cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vladimir Nabokov
Teanga
Bhí Béarla agus Fraincis aige óna chéad óige, nó cosúil lena lán uaisle Rúiseacha san am tógadh go hilteangach é. San am chéanna is léir gur Béarla seanfhaiseanta ardliteartha a bhí aige riamh, agus is léir do léitheoirí a chuid saothar nár tógadh in aon tír Bhéarla é.mion|Dealbh Vladimir Nabokov|alt=|clé|233x233px
Feithideolaíocht
Bhí Nabokov ina fheithideolaí, agus d'aithin agus d'ainmnigh sé cúpla speiceas nua d'fheileacáin. Bhí sé ina thacsanomaí (is é sin, ina aicmitheoir speiceas nua), ach ní raibh tuiscint ródhomhain aige ar an mbitheolaíocht - a mhalairt ar fad níor chreid sé sna géinte ná i dteoiricí nua-aoiseacha na hoidhreachtúlachta.
Osmairidiam
Cóimhiotal oismiam (Os) agus níos lú ná 35% iridiam (Ir), a tharlaíonn go nádúrtha. Faightear le mianaigh platanaim (Pt) é.
Cheddar Gorge
Cainneon suite in Somerset, Sasana is ea Cheddar Gorge.
Broderick Crawford
B'aisteoir Meiriceánach é William Broderick Crawford (9 Nollaig, 1911 – 26 Aibreán, 1986). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna gradaim Academy i 1950. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna gradaim Golden Globe i 1950.
Contae Banks, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Banks atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 18,395 duine ann. Is é Homer a phríomhbhaile contae.
Burnhope Seat
Is móinteán i Sasana í Burnhope Seat, atá suite i gContae Durham.
Caisleán Dunster
Is caisleán suite i Somerset é Caisleán Dunster.
Abhainn Tees
deas|250px|thumb|Abhainn Tees Is abhainn suite i gContae Durham í Abhainn Tees.
Abraham Ortelius
mion|Typus Orbis Terrarum, ceann de na léarscáileanna is luaithe de chuid Ortelius Cairtghrafaí a rugadh in Antuairp na hOllainne ab ea Abraham Ortels Ortelius (14 Aibreán 1527 – 28 Meitheamh 1598). D'fhoilsigh sé an chéad atlas, Teatrum Orbis Terrarum (Amharclann an Domhain), sa bhliain 1570. Thiomnaigh Ortelius an t-atlas do rí na Spáinne, a rinne cartagrafaí ríoga de mar chúiteamh. San oifig sin bhí teacht ag Ortelius ar a lán eolais ó thaiscéalaithe Spáinneacha sna cartlanna ríoga sa tír sin.
The Voice (séasúr 14 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice. Thosaigh an ceathrú sraith déag ar an 26 Feabhra, 2018 agus chríochnaigh sé ar an 22 Bealtaine, 2018.
Ba iad Adam Levine, Blake Shelton, Kelly Clarkson agus Alicia Keys na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Brynn Cartelli an tsraith agus tháinig Britton Buchanan sa dara háit.
Cuasphlána
deas|250px|thumb|Cuasphlána Is uirlis chumhachta le gearrthóir múnlaithe, úsáide i siúinéireacht é cuasphlána.
Stockton-on-Tees
Is baile suite i gContae Durham é Stockton-on-Tees. Bhí 83,490 duine ina gcónaí i tStockton-on-Tees i 2009.
Daoine
Thomas Sheraton, Caibinéadaire
GOAL
mion|clé|Cabhair dhaonnúil Is cumann carthanachta idirnáisiúnta é GOAL (nó Cúl as Gaeilge), a bunaíodh sa bhliain 1977. Tá a cheanncheathrú i mBaile Átha Cliath. Is é John O'Shea, iaririseoir spóirt, bunaitheoir agus príomhfheidhmeannach na heagraíochta. Tá GOAL ag obair i 12 tíortha faoi láthair, le chuid maith dá obair san Afraic.
Contae Barrow, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Barrow atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 69,367 duine ann. Is é Winder a phríomhbhaile contae.
Contae Baldwin, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Baldwin atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 46,337 duine ann. Is é Milledgeville a phríomhbhaile contae.
Maolra Seoighe
Ar an 17 Lúnasa 1882 a tharla an t-uafás ar a dtugtar Dúnmharuithe Mhám Trasna. Ceantar Gaeltacht a é Mám Trasna atá suite ar bhruach Locha Measca ar an teorainn idir Gaillimh agus Maigh Eo. Maraíodh cúigear ar fad: Seán Seoighe, a bhean Bríd, a iníon Peigí agus a mháthair Mairéad. Gortaíodh a mhac, Micheál, go dona agus bhásaigh seisean an lá ina dhiaidh sin de thoradh na ngortuithe. Gortaíodh mac óg eile, Pádraig (Patsy), ach tháinig seisean slán. Bhí mac eile de chuid an tí, Máirtín, ar fostú ag teaghlach ar an bhFairche agus bhí sé as baile oíche an tsléachta.
Níl aon aontú ar an gcúis a bhí leis an marú agus luaitear teoiricí éagsúla. Mhaígh na húdaráis go raibh Seán Seoighe ina chisteoir ar cheann de na cumainn rúnda áitiúla, lucht Ribíní/Fíníní, a bhí ag cur in aghaidh na dtiarnaí talún ag an am, agus dúradh gur mar dhíoltas a ionsaíodh a theaghlach nuair a chúbláil sé airgead de chuid an chumainn. Bhí teoiric láidir eile ann gur nós le Seán Seoighe a bheith ag goid chaoirigh na gcomharsan ó na cnoic agus gurbh é sin príomhchúis an ionsaithe. Bhí tuilleadh a mheas gurbh í a mháthair, Mairéad, an phríomhsprioc mar gur ceapadh gur sceith sí eolas leis na húdaráis faoin láthair i Loch Measca inar caitheadh coirp beirt bhall foirne le tiarna talún a chuaigh ar iarraidh tamall roimhe sin. Agus bhíodar ann a chreid gur bhain na dúnmharuithe leis an iomarca cairdis a bheith idir iníon an tí, Peigí, a bhí ina déagóir, agus duine den RIC - caidreamh nach raibh inghlactha ag an am.
Deichniúr cúisithe
Ciontaíodh an chéad triúr a cuireadh ar a dtriail - Pádraig Seoighe, "Pádraig Shéamuis" Ó Cathasaigh agus Maolra Seoighe -agus gearradh pionóis an bháis orthu. Bheartaigh an cúigear eile a bhí le cur ar a dtriail ar chomhairle ón sagart, an tAth. Micheál Mac Aoidh ón bhFairche, gur cheart dóibh pléadáil go raibh siad ciontach leis an gcrochadóir a sheachaint. Daoradh chun báis iad ach shocraigh Fear Ionaid na Banríona in Éirinn, an tIarla Spenser, go malartófaí sin ar phríosún saoil. Tuairiscíodh gur theastaigh ón mBanríon Victoria féin go gcrochfaí an t-ochtar.
Tugadh an triúr a bhí le crochadh ar ais go Gaillimh chuig an bpríosún a bhí ansin ag an am - san áit a bhfuil Ardeaglais na Gaillimhe anois. Go gairid sular crochadh iad d'admháil beirt acu, ina nduine agus ina nduine, i ráitis scríofa go raibh siad ciontach as na dúnmharuithe ach go raibh Maolra Seoighe neamhchiontach. Níor leor seo don Iarla Spenser leis an gcrochadh a chur ar athló nó a stopadh. Dhearbhaigh sé i dteileagram chuig gobharnóir an phríosúin; "The law must take its course".
Crochadh
Crochadh an triúr le chéile maidin an 15 Nollaig 1882 agus cuireadh a gcuid corp ar thalamh an phríosúin san áit a bhfuil carrchlós na hArdeaglaise anois.
Ar a bhealach chun a chrochta an mhaidin sin tuairiscíodh go ndúirt Maolra Seoighe: "Feicfidh mé Iosa Críost ar ball beag - crochadh eisean san éagóir chomh maith. ...Ara, tá mé ag imeacht...Go bhfóire Dia ar mo bhean agus a cúigear dílleachtaí."
Tuairiscíodh nach ndearna an crochadóir, William Marwood, a chuid oibre go críochnúil, gur tachtadh Maolra Seoighe agus gur shaothraigh sé an bás go mall agus go pianmhar.
Aistharraingt agus feachtasaíocht
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Maam_Cross_Lough_Maamwee_geograph-3178854-by-Ben-Brooksbank.jpg|mion|Maam Cross agus na sléibhte Dhá bhliain ina dhiaidh sin tháinig duine den bheirt bhrathadóirí a thug fianaise in aghaidh Mhaolra Seoighe i láthair an phobail agus i láthair Ardeaspag Thuama, an Dr Mac an Mhílidh agus é ag cur ógánaigh an cheantair faoina láimh ag Séipéal Thuar Mhic Eadaigh agus mhionnaigh sé gur fianaise bhréige a bhí tugtha faoi mhóid aige; ní raibh aon bhunús lena fhianaise sa chúirt go raibh baint ag Maolra Seoighe leis na dúnmharuithe.
Dhiúltaigh údaráis na Breataine don fhiosrúchán iomlán faoin gcás a bhí éilithe ag Ardeaspag Thuama, ag iriseoirí agus ag polaiteoirí go leor, Charles Stewart Parnell ina measc.
Tháinig tuilleadh eolais chun cinn faoin gcás in imeacht na mblianta. Ba chosúil gur coinníodh siar ón gcúirt agus ó dhlíodóirí cosanta na bhfear fianaise a chabhródh le neamhchiontacht cuid acu a chruthú. Tháinig líomhaintí chun cinn go ndearna na húdaráis gach iarracht líon na gCaitliceach a theorannú a bheadh ar na giúiréithe a rinne breithiúnais sna cásanna. Tuigeadh go ndearna neamhaird den fhianaise i nGaeilge agus gur beag di a aistríodh go Béarla sa chúirt. Póilín a bhí i mbun an chúraim le caint na bhfear a aistriú go Béarla. Mhéadaigh an fhianaise go raibh iomrall ceartais i gceist ach níor géilleadh d'fhiosrúchán iomlán.
Glacadh go forleathan leis go raibh duine amháin den chúigear a bhí i bpríosún ciontach as a bheith páirteach sna dúnmharuithe (i dteannta na beirte a crochadh) ach glacadh leis go raibh an ceathrar eile chomh neamhchiontach céanna le Maolra Seoighe. Creideadh freisin go raibh triúr eile a bhí páirteach sna dúnmharuithe nár cúisíodh riamh, ina measc an duine a phleanáil agus a threoraigh iad.
Maamtrasna Alliance
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Swallow_Hole,_Castle_Bay,_Lough_Mask_-_geograph.org.uk_-_178933.jpg|mion|[[Loch Measca]] Pléadh cás Mhám Trasna ar fud na tíre seo agus i meáin an domhain mhóir. Bhí díospóireachtaí fada faoi i dTeach na Parlaiminte in Westminster - díospóireacht amháin a mhair ceithre lá agus a raibh ainmneacha móra i stair na polaitíochta páirteach inti. Diúltaíodh d'fhiosrúchán poiblí ar an gcás agus d'fhág sin go raibh sé ar cheann amháin de na cúiseanna gur thit Rialtas Liobrálach William Gladstone in 1885 nuair a thacaigh na teachtaí Éireannacha faoi cheannas Charles Stewart Parnell leis na Tóraithe faoi cheannas Randolph Churchill. An "Maamtrasna Alliance" a tugadh ar an gcomhghuaillíocht sin.
Cailleadh sa phríosún beirt den chúigear a ciontaíodh sa choir agus chaith an triúr eile, beirt deartháireacha agus nia Mhaolra Seoighe, scór bliain i ngéibheann. Rinne a gcuid mná céile impí ar Fhear Ionaid na Banríona, an Tiarna Dudley, agus a bhean chéile le linn cuairte ar Chonamara iad a shaoradh. Nuair a scaoileadh amach sna laethanta ina dhiaidh sin iad, ar an 24 Deireadh Fómhair 1902, cuireadh ar thraein as Baile Átha Cliath go Baile an Róba iad agus shiúil siad na 18 míle as sin i ndorchadas na hoíche agus sa bháisteach abhaile go Ceapach an Creiche faoi scáth Mhám Trasna.
Comóradh
Bhí comóradh ar a bhás i nGaillimh ar an 15 Nollaig 2012 eagraithe ag An Coimisinéir Teanga. Bhí Uachtarán na hÉireann i láthair. Aifreann san Ard Eaglais - atá tógtha ar shuíomh Phríosúin na Gaillimhe inar crochadh Maolra Seoighe. mion|160x160px
Leabhair foilsithe
Seoladh leabhar nua ar an eachtra seo ar an 19ú Lá Bealtaine 2016 i dTeach Cúirte Sráid na Faiche, i mBaile Átha Cliath. Ba istigh sa gcúirt sin a daoradh Maolra Seoighe agus na daoine eile chun bháis sa bhliain 1882. Sé Seán Ó Cuirreáin, iar Choimisinéir Teanga na hÉireann údar an leabhair, "Éagóir - Maolra Seoighe agus dúnmharuithe Mhám Trasna" agus tá sé foilsithe ag Cois Life. Insint úrnua í seo ar iomlán an scéil le pictiúir stairiúla agus taifid oifigiúla nár foilsíodh cheana i bhfoirm leabhair.
Contae Bartow, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Bartow atá suite i stát Georgia. Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit. Sa bhliain 2010, bhí daonra 100,157 duine ann. Is é Cartersville a phríomhbhaile contae.
Exmoor
deas|250px|thumb|Exmoor Is móinteán suite i Somerset é Exmoor.
Trombóis
Cruthú téachtán fola taobh istigh d'fhuileadán de bharr bac codánach nó iomlán. An chéad chéim a tharlaíonn is ea cruthú na próitéine fibrin ón réamhtheachtaire intuaslagtha fibrinigin, Déanann an fibrin mogall ina mbíonn cealla dearga fola is pláitíní gafa, agus déanann sé sin dallán a chuireann stop le rith na fola. Gníomhachtaítear an t-athrú ó fhibrinigin go fibrin trí shraith einsimí, 13 fachtóirí téachta is ian cailciam, a thiomáineann na himoibrithe easa ar aghaidh. Tosaíonn an próiseas casta seo le tadhall na fola le hionad damáiste don fhuileadán nó fíochán, nó le paiste artairiscléaróise. Is féidir le trombóis tarlú taobh istigh d'aon artaire nó féith sa cholainn. Tarlaíonn stróc de bharr trombóise sna hartairí ceirbreacha is ionfharchtadh miócairdiach de bharr trombóise in artairí corónacha sa chroí. Má tharlaíonn trombóis i bhféith, is féidir go mbrisfidh sí saor agus eambólas a dhéanamh.
Contae Ben Hill, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Ben Hill atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 17,634 duine ann. Is é Fitzgerald a phríomhbhaile contae.
Sportverein Austria Salzburg
Club peile atá suite i Salzburg, An Ostair is ea Sportverein Austria Salzburg.
Stair
Bunaíodh an club sa bhliain 2005. Bhunaigh na "Corcairghorm-bána", tacadóirí den seanchlub SV Austria Salzburg a bunaíodh sa bhliain 1933. Ní raibh siad sásta nuair a cheannaigh an comhlacht Red Bull é agus d'athraigh siad an t-ainm an chlub go Red Bull Salzburg sa bhliain 2005.
Bhí an grúpa seo ag iarraidh caomhnú traidisiún an chlub. Dúirt Bhí Red Bull gur club agus foireann nua a bhí i gceist ag briseadh le stair an sean chlub. Ar 7 Deireadh Fómhair d'éirigh leis na Corcairghorm-bána sean ainm an chub, "SV Austria Salzburg" a chlárú chomh maith leis an sean suaitheantas. Bhí orthu foireann nua a chruthú agus cuireadh isteach ar 2. Klasse Nord, an seachtú céim síos i bpeil na hOstaire don shéasúr 2006-07.
D'imir siad an chéad chluiche mar fhoireann nua ar an 29 Iúil, 2006 i gcoinne Lieferinger SV, club sacair eile lonnaithe i Salzburg. Bhuaigh siad le 6-0. Bhuaigh siad an Craobhchomortas an bhliain sin agus ardaíodh an fhoireann chuig1. Klasse Nord. Ar 19 Bealtaine 2008 bhuaigh siad an 1. Klasse Nord agus ardaíodh iad don chúigiú sraith i measc sraithe na hOstaire. An bhliain dár gcion bhuaigh siad 2. Salzburg Landesliga. Mar sin chuir an fhoireann isteach ar 1. Salzburg Landesliga, 'sé sin ceathrú céim i bpeil na hOstaire, don shéasúr 2009/10.
Mamma Mia! Here We Go Again
Is scannán ceolchoiméide/rómánsach Briotanach/Meiriceánach 2018 é 'Mamma Mia! Here We Go Again'.
Hampshire Thoir-Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Hampshire Thoir-Thuaidh. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is é Ranil Jayawardena (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Haemangóma
Siad caoin sna fíocháin fheadánacha, an t-ae is an craiceann, go príomha, is ea hemangioma.
Uaireanta mar phaistí dearga ar an gcraiceann ag an naíonán nuabheirthe de bharr rófhás ribeadán sa bhroinn.
Inis Glas
Is baile beag ar imeall thuaisceart Bhéal Feirste i dTuaisceart Éireann í Inis Glas (ón Bhéarla Greenisland) atá lo seacht míle soir ó thuaidh ó lár na cathrach agus trí mhíle de shiúl na gcos ó Charraig Fhearghais. Luíonn sé cois na farraige ar bhruacha thuaidh Loch Lao in oirdheisceart Chontae Aontroma, agus tugadh Inis Glas ar an oileán toisc go bhfuil oileán beag bídeach suite cúpla céad slat soir amach san fharraige.
Lonnaíocht leath-uirbeach atá ann, ar bun Chnoc an Chairn ar a bhfuil Leacht Cuimneacháin Chnoc Each suite (in ómós na bhfear a maraíodh sa Chéad agus sa Dara Cogaí Domhanda arbh as Contae Aontroma dóibh).
Tá dhá limistéar faoi leith sa bhaile, nó Inis Glas Uachtarach agus Inis Glas Íochtarach mar is fearr aithne orthu a scarann an líne traenach (Béal Feirste-Latharna) iad. Tá Bóthar an Stáisiúin a ritheann ón stáisiún anuas go himeall an locha, agus Bóthair an Stáisiúin Uachtarach a théann ón droichead díreach in aice an stáisiúin suas i dtreo Chnoc an Chairn, a fhad leis an Bhóthar Uachtarach (an B90). Is mar sin a scartar pobal an bhaile bhig seo chomh maith ar bhun aicme; muintir an ardaicme thuas (mar aon le Bunscoil Inis Glas) agus cosmhuintir an bhaile thíos, áit a tógadh eastát tithíochta sna 50aidí agus sna 60aidí mar a bhfuil Leabharlann Inis Glas, Ionad Pobail Inis Glas dornán de eaglaisí, sraith siopaí agus Bunscoil Shruthán an Airgid. Ó bhun go bar síneann an baile ón trá ar Loch Lao suas a fhad le bun an chnoic.
Othras dúidéineach
Othras peipteach a tharlaíonn sa dúidéineam.
Hampshire Thiar-Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Hampshire Thiar-Thuaidh. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Kit Malthouse (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
10 (uimhir)
Is é 10 (deich) an uimhir nádúrtha tar éis 9 agus roimh 11.
Glastonbury Tor
Is cnoc i Sasana é Glastonbury Tor, atá suite i Somerset.
Othras gastrach
Othras peipteach a tharlaíonn sa ghoile.
mion|clé
Contae Berrien, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Berrien atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 19,286 duine ann. Is é Nashville a phríomhbhaile contae.
Havant (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Havant. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Alan Mak (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Affenpinscher
mion|Affenpinscher Pór Madra is ea an Affenpinscher.
I Am Not A Dog On A Chain
Is é I Am Not a Dog on a Chain an tríú halbam stiúideo déag leis an amhránaí Sasanach Morrissey, a eisíodh ar an 20 Márta 2020.
Banc eischósta
Is éard atá i gceist le banc eischósta na banc a ghlacann taiscí agus a thugann iasachtaí in airgeadraí eile, seachas airgeadra na tíre ina bhfuil an banc lonnaithe.
Sa bhliain 2017, dúirt na Coimisinéirí Ioncaim in Éirinn go raibh fiosrúchán ar bun chun cáiníocóirí a bhí i mbun imghabháil agus seachaint cánach eischósta a aithint agus chun dul sa tóir orthu. Thosaigh na Coimisinéirí Ioncaim ar iniúchadh a dhéanamh ar chuntais bainc eischósta agus ar shócmhainní eile eischósta sa bhliain 1999.
Henley (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Henley. Cruthaíodh sa bhliain 1885 é. Is é John Howell (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Glastonbury Abbey
Ba mhainistir Beinidicteach suite i Somerset í Glastonbury Abbey.
Folcadáin Rómhánacha Bath
deas|250px|thumb|Na folcadáin Rómhánacha in Bath Is coimpléacs seandálaíochta suite in Bath, Somerset iad Folcadáin Rómhánacha Bath. Folcadáin phoiblí nó thermae ab iad. Thóg na Rómhánaigh teampall ar an suíomh timpeall 70-60. Aquae Sulis ainm an bhaile a d'fhás thart timpeall air. Baineadh úsáid as na folcadáin go dtí am éigean sa 5ú haois.
Contae Bibb, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Bibb atá suite i lár stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 155,547 duine ann. Is é Macon a phríomhbhaile contae. Ainmníodh an contae in onóir an Dr. William Wyatt Bibb, lia agus polaiteoir in Georgia. Is den chine geal é 50% den daonra agus 47+% de shliocht Afracach. mion|clé|300px|Sráid i [[Macon, Georgia|Macon, Contae Bibb]]
Mendip Hills
Is cnoic i Sasana iad Mendip Hills, atá suite i Somerset.
High Force
Is eas suite i gContae Durham é High Force.
Horsham (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Horsham. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Jeremy Quin (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Wace
File Normannach a rugadh ar an oileán Geirsí ab ea Wace (tar éis 1100 - idir 1174 agus 1183), tugtar Guace agus Wistace air leis. Tá áit ar leith i stair litríocht na Fraince ag Wace, agus is de bharr an dá shaothar is tábhachtaí dá chuid - Roman de Brut (Gaeilge: 'Rómáns Bhrut') agus Roman de Rou (Gaeilge: 'Rómáns Rou') - a théann an áit sin dó. Insan 18ú haois, tugtar 'Robert Wace' air, rud a bhí mícheart, agus insan 19ú haois dúradh gurbh fhear de shliocht uasal ab ea é, rud nach raibh fíor ach oiread.
Contae Bleckley, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Bleckley atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 13,063 duine ann. Is é Cochran a phríomhbhaile contae.
Wace
Beatha
Is i gCaen, in iarthuaisceart na Fraince, a chaith Wace a óige, agus is insan áit chéanna a fuair sé a chuid oideachais agus a deineadh cléireach dó. Níos déanaí, do chuaigh sé chuig baile suite insan Île-de-France (Chartres nó Páras) chun leanúint ar aghaidh leis an oideachas. D'fhill sé ar Chaen ina dhiaidh sin, áfach, agus do luigh sé isteach ar an litríocht.
Ina Roman de Rou, deireann Wace gur clerc lisant (Gaeilge: 'cléireach léitheoireachta') atá ann. Tá neart scríte ag daoine léinn fén dtéarma san, toisc go bhfuil an chiall cheart a bhaineann leis caillte againn anois. Meastar, áfach, gur chléireach a léadh nó gur chléireach a mhúineadh ab ea Wace. Tar éis dó an litríocht a roghnú mar shlí bheatha, do scríobh sé dánta liriceacha ar dtús; níl aon cheann desna dánta san fágtha againn sa lá atá inniubh ann. I measc na dtéacsanna a scríobh sé idir 1130 agus 1150, níl ach trí cinn de shaothair againn anois agus naomhsheanchas atá iontu go léir. Insan mbliain 1155, do chríochnaigh Wace an Roman de Brut, croinic fé ríthe na Breataine i bhfoirm véarsaíochta scríte i Sean-Fhraincis.
William O'Sullivan
Ceimicí a rugadh sa Druipseach, Contae Chorcaí ab ea William O'Sullivan (1826?-1890). Rinne sé staidéar le Justus Liebig in Ollscoil Giessen na Gearmáine, agus fuair dochtúireacht sa cheimic (1844). Ionadaí ar Thomas Antisell sa tsaotharlann ceimice i Músaem Tionsclaíochta na hÉireann, agus tháinig sé i gcomharbacht air i 1848. Thairg sé gurbh acmhainn luachmhar an mhóin, agus gurbh fhéidir tionscal a bhunú uirthi, rud nár chreid Robert Kane. Chuir sé toradh taighde eile dá chuid ar fáil sa leabhar The Manufacture of Beet-Root Sugar in Ireland (Déantúsaíocht Siúcra as Biatas in Éirinn, 1851) inar leag síos an cás ceimiceach is an cás eacnamaíoch don tionscal. Dhírigh sé aird ar an bhfuinneamh gan úsáid sna haibhneacha. Moladh láidir eile a rinne sé ná an gá le hoideachas is traenáil phraiticiúil chun tionsclaíocht mharthanach is fostaíocht a chur ar aghaidh. Nuair a d'éirigh Kane as uachtaránacht Choláiste na Banríona, Corcaigh i 1873, ceapadh O'Sullivan i gcomharbacht air.
Wace
Beatha
Insan dtríú chuid den Roman de Rou, deireann Wace gur bhronn Anraí II Shasana tuarastal eaglaise air i gcaibidil Bhayeux agus gur canónach tuarastail atá ann dá bharr. Is cosúil gur mhol an rí an tuarastal san do Wace i ndíol ar an Roman de Brut, nó le Wace a spreagadh chun stair na diúcachta a scríobh fiú. Léiríonn na doiciméid atá againn anois gur idir 1165 agus 1169 a fuair Wace a thuarastal. Deireann sé ag deireadh den Roman de Rou, áfach, ná fuil an rí chomh bronntach leis agus mar a bhíodh agus gur baineadh an tuarastal a bhí aige uaidh.
Níl a fhios againn cathain a fuair Wace bás. Do tharla an rud ba shine a luann Wace insan gcéad chuid den Roman de Rou insan mbliain 1174. Níos faide insan téacs céanna, luann Wace Anraí Óg, mac Anraí II Shasana, agus an fear óg beo fós ag an am dar le Wace. Do fuair Anraí Óg bás insan bliain 1183, rud a chiallaíonn go bhfuair Wace é féin bás idir 1174 agus 1183.
Low Force
Is eas suite i gContae Durham é Low Force.
Haemastáis
mion Cosc spontáineach ar rith fola ó fhuileadán gortaithe is ea haemastáis, ina mbíonn sraith céimeanna comhghaolmhara.
Crapann an fuileadán, rud a laghdaíonn an sreabhadh is an chailliúint fola. Foirmíonn dallán de phláitíní chun an poll i mballa an fhuileadáin a shéalú agus crapadh an fhuileadáin a fhuascailt, rud a laghdaíonn an sreabhadh fola a thuilleadh fós is a thosaíonn téachtadh na fola.
Téachtann an fhuil agus an phróitéin intuaslagtha sa phlasma, fibrinigin, athraithe chuig an bpróitéin dhothuaslagtha fibrin ag sraith imoibrithe einsímeacha. Gabhann an mogall iarmharach na cealla fola chun téachtán a chumadh, rud a neartaíonn an dallán pláitíní.
Má bhíonn éalang ar aon cheann de na próisis chasta seo, féadfaidh mí-ord rith fola a bheith ag duine, cosúil le haemifile.
Miotal alcaile
Is éard atá sna miotail alcaile ná na dúile ceimiceacha litiam (Li), sóidiam (Na), potaisiam (K), rubidium (Rb), caeisiam (Cs), agus frainciam (Fr). In éineacht le hidrigin, is ionann iad agus grúpa 1, atá suite san S-bhloc san tábla peiriadach. Bíonn an leictreon is forimeallaí ag gach miotal alcaile san s-fhithiseán : bíonn airíonna comhchosúla acu mar thoradh ar an gcumraíocht leictreon roinnte seo. Go deimhin, soláthraíonn na miotail alcaile an sampla is fearr de grúptreochtaí na n-ndúl sa tábla peiriadach, le dúile ag taispeáint iompar homalógach a bhíonn ina chomhartha sóirt. Tugtar an fhine litiam ar na dúile seo freisin i ndiaidh a phríomhdhúil.
Is miotail lonracha, boga, an-imoibríocha iad na miotail alcaileacha ag teocht agus brú caighdeánach agus cailleann siad a leictreon is forimeallaí go héasca chun caitian a fhoirmiú le lucht leictreach +1. Is féidir iad uilig a ghearradh go héasca le scian mar gheall ar a mboga, ag nochtadh dromchla lonrach a bhíonn ag smálú go tapa san aer mar gheall ar ocsaídiú ag taise atmaisféarach agus ocsaigin (agus i gcás litiam, nítrigin). Mar gheall ar a n-imoibríocht ard, caithfear iad a stóráil faoi ola chun imoibriú le haer a chosc, agus ní fhaightear iad go nádúrtha ach i salainn agus ní mar mhiotail leo féin riamh. Is é caeisiam, an cúigiú miotail alcaile, an ceann is imoibríche de na miotail go léir. Imoibríonn na miotail alcaile go léir le huisce, agus imoibríonn na miotail alcaile is troime níos beoga ná na cinn is éadroime.
Haema-scagdhealú
Modh saorga is ea haema-scagdhealú, chun fuíollábhair (cosúil le húiré is farasbarr salann) a bhaint as an bhfuil agus cealla na fola is na próitéiní a fhágáil inti. De ghnáth déanann na duáin an obair seo, agus mar sin is próiseas é a úsáidtear i gcás duine le duáin loite nó aicídeacha.
Ar dtús, meaisíní móra casta a bhíodh i gceist nach raibh le fáil ach san ospidéal faoi threoir dochtúra.
Ach tá siad i bhfad níos lú anois, ionas gur féidir iad a shuiteáil i mbaile othair. clé|mion Is é an próiseas haema-scagdhealaithe ná fuil a tharraingt go leanúnach ó fhéith an othair, a chaidéalú trí scannán de cheallafán ar leith, agus ansin a chur ar ais i bhféith an othair.
Idirleathann na móilíní beaga fuílligh trí phóireanna micreascópacha an cheallafáin sa mheaisín, agus fanann móilíní móra is cealla na fola ar an gcéad taobh. Ar an mbealach seo, dealaítear na fuíollábhair ón bhfuil.
Ní mór an próiseas a rith ar feadh 3-4 uair, suas go dtí 3 bhabhta gach seachtain, chun othar a choimeád slán. Uaireanta, cuireann an próiseas seo tús le hanaemacht, agus is gá í seo a chóireáil le heiritreapóitin.
Uaimh Wookey Hole
clé|250px|mion|Uaimh Wookey Hole Is pluais suite i Somerset é Uaimh Wookey Hole.
Trombóis dhomhainfhéitheach
Téachtán fola i bhféitheacha doimhne na gcos is ea trombóis dhomhainfhéitheach. Ní bhíonn sí marfach inti féin, ach má ghluaiseann an trombóis suas chuig an gcroí, féadfaidh sí cuid d'artaire corónach a chosc agus taom marfach croí a thosú. Féadfaidh sí dul isteach in artaire inchinne chun tús a chur le stróc.
Féadfaidh sí dul isteach in artaire sna scamhóga chun a n-éifeacht a laghdú agus tús a chur le taom croí.
Meastar go n-éascaíonn eitiltí fada ar eitleán an téachtadh is bun leis. Ní haon chabhair go mbíonn paisinéir fáiscthe róghar don suíochán os a chomhair amach is na cosa gan bogadh ar feadh i bhfad, go mór mór má thiteann sé ina chodladh. clé|mion Bíonn an t-aer sa chábán tirim, rud a bhaineann uisce, mar allas is gal san anáil, as an gcolainn, a thiubhaíonn an fhuil, agus a éascaíonn an téachtadh fola freisin. Go minic ní bhíonn an gnáthchodán ocsaigine san aer céanna, agus ní maith é sin ach an oiread.
Déanann ól alcóil an scéal níos measa fós. Is fearr má bhogann an paisinéir a chosa ó am go chéile, nó má shiúlann sé mórthimpeall an chábáin anois is arís. Cabhraíonn dáileog bheag aspairín sa ghnó cosanta seo, agus uisce úr a ól.
Mickle Fell
Is sliabh i Sasana í Mickle Fell, atá suite i gContae Durham.
Haematúire
Cur fola sa bhfual is ea haematúire. Má bhíonn sí géar bíonn an fhual dearg, ach muna mbíonn is féidir é a bhrath le tástáil cheimiceach ar an bhfual nó scrúdú micreascópach.
Is comhartha í ar ghalar áit éigin sa chonair fuail (na duáin san áireamh), ionfhabhtú, nó clocha fuail.
Inis Iocht (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Inis Iocht. Cruthaíodh sa bhliain 1832 é. Is é Bob Seely (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Elisha Graves Otis
Tionscnóir agus aireagóir Meiriceánach, a rugadh i Halifax, Vermont ab ea Elisha Graves Otis (1811-1861). Bhunaigh sé an Otis Elevator Company. Dhear sé agus shuiteáil sé an chéad ardaitheoir le coscán uathoibríoch a chuireann cosc ar ardaitheoirí titim má theipeann ar an gcábla ardaithe. D'éascaigh sé sin an bealach d'fhorbairt an ilstórais. D'éascaigh sin an bealach d'fhorbairt an ilstóraigh.
Contae Brantley, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Brantley atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 35,251 duine ann. Is é Nahunta a phríomhbhaile contae.
Othras peipteach
Aimhréidh is féidir leis tarlú is ea cur fola trom, nó bréifin a fhéadfaidh tús a chur le peireatóiníteas.
Wycombe (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Wycombe. Cruthaíodh sa bhliain 1885 é. Is é Steve Baker (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Othras peipteach
I gcuid mhaith cásanna bíonn baint ag coilíniú na conaire stéigí uachtaraí ag an mbaictéar Helicobacter pylori leis.
Contae Bryan, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Bryan atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 30,233 duine ann. Is é Pembroke a phríomhbhaile contae.
Derek Parfit
Fealsamh Briotanach ab ea Derek Antony Parfit, FBA (11 Nollaig 1942 – 1 Eanáir 2017) Rinne sé sainstaidéar ar an bhféiniúlacht phearsanta, réasúnacht, agus eitic. Áirítear é go forleathan mar dhuine de na fealsaimh mhóráltachta ba mhó tábhachta agus tionchair san 20ú haois dhéanach agus san 21ú haois luath.
Rugadh Parfit in Chengdu sa tSín, mar a raibh a thuismitheoirí ag obair mar dhochtúirí leighis. Oileadh Parfit i gColáiste Eton in Ollscoil Oxford agus theagasc sé in All Soul's College in Oxford.
Pacáiste ríomhaire
Ríomhchlár nó grúpa ríomhchlár a dhíoltar mar phacáiste chun feidhmeanna ar leith a chur i gcrích. Mar shampla, i bpacáiste cuntasaíochta bheadh gnáthaimh is áirimh atá riachtanach chun cuntais a anailísiú, a ullmhú is a léiriú.
Caisleán Durham
Is caisleán suite i gContae Durham é Caisleán Durham.
Contae Brooks, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Brooks atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 16,243 duine ann. Is é Quitman a phríomhbhaile contae.
Ard-Eaglais Durham
clé|250px|mion|Ard-Eaglais Durham Is ard-eaglais Anglacánach suite i gContae Durham í Ard-Eaglais Durham. Tógadh é idir 1093 agus 1133.
Lewes (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Wycombe. Cruthaíodh sa bhliain 1295 é. Is í Maria Caulfield (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Contae Bulloch, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Bulloch atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 70,217 duine ann. Is é Statesboro a phríomhbhaile contae.
Caisleán Lambton
Is caisleán suite i gContae Durham é Caisleán Lambton.
Ardeaglais Lichfield
Is ardeaglais Anglacánach suite i Staffordshire í Ardeaglais Lichfield.
Eaglais Escomb
Is eaglais Angla-Shacsanach suite i gContae Durham í Eaglais Escomb.
Maidenhead (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Maidenhead. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is í an Príomh-Aire Theresa May (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Pacáiste Staitistiúil do na hEolaíochtaí Sóisialta
Pacáiste bogearraí do ríomhairí móra is pearsanta chun anailísí iomadúla staitistiúla a dhéanamh ar thacair mhóra sonraí (SPSS).
Cat Aibisíneach
Is pór cat é an cat Aibisíneach.
Contae Burke, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Burke atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 23,316 duine ann. Is é Waynesboro a phríomhbhaile contae.
Croxden Abbey
clé|250px|mion|Croxden Abbey B'abtheach Cistéirseach suite i Staffordshire é Croxden Abbey.
Lego
Is sraith de bhréagáin thógála a bhfuil gnaoi an phobail air é Lego (tá trádmharc ar LEGO le litreacha móra) a tháirgeann The Lego Group, comhlacht príobháideach atá lonnaithe in Billund na Danmhairge. Tá sé bunaithe ar bhrící beaga daite den chuid is mó. Is as stiréin bhútaidhé-éine aicrilinítríle atá na brící déanta. Cruthaítear 19 billiún bríce sa bhliain, nó thart ar 36,000 bríce gach nóiméad agus cruthaíodh breis is 400 billiún bríce ón mbliain 1958 i leith. Tá réimse leathan de rudaí ar féidir a thógáil le brící Lego; tá 915 milliún bealach ann le 6 bhríce Lego a chur lena chéile.
Cúlra an chomhlachta
Is ó leg godt na Danmhairgise a thagann an focal Lego, spraoi go maith a chiallaíonn sé. Ba shiúnéir Danmhairgeach é Ole Kirk Christiansen a thosaigh an comhlacht sa bhliain 1932 agus dhéantaí bréagáin adhmaid ar dtús. Is sa bhliain 1949 a thosaigh an comhlacht ag cur brící tógála ar fáil agus tá sé ag dul ó neart go neart ó shin. Tuigtear go bhfuil suas le 62 bríce ann in aghaidh gach duine ar an domhan seo.
Bhí deacrachtaí gnó ag Lego ag tús na mílaoise seo is ní raibh brabús á dhéanamh acu. D'imigh paitinn na mbrící ó mhaith agus bhí cead ag comhlachtaí ar nós Megablocks agus eile brící atá inúsáidte le brící Lego féin a chruthú. Tar éis do Lego díriú ar fhoirne speisialta do dhomhan Harry Potter agus Star Wars is nascadh le cluichí ríomhaireachta is mar sin de tháinig athrú ar chúrsaí. Locht a fhaightear orthu ná go bhfuil an costas ard go maith. Cuid den fáth go bhfuil costas chomh hard sin ar Lego, dar leis an gcomhlacht, ná go bhfuil siad fíorthiomanta táirge ar ardchaighdeán a chur ar fáil.
Legoland
Tá páirceanna siamsaíochta ann darbh ainm Legoland le rollchostóirí is olldealbha déanta as Lego. Bíonn ceardlanna ar fáil iontu chomh maith. Tá sé cinn suite ar fud an domhain.
Mindstorms
Is é Mindstorms an pacáiste aonair is mó díol riamh ag an gcomhlacht agus is iomaí comórtas innealtóireachta is deartha do leithéidí NASA a bhaineann úsáid as na brící cliste seo. Is bealach atá ann le gluaiseacht a chur faoi Lego agus ríomhchláru a dhéanamh ar róbait Lego.
Eolas eile
Tá scannáin, is cláir theilfíse bunaithe ar Lego ann. Táthar ann a dhéanann ealaín as na brící, dealbha móra nó radharcanna atá lomlán le mionsonraí. Tá leagan den Bhíobla curtha i láthair trí Lego ann. Cuireann roinnt den nuálaíocht seo agus na mionpháirteanna speisialaithe ach go háirithe as do chuid de lucht leanúna Lego.
Wayne Thiebaud
Meiriceánach is ea Wayne Thiebaud (fuaimnítear Thiebaud ar bhealach na Fraincise, .i. tí-BÓ) a rugadh ar 15 Samhain 1920 agus a aithnítear as a chuid shaothar, a dhéanann íomhánna ildaite de rudaí coitianta mar choirceoga uachtair reoite, chístí, agus phéintchannaí, chomh maith le tírdhreacha agus daoine. Áirítear é mar bhall de ghluaiseacht na pop-ealaíne mar gheall ar a spéis in ábhar ón ollchultúr agus cé go raibh a chuid luathshaothar sna 1950idí agus 60idí beagán chun tosaí ar shaothair na bpop-ealaíontóirí clasaiceacha. Cuireann Thiebaud an phéint ar an gcanbhás go tiubh agus úsáideann sé dathanna áibhéalacha; beagnach i gcónaí, bíonn na scáthanna geal glan mar a bhíonn siad i bhfógraí trádálacha.
A luathshaol
Rugadh Thiebaud i Mesa, Arizona do thuismitheoirí Mormannacha. Nuair a bhí sé leathbhliain d'aois chuir siad fúthu i Long Beach, California. Chaith sé tamall ag obair i stiúideo de chuid Walt Disney Pictures ag déanamh scannán ghearr.
An Teochrios
deas|250px|thumb|An Treochris Reigiún aeráideach mórthimpeall an mheánchiorcail is ea An Treochris (malairt leagan:Na Trópaicí). Síneann an réigiún ó Thrópaic an Phortáin (23.5° ó thuaidh) go Trópaic an Ghabhair (23.5° ó dheas). Ag grianstad an tsamhraidh bíonn an Ghrian díreach os cionn na trópaice thuaidh, ag dul isteach faoi chomhartha stoidiacach an Phortáin. Mar an gcéanna maidir leis an trópaic theas ag grianstad an tsamhraidh ó dheas (is an gheimhridh ó thuaidh). Go ginearálta bíonn an teocht ard sa chrios seo, thar 20 °C ar an meán. Sna trópaicí taise, bíonn báisteach bhliantúil níos mó ná 2,000 mm, sa mhí is tirime chomh beag le 50 mm. Foraoisí báistí an fásra is coitinne iontu. Sna trópaicí fliucha/tirime bíonn níos mó séasúrachais ann, báisteach mheánach níos mó ná 1,000 mm sa bhliain agus thar 50 mm sa mhí ar feadh 5 mhí ar a laghad. Is é an sabhána an gnáthfhásra sna réigiúin seo.
Fruithurst, Alabama
Is baile i gContae Cleburne, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é Fruithurst. Bhí 280 duine ina gcónaí sa bhaile sa bhliain 2016.
Contae Butts, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Butts atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 23,655 duine ann. Is é Jackson a phríomhbhaile contae.
Edwardsville, Alabama
Is baile i gContae Cleburne, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é Edwardsville. Bhí 202 duine a bheith ina gcónaí sa bhaile sa bhliain 2016.
Alexei Popyrin
\Is imreoir leadóige gairmiúla as An Astráil é Alexei Popyrin. Rugadh é ar an 5 Lúnasa 1999.
Kinver Edge
Is fraochmhá suite i Staffordshire í Kinver Edge.
Cat Peirseach
mion|clé|Cat Peirseach Is pór cait é an cat Peirseach. Tugtar Shirazi Cat orthu san Iaráin.
Dovedale
deas|250px|thumb|Dovedale Is gleann suite i Staffordshire é Dovedale.
Hailít
Foirm mhianrach de chlóiríd sóidiam, NaCl. Tugtar clochshalann uirthi freisin.
Cat Burmach
Is pór cat é an cat Burmach.
Trosc Murray
Iasc mór uisce úir a fhaightear in aibhneacha is locha na hAstráile. Suas le 1.8 m ar fhad, an cholainn téagartha le ceann mór is gialla láidre, dúghlas breactha le gorm. Iasc maith spóirt.
Longovicium
Is dúnfort Rómhánach suite i gContae Durham é Longovicium.
Contae Calhoun, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Calhoun atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 6,694 duine ann. Is é Morgan a phríomhbhaile contae.
Prióireacht Finchale
clé|250px|mion|Prióireacht Finchale Ba phrióireacht Beinidicteach suite i gContae Durham í Prióireacht Finchale.
Trópastad
An teorainn idir an trópaisféar is an strataisféar, an dá chiseal is lú d'atmaisféar an Domhain. Tarlaíonn an trópastad ag an airde a dtosaíonn an teocht, a bhí ag laghdú de réir na hairde ar dtús, ag fanacht tairiseach agus ansin ag méadú leis an airde. Is é an ciseal ózóin os a chionn is bun go príomha leis an inbhéartú teochta sa trópastad.
Pailé-aeráideolaíocht
Staidéar ar an aeráid a bhí ann na cianta ó shin, agus iarrachtaí mionsamhluithe na bpróisis aeráide a shaothrú. Braitheann sí ar a lán disciplíní acadúla.
Arthur's Hill
Is bruachbhaile suite i Newcastle upon Tyne é Arthur's Hill.
Contae Camden, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Camden atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 50,513 duine ann. Is é Woodbine a phríomhbhaile contae.
Samuel Hahnemann
Dochtúir a rugadh i Meißen na Gearmáine ab ea Christian Friedrich Samuel Hahnemann (10 Aibreán 1755 – 2 Iúil 1843). Bunaitheoir na hómaepaite, cé nár glacadh leis go fairsing lena linn.
Cat Siamach
Ceann den na chéad pórtha ar leithligh é an cat Siamach (Téalainnis: วิเชียร มา ศ, RTGS: Wichianmat) a bhfuair aitheantas i measc na gcat Oirthearach.
Trópaisféar
An ciseal is ísle d'atmaisféar an Domhain, ón dromchla suas go dtí airde 8-16 km. Sa trópaisféar laghdaíonn an teocht de réir mar a mhéadaíonn an airde, síos go dtí timpeall -72 °C ar an meán idir shamhradh is gheimhreadh. Sa trópaisféar a mhairimíd agus a tharlaíonn an aimsir: báisteach, sneachta, gaotha, scairdsruthanna, stoirmeacha. Tarlaíonn meascadh ceartingearach go gasta ann agus sruthlú tapa den aer is truailliú san aer ann. De bharr an mheasctha is na haimsire seo, de ghnáth is féidir leis an trópaisféar aon truaillithe a ghlanadh amach taobh istigh de sheachtain nó mar sin.
Frederick Handley Page
Innealtóir is dearthóir ceannródaíoch eitleán a rugadh i Cheltenham Shasana ab ea Frederick Handley Page (15 Samhain 1885 - 21 Aibreán 1962). Bhunaigh sé comhlacht innealtóireacht aerloingseoireacha i 1909. A eitleáin buamála Hampden is Halifax in úsáid sa dara cogadh domhanda.
Contae Candler, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Candler atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 10,998 duine ann. Is é Metter a phríomhbhaile contae.
Meon Valley (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Meon Valley. Cruthaíodh sa bhliain 2010 é. Is é George Hollingbery (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Ríthe Dhéise Mumhan
Ríthe Dhéise Mumhain ón seachtú haois go dtí an tríú haois déag.
Benton, Newcastle upon Tyne
Is bruachbhaile suite i Newcastle upon Tyne é Benton.
Contae Carroll, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Carroll atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 110,527 duine ann. Is é Carrollton a phríomhbhaile contae.
Sussex Lár (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Sussex Lár. Cruthaíodh sa bhliain 1974 é. Is é Nicholas Soames (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Benwell
Is bruachbhaile suite i Newcastle upon Tyne é Benwell.
J.M.Coetzee
Moladh neart duaiseanna do Choetzee, dhá Dhuais Booker (1983 agus 1999), an Prix Femina Étranger (1985) agus Duais Nobel na Litríochta sa bhliain 2003.
Is iad In the Heart of the Country (1977), Waiting for the Barbarians (1980), Life & Times of Michael K (1983) agus Disgrace (1999) cúpla ceann desna úrscéalta is iomráití dá chuid.
Blakelaw
Is bruachbhaile suite i Newcastle upon Tyne é Blakelaw.
Byker
Is bruachbhaile suite i Newcastle upon Tyne é Byker.
Richard Hakluyt
mion|Síniú Richard Hakluyt Geografaí a rugadh i Hertfordshire Shasana ab ea Richard Hakluyt (c 1552 – 23 Samhain 1616). Scríobh sé mar gheall ar thaiscéaladh is loingseoireacht, agus d'fhoilsigh leabhar cáiliúil, Principal Navigations, Voyages and Discoveries of the English Nation (Aistir Loinge is Fionnachtana Móra na Sasanach, 1589)
Pailéamaighnéadas
Caomhnaítear maighnéadas i gcarraigeacha ina bhfuil mianraí le hiarann iontu, cosúil le maighnéidít is haemaitít. Bíonn na fearainn inmheánacha mhaighnéadacha sna carraigeacha treoshuite le treo réimse mhaighnéadach an Domhain ag an am a fosaíodh iad trí mhoirtiú, criostalú magma, nó imoibriú ceimiceach. Trí threo an mhaighnéadais iontaisithe seo a thomhas, is féidir domhanleithead na háite sin is ionaid na mol ar Domhan a dhéanamh amach don am a fosaíodh iad.
Otto Hahn
Ceimicí is fisicí a rugadh i bhFrankfurt na Gearmáine ab ea Otto Hahn (8 Márta 1879 - 28 Iúil 1968). Le Lise Meitner (1878-1968) d'fhionn sé an dúil radaighníomhach prótaictiniam (Pa) i 1917. Scoilt sé adamh úráiniam le neodróin i 1938 chun bairiam radaighníomhach a chruthú. Thairg Meitner agus a nia Otto Frisch (1904-1979) gur trí eamhnú núicléach in imoibriú slabhrúil a tharla sé seo. Bhí agus tá an feiniméan seo bunúsach don fhuinneamh núicléach agus an buama adamhach. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1944 as a shaothar. Creideann cuid mhaith daoine gurbh éagóir é nár roinn Lise Meitner an duais leis.
Milton Keynes Thuaidh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Milton Keynes Thuaidh. Cruthaíodh sa bhliain 2010 é. Is é Mark Lancaster (C) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Castle, Newcastle upon Tyne
Is bruachbhaile suite i Newcastle upon Tyne é Castle.
Iarmhairt an chéad chogaidh domhanda
Tar éis an Chéad Chogadh Domhanda, tharla athrú as cuimse ar chúrsaí polaitíochta, cultúrtha, eacnamaíochta agus sóisialta ar fud na hEoráise (an Eoraip agus an Áise), san Afraic, agus fiú i limistéir taobh amuigh díobh siúd a bhí rannpháirteach go díreach ann. Chlis ceithre impireacht mar gheall ar an cogadh, cuireadh deireadh le sean-tíortha, cuireadh cinn nua ar bun, atarraingíodh teorainneacha, bunaíodh eagraíochtaí idirnáisiúnta, agus ghlac go leor idé-eolaíochtaí nua agus sean seilbh dhaingean in  intinn na muintire.
Aspin (madra)
Madraí mongrel s na hOileáin Fhilipíneacha is ea Askals nó aspins æ.sˌpɪn. Pór madra as na hOileáin Filipíneacha is ea an tAskal
Iarmhairt an chéad chogaidh domhanda
Bhí tionchar ag an Chéad Chogadh Domhanda freisin ar chlaochlú polaitiúil an chuid is mó de na príomhpháirtithe a bhí páirteach sa choimhlint, len iad a athrú ina ndaonlathaí toghchánacha trí neas-cheart vótála na bhfear uile a thabhairt don chéad uair sa stair, mar shampla, sa Ghearmáin (toghchán chónaidhm na Gearmáine, 1919), san Bhreatain Mhór (toghchán ginearálta na Ríochta Aontaithe, 1918), agus san Tuirc (toghchán ginearálta na Tuirce, 1923).]] mion|335x335px| Síniú na Síochána i Halla na Scátháin: Síniú [[Conradh Versailles|Chonradh Versailles i Halla na Scátháin i Phálás Versailles  sa bhliain 1919, le William Orpen. ]]
Aspin (madra)
Ainmneacha
Is é an t-ainm "askal" ná portmanteau asong kalye nó "madra sráide" as Tagálaig mar go bhfeictear na madraí seo go minic ag fánaíocht ar na sráideanna. Mhol Cumann Leasa Ainmhithe na Fhilipíneacha (PAWS) an aspin téarma eile, gearr do asong Pinoy (Pinoy dog), is dócha a sheachnódh an stiogma a bhaineann leis an téarma "iarraidh". I Cebuano, tugtar madraí ar madraí mongrel irong Bisaya, rud a chiallaíonn "madra Visayan" nó "madra dúchais" (tabhair faoi deara nach gciallaíonn “Bisaya” “Visayan” ach téarma a bhaineann le daoine agus ainmhithe ó dhúchas Mar shampla, ciallaíonn "manok bisaya" pór sicín a thagann ó dhúchas go háitiúil), ag tabhairt le tuiscint nach mbítear ag súil leis gur madra póna measctha iad seo go mór le múillí gan phórú gan aon shinsear fola. Níl sé seo ach ó thaobh Bisayan de, ós rud é nach bhfuil carachtar ná cuma fhisiciúil Irong Bisaya ón Askals eile atá le fáil sna hoileáin iomlána Philippine. Go fisiciúil, tá na “cruthanna, cumraíochtaí agus méideanna uile” ag na madraí.
Iarmhairt an chéad chogaidh domhanda
Conradh Versailles
clé|mion|Léirsiú i gcoinne an Chonartha os comhair an [[Reichstag (foirgneamh)|Reichstag]]
Aspin (madra)
Cuma
Is féidir leis an gcóta a bheith gearr nó garbh. Tá dathanna cóta idir Dubh, Donn, Bán (coitianta), Dearg (neamhchoitianta), Brindle, Grey, agus Uachtar. Is iondúil go bhfaightear spotaí ag bun an eireaball agus ag an gcúl ar bhealach leathchiorclach. Uaireanta bíonn an smuit dubh dubh má tá dath donn ar an gcóta. Is iondúil go gcoinnítear an t-eireaball ard agus is féidir leis na cluasa a bheith flapach, leath-flapach nó ag díriú go hiomlán suas. Tá struchtúr cnámh Askal ó dhúchas ar an raon meánach, gan mórán cosúil le Rottweilers.
Tuairiscíonn PAWS go raibh baint ag 98% de na glaonna a fuair sé faoi chruálacht agus faoi mhí-úsáid ag pointe amháin askals.
Idirghníomhaíochtaí ar Dhaoine
Ardaíodh Askals go traidisiúnta mar mhadraí garda an tí agus na feirme. Tá siad nádúrtha amhrasach faoi strainséirí, neamhspleách agus cosanta ar bhaill teaghlaigh. Tá siad go maith freisin do leanaí an-óga mar chompánaigh mar gheall ar a ndílseacht do bhaill teaghlaigh. Is iondúil go mbíonn muinín ag a n-úinéirí Filipíneacha astu le dul timpeall margaí an bhaile nó na comharsanachta le sóisialú le madraí eile, agus sin an fáth a bhfeiceann daoine an Iarthair na madraí seo mar mhadraí fáin nuair nach bhfuil siad i ndáiríre. Ceaptar, áfach, go mbeidh siad abhaile roimh an luí go háirithe na fir a bheadh ​​i gcónaí ag lorg ban i dteas. Is iondúil go bhfanann madraí ban sa bhaile agus gur madraí faire den scoth iad. Bhí cead ag Aspins dul san iomaíocht i gCraobhchomórtais Aclaíochta Madraí na Philippine in 2013. Ag an Run Pet Doggie in 2015 i gCathair Pasay, ba é aspins an cineál madraí a bhí le feiceáil. Bhí na madraí le feiceáil in aiste ag Gilda Cordero-Fernando. Fuair ​​na Gardaí Cósta traenáil aspins chun buamaí agus drugaí a aithint le boladh.
Contae Catoosa, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Catoosa atá suite i stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 63,942 duine ann. Is é Ringgold a phríomhbhaile contae.
Hideki Tojo
clé|mion|209x209px|Muintir Tojo, 1941 Ba pholaiteoir agus saighdiúir Seapánach é Hideki Tojo (Kyūjitai: 東條 英機; Shinjitai: 東条 英機) (30 Nollaig 1884 - 23 Nollaig 1948). Ba ardoifigeach airm agus príomhaire na Seapáin e é.
Chaith Tojo an chuid is mó dá shaol fásta san arm.
Scaoil sé urchar leis féin, ar an 11 Meán Fómhair 1945, nuair a gabhadh é. Rinne sé iarracht lámh a chur ina bhás féin, ach theip air.
Crochadh Tojo ar 23 Nollaig 1948. clé|mion|229x229px|Bolscairecht, 1942-1943
Triail agus freagracht
Rinneadh sceilpín gabhair de Tojo. "Bhí an t-arm faoi smacht an impire", a dúirt Tojo ag tús na trialach. Ach níor tugadh an tImpire os comhair cúirte as a dhrochghníomhartha
In ionad sin, d'iarr na Meiriceánaigh ar Tojo lánfhreagracht a ghlacadh agus fiú a "mhíthuiscint" a chur ina ceart.
Mar sin, fágadh an fhreagracht leis an gCogadh faoi chúram Tojo. Saoradh ó gach chúis an tImpire agus a chomhchoirithe. Ina theannta sin, níor cuireadh brú ar na Seapánaigh freagracht a ghlacadh as an méid a tharla sa Chogadh .clé|mion|nuair a gabhadh é, rinne Tojo iarracht [[Féinmharú|lámh a chur ina bhás féin, ach theip air.]]