cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lugdunum
Meath Dhún Lugh
Is léir ó fhianaise stairiúil agus seandálaíoch nár théarnaigh Dún Lugh ón cath riamh. Rinneadh athrú ar chúige na Róimhe ag deireadh na 3ú haois, ag cur Dún Lugh mar phríomhchathair de cheantar i bhfad níos lú. Ní raibh Dún Lugh mar lárionad riaracháin an Ghaill ina dhiaidh sin. Cé gur lean an chathair ar aghaidh, bhí gluaiseacht mór dhaonra ón gcathair. Le titim na himpireachta thiar sa 5ú haois, bhí Dún Lugh mar phríomhchathair den Ríocht Burgúnach.
Margarita Balliana
Scríbhneoir Iodálach ó Casale Monferrato in iarthuaisceart na hIodáile ba ea Margarita Balliana (fl. 1680). 200px|deas|thumb|Montferrato in iarthuaisceart na hIodáile.
Fáisceadh Balliana as réigiún a raibh cáil na litríochta riamh air. Fuair sí oideachas maith san fhealsúnacht agus sa stair, agus d'fhoilsigh a lán dánta i Laidin agus in Iodáilis. Fuair sí moladh ó scríbhneoirí eile ar nós Stefano Guazzo, an scríbhneoir ba shuntasaí de chuid Casale sa 17ú haois, agus Fulgenzio Alghisi, staraí Monferrato.
Phós sí Federico Prato, seanadóir de chuid Monferrato.
Danson Park
deas|250px|thumb|Danson Park Is páirc suite sa London Borough of Bexley í Danson Park.
Aigéad pantaitéineach
Vitimín B a fheidhmíonn mar chomhfhachtóir i gcuid mhaith imoibrithe einsímeacha is ea aigéad pantaitéineach. De bhrí go bhfaightear go forleathan sa nádúr é, níor braitheadh a uireasa i gcothú daonna fós.
Cnoic Shíofra
Tá Cnoic Shíofra (Béarla: Sheeffry Hills) suite i iardheisceart Contae Mhaigh Eo. An áit is airde den sliabh glaotar Barr Chlais Céim air. As béarla Barrclashcame. Tá an mullach 772m in airde agus ar taobh an iarthar den plateau(ardchlár) atá sé le fáil. Is é an tríú sliabh is airde i gContae Maigh Eo. Uaireanta i rith an gheimhridh, bíonn an sliabh clúdaithe le brat sneachta.
Eilginn
Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Eilginn.
Tagairtí
]
Caisleán Dinas Brân
mion|clé|[[Dinas Bran, príomhchathair Powys Fadog]] Caisleán de chuid na Meánaoiseanna is ea Caisleán Dinas Brân (Breatnais: Castell Dinas Brân), ina sheasamh ar chnoc os comhair bhaile Llangollen, Denbighshire, An Bhreatain Bheag. Suíomh dún an Iarannaois is ea é chomh maith. Sna Meánaoiseanna, bhí sé ina phríomhchathair phrionsacht Powys Fadog.
Pápa Agapetus II
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Agapetus II.
Gleann Líobhait
Is sráidbhaile suite i Comhairle Mhoireibh é Gleann Líobhait.
Ionad Siopadóireachta Broadway, Bexleyheath
Is siopalann suite sa London Borough of Bexley í Ionad Siopadóireachta Broadway.
Alan Thicke
Aisteoir Meiriceánach ab ea Alan Willis Thicke a rugadh ar an 1 Márta 1947 agus a fuair bás ar an 13 Nollaig 2016
Camila Cabello
Is amhránaí agus amhrán scríbhneoir amhrán í Karla Camila Cabello Estrabao nó Camila Cabello mar is fearr aithne uirthi, a rugadh ar an 3 Márta 1997 i gCúba. Bhíodh sí ina ball den ghrúpa Fifth Harmony.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 17 ngradam buaite ag Cabello. Tá 28 ainmniúchán faighte aici.
Araicnid
Rang de na Chelicerata, fofhíleam de na hArthropoda, is ea na haraicnidí. Tá a lán speiceas d'araicnidí ann agus ainmneacha tugtha ar 100,000 díobh go dtí an lá inniu.
Coppa Italia
Is é an Coppa Italia corn peile náisiúnta na hIodáile. Bhuaigh Football Club Vado an chéad chomórtas sa bhliain 1922. Tá an comórtas buaite ag Roma agus Juventus 9 n-uaire agus is é sin an méid is mó.
Inbhir Cuilinn
Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Inbhir Cuilinn.
Cumann Lúthchleas Gael Bhaile an Mhuilinn
Is club Cumann Lúthchleas Gael é Baile an Mhuilinn atá lonnaithe i gceantar Bhaile an Mhuilinn i gContae na Gaillimhe, Éire, a bunaíodh i 1953. Tá an Club ar cheann de na taobhanna is faide bunaithe i nGaillimh. Is club peile Gaelach iad Baile an Mhuilinn.
Dhá bhuaiteoir dhá uair i gCraobhchomórtas Peile Sinsearach na Gaillimhe, rinne Baile an Mhuilinn a gcéad láithriú i gcluiche ceannais contae i 20 bliain nuair a thug siad aghaidh ar Killererin i Staid an Phiarsaigh i 2007, ach buaileadh iad le scórlíne 1-09 go 0-10.
Is é ceann de na himreoirí is cáiliúla i mBaile an Mhuilinn, Noel Tierney, iar-Pheileadóir na Bliana Texaco, ceann de na himreoirí is fearr i stair peile na Gaeilge agus ball lárnach d'fhoireann stairiúil na Gaillimhe “3 In A Row”.
Margarita Bobba
Scríobh sí a lán saothar liteartha, cé go ndealraíonn sé gur go fánach a foilsíodh a cuid filíochta. Scríobh sí i Laidin agus in Iodáilis, agus fuair sí moladh ó Stefano Guazzo, scríbhneoir nótálta de chuid na háite, agus ó Fulgenzio Alghisi, a scríobh stair Monferrato.
Liosta de charachtair Eastenders (1994)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1994:
Yokosuka
Croí-Chathair de chuid na Seapáine is ea Yokosuka (横須賀市). Tá sí suite i ndeisceart Honshu, an oileán Seapánach is mó. Tá 414,960 duine ina gcónaí i Yokosuka (daonáireamh 2010).
Lesnes Abbey
Is abtheach suite sa London Borough of Bexley é Lesnes Abbey.
Pápa Eoin XII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Eoin XII (Ioannes XII i Laidin).
An tSeirbia agus Montainéagró
thumb|right|Léarscáil na Seirbia agus Mhontainéagró agus foroinnte na tíre luaite uirthi. Stát in oirdheisceart na hEorpa a bhí sa tSeirbia agus Montainéagró (Seirbis: Србија и Црна Гора, Srbija i Crna Gora). Bunaíodh an stát sa bhliain 1992 nuair a tháinig deireadh le PCS na Iúgslaive. D'aontaigh an dá stát úd an tSeirbia agus Montainéagró le chéile tar éis titim na hIúgslaive.
Poblacht Chónaidhme na Iúgslaive (Seirbis: Савезна Република Југославија, Savezna Republika Jugoslavija) a glaodh ar an stát nua ar dtús. Ach ar 4 Feabhra 2003 bhí stádas an stáit athruithe mar aontas stáit faoin ainm Aontas Stáit na Seirbia agus Mhontainéagró (Seirbis: Државна заједница Србија и Црна Гора, Državna zajednica Srbija i Crna Gora).
Tháinig deireadh leis an stát i Mí Mheitheamh 2006 i ndiaidh reifreann i Montainéagró ar son neamhspleáchais.
Tliongáinis
Teanga shaorga í an Tliongáinis (Tliongáinis: tlhIngan Hol) a ceapadh an chéad uair le haghaidh na dTliongánach ar an scannán Star Trek: The Motion Picture. Sibhialtacht shamhlaithe is ea na Tliongánaigh a bhfuil an-tábhacht acu sna sraitheanna teilifíse agus sna scannáin a bhaineann le coincheap an Star Trek. D'fheictí na Tliongánaigh go minic ar an gcéad sraith féin, ach níor forbraíodh an teanga dóibh roimh an gcéad phríomhscannán.
mion|clé|280px|Aibítir na Tliongáinise Ba é James Doohan, a rinne páirt Montgomery "Scotty" Scott ar an gcéad sraith, a chum an chéad chúpla focal, ach ba é an teangeolaí Marc Okrand a d'iompaigh ina teanga iomlán í a bhfuil idir stór cuimsitheach focal agus chóras ceart gramadaí aici. Bhí staidéar déanta ag Okrand ar theangacha bundúchasacha Mheiriceá, agus tá a lán saintréithe ag an teanga nach mbeadh i bhfad as cosán i measc theangacha dúchasacha Chalifornia. Mar sin féin, dúirt Okrand féin riamh nach raibh sé ag iarraidh aithris a dhéanamh ar ghramadach na dteangacha seo - bhí sé ní ba thábhachtaí an teanga a dhéanamh chomh difriúil leis an mBéarla agus ab fhéidir. Mar shampla, is é gnáthordú na rann cainte sa Tliongáinis ná OVS - is é an cuspóir a thagann roimh aon rud eile, agus an briathar ag leanúint sna sálaí aige, agus an t-ainmní fágtha ina ndiaidh. (Sa Bhéarla, is é an gnáthordú ná SVO, is é sin, ainmní - briathar - cuspóir; agus sa Ghaeilge, VSO, nó briathar - ainmní - cuspóir.)
Tá gramadach na Tliongáinise bunaithe ar an táthú, nó fiú ar an iltáthú, - is é sin, is féidir nach bhfuil ach aon fhocal fada amháin de dhíth le abairt iomlán Béarla (nó Gaeilge) a aistriú. Tá go leor eisceachtaí agus mírialtachtaí i ngramadach na Tliongáinise, ós rud é gur fhéach Okrand chuige go mbeadh mothú na teanga nádúrtha inti.
Is é an fuaimniú an chuid is lú a chuirfidh coimhthíos ar an bhfoghlaimeoir. Bhain Okrand úsáid as consain scornánaithe lena chinntiú go bhfaigheadh na Béarlóirí an teanga neamhghnách, ach le fírinne, tá an chuid is mó de na consain speisialta sin le fáil i dteangacha a labhraítear san Eoraip. Ón taobh eile de, ní teanga thonúil í an Tliongáinis, agus níl ach cúig ghuta ann.
Tá foras forbartha teanga, an "Klingon Language institute" ag obair i Philadelphia chun an teanga a chur chun cinn. Is cathair thábhachtach í Saarbrücken do chruinnithe idirnáisiúnta na gcainteoirí agus na bhfoghlaimeoirí.
Inbhir Losaidh
Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Inbhir Losaidh.
Dioscliosta Fifth Harmony
Is éard atá i ndioscliosta an popbhanna ó Miami, Florida Fifth Harmony ná trí albam stiúideo, cúig seinn leabhraithe, naoi singil mar ealaíontóir ceoil aonréadach agus aon físeáin ceoil déag.
Treehouse of Horror XV
Craoladh an chéad eipeasóid, "Treehouse of Horror XV", den séú sraith déag The Simpsons ar an 7 Samhain 2004. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 11.29 milliún duine ar an eipeasóid.
Cheiliúradar an eipeasóid seo Oíche Shamhna, agus is an cúigiú heipeasóid déag a cheiliúrtar Oíche Shamhna í.
Cesc Fàbregas
Is imreoir sacair é Francesc "Cesc" Fàbregas Soler (rugadh 4 Bealtaine 1987, An Chatalóin, An Spáinn). Tá sé ag imirt faoi láthair le Chelsea F.C. Bhuaigh sé an PFA Young Player Of The Year i mBealtaine 2008.
Beathaisnéis
Rugadh Francesc "Cesc" Fàbregas i Soler ar an 4ú lá de mhí meitheamh 1987. Imríonn sé leis an gclub Chelsea i Sasana. Is peileadóir profisúinta é agus imríonn sé i lár na páirce. Geansaí uimhir a ceathair a chaitheann sé. Is peileadóir cumasach agus cruthaitheach é Fabregas agus tá sé lán le tallann. Is é captaen na foirne é agus is imreoir spreagúil agus tábhachtach é don fhoireann.
!Xóõ
Ceann de na teangacha Khoisan is ea an teanga !Xóõ, agus í saibhir as an ngnáth i bhfóinéimí, níos saibhre ná aon teanga eile. Ar nós na dteangacha eile san fhine Khoisan, tá cuid mhaith smeach-chonsan agus gutaí laraingeacha sa teanga !Xóõ.
Cesc Fàbregas
Beathaisnéis
Tá dhá céad seachtó cluichí imirhe aige le Arsenal go dtí seo. San am sin tá daichead sé cúl faighe aige agus ochtó sé cúnta don cúl aige. Nuair a chuaigh Thierry Henry go Barcelona sa bhliain 2007 thóg Fabregas an brú ar a gualainn mar an príomhimreoir sa cumann.
!Xóõ
Labhraíonn thart ar 4,200 duine !Xóõ, agus cónaí orthu sa Bhotsuáin agus sa Namaib don chuid is mó.
Cesc Fàbregas
Beathaisnéis
I rith an samhraidh 2010 bhí tuairimíocht dhian go rachadh sé abhaile go Barcelona chum imirt leis an bhfoireann is mó sa domhain. Deirtear go raibh tairiscint de £30 milliún ó Barcelona chun Fabregas a ceannaigh ach d’eitigh Arsenal an tairiscint sin. Ach fós tá tuairimíocht ann go mbogaigh sí i 2011. Ach go dtí an lá seo is imroeir Arsenal é.
!Xóõ
Is gá a phointeáil amach nach bhfuil gach teangeolaí den tuairim go bhfuil gaol ag na teangacha Khoisan go léir le chéile. Cuid mhaith de na saineolaithe, síleann siad go bhfuil níos mó ná aon fhine teangacha amháin i gceist leis na teangacha Khoisan. De réir na tuisceana seo, is ball de na teangacha Ta'a-!Kwi (nó na teangacha Tuu) í an teanga !Xóõ, agus níl aon teanga bheo eile fágtha san fhine áirithe seo ná an teanga N|u. Tá an teanga N|u ag saothrú an bháis cheana, agus chreidtí marbh í cheana féin, ach thángthas trasna ar dhornán seanchainteoirí sna 1990idí.
Cesc Fàbregas
Beathaisnéis
I mí an Iúil an samhradh seo, nuair a bhí an fhoireann Spáinneach ar an stáitse i Maidrid ag taispeáint corn an domhain agus go tobann rug cúpla imroeirí greim ar Fabregas agus bhí ar geansaí Barcelona a caitheamh. Dúirt a lán daoine gur chaith sé imirt le Barcelona tar éis an eachtra sin.
Is tallann mór é Fabregas agus tá a lán daoine sasta go imríonn sé le Arsenal fós.
!Xóõ
Teanga thonúil í an teanga !Xóõ freisin, agus ceithre thon éagsúla ann, cosúil leis an tSínis chaighdeánaithe.
B'é Anthony Traill, teangeolaí ón Afraic Theas a fuair bás i Mí Aibreáin 2007, an duine ba mhó a rinne taighde ar an teanga !Xóõ. Bhreac sé síos foclóir agus gramadach na teanga.
Pápa Beinidict V
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Beinidict V.
Burt Bacharach
Ba chumadóir agus pianódóir Meiriceánach é Burt F. Bacharach (12 Bealtaine 1928 — 8 Feabhra 2023.
Borrphéist
Is éard is borrphéist (tinea) ann ná míocóis cnis nó fungas is cúis le hionfhabhtú sa duine, i bpeataí agus in ainmhithe tí.
Aigéad picreach
C6H2(NO2)3OH, 2,4,6-trínítrifeanól le leáphointe 122 °C. Solad buí a dhéantar trí níotráitiú feanóil. Aigéad lag, ach níos láidre ná feanól. Is ábhar datha buí é, agus ábhar pléascach.
Emmanuel Adebayor
Is imreoir sacair é Emmanuel Adebayor (r.26 Feabhra, 1984 i Lomé, Tóga). Imríonn sé faoi láthair le Tottenham Hotspur FC. D'imir sé le FC Metz, AS Monaco agus Manchester City FC roimhe sin.
Pápa Leon VIII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Leon VIII.
The Brewery (ionad siopadóireachta)
Is siopalann suite sa London Borough of Havering í The Brewery.
Cnámharlach daonna
Tá an cnámharlach daonna comhdhéanta de chnámha comhleáite agus chnámha aonaracha araon, agus a fhaigheann tacaíocht agus forlíon ó bhallnaisc, teannáin, mhatáin agus loingeáin.
Better Together (EP)
Is é Better Together an chéad cheirnín leathfhada ó Fifth Harmony. Scaoileadh é ar an 18 Deireadh Fómhair, 2013.
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Bambi II
Scannán de chuid Disney is ea Bambi II a seoladh (mar fhíseán) sa bhliain 2006. Leanann sé ar aghaidh le scéal Bambi (1942).
Lynda Bellingham
Ba bhan-aisteoir Sasanach í Lynda Bellingham (a rugadh Meredith Lee Hughes ar an 31 Bealtaine 1948 agus a fuair bás ar an 19 Deireadh Fómhair 2014). Tháinig sí sa 13ú háit le Darren Bennett ar an seachtú sraith Strictly Come Dancing sa bhliain 2009.
Faoileán bán
Is éan é an faoileán bán. Is baill d'fhine na Laridae iad.
Liosta de charachtair Eastenders (1995)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1995:
Get Him to the Greek
thumb|right|Scannánaíocht in Cavendish Square. Scannán grinn Meiriceánach é Get Him to the Greek a tháinig amach sa bhliain 2010. Scríobh agus stiúir Nicholas Stoller é agus is iad Jonah Hill agus Russell Brand a ghlacann na príomhpháirteanna. Eisíodh an scannán ar an 4 lá de Mheitheamh, 2010. Sceachscannán leantach é Get Him to the Greek den scannán Forgetting Sarah Marshall ón mbliain 2008 a stiúir Stoler chomh maith, agus a raibh Hill agus Brand ann leis. Glacann Brand ról Aldous Snow ó Forgetting Sarah Marshall athuair, ach ról charachtar iomlán úr a ghlacann Hill. I measc na réaltaí eile atá ann, tá Elisabeth Moss, Rose Byrne, agus Sean "Diddy" Combs.
Radaíocht
San fhisic, is éard is radaíocht ann ná astú nó tarchur fuinnimh i bhfoirm tonnta nó cáithníní trí spás nó trí mheán ábhair. Cuirtear na cineálacha seo san áireamh:
Gruffydd Fychan I
Nuair a d’éag a athair sa bhliain 1269 (nó 1270), fuair sé Iâl agus Edeirnion, ina bhfuil Glyn Dyfrdwy san áireamh. Ba comhghuaillí le Llywelyn ap Gruffudd, Prionsa na Breataine Bige é, le linn chogadh na bliana 1277. Sa chonradh síochána, aontaíodh go mbeadh sé mar tionónta do Llywelyn in Edeirnion, ach do Éadbhard I Shasana in Iâl. Troid sé i dteannta Llywelyn arís le linn chogadh na mblianta 1282-83, ach chaill sé a chuid tailte an uair seo. D’ainneoin sin, mheall Iarla Surrey an rí a chuid tailte a thabhairt ar ais dó, agus bhí seilbh aige faoi choimirce na rí don chuid eile dá shaol. Cailleadh é sa bhliain 1289, agus mac óg ina dhiaidh mar comharba, Madog Crypl.
The Bonfire of the Manatees
Craoladh "The Bonfire of the Manatees", an chéad eipeasóid den seachtú sraith déag de The Simpsons ar an 11 Meán Fómhair 2005. Scríobh Dan Greaney an eipeasóid. D'fhéach 11.10 milliún duine ar an eipeasóid.
Gruffudd ap Madog
Prionsa Powys Fadog ab ea Gruffydd Maelor II nó Gruffydd II ap Madog (cailleadh sa bhliain 1269 é).
Sinsir
An mac is sine le Madog ap Gruffydd Maelor ab ea é, agus fuair sé le hoidhreacht cuid tailte agus téidéal a athair lena deartháireacha eile, Gruffydd Ial, Maredudd, Hywel agus Madog Fychan. Aontaíodh Ríocht Powys Fadog faoi cheannaire amháin roimh ré, ach roinneadh i measc chúigear anois, agus faoi thionchar fórsaí eile chomh maith.
Pósadh
Phós sé Emma, baintreach Henry Touchet, agus iníon Henry Audley agus Bertred Mainwaring.
Bás agus Clann
D’éag sé sa bhliain 1269 (nó 1270), agus bhí clan aige, mar leanas:
Roinneadh Powys Fadog de réir nósanna na Breataine Bige, i measc mhic Gruffudd:
Virgin Media Three
Is stáisiún teilifíse é Virgin Media Three atá mar chuid de Virgin Media Ireland. Thosaigh sé ag craoladh in áit UTV Ireland ar an 9 Eanáir 2017, nuair a bhí aithne ar mar Be3.
Tiger Woods
Is imreoir gailf é Tiger Woods (rugadh é mar Eldrick Font Woods ar an 30 Nollaig 1975) in Cypress, California i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhí an duais 'Imreoir na Bliana' ón PGA buaite aige ocht n-uaire. Tá príomh-chraobhanna go leor buaite aige. clé|mion|219x219px|U.S. Open, Bethesda, Md.'s Congressional Country Club sa bhliain 1997 Tháinig an chéad cheann—The Masters— ar 14 Aibréán 1997 agus é 21 bliain d'aois. Cé go bhfuil neart buaite ag Woods i gcaitheamh a shaoil, seans gurbh é bua ar 14 Aibréán 2019 in Augusta National an bua ab iontaí. Éacht a bhí déanta ag Woods teacht ar ais agus an comórtas is tábhachtaí a bhuachan arís.
Saol
clé|mion|210x210px|2009 Is de shliocht Téalannach, Síneach, Afracach, agus Eorpach é, agus is féidir go raibh sinsireacht Indiach-Mheiriceánach ag a sheanmháthair ar thaobh a athar.
2008 an uair dheireanach gur éirigh leis ceann de na mórchomórtais a bhuachan agus ba ghearr ina dhiaidh sin gur thit rudaí as a chéile ina shaol. Bhí fadhbanna ina shaol pearsanta go mór i mbéal an phobail ar feadh cúpla bliain agus theip ar a cholainn freisin.
Bhí Woods pósta le Elin Nordegren agus tá beirt pháistí acu. Bhris an teaghlach suas sa bhliain 2010.
Chuaigh Woods faoi scian ceithre huaire chun fadhbanna lena dhroim a réiteach. Níor cheap daoine go mbéarfadh sé ar mhaide gailf arís sa bhliain 2019, roimh an Masters bainte amach aige arís.
Tá cónaí ar Woods i Jupiter Island, Florida.
Conghalach Chnóbha
Ard-Rí na hÉireann ba ea Conghalach Chnóbha (Mheán-Ghaeilge Congalach Cnogba) nó Conghalach mac Maol Mithigh (Congalach mac Máel Mithig), de réir na ríliostaí i nAnnála na gCeithre Máistrí, ón mbliain 944 go dtí 956. Is é Conghalach duine den dá "ard-rí Érenn" déag i láimh an bhunscríobhaí d'Annála Uladh.
Sliochtach den 10ú glúin de Shíol Aodha Sláine ar thaobh a athar ba ea Conghalach, rud a dtabharfadh tacaíocht dá ríogacht. Ar thaobh a mháthair, ba bhall de Chlann Cholmáin é, garmhac Flann Sionainne agus nia an iarArd-Rí, Donnchad Donn. Sna Annála Inis Faithlinn, Ard-Rí go bhfreasúra a bhí sé, ag coimhlint lena namhaid, Ruairí Ó Canannáin de Chineál Conaill.
Tuairiscítear sna hannála Éireann go raibh Conghalach i mbun chogaidh le cuid mhaith dá chomharsana, agus ó thráth go chéile cara agus namhaid rí Dhubhlinne, Amhlaoibh Cuarán. D'éag Conghalach i ndearadh na dála ag troid in éadan na Laigean agus na nGael-Lochlannach as Duibhlinn sa bhliain 956, i luíochán ag Dún Ailinne (Contae Chill Dara).
Pápa Eoin XIII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Eoin XIII (Ioannes XIII i Laidin).
Helen Mirren
Is ban-aisteoir Sasanach í Helen Mirren, a rugadh Helen Lydia Mironoff ar an 26 Iúil 1945.
Polaiféamas
Is ball de na Cioclóip é Polaiféamas i miotaseolaíocht na Gréige.
An Meánoirthear
Is réigiún tíreolaíochta é An Meánoirthear. Is téarma ginireálta í seo, agus tá a lán tuairimí eile éagsúla faoin sainmhíniú.
Natal
Tá níos mó ná ciall amháin le Natal:
Pápa Beinidict VI
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Beinidict VI.
Droimneach beag
Is éan é an droimneach beag. Is baill d'fhine na Laridae iad.
Pápa Beinidict VII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Beinidict VII.
Naomh Januarius
Naomh is ea Januarius (c.3ú aois – c305)., a rugadh i Napoli san Iodáil agus a fuair bás i bPozzuoli, Campania.
Fidel Castro
Ba é Fidel Castro ( audio) (13 Lúnasa 1926 – 25 Samhain 2016) uachtarán ar Chúba ón mbliain 1961 go dtí an 24 Feabhra 2008. Bhí sé ina cheannaire ar an tír ó chuir sé an deachtóir Fulgencio Batista as oifig tar éis éirí amach i 1959. Tháinig a dheartháir Raúl mar chomharba air, ar an 24 Feabhra 2008.
Theith Castro thar lear ar feadh tamaill. Tháinig sé ar ais i mí na Nollag 1956 chun tús a chur le treallchogaíocht, a mhair go dtí gur ghlac Castro seilbh ar Havana ar 1 Eanáir 1959.
Duine conspóideach a bhí ann: tá an-mheas air go minic sa tríú domhan, fós inniu. I luathbhlianta a réimeas, rinne ranna de chuid rialtas na Stát Aontaithe roinnt iarrachtaí é a mharú nó a chur as oifig.
Baile an Mhóta (Baile Átha Cliath)
Áit i ndeisceart Bhaile Átha Cliath is ea Baile an Mhóta. Is ceantar tionsclaíoch é don chuid is mó, cé go bhfuil roinnt eastáit tithíochta sa cheantar chomh maith. Ar na comhlachtaí móra a bhfuil ionad acu i mBaile an Mhóta tá TV3, Smurfit, DHL, Johnson Brothers agus Exel.
Hyphessobrycon eques
Is iasc é an Hyphessobrycon eques. Tá sé ina bhall den teaghlach Characidae. Tá siad a choimeád go minic mar pheataí i uisceadáin.
Fidel Castro
Óige
Feirmeoir saibhir ba ea athair Fidel, Ángel Castro Argiz, arbh ón Ghailís na Spáinne dó ó dhúchas. Fuair sé a chuid oideachais ó na hÍosánaigh agus ó Bhráithre de la Salle i Santiago de Cúba agus in Colegio de Belén in Havana. Rinne sé staidéar ar an dlí in ollscoil Havana sa bhliain 1945. Thosaigh a chuid gníomhaíochta polaitiúil agus é ina mhac léinn.
Polaitíocht
Thosaigh Castro a chur spéis sa pholaitíocht in ollscoil Havana ó thús. Bhí mic léinn a linne an-chorraithe agus ba mhinic a bhíodh círéibeacha ina measc. Ghlac Castro páirt sa troid agus chuir a naimhde ina leith gur mharaigh sé cúpla duine, ach níl aon fhianaise sásúil ann go raibh sé i ndáiríre ciontach. Chuaigh Castro isteach sa Partido Ortodoxo i 1947, páirtí a chuir in éadan chaimiléireacht an rialtais agus a d'éiligh leasaithe ar an dlí. Rinne ceannaire an pháirtí, Eduardo Chibas, iarracht ar an uachtaránacht, ach scaoil sé é féin agus é páirteach i gcraoladh raidió. Bhí Castro i láthair agus thug sé Chibas chun an ospidéil mar a bhfuair sé bás.
left|thumb|220px|Castro i [[Washington, D.C. - 1959]] I samhradh 1947 rinne Castro agus a chomhghleacaithe iarracht rialtas na Poblachta Doiminiceánaigh a chur as oifig ach theip orthu. D'éalaigh Castro agus a chairde i raftaí ó na póilíní, ach cé gur theip ar an eachtra bhí cáil ar Castro dá bharr.
An bhliain dár gcionn, 1948, bhí Castro sa Cholóim agus dar le Roinn Stáit Mheiriceá bhí baint aige le cúpla feallmharú sa tír sin. Nuair rinne póilíní na tíre sin iarracht é a ghabháil theith sé go ambasáid a thíre agus tugadh abhaile é.
Phós sé Mírta Diaz Blart, mac léinn de bhunadh saibhir, agus cháiligh sé mar dhlíodóir i 1950. Thosaigh sé ar a chleachtas i Havana, agus d'fhógair sé a thuairimí náisiúnacha go fíochmhar. Rinne sé iarracht suíochán parlaiminte a fháil, ach tháinig an Ginearál Fulgencio Batista i gceannas na tíre tar éis coup d'état agus rialaigh sé an tír le cabhair Mheiriceá.
Thug Castro dúshlán an rialtais sna cúirteanna ach níor éirigh leis, agus bheartaigh sé ansin nach raibh de rogha aige ach éirí amach a eagrú. Bhailigh Castro timpeall céad go leith dá chairde le chéile agus rinne ionsaí ar bheairic Moncada ar an 26 Iúil 1953. Theip ar an ionsaí agus maraíodh níos mó ná seasca den lucht ionsaithe.
Chúlaigh Castro agus iarsmaí a bhuíne go sléibhte garbha an Sierra Maestra, ach gabhadh ansin iad. Cuireadh Castro faoi thriail agus daoradh go cúig bliana déag sa phríosún é. Scar a bhean leis nuair a bhí sé ina chime. Ach bhí an t-ádh air nár chaith sé ach dhá bhliain sa phríosún. Ligeadh saor é i mí Bealtaine 1955 agus chuaigh sé ar imirce go Meicsiceo.
Pápa Eoin XIV
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Eoin XIV (Ioannes XIV i Laidin).
Fidel Castro
An Réabhlóid
I dtús Eanáir 1959, ghlac Fidel Castro seilbh ar Chúba tar éis teitheadh Batista ar an 31 Nollaig 1958
Aontas na Sóivéadach
Rinne na réabhlóidithe iarracht cabhair a fháil ón Aontacht Sóivéadach ach níor tugadh aird orthu agus bheartaigh siad ar airm agus trealamh a lorg i measc na gCúbach i Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Liosta de charachtair Eastenders (1996)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo, a tháinig ar an gclár den chéad uair sa bhliain 1996:
Fidel Castro
Meath agus bás
D'éirigh Fidel as a phost mar dheachtóir - nó uachtarán - sa bhliain 2008. D'éag sé 25 Samhain 2016, in aois 90 dó. Cuimhneofar ar an deachtóir Fidel Castro, a dúirt Michael D. Higgins, “mar fhathach i measc cheannairí an domhain, a raibh mar dhearcadh aige saoirse dá mhuintir go léir”:     Dúirt daoine in Éirinn ag an am go raibh Higgins ag déanamh dia beag den deachtóireacht. Bhí easpa cumais sa rialtas faoi Chastro agus an tír ag titim as a chéile.
Tháinig deartháir Fidel, Raúl mar chomharba air, ar an 24 Feabhra 2008.
Hulk Hogan
Is iomrascálaí Meiriceánach é Terrance Gene "Terry" Bollea nó 'Hulk Hogan'. Rugadh é in Augusta, Georgia ar an 11 Lúnasa, 1953.
The Fox and the Hound 2
Scannán beochana de chuid Disney is ea The Fox and the Hound 2 a seoladh (mar fhíseán) sa bhliain 2006. Leanann sé ar aghaidh le scéal The Fox and the Hound (1981).
Tagairtí
{{Reflist]}
Dagnam Park
deas|250px|thumb|Dagnam Park Is páirc suite sa London Borough of Havering í Dagnam Park.
The Mook, the Chef, the Wife and Her Homer
Craoladh an chéad eipeasóid, "The Mook, the Chef, the Wife and Her Homer", den ochtú sraith déag The Simpsons ar an 10 Meán Fómhair 2006. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 11.50 milliún duine ar an eipeasóid.
Lisa with an 'S'
Craoladh an seachtú heipeasóid, Lisa with an 'S', den seachtú sraith is fiche The Simpsons ar an 22 Samhain 2015. Scríobh Stephanie Gillis an eipeasóid seo. D'fhéach 5.64 milliún duine ar an eipeasóid.
Pápa Eoin XV
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Eoin XV (Ioannes XV i Laidin).
Rannóg Éigeandála
Is éard is Rannóg Éigeandála ann ná an roinn de ospidéal ina mbítear ag ag tabhairt cúraim d'othair a mbaineann timpistí díobh. Thugtaí an Rannóg Timpistí agus Éigeandála nó an Roinn Timpistí agus Éigeandála air tráth. Is é an leigheas éigeandála an speisialtacht leighis a mbítear á chleachtadh ann.
La Girona (long)
Gailias ba ea La Girona agus baint aici le hArmáid na Spáinne sa bhliain 1588. Bádh í láimh leis an Leac Fhada i gContae Aontroma um meán oíche ar an 26 Deireadh Fómhair. Is cuid suntais í toisc gur bádh an oiread sin fear inti agus gur baineadh taisce mhór aisti.
Coláiste Ailigh
Scoil de chuid Bord Oideachais agus Oiliúna Chontae Dhún na nGall í agus nuair a bunaíodh a chéaduair í sa bhliain 2000, bhí sí lonnaithe go sealadach in Institiúid Teicneolaíochta Leitir Ceanainn. Bhog sí i lár Mheán Fómhair 2000 go dtí Teach Sprackburn ar an Bhóthar Ard. Sa bhliain 2013, bhog an scoil isteach i bhfoirgneamh úrnua i gCnoc na Móna agus d'oscail an Taoiseach Éanna Ó Cionnaigh an scoil go hoifigiúil i 2014.
La Girona (long)
Briseadh na loinge
Chuaigh La Girona ar ancaire ag na Cealla Beaga i nDún na nGall chun go ndeiseofaí an stiúir. Tugadh timpeall 1,300 fear ar bord ó dhá long bhriste eile: La Rata Santa Maria Encoronada, long a shuigh i gCuan an Fhóid Duibh ar chósta Chontae Mhaigh Eo agus Duquesa Santa Ana, long a shuigh i nGaoth Luacharois Mór i nDún na nGall.
Coláiste Ailigh
Míchéal Ó Giobúin atá mar phríomhoide reatha ar an scoil.
La Girona (long)
Briseadh na loinge
Deisíodh La Girona le cabhair ó Mhac Suibhne Boghaineach agus thug a captaen Alonso Martinez de Leyva a aghaidh ar Albain ar an 25 Deireadh Fómhair, “having for his pilots three Irishmen and a Scot”. Bhí timpeall 1,300 fear ar bord. D’fhág an long Loch Feabhail ach tháinig gála ina coinne agus bádh í ag an Leac Fhada in aice le Dún Libhse i gContae Aontroma ar an 28 Deireadh Fómhair 1588. Níor tháinig slán ach naonúr, agus chuir Somhairle Buí Mac Domhnaill anonn chun na hAlban iad.
Tarrtháil
Bhain Somhairle Buí Mac Domhnaill trí ghunna mhóra práis agus dhá chófra taisce as an long sa bhliain 1588.
Ainmníodh an long sa Protection of Wrecks Act ar an 22 Aibreán 1993.
Taispeáint
Tá boinn óir agus airgid, seodra, airm agus gnáthearraí ó La Girona ar buantaispeáint in Iarsmalann Uladh i mBéal Feirste.
Tagairtí
Calendar of the State Papers relating to Ireland, of the Reigns of Henry VIII, Edward VI, Mary, and Elizabeth
Hutchinson, Robert (2013). The Spanish Armada. Weidenfeld & Nicolson. ISBN 978-0-297-86637-4
Léigear Bagdad (1258)
deas|250px|thumb|Léigear Bagdad Mhair Léigear Bhagdad, a thosaigh ar an 29 Eanáir 1258, go dtí 10 Feabhra den bhliain sin, nuair a rinne fórsaí Iolchainideacha Mongólacha creach ar Bhagdad, príomhchathair na Cailifeachta Abasaí. Ghabh siad an chathair.
Contae Lamar, Texas
Is contae in oirthuaisceart Texas é Lamar. Is é Paris príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 49,793 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 48,499 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 93% de na daoine sa bhliain 2010, ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 4.6% agus ba Ghearmáinis an phríomhtheanga ag 1.2%.
Amstardam
Is í Amstardam príomhchathair agus limistéar bhardasach is mó na hÍsiltire. Tá an chathair, dárb an t-ainm "Mokum" i gcanúint Amstardama (tagtha as an teanga Giudáis), i gcúige Ollainn Thuaidh, ar bhruach na habhann Amstal agus cois an Oibh. Bunaíodh í san 12ú haois mar shráidbhaile beag iascaireachta. Dhíorthaigh ainm na cathrach ó dhamba ("dam" in Ollainnis) amháin san Amstal ón 13ú haois. Fuair an bhaile cearta cathrach timpeall ar 14ú haois agus d'fhás go ceann de na cathracha tráchtála ar fud an domhain i Ré Órga na hOllainne. Ón deireadh na 16ú haois tháinig fús na daonra ar shíntí na cathrach. Mar sin de, thógadh fáinne na canálacha, a bhfuil ar an liosta UNESCO d'oidhreacht na cruinne agus iad ina ndíol spéise amháin na cathrach. Díolaí spéise eile atá músaeim, mar Ard-mhúsaem na hÍsiltíre, Músaem Cathrach, Músaem Van Gogh, Teach Áine Fráinc, na Ballaí. Tá clú agus cáil ar Amstardam mar gheall ar na dlíthe liobrálacha atá ann maidir le drugaí agus gnéas. Tá dá ollscoilte in Amstardam agus cónaítheoirí le naisiúntaí is dífriúla sa chruinne aici. Níl Parlaimint na hÍsiltíre suite in Amstardam; tá sí suite san Háig.
Ar an chéad Eanáir 2012, bhí limistéar bhradasach Amstardama ina comhaireamh 790,044 cónaítheoirí. Lena ceirtleáin bhí timpeall 1.1 milliún daoine ina gcónaí in Amstardam ar feadh Lúnasa 2010 agus mar gheall ar sin, tá Amstardam i dtéarmaí daonra an chathair is mó san Ísiltír. Tá 2.3 milliún daoine ina gcónaí i Réigiún Amstardama, a n-áirítear measc nithe Almere, An Ghaoth, Sánstáit agus Puirmeirint. Tá Amstardam cathair amháin de Cathracha Teorann freisin. Roinneadh Amstardam i seacht gcodanna cathrach, a bhí roinnte i gcomharsanachtaí eile.
Aigéad salaicileach
Druga a ullmhaíodh ar dtús as eastóscadh airgead luachra, agus ansin i 1838 ó choirt na sailí. D'úsáidtí a shalann, salaicioláit sóidiam, mar theiripe ar phianta réamatacha is slaghdáin fhiabhrasacha ar dtús i 1875. Cuireadh an t-aigéad acéitiolsalaicileach (aspairín), a fuarthas a bheith níos cumasaí mar dhruga, ina ionad i 1899.
Sam Harris
Údar, fealsamh, agus néareolaí Meiriceánach is ea Samuel Benjamin "Sam" Harris a rugadh ar 9 Aibreán 1967. Tá sé ina chomhbhunaitheoir agus phríomhfheidhmeannach ar Project Reason, eagraíocht neamhbhrabúis a fheidhmíonn chun an eolaíocht agus dí-eaglaisíochas a chur chun cinn. Léiríonn sé Waking Up with Sam, sraith podchraolachán. Fuair an leabhar sin leis The End of Faith an-fháilte sa bhliain 2004.
Óige agus oideachas
Rugadh Sam Harris in Los Angeles, California. Ball de Chuallacht na gCairde ab ea a athair. Léiritheoir teilifíse agus Giúdach neamhchráifeach a bhí ina mháthair, Susan Harris.
Réaltbhuíon
deas|250px|thumb|Réaltbhuíon Cnuasach réaltaí mar a fheictear sa spéir é - sin réaltbhuíon. Bíonn na réaltaí faoi ghluaisne an t-am ar fad, ach bíonn siad chomh fada sin amach uainne nach mbíonn a gcuid gluaisne coibhneasta le brath, agus mar sin is ionann na cnuasaigh réaltaí sa spéir leis na mílte bliain. Ní hionann mar sin, an fad amach uainn a bhíonn gach uile réalta i réaltbhuíon ar bith.
Tugadh ainmneacha ar chnuasaigh ar leith i gcaitheamh na gcéadta bliain; cuir i gcás, 'An Camchéachta', 'Oiríon', agus a lán eile. Réalteolaithe an lae inniu - is é rud a roinneann siad an spéir ina 88 d'achair rialta - de chearnóga agus de dhronuilleoga, is é sin. Réaltbhuíonta a thugtar ar na rannóga seo, agus is minic a choimeádtar na seanainmneacha orthu.
Contae Santa Cruz, Arizona
thumb|deas|50px|Séala 237x237px|deas|Suíomh sa stát [[Arizona]] 237x237px|deas|Suíomh Arizona sa SAM Is contae in Arizona é Contae Santa Cruz. Tá sé suite i ndeisceart an stáit, agus is é 15 duine sa chiliméadar cearnach (15/km²) an dlús daonra ann. Is é Nogales príomhbhaile an chontae, agus an chathair is mó daonra san chontae freisin. Sa bhliain 2016 bhí 45,985 duine ina gcónaí ann.
Cuimsíonn an chontae an t-achar cathrach Nogales, a bhfuil sé laistigh den achair cathrach mór Tucson.
Tá Páirc Náisiúnta Stairiúil Tumacácori i gContae Santa Cruz. Cuimsíonn an chontae codanna na ceantair náisiúnta faoi chosaint freisin mar a leanas: Limistéar Caomhantais Náisiúnta Las Cienegas agus Foraois Náisiúnta Coronado.
Tá sé ag críochantacht le:
Stair
Bunaíodh Contae Santa Cruz ar 15 Márta 1899. D'eascair ainm an chontae ón ainm an abhann Santa Cruz, a thugtar Santa Cruz (Spáinnis: an Chros Naofa) uirthi as an tAthair Eusebio Kino.
Donnchadh Donn
Rí na Mí agus Ardrí na hÉireann ba ea Donnchadh Donn mac Flainn (Meán-Ghaeilge Donnchad)  (bás 944). Ba bhall é de Chlann Cholmáin, Uí Néill an Deiscirt.
Luathshaol
Ardrí Flann Sionna ba ea athair Dhonnchadh, agus Gormlaith ní Fhlainn mhic Conainge a mháthair. Ní fios cathain a rugadh é, ach is léir gur dhuine fásta é sa bhliain 904, nuair a fheictear é mar cheannaire (sin nó mar dhea) troda curtha ar a athair ag Ceanannas. De réir Annála Uladh, bhain Flann a gcinn de chomrádaí Dhonnchadha Flann, agus gur sháraigh sé sanctóir Cheanannais i mbun Donnchadh a ghabháil.
Maraíodh idir Niall agus Chonchúr ar an 14ú Meán Fómhair 919, i mbun catha in éadan na nGall — Lochlannaigh agus Gael Lochlannaigh — at Áth Cliath. Maraíodh fosta fear céile dheirfiúr Donnchadha, Máel Mithig mac Flannacáin; nia Néill Glúnduibh agus rídhamhna Flaithbertach mac Domnaill; "agus go leor uaisle eile".
Réimeas
Tháinig Donnchadh i gcoróin mar rí na Mí agus Ardrí na hÉireann. Ar an dtoirt, rinne sé a dheartháir Aodh a dhallú. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, rinne sé deartháir eile a mharú, mar a deirtear sna hannála: "Maraíodh go fealltach Domhnall garmhac Mhaoil Seachnaill ag a dheartháir Donnchadh, Rua a bhí feiliúnach." Roinnt blianta níos deireanaí, rinne Donnchadh a nia, Maol Rúnaí mac Conchúir, a mharú.
Chuaigh Donnchadha ar feachtas don chéad uair in éadan arm nGall i gContae Lú, "i torchair ár n-dímhár" (thit ár ollmhór).
Seachas sin, áfach, ba é Muircheartach mac Néill, rí Ailigh, "Eactair an Domhain Thiar" an té a fheictear  sna hannála ag tríd in aghaidh na nGall. Bhí teannas idir Donnchadha agus Muircheartach, fear céile a iníon, agus tuairiscítear coimhlint eatarthu sna blianta 927, 929 agus 938. Fuair bean chéile Muircheartaigh bás sa bhliain 940. Sa bhliain 941, rinne Muircheartach creach ar an Mí, na hOsraí agus an Mumhain, agus thóg sé rí na Mumhan Ceallachán Caisil mar ghiall, um mhéad a chumhachta agus údarás teoranta Dhonnchadha a léiriú. Is dóigh gur ndéanfadh Ardrí de Mhuircheartach, ach gur éag i mbun catha in éadan na nGall ar an 26ú Feabhra 943.
Tar éis bhás Dhonnchadha, thing a nia Congalach Cnogba de Shíol Aodha Sláine i gcomharbacht air mar Rí na Teamhrach, agus a mhac Aonghas mar rí na Mí.
Teaghlach
Tugann Charles Doherty faoi ndeara gur bhaill de theaghlaigh ag teacht i dtreis sna 11ú agus 12ú haoiseanna iad mná céile Donnchadha: Uí Chanannáin Tír Chonaill, an Dál gCais as Tuadhmhumhain, agus Uí Ruairc Bréifne.
Bhí ar a laghad triúr mac ag Donnchadh, san áireamh:
Bhí beirt iníonacha aige
Ní raibh ach lán-deirfiúr amháin aige ina chlann a bhfuil aithne uirthi, Gormflaith ingen Flann Sinna (c.870–948), banríon na Teamhrach.
Craobh ghinealaigh
Gormlaith ingen Flann mac Conaing = Flann Sinna = other wives. |            |      _____________________________________|____         |________________________________________________________________     |                                          |        |        |             |       |    |          |        |       |     |                                          |        |        |             |       |    |          |        |       |     Donnchad Donn                       Gormflaith Cerball Máel Ruanaid  Óengus  Áed Conchobar Donnell Lígach Muirgel = Cainnech ingen Canannán (d. 929) = Órlaith íngen Cennétig (ex. 941) = Dub Lemna ingen Tighearnáin (d. 943) |    |_________________________________________________________________________________________     |              |                  |                          |                         |     |              |                  |                          |                         |     Donn (d. 944)  Óengus (died 945) Domnall Donn (died 952) Flann (died 940)          Óebfhinn (died 952). |                       = Muirechertach mac Néill |                         |                                       |                          |                       Máel Sechnaill mac Domnaill Domnall ua Néill
George Clooney
Is aisteoir Gael-Mheiriceánach é George Timothy Clooney, a rugadh ar an 6 Bealtaine 1961.
Comhlacht
deas|250px|thumb|Comhlacht Is gnó tráchtála é comhlacht.
Aut Even
Is ospidéal príobháideach é Aut Even Hospital (Áit Aoibhinn) a bunaíodh sa bhliain 1915 i gCill Chainnigh. Is galldú ar an nGaeilge áit aoibhinn atá i gceist leis an ainm. Tá 102 leaba ann.
Pápa Gréagóir V
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Gréagóir V.
Hainault Forest
deas|250px|thumb|Hainault Forest Is páirc suite sa London Borough of Havering í Hainault Forest.
Ionradh na Moslamach
Thosaigh Ionradh na Moslamach sa Spáinn sa bhliain 711, faoi riail cailifeacht na hUmayyadaigh (Al-Walid I) agus faoi cheannas Tariq ibn Ziyad. Bhí an airm déanta suas don chuid is mó le Beirbeirigh, muintir iarthuaisceart na hAfraic a iompaigh ina Moslamaigh le déanaí. Rinne siad ionradh ar Ríocht Críostaíodh na Viseagotaigh suite ar Leithinis na hIbéire. Go lua sa bhliain 711 thrasnaigh Tariq ibn Ziyad agus a chuid fórsaí an Mhuir, b'fhéidir ag Giobráltar, agus lean siad ó thuaidh, neartaigh Emir Musa ibn Nusair (cheannasaí Tariq) agus a chuid fórsaí Tariq an bhliain dár gcionn.
I rith an feachtas 8 mbliana seo, forghabh na Moslamaigh an leithinis ar fad ach amháin cheantair san iarthuaisceart (An Ghailís agus Asturias) agus An Tír Bhascach. Glao na Moslamaigh al-Andalus, agus bhí sé mar chuid de Impireacht na hUmayyad.
Chuaigh siad soir ó thuaidh trasna na Piréiní ach bhí an lámh in uachtar ag an Francach Charles Martel ag cath Tours (Poitiers) sa bhliain 732.
St Edward the Confessor Church, Romford
Is eaglais Anglacánach suite sa London Borough of Havering í St Edward the Confessor Church.
Contae Lamb, Texas
Is contae in iarthuaisceart Texas é Lamb. Is é Littlefield príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 13,977 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 14,709 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 62.6% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 36.5%.
Linz
Is príomhchathair réigiúin na hOstaire Uachtarach. Tá sí ar an tríú cathair is mó san Ostair le beagnach 205,000 daoine ina gcónaí ann ach éiríonn an figiúr go 789,800 nuair a thógtar an ceirtleán uirbeach san áireamh. Tá sí suite ar an Danóib i dtuaisceart na tíre thar ar 30 ciliméadar ó teorainn Poblacht na Seice.
Cusco
Cathair is ea Cusco (Cuzco nó Qusqu) atá suite in oirdheisceart Pheiriú i ngar do Ghleann Urubamba sna hAindéis. Is í príomhchathair Réigiún Cusco agus Chúige Cusco í. Bhí 427,218 duine ina gcónaí i gCusco sa bhliain 2015 de réir meastúcháin oifigiúil. B'í príomhchathair Impireachta na nInceach í.
An Rúisínis Phanónach
Teanga Shlavach is ea an Rúisínis Phanónach (bačvan'ska ruska bešeda/бачваньска руска бешеда) a labhraítear in áiteanna sa Vóvaidín agus in oirthear na Cróite. Tá stádas oifigiúil aici sa Vóvaidín. Tháinig Rúisínigh na Vóvaidíne ó oirthear na Slóvaice san ochtú haois déag, agus cé go bhfuil an chuid is mó de na teangeolaithe barúlach gur teanga Shlavach Oirthearach atá ann, nó fiú canúint Úcráinise, bhí na canúintí Rúisíneacha go leor chomh mór faoi thionchar na Slóvaicise agus go bhfuil teangeolaithe easaontacha ann a cheapann go bhfuil siad níos cóngaraí don tSlaivis Iartharach (an tSlóvaicis agus an Pholainnis mar shampla). Na hiarrachtaí a rinneadh i dtíortha éagsúla leis an Rúisínis a chaighdeánú, áfach, tharla siad beag beann ar a chéile, agus ní féidir a rá go mbeadh comhtheanga scríofa ag na Rúisínigh go léir.
Maidir leis an Rúisínis Phanónach, fuair sí caighdeán scríofa i dtús na seachtóidí. Tá an caighdeán sin bunaithe go hiomlán ar chaint na ndaoine i sráidbhailte Rúisíneacha na Vóvaidíne. Úsáidtear an aibítir Choireallach, maille le cúpla litir bhreise atá le fáil in aibítir na hÚcráinise freisin (Ґ ґ, Ї ї, Є є), ach cé go bhfuil aibítir an dá theanga sách cosúil le chéile, ní hionann í.
Tá an Rúisínis Phanónach ó dhúchas ag fiche míle duine, agus is é Ruski Kerestur lárionad cultúrtha na Rúisíneach sa tSeirbia. Tá cónaí ar chúig mhíle duine i Ruski Kerestur, agus is Rúisínigh iad a bhformhór. Tá an teanga á staidéar agus á taighde in Ollscoil Novi Sad, agus freastalaíonn stáisiún raidió Novi Sad ar lucht labhartha na Rúisínise chomh maith leis na mionlaigh éagsúla eile sa Vóvaidín.
Vicipéid na Catalóinise
mion|clé|235px|Baill de Amical Wikimedia i mí Meithimh, 2014 agus iad ag glacadh an Ghradam Náisiúnta Cultúir arna bhronnadh go bliantúil ag rialtas réigiúnda na [[An Chatalóin|Catalóine ]] Leagan as Catalóinis den chiclipéid phoiblí ilteangach Vicipéid is ea Vicipéid na Catalóinise (Catalóinis:  Viquipèdia en català). Viquipèdia en valencià a thugtar uithi freisin mar aitheantas ar an leagan den teanga a labhraítear i ndeisceart na gcríoch Catalónach. Tháinig sí ar an bhfód ar 16 Márta 2001, roinnt nóiméad i ndiaidh Vicipéid na Gearmáinise. Is iad sin an chéad dá Vicipéid a cuireadh ar siúl i ndiaidh do Jimmy Wales a fhógairt go raibh cead leaganacha den Vicipéid a bhunú i dteangacha eile seachas an Béarla. Ar feadh cúpla mí, ba í Vicipéid na Catalóinise an t-aon cheann seachas Vicipéid an Bhéarla a raibh ailt le léamh ann. “Àbac” (abacas) an chéad alt i Vicipéid ar bith nach i mBéarla é. Ar an 12 Lúnasa 2020, bhí 654,229 alt ann.
Tá eagraíocht neamhspleách darb ainm Amical Wikimedia curtha ar bun a thugann tacaíocht do Vicipéid na Catalóinise.
CLG Baile an Londraigh
Is club de chuid Chumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Baile an Londraigh.
Cluichí
Ní imrítear ach an pheil agus tá an club nasctha leis an g Gleann Rua i gcúrsaí iománaíochta.
Stair
Fiú amháin roimh bhunú oifigiúil CLG, d'imrítí an pheil go forleathan in oirdheisceart Chontae Luimnigh. Tá grianghraf d'fhoireann ann agus Seamróga Bhaile an Londraigh orthu ón mbliain 1888 agus tá cuntas ann ar chluiche peile a imríodh idir na Seamróga agus Eatharlach ó Thiobraid Árann sa bhliain 1885 ach is beag tagairt eile a rinneadh don ainm sin go dtí an 20ú céad. Nuair a athbhunaíodh Craobh Peile Sóisear Chontae Luimnigh sa bhliain 1911 bhuaigh Baile an Londraigh ar Chaisleán Uí Mhathúna sa chluiche cheannais agus d’fhan an chorn sa pharóiste ar feadh sé bliana déag mar níorbh fhéidir le Coiste an Chontae an chraobh a eagrú le linn an Chéad Chogadh Domhanda]] agus na dTrioblóidí.
Idir an dá linn d’fhás an pheil go tapa sa pharóiste. Bhuaigh siad Craobh Peile Sinsear Chontae Luimnigh sa bhliain 1917 agus ba iad na himreoirí chéanna a bhí ar fhoireann Luimnigh a chaill cluiche cheannais Chraobh Peile Sóisear na hÉireann sa bhliain chéanna i gcoinne Bhaile Átha Cliath.
Tar éis dóibh Craobh Sóisear an Chontae na bliana 1920 a bhuachaint sa bhliain 1924 agus i ndiaidh cluiche ceannais sinsearach na bliana 1925 a chailliúint i gcoinne Úlla, ní raibh rath ar Bhaile an Londraigh sa phríomhghrád go ceann seachtó bliain eile. Cé gur bhuaigh siad an Chraobh Shóisearach den tríú huair sa bhliain 1933 (i ndiaidh buachaint ar Átháin) agus den cheathrú uair sa bhliain 1952 (tar éis Úlla a chloí sa chluiche ceannais), níor lean siad orthu ag imirt peile sinsearach ach bliain nó dhó i ndiaidh na mbuanna sin.
Ba ghruama an tréimhse i bpeil an Deiscirt idir na blianta 1925 agus 1969 nuair nár shroich aon chlub ón roinn cluiche ceannais sinsearach an chontae. Agus nuair a tháinig feabhas ar an scéal, bhí an lámh in uachtar ag Cromadh sna 1970í agus ag Gallbhaile sna 1980í.
Ach i ndiaidh mórobair a dhéanamh sna comórtais óga, chruinnigh glúin nua i mBaile an Londraigh sna 1990í. D'aontaigh siad le Gaeil Ghailtí agus Garrdha Uí Spiolláin faoin ainm Fánaithe Gleann an Chorráin chun Craobh Peile Sinsear Chontae Luimnigh a bhuachaint sa bhliain 1991. Tháinig corn sóisearach an chontae ar ais chuig an gclub den chúigiú huair nuair a bhuaigh siad ar Ghearóid Ó Gríofa agus ba chlub sinsearach arís é Baile an Londraigh sa bhliain 1998 i ndiaidh éirí leo i gcoinne Phailís na Gréine chun Craobh Peile Idirmheánach an Chontae a bhaint. Bhí an Chraobh Shinsearach ina seilbh acu an bhliain dár gcionn nuair a bhuaigh siad ar an Ospidéal/Chathair Fuinse agus arís sa bhliain 2007 tar éis dóibh Drom Chollachair/Béal an Átha a shárú.
Páirc Imeartha
Leis na blianta fada bhí Baile an Londraigh ag imirt ar pháirceanna a bhí ar cíos acu timpeall an bhaile. Orthu siúd bhí Páirc Osborne (mar a bhfuil an tIonad Cúram Lae suite anois), Páirc Stiofán Uí Loinsigh (mar a bhfuil monarchan Galtee Wood suite anois), Páirc Bhreathnach (anois Páirc Uí Bhuachalla) agus Páirc Mhic Craith ar Bhóthar Ghallbhaile. Ceannaigh siad a bpáirc imeartha féin lámh leis an mbaile ar Bhóthar Chill Fhionáin sa bhliain 1981.
Imreoirí Cáiliúla
B’as paróiste Baile an Londraigh freisin do Phroinsias Ó Duinnín (Frank Dineen), Uachtarán agus Ardrúnaí CLG i mblianta deiridh an 19ú haois. Ba é an Duiníneach an té a cheannaigh Páirc an Chrócaigh agus tá Lochtán Uí Dhuinnín ann ainmnithe ina onóir.
Pápa Sailbheastar II
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Sailbheastar II.
Patrick Smyth
Bhí an tAthair Patrick Smyth (Pádraig Mac Gabhann) (1824 – 1865) ina scoláire clasaiceach agus Gaeilge a bhí páirteach i gceannairc Eureka in órcheantar Ballarat in Victoria na hAstráile sa bhliain 1854.
Rugadh Smyth i mBéal an Átha i gContae Mhaigh Eo. Bhain sé Melbourne amach ina shagart sa bhliain 1852 agus cuireadh é chun Ballarat sa bhliain 1854, trí bliana roimh an éirí amach a tharla san órcheantar mór ann. Bhí na sluaite mianadóirí ann as gach cearn den domhan agus mórán Éireannach ina measc. Bhí siad míshásta le costas na gceadúnas mianadóireachta agus le drochiompar na bpóilíní: tugadh drochíde do Gregorius, searbhónta martraithe Airméanach Smyth féin. Bhí muinín ag na mianadóirí as Smyth agus toghadh é mar dhuine den triúr a chuaigh chun cainte le Robert Rede, ceann an Choimisiúin Ríoga a ceapadh sa bhliain 1854 chun cúiseanna gearáin na mianadóirí a phlé.