cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paula Radcliffe
Is iar-reathaí fadraoin Briotanach í Paula Jane Radcliffe MBE (rugadh 17 Nollaig 1973). Bhuaigh sí Maratón Londan trí huaire (2002, 2003, 2005), Maratón Chathair Nua-Eabhrac trí huaire (2004, 2007, 2008), agus Marathon Chicargo sa bhliain 2002. Roimhe seo bhí sí ina reathaí maratóin mná is tapúla riamh, agus bhí Taifead Maratóin Domhanda na mBan aici san am is tapaúla de 2:15:25 ar feadh 16 bliana ó 2003 go 2019 nuair a bhris Brigid Kosgei é.
Bunús
Anseo deir sé cad as don bhean srl., go minic freisin cé hí a teaghlach (cáiliúil).
Óige agus Oideachas
Anseo is féidir linn níos mó a fhoghlaim faoina hóige agus mar sin de.
Luath Sa Saol
Pósadh agus Teaghlach
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin.
Ré thábhachtach dá saol
B’fhéidir go raibh tréimhse eile ann ina ndearna an bhean go leor rudaí tábhachtacha nó ina raibh taithí acu uirthi.
Gairm
Cúiseanna a bhfuil clú uirthi; tábhacht nó tionchar ag baint léi.
Oidhreacht
Cad eile atá againn den bhean seo? Ar fhág sí leabhair nó saothar eile, an féidir linn fós cuairt a thabhairt ar áiteanna ina raibh sí ina saol agus rianta fágtha? Rud éigin mar sin.
Coseley
Is ceantar suite i Wolverhampton, Midlands Thiar é Coseley.
Craobh Sinsear Peile na hÉireann 2006
thumb|Cumann Lúthchleas Gael
Thosaigh Craobh Sinsear Uile-Éireann Peile Bhainc na hÉireann, ar an Domhnach, Bealtaine 7, 2006. Baineadh úsáid as an gcóras "Cáilitheoir" a bhí ann sa bhliain 2005. Bhuaigh Ciarraí an comórtas.
Reitrivíreas
Víreas timpeall 100 nm ar leithead le truaill sheachtrach mórthimpeall ar an gcroíleacán. Bíonn an t-eolas géiniteach stóráilte ar mhóilín amháin aonduail RNA ann. Airí sainiúil de is ea go bhfuil einsím ar leith, cúltrascrioptáis, taobh istigh den pháirteagal víreasach.
Henry Stuart, Diúc Gloucester
Ba é Henry Stuart, Diúc Gloucester (Surrey, 8 Iúil 1640 - Londain, 13 Meán Fómhair 1660) an mac is óige le Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban agus a bhean Henrietta Maria na Fraince.
Rosearik Rikki Simons
Is aisteoir Meiriceánach é Rosearik Rikki Simons, a rugadh sa bhliain 1970.
José Rizal
Luathshaol
clé|mion|336x336px|11 bliain d'aois Rugadh Rizal sa bhliain 1861 i gCalamba, cúige Laguna in Oileán Luzon. Bhí saint i bhfoghlaim aige ó laethanta a chéad óige, agus ba í a mháthair a mhúin tús a léinn dó. Chuaigh sé ag staidéar sa scoil úd Ateneo Municipal de Manila sa bhliain 1972, áit ar ghearraigh sé a ainm go José Protacio Rizal, de réir mar a chomhairligh a dheartháir, Paciano.
Bhí míchlú áirithe ar Paciano toisc go raibh baint aige le triúr sagart a cuireadh chun báis roimhe sin mar thréatúirí, agus b'fhearr leis féachaint chuige nach gcuirfeadh an míchlú sin bac ar José.
Le tacaíocht rúnda ó Paciano chuaigh José ag staidéar míochaine sa Spáinn agus sa Ghearmáin. Nuair a d'fhág sé slán ag an nGearmáin, thug sé léacht faoi struchtúr a theanga dúchais, na Tagálaigise. Bhí Gearmáinis líofa tógtha aige idir an dá linn.
Deansfield
Is ceantar suite i Wolverhampton é Deansfield.
José Rizal
Scríbhneoireacht
mion|16 bliain d'aois Fear ileolach a bhí ann agus suim aige sna healaíona agus sa léann araon, agus d'fhoghlaim sé deich dteanga a léamh is a scríobh, ar a laghad. Scríbhneoir bisiúil a bhí ann agus thosaigh sé ag scríobh an chéad úrscéal, Noli Me Tangere, nuair a bhí sé ag cur faoi sa Ghearmáin. Ba í an Spáinnis a theanga scríbhneoireachta ach is léir gur cuireadh Tagálaigis ar a chuid saothar go sciobtha. Is é is ábhar don chéad úrscéal ná an beag is fiú a rinne na coilínitheoirí Spáinneacha de mhuintir dhúchasach na nOileán. Lean sé leis an gcriticeoireacht shóisialta seo sa dara húrscéal, El filibusterismo.
Polaitíocht
clé|mion|238x238px| sa Spáinn an chead uair Nuair a d'fhill sé ón Eoraip go dtí na hOileáin Fhilipíneacha, bhunaigh sé La Liga Filipina nó An Conradh Filipíneach, eagraíocht a bhí dírithe ar fheabhas a chur ar shaol na bhFilipíneach trí leasuithe síochán ta. Bhí Rizal go mór mór in aghaidh foréigin agus ceannairceoireachta.
Ní raibh muinín ag na húdaráis as a dhearcadh frith-fhoréigneach, áfach. Scoir siad an eagraíocht go sciobtha, nó ba é an meas a bhí acu ar Rizal gur reibiliúnach dainséarach a bhí ann, toisc go raibh a leithéidí d'úrscéalta scríofa aige.
Ní raibh cead ag Rizal fanacht sa phríomhchathair, agus díbríodh go Dapitan, Oileán Mindanao, é. Ansin dó bhunaigh sé scoil do bhuachaillí, cosúil, ar bhealach, le Scoil Éanna a bhí á reáchtáil ag an bPiarsach lena linn: bhí scoil Rizal dírithe ar oiliúint ilghnéitheach, idir theoiriciúil agus phraiticiúil. a thál ar na fir óga. Cuid de na buachaillí seo chuaigh siad le feirmeoireacht, ó bhí na scileanna acu ón scoil, agus cuid eile bhí páirt acu i gcúrsaí rialtais.
Faoin am sin bhí Rizal ag iarraidh Cúba a bhaint amach, nó bhí sé tar éis cead a bhaint amach le dochtúireacht a dhéanamh i gCúba, agus an fiabhras buí ag siúl ar mhuintir an oileáin sin san am. Ghabh na húdaráis Spáinneacha é, áfach, nuair a bhí sé sa Spáinn ag úmachan a thurais go Cúba. Bhí na húdaráis suite siúráilte go raibh lámh éigin aige sa reibiliún, agus cuireadh chun báis é i Manila ar an 30 Nollaig 1896.
Oidhreacht
mion| 1896 Ba é an saothar deireanach a tháinig óna pheann mar scríbhneoir ná an dán úd El último adiós, "An Slán Deireanach" nó, níos fearr as Gaeilge, "An Focal Scoir". Mar is léir ón teideal, fágann an file slán ag a thír dhúchais agus ag a mhuintir agus an bás dosheachanta i ndán dó, ach ní thagraíonn sé oiread is uair amháin do na Spáinnigh, agus tá an dán féin scríofa ina dteanga siúd.
Naisc sheachtracha
mion|José Rizal, [[Gent]]
William James
Síceolaí is fealsamh a rugadh i Nua-Eabhrac ab ea William James (11 Eanáir 1842 - 26 Lúnasa 1910). Deartháir leis an úrscéalaí cáiliúil Henry James. Shaothraigh sé teoiric eolais ar thug sé pragmatachas uirthi. I measc a leabhar tá The Principles of Psychology (Prionsabail na Síceolaíochta, 1890), The Varieties of Religious Experience (1902, Cineálacha Éagsúla na Taithí Reiligiúnda), agus Pragmatism (Pragmatachas, 1907). Ba é an chéad oideachasóir a chur chúrsa síceolaíochta ar fáil ar sna Stáit Aontaithe. Bhí James ar cheann de na príomhsmaointeoirí agdeireadh am naoú haois déag agus creidtear go raibh sé ar cheann de na fealsúna is mó tionchar a raibh riamh sna Stáit Aontaithe, agus thug daoine eile an lipéada "Athair na síceolaíochta Meiriceánach" air. Chomh maith le Charles Sanders Peirce agus John Dewey, meastar é a bheith ar cheann de na figiúirí is mó a bhain leis an scoil fealsúnachta a dtugtar pragmatachas uirthi, agus luadh é freisin mar cheann de bhunaitheoirí na síceolaíochta feidhme. D'fhorbair sé freisin an dearcadh fealsúnachta ar a dtugtar an t-eimpíreachas radacach. Chuaigh a chuid oibre i bhfeidhm ar ar intleachtóirí eile ar nós Émile Durkheim, W. E. B. Du Bois, Edmund Husserl, Bertrand Russell, Ludwig Wittgenstein, Hilary Putnam, agus Richard Rorty, agus bhí tionchar aige ar fiú Uachtaráin, ar nós Jimmy Carter.
Llanwddyn
52.7594°N, -3.4568°W
Paddy Mayne (1915-1955)
Leifteanantchoirnéal san arm de chuid na Breataine, aturnae agus imreoir rugbaí, as Baile Nua na hArda, ab ea Robert Blair "Paddy" Mayne, OSD (3 Bharra), a rugadh ar 11 Eanáir 1915 agus a fuair bás 14 Nollaig 1956. Fear meáite a bhí ann, lán d'aer an tsaoil, ach bhí taobh dorcha ann mar dhuine.
Llanwddyn
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Llanwddyn, 143.5 km ó Caerdydd agus 267 ó Londain. Tá daonra 252 ann, agus tá 96 (38.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Paddy Mayne (1915-1955)
Saol
clé|mion|Mayne agus na Royal Ulster Rifles Rugadh Mayne i mBaile Nua na hArda, Contae an Dúin ar 11 Eanáir 1915. Céimí sa dlí de chuid Ollscoil na Banríona, Béal Feirste a cháiligh mar aturnae, bhí aithne mhaith air agus é ina mhac léinn mar fhear spóirt ildánach, ag amanna éagsúla ag dornálaíocht agus ag imirt gailf nó rugbaí. D'imir sé cúpla babhta d'Éirinn le linn na dtríochaidí agus ghlac sé páirt i gCamchuairt Leoin na Breataine go dtí an Afraic Theas sa bhliain 1938. clé|mion|Dealbh i cCearnóg Conway, [[Baile Nua na hArda]]
Na saighdiúirí
Tar éis dó coimisiún cúltaca a fháil san Airtléire Ríoga, sular bhris an Dara Cogadh Domhanda amach, bhí sé ina oifigeach in aonaid fhrith-aerárthaí i dTuaisceart Éireann, sular thairg sé é féin le haghaidh seirbhís mar chománlach. clé|mion|uaigh Ba é an pháirt a ghlac sé in ionsaí na gComhghuaillithe ar an Liobáin (a bhí faoi riail Vichy) i mí an Mheithimh 1941 a tharraing aird An Chaptaein David Stirling ar Mayne, ar rinneadh duine de bhunaitheoirí na hAersheirbhíse Speisialta (SAS) de. Rinne sé seirbhís san SAS go calma an chuid eile den chogadh.
Bronnadh Ord na Seirbhíse Dearscna le trí bharra, agus an Légion d'Honneur, Croix de Guerre, air. Tá go leor conspóide ann fós toisc nár bronnadh Cros Victoria air.
Aturnae
I mí Aibreáin 1946 rinneadh Rúnaí Dhlí-Chumann Corpraithe Thuaisceart Éireann de, post a choimeád sé an chuid eile dá shaol.
Galar Hodgkin
Liomfóma, nó ailse i limficítí an chóras imdhíonachta, is ea galar Hodgkin nó liomfóma Hodgkin. Tá sé ainmnithe as an dochtúir Sasanach a thug an chéad chur síos air, thiar sa bhliain 1832 - Thomas Hodgkin, a bhain clú amach ina phaiteolaí agus ina shaineolaí ar mhíochaine choisctheach. Cruthaíonn liomfóma Hodgkin siadaí sna faireoga limfe, agus é ag ascnamh go hordúil ó fhaireog go faireog. Aithnítear an galar ar chealla móra míchumtha den chineál ar a dtugtar cealla Reed-Sternberg.
Paddy Mayne (1915-1955)
Bás
Ba alcólach déanta é. Ar meisce ar 14 Nollaig 1956, bhásaigh Mayne i dtimpiste bhóthair i mBaile Nua na hArda.
Galar Hodgkin
Básmhaireacht
Cé gur galar dainséarach tromchúiseach é liomfóma Hodgkin, ní bhíonn sé chomh marfach inniu agus a bhíodh tráth. Le fírinne, tá sé ar ceann de na hailsí is soleigheasta amuigh. Is féidir é a leigheas le radaíocht nó le ceimiteiripe, agus tagann biseach ar 90 - 95 % de na hothair. An t-othar nár tháinig ar lorg cóireála sula raibh sé ar bhruach an bháis, is minic a bhí míochaine an lae inniu ábalta é a tharrtháil.
Paddy Mayne (1915-1955)
Bás
Máisiún ba ea Mayne agus tá nóta beathaisnéise mionsonraithe maidir le Mayne ar an suíomh gréasáin Stair Mháisiúin na hÉireann agus Seoda an Mháisiúnachais Éireannaigh.
Lá na Saoirse san Afraic Theas
Ceiliúrtar Lá na Saoirse san Afraic Theas ar an 27 Aibreán gach bliain. Tharla an chéad olltoghchán daonlathach san Afraic Theas, ina raibh daoine de gach cine in ann vótáil go comhionann, ar 27 Aibreán 1994. clé|mion|177x177px
Galar Hodgkin
Básmhaireacht
Ar na daoine óga ó 15-35 bliana d'aois is mó a shiúlann galar Hodgkin, ach is minic a thagann sé ar dhaoine scothaosta (os cionn 55 bliana d'aois) freisin.
Richard Steven Horvitz
Is aisteoir Meiriceánach é Richard Steven Horvitz, a rugadh sa bhliain 1966.
Midheamhain
mion|La Méditation le [[Auguste Rodin]] Is mó slí inar féidir midheamhain nó machnamh a thusicintː Bealach atá ann  chun oiliúint a dhéanamh ar an aibíocht; nó chun díriú ar an neach inmheánach; nó chun bac a chur ar an síor-smaoineamh foclach; nó chun faoiseamh a thabhairt don chorp agus don intinn; nó chun strus a fhuascailt, nó féinmheas a spreagadh, nó an imní a laghdú agus faoiseamh ón duairceas a spreagadh.
Cleachtas spioradálta atá sa mhidheamhain go minic, Baineann úsáid as chun aire an duine a dhíriú ar an neach inmheánach, agus chun teacht ar Dhia sa réimse sin.
Duán ceannchosach
Planda ilbhliantúil, go minic le daithín corcra nó cré-umha, dúchasach do chreasa measartha sa leathsféar thuaidh agus an Astráil. Fasann an gas suas le 30 cm ar airde, cearnach i dtrasghearradh, díreach in airde nó ag leathadh. Na duilleoga ubhchruthach i bpéirí urchomhaireacha. Na bláthanna déliopach vialait/gorm, i bhfáinní bailithe, ag cumadh spíce thiubh fhoirceannta. Luibh leighis sa sean-am.
Cainneon Ifrinn
mion|Abhainn na Nathrach ar a bealach trí Chainneon Ifrinn Cainneon ar Abhainn na Nathrach ar theorainn Oregon is Idaho is ea Cainneon Ifrinn, agus é timpeall 2,450 m ar doimhneacht: ceann de na máim is doimhne ar Domhan. 65 km ar fhad.
An Míosach
Cumhdach mionmhaisithe Éireannach de chuid na 11ú haoise is ea  An Míosach.  Tháinig sé ó dhúchas as Cluain Maine, tuaisceart Dún na nGall. Luaitear é sna hannála don chéad uair faoin mbliain 1165. Tugtar dáta siar go dtí an 11ú haois dó, nuair a chosnaítí ann is dócha lámhscríbhinn le sailm nó soiscéalta. Bhí an cumhdach folamh áfach faoin 18ú haois nuair a scríobhadh chur síos air.
Maraon le Cathach Cholm Cille, thógtaí i mbun catha é sa mheánaois cosúil le meirge. Bhí nasc níos deireanaí idir é agus Naomh Cairneach, éarlamh Thuiléin, Contae na Mí, ach faoin meánaois dhéanach, ba chuid de chultas Cholm Cille (521-59 AD) é.
Cuireadh leis an gcumhdach sa bhliain 1534 ag an ngabha óir, Brian O'Morrison, le tul- agus taobh-mhaisiú le clocha leathlómhara, agus rilífí san áireamh Céasadh Íosa, Muire Ógh agus Leanbh, agus na triúr éarlamh Éireann: Bríd, Pádraig agus Colm Cille.
Caomhnaítear é i nArd-Mhúsaem na hÉireann, ina fhoirgneamh seandálaíochta ar tSráid Chill Dara.
Llanwenog
52.0862°N, -4.198°W
Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea Llanwenog, 97.4 km ó Caerdydd agus 287 ó Londain. Tá daonra 1,317 ann, agus tá 751 (57%) in ann Breatnais a labhairt.
Niall Mac Aoidh
Is peileadóir é Niall Mac Aoidh, nó Neil McGee mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 13 Samhain 1985. Is as Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall é. Bhí sé ar fhoireann Dhún na nGall nuair a bhuaigh siad Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2012.
Eliphalet Remington
Ceapadóir is déantúsóir arm tine sna Stáit Aontaithe, a rugadh i Suffield, Connecticut ab ea Eliphalet Remington (28 Deireadh Fómhair 1793 - 12 Lúnasa 1861). Rinne sé an-chuid feabhsuithe ar dhéantúsáiocht airm bheaga tine, ina measc an chéad bhairille rathúil teilgthe raidhfil as cruach sna Stáit Aontaithe.
Dubáil
Cuingriú taifead éagsúil scoite i bhfuaimrian ilchodach deireanach i gcomhair scannán reatha nó i dtáirgeadh físe. Tugtar meascadh ar an bpróiseas freisin. Úsáidtear an téarma céanna don phróiseas ina gcuirtear comhrá labhartha i dteanga eile in ionad an bhunchomhrá chun dréacht dúbailte a tháirgeadh.
Janus
An 10ú gealach ag Satarn, a fionnadh i 1966. Timpeall 200 km ar trastomhas, timpeall 151,000 km amach ó Shatarn.
Skeerey Andreas
Paróiste (Manainnis: skeerey) i dtuaisceart Oileán Mhanann is ea Skeerey Andreas (Béarla: Andreas). Tá sé suite sa sheadin (dúiche) Inver Ayre, in éineacht le paróistí Breeshey agus Creest ny h-Ayrey. Síneann an paróiste ó Yn Lhen Vooar ar an gcósta thiar thuaidh go dtí Breeshey. Tá Jorby ar an taobh thiar den pharóiste, Creest ny h-Ayrey ar an taobh theas, Breeshey ar an taobh thoir, agus Muir Éireann ar an taobh thuaidh. Tá an sráidbhaile Andreas suite sa bparóiste.
Karl Guthe Jansky
Innealtóir raidió a rugadh i Norman, Oklahoma ab ea Karl Guthe Jansky (22 Deireadh Fómhair 1905 - 14 Feabhra 1950). I 1932 rinne sé fionnachtain bhunúsach, go raibh tonnta raidió ag teacht ón spás. D'éascaigh sí seo forbairt na radairéalteolaíochta sna 1950idí. Le fada anois, tugtar an radaíocht chosmach ar na tonnta raidió seo.
Achadh Abhall
Is baile fearainn é Achadh Abhall i gCill Mhantáin i mbarúntacht Síol Éalaigh. Tá clú air mar gheall ar a eaglais mheánaoiseach, Eaglais Achadh Abhall.
E. Jean Carroll v. Donald J. Trump, 2023
Ar 9 Bealtaine 2023, fuair giúire i Nua-Eabhrac go ndearna iar-uachtarán na Stát Aontaithe Donald Trump mí-úsáid ghnéis ar an iriseoir E Jean Carroll sa bhliain 1995 / 1996 isan Bergdorf Goodman, siopa ilrannach i Nua Eabhrac.
Thug E. Jean Carroll cás eile sa bhliain 2019 ach caitheamh amach é.mar gheal ar cheist nós imeachta (E. Jean Carroll v. Donald J. Trump, 2019I). clé|mion|Donald Trump, E Jean Carroll agus a fear céile, agus Ivanka Trump, 1987. Dúirt Trump ar dtús nár chas sé riamh le EJ Carroll Gearradh píonós $5m ar Trump. Ach os rud é gur cás sibhialta a bhí ann, níor cuireadh sa phríosún é. clé|mion|E. Jean Carroll sa bhliain 2006 Dúirt Carroll go raibh náire uirthi agus gur chaill sí a post mar gheall ar an éigniú. Spreag an feachtas #metoo í chun a scéal a insint.
An lá dár gcionn, mhaígh Trump i 'Town Hall' ar CNN gurb iad cúrsaí polaitíochta ba chúis leis an triail, agus gur goideadh vótaí sa toghchán uachtaránachta in 2020. In ainneoin na bhfadhbanna dlí a bhí Trump, measadh go raibh a lán leantóirí fós aige i measc na vótálaithe.
Dovecotes
Is ceantar suite i Wolverhampton é Dovecotes.
Fallings Park
Is ceantar suite i Wolverhampton é Fallings Park.
Jack Angel
Is aisteoir Meiriceánach é Jack Angel, a rugadh ar 24 Deireadh Fómhair 1930 i Modesto, California - 19 Deireadh Fómhair, 2021. Imirceach ón Ghréig a athair, feirmeoir i nGleann Lárnach Chalifornia a raibh cáil air mar "Rí na bPónairí". Oibríonn Jack Angel de ghnáth mar aisteoir gutha i gcláir agus fógraí teilifíse, scannáin, cluichí ríomhaire, srl.
Patrice O'Neal
Ba aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach é Patrice O'Neal nó Patrice Malcolm Oneal (7 Nollaig, 1969 – 29 Samhain, 2011).
Llanwinio
51.9083°N, -4.5281°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llanwinio, 104.7 km ó Caerdydd agus 306 ó Londain. Tá daonra 439 ann, agus tá 202 (46%) in ann Breatnais a labhairt.
Marc Mac Aodh
Is peileadóir é Marc Mac Aodh, nó Mark McHugh mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 22 Lúnasa 1990. Is as Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall é. Bhí sé ar fhoireann Dhún na nGall nuair a bhuaigh siad Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2012.
Saoroibrí
Oibrí is ea saoroibrí (freelancer) nach bhfuil fostaithe go lánaimseartha ag aon comhlacht nó eagraíocht ar leith, ach a shaothraíonn a bheatha as a chuid seirbhísí a dhíol le fostóirí éagsúla. Is féidir go mbeadh an saoroibrí ina shaineolaí ar réimse ar leith nó go mbeadh cumas aige déileáil le cuid mhór réimsí éagsúla; mar shampla, déanann an saoririseoir roinnt oibre ar bhonn neamhspleách d'irisí de ghnáth, ag obair ar bhonn féinfhostaithe.
Cainteanna ar Laghdú Arm Straitéiseach
deas|250px|thumb|Cainteanna ar Laghdú Arm Straitéiseach Comhdhálacha idir na Stáit Aontaithe is an tAontas Sóivéadach i 1982-1983, a cuireadh ar athló gan aon chomhaontú, agus a leanadh ag deireadh na 1980idí go dtí an chéad chonradh a síníodh i 1991, START 1 (a sheasann don Bhéarla: Strategic Arms Reduction Treaty). Laghdú i ráta táirgthe na n-arm núicléach a bhí sa chonradh seo. Faoi 1992 bhí START 2 sínithe, laghdú de dhá thrian ar stórais diúracán fadraonach ilbhuamaí núicléacha ar an dá thaobh. Dhaingnigh na Stáit Aontaithe an conradh seo i 1996, is an Rúis i 2000. Ina dhiaidh sin thosaigh comhdhálacha i dtreo START 3, agus aontaíodh an chuid seo den phróiseas i 2010.
Dubh cnámh
Gualach ainmhí a ullmhaítear trí chnámha a théamh i bhfreangán iata. Cuimsíonn sé fosfáití cailciam is maignéisiam chomh maith le carbón, agus úsáidtear é mar ionsúiteán chun ábhair dathaithe a bhaint as leachtanna bia, cosúil le síoróip amh siúcra.
Mám Éan
Is bearna ag bun sléibhe Binn Chaonaigh é Mám Éan (Maumeen) i gConamara i gContae na Gaillimhe in iarthar na hÉireann. Is áit oilithreachta í ón cúigiú haois in ómós do Naomh Pádraig agus tá dealbh den naomh de chuid Chlíodha Cussen ann.
Dunstall Hill
Is ceantar suite i Wolverhampton é Dunstall Hill.
Skeerey Valley ny Loghey
Paróiste (Manainnis: skeerey) in iarthuaisceart Oileán Mhanann is ea Skeerey Valley ny Loghey (Gaeilge: Paróiste Bhaile an Locha, Béarla: Ballaugh Parish). Tá sé suite sa sheadin Maayl. Tá Jorby ar an taobh thuaidh den pharóiste, le paróiste Creest ny h-Ayrey ar an taobh thiar, Skylley Maayl ar an taobh theas, agus Muir Éireann dhá mhile (3km) laistiar de.
Grand Prix 1973
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1973 i leadóg ar an Grand Prix. Bhuaigh Ilie Năstase na craobhacha is mó le 14 agus an airgead is mó agus na pointí is mó.
An Chartaig
Ba chathair Fhéiníceach í an Chartaig (Féinícis: Qart-ḥadašt), a bhí lonnaithe i dTuaisceart na hAfraice ar Mhurascaill na Túinéise. Ba iad na Féinícigh a bhunaigh an chathair, de réir an traidisiúin, sa bhliain 814 RC.
Ar dtús, bhí sí ag brath ar an stát Féiníceach Tioras, ach bhain an Chartaig a neamhspleáchas amach thart ar 650 RC agus bhunaigh sí mórcheannas amach ar na lonnaíochtaí Féiníceacha eile ar fud na Meánmhara. Nuair a bhí an chathair in airde a réime, mhéadaigh a tionchar polaitiúil fud fad na Meánmhara Thiar agus bhí sí ar cheann de na moil trádála ba mhó.
Thosaigh turnamh na cathrach Féinícigh leis na Cogaí Púnacha idir Poblacht na Róimhe agus an Chartaig, ón bhliain 264 RC go dtí 146 RC. Ag deireadh an tríú chogaidh bhí an Chartaig áit scríosta go hiomlán ag na Rómánaigh.
Caomhnú agus athchóiriú
Athchóiriú seandachtaí san Ard-Mhúsaem (Muzeum Narodowego w Warszawie) i [[Vársá, an Pholainn |right|thumb]] right|thumb|Athchóiriú scátháin óraithe i Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, Bytom, an Pholainn right|thumb| Oibreacha caomhnaithe san [[Acrapail|Acrapoil]] Is dhá ghníomhaíocht ghairmiúil den chineál céanna iad an caomhnú agus an t-athchóiriú ós rud é go bhfuil siad tiomanta do bhuanseasmhacht na léirithe cultúrtha agus ealaíne sin, atá mar chuid d'oidhreacht stairiúil na daonnachta, a chur chun cinn, trína gcosaint agus a tharrtháil go freagrach, tarchuirtear a dtábhacht stairiúil chuig na glúnta atá le teacht, ealaíonta agus sóisialta araon. Is féidir an t-athchóiriú a mheas mar obair eolaíoch, ós rud é go láimhseáiltear tuaslagóirí éagsúla, ceimiceáin agus ábhair shonracha.
An Chartaig
thumb|clé|Limistéar faoi smacht na Cartaige thart ar [[264 RC.]] Níos mó ná céad bliain, bhí an Chartaig áit thréigthe. Tháinig athfhoirgniú na cathrach sa bhliain 29 RC mar Colonia Iulia Concordia Carthago faoi Impire Ágastas ach ní raibh sí ach amháin cathair Rómhánach choiteann san Impireacht na Róimhe. D'fhás an chathair go tapa agus sa dara haois bhí an Chartaig ar ais arís: an ceathrú cathair ba mhó san Impireacht na Róimhe. Ba iad cathair na Róimhe féin, Cathair Alastair agus an Antioch na cathracha amháin a bhí níos mó ná cathair na Cartaige.
Bhí an Chartaig lárionad na Luath-Chríostaíochta agus cathaoir an easpaig ba thábhachtaí san Iarthar na hImpireachta ach amháin an Róimh. Bhí  Augustinus as Hippo (354-430) nó Naomh Agaistín, mar a dtugtar air freisin, ina chónaí sa Chartaig ar feadh tamaillín. Thosaigh sé ag freastail mar mhac léinn reitric ar ollscoil na Cartaige sa bhliain 371. Níos déanaí, bhí sé ag múineadh reitric ar an ollscoil chéanna chomh maith. Nuair a d'ionsaigh na Vandail cathair Hippo sa bhliain 430, fuair Agaistín bás san áit chéanna agus naoi mbliana i ndiaidh sin, ghlac na Vandail seilbh ar an Chartaig freisin.
Beagnach céad bliain i ndiaidh sin, thart ar 532/533, tháinig na Rómhánaigh ar ais chuig an Chartaig agus d'éirigh leo an chathair a ghabháil arís faoi Impire an Oirthir Iustinianus I.
thumb|clé|Léarscáil lár na cathrach i dtréimhse Rómhánach Thosaigh na hArabaigh Mhuslamacha concas ar an Afraic Thuaidh sa bhliain 647 agus thart ar 50 bliain níos déanaí, ghlac siad seilbh ar an Chartaig i gcath na Cartaige sa bhliain 698. Ba é sin an dara huair a scriosadh an chathair go hiomlán agus anois go buan. Tháinig deireadh leis an tSeanaois Chlasaiceach san Afraic Thuaidh le concas agus scríos na Cartaige ag na hArabaigh sa bhliain sin.
Sa lá atá inniu ann, tá fothracha na Cartaige le feiceáil i mbruachbhaile Thúinis, príomhchathair na Túinéise.
Jan von Werth
Ginearál Gearmánach ba ea Johann Graf von Werth (1591-1652), ar a dtugtar Jan von Werth de ghnáth.
Scéal Jan is Griet
Mar dhuine óg bocht le linn an Chogaidh Tríocha Bliain, bhí Jan von Werth ina chónaí i Köln. Cé go raibh sé bocht, ba mhian leis dul chun cinn a dhéanamh. Thit sé i ngrá le Griet, cailín álainn a bhí ina searbhónta i dteach ceannaí shaibhir. Deirtear go bhfaca sé den chéad uair í nuair a bhí sé ag tabhairt aire do na capaill sa mhargadh ina mbíodh sise ag ceannach an bhia gach lá. Bhí seisean ag iarraidh í a phósadh, ach bhí sí ag iarraidh duine saibhir a phósadh ina áit, agus chuir sí chun siúil é.
Agus ní raibh críoch shona ar an scéal - deirtear gur mharcaigh sé ní b'fhaide is d'fhág sé í tar éis sin agus nach bhfaca sí arís é.
Jeffrey A. Rosen
Is dlíodóir Meiriceánach é Jeffrey Adam Rosen (rugadh 2 Aibreán, 1958) a d’fhóin mar Leas-Ard-Aighne na Stát Aontaithe ó 2019, agus a thiocfaidh chun bheith ina Ard-Aighne Gníomhach de chuid na Stát Aontaithe ar éirí as William Barr an 23 Nollaig, 2020. Sular ghlac sé leis an ról atá aige faoi láthair, bhí sé ina chomhpháirtí sinsearach ag an ngnólacht dlí Kirkland & Ellis agus bhí sé ina Leas-Rúnaí Iompair sna Stáit Aontaithe.
Oideachas agus luathghairmréim
Bhain Rosen céim amach in Ollscoil Northwestern le Baitsiléir Ealaíon san eacnamaíocht i 1979. Bhain sé céim amach magna cum laude ó Scoil Dlí Harvard, agus fuair sé a Dhochtúireacht san dlí-eolaíocht i 1982. D’fhág sé an ghnólacht i 2003 agus thosaigh sé ag obair do rialtas na SA. Ó 2003 go 2006, bhí Rosen ina abhcóide ginearálta i Roinn Iompair na Stát Aontaithe agus ghníomhaigh sé mar abhcóide don Rúnaí Iompair Norman Mineta.
Capital Dock
Is foras tráchtála 22 stór é Capital Dock ag acomhal Ché Sir John Rogerson agus Cé na Breataine i mBaile Átha Cliath. D'fhorbair Kennedy Wilson an tionscadal, tar éis dóibh an suíomh a fháil i 2012, agus críochnaíodh an tógáil in 2018. Is é an foirgneamh an túr stór is airde i bPoblacht na hÉireann, agus an tríú ceann is airde ar oileán na hÉireann.
Jeffrey A. Rosen
Oideachas agus luathghairmréim
In 2006, bhog Rosen go dtí an Oifig Bainistíochta agus Buiséid (OBB), áit a raibh sé ina abhcóide ginearálta agus ina chomhairleoir sinsearach beartais go dtí 2009. Cháin sé “for-shárú rialála” agus é ag OBB agus chuir sé i gcoinne phleananna an Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (GCC) astaíochtaí gás ceaptha teasa a rialáil. D’fhóin sé freisin mar ionadaí de chuid an rialtais ar bhord stiúrthóirí Amtrak.
D’fhill Rosen ar Kirkland & Ellis i 2009. Ó 2015 go 2016, bhí Rosen ina chathaoirleach ar Rannóg Dlí Riaracháin agus Cleachtas Rialála Chumann Barra Mheiriceá.
Ar an 16 Bealtaine 2017, dearbhaíodh Rosen mar Leas-Rúnaí Iompair na Stát Aontaithe le vóta 56–42. D’fhóin sé ansin faoin Rúnaí Elaine Chao.
Leas-Ard-Aighne
Ar an 19 Feabhra, 2019, d’fhógair an tUachtarán Donald Trump go raibh sé ar intinn aige Rosen a ainmniú do phost Leas-Ard-Aighne na Stát Aontaithe, ag teacht i gcomharbacht ar Rod Rosenstein ar imeacht dó ón Roinn Dlí agus Cirt. Dheimhnigh Seanad na SA é an 16 Bealtaine le vóta 52-45. Bhí a ainmniúchán le bheith mar an dara oifigeach forfheidhmithe dlí is airde neamhghnách, toisc nach raibh aon taithí ionchúisimh ag Rosen roimhe seo. D'áitigh an tArd-Aighne William Barr ar Trump Rosen a roghnú mar ionadaí dó. Cuireadh Rosen faoi mhionn an 22 Bealtaine 2019.
I mí an Mheithimh 2019, sheol Rosen litir chuig ionchúisitheoirí stáit Nua-Eabhrac ag fiosrú cás Paul Manafort agus ag tabhairt le fios go mbeadh sé ag déanamh monatóireachta ar an áit a gcoinneofaí Manafort faoi choimeád. Go gairid ina dhiaidh sin, chuir oifigigh phríosúin cónaidhme in iúl d’ionchúisitheoirí stáit Nua-Eabhrac nach gcoinneofaí Manafort in Oileán Rikers. Chuir ionchúisitheoirí reatha agus iar-ionchúisitheoirí síos ar an gcinneadh seo mar chinneadh neamhghnách, toisc go gcoinnítear an chuid is mó de dhaoine aonair atá faoi choimeád agus iad ag fanacht le triail chónaidhme in Oileán Rikers, príosún a bhfuil cáil air as foréigean agus míbhainistíocht.
Ar an 30 Iúil, 2020, scríobh Rosen litir chuig uachtarán Choimisiún Toghchán Pórtó Ríce ag séanadh achainí an Choimisiúin chuig Roinn Dlí agus Cirt na SA an eisíocaíocht de $ 2.5 milliún a mholadh - curtha in áirithe faoin Consolidated Appropriations Act de 2014 d’fheachtas oideachais maidir leis an todhchaí pholaitiúil an Oileáin - le húsáid i dtaca leis an bpobalbhreith ar stádas polaitiúil Phórtó Ríce a bhí in ainm a bheith ar siúl i mí na Samhna 2020. Thug Rosen mar chúiseanna leis an t-iarratas a shéanadh nach raibh go leor ama ag an rialtas an t-iarratas a chomhlánú agus go raibh ráitis sa bille reachtach Phórtó Ríce a ba chúis leis an phobalbhreith a chur ar siúl, nach raibh an Roinn Dlí agus Cirt ag aontú leis; is é sin, nach léir gur dhiúltaigh muintir Phórtó Ríce an stádas críochach. Dréachtaíodh an bille a údaraíonn pobalbhreith 2020 chun freagra simplí “tá” nó “níl” a fháil ó na vótálaithe ar an gceist: “An fearr leat Pórtó Ríce a ligean isteach san Aontas láithreach? Tá nó Níl."
Ar 14 Nollaig 2020, fógraíodh go dtiocfadh Rosen chun bheith ina Ard-Aighne gníomhach ar 23 Nollaig, nuair a thiocfaidh éirí as William Barr i bhfeidhm.
Patrick Kielty
Is láithreoir teilifíse agus fuirseoir é Patrick Kielty (a rugadh ar 31 Eanáir 1971). Is as Dún Droma (an Dún) ó dhúchas do Kielty. Maraíodh a athair le linn na dTrioblóidí sna Sé Chontae.
Sa bhliain 2023, d'éirigh Kielty rogha na coitiantachta don ról an láithreora ar The Late Late Show. Meastar go mbeadh Kielty in ann dul i ngleic le topaicí tromchúiseacha chomh maith le hábhair éadroma.
Randal Plunkett, 21ú Barún Dhún Samhnaí
Is stiúrthóir agus léiritheoir scannán Éireannach é Randal Plunkett, an 21ú Barún Dunsany (rugadh 9 Márta 1983) chomh maith le húinéir talún agus sealbhóir ar cheann de na teidil thiarnas Éireannacha is sine atá fágtha agus ceann de na tithe dúchasacha atá fós áitrithe in Éirinn.
Saol
Is é Plunkett an mac is sine den 20ú Barún Dunsany, Edward Plunkett (an t-ealaíontóra Eddie Plunkett), agus a a bhean chéile, Maria Alice Plunkett (Villela de Carvalho roimh phósadh di) ailtire na Brasaíle, agus garmhac an 18ú Barún Dunsany, an t-údar agus drámadóir. Cosúil lena athair, cloíonn an Tiarna Dunsany faoi láthair - an gaol beo is gaire don naomh Caitliceach Oliver Plunkett - leis an gcreideamh Caitliceach Rómhánach. Rugadh Plunkett, as eastóscadh Éireannach, Brasaíle agus níos iargúlta, Sasannach, i gCathair Nua-Eabhrac, áit a raibh a thuismitheoirí ina gcónaí agus ag obair ag an am.
Réón
mion|Sampla de rayon ó sciorta. Ghlacadh an iomhá le macrailionsa. Snáithín teicstíle a chruthaítear as ceallalós (comhábhar laíon adhmaid), a táirgeadh den chéad uair go déanach sa 19ú céad. Feabhsaíodh na próisis déantúsaíochta thar na blianta, agus anois tá snáithíní nua-aoiseacha réóin suntasach mar ábhair tí is tionsclaíochta.
Anthony Thompson
Is peileadóir é Anthony Thompson. Rugadh é ar an 24 Iúil 1986. Is as Contae Dhún na nGall é. Bhí sé ar fhoireann Dhún na nGall nuair a bhuaigh siad Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2012.
Randal Plunkett, 21ú Barún Dhún Samhnaí
Saol
Ina dhiaidh sin bhog a theaghlach, i 1993, go Londain, agus i 1994, go hÉirinn, tír dhúchais a athar. D’fhreastail sé ar scoileanna in Éirinn, lena n-áirítear scoil aitiuil, Scoil Headfort, agus Ospidéal an Rí ar imeall Bhaile Átha Cliath. Rinne sé staidéar ina dhiaidh sin ag Institut Le Rosey, scoil chónaithe san Eilvéis, agus cúrsa réamhcholáiste in Oxford, áit ar athraigh sé a fhócas ó socheolaíocht go scannán, inar cur sé suim fadtéarmach. Tá céim aige i Staidéar Scannán ó Ollscoil Kingston i Londain mar aon le dioplóma i bhFíseán Digiteach ó Institiúid SAE, a ndearna sé staidéar ar a champas Amsterdam.
Tháinig sé i gcomharbacht ar theideal Baron (of) Dunsany an 24 Bealtaine 2011, ar bhás a athar, ealaíontóra agus dealbhóra. Tá sé ina chónaí i gcaisleán ársa a theaghlaigh, Caisleán Dunsany, ar a eastát gar do Dhún Seachlainn, timpeall 27 km ó thuaidh ó Bhaile Átha Cliath. Is é an t-oidhre ar an dteideal barónach postúil a dheartháir níos óige, Oliver.
Llanwnda
53.1015°N, -4.2748°W
Randal Plunkett, 21ú Barún Dhún Samhnaí
Scannáin
Tá raon gearrscannán léirithe agus stiúrtha ag an Tiarna Dunsany a léiríodh ag féilte scannán éagsúla, lena n-áirítear Walt (2011), a bhuaigh an gradam ‘’Drámaíochta is Fearr’’ ag Féile LIT, agus Out There. In 2010, bhunaigh sé Dunsany Productions, cuideachta léiriúcháin scannáin. Scaoileadh a chéad phríomhscannán, an dráma osréalach The Green Sea, i 2021. D'úsáid sé tailte agus foirgnimh a eastáit, cuid acu ina bhfothrach go páirteach, mar shuíomhanna le haghaidh cuid dá scannánú.
Llanwnda
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Llanwnda, 195.2 km ó Caerdydd agus 333 ó Londain. Tá daonra 1,906 ann, agus tá 1,556 (81.6%) in ann Breatnais a labhairt.
Randal Plunkett, 21ú Barún Dhún Samhnaí
Scannáin
I 2013, bhí sé le feiceáil sa chlár deiridh den dara séasúr de shraith teilifíse réaltachta TLC, Secret Princes, ina raibh a dheartháir Oliver ag glacadh páirt sa shraith go rialta.
Athbhunú speicis san fhiántas
Is urlabhraí é Plunkett ar athbhunú speicis san fhiántas, agus tá 750 acra (300 ha) d'Eastát Dunsany ainmnithe mar chaomhnóir dúlra. Is é Tearmann Dúlra Dunsany an tearmann dúlra is mó in Éirinn faoi úinéireacht phríobháideach, agus faoi láthair is é an t-aon tionscadal athbhunú speicis san fhiántas Éireannach atá aitheanta ag Líonra Athbhunú Speicis san Fhiántas na hEorpa (European Rewilding Network).
Ned Beatty
B'aisteoir Meiriceánach é Ned Thomas Beatty a rugadh sa bhliain 1937. Fuair sé bás ar 13 Meitheamh 2021.
Skeerey Braddan
Paróiste (Manainnis: skeerey) in Oileán Mhanann is ea Skeerey Braddan (Béarla: Braddan). Tá sé suite sa sheadin Medall. Tá paróistí Maayl agus Creest ny h-Ayrey ar an taobh thuaidh de, Carmane agus Marooney ar an taobh thiar, Connaghyn ar an taobh thoir, agus Stondane ar an taobh theas. Tá tuaisceart an pharóiste sléibhtiúil, agus tá an deisceart níos réidhe, áit ina bhfuil limistéir chónaithe i ngar do phríomhbhaile an oileáin Doolish.
Galar athlasta putóige
Buaileann galar athlasta putóige an drólann agus an stéig bheag, bainte le galar Crohn agus drólainníteas othrasaithe.
Ceiliúrtar Lá Domhanda Galar Athlasta Putóige ar 19 Bealtaine gach bliain. clé|mion|[[Galar athlasta putóige agus galar Crohn agus drólainníteas othrasaithe.]]
Cluichí oideachasúla
= Aicmiú = Déantar na cineálacha, nádúr, ábhar agus dearadh a chinneadh de réir tascanna oideachais ar leith maidir le haois leanaí, agus a bhforbairt agus a gcuid spéiseanna á gcur san áireamh. Ceadaítear tús úsáid cluichí a fhorbairt chun críocha oideolaíochta sa chluiche ag aois (0) 1 bhliain, agus ag brath ar fhorbairt an linbh i ngach cás ar leith.
Mícheál Ó Súilleabháin
Ceoltóir, cumadóir agus fear léinn ab ea an tOllamh Mícheál Ó Suilleabháin (10 Nollaig 1950 – 7 Samhain 2018). Bhí cáil ar an chomhréiteach a rinne an Suilleabhánach ar cheol traidisiúnta agus ar cheol clasaiceach.
Beatha
Rugadh Mícheál Ó Suilleabhán i gCluain Meala i mí na Nollag sa bhliain 1950, áit ina raibh siopa beag grósaeireachta ag a mhuintir.
Ba léir ó aois an-óg go mbeadh ar a chumas draíocht a bhaint as pianó. Thosaigh sé ag freastal ar ranganna pianó ina óige agus faoin am a raibh sé ina dhéagóir bhí an giotár faoina smacht aige chomh maith agus é ag cur bannaí ceoil le chéile.
Ba é Mícheál Ó Súilleabháin an chéad duine ina theaghlach a fuair oideachas 3ú leibhéal. Tháinig sé faoi anáil an teagascóra Sean Ó Riada i gColáiste na hOllscoile Corcaigh.
I lár na seachtóidí thosaigh an Suilleabhánach ag léachtóireacht i UCC agus chuir sé roimhe cló nua a bhualadh ar stádas an cheoil thraidisiúnta san oideachas. Bhí sé ina cheannasaí ar an Roinn Ceoil i gColáiste na hOllscoile Chorcaigh.
Sa mbliain 1994, bhunaigh an Súilleabhánach Ionad Domhanda an Cheoil Éireannaigh in Ollscoil Luimnigh. Forbairt í sin a chabhraigh tuilleadh le cur chun cinn na físe aige agus a thug deis níos fearr do go leor daoine óga céim, máistreacht agus dochtúireacht a dhéanamh i gceol traidisiúnta na hÉireann.
D’éirigh leis maoiniú a fháil ó Bhord na Gaeilge (mar a bhí ar Fhoras na Gaeilge ag an am) agus thug sé cuireadh do Lillis Ó Laoire a bheith ina Stiúrthóir ar bhonn páirtaimseartha ar an Ionad. Chinn siad ar fhéile bheag, Lá na nAmhrán, a chur ar bun an chéad bhliain sin.
Ollamh Emeritus le Ceol ag Ollscoil Luimnigh ab ea é. D'éirigh sé as a chuid cúramaí ollscoile i 2016.
Pearsanta
Bhí an Suilleabhánach pósta le Nóirín Ní Riain, an t-amhránaí, agus beirt clainne orthu, Eoin agus Micheál. Phós sé an tOllamh Helen Phelan níos déanaí agus bhí mac acu. Luke. mion|1996, ar chlé
Saothar
I measc a shaothar, tá: The Dolfins Way, Oileán/Island, Casadh, Gaisce, Woodbrook agus ‘Oíche Nollag’.
Threabh sé branar úr le The Dolphin’s Way i 1987, saothar a rinne sé lena chomhbhádóir buan, Mel Mercier. Tháinig Oileán amach i 1989 agus tharraing Woodbrook agus (Must Be More) Crispy cáil ar fud na cruinne air. Ina albam “Idir Eatarthu” úsáideann sé ceolfhoireann, cláirseach, fidil, cruitchlár, agus bodhrán.
Stiúir sé an seó leathama  Lumen, a taispeánadh ag an Chomórtas Eurofíse i 1995.
Conspóid
Cumadóir 'avant garde' a bhi ann agus rinne sé turgnaimh leis an cheol. Bhain conspóid lena shaothar toisc an bhéim a chuir sé go minic ar cheol a bhí nua dána.
Duaiseanna
Bhronn Coláiste na hOllscoile Corcaigh Céim Dochtúireachta Oinigh air in 2005.
Ba é an chéad duine ar bhronn Comhaltas Ceoltóirí Éireann Ollamh na hÉigse air in 2006.
Sa bhliain 2011, bronnadh Gradam na Comaoine TG4 air mar aitheantas ar a chuid saothair.
Bronnadh Saoirse Chluain Mheala air i 2016.
Herman Dreer
Oideachasóir, údar, agus ministir Mheiriceánach ab ea Herman Dreer (1888–1981). Bhí sé ina cheannaire ar an ngluaiseacht ar son cearta sibhialta d'Afrai-Mheiriceánaigh;  i measc gníomhaíochtaí eile, d’oscail sé coláiste agus bhunaigh sé banc don phobal Afrai-Mheiriceánach in St. Louis, Missouri.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Dr._Herman_S._Dreer_House.jpg/220px-Dr._Herman_S._Dreer_House.jpg|mion| Teach Herman S. Dreer Rugadh Dreer ar 12 Meán Fómhair 1888 in Washington, D.C. Bhain sé céim bhaitsiléara amach ó Choláiste Bowdoin in Brunswick, Maine, céim mháistreachta ó Chliarscoil Diagachta Virginia, agus Ph.D. sa tsocheolaíocht ó Ollscoil Chicago sa bhliain 1955. Phós sé Mary Thomas sa bhliain 1912 agus bhí beirt iníonacha acu. Chuir siad fúthu in St. Louis i 1914.
Chonaic sé an easpa deiseanna oideachais a bhí ag an bpobal Afrai-Mheiriceánach i gcathair St. Louis. Dá bharr sin, bhí ról lárnach aige i mbunú Ollscoil Douglass i 1935, Coláiste Stowe (coláiste oiliúna múinteoirí) i 1940, agus throid sé ar son imeascadh ciníocha in Ollscoil Washington in St. Louis sna 1940idí.
Scríobh Dreer do pháipéir nuachta agus d'iris darb ainm “Negro History” a bhunaigh Carter G. Woodson. Scríobh sé dhá úrscéal, agus chuir sé cnuasach de scríbhinní Afrai-Mheiriceánacha in eagar. Bhí sé ina mhinistir in King's Way Baptist Church ó 1950 go 1970.
Cuireadh an teach a cheannaigh sé ó fhorbróir (4335 Cote Brilliante Avenue, St. Louis) ar Chlár Náisiúnta na nÁiteanna Stairiúla in 2009.
Tá bailiúchán dá chuid páipéar i gcartlann ag an State Historical Society of Missouri.
Margaret Ann Bulkley (James Barry)
Saol luath
mion|clé|Portráid James Barry, t. 1813–1816
Rugadh Barry timpeall ar 1789 i gCorcaigh, Contae Chorcaí. Tá an dáta breithe seo bunaithe ar litir a scríobh máthair Margaret ag rá go raibh sí cúig bliana déag d'aois nuair a scríobhadh an litir ar an gceathrú lá d'Eanáir 1805.
Iníon Jeremiah agus Mary-Ann Bulkely ab ea Margaret. Bhí Jeremiah ag obair mar ghrósaeir ach bhí post rialtais aige i dTithe Meáite Chorcaí ach scaoileadh leis mar gheall ar mheon frith-Chaitliceach. Ansin, chaill Jeremiah suim mhór airgid agus cuireadh chuig Príosún féichiúnaithe Marshalsea Bhaile Átha Cliath é. Ba dheirfiúr í Mary-Ann leis an ealaíontóir cáiliúil Éireannach agus ollamh péintéireacht in Acadamh Ríoga Londan, James Barry. Bhí deartháir aici darb ainm John Bulkley agus bhí cailín eile níos óige sa teach.
Bhí oideachas curtha ar Margaret nuair a bhí sí mar deagóir ionas go mbeadh sí ábalta dul agus a bheith mar teagascóir ach níor d'obair sí riamh mar teagascóir.
Gairm Beatha
In san bhiain 1809, thosaigh Margaret ag déanamh stáidéar ar míochaine in Ollscoil Dún Éideann mar James Barry. Tar éis dhá bhliain de staidéar bhí an céim míochaine bainte amach aige. Tar éis do an scoil a fhagáil d'obair sé in Osipdéal Naomh Tomhás i Londain.
Bás
Bhí David Dumbreck ina Ardchigire ar na hOspidéil nuair a d'éirigh sí as. Fuair Margaret bás ar an cuigiú lá is fiche de mhí Iúil sa bhliain 1805 de bharr dinnireacht. Fuair sí bás ag 14 sráid Margaret. Bhí a mianta deireanach ag Margaret agus bhí sé go chuirfí í chun luí sna héadaí a bhí á gcaitheamh aici agus gan corp s'aici a ní. Níor leanadh na mianta seo agus nuair a ghlac an altra eadaí Margaret as corp s'aici chonaic sí go raibh anatamaíocht baineann aici agus ní anatamaíocht fireann mar a cheap siad go mbeadh.
Finchfield
Is ceantar suite i Wolverhampton é Finchfield.
Margaret Ann Bulkley (James Barry)
Oidhreacht
Tá plaic anois in Ollscoil Dún Éideann in onóir de Margaret Ann Bulkley nó James Miranda Barry. Ar an phlaic deireann sé;
In honour of James Miranda Barry
Army surgeon and Inspector General of hospitals in Canada, lived as a man, and believed to be the first woman graduate of the University (1812)
Jim Dale
Is aisteoir Sasanach é Jim Dale (a rugadh ar an 15 Lúnasa 1935).
Dúbhoc
Gasail atá dúchasach don India agus an Phacastáin is ea an dúbhoc nó dúbhoc Indiach (Antilope cervicapra). Áitríonn sé machairí is scrobarnach. Na fireannaigh fhásta scothdhubh nó donn, le smig bhán, dioscaí bána timpeall na súl, agus an taobh íochtarach bán. Na baineannaigh eadrom donn, gan adharca.
Stafford
Is baile suite i Staffordshire é Stafford.
James Hopwood Jeans
Réaltfhisicí a rugadh in Ormskirk Shasana ab ea James Hopwood Jeans (11 Meán Fómhair 1877 – 16 Meán Fómhair 1946). Rinne sé taighde suntasach ar theoiric na ngás, an teoiric chandamach, agus éabhlóid na réaltaí. Chuir sé eolaíocht is réalteolaíocht os comhair an phobail go rathúil freisin le leabhair mar The Universe Around Us (An Chruinne Mórthimpeall Orainn, 1929), Through Space and Time (Trí Spás is Am, 1934), Science and Music (An Eolaíocht is an Ceol, 1937) agus Physics and Philosophy (An Fhisic is an Fhealsúnacht, 1942).
Máire Ní Ghuairim
Múinteoir, scríbhneoir agus amhránaí sean-nóis ab ea Máire Ní Ghuairim (6 Iúil 1896 – 15 Deireadh Fómhair 1964).
Cainteanna um Theorannú Arm Straitéiseach
mion|clé|[[Gerald Ford agus Leonid Brezhnev sa bhliain 1974]] Comhdhálacha idir na Stáit Aontaithe is an tAontas Sóivéadach, den chuid is mó, sna 1970idí chun teorainn a chur leis na hairm núicléacha idirchríochacha a bhí á dtógáil is á n-insealbhú ag an dá thaobh sa chogadh fuar bagrach a bhí sna Cainteanna um Theorannú Arm Straitéiseach (Béarla: Strategic Arms Limitation Talks nó SALT ). Thosaigh an tsraith i Heilsincí i 1969, agus rinneadh an chéad socrú (SALT 1) i 1974. Ina dhiaidh sin tháinig moill ar dhul chun cinn, agus bíodh go raibh an dara socrú déanta ag na teagmhálaithe i 1979 (SALT 2), níor ghlac Seanad na Stát Aontaithe leis. Mar sin féin, chloígh an dá thaobh leis na teorainneacha ar ghlacadar leo i 1974. Nuair a tháinig deireadh leis an gcogadh fuar le titim Bhalla Bheirlin is na réimeas cumannach timpeall 1990, thosaigh na Stáit Aontaithe is an Rúis ar chainteanna chun a n-airm núicléacha a laghdú (START).
Máire Ní Ghuairim
Ó 1919 i leith, d’fhoilsigh sí scéalta agus aistí i bhfoilseacháin ar nós Stoc, Fáinne an Lae, An Lóchrann, An t-Éireannach, An Scuab, agus An Chearnóg. Bhí sí ag craoladh mar amhránaí ar 2RN agus ar Raidió Éireann, agus thaifead sí cúrsa Gaeilge do Linguaphone.
Phós sí Seán Mac Bradaigh, TD, ar 12 Meán Fómhair 1929, agus bhí beirt iníonacha agus beirt mhac acu. Fuair sí bás ina teach féin i Raghnallach sa bhliain 1964.
Goldthorn Park
Is ceantar suite i Wolverhampton é Goldthorn Park.
Caipín buailte
deas|250px|thumb|Caipín buailte Soitheach beag le lucht pléascach, forbairt i dteicneolaíocht na n-arm sa 19ú céad. Le titim casúir, adhantar an caipín agus madhmann sé sin an príomhlucht tiomántáin sa chartús. Ba chéim bhunúsach í i bhforbairt na mionarm nua-aoiseach le cartúis agus caipín buailte i lár an bhoinn.
Mitsubishi Motors
Is monaróir carranna Seapánach é Mitsubishi Motors Corporation (Seapáinis: 三菱自動車工業株式会社, Mitsubishi Jidōsha Kōgyō KK), giorraithe go dtí Mitsubishi Motors go minic. Is i Minato, Tóiceo, an tSeapáin atá ceanncheathrú é.
Domhnach Airgid
mion|250px|14th century frontpiece mion|250px|Side panels on the short right-hand side
Taiseagán adhmaid Éireannach is ea An Domhnach Airgid (Domnach Airgid) de chuid na 8ú haoise. Rinneadh an-chuid oibre air idir na 13ú agus 15ú haoiseanna, agus rinneadh cumhdach de nuair a treisíodh an struchtúr adhmaid agus cuireadh órúchán airgid leis. Ar a aghaidh, cuireadh rilíf ag léiriú Arma Christi fara naoimh, aingil agus cléirigh, i suíomhanna lán de íocónagrafaíocht chasta. Meastar anois dá bharr go bhfuil meascán stíleanna ann, idir ealaín na nOileán agus Gotach Idirnáisiúnta.
Meastar go bhfuil an Domhnach Airgid ar cheann de bheagán cumhdach ina raibh taisí neamh-Éireannacha ann. Nuair a osclaíodh é sa 19 haois, aimsíodh ann 39 fóilió lofa as an 6ú-9ú haois, ag insint na Soiscéil, scríofa as an Vulgáid.
Tá an Domhnach anois san Ard-Mhúsaem na hÉireann (Sráid Chill Dara) ón mbliain 1847. Tá macasamhlú déanta san 20ú haois le feiceáil sa Mhúsaem Ealaíne Meitreapholaiteach i Nua-Eabhrac.
Bruno Kreisky
Polaiteoir de chuid na hOstaire ba ea Bruno Kreisky (22 Eanáir 1911 – 29 Iúil 1990). Bhí Kreisky chun tosaigh i bpolaitíocht na hOstaire ar feadh tréimhse fhada, mar Aire Gnóthaí Eachtracha (1959-66) agus mar Sheansailéir (1970-83). clé|mion|1970
Saol
Cuireadh isteach ar a chuid staidéar nuair a gabhadh é mar dhuine a bhí ag cur in éadan an réimis fhorlámhaigh a bhí i gcumhacht san Ostair ag an am. Ach chríochnaigh sé a dhochtúireacht sa dlí sa bhliain 1938, díreach agus a bhí an Anschluss ag tarlú. Chuaigh Kreisky ar deoraíocht sa tSualainn níos déanaí sa bhliain sin.
Tar éis do Kreisky filleadh ar Vín sa bhliain 1946 bhí roinnt post aige i seirbhís taidhleoireachta na hOstaire, i Stócólm agus i Vín, mar cheann foirne cúnta agus comhairleoir polaitiúil don Uachtarán Theodor Körner ó 1951 go 1953 agus mar idirbheartaí le haghaidh Chonradh Stáit na hOstaire, a tugadh i gcrích sa bhliain 1955.
Polaiteoir
Toghadh Kreisky chun na parlaiminte cónaidhme sa bhliain 1956. Rinneadh an tAire Gnóthaí Eachtracha trí bliana ina dhiaidh sin. Sa phost sin, bhí páirt aige agus Comhlachas Saorthrádála na hEorpa á chur ar bun agus nuair a réitíodh an t-aighneas leis an Iodáil maidir leis an Tioróil Theas. clé|mion|Cuimhneachán i bPáirc Bruno-Kreisky, Vín Mar Sheansailéir, thug Kreisky tacaíocht láidir do na leasuithe a bhí á gcur chun cinn ag an Aire Dlí agus Cirt, Christian Broda, nuachóiriú an dlí teaghlaigh agus an chórais príosúin agus díchoiriúlú an ghinmhillte agus na homaighnéasachta san áireamh.
Ainneoin gur saolaíodh ina Ghiúdach é, ba mhinic a cáineadh Kreisky mar gheall ar an toil a maíodh a bhí aige neamhaird a thabhairt ar na cúlraí Naitsíocha ag bhí ag roinnt daoine a bhí i gcomhghuaillíocht leis sa pholaitíocht.