cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brian Ó Dálaigh
Is scríbhneoir Cláiríneach é Brian Ó Dálaigh. Bhain sé amach cáilíochtaí sa stair i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath agus in Ollscoil na hÉireann, Má Nuad. Is príomhoide scoile é. Tá go leor foilsithe ag O Dálaigh ar stair agus ar shaíocht Thuamhumhan. Is é Ó Dálaigh scríbhneoir Ennis: Irish Historic Towns Atlas d’Acadamh Ríoga na hÉireann.
Aischothú
mion|Glúcós fola agus aischothú diúltach Próiseas ina n-iompraítear eolas (tugtar aischothú ar an eolas féin freisin) go dtí foinse an aschuir bhunaidh.
Tháinig an téarma ón innealtóireacht agus córais rialú aischothaithe ar dtús.
Baineadh feidhm as sa chibirnitic, agus cuirtear i bhfeidhm é i meaisíní de gach saghas is i gcumarsáid ainmhithe is daoine.
Ligeann sé do sheoltóir monatóir eacht a dhéanamh ar na teachtaireachtaí a glacadh, agus aon mhionathrú is gá a dhéanamh sa réadam.
Rialú aischothaithe
Próiseas ina ndéanann an córas féin a aschur a bhrath is a thomhas, agus na sonraí sin a ionchur sa chóras chun feidhmiú an chórais a athrú an t-am ar fad is aschur ar leith a sholáthar.
Samplaí
mion|aischothú diúltach
Coincheapa
mion|Sás aischothaithe féincheartaithe
Carraig an Chabhaltaigh
Sráidbhaile in Éirinn is ea Carraig an Chabhaltaigh (Béarla : Carrigaholt). Tá an baile suite i gContae an Chláir.
Rugadh Eoghan Ó Comhraí ag Dún Átha in aice le Carraig an Chabhaltaigh.
Caoimhín Ó Cáinte
Iománaí is ea Caoimhín Ó Cáinte (Béarla: Kevin Canty) a rugadh sa bhliain 1986. As Inis Eonáin i gContae Chorcaí dó, agus imríonn sé le foireann a chontae. Is tosaí é.
Paudie O'Sullivan
Iománaí is ea Paudie O’Sullivan. Rugadh é ar an 28 Samhain 1988. As Contae Chorcaí dó, agus imríonn sé le foireann a chontae. Is tosaí é. Deartháir leis is ea an lánchúlaí Diarmuid O'Sullivan.
Griomasaigh, Beinn na Faoghla thoir theas
Is oileán é Griomasaigh, gar do Beinn na Faoghla sna hOileáin Siar, i gComhairle nan Eilean Siar.
Gleann Bhriain
Is paróiste beag é Gleann Bhriain (Béarla: Glenbrien) atá suite leath bealaigh idir baile Inis Córthaidh agus an tAbhallort, i gcontae Loch Garman.
Ricardo Vaz Té
Is imreoir sacair é Ricardo Vaz Té. Imríonn sé faoi láthair le Panionios. D'imir sé cheana le Bolton Wanderers F.C..
Canol Caerdydd (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Canol Caerdydd. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is í Jo Stevens (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Oldenburg
Is cathair ollscoile é Oldenburg (Gearmáinis Íochtarach: Ollnburg, Freaslainnis Saterland: Ooldenbuurich) atá suite i dTuaisceart na Gearmáine. De thairbhe a dhaonra d'os cionn 125,000 duine, is é Oldenburg an ceathrú cathair is mó sa Sacsain Íochtarach, i ndiaidh Hannover, Braunschweig agus Osnabrück.
Bronnadh an teideal “cathair” ar Oldenburg sa bhliain 1945, tar éis dá dhaonra an spriocmhéid oifigiúil do chathracha na Gearmáine, is é sin os cionn 100,000 duine, a bhaint amach.
The Pussycat Dolls
Ba popbhanna Meiriceánach é Pussycat Dolls as Los Angeles, California, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Foirmíodh an grúpa i 1995. Fógraíodh go mbeadh an bhanna ag teacht le chéile arís le Nicole, Carmit, Melody, Ashley, Kimberly agus Jessica mar bhaill.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 17 ngradam buaite ag an mbanna. Tá 33 ainmniúchán faighte acu.
Imelda Staunton
Is ban-aisteoir de phór na hÉireann í Imelda Mary Philomena Bernadette Staunton a rugadh ar an 9 Eanáir 1956.
Caisteal Abhail
Is sliabh in Albain í Caisteal Abhail, atá suite ar an Oileán Arainn, Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath
Gavin McCann
Is imreoir sacair é Gavin McCann (10 Eanáir 1978 a rugadh é). Tháinig sé chun saoil i mBlackpool i Lancashire. Imríonn sé faoi láthair le Bolton Wanderers F.C. D'imir sé le hAston Villa i Sasana ó 2003 go 2007 roimhe sin.
Oscar Mac Thréinfhir
Go dtí gur gabhadh é ar 27 Iúil 1922 le linn an Chogaidh Chathartha, rinne Oscar Traynor oibríochtaí treallchogaíochta ar an taobh dheas den chathair.
Billy Bremner
Ba pheileadóir é William John "Billy" Bremner (9 Nollaig 1942 – 7 Nollaig 1997). D'imir sé ar son Leeds United ar feadh tréimhse fhada agus bhuaigh sé roinnt trófaithe. Ba é ceann de na himreoirí is fearr riamh ag an gclub agus chruthaíodh dealbh dó lasmuigh do Elland Road.
An Chreatalach
Sráidbhaile in Éirinn is ea an Chreatalach. Tá an baile suite i gContae an Chláir.
Cír Mhór
Is sliabh in Albain í Cír Mhór, atá suite ar an Oileán Arainn, Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath.
Cubitt Town
Is baile é Cubitt Town atá suite sa bhuirg Tower Hamlets, Londain Thoir.
Mikel Alonso
Is imreoir sacair é Mikel Alonso. Imríonn sé faoi láthair le CD Tenerife.
Is as Tolosa Thír na mBascach é. Iar-imreoir sacair proifisiúnta é a athair, Periko Alonso. D'imir Mikel le Real Sociedad ar dtús. Thug sé seal ar iasacht le Numancia, agus seal eile le Bolton Wanderers F.C. i Sasana.
Tá baint ag a dheartháireacha Xabi Alonso agus Jon leis an sacar proifisiúnta. Is imreoir proifisiúnta é Xabi, agus is réiteoir é Jon.
Colm Breathnach
File Corcaíoch is ea Colm Breathnach (1961-).
Waddon
Is baile é Waddon atá suite sa bhuirg London Borough of Croydon, Londain Theas.
Colm Breathnach
Saol
Fuair sé a chuid oideachais i gColáiste an Phiarsaigh i nGleann Maghair, Contae Chorcaí agus i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh. Bronnadh céim MA Ghaeilge air nuair a scríobh sé tráchtas ar shaothar an fhile Liam S. Gógan. Chaith sé seal ag obair ar Fhoclóir na Nua-Ghaeilge in Acadamh Ríoga na hÉireann, ansin chuaigh sé isteach sa Choiste Téarmaíochta sa Roinn Oideachais. Sa bhliain 1997, tar éis dó aon bhliain déag a chaitheamh ina phost mar théarmeolaí, fuair sé post eile i Rannóg an Aistriúcháin, Teach Laighean.
Saothair
D'aistrigh Colm Breathnach agus an Dr. Andrea Nic Thaidhg an t-úrscéal Katz und Maus le Günter Grass mar Cat agus Luch (BÁC: Coiscéim, 2000) agus sa bhliain 2001 rinne sé aistriúchán Gaeilge ar léacht Nobel Grass faoin teideal 'Leanfar De…' in eagrán trítheangaigh (Gearmáinis, Gaeilge agus Béarla) a chuir Cumann Aistritheoirí agus Teangairí na hÉireann amach.
Duaiseanna
Bhuaigh Cantaic an Bhalbháin Duais Bhardas Chorcaí i gcomórtas an Oireachtais sa bhliain 1991. Bhuaigh Scáthach agus Croí agus Carraig an Phríomhdhuais don Fhilíocht san Oireachtas sna blianta 1994 agus 1995. Fuair An Fear Marbh aitheantas i gComórtas Filíochta Chló Iar-Chonnachta sa bhliain 1997. Sa bhliain 2006, bhuaigh Chiaroscuro duais aitheantais san Oireachtas. Bhronn an Foras Cultúrtha Gael-Mheirceánach duais an Bhuitléirigh air sa bhliain 1999.
Aistriúcháin
Tá aistriúchán Rómáinise de An Fear Marbh foilsithe ag Ars Longa Barbatul fara viaa (Iasi:1999). Is iomaí díolaim a bhfuil saothar leis iontu, mar shampla Keltische liebesgedichte (leagan Gearmáinise) agus Bolirà La Rugiada (leagan Iodáilise). Tá leaganacha dá dhánta ar fáil i nGaeilge na hAlban, i mBéarla agus i bhFraincis freisin. Tá Breathnach luaite san Encyclopaedia of Ireland.
Blerim Džemaili
Is imreoir sacair é Blerim Džemaili. Imríonn sé faoi láthair le Napoli (ar iasacht le Parma).
Castell-nedd (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Castell-nedd. Cruthaíodh sa bhliain 1918 é. Is í Christina Rees (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Gearg
Ainm ginearálta a thugtar ar éin ó ar a laghad ceithre ghéineas éagsúla is ea Gearg. Éin bheaga le heireaball gearr, de chlann na bpiasún. Dúchasach don Domhan Úr is an Seandomhan.
Áiseanna closamhairc
mion Is trealamh closamhairc (físe agus fuaim e) é áiseanna closamhairc, nó foinsí nach foinsí clóbhuailte iad.
Cuimsíonn an trealamh teilgeoirí scannáin gan chorraí, osteilgeoirí is teilgeoirí scannáin reatha, téipthaifeadáin, raidiónna, teilifíseáin, ríomhairí, chomh maith le pictiúir, grafaicí, cairteanna is a leithéid.
Oidhreacht closamhairc
Ceiliúrtar Lá Domhanda na hOidhreachta Closamhairc ar an 27 Deireadh Fómhair.
Ratcliff
Is baile é Ratcliff atá suite sa bhuirg Tower Hamlets, Londain Thoir.
Creag Ghlas Laggan
Is sliabh in Albain í Creag Ghlas Laggan, atá suite ar an Oileán Arainn, Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath.
Rálóg
Is éan í an rálóg. Is ball d'fhine na Rallidae é.
Woodside, Londain
Is baile é Woodside atá suite sa bhuirg London Borough of Croydon, Londain Theas.
Eas a’ Chrannaig
Is eas ar Oileán Arainn, Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath, in Albain, é Eas a’ Chrannaig.
Vallejo, California
Cathair i iarthar-lár California is ea Vallejo. Sa bhliain 2010 fuarthas 115,942 duine ina gcónaí in Vallejo.
Móinteach Mílic
Naisc Sheachtracha
thumb|clé|270px|Móinteach Mílic ón taobh theas
Valtimo
Ceantar nó kunta i gCúige na Fionlainne Thoir é Valtimo. Sa bhliain 2008, bhí dhá mhíle go leith de dhaoine ina gcónaí ansin. Tá an ceantar 838 ciliméadar cearnacha ar achar, agus é ag críochantacht le Nurmes, Rautavaara agus Sotkamo. Tá cnoic, nó fiú sléibhte beaga, i Valtimo a shroicheann a fhad le 335 méadar aníos ó dhromchla na farraige.
Tar éis an Dara Cogadh Domhanda, chuir timpeall ar mhíle duine ó Suojärvi sa Chairéil fúthu i Valtimo, nuair a ghéill an Fhionlainn a gceantar dúchais don Aontas Shóivéadach. Is í an Chairéilis, seachas an Fhionlainnis, teanga dhúchais an lucht imirce seo, agus í le cloisteáil i Valtimo inniu féin.
Dukinfield
Is ceantar suite i Manchain Mhór é Dukinfield.
Daniel Braaten
Is imreoir sacair é Daniel Braaten. Imríonn sé faoi láthair le Toulouse. D'imir sé le Bolton Wanderers roimhe sin.
Aiseipteacht
deas|150px|thumb|Aiseipteacht Easpa miocrorgánach ar an gcraiceann nó créacht. Is annamh a bhaintear an staid ideálach amach in obráidí máinliachta, ach déantar gach iarracht in obrádlanna í a bhaint amach. Caitear lámhainní is gúnaí steirilithe, steirilítear le teas nó ceimiceáin na dromchlaí, na hionstraimí, na táithíní cadáis, na bindealáin, agus baintear an t-aer truaillithe amach as an obrádlann an t-am ar fad, á athnuachan le haer steirilithe.
Columbia, Missouri
Cathair i lár Missouri is ea Columbia. Sa bhliain 2010 fuarthas 108,500 duine ina gcónaí in Columbia.
Cwm Cynon (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Cwm Cynon. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is í Ann Clwyd (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Seanchas Fear Alban
Ginealach agus daonáireamh ríochta an Dáil Riada is ea Seanchas Fear Alban (Sean-Ghaeilge Senchus Fer n-Alban). Meastar gur tiomsaíodh é sa deichiú haois.
Patrick "Paddy" Smith
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick "Paddy" Smith (17 Iúil 1901 - 18 Márta 1982). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Wilmington, Carolina Thuaidh
Cathair i ndeisceart Carolina Thuaidh is ea Wilmington. Sa bhliain 2010 fuarthas 117,525 duine ina gcónaí in Wilmington.
Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa C UEFA
Ba é Cáiliú Corn FIFA an Domhain 2018 Grúpa C UEFA ceann de naoi ngrúpa UEFA don Cháiliú Corn FIFA an Domhain 2018. Bhí An Ghearmáin, Tuaisceart Éireann, Poblacht na Seice, An Iorua, An Asarbaiseáin agus San Mairíne sa ghrúpa.
Eilean MoLaise
Is oileán i ngar den Oileán Arainn, Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath, é Eilean MoLaise.
Eccles, Manchain Mhór
Is baile atá suite i mórcheantar Mhanchain é Eccles. Bhí 38,756 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011. Déantar cístí Eccles ann ón mbliain 1796 i leith, cístí a dhíoltar ar fud an domhain anois.
Trícheireatóp
Ba dhineasár mór é an trícheireatóp, fiú an dineasár is mó ón tréimhse Chailceach i Meiriceá Thuaidh. Trom, suas le 9 m ar fhad, ceathairchosach. Rufa gairid chnámhach ar chúl a bhlaoisce, agus péire adharc os cionn na súl lánfhorbartha. Planditeach, i dtréad de ghnáth.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1922
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1922, a thosaigh i mí Bealtaine 1922 agus chríochnaigh ar 9 Meán Fómhair 1923. B'í an 36ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 12 fhoireann páirt. Bhuaigh Cill Chainnigh an comórtas don ochtú huair.
Columbus, Ohio
Is é Columbus príomhchathair Ohio. De réir an meastacháin sa bhliain 2019, tá 898,553 duine ina gcónaí sa chathair, rud a fhágann gurb é Columbus an chathair is mó in Ohio. Tá an chathair suite i gcontaetha Delaware, Fairfield, agus Franklin (is mó i bhFranklin). Tá Andrew Ginther (D) ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1812.
Tá "The Ohio State University" sa chathair, agus is é an coláiste is mó sa stát. Tá an chathair ag an cumar dá abhainn, an Olentangy agus an Scioto. Ritheann na aibhneacha tríd an lár an cathrach, agus buaileann siad le chéile faoi thart an ceantar gnó, ag "The Convergence" (an cumar). As ansin, ritheann an Scioto go dtí Portsmouth, agus buaileann sé le chéile an Abhainn Ohio.
Ľubomír Michalík
Is imreoir sacair é Ľubomír Michalík. Imríonn sé faoi láthair le Leeds United. D'imir sé le Bolton Wanderers F.C. roimhe sin.
Evansville, Indiana
Cathair i ndeisceart Indiana is ea Evansville. Sa bhliain 2010 bhí 117,429 duine ina gcónaí in Evansville.
Ard na Ria
Is sráidbhaile é Ard na Ria. Tá sé suite i dTír Fhiachrach, i gContae Mhaigh Eo.
De Caerdydd a Phenarth (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é De Caerdydd a Phenarth. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Stephen Doughty (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Séamus Doyle
Polaiteoir Éireannach ab ea Séamus Doyle ( - 30 Aibreán 1971). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.
Failsworth
Is ceantar suite i Manchain Mhór é Failsworth.
Alice Munro
Is scríbhneoir gearrscéal ta Ceanadach í Alice Ann Munro. Leis an sloinne Laidlaw a rugadh í ar an 10ú lá Mí Iúil 1931. Bronnadh an Duais Idirnáisiunta Booker uirthi as iomlán shaothair a saoil, chomh maith le Gradam an Ghobharnóra Ghinearálta i gCeanada faoi thrí. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta uirthi sa bhliain 2013. Áirítear í go forleathan mar dhuine de na scríbhneoirí ficsin is tábhachtaí an lae atá inniu ann, cé nach mbíodh a hainm i mbéal na ndaoine chomh minic agus a bhíonn ainmneacha roinnt úrscéalaithe eile.
A hóige agus saol pearsanta
clé|mion|177x177px|Wingham, [[Ontario]] Rugadh Munro i dteaghlach a rinne feirmeoireacht sionnach, minceanna agus éanlaithe i Wingham, Ontario. Ba iad Robert Eric Laidlaw agus Anne Clarke Laidlaw (née Chamney) a tuismitheoirí. Múinteoir scoile a bhí ina máthair.
Chuaigh Alice Munro i gceann scríbhneoireachta agus ise fós ina déagóir. Foilsíodh an chéad scéal léi, “The Dimensions of a Shadow”, nuair a bhí sí ag déanamh léinn ag Ollscoil Western Ontario sa bhliain 1950. D’oibrigh sí insna blianta úd freisin mar fhreastalaí, mar chléireach leabharlainne, agus mar bhainteoir tobac.
Sa bhliain 1951, d’éirigh sí as a cuid staidéar ag an ollscoil—Béarla an príomhábhar a bhí ansin aici—chun fear darbh ainm James Munro a phósadh. Chuir siad fúthu in Vancouver, sa Cholóim Bhriotanach. Rugadh triúr iníonacha dóibh sna blianta 1953, 1955, agus 1957, Sheila, Catherine, agus Jenny faoi seach; fuair Catherine bás go gearr i ndiaidh a breithe.
Sa bhliain 1963, bhog siad go Victoria mar ar oscail siad siopa leabhar, Munro’s Books. Rugadh iníon eile dóibh, Andrea, sa bhliain 1966. clé|mion|215x215px|Contae Huron, Ontario
A cuid scríbhneoireachta
Fuair an chéad bhailiúchán gearrscéalta aici, Dance of the Happy Shades (1968), an-fháilte agus bronnadh Gradam an Ghobharnóra Ghinearálta, an duais litríochta is airde i gCeanada, ar an leabhar.
Tá an fócas i ngearrscéalta Munro dírithe ar staid an duine daonna agus ar an gcaidreamh idir dhaoine sa saol laethúil. Ní hionann leis an gclú idirnáisiunta atá uirthi, bíonn a cuid ficsin suite i gcuid sách teoranta den Domhan, mar atá iardheisceart chúige Ontario, i gContae Huron go háirithe. Iniúchann sí an saol go grinn in a cuid scríbhneoireachta agus é sin ar bhealach soléite.
D'fhógair sí i mí Iúil na bliana 2013 go mbeadh sí ag éirí as an scríbhneoireacht.
Cill Chaoi
mion|1880idí ? Baile in Éirinn is ea Cill Chaoi. Tá an baile suite in iarthar na tíre i gContae an Chláir.
Arvada, Colorado
Cathair i lár Colorado is ea Arvada. Sa bhliain 2010 fuarthas 106,433 duine ina gcónaí in Arvada.
Partyzan Miensk
Stair
Bhunaigh Partyzan i Miensc sa bhliain 2002. Go dtí 2010, bhí ar a dtugtar an fhoireann MTZ-RIPA. Club peile bhaineann leis an lucht leanúna agus maoiniú acu ón mbliain 2012. Imríonn an fhoireann sa Dara chraobh sraithe sa Bhealarúis anois.
Lucht leanúna
Tá lucht leanúna na foirne i gcoinne ciníochais agus gach cineál idirdhealaithe.
Baile na hEaglaise
Is baile fearainn i gContae Mhaigh Eo é Baile na hEaglaise. Tá sé suite i mbarúntacht Thír Amhlaidh.
Berkeley, California
Cathair in iarthar-lár California is ea Berkeley. Tá sé suite ar bhruach thoir Bhá San Francisco i dtuaisceart Chontae Alameda. Tá sé ainmnithe i ndiaidh George Berkeley, easpag agus fealsamh Éireannach ón 18ú haois. Tá sé ag críochantaíocht le Oakland agus Emeryville ó dheas agus le Albany agus le Kensington ó thuaidh. Ar an taobh thoir, tá Berkeley ag críochantaíocht le Contae Contra Costa, teorainn a leanann barr dhroim Chnoic Berkeley a bheagán nó a mhórán. Sa bhliain 2010 fuarthas 112,580 duine ina gcónaí in Berkeley.
Tá an campas is sine i gcóras Ollscoil California (.i. Ollscoil California, Berkeley, suite in Berkeley, agus tá Saotharlann Náisiúnta Lawrence Berkeley sa chathair freisin. Tá an Graduate Theological Union, atá ar cheann de na hinsitiúidí léinn reiligiúnda is mó ar domhan, in Berkeley chomh maith. Tá an clú ar an gcathair go bhfuil an liobrálachas sóisialta in ardréim inti.
Stair
mion|clé|Sa bhliain 2015 thit balcón den áraslann seo i mBerkeley. Fuair seisear Gael bás.
Rinneadh an dúil sin beircéiliam den chéad uair ag baint úsáide as cioglatrón 60-orlach in UC Berkeley. Ainmníodh é sa bhliain 1949 mar aitheantas ar an ollscoil.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1924
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1924, a thosaigh ar 4 Bealtaine 1924 agus chríochnaigh ar 14 Nollaig 1924. B'í an 38ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 14 fhoireann páirt. Bhuaigh Baile Átha Cliath an comórtas don ceathrú huair.
William Hayes (polaiteoir)
Polaiteoir Éireannach ab ea William Hayes. Bhí sé ina bhall de Shinn Féin.
Cincinnati, Ohio
Is í Cincinnati an tríú cathair is mó sa stát Ohio, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Cincinnati suite i gContae Hamilton, agus tugtar an leasainm "The Queen City" air. Tá John Cranley ina mhéara. Tá Cincinnati suite ar an Abhainn Ohio. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1788.
An Amstel
Is abhainn chanálaithe í An Amstel (Ollainnis: Amstel ó Aeme-stelle) i ndeisceart an chúige Ollainn Thuaidh, san Ísiltír. Tugtar an t-ainm "Amstelland" (nó "Tír na hAmstaile" i nGaeilge) ar na ceantair atá thart ar an abhainn.
De Clwyd (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é De Clwyd. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is í Susan Jones (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1925
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1925, a thosaigh ar 19 Aibreán 1925 agus chríochnaigh ar 6 Meán Fómhair 1925. B'í an 39ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 14 fhoireann páirt. Bhuaigh Thiobraid Árann an comórtas don deichiú huair.
Provo, Utah
Cathair i iarthar-lár Utah is ea Provo. Sa bhliain 2010 fuarthas 115,264 duine ina gcónaí in Provo.
Andy O'Brien
Is peileadóir sacair Éireannach é Andy O'Brien. Imríonn sé faoi láthair le Vancouver Whitecaps FC. D'imir sé cheana le Bolton Wanderers F.C. agus dá thír, Poblacht na hÉireann.
Cill Mhichíl (An Clár)
Sráidbhaile in Éirinn is ea Cill Mhichíl. Tá an baile suite in iarthar na tíre i gContae an Chláir.
Family Guy (séasúr 14)
Craoladh an ceathrú séasúr déag Family Guy idir Meán Fómhair 27, 2015 agus 22 Bealtaine, 2016 ag tosú le "Pilling Them Softly".
Aisfisce
mion|[[Aisfisce - tachtach ]] Cur isteach ar shreabh an aeir ar feadh na n-aerphasáistí isteach sna scamhóga, a fhéadfaidh a bheith marfach do dhuine.
Tarlaíonn sí go coitianta mar gheall ar bhac fisiciúil sa chonair uachtarach riospráide trí thachtadh nó ionanálú earraí coimhthíocha, urlacan nó uisce (mar a tharlaíonn nuair a bháitear duine).
Is féidir go dtarlóidh sí mar thoradh ar ghalair sna haerphasáistí nó na scamhóga.
Caitlín Maude
Ba scríbhneoir, file, aisteoir, amhránaí sean-nóis agus gníomhaí Gaeilge as Conamara í Caitlín Maude (22 Bealtaine 1941 - 6 Meitheamh 1982). Baineann tábhacht le Maude mar fhile de bharr go raibh rud éigin fiúntach le rá aici. Tháinig an fhilíocht as ceann, croí, putóga agus baill ghiniúna. Paisean a bhí i gceist; ní intleacht amháin.
Óige
Tháinig Caitlín Maude chun saoil sna Doiriú, i gCasla, Conamara. Ise an dara duine clainne a saolaíodh do John Joseph Maude agus a bhean chéile, Máire Nic an Iomaire. D'fhreastail sí ar an meánscoil i Móinteach Mílic i gContae Laoise agus i gColáiste Chroí Mhuire sa Spidéal. Chuaigh sí go dtí Ollscoil na hÉireann, Gaillimh, áit a ndearna sí staidéar ar an mBéarla, ar an nGaeilge, ar an bhFraincis agus ar an Matamaitic. Bhronn rialtas na Fraince scoláireacht Sambro uirthi tar éis di an marc is airde a bhaint amach i scrúduithe na chéad bhliana.
Gairm Bheatha agus Drámaíocht
Chuaigh sí le múinteoireacht tar éis di an chéim a bhaint amach, agus í ag obair i scoileanna éagsúla ar fud na tíre ar feadh tréimhse. Bhí Maude ag plé drámaíocht ó laethanta na meánscoile amach agus cáil uirthi as páirt Mháire sa dráma An Triail, le Mairéad Ní Ghráda. I mbreis air sin, scríobh sise agus Mícheál Ó hAirtnéide dráma in éineacht, dar teideal An Lasair Choille.
Bhí suim aici sa cheol freisin. Sa bhliain 1975 tháinig albam sean-nóis léi, Caitlín, amach ó Ghael-Linn.
Filíocht agus amhránaíocht
Amhránaí dearscnaithe ar an sean-nós a bhí inti agus stór amhrán mór grá aici.
Cúrsaí Sóisialta agus an Pholaitíocht
Bhí suim mhór aici i gcúrsaí sóisialta agus polaitíochta, go háirithe i leith na mbochtán. Rinne sí stocaireacht i gcoinne an Chómhargaidh Eorpaigh.
Bhíodh sí páirteach sna mórshiúlta a bhíodh ar siúl ar son na Stailceoirí Ocrais i dTuaisceart Éireann. Scríobh sí dán darbh ainm I m'Áit Dhúchais ó Thuaidh in ómós do Bhobby Sands tar éis dó bás a fháil ar stailc ocrais sa bhliain 1981. Thug sí tacaíocht d'fheachtas Misneach chomh maith.
Gníomhaíocht ar son na Gaeilge
Ba dhuine í Caitlín a bhí go mór ar son athbheochan na Gaeilge agus d'oibrigh sí go dúthrachtach chun bonneagar phobal na Gaeilge a fheabhsú. Bhunaigh sí club darbh ainm 'An Bonnán Buí' do Ghaeil Bhaile Átha Cliath sa bhliain 1969 agus bhí sí páirteach i mbunú Scoil Lán-Ghaelach Santain, i dTamhlacht.
Saol Pearsanta
Phós Caitlín Maude Cathal Ó Luain ar 27 Nollaig 1969. Saolaíodh mac amháin dóibh, darb ainm Caomhán.
Bás
Fuair Caitlín Maude bás le hailse ar an 6 Meitheamh 1982. Cuireadh i reilig Sheosaimh í i mBóthar na Bruíne, Contae Átha Cliath.
An Svahaílis
alt=Na háiteanna ina n-úsáidtear an Svaihílis mar fhrancbhéarla nó mar theanga dhúchais. Tá clúdaithe iomlán na Céinia, na Tansáine, na hÚganda, na Buruinde agus na Ruanda, agus cuid mhór d'oirthear Phoblacht Dhaonlathach an Chongó.|mion|Na háiteanna ina n-úsáidtear an Svaihílis mar fhrancbhéarla nó mar theanga dhúchais Teanga Bhantúch í an Svahaílis a labhraítear in Oirthear na hAfraice. Is dócha nach bhfuil sí ó dhúchas ach ag cúig mhilliún duine, ach tá glacadh forleathan léi mar fhrancbhéarla, is é sin, mar theanga comhchaidrimh idir daoine a labhraíonn teangacha éagsúla Bantúcha, agus mar sin, is dócha go bhfuil an deich n-oiread eile in ann comhrá líofa a dhéanamh trí mheán na Svahaílise. Tá teanga Bhantúch éigin eile ó dhúchas ag an gcuid is mó de mhuintir Oirthear na hAfraice, rud a chuireann ar a gcumas Svahaílis a fhoghlaim go sciobtha. Scéal eile is ea é go bhfuil an Svahaílis ag dul i bhfairsinge ar fud an réigiúin mar theanga dhúchais freisin, go háirithe i dtimpeallacht na mbealaí tábhachtacha tráchtála.
D'fhorbair an Svahaílis in Oileán Shainsibeár, áit a raibh lárionad tráchtála ag na hArabaigh fadó. Bhí na hArabaigh ag cimiú Afracánaigh i mórthír na hAfraice le hiad a dhíol ar mhargaí na sclábhaithe i Sainsibeár. Nuair a meascadh teangacha Bantúcha na sclábhaithe agus Araibis na dtráchtálaithe trí chéile, is éard a fuarthas ná an Svahaílis. Teanga Bhantúch í go bunúsach, ach tá sí breac le hiasachtaí Araibise. Glactar leis gurb as an Araibis a tháinig focal as gach triúr sa Svahaílis. Fuair an teanga a hainm féin ó na hArabaigh, nó is é is brí leis san Araibis ná "cósta".
Scríobhadh Svahaílis an chéad uair san ochtú haois déag, agus ba iad na litreacha Arabacha a bhí in úsáid san am sin. Ina dhiaidh sin, áfach, shealbhaigh Sasana, an Fhrainc agus an Ghearmáin na réigiúin ina raibh an teanga á labhairt, agus ba í an aibítir Laidineach a cuireadh i bhfeidhm ar an teanga ansin. Fuair an Svahaílis cuid mhaith focail iasachta as na teangacha áirithe seo freisin.
Sa Tansáin agus sa Chéinia is mó a labhraítear an Svahaílis, agus stádas oifigiúil aici sna tíortha sin. Cloistear cuid mhaith Svahaílise in Uganda freisin, agus stádas oifigiúil aici ansin ón mbliain 2005 anuas, cé go bhfuil ceist na teanga náisiúnta ina hábhar conspóide ansin go minic, toisc go bhfuil na Baganda - an dream eitneach a bhfuair an tír a hainm uathu - den bharúil gur chóir stádas na teanga náisiúnta a bhronnadh ar a dteanga féin, an teanga Luganda. Tá an Svahaílis tábhachtach mar fhrancbhéarla i bPoblacht Dhaonlathach an Chongó (is é sin, an tír ar a dtugtaí an tSáír ar feadh i bhfad), agus aitheantas oifigiúil aici ansin mar theanga réigiúnach. Is í an Tansáin an tír is mó a chuireann an Svahaílis chun cinn trí rialúcháin oifigiúla, nó tá an Béarla i bhfad níos láidre sa Chéinia.
Na Briathra
Teanga tháite atá sa Svaihílis ó thaobh a briathra: foirmítear na briathra le mír amháin leis an ainm a thaispeáint, mír eile leis an aimsir a thaispeáint, agus mír leis an briathar féin a thaispeáint ina ndiaidh siúd, iad curtha le chéile mar focal amháin. Mar sin, is féidir, mar shampla, an frása 'siúlaim' a aistriú leis na míreanna don chéad phearsa uatha ('ni-'), don aimsir láithreach (-na-), agus an briathar 'siúil' ('-tembea') - mar sin, is é 'ninatembea' an t-aistriúchán ar 'siúlaim' isteach sa tSvaihílis.
Seo hé a leanas páirtliosta de na míreanna seo in éindí le roinnt briathra coitianta:
Golborne
Is ceantar suite i Manchain Mhór é Golborne.
Canúintí Ceoil
Sraith faisnéise ceoil ar TG4 faoi stíleanna réigiúnacha ceoil é Canúintí Ceoil.
Canúintí Ceoil (1/6) (7 Deireadh Fómhair, 2007)
Sa chéad chlár den tsraith seo labhraíonn an seinnteoir fliúite Séamus Tansey ar stíleanna réigiúnacha ceoil. Tá seisean den tuairim go gcaithfear na traidisiúin réigiúnacha a choinneáil beo má táthar le ceol Gaelach a choinneáil beo. Chuaigh Canúintí Ceoil ar fud na tíre chun an scéal a fhiosrú agus casadh le Peter Browne, Joe Byrne, Mairéad Ní Mhaonaigh, Gary Hastings agus le hÁine Hensey. Sa chéad chlár den tsraith labhradh le Peter Browne agus an seinnteoir fliúite Séamus Tansey ar stíleanna réigiúnacha ceoil. Tá seisean den tuairim go gcaithfear na traidisiúin réigiúnacha a choinneáil beo má theastaíonn an ceol Gaelach a choinneáil beo.
Canúintí Ceoil (2/6) - Dún na nGall (14 Deireadh Fómhair, 2007)
[[Íomhá:Canúintí_Ceoil-Mairéad_Ní_Mhaonaigh-www.TG4.ie-_5781080682_97c3f2b4e0_o.jpg|thumb|border|right|Clár ó [[TG4]] ]]Is fidléir í Mairéad Ní Mhaonaigh. Rugadh i gContae Dhún na nGall í agus síleann sí go ndéantar nasc idir an fhidil agus Contae Dhún na nGall go minic. Téann sí chun cainte le fidléirí aosta agus óga agus insíonn siad di cad a spreag iad chun ceoil.
Canúintí Ceoil (3/6) - Contae an Chláir (21 Deireadh Fómhair, 2007)
Traidisún agus stíl ceoil Contae an Chláir a phlé An tseachtain seo tabharfaidh Áine Hensey cuairt ar Contae an Chláir. Labhraíonn sí le ceoltóirí mar Noel Hill, Mary McNamara, Joe Ryan, Kitty Hayes, Geraldine Cotter agus Peter O’Louglin.
Canúintí Ceoil (4/6) - Contae Fhear Manach (28 Deireadh Fómhair, 2007)
Traidisiún agus stíl cheoil Chontae Fhear Manach a phlé. 'Tá na foinn nach mbíodh le cloisteáil ach amháin i bhFear Manach uair amháin le cloisteáil ar fud an domhain anois'” a deir Gary Hastings linn ar Chanúintí Ceoil na seachtaine seo. Labhraíonn sé le ceoltóirí mar Bríd Donnelly, Séamus Quinn, agus Jim McGrath.
Canúintí Ceoil (5/6) - Tuaisceart Chonnacht (4 Samhain, 2007)
Bhí traidisiún agus stíl cheoil Thuaisceart Chonnacht á bplé. Labhair Joe Byrne le ceoltóirí mar Michael Coleman, PJ Conlon, John McKenna, agus Séamus Tansey.
Canúintí Ceoil (6/6) - Sliabh Luachra (11 Samhain, 2007)
Breathnaídh ar pholcaí agus ar shleamhnáin i Sliabh Luachra le Peter Browne sa chlár seo. I measc na n-aíonna, bhí Dónal O’Connor, Bille Clifford, Aoife Ní Chaoimh agus Máire Ní Chaoimh.
An Caladh, Contae Mhaigh Eo
Is sráidbhaile é an Caladh. Tá sé suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1926
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1926, a thosaigh ar 18 Aibreán 1926 agus chríochnaigh ar 24 Deireadh Fómhair 1926. B'í an 40ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 11 fhoireann páirt. Bhuaigh Corcaigh an comórtas don ochtú huair.
Blianta neamhthuairiscithe Íosa
Baineann sé seo leis an tréimhse neamhthuairiscithe ama ó óige Íosa go dtí tús a mhinistéireachta de réir an Tiomna Nua.
Tá cuntas sna soiscalt ar bhreith Íosa agus ar an teitheadh go dtí an Éigipt chun éalú ó Hearóíd (Soiscéal Mhatha 2:13-23). Tá tagairt ghinearálta ann do Iosaef agus Muire, mar aon leis an leanbh Íosa, a bheith ina gcónaí i Nasareth (Matha 2:23, Soiscéal Lúcáis 2:39-40). Tá trácht ann freisin ar Iosaeif, Muire agus Íosa a dhul go chthair Iarúsailéim don Cháisc, nuair a bhí Íosa dhá bhliain déag d'aois (Lúcás 2:4250).
Ón eachtra sin amach, níl tásc ná tuairisc ar ocht mbliana déag de shaol Íosa (ó aois a 12 go dtí 30. Taobh amuigh den ráiteas ginearálta gur mhéadaigh ar a ghaois, a cháil agus a ghean i láthair Dé agus na ndaoine (Lúcás 2:52), níl faic na ngrást ráite sa Bhíobla faoi shaol Íosa i rith na tréimhse sin. Glacann Críostaithe leis go coitianta gur mhair Íosa i Nasareth i rith na tréimhse sin, ach tá cuntais éagsúla ann a thugann a mhalairt le tuiscint; gur thaistil sé go dtí an India ina measc.
Tá roinnt údar ann a mhaígh go bhfuair siad cruthúnas gurbh ann do lámhscríbhinní san India agus sa Tíbéid atá mar bhonn taca leis an gcreistiúint go raibh Íosa san India ag an tráth seo dá shaol. Tá tuilleadh ann a luann scéalta seanchais as áiteanna éagsúla sa réigiún a deir go ndeachaigh Íosa an bealach iontu annalóíd.[1] Ba é Nicolas Notovitch (1894) a chéad labhair ar lámhscríbhinn faoi Íosa san India. Ó shin i leith, tá sleachta scríofa ag údair éagsúla ar an ábhar seo, ina measc siúd an ceannaire creidimh Mirza Ghulam Ahmad (bunaitheoir ghluaiseacht Ahmadiyya) (1899), Levi H. Dowling (1908), Swami Abhedananda (1922),[2] Nicholas Roerich (1923–1928),[1] Mathilde Ludendorff (1930), Elizabeth Clare Prophet (bunaitheoir an Ascended Master Teachings New Age group) (1956)[3] agus níos deireanaí Holger Kersten[4] ina leabhar Jesus Lived in India (1981).
Soiscéal Acuariach Íosa Críost
Maíonn Soiscéal Acuariach Íosa Críost le Levi H. Dowlin, a foilsíodh in 1908, gurb é fíorscéal shaol Íosa é agus go bhfuil na hocht mbliana déag nach bhfuil aon trácht orthu sa Tiomna Nua anseo freisin.
Insítear faoi Íosa a dhul chun na hIndia, na Tibéide, na Peirsia, Assyria, na Gréige agus na hÉigipte.
Íosa san India
Maítear in Jesus and Buddhism le Gruber and Kersten (1995) go raibh tinchar mór ag an mBúdachas ar shaol agus teagasc Íosa.[5] Deir na húdair go raibh tionchar ag teagasc agus cleachtas na Therapeutae ar Íosa. Dar leis na húdair ba mhúinteoirí den scoil Bhúdach Theravada a raibh cónaí orthu i Iudea ag an am ab ea na Therapeutae. Deir siad gur mar Bhúdach a chaith Íosa a shaol agus gur mhúin sé idéil an Bhúdachais dá dheisceabal; tá saothar na n-údar seo ag treabhadh na hiomaire céanna leis an scoláire ar an Tiomna Nua in Oxford, Barnett Hillman Streeter, a chruthaigh chomh luath leis na 1930idí go bhfuil ceithre chosúlacht shuntasacha ag teagasc morálta Buddha leis an Seanmóir ar an Sliabh."[6]
Creideann scoláirí áirithe go bhféadfadh sé go raibh tionchar ag an gcreideamh Búdach ar Íosa agus go bhfuil an tionchar féideartha sin le feiceáil i Soiscéal Thomáis agus i go leor de na téacsanna Nag Hammandi. Pléitear na teoiricí sin i leabhair ar nós The Gnostic Gospels and Beyond Belief: the Secret Gospel of Thomas le Elaine Pagels agus The Original Jesus le Gruber agus Kersten.
Tá láíthreán gréasáin ag an Buddha Dharma Education Association - Buddhanet.net - ina dtugtar cuntas ama ar stair Bhúdaigh na Tibéide. De réir a gcuid staraithe siúd, thosaigh an Búdachas ag teacht isteach sa Tibéid Theas thart ar 150 bliain tar éis chéasadh Íosa, nó c200 C.E. Bhí sé fiche nó tríocha bliain ina dhiaidh sin sular thosaigh tionchar na scriptiúr Búdach ag scaipeadh go dtí an Tibéid Thuaidh.
Naomh Issa
In 1887 thug comhfhgreagraí cogaidh as an Rúis, Nicolas Notovitch, cuairt ar an India agus an Tibéid. Mhaígh sé gur chuala sé faoi "Saol Naomh Issa, Scoth Chlann an Duine", ag an lamasery nó mainistir ag Hemis in Ladakh. Issa an focal Arabach ar Íosa. Foilsíodh a scéal mar aon le téacs aistrithe de "Beatha Naomh Issa" i bhFraincis sa bhliain 1894 faoin teideal La vie inconnue de Jesus Christ. Aistríodh go Béarla, Gearmáinis, Spáinnis agus Iodáilis ina dhiaidh sin é.
Bhain conspóid láithreach le scríbhinní Notovitch. Rinn an Gearmánach Max Mueller, saineolaí ar chúrsaí an oirthir ach nach raibh san India riamh é féin, litir a fuair sé ó oifigeach coilíneach Briotanach a fhoilsiú inar dúradh nach raibh "tuairisc ar bith" ar Notovitch a bheith in Ladakh.
Thug J. Archibald Douglas, a bhí ina mhúinteoir sa Choláiste Rialtais in Agra ag an am, cuairt freisin ar mhainistir Hemis in 1895, ach deir sé nach bhfuair sé aon fhianaise go raibh Notovich riamh ann. Ach is beag faisnéise beathaisnéise atá ann faoi Notovitch agus níor thángthas riamh ar thaifead báis dó.[3] Sa dialann a scríobh an Dr. Karl Rudolph Marx den Ladane Charitable Dispensary, misinéir de chuid Ord na mBráithre Morávacha agus stiúrthóír ar an ospidéal in Ley, luaitear gur chuir sé cóír leighis ar Nicolas Notovitch le haghaidh tinneas fiacal i mí na Samhna 1887. Deir Edgar J. Goodspeed, áfach, ina leabhar "Famous Biblical Hoaxes" gur shínigh an ceann-ab de phobal Hemis doiciméad a mhaígh go mba bhréagadóir amach is amach a bhí in Notovitch; níor fíoraídoh an maíomh sin ar bhonn neamhspleách.[7]
Gan aon fhainaise chuiditheach ag teacht chun solais ó chuairteoirí ar an mainistir ina dhiaidh sin, is é an freagra a thug Notovich ar ar mhaígh an lama ag Hemis nárbh ann don lámhscríbhinn ná go gceapfadh na manaigh go léireodh na fiosrúcháin faoi na lámhscríbhinní mar chruthúnas don domhan mór a luachmhaire a bhí siad agus go raibh an baol an go ngoidfí iad nó go dtógfaí iad leis an láimh láidir.[3] Siod a scríobh na Tibéideolaithe Snellgrove agus Skorupski faoi na manaigh in Hemis, "Dealraíonn sé go gcreideann siad go ngoideann na heachtrannaigh uile gach a bhféadann siad. Is fíor go bhfuil maoin go leor imithe uathu le blianta beaga anuas." [8] Thug Notovich freisin ainmneacha roinnt daoine sa réigiún a d'fhéadadh a rá go raibh sé ann.[3]
In 1922, tar éis amhras a bheith ar ar dtús faoi Notovitch, chuaigh Swami Abhedananda, deisceapal den Sri Famakrishma agus fear aitheantais de Max Mueller,[3] ar aistear chun na Tibéide, rinne sé fiosrúchán faoin maíomh a rinne sé agus thaispeáin an lama lámhscríbhinn dó agus lena chabhair siúd d'aistrigh sé cuid den doiciméad, agus níos déanaí sheas sé le tuairimí Notovich.[2] Ós rud é gur thug sé óráid ag adhclacadh Max Mueller, rinneadh scéal mór dó a bheith ag dul i gcoinne a raibh ráite ag Mueller go mba dhoicméad falsa an doiciméad sin ag Notovitch.[3]
Tá roinnt údar ann a bhfuil forbairt déanta ar na cuntais sin acu ina gcuid saothar fáin. Mar shampla, ina leabhar The Lost Years of Jesus: Documentary Evidence of Jesus's 17-Year Journey to the East, luann Elizabeth Clare Prophet lámhscríbhinní Búdacha a thugann fianaise gur thaistil Íosa chun na hIndia, Neipeal, Ladakh agus na Tibéide.[3] Mar sin féin, cuireann sí agóidí agus bréignithe i dtaca le Beatha Naomh Issa i gcló arís, ag tabhairt dhá thaobh na conspóíde go mion.3] Deir sí, "Ní mó de chruthúnas nárbh ann don lámhscríbhinn de bhrí nach bhfaca Doublas cóip de ná an chruthúnas gurbh ann dó de bhrí go ndúirt Notovitch é." [3][Note 1]
Sa lá atá inniu ann, ní scoláire aitheanta amháin ar dhroim an domhainn atá idir dhá chomhairle faoin gceist. Chum Notovitch an scéal ar fad. Shaothraigh sé lear maith airgid agus bhí cáil air as an scéim.[9] —Bart D. Ehrman, Forged: Writing in the Name of God—Why the Bible’s Authors Are Not Who We Think They Are
Críost agus Krishna
Tá an smaoineamh faoi Íosa san India ag dul siar go dtí leabhar Louis Jacolliot La Bible dans l'Inde, Vie de Iezeus Christna (1869) [10] (An Bíobla san India, nó Beatha Íosa Christna),[11] ach níl aon cheangal díreach idir a chuid scríbhinní agus gach a bhfuil scríofa ag na scríbhneoirí ar lámhscríbhinní Himmis.
Déanann Jacolliot comparáid idir beatha Bhagavan Krishna agus beatha Íosa Críost sna soiscéalta agus tagann sé ar an tátal nach bhféadfadh sé gur comhtharlú atá sa dá scéal agus go bhfuil aon oiread sin cosúlachtaí eatarthu ar go leor bealaí. Deir sé gur miotas atá sa chontas sna soiscéalta atá bunaiteh ar mhiotas na Sean-India. [Note 2] Tá comparáid á dhéanamh ag Jacolliot, áfach, idir dhá thréimhse éagsúla sa stair (nó sa mhioteolaíocht) agus ní mhaíonn sé go raibh Íosa san India. Is "Christna" an litriú atá aige ar "Krishna" agus maíonn sé gur thug deisceabail Krishna an t-ainm "Jezeus" air, ainm ar ionannn é agus "fíor-eisint" sa Sanscrit[11], cé nach téarma Sanscrite é beag ná mór - "níl ann ach gur chum [Jacoillot] é"[12].
Bhavishya Maha Purana
Dar le Kersten, in Bahvishya Maha Purana na Hindúch, sa Pratisargaarvan (19.17-32), leagan den téacs ón 19ú Aois atá ceaptha a insint faoi rudaí atá le teacht, déantar cur síos ar theacht Íosa ar an gcaoi seo:
"Lá n-aon, tháinig Shalivahana, taoiseach na Seácaí, go dtí sliabh sneachtúil (a nglactar leis a bhí i Himiléithe na hIndia). Ansin, i dTalammh na Hunach (=Ladakh, cuid d'impireacht Kusha), chonaic an rí cumhachtach fear dathúil ina shuí ar shliabh agus ba dhea-thuar dó é. Bhí a chneas mar chopar agus bhí éadaí bána air. D'fhiafraigh an rí den fhear naofa cérbh é féin. D'fhreagair seisean: 'Isaputra (mac Dé)a thugtar orm, rugadh d'óigh mé, is miinistéir ar na neamhchreidmhigh mé, agus bím go síoraí ar lorg na fírinne.' Óh a rí, tabhair cluais don reiligiún a chraobhscaoil mé ar na neamh-chreidmhigh ... Tríd an gceartas, fírinne, machnamh agus aontacht an spioraid, aimseoidh an duine a bhealach chuig Isa (Dia, sa Sanskrit)a bhfuil cónaí air i lár an tSolais, atá chomh buanseasmhach leis an ngrian, a dhíscaoileann gach uile ní dímuan go brách. Nochtaíodh íomhá shéanmhar Isa, tabhartóir an tsonais, sa chró; agus tugadh Isa-Masih (Íosa an Meisias) orm.'"[13]
Tuairimí Ahmadanna
De réir Ahmadanna, deir cainteanna breise Muhammad gur bhásaigh Íosa sa Chaismír agus é céad fiche bliain d'aoin d'aois. Chuir Ahmadis an tuairis seo ar aghaidh ar feadh os cionn 100 bliain, ag tosú le Mirzza Ghulam Ahmad. Maíonn foinsí Moslamacha agus Peirseacha go bhfuil siad in ann an t-aistear a rinne Íosa, ar ar tugadh Isa nó Yuz Asaf ("ceannaire an lucht leigheasta"), ar Bhóthar an tSíoda go dtí an tOirthear a rianú. Liostaítear ailt a thacaíonn leis an tuairim seo sna leabhair Christ in Kashmir le Aziz Kashmiri, agus Jesus Lived in India le Holger Kersten. Creideann siad go bhfuil Yuz Asaf curtha ag an scrín Roza Bal in Srinagar na hIndia.
Leabhar Urantia
Maíonn Leabhar Urantia gur léiriú é ar shaol Íosa. Tugann sé cuntas mionsonraithe ar a óige, na blianta a raibh sé ag teacht in inmhe agus ina fhear óg dó agus tá scéal cuimsitheach ann ar na himeachtaí a tharla amach níos déanaí agus ata taifeadta sna soiscéil. De réir Leabhar Urantia, ní dheachaigh Íosa chun na hIndia riamh; ina áit sin, deirtear ag tús a 28ú bliain (AD 22, de réir leabhar Urantia) gur thaistil sé le ceannaí saibhir as an India agus mac an cheannaí. Thug an ceannaí saibhir Indiach cuireadh d'Íosa, roinnt uaireanta, cuairt a thabhairt ar an India, ach diúltaigh Íosa, á rá go raibh air cúram a dhéanamh dá theaghlach sa Phalaistín.
Úrscéalta
Tá an téama "Íosa san India" ina fhoinse saothair ag úrscéálaithe freisin, ach gan aon iarracht déanta acu san fhicsean cloí go docht le cruinneas staire:
An leabhar Lamb: Is scéal ficsin é The Gospel According to Biff, Christ's Childhood Pal, le Christopher Moore, faoi ógántacht Íosa á insint ag dlúthchara Íosa. Sa leabhar sin, téann sé ag taisteal chun na hIndia, na Síne agus an Mheán-Oirthir chun cuairt a thabhairt ar thriúr saoithe agus tugann siadsan teagasc d'Íosa faoi ghné dhifriúil dá chuid teagaisc níos déanaí. San iarfhocal, áfach, deir Moore go sonrach nach raibh an Búdachas le fáil sa tSín go ceann ré saoil tar éis Íosa. Is anacronacht a bheadh ann Íosa a bheith á theagasc ag Búda sa Tibéid. Cuntas ficsin is ea Yeshua: A Personal Memoir of the Missing Years of Jesus, le Stan I.S. Law (Stanislaw Kapuscinski), ar aistear Íosa chun na hIndia agus é ag ullmhú dá mhisean sa Phalaistín níos faide anonn. Fíonn Kapuscinski a fhealsúnacht féin isteach sa scéal.
Teilifís
Ar an [[National Geographic Channel[[, tá clár faisnéise dar teideal Mysteries of the Bible a dhéanann trácht ar lámhscríbhinn Hemis agus cuntais mar é á rá gur "scéalta áiféise iad faoi Íosa a bheith ag taisteal chun na hIndia le dhul chun staidéir le mistigh an Oirthir." Ardaíonn an clár faiséise arís cuntas J. Archibald Douglas agus an lama a rá nárbh ann don lámhscríbhinn, ach ní luaitear an fhianaise thacaíochta ó Swami Abhedananda agus Nicolas Roerich.[14]
Mar chruthúnas go raibh Íosa sa Ghailíl i rith na tréimhse sin, cuireann scoláire amháin an sliocht as an mBíobla i láthair, "Nach é seo an siúnéir (mac an tsiúinéara)" [15] mar chruthúnas go raibh aithne mhaith air ag muintir na háite. Deir sé frisin go ndeachaigh Íosa "shiúl fánaíochta, chuaigh sé ar chamchuaird."[14] Deir scoláire eile go ndéanfaidh "aon staraí ar fiú a choda é" a mhuinín a chur "san fhianaise is luaithe, soiscéalta Mhatha, Mharcais, Lúcáis agus Eoin." "Shamhlófá an teaghlach agus blianta fada á gcaitheamh acu i mbun tógáil tithe, déanamh troscáil ... sin é gnó an teaghlaigh." [14] Ina dhiaidh sin sa scannáin, "D'fhéadfadh sé nach siúinéir a bhí ach oiread ann, d'fhéadfadh sé go ndeachaigh sé le hiascaireacht [i Muir na Gailíle]. Má chuaigh, is é is dóichí gur chas sé ar bhaicle iascairí." "Is ciallmhar glacadh leis ... [gur bhásaigh Iosaeif] agus gurbh éigean d'Íosa ... na rudaí cuí a dhéanamh mar a dhéanfadh mac, is é sin ..." "Trí staidéar a dhéanamh ar scéalta a n-aontaítear ina dtaobh go bhfuil siad fíor, is féidir linn íomhá níos soiléire a fháil ar bheatha Chríost, cé gur bunaithe ar hipitéis atá sé sin." [14]
Scannán
Luadh Íosa sa scannán ficsin eolaíochta The Man from Earth. Sa scéal, deitear go bhfuarthas an inspioráid do scéal Íosa ó fhear Cro-Magnon a mhair ar feadh níos mó ná 14,000 bliain. Deirtear sa scéal freisin go mba Súméarach a bhí ann tráth ar feadh 2000 bliain, ansin ba Bhabalónach é faoi Hammurabi, ansin ba dheisceabal de Gautama Buddha san India a bhí ann. Cuirtear an scannán i láthair mar an Cro-Magnon ag insint a scéil féin mar rún atá á nochtadh dá chairde sa lá atá inniu ann.
Íosa sa Bhreatain
Rinneadh maíomh éagsúla go ndeachaigh Íosa chun na Breataine sna blianta sin nach bhfuil aon tuairisc orthu. Duine díobh siúd a rinne an maíomh ab ea Gordon Strachan in leabhar Jesus the Master Builder: Druid Mysteries and the Dawn of Christianity (1998), agus ar bunaíodh an clár faisnéíse dar teideal And Did Those Feet (2009) ar an leabhar sin.[16] Insíonn Glyn S. Lewis in Did Jesus Come to Britain? (2008) na scéalta seanchais atá ann gur thug Íosa cuairt ar an mBreatain lena sheanuncail Iosaeif as Aramatáia. Bhí Iosaeif ceaptha a bheith ina cheannaí stáin agus rinne sé cúram d'Íosa nuair a thit a mháthair Muire i mbaintreachas.
Íosa i Meiriceá
Scríobh an t-antraipeolaí agus údar L. Taylor Hansen an leabhar He Walked the Americas sa bhliain 1963.[17] Leabhar é seo a bhaineann adhmad as finscéalta, béaloideas agus miotaseolaíocht na mBundúchasach Meiriceánach agus déantar plé ar an "bhFáidh Geal" a chuaigh go codanna éagsúla de Mheiriceá. Creideann na Mormannaigh gurbh é Íosa Críost an "Fáidh Geal".[18][19]
Juan Antonio Villacañas
Beathaisnéis
I Toledo na Spáinne a rugadh é i 1922. Agus é ina mhac léin mheánscoile chuir an cogadh cathartha deireadh lena chuid staidéar. Rinne sé a sheirbhís míleata in áiteanna éagsúla mar an Val d’Aran agus Melilla, áit ina raibh sé ag obair mar leabharlannaí i gClub an Airm. Bhain sé leas as an tasc sin a chuir a lán ábhair féin-theagaisc ar fáil dó. Nuair a tháinig se ar ais go Toledo, fuair sé post i gComhairle na Cathrach. Bhí sé ag obair ann mar cheannaire na Roinne Cultúir agus Ealaíne ar feadh bliana.
Ina leabhar dánta Los sapos (Na buafa) (1968), cáineann sé an Chumhacht agus na mí-úsáidí a bhíonn ag plé léi. Baineann sé úsáid as cur síos ar Chomhairle Cathrach mar mheafar na Cumhachta sin.
Blianta neamhthuairiscithe Íosa
Íosa i Meiriceá
"Tá an scéal faoi shaol an dia Mheicsiceach, Quetzalcoatl, an chosúil le scéal an tSlánaitheora; tá sé chomh cosúil sin, go deimhin, nach féidir linn teacht ar aon tátal eile ach gurb é an neach céanna Quetzalcoatl agus Críost. Ach gur tháinig stair an Quetsalcoatl anuas chugainne trí fhoinse neamhíon lamainíteach. "[22] Chóirigh an t-údar ficsin eolaíochta agus Mormannach Orson Scott Card an smaoineamh seo dá scéal America.
Nótaí
1.^ Sna 1980idí, i seanmóir taifeadta ar fhíseán agus a craoladh ar chainéal rochtana poiblí Los Angeles Adelphia Cable, dúirt Elizabeth Clare Prophet go ndúirt sagart Caitliceach Rómhánach léi go pearsanta go raibh lámhscríbhinn Hemis ag teacht i gcomhthéacs leis an leagan neamh-chanónach de na soiscéalta atá i Leabharlann na Vatacáine. Níor chuir sí leis an ráiteas sin seachas a rá, "Cuireann sé uabhar orm go bhfuil ceartchreidmhigh ag coinneáil na fírinne faoi mo Thiarna uaim."
Juan Antonio Villacañas
Beathaisnéis
Tar éis dó a bheith sa Bheilg, cuireadh agallamh air i gceanncheathrú EOECNA i bPáras; craoladh é i gclár raidió i gcóir muintir Mheiriceá Theas.
Blianta neamhthuairiscithe Íosa
Nótaí
2.^ Mar shampla de na tuiscintí difriúla, féach go bhfuil roinnt fealsúnaithe agus scríbhneoirí ann, a bhfuil a saothar saoil ag plé leis an reiligiún comparáideach Thoir-Thiar (Ramakrishma, Vivekenanda, Sivananda ina measc), a bhfuil sé scríofa acu gur cruthúnas iad na cosúlachtaí atá idir cuid de na himeachtaí i mbeathaí an dá phearsa is tábhachtaí i reiligiún na Oirthir agus an Iarthair (Críost agus Krishna) den síth dhiaga a nascann creidimh mhóra an Oirthir agus an Iarthair.
Tagairtí
1.^ a b New York Times (May 27, 1926)