəs/
Ceartéirí	14u 15n 39.7s
Díochlaonadh	+19° 10′ 56″
Méid fhollasach (breathnaithe)	−0.05
Tréithe
Cineál speictreach	K0 III
Méid fhollasach (radharcach)	−2.25
B−V innéacs dathach	+1.23
R−I innéacs dathach	+0.65
Nóta (catagóir: athrógach):	H and K astaíocht
Réaltmhéadracht
Luas gathach (Rv)	−5.19 km/s
Gluaiseacht ceart (μ) RA: −1093.45 mais/yr
Saobhdhiallas (π)	88.83 ± 0.54[1] mais
Cianfhad	36.7 ± 0.2 sbh ,, (11.26 ± 0.07 pc)
Dearbhmhéid (MV)	−0.30±0.02
Mionphointí
Ga	25.4±0.2 R☉
Lonrachas	170 L☉
Imtharraingt dromchlach (log g)	         1.66±0.05 cgs
Teocht	4286±30 K
Cóimheas miotalach [Fe/H]	−0.52±0.04 dex
Luas rothlaithe (v sin i)	2.4±1.0 km/s
Aois	7.1+1.5  | −1.2 Gbhl
Ainmchomharthaí eile
Alramech, Abramech, α Boötis, 16 Boötes, BD+19°2777, GCTP 3242.00, GJ 541, HD 124897, HIP 69673, HR 5340, LHS 48, SAO 100944.
Tagairtí storshonracha SIMBAD          sonra
Sabhna
Is é is sabhna (nó sauna as Fionlainnis: teach allais nó galfholcadán) ann ná teach nó seomra te le haghaidh galfholcadh. Téann stair an ghalfholctha siar go laethanta na sean-Róimhe, ar a laghad, ach nuair a chuaigh an Chríostaíocht i bhfairsinge in Ilchríoch na hEorpa, cuireadh deireadh leis an nós, ó bhí meas na mígheanmnaíochta ag na sagairt air. Mar sin, níor mhair an galfholcadh beo ach in áiteanna iargúlta, cosúil leis an bhFionlainn, agus nuair a thosaigh sé ag éirí faiseanta arís, shíl na daoine gur nós Fionlannach a bhí ann.
thumb|240px|Sabhna (gan simléar) san [[An Fhionlainn|Fhionlainn.Tá an savusauna traidisiúnta seo ina sheasamh in Enonkoski, in oirthear na Fionlainne.]] An chuid is mó de na teangacha Eorpacha, tugann siad sauna ar an seomra galfholctha, ach tá téarmaí dá gcuid féin ag na Sualannaigh agus na Rúisigh air: bastu a deirtear as Sualainnis, agus banya/баня as Rúisis.
I dtús báire, ní raibh i gceist leis an sabhna ach scioból aon seomra. Ar dtús, shuíodh na daoine istigh a fhad is a bhí de dhíth le cóta allais a tharraingt orthu, agus ansin, nídís iad féin as uisce. Inniu, áfach, is gnách seomra gléasta agus seomra cithfholctha a fhágáil faoi aon díon leis an sabhna. San Fhionlainn, bhí sé de nós ag muintir na tuaithe úsáid ilghnéitheach a bhaint as an sabhna, nó ba mhinic nach raibh oigheann nó tinteog ar bith eile sa teach ná sorn an tsabhna. Mar sin, ní raibh sé as an ngnáth bia a dheatú, a bhruith nó a bheiriú os cionn na sornóige sin. Nuair a thagadh na daoine ag tabhairt tailte nua chun míntíreachais, thógaidís sabhna ansin roimh aon teach eile, agus bhídís ina gcónaí sa sabhna go dtí go mbeadh an teach cónaí críochnaithe.
Sorn an tsabhna
thumb|Sorn sabhna de dhéantús an chomhlachta "Narvi".
I sorn atá ceaptha le haghaidh sabhna, tá clocha os cionn na tine nó an téiteora leictrigh. (An focal Fionlainnise a chiallaíonn "sorn sabhna", is é sin, kiuas, i dteanga an lae inniu, chiallaigh sé "carn cloch" fadó, rud atá le haithint ar na logainmneacha i gcónaí.) Is gnách na clocha a théamh go dtí go dtiocfaidh luisne iontu, agus ina dhiaidh sin, is féidir an tine féin a mhúchadh agus sult a bhaint as an teas a fhad is a mhairfidh sé sna clocha. Cuid de na sornóga leictreacha atá in úsáid inniu, áfach, tá siad á dtéamh go leanúnach, i gcruth is nach n-imíonn an luisne sula múchtar an gléas leictreach.
Is é an cineál sabhna a bhíodh in úsáid ag muintir na tuaithe fadó ná savusauna, is é sin, sabhna toite. Ní raibh simléar ar bith sna sabhnaí seo, ach ligtí an toit amach trí pholl ar leith, nó räppänä. Théití na clocha roimh an bhfolcadh, agus mhúchtaí an tine sula dtagadh na daoine isteach, lena chinntiú nach dtachtfadh an toit agus an aonocsaíd charbóin iad. Ina dhiaidh sin féin, tharlaíodh timpistí ó am go ham. Mar sin, cé go samhlaítear rómánsúlacht ar leith leis an savusauna a bhfuil a bhallaí taobh istigh dubh dorcha le deatach na mblianta, is fearr leis an gcuid is mó de na daoine inniu sabhna simléir nó - go háirithe sna cathracha - sabhna leictreach. Bíonn sornóga leictreacha le haghaidh na sabhnaí á dtáirgiú ag lear mór comhlachtaí san Fhionlainn.
Seomra an Allais
Maidir leis an bhfoirgneamh féin, is é sean-nós na tuaithe é a thógáil i bhfad ar shiúl ón teach cónaí, agus i gcóngar don loch, le go bhféadfadh na daoine dul ag snámh ansin. Anois, i ndiaidh bhánú na tuaithe, is fearr le formhór na bhFionlannach a gcuid folcthaí a thógáil sna sabhnaí leictreacha atá faoi aon díon leis an árasán féin. I mblocanna árasán, cuireann na háitritheoirí an sabhna in áirithe cosúil leis an dóigh a ndéanfá le seomra níocháin. Tá seomra gléasta agus seomra cithfholctha buailte le gach sabhna den chineál seo, agus táthar ag súil leis ó gach áitritheoir go nglanfaidh sé an sabhna ina dhiaidh nuair a bheidh an folcadh glactha aige.
Is follas gur cuid thábhachtach de na folcadáin phoiblí agus na folcáin snámha san Fhionlainn é an sabhna. Caithfidh gach duine folcadh sabhna a thógáil roimh an mbabhta snámhaíochta agus ina dhiaidh. Ar ndóigh, ní mór dó é féin a ní as uisce roimh gach cuairt ar an sabhna agus ina dhiaidh.
Go dtí lár na fichiú haoise, bhí sabhnaí poiblí á reáchtáil sna cathracha don té nach raibh teacht aige ar an sabhna san áit a raibh sé ina chónaí, agus mhair na seandaoine ag dul ar na sabhnaí seo fiú nuair nach raibh riachtanas leo a thuilleadh, ó b'ansin ab fhusa a chastaí ar lucht a n-aitheantais iad. Le seanchultúr an lucht oibre is mó a shamhlaítear na sabhnaí seo. Inniu, áfach, is ar éigean a thiocfá ar cheann acu, ós rud é go bhfuil na folcadáin nua-aimseartha i ndiaidh iad a chur as margadh, gan aon trácht a dhéanamh ar chomh coitianta a d'éirigh na sabhnaí sna blocanna árasán féin.
Béasaíocht agus Nósanna sa Sabhna Fionlannach
De ghnáth, caitheann na daoine tamall sa sabhna ag tarraingt cóta allais orthu ar a suaimhneas. Ansin a thosaíonn duine acu ag scaobadh uisce te nó patuar as an mbuicéad atá leis, agus é á chaitheamh ar chlocha na sornóige. Nuair a bhuaileann an t-uisce faoi na clocha, galaítear é ar an toirt, agus mothaíonn na daoine ar na binsí tonn gail agus teasa ag dul ar fud an tseomra. Baineann an tonn seo, ar a dtugtar löyly as Fionlainnis, tuilleadh allais astu, ach san am céanna, bíonn sé ag teip ar chuid acu an teas a sheasamh. Ansin, is minic a chaithfidh siad cromadh chun tosaigh le teacht slán ón gcuid is teo den löyly - is é sin, "umhlú do thiarna an löyly" (kumartaa löylyherralle).
Le linn a bheith ag bárcadh allais, bíonn na Fionlannaigh á mbualadh féin le ceangaltáin de chraobha beithe, ar a dtugtar vihta nó vasta i gcanúintí éagsúla na Fionlainnise. Is é is cuspóir leis an mbuailteoireacht seo ná an craiceann a imchuimilt is a ghlanadh.
Is minic a thógann na hionnaltóirí scíth nó sos ón ngalfholcadh agus iad ag tógáil cithe nó ag caitheamh tamaill ag snámh idir dhá bhabhta sa sabhna. Má tá an geimhreadh ann agus leac oighir thar an loch, is féidir poll ar leith (Fionlainnis: avanto) a dhéanamh sa leac oighir le go bhféadfadh na hionnaltóirí tumadh a bhaint as an uisce ansin. Mura bhfuil poll sa leac oighir, is féidir leo únfairt a dhéanamh sa sneachta freisin.
Níl sé ceadaithe éadaí ar bith a chaitheamh sa seomra allais. Briseadh nóis a bheadh ann. Níl sé as an ngnáth ach an oiread go mbíonn fir agus mná ag folcadh in éineacht, go háirithe más baill d'aon teaghlach iad. Ní bhíonn na Fionlannaigh ag labhairt ach an-chorrfhocal le linn an ghalfholctha, agus ní bheadh sé ag cur leis an mbéasaíocht ach an oiread spallaíocht nó súgradh gnéis a dhéanamh sa sabhna, thar na háiteanna eile. An dóigh a dtugtar "sabhna" ar dhrúthlanna nó ar chlubanna gnéis i dtíortha coimhthíocha go minic, glacann an Fionlannach leis mar mhasla, ós rud é gur áit glainíneachta, seachas áit drúise, é an sabhna i dtraidisiún na Fionlainne. Scéal eile ar fad é gur áit a bhí ann, fadó, ina saolaítí na leanaí, ós rud é gur minic nach raibh áit eile ar fáil faoin tuath a bheadh sách glan agus sách saor ó na baictéir is na frídíní eile le haghaidh na hoibre sin. Inniu féin, is onóir é má deirtear faoi dhuine gur sa sabhna a rugadh é, nó is ionann sin is a rá go bhfuil fréamha folláine aige i seansaol na tíre.
Míochaine iomlánaíoch
Baineann sí leis an teoiric go bhfuil níos mó beitheanna is airíonna i gcóras iomlán ar bith ná suim bheitheanna is airíonna na bpáirteanna de. I gcúrsaí míochaine is mó a chloistear an téarma seo, iarracht iomláine an othair — an cholainn fhisiciúil is a comhdhéanamh intinneach is mothúchánach — a chur san áireamh an t-am ar fad i gcóireáil galair ar bith. Baintear feidhm as an téarma i saghsanna míochaine pisreogaí neamheolaíoch freisin.
6 Feabhra
Is é an 6 Feabhra an 37ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 328 lá fágtha sa bhliain nó 329 i mbliain bhisigh.
Aobh
I Miotaseolaíocht na nGael, chéad bhean chéile Lir na dTuath Dé Danann ba ea Aobh.
Iníon Bhodhbh Dheirg agus bean chéile Lir, rí na dTúath Dé Danann, ba ea í. Rugadh beirt cúplaí di, Fionnuala agus Aodh, is Fiachra agus Conn, ach d'éag sí le linn breithe clainne. Phós Lear arís lena deirfiúr Aoife, a raibh fonn éadmhar uirthi go marófaí iad. D'iompaigh banghiolla truachroíoch ámh ina n-ealaí iad.
De réir leagan eile, inste sa seanscéal Oidheadh Chlainne Lir, tháinig brón agus aithrí ar Aoife, agus d'iompraigh sí féin ina n-ealaí iad.
De réir leagan eile fós, phós Aobh Manannán mac Lir.
Soilsiú déghnéasach
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2a/Bisexual_Pride_Flag.svg/150px-Bisexual_Pride_Flag.svg.png|mion|150x150px|Bratach bhróid dhéghnéasaigh, a úsáideann bándearg, corcra, agus gorm Sa scannánaíocht, is éard is soilsiú déghnéasach ann ná soilsiú bándearg, corcra, agus gorm a úsáidtear le chéile chun carachtair dhéghnéasacha a léiriú. Baineadh úsáid as an stíl soilsithe seo i mórán scannán agus cláracha teilifíse. Níltear ar aon fhocal an ann don teicníc mar fheiniméan ginearálta sa scannánaíocht.
Creideann tráchtairí áirithe nach bhfuil i gceist leis an scéim dathanna ach tagairt d’aeistéitic na 1980í. Chuirfeadh sé soilse neoin i gcuimhne, agus baineann sé le stíl “tonn reitreo” freisin.
Siombalachas
De réir George Pierpoint ó Nuacht BBC, deir daoine áirithe sna meáin shóisialta go n-úsáidtear soilsiú déghnéasach mar “sheift radharcach chumhachtaithe” a chuireann in aghaidh gannionadaíocht na déghnéasachta sna meáin amhairc a shíltear a bheith ann. D'fhéadfadh sé go ndéanann na dathanna tagairt dhíreach don bhratach bhróid dhéghnéasaigh. Tháinig an treocht chun cinn i measc an phobail LADT in 2017, go háirithe ar shuíomhanna meán sóisialta Twitter, Reddit, agus Pinterest. Scríobh Sasha Geffen ar Vulture.com go raibh sé “daingean ina bhrí”, agus scríobh Nicky Idika ó PopBuzz go bhfuil sé anois “ina chuid shocraithe de scéalaíocht na déghnéasachta sna meáin”. Agus cé gur fhiafraigh The Daily Dot “ar tháinig an aeistéitic nó an tábhacht chultúrtha ar dtús”, tháinig sé ar an tuairim freisin go raibh an smaoineamh “i bhfostú”. Roghnaigh an comhlacht Pantone “ultraivialait” mar dhath na bliana 2018, rud a léirigh úsáid níos leithne na scéime, de réir an BBC.
Úsáid i gcultúr na ndaoine
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Jellyfish_Pittsburgh.jpg/220px-Jellyfish_Pittsburgh.jpg|alt=Soilsiú déghnéasach ag cóisir dhamhsa|mion|Soilsiú déghnéasach ag cóisir dhamhsa Dar le Pierpoint, d'fhéadfadh sé go raibh an aeistéitic amhairc in úsáid chomh luath le 2014 sa tsraith theilifíse Sherlock, ag tagairt do ghnéaschlaonadh an Dr. Watson a bhí i bhfolach. Baineadh úsáid as an soilsiú i go leor scannán agus cláracha teilifíse, go hiondúil i radhairc a bhfuil carachtair dhéghnéasacha iontu. Bhain na scannáin The Neon Demon, Atomic Blonde, agus Black Panther úsáid as soilsiú gorm, bándearg, agus corcra. Bhain an eipeasóid “San Junipero” sa tsraith Black Mirror úsáid as an aeistéitic freisin, chomh maith le heipeasóidí sa díolaim uafáis Into the Dark, ina measc, “I'm Just F*cking with You”, “Midnight Kiss”, agus “My Valentine”. Dúradh freisin go raibh na sraitheanna teilifíse Riverdale, Moonbeam City, Voltron: Legendary Defender, Close Enough agus The Owl House, chomh maith leis an scannán Birds of Prey ag baint úsáide as. Sa tríú heipeasóid de Loki, dar teideal “Lamentis”, úsáideadh an soilsiú seo i radharc ina nochtann an carachtar teidil go bhfuil sé déghnéasach.
Tá Lara Thompson, léachtóir le scannánaíocht in Ollscoil Middlesex, idir dhá chomhairle maidir leis an gcoincheap, ag rá: “Chaithfinn níos mó samplaí a fheiceáil sula mbreathnóinn ar shoilsiú déghnéasach mar fheiniméan go hiomlán inchreidte”. Dar le Lillian Hochwender, ag scríobh in Polygon, “Is minic go mbraitheann sé go bhfuil an dé-shoilsiú ar fáil chuile áit, fiú nuair nach mbíonn lorg ar bith den déghnéasacht le feiceáil... Is iad seo dathanna na draíochta san fhantaisíocht, dathanna tírdhreach eachtardhomhanda san fhicsean eolaíochta, agus soilsiú neoin i suíomhanna cibirphunc agus i gclubanna oíche. Mar sin, cé gur thug úsáideoirí Twitter agus criticeoirí meán dé-shoilsiú faoi deara in John Wick 3, Blade Runner 2049, Color Out of Space, Orphan: First Kill, Bingo Hell, Men in Black: International, agus Spider-Man: Into the Spider-Verse, is minic go mbíonn loighic nach bhfuil chomh haerach sin a mhíníonn sé.”
An Leithcheathrú (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Leithcheathrú air:
Bart vs. Thanksgiving
Craoladh an seachtú heipeasóid, "Bart vs. Thanksgiving", den dara sraith The Simpsons ar an 22 Samhain 1990. Scríobh George Meyer an eipeasóid seo. D'fhéach 25.9 milliún duine ar an eipeasóid.
Nikolai Valuev
Dornálaí Rúiseach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, is ea Nikolai Sergeyevich Valuev a rugadh ar 21 Lúnasa 1973 i gCathair Pheadair.
Theodor Svedberg
Ceimicí fisiceach a rugadh i bhFleräng na Sualainne ab ea Theodor "The" Svedberg (30 Lúnasa 1884 – 25 Feabhra 1971). Shaothraigh sé an t-ultralártheifneoir i 1924, lenar féidir tuaslagáin a chasadh chomh tapa sin go bhfeidhmíonn fórsaí na mílte oiread níos mó ná an fórsa domhantarraingthe ar a bhfuil sa tuaslagán. Thaispeáin sé gur féidir tuaslagáin próitéiní a chasadh chun na próitéiní éagsúla a scaradh óna chéile. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1926 as an bhforbairt seo agus a shaothar ar phróitéiní i dtuaslagáin is córais easraithe eile.
Musings of a Cigarette Smoking Man (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an seachtú heipeasóid, "Musings of a Cigarette Smoking Man" den cheathrú sraith The X-Files ar an 10 Samhain 1996. Scríobh Glen Morgan an eipeasóid seo. D'fhéach 17.09 milliún duine ar an eipeasóid.
A Night at the Opera (scannán)
Scannán Meiriceánach is ea A Night at the Opera a rinneadh sa bhliain 1935.
Oghma
I Miotaseolaíocht na nGael, ba é Oghma (Sean-Ghaeilge Ogma) sliocht de chlann Tuatha Dé Danann. Meastar go minic gurbh é dia cainte agus teangan, chomh maith le solabharthachta agus foghlama. Deirtear gur chum sé an aibítir Ogham, a bhfuil ainmnithe as.
Sinsearacht agus clann
Faightear go minic é mar bhall de thré le Daghdha (a lándeartháir) agus Lú (a leasdeartháir), aitheanta scaití mar na trí dé dána, cé go dtugtar an t-ainm sin go dreamanna eile i bhfoinsí áirithe.
Gaol le Ogmios
Is amhlaidh go bhfuil gaol ann idir é agus dia na nGallach, Ogmios.
Tá sé molta ag scoláirí miotaseolaíocht na nGael gur iarsma é Oghma de dhia ársa ceilteach. Cuirtear é le taobh Ogmios (a chuirtear le taobh Heracles) de dheasca a chalmacht catha agus a chumadh Oghaim. Cuireann J. A. MacCulloch buafhocal Oghma, grianaineach, i gcomparáid le cur síos Lucian den "aghaidh aoibhiúil" Ogmios, agus molann gur laoch na dTuath Dé de bharr "an tsean-nóis um croíthe na laochra roimh cath a tharraingt le hóráidí solabhartha", cé nach bhfuil a leithéid soiléir sna téacsanna. Séanann scoláirí mar Rudolf Thurneysen agus Anton van Hamel nasc ar bith idir Oghma agus Ogmios.
Cath Mhaighe Tuireadh
Throid Oghma sa chéad chath Mhaighe Tuireadh, nuair a chuir na Tuatha Dé na Fir Bholg faoi chois agus chloígh Éire.
Agus an leath-Fhomhórach Bres i réim, cuireadh na Tuatha Dé faoi chois. B'éigean d'Oghma adhmad tine a iompair, ach ba é an t-aonar a chalmacht a chruthú os comhair an rí. Cuireadh Bres dá choróin, agus cuireadh an full line na dTuath Dé ar ais faoi Nuada Airgeadlámh, agus ba é Oghma a churadh. Nuair a tháinig Lugh ar an bhfód agus bhagairt a chumhacht, thug Oghma dúshlán dó, ag ardú a leac mhór (nárbh fholáir de ghnáth ochtó damh chun í a bhogadh) agus chaith le teannadh í as Teamhair. Thug Lugh a fhreagra, ag caitheamh an leac ar ais.
Cheap Nuadu Lugh ina cheannaire ag an gCath, agus d'éirigh Oghma ina churadh Lugh. Gheal sé go maródh sé rí na bhFormhóraigh, Indech, agus go gcloífeadh trian dá arm. I rith an chatha, d'aimsigh sé Orna, claíomh rí na bhFormhóraigh Tethra, a d'insíodh faoi gníomhartha déanta agus é lom. I rith an chatha, thit Oghma agus Inneach i gcomhrac aonair. Tá roinnt éiginnteachta sna téacsanna, ámh; in Cath Maighe Tuireadh, tar éis an chatha, chuaigh Oghma, Lugh agus Daghdha triúr sa tóir ar na Fomhóraigh, chun cláirseach Uaitne, cruitire an Daghdha, a fháil ar ais.
Míochaine mhalartach
Bealaí chun cóireáil ar ghalair nach bhfuil faofa ag eolaíocht na míochaine. Tugtar míochaine chomhlántach uirthi freisin. Nuair nach bhfaigheann daoine faoiseamh ó chóireáil le gnáthleigheas, uaireanta cuardaíonn siad faoiseamh eile. Bíodh is go bhfuil na céadta bealaí malartacha bunaithe ar choincheapa éagsúla maidir le nádúr na ngalar, níl aon chruthú iontaofa go bhfuil siad éifeachtach chun galair a leigheas.
Svitirian
Móilín ina bhfuil lucht dearfach is lucht diúltach ag an am céanna ach scartha rud beag amach ó chéile. Mar shampla, bíonn gach aimíonaigéad atá tuaslagtha in uisce sa staid seo den chuid is mó. Maidir le glícín, NH2–CH2–COOH, bíonn sé mar seo sa tuaslagán +NH3–CH2–COO -.
Canopus
Is é Canopus an réalta is gile sa réaltbhuíon theas  Carina agus an dara réalta is gile i spéir na hoíche ag teacht tar éis Sirius. Tá méid radharcach de -0.74 aige agus dearbhmhéid de -5.65. Tá Canopus ina shárfhathach de chineál speictreach – F sa phriomhshraith. Samhlaítear é a bheith bán leis an tsúil nocht in ainneoin go dtugtar “bán bhuí” mar dhath dá leithéid sin réaltaí. Tá sé suite i bhfad sa leathsféar theas ar dhíochlaonadh -52'c' 42’ agus ar cheartéirí 06u 24.0n.
Cill Fhinnein
Is baile suite i gComhairle Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh é Cille Fhinnein.
Avengers: Infinity War
Is scannán oll-laochra Meiriceánach ón mbliain 2018 é Avengers: Infinity War. Tá sé bunaithe ar carachtair de chuid Marvel Comics. Léirigh Marvel Studios é agus dháiligh Walt Disney Studios é. Ba iad Anthony agus Joe Russo na stiúrthóirí, agus ba iad Christopher Markus agus Stephen McFeely na scríobhnoirí. Is scannán san tsraith Marvel Cinematic Universe (MCU) é. Ba é seo an ceathrú scannán is mó a thug airgead isteach go dtí seo. mion|Kevin Feige, Chris Hemsworth, Tom Hiddleston, Chadwick Boseman agus Mark Ruffalo|alt=
Siarhei Liakhovich
Dornálaí Bealarúiseach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, is ea Siarhei Petrovich Liakhovich a rugadh ar 29 Bealtaine 1976 i Vitebsk.
Pósadh comhghnéis
mion|An reifreann ar chomhionannas pósta in Éirinn, 2015 Ar 1 Aibreán 2001, rinneadh pósadh idir beirt arb ionann gnéas dóibh, nó pósadh comhghnéis, dleathach san Ísiltír, an chéad tír ar domhan inar tharla sé sin. De thairbhe an dlí sin, faigheann an lánúin cearta, mar shampla, aitheantas do pháirtnéirí comhghnéis mar 'neasghaol'.
Ruslan Chagaev
Dornálaí Úisbéiceastánach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, is ea Ruslan Shamilevich Chagaev a rugadh ar 19 Deireadh Fómhair 1978 in Andijan.
Pósadh comhghnéis
Ba í Éire an chéad tír ar domhan inar vótáil an pobal féin ar son pósadh aon inscne sa bhliain 2015.
Bouli
Is sraith theilifíse beochana é Bouli a craoladh ar dtús sa Fhrainc idir 1989 go dtí 1991. Craoladh leagan dubáilte Gaeilge ar RTÉ Two ón 2 Meán Fómhair 1991, agus ar TnaG (TG4 anois) ina dhiaidh sin go déanach sna 1990dí.
Falrais Sydenham
Gluaiseachtaí neamhrialta preabacha neamhréamhaithriseacha na ngéag — na colainne ina hiomláine, uaireanta — de bharr aimhréidh ionfhabhtuithe streipteacocais: fiabhras réamatach nó fiabhras dearg. Cuireann sí isteach ar chailíní go háirithe. Ainmnithe as an lia Sasanach Thomas Sydenham (1624-1689).
Bette Davis
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Ruth Elizabeth "Bette" Davis (a rugadh ar an 5 Aibreán, 1908 – 6 Deireadh Fómhair, 1989). Ainmníodh í don ngradam Ban-aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1935.
PAW Patrol
Is sraith theilifíse ríomhaire-bheoite do pháistí ó Cheanada é PAW Patrol a chruthaigh Keith Chapman. Tá sé léirithe ag Spin Master Entertainment, le beochan curtha ar fáil ag Guru Studio. I gCeanada, craoltar an tsraith go príomha ar TVOKids, a chuir réamhamharc ar an seó ar fáil den chéad uair i mí Lúnasa 2013. Craoladh an tsraith den chéad uair sna Stáit Aontaithe ar Nickelodeon ar 12 Lúnasa 2013.
Graham, Carolina Thuaidh
Is é Graham príomhbhaile Contae Alamance, Carolina Thuaidh. Bhí 14,153 ina gcónaí i nGraham sa bhliain 2010.
Ceolaire
mion|300x300px| [[Ceolaire coille ]] De ghnáth tugtar ceolairí ar na Passeriformes éagsúla (éin a bhíonn sé ina sheasamh ar chraobh). Ní gá go bhfuil dlúthbhaint acu lena chéile, ach tá roinnt tréithe acu, mar shampla a bheith measartha beag, glórach agus feithiditeach.
Sylvioidea
Tá baint níos dlúithe ag na héin seo seo lena chéile ná le ceoltóirí eile. Baineann siad leis an fhorfhine Sylvioidea ina bhfuil na Timaliidae, na Pycnonotidae, srl.
Frithluail
Gníomhú tapa ainneonach nósúil ag ainmhí mar fhreagairt ar spreagadh ar leith a thugann an néarchóras lárnach i dtreis. Mar shampla, nuair a dhéanann an lámh tadhall le dromchla an-te, tarraingítear an lámh ar ais go tapa.
Éadan Doire, Co. Uíbh Fhailí
Baile is ea Éadan Doire atá suite i gContae Uíbh Fhailí thuaidh. Tá sé gar do theorainneacha Chontae Chill Dara, Chontae na Mí, agus Chontae na hIarmhí.
Cath Chnoc Fíodh na gCaor
Cath a troideadh ar Chnoc Fíodh na gCaor, cnoc íseal lámh le hInis Córthaidh, Contae Loch Garman, 1798 ar an 21 Meitheamh.
Bhí Éirí Amach na nÉireannach Aontaithe (nó Éirí Amach 1798) ag teacht chun deiridh agus tháinig Arm na Breataine faoi cheannas an Ghinearáil Gerard Lake suas go campa na nGael ar an gcnoc. clé|mion|Muillean inniu Bhí timpeall 20,000 saighdiúir faoina cheannas agus thimpeallaigh sé na Gaeil. Bhí mná agus páistí i measc an 20,000 Gael ar an gcnoc.
Theith formhór na meirleach ach rinneadh slad orthu siúd a bhí leonta agus ar mhná agus leanaí. clé|mion|Muileann ag an am Rinneadh ár uafásach ar fud Chontae Loch Garman tar éis an chatha agus cuireadh ceannairí an Éirí Amach chun báis: Bagenal Harvey, Cornelius Grogan, Mathew Keogh agus Anthony Perry. Baineadh na cloigne díobh agus sádh ar phící iad lasmuigh de theach na cúirte i mbaile Loch Garman.
Gabhadh an tAthair Ó Murchú i gCeatharlach, baineadh a chuid éadaí de, tugadh lascadh dó, crochadh é agus dícheannadh é. Dódh a chorp i mbairille. mion|Cuimhneachán inniu Cuireadh cuid mhaith díobh siúd a ghlac páirt san Éirí Amach go dtí an Astráil. clé|mion|Cuimhneachán
Taylorsville, Carolina Thuaidh
Is é Taylorsville príomhbhaile Contae Alexander, Carolina Thuaidh. Bhí 2,098 ina gcónaí i Taylorsville sa bhliain 2010.
Dolores McNamara
Ar an 31ú Iúil, 2005 cheannaigh sí ticéad Euromillions i siopa Spar i nGarraí Eoin agus bhí sí ag ól le roinnt dá cairde i dtigh tábhairne Tobin’s taobh dorais nuair a chonaic sí a huimhreacha ar an teilifís. Bhí €115 milliún buaite aici, an duais is mó riamh sa chrannchur.
Saol
Rugadh Dolores McNamara i mBlackpool, Lancashire, Sasana, ar an 13ú Eanáir, 1960 ach d’fhás sí suas i nGarraí Eoin i gcathair Luimnigh, áit in a bhfuil sí fós ina cónaí.
Daragh O'Malley
Aisteoir Éireannach is ea Daragh O'Malley a rugadh i mBaile Átha Cliath ar an 25 Bealtaine 1954. Is mac an polaiteoir Donnchadha Ó Máille é.
Mai Zetterling
B'aisteoir agus léiritheoir scannán as an tSualainn í Mai Elisabeth Zetterling ( 24 Bealtaine 1925 - Londain, 17 Márta 1994). Tá clú agus cáil uirthi lasmuigh dá tír mar gheall ar na scannáin a rinne sí le Ingmar Bergman, díreach tar éis an chogaidh: Hets (1945), Frieda (1947), agus Dead Lovers (1948). Rinne sí go leor do chearta na mban i saol na scannán.
Luathshaol
Rugadh Zetterling i Västerås, an tSualainn do theaghlach den lucht oibre. Thosaigh sí a gairm mar aisteoir ag 17 mbliana d'aois ag Dramaten, amharclann náisiúnta na Sualainne, i scannáin le linn an dara cogadh domhanda..