cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tinte na Farraige Duibhe
Úrscéal ficsean eolaíochta le Tim Armstrong a scríobhadh i nGaeilge na hAlban is ea Air Cuan Dubh Drilseach a foilsíodh ar dtús sa bhliain 2013. Ba é an chéad úrscéal ficsean eolaíochta lánfhada a scríobhadh do dhaoine fásta i nGaeilge na hAlban é agus ghnóthaigh an leabhar gradam an ‘First Book of the Year’ do Tim Armstrong ón Saltire Society in 2013. Cuimsíonn an scéal gnéithe den cheoldráma spáis, cibearphonc, rómánsaíocht, agus eachtraí bhanna ceoil an bhóthair.
D'aistrigh Eoin P. Ó Murchú an t-úrscéal go Gaeilge na hÉíreann, agus d'fhoilsigh an comhlacht foilsitheoireachta Éireannach Leabhar Breac é sa bhliain 2020 faoin teideal Tinte na Farraige Duibhe. Ainmníodh an t-aistriúchán ar ghearrliosta aistriúchán Ghradam de Bhaldraithe ag duaiseanna liteartha an Oireachtais.
Louis Stein
Is é Louis Stein príomhcharachtar an úrscéil An Uain Bheo le Diarmaid Ó Súilleabháin (Sáirséal agus Dill, 1968). Bronnadh duais ar an leabhar in Oireachtas na Gaeilge i 1967, duais Acadamh Liteartha na hÉireann agus duais ón bhForas GaelMheiriceánach i 1969.
Mac léinn leithleasach macnasach é Louis, a athraíonn a phort nuair a thiteann sé i ngrá le hOrla Ní Cheallaigh, iníon le traenálaí capall as Currach Chill Dara. Spreagann an grá an t-idéalachas i Louis agus déanann sé iarracht a shaol a athrú. Faoi thionchar mhúinteoir Gaeilge as Béarra teann i dtreo an náisiúnachais cultúir agus teanga. Bánn sé Orla nuair a thiomáineann sé a charr isteach sa Life agus é ólta. Úrscéal casta é seo le duine de phríomhscríbhneoirí na hÉireann sa bhfichiú haois.
Taiscéalaithe Marsa
Sraith spásárthach róbatach de chuid an Aontais Shóivéadaigh chun Mars a thaiscéaladh (1962-1974). Chuimsigh siad eitiltí thart, fithiseoirí, agus árthaigh a tháinig i dtír ar Mhars. Fuarthas íomhánna Marsa ar ais ó Mars 5 i 1974. I 1988 lainseáil na Sóivéadaigh dhá aistear chun fithisiú thart ar Mhars is bualadh leis an tsatailít nádúrtha Phobos. Shroich ceann acu an fhithis thart ar Phobos, ach cailleadh é roimh thuirlingt. I 1996 lainseáladh spásárthach an-uaillmhianach go Mars, le cuidiú cuid mhaith pairtnéirí Eorpacha, ach cailleadh é nuair a theip ar an 4ú céim den roicéad lainseála.
Cró
deas|250px|thumb|An cró i lionsa cheamara Cannon 50mm f1.8 II Tugtar cró ar an oscailt, ciorclach de ghnáth, a dtagann an solas isteach i gcóras optúil tríd, mar a tharlaíonn le lionsa ceamara. Go minic bíonn sé inchoigeartaithe maidir lena thrastomhas, trí mheán an tseallspiara, chun déine an tsolais a tharchuirtear tríd a rialú. Tugtar stopchóras an lionsa air seo. Sa chineamatagrafaíocht, is é an oscailt dhronuilleogach sa cheamara ina gcoinnítear gach fráma den scannán fosaithe le linn a nochta, agus sa chás sin tugtar geata an scannáin air.
Traein
thumb|Calafort Ros Láir. Traenacha go Baile Átha Cliath agus Dún Dealgan Is modh iompair í traein a úsáideann inneall agus carráistí ag rith ar ráillí.
Breosla
Tiomáintear inneall traenach le hola díosal nó le haibhléis de ghnáth, ach tá traenacha á dtógáil sa Ghearmáin, sa tSín agus sa tSeapáin a ghluaiseann ar fholún adhmainteach. Ní bhíonn rotha ag na traenacha seo agus ní ar bhóthar iarann a bhogann siad ach ar ráille clúdaithe le hadhmaintí.
Stáisiúin
Bíonn droichead ó ardán go chéile os cionn na ráillí, nó bíonn slí faoin talamh anonn is anall idir na hardáin, i dtreo nach baol go leagfaí an lucht taistil ag na traenacha. Bíonn ardaitheoirí ar na droichid seo freisin chun ligint do dhaoine i gcathaoireacha rotha trasnú gan deacracht.
Stair
thumb|Traein paisinéirí in Éirinn, 17 Nollaig 1834 Bhíodh na céad innill thraenach ag rith ar ghal. Bhíodh tine ar lasadh san inneall a théadh an t-uisce leis an ngal a chruthú. Ní úsáidtear gal mórán níos mó seachas le haghaidh turais speisialta do thurasóirí agus iad siúd a chuireann spéis ar leith i dtraenacha.
Idirtheangeolaíocht
Baineann an idirtheangeolaíocht leis an téarma Laidine interlingua, a chiallaíonn "cumarsáid idir daoine le teangacha éagsúla".
Seo an sainmhíniú a thugann an Dr Detlev Blanke, duine de na saineolaithe domhanda ar an mbrainse nua seo den teangeolaíocht:
Dá bhrí sin, is féidir an "idirtheangeolaíocht" a thuiscint, óna struchtúr moirféimeach, mar eolaíocht a bhaineann le dhá réimse eolais:
Aidhm na hidirtheangeolaíochta
Tá trí ghrúpa sainmhínithe ann. Dá réir, is ionann an idirtheangeolaíocht agus
Is sa Vicipéid in Esperanto atá an cur síos is cuimsithí ar an idirtheangeolaíocht le fáil.
Naisc sheachtracha
Idirtheangeolaíocht, Lingvo.info
F-uimhir
Sa ghrianghrafadóireacht, córas uimhriúil chun cur síos ar mhéid coibhneasta an chró i gceamara, agus mar sin an méid solais a tharchuirtear don scannán, is an nochtadh, a rialú i gcomhar le luas an chomhla. Is ionann an f-uimhir is fad fócasach an lionsa, roinnte ar thrastomhas an chró (cinntithe ag oscailt an tseallspiara). Ciallaíonn f-uimhir bheag cró mór. Más é 100 mm fad fócasach an lionsa, agus más crónna 50 mm is 12.5 mm a úsáidtear, beidh f-uimhreacha f/2 is f/8 ann. Nuair a mhéadaítear an f-uimhir tríd an gcró a chéimniú síos, laghdaíonn sé seo an méid solais a tharchuirtear agus méadaíonn an doimhneacht réimse. Is é an gnáthraon f-uimhreacha ná f/1.4-32 in incrimintí a laghdaíonn an solas tarchurtha go leanúnach faoina leath, i sraith mar seo: f/1.4, f/2, f/2.8, f/4, f/5.6, f/8, f/11, f/16, f/22, f/32.
Miotal Britannia
mion|Taephota déanta de mhiotal Britannia Cóimhiotal le 90% stáin, 7% antamóin is 2% copair is ea miotal Britannia, a d'úsáidtí i gcomhair earraí don bhord. Lonrach crua intuargainte. Ar dtús úsáideadh in ionad péatair é, ach faoi seo tá nicilairgead, cóimhiotal nicile, copair is since, tagtha ina ionad féin.
Keinan Davis
Gairm go luath
D’fhás Davis aníos i Stevenage agus chuaigh sé ar Scoil Nobel. Thosaigh sé a ghairm bheatha peile laistigh den Stevenage F.C. acadamh ach scaoil an cóitseálaí Darren Sarll leis in 2015. Chuaigh sé isteach i Biggleswade Town ina dhiaidh sin tar éis dó a bheith roghnaithe ag cóitseálaí faoi-18 Dave Northfield.
Mullach Íde
Baile i dtuaisceart Chontae Bhaile Átha Cliath i bPoblacht na hÉireann é Mullach Íde. Tá an baile mar chuid de Chomhairle Contae Fhine Gall agus tá sé suite sé chiliméadar déag ó thuaidh ó Bhaile Átha Cliath, idir Sord Cholmcille, Cionn Sáile agus Domhnach Bat. Dar le daoináireamh 2016, bhí 16,550 duine ina gcónaí sa mbaile.
Keinan Davis
Aston Villa
An 22 Meán Fómhair 2020, tugadh síneadh nua conartha Aston Villa do Davis chun é a choinneáil leis an gclub go dtí 2024.
Statistící gairm
Ó 24 Meán Fómhair 2020
Mullach Íde
right| thumbnail|280px|[[Tobar Naomh Sylvester, Sráid Nua, Mullach Íde, timpeall 1988]]
Ewan McGregor
Is aisteoir Albanach é Ewan Gordon McGregor a rugadh ar an 31 Márta 1971 i Peairt, Albain.
Janez Potočnik
Is polaiteoir Slóivéanach é Janez Potočnik (22 Márta, 1958 a rugadh é). Ba Choimisinéir Eorpach é don Eolaíocht agus Taighde i gCoimisiún Barroso ón bhliain 2004 go 2010.
Tony Holohan
Ollamh, agus iar-Phríomhoifigeach Leighis sa Roinn Sláinte, is ea an Dochtúir Tony Holohan.
Gairm
clé|mion|[[An Roinn Sláinte, BÁC]] Bhain Holohan cáilíocht amach mar dhochtúir ag Ospidéal Ollscoile Bhaile Átha Cliath i 1991.
Seanad Stáit Aontaithe Mheiriceá
Is cuid den Chomhdháil na Stát Aontaithe é Seanad na Stát Aontaithe. Is é Teach Ionadaithe na Stát Aontaithe an teach eile.
Tony Holohan
Gairm
Ceapadh é ina leas-phríomhoifigeach leighis i 2001 sara thosnaigh sé sa ról mar phríomhoifigeach leighis i Mí na Nollag 2008.
Seanad Stáit Aontaithe Mheiriceá
Tá dhá sheanadóir ó gach stát mar bhaill den Seanad. Tá 100 ball ann san iomlán. Bíonn téarma sé bhliana ag na seanadóirí. Roinntear baill an tSeanaid ina dtrí "rang" chun go dtoghfaí an tríú cuid den Seanad gach dhá bhliain.
Tony Holohan
Gairm
D'éirigh sé ina chathaoirleach ar an bhFoireann Náisiúnta Éigeandála Sláinte Poiblí a chuir comhairle ar an Rialtas maidir le paindéim Covid-19.
Seanad Stáit Aontaithe Mheiriceá
mion|clé|Tagann an Seanad le chéile sa Chaipeatól i [[Washington, D.C.]]
Fuinneamh ag an nialasphointe
Sa mheicnic chandamach, an t-íosluach neamhnialasach fuinnimh ag staid chandamach. An fuinneamh fuílligh nuair a laghdaítear an teocht i dtreo an dearbhnialais. Iarmhairt phrionsabal éiginnteachta Heisenberg.
Seanad Stáit Aontaithe Mheiriceá
Roghnaíodh dálaí reachtais na stát na seanadóirí ar dtús, ach ón bhliain 1913 i leith toghtar iad trí mheán toghchán díreach.
Tony Holohan
Gairm
D'éirigh sé as an post sin sa bhliain 2022 chun tús a chur le ról mar Ollamh le Straitéis Shláinte agus Ceannaireacht i gColáiste na Tríonóide.
Crobh dearg
Is planda bliantúil nó ilbhliantúil atá dúchasach do réigiúin mheasartha é an crobh dearg. Na duilleoga le maotháin ag dul amach go gathach ó phointe lárnach. Na bláthanna de ghnáth bán go dtí corcra nó gorm, cúigpheitealach. Gob fada cosúil le gob éin ar na torthaí, ag pléascadh nuair a bhíonn sé aibí, agus feidhmíonn gob gach síl chun rolladh suas is léimneach amach de smeach. Tugtar geiréiniam ar an mbláth seo freisin.
Daddicus Finch
Craoladh an naoú heipeasóid, "Daddicus Finch", den tríochadú sraith de The Simpsons ar an 2 Nollaig 2018. Scríobh Al Jean an eipeasóid seo. D'fhéach 4.33 milliún duine ar an eipeasóid.
Taisliú
Sa cheimic, próiseas ina dtuaslagann ábhar go mall de réir a chéile tar éis uisce a shú ón atmaisféar. Mar shampla, i gcás cuid de na salainn, clóiríd chailciam go príomha, súitear dóthain uisce ón atmaisféar tais le tuaslagadh san uisce sin. Súnn ábhar tais-scópach uisce óna thimpeallacht. Súnn ábhar taislíoch uisce óna thimpeallacht agus tuaslagann ann.
Miotalóideach
Dúile atá idirmheánach idir na miotail is na neamh-mhiotail. Luíonn siad i mbanda trasnánach ar chlár peiriadach na ndúl. Glactar le borón, sileacan, gearmáiniam, arsanaic, antamóin, teallúiriam, is polóiniam mar mhiotalóidigh.
1753
Tarluithe
mion|6 Lúnasa: Fuair an fisicí Balt-Ghearmánach Georg Wilhelm Richmann (1711–1753) bás i g[[Cathair Pheadair agus é i mbun turgnaimh leictrigh le linn stoirm thintrí]]
Caisleán an tSlaoda
Tháinig Caisleán an tSlaoda ar an bhfód ar dtús mar thúrtheach caol ceithre stór a thog clann Laffan sa 15ú haois. Tá an príomhsheomra ar an dara hurlár agus tá tinteáin agus garderobe (leithreas) ann. Tá an pasáiste isteach sa túr á chosaint ag "poll maraithe", i.e. poll san urlár os a chionn a lig don lucht cosanta leachtanna bruite agus rudaí eile a scaoileadh anuas ar éinne a tháinig ina "chuireadh-gan-iarraidh".
1954
Eachtraí
mion|200px|dheis|16 Lúnasa: Mar chuid d'Oibríocht Passage to Freedom, d'iompraigh long catha Meiriceánach teifigh ó chalafort [[Haiphong, Vítneam, go deisceart na tíre úd.]]
Poll Péiste
Is baile suite i gContae Loch Garman é Poll Péiste.
National Football League
Is í National Football League (NFL) sraithchomórtas ghairmiúil na peile Meiriceánaí.
Cluain Chonmhaicne
Dream agus tuath ársa i gcúige Chonnacht ba ea Cluain Chonmhaicne. Bhí ann sa tuath paróiste an Chluain, sa bharúntachtaí Maothail (Mohill) agus Carraig Álainn, i ndeisceart Contae Liatroma.
National Football League
Imríonn 32 foireann sa tsraith agus iad roinnte ina dhá “chomhdháil” éagsúla – mar áta an Chomhdháil Pheile Náisiúnta (National Football Conference, NFC) agus an Chomhdháil Pheile Mheiriceánach (American Football Conference, AFC). Sraitheanna ar leith a bhíodh iontu sular aontaíodh le chéile iad sa bhliain 1968.
Cluain Chonmhaicne
Bunús
Gaolta b'fhéidir leis na Laigin ba ea na Conmhaicne, a scaip ar fud na tíre, ag lonnú i gcúige Chonnacht agus an Longfort.
National Football League
Imrítear cluichí an ghnáthsheásúir (Béarla: regular season) idir Lá Oibre go dtí an tseachtain tar éis na Nollag. Cáilíonn sé fhoireann le chéile do na cluichí cáilithe (play-offs) – comórtas leagan amach a chinntíonn curaidh na gcomhdhálacha.
Reáchtáltar an Super Bowl go moch san earrach – ag deireadh mhí Eanáir nó ag tús mhí Feabhra de ghnáth.
Cluain Chonmhaicne
Críocha
Bhí Cluain Chonmhaicne teoranta le coillte ar gach taobh, ag Conmhaicne Maigh Réin thiar, Conmhaicne Maigh Nissi theas, Conmhaicne Anghaile thoir agus Bréifne Thoir (Uí Raghallaigh) thuaidh
National Football League
Ranna
Mar shampla, imríonn New York Giants sa roinn NFC Thoir.
Cluain Chonmhaicne
Críocha
mion|150px|Luath dhreamanna agus ríochtaí in Éirinn, c. 800
Strigiformes
De réir an aicmithe chlasaicigh, déantar idirdhealú idir an t-ord seo agus na Falconiformes agus na hAccipitriformes a ngrúpálann na héin chreiche laethúla.
Cluain Chonmhaicne
Taoiseach
Ba chuid de Mhuintir Eolais í Cluain Conmaicne agus dá bharr faoi cheannas Mhic Raghnaill.
Taiscumar
mion|[[Taiscumar Pholl a' Phúca]] Is umar nó loch saorga é taiscumar ina ndéantar uisce a stóráil. Déantar é trí sruthán nó abhainn a dham báil nuair a bhíonn sreabh iomarcach ann, nó uisce a chaidéalú isteach ann. Is féidir an t-uisce a scaoileadh amach ar bhealach rialaithe le haghaidh caiteachas tí nó tionsclaíochta, uisciú, nó chun cumhacht leictreach a ghiniúint (hidrileictreachas). clé|mion|[[Taiscumar Pholl a' Phúca]]
Naruto
Bhí Naruto foilsithe in san irisleabhar "Weekly Shonen Jump" ó 1999 go dhí 2014. Tá 235 milliún cóipeanna díolta ag an tsraith ar fud an domhain i 32 tíortha.
National Rugby League
Sraith spóirt ghairmiúil san Astráil is ea an National Rugby League (NRL). Imríonn siad rugbaí sraithe. Tá 16 fhoireann ann. Tá cúig fhoireann déag ón Astráil agus is as an Nua-Shéalainn foireann amháin. Tá an-tóir ar an NRL san Astráil ach amháin i stáit New South Wales agus Queensland agus tá foireann amháin i Victoria freisin. Is é an comórtas rugbaí is mó sa domhan é
Taismhéadar
Ionstraim meitéareolaíochta chun bogthaise choibhneasta an aeir a thomhas. Tugann taisghraf taifead leanúnach ar an mbogthaise choibhneasta.
Córas Iompair Éireann
Is é an comhlacht seo atá i gceannas go hoifigiúil ar Iarnród Éireann, Bus Éireann, Bus Átha Cliath, DART, CIÉ Tours, agus roinnt mionchomhlachtaí eile.
Gailearaí
<Gallery> Íomhá:Harcourt Street Station (6606631529).jpg|Dhún CIÉ Stáisiún Shráid Fhearchair i 1958 Íomhá:CIE Tours 131-G-2038 (9728412330).jpg|Bus turais CIÉ Íomhá:Naomh Eanna - South Docks Road Area.jpg|iar-árthach MV Naomh Éanna Íomhá:Bus scoile, Sligo - geograph.org.uk - 2705295.jpg|CIÉ bus scoile </Gallery>
Miotalóireacht
Teicníochtaí is eolaíochtaí eastósctha miotal ó mhianaigh, á malartú, go minic mar chóimhiotail le miotail eile, go dtí foirmeacha áisiúla, agus ag déanamh amach na gcoinníollacha is fearr lena gcumadh. Ceird ársa, ach athraíodh na modhanna traidisiúnta ó bhun sa dara cuid den 19ú céad trí cheimic, fisic is micreascópacht. Is cuid lárnach di anois na hathruithe a tharlaíonn do mhiotail le linn cumtha is cóireála, agus an cheimic is an fhisic is gá chun bac a chur ar chreimeadh. Gné thábhachtach eile is ea tástáil is iniúchadh na struchtúr éagsúil miotalach is iad i bhfeidhm.
Rac malartach
deas|200px|thumb|[[R.E.M. - ceann de na chéad bhannaí a haicmíodh san earnáil seo.]] Gné den rac-cheol atá i gceist leis an rac malartach, nó an ceol malartach. Thosaigh an téarma seo ag éirí níos coitianta le linn na n-ochtóidí agus na nóchaidí, chun cur síos a dhéanamh ar rac-bhannaí a bhí taobh amuigh den phríomhshruth ag an am. Go bunúsach, ba bhannaí iad a bhí tugtha don phunc-rac agus iad á bhfoilsiú faoi lipéid bheaga neamhspleácha, bannaí nach raibh furasta a aicmiú in aon earnáil eile. Deirtear gur tharla pléasc mhór an rac-cheoil mhalartaigh i ndeireadh na n-ochtóidí agus i dtús na nóchaidí, nuair a bhris na bannaí seo isteach sa chuilithe go tobann.
Is téarma an-leathan é rac malartach, agus níl aon sainmhíniú dearfa le fáil. Dá réir sin, cuirtear gach banna sainearnála sa chatagóir seo, cé go mbíonn siad sách difriúil eatarthu féin freisin.
Canablacht
Duine a itheann feoil duine is ea canablach; go ginearálta, ainmhí a itheann ainmhithe dá chineál féin is ea canablacht.
Tagairtí
mion|clé|Cannibal-land; adventures with a camera in the New Hebrides, 1922; ISBN 9780331729283
Ráth an Chuilinn
Is baile suite i gContae Loch Garman é Ráth an Chuilinn.
Morgan Tsvangirai
Polaiteoir agus ceardchumannaí sa tSiombáib ab ea Morgan Richard Tsvangirai (10 Márta 1952 go 14 Feabhra 2018). Is é Tsvangirai bunaitheoir agus ceannaire an Movement for Democratic Change. Príomh-aire na Siombáibe ba ea é (2009-2013). Ghlac sé mionn oifige ar an 11 Feabhra, 2009, i gcomhrialtas le Robert Mugabe, an t-uachtarán.
Taispeántas (bitheolaíocht)
Sa bhitheolaíocht, patrún iompair nó comhartha a thugann ainmhí chun eolas ar leith a chur in iúl. Go minic is patrún nósúil géinrialaithe é. Mar shampla, iompar cúirtéireachta ina n-úsáidtear tréithe fisiciúla, cosúil le clúmh nó beanna, chun céile a mhealladh.
1192
Eachtraí
mion|Sa bhliain 1192 a chríochnaíodh chéad Droichead Marco Polo i m[[Béising.]]
The Band Concert
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea The Band Concert a rinneadh sa bhliain 1935. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Thabo Mbeki
Ba é Thabo Mvuyelwa Mbeki (rugadh 18 Meitheamh 1942) uachtarán na hAfraice Theas agus ceannaire an pháirtí pholaitiúil an ANC. Tháinig sé i gcomharbacht ar Nelson Mandela mar uachtarán na hAfraice Theas sa bhliain 1999. D'éirigh sé as mar uachtarán i Meán Fómhair 2008 tar éis cinnidh an ANC gan tacaíocht a thabhairt dó i bParlaimint na hAfraice Theas.
Bhí an bua ag Jacob Zuma air i dtoghchán ceannaireachta an ANC ar 18 Mí na Nollag 2007.
Rugadh in Indutywa é, áit atá anois i gcúige Eastern Cape. Is cainteoir Xhosa é ó dhúchas. D'fhág sé an Afraic Theas sa bhliain 1962 agus chaith sé 28 mbliana taobh amuigh den tír, ag obair ar son an ANC an t-am ar fad.
Luis de Alburquerque de Melo Pereira y Cáceres
Oifigeach míleata Portaingéalach agus riarthóir coilíneachta ab ea Luis de Alburquerque de Melo Pereira y Cáceres (Sátão, 21 Deireadh Fómhair 1739 – 7 Iúil 1797).
Ba é an ceathrú gobharnóir agus captaen ginearálta den 'Capitanía de Mato Grosso' sa Bhrasaíl. Ghlac sé seilbh ar an bpost ar 13 Nollaig 1772 agus shealbhaigh sé é go dtí 1788, nuair a tháinig a dheartháir Juan i gcomharbacht air. Le linn a rialtais, tógadh Fuerte de Coímbra agus Fuerte Príncipe de Beira, agus bunaíodh na cathracha Alburquerque (Corumbá, faoi láthair), Ladario, Villa María Cáceres, faoi láthair), Casalvasco (Villa Bella de la Santísima Trinidad, faoi láthair) agus Salinas. Leis na boinn seo bhí sé i gceist fearann na Portaingéile sa cheantar a chomhdhlúthú chun stop a chur le dul chun cinn na Spáinneach.
Fuinneamh agus cumhacht leictreach
Is féidir obair mheicniúil a dhéanamh le fuinneamh leictreach trí mhótar leictreach, agus is féidir teas a fháil ó fhuinneamh leictreach trí théitheoir leictreach. Soláthraítear fuinneamh leictreach go leanúnach, agus an oiread a úsáideann tomhaltóir in aghaidh an tsoicind, is é sin an chumhacht leictreach a úsáideann sé. Faightear an chumhacht tríd an voltas a sholáthraítear, 220 V, a mhéadú faoin sruth in aimpéir a thógtar. Má thógtar sruth 5 A, is é an chumhacht ná 220 × 5 = 1100 W = 1.1 kW. Nuair a íoctar bille leictreach, is as an méid fuinnimh a íoctar, agus úsáidtear an chileavatuair mar aonad fuinnimh chun é seo a thomhas seachas an bunaonad fuinnimh, an giúl. De bhrí go mbíonn sé chomh héasca sin feidhm a bhaint as fuinneamh leictreach, is é sin má tá do theaghlach ceangailte le mogalra soláthair, is oiriúnaí fuinneamh leictreach dá lán daoine ná aon saghas fuinnimh eile.
Konrad Morgen
Dlíodóir agus breitheamh de chuid na Gearmáine ab ea Georg Konrad Morgen (8 Meitheamh 1909 – 4 Feabhra 1982), Bhí an t-éilliú i réim fud fad an chórais na gcampaí géibhinn (gadaíocht, caimiléireacht, striapachas agus mar sin de) agus iarradh ar Morgen go ndéanfaí iniúchadh ar na himeachtaí ar fad.
Níos déanaí, sna 1960idí, bhí Morgen ina fhinné ar thaobh na cosanta i roinnt trialacha maidir le coireanna cogaidh i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda.
Tús a shaoil
Céimí de chuid Ollscoil Frankfurt ab é (bhí sé ann ó 1930–1933). Rinne sé staidéar ansin in Acadamh na Háige um an Dlí Idirnáisiúnta. Sa bhliain 1936, bronnadh dochtúireacht sa dlí air (as tráchtas maidir le bolscaireacht cogaidh).
Miotas
De ghnáth, scéal traidisiúnta mar gheall ar eachtraí osnádúrtha is déithe, difriúil ó fhinscéalta nó ságaí a chlúdaíonn eachtraí daonna, agus fabhalscéalta nó síscéalta a chumtar chun taitneamh a thabhairt do dhaoine is b'fhéidir ceachtanna a mhúineadh. Bíonn comhcheangail láidre go minic idir miotais agus reiligiúin. Dar le hEoihéimireas sa 4ú céad RC, b'eachtraí áibhéileacha fíordhaoine na miotais. Baineadh agus baintear feidhm astu go fairsing sa litríocht ar fud an Domhain, agus in Éirinn gan aon dabht. Tá teoiricí éagsúla ag na hantraipeolaithe ar an miotaseolaíocht san aois seo.
Konrad Morgen
Naitsíochas
Ina dhiaidh sin, bhí Morgen ina bhreitheamh de chuid an SS, i München ar dtús agus ansin i Kraków, áit ar fhiosraigh sé roinnt cásanna éillithe a bhain le pearsana sinsearacha san SS. mion|cosantóirí ag na trialacha Nuremberg |clé D'ordaigh Himmler féin go gcuirfí Morgen chun an Fhronta Thoir; sna blianta i ndiaidh an chogaidh, dúirt Morgen go ndearna Himmler é sin toisc go raibh an fiosrúchán sin maidir leis an éilliú san SS mí-oiriúnach ó thaobh na polaitíochta de.
Chuir Himmler Morgen ar ais ina phost mar bhreitheamh de chuid an SS i mBealtaine 1943, ag cur de chúram air éilliú i reáchtáil na sluachampaí géibhinn a fhiosrú. Cúisíodh baill shinsearacha den SS mar thoradh, amhail iarcheannfort Majdanek Karl-Otto Koch (a ciontaíodh i ngríosú chun dúnmharaithe agus i gcúbláil; cuireadh chun báis in Aibreán 1945 é) agus roinnt ceannfoirt campa eile. mion|Auschwitz|clé
An tUileloscadh
Mar an mbreitheamh sinsearach de chuid an SS i Kraków ó Lúnasa 1944 ar aghaidh, bhí Morgen freagrach as ollionad campa Auschwitz. Bhí an t-éilliú i réim fud fad an chórais (mar shampla, goideadh miotal lómhar ón Réimeas Naitsíoch, líontaí cuasán agus mar sin de). Rinne Morgen iarracht an dlí a chur ar an iarcheannfort Rudolf Höss agus ar iarcheannaire de chuid an Gestapo, Maximilian Grabner, as cionta den chineál céanna.
Mar gheall ar an gcineál oibre a dhéanadh sé, fuair Morgen a lán eolais maidir leis an gcaoi a bhí an tUileloscadh á chur i gcrích. I ndiaidh an chogaidh, dúirt sé go ndearna sé a raibh déanta aige d'fhonn go gcuirfí bac ar an gcinedhíothú agus go ndearnadh dochair dá dheis chun dul chun cinn san SS dá bharr sin.
Saol iarchogaidh
Níor cúisíodh Morgen féin i gcior ar bith. Bhí sé ina dhlíodóir i Frankfurt am Main go dtí gur éirigh sé as.
Agus é ina fhinné iarchogaidh sna 1960idí, labhair Morgen freisin ar son an SS agus na ndaoine a bhí cúisithe, ag maíomh go raibh na campaí díothaithe dleathach, faoi orduithe ó Hitler. Ina theannta sin, bhí gach rud a rinne sé le linn an chogaidh ar aon dul le tuiscint na Naitsithe ar na rudaí a bhí coiriúil agus neamhchoiriúil i reáchtáil na gcampaí, Auschwitz san áireamh. clé|mion|Morgen ar chlé, ina shuí, triail [[Campa géibhinn Buchenwald|Buchenwald 1947]]Agus é naoi mbliana is seasca d'aois (sa bhliain 1978), chuaigh Morgen ar scor.
Normannaigh
thumb|deas|220px|Ridire Normannach
14 Eanáir
Is é an 14 Eanáir an 14ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 351 lá fágtha sa bhliain nó 352 i mbliain bhisigh.
Ráth Daingean
Is baile suite i gContae Loch Garman é Ráth Daingean.
Normannaigh
Ar nós na Lochlannach rompu, tháinig siad i dtír in Éirinn, i Sasana agus i dtíortha eile san Eoraip. Ba é Liam Concar agus a arm Normannach a bhuail na Sasanaigh ag Cath Hastings i 1066.
Tháinig na Normannaigh go hÉirinn níos déanaí, nuair a thug Diarmuid Mac Murchadha cuireadh do Strongbow teacht i gcúnamh air nuair a bhí aighneas idir é féin agus a chuid tiarnaí comharsanacha.
Chris Cornell
Amhránaí, cumadóir amhrán, Meiriceánach ab ea Chris Cornell (20 Iúil 1964 - 18 Bealtaine 2017). Bhí sé ina príomhamhránaí sna racbhannaí Soundgarden, Audioslave agus Temple of the Dog.
Mickey's Service Station
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Mickey's Service Station a rinneadh sa bhliain 1935. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Recep Tayyip Erdoğan
Polaiteoir agus 12ú Uachtarán na Tuirce is ea Recep Tayyip Erdoğan a rugadh ar an 26 Feabhra, 1954.
Nuair a toghadh Erdogan ar dtús in 2003, bhí tréimhse fáis ann ó thaobh na heacnamaíochta ach de réir a chéile mhéadaigh ar an gcáineadh a dhéantaí air, go háirithe mar gheall ar a chur chuige uathlathach ó na 2010idí ar aghaidh.
Tá de cháil ar Erdogan go mbíonn daoine nach mbíonn ar aon phort leis á mbrú go leataobh aige agus go mbíonn sé ag cur de shíor leis an méid cumhachta atá aige féin.
2016
clé|mion|22 Iúil 2016 Tharla "coup d'état" in aghaidh Erdogan ar an 15 Iúil 2016. Maraíodh 294 agus gortaíodh 1400. Theip an réabhlóid. Dúirt daoine a thacaigh leis an coup d'état míleata gur iarracht a bhí ann stát daonlathach a dhéanamh den tír.
Bhí os cionn 40,00 duine gafa, baill shinsearacha den arm agus breithimh san áireamh.
2018
Sa bhliain 2018, bhí taithí na mblianta ag Erodgan ar fheachtais toghchánaíochta, agus atoghadh é gan stró sa bhliain 2018.
Hidrileictreachas
thumb|right|300px|Damba hidrileictreach. A : taiscumar, B : lárionad cumhachta, C : tuirbín, D : gineadóir, E : iontógáil, F : loc-chomhla, G : línte cumhachta fad-achair, H : abhainn Athrú an fhuinnimh phoitéinsiúil in uisce chuig fuinneamh cinéiteach is ea cumhacht hidrileictreach.
Ag airde mhór taobh thiar de dhamba, mar shampla, athraítear ar dtús é i bpíobán ag bun an damba, agus úsáidtear an sreabhadh tapa uisce ansin chun tuirbíní a rothlú is fuinneamh leictreach a ghiniúint.
Stair
Tá an scéim hidrileictreachais is mó ag teacht chun táirgthe ó Dhamba na dTrí Mhám sa tSín. Roimhe sin, ba é an scéim ba mhó an damba ag Itaipú ar abhainn Parana idir an Bhrasaíl is Paragua, atá ar oscailt ó 1991.
Lá Idirnáisiúnta um Dhíothú na Bochtaineachta (17 Deireadh Fómhair)
mion|clé|Leacht de chuid Joseph Wresinski  i bPort Louis ([[Morbihan)]] mion|An bochtanas ː % daonra agus $2/lá nó níos lú acu Ón mbliain 1992 i leith, tá an 17 Deireadh Fómhair ceaptha ag na Náisiúin Aontaithe mar an Lá Idirnáisiúnta um Dhíothú na Bochtaineachta (International Day for Eradication of Poverty), nó an Lá Idirnáisiúnta chun an Fhíorbhochtaineacht a Dhíothú. Is é an aidhm atá ann deireadh a chur leis an mbochtaineacht, nó éalú ó chuing na bochtaineachta. Ba mhaith leis na Náisiúin Aontaithe an fhís sin a fhíorú ar deireadh thiar. Is Lá é chomh maith chun aitheantas a thabhairt d’iarrachtaí agus do streachailt na ndaoine atá beo bocht agus chun deis a thabhairt dóibh a n-ábhair bhuartha a chur chun tosaigh. mion|Leacht i Libourne (An Fhrainc)
Stair
Bhuna an tAthair Joseph Wresinski an ghluaisecht International Movement ATD Fourth World sa bhliain 1957. Chuir sé tús leis an Lá Idirnáisiúnta um Dhíothú na Bochtaineachta ar 17 Deireadh Fómhair 1987. Ar an lá sin, nocht sé plaic i gCearnóg Trocadero, Páras, leis an inscríbhinn, "Wherever men and women are condemned to live in extreme poverty, human rights are violated. To come together to ensure that these rights be respected is our solemn duty." Agus ón mbliain 1992 i leith, tá an 17 Deireadh Fómhair ceaptha ag na Náisiúin Aontaithe mar fhéile. mion|an tAthair Joseph Wresinski Bhí os cionn billiún duine faoi réir ag fíorbhochtaineacht sa bhliain 2011, thart ar 14.5 faoin gcéad de dhaonra an domhain.
In Éirinn
Tá méid teoranta cistithe ar fáil ón Roinn Coimirce Sóisialaí gach bliain, chun tacú le grúpaí frithbhochtaineachta a deagródh gníomhaíochtaí áitiúla, réigiúnacha nó náisiúnta chun feasacht a chothú ar Lá Idirnáisiúnta na Náisiún Aontaithe maidir le Díothú na Bochtaineachta. Eagraíochtaí frithbhochtaineachta agus grúpaí a thacaíonn ar leibhéal náisiúnta nó áitiúil le daoine atá buailte leis an mbochtaineacht, is dóibhsean an cistiú seo.
Sultan Ibragimov
Dornálaí Rúiseach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, is ea Sultan-Ahmed Magomedsalihovich Ibragimov a rugadh ar 8 Márta 1975 san Dagastáin.
Taithí
Lagú nó imeacht fhreagairt spontáineach duine ar spreagadh (ionsaí, cosaint, airdeall, srl.), nuair a athdhéantar an spreagadh arís is arís eile gan aon iarmhairt ar fiú trácht uirthi. Má athraítear foirm nó iarmhairt an spreagtha, is féidir an fhreagairt spontáineach roimh an taithí a fháil arís.
Séipéal na hAbhann
Is baile suite i gContae Loch Garman é Séipéal na hAbhann.
Taispeántas leachtchriostail
Déantar é as ábhair ar leith, nach criostail sholadacha ná leachtanna iad a dtugtar leachtchriostail orthu. Tá leachtchriostail ann agus nuair a sheoltar sruth leictreach tríothu cuirtear na móilíní in eagar iontu, agus nuair nach mbíonn sruth ag rith tríothu fanann na móilíní randamach. Agus na móilíní randamach frithchaitheann an leachtchriostal aon solas a thiteann air, ach nuair a bhíonn na móilíní in eagar ní fhrithchaitheann sé go héifeachtach is bíonn cuma dhorcha air. É seo is bun le taispeántas leachtchriostail. I dtaispeántas alfa-uimhriúil, is féidir na huimhreacha, na litreacha is comharthaí éagsúla a chumadh as líon teoranta míreanna líneacha a thiomáintear le sruth leictreach, gach ceann neamhspleách ar gach ceann eile.
Samuel Peter
Dornálaí Nigéarach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, is ea Samuel Okon Peter a rugadh ar 6 Meán Fómhair 1980 in Akwa Ibom State, an Nigéir.
Miotóis
Gnáthphróiseas na cilldeighilte is an scartha a tharlaíonn sa chill atá ag deighilt chun dhá mhac-chill a dhéanamh, gach ceann le núicléas leis an líon céanna crómasóm is a bhí sa mháthairchill. Le linn na cilldeighilte deighleann gach crómasóm ar a fhad ina dhá chrómaitid a scarann óna chéile: dúblaíonn siad sin agus cruthaíonn crómasóim na macnúicléas. Is iad na pais sa mhiotóis ná an própas (giorrú is ramhrú na gcrómasóm), an meiteapas (eagrú na gcrómasón timpeall meánlíne fearsaide), an t-anapas (scaradh na gcrómataidí), agus an teileapas (filleann na crómasóim nua ar an staid fhadaithe, athchruthaítear an dá scannán núicléacha is críochnaíonn an dá chillscannán).
Mickey's Garden
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Mickey's Garden a rinneadh sa bhliain 1935. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Mickey's Fire Brigade
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Mickey's Fire Brigade a rinneadh sa bhliain 1935. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Peadar de Lása
Ba cheannaire Arm Impriúlach na Rúise é an tÉireannach Peadar de Lása (Peter Lacy as Béarla, Pyotr Petrovich Lacy nó Пётр Петрович Ласси as Rúisis, Peter von Lacy as Gearmáinis, Petro Petroviç Lassi as Tuircis, Piotr Lacy as Polainnis, Pēteris Lasī as Laitvis) (26 Meán Fómhair 1678- 30 Aibreán 1751) a bhuaigh an-chuid cathanna stairiúla san 18ú haois.
Óige in Éirinn
Rugadh i gCill Íde in iarthar Chontae Luimnigh do chlann Normannach a chuir fúthu san áit sa 12ú haois. Uaisle Caitliceach ab ea a mhuintir agus throideadar ar son airm an Rí Shéamuis II le linn an Chogaidh Liamach agus cé nach raibh sé ach 13 bliana d’aois ag an am, throid An Lásach mar leifteanant i bhfórsaí na hÉireann faoi cheannas Phádraig Sairséil le linn Léigear Luimnigh.
San Fhrainc agus san Ostair
Tar éis Chonradh Luimnigh sa bhliain 1691, theith sé lena athair agus a dheartháir go dtí an Fhrainc i dteannta leis na Géanna Fiáine. Nuair a chailleadh a ghaolta ag troid le Briogáid na hÉireann ar son Rí Lua XIV na Fraince san Iodáil, d’aistrigh sé go Arm na hOstaire. Chaith sé dhá bhliain ann sular lean sé a cheannfort Charles Eugène de Croy isteach in arm nua na Rúise a bhí á eagrú ag an am ag an Impire Peadar Mór. clé|mion|293x293px
Faoi Pheadar Mór
Bhí sé i gceannas ar aonad mhuscadóiri i gcath tubaisteach Narva agus gortaíodh go dona é le linn Cogadh Mór an Tuaiscirt i gcoinne na Sualannaigh. Mar sin féin, ardaíodh go rang an choirnéil é sa bhliain 1706 agus, sa bhliain dár gcionn, d’aithnigh ceannaireacht impriúlacht an airm a éachtaí le linn Cath Pholtava.
Ba An Lásach an chéad saighdiúir Rúiseach a tháinig iseach I Ríge i ndiaidh an léigir agus, ina dhiaidh sin, ghabh sé seilbh ar dhún straitéiseach na Súlainnigh in Umeå sa bhliain 1719. Sa bhliain 1723, ceapadh mar cheannaire fórsaí na Rúise insna críocha Baltacha agus ba Ghobhairneoir Ríge é trí bhliain ina dhiaidh sin.
Faoi Bhan-Impire Áine
Tháinig sé ar ais san arm i gcomhair Cogadh Leanúnacht na Polainne agus b’é An Lásach a dhíbir Stanisław Leszczyński ó Bhársá go Gdańsk. I ndiaidh Léigear Gdańsk sa bhliain 1734, mháirseáil sé siar lena thrúpaí go dtí an Réan.
Shroich sé barr a réim mar cheannaire mhíleata linn an chogaidh i gcoinne na dTurcach. Ghabh sé Azov sa bhliain 1736 agus an Chrímé tar éis dhá chath sa bhliain sin agus ceann eile i 1738.
D’fhill sé ar Ghobhairneoracht Riga ina dhiaidh sin ach, ós rud é ná raibh suim riamh aige sa pholaitíocht, chaill sé a phost agus a thionchar i ndiaidh bháis Áine. mion|Peter von Lacy
Faoi Bhan-Impire Éilís
Glaodh arís ar an Lásach nuair a thosaigh cogadh eile i gcoinne na Sualannaigh agus ceapadh mar ceannfort an Airm Impriúlachta é. Chuir an arm le chéile go rí-thapaidh agus, tar éis na Sualannaigh a ghlanadh amach as an bhFionlainn go léir de bharr cathanna Vilmanstrand, Frederikshamn, Porvoo agus Hämeenlinna agus léigear Helsinki, ghéilleadar dó sa bhliain 1742.
Bás agus oidhreacht
D’fhill An Lásach arís ar Riga, agus ar Ghobhairneoracht Riga agus tuaisceart Laitvia. D'éag sé ann ar an 30 Aibreán 1751 (fiabhras is cosúil, 71 bliain d'aois).
Ba cheann de cheannairí is cáiliúla in Arm na hOstaire sa dara leath den 18ú haois mac An Lásaigh, Prionnsias de Lása (Franz Moritz von Lacy as Gearmáinis). Cliamhain dó ab ea Seoirse de Brún, Luimníoch eile a d'fhreastail mar cheannaire eile Airm Impriúla na Rúise, a phós a iníon Eibhlín.
Baile an Lochaigh, Paróiste Mórdhach
Baile fearainn in iardheisceart Pharóiste Mórdhach é Baile an Lochaigh. S'é Baile an Lochaigh an baile is mó sa pharóiste. Fuarthas amach i ndaonáireamh 2011 go raibh 38 tigh ar an mbaile agus go raibh 12 tigh folamh ag an am. Bhí 73 duine ag maireachtaint ar an mbaile ag am an daonáirimh sa bhliain 2011.
Póiríní seangán
Is planda é an póiríní seangán (Sedum anglicum). Dúchasach d'Iarthar na hEorpa.
Fionnscoth
Is planda í an fhionnscoth.
Diarmaid Mac Murchadha
Rí Laighean idir na blianta 1126 agus bliain a bháis ba ea Diarmaid Mac Murchadha (1110 - 1 Eanáir, 1171). Bhí aighneas idir é féin agus Tighearnán Ua Ruairc, agus chaill sé a choróin sa bhliain 1166 dá bharr. Tháinig na Normannaigh go hÉirinn sa bhliain 1169, áfach, tar éis dó cuireadh a thabhairt do rí Shasana agus na Normainne Anraí II teacht i gcúnamh air. Mar gheall ar seo, tugtar Diarmaid na nGall air chomh maith. Gheall sé a iníon Aoife don Normannach Strongbow mar pháirt den bheart céanna.
Abhainn Murray
Is í an Murray an abhainn is faide san Astráil agus san Aigéine. Tá sí 2505 km ar fad.
Tíreolaíocht
Tagann na haibhneacha Murray agus Darling le chéile in aice le Wentworth.
Stair
Taiscéalaí Briotanach ba ea Charles Sturt (1795-1869). Bhí sé ina cheannaire ar 3 aistear tábhachtach (1828-1845) a tháinig ar Abhainn Darling (1828) is íochtar Abhainn Murray (1830).
Nádúr
Tá an bonnán le fáil in oirdheisceart na mór-roinne, agus an chuid is mó de na taifid ag teacht ó Abhantrach na Murray-Darling.
On Ice (scannán)
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea On Ice a rinneadh sa bhliain 1935. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
An Baile Breac, Paróiste Mórdhach
Baile fearainn in iardheisceart Pharóiste Mórdhach é An Baile Breac. Tá an Baile Breac suite ag bun Cnoc Bréanainn agus tá an carrchlós dos na siúlóirí suite ag barr an bhaile. Fuarthas amach i ndaonáireamh 2011 go raibh 22 tigh ar an mbaile agus bhí 7 tigh folamh ag an am. Bhí 33 duine ag maireachtaint ar an mbaile ag am an daonáirimh sa bhliain 2011.
Tytonidae
Ceann den dá fhine de na Strigiformes is ea na Tytonidae', na Strigidaean is ea an ceann eile. Is éin mheánacha go mhóra iad le cinn mhóra agus aghaidheanna  sainiúla  croíchruthacha. Tá cosa fada láidre acu le gríobha cumhachtacha. Tá siad difriúil freisin ó na Strigidae i mionsonraí struchtúracha a bhaineann go háirithe leis an steirneam agus na cosa.
Is fine fhairsing iad na Tytonidae, cé go bhfuil siad as láthair ó thuaisceart Mheiriceá Thuaidh, ón Afraic Shahárach, agus ó cheantair mhóra san Áise. Tá cónaí orthu i raon leathan gnáthóg ó fhásach go foraoisí, agus ó chriosanna measartha go trópaicí. Is beag eolas atá againn ar fhormhór na speiceas beo. Is ar éigean a chonacthas nó a ndearnadh staidéar ar chuid acu, cosúil leis an ulchabhán dearg, ó fuarthas iad, i gcodarsnacht leis an scréachóg reilige choitianta, atá ar cheann de na speicis ulchabháin is cáiliúla ar domhan.
Mar sin féin, b’fhéidir gur speicis ar leithligh iad roinnt fo-speicis den scréachóg reilige, ach is beag atá ar eolas againn fúthu.
Tá cúig speiceas den scréachóg reilige faoi bhagairt, agus tá roinnt speiceas oileáin díofa le linn
na Tréimhse Holaicéiní nó níos luaithe (m.sh. <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Tyto_pollens" rel="mw:ExtLink" title="Tyto pollens" class="cx-link" data-linkid="97">Tyto pollens</a>, ar eolas ó thaifead iontaise ón Oileán Andros sna Bahámaí, agus b’fhéidir bunús an Chickcharnie miotasach ). Den chuid is mó is éin oíche na scréachóga reilige, agus neamhimirceach den chuid is mó, ina gcónaí i mbeirteanna nó ina n-aonar.
Tacsanomaíocht agus córasaíochtaí
Tá dhá fho-fhine ar marthain sna scréachóga reilige: na Tytoninae (lena n-áirítear an scréachóg reilige) agus na Phodilinae. Aontaíonn tacsanomaíocht Sibley-Ahlquist na Caprimulgiformes le hord na n-ulchabhán; anseo, is fo-fhine iad na Tytoninae. Ní thacaíonn taighde níos déanaí leis seo (féach Cypselomorphae), ach tá caidrimh na n-ulchabhán i gcoitinne fós gan réiteach.
Géinte atá ar marthain
Aithnítear dhá ghéineas atá ar marthain:
Géinis mharbha
Téann taifead iontaise na scréachóg reilige ar ais go dtí an Eoicéineach, agus sa deireadh ag snámh in aghaidh easa in aghaidh na  Strigidae tar éis radaithe na gcreimirí agus na n-ulchabhán le linn an sealaid Neoiginigh. Níl ach dhá fho-fhine ar eolas againn ón taifead iontaise: na Necrobyinae agus na Selenornithinae. Tá cur síos déanta ar cheithre ghéineas díofa de scréachóga reilige ar a laghad:
Brian Jones
Giotár aí agus amhránaí rac ab ea Brian Jones (a rugadh ar 28 Feabhra 1943 agus a d'éag ar 3 Iúil 1969). Bhunaigh sé an racbhanna The Rolling Stones i Londain sa bhliain 1962, in éineacht le l Mick Jagger agus Keith Richards
B'é Jones a roghnaigh ainm an bhanna, tar éis líne i amhrán de chuid Muddy Waters.
B'é Jones an príomh-chumadóir sa bhanna ar dtús. Ach tháinig meath ar a shláinte. Meisceoir ba ea é agus bhí na baill eile den tuairim gur méiseálaí ba ea é i ndeireadh na dála.
Bás
I 1969, iarradh ar Jones an banna a fhágáil. Cúpla seachtain níos déanaí, ar an 3 Iúil, báthadh é tar éis drugaí agus alcól a thógáil. clé|mion|177x177px|1967 i [[Amstardam]]
Domhanghart mac Domhnaill
Ní fheictear Domahnghart sa Duan Albanach ach tá sé ann i bhfoinsí eile, amhail is ginealaigh William I na hAlban agus Causantín mac Cuilén i Seanchas Fear Alban. Deirtear anseo go raibh sé ina athair le Eochaidh.
Crobh fola
Planda bliantúil nó ilbhliantúil atá dúchasach don Afraic Theas, den chuid is mó. Na duilleoga rud beag súmhar go minic, cruinn nó eidhneánchruthach, sin nó maothánach. Na bláthanna i gcrobhaingí, le raon dathanna. Geiréiniaim na gairneoireachta le fáil i 3 chineál: na geiriniaim ríoga le bláthanna mórthaibhseacha, na geiréiniaim chreasacha le bandaí daite ar na duilleoga, agus na geiréiniaim eidhneánduilleogacha le duilleoga maothánacha is gais reatha.
Domhanghart mac Domhnaill
Dar le roinnt rí-liostaí, scar Cineál Chomhghaill ó Chineál Ghabhráin le linn a réimis.
Óengus Olmucaid
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí seanscéalach na hÉireann ba ea Aonghas Ollmhuicí (Sean-Ghaeilge Óengus Olmucaid) mac Fiacha Labhrainne.
Action Bronson
Is rapálaí Meiriceánach agus láithreoir teilifíse é Ariyan Arslani (rugadh 2 Nollaig, 1983), a bhfuil aithne níos fearr air leis an ainm stáitse Action Bronson. Shínigh sé le Warner Bros. Taifid i mí Lúnasa 2012, ach aistríodh é go dtí an lipéad arna dháileadh ag Atlantic Records Vice Records níos déanaí.
Bratach na Esuaitíní
Seasann an dearg do chath sa am atá caite, an gorm don tsíocháin, agus an buí do mhianraí na tíre. Seasann an sciath agus an dá sleá sa lár do chosaint ó naimhde na tíre. Tá na dathanna le haghaidh síocháin idir daoine bána agus daoine gorma.
Action Bronson
Reáchtálann Arslani seó cainte/éagsúlachta The Untitled Action Bronson Show, chomh maith lena chlár taistil Fuck, That's Delicious, ar Viceland. Bíonn a chomhoibrithe rialta Meyhem Lauren, The Alchemist, agus Big Body Bes tráth ar an dá shraith teilifíse dá chuid go rialta. Bhí Mario Batali, Andrew Zimmern, Daniel Boulud, Rick Bayless, Grant Achatz, agus daoine eile ina n-aíonna ar a shraith teilifíse. D'fhoilsigh Arslani a chéad leabhar i mí Mheán Fómhair 2017, atá bunaithe ar a sheó taistil, leabhar cócaireachta atá ann, dar teideal Fuck, That's Delicious freisin.
Tá roinnt mixtapes eisithe ag Arslani freisin, amhail Rare Chandeliers (2012), leis an léiritheoir hip-hop Meiriceánach The Alchemist agus Blue Chips 2 (2013) leis an sean-léiritheoir Party Supplies, sular eisígh sé a chéad albam ar mhór-lipéad, ceirnín leathfhada (CL) dar teideal Saaab Stories, le comhghleacaí rialta Harry Fraud, in 2013. D’eisigh sé a chéad albam ar lipéad mór, Mr. Wonderful, ar 23 Márta 2015.
Domhanghart mac Domhnaill
Tuairiscítear i nAnnála Uladh gur maraíodh é sa bhliain 673.
Action Bronson
1983-2010: An saol luath agus gairm bheatha
Rugadh Ariyan Arslani i bhFlushing, Queens, Cathair Nua-Eabhrac, ar an 2 Nollaig, 1983, d'athair Moslamach Albánach agus máthair Ghiúdach Mheiriceánach. Tógadh é i dtraidisiún Moslamach a athar agus é ag fás aníos. D’fhreastail sé ar Bayside High School, i mBayside, Queens, agus bhain sé céim amach sa bhliain 2002. Ba chócaire gourmet é Bronson i gCathair Nua-Eabhrac sular thosaigh sé amach ar shlí bheatha mar rapálaí, a bhí mar chaitheamh aimsire amháin aige ar dtús, bhí Bronson ina chócaire gourmet i gCathair Nua-Eabhrac. D’óstáil sé a sheó cócaireachta féin ar líne, Action in the Kitchen. Tar éis dó a chos a bhriseadh sa chistin, dhírigh Bronson ar a ghairm bheatha ceoil amháin.
Óengus Olmucaid
Le linn ríocht a athar, chloígh sé Alba. Tháinig sé i gcoróin tar éis dó an t-iar-ard-rí Eochaid Mumu a mharú, a mharaigh féin athair Aonghasa aon bhliain is fiche roimhe sin. Chuaigh sé i gcomhrac go minic in éadan na gCruithne, na bhFear Boilg, na bhFomhórach, dream eile na hÉireann, in éadan treibheanna na nInse Orc, agus na Lombardach fiú.
Liosta de charachtair Eastenders
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta é seo de charachtair EastEnders.
Óengus Olmucaid
Mharaigh Énna Airgdech mac Eochada Mumhan, sa Chath Charmain, ag leanúint den fhíoch bunaidh idir muintir Éireamhóin agus muintir Éibhir Fhionn.
Mórán léana
Is planda é an mórán léana.
Action Bronson
2011: Dr. Lecter agus Well Done
D'eisigh Fine Fabric Delegates an chéad albam stiúideo de chuid Action Bronson, an Dr. Lecter, ar 15 Márta 2011. Cuireadh an t-albam, arna léiriú go hiomlán ag an léiritheoir ceoil Tommy Mas, atá lonnaithe i gCathair Nua-Eabhrac, ar fáil le híoslódáil go digiteach agus i CD-R, ar a shuíomh gréasáin oifigiúil. I mí na Samhna den bhliain sin, lean Bronson suas le Well-Done, comhiarracht leis an léiritheoir hip hop Meiriceánach Statik Selektah. Ar 12 Márta, 2012, d'eisigh sé a dhara mixtape, dar teideal Blue Chips , le Party Supplies.
2012-2013: Margadh lipéid mhóir agus Scéalta Saaab
clé|mion| Action Bronson ag casadh i mí Iúil 2013 I mí Lúnasa 2012, fógraíodh gur shínigh Paul Rosenberg Action Bronson le conradh bainistíochta le Goliath Artists, ina bhfuil ainmneacha mar Eminem, The Alchemist, Blink-182 agus Danny Brown. Chomh maith leis sin i mí Lúnasa 2012, bhí Bronson le feiceáil ar albam comhoibríoch No Idols de chuid rapálaí Odd Future Domo Genesis agus an léiritheoir hip hop Meiriceánach The Alchemist, ar thraiceanna "Elimination Chamber" (a bhí Earl Sweatshirt agus Vince Staples air freisin) agus "Daily News" (a bhí SpaceGhostPurrp agus Earl Sweatshirt le feiceáil freisin). Níos déanaí sa bhliain sin chuaigh Action Bronson isteach i Warner Bros.Records, tríd an cuideachta meán VICE, agus an ghníomhaireacht áirithinte ceolchoirmeacha NUE araon. Ar an 15 Samhain, 2012, d’eisigh Bronson Rare Chandeliers, mixtape comhoibríoch leis an Alchemist.
I mí an Mhárta 2013, chas Bronson ag Féile Ceoil agus Ealaíon Coachella Valley agus níos déanaí an mhí sin bhí sé le feiceáil ar Rang Núíosach 2013 de chuid XXL Magazine, liosta de na rapálaithe a bhfuil gealladh fúthu. I mí na Bealtaine 2013, aistríodh Action Bronson go dtí Atlantic Records, agus ina dhiaidh sin d'eisigh sé ceirnín leathfhada (CL) dar teideal Saaab Stories, ar 11 Meitheamh, 2013. Léiríodh an CL go hiomlán ag an léiritheoir ceoil Meiriceánach Harry Fraud agus tá rapálaithe Meiriceánacha eile le feiceáil ann mar aíonna amhail, Raekwon, Wiz Khalifa, agus Prodigy. Eisíodh é mar íoslódáil digiteach amháin agus bhí an singil, "Strictly 4 My Jeeps" roimh an CL. I mí Iúil 2013, thug sé le fios go raibh sé ag iarraidh a chomh-rapálaithe arbh thógadh i Queens iad, Nas agus Kool G Rap, a fháil ar a chéad albam mór-lipéid. I mí Iúil freisin, d’fhógair Bronson go n-eiseofaí a chéad albam mórlipéid go luath in 2014.
Ar an 1 Samhain 2013, d’eisigh Bronson Blue Chips 2, an dara mír dá shraith Blue Chips, chun an albam a chur chun cinn. Ar 28 Deireadh Fómhair, 2013, d'fhógair Funkmaster Flex go mbeadh sé ag óstáil mixtape Action Bronson atá le teacht. Tugadh le fios go raibh an léiriúchán ag teacht ó Erick Sermon, Mike Will Made It, DJ Mustard agus Jahlil Beats. In agallamh a rinne sé i Samhain 2013 le Rolling Stone, dúirt Bronson go mbeadh Kool G Rap agus Mobb Deep le feiceáil ar a albam atá le teacht.
Maol Dúin mac Conaill
Rí Dhál Riada in iarthar na hAlban ba ea  Maol Dúin mac Conaill  (Meán-Ghaeilge  Máel Dúin mac Conaill) (bás 688).
Gadhál
Is ainmhí é an gadhál. Mamach atá ann.
Maol Dúin mac Conaill
Conall Crannomhna bás ea a athair. Tuairiscítear a bhás i nAnnála Uladh, ach gan teideal. Feictear é sa [Duan Albanach]], i ndiaidh a dhearthár, Domhnall Donn. Tugtar ann dó réimeas seacht mbliana déag, ach ní dócha gur fíor é seo.
Action Bronson
2014–i láthair: Mr. Wonderful agus Only for Dolphins
mion| Bronson ag casadh ag [[Féile Coachella Valley|Coachella in 2015]] I mí Feabhra 2014, chuaigh Action Bronson, J. Cole, Kendrick Lamar agus rapálaí in éineacht le 360 Eminem, ar thuras gairid chun na hAstráile, na hAfraice Theas agus na Nua-Shéalainne. Ar an 6 Bealtaine, 2014, sheol Action Bronson sraith ghréasáin a bhí dírithe ar bhia, dar teideal Fuck, That's Delicious. Is éard atá i gceist leis an seó ná sraith mhíosúil gréasáin arna urrú ag Vice Records a dhéanann taifead ar thaiscéalaíocht an rapálaí, atá dúghafa leis an mbia, ar gach rud a bhaineann leis an gcócaireacht.
Maol Dúin mac Conaill
De bharr an mhearbhaill sna foinsí, is deacair a rá go cruinn an raibh seisean, nó fiú a dheartháir, Domhnall Donn, ina rí Dhál Riada. I dteannta sin, ní féidir a rá go cruinn an raibh críocha Chineál Ghabhráin faoi smacht nó subject Ecgfrith de Northumbria nó Fearchar Fada de Chineál Loairn
Is é Eochaid mac Domangairt an chéad rí eile de Chineál Ghabhráin a bhfuil fianaise ann dó.