cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mo Ghrá-sa
Téama
Ní dúlra an príomhthéama ach is téama é agus tá na híomhánna fréamhaithe sa dúlra. Mar sin féin, tá grá an téama is tábhachtaí sa dán seo ach is aoir é seo ar na seandánta grá. Tá sé soiléir go raibh an file ag magadh na seandánta grá mar is duine réadúil í agus tuigeann sí nach bhfuil aon caidreamh nó grá foirfe agus tá sé soiléir sa dán seo.
Cén fath go bhfuil go leor béim ar na híomhánna sa fhilíocht?
Tá go leor béim ar na híomhánna sa fhilíocht mar cabhraíonn siad na léitheoir chun an dán a tuiscint. Chomh maith leis sin, cabhraíonn siad na céadfaí den léitheeir. Cruthaíonn na íomhánna tuairimí éagsúla nó a mbrí féin. Úsáideann na filí aidiachtaí chun íomhá a cruthú. Mar shampla, sa dán seo, d’úsáideann Ní Dhomhnaill “bláth na n-airní”, “slim é síoda” agus “wire ''deilgní”. ''Cruthaíonn na aidiachtaí íomhá níos soiléir le haghaidh na léitheoirí.
Íomhánna sa "Mo Ghrá-sa (idir lúibíní)
Níl aon easpa samhlaíochta ar an dán seo. Tá go leor íomhánna den nádúr chun a fear nó a fear céile a cháineadh agus spiocadh. Mar shampla, sa dara véarsa “iad a shúile/ (táid róchóngarach dá chéile ar an chéad dul síos)”.  Lean Ní Dhomhnaill ar aghaidh agus luaigh sí bláth na n-airní. Níl aon rud speisialta ag na bláthanna na n-airní. Tá na bláthanna ag gach duine ina ngairdín. Is bláth leamh é agus dúirt an file nach bhfuil a fear cosúil leo.
Go minic, rinne Ní Dhomhnaill cur síos íomhá gránna. Sa chéad véarsa, scríobh sí faoin na bláthanna ag fás san chluasa an fhir. “Is as a chluasa a fhásfaidh siad/(nuair a bheidh sé ocht dtroigh síos)”.  Chomh maith leis sin, sa tríú véarsa scríobh an file faoin gruaig an fhir agus scríobh sí go bhfuil a ghruaig cosúil le “wire ''deilgní”. “Tá ribí a ghruaige/(mar bhean dhubh Shakespeare)/ ina wire deilgní”. ''Caithfear a admháil, níl an pictiúir a tharraingíonn sí de an-mhealltach.
Sa véarsa deireanach, scríobh an file ''“Tugann sé dom/ úlla”. ''Cruthaíonn an líne seo íomhá láidir mar léiríonn sé go bhfuil caidreamh speisialta acu agus is fear nua-aimseartha aige. Is siombail den tsaoirse agus meas ar a chéile é.
Gráinne (miotaseolaíocht)
San Fhiannaíocht i Miotaseolaíocht na nGael, iníon Chormaic mhic Airt ab ea Gráinne. Is príomhphearsa í sa scéal Meán-Ghaeilge Finn agus Gráinne agus, is clúití, sa téacs den 17ú haois, Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne, a insíonn a cleamhnas le ceannaire na bhFiann, Fionn mac Cumhaill, agus a héalú le gaiscíoch Fhionn, Diarmuid Ua Duibne.
Mo Ghrá-sa
Íomhánna sa "Mo Ghrá-sa (idir lúibíní)
Ar lámh amháin, ag an tús an dán, cruthaíonn an file íomhá gránna agus tosaigh na léitheoirí go bhfuil sí míshásta leis an fear ach ar lámh eile sa véarsa deireanach, cruthaíonn sí íomhá níos mó réadúil agus d’inis sí nach bhfuil sé foirfe ach tuigeann sí is iomaí cor a chuireann an grá de agus tá sí i ngrá leis.
Gráinne (miotaseolaíocht)
Tóraíocht
Gealladh Gráinne d'Fhionn ach chuir a aois déistin uirthi, agus, ag a gcóisir chleamhnais, rinne sí caidreamh le Diarmaid. Ar dtús, dhiúltaigh Diarmuid í de réir dílseachta d'Fhionn, ach chur sí geis air chun éalú léi. Chabhraigh athair altrama Dhiarmada Aonghas Mac Óg i rith a dteite fhada. I ndeireadh na dála, mhaith Fionn Diarmaid tar éis d'Aonghas a impí ar a son. Lonnaigh an bheirt i gContae Chiarraí agus rugadh cúigear páistí dóibh.
Na blianta ina dhiaidh, gortaíodh Diarmaid ag torc fiáin i mbun seilge le Fionn, a mhoilligh i mbun a leigheas go dtí go raibh sé ródhéanach. Tá leaganacha éagsúla sna téacsanna maidir le bearta Gráinne as sin amach. Nó chaoin sí a fear céile go dtí go bhfuair sí féin bás; nó, chuir sí a mic faoi mhionn díoltas a bhaint ar Fhionn; nó fós, mhaith sí Fionn nó phós sí é fiú.
Mo Ghrá-sa
Úsáid a bhaineann le lúibíní
Tá na lúibíní tábhachtach sa dán seo mar léiríonn an file na léitheoirí go bhfuil sí ag magadh nuair atá sí ag labhairt faoi na treithe gránna ag an bhfear. Úsáideann sí na lúibíní ma pléitear an t-ábhar ar bhealach spríúil.
Meadaracht
Is í an tsaorvéarsaíocht atá mar mheadaracht an dáin. Níl aon ríme ns siollaí sa dán seo.
Tá cúpla samplaí rím dheiridh. Sa chéad véarsa úsáideann Ní Dhomhnaill na focail airní agus noiníní agus sa dara véarsa scríobh sí “iad a shúile/ (táid róchóngarach dá chéile)”. Shúile agus chéile. Is iad samplaí mar rím dheiridh.
Gráinne (miotaseolaíocht)
Caidrimh thriúir
I miotaseolaíocht, faightear roinnt scéalta bunaithe ar thriantán an ghrá idir fear óg, bean óg agus seansuiríoch, an Tóraíocht ina measc. Is é an triantán idir Naoise, Deirdre agus Conchobar mac Nessa sa Rúraíocht an ceann is cáiliúla, b'fhéidir. Faightear an t-ábhar céanna i gcultúir eile, go suntasach i seanscéal Artúrach. Tá cosúlachtaí ann idir Tóraíocht agus Tristan and Iseult, agus go pointe áirithe an caidreamh idir Lancelot agus Guinevere.
Mo Ghrá-sa
Faoin bhFile (Nuala Ní Dhomhnaill)
Rugadh Nuala Ní Dhomhnaill i Lancashire, Sasana i 1952. Nuair go raibh sí sé bliana d’aois bhog sí go dtí hÉirinn agus tógadh i gCorca Dhuibhne, Contae Ciarraí í. Bhí a máthair ag iarraidh chun Nuala Béarla a labhairt mar cheap sí go mbeadh sé níos éasca ach bhí Gaeilge líofa ag a hathair agus labhair sí Gaeilge leis. I 19732, phós sí le Dogan Leflef. Is as an Tuirc é. Bhí sí ina cónaí leis i dTuirc le haghaidh seacht mbliana d’aois. Bhí ceathrar páistí acu. mion|Nuala Ní Dhomhnaill
Gráinne (miotaseolaíocht)
An lá inniu
Ainmníodh an LÉ Gráinne, long de chuid an tSeirbhís Chabhlaigh na hÉireann, anois díchoimisiúnaithe, as Gráinne féin.
Sa seó damhsa Gaelach, Dancing on Dangerous Ground, cuireadh Gráinne ar an stáitse ag iar-réalt Riverdance, Jean Butler.
Mo Ghrá-sa
Faoin bhFile (Nuala Ní Dhomhnaill)
Rinne sí staidéar i gColáiste na hOllscoile Corcaigh agus fuair sí céim ar Ghaeilge agus Bhéarla. Cúpla bhlian ina dhiaidh sin mhúin sí Gaeilge i gColáiste Bostún agus Ollscoile Nua-Eabhrac. Is í atá in ainm a bheith ina cathaoirleach de hOllscoile Villanova sa cumann Gaeilge agus san Léann Éireannach i Notre Dame.
Ghlac sí ballraíocht sa “Innti” i 1969 le Mícheál Dáibhéad, Louis de Paor agus Liam Ó Mhuithile. Ba cumann na filíochta í.
Nuair d’fhill sí ar ais go dtí hÉirinn bhí sí ina cónaí i gContae Ciarraí. Ansin, d’fhoilsigh sí a céad cnuasach filíochta. An Dealg Droighin an t-ainm ata ar an cnuasach siúd. Anois tá níos mó ná ceithre chnuasach filíochta foilsithe aici. Seo iad na dánta le Nuala Ní Dhomhnaill:
Tóiceo
Is é Tóiceo (東京; Tōkyō  as Seapáinis) an phríomhchathair agus an chathair is mó sa tSeapáin. Is é an chathair is mó ar domhan de réir daonra. Tá sé suite in oirthear Honshu, an t-oileán is mó Seapánach, agus tá 23 réigiún ann ar a dtugtar ku as Seapáinis. Tá 13,960,236 duine ina gcónaí sa chathair ó cheart agus tá 9,375,104 duine ina gcónaí sna 23 réigiún (daonáireamh 2015).
Sanasaíocht
Ba é Edo (江戸?) an bunainm Thóiceo. Athraíodh sin chun Tóiceo (東京 Tōkyō; 東 tō "oirthear", agus 京 kyō "príomhchathair") nuair a rinneadh príomhchathair na himpireachta de sa bhliain 1868,[19]; is é an nós in Oirthear na hÁise an focal “príomhchathair” (京) a chur san áireamh in ainm na príomhchathrach.
Iompar
thumbnail|Crosaire [[Shibuya i lár Thóiceo|clé]] Is é Tóiceo lár chóras iompair na Seapáine. Tá gréasán fairsing iarnróid ann, tacaithe ag busanna, aonráillí agus tramanna. Tá an stáisiún iarnróid is gnóthaí ar domhain, Stáisiún Shinjuku, lonnaithe i Tóiceo.
Tá dhá phríomh-aerfort sa réigiún: Aerfort Idirnáisiúnta Narita, taobh amuigh den chathair i maoracht Chiba, agus Aerfort Haneda, níos cóngairí go lár na cathrach.
Bardaí Speisialta Thóiceo
Tá 23 Bardaí Speisialta (特別区, tokubetsu-ku) i dTóiceo. Le chéile is iad croí-lár na chathrach. Is faoin Dlí Féinriail Áitiúil 1947 a bhí na mbardaí speisialta bunaithe.
Club CLG Naomh Caoimhín Chaisleán Riabhach
Is é Club CLG Naomh Caoimhín Chaisleán Riabhach (English - St. Kevins GAA Club Castlerea) an club Cumann Lúthchleas Gael sa Chaisleán Riabhach i  gContae Ros Comáin. Bunaíodh an chlub i 1968 agus is í pheil ghaelach an spórt is mó a imrítear sa chlub.
Honóracha
1967, 1968, 1971, 1973, 2003, 2008, 2009
1968
Naisc Sheachtracha
CLG Naomh Caoimhín, An Caisleán Riabhach
Liosta carachtair Marvel Comics: E
Electro
Is ainm ar caratachtair fhicseanúla ó Marvel Comics.
Paindéim COVID-19 sa tSeapáin
250px|mion|Cásanna dearbhaithe in aghaidh gach 100,000 daoine den daonra i ngach maoracht.
Dhearbhaigh rialtas na Seapáine an chéad chás de COVID-19 sa tír ar an 16 Eanáir 2020. Faoi 20 Iúil 2021, bhí 844,014 cás agus 15,060 bás dearbhaithe ag an rialtas. Ina theannta sin, tá biseach ar 801,337 daoine.
Eanáir go dtí Aibreán 2020
250px|mion|Tóiceo le linn staid na héigeandála i mí Aibreáin 2020. Ar an 30 Eanáir, bunaíodh Ceanncheathrú Freagartha Úrscéal Coróinvíreas sa tSeapáin dul i ngleic leis an gcoróinvíreas.
Ar an 27 Feabhra, dúnadh scoileanna timpeall na tíre go dtí deireadh mhí an Mhárta.
Ar an 13 Márta, d'achtaigh reachtaíocht nua sa tSeapáin maidir leis an gcoróinvíreas. Bhí Shinzō Abe in ann staid éigeandála a fhógairt. Ar an 24 Márta, fógraíodh go gcuireadh na Cluichí Oilimpeacha i dTóiceo ar ceal go dtí an bhliain seo chugainn.
Ar an 7 Aibreán, d'fhógair Shinzō Abe staid éigeandála le haghaidh seacht maoracht go dtí 6 Bealtaine, Tóiceo, Kanagawa, Saitama, Chiba, Hyōgo, Ósaca agus Fukuoka. Faoi 16 Aibreán, bhí an staid éigeandála i bhfeidhm i ngach maoracht timpeall na Seapáine.
Bealtaine go dtí Lúnasa 2020
Ar an 4 Bealtaine, leathnóidh an staid éigeandála go dtí deireadh mhí na Bealtaine. Áfach, chríochnaigh an staid éigeandála i 39 maoracht ar an 14 Bealtaine. Chomh maith leis sin, chríochnaigh sé i Hyōgo, Ósaca agus Kyōto ar an 21 Bealtaine, agus chríochnaigh sé sna 5 maoracht eile faoi 25 Bealtaine.
Ar an 19 Meitheamh, ceadaíodh muintir na Seapáine dul ag taisteal lasmuigh dá maoracht.
I mí Iúil, bunaíodh "Go To", feachtas a cabhraíonn le earnáil na turasóireachta sa tSeapáin le linn na paindéime. Ar an 16 Iúil, fógraíodh nach mbeidh Tóiceo cuid den feachtas, mar gheall ar imní faoi scaipeadh an choróinvíris ó saineolaithe leighis. Cuireadh Tóiceo san áireamh san fheachtas ar an 18 Meán Fómhair.
Ar an 31 Iúil, cuireadh staid éigeandála i bhfeidhm an athuair ar feadh coicíse i Okinawa i ndiaidh méadú ar líon na gcásanna. Leathnaíodh agus leathnaíodh an staid éigeandála ina dhiaidh sin go dtí 5 Meán Fómhair ar a laghad. Cuireadh staid éigeandála i bhfeidhm an athuair i Aichi freisin le linn an tseachtain seo chugainn, ó 6 Lúnasa go dtí 24 Lúnasa.
Meán Fómhair go dtí Nollaig 2020
Ar an 14 Nollaig, fógraíodh go gcuirfidh "Go To" ar fionraí ar feadh coicíse ar fud na tíre, ó 28 Nollaig go dtí 11 Eanáir 2021. Leathnaíodh an fionraíocht go dtí go bhfógrófar a mhalairt.
Eanáir 2021 go dtí an lá atá inniu ann
Ar an 2 Feabhra, fógraíodh go leathnaíodh an staid éigeandála ar feadh míosa, ach níor cuireadh Tochigi san áireamh. Thosaigh an clár vacsaíne sa tSeapáin ar an 17 Feabhra. Ar 26 Feabhra, fógraíodh go gcríochnóidh an staid éigeandála i Ósaca, Hyōgo, Kyoto, Aichi, Gifu agus Fukuoka ón 1 Márta.
Tháinig an cheathrú tonn de COVID-19 i mí Aibreáin. Fógraíodh an tríú staid éigeandála i dTóiceo, Ósaca agus dhá maoracht eile ar 23 Aibreán chun cabhrú stad a chur ar scaipeadh an coróinvíreas.
Briotanaigh na hÁise
deas|250px|thumb|Briotanaigh na hÁise i Londain Bhí 4,078,374 Briotanach de shliocht Áiseach ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe de réir an daonáireamh 2011. Ba 18% den daonra sa phríomhchathair, Londain iad.
Ciara Ní É
Is file, láithreoir teilifíse, gníomhaí agus blagálaí Éireannach í Ciara Ní É.
Cúlra
Rugadh í i gCluain Tarbh, Baile Átha Cliath. Bhain sí céim Ghaeilge amach sa bhliain 2013 ó Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath. Ina dhiaidh sin, chaith sí bliain i Londain ag obair mar chúntóir eagarthóireachta le Dorling Lindersley. Sa bhliain 2015, bronnadh céim mháistreachta uirthi san ábhar 'Scríobh agus Cumarsáid' ón gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath agus bhunaigh sí oíche fhilíochta darb ainm REIC. Thuill sí scoláireacht Fulbright, agus le linn 2017 agus 2018 d'oibrigh sí mar mhúinteoir Gaeilge in Villanova University, Philadelphia.
Ainm
Ní Éineacháin an sloinne atá uirthi ó cheart ach baineann sí úsáid as an leagan stílithe stáitse Ní É. Ba é an leagan galldaithe Heneghan a bhíodh in úsáid "oifigiúil" aici roimh 2020. Ansin d'athraigh sí a hainm go Ní hÉineacháin go hoifigiúil.
Gairm
Bhí sí ar an liosta ‘100 Women Changing Ireland in 2022’ de chuid an Irish Examiner. Tá sí ina healaíontóir cónaithe leis an Dublin Fringe Festival faoi láthair, bhí sí mar Scríbhneoir Cónaithe DCU 2020 agus is ambasadóir í le hÁras Scríbhneoirí na hÉireann. Tá cainéal Youtube aici áit a roineann sí a cuid dánta, físeáin faoin nGaeilge agus ábhar eile. Bhí sí mar láithreoir ar an gclár ‘Ciara Ní É: Saol trí Ghaeilge’ le Aniar TV, a ainmníodh ar ghearrliosta Fhéile na Meán Ceilteach agus Ghradaim Chumarsáide an Oireachtais. Ise a bhunaigh an oíche filíochta REIC agus tá a cuid filíochta léite aici i Nua-Eabhrac, i Londain, sa Bhruiséil, sa tSualainn, agus timpeall na tíre. Foilsíodh saothar dá cuid sa díolaim Marrow/Cnámh agus Smior, Washing Windows Too, Queering the Green, agus irisí fearacht Aneas, Icarus agus Comhar. Comhbhunaitheoir an chomharghrúpa AerachAiteachGaelach í, lena comhbhádóir Eoin Mc Evoy. Roghnaíodh togra leo don Abbey 5×5 2020, agus chuir siad dráma chun stáitse mar chuid den Dublin Fringe Festival 2021. Tá sí ag obair le foilsitheoir ar a céad chnuasach filíochta faoi láthair.
Físdánta
Úsáideann Ciara físeáin chun a saothar a léiriú agus aon cheann déag déanta aici go dtí seo:
Nu-Clear Sounds
Is albam ón bhanna Ash é Nu-Clear Sounds, a bhí eisithe ar an 5 Deireadh Fómhair, 1998.
Traic Liosta
Gach amhrán le Wheeler, ach amháin iad le nótaí.
Crág phortáin gharbh
Is planda í an chrág phortáin gharbh.
Teanga bhó
Is planda í an teanga bhó.
Cluas chait mhín
Is planda í an chluas chait mhín (Hypochaeris glabra). Is cineál caisearbháin í.
Cluas chait
Is planda í an chluas chait.
Lus cúráin mín
Is planda é an lus cúráin mín.
Cath Stamford Bridge
Tharla Cath Stamford Bridge ag an sráidbhaile Stamford Bridge, An Trian Thoir, Yorkshire, i Sasana ar an 25 Meán Fómhair 1066, idir arm na Sasanach faoin Rí Harold Godwinson agus fórsa ionraigh na Lochlannach faoi stiúir an Rí Harald Hardrada agus  deartháir an rí Shasanaigh Tostig Godwinson. Tar éis cath fuilteach, bhí  Hardrada agus Tostig chomh maith leis an chuid is mó de na Loclannaigh marbh. Cé gur cuireadh  in iúl go hiondúil gur éirigh le Arald Godwinson na Loclannaigh a chur ó dhoras. Fuair na Normannaigh an ceann is fearr ar na Sasanaigh ag Cath Hastings, níos lú ná trí seachtaine ina dhiaidh sin. Cé go gcuirtear in iúl gur  léirigh an cath seo deireadh Aois na Lochlannach, tharla feachtais mhóra Lochlannacha sa Bhreatain agus in Éirinn sna blianta ina dhiaidh sin, mar shampla iad siúd de chuid Rí Svend Estridsen na Danmhairge i 1069-1070 agus Rí Magnus Cosnochta ón Iorua i 1098 agus 1102-1103.
Banc na hÉireann
Banc Tráchtála is ea Banc na hÉireann agus ina theannta sin tá sé ar ceann de na ceithre bhanc is mó sa tír (ceann den "Big Four", mar a dtugtar orthu i mBéarla).
Rinn saighde
Is planda í an rinn saighde.
Free All Angels
Is albam ón bhanna Ash é Free All Angels, a bhí eisithe ar an 16 Aibreán, 2001.
Traic Liosta
Gach amhrán le Wheeler, ach amháin iad le nótaí.
Ialtóg Mhaidéarach
Is ainmhí í an ialtóg Mhaidéarach. Mamach atá ann.
Sibhéid Mhalagásach
Is mamach é an sibhéid Mhalagásach.
Lobhaitséin
thumb|240px|Lobhaitséin Is madadh clóis í lobhaitséin.
Goraille ísealchríche
Is ainmhí é an goraille ísealchríche. Mamach atá ann.
Luachair dhearg
Is planda í an luachair dhearg.
Sibhéid mhórbhallach Malabar
Is ainmhí í an sibhéid mhórbhallach Malabar (Viverra civettina). Mamach atá ann. Tá sé dúchasach in iardheisceart na hIndia in Malabar. Tá sé go mór i mbaol agus níos lú ná 250 ball den speiceas ar an saol.
Sacraimintí na hEaglais Chaitliceach
deas|250px|thumb|Na Seacht Sacraimintí Tá Seacht Sacraimintí na hEaglais Chaitliceach, a bhunaigh Íosa, de réir diagacht Chaitliceach, agus cuireadh faoi chúram go dtí an Eaglais iad Sacraimintí na hEaglais Chaitliceach.
Liosta de charachtair Eastenders (2018)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2018.
Saighdiúir uisce
Is planda é an t-saighdiúir uisce.
Liosta d’éanlaith na hÉireann
deas|mion| Neadaíonn puifíní an Atlantaigh i gcoilíneachtaí timpeall an chósta. deas|mion|An [[Pilibín|pilibín tuaisceartach,(Vanellus vanellus)]]
Seo liosta d’éanlaith a taifeadadh in Éirinn. I measc fána éanúil na hÉireann san iomlán, áiríodh 520 speiceas ó dheireadh na bliana 2019 de réir Choiste Éin Neamhchoitianta na hÉireann (CÉNÉ). Díobh seo, tá 183 neamhchoitianta, agus ní fhacthas 14 de na cinn seo in Éirinn ó 1950. Tugadh trí speiceas isteach go hÉirinn nó tháinig siad go hÉirinn ó líon eile a tugadh isteach.
Tá éagsúlacht sách íseal d'éin ghoir in Éirinn mar gheall í a bheith scoite ón mór-roinn. Níor taifeadadh roinnt speiceas amhail an t-ulchabhán donn (Strix aluco), an cnóshnag Eoráiseach (Sitta europaea) agus an meantán léana (Poecile montanus) a phóraíonn sa Bhreatain Mhór. Mar sin féin, tá coilíneachtaí móra d'éin mhara ann, lena n-áirítear líonta tábhachtacha de peadairíní na stoirme (Hydrobates pelagicus), gainéid thuaisceartacha (Morus bassanus) agus geabhróga rósacha (Sterna dougallii). I measc na n-éan pórúcháin suntasach eile tá traonacha (Crex crex) agus cága deargchosacha (Pyrrhocorax pyrrhocorax).
Níl aon speiceas eindéimeach in Éirinn ach tá fospeicis eindéimeacha den mheantán dubh, den scréachóg choille agus den ghabha dubh, agus meastar uaireanta gur fospeiceas faoi leith den chearc shailí atá i gcearca fraoigh na hÉireann.
Is beag éagsúlacht atá ag éin ghoir in Éirinn mar gheall ar a leithlisiú. I measc na speiceas nár taifeadadh riamh tá an t-ulchabhán donn, an cnóshnag Eoráiseach agus an meantán léana a phórann sa Bhreatain Mhór. Mar sin féin, tá coilíneachtaí móra d' éin mhara ann, lena n-áirítear líonta tábhachtacha de ghuairdill, ghainéid thuaisceartacha agus gheabhróga rósacha. I measc na n-éan pórúcháin suntasach eile tá na traonaigh agus na cága cosdearga.
Tá leagan amach tacsanomaíochta an liosta seo (ainmniú agus seicheamh orduithe, teaghlaigh agus speiceas) agus an córas ainmnithe (ainmneacha Gaeilge, eolaíochta agus Béarla) cosúil leo siúd de chuid 'The Clements Checklist of Birds of the World, eagrán 2019.
Baineadh úsáid as na clibeanna seo a leanas chun aird a tharraingt ar roinnt catagóirí tarlaithe; tagann na clibeanna ó Bird Checklists of the World.
Lachain, géanna, and éin uisce
Ord: Anseriformes     Fine: Anatidae
Piasúin, cearca fraoigh agus comhghuaillithe
Is fine d’éin talún iad na Phasianidae atá comhdhéanta de na gearga, patraiscí, coiligh shneachta, francolíní, Sporchoileach, tragapain, Mónail, piasúin, péacóga, agus éanlaith dhufaire. Go ginearálta, tá siad ramhar (cé go bhfuil siad éagsúil i méid) agus tá sciatháin leathan, réasúnta gearr acu.
Foithigh
Ord : Podicipediformes     Fine : Podicipedidae
Éin thumtha atá beag go meánacha-móra fhionnuisce iad na foithigh. Tá ladhracha maothánacha acu agus is snámhóirí agus tumadóirí den scoth iad. Mar sin féin, cuirtear a gcosa i bhfad siar ar an gcorp, rud a fhágann go bhfuil siad anásta ar thalamh. Tá 20 speiceas ar fud an domhain agus 5 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Coilm
Ord: Columbiformes  Fine: Columbidae
Is éin tathagacha iad na coilm le muiníl ghearra agus goba gearra caola le cera feolmhar.
Gaineamhchearca
Ord: Pterocliformes Fine: Pteroclidae
Tá cinn agus muiníl bheaga, cosúil le cinn na gcolúr ag na gaineamhchearca, ach tá cabhlacha dlúth láidre acu. Tá sciatháin bhioracha fhada acu agus uaireanta eireabaill agus iad in ann tabhairt faoi eitilt dhíreach ghasta freisin. Eitlíonn ealtaí go poill uisce ag breacadh an lae agus ag luí na gréine. Tá a gcosa cleite síos go dtí na ladhracha. Tá 16 speiceas ar fud an domhain.
Bustaird
Ord: Otidiformes  Family: Otididae
Is éin mhóra talún iad na bustaird a bhaineann go príomha le talamh tirim oscailte agus steipeanna an tSean-Domhain. Is uiliteoirí iad agus neadaíonn siad ar an talamh. Siúlann siad go seasta ar chosa láidre agus ar chrúbacha móra, ag piocadh le haghaidh bia ar a mbealach. Tá sciatháin fhada leathana acu le reanna sciathánacha "méaracha" agus patrúin shuntasacha agus iad ar eitilt. Bíonn taispeántais chúplála shuimiúla ag go leor acu.
Cuacha
Ord: Cuculiformes  Fine: Cuculidae
Cuimsíonn an fhine Cuculidae cuacha, Reathaí an bhóthair agus Crotophaga.
Tá méid athraitheach ag na héin seo le corp caol, eireabaill fhada agus cosa láidre. Tá 138 speiceas ar fud an domhain. Is paraisítí goir iad cuacha an tseandomhain.
Tuirní lín agus comhghuaillithe
Ord: Caprimulgiformes  Fine: Caprimulgidae
Is éin oíche mheánmhéide iad na Tuirní lín a neadaíonn ar an talamh de ghnáth. Tá sciatháin fhada, cosa gearra agus goba an-ghearr acu. Tá cosa beaga ag a bhformhór, gan mórán úsáide acu le haghaidh siúlóide, agus sciatháin bhioracha fhada. Tá a gcuid clúmh bog duaithníochta cosúil le coirt nó duilleoga. Tá 86 speiceas ar fud an domhain.
Gabhláin ghaoithe
Is éin bheaga iad na gabhláin ghaoithe a chaitheann an chuid is mó dá saol ag eitilt. Tá cosa an-ghearr ag na héin seo agus ní thuirlingíonn siad go deonach ar an talamh, ach ina sheasamh ar dhromchlaí ingearacha. Tá sciatháin fhada scuabtha siar ag go leor acu atá cosúil le corrán nó búmarang.
Rálóga, gerraí, cearcóga agus cearca ceannanna
Ord: Gruiformes Fine: Rallidae
Is fine mhór d'éin bheaga go meánmhéide í na Rallidae lena n-áirítear na rálóga, gerraí, cearcóga agus cearca ceannanna. De ghnáth bíonn siaf ina gcónaí i ndlúthfhásra i dtimpeallachtaí taise in aice le lochanna, seascann nó aibhneacha. Go ginearálta is éin chúthail agus rúnda iad, rud a fhágann go bhfuil sé deacair iad a bhreathnú. Tá cosa láidre agus barraicíní fada ag mórchuid na speiceas atá oiriúnaithe go maith do dhromchlaí boga míchothrom. Is gnách go mbíonn sciatháin ghearra, chothrománacha acu agus nach mbíonn siad thar cionn ag eitilt. Tá 143 speiceas ar fud an domhain.
Grúis
Is éin mhóra, fhada-chosa agus fhada-chrainn iad na grúis. Murab ionann agus na grúis a bhfuil an chuma chéanna orthu ach nach bhfuil gaolmhar leo, bíonn grúis ag eitilt le muineál sínte amach, gan a bheith tarraingthe siar. Tá taispeántais nó "damhsaí" cúirtéireachta casta agus torannacha ag a bhformhór. Tá 15 speiceas ar fud an domhain.
Crotaigh
Ord: Charadriiformes  Fine: Burhinidae
Abhóiséid agus Scodalaigh
Fine de lapairí móra is ea na Recurvirostridae, lena n-áirítear na habhóiséid agus na scodalaigh. Tá cosa fada agus goba fada cuartha ag claonadh in airde ar na habhóiséid. Tá cosa thar a bheith fada agus goba fada tanaí díreacha ag na scodalaigh. Tá 9 speiceas ar fud an domhain.
Roilligh
Ord: Charadriiformes Fine: Haematopodidae
Tá na roilligh mór agus callánach mar a bheadh feadóga, le goba láidre chun moilisc a bhriseadh nó a oscailt. Tá 11 speiceas ar fud an domhain.
Feadóga agus pilibíní
Ord: Charadriiformes  Fine: Glareolidae Cuimsíonn an fhine Charadriidae na feadóga, na hamadáin mhóinteacha agus na pilibíní. Is éin bheaga agus mheánmhéide iad le corpáin dhea-dhéanta, muiníl ghearra tiubha agus sciatháin fhada, bioracha de ghnáth. Tá siad le fáil amuigh faoin tuath oscailte ar fud an domhain, den chuid is mó i ngnáthóga in aice le huisce. Tá 66 speiceas ar fud an domhain.
Gobadáin agus comhghuaillithe
Is fine mhór ilchineálach d'éin chladaigh bheaga go meánmhéide iad na Scolopacidae, lena n-áirítear na gobadáin, crotaigh, guilbnigh, cosdeargáin, creabhair, naoscacha, guilbníní agus falaróipí. Itheann an chuid is mó de na speicis inveirteabraigh bheaga a roghnaíodh as an láib nó ithir. Cuireann athraithe ar fhad na gcosa agus na ngob ar chumas na speiceas éagsúil chun beatha sa ghnáthóg chéanna, go háirithe ar an gcósta, gan iomaíocht go díreach le haghaidh bia.
Pratancóil agus rásaithe
Ord: Charadriiformes  Family: Glareolidae
Is fine de lapairí iad na Glareolidae a chuimsíonn na pratancóil, a bhfuil cosa gearra, sciatháin bioracha fada agus eireabaill fhada ghabhlacha orthu, agus na rásaithe, a bhfuil cosa fada, sciatháin ghearra agus goba fada bioracha orthu a chuarann síos. Tá 17 speiceas ar fud an domhain.
Meirligh
right|thumb|Meirleach mór, éan eachtrainna timpeall an chósta. Ord: Charadriiformes  Fine: Stercorariidae
Is éin mheán go mórmhéide iad an fhine Stercorariidae, go ginearálta, le cluimhreach liath nó dhonn de ghnáth, go minic le marcálacha bána ar na sciatháin. Neadaíonn siad ar an talamh i réigiúin mheasartha agus artacha agus is imircigh fadraoin iad.
Falcóga, forachain agus puifíní
Ord: Charadriiformes  Fine: Alcidae
Tá na hAlcidae cosúil ar an taobh amuigh le piongain mar gheall ar a gcuid dathanna dubh agus bán, a staidiúir ina seasamh, agus cuid dá nósanna. Mar sin féin, níl baint acu leis na piongain agus tá siad difriúil ó thaobh a bheith in ann eitilt. Cónaíonn na foracha ar an bhfarraige oscailte, ach amháin nuair a thagann siad i dtír chun neadú d’aon ghnó.
Moncaí uallach bratach
Is ainmhí é an moncaí uallach bratach. Mamach atá ann.
Liosta d’éanlaith na hÉireann
Faoileáin, geabhróga, agus cánóga sciorracha
Fine d'éin mhara mheán go mórmhéide iad Laridae, na faoileáin, geabhróga, agus Cánóga sciorracha. Is gnách go mbíonn faoileáin liath nó bán, go minic le marcanna dubha ar an cheann nó ar na sciatháin. Bíonn goba láidre, fada agus cosa scamallacha orthu. Is grúpa éan mara meánmhéide go mór de ghnáth le cluimhreach liath nó bhán, go minic le marcanna dubha ar an cheann iad na geabhróga. Seilgeann an chuid is mó de gheabhróga iasc ag tumadóireacht ach piocann cuid acu feithidí as dromchla fíoruisce. Is éin fadmharthanacha iad go ginearálta, agus is eol do roinnt speiceas a bheith beo níos mó ná 30 bliain.
Phaethontidae
Ord: Phaethontiformes  Fine: Phaethontidae
Is éin bhána chaola na n-aigéan trópaiceach iad na Phaethontidae, le cleití eireaball lárnacha an-fhada. Tá baill dhubha ar a chuid sciathán fada, agus ar a gcinn.
Lómaí
right|thumb|An lóma mór, cuairteoir geimhridh ar uiscí cósta. Ord : Gaviiformes     Fine : Gaviidae
Is grúpa éan uisceach iad na lómaí, atá le fáil i go leor áiteanna i Meiriceá Thuaidh agus i dtuaisceart na hEorpa. Tá siad ar mhéid lacha mhóir nó gé bheag, rud atá cosúil leo agus iad ag snámh, ach nach bhfuil baint iomlán acu leis.
Albatrais
Tá na halbatrais i measc na n-éan eitilte is mó, agus tá na réisí sciathán is mó ag na halbatrais mhóra i ngéineas na 'Diomedea' ', d'aon éan atá ar marthain.
Guairdill deisceartacha
Ord: Procellariiformes  Fine: Oceanitidae
Is éin mhara san fhine Oceanitidae na guairdill dheisceartaigh, cuid den ord Procellariiformes. Itheann na héin mhara is lú seo crústaigh planctónacha agus éisc bheaga a phioctar ón dromchla, de ghnáth agus iad ag faoileáil go híseal. Bíonn a n-eitilt ag corraí agus uaireanta cosúil le sciatháin leathair.
Cánóga agus and peadairíní
right|thumb|Thosaigh fulmaire ag pórú i 1911 ach tá siad forleathan anois. Ord: Procellariiformes  Fine: Procellariidae
Is iad na Procellariidae an príomhghrúpa de “fhíor-pheadairíní” mheánmhéide, arb iad is sainairíonna polláirí aontaithe le seiptim meánach agus cleite príomhúla fhada sheachtrach.
Stoirc
Ord: Ciconiiformes  Fine: Ciconiidae
Lapairí móra, fadchosacha, fadmhuineálacha is ea na stoirc, le goba fada láidre. Tá stoirc balbh, ach is modh tábhachtach cumarsáide é clagarnach na ngob le linn neadaithe. Is féidir lena neadacha a bheith mór agus féadfar iad a athúsáid ar feadh blianta fada. Tá go leor de na speiceas imirceach.
Frigéaid
Ord: Suliformes  Fine: Fregatidae
Is éin mhara mhóra iad frigéaid a fhaightear de ghnáth thar aigéin thrópaiceacha. Tá siad mór, dubh agus bán, nó go hiomlán dubh, le sciatháin fhada agus eireabaill dhorcha. Tá púitsí scornach inséidte daite ag na fireannaigh. Ní bhíonn siad ag snámh ná ag siúl agus ní féidir leo éirí as dromchla cothrom. Agus an cóimheas is mó idir sciathán-agus-meáchan coirp acu d’éan ar bith, is aeróg iad go bunúsach, in ann fanacht eadarbhuas ar feadh níos mó ná seachtain.
Búbaraithe agus gainéid
Ord: Suliformes Fine: Sulidae
Broighill agus seagaí
Is éard atá i Phalacrocoracidae ná teaghlach d’éin mhara a itheann cósta meán go mór agus a chuimsíonn cormáin agus shags. Ní hionann dathú pluiméireachta, agus pluiméireacht dhorcha den chuid is mó ag an gcuid is mó díobh, tá roinnt speiceas dubh agus bán agus cuid acu ildaite.
Corra, éigrití agus bonnáin
right|thumb|Thosaigh Éigrit bheag ag pórú i 1997 agus tá sé ag éirí níos coitianta i gcónaí. right|thumb|Is fánach í éigrit eallaigh. Ord: Pelecaniformes  Fine: Ardeidae
Tá na corra, éigrití agus bonnáin sa teaghlach Ardeidae. Is éin chreiche mheán go mór iad corra agus éigrití le muineál agus cosa fada. Eitlíonn na Ardeidae agus a gcuid muineál tarraingthe siar, murab ionann agus éin eile a bhfuil muineál fada orthu mar stoca, íbisí agus corra leitheadacha.
Íbisí agus corra leitheadach
right|thumb|Corr leitheadach Eoráiseach, fánaí neamhchoitianta. Ord: Pelecaniformes  Fine: Threskiornithidae
Is lapairí mhóra talún iad baill na Threskiornithidae. Cuimsíonn siad na íbisí agus na corra leitheadach. Tá sciatháin fhada, leathan acu le 11 chleite príomhúla agus thart ar 20 cleite tánaisteacha. Eitlíonn siad go láidir agus in ainneoin a méid agus a meáchan, tá siad an-ábalta eitilt ardaitheach.
Coirneach
right|thumb|Coirneach. Ord: Accipitriformes  Fine: Pandionidae
Níl ach speiceas amháin sa teaghlach Pandionidae, an coirneach nó ospróg. Is é an coirneach éin chreiche mheán-mhór atá mar ghnáth-itheoir éisc le dáileadh ar fud an domhain. Bhí an speiceas seo ina phóraitheoir coitianta in Éirinn tráth ach rinneadh géarleanúint air go ndeachaigh sé as feidhm faoin 19ú haois. Feictear go rialta é agus é ar imirce.
Seabhaic, iolair agus cúir
right|thumb|Cromán na gearc, éan pórúcháin annamh. right|thumb|Clamhán, ag méadú i líon agus ag scaipeadh. Ord: Accipitriformes  Fine: Accipitridae
Is teaghlach éan creiche é Accipitridae a chuimsíonn seabhaic, iolair, cúir, cromáin agus bultúir. Tá goba cumhachtacha crúcaí ag na héin seo tá a úsáideann siad chun feoil a chuimilt óna gcreach. Tá cosa láidre acu, spuaiceanna cumhachtacha, agus radharc na súl géar.
Scréachóga
Ord: Strigiformes  Fine: Tytonidae
Is ulchabháin mheán go mór iad scréachóga le cinn mhóra agus aghaidheanna múnlaithe croí tréith agus tréith croíchruthach aghaidheanna. Tá cosa fada láidre acu le croibh cumhachtacha.
Ulchabháin
right|thumb|Ceann cait, speiceas cónaitheach atá deacair a fheiceáil. Ord: Strigiformes  Fine: Strigidae
Is éin chreiche oíche beag go mór iad na h-ulchabháin. Tá súile móra agus cluasa acu atá os comhair agus gob cosúil le seabhac. Tá ciorcal feiceálach cleití timpeall gach súl ar a dtugtar diosca aghaidhe.
Húpúnna
Ord: Bucerotiformes  Fine: Upupidae
Tá dath dubh, bán agus oráiste-bándearg ar húpúnna le cuircíní mór ar a gceann.
Cruidíní
right|thumb|Feictear cruidín coitianta in aice le haibhneacha agus lochanna. Ord: Coraciiformes  Fine: Alcedinidae
Is éin mheánmhéide iad cruidíní le cinn mhóra, goba bioracha fada, cosa gearra, agus eireabaill ghiortacha.
Beachadóirí
Ord: Coraciiformes  Fine: Meropidae
Is fine éan iad na beachadóirí a fhaightear den chuid is mó san Afraic, ach tá cinn eile le fáil i ndeisceart na hEorpa, i Madagascar, san Astráil, agus sa Ghuine Nua. Is sainairíonna iad pluiméirí daite saibhir, coirp caol, agus cleití eireaball fada fadaithe de ghnáth. Tá siad uile ildaite agus tá goba fada laghdaithe agus sciatháin bioracha acu a thugann cuma cosúil le fáinleog dóibh.
Rollóirí
Ord: Coraciiformes  Fine: Coraciidae
Tá rollóirí cosúil le préacháin i méid agus i struchtúr, ach tá baint níos dlúithe acu le cruidíní agus beachadóirí. Roinneann siad cuma ildaite na ngrúpaí sin le gormacha agus donn is mó.
Cnagairí
right|thumb|Cuairteoir ócáideach ab ea mórchnagaire breac ach phóraigh sé le déanaí. Ord: Piciformes  Fine: Picidae
Is éin bheaga nó mheánmhéide iad cnagairí na coille le gob cosúil le siséal, cosa gearra, eireabaill righin, agus teangacha fada a úsáidtear chun feithidí a ghabháil. Tá cosa ag roinnt speiceas le dhá bharraicín ag pointeáil ar aghaidh agus dhá cheann ar gcúl, agus níl ach trí bharraicín ag roinnt speiceas. Tá sé de nós ag go leor cnónna coill cnagadh go torann ar stoc crainn lena goba.
Thosaigh mórchnagaire breac ag pórú le blianta beaga anuas.
Fabhcúin
right|thumb|Is gnáthchónaitheoir é pocaire gaoithe. Ord: Falconiformes  Fine: Falconidae
Is fine d’éin chreiche laethúil é Falconidae. Tá siad difriúil ó seabhaic, iolair agus cúir sa mhéid is go maraíonn siad lena gob in ionad a crobh.
Mará
Is ainmhí é an mará. Mamach atá ann.
Liosta d’éanlaith na hÉireann
Tyrannidae
Ord: Passeriformes  Fine: Tyrannidae
Is fine éan é Tyrannidae atá le fáil ar fud Mheiriceá Thuaidh agus Theas. Aistrítear a n-ainm Béarla mar "cuilirí anlatha". Féach siad cosúil leis na cuilirí an tSean-Domhain, ach tá níos láidre agus tá a goba níos láidre. Níl scileanna amhránaíochta na n-éan ceoil acu. Tá an chuid is mó, ach níl siad uile, sách simplí. Tá an chuid is mó díobh feithiditeach.
Glaseáin
Is éard atá sna glaseáin ná grúpa éan pasaireach beag nó meánmhéide atá teoranta don Domhan Nua. Is gnách go mbíonn dath glas orthu agus bíonn siad cosúil le ceoldrámaí an Domhain Nua seachas a gcuid gob níos troime.
Óiréil an tseandomhain
Ord: Passeriformes  Fine: Oriolidae
Is éin pasaireach ildaite iad óiréil an tseandomhain. Níl baint acu leis óiréil an Domhain Nua.
Scréacháin
right|thumb|Is imirceach pasáiste annamh é scréachán droimrua. Ord: Passeriformes  Fine: Laniidae
Is éin pasaireach iad scréacháin a bhfuil aithne orthu mar gheall ar a nós éan agus ainmhithe beaga eile a ghabháil. Cuireann siad coirp a gcreach ar ndealga. Tá gob scréacháin ceangailte, cosúil le héan creiche tipiciúil.
Caróga agus meaigeanna
right|thumb|Is gnáthchónaitheoir é caróg liath. Ord: Passeriformes  Fine: Corvidae
Meantáin
right|thumb|Tá meantán dubh coitianta i gcoillte agus i ngairdíní. Ord: Passeriformes  Fine: Paridae
Is speicis bheaga coillearnacha iad na meantáin le goba gearra láidre. Tá círíni ag cuid acu. Is éin inoiriúnaithe iad, le réim bia measctha lena n-áirítear síolta agus feithidí.
Fuiseoga
right|thumb|Is gnáthchónaitheoir í fuiseog. Ord: Passeriformes  Fine: Alaudidae
Is éin bheaga talún iad fuiseoga le hamhráin iomarcacha go minic agus eitiltí ar taispeáint. Tá cuma pat-baoth ar fhormhór na speiceas. Is feithidí agus síolta a gcuid bia.
Panuridae
Ord: Passeriformes  Fine: Panuridae
Tá an speiceas seo, an t-aon cheann dá fhine, le fáil i leapacha giolcach ar fud na hEorpa measartha agus na hÁise.
Cisticolidae
Ord: Passeriformes  Fine: Cisticolidae
Is ceolairí iad na Cisticolidae a fhaightear go príomha i réigiúin theas níos teo den Sean-Domhan. De ghnáth is éin an-bheag iad a bhfuil cuma dhonn nó liath orthu. Tá siad le fáil i bhfor-réidh mar talamh féaraigh nó scrobarnach.
Ceolairí giolcaí
Is iondúil go mbíonn baill an teaghlaigh seo sách mór do cheolairí. Tá an chuid is mó díobh donn thuas le buí nó bánlíoch thíos. Is gnách go mbíonn siad le fáil i gcoillearnach oscailte, i leapacha giolcacha nó i bhféar ard. Faightear an fine den chuid is mó i ndeisceart go iarthar na hEoráise agus sa timpeallacht, ach téann sé i bhfad isteach san Aigéan Ciúin, le roinnt speiceas san Afraic.
Gealóga an tseandomhain
Ord: Passeriformes  Fine: Emberizidae
Is fine mhór éan pasaireach iad na hEmberizidae ina bhfuil géineas amháin ann. Itheann siad síolta le goba a bhfuil cruth sainiúil orthu. Tá patrúin sainiúla sa chloigeann ag go leor speiceas acu. Go dtí 2017, measadh go raibh gealbhain an Domhain Nua (Passerellidae) mar chuid den fhine seo freisin.
Gealbhain an Domhain Nua
Ord: Passeriformes  Fine: Passerellidae
Go 2017, measadh go raibh na speicis seo mar chuid den fhine Emberizidae. Tugtar "gealbhain" ar fhormhór na speiceas, ach níl dlúthbhaint ag na héin seo leis na gealbhain Sean-Domhain atá sa fhine Passeridae. Tá patrúin sainiúla ceann ag go leor acu.
Gealbhain an tseandomhain
Ord: Passeriformes  Fine: Passeridae
Icteridae
Ord: Passeriformes  Fine: Icteridae
Is éard atá sna Icteridae ná grúpa éan pasaireach beag go meánmhéide, go minic ildaite, atá teoranta don Dhomhan Nua. Is é dubh an chuid is mó de na speicis mar an dath cluimhrí is mó, go minic beoga le buí, oráiste nó dearg.
Ceolairí an Domhain Nua
Is grúpa d’éin bheaga, ildaite, paserine iad na ceolairí an Domhain Nua atá teoranta do Chríocha Mheiriceá. Tá an chuid is mó díobh ainmhí crannach, ach tá cuid acu ainmhí talún. Is feithidicídí iad formhór na mball den fhine seo.
Cairdinéil
Ord: Passeriformes  Fine: Cardinalidae
Is fine iad na cairdinéil d’éin láidre a itheann síolta le goba láidre. De ghnáth bíonn baint acu le coillearnach oscailte. Is minic go mbíonn a gcluimhreach an-difriúil ag bhfireannach agus ag mbaineannaigh.
Glasóga agus riabhóga
Ord: Passeriformes  Fine: Motacillidae
Fine bheag éan le eireabaill mheánmhéide go fada is ea na Motacillidae. Cuimsíonn siad na glasóga, na crúba fada agus na riabhóga. Is feithiditeoirí caola iad a itheann ar an talamha amuigh faoin tuath.
Glasáin, Euphonia, agus comhghuaillithe
Ord: Passeriformes  Fine: Fringillidae
Is éin phasaireacha a itheann síolta iad na glasáin, atá beag go measartha mór agus a bhfuil goba láidre orthu, de ghnáth cónúil agus i roinnt speiceas an-mhór. Tá dhá chleite eireabaill déag acu agus naoi bpríomhchleite ag gach ceann acu. Tá eitilt phreabadh ag na héin seo le babhtaí malartacha ag bualadh a sciathán agus ag faoileitilt ar sciatháin iata, agus bíonn cantain na n-éan seo go maith.
Calcariidae
Ord: Passeriformes  Fine: Calcariidae
Donnóga
Is iad na donnóga an t-aon fhine éan atá go hiomlán eindéimeach sa Phailéartach. Is speiceas beag, measartha gruama é atá cosúil go leor le gealbhain an tSean-Domhain.
Síodeitigh
Ord: Passeriformes  Fine: Bombycillidae Is grúpa éan iad na síodeitigh le cluimhreach bhog shíoda agus reanna dearga uathúla ar chuid de na cleití sciatháin. Sna síodeitigh Bhoihéamacha agus chéadair, tá cuma céir séalaithe ar na reanna seo agus tugann siad a ainm don ghrúpa. Is éin chrainn iad seo i bhforaoisí thuaidh. Fanann siad beo ina gcónaí ar fheithidí sa samhradh agus ar chaora sa gheimhreadh.
Dreoilíní
Ord: Passeriformes   Fine: Troglodytidae
Tá na dreoilíní beag agus neamhshuntasach den chuid is mó ach amháin a gcuid ceiliúr ard. Tá sciatháin ghearra agus goba tanaí casta síos ar na héin seo. Is minic a choinníonn roinnt speiceas a n-eireabaill ina seasamh. Is éin fheithiditeacha iad uile.
Cuilirí an tSean-Domhain
Ord: Passeriformes  Fine: Muscicapidae
Fine mhór d'fheithiditeoirí bheaga crainn den chuid is mó is ea cuilirí an tSean-Domhain. Tá cuma an-éagsúil ar na héin seo, ach den chuid is mó bíonn céiliúir laga agus glaonna crua acu.
Smólaigh agus comhghuaillithe
Ord: Passeriformes  Fine: Turdidae Is grúpa éan pasaireach iad na smólaigh a tharlaíonn go príomha sa sean domhan. Is feithiditeoirí nó omnabhóirí uaireanta méithe iad le cluimhreach bhog. Bíonn siad beag go meánmhéide agus beathaíonn siad ar an talamh go minic. Tá céiliúr tarraingteach ag go leor acu.
Éin aithriseacha agus Toxostoma
Ord: Passeriformes  Fine: Mimidae Is fine d’éin phasaireacha iad na Mimidae a chuimsíonn Toxostoma, éin aithriseacha, creathóirí, agus catéin an Domhain Nua. Tá na héin seo suntasach mar gheall ar a nguthaíochtaí, go háirithe a gcumas aithris a dhéanamh ar réimse leathan éan agus fuaimeanna eile a chloistear amuigh faoin aer. Bíonn claonadh ag a gcuid dathú i dtreo dathanna liatha agus donna.
Druideanna
Ord: Passeriformes   Fine: Sturnidae
Is éin phasaireacha bheaga nó mheánmhéide iad na druideanna. Tá a n-eitilt láidir agus díreach agus tá siad an-thréadúil. Is í an ghnáthóg is fearr leo ná bheith i lár na tuaithe oscailte. Itheann siad feithidí agus torthaí. Is gnách go mbíonn cluimhreach dhorcha le loinnir mhiotalach acu.
Tumadóirí
Ord: Passeriformes  Fine: Cinclidae
Is grúpa éan den fhine Cinclidés iad na tumadóirí, a bhíonn ar fara i dtimpeallachtaí uisceacha i gCríocha Mheiriceá, san Eoraip agus san Áise. Ainmnítear iad as a ngluaiseachtaí ' ag bogadaíl' nó 'ag tumadh'.
Corra, éigrití agus bonnáin
right|thumb| Éigrítí bheaga, a tógadh den chéad uair sa bhliain 1997 agus atá ag éirí níos coitianta i gcónaí. right|thumb| An éigrit eallaigh, fánaí neamhchoitianta. Ord: Pelecaniformes  Fine: Ardeidae
Tá na bonnáin, corra agus éigrití san fhine Ardeidae. Is lapairí mheánméide go mór iad le muiníl agus cosa fada. Is gnách go mbíonn muiníl níos giorra ag na bonnáin agus bíonn siad níos faichillí. Eitlíonn baill de na hArdeidae lena gcuid muineál tarraingthe siar, murab ionann agus éin eile a bhfuil muiníl fhada orthu, a leithéid agus stoirmeacha, ibises agus corra leitheadacha. Eitlíonn baill de na hArdeidae lena gcuid muineál tarraingthe siar, murab
Snaganna
Ord: Passeriformes  Fine: Certhiidae
Is éin bheaga coillearnacha iad na snaganna, donn ar bharr agus bán laistíos. Tá goba tanaí síoschuartha acu, a úsáideann siad chun feithidí a bhaint as coirt. Tá cleití eireabaill righin acu, cosúil le cnagairí, a úsáideann siad chun iad féin a choinneáil ar chrainn ingearacha.
Cíorbhuíonna
Ord: Passeriformes  Fine: Regulidae
Is éard atá sna cíorbhuíonna ná grúpa beag éan a chuimsítear go minic i measc ceolairí an tSean-Domhain, ach a thugtar stádas fine dóibh go minic toisc go bhfuil siad cosúil leis na meantáin. Tá 7 speiceas ar fud an domhain agus 3 speiceas le fáil in Éirinn.
Sylviidae
Ord: Passeriformes  Fine: Sylviidae
Is é atá san fhine Sylviidae ná grúpa éan beag pasaireach feithiditeach. Is éin ghoir iad a mbíonn áit phórúcháin roinnte acu de ghnáth. Bíonn siad le fáil i go leor áiteanna san Eoraip, san Áise agus a bheagán san Afraic. Go hiondúil, bíonn cuma neamhshuntasach ar an gcuid is mó díobh, ach tá amhráin shainiúla ag go leor acu.
Meantáin earrfhada
Ord: Passeriformes  Fine: Aegithalidae Grúpa beag éan pasaireach a bhfuil eireabaill mheánmhéide go fada acu. Is sac solúbtha a neadacha le bealach isteach beag, cruinn ar a bharr, ar crochadh íseal i tor aiteann nó tor nó go hard i bhforcanna craobhacha na gcrann. Itheann a bhformhór aiste bia measctha lena n-áirítear feithidí. Tá 9 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil in Éirinn.
Ceolairí agus comhghuaillithe
Ord: Passeriformes   Fine: Scotocercidae
Faightear baill na fine seo ar fud na hAfraice, na hÁise agus na Polainéise. Is é an speiceas seo an t-aon cheann a fhaightear go rialta san Eoraip.
Feadcheolairí
Ord: Passeriformes   Fine: Phylloscopidae
Fine d’éin bheaga fheithiditeacha, a fhaightear den chuid is mó san Eoráise agus a théann isteach i Wallacea (réigiún nádúrtha scaipthe idir an Indinéis agus Tíomór Thoir) agus san Afraic, is ea na fadcheolairí. Tá na speicis de mhéideanna éagsúla, go minic le cluimhreach ghlas os cionn agus buí laistíos, nó níos fainne le dathanna liathghlas go liathdhonn.
Fáinleoga
Ord: Passeriformes           Fine: Hirundinidae