cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Help!
Is é Help! an cúigiú halbam ó The Beatles, a seoladh amach sa bhliain 1965. Is é an fuaimrian den scannán leis an dteideal céanna, Help!.
Clár
Gach amhrán le Lennon/McCartney, ach amháin iad le nótaí.
Seán Ó Cuirreáin
Chaith Seán Ó Cuirreáin deich mbliana ag feidhmiú mar Choimisinéir Teanga in Éirinn. Ba é an chéad duine é a ceapadh sa phost sin, de thairbhe Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003. Ceapadh é ar 23 Feabhra 2004. Bhí sé ina Leas-Cheannasaí ar Raidió na Gaeltachta agus ina iriseoir ansin ar feadh 25 bliana sular ceapadh é.
D'éirigh sé as an bpost mar Choimisinéir Teanga ar an 23 Feabhra 2014 mar go raibh sé den tuairim go raibh an Ghaeilge á himeallú diaidh ar ndiaidh. "An rogha a bhí agam ná seasamh siar ó mo cheapachán mar Choimisinéir Teanga ar bhonn prionsabail le haird a dhíriú ar na ceisteanna seo nó leanúint orm agus, ar an bhealach sin, a bheith páirteach sa chur i gcéill," a dúirt sé le Comhchoiste Oireachtais i mí Eanáir 2014.
In 2018 cheap an tUachtarán Mícheál D. Ó hUigínn é ar an gComhairle Stáit.
Saol
Tógadh Seán Ó Cuirreáin in aice le Gort an Choirce i dTír Chonaill agus d'fhreastail sé ar an ollscoil i nGaillimh. Chaith sé trí bliana ina dhiaidh sin ag obair le Comhdháil Náisiúnta na Gaeilge agus go páirtaimseartha le RTÉ. Ansin thosaigh sé ag obair le Raidió na Gaeltachta i 1979, áit ar fhan sé go dtí gur ceapadh ina Choimisinéir Teanga é.
Seoladh leabhar dá chuid, "Éagóir - Maolra Seoighe agus dúnmharuithe Mhám Trasna" ar an 19 Bealtaine 2016. Insint úrnua é seo ar scéal Mhaolra Seoighe agus Dúnmharuithe Mhám Trasna, a bhfuil pictiúir stairiúla agus taifid oifigiúla ann nár foilsíodh cheana i bhfoirm leabhair.
Mario Vargas Llosa
Tá Jorge Mario Pedro Vargas Llosa, a saolaíodh ar an ochtú lá fichead de Mhí na Márta in Arequipa (Peiriú) sa bhliain 1936, ar dhuine de na scríbhneoirí is mó le rá i Meiriceá Theas. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 2010.
A Shaol
B'iad Ernesto Vargas Maldonado agus Dora Llosa Ureta a thuismitheoirí, agus b'eisean an t-aon duine clainne amháin a rugadh dóibh, nó fuair siad dealú ó chéile go gairid i ndiaidh a bpósta. D'fhás Mario beag anuas i dteach mhuintir a mháthara i gCochabamba sa Bholaiv. Nuair a fuair a sheanathair jab maith i bPeiriú, d'fhill an teaghlach ar an tír sin. Sa bhliain 1946, casadh a athair air an chéad uair, agus chuaigh a thuismitheoirí le chéile arís. Nuair a bhí sé ceithre bliana déag d'aois, chuir a athair in Acadamh Míleata Leoncio Prado i Lima é, le go bhfoghlaimeodh an mac riailbhéas an airm chomh maith leis na hábhair scoile. An seal a chaith sé ina ábhar saighdiúra ansin, thug sé spreagadh don chéad úrscéal a chum sé, La ciudad y los perros ("An Chathair agus na Madraí", 1962; tháinig an t-aistriúchán Béarla i gcló sa chéad bhliain eile, faoin teideal The Time of the Hero).
Chuaigh Vargas Llosa le hiriseoireacht sula raibh sé críochnaithe san acadamh míleata. D'éirigh sé as an scoil sin roimh ré agus bhain sé amach a ardteistiméireacht ó scoil eile, scoil a bhí suite i bPiura. Bhí sé ag obair ina iriseoir do La Industria, an nuachtán áitiúil. An chéad dráma a scríobh sé, b'i bPiura a stáitsíodh an chéad uair é, freisin.
Sa bhliain 1953, nuair a bhí Manuel Odría ina dheachtóir ar Pheiriú, thosaigh Vargas Llosa ag staidéar litríochta in Ollscoil Náisiúnta San Marcos. In aois a naoi mbliana déag dó, phós sé Julia Urquidi, a bhí trí bliana déag níos sine ná eisean. Níor mhair an cumann sin i bhfad, áfach, agus sa bhliain 1959, fuair sé scoláireacht a chuir ar a chumas dul ag staidéar sa Spáinn, in Ollscoil Complutense. B'ansin a bhain sé amach a dhochtúireacht.
An chéad úrscéal a d'fhoilsigh sé, mar atá, La ciudad y los perros, thabhaigh sé an-cháil dó, cé go raibh oifigigh an acadaimh mhíleata féin thar a bheith míshásta leis an gcur síos a thug sé ar shaol na scoile. An ceann a tháinig sna sálaí aige, La casa verde ("An Teach Uaine" - The Green House atá ar an aistriúchán Béarla chomh maith), tugann sé cur síos ar an tionchar atá drúthlann - "an teach uaine" ag imirt ar a timpeallacht agus an cor a chuireann sé i gcinniúint an phríomhlaoich, cailín óg darb ainm Bonifacia.
Sa bhliain 1969, d'fhoilsigh Vargas Llosa an tríú húrscéal leis, Conversación en la Catedral ("Comhrá san Ard-Eaglais" - Conversation in the Cathedral is teideal don aistriúchán Béarla freisin). Iarracht a bhí ann "úrscéal iomlán" a scríobh, is é sin, cur síos liteartha a thabhairt ar gach leibhéal den tsochaí i bPeiriú le linn na tréimhse a bhí faoi chaibidil - an t-"Odriato", nó na blianta a raibh Manuel Odría ag rialú na tíre ina dheachtóir.
An chéad leabhar eile a tháinig uaidh, mar atá, Pantaleón y las visitadoras ("Pantaleón agus na Ban-Chuairteoirí" - Béarla: Captain Pantoja and the Secret Service), bhí sé i bhfad ní ba ghreannmhaire. Is é an Captaen Pantaleón Pantoja laoch an scéil seo - oifigeach in Arm Pheiriú a eagraíonn seirbhís striapachais, nó "seirbhís banchuairteoirí" (visitadoras), do na fórsaí armtha, de réir na n-orduithe a tugadh dó. Tá cuid mhór den ghreann bunaithe ar an gcineál duine atá ann: saighdiúir atá chomh dílis dá thír dhúchais agus atá sé dá bhean chéile. Ní rithfeadh leis féin riamh oíche a chaitheamh le bean de na striapacha, ach ós rud é go bhfuair sé de thasc an tseirbhís seo a eagrú, déanann sé an obair go paiteanta, mar is dual don tsaighdiúir mhaith. Scéal eile, áfach, go bhfuil sé chomh macánta mar dhuine is go ndearcann sé ar na cailíní mar shaighdiúirí i bhfórsaí armtha Pheiriú, agus é ag éileamh go n-onórófaí mar shaighdiúirí iad, go háirithe an bhean acu a fuair bás ó lámh a hiar-leannáin éadmhair "i bpáirc an áir". Ní thaitníonn an dearcadh seo leis na ginearáil, agus sa deireadh, cuireann siad deireadh leis an tseirbhís.
Polaitíocht
Bhí Vargas Llosa ina Shóisialach nuair a bhí sé óg, ach ag dul anonn san aois dó, thug sé an-taitneamh don liobrálachas saormhargaidh mar leigheas ar fhadhbanna Mheiriceá Theas. Sa bhliain 1990, ghlac sé páirt i dtoghcháin an Uachtaráin i bPeiriú, ach b'é Alberto Fujimori a ghnóthaigh an báire sin. Sa bhliain 2006, thacaigh sé Lourdes Flores, iarrthóir na gcoimeádach, in aghaidh Ollanta Humala, iarrthóir na heite chlé. Bhí sé barúlach go raibh Humala cosúil leis an deachtóir Fujimori, agus chreid sé nach mbeadh an náisiúnaí agus an t-iar-oifigeach airm Humala sásta an daonlathas ná na dlíthe a urramú. Sa deireadh thiar thall, b'éigean dó a thacaíocht a thabhairt don iar-Uachtarán Alan García, cé gurbh í uachtaránacht Alan García féin a tharraing na deacrachtaí ar Pheiriú ar bhain Fujimori leas astu ina fheachtas féin, tráth. B'é García a rug bua, agus é ina Uachtarán inniu.
Saothar Deireanach
I ndiaidh thoghchán na bliana 1993, chuaigh Vargas Llosa ina chónaí sa Spáinn, agus tá sé ina shaoránach Spáinneach chomh maith. Níor fhill sé go Lima ach le deireanaí. Tá sé ag scríobh leis i gcónaí. I measc na n-úrscéalta deireanacha a tháinig óna pheann, tá El Fiesta del Chivo (2000, "Féile an Phocáin" - The Feast of the Goat atá ar an aistriúchán Béarla).
Tá peirspictíocht an deachtóra féin le fáil san úrscéal freisin, ach is é an dream atá i gcroílár na n-imeachtaí ná an chomhcheilg atá meáite ar an deachtóir a mharú. Iar-lucht leanúna de chuid Trujillo atá ann, agus a seal féin caite acu ag tacú leis an deachtóir agus ag creidiúint ann. Má tá laoch ar bith sa scéal, áfach, is é Joaquím Balaguer é, arb é Uachtarán na Poblachta é, go foirmiúil. Fanann sé go foighneach sa chúlra, a fhad is atá Trujillo ag rialú na tíre, ach nuair atá mí-ord agus cogadh cathartha ag bagairt i ndiaidh dhúnmharú an deachtóra, beireann sé go stuama ar shrianta an stáit leis an daonlathas a chur i réim agus an tír a shuaimhniú.
Is minic a lochtaigh saothar Vargas Llosa; bhí sé diongbháilte faoi chúrsaí na n-aicmí sóisialta i saol Mheiriceá Theas. Bíonn mianach na beathaisnéise measctha trí chuid mhaith de na scéalta a scríobh sé, go háirithe an t-úrscéal anghrách úd La tía Julia y el escribidor ("Aintín Julia agus an Scriptscríbhneoir"). Sa bhliain 1981, d'fhoilsigh sé úrscéal stairiúil faoi éirí amach na scológ, Cogadh Canudos, sa Bhrasaíl i ndeireadh na naoú haoise déag, La Guerra del Fin del Mundo ("Cogadh Dheireadh an Domhain").
Scoil Uí Chonaill
Is meánscoil í Scoil Uí Chonaill (nó O'Connell School as Béarla) atá suite ar Shráid Richmond Thuaidh i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath. Is í an mheánscoil Chaitliceach is sine i mBaile Átha Cliath agus í bunaithe ar dtús i 1827.
Stair
Ainmníodh an scoil as Dónall Ó Conaill mar gheall ar a iarrachtaí ar son shaoirse na gCaitliceach in Éirinn. Leag sé féin an bhunchloch agus bhronn sé 1,500 punt dá airgead féin ar an scoil. Bunaíodh í mar scoil do bhuachaillí ar dtús ach is scoil mheasctha í anois.
Nelson Mandela Bay Stadium
Is staid sacair é Nelson Mandela Bay Stadium atá suite in Port Elizabeth, san Afraic Theas.
Rubber Soul
Is albam ón rac-bhanna The Beatles é Rubber Soul. Eisíodh é in am don Nollaig na bliana 1965.
Taobh 2
Gach amhrán le Lennon/McCartney, ach amháin iad le nótaí.
Free State Stadium
Is staid sacair é Free State Stadium atá suite san Afraic Theas. Tá sé suite i Bloemfontein.
Earra-Ghàidheal
Seanshír in iarthar na hAlban is ea Contae Earra-Ghàidheal (Earraghael i nGaeilge na hÉireann). Is ionann a cheantar agus nuacheantar Chomhairle Earra-Ghàidheal agus Bòd seachas Eilean Bhóid agus ceantar Bhaile Eilidh, ach tá na ceantair A' Mhorbhairne agus Àird nam Murchan de chuid Chomhairle na Gàidhealtachd san áireamh.
Peter Mokaba Stadium
Is staid sacair é Peter Mokaba Stadium atá suite san Afraic Theas.
Earra-Ghàidheal
Is é an chéad choilíneacht Ghaelach in Albain é, agus is ionann a cheantar agus Dál Riata den chuid is mó. Tá a lán láithreán stairiúil ann, mar shampla ag Dún Athad.
Cuimsíonn Earra-Ghàidheal Earra-Ghàidheal Meadhanach, Latharn, na leithinisí Cinn Tìre agus Cómhghall, agus na hoileáin (Íle, Diúra, Colbhasa, Muile, Giogha).
Is iad na bailte is mó ann ná an t-Óban, Inbhir Aora, Ceann Loch Gilb, agus Ceann Loch Chille Chiaráin.
Cuan Bhaile Átha Cliath
Cuid de Mhuir Éireann é Cuan Bhaile Átha Cliath, agus é suite in oirthear Chontae Bhaile Átha Cliath i bPoblacht na hÉireann. Cuimsíonn an cuan seacht gciliméadar ar fhad ar bhruach na príomhchathrach, idir Cheann Binn Éadair ó thuaidh agus Deilginis ó dheas. Faightear Oileán an Tairbh i gcúinne thiar thuaidh an chuain, oileán saorga ina bhfuil trá chúig chiliméadar ar a dtugtar Cnocán Doirinne.
Tá Cathair Bhaile Átha Cliath ina theampaill ó thiar, ó thuaidh agus ó dheas, agus Muir Éireann ó thoir. Is sa chuan a ritheann príomh-aibhneacha na cathrach isteach sa mhuir - an Life, an Dothra agus an Tulcha. Tá uiscí an chuain éadomhain in áiteanna, rud a chothaíodh an-bhaol do thaiscéalaithe sna laethanta atá thart.
Titeann cuid mhaith den úrscéal Ulysses le James Joyce amach in áiteanna timpeall an chuain.
1920
Bliain bhisigh ab ea an bhliain 1920 a thosaigh ar Déardaoin.
Pedro Calderón de la Barca
Drámadóir Spáinneach ab ea Pedro Calderón de la Barca y Henao. Thuil Calderón a cháil mar dhrámadóir mar gheall ar fheabhas a chuid filíochta, a struchtúr drámatúil agus doimhneacht a chuid fealsúnachta. Scríobh sé níos mó ná 70 dráma san iomlán.
1920
Tarluithe
mion|Pléascadh buama os comhair Bhanc Morgan i [[Manhattan: 38 marbh is 400 gortaithe]] Gan dáta cruinn
Pedro Calderón de la Barca
Luathshaol
Rugadh Calderón ar an 17 Eanáir, 1600.
Rugadh agus tógadh é sa phríomhchathair Maidrid. Ba de shliocht Pléimeannach a mháthair agus bhí a athair ina rúnaí sa státchiste.
Ghnóthaigh sé comórtais filíochta agus é ina fhear óg agus cuireadh a chéad dráma "Amor, Honor y poder" ar stáitse i mí an Mheithimh 1623.
Saighdiúireacht
Tá sé ráite go raibh sé i seirbhís in arm na Spáinne san Iodáil agus i bhFlóndras idir 1625 agus 1635.
Faoin am go raibh sé sna tríochaidí, aithníodh Calderón mar phríomhdhramadóir na Spáinne.
Chaith sé dhá bhliain san arm 1640-1642, ina Cuirassier (marcshlua, marcoifigeach nó oifigeach ar muin capaill) sa Chatalóin. Sa bhliain 1645, bronnadh pinsean speisialta míleata air mar gheall ar a ghaisce mar shaighdiúir.
Sagartacht
Tamall de bhlianta ina dhiaidh sin chuaigh Calderón isteach in Ord Naomh Proinsiais. Rinneadh sagart de sa bhliain 1651. As sin amach, dhírigh sé ar shaothair a bhain le miotaseolaíocht agus le creideamh.
Mbombela Stadium
Is staid sacair é Mbombela Stadium atá suite san Afraic Theas.
Súl
Príomhchathair agus an chathair is mó na Cóiré Theas is ea Súl nó Seoul, atá suite in iarthuaisceart na tír e. Tagann an t-ainm ón bhfocal Seorabeol nó Seobeol i gCóiréis, a chiallaíonn "príomhchathair". Na h-ainmneacha eile a thugadh uirthi níos luaithe ná Bhí Súl ina príomhchathair le linn na ríshliocht Baekje agus Joseon, agus roghnaíodh é ina príomhchathair arís nuair a bunaíodh an stát nua-aimseartha Poblacht na Cóiré sa bhliain 1948.
Cé nach bhfuil an chathair ach 600km ina achar, tá níos mó ná 11 milliún duine ina gcónaí ann.
K2
Is é K2, nó Ketu mar a tugann na daoine áitiúla air, an dara sliabh is airde ar an domhan (is é Sliabh Everest an ceann is airde). Is páirt de shliabhraon Karakoram é sna Himiléithe atá suite i réigiún na Caismíre ar an teorainn idir Gilgit-Baltistan, an Phacastáin agus Contae Uathrialach Taxkorgan Tajik, sna Tiarnais Nua i nDaon-Phoblacht na Síne. Tá K2 8,611 méadar (28,251 troigh) ar airde.
Ba iad Lino Lacedelli agus Achille Compagnoni na chéad daoine a shroich barr an tsléibhe, ar an 31ú lá de Mhí Iúil 1954. Baill de ghrúpa Iodálach faoi cheannas Ardito Desio a bhí iontu.
Béal Átha an Ghaorthaidh
Ceantar Gaeltachta i gCnoic na Seithe i gContae Chorcaí is ea Béal Átha an Ghaorthaidh, le daonra thart faoi 750.
Scoileanna
Tá dhá scoil sa cheantar: Scoil Fhionnbarra (scoil náisiúnta) agus Scoil Mhuire (ceardscoil). Tá tuairim is 120 dalta ag freastal ar scoil Fhionnbarra agus thart faoi 75 dalta ag freastal ar Scoil Mhiure.
Coláiste na Mumhan
Coláiste samhraidh is ea Coláiste na Mumhan. Sa bhliain 1904 a bunaíodh an Coláiste agus is é an t-ainm a bhí air ag an am ná "Coláiste Múinteoireachta na Mumhan" - ag díriú go príomha ar theagasc na Gaelainne do mhúinteoirí. Thosnaigh an coláiste le foirgneamh ar chíos ón Sagart Paróiste. Ina dhiaidh sin leathnaíodh amach na cúrsaí a bhí ag an gColáiste do dhéagóirí Chontae Chorcaí, agus ansin go dtí an tír uilig
An Ghaelainn i mBéal Átha an Ghaorthaidh
De réir daonáireamh Phoblacht na hÉireann 2011 bhí cónaí ar 544 duine i mBéal Átha an Ghaorthaidh. Dúirt 435 (83.5% de dhaoine 3 mbliana d'aois +) duine go raibh an Ghaelainn acu agus dúirt 186 duine (35.7%) go n-usáideánn siad an Ghaelainn go laethúil lasmuigh den chóras oideachais.
An Cairdinéal Manning
Rugadh agus tógadh an Cairdinéal Timothy Manning (15 Lúnasa, 1909—23 Meitheamh, 1989) i mBéal Átha an Ghaorthaidh sula ndeachaigh sé go Meiriceá. Ba iad Cornelius Mannning agus Margaret Cronin a thuismitheoirí.
Cumann peile
Tá cumann peile ag Béal Átha 'n Ghaorthaidh. Bunaiodh sa bhliain 1957 é. Ba é An tAthair Micheál Ó Murchú an chéad uachtarán. Ba é Seán Ó Rinn an Leas-Uachtarán agus ba é Liam Ó Seartan an cathaoirleach. Bhí Conchúr ó Cróinín mar chaptaen ar an bhfoireann.
Royal Bafokeng Stadium
Is staid sacair é Bafokeng Stadium atá suite i Rustenburg san Afraic Theas.
Adam Mickiewicz
thumb|200px|Adam Mickiewicz B'é Adam Bernard Mickiewicz (Zaosie 24 Nollaig 1798 - Cathair Chonstaintín 26 Samhain 1855) file náisiún ta na Polainne. In éineacht le Juliusz Słowacki agus Zygmunt Krasiński, áirítear é ar an bhfile is mó de chuid an Rómánsachais Pholannaigh, agus é á chur i gcomparáid le Byron féin ó am go ham.
A Óige
Uaisle ab ea muintir Mickiewicz ó thaobh na dtaobhann. Mikołaj Mickiewicz a bhí ar a athair, agus b'í Barbara née Majewska a mháthair. D'fhás sé suas sa Liotuáin stairiúil, i gceantar ar cuid den Bhealarúis é inniu.
Chuaigh sé ag staidéar in ollscoil Vilnius (Wilno), agus ansin, chuir sé suim sa náisiúnachas agus sa réabhlóid eachas. San am seo, bhí críochdheighilt tar éis dul ar an bPolainn agus ar an Liotuáin, agus theastaigh ó na Polannaigh a dtír a shaoradh ó bhráca na Prúise, na hOstaire is na Rúise. Mar sin, bhí cumainn rúnda ag obair go gníomhach i measc an aos léinn. clé|mion
An Rúis agus an Chrimé
I ndiaidh dó a chéim a bhaint amach, chuaigh Adam óg ag múinteoir eacht i Kaunas (Kowno) sa Liotuáin.
Sa bhliain 1823, tháinig na péas ar a lorg, agus díbríodh as fód a dhúchais é. Shocraigh sé síos i gCathair Pheadair, ach ó bhí sé tar éis cúpla leabhar filíochta a fhoilsiú cheana féin, fuair sé fáilte chairdiúil ó scríbhneoirí Rúiseacha na háite ar thaitin a chuid dánta leo. Thairis sin, chuaigh a chuid dea-bhéasaíochta agus óráidíochta go mór i bhfeidhm ar aos intleachta na cathrach.
Sa bhliain 1825, chaith sé seal sa Chrimé, agus fuair sé inspioráid sraith dánta a chumadh - Sonety Krymskie, nó Soinéid na Crimé.
Sa bhliain 1828, d'fhoilsigh sé dán mór eipiciúil - Konrad Wallenrod. Tugann an mórshaothar seo cur síos ar na Ridirí Teotanacha, agus iad ag cur cogaidh ar na Liotuánaigh Phágánta.
Fáthscéal atá ann a fuair spreagadh ó choimhlint na bPolannach agus na Rúiseach, ach níor aithin cinsirí an tSáir é, agus mar sin, cuireadh an dán i gcló.
An Iodáil
Nuair a fuair Mickiewicz cead taistil arís, thréig sé an Rúis agus chuaigh sé ar imirce go dtí an Ghearmáin, agus ina dhiaidh sin, go dtí an Iodáil.
B'ansin a chum Mickiewicz an chéad dá dhán eipiciúla eile, mar atá, Dziady ("Oíche Shamhna") agus Pan Tadeusz ("An Tiarna Tadeusz"). Úrscéal iomlán i bhfoirm véarsaíochta is ea Pan Tadeusz, agus is é an saothar is faide a tháinig as a pheann. Cur síos atá ar shaol na tuaithe is na n-uasal sa Liotuáin (is é sin, i sean-Ard-Diúcacht na Liotuáine, - le fírinne, tá fód dúchais Mickiewicz sa Bhealarúis inniu), agus é suite sa bhliain 1812, faoin am ar fhéach na Polannaigh is na Liotuánaigh lena sean-neamhspleáchas a bhaint amach arís, le cuidiú Napoleon. clé|mion|Adam Mickiewicz ag David d'Angers (1835)
An Fhrainc
Sa bhliain 1832, thréig Mickiewicz an Iodáil agus d'aistrigh sé go Páras. Chaith sé cúpla bliain i mbochtanas, agus phós sé Celina Szymanowska, bean Pholannach de phór Ghiúdach. Níor iompaigh an pósadh amach rathúil, nó buaileadh Celina breoite le galar intinne go gairid ina dhiaidh sin. Fuair Adam Mickiewicz post léachtóireachta sa Collège de France, ansin, mar Ollamh le Léann Slavach. San am seo, áfach, bhí sláinte a intinne ag teip air féin, agus an cruachás a ndeachaigh sé tríd. Níor éirigh an léachtóireacht leis, nó bhí sé ag tarraingt cúrsaí polaitíochta agus creidimh chuige nuair ba chóir dó bheith ag tabhairt cuntais ar an litríocht.
Sa bhliain 1844, i ndiaidh trí bliana léachtóireachta, d'éirigh sé as an bpost. Bhí sé faoi thionchar fhealsúnacht Mheisiasach Andrzej Towiański, smaointeoir mistiúil reiligiúnda ón bPolainn a bhí ag cur faoi san Fhrainc i dtús na 1840idí, agus ní raibh smaointeachas Towiański ag taithneamh le rialtas na Fraince ná fiú le cuid mhaith de na himirceoirí Polannacha i bPáras.
thumb|200px|Dealbh cuimhneacháin i gCearnóg Główny (Cracó) do Mickiewicz Nuair a phléasc trioblóidí réabhlóideacha amach ar fud na hEorpa sa bhliain 1848, d'fhéach Mickiewicz le Léigiún Polannach a earcú as measc lucht na himirce - arm a rachadh go dtí an Pholainn leis an tír a shaoradh ó bhráca na Rúise.
Iris
Ina dhiaidh sin, bhunaigh sé an iris úd La Tribune des Peuples, nó "Ardán na Náisiún", i bPáras. Bhí an iris dírithe ar chás na náisiún is na náisiúntachtaí a bhí faoi bhráca na Rúise agus na gcumhachtaí móra eile a chur os comhair an tsaoil mhóir.
Ní raibh an iris ag teacht amach ach ar feadh bliana, nó ansin, b'éigean do na húdaráis Fhrancacha í a dhúnadh síos faoi bhrú ambasáid na Rúise.
Deireadh a shaoil
Fuair Adam Mickiewicz bás sa bhliain 1855. San am sin, bhí na Sasanaigh agus na Rúisigh ag cur cogaidh ar a chéile faoin gCrimé, agus theastaigh ó Mickiewicz saighdiúirí Polannacha a earcú ina Léigiún Polannach le páirt a ghlacadh sa chogadh.
Adhlacadh i bPáras é, ach tugadh a chnámha go dtí Cracó sa Pholainn sa bhliain 1900.
Durban
Cathair atá suite san Afraic Theas is ea Durban (Súlúis: eThekwini).
Johannesburg
An chathair is mó san Afraic Theas is ea Johannesburg (ainmnithe Jozi, Jo'burg, eGoli, agus Joeys, agus giorraithe mar JHB). Tá sé an phríomhchathair an chúige Gauteng, atá an chúige is saibhre sa tír, leis an geilleagar is mó de aon réigiún cathrach san Afraic Fo-Shahárach. Tá sé an chathair is mó ar fud an domhain nach bhfuil suite ar abhainn, loch, nó cósta.
Bhí an daonra na cathrach 4,434,827 i 2007 agus bhí an daonra mó 7,151,447. Tá an áit cathrach níos leithne na Johannesburg Ekurhuleni, an Rand Thiar, Soweto, agus Lenasia, ag tabhair an daonra go dtí 10,267,700.
An Astraláise
Is téarma é Astraláise a thugtar ar réigiún darbh ainm Oceania – eadhón An Astráil, An Nua-Shéalainn, agus oileáin cóngaracht leo san Aigéan Ciúin.
Cape Town
Cathair mhór atá suite san Afraic Theas is ea Cape Town (i mBéarla) nó Kaapstad (in Afracáinis).
Irène Némirovsky
Úrscéalaí ba ea Irène Némirovsky (Ирина Леонидовна Немировская, Irina Leonidovna Nemirovskaïa), iníon le baincéir Rúiseach de bhunadh Giúdach
Saolaíodh Némirovsky ar an 24 Feabhra 1903 in Cív. Ba bheag an tsuim a chuir a máthair inti. Ní hamháin sin ach shéanadh sí gur léi í ó am go chéile, fiú, ar eagla go gceapfaí go raibh sí féin sean. Fuair sí bás ar 17 Lúnasa 1942.
Luathshaol
B’in St.Petersburg na Rúise a chaith Irene an chéad chuid dá saol agus ba mháistreás Fhrancach a thóg í; dá bharr sin, labhair Irène Fraincis le cumas cainteora dhúchasaigh nó geall leis. Chomh maith le Fraincis, bhí Giúdais, Bascais, Fionlainnis, Polainnis agus Béarla ar a toil aici.
Bhí ar mhuintir Némirovsky teitheadh roimh réabhlóidithe na Rúise agus chaith siad an bhliain 1918 san Fhionlainn. D’aistrigh siad go dtí an Fhrainc go luath sa bhliain 1919 agus chuir siad fúthu i bPáras, áit ar fhreastal Irène ar an Sorbonne, ollscoil cháiliúil Pháras agus bhain sí céim litríochta amach, le gradam. B'ansin a chuir sí tús lena cuid scríbhneoireacht a agus gan ach 18 mbliana slánaithe aici. clé|mion|1919, Irène Némirovsky, un destin en images, Olivier Corpet (dir.),  Paris, Denoël, 2010. Shocraigh muintir Némirovsky síos go maith i bPáras agus chaith siad saol compordach meánaicmeach ann. Scríobh Irène chuig cara léi gur chaith sí a cuid ama ag dul ó chóisir go cóisir; ag ceann de na cóisirí sin chuir sí aithne ar Mhichel Epstein, baincéir Rúiseach. Phós sí Michel sa bhliain 1926 agus rugadh beirt iníonacha dóibh: Dénise a rugadh sa bhliain 1929 agus Elisabeth a rugadh sa bhliain 1937.
Scríbhneoireacht
Foilsíodh a céad úrscéal, David Golder i 1929. Bhí rath láithreach ar an úrscéal, ina n-insítear faoi bhaincéir Giúdach nach féidir leis a iníon chráite a shásamh. Iompaíodh ina scannán é i 1930. Rinneadh scannán agus dráma dá céad úrscéal eile, Le Bal (1930), a bhfuil mar phríomhthéamaí aige iníon ar caitheadh go dona léi agus díoltas déagóra.
Cogadh
Bhí muintir Némirovsky ag iarraidh fanacht sa bhFrainc nuair a bhris an cogadh amach. Ach i ndiaidh sin is uile, níor tugadh an tsaoránacht a bhí á lorg aici sa bhliain 1939 di ná dá muintir.
Thug sí faoi phlean eile: cé gur rugadh agus tógadh mar Ghiúdach í, d’iompaigh sí féin agus a fear céile ar an gCaitliceachas agus baisteadh iad mar aon leis an mbeirt iníonacha go luath ar maidin an 2 Feabhra 1939. Scríobh sí ailt freisin do dhá iris fhrith-Sheimiteacha: Candide agus Gringaire, ag súil, is dócha, go bhféadfadh sí cúlra Giúdach an teaghlaigh a cheilt ar na húdaráis agus a gcuid féin a chosaint ar an ngéarleanúint a bhí á déanamh ar an bpobal Giúdach sa Fhrainc. mion|Eaglais, Issy-l'Évêque (Saône-et-Loire) Le tús an chogaidh i mí Mheán Fómhair, thug Irène agus Michel a n-iníonacha go hIssy-l’Éveque, sráidbhaile dúchais an fheighlí a bhí acu, fad is d’fhan siadsan i bPáras. Tar éis a raibh fulaingthe acu agus caillte acu sa Rúis, bhí leisce orthu a n-áit chónaithe a chailliúint arís. Díreach sular shroich na Naitsithe Páras, áfach, theith Irène agus Michel go hIssy-l’Éveque.
D’éirigh cúrsaí an-deacair ina dhiaidh sin: Chonacthas iad mar Ghiúdaigh gan stát, in ainneoin an bhaiste; bhí ar Mhichel éirí as a phost sa bhanc; bhí cosc ar shaothair nár shaothar Airianach é, agus, mar sin, níor foilsíodh saothar Irène a thuilleadh; bhí orthu an suaitheantas buí, siombail na nGiúdach a chaitheamh. Tháinig dlíthe eile i bhfeidhm i mí Dheireadh Fómhair 1940 agus i mí an Mheithimh 1941 agus de réir na ndlíthe seo d’fhéadfaí Giúdaigh a chur faoi choinneáil ina dtithe féin nó iad a dhíbirt go sluachampaí géibhinn. clé|mion|1928 In ainneoin na ndeacrachtaí seo go léir, lean an gnáthshaol ar aghaidh: rinne Dénise a Céad Chomaoineach, lean Irène ag scríobh agus d’éirigh léi cúpla gearrscéal a fhoilsiú faoi ainm cleite. Scríobh sí beathaisnéis Chekhov agus úrscéal eile, Les Feux de l’Automne, nár foilsíodh go 1957. Ach, an rud ba shuntasaí ná gur thosaigh sí ar Suite Française, úrscéal a bhí roinnte i gcúig chuid, nó nóibhille. An plean a bhí aici ná é a mhúnlú cosúil le sraith ceoil, agus an cúigiú siansa le Beethoven mar eiseamláir aici.
Ghabh póilíní na Fraince, a bhí ag feidhmiú faoi stiúir na nGearmánach, Irène Nemirovsky ar an 13 Iúil 1942 ag cur ina leith gur “dhuine gan stát de shliocht Giúdach í.” Agus í ag imeacht, ní dúirt sí lena hiníonacha ach: “Is ag dul ar thuras atá mé anois.” Scuabadh í go campa géibhinn i bPithiviers ar dtús agus ansin iompraíodh í mar aon le 928 Giúdach eile go hAuschwitz, áit ar shroich sí ar an 17 Iúil. De réir na gcáipéisí oifigiúla fuair sí bás den tífeas ar an 17 Lúnasa. mion|Drancy, traein inniu Rinne Michel a sheacht ndícheall eolas a bhailiú fúithi, ach ní raibh tásc ná tuairisc uirthi. Scríobh sé chuig Philippe Pétain, Marascal agus ceannaire Vichy sa Fhrainc, ag míniú go raibh drochshláinte ag a bhean agus ag impí air eisean a chur ina háit. Mar fhreagra ar an impí seo, tháinig siad agus ghabh siad é. Cuireadh go Creusot, go Drancy agus as sin go hAuschwitz, díreach go dtí an seomra gáis é. clé|mion|Auschwitz, bealach isteach
Athmhaisiú
Tá clú agus cáil ar Irène Némirovsky anois de bharr an tsaothair Suite Française, saothar atá i bhfoirm dhá nóibhille, nár éirigh léi a chríochnú, de bharr na n-eachtraí a luadh thuas.
Léirítear saol na Fraince le linn na tréimhse ón 4 Meitheamh 1940 go dtí an 1 Iúil, 1941, an tréimhse chéanna ina raibh na Naitsithe i réim i bPáras. An rud is suntasaí faoin saothar seo ná gur scríobh sí é le linn na tréimhse sin ach nár dhialann nó tuairisc shimplí a bhí i gceist. Ní bheifeá ag súil leis an machnamh atá déanta aici ar na heachtraí a bhí ag titim amach go comhaimseartha, go háirithe nuair a chuirtear an méid a bhí á fhulaingt aici féin ag an am san áireamh.
Bhí an leabhar nótaí, ina raibh an lámhscríbhinn breactha síos ag Irène, coinnithe ag iníon Irène, Dénise, ar feadh caoga bliain agus í ag ceapadh gur dhialann a máthar a bhí ann agus go ngoillfeadh sé an iomarca uirthi í a léamh. Ag deireadh na nóchaidí, bheartaigh sí na cáipéisí a bhain lena máthair a bhronnadh ar chartlann Fhrancach agus sular thug sí ar aghaidh iad d’oscail sí an leabhar nótaí agus thuig sí céard a bhí ann. In ionad é a chur go dtí an chartlann, chuir sí chuig teach foilseacháin é. Nuair a foilsíodh é, shroich an nóibhille barr an liosta de na leabhair shárdhíola sa bhliain 2004, agus a ghnóthaigh an Duais Renaudot sa bhliain sin.
Pretoria
mion Cathair atá suite san Afraic Theas is ea Pretoria.
Tenterfield
Is baile atá suite i New South Wales san Astráil é Tenterfield, ag pointe teagmhála an mhórbhealaigh New England, Mount Lindesay agus Bruxner agus ar an abhainn Boonoo Boonoo.
Tá Tenterfield tuairim ar seacht gcéad ciliméadar taobh thuaidh de Sydney agus níl ach ocht gciliméadar dhéag taobh theas den teorann Queensland. Rinne Henry Parkes (1815-1896) óráid stairiúil i 1889 ina thug sé gairm coiteann ar Stáit na hAstráile de gheall ar chónascadh a dhéanamh. Ceantar saibhre le beithígh, olann, tobac agus úlloird is ea é agus fuarthas ór agus stán ann i 1860. Baineadh clú na talún agus na háite amach mar gheall ar seo. Tháinig an ceithearnach coille finscéalach Thunderbolt chun suntais ansin.
Bangalore
Cathair mhór san India í Bangalore (Béarla Indiach: ˈbæŋgəloːɾ), nó Bengaluru go hoifigiúil (Kannada: ಬೆಂಗಳೂರು, beŋgəɭuːɾu), an tríú chathair is mó de réir daonra sa tír.
Suite ar an Ardchlár Deccan, príomhchathair an stát Indiach Karnataka atá inti.
Geilleagar
left|200px|thumb|Bangalore, le feiceáil i g[[Karnataka.]]
Port Elizabeth
Cathair mhór san Afraic Theas is ea Port Elizabeth atá suite ar chósta theas na tíre i gCúige na Rinne Thoir. Bunaíodh Port Elizabeth sa bhliain 1820. Tá cónaí ar 737,600 duine sa chathair. Ó mhí Feabhra 2021, tá rialtas Gqeberha, ón ainm Xhosa ar bhaile fearainn Walmer, curtha ar bhonn foirmiúil ag rialtas na hAfraice Theas chun cathair Phort Elizabeth a ainmniú.
Maputo
mion|dheis|250px|An calafort i Maputo Is cathair í Maputo, príomhchathair Mhósaimbíc agus an chathair is mó sa tír. Tá Maputo suite ar an Aigéan Indiach. Tá rian ré na coilíneachta fós le feiceáil go láidir air. Tá cuid mhaith den chathair cosúil go leor le cathracha na Portaingéile. Sa bhliain 2007, bhí 1,766,184 duine ina gcónaí i mórcheantar na cathrach.
Téann fréamhacha na cathrach siar go dtí na chéad chuairteanna a thug taiscéalaithe ón bPortaingéil san áit ag tosnú sa bhliain 1544. Scrios bundúchasaigh an réigiúin na dúnfoirt agus tithe trádála a bhunaigh na Portaingéalaigh ann. Faoin bhliain 1850, bhí baile Portaingéalach seasmhach ar siúl acu. Lourenço Marques ainm an bhaile anuas go dtí Feabhra, 1976 nuair a athbhaisteadh an chathair Maputo as an Abhainn Maputo. Bhí a neamhspleáchas bainte amach ag an Mósaimbic i mí Mheithimh, 1975. D'imigh breis is ceathrú milliún duine de shliocht Portaingéalach agus Eorpach ó Maputo go gairid ina dhiaidh sin.
Baineann cuid mhór de gheilleagar Maputo leis an bport. Táirgtear stroighin, rubar, earraí potaireachta, bróga agus troscán sa chathair chomh maith.
Polokwane
Cathair mhór atá suite san Afraic Theas is ea Polokwane.
Nelspruit
mion|An bóthar agus duine ag teacht isteach in Mbombela Cathair atá suite in oirthear na hAfraice Theas is ea Nelspruit (nó Mbombela go hoifigiúil).
Eamonn Dunphy
Is pearsa theilifíse agus raidió Éireannach é Eamon Martin Dunphy (Gaeilge: Éamonn Máirtín Ó Donnchaidh), a saolaíodh i nDroim Conrach i mBaile Átha Cliath ar an 3 Lúnasa, 1945.
Is iarimreoir sacair é, a d'imir i lár na páirce le Manchester United, York City, Millwall, Charlton Athletic, Reading F.C., Shamrock Rovers agus an fhoireann náisiúnta.
Duine conspóideach atá ann, a chuir a thuairimí i láthair ar an raidió, agus na cláir sacair ar RTÉ. D'éirigh sé as a phost ag RTÉ sa bhliain 2018 chun dúshláin nua a ghlacadh is cosúil.
B'é Dunphy a chúlscríobh féinbheathaisnéis Roy Keane sa bhliain 2002.
Bloemfontein
Cathair riaracháin atá suite san Afraic Theas is ea Bloemfontein. Príomhchathair chúige Shaorstát na hAfraice Theas atá ann. Príomhchathair bhreithiúnach na tíre ar fad atá ann: is iad Cape Town, an phríomhchathair reachtach, agus Pretoria, an phríomhchathair riaracháin. "Fuarán blátha" an chiall atá le Bloemfontein in Afracáinis. Tá 369,568 duine ina gcónaí sa chathair féin agus 645,455 i mhórcheantar uirbeach, an Mangaung Metropolitan Municipality.
Is í Afraicáinis an mháthairtheanga ag 42.5% den phobal. Tá Bloemfontein suite gar do Leosóta agus do cheantracha san Afraic Theas ina labhraítear Seasóitis (nó Sútúis). Is í an chéad teanga ag 33.4% den lucht na cathrach. Labhraíonn 7.5% Béarla mar chéadteanga agus 7.1% Xhosa.
Inbhir Nis
Is cathair i dtuaisceart na hAlban í Inbhir Nis (Béarla: Inverness). Tá an chathair ina lárionad riaracháin do Chomhairle na Gàidhealtachd, agus tá sí aitheanta mar phríomhbhaile na Gàidhealtachd. Tá an chathair suite in aice le suíomh Bhlár Chúil Lodair, áit ar troideadh an cath mór sa bhliain 1745, agus ag béal an Ghleanna Mhóir, san áit a sreabhann Abhainn Nis amach chuig an Cuan Moireach. Tá a suíomh ina mhol nádúrtha i gcomhair nasc iompair éagsúil. Is í an chathair is faide ó thuaidh sa Ríocht Aontaithe í. Bunaíodh lonnaíocht ann sa 6ú haois agus bhronn an rí Daibhidh I an chéad chairt ríoga uirthi sa dara haois déag.
Perth
Is é Perth príomhchathair na hAstráile Thiar. Tá an chathair suite ar chósta iartharach na hAstráile. Bhí timpeall is 1,554,769 duine ina gcónaí ann i Mí Bealtaine 2007 agus tá sé ar an gceathrú cathair is mó san Astráil. Bunaíodh sa bhliain 1829 é.
Nascbhailte
Tá Perth nasctha leis na háiteanna seo a leanas:
The Rubberbandits
Grúpa hip hap is ea The Rubberbandits (Gaeilge: Na Ropairí Rubair ) as Cathair Luimnigh in Éirinn, agus is iad Blindboy Boatclub (fíorainm Dave Chambers) agus Mr. Chrome (fíorainm Bob McGlynn) is mó a bhí chun tosaigh ann. Cuireann siad málaí siopadóireachta plaisteacha orthu chun a aithne a cheilt ar stáitse. Bhíodh DJ Willie O'Dea J in éineacht leo ar stáitse go minic, ina thost agus masc air, scigléiriú ar an bpolaiteoir Luimníoch, Willie O'Dea. Roinnt fear a léirigh O'Dea J, an DJ raidió Paul Webb ina measc. Cheap an grúpa gur ealaíontóirí iad, agus tugadh Gas Cuntism ar an ghluaiseacht.
Ar feadh na mblianta, bhí Na Ropairí ar stáitse ag an bPicnic Leictreach agus Féile Ghrinn Idirnáisiúnta Bulmers. Bhí siad ina mbanna tacaíochta ag Alabama Three, Super Extra Bonus Party, agus Ice Cube.
Rustenburg
mion Cathair atá suite san Afraic Theas is ea Rustenburg.
The Rubberbandits
In Aibreán 2014, chum agus chan siad ceol aitheantais ar an tsraith idirlín Russell Brand The Trews.
Scríobh siad sceitsí grinn ar an tsraith ghrinn RTÉ Republic of Telly, an físeán Horse Outside san áireamh. In 2011, chruthaigh siad sraith idirlín MTV. Scríobh agus rinne siad tráchtaireacht ar an tsraith theilifíse The Impossible Gameshow, seó cluichí a bhí ar siúl ar ITV ó 2015 go 2016. I 2016, chruthaigh siad sraith fhaisnéise aoir, The Rubberbandits' Guide to Everything, ar RTÉ.
In 2017, úsáideadh an t-amhrán Dad's Best Friend ar fhuaimrian an scannáin Trainspotting: T2. An bhliain chéanna, chuir siad amach Sonny, amhrán faoi mheabhairshláinte agus féinmharú.
Melbourne
Is é Melbourne an phríomhchathair stáit agus an chathair is mó in Victoria. Is é an dara cathair is mó san Astráil é tar éis Sydney. Tá timpeall is 3.9 milliún duine ina gcónaí i ngar do lár na cathrach agus 69,670 ina gcónaí i gcathair Melbourne féin.
The Rubberbandits
In 2020, chuir siad amach na hamhráin Bertie Ahern agus Waiting.
Melbourne
Stair
Ba é Melbourne príomhchathair na hAstráile ó 1901 go dtí 1927.
Viggo Johansen
Ealaíontóir ab ea Viggo Johansen, a rugadh i gCóbanhávan, sa Danmhairg ar an 3 Eanáir 1851 agus a fuair bás ar an 18 Nollaig 1935. Ba bhall é den ghrúpa úd Ealaíontóirí Skagen a thagadh le chéile gach bliain sa samhradh i dtuaisceart na hIútlainne sa Danmhairg.
Melbourne
Stair
Fógraíodh roinnt blianta ó shin gurbh é Melbourne an chathair is fearr ar domhan le maireachtáil inti, de réir suirbhé idirnáisiúnta. Is cathair ilchultúrtha é Melbourne, a bhfuil daoine as 41 tír dhifriúil ina gcónaí ann. Tar éis an Dara Cogadh Domhanda tháinig na mílte inimirceach ón nGréig agus ó thíortha eile chun na hAstráile. Chuir beagnach leath na nGréagach úd fúthu in Melbourne.
The Rubberbandits
Singil
thumb|Horse Outside
Viggo Johansen
Tagairtí
mion|clé|300px|Glade Jul ("Nollaig shona")
The Rubberbandits
Naisc sheachtracha
http://soundcloud.com/rnl/rubberbandits Agallamh le Mr. Chrome ar Raidió na Life
Fir Fichille Leòdhasach
thumb|upright|Na Fir Fichille Aimsíodh Fir Fichille Leòdhasach i Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, sa bhliain 1831.
Pyongyang
Is í Pyongyang (Hangul: 평양 직할시, Hanja: 平壤直轄市) príomhchathair na Cóiré Thuaidh, agus í lonnaithe ar bhruach Abhainn Taedong in iardheisceart na tíre. Níl aon eolas oifigiúil le fáil faoin daonra, ach meastar go bhfuil idir 2.5 agus 3.8 duine ina gcónaí ansin.
Tá stair fhada ag an gcathair, agus deirtear gur sa bhliain 2333 RC a bunaíodh í, agus an t-ainm Wanggŏmsŏng uirthi san am sin. Rinneadh a lán dochair don chathair le linn Chogadh na Cóiré, ach ansin, fuair an Chóiré Thuaidh cabhair óna comhghuaillithe Cumannacha, go háirithe an tAontas Sóivéadach, le Pyongyang a atógáil.
Iompar
Tá Córas Metro ag Pyongyang a scaipean thar 2 líne ó lár na cathrach go dtí na bruachbhailte
250px|clé|mion|Pyongyang
Inis na mBreatnach
Sráidbhaile i gContae Uíbh Fhailí in Éirinn is ea Inis na mBreatnach. Tá an baile suite i lár an cheantair ar a dtugtar Móin Alúine. Tá cáil ar Inis na mBreatnach toisc gur bhuaigh an fhoireann peile Gaelaí 12 Craobh Sinsear Peile Uíbh Fhailí agus dhá chraobhchomórtas Laighean.
Parlophone
mion|clé|220px|Ceirnín ó parlophone Is lipéad ceirníní é Parlophone, a bhunaigh an Comhlacht Carl Lindstrom san Ghearmáin, roimh An Chéad Chogadh Domhanda.
Ickworth House
Is teach mór suite i Suffolk é Ickworth House.
1936
Cogadh Cathartha na Spáinne
mion|160px|Lúnasa, 1936: Bhí na Cluichí Oilimpeacha i mBeirlín ceaptha ag rialtas na Gearmáine mar shárthaispeántas [[Ciníochas|ciníochais, ach chuir rath Jesse Owens sna cluichí céanna a gcuid pleananna in aimhréidh.]] mion|175px|Citroën Rosalie ón mbliain 1936
Revolver
Is albam é Revolver ón bhanna rac-cheoil The Beatles, a seoladh sa bhliain 1966. Chuaigh an t-albam go dtí barr na cairteacha sa Ríocht Aontaithe agus Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Taobh 2
Gach amhrán le Lennon/McCartney, ach amháin iad le nótaí.
1900
Tarluithe
mion|Trodaithe in Éirí Amach na Boxers sa t[[An tSín|Sín]]
Básanna
}
Ráth Ciaragáin
Baile fearainn i gContae Uíbh Fhailí in Éirinn is ea Ráth Ciaragáin.
Sóisialachas
Is fealsúnacht pholaitiúil í an sóisialachas. Creideann sóisialaithe gurb cheart don tsochaí go léir an eacnamaíocht a stiúradh go díreach trí na hoibrithe nó go hindíreach tríd an rialtas. Tá easaontas go minic idir sóisialiathe maidir le saghas an tsóisialachais le cur i bhfeidhm. Is saghsanna difriúla an tsóisialachais iad an daonlathas sóisialta agus marxach-leninach.
Síleann bunús na ndaoine a chuireann "sóisialaithe" orthu féin nach córas daonlathach atá sa chaipitleachas. Molann siad sórt "daonlathas an phobail" ina gcinneann na hoibrithe cad a tháirgeadh agus conas é a dháileadh. Is minic go n-áitíonn criticeoirí an tsóisialachais gur deachtóireachtaí brúidiúla atá i roinnt tíortha sóisialacha in ainm agus gur maraíodh a lán daoine ann, agus gur cheart córas sóisialach a sheachaint dá bharr sin. Freagraíonn bunús na sóisialaithe nach raibh na deachtóireachtaí seo sóisialach go fíor nó gur chuir siad polasaithe sóisialacha go holc i bhfeidhm.
In Éirinn bíonn: Partai na h-Oibrithre Sóisialach, Partai Sóisialach , agus Partai na h-Oibrithe
Leeds United Football Club
Cé go bhfuil "AFC" in ainm oifigiúil an chlub agus bhí sé le feiceáil ar an suaitheantas san aimsir caite, níl ach "LUFC" le feiceáil ar an suaitheantas inniu.thumb|260px|left|Elland Road
Don chuid is mó dá stair d'imir siad i bpríomhroinn Shasana. Faoi bhainisteoireacht Don Revie i rith na 1960í agus 1970í, bhuaigh Leeds cúpla trófaithe intíre agus Eorpach. Cuireadh síos iad go dtí an dara roinn sa bhliain 1982, agus d'fhill siad ar an bpríomhroinn sa bhliain 1990. Bhuaigh siad an tsraith sa bhliain 1992. Tar éis tubaistí airgeadais cuireadh síos iad go dtí "League One" don séasúr 2007–08. Sa séasúr 2009/10, bhuaigh Leeds ardú go dtí an Championship tar éis 3 bliain caite i League One. Ar an 21ú Nollaig, ceannaigh "GFH Capital" 100% den chlub as Ken Bates, ach fánóidh Bates go dtí deireadh an séasúr.
Caladh na Sionainne
Baile beag i gContae Uíbh Fhailí, in Éirinn, is ea Caladh na Sionainne (Béarla: Shannon Harbour).
George Martin
clé|mion|[[:Íomhá:Paul White with George Martin and The Beatles - Plaza Hotel - February 1964.jpg|Paul White, George Martin agus na Beatles, 1964]] Ba léiritheoir agus cumadóir ceoil é Sir George Martin (3 Eanáir 1926 - 8 Márta 2016 ) a rugadh i Londain, Sasana). Ba é Martin a shínigh conarthaí ceoil leis an mbanna rac-cheoil The Beatles, agus léirigh sé formhór a gcuid albam. Dá bhrí sin is minic a thugtar "an cúigiú Beatle" air.
Léirigh sé níos mó ná 700 céirnín ar feadh a shaol. clé|mion|1966
Cúlra
Rugadh Martin i Holloway i dtuaisceart Londan sa bhliain 1926. Siúinéir ba ea a athair, agus teaghlach bocht a bhí ann, rud a d’fhág nach raibh Martin ábalta staidéar a dhéanamh ar an gceol. Ba mhór an tsuim a bhí aige ann, áfach, agus d'fhoghlaim sé conas an pianó a sheinm uaidh féin.
Sa bhliain 1943, agus é in aois a sheacht mbliana déag, rinneadh píolóta agus oifigeach de sa Chabhlach Ríoga, ach chríochnaigh an cogadh sula raibh deis aige dul thar lear, agus d’fhág sé an tseirbhís sa bhliain 1947. Bhí sé sa Guildhall School of Music and Drama idir na blianta 1947 agus 1950, áit a ndearna sé staidéar ar an bpianó agus ar an óbó, agus suim aige i gceol Rachmaninov, Ravel, Cole Porter agus Johnny Dankworth.
Ar 3 January 1948 phós sé Sheena Chisholm, agus bhí beirt pháistí acu: Alexis agus Gregory. thumb|left|An chéad cheirnín a rinne The Beatles faoi choimirce Parlophone. Martin a léirigh. Ina dhiaidh sin fuair sé post sa BBC sa rannóg chlasaiceach. Sa bhliain 1950 chuaigh sé ag obair le Parlophone, comhlacht a bhain le EMI, agus é ag taifeadadh ceol clasaiceach agus barócach, ceol réigiúnach na Breataine agus foireann bhunaidh drámaí mór-ratha, in éineacht leis na fuirseoirí Peter Sellers, Rolf Harris, Peter Ustinov, Peter Cook, Dudley Moore agus na Goons.
Níos déanaí dúirt John Lennon go raibh sé sásta dul ag obair le Martin toisc gur thaitin na Goons chomh mór sin leis. Tháinig rath air mar léiritheoir de bharr an tseó, Beyond the Fringe, agus ba í dea-obair Martin a chuir Parlophone chun cinn.
mion|Sir George Martin.|clé Phós sé Judy Lockhart-Smith ar 24 June 1966, agus rugadh beirt pháistí eile: Lucy agus Giles.
The Beatles
Sa bhliain 1962 bhí The Beatles, grúpa as Learpholl, ag iarraidh conradh a fháil. Chuir a mbainisteoir Brian Epstein in aithne do na comhlachta móra iad, ach bhíodh doicheall rompu.
Nuair nár éirigh leis an mbanna ceoil conradh taifid a bhaint amach, dúirt Martin go bhainfeadh sé triail as an mbanna (bhí sé i gceannas an lipéid Parlophone ag an am), agus thug n Beatles a n-aghaidh ar Londain. Shíl Martin go raibh siad "rather unpromising", ach thaitin amhránaíocht Lennon agus McCartney. Níor thaitin an drumadóir Pete Best leis, ach shínigh sé conradh leo nuair a fuair siad drumadóir nua.
B’eo tús an chaidrimh, agus ba é Martin a léirigh beagnach gach ceann dá gcuid albam. Bhí an t-eolas agus an taithí aige agus b’fhéidir leis cuidiú leo sa stiúideo – b’in Stiúideo Abbey Road i Londain. Ba mhór an cúnamh eolas Martin chun bua neamhoilte an ghrúpa a chur ag bláthú: Martin a rinne an chuid ba mhó den chóiriú, agus eisean a sheinneadh ar an bpianó.
Chum Martin ceol agus fuaimrianta do scannáin "Hard Day's Night" a thuil ainmniúchan Oscar "nominee" dó.
Bhuaigh Martin Grammy ar fhuaimrian "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band" sa bhliain 1967.
Karlstad
Cathair san tSualainn is ea Karlstad, atá suite in iarthar na tíre. Is í an 19ú chathair is mó sa tír, tar éis Stócólm.
Masiela Lusha
Is ban-aisteoir, file, úrscéalaí agus gearrscéalaí Meiriceánach í Masiela Lusha, a rugadh ar an 23 Deireadh Fómhair 1985. Tá cáil bainte amach aici mar an carachtar Carmen Lopez ar an gclár teilifíse George Lopez.
Ollscoil Uppsala
Is Ollscoil Phoibli í Ollscoil Uppsala (Sualainnis Uppsala universitet) agus í suite in Upsalla na Sualainne. Is í an Ollscoil is sinne sna tíortha Lochlannacha í. Bhunaigh an bheirt, Ard Easpag Uppsala Jakob Ulfsson agus Leasrí na Sualainne Sten Sture í, le bulla de chuid an Phápa Sixtus IV sa bhliain 1477.
Masiela Lusha
Tá Lusha tar éis bheith i go leor scannán Hollywood freisin, ina measc Blood: The Last Vampire, Time of the Comet, Muertas, Science of Cool, Clifford's Puppy Days, Ballad of Broken Angeles agus Katie Malone.
Washington
Stát atá suite in iarthuaisceart SAM is ea Washington. Olympia an phríomhchathair agus is é Seattle an chathair is mó. Bhí 6.7 milliún duine ina gcónaí dar leis an daonáirimh sa bhliain 2010. Cónaíonn timpeall ar 60% den daonra i mórcheantar Seattle. Tá a lán foraoisí, aibhneacha, altán, agus sléibhte sa stát. Is é Jay Inslee (Páirtí Daonlathach) gobharnóir an stáit. Úsáidtear an giorrúchán WA don phost.
Tíreolaíocht
mion|250px|clé|[[Tacoma, Washington agus Cnoc Rainier sa chúlra]] Tá stát Washington suite in iarthar Mheiriceá Thuaidh ar an Aigéan Ciúin, ar lár thuaidh an chósta. Tá sé ag críochántacht le Oregon ar a thaobh theas, le Idaho ar a thaobh thoir, agus leis an Cholóim Bhriotanach, i gCeanada, ar a thaobh thuaidh. Tá an tAigéan Ciúin laistiar den stát. Is é Washington an stát Meiriceánach is faide siar ó thuaidh de na 48 stát atá teorannach le chéile. An Pacific Northwest a thugtar ar Washington agus Oregon le chéile (cuirtear Idaho in éineacht leo, go minic, agus fiú codanna eile d’iarthar na tíre).
Síneann an sliabhraon Cascade ó dheas ó thuaidh, an stát dealaithe ina dhá leath aige. Tá aeráid mhuirí sa leath thiar: bíonn sé fliuch séimh ansin sa gheimhreadh, san earrach, agus san fhómhar, agus tirim sa samhradh. Insna Sléibhte Oilimpeacha, in iarthuaisceart an stáit, titeann an oiread sin báistí (150–200 orlach sa bhliain) gurb é an t-aon áit sna 48 stát ina bhfuil foraoisí báistí aeráide measartha. Tá aeráid thirim san oirthear an bhliain ar fad: ar Chaomhnú Hanford, faoi scáth na gCascades, ní thiteann ach 6–7 orlach sa bhliain.
Tá cúig bholcán mhóra sa sliabhraon Cascade Mount Baker, Glacier Peak, Mount Rainier, Mount Saint Helens, and Mount Adams, iad go léir beo, gí nach bhfuil siad gníomhach faoi láthair. Bhrúcht Mount St. Helens sa bhliain 1980. Is é Mount Ranier an sliabh is airde i stát Washington: tá sé 14,411 troigh ar airde, nó 4,393 méadar.
Teangacha atá á úsáid sa stát
Sa bhliain 2010 ba é Béarla an príomhtheanga do 82.51% (5,060,313) de dhaonra Washington.
Stair
Chuir na Spáinnigh taiscéalaithe feadh an chósta thiar de Mheiriceá Thuaidh san dara leath den 17ú haois. Bhí trádálaithe fionnaidh ón Rúis curtha fúthu in Alasca, agus bhí na Spáinnigh ag iarraidh cósta thiar Mheiriceá Thuaidh a éileamh dóibh féin sula mbeadh seans ag na Rúisigh seilbh a ghlacadh ar na bólaí sin rompu. Ba iad beirt Spáinneach, Bruno Heceta agus Juan Francisco de la Bodega y Quadra, mar sin na chéad Eorpaigh dár leag cos ar chósta Washington. mion|clé|Gaisteoir fionnaidh sa 19ú haois i gceantar [[Mount Saint Helens]]
George Martin
Obair Eile
Sa bhliain 1969 bhunaigh Martin an Associated Independent Recording (AIR) Studios. Rinneadh Ridire de sa bhliain 1996 as a ndearna sé ar son an tionscail cheoil agus an chultúir pop.
Chum Martin ceol le haghaidh trí scannán de chuid sraith James Bond.
Sa bhliain 1979 d’fhoilsigh sé leabhar dar theideal All You Need is Ears (le cúnamh Jeremy Hornsby) a chuir síos ar a ndearna sé leis na Beatles agus le ceoltóirí eile.