cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Seantrabh
Na Gasóga
Tá an club gasóga '18th Santry' suite i Seantrabh chomh maith. Tá sé ar bun ar feadh níos mó ná 40 bliain anois. Tá sé i gcomhair páistí atá idir aois a sé go dtí a 17. Is eagraíocht lán-deonach é. Buaileann grúpaí gasóga le chéile gach Luan, Ceadaoin, Déardaoin agus Aoine.
Alfredo Espino
Ba fhile Salvadórach é Edgardo Alfredo Espino Najarro ar a dtugtar Alfredo Espino.
Beathaisnéis
Sa bhliain 1920 chuaigh s é go dtí 'Universidad de El Salvador' (Ollscoil na Salvadóire), ag sa chlárú i nDámh na Dlí-eolaíochta ( (Facultad de Jurisprudencia). Le linn dó a bheith ina bhall de Chathair na hOllscoile (Ciudad Universitaria), ghlac sé páirt san iliomad gníomhaíochtaí laistigh de, lena n-áirítear léirisithe a rinne mic léinn chun an méadú ar phraghsanna ticéad tram a sheachaint.
Chun iad a mhaolú, ghéill sé do thréimhsí fada boihéamach, i mbeáir agus i ndrúthlanna i bpríomhchathair na tíre.
Ba le linn ceann de na géarchéimeanna alcólacha seo a chuir sé lámh ina bhás féin, go luath ar an 24 Bealtaine 24, 1928 sa chathair San Salvador.
Ar dtús curtha sa Cementerio General capitalino (Reilig na Príomhchathrach) - áit ar thug an dochtúir agus an scríbhneoir Julio Enrique Ávila na hóráidí cois uaighe agus na mic léinn ard-scoile Manuel F. Chavarría agus Rafael Vásquez - dornán blianta in a dhiaidh sin, aistríodh iarsmaí Espino chuig 'Cripta de Los Poetas', sa reilig phríobháideach 'Jardines del Recuerdo', ó dheas de chathair San Salvador.
Eddie Connolly
Dornálaí Ceanadach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea Eddie Connolly, a rugadh ar 18 Samhain 1876 in Saint John, New Brunswick agus a fuair bás ar an 1 Eanáir 1936.
Alfredo Espino
Beathaisnéis
Is é a leabhar uathúil, Jícaras tristes, tiomsú de 96 dánta - a d'fhoilsigh roinnt cairde tar éis a mbáis agus a leathnaíodh le téacs léargasach ag Alberto Masferrer - a mheastar a bheith ina dhánt náisiúnta ag a lucht comhaimseartha; tá an t-údar ar cheann de na daoine is mó a léitear agus a luaitear, ach nach ndearnadh staidéar air ná anailís air.
Buirg Petersburg, Alasca
Tá sé ag críochantacht leis na buirgí seo leanas:
Duais Idirnáisiúnta Shéarlais Mhóir Aachen
alt=Fir i gculaithe, duine acu ag tabhair duaise do dhuine eile|mion|[[William J. Clinton|Bill Clinton Mheiriceá ag glacadh na duaise]]
Ceannbhrat
mion| Ceannbhrat i bhforaois shíorghlas thrópaiceach, [[Oileáin Andaman]] Sa bhitheolaíocht, is éard is ceannbhrat ann ná an tsraith is airde i ngrúpa crann nó plandaí nuair a thagann a mbarr le chéile. San éiceolaíocht foraoise, déanann an téarma “ceannbhrat” tagairt don ghnáthóg iomlán i sraith uachtarach na foraoise, déanta as barr na gcrann chomh maith le horgánaigh bhitheolaíochta eile (eipifítí, lianaí, ainmhithe crannacha, srl.).
Duais Idirnáisiúnta Shéarlais Mhóir Aachen
Ó 1950 i leith, bronntar an duais seo (ar a dtugtar freisin an Karlpreis) gach bliain ar dhuine a chothaigh aontacht san Eoraip.
Tá sé ainmnithe as Séarlas Mór, impire a chuir formhór Iarthar na hEorpa faoina smacht.
Naitsíochas
thumb|deas|200px|An Svaistíce - Príomhshiombail an Naitsíochais
Is é an Naitsíochas (Gearmáinis: Nationalsozialismus - tá an leagan Nazismus ann chomh maith, ach ní chloistear chomh minic céanna é) an t-ainm a thugtar ar idé-eolaíocht na Naitsithe (Gearmáinis: Nazis), arbh iad baill agus lucht leanúna Pháirtí Náisiúnta Sóisialach Lucht Oibre na Gearmáine (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) iad.
Gluaiseacht chiníoch, fhrith-Ghiúdach, eoiginice ab ea na Naitsithe, agus Adolf Hitler ina cheannaire diansmachtúil orthu. Bhí na Naitsithe i réim sa Ghearmáin sna blianta 1933-1945, agus b'iadsan a chuir tús leis an Dara Cogadh Domhanda. Faoi thionchar na Naitsithe, tháinig rialtais soip ar an bhfód i dtíortha eile a raibh cuma an Naitsíochais orthu, cosúil le rialtas Vidkun Quisling san Iorua. I mblianta an Naitsíochais, bhí Hitler ina dheachtóir ar an nGearmáin, agus é ag cur polasaithe coiriúla i gcrích le cabhrú na Naitsithe. mion|277x277px|Eolas nó „Informationsplakat“ ag an taispeántas  Wunder des Lebens 1935 i mBerlin Tar éis an Dara Cogadh Domhanda, bíonn grúpaí beaga nua-Naitsithe ag iarraidh smaointeachas na Naitsithe a athbheochan. Uaireanta, baineann siad úsáid as siombailí na Naitsithe freisin. Is í an svaistice (Gearmáinis: das Hakenkreuz) an tsiombail is tábhachtaí de chuid na Naitsithe, ach tá sé coiscthe ag na húdaráis sa Ghearmáin, san Ostair agus san Eilvéis an svaistice agus comharthaíocht Naitsíoch eile a choinneáil le feiceáil go poiblí.
An Coincheap
Bhí an dá pháirtí dírithe ar an "sóisialachas náisiúnta" a chur in áit an tsóisialachais idirnáisiúnta a bhí á chur chun cinn ag na Daonlathaigh Shóisialta. Sna páirtithe seo, bhí an corrsmaoineamh frithchaipitleach á mheascadh tríd an náisiúnachas ciníoch. Mar sin, bhí siad in ann vótaí a mhealladh ó na meánaicmí agus ón lucht oibre san am céanna. Maidir leis na Sóisialaigh Náisiúnta sa Ghearmáin, thug siad "gluaiseacht" orthu féin seachas "páirtí", lena leas a bhaint as chomh tuirseach a bhí cuid de mhuintir na tíre den pholaitíocht mar rud. mion|277x277px|„Deutschland siegt an allen Fronten” ("Tá an Ghearmáin ag breith bua ar gach cathéadan", 1940, [[Vársá]] Inniu, is gnách coincheap an tSóisialachais Náisiúnta a ionannú go hiomlán le saoldearcadh ollsmachtúil ciníoch Hitler agus lucht a leanúna. Ní mór cuimhne a choinneáil air, áfach, gur bhain Hitler a chiall féin as an dá choincheap idir Náisiúnachas agus Shóisialachas. Is éard a bhí i gceist leis an Náisiúnachas, dar leis, ná umhlaíocht agus urraim an duine don Náisiún, agus is éard a bhí i gceist leis an Sóisialachas ná an fhreagracht a ghlac an Náisiún as an duine. Is é an tuiscint a bhí ag na Sóisialaithe i gciall cheart an fhocail ar a n-idé-eolaíocht féin ná go gcaithfí na meáin táirgeachta a shóisialú (a chomharshealbhú), ach dhiúltaigh Hitler riamh dá leithéid de Shóisialachas.
Tuiscint eile atá i gceist le teoiric an ollsmachtachais, a bhí an-choitianta i measc na staraithe a raibh dearcadh neamh-Shóisialach nó fiú frith-Shóisialach acu. Chuir siadsan an Naitsíochas agus an Stailíneachas ar aon leibhéal le chéile mar chórais ollsmachtacha, agus iad ag díriú ar chosúlachtaí an dá chóras ina gcuid taighde. Bhí an scoil seo breá sásta úsáid a bhaint as na hainmneacha "Sóisialachas Náisiúnta" agus "Naitsíochas". mion|Hitler, i Cheb (Gearmáinis: Eger) i dtír na "Sudetendeutsche", is é sin, mionlach Gearmánach na Seicshlóvaice, Deireadh Fómhair 1938
Forbairt
D'fhás an Naitsíochas aníos tar éis an Chéad Chogadh Domhanda, agus ar a lán bealaí, ba aisfhreagra é ar Réabhlóid Dheireadh Fómhair sa Rúis chomh maith. Bhí tionchar ag an Völkische Bewegung, nó gluaiseacht an náisiúnachais fhrith-Ghiúdaigh, in Impireacht na Gearmáine roimh an gCéad Chogadh Domhanda, ar an Naitsíochas, ach thairis sin, is féidir a aithint go bhfuair na Naitsithe oidhreacht mhór smaointe ó na heisimircigh Rúiseacha a d'éalaigh roimh na Boilséivigh. Seo roinnt fhoinsí as ar tháinig idéanna Hitler:
Comhábhair thábhachtacha ab ea an míleatachas, an ciníochas agus an t-impiriúlachas a bhí ag dul i bhfairsinge sa Ghearmáin is san Ostair mar a bheadh falscaí ann, thiar i ndeireadh na naoú haoise fichead. Ba é an frith-Ghiúdachas ba mhó a cheangail dá chéile na dreamanna is na hidéanna éagsúla agus a rinne gluaiseacht Naitsíoch astu. Bhí dlúthbhaint ag an bhfrith-Ghiúdachas leis an bhfrith-Phoblachtachas, nó bhí na Naitsithe agus a gcuid réamhtheachtairí ag caitheamh anuas ar Phoblacht Weimar mar "Phoblacht Ghiúdach", agus is é an t-ainm a thug siad ar bhunaitheoirí na Poblachta ná Novemberverbrecher, is é sin, "coirpigh na Samhna", ós rud é gurbh í ceannairc na saighdiúirí i Mí na Samhna 1918 a chuir an chéad síol leis an bPoblacht. mion|stampa poist 1943, "Brandenburger Tor" nó Geata Brandenburg i mBeirlín. I ndiaidh an chogaidh ba é an geata seo teorainn Bheirlín Thoir agus Bheirlín Thiar
Clár Oibre na gCúig bPointí Fichead
Ar dtús, bhí an ghluaiseacht Naitsíoch an-éagsúil ó thaobh an tsaoldearctha de. Mar a dúirt Hans Frank os comhair na cúirte i Nürnberg, bhí an oiread leaganacha éagsúla den Naitsíochas ann agus a bhí daoine sa pháirtí Naitsíoch. Ina ainneoin sin, nuair a bunaíodh an NSDAP, an páirtí, bhí na baill in ann aontú le chéile faoi "chlár oibre na gcúig bpointí fichead ", agus is féidir sórt idé-eolaíochta a aithint sa chlár oibre seo.
Thar aon rud eile, bhí stát Mór-Ghearmánach le bunú ina mbeadh cónaí ar na Gearmánaigh go léir. Níor tugadh aitheantas ar bith do chonradh síochána Versailles. Bhíothas ag éileamh tuilleadh tailte agus coilíneachtaí le bia a sholáthar do na Gearmánaigh. Taobh istigh den Ghearmáin féin, bhí an tsaoránacht le bunú ar an bhfolaíocht agus ar an gcine, ionas nach bhféadfadh Giúdaigh ná Gormaigh saoránacht na Gearmáine a bhaint amach. Ar ndóigh, ní bheadh cead acu siúd poist státseirbhíse a fháil ná freagracht phoiblí de chineál eile a ghlacadh orthu féin. Go prionsabálta, bheadh a leithéidí le ruaigeadh as an tír agus ní bheadh cead isteach ag a leithéidí eile.
Maidir leis an eacnamaíocht, chaithfeadh gach duine a chuid a shaothrú as allas a mhalacha. Ní íocfaí airgead in aisce le haon duine - is dócha go raibh an t-éileamh seo dírithe in aghaidh na ndaoine saibhre a raibh díbhinní ag dul dóibh, ionas nach gcaithfidís obair ar bith a dhéanamh. Bhí na comhlachtaí móra le sóisialú agus le roinnt idir na gnóthadóirí beaga. D'fhéadfaí a rá go raibh sóisialachas áirithe ag baint le cuspóirí eacnamaíocha na Naitsithe, a bheag nó a mhór. mion|Frith-Sheimíteachas sa bhliain 1933: "A Ghearmánacha, cosnaígí sibh féin - ná bígí ag ceannach earraí ó na Giúdaigh", a deir sé Bhí "lucht an ghaimbíneachais" le cur chun báis gan trua gan trócaire - ar ndóigh, ba iad na Giúdaigh a bhí i gceist le "lucht an ghaimbíneachais". Ní raibh an cead cainte ná saoirse an phreasa go hard ar liosta na Naitsithe - a mhalairt ar fad, bhí deireadh le cur le "bréaga na nuachtán" agus cinsireacht le cur i bhfeidhm ar an bpreas. Ní fhéadfadh na Giúdaigh a bheith ag foilsiú nuachtán ná á gcur in eagar. Chreid na Naitsithe go daingean go raibh a leithéid ann agus "preas domhanda na nGiúdach". Bhí dlúthbhaint ag an tuiscint seo le coincheap "mheath na healaíne" (entartete Kunst): d'áitigh na Naitsithe go raibh comhcheilg na nGiúdach ag iarraidh an ealaín agus an litríocht a chur ó mhaith le hidéanna nua-aimseartha, agus go raibh an tionchar seo le cloí agus ealaín nua Ghearmánach, náisiúnaíoch le cur in áit na "healaíne Giúdaí" trí pholasaithe meabhracha stáit a chur i bhfeidhm i gcúrsaí cultúrtha.
Matty Matthews
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea William "Matty" Matthews, a rugadh ar 13 Iúil, 1873 in Nua-Eabhrac, Nua-Eabhrac agus a fuair bás ar an 6 Nollaig, 1948.
Naitsíochas
Clár Oibre na gCúig bPointí Fichead
Paradacsúil go léir gheall an clár oibre saoirse reiligiúin - ach ar ndóigh, bhí srianta leis an tsaoirse sin: ní raibh cead ag na fíréin "instinn mhorálta an chine Ghearmánaigh a shárú". Bheadh "Críostaíocht dhearfach" de dhíth beag beann ar an teorainn idir Caitliceachas agus Protastúnachas, agus bheadh an cineál seo Críostaíochta ag teastáil mar chrann taca idé-eolaíoch don chath in aghaidh an Ghiúdachais. Nuair a chuaigh na Naitsithe i gcumhacht, chuir siad cath ar na heaglaisí le "comhphobal na gCríostaithe Gearmánacha" a chur chun cinn, cath a bhí bun os cionn ar fad le pointe seo an chláir oibre. clé|mion|270x270px|Suaitheantais agus ionchomharthaí de chuid na Naitsithe Chuir an clár oibre an-bhéim ar an "gcomhleas" agus ar an lárchumhacht láidir stáit a bhí ag teastáil leis an gcomhleas seo a chur chun cinn. Chaithfeadh an sainleas, an leas indibhidiúil agus an fhéinspéis géilleadh do chomhleas an náisiúin.
Tríd is tríd, cuireadh an chuid ba mhó den chlár oibre i ngníomh i gcúrsaí na bpolasaithe eachtracha agus inmheánacha, ach san am chéanna, fágadh cuid mhór den pholasaí eacnamaíoch ar lár. Le fírinne, bhí cuid mhór de na cuspóirí eacnamaíocha chomh doiléir nó neamhphraiticiúil is nach bhféadfaí iad a bhaint amach ar aon nós ná slí. Bhí cuid mhór de na Naitsithe tar éis dul leis an bpáirtí ar chúiseanna eacnamaíocha, áfach, agus bhí siad as pabhar míshásta leis an tsiléig seo, agus bhí an dainséar ann go dtitfeadh an páirtí as a chéile faoi bhrú na n-easaontas faoi chúrsaí eacnamaíochta. Mar shampla, bhí Otto Wagener den tuairim gur chóir tacú leis an meánaicme, agus Walther Darré ag éileamh tacaíochta do na feirmeoirí. Bhí Gottfried Feder barúlach gur chóir "an chosmhuintir a shaoradh ó bhráca an ghaimbín", ach ní raibh sé soiléir céard a bhí i gceist aige.thumb|An chéad imleabhar de [[Mein Kampf. An chéad eagrán ón mbliain 1925]]
"Mein Kampf"
Cáipéis thábhachtach idé-eolaíoch eile a bhí i gceist leis an leabhar a scríobh Adolf Hitler nuair a bhí sé ina phríosún ach i Landsberg sna 1920idí - le fírinne, bhreac Rudolf Hess síos an scéal ó bhéal Hitler. Sa leabhar seo, dheimhnigh Hitler cuspóirí na Naitsithe i gcúrsaí eachtracha, an t-Anschluss ach go háirithe - is é sin, nascghabháil na hOstaire agus bunú na Mór-Ghearmáine a chuimseodh an Ostair chomh maith leis an "nGearmáin Bheag". clé|mion|277x277px|Fógra, Völkischer Beobachter le 31 Eanáir 1933: "Mo Chath Féin - leabhar an lae" Theastaigh uaidh tuilleadh tailte a ghabháil don Ghearmáin, ach ní raibh suim aige i gcoilíneachtaí taobh amuigh den Eoraip: b'fhearr leis tíortha na hEorpa Thoir a shealbhú agus a choilíniú don Ghearmáin. Is dócha go raibh sé faoi thionchar smaointeoirí "geopholaitiúla" cosúil le Rudolf Kjellén ón tSualainn, Halford Mackinder ón Ríocht Aontaithe agus Karl Haushofer ón nGearmáin, agus iad den tuairim gurbh é an forlámhas san "Eoráise" eochair an fhorlámhais dhomhanda. Thairis sin, nuair a bhí Ord na Ridirí Teotanacha ag rith damhsa in Oirthear na hEorpa sa Mheánaois, bhí miotas acusan faoin Drang nach Osten, an tarraingt soir a bhí, mar dhea, i ndúchas an Ghearmánaigh, agus is léir gur chuala Hitler an sean-nath seo freisin.
Is iad an Rúis agus na stáit idir an Ghearmáin agus an Rúis ba mhó a bhí ag teastáil ó Hitler mar thailte breise don Ghearmáin. Is é an plean a bhí ag Hitler le hOirthear na hEorpa a fhorghabháil ná go ndéanfadh sé athruithe ar chonradh síochána Versailles ar dtús agus go rachadh sé i gcomhghuaillíocht le Sasana (!) agus leis an Iodáil in aghaidh na Fraince. Athrú ab ea é seo ar an tríú pointe i gclár oibre an pháirtí Naitsíoch. Is é an tuiscint a bhí ag Hitler go gcaithfeadh an Ghearmáin a ghealladh don Ríocht Aontaithe nach raibh coilíneachtaí Shasana ag teastáil ó na Gearmánaigh ar aon nós. Mar sin, gheobhadh na Gearmánaigh cead a gcinn is a gcos ar fud Mhór-roinn na hEorpa.
Onchú
alt=Sciath mar a bhfuil leon ina sheasamh ar gach taobh de chaisleán, agus os a gcionn tá onchú ag seasamh ar chlogad|mion|280x280px|Armas chlann Uí Cheallaigh, mar a bhfuil onchú ag an barr alt=an t-ainmhí ina sheasamh|clé|mion|Onchú Cineál ainbheithígh samhailteach is ea an onchú.
Cur Síos
Is mar ainmhí hibrideach a dhéantar tagairt dó de ghnáth—ceann shionnaigh, brollach con, crága iolair, colainn leoin, agus cosa deiridh maraon le heireaball mhac tíre.
Naitsíochas
Cultas an Führer i Stát an Führer
Thosaigh cultas an cheannasaí sa Ghearmáin sách luath, fiú i bhfad sular shealbhaigh na Naitsithe an chumhacht. Nuair a thit an tóin as ceannairc an bheoirhalla i München sa bhliain 1923, is é an tátal a bhain Hitler as an iomlán ná go gcaithfeadh sé féin dul i gceannas ar an bpáirtí agus ar an nGearmáin féin gan aon údarás eile a cheadú, ó ba é sin a chinniúint.
Le fírinne ní raibh cosmhuintir an pháirtí ag súil lena mhalairt uaidh. Mar sin, b'ionann cultas an cheannasaí agus comhdhlúthú an pháirtí: de réir mar a thug na baill urraim agus dílseacht do Hitler, dúnadh na ranganna agus rinneadh dearmad de na deighiltí agus de na difríochtaí idé-eolaíocha.
Na héasclínte a bhí ag scoilt an pháirtí roimhe sin, ní raibh siad tábhachtach a thuilleadh. Nuair a tháinig na Naitsithe i seilbh an stáit sa bhliain 1933, níor theastaigh uathu deachtóireacht mhíleata a dhéanamh de, ach stát ceannasach. Mar sin, d'fhéach siad chuige nach mbeadh cumhacht ar bith ag aon duine eile seachas ag Hitler: nuair a fuair an tUachtarán Hindenburg bás sa bhliain 1934, níor toghadh uachtarán nua don stát, agus sa bhliain 1938, d'éirigh na hairí rialtais as a gcuid cruinnithe, ó bhí iomlán na cumhachta ag Hitler agus ag a fhoireann pé scéal é.
Is eol dúinn gur mhair an tAontas Sóivéadach beo breis is tríocha bliain i ndiaidh bhás Stailín, nuair a bhásaigh an Tríú Reich agus Adolf Hitler féin go comhuaineach. Is é is cúis leis seo ná go raibh difríochtaí prionsabálta in eagrú praiticiúil an dá dheachtóireacht. Nó bhí Hitler ag cur a ladair i ngach cineál cúrsaí, agus é ag eisiúint a chuid orduithe agus achtanna féin faoi seo is siúd.
Mar sin, ní raibh an maorlathas in ann oibriú as a stuaim féin i ndiaidh a bháis. Bhí gach duine ag fanacht le horduithe oifigiúla ó Hitler, agus nuair nach raibh Hitler ann a thuilleadh, ní raibh an córas in ann maireachtáil ní ba mhó. Bhí an caidreamh neamhoifigiúil le Hitler ní ba thábhachtaí ná slabhra oifigiúil foirmeálta an cheannais. San Aontas Sóivéadach, bhí gach duine tábhachtach tar éis scolaíocht idé-eolaíoch Chumannach a fháil, agus muinín áirithe acu astu féin go raibh siad in ann cinneadh ar an rud ceart as a stuaim féin. Sin é an rud a choinnigh an tAontas Sóivéadach ag imeacht ar feadh i bhfad i ndiaidh bhás Stailín.
Saintréithe Eile na hIdé-Eolaíochta
Seo roinnt saintréithe eile a bhain leis an Naitsíochas:
Foinsí Airgid na Naitsithe
Is é an dearcadh a bhíonn ag na staraithe Marxacha gurbh iad na rachmasóirí móra a chuir Hitler i gceannas ar an tír, chomh fial flaithiúil is a bhí siad - leithéidí Fritz Thyssen agus Emil Kirdorf - ag tál airgid agus cabhrach eile ar Hitler nuair nach raibh ann ach mionpholaiteoir go fóill. Seo an tuiscint a bhí ag an staraí Oir-Ghearmánach Eberhard Czichon. Ní raibh lucht staire an Iarthair sásta glacadh leis an gciallú seo, áfach. Is éard a dúirt Reinhard Neebe, cuir i gcás, nárbh é Hitler ba mhó a fuair tacaíochta ó na rachmasóirí, ach na seansailéirí a tháinig roimhesean, ar nós Heinrich Brüning agus Franz von Papen. mion|Deir an póstaer seo gur cathair Ghearmánach atá in Danzig, nó Gdańsk, mar a thugtar ar an áit as Polainnis. Idir an dá Chogadh Domhanda bhí an chathair ina stát neamhspleách, "Saorchathair Danzig" mar a thugtaí uirthi, a bhí dingthe idir an Ghearmáin agus an Pholainn. I dtosach an Dara Cogadh Domhanda shealbhaigh na Gearmánaigh an áit le lámh láidir. Rinne an staraí Meiriceánach Henry Ashby Turner taighde ar fhoinsí airgid na Naitsithe agus is é an tátal a bhain sé as ná gur ag Neebe ba mhó a bhí an ceart. Is é sin, fuair na Naitsithe an chuid ba mhó den airgead ó ghnáthbhallra an pháirtí. Níor thacaigh na caipitlithe leis na Naitsithe ach amháin ar eagla na heagla, nó ba iad an Zentrum, an DNVP agus an DVP na páirtithe ba mhó a thaitin le lucht an mhór-rachmais.
Ospidéal an Mater Misercordiae
Ospidéal oiliúna i mBaile Átha Cliath na hÉireann é Ospidéal an Mater Misercordiae nó An Mater go minic (Béarla: Mater Misericordiae University Hospital (the Mater agus MMUH go minic) (Is ionann Mater Misercordiae agus máthair na trócaire sa Laidin) a chuireann seirbhís leighis ar fáil don chontae agus don cheantar máguaird. Otharlann ghinearálta atá ann atá lonnaithe ar Shráid Eccles agus clúdaíonn an t-ospidéal roinnt sainréimsí éagsúla. Tá an t-ospidéal nasctha le COBÁC mar ospidéal oiliúna. Tá ospidéal poiblí agus ospidéal príobháideach ann.
Naitsíochas
Frithchaipitleachas na hIdé-Eolaíochta Naitsíche
Bhí eilimintí frithchaipitleacha le haithint ar idé-eolaíocht na Naitsithe, ach an chuid is mó acu bhí baint acu leis an bhfrith-Ghiúdachas, agus b'ionann an rachmasóir agus an Giúdach sa bholscaireacht go minic. Cúis conspóide é, an raibh tábhacht ar bith ag an bhfrithchaipitleachas i bpolasaithe an pháirtí, go háirithe i ndiaidh do Hitler lucht leanúna Gregor agus Otto Strasser a phurgú nó a chloí.
Ospidéal an Mater Misercordiae
Litríocht
Is in uimhir a 7 Sráid Eccles atá cónaí ar Leopold Bloom, carachtar de chuid James Joyce ón leabhar Ulysses. Tá an foirgneamh sin lonnaithe i measc fhoirgnimh an ospidéil.
Naitsíochas
Frithchaipitleachas na hIdé-Eolaíochta Naitsíche
Bhí clár na gcúig bpointí fichead i bhfeidhm sa pháirtí go dtí an bhliain 1926, agus Hitler féin ag áitiú nach n-athrófaí pointe amháin sa chlár oibre seo. Bhí a lán de na pointí seo ag éileamh ionsaí ar an gcaipitleachas: bhí cumhacht an ghaimbíneachas le briseadh, bhí na hiontaobhais le náisiúnú, agus chaithfeadh an chosmhuintir a gcuid féin a fháil de bhrabús na ngnólachtaí móra.
Bhí tionchar an tSóisialachais le haithint sna hóráidí a thugadh Joseph Goebbels, Otto Strasser agus a dheartháir Gregor i ré luath an pháirtí Naitsíoch. D'fhág Otto Strasser agus a lucht leanúna an páirtí sa bhliain 1930. Hitler féin, d'admhaigh sé go soiléir nach raibh sé le deireadh a chur leis an úinéireacht phríobháideach, ach nuair a tháinig na Naitsithe i gcumhacht, níor leasc leo maoin shaolta na nGiúdach agus na naimhde polaitiúla a shóisialú.
Jack McQuillan
Polaiteoir as Béal Átha Feorainne ab ea Jack McQuillan (30 Lúnasa 1920 – 8 Márta 1998). Polaiteoir radacach agus peileadóir cumasach a bhí i McQuillan, a raibh a chur amach féin aige ar chúrsaí sóisialta agus cúrsaí forbartha sa tír seo, ach nach raibh compordach ar deireadh in aon pháirtí polaitíochta. Bhí sé ina bhall de Chlann na Poblachta, Páirtí Náisiúnta Daonlathach Forásach, Páirtí an Lucht Oibre agus Páirtí Sóisialach an Lucht Oibre.
Fear spóirt
Bhuaigh Ros Comáin an Chraobh Peile faoi dhó sna 1940idí, agus Jack McQuillan ar an bhfoireann. Ghnóthaigh Ros Comáin an Chraobh Uile-Éireann faoi dhó – uair amháin in aghaidh an Chabháin i 1943 agus uair eile in aghaidh Chiarraí i 1944. Ba é McQuillan a scóráil an cúl cinniúnach a bhuaigh an cluiche do Ros Comáin in aghaidh an Chabháin i 1943.
Duine an-aclaí ar fad a bhí ann – dhéanadh sé traenáil corpfhorbartha nuair nach mbíodh mórán cainte faoina leithéid. Oifigeach airm a bhí in Jack McQuillan ar feadh Ré na Práinne.
Sóisialaí
Sheas cáil McQuillan mar pheileadóir dhó nuair a chuaigh sé leis an bpolaitíocht le Clann na Poblachta. D’éirigh McQuillan as an bPáirtí i 1951, i ngeall ar an gcaoi ar chaith siad leis an Dr Noel Browne, tar éis dó an Scéim Máithreacha agus Leanaí a chur chun cinn.
Deirtear gur cuireadh i leith McQuillan go raibh sé i gcoinne na hEaglaise, ach ina ainneoin sin d’éirigh leis mar Neamhspleách sa gcéad Olltoghchán eile i 1951..
Ba iad McQuillan agus Browne an t-aon bheirt Teachta Dála a bhí ag an bPáirtí Náisiúnta Daonlathach Forásach, (NPD) i 1958, ach bhí scileanna agus taithí na mblianta acu ar bhain siad an-úsáid astu i dTeach Laighean. Chuireadar an-bhrú ar rialtas Fhianna Fáil ag cur ceisteanna agus ag iarraidh díospóireachtaí go dtí gur athraíodh na rialacha d’aon turas chun a leithéid a chosc ar aon pháirtí nach raibh seachtar teachtaí acu.
I 1963 chuaigh McQuillan isteach i bPáirtí an Lucht Oibre. Ba mhinic an masla ‘Ask Khrushchev’ a chaitheamh leis sa Dáil – tagairt do cheannaire an Aontais Shóivéadaigh. Chuir McQuillan an dlí ar an Roscommon Herald nuair a thuairisc siad gur dhúirt polaiteoir áitiúil gur Cumannach a bhí ann. Bhuaigh sé an cás clúmhillte ach níor cheadaigh an breitheamh ach cúiteamh leathphingine dó.
Ach de réir a chéile, chuaigh an droch-cháil a bhain le bheith ina radacach agus an phoiblíocht ón gcás cúirte i bhfeidhm ar na vótálaithe agus chaill McQuillan a shuíochán i 1965.
Bhuaigh McQuillan ansin suíochán sa Seanad (1965–9) agus choinnigh sé air ag brú polasaithe maidir le dul chun cinn na tuaithe agus cúrsaí tionsclaíochta.
Ar scor
Thit sé amach le Páirtí an Lucht Oibre sa bhliain 1968/69. Chaill sé a mhuinín sa bpolaitíocht agus d’éirigh sé as Páirtí an Lucht Oibre sa bhliain 1969. Bhog sé féin agus a chlann go Alicante na Spáinne mar ar chaith siad seacht mbliana le linn 1969-1976 (agus an deachtóir Franco fós bhfeidhm ar dtús). Chaitheadar bliain i bPáras ina dhiaidh sin (1976-1977).
I 1977 bhí sé ar dhuine den dream a bhunaigh Páirtí Sóisialach an Lucht Oibre ach d’éirigh sé as i 1979 toisc go raibh siad ag tacú leis an bpoblachtánachas míleata ina gcuid polasaithe maidir le Tuaisceart Éireann.
Plean Forbartha Náisiúnta
thumb|Fógra do chuid feabhsú don [[DART|Mearlíne Átha Cliath (DART) faoin "NDP" - Stáisiún Uí Chonghaile, BÁC.]] Is é an Plean Forbartha Náisiúnta ná plean an rialtais Éireannaigh le infheistíocht infrastruchtúra a dhéanamh. Tá aithne ar an scéim seo faoina hacrainm Béarla, an NDP, cé go bhfuil an acrainm PFN luaite uaireanta.
Jack McQuillan
Ar scor
I 1998, bhásaigh sé i mBaile Átha Cliath.
Plean Forbartha Náisiúnta
Maoiniú
Tagann an t-airgead as cistí poiblí, príobháideacha agus ón Aontas Eorpach.
Infheistíocht
Baineann infheistíocht iomlán measta de €116 billiún thar an tréimhse 2018—2027. Mar gheall ar sin is é an plean infheistíochta is mó agus is ardaidhmeannaí a dréachtadh riamh d’Éirinn.
95 Théis Mhártan Liútar
mion|Leagan foilsithe sa bhliain 1517 Ar an 31 Deireadh Fómhair 1517, d’fhoilsigh manach óg, Mártan Liútar, cáipéis inar cháin sé díol na loghanna agus míchleachtais eile san Eaglais Chaitliceach. Na Cúig Théis is Nócha a thugtar ar an gcáipéis sin.
D'fhoilsigh Liútar na nócha is a cúig téis i Wittenberg na Gearmáine. Scríobh sé 95 téis in iomlán, agus b'fhéidir gur chroch sé iad ar dhoras na hArd-Eaglaise agus ar dhoirse eile a bhí ann (ní heol dúinn go cinnte gur chroch sé iad ach foilsíodh iad ar aon nós).
Scríobh an manach óg litir lena a mhíshásamh a chur in iúl. Bhí Liútar ar mhalairt tuairime leis an Eaglais i dtaobh ceisteanna a bhain le míorúiltí agus comaoineach srl. Cheistigh Liútar údarás an Phápa. B'iad seo a phléigh sé ina chuid Téiseanna – 95 díobh san iomlán. Bhí siad scríofa i Laidin, teanga na scoláirí. clé|mion|Léaráid í seo de Mhártan Liútar ag crochadh na 95 théis, le Ferdinand Pauwels, 1872
== Sleachta as 95 Théis Mhártan Liútar == De bharr grá agus ag iarraidh na fírinne táim á gcrochadh seo ionas gur féidir iad a phlé in Ollscoil Whittenburg. Aon duine nach mbeidh i láthair iarraim orthu aon rud atá le rá acu a chur i scríbhinn chugam.
Níl an chumhacht ag an bPápa leigheas a chur ar aon rud go bhfuil baint ag Dia leis.
Níl sé ceart ná cóir le rá go dtéann an t-anam ó phurgadóir díreach isteach go neamh an nóiméad a bhuaileann airgead ciste na hEaglaise.
Gach duine a chreideann go bhfuil slí acu díreach isteach go neamh mar gheall ar logha a cheannach, ní fheicfidh siad ná a gcuid múinteoirí neamh.
Tá cead ag gach Críostaí páirt a ghlacadh san Eaglais agus is é Dia amháin a thugann an cead sin dó.
Ba cheart a mhúineadh do Chríostaithe go bhfuil sé níos fearr airgead a thabhairt do na bochtáin nó daoine atá tinn seachas a bheith ag ceannach loghanna.
36. Tá an ceart ag aon Chríostaí, a bhfuil fíor-aithrí air, ar mhaithiúnas iomlán ó aon phionós agus ó aon chiontacht, fiú gan litreacha logha.
Aisling Ghéar
mion|lonnaithe sa [[Cultúrlann McAdam Ó Fiaich|Chultúrlann, B.F]] Compántas drámaíochta Gaeilge i mBéal Feirste is ea Aisling Ghéar. Compántas cónaitheach í i gCultúrlann McAdam Ó Fiaich, ionad ealaíon Gaeilge ar Bhóthar na bhFál in Iarthar Bhéal Feirste. Bunaíodh Aisling Ghéar in 1997.
95 Théis Mhártan Liútar
47. Táthar chun Críostaithe a mhúineadh go bhfuil ceannach na loghanna ina ábhar saor-rogha, nach n-ordaítear d’aon duine.
Aisling Ghéar
Maíonn Aisling Ghéar go bhfuil an-éagsúlacht ag roinnt leis na drámaí a léiríonn siad. Le drámadóirí Gaeilge, leithéidí Eoghain Uí Thuairisc agus Mháiréad Ní Ghráda atá cuid de na drámaí sin, ach tá a lán aistriúcháin léirithe freisin acu – drámaí le Machiavelli, W.B. Yeats, Tom Murphy, Rosemary Jenkinson, Eugene Ionesco, Samuel Beckett, Brian Friel, Dario Fo, Willy Russell agus Marie Jones.
95 Théis Mhártan Liútar
49. Táthar chun Críostaithe a mhúineadh nach bhfuil loghanna de chuid an Phápa tairbheach ach amháin mura gcuireann daoine a n-iontaoibh iontu, ach an-díobhálach má chailleann siad eagla Dé dá mbarr.
Aisling Ghéar
Soláthraíonn siad seirbhís aistriúcháin chomhuainigh don lucht féachana.
95 Théis Mhártan Liútar
53. Is naimhde Chríost agus an Phápa iad sin a chuireann cosc go hiomlán ar theagasc Bhriathar Dé i roinnt eaglaisí chun gur féidir loghanna a theagasc in eaglaisí eile.
Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne
Scéal Fiannaíochta de chuid miotaseolaíocht na nGael é Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne. Sa scéal, meallann Gráinne Diarmaid Uí Dhuibhne trí gheasa a chur air imeacht léi. Téann Fionn mac Cumhaill sa tóir orthu toisc go raibh Gráinne len é féin a phósadh ag tús an scéil.
95 Théis Mhártan Liútar
54. Déantar dochar do Bhriathar Dé nuair a thugtar, sa seanmóir chéanna, oiread ama, nó níos mó, do loghanna seachas don Bhriathar.
Aisling Ghéar
Tá sé ráite go bhfuil sé cruthaithe ag compántais dá leithéid gur féidir drámaíocht na Gaeilge a chothú ach airgead stáit a fháil.
Sa bhliain 2022, bhí Aisling Ghéar i mbaol a dhúnta tar éis don Chomhairle Ealaíon a maoiniú a ghearradh go hiomlán.
Léirithe
Ar na léirithe a rinneadh le beagán blianta anuas tá na cinn a leanas:
95 Théis Mhártan Liútar
62. Is é an soiscéal rónaofa de ghlóire agus de ghrásta Dé fíorsheoid na heaglaise.
Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne
An Tóraíocht
Bhí roinnt ban chéile ag Fionn Mac Cumhaill thar na blianta. Tar éis bás a mhná chéile Maigneis, d'fhiafraigh a mhac Oisín de an bpósfadh sé arís. Mhol Diorruing go mbeadh Gráinne, iníon Chormac mhic Airt, Ard-Rí na hÉireann, an bhean is fearr dó.
Aisling Ghéar
Léirithe
“Is Iomaí Rud a Tharla – Scéal Ghaeltacht Bhóthar Seoighe,” dráma le Nuala Ní Néill faoi lánúin a bhaineann le pobal Gaeltachta Bhóthar Seoighe.
Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne
An Tóraíocht
Cheap Gráinne go mbeadh a geallta nó Oisín, mac Fhionn, nó a gharmhac, Oscar a gharmhac, agus ní sean-Fhionn féin. Distressed a fháil amach gur shách sean é a fiancé gurbh fheidir leis bheith ina seanathair, shocraigh sí éalú le gaiscíoch óg na bhFiann, Diarmaid (de réir an bhéaloidis, ba é an ball grá ar a éadan a rinneadh meallacach é ).
Aisling Ghéar
Léirithe
“The Baile Project 2019”: gearrscannán dátheanghach idirghlúine a rinne Óige Brassneck i gcomhar le hAisling Ghéar.
Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne
An Tóraíocht
Chuir Gráinne druga codlata i ngan fhios i bhfíon gach aoi seachas Oisín, Oscar, Diarmuid, Caoilte agus Diorruing. Labhair sí le hOisín, a dhiúltaigh í, agus ansin Diarmaid, a dúirt chomh maith nár mhiste leis, óir ba chara agus cheannaire é Fionn leis. Chuir Gráinne geis ar Dhiarmaid go leana sé í. D'fhág Diarmaid an pálas, ach brón air, toisc go raibh a fhios aige go mbéarfadh Fionn é as ucht a fheallta. Agus Fionn ina dhúiseacht, chuir sé Clan Ó Namhnan amach chun an leannán éalaithe a aimsiú.
Aisling Ghéar
Léirithe
“Teach na dTaibhsí/Haunted House”: dráma faoi na taibhsí atá le fáil sa Chultúrlann, áit a tógadh in 1896.
Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne
An Tóraíocht
Chuaigh Diarmaid agus Gráinne trasna Átha Luain, agus i bhfolach sa Choill Dhá Phuball, áit a thóg Diarmaid claí le seacht ndoras ann, ag tabhairt air treonna éagsúla isteach sa choill. Dúirt Fionn le lucht leanúna Diarmaid a ghabháil. Thugadar cách deis dosna leannáin dul tríd, agus níor lig Diarmaid dóibh a n-onóir a náiriú. Ba mhian le hAonghas, a athair altrama agus a chosantóir, cabhrú leis, ach d'éiligh Diarmaid go rachadh sé ar a thoil féin. Thóg Aonghas Gráinne leis, faoi choim a dhíchealtair go dtí an Choill Dhá Shaileach, fad ar thug Diarmaid léim shleá thar an gclaí agus ar imigh leis isteach sa choill
Aisling Ghéar
Léirithe
“The Fadgies,” dráma le Nuala Ní Neill faoi na “Pháidithe,” cainteoirí dúchais Gaeilge as Ó Méith a tháinig go Béal Feirste sa 19ú céad, áit ar oibrigh siad mar dhíoltóirí éisc agus torthaí.
Makaronik le Dave Duggan.
Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne
An Tóraíocht
I leaganacha ó Éirinn agus Albain tá sraithe éagsúla iontu, ina théann Diarmaid agus Gráinne ar eachtraí go háiteanna de chuile shórt. De ghnáth, dhiúltaíonn Diarmaid ar dtús luí le Gráinne de bharr measa ar Fhionn. I leagan amháin, griogann sí gurbh níos dána na é an t-uisce a bhí tar éis a cos a fhliuchadh. Tá a leithéid de phriocadh i leaganacha áirithe den scéal, Tristan agus Iosóid.
Tháinig ar Ghráinne nuathorrach cíocras caor caorthainn a bhí ag fás sa choill Dubhros, faoi chosaint an fhathaigh aonsúiligh,Searbhán, ar son na dTuath Dé Danann. Cé go raibh sé cairdiúil ar dtús leo, dhiúltaigh Searbhán go feargach na caora a ghéilleadh agus b'éigean do Dhiarmaid dul i gcomhrac aonair leis. Chosain Searbhán é féin in aghaidh gaiscí marfacha Dhiarmada lena chumhachtaí draíochta, ach sa deireadh bhuaigh Diarmaid ag imirt cleith iarrainn an fhathaigh ina éadan féin.
Chuaigh Fionn i dteannta leis na Fianna chuig an gcoill, áit a socraíodh bord fichille dó chun imirt lena mhac, Oisín. Thug Oscar agus Caoilte cabhair d'Oisín, ach ní raibh éinne ann lámh in uachtar á fháil ar Fhionn sa chluiche seo seachas Diarmaid. Bhreathnaigh Diarmaid ar an gcluiche thuas sa chrann, agus dá ainneoin thug sé cabhair d'Oisín, ag caitheamh caor ag na fir fichille. Chaill Fionn trí chluiche as a chéile, agus thuig sé go raibh Diarmaid i bhfolach sa chrann. D'ordaigh a ghaiscígh a chéile comhraic a mharú, ach mharaigh Diarmaid seachtar acu darbh ainm Garbh. Thug Oscar le fios go rachadh sé i ngleic lena cuid feirge éinne a dhéanfadh dochar do Dhiarmaid, agus thionlaic sé an lánúin slán sábháilte tríd an gcoill.
Chuaigh Fionn go dtí an Tír Tairngire, agus d'iarr sé ar a sheanbhuime Bodhmall um Diarmaid a mharú. Bhí Diarmaid i mbun seilge sa choill in aice leis an An mBóinn, agus d'eitil Bodhmall ar phóicín locha agus chaith sí gathanna nimhe arbh fhéidir a sciath agus cathéide a pholladh. D'fhulaing Diarmaid áit a bhuail na gathanna é, ach mharaigh sé Bodhmall lena Gha Dearg.
Thug Fionn pardún do Dhiarmaid tar éis d'Aonghus labhairt amach ar mhaithe leis na leannáin. Mhair Diarmaid agus Gráinne i síocháin ag Céis Chorainn i gContae Shligigh ar feadh roinnt blianta, ag tógáil cúigear páistí, ceathrar mac agus iníon amháin. Thóg Diarmaid Ráth Gráinne ann. B'fhada an lá é, ámh, ó thug siad cuairt a thabhairt ar athair Ghráinne, Cormac Mac Airt, nó iar-comrádaí Dhiarmada. Chuir Gráinne ina luí ar Diarmaid cuireadh chun coirme a thabhairt dá gcairde, Fionn agus the Fianna san áireamh.
Thug Fionn cuireadh do Dhiarmaid dul ag seilg toirc ar Bhinn Ghulbain. Ghlac Diarmaid leis, in ainneoin tuair go maródh torc é. Níor thóg sé leis ach Beagalltach agus Ga Buí, ní a ghaiscí is fearr. Sháigh olltorc é agus Diarmuid i mbun a mharú. Bhí a chumas ag Fionn go leigheasadh an té a d'ólfadh uisce as a láimh, ach faoi dhó, lig sé tríd a mhéara é. Á bhagairt ag a mhac Oisín agus a gharmhac Oscar, cuireadh é chun uisce a fháil don tríú huair, ach bhí sé ró-mall. Bhí Diarmaid tar éis bás d'fháil.
Níl na leaganacha ar son intinn maidir le gníomhartha Ghráinne i ndiaidh bás Dhiarmada. I roinnt dóibh, thug Aonghas corp Dhiarmada abhaile leis go Brú na Bóinne, áit a chuirfeadh sé athbhrí ann pé am gur mhian leis labhairt leis an laoch. I roinnt dóibh, chuir Gráinne a clann faoi mhionn bád a n-athair a chúitiú; i roinnt eile, rinne sí brón go dtí go bhfuair sí féin bás. I roinnt eile fós, rinne sí suíocháin le Fionn, agus idir é agus a clann; nó fiú chomh fada agus Fionn sa deireadh a phósadh. </i>
Cosúlachtaí agus tionchar
Tá Tóraíocht Dhiarmada agus Ghráinne suntasach i gcomhair a chósúlachtaí le scéalta eile le tríantáin ghrá iontu i litríocht Ghaelach agus Eorpach, mar shampla le scéal Dheirdre i Longes mac nUislenn na Rúraíochta. Maraon le Gráinne, tá Deirdre geallta le seanfhear, rí na nUladh, Conchúr mac Neasa, ach éalaíonn sí lena leannán níos óige Naoise, a maraítear tar éis tóraíocht fhada. B'fhéidir é, áfach, go raibh éagsúlachtaí áirithe ann i leaganacha níos luaite den Tóraíocht; mar shampla, cuireann tagairtí na meánaoise le fios gur phós Gráinne Fionn agus married Fionn agus fuair sí colscaradh uaidh, seachas éalú ag an mbainis.
I scéal eile, Scéla Cano meic Gartnáin, tugann bean chéile óg drugaí do chách ina theaghlach seachas a desired. Maraon leis an Tóraíocht, sa deireadh d'áitigh sí ar an laoch drogallach bheith ina leannán, le torthaí tubaisteacha.
Tá sé mollta ag scoláirí éagsúla, go suntasach Gertrude Schoepperle, go raibh tionchar i leith ag an Tóraíocht ar an seanscéal Tristan agus Iosóid. Forbraíodh an scéal sa Fhrainc i rith na 12ú haoise, ach is sa Bhreatain atá sé suite. Titeann an laoch, Tristan, i ngrá leis an mbanphrionsa Isóid á tionlacan chun a uncail Mark of Cornwall a phósadh. Tosaíonn siad a gcaidreamh taobh thiar droim Mharcais, ach after they are discovered, their adventures become more like the Irish story, ina measc sraith ina fhanann na leannáin i gcró folaigh rúnda san fhorais.
In Éirinn, tá go leor leachtanna neoiliteacha cloiche le díonta cothroma ann (amhail is cairn, dolmainí agus tuamaí dingeacha áiléir) a bhfuil an t-ainm áitiúil "Leaba Dhiarmada agus Ghráinne" acu, áiteanna a chreidtear gur láthair oíche na beirte teifí iad.
Cultúr na ndaoine
Shuigh an scríbhneoir agus stiúrthóir Éireannach Paul Mercier an scéal i gcoireachta Baile Átha Cliath faoi choim, ina leagan de 2002. Eisíodh scannán darb ainm Pursuit i 2015, bunaithe ar an script chéanna agus stiúrtha ag Mercier.
Sa scannán 2010 Leap Year, insíonn an carachtar Declan leagan den scéal d'Anna.
Santo Domingo
Is í Santo Domingo de Guzmán (nó Santo Domingo), le daonra 2,253,437 sa bhliain 2006, an phríomhchathair agus an chathair is mó sa Phoblacht Dhoiminiceach, agus an seachtú cathair is mó i Meiriceá Thuaidh. Tá an chathair suite ar an Mhuir Chairib ar inbhear abhann Ozama. Is í an lonnaíocht Eorpach is sine atá ar marthain ar ilchríocha Mheiriceá.
Ba é Bartolomé Colón, deartháir an taiscéalaí Cristobel Colón, a bhunaigh an chathair go hoifigiúíl ar an 5 Lúnasa, 1498, ach bhí Spáinnigh lonnaithe sa cheantar le cúpla bliain roimhe sin.
Rinne spéirling an-damáiste don chathair sa bhliain 1930 agus thug sé sin deis don deachtóir Rafael Trujillo í a atógáil agus Ciúdad Trujillo a thabhairt mar ainm uirthi, ach nuair a maraíodh Trujillo sa bhliain 1961 tugadh a seanainm ar ais di.
Bhunaigh Bartolomeo Colón cóilíneacht agus thug sé La Isabela uirthi in ómós do bhanríon Isabela na Spáinne, ach athraíodh an t-ainm go Santo Domingo go gearr ina dhiaidh sin. Scrios spéirling an baile sa bhliain 1502 agus thóg an Gobharnóir Nicolás de Ovando baile nua ar shuíomh eile in aice láimhe. Tá leagan amach na cathrach sin le feiceáil go fóill sa cheantar cóilíneach nó an Zona Colonial a ainmníodh mar Ionad Oidhreachta Domhanda sa bhliain 1990. Tá páláis agus séipéil mhaorga ón séú haois déag sa cheantar seo a léiríonn stíl ailtireachta na linne.
Baineadh úsáid as Santo Domingo mar cheanncheathrú do chuid mhór den taiscéalaíocht a rinne na Spáinnigh sa domhan nua go dtí gur tháinig coilíneachtaí eile chun tosaigh go háirithe tar éis don bhfoghlaí mara Sasanach Francis Drake an chathair a ghabháil agus a scrios sa bhliain 1586. Idir 1795 agus 1822 bhí an chathair ina cnámh spairne idir an Spáinn agus an Fhrainc, ach sa bhliain 1821 bhí sí ina príomhchathair ag stát neamhspleách ar ar tugadh Háítí Español. Níorbh fhada gur ghabh na comharsana i Háítí an tír agus an chathair agus d'fhág go leor de na Spáinnigh dá bharr sin.
Columbia Records
Is lipéad ceirníní é Columbia Records.
An Chónaidhm
deas|250px|thumb|An Chónaidhm Bhí Stáit Chónaidhmithe Mheiriceá (i mBéarla, Confederate States of America nó C.S.A.), dá ngairtear na Stáit Comhdhála nó An Chónaidhm go coitianta, ina stát neamhaitheanta a bhí ann ón 8 Feabhra, 1861, go dtí an 9 Bealtaine, 1865, a throid in aghaidh Stáit Aontaithe Mheiriceá le linn Mheiriceá Cogadh Cathartha.
Cruthaíodh an Chónaidhm ar dtús le seacht stát secessionist de na Stáit Aontaithe, áit a raibh sé dlíthiúil sclábhaithe a choinneáil: Carolina Theas, Mississippi, Florida, Alabama, Georgia, Louisiana agus Texas, i réigiún theas na Stát Aontaithe, a raibh a ngeilleagar den chuid is mó ag brath ar thalmhaíocht, go háirithe cadás agus córas plandála a raibh saothair sclábhaithe dubha ag teastáil uaidh.
Leathnaigh an Rialtas Comhdhála a údarás thar chríoch 1,995,392 km2 agus daonra 9,103,332 áitritheoir, a raibh 3,521,110 díobh ina sclábhaithe, de réir daonáirimh 1860.
Leis an gciontú go raibh ardcheannas bán agus institiúid na sclábhaíochta faoi bhagairt ag iarrthóir uachtaránachta na Poblachta Abraham Lincoln - iarrthóir ar oifig i dtoghchán na Samhna 1860 - a bhí ag rith ar chlár a bhí i gcoinne leathnú na sclábhaíochta i gcríocha an iarthair, dhearbhaigh an Chónaidhm a scaradh ó na Stáit Aontaithe; tugadh an tAontas ar na stáit eile le linn an chogaidh chathartha a lean.
Sa rud ar a tugadh “Óráid Cornerstone” ina dhiaidh sin, dhearbhaigh Leas-Uachtarán an Chónaidhm Alexander Stephens gurb é “bunchloch” an Rialtais nua agus ar luigh sé air, “an fhírinne mhór nach bhfuil an fear dubh cothrom leis an bhfear bán, is é an sclábhaíocht seo, atá faoi réir cine níos fearr, a riocht nádúrtha agus gnáth. Is é ár Rialtas nua an chéad cheann, i stair an domhain, atá bunaithe ar an bhfírinne mhór fhisiciúil, fhealsúnachta agus mhorálta seo ».
Níos déanaí, ghlac An Chónaidhm le Missouri agus Kentucky, cé nár dhearbhaigh siad scaradh go hoifigiúil ná nach raibh siad á rialú den chuid is mó ag fórsaí na Comhdhála; Rinne fórsaí na Comhdhála iarracht, ach díbríodh as iad. Dhiúltaigh Rialtas na Stát Aontaithe (an tAontas) éilimh an deighilte, agus iad á mheas neamhdhlisteanach.
Cuireadh tús leis an gcogadh an 12 Aibreán, 1861, nuair a rinne na Comhdhála ionsaí ar Fort Sumter, dún de chuid an Aontais i gcalafort Charleston, Carolina Theas.
Níor aithin aon rialtas eachtrach an Chónaidhm go hoifigiúil mar thír, 6 7 cé gur dheonaigh an Ríocht Aontaithe agus an Fhrainc stádas suntasach di, ag ligean do ghníomhairí Comhdhála conradh a dhéanamh le cuideachtaí príobháideacha le haghaidh arm agus soláthairtí eile.
Go luath i 1865, tar éis ceithre bliana de throid trom a d’fhág go raibh idir sé chéad agus fiche míle agus ocht gcéad míle bás míleata, ghéill fórsaí na Comhdhála. Ní raibh aon deireadh oifigiúil leis an gcogadh: b’éigean do bheagnach gach fórsa Comhdhála géilleadh nó scor d’aon ghnó faoi dheireadh 1865, agus faoin am sin bhí deacrachtaí móra ag daonchumhacht agus acmhainní an Chónaidhm a bhí ag dul i laghad. Jefferson Davis, uachtarán Stáit na Comhdhála Meiriceá le linn an chogaidh chathartha, ag caoineadh go raibh an Chónaidhm "imithe."
Dùn Phris (contae)
Contae de chuid na hAlban is ea Dùn Phris.
Philip Fitzgibbon
Ba scoláire agus scríbhneoir Éireannach é Philip Fitzgibbon. Rugadh an Giobúnach sna 1710í agus meastar gur chaith sé formhór a shaoil i gContae Loch Garman. Bhunaigh sé scoil i gCill Chainnigh sa bhliain 1786. Fuair sé bás i mí an Mhárta 1792. Bhí clú agus cáíl air mar mhatamaiticeoir agus mar scoláire Gaeilge.
Caisleán Carraig Ruacháin
Is caisleán suite i gContae Chorcaí é Caisleán Carraig Ruacháin.
Caisleán Bhaile an Chollaigh
clé|250px|mion|Caisleán Bhaile an Chollaigh Is caisleán suite i gContae Chorcaí é Caisleán Bhaile an Chollaigh.
Yell
Is oileán in Oileáin Shealtainn é Yell (Ioruais: Jala, Béarla: Yell). Tá sé gar do Unst agus Fetlar. Sa bhliain 2011, bhí 966 duine ina gcónaí ar an oileán.
Tá teach solais ar Bagi Stack i Yell.
Músaem Chultúir na bhFilistíneach
Is músaem seandálaíochta in Aisdeod, Iosrael, é Ard-Mhúsaem Chultúir na bhFilistíneach (Eabhrais: המוזיאון לתרבות הפלשתים ע"ש קורין ממן - The Corinne Mamane Museum of Philistine Culture). Déantar iniúchadh ann ar chultúr na bhFilistíneach, a bhí ina gcónaí i gceantar na cathrach. Is é an t-aon mhúsaem ar fud an domhain atá dírithe ar an gcultúr úd. Ba é an chéad mhúsaem a osclaíodh in Aisdeod, i 1990.
Ahmadach
Is gluaiseacht de chuid an Ioslam í an Pobal Moslamach Ahmadach (Ahmadiyya i mBéarla). Bhunaigh Mīrzā Gulām Ahmad an ghluaiseacht Ahmadach.
Patrick Fogarty
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Fogarty ( - 2 Bealtaine 1947). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Bobóilinc
Is éan é an bobóilinc. Is baill d'fhine na Icteridae iad.
Móinfhéar
Is planda é an móinfhéar.
Chingford
Is baile é Chingford atá suite sa bhuirg Waltham Forest, Londain Thoir.
Caisleán Uí Dhonnabháin
Is caisleán suite i gContae Chorcaí é Caisleán Uí Dhonnabháin.
Learpholl
Is cathair mhór í Learpholl, nó Liverpool, in iarthuaisceart Shasana, suite ar abhainn an Mersey. Is port tábhachtach í ar Mhuir Éireann.
Tá cáil idirnáisiúnta ar Learpholl mar bhaile dhúchais an bhanna rac-cheol The Beatles, agus dhá fhoireann sacair - Liverpool Football Club agus Everton Football Club. Is í Learpholl a bhí mar Phríomhchathair Chultúrtha na hEorpa i mbliain 2008.
Sa Bhéarla, tugtar scouse ar chanúint Learphoill, agus "scouser" ar dhuine de mhuintir na háite. Timpeall 1,360,000 duine a bhí ina gcónaí i gcomharsanacht na cathrach sa bhliain 2006. clé|mion|Knowledge Quarter
Stair
Glactar leis go coitianta gur bunaíodh an chathair ar 28 Lúnasa 1207 nuair a bhronn an rí John cairt ar Learpholl, a thug aitheantas oifigiúil don áit mar bhuirg. Bhunaigh an Rí John an baile mór mar ionad le hionsaí a dhéanamh ar Éirinn.
Sráidbhaile beag gan tábhacht ar abhainn an Mersey ab ea Learpholl go dtí 1207. Bhí Chester, atá 20 míle ó dheas ar abhainn an Dee, ar an phort ba thábhachtaí sa réigiún. Ach bhí an Rí John ag iarraidh an Pháil a leathnú amach, agus mar sin bhí port daingean de dhíth air le lónta a chur chuig a fhórsaí in Éirinn. Bhí Milford Haven oscailte d’ionsaithe ó na Breatnaigh, agus bhí deacrachtaí polaitiúla ag baint le Chester. Mar sin, thóg sé Caiseal Learphoill, nach bhfuil ann níos mó ach a bhí suite san áit ina bhfuil Castle Street i lár na cathrach anois.
D’fhás an baile go mall; bhí tráchtáil sheasta le hÉirinn i gceist ar dtús. Cinnte cuireadh saighdiúirí go hÉirinn ón chalafort ach ba bheag tábhacht a bhí leis an chathair go ceann na mblianta fada. Ní raibh ach timpeall 500 duine i Learpholl i lár an 16ú haois.
Timpeall céad go leith bliain ina dhiaidh sin, sna 1600idí, a thosaigh an chathair ag fás, nuair a rinneadh paróiste as Learpholl le hAcht Parlaiminte.
Bhí an daoirse ar an ghnó ba mhó sa chathair san 18ú haois. I ndiaidh don rialtas cosc a chur uirthi sa bhliain 1807, ba é an cadás an tráchtearra ba bhrabúsaí don chathair sa 19ú haois.
Faoi thús an 19ú haois bhí 40% de thrádáil an domhain ag dul trí Learpholl. Ba le linn an 19ú haois a tógadh foirgnimh mhóra na cathrach. left|thumb|Cathair Learpholl ón Mersey clé|mion Lean fás Learphoill sa 20ú haois agus í ag mealladh inimirceach chuici as tíortha na hEorpa, Iodálaigh, Breathnaigh, Albanaigh agus Éireannaigh go háirithe.