cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mórcheannas airgeadaíochta
Mórcheannas airgeadaíochta na Stát Aontaithe
Leanann Hegemony Airgeadaíochta SAM mar a dhéanann Córas Bretton Woods, mar a dhéanann Dooley, Folkerts-Landau, Garber (2003) argóint ina gcuid oibre An Essay on The Revised Bretton Woods System. D’fhan rialacha chóras Bretton Woods mar a chéile ach tá athrú tagtha ar na himreoirí. Tá forimeall nua tugtha chun cinn ag córas Post Bretton Woods nó Bretton Woods II a bhfuil an straitéis forbartha ina fhás atá treoraithe ag onnmhairiú le tacaíocht ó rátaí malartaithe gannluach, rialuithe caipitil agus eis-sreafaí oifigiúla caipitil i bhfoirm carntha éileamh sócmhainní cúlchiste ar an ionad. tír (.i SAM). I bhfocail eile, tá an Áise tar éis teacht in ionad na hEorpa maidir le heasnaimh chomhardú íocaíochtaí SAM a mhaoiniú.
78
Básanna
70er
An tSlí Mhór
De réir P. W. Joyce, chuaigh an tSlí Mhór siar ó dheas ó Theamhair go dtí gur shroich sé an Eiscir Riada in aice le Cluain Ioraird i gContae na Mí, agus lean sé an eiscir den chuid is mó (ar thalamh a bhí níos airde níos tirime ná an talamh portaigh i lár na tíre) go dtí gur tháinig sé go Gaillimh. Tá codanna den bhóthar seo fós in úsáid.
Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh
Institiúid dlí thiúil na Aontais Eorpach í Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh, lonnaithe i Lucsamburg.
Tá dhá chúirt i gCúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh
Sa Chúirt Bhreithiúna tá breitheamh amháin ó gach Ballstát agus 11 abhcóide ghinearálta. Sa Chúirt Ghinearálta tá 49 breitheamh ann (sa bhliain 2021).
Léirmhíníonn Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh dlí an Aontais chun deimhin a dhéanamh de go gcuirtear i bhfeidhm é ar an tslí chéanna i ngach Ballstát, agus réitíonn sí díospóidí dlíthiúla idir rialtais náisiúnta agus institiúidí an Aontais.
I gcásanna áirithe is féidir le daoine aonair, gnólachtaí nó eagraíochtaí cásanna a chur faoina bráid chun gníomh a dhéanamh in aghaidh institiúid de chuid an Aontais, má cheapann siad go bhfuil a gcearta sáraithe. mion|[[Foirgneamh|foirgnimh i Lucsamburg]] mion
Cad a dhéanann Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh?
Tugann an Chúirt rialuithe uaithi ar na cásanna a thagann os a comhair. Is iad seo a leanas na cineálacha cásanna is coitianta:
Comhdhéanamh
mion Tá dhá chúirt i gCúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh:
mion Ceapann na rialtais náisiúnta i gcomhpháirtíocht gach breitheamh agus gach abhcóide ginearálta le haghaidh téarma in-athnuaite sé bliana. Sa dá Chúirt, roghnaíonn na breithiúna Uachtarán le haghaidh téarma in-athnuaite trí bliana.
An próiseas
Sa Chúirt Bhreithiúnais, sanntar breitheamh amháin (an "breitheamh-rapóirtéir") agus abhcóide ginearálta amháin do gach cás. Bíonn dhá chéim i gceist le próiseáil na gcásanna:
An Ghaeilge
Ar an 17 Márta 2021, tugadh breithiúnas sa chéad chás Gaeilge riamh i gCúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh. Cuireadh an cás faoi bhráid na cúirte chun soiléiriú a fháil faoi cé acu an bhfuil sé de rogha ag cúirt i mballstát de chuid an AE diúltú faoiseamh a cheadú i gcás faoi chearta a bhaineann le dlí na hEorpa.
Roborough
Is ceantar suite i bPlymouth é Roborough.
Cillín Chaoimhín
Tá stair áirithe scannánaíochta ag Cillín Chaoimhín díreach cosúil leis an áit eile úd ar a dtugtar Hollywood as Béarla, nó tháinig lucht scannánaíochta ansin ar lorg atmaisféar na hÉireann ó am go ham. Tá pictiúir ó Chillín Chaoimhín le feiceáil ar na scannáin Michael Collins le Neil Jordan, Dancing at Lughnasa, agus, fiú, King Arthur ón mbliain 2004.
thumb|left|"Hollywood"
George A. Romero
Scannánóir, scríbhneoir scripte scannáin agus eagartóir Meiriceánach-Cheanadach ab ea George Andrew Romero, a rugadh i gCathair Nua-Eabhrac ar an 4ú lá d'Fheabhra sa bhliain 1940 agus a fuair bás ar an 16ú lá de Mhí Iúil sa bhliain 2017 in Toronto, Ceanada.
Ba iad na scannáin uafáis a thabhaigh a chlú dó, go háirithe The Night of the Living Dead a chuaigh ar na scannáin sa bhliain 1968. Deirtear gurbh é an scannán áirithe seo a thug isteach an zombaí - an t-éag ina sheasamh, an duine marbh agus é ag dul timpeall - i bpopchultúr na Stát Aontaithe, cé nár chualathas an focal féin ar an scannán.
Chuaigh saothar Romero go mór mór i bhfeidhm ar sheánra na scannán uafáis go léir, agus is minic a thugtar "athair na scannánaíochta uafáis" air. Ceannródaí agus íocón cultúrtha é mar scannánaí uafáis.
Sráid an Bhiocáire
Is ionad taibhealaíon agus áras ceolchoirme é Sráid an Bhiocáire (Béarla: Vicar Street) lonnaithe ar Shráid Thomáis, Baile Átha Cliath 8. D'oscail sé sa bhliain 1998.
Jackson Pollock
Ealaíontóir a rugadh i gCody, Wyoming ab ea Paul Jackson Pollock (28 Eanáir 1912 – 11 Lúnasa 1956) agus an chéad duine a chleacht an "Phéintéireacht Ghníomhach" i Meiriceá.
Modhanna
D'fhorbair Pollock a chleachtadh ón Osréalachas go dtí ealaín theibí, agus thosaigh ar shilphéintéireacht (drip-painting) i 1947.
Lean Pollock leis an modh foréigneach oibre seo, go minic ar chanbháis an-mhóra cosúil le ceann cáiliúil, One (Aon, 1950), atá níos mó ná 5 m ar fhad.
Oidhreacht
D'éag Pollock i dtaisme bóthair i Nua-Eabhrac agus in aois 44 bliain dó.
Bhunaigh baintreach Jackson Pollock agus an t-ealaíontóir Lee Krasner (nach maireann) an fondúireacht Pollock-Krasner i 1985, le cuidiú a thabhairt d’ealaíontóirí cumasacha .mion|Teach agus stiúideo Jackson Pollack i Springs, Nua-Eabhrac|clé
Nokia
Ceann de mhórchomhlachtaí ríomhaireachta an domhain é Nokia, agus is sa bhFionlainn atá sé bunaithe. Is ar ghutháin soghluaiste is mó anois atá a cháil, i ré ina dtáirgtear go leor de ghutháin an domhain san Áise. Imeasc a chuid gutháin soghluaiste, tá an 3650, ar a bhfuil sé ar a chumas grianghraif agus físeáin ghearra a thógáil, chomh maith le ceangal idirlíne a thógáil ar an aer.
thumb|left|Fón Nokia Bunaíodh an comhlacht i 1865, agus bhí baint aige le hobair adhmaid, ansin le rubar níos déanaí. Bhí táirgeadh ríomhairí agus ábhar le cumarsáid ar siúl ag an gcomhlacht ar feadh na mblianta, agus ba ón mbaile Nokia a thóg an comhlacht a ainm. Sna nóchaidí, agus é i ndrochchúis le fiacha, chuir Nokia an bhéim ar ghutháin soghluaiste agus innealra a bhaineann le córais gutháin soghluaiste. Scar sé le gnónna ríomhaireachta, mar shampla. Ag deireadh 2004, ní raibh tuairiscí gnó Nokia chomh láidir agus a bhíothas ag súil.
Briseadh spontáineach siméadrachta
deas|200px|thumb|Briseadh spontáineach siméadrachtaI gcórais fhisiciúla, laghdú na siméadrachta ar bhealach neamhréamhinste de réir mar a athraíonn an córas chuig córas le fuinneamh níos lú. Mar shampla, nuair a fhuaraítear ábhar fearómaighnéadach faoi bhun a theochta Curie, ailíníonn a chuid adamh chuig staid le fuinneamh níos lú agus siméadracht níos lú. Is prionsabal tábhachtach é i bhfisic na gcáithníní, réamhinsint mhaiseanna na gcáithníní W is Z, agus teoiric na n-idirghníomhuithe laga go háirithe.
7 Feabhra
Is é an 7 Feabhra an 38ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 327 lá fágtha sa bhliain nó 328 i mbliain bhisigh.
Liosta eipeasóidí Seinfeld
Is clár teilifíse grinn Meiriceánach é Seinfeld a céadchraoladh sa bhliain 1989. Tá 180 eipeasóid de chuid Seinfeld tagtha ar an saol.
Ceallach - Cín Lae Fíréin AD590-620
Achoimre
Sa bhliain 591, chuaigh buíon manach as Beannchar ar eachtra go 'himeallchríocha na Críostaíochta' ag craobhscaoileadh bhriathar Dé. Is é Naomh Columbán ba cheann feadhna orthu. I measc na ndeisceabal a thug cúl le dúchas in éineacht leis, bhí cléireach darbh ainm Ceallach. (Gall nó Gallus), Manach, deoraí, díthreabhach, bunaitheoir mainistreacha ba ea Ceallach a thug a ainm do Sankt Gallen san Eilvéis.
Chwitffordd
53.2937°N, -3.2809°W
Baile i Sir y Fflint, an Bhreatain Bheag, is ea Chwitffordd, 201.8 km ó Caerdydd agus 292 ó Londain. Tá daonra 2,267 ann, agus tá 470 (20.7%) in ann Breatnais a labhairt.
St Budeaux
Is ceantar suite i bPlymouth é St Budeaux.
Hearó Chathair Alastair
Ba innealtóir agus geoiméadraí Gréagach é Hearó (nó Hearón) Chathair Alastair (Gréigis: Ήρων ο Αλεξανδρεύς) (c. 10 – 70) i gCathair Alastair in Éigipt na Rómhánach, Aegyptus. thumb|An t-Aeolipile, inneall gaile Hearóin
Caitlín Ní Mhaolchróin
Scoláire Sean-Ghaeilge ab ea Caitlín Ní Mhaolchróin (Kathleen "Kate" Mulchrone).
Rugadh i gCill Bheagáin, Co. na hIarmhí í ar 22 Samhain 1895. Ba í an duine ab óige de thriúr iníonacha í le Patrick Mulchrone, sáirsint de chuid Chonstáblacht Ríoga na hÉireann, as Contae Mhaigh Eo ó dhúchas, agus Mary Mulchrone (née Spain) as Contae Thiobraid Árann. D’fhreastail sí ar an mbunscoil i mBaile Fhobhair, Contae na hIarmhí agus ansin ar Chlochar Loreto sa Mhuileann gCearr. De bharr a cuid torthaí i scrúdú na hardteistiméireachta i 1913, fuair sí scoláireacht chun freastal ar an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath. Bhain sí BA amach i 1916, H.Dip.Ed. i 1917, agus MA i 1918.
Bronnadh scoláireacht taistil ar Ní Mhaolchróin ansin chun staidéar a dhéanamh do D.Phil. in Bonn na Gearmáine faoi stiúir an Ollaimh Rudolf Thurneysen. Bhí an-mheas acu ar a chéile, agus deirtear gurbh í an scoláire ab ansa leis. D’fhoilsigh sí a saothar iarchéime ar Naomh Pádraig in Zeitschrift für Celtische Philologie (1926–1927), a foilsíodh ansin mar an leabhar Bethu Phátraic: the tripartite life of St Patrick sa bhliain 1939. Scríobh Osborn Bergin gurbh é an leabhar seo “the best of its kind that has appeared for many years.”
Mhúin Ní Mhaolchróin in institiúidí éagsúla, ar dtús mar Theagascóir Gairmoideachais le Gaeilge le Comhairle Contae na hIarmhí ó 1925 go 1927, agus ansin i nGairmscoil Ráth Maonais ó 1928 go 1938. Mhúin sí in COBÁC mar léachtóir cúnta ó 1931 go 1938, ag obair le Coimisiún Lámhscríbhinní na hÉireann in Acadamh Ríoga na hÉireann ó 1928 go 1938. Idir 1926 agus 1970, bhí sí ina húdar nó ina comhúdar ar 14 as na 27 fascúl den Catalog of Irish Manuscripts a d'fhoilsigh Acadamh Ríoga na hÉireann. D'fhoilsigh sí aistí i roinnt imleabhar: Measgra i gcuimhne Mhichíl Uí Chléirigh (1944), Studies in early Irish law (1936), agus The Book of Lecan: Leabhar Mór Mhic Fhir Bhisigh Leacain (1937). Foilsíodh a cuid páipéir in irisí léannta ar nós Studia Hibernica, Journal of the Galway Historical and Archaeological Society, Irish Ecclesiastical Record, agus Celtica.
Ceapadh í ina hollamh le Sean-Ghaeilge, Meán-Ghaeilge, agus focleolaíocht Cheilteach i gColáiste na hOllscoile, Gaillimh nuair a cruthaíodh an ollúnacht sin i 1938, agus thug sí go leor dá cuid léachtaí trí Ghaeilge. D’fhan sí sa phost sin go dtí gur scoir sí i 1965. Fuair Ní Mhaolchróin bás ina teach cónaithe ar Shráid Phádraig, an Muileann gCearr ar 13 Meitheamh 1973 agus cuireadh sa Bhaile Glas, Co. na hIarmhí í. Tá bailiúchán dá cuid páipéar acadúil in Acadamh Ríoga na hÉireann.
Cil-y-cwm
52.0446°N, -3.8186°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Cil-y-cwm, 76.8 km ó Caerdydd agus 261 ó Londain. Tá daonra 473 ann, agus tá 223 (47.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Southway
Is ceantar suite i bPlymouth é Southway.
Aigéad nítreach
Aigéad láidir agus ocsaídeoir láidir é an t-aigéad nítreach a úsáidtear go fairsing forleathan sa tsaotharlann agus sna gléasraí tionsclaíochta ceimiceacha. Substaint dhainséarach atá ann a dhéanann dochar d'fhíocháin an choirp agus a fhágann cneácha doimhne ina diaidh.
Leacht gan dath é an t-aigéad nítreach glan, agus é 1.52 g/cm3 ar dlús. Is é an fiuchphointe atá aige ná 83 °C. Tá sé de chlaonadh san aigéad glan dianscaoileadh (titim as a chéile) go huisce agus ocsaídí nítrigine, go háirithe má fhágtar faoi thionchar an tsolais nó má théitear go fiuchphointe é. De ghnáth, tagann dath buí san aigéad nítreach glan de réir a chéile agus é ag déanamh dé-ocsaíd nítrigine faoi thionchar an tsolais. Bíonn ocsaídí nítrigine ag éirí as an aigéad glan freisin, agus sin é an tuige go dtugtar "múchaigéad nítreach" air uaireanta. Mar sin, bíonn sé níos praiticiúla go minic an t-aigéad nítreach a choinneáil ar stóras mar mheascán aiseotrópach uisce a bhfuil 68 % aigéad nítreach ann. Tugtar aigéad nítreach tiubhaithe ar an aiseotróp seo.
Is féidir aigéad nítreach agus uisce a mheascadh i ngach coibhneas, agus bíonn salainn an aigéid seo - na níotráití - iontach sothuaslagtha san uisce chomh maith. Mar shampla, bíonn na salainn airgid dothuaslagtha san uisce go minic, ach tá an níotráit airgid iontach sothuaslagtha. Ocsaídeoirí láidre iad na níotráití chomh maith leis an aigéad féin, agus mar sin, is féidir ábhar pléasctha (púdar gunna) a dhéanamh trí níotráit, sulfar agus carbón a mheilt agus a mheascadh. Maidir leis an níotráit amóiniam NH4NO3, is ábhar tábhachtach leasacháin (leasú talún) é, ach san am chéanna, is féidir úsáid a bhaint as mar ábhar pléasctha freisin.
Tugtar sailpítir ar na níotráití chomh maith, go háirithe na cinn a úsáidtear mar leasacháin san fheirmeoireacht, ar nós sailpítear na Sile (nó sailpítear Pheiriú), arb ionann é agus an níotráit sóidiam; an sailpítear sa chiall chúng, nó an níotráit photaisiam, agus sailpítear na hIorua, is é sin, an níotráit chailciam.
Bristeoir oighir
mion|An bristeoir oighir Meiriceánach ag obair in aice McMurdo Sound san [[An Antartaice|Antartaice]] Long a dheartar chun oighear a ghlanadh amach as bealaí uisce le loingeas a ligean tríothu. Briseann an t-oighear trí thosach a chabhlach treisithe a thiomáint go fuinniúil i gcoinne an oighir agus an t-oighear briste a bhrú i leataobh. In úsáid go forleathan i gCeanada, an Rúis agus Muir Bhailt.
Cilâ
51.6191°N, -4.0125°W
Baile i Abertawe, an Bhreatain Bheag, is ea Cilâ. Tá daonra 5,607 ann, agus tá 478 (8.5%) in ann Breatnais a labhairt.
Sraith na Rialacha Idirnáisiúnta 2017
Beidh Sraith na Rialacha Idirnáisiúnta 2017 (ainm oifigiúil: Sraith Rialacha Idirnáisiúnta Virgin Australia 2017 ) ar an 20ú Sraith Rialacha Idirnáisiúnta idir peileadóirí Gaelacha as Éirinn agus peileadóirí Astrálacha as an Astráil. Is san Astráil a bheidh comórtas na bliana 2017 agus fillfear ar an bhformáid de dhá mhórchluiche agus bua ag an bhfoireann a scórálann an l. Imreofar an dá mhórchluiche ar an 12 agus 18 Samhain 2017 san Adelaide Oval agus sa Domain Stadium.
Cúlra
Bainfear úsáid as an bhformáid thraidisiúnta le dhá chluiche, agus an bua ag an bhfoireann ag a bhfuil an scór iomlán is airde sa dá mhórchluiche.
Dlíthe imchoimeádta
Sa bhfisic, na rialacha a chuireann síos ar airíonna is cainníochtaí a fhanann tairiseach trí phróiseas áirithe fisiciúil. Tá na dlíthe seo bunúsach don fhisic, agus bíonn dlíthe uile na fisice bunaithe ar phrionsabail imchoimeádta. Ar an taobh eile baineann dlí imchoimeádta le siméadracht sa chóras. Mar shampla, baineann dlí imchoimeád an fhuinnimh (an dlí imchoimeádta is tábhachtaí, b'fhéidir) le siméadracht an chórais fhisiciúil faoi aistriú thar am. Éiríonn dlí imchoimeád an mhóimintim le siméadracht san aistriú thar spás. I bhfisic na gcáithníní, scríobhtar idirghníomhuithe coimpléascacha i dtéarmaí uimhreacha candamacha aisteacha a imchoimeádtar.
Foréigean teaghlaigh
mion|póstaer sna Stáit Aontaithe, 2011 Is éard atá i gceist le foréigean teaghlaigh nó foréigean baile, nó drochíde sa teaghlach, ná foréigean in aghaidh na mban de ghnáth, ach ar leibhéal ginearálta, drochíde fhisiciúil, ghnéasach, airgeadais, mhothúchánach nó shíceolaíoch duine amháin i gcoinne duine eile ar duine muinteartha é/í nó atá nó a bhí mar dhlúthpháirtnéir, gan aird ar inscne nó ar ghnéasacht.. mion|timthriall foréigin ː tarlaíonn an drochíde arís is arís eile
Drochíde
Cé gurb ionann mná i gcaidreamh heitreaghnéasach agus tromlach na n-íospartach a thugtar le fios, d’fhéadfadh fir a bheith ina n-íospartaigh den drochíde ó am go ham chomh maith. Tagann an fhéidearthacht chun solais, chomh maith, go mbíonn duine scothaosta nó duine atá faoi mhíchumas faoi chúinsí ina bhfuil an drochídeoir mar chéile nó gaol eile nó cúramóir.
Ina theannta sin, is dóchúla go mbíonn leanaí thíos le hiarmhairtí na drochíde nuair a chónaíonn siad in áit ina dtiteann an drochíde amach.
Féadtar an drochíde a thabhairt ar líne, trí chiapadh ar na meáin shóisialta agus ar láithreáin ghréasáin eile. Áirítear caint mhíchuí faoi dhuine - os comhair an duine sin nó sna meáin shóisialta - sa chineál seo foréigin.
Ní hé nach dtugtar drochíde sa teaghlach ach i gcaidreamh heitrighnéasach amháin, ach féadfaidh sé titim amach, chomh maith, i gcaidreamh LADT.
In Éirinn
Ní thugtar sainmhíniú ar dhrochíde sa teaghlach i Reachtaíocht na hÉireann acht tá foréigean teaghlaigh ag éirí an-choitianta.
Tugadh straitéis nua isteach chun dul i ngleic le foréigean teaghlaigh sa bhliain 2022. Ceithre bhunchloch atá luaite leis an straitéis seo, mar atá, cosaint, cosc, cúisiú agus comhordú polasaithe. Méadaíodh líon na n-áiteanna in ionaid tearmainn ó 141 go breis agus 280. Ardaíodh an t-uastéarma príosúin ó chúig bliana go deich mbliana nuair a mbíonn Ionsaí is Cúis le Díobháil i gceist.
Eagarthóireacht scannáin
mion| Eagarthóir scannáin ag obair i 1946.
Sa scannánaíocht is éard atá i gceist le heagarthóireacht ná seatanna scannáin a ghearradh agus a chur le chéile go healaíonta is go héifeachtach.
Dlús coibhneasta
An dlús tomhaiste i gcóimheas le dlús ábhair chaighdeánaigh, de ghnáth uisce ag 20 °C, 1.0025 kg m -3. Úsáidtear d mar shiombail dó, agus uimhir íon atá ann. Mar shampla, maidir le halcól le dlús 789 kg m -3, d = 0.791.
Nuala McAllister
Saol pearsanta
Tá sí i gcaidreamh le Sam Nelson. Tá beirt pháistí acu. Is aindiachaí í.
7.62×39mm
alt=7.62x39 - FMJ - 1.jpg|mion|7.62x39 - FMJ |298x298px Is urchar idirmhéanach, gan imeall é an 7.62x39mm. Cruthaíódh é sa Aontas Sóivéadach. Úsáidtear é san AK-47 agus sa SKS.
Cearbhall mac Muireacáin
Rí na Laighean de rítheaghlach Uí Dhúnlainge ba ea Cearbhall mac Muirecáin (Sean-Ghaeilge Cerball mac Muirecáin (bás 909). Muireacán mac Diarmada ba ea a athair.  Ba bhall de chlann Uí Fhaoláin, é agus Fáelán mac Murchado (bás 738) a shinsear.
Fuair Cearbhall bás sa bhliain 909, agus insítear i nAnnála Uladh: Cerball m. Muirecan, rex optimus Laginentsium, dolore mortuus est. Cearbhall mac Muireacáin, sár-rí na Laigean, do mharbhadh de ghalar. I bhfianaise claonadh Annála Uladh, tuigtear anseo gur dhlúthchara a athar céile, Flann Sionna, é Cearbhall. Cuimhníodh i ndán leis an bhfile, Dallán mac Móre.
Tar éis bhás Cearbhaill, phós Gormflaith Niall Glúndubh. De réir scéalta nua deireanaí, ba mhian le Gormflaith Cormac mac Cuileannáin a phósadh, ach bhí móid aontumha tógtha aige. Pósadh í le Cearbhall brúidiúil sula bhfuair sí tamall beag áthais le Niall, a d'éag i mbun chatha sa bhliain 917. Is dócha gur cumadóireacht fhileata iad na scéalta seo tríd is tríd.
Tháinig a ghaol i bhfad amach Augaire mac Ailealla Uí Mhuireadhaigh, i gcomharbacht ar Chearbhall. Ní raibh clann aige féin dá bhfuil a fhios againn.
Scimire earrdhubh
Is feithid é an scimire earrdhubh (Orthetrum cancellatum). Cineál snáthaide mhóir í.
Tamerton Foliot
Is ceantar suite i bPlymouth é Tamerton Foliot.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1959
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1959, a thosaigh ar 12 Aibreán 1959 agus chríochnaigh ar 14 Deireadh Fómhair 1959. B'í an 73ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 11 fhoireann páirt. Bhuaigh Port Láirge an comórtas don dara huair.
Stonehouse
Is ceantar suite i bPlymouth é Stonehouse.
Cilcain
53.1779°N, -3.2315°W
Baile i Sir y Fflint, an Bhreatain Bheag, is ea Cilcain, 188.8 km ó Caerdydd agus 281 ó Londain. Tá daonra 1,342 ann, agus tá 237 (17.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Tortrix viridana
Tarlaíonn larbhaí ó Aibreán go Meitheamh; eitlíonn na feithidí fásta i mí an Mheithimh agus i mí Iúil.
Is parasóideach é an foiche Dirophanes invisor a dhíríonn go speisialta ar T. viridana.
AK-47
alt=АК-47.jpg|mion|clé|АК-47 saghas 2A agus [[beaignit]] mion|clé|Saghas 56 ([[an tSín)]] Is raidhfil ionsaithe é an AK-47, nó an "Kalashnikov" (Rúisisː Автомат Калашникова) a bhaineann úsáid as urchar 7.62x39mm. Dhear Mikhail Kalashnikov an raidhfil san Aontas Sóivéadach sa bhliain 1945 don chéad uair, tamall gairid tar éis an Dara Cogadh Domhanda. mion|clé|AK-47 bainte as a chéile Bíonn an AK-47 ar cheann de na dearaí is clúití agus is íocónaí riamh. Sna 2010idí, bhain beagnach leath de na hairm ar domhan le raidhfilí de dhéantús Kalashnikov. mion|clé|Táirgeadh
Tortrix viridana
Faightear iad go coitianta i go leor áiteanna sa Bhreatain Mhór. Sa tuarascáil 'Butterfly Conservation’s Microlepidoptera Report 2011' rangaíodh an speiceas seo mar speiceas coitianta.
AK-47
Stair
Ba Mikhail Kalashnikov, Leifteanant-ghinearál in arm na Rúise, a rinne an AK-47 a dhearadh siar in 1945. Ach tá an ’47’ sin ag tagairt don bhliain 1947;  tosaíodh ag táirgeadh an raidhfil den chéad uair sa bhliain sin.
Rinneadh go leor leasuithe ar an bhun-dearadh ó shin. Tá breis is céad milliún raidhfil den chineál AK déanta idir 1947 agus na 2010idí, agus tá leaganacha nua á dtáirgeadh i gcónaí.
Tréithe
Tá an AK-47 éifeachtach, simplí agus láidir. Mar shampla, is féidir leis 30 piléar a scaoileadh i rud beag níos mó ná 3 soicind.
Is féidir duine a thraenáil conas é a úsáid taobh istigh de roinnt uaireanta an chloig.
Pomagránait
mion Tom nó crann duillsilteach é an phomagránait (Punica granatum). Tá sí spíonach uaireanta, agus fásann sí suas le 9 m ar airde. Dúchasach d'iardheisceart na hÁise soir go tuaisceart na hIndia, ach saothraithe san Eoraip leis na cianta fada. Na duilleoga suas le 8 cm ar fhad, snasta leathfhada urchomhaireach; na bláthanna 2-4 cm ar leithead, an chailís is na peitil scarlóideach; na torthaí 5-8 cm ar leithead, cruinn le craiceann leathrúil, buí nó scothdhearg. An-chuid síolta, gach ceann cumhdaithe i mbia tréshoilseach scothchorcra súmhar milis.
Sciobaire coiteann
Is feithid é an sciobaire coiteann.
Tailte
Sanasaíocht
Tá ainm an bhandé ann i ndán an dinnseanchais,  a insíonn go bhfuil Aonach Tailteann, Contae na Mí ainmnithe ina honóir. Léiríonn anailís teangeolaíochta ámh go bhfuil an logainm fréamhaithe ó iasacht Briotainise, léirithe ag telediw na Breatnaise, "dea-chumtha, álainn." Is amhlaidh go bhfuil ainm an bhandé fréamhaithe ón logainm.
Miotaseolaíocht na nGael
De réir Leabhar Gabhála na hÉireann, ba iníon rí na Spáinne í Tailte, agus bean chéile Eochaí mac Eirc, Ard-Rí na hÉireann deireanach de shliocht na bhFéar Bolg, a thug a hainm dá phríomhchathair, Tailtin. Tháinig sí slán tar éis gabháil na dTuath Dé Danann agus rinneadh ina máthair altrama Lugh di.
Deirtear go bhfuair Tailte bás le teann corthachta, tar éis di machairí na hÉireann a ghlanadh  le haghaidh talmhaíochta. Bhunaigh Lugh féile fhómhair cluichíochtacluichí adhlactha ina honóir, Aonach Tailteann, a ceiliúradh chomh déanach is an 18ú haois.
Stair na hÉireann
San am atá thart, ba dheis é Aonach Tailteann comórtais of nirt agus cumais, agus am buntáisteach do chleamhnas agus lóistín don gheimhreadh. Bhíodh síocháin i réim ag an bhféile, agus bhíodh ceiliúradh reiligiúnach at siúl. Caomhnaítear cuid den fhéile sa cheiliúradh Lúnasa, a athbheodh ar feadh tréimhse sa 20ú haois faoin ainm Cluichí Tailteann.
De réir Locus Project ag CELT, bhí cúpla ráth ag Tailte (bandia) i gcúige Mumhan:
Níl sé soiléir gur nó nach ionann Ráth Canann agus Ráth Con.
Cilgerran
52.0547°N, -4.6313°W
Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea Cilgerran, 118.8 km ó Caerdydd agus 316 ó Londain. Tá daonra 1,461 ann, agus tá 775 (53%) in ann Breatnais a labhairt.
Brocailí
Planda glas sa bhfine cabáiste a fhástar i gcomhair na mbláthanna anabaí a itear mar ghlasra. Tagann an focal 'brocailí' ón uimhir iolra den fhocal Iodálach 'broccolo', rud a chiallaíonn "bláthbharr ar chabáiste", agus is í an foirm bhídeach de 'brocco' í, rud a chiallaíonn "ionga bheag" nó "péacán". Beirítear nó galaítear brocailí go minic ach féadfar é a ithe amh.
Rangaítear brocailí san ghrúpa saothróige 'Italica', san speiceas Brassica oleracea. Bíonn bláthchinn móra, de ghnáth glas i ndath, eagraithe i struchtúr ar aon dul le crann, ag leathadh amach ó ghas tiubh inite aige. Bíonn mais na mbláthcheann timpeallaithe ag duilleoga. Bíonn brocailí cosúil le cóilis, grúpa saothróige éagsúla den speiceas céanna.
Neamhspleáchas na Fionlainne
clé|mion|257x257px mion|clé|Ven tunnustaa Suomen itsenisyyden Ghlac parlaimint na Fionlainne le forógra an neamhspleáchais ar 6 Mí na Nollag 1917. Bhí sé de chuspóir ag an bparlaimint cúl a thabhairt le seanstádas na tíre mar Ard-Dhiúcacht fhéinstiúrtha Rúiseach.
Marianne (an Fhrainc)
clé|mion|177x177px|Marianne ar roinnt de bhoinn airgid [[euro na tíre.]] mion|219x219px Is í Marianne siombail na Poblachta Francaí. Feictear í ar stampaí La Poste agus ar roinnt de bhoinn airgid euro na tíre. Is í an Marianne agus í mar chuid de bhratach na Fraince lógó an rialtais. Is bean óg í Marianne atá ag iarraidh an pobal a mhúscailt le cur in aghaidh an chos ar bolg. Seasann an bhean leis an ngnáthdhuine. Tugann sí cosaint agus cothú dó. clé|mion|177x177px|Mná gléasta suas mar Mharianne, 2013 Inniu is í Marianne an pearsantú féin den Phoblacht. Ach ar na siombailí éagsúla lena samhlaítear an Fhrainc, tá Jeanne d'Arc go hard ar an liosta. Ach tá sí ag baint leis an monarcacht Fhrancach, nó daoine atá i bhfad amach ar an eite dheis. clé|mion|177x177px|'La liberté guidant le peuple’ le Eugène Delacroix, 1830
Stair
Is tar éis na réabhlóide in 1789, nuair nach raibh fáilte a thuilleadh roimh rud ar bith a bhain leis an monarcacht ná leis an eaglais, gur tosaíodh ar an Marianne a úsáid chun luachanna an náisiúin - ‘liberté, égalité, fraternité’ - a léiriú. Bhí an dá íomhá den Marianne ann:
clé|mion|177x177px|[[Laetitia Casta, 2011]]
Inniu
Tá an nós tar éis fás sa Fhrainc le roinnt blianta anuas bean a roghnú ón phobal agus a haghaidh a úsáid mar mhúnla chun Marianne a linne a shamhlú. Ina measc siúd a roghnaíodh roimhe seo le bheith ina Marianne, bhí leithéidí Brigitte Bardot (1968) agus Catherine Deneuve (1985).
In 2000, ba í Laetitia Casta, mainicín agus aisteoir, a roghnaíodh ina Marianne don mhílaois nua. Ach d’fhág sí an Fhrainc go luath ina dhiaidh sin agus chuaigh sí chun cur fúithi i Londain, ar chúiseanna a bhain le cúrsaí cánach a dúradh ag an am. Níorbh fhada gur roghnaíodh bean eile ina háit.
Deasghnáth
mion|seirbhís sochraide (2010 in Éirinn) Gníomh nó sraith de ghníomhartha foirmiúla de réir nóis nó dlí is ea deasghnáth (nó searmanas), go háirithe i gcúrsaí creidimh.
De réir Mater Dei, is gné riachtanach é an deasghnáth do shaol an duine aonair, chomh maith le saol an phobail. Is cumhachtach an meán é chun bunbhrí féiniúlachta an duine a chur in iúl. An taighde a rinneadh ar éirim an deasghnátha le blianta beaga anuas, cruthaíonn sé gur gné lárnach é sa phróiseas a bhaineann le forbairt, comhtháthú agus cothú an duine daonna agus pobail shóisialta.
Ní mar a chéile deasghnáth agus nósmhaireacht (gnás nó foirmiúlacht). Tagann deasghnáth i gceist mar chuid dhílis dár saol ag tráthanna éigeandála nó le linn idirthréimhsí inár saol. An nósmhaireacht, áfach, ní chabhraíonn sí linn agus sinn sa tóir ar mhórluachanna agus ar ardaidhmeanna na beatha.
Fón póca
mion|Fón póca (Siemens S65) Saghas gutháin is ea an fón póca (nó uaireanta teileafón póca, fón siúil, guthán soghluaiste) atá soghluaiste ar feadh limistéir mhór.
Stair
Tháinig an fón póca (i mBéarla, is gnách "Cellphone" a thabhairt orthu i Meiriceá Thuaidh, agus "Mobile" in Éirinn agus sa Bhreatain) go láidir ar aghaidh sa saol sna 1990idí, agus anois tá gutháin soghluaiste ag formhór an daonra i go leor tíortha sa domhain forbartha (tá suas le trí mhilliún fón póca i bPoblacht na hÉireann mar a bhfuil daonra de ceithre mhilliún), chomh maith le roinnt mhór tíortha bochta. Sa ghnáthchaint tugtar fón póca orthu go hiondúil.
Gléasanna
I measc na ngléasanna is mó úsáid, tá cinn Apple, Motorola, Nokia, Samsung, Sagem, Siemens agus Sony Ericsonn. De ghnáth, cuireann comhlachtaí eile náisiúnta, agus anois idirnáisiúnta chomh maith, seirbhís ar fáil do dhaoine a thógann conradh amach leo, agus a íocann de réir an nóiméid nó a íocann praghas áirithe ar líon áirithe neomataí sa mhí. I measc na gcomhlachtaí in Éirinn a chuireann seirbhís ar fáil tá Three Ireland, eirMobile agus Vodafone Ireland. clé|mion|1997-2004 Is gá don ghléas a bheith ullamh le gathanna a ghlacadh ón gcomhlacht gutháin soghluaiste lena bhfuil conradh ag sealbhóir an ghutháin. Mar shampla, úsáideann go leor comhlachtaí san Eoraip córas GSM, ach í Meiriceá Thuaidh, ní bhaineann ach cúpla cheann acu, ar nós T-Mobile, feidhm as. Is ar mhaithe le teachtaireachtaí téacs is mó a úsáideann déagóirí an fón póca agus tá an-tionchar ag na giorrúcháin a úsáideann siad ar a nósanna scríbhneoireachta.
Sna laethanta inniu, bíonn ceamara mar chuid de ghuthán póca agus is féidir na grianghrafanna a sheoladh go gutháin eile nó a íoslódáil go ríomhaire.
Úsáid
Tá cosc curtha le gutháin póca a úsáid go minic i scoileanna agus in áiteanna eile mar gheall ar an gcur isteach a dhéanann siad ar an bpríobháideachas.
Dé-ocsaíd charbóin
mion|clé|CO2 - móilín na dé-ocsaíde carbóin. Tá na hadaimh go léir suite ar aon líne. Is iad na hadaimh ocsaigine a tharraingíonn na leictreoin chucu, ó tá an ocsaigin níos leictridhiúltaí ná an carbón, ach ní móilín dépholach é. Is comhdhúil cheimiceach í an dé-ocsaíd charbóin (foirmle cheimiceach: CO2) atá comhdhéanta as dhá adamh ocsaigine atá ceangailte d'aon adamh carbóin amháin le naisc chomhfhiúsacha dhúbailte.
Gás atá ann le teocht agus brú an tseomra, agus céatadán beag den ghás seo le fáil in atmaisféar an Domhain. Toradh dóiteáin do na comhdhúile carbóin í an dé-ocsaíd charbóin, agus mar sin, is toradh í do ríospráid cheallach na n-ainmhithe, na bplandaí, na bhfungas agus na miocrorgánach eile. Ón taobh eile de, baineann na plandaí úsáid an amhábhair as an dé-ocsaíd charbóin san fhótaisintéis, agus iad á claochlú go comhdhúile casta bithcheimiceacha.
Ní féidir leis an dé-ocsaíd charbóin leacht a dhéanamh le brú atá níos ísle ná 5.1 atm. Sin é an tuige go dtugtar "oighear tirim" ar an dé-ocsaíd charbóin sholadach. Is é -78 °C an pointe deasctha agus néalaithe - is é sin, deascfaidh an gás go solad faoin teocht seo, agus néalóidh an solad go gás os cionn an phointe seo.
thumb|left|220px|Struchtúr criostalach an oighir thirim
Briúlán
Planda díreach ilbhliantúil a dhéanann dois, dúchasach don Eoraip, iarthar na hÁise is tuaisceart na hAfraice is ea an briúlán (Rosa spinosissima). Na duilleoga bunata den chuid is mó, rud beag scothghorm, cleiteach le duilleoigíní ubhchruthacha fiaclacha; na bláthanna i gceann cruinneogach le 4 shiopal, gan aon pheiteal. Fásann an briúlán sailéid 40 cm ar airde, le bláthanna glasa nó imir chorcra. Boladh an chúcamair óna fhásra brúite. Is mó an briúlán mór, a fhásann 60 cm ar airde agus a mbíonn bláthanna dúdhearga air.
Tá sé dúchasach do chóstaí na hEorpa Thiar agus na hAfraice Thiarthuaidh. Fásann sé ar dhumhcha gainimh agus in aice le haolchloch. Tá dlúthbhaint ag an mbriúlán le hAlbain, sa dara háit i ndiaidh an bhfeochadán mar shiomból den tír úd.
Dlúthdhiosca cuimhne inléite amháin
Meán stórála ríomhaire, bunaithe ar an dlúthdhiosca caighdeánach 25 mm, le ceadúnas ó chomhlachtaí Sony is Philips, a úsáidtear de ghnáth chun closchomharthaí a stóráil (tugtar CD-ROM air freisin). Is féidir le diosca amháin níos mó ná 600 meigibheart sonraí ríomhaire a stóráil, cuid mhaith níos mó ná diosca crua maighnéadach den mhéid céanna. Is dioscaí léimh amháin an chuid is mó de na dlúthdhioscaí seo. Cuirtear na sonraí orthu le linn a ndéanta agus, ní hionann is an diosca crua, ní féidir iad a athrú. Is é an phríomhfheidhm a bhaintear astu ná toirteanna móra eolais a chur ar fáil, cosúil le ciclipéidí is bunachair. Le scríbhneoir CDanna, feiste cosúil le dioscathiomáint, is féidir scríobh ar CD-ROM inscríofa (féach CD-R nó CD-RW) agus é a úsáid cosúil le diosca flapach.
Bacstaí
Tugtar bacstaí nó "steaimpí" ar cháca fataí a dhéantar a chócáil ar an bhfrioctán nó ar an ngrideall, agus is minic a dhéantaí san iarthar agus i dTír Chonaill in Éirinn iad.
Seo oideas amháin chun bacstaí a dhéanamh: Scíob na fataí amha agus measc leis na fataí briste iad. Cuir an salann, an piobar agus an plúr leis seo. Buail na huibheacha agus cuir leis an meascán iad le díreach dóthain bainne le meascán a dhéanamh a thitfidh de spúnóg. Cuir ar an ngrideal nó ar an bhfriochtán spúnóg boird san am é, agus déan cócaireacht air le teas measartha ar feadh 3-4 nóiméad ar gach taobh. Féadtar iad a chur ar fáil le bricfeasta Gaelach (bagún, ispíní, uibheacha agus putóg dubh friochta nó le hanlann úll.
Weston Mill
Is ceantar suite i bPlymouth é Weston Mill.
Hidrealú alcaileach (diúscairt coirp)
Próiseas
Tá an próiseas bunaithe ar hidrealú alcaileach : cuirtear an corp in árthach brú a líonadh ansin le meascán uisce agus hiodrocsaíd photaisiam, agus téite go teocht timpeall 160 C, ach ag brú ardaithe, a chuireann cosc ar fhiuchadh. Ina áit sin, déantar an corp a bhriseadh síos go héifeachtach ina chomhpháirteanna ceimiceacha, a thógann thart ar cheithre go sé huaire an chloig. Féadfar teocht agus brú níos ísle a úsáid, ach ar feadh tréimhse níos faide, (98 C, 14 go 16 uair an chloig). Ag tús an phróisis, tá an meascán an-bhunata, le leibhéal pH de thart ar 14; Titeann an pH go 11 faoin deireadh, ach braitheann an leibhéal pH deiridh ar an am oibríochta iomlán agus an méid saille sa chorp. Is é an toradh ná cainníocht de leacht glas-donn imrithe ar dhath an róis (ina bhfuil aimíonaigéid, peptides, siúcraí agus salainn) agus bog, cnámh bán scagach (fosfáit chailciam) go héasca brúite sa lámh (cé go bhfuil cremulator níos coitianta a úsáidtear) chun foirm a deannaigh bán-daite. Is féidir an "fuinseog" a thabhairt ar ais ansin chuig neasghaol an duine nach maireann. Déantar an leacht a dhiúscairt tríd an gcóras séarachais sláintíochta, nó trí mhodh éigin eile, lena n-áirítear úsáid i ghairdín nó i spás glas. Chun 1000 lb, thart ar 60 –úsáidtear uisce, rud a fhágann go bhfuil 120 – eisilteach, a iompraíonn meáchan triomaithe 20 lb (thart ar 2 % den mheáchan bunaidh).
1815
Tarluithe
mion|250px|Cath Waterloo
Pónaí Breatnach
Pór capaill ar leith a roinntear de réir méide is crutha. I roinn A (an pónaí Breatnach sléibhe) airde 1.2 m a bhíonn aige; i roinn B airde 1.2-1.4 m; i roinn C bíonn sé cosúil leis an leathchapall Breatnach beag, suas le 1.4 m; i roinn D atá an leathchapall Breatnach, é cruinn gearrchosach liath de ghnáth. An-choitianta mar phónaí do pháistí. Tá pónaí Breatnach Meiriceánach sna Stáit Aontaithe a póraíodh ó ainmhithe Breatnacha.
Ciliau Aeron
52.209°N, -4.1937°W
Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea Ciliau Aeron, 107.1 km ó Caerdydd agus 290 ó Londain. Tá daonra 901 ann, agus tá 483 (53.6%) in ann Breatnais a labhairt.
Putóg dubh
Déantar putóg dubh as fuil muice, maraon le heorna, coirce, agus spiasraí. I bhfoirm ispín ramhar a mhúnlaítear i stéig a thagann, agus sa bhfoirm Gaelach gearrtar píosaí tiubha as lena bhfriochadh le bagún, uibheacha agus ispíní le haghaidh bricfeasta Gaelach.
Brocaire
deas|250px|thumb|Brocaire Madra beag misniúil tí. Póraítear é le haghaidh na seilge, seilg an tsionnaigh go háirithe. Ar dtús, chuirtí isteach sa bhrocach i ndiaidh na creiche é. Go traidisiúnta, bíonn sé ionsaitheach coinneálach neamheaglach. Cuid mhaith pór ann anois.
Esther McVey
Polaiteoir de phór na hÉireann de chuid Páirtí Coimeádach sa Ríocht Aontaithe is ea Esther Louise McVey. Rugadh í i Learpholl ar an 24 Deireadh Fómhair 1967.
Rudolf Hertz
Focleolaí agus polaiteoir Gearmánach ab ea Rudolf Hertz (3. Abráin 1897 i nDüsseldorf; † 22. Meitheamh 1965 in Bonn).
Luathshaol
Is i nDüsseldorf a rugadh Rudolf Hertz ar an 3 Aibreán 1897. Is i mBonn a chuaigh sé ar amn mheánscoil (Das Städtischen Gymnasium) agus rinnesé Abitur (Ard Teistiméireacht) mí Lúnasa 1914, agus é ocht mbliana déag d'aois. Ba de shliocht na nGiúdach Hertz. Ba é an tuairim a bhí ag na Naitsithe air go mba Ghiúdach é, ach i ndáiríre ní raibh ann ach 'an ceathrú cuid de Ghiúdach' ('Vierteljude') le téarmaíocht na Naitsithe féin a úsáid: a sheanathair ar thaobh amháin a bhí ina Ghiúdach, ach is é an creideamh a chuir sé féin síos dó féin sa C.V. a scríobh sé air féin in Ollscoil Bonn ná Evangelische ('Liútarach') agus is é sin atá ar a Sterbeurkunde ('teastas oifigiúil báis') chomh maith.
Hertz sa Chéad Chogadh Domhanda 1914-1918
Chomh luath agus a bhris an Chéad Chogadh Domhanda amach, chuaigh sé isteach in airm na Gearmáine, ina óglach deonach, ar an 14 Lúnasa 1914. An bhliain dár gcionn, chláraigh sé ina mhac léinn in Ollscoil Bonn, cé nár luigh sé isteach ar a staidéar ar na hábhair seo; Laidin agus Gréigis agus an tSean-Stair, an Teangeolaíocht agus teangacha Ind-Eorpacha, go háirithe an Cheiltís, agus an Béaloideas.
Bhí Herts ina bhall den 'Dritte Telegraphen Bataillon' (' An Tríú Cathlán Teileagrafaíochta'), i rith an Chogaidh. D'fhág sé an cathlán céanna ar an 15 Nollaig 1918 agus é ina leiftenant sa gcúltaca. Tuigtear gur bronnadh an suaitheantas, an Chros Iarainnan air.
Hertz idir an Dá Chogadh
Chuaigh Hertz ar ais chuig Ollscoil Bonn agus thosnaigh sé ar an chúrsa a luadar cheana. Bronnadh an chéim dochtúireachta air ar an 2 Márta 1925, ar thráchtas dár theideal 'Die Zeit- und Begründungskonjunktionen im Mittelirischen' ('Cónaisc ama agus cúisitheacha sa Mheán-Ghaeilge'). I gcaitheamh an ama sin, chaith sé bliain i München(1920-1921}, áit ar lean se den chúrsa céanna a bhí tosaithe aige i mBonn. Is cosúil gur fhan sé i mBonn go dtí go bhfuair sé céim an dara dochtúireacht, ar a dtugann na Gearmánaigh Habilitation, a thugann údarás don té a ghnóthódh í bheith ina iarrthóir ar phost mar ollamh ollscoile. Bronnadh an chéim air mí Feabhra 1930, ar thráchtas faoin teideal 'Der nasalierende Relativsatz des Altirischen' ('An Clásal Coibhneasta faoi Urú sa tSean-Ghaeilge'), tráchtas nár chuir Hertz riamh i gcló, in aon áit. B'fhéidir gur bhain an chéad eachtra eile a tharla dó leis an chinneadh seo?
Bhí sé ina bhaill se dhá pháirtí polaitíochta, an 'Demokratische Volkspartei' ('Páirtí Daonlathach na nDaoine') agus an 'Deutschnationale Volkspartei' ('Páirtí Gearmánach Náisiúnta na nDaoine'), dhá pháirtí a bhí i gcoinne Chonradh Versailles agus a bhí ar an eite dheis ó thaobh na polaitíochta.
Whitleigh
Is ceantar suite i bPlymouth é Whitleigh.
Kim Gordon
Is ceoltóir Meiriceánach í Kim Althea Gordon. Rugadh í i Rochester, Nua-Eabhrac ar 28 Aibreán 1953.
Saol pearsanta
Phós sí Thurston Moore i 1984. Scar siad in 2011 agus fuair siad colscaradh in 2013. Tá iníon amháin acu.
Pónaí Exmoor
An pór capaill is seanda sa Bhreatain. a saothraíodh in Exmoor. 1.2-1.3 m ar airde. An-dána. An cliabhrach leathan, an cholainn domhain, an fionnadh tiubh lingeach. Donn le soc bánbhuí. Na pollairí leathan, na súile rud beag starraiceach.
Faolán mac Muireadhaigh
Tháinig Faolán i gcoróin i gcomharbacht ar Augaire mac Ailealla, ball den chlann iomaíochta, Uí Mhuireadhaigh. Bhí réimeas sách fada aige idir na blianta 917 agus 942, ach ní fheictear ach go hannamh é sna hannála Éireann, le fírinne ach uair amháin faoin teideal rí Laighen don bhliain 923.
Tar éis a bháis, tháinig a mhac is sine Lorcán i gcomharbacht air, ach ní raibh ach réimeas aon bhliain aige (942-943). Rinneadh rí Laigean dá mhac is óige Cellach mac Fáeláin níos deireanaí.
Woolwell
Is ceantar suite i bPlymouth é Woolwell.
Mölle
Ceantar é Mölle atá suite sa bhardas Höganäs, Contae an Skåne, sa tSualainn. Sa bhliain 2010 bhí 710 duine ina gcónaí ann.
Tá clú agus cáil ar an áit de bharr an chuain atá suite ann agus de bharr anaclann dúlra Kullaberg, atá suite máguaird.
Liam Neeson
Aisteoir Éireannach as an mBaile Meánach i gContae Aontroma i dTuaisceart Éireann is ea William John Neeson OBE (an 7 Meitheamh 1952 a rugadh é). Is é Liam Neeson an t-ainm a thugann sé air féin mar aisteoir. Bhí sé pósta ar an bhanaisteoir Sasanach Natasha Richardson, ach fuair sí bás i mí Mhárta, 2009 de bharr gortaithe i dtimpiste sciála i gCeanada.
Cilmeri
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Cilmeri, 77 km ó Caerdydd agus 240 ó Londain. Tá daonra 420 ann, agus tá 51 (12.1%) in ann Breatnais a labhairt.
La Paz
Is í La Paz, Chuqiyapu príomhchathair na Bolaive. Tá 764,617 duine ina gcónaí ann.
Douglas Hurd
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Douglas Richard Hurd, Baron Hurd of Westwell. Rugadh é i Marlborough, Wiltshire ar an 8 Márta 1930.
Zónóis
Is é is ciall le zónóis ná galar ar féidir leis an duine é a tholgadh ó ainmhí. Zónóisí iad na galair seo leanas, mar shampla:
mion|clé|[[Francach (ainmhí)|Francach ag dul ar bord loinge]]
Sciobaire cosdubh
Is feithid é an sciobaire cosdubh (Sympetrum sanguineum). Cineál snáthaide móire atá ann. Maireann sé ar fud na hEorpa agus soir tríd an tSibéir, agus san Afraic Thuaidh freisin. Is fearr leis gnáthóga ina mbíonn locháin d'uisce ciúin.
Smaragaid umha-dhaite
Is feithid í an smaragaid umha-dhaite.
Pónaí na Nua-Fhoraoise
Pór capall a d'fhorbair go nádúrtha sa Nua-Fhoraois i Sasana ó chuid mhaith pór ag fánaíocht ansin. Luaitear dhá chineál: cineál A a bhíonn 1.2-1.4 m ar airde, agus cineál B a bhíonn 1.4-1.5 m ar airde.
Arbourthorne
Is ceantar suite i Sheffield é Arbourthorne.
Inisealachas
Is éard is inisealachas ann ná giorrúchán déanta as túslitreacha comhpháirteanna an téarma iomláin nó as siollaí den téarma iomlán agus a fhuaimnítear litir ar litir. Mar shampla, “AIB”, “BBC”, nó “CLG”.
Cilybebyll
Baile i Castell-nedd Port Talbot, an Bhreatain Bheag, is ea Cilybebyll, 52.5 km ó Caerdydd agus 257 ó Londain. Tá daonra 4,633 ann, agus tá 1,252 (27%) in ann Breatnais a labhairt.
Anne Applebaum
Beathaisnéis
is iad Harvey M. Applebaum agus Elizabeth Bloom a tuismitheoirí. D'fhás sí aníos i dteaghlach Giúdach leasaithe. Rinne sí staidéar in Ollscoil Yale agus ansin fuair sí scoláireacht Marshall chun freastail ar London School of Economics agus in Coláiste San Antoin, Ollscoil Oxford.
Sa bhliain 1992, phós sí Radosław Sikorski, polaiteoir agus scríbhneoir a chaith tamall ina Aire Gnóthaí Eachtracha agus Cosanta sa Pholainn. Ghlac Applebaum saoránacht Pholannach dá bharr seo sa bhliain 2013. Tá beirt pháistí acu.
Iriseoireacht
Thug Applebaum aghaidh ar an Vársá sa bhliain 1988 mar thuairisceoir ar son The Economist. Ansin, scríobh sí faoi athruithe socheolaíocha agus polaitiúla in Oirthear na hEorpa, roimh agus i ndiaidh thitim Bhalla Bheirlín. Sna 1990idí bhí cónaí uirthi i Londain agus i Vársá, agus í ag obair don Evening Standard. Is colúnaí agus ball de chomhairle eagarthóireachta an Washington Post anois í Applebaum. Tá Béarla, Fraincis, Polainnis agus Rúisis aici.
Louis Pasteur
Ceimiceoir agus micribhitheolaí Francach ab ea Louis Pasteur a tháinig chun saoil i nDole (i sléibhte Jura i bhFranche-Comté, Oirthear na Fraince) ar an 27 Nollaig 1822 agus a fuair bás i Marnes-la-Coquette taobh thiar de Pháras ar an 28 Meán Fómhair 1895. Tá clú agus cáil air as an obair a rinne sé leis na galair a chosc. D'fhionn sé feidhmeanna na miocrorgánach óna thaighde ar cén fáth a lobhann bainne, cáis, iógart, beoir, is fíon. Thaispeáin sé go dtarlaíonn an lobhadh seo i bhfoirm coipthe nuair a théann miocrorgánaigh isteach sna bianna seo ón aer, nuair a mhéadaíonn siad go han-tapa, agus nuair a tháirgeann siad fuíll áirithe. Thaispeáin sé freisin nach dtarlóidh an lobhadh má choimeádtar na miocrorgánaigh amach as na bianna nó má mhilltear iad le teas (próiseas ar a dtugtar paistéaradh anois).
D'fhionn sé gur féidir cosc a chur ar ghalar a tharlaíonn de bharr frídíní le vacsaín, dáileog bheag den fhrídín féin a chuireann tús le méadú ar imdhíonacht nádúrtha na colainne i gcoinne an ghalair. Ba chéim iontach ar aghaidh í i gcúrsaí míochaine fionnachtain Pasteur gur orgánaigh bhídeacha, infheicthe ar éigin le micreascóp, ba chúis le galair thógálacha. Ba eisean a d'fhorbair an vacsaín in aghaidh an chonfaidh.
Féachtar air mar cheann de thrí phríomhbhunaitheoir na micribhitheolaíochta, mar aon le Ferdinand Cohn agus Robert Koch. D'fhionn sé chomh maith go leor eolais i réimse na ceimice, go háirithe an bunús móilíneach don neamhshiméadracht i gcriostail áirithe.
Luíonn a chorp in Institiúid Pasteur i bPáras i gcruinneachán iontach.
Dlúth-theagmhálach leis an Domhan
Astaróideach nó cóiméad taobh istigh den Ghrianchóras ar fhithis a thagann gar don Domhan, ionas go mb'fhéidir go dtarlóidh imbhualadh contúirteach. Meastar go bhfuil suas le 2,000 réad mar sin de thrastomhas níos mó ná 1 km ann, agus thar mhilliún réad de thrastomhas 50 m nó níos mó. Threáfadh réad 50 m ar leithead atmaisféar an Domhain. Dhéanfadh imbhuailí réad níos mó an-chuid dochair. Mar shampla, meastar go leanfadh dochar comhshaoil ar fud an Domhain imbhualadh réada 2 km ar trastomhas, agus an pléascadh coibhéiseach de mhilliún meigeatonna TNT, de bharr an bhrat deannaigh a chuirfeadh tús le geimhreadh a mhairfeadh na blianta, cailliúint barr, gorta is galar ar scála domhanda. Meastar gur réad eachtardhomhanda 15 km ar trastomhas a d'imbhuail leis an Domhan timpeall 65 milliún bliain ó shin a dhíothaigh na dineasáir agus suas le 75% de gach rud beo ar Domhan.
DNA satailíte
Saghas DNA ina bhfuil seichimh ghearra bunphéirí, iad athdhéanta arís is arís eile agus coinnithe i réigiún na ceintrimíre de na crómasóim. Is féidir go bhfuil baint acu le teacht le chéile réigiúin na gceintriméirí ina bpéirí le linn méóise. Ní hionann DNA satailíte na gceintriméirí is DNA micreasatailíte, ina bhfuil aonaid de sheichimh athdhéanta DNA, ach iad dáilte ar feadh fad na gcrómasóm. Tá na seichimh athdhéanta DNA seo sa DNA micreasatailíte aonarach don indibhid, agus is ar an bhfíoras seo a bhunaítear anailís DNA lorg méire le haghaidh ionannú daoine.
Coláiste Hymers
Is scoil lae chomhoideachais agus neamhspléach in Kingston upon Hull é Coláiste Hymers. Bunaíodh sa bhliain 1893 í, a bhuí le mórshuim airgid cionroinnte in uacht John Hymers. Is ceann de na scoileanna is fearr sa cheantar é, ag múineadh páistí idir 3 bliana agus 18 mbliana d'aois. Is ball de Chomhdháil na nArdmháistrí agus na nArdmháistreásaí é an coláiste. Bhí an scoil ar oscailt do bhuachaillí amháin i dtús báire, ach thosaigh sé ag glacadh le cailíní de réir a chéile ó na 1970idí, go dtí go raibh sé ina scoil chomhoideachais go hiomlán i 1989.
Beauchief agus Greenhill
Is ceantar suite i Sheffield é Beauchief agus Greenhill.
Birley
Is ceantar suite i Sheffield é Birley.
Iomarbhá na bhFilí
Conspóid liteartha in Éirinn Ghaelach de chuid na 17ú haoise ba ea  Iomarbhá na bhFilí  (níos sine Iomarbhágh na bhFileadh), a mhair ón mbliain 1616 go dtí 1624, agus buacphointe aici is dócha sa bhliain 1617. Scríobh príomh-fhilí na tíre rannta conspóideacha in éadan a chéile agus i dtacaíocht a bpatrúin faoi seach.
Díospóireacht chrua a bhí ann ag an Iomarbhá maidir le buanna dhá leath na hÉireann: an Leath Choinn sa tuaisceart faoi cheannas mhuintir Éirimóin; agus an Leath Mhogha sa deisceart, faoi cheannas mhuintir Éibhir Fhionn.
Scríobhadh 30 rann ag an Iomarbhá, a foilsíodh don chéad uair ag Cumann na Scríbheann nGaedhilge sa bhliain 1918, eagraithe ag Láimhbheartach Mac Cionnaith, a luaigh an obair a rinne Eleanor Knott ar na haistriúcháin Bhéarla.
Cleirwy
52.0849°N, -3.1479°W
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Cleirwy, 67.2 km ó Caerdydd agus 217 ó Londain. Tá daonra 758 ann, agus tá 67 (8.8%) in ann Breatnais a labhairt.