cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Kerr (Gobharnóir Ginearálta ar an Astráil)
Ar scor
Chuaigh Kerr ar scor go luath mar Ghobharnóir Ginearálta sa bhliain 1977 agus bhí an chuid eile dá shaol millte tríd is tríd de dheasca an cháinte láidir (agus an naimhdeais phearsanta) mar gheall ar a ndearna sé sa bhliain 1975. Mar shampla, chuir an cineál naimhdeais sin cosc ar an iarracht a rinneadh sa bhliain 1978 chun ambasadóir na hAstráile chuig EOECNA a dhéanamh de.
Baile Chathail
Baile in oirthear Chontae Mhaigh Eo is ea Baile Chathail (Charlestown as Béarla). Is ann atá Aerfort Idirnáisiúnta Chnoc Mhuire nó Aerfort Horan. Bhí 914 duine ina gcónaí i mBaile Chathail sa bhliain 2011.
José Ramos-Horta
Saol
Bhí Ramos-Horta mar phríomhurlabhraí na gluaiseachta ar son shaoirse Thíomór Thoir (1975-19999), Le linn dó a bheith ar deoraíocht, rinne sé staidéar ar an dlí idirnáisiúnta poiblí (in Acadamh na Háige um an Dlí Idirnáisiúnta agus i gColáiste Aintíoch) agus ar dhlí chearta an duine (san Institiúid Idirnáisiúnta um Chearta an Duine i Strasbourg).
Bhí sé ina aire gnóthaí eachtracha (2002-2006), ina phríomhaire (2006-2007) agus ina Uachtarán (2007-12) ar Thíomór Thoir. Bhí sé sa tríú háit i dtoghchán uachtaránachta 2012.
Saileach bhán
Is crann í an tsaileach bhán.
Amharclann
thumb|280px|Amharchlann i [[Chicago. Ligeann cruth an dín don fhuaim dul timpeall na hamharchlainne.]] Is áit ina gcuirtear ceol nó dráma ar taispeáint í an amharclann. D’fhéadfadh sé seo bheith laistigh d’fhoirgneamh nó amuigh faoin aer, cé gur annamh amharclann faoin aer in Éirinn, ach amháin seastáin sealadacha agus páirceanna imeartha a úsáidtear le drámaí agus ceol sa samhradh.
Lachtadh
mion|clé|Lachtadh Tabhairt na cíche don naíonán nuabheirthe is ea lachtadh. Le linn an toirchis, prólaiféaraíonn faireoga bainne sna cíocha. Ag an mbreith spreagann hormóin ón bhfaireog phiotútach tál an bhainne, agus méadaíonn sé seo nuair a bhíonn an naíonán ag diúl na cíche.
Gleann an Lagáin (Toghcheantar Tionóil)
Is toghcheantar tionóil é Gleann an Lagáin ar Thionól Thuaisceart Éireann (Béarla: Lagan Valley).
D'úsáideadh an suíochán den chéad uair i dtoghchán do Thuaisceart Éireann amháin, d’Fhóram Thuaisceart Éireann i 1996. Ó 1998, tá baill tofa aige don Tionól reatha.
Séabra Chapman
Is ainmhí é an séabra Chapman. Mamach atá ann.
Mainistir na Gráinsí
Ba shéipéal suite i gContae Bhaile Átha Cliath í Mainistir na Gráinsí.
Trallong
51.955°N, -3.5046°W
Wendy Testaburger
Carachtar ficseanúil is ea Wendy Testaburger sa tsraith theilifíse Mheiriceánach beoite South Park. Tá sí guthaithe ag April Stewart. Bhí sí ar an gclár den chéad uair san eipeasóid "Cartman Gets an Anal Probe". Chonacthas í ar an teilifís den chéad uair nuair a craoladh South Park den chéad uair ar 13 Lúnasa 1997.
Lachtón
Comhdhúil fáinne a chruthaítear trí fhoirmiú inmheánach eastair chun comhdhúil le feidhm aigéid is feidhm alcóil a fhoirmiú.
Kenneth Clark
Ba staraí ealaíne Albanach é Kenneth Mackenzie Clark, Baron Clark, a rugadh ar an 13 Iúil 1903 i gGrosvenor Square, Londain agus a fuair bás ar an 21 Bealtaine 1983. Bhí dhá ghailearaí ealaíne aige sna 1930idí agus '40idí, ach tugadh aird ní ba leithne air sna 1950idí agus '60idí de bharr an líon clár aige faoi na healaíona arbh é Civilisation sa bhliain 1969 an bhuaic.
Tairne
right|200px|thumb|Tairní. Dealga déanta de miotal is ea tairní. Buailtear isteach in adhmad nó ábhair eile iad chun iad a cheangailt nó iad a fháscadh le chéile nó iad a choimeád socair. Bíonn bior ar bharr an tairne ionas gur féidir é a sháigh isteach go furasta. Bíonn ceann leathan air ionas gur féidir iad a bhualadh go furasta le casúr.
Halla na Cathrach, Baile Átha Cliath
clé|250px|thumb|Halla na Cathrach Is ionad cathrach i mBaile Átha Cliath é Halla na Cathrach, atá suite ar bharr Shráid na Parlaiminte i lár na cathrach, in aice le Caisleán Bhaile Átha Cliath. clé|mion An Malartán Ríoga a thugtaí i dtús báire air (Royal Exchange i mBéarla), agus é deartha ag Thomas Cooley agus tógtha idir 1769 agus 1779. Sheas rialtas an lae an costas a bhain leis chun ionad a chuir ar fáil do lucht gnó na cathrach agus na tíre araon.
Trawsfynydd
52.9048°N, -3.9093°W
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Trawsfynydd, 166.1 km ó Caerdydd agus 301 ó Londain. Tá daonra 944 ann, agus tá 725 (76.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Franz Nikolaus Finck
Focleolaí Gearmánach ab ea Franz Nikolaus Finck (26 Meitheamh 1867 – 4 Bealtaine 1910). Rugadh é in Krefeld. Ba ollamh le Teangeolaíocht Ghinearálta in Ollscoil Bheirlín é.
Thug sé cuairt ar Oileáin Árann in Éirinn, áit a raibh cónaí air le cainteoirí Gaeilge na hÉireann. An leabhar  Die araner Mundart: ein Beitrag zur Erforschung des Westirischen  (An Canúint Árann: Deilbhíocht do Thaiscéalaíocht na Gaeilge Iartharaí) a tháinig as a thaighde ar an bhfoghareolaíocht Ghaeilge. Bhíodh béim ar an staidéar ar canúintí iargúlta teangacha ina shaintréith oibre de chuid Finck. D'oibrigh sé ar theangacha éagsúla eile, ach ba fhearr aithne uaidh idir a chomhghleacaithe as a obair ar theangacha an réigiúin Chugais. D’oibrigh sé ar an dteanga Airméanach go cuimsitheach, agus chur sé le chéile gramadach na teanga sin. Chreid Finck go raibh na teangacha uilig an Chugais gaolmhar; is eol go bhfuil sé seo mícheart anois.
John Peabody Harrington a bhí i measc a mhac léinn.
Toireasc
Is uirlis é toireasc le faobhar géar a bhaintear feidhm as chun rudaí a ghearradh. Baintear feidhm as toirisc chun crainn, adhmad, clocha, miotal agus ábhair eile a ghearradh. Baineann siúinéirí agus tógálaithe feidhm as toirisc chun rudaí a thógáil.
Camhraí
Crann síorghlas buaircíneach is ea camhraí (Béarla: kauri), dúchasach d'iardheisceart na hÁise is an Astraláise. Foinse thábhachtach roisín is adhmaid. Speiceas amháin de, is crann suntasach foraoise é sa Nua-Shéalainn.
Aimseadóir Chesapeake
thumb|240px|Aimseadóir Chesapeake Is madadh clóis é aimseadóir Chesapeake.
Mainistir Mhuire
250px|thumb|clé|Mainistir Mhuire Ba mhainistir suite i gContae Bhaile Átha Cliath í Mainistir Mhuire.
Conall Laeg Breg
Rí Bhreá de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Conall Laogh Breá mac Aodha Sláine (Sean-Ghaeilge Conall Laeg Breg mac Áedo Sláine ) (bás 612). An tArdrí Aodh Sláine mac Diarmada (bás 604) ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 604 go dtí 612. Ní thugtar an teideal rig Brega dó sna hannála, ach feictear é sa dara háit i ndán na ríthe Síl Aeda Sláne Na Sleg, caomhnaithe sa Leabhar Laighneach.
Bhí Suibhne mac Colmáin (bás 600) maraithe go fealltach ag a uncail, Aodh athair Conaill, a maraíodh féin i mbun catha ag Conall Guthbinn mac Suibhne (bás 635), agus tharla achrann cathartha i measc Uí Néill an Deiscirt dá bharr. Maraíodh Conall mar thoradh ag Aonghas mac Colmáin (bás 621) de Chlann Cholmáin Bhig i gCath Odba sa bhliain 612.
Maureen Potter
B'amhránaí, aisteoir, banfhuirseoir Éireannach í Maria Philomena Potter (3 Eanáir 1925 - 7 Aibreán 2004).
Saol
Rugadh Maureen i mBaile Átha Cliath i Fionnradharc ar thaobh thuaidh na cathrach. Bhí a máthair ina sár amhránaí, ag casadh le John McCormack agus Margaret Burke Sheridan. D’fhreastal sí ar St. Mary's Fairview agus CYMS. clé|mion|amharclann Gaiety Phós sí Jack O Leary i 1959. Bhuail siad lena chéile don chéad uair riamh i 1943. Chuidigh sé go mór léi chun a ábhar coiméide a scríobh. Bhí beirt clainne acu, Hugh agus John O’Leary. clé|mion|amharclann Gaiety Agus í naoi mbliain d'aois, d’aithin an fuirseoir Jimmy O’Dea í agus fuair sí páirt i geamaireacht san amharclann Gaiety.
I 1937, thosaigh sí ag obair le Jack Hylton,agus chuaigh sí ar chamchuairt thart ar Shasana agus na hEorpa. I 1938, sa Ghearmáin, rinne siad seó os comhair Adolf Hitler agus an chuid eile den lucht ceannais Naitsíoch.
Sna 1960idí, bhí sí ar Teilifís Éireann uaireanta le O’Dea ach tar éis bás s’aige I 1965 bhí sí i gcomhluadar leis an damhsóir agus fuirseoir, Danny Cummins. Achan samhradh, bhíodh sí ina príomhaoi ag an Gaiety i seó darbh ainm ‘Gaels of Laughter’ a bhí tógtha thart uirthi.
Sna luath 90idí, bhí sí ag maíomh go raibh sí imithe ar scor ón stáitse. Thosaigh sí ag déanamh seónna aonair uair a chloig agusag scríobh leabhar do pháistí chomh maith. I 2001, ba í an chéad réalta a chuir a lorg láimhe ar an ‘Walk of Fame’ taobh amuigh an Gaiety.
Bás agus Oidhreacht
Fuair Maureen Potter bás ar 7 Aibreán 2004 ina teach, i mBaile Átha Cliath.
Julian Holloway
Is aisteoir Meiriceánach é Julian Holloway, a rugadh sa bhliain 1944.
Saileach liath
Is crann í an saileach liath (Salix cinerea).
Mughrón mac Flainn
Ba é Mughrón mac Flainn (a cailleadh 782) Rí Uí Fhailí. Ba é Fland Dá Chongal, iar-rí, a athair, agus ba í Éireanach, iníon Murchadh na Mí (bás 715), rí Uisnigh, a mháthair. An triúr mac acu a ndéanadh rí de a bhí sé. Bhí sé i réim ón mbliain 770 go dtí 782.
Rinne Mugrón comhaontas le with Bran Ardcheann mac Muireadhaigh (bás 795), éilitheoir ar choróin na Laigean in éadan an tsealbhóra, Ruairí mac Faoláin (bás 785). Cloíodh iad áfach i gCath an Churraigh, agus maraíodh Mughrón.
Rinneadh ríthe Uí Fhailí dá mhic, Aonghas (bás 803) agus Cionaoth (bás 829). Sinsear Chlann Colgcan, lonnaithe i mbarúntacht an Daingin Íochtaraigh, ba ea a mhac, Colga.
Leacain (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin a bhfuil an t-ainm Leacain nó An Leacain air:
Tre-gŵyr
51.6467°N, -4.0386°W
Baile i Abertawe, an Bhreatain Bheag, is ea Tre-gŵyr. Tá daonra 5,054 ann, agus tá 666 (13.2%) in ann Breatnais a labhairt.
Speictreascópacht ionsúcháin
alt=|mion|400x400px| Forbhreathnú ar ionsú [[Astaíocht leictreamaighnéadach|radaíochta leictreamaighnéadaí. Pléann an sampla seo an prionsabal ginearálta ag úsáid an solais infheicthe. Tá foinse léis bháin - ag astú il-tonnfhaid - dírithe ar shampla (léirítear na péirí comhlántacha dathanna leis na línte le poncanna buí). Nuair a bhuailtear an sampla, ionsúitear fótóin a mheaitseálann bearna fuinnimh na móilíní atá i láthair (an solas uaithne sa sampla seo) d’fhonn an móilín a fgloscadh. Tarchuireann fótóin eile gan éifeacht agus, má tá an radaíocht sa réigiún infheicthe (400-700 nm), is é dath an tsampla ná dath comhlántach an tsolais shúite. Trí mhaolúcháin an tsolais tharchurtha a chur i gcomparáid leis an solas ionsaitheach, is féidir speictream ionsúcháin a fháil
]] mion|400x400px| An chéad aimsiú díreach agus anailís cheimiceach ar [[atmaisféar eiseapláinéid, i 2001. Scagann sóidiam san atmaisféar réaltsolas na réalta HD 209458, de réir mar a théann an pláinéad ollmhór os comhair na réalta.]] Tagraíonn speictreascópacht ionsúcháin do theicnící speictreascópacha a thomhaiseann ionsú radaíochta, mar fheidhm minicíochta nó tonnfhaid, mar gheall ar a idirghníomhaíocht le sampla. Súnn an sampla fuinneamh, .i. fótóin, ón réimse radaithe. Athraíonn déine an ionsúcháin mar fheidhm minicíochta, agus is é an éagsúlacht seo an speictream ionsúcháin. Déantar speictreascópacht ionsúcháin ar fud an speictrim leictreamaighnéadaigh.
Úsáidtear speictreascópacht ionsúcháin mar uirlis cheimic anailíseach chun láithreacht substainte áirithe a chinneadh i sampla agus, i go leor cásanna, chun méid na substainte atá i láthair a chainníochtú. Tá speictreascópacht infridhearg agus ultraivialait-infheicthe coitianta go háirithe i bhfeidhmeanna anailíseacha. Úsáidtear speictreascópacht ionsúcháin freisin i staidéir ar fhisic mhóilíneach agus adamhach, speictreascópacht réalteolaíoch agus cianbhraiteacht.
Tá raon leathan cineálacha cur chuige turgnamhacha ann chun speictrim ionsúcháin a thomhas. Is é an socrú is coitianta ná léas ginte radaíochta a threorú ag sampla agus déine na radaíochta a théann tríd a bhrath. Is féidir an fuinneamh tarchurtha a úsáid chun an t-ionsú a ríomh. Athraíonn an fhoinse, cóiriú an tsampla agus an teicníc na brathadóireachta go suntasach, ag brath ar raon minicíochta agus cuspóir an turgnaimh.
Seo a leanas na príomhchineálacha speictreascópachta ionsúcháin:
Ceathrú Aodha Dhuibh
Is baile mór i gContae an Dúin í Ceathrú Aodha Dhuibh (nó Carryduff i mBéarla) atá suite ar imeall Bhéal Feirste, timpeall sé mhíle ó lár na cathrach. Le tríocha bliain nó mar sin anuas, deirtear gur ceann de na háiteanna is fearr é le dul chun cónaithe ann i dTuaisceart Éireann, cionn is go bhfuil tithe móra ann agus nach bhfuil mórán fadhbanna pobail idir Caitlicigh is Protastúnaigh sa cheantar, ós pobal measctha é. Tá an baile suite cóngarach d'Ionad Siopadóireachta Cois Coille (trí mhíle), agus ní gá ach turas bus gairid a thógáil (ar feadh fiche bomaite) le Béal Feirste lárnach a bhaint amach.
Tá timpeallán i lár an bhaile, mar a bhfuil ceangal idir an bóthar A7 (go Dún Pádraig) agus an A24 (go dtí An Caisleán Nua agus Cill Chaoil). D'fhás sráidbhaile san áit den chéad uair mar ba ansin a thagadh sé bhóthar le chéile ag Abhainn Cheathrú Aodha Duibh. (Níl an abhainn inseolta agus, go deimhin, téann sí trí chuid den bhaile i bpíopaí faoi thalamh.) Tá an otharlann is cóngaraí le fáil i mBéal Feirste. Mar sin féin, tá ionad sláinte Chnoc Bhreacáin suite míle go leith taobh amuigh den bhaile.
Tá tuilleadh eolais, léarscáil san áireamh, le fáil ag Neighbourhood Information Service
A. K. Fazlul Huq
clé|mion|A. K. Fazlul Huq Bhí Abul Kasem Fazlul Huq (26 Deireadh Fómhair 1873 — 27 Aibreán 1962)  nó A. K. Fazlul Huq nó Sher-e-Bangla (an tíogar Bheangál) ina dhuine de na príomhfhigiúirí dlí agus polaitíochta de chuid Bheangál sa 20ú haois (san India roimh a neamhspleáchas agus sa Phacastáin Thoir  ó 1947 ar aghaidh). Le linn a shaoil sa pholaitíocht, bhí poist mhóra ag Huq i i gConradh Moslamach na hUile-India, i gComhdháil Náisiúnta na hIndia agus sa Pháirtí Krishak Sramik (Krishak Sramik ina dhiaidh sin). clé|mion|adhlacadh A. K. Fazlul Huq i Másailéam na dTrí Cheannaire i Dhaka Bhí ardmheas air ag a lán daoine sa Phacastáin Thoir (ina dhiaidh sin sa Bhanglaidéis) as a pholaitíocht fhrith-fheodach fhorásach agus as a a ról sa ghluaiseacht ar son na Beangáilise. Dá bharr sin, adhlacadh i Másailéam na dTrí Cheannaire i Dhaka é, in éineacht le Huseyn Shaheed Suhrawardy (1892–1963) agus Khwaja Nazimuddin (1894-1964), beirt eile a bhí ina bPríomh-Airí ar Bheangál Thoir.
Saol
mion|Páirc Sher-e-Bangla Panchagarh|clé Bhain Huq céim amach san eolaíocht ó Choláiste na hUachtaránachta i gCalcutta sa bhliain 1894 agus ansin Baitsiléir Dlí the ó Coláiste Dlí na hOllscoile i gCalcutta i 1897. Glacadh leis mar abhcóide agus d'oibrigh sé os comhair na hArd-Chúirte i gCalcúta agus Ard-Chúirt Dacca ar feadh blianta fada.
Bhí sé ina Abhcóide Ginearálta do Rialtas Bheangál Thoir ó 1947 go 1952.
Arna thoghadh den chéad uair chuig Comhairle Reachtach Bheangál sa bhliain 1913, bhí sé ina bhall di go dtí 1934, den Thionól Reachtach Lárnach ó 1934 go 1936 agus de Thionól Reachtach Bheangál ó 1937 go 1947 agus ní ba dhéanaí de Thionól Reachtach Bheangál Thoir agus de Thionól Bunreachta na Pacastáine. Bhí sé
Adhmad
thumb|upright|Clár adhmaid Is é adhmad an t-ábhar a fhaightear nuair a leagtar agus nuair a scamhtar crainn. Baintear feidhm as adhmad mar bhreosla agus mar ábhar tógála. Is an t-ábhar tógála is fearr ar domhan é. Baintear feidhm as chun tithe a thógáil mar aon leis na troscáin agus trealamh a bhíonn istigh.
An tEanach Rua
Is portach agus baile fearainn i Longfort é An tEanach Rua (Béarla: the Brown Bog). Tá an portach faoi Rialacháin an Aontais Eorpaigh um Ghnáthóga is Limistéar Caomhantais Speisialta.
An Oifig (sraith teilifíse SAM)
Cúlra
Ó Deedle-Dee Productions, Reveille agus Universal Television, cuireann an tsraith grinn grinn a bhuaigh duaiseanna “The Office” sracfhéachaint ghreannmhar ar stíl dhoiciméadach ar an amaideas greannmhar, agus uaireanta tochtmhar, a phléann an domhan 9-go-5. Sa tsraith, is é Andy Bernard (Ed Helms, "The Hangover"), an díoltóir preppy agus alumni bás-chrua Cornell a gcoinníonn a bhuanna ceoil uathúla gan deireadh an oifig siamsaíocht, is é bainisteoir nua Dunder Mifflin Scranton é. Ag tuairisciú do Andy tá an fhoireann dílis, agus go minic neamh-spreagtha, lena n-áirítear an t-ionadaí díolacháin Jim Halpert (John Krasinski, "Away We Go," "Tá sé casta") a roinneann a spás oibre le Dwight Schrute (Rainn Wilson, "The Rocker"), an cúntóir sotalach don bhainisteoir réigiúnach a bhfuil a fhreagrachtaí leathnaithe de réir mar a tháinig sé chun bheith ina úinéir nua ar fhoirgneamh na hoifige. Is é Pam Beesly Halpert (Jenna Fischer, "Walk Hard," "Blades of Glory") riarthóir oifige fáiltithe-iompaithe na hoifige ar phós an rómánsaíocht oifige le Jim agus gur rugadh a n-iníon Cece agus a mac Phillip. Tá bromance iontasach curtha le chéile freisin idir Andy agus an comhordaitheoir dáileacháin uaillmhianach, Darryl Philbin (Craig Robinson, "Hot Tub Time Machine"), a bhog a oifig ón stóras go dtí an príomhfhoirgneamh. Ar stáitse freisin tá Leslie David Baker ("Malcolm in the Middle"), Brian Baumgartner ("Forbairt Gafa"), Kate Flannery ("The Heir Apparent"), Angela Kinsey ("Furry Vengeance"), Paul Lieberstein (scríbhneoir, "King of the Hill "), Oscar Nuñez (" An Togra "), Phyllis Smith (" Bad Teacher "), Creed Bratton (iarbhall de The Grass Roots) agus Ellie Kemper (" Bridesmaids ").
Bunaithe ar an greann grinn Breatnach den ainm céanna, insítear an sitcom iomráiteach seo trí lionsaí criú scannáin faisnéise agus é líonta le gossip, pranks, romance agus amaideacht ghinearálta ag Dunder-Mifflin Paper Co. i Scranton, Pennsylvania. Chraol sé ar NBC ón 24 Márta, 2005, go dtí an 16 Bealtaine, 2013, agus mhair sé séasúir san iomlán. Rinne Greg Daniels an leagan oiriúnaithe, i gcomhar le Universal Television. Ba iad na táirgeoirí feidhmiúcháin bunaidh Daniels, Howard Klein, Ben Silverman, Ricky Gervais, agus Stephen Merchant, agus cuireadh go leor eile chun cinn i séasúir níos déanaí. Cosúil lena mhacasamhail de chuid na Breataine, rinneadh an tsraith a scannánú i socrú aon cheamara gan lucht féachana stiúideo nó rian gáire chun cuma dhoiciméadach iarbhír a insamhail. Cuireadh tús leis an tsraith ar NBC mar athsholáthar lár an tséasúir agus craoladh 201 eipeasóid lena rith.
Níor ghin "an Oifig" an oiread lucht féachana ag an tús ach de réir mar a lean an seó ar aghaidh, fuair sé a lán lucht féachana. Meastar go raibh thart ar 5.69 milliún duine ag breathnú ar chríoch na sraithe, a craoladh ar dtús an 16 Bealtaine 2013, agus a fuair moladh criticiúil. In 2016, d’ainmnigh Rolling Stone The Office ar cheann de na 100 seó teilifíse is mó riamh. Mar thoradh ar rath an seó bhuaigh siad go leor dámhachtainí mar "Peabody Award", "Screen Actors Guild Awards", "Golden Globe Award" agus "Emmy Award".
Criú
D’fhorbair Greg Daniels an tsraith de chuid Oifig na Breataine do theilifís Mheiriceá agus bhí sé mar thaispeántóir don chéad cheithre shéasúr den tsraith. D’fhág sé an post ansin. Ainmníodh Paul Lieberstein agus Jennifer Celotta mar na sáirseoirí don chúigiú séasúr. D’fhág Celotta an tsraith tar éis an séú séasúr agus d’fhan Lieberstein mar thaispeántóir don dá shéasúr ina dhiaidh sin. D’fhág sé an láthair showrunner tar éis an ochtú séasúr le haghaidh seachtháirge ionchasach Dwight Schrute. D’fhill Daniels ar an suíomh sárthaispeántais don naoú séasúr agus don séasúr deiridh. I measc na léiritheoirí feidhmiúcháin eile tá baill theilgthe B.J. Novak agus Mindy Kaling. Ba iad Kaling, Novak, Daniels, Lieberstein agus Schur an bhunfhoireann scríbhneoirí. Creidtear go bhfuil ceithre eipeasóid is fiche aige, is é Kaling an scríbhneoir is bisiúla i measc na foirne.
Is é Randall Einhorn stiúrthóir na sraithe is minice, le 15 eipeasóid chreidiúnaithe. Tá roinnt aisteoirí faoi stiúir eipeasóid ar an seó lena n-áirítear Steve Carell, John Krasinski, Rainn Wilson, Ed Helms, agus Brian Baumgartner. Feictear miondealú ar na séasúir go léir thíos, tugann siad léargas don fhoireann atá taobh thiar de gach eipeasóid.
Dearadh Léiriúcháin Sraith
mion|582x582px|An Oifig
Scannánú
mion|331x331px|Dunder Mifflin Rinneadh an Oifig a scannánú le socrú aoncheamara i stíl cinéma vérité chun cuma dhoiciméadach iarbhír a chruthú, gan aon lucht féachana stiúideo ná rian gáire ann, rud a lig dá ghreann “deadpan” agus “áiféiseach” teacht trasna go hiomlán.Is é bunphrionsabal an seó go bhfuil criú ceamara ag scannánú Dunder Mifflin agus a chuid fostaithe, timpeall an chloig is cosúil. Aithníonn na carachtair láithreacht an cheamara, go háirithe Michael Scott, a ghlacann páirt go díograiseach sa scannánú. Breathnaíonn na carachtair, go háirithe Jim agus Pam, i dtreo an cheamara nuair a chruthaíonn Michael staid awkward. Forlíontar príomhghníomhaíocht an seó le hagallaimh ceann cainte nó “admháil” ina labhraíonn carachtair duine le duine le criú an cheamara. Lámhaigh an t-aisteoir John Krasinski píosaí scannáin Scranton do na creidmheasanna tosaigh tar éis dó a fháil amach gur caitheadh ​​é mar Jim. Thug sé cuairt ar Scranton le haghaidh taighde agus chuir sé agallaimh ar fhostaithe ag cuideachtaí páipéir iarbhír.
Cé go bhfuil ‘The Office’ suite sa ficsean Dunder Mifflin i Scranton, Pennsylvania, rinneadh scannánú air den chuid is mó i Los Angeles, California, go háirithe i gceantar Van Nuys. Ach baineann sé úsáid as roinnt píosaí scannáin ó Scranton, agus déanann sé go leor tagairtí d’áiteanna iarbhír sa cheantar. Áirítear leis seo an Meall ag Steamtown, Poor Richard’s Pub, Lake Wallenpaupack, agus fiú greamán tuairteora “Froggy 101” Dwight Schrute a tógadh ón stáisiún tuaithe áitiúil WGGY. Rinneadh an scannánú sna suíomhanna seo a leanas: Scranton, Pennsylvania, SAM, Stamford, Connecticut, SAM, Santa Clarita, California, SAM, Los Angeles, California, SAM (stiúideo), Chandler Valley Center Studios - 13927 Saticoy St, Panorama City, California, SAM (stiúideo), 3322 La Cienega Place - Los Angeles, California, SAM (Dunder Miffin Paper Company; an foirgneamh) agus "Stage 2", Chandler Valley Center Stiúideonna - 13927 Saticoy St, Panorama City, California, SAM (Dunder Mifflin).
Carachtair
Léiríonn Rainn Wilson Dwight Schrute, bunaithe ar Gareth Keenan, atá ina dhíoltóir agus ina chúntóir don bhainisteoir réigiúnach, teideal ficseanúil a chruthaigh Michael. Léiríonn John Krasinski Jim Halpert, fear díolacháin agus, i séasúir níos déanaí, bainisteoir cúnta nó comhbhainisteoir a bhfuil aithne air mar gheall ar a shástacht agus a scéalta grinn praiticiúla ar Dwight (in éineacht le Pam Beesly go minic). Ag tús na sraithe, is eol dó go bhfuil mothúcháin aige do Pam, an fáilteoir, atá fostaithe le comhfhostaí. Tá Jenna Fischer, an t-aisteoir a imríonn Pam .Tá sí cúthail, ach i go leor cásanna cohórt le Jim ina "pranks" ar Dwight. Léiríonn B. J. Novak Ryan Howard, ar oibrí sealadach é don chéad dá shéasúr ach a fhaigheann ardú céime go hionadaí díolacháin sa tríú séasúr. Éiríonn leis ina dhiaidh sin a bheith mar leasuachtarán is óige na cuideachta, Réigiún an Oirthuaiscirt, agus stiúrthóir na meán nua go dtí go nochtfar a nuálaíochtaí mar chalaois chorparáideach, agus go bhfuil sé bréan. Ansin faigheann sé post i gcúl babhlála agus ina dhiaidh sin oibríonn sé go gairid do Chuideachta Páipéar Michael Scott. Tar éis seo agus tréimhse athshlánúcháin aige, críochnaíonn sé arís mar oibrí sealadach ag brainse Scranton. clé|mion|Steve Carell - Michael Scott
An Roinn Cuntasaíocht
Príomhfhoinse:
Cuimsíonn an roinn cuntasaíochta Angela Martin (Angela Kinsey), bean mhachnamhach bhreithiúnach ar maith léi rudaí a choinneáil ordúil agus a chinntiú go bhfanann cásanna chomh cosúil le gnó agus is féidir; Kevin Malone (Brian Baumgartner), fear mór le rá ach lúcháireach a thaitníonn le greann na n-óg agus a bhíonn i mbun cearrbhachais go minic; agus Oscar Martinez (Oscar Nuñez), atá cliste agus saothraithe, ach go minic pátrúnach, agus a ndearna a homaighnéasachas agus a oidhreacht Hispanic sprioc dó go minic do thráchtanna neamhbheartaithe Michael ar an dath.
An Roinn Díolacháin
Ag slánú na hoifige tá an díoltóir laconic Stanley Hudson (Leslie David Baker), nach féidir leis tagairtí leanúnacha Michael dá oidhreacht Mheiriceá Dubh a sheasamh (ní maith leis freisin páirt a ghlacadh i gcruinnithe amú ama agus is minic a oibríonn sé ar chrosfhocail nó ar chodladh crosfhocal le linn); ionadaí dearbhaithe cáilíochta eachtardhomhanda Creed Bratton (Creed Bratton), a bhfuil stair choiriúil rúnda aige; an díoltóir cúthail agus matronly Phyllis Lapin (Phyllis Smith), a dhátú agus a phósann Bob Vance (Robert R. Shafer) ó Vance Refrigeration, cuideachta a bhfuil a oifig trasna an halla ó Dunder Mifflin; Thug Andy Bernard (Ed Helms), fear díolacháin ó bhrainse Stamford, Connecticut de Dunder Mifflin isteach i séasúr a trí a aistríonn chuig brainse Scranton tar éis don dá oifig dul le chéile.
Na Ranna eile
An t-ionadaí éadomhain agus cainteach seirbhíse do chustaiméirí Kelly Kapoor (Mindy Kaling); an t-ionadaí caidrimh soláthair alcóil promiscuous Meredith Palmer (Kate Flannery); ionadaí acmhainní daonna Toby Flenderson (Paul Lieberstein), a mbíonn meas ag Michael air, agus go minic mar sprioc na mí-úsáide; maor stórais Darryl Philbin (Craig Robinson); oibrí duga stórais agus fiancé Pam Roy Anderson (David Denman), a scaoiltear sa tríú séasúr as ionsaí a dhéanamh ar Jim; agus an leasuachtarán ar dhíolacháin réigiúnacha do Dunder Mifflin Jan Levinson (Melora Hardin), a thiocfaidh chun bheith ina leas grá do Michael ina dhiaidh sin.
Ag druidim le deireadh séasúr a cúig, tugtar an Erin Hannon (Ellie Kemper) isteach mar athsholáthar Pam ag an bhfáiltiú tar éis tréimhse ghearr Pam ag an Michael Scott Paper Company agus bogadh ina dhiaidh sin chuig díolacháin. Stua scéal ag deireadh séasúr a ceathair aistríodh Holly Flax (Amy Ryan) chuig an oifig mar athsholáthar Toby. Is spéis léi Michael, mar roinneann siad tréithe pearsantachta an-chosúil. Is í Jo Bennett (Kathy Bates) POF Saber. Glacann an chuideachta seo seilbh ar Dunder Mifflin, agus fostaí Gaber is ea Gabe Lewis (Zach Woods), a tugadh isteach i lár séasúr a sé, a shanntar do bhrainse Dunder Mifflin Scranton mar stiúrthóir réigiúnach na ndíolachán. I séasúr a seacht, cuirtear cara Bennett Nellie Bertram (Catherine Tate) faoi agallamh chun dul in áit Scott agus ina dhiaidh sin feidhmíonn sé mar bhainisteoir réigiúnach ionaid do Bernard i séasúr a hocht tar éis do Robert California (James Spader) a bheith ina Phríomhfheidhmeannach nua ar Saber. I séasúr a naoi, tagann Clark Green (Clark Duke) agus Pete Miller (Jake Lacy) le chéile mar ionadaithe nua seirbhíse do chustaiméirí a dhéanann iarracht teacht suas leis na gearáin a ndearnadh neamhaird orthu maidir le seirbhís do chustaiméirí a ndearna Kelly faillí orthu agus í ag obair i Dunder Mifflin. Bogtar Clark chuig díolacháin níos déanaí.
Sraith theilifíse
Príómhfhoinse:
Tre-lech
51.9445°N, -4.4998°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Tre-lech, 104.9 km ó Caerdydd agus 305 ó Londain. Tá daonra 737 ann, agus tá 440 (59.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Sailchearnach
Is crann í an tsailchearnach (Salix caprea). Tá sé dúchasach don Eoraip agus d'iathar agus lár na hÁise.
Clúidín
thumb|upright|Clúidín aon uaire ar oscailt. Cineál éadaí a chuirtear ar leanaí agus ar dhaoine fásta chun mún agus cac a bhailiú is ea clúidín. Chomh luath is atá an clúidín salach nó fliuch, ní mór é a bhaint nó bíonn bruth clúidín ar an leanbh.
Gliobach Síneach
thumb|240px|Gliobach Síneach Is madadh clóis é gliobach Síneach.
XML
Is teanga mharcála ilfheidhmeach í Teanga Mharcála Inbhreisithe nó XML (ón mBéarla eXtensible Markup Language). Is fo-thacar simplithe í den Teanga Chaighdeánach Mharcála Ghinearálaithe nó SGML. Dearadh í le go mbeadh sí réasúnta soléite do dhuine.
Martina Cole
Scríbhneoir de phór na hÉireann is ea Martina Cole a rugadh Eilidh Martina Cole in Essex ar an 30 Márta 1959.
Saileánach
Is crann í an saileánach.
Boris Spassky
Is imreoir fichille Rúiseach é Boris Vasilievich Spassky (Rúisis: Бори́с Васи́льевич Спа́сский; a rugadh 30 Eanáir 1937), agus a bhí ar an deichiú Curadh Fichille Domhanda, a raibh an teideal aige ó 1969 go 1972. D’imir Spassky trí chluiche craobhchomórtais dhomhanda: chaill sé i gcoinne Tigran Petrosian i 1966 ; bhuaigh sé ar Petrosian i 1969 le bheith ina churadh domhanda; ansin chaill se i gcoinne Bobby Fischer i gcluiche cáiliúil sa bhliain 1972.
Carl Rogers
Síciteiripeoir a rugadh in Oak Park, Illinois ab ea Carl Ransom Rogers (8 Eanáir 1902 - 4 Feabhra 1987). Ina leabhar Client-Centred Therapy (Teiripe Chliant-Lárnach, 1951) d'fhorbair sé coincheap an tseisiún oscailte teiripe agus grúpaí teagmhála ina bpléann na hothair a bhfadhbanna faoi aire teiripeora fhulangaigh.
Trealaw
51.6189°N, -3.4407°W
Baile i Rhondda Cynon Taf, an Bhreatain Bheag, is ea Trealaw, 24 km ó Caerdydd agus 229 ó Londain. Tá daonra 3,871 ann, agus tá 334 (8.6%) in ann Breatnais a labhairt.
Treamlod
51.8948°N, -4.9053°W
Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea Treamlod, 127.9 km ó Caerdydd agus 332 ó Londain. Tá daonra 376 ann, agus tá 129 (34.3%) in ann Breatnais a labhairt.
Grús coimir
Is éan é grús coimir. Is baill d'fhine na Gruiformes é.
Domhnall mac Flaíthnia
Rí Uí Fhailí ba ea  Domhnall mac Flaíthnia  (Sean-Ghaeilge  Domnall mac Flaíthnia) (bás 783). Flaithnia mac Flainn (died 755), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 782 go dtí 783.
Maraíodh a réamhtheachtaí agus uncail, Mughrón mac Flainn (bás 782) i mbun catha in éadan ardrí na Laighean. Sa bhliain 783, maraíodh Domhnall i mbraighdeanas ag Cluain Conaire, Contae Chill Dara. Ní fios go cruinn na cúinsí.
Anderson Cooper
Tráchtaire polaitiúil Meiriceánach is ea Anderson Hays Cooper a rugadh ar an 3 Meitheamh, 1967 i Nua-Eabhrac.
Sean Hannity
Tráchtaire polaitiúil Meiriceánach is ea Sean Patrick Hannity a rugadh ar an 30 Nollaig, 1961 i Nua-Eabhrac.
Birmingham
Cathair mhór atá suite in Iarthar Láir na Tíre Shasana is ea Birmingham. Tá an chathair suite 190 km (120 mhíle) ó thuaidh thiar de Londain. Tá nasc iompair ar fheabhas ag an gcathair. Tá go leor iarnród ann, tá aerfort mór idirnáisiúnta suite in oirthear na cathrach, agus go leor débhealach agus mótarbhealach idir an chathair agus an chuid eile de Shasana.
Stair
Ar 21 Samhain 1974 phléasc buama de chuid an IRA i mBirmingham. Maraíodh 20 duine.
Rabairt Bontine Coineagan Greumach
Polaiteoir, scríbhneoir, iriseoir agus eachtránaí ab ea  Rabairt Bontine Coineagan Greumach  (Béarla; Robert Bontine Cunningham Graham, 24 Bealtaine 1852-20 Márta 1936), agus an chéad fheisire parlaiminte sóisialach riamh sa Bhreatain. Bhunaigh sé ní hamháin Páirtí an Lucht Oibre, ach bhunaigh sé Páirtí Náisiúnta na hAlban freisin.
Caraitéinóideach
deas|225px|thumb|Caraitéinóideach Lí nach bhfuil intuaslagtha in uisce, idir dearg is buí ina dhath, a fhaightear i gcuid mhaith ardphlandaí, algaí is baictéar. Feidhmíonn sé mar lí fótaisintéise breise.
Rabairt Bontine Coineagan Greumach
Chuaigh Coineagan Greumach chuig scoil chónaithe Harrow, agus ina dhiaidh sin chuaigh sé go dtí an Airgintín le haghaidh eallach a bheathú. Bhain sé cáil amach mar eachtránaí agus Gaucho. Chuaigh sé go Maracó faoi bhréagriocht mar síc Turcach, mhúin sé pionsóireacht i Meicsiceo, agus bhí sé ina chairde le Buffalo Bill é féin i dTexas.
Mar sin féin, agus é ag taisteal thar lear, chonaic sé an taobh eile d’Impireacht na Breataine, agus an dochar a bhí á dhéanamh aici do na pobail dhúchasacha. .
Tigran Petrosian
Bhí Tigran Vartani Petrosian (Airméinis:Տիգրան Վարդանի Պետրոսյան;(Rúisis:Тигран Вартанович Петросян}}; 17 Meitheamh 1929- 13 Lúnasa 1984) ina Ardmháistir Sóivéadach Airméanach, agus ina Churadh Fichille Domhanda, ó 1963 go 1969. Tugadh an t-ainm " Tigran Iarainn" air mar gheall ar a stíl imeartha chosantach a bhí beagnach dobhearnaithe, a leag béim ar shábháilteacht thar aon rud eile.  Tugtar creidiúint do Phetrosian as an  tóir a bhfuil ar an bhficheall san Airméin.
Roinn an Taoisigh
Is í Roinn an Taoisigh roinn rialtais Thaoisigh na hÉireann. Tá an roinn lonnaithe i dTithe an Rialtais, ceanncheathrú an rialtais ar Shráid Mhuirfean i mBaile Átha Cliath.
Cruthaíodh an roinn ar an 29 Nollaig 1937 nuair a tháinig sé i gcomharbacht ar Roinn an Uachtaráin ar Ard-Chomhairle Shaorstát Éireann, mar a bhíodh sé i laethanta an tSaorstáit.
Carat
mionsamhail|deas|Diamant Tomhas ar íonacht an óir i gcóimhiotal is ea carat. Is ionann carat is páirt amháin óir as 24 páirt (1/24), agus luaitear an íonacht in uimhir éigin carat.
Is ór íon é cóimhiotal 24 carat. I miotal 12 carat, is ór leath de. Úsáidtear an téarma le ciall eile maidir le clocha lómhara, aonad maise cothrom le 200 mg.
Lachtós
Siúcra bainne, carbaihiodráit bhán chriostalta déshiúcraíde, rud beag milis. An fhoirmle chéanna atá ag maltós is siúcrós (C12H22O11) ach struchtúr difriúil. Le fáil i mbainne na mamach agus cealla na faireoige cíochaí. Tábhachtach i gcothú an mhamaigh óig. Nuair a hidreálaítear é le heinsím nó aigéad, táirgtear glúcós is galactós.
Trearddur
53.2782°N, -4.614°W
Baile i Môn, an Bhreatain Bheag, is ea Trearddur, 222.5 km ó Caerdydd agus 363 ó Londain. Tá daonra 1,662 ann, agus tá 587 (35.3%) in ann Breatnais a labhairt.
Ládanam
Ullmhóid óipiam a thug Paraiceilseas isteach go luath sa 16ú céad. Go dtí luath sa 19ú céad bhí andúil ann réasúnta inghlactha sa saol, ach nuair a fionnadh an steallaire fodheirmeach is an tsnáthaid agus a tháinig siad in úsáid le hóipiam a instealladh, d'éirigh andúil thámhshuanach i bhfad níos baolaí.
Auguste Rodin
mion|Auguste Rodin|clé|188x188px Dealbhóir den chéad scoth a rugadh i bPáras ab ea René François Auguste Rodin (12 Samhain 1840 – 17 Samhain 1917). clé|mion|La Porte de l'Enfer (Geata Ifrinn)|150x150px Sa bhliain 1888 ordaíodh sárshaothar uaidh don Musée des Arts Décoratifs, La Porte de l'Enfer (Geata Ifrinn).
Sárshaothar eile leis is ea Le Penseur (An Smaointeoir, 1880-1882) atá os comhair an Phaintéóin i bPáras.
Ionfhabhtú cliabhraigh ba thrúig bháis dó i Meudon ar an 17 Samhain 1917.
Tagairtí
mion|Le Penseur, nó An Smaointeoir|clé|195x195px
Aonghas mac Mughróin
Rí Uí Fhailí ba ea  Aonghas mac Mughróin  (Sean-Ghaeilge  Óengus mac Mugróin) (died 803). Mughrón mac Flainn (bás 782), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 783 go dtí 803.
Tharla aighneas cathartha i n Uíbh Fhailí sa bhliain 789 agus ár mór dá bharr ag Cluain Fearta Mongáin (Cill Chluana Fearta, Uíbh Fhailí) inár maraíodh col ceathrar AonghasA, Aodh mac Tomaltaigh. Sa bhliain 803, maraíodh Aonghas go fealltach ag lucht leanúna Fhíonsneachta Ceathardéag mhic Ceallaigh (bás 808), ardrí Laigean. Bhí Fíonsneachta ag iarraidh smacht a ghabháil ar eaglais Chill Dara.
Rinneadh rí Uí Fhailí dá gharmhac, Máel Sinchill mac Mughróin (bás 881).
Niamh Fahey
Is imreoir sacair í Niamh Fahey. Imríonn sí mar chosantóir agus imreoir lár páirce d'fhoireann Learphoill sa Women's Super League agus d'fhoireann náisiúnta na hÉireann. Roimh Learpholl, d'imir Niamh le foireann Chelsea, agus roimhe sin, chaith sí sé shéasúr le Arsenal. Chomh maith leis sin, bhuaigh sí corn náisiúnta i bpeil na mban ag imirt le Contae na Gaillimhe. Bhí deirfiúr Niamh ina captaen ar fhoireann na Gaillimhe a bhuaigh an All Ireland in 2001.
Trecelyn
51.6646°N, -3.1426°W
Baile i Caerffili, an Bhreatain Bheag, is ea Trecelyn, 20.6 km ó Caerdydd agus 209 ó Londain. Tá daonra 6,285 ann, agus tá 557 (8.9%) in ann Breatnais a labhairt.
Congal mac Áedo Sláine
Rí Bhreá de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Conghal mac Aodha Sláine (Sean-Ghaeilge Congal mac Áedo Sláine) (bás 634). An tArdrí Aodh mac Diarmada (bás 604) ba ea a athair.
Bhí Suibhne mac Colmáin (bás 600) maraithe go fealltach ag a uncail, Aodh athair Conaill, a maraíodh féin i mbun catha ag Conall Guthbhinn mac Suibhne (bás 635), agus tharla achrann cathartha i measc Uí Néill an Deiscirt dá bharr. Ní insítear dáta theacht i réim Chonghaile accession sna hannála.
Maraíodh a dheartháir Conall Laogh Breá i gCath Odba ag Aonghas mac Colmáin Beag (bás 621) sa bhliain 612. Sa bhliain 634, cloíodh agus maraíodh Conghal agus a dheartháir Ailill Cruitire i gCath Loch Trethin (Loch Dreithin, Cnoc Fhreamhann, Contae na hIarmhí) ag Conall Guthbhinn féin a bhí a n-athair maraithe aige. Tugtar an teideal rí Bhreá do Chonghal sna hannála agus an eachtra seo á tuairisc.
Rí Bhreá fosta, agus sinsear Uí Chonaing as Cnóbha nó Tuaisceart Bhreá, ba ea mac Chonghaile, Conaing Cuirre (bás 662).
Poibleog gheal
Is crann í an phoibleog gheal (Populus alba). Tá sí dúchasach i Maracó agus sa Spáinn agus ansin soir go lár na hÁise. Speiceas ionrach í san Astráil.
Carball
deas|250px|thumb|Carball An struchtúr a dhéanann díon chuas an bhéil is urlár chuas na sróine. Is saintréith mamaigh an carball iomlán, mar tá gá leis chun diúil. Dhá roinn atá ann: an carball (crua) chun tosaigh, agus an coguas (bog) inghluaiste chun deiridh, ach leanúnach leis an gcarball. Crochann an coguas síos i dtreo na fairinge, ag scaradh a codanna béil is sróine. Matán atá ann den chuid is mó, agus sin ar bhun snáithíneach. Is féidir é a theannadh is a ardú chun faraing na sróine a dhúnadh, rud is gá a dhéanamh le linn slogtha siar is chun fuaimeanna áirithe a dhéanamh. Téann matáin an choguais go dtí an fharaing is an teanga. Nuair a chliseann ar an dá thaobh den charball teacht le chéile agus cónacsadh ag an meánlíne, tarlaíonn an riocht a dtugtar carball scoilte air.
Ceol '08
Albam de cheol as Gaeilge é Ceol '08, a bhí seolta amach ag an eagraíocht Éireannach Seachtain na Gaeilge i Mí an Mhárta, 2008. Seoltar albam lán-Ghaeilge gach bhliain i rith na seachtaine, agus tugtar an t-airgead ar fad a thuilltear don charthanacht Concern.
Cumann na ceoltóirí amhrán as Gaeilge, nó déanann siad aistriúchán ó amhrán éigean as Béarla. I measc na ceoltóirí cáiliúla a ghlac páirt sa bhliain seo ná Mundy, The Walls, Jack L, Delorentos agus Des Bishop lena leagan Gaeilge den rap-rian 'Jump Around' le House of Pain ('Léimigí Thart').
Gráinne Ní Mháille
Ba í Gráinne Ní Mháille (c. 1530 – c. 1603) taoiseach a gcineáil i gCúige Connacht. Bhí sí ina tánaiste ag a hathair, Eoghan Dubhdara Ó Máille.
Nuair a cailleadh a hathair chuaigh sí i gceannas an tiarnais ar muir agus ar tír, cé go raibh deartháir, Dónall an Phíopa, aici. In 1546 phós sí Dónal an Chogaidh Ó Flaithbheartaigh, rud a mhéadaigh a cumhacht agus a maoin: dúradh go raibh suas le míle beithíoch agus capall aici. In 1593, nuair a ghabh Richard Bingham, gobharnóir Chúige Connacht, a mic Tiobóid a Búrc agus Murchadh Ó Flaithbheartaigh agus a leasdeartháir Dónal an Phíopa, chuaigh sí go Sasana ar bord loinge chun a iarraidh go scaoilfí saor iad. Thug sí an t-iarratas d’Eilís I i bPálás Greenwich.
Beatha
Rugadh Ní Mháille le linn Éinrí VIII, nuair a bhí claonadh ag Sasana chun na tiarnaí Gaelacha a fhágáil ar a gconlán féin. Bhain mhuintir Mháille a mbeatha as an muir, agus thóg siad a lán caisleán ar an gcósta, leithéid Chaisleán Chill Damhnait. Ghearr siad cáin ar iascairí, fiú ar iascairí as Sasana féin. Bhí an chuid is mó de bharúnacht Mhuraisce in iardheisceart Chontae Mhaigh Eo faoi smacht acu agus bhí Mac Uilliam Íochtair (de Búrca) in ainm a bheith mar ardtiarna acu. Ba í Gráinne an t-aon duine clainne amháin a bhí ag Dubhdara agus ag Méadhbh Ní Mháille.
Dúirt an béaloideas go raibh fonn ar Ghráinne imeacht chun na Spáinne lena hathair ar thuras trádála ach gur diúltaíodh di toisc go rachadh a folt i bhfostú sna téada; ghearr sí an chuid is mó dá gruaig chun go dtabharfadh a hathair leis í le teann náire. Deirtí gur as seo a tháinig an leasainm Gráinne Mhaol. Ach d’fhéadfadh "Maol" teacht ó Umhaill (ceantar in iarthar Chonnacht a bhí faoi smacht ag muintir Mháille).
Pósadh
Rug Gráinne triúr clainne:
In 1565 mharaigh naimhde Dhónaill é agus é ag sealgaireacht sna sléibhte timpeall Loch Coirib, rud a tharla de thoradh é féin agus na Seoighigh a bheith i gcochall a chéile i ngeall ar Chaisleán na Circe ar an loch. D’fhill Gráinne ar a tailte féin agus chuaigh chun cónaithe ar Chliara. Deirtear gur ghlac sí chuici mairnéalach longbhriste (Aodh de Léis) mar leannán ach gur ghearr a sheal sular mharaigh Mathúnaigh Bhaile Bhóidh é. D’ionsaigh Gráinne Dún Átha, caisleán de chuid na Mathúnach ag Cuan an Fhóid Duibh agus mharaigh lucht maraithe Dhónaill ar Oileán na Cathrach. Tar éis bhás Dhónall an Chogaidh d’fhág Gráinne ceantar Iar-Chonnacht agus d’fhill ar a fód féin maille le roinnt mhaith Flaitheartach.
Pósadh le Risteárd an Iarainn
Faoin mbliain 1566 bhí Gráinne pósta arís, an uair seo le Risdeárd an Iarainn a Búrc, fear a fuair a leasainm ó cheárta iarainn ag Buiríos Umhaill, a áit chónaithe. Rugadh Tiobóid na Long, 1ú Bíocunta Mhaigh Eo, dóibh.
Bhí sí ag iarraidh díoltais fós ar na Mathúnaigh. D’ionsaigh sí Caisleán Dhún Átha arís agus ghabh é. D’ionsaigh an Sirriam Uilliam Óg Martyn ó Ghaillimh a caisleán féin ar Chliara i Mí Mhárta 1579. Cuireadh an ruaig ar a bhuíon.
In 1593, i litir a shéan na drochghníomhartha a chuir Gráinne síos dó, dúirt an Ridire Richard Bingham gur dhuine í a chothaíodh ceannairc mar "nurse to all rebellions in the province for this forty years".
Breis is fiche bliain tar éis a báis, chuimhnigh Fear Ionaid ar an gcumas a bhí inti mar cheannasaí catha agus ar an gcáil a bhí uirthi fós i measc na nÉireannach.
Ag caint leis an mBanríon
In 1593, nuair a ghabh Richard Bingham, gobharnóir Chúige Connacht, a mic Tiobóid a Búrc agus Murchadh Ó Flaithbheartaigh agus a leasdeartháir Dónal an Phíopa, chuaigh Gráinne chun Sasana chun a iarraidh go scaoilfí saor iad. Chuir Eilís I liosta ceisteanna chun Gráinne agus cuireadh na freagraí ar ais chun na Banríona. Bhuail siad le chéile ag Pálás Greenwich agus gúna breá ar Ghráinne.
Rinne siad a gcomhrá i Laidin, mar ní raibh Béarla ag Gráinne ná Gaeilge ag Eilís. Rinne siad socrú: bhainfí Bingham dá phost agus stadfadh Gráinne de chabhrú leis na tiarnaí reibeiliúnacha in Éirinn, i measc rudaí eile. Ach ba ghearr gur tháinig Bingham ar ais agus theip ar Ghráinne seilbh a fháil ar an eallach agus an talamh a bhain Bingham di. Thaobh sí leis na hIarlaí i gCogadh na Naoi mBliana.
Is dócha go bhfuair sí bás i gCaisleán Charraig an Chabhlaigh timpeall 1603, bliain bhás Eilíse féin. Ba ghnách a muintir a chur i Mainistir Chliara.
Foinsí
Ó fhoinsí Béarla a thagann an chuid is mó den fhianaise i dtaobh bheatha Ghráinne Ní Mháille, mar ní luaitear sna hannálacha í. Níl fáil anois ar “leabhar” a muintire, bailiúchán dánta agus ábhair eile den chineál ba ghnách le teaghlaigh uaisle a choinneáil. Níl íomhánna di le fáil a rinneadh lena linn.
Tá eolas go leor le fáil sna "Articles of Interrogatory", ocht gceist déag a breacadh síos ar son na Banríona. Luaitear i bPáipéir Stáit Shasana agus i gcáipéisí eile dá leithéid í, agus sampla de sin is ea litir a chuir an Fear Ionaid Sir Henry Sidney chun a mhic Phillip in 1577: "There came to mee a most famous femynyne sea captain called Grace Imallye, and offred her service unto me, wheresoever I woulde command her, with three gallyes and two hundred fightinge men..."
"Charles Cormick of Erris, now 74 years and six weeks old, saw and conversed with Elizabeth O'Donnell of Newtown within the Mullet, who died about 65 years ago who had seen and intimately known a Mr Walsh who remembered Gráinne. Walsh died at the age of 107 and his father was the same age as Gráinne."
Féach freisin
Tiobóid na Long
Béarla na hAlban
Is é Béarla na hAlban nó an Béarla Albanach an cineál Béarla a shaothraítear go hoifigiúil in Albain. Ba chóir gan é a thógáil in ainriocht na hAlbainise, ar a ndearctar mar theanga ar leith, cé nach bhfuil aici ach ról na canúna i sochaí na hAlban. Maidir leis an mBéarla a chleachtaítear in Albain, is ionann, beagnach, é agus Béarla caighdeánaithe na Bainríona, cé go n-úsáidtear focail áitiúla - téarmaí dlí agus focail iasachta ón Albainis - go minic sna meáin chumarsáide in Albain.
Focail tipiciúla Albanacha iad outwith (in áit outside), pinkie a chiallaíonn "an mhéar bheag", wee in áit tiny sa chiall "beag bídeach". Sampla de na téarmaí dlí nach n-úsáidtear ach in Albain is ea é proven (in áit proved) san abairtín not proven.
Richard Rogers
Ailtire Briotanach a rugadh i bhFirenze na hIodáile ab ea Richard Rogers (23 Iúil 1933-18 Nollaig 2021). Bhunaigh sé comhlacht, Team 4, le Norman Foster. I measc a shaothar suntasach tá an Beaubourg (Centre Pompidou) i bPáras (1971-1979) le Renzo Piano, Foirgneamh Lloyds i Londain (1979-1985), Cruinneachán na Mílaoise i Londain (2000), Foirgneamh Thionól na Breataine Bige i gCaerdydd (2006), agus Críochfort 5 in Aerfort Heathrow (2008). mion|clé|Áras an Senedd in [[Caerdydd sa Bhreatain Bheag ]]
Ladrann
Fireannach an tseangáin, na beiche, is na foiche, nach mbíonn de ghnó aige ach cúpláil le baineannaigh thorthúla. Ní dhéanann sé obair ar bith i gcothú an áil.
Poibleog ghallda
Is crann í an phoibleog ghallda.
An Abhainn Dubh
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Abhainn Dubh air:
Antonín Dvořák
Cumadóir ceoil a rugadh gar do Phrág ab ea Antonin Leopold Dvořák (8 Meán Fómhair 1841 - 1 Bealtaine 1904). Struchtúr clasaiceach ina chuid ceoil, ach anáil láidir Shlavónach. Bhain sé cáil idirnáisiúnta lena Stabat Mater (Sheas an Mháthair, 1880). Scríobh sé a 9ú siansa, Z nového světa (Ón Domhan Úr, 1893) sna Stáit Aontaithe.
Lucsamburg
Is tír bheag thalamhiata í Lucsamburg (Lucsamburgais: Lëtzebuerg, Fraincis: Luxembourg, Gearmáinis: Luxemburg), go hoifigiúil Ard-Diúcacht Lucsamburg (Lucsamburgais: Groussherzogtum Lëtzebuerg, Fraincis: Grand-Duché de Luxembourg, Gearmáinis: Großherzogtum Luxemburg) atá suite in iarthar na hEorpa. Tá teorainn aici leis an bhFrainc, an Ghearmáin, agus an Bheilg. Is ball den Aontas Eorpach í Lucsamburg ó bhunú na heagraíochta.
Teangacha
Tá a dteanga dhúchais féin ag muintir Lucsamburg, Lucsambuirgis, atá an-ghar don Ghearmáinis ach a bhfuil rian den Fhraincis agus den Ollainnis le brath freisin uirthi. Mar sin féin, is í an Fhraincis an teanga a bhfuil ardmheas aici sa tír agus tá reachtaíocht go léir i bhFraincis.
Tá trí theanga oifigiúil ann: Fraincis, Gearmáinis agus Lucsambuirgis. De ghnáth, úsáideann muintir Lucsamburg Úsáideann rialtas Lucsamburg Fraincis don chuid is mó. Tá 60% de dhaonra Lucsamburg ábalta Béarla a labhairt freisin.
Úsáidtear an Fhraincis agus an Ghearmáinis mar theangacha scríofa sa tír, ach le déanaí, tá an Lucsambuirgis ag éirí níos tábhachtaí mar theanga liteartha.
Institiúidí an Aontais Eorpaigh
Tá an Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh lonnaithe i Lucsamburg. Chomh maith le sin, tá Comhairle an Aontais Eorpaigh lonnaithe i Lucsambarg gach Deireadh Fómhair freisin.
Tagairtí
]
Ron DeSantis
Polaiteoir Meiriceánach agus gobharnóir Florida is ea Ron DeSantis (a rugadh ar 14 Meán Fómhair 1978 i Florida). Is ball den Pháirtí Poblachtach é, pobalóir agus i bhfad amach ar an eite dheis. clé|mion|sa cháblach, am éigin idir 2004 agus 2006 clé|mion|DeSantis  agus a bhean Casey, 2021
Gairm
Toghadh DeSantis chun Comhdháil na Stát Aontaithe don chéad uair sa bhliain 2012.
Toghadh DeSantis mar Ghobharnóir Florida don chéad uair sa bhliain 2018.