cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cats Don't Dance
Scannán ceoil grinn beochana Meiriceánach ón mbliain 1997 is ea Cats Don’t Dance. Turner Feature Animation a léirigh an scannán, an t-aon scannán lánbheochana dá gcuid. Warner Bros. agus Turner Pictures Worldwide a dháil é.
Idir ainmhithe agus dhaoine iad na carachtair in Cats Don't Dance. Is iad Danny agus Sawyer na príomhcharachtair. Cait iad an bheirt acu. Tosaíonn an scéal nuair a fhágann Danny a bhaile dúchais (Kokomo, Indiana, i lár na Stát Aontaithe) le dul leis an aisteoireacht i Hollywood. Faigheann sé páirt i scannán os comhar Sawyer. Tagann éad ar an duine daonna atá i bpríomhról an scannáin leis na hainmhithe agus beartaíonn sí ina gcoinne.
Achadh Bhárrasdail
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Achadh Bhárrasdail.
Achadh Osnaich
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Achadh Osnaich.
Viðoy
Is é Viðoy an t-oileán is faide ó thuaigh sna Scigirí. Tá sé suite lastoir de Borðoy lena bhfuil sé gaolta le cabhsa. Oileán adhmaid an chiall lena ainm, cé nach bhfuil crann ar bith ag fásadh ar an oileán. Is é is cúis ar tugadh an t-ainm air ná an t-adhmad raice a thagann ón tSibéir agus ó Mheiriceá Thuaidh.
Tíreolaíocht
Dhá lonnaíocht atá ag Viðoy, is iad ná Hvannasund ar an gcósta thiar theas agus Viðareiði, arb é an lonnaíocht is faide ó thuaidh sna Scigirí é, ar an gcósta thiar thuaidh. Tá bóthar fad an chósta thiar idir an dá lonnaíocht. Tá ceangal cabhsa idir Hvannasund agus Norðdepil ar Borðoy, agus tá seirbhís bus ann a théann thar an gcabhsa ó Klaksvík go dtí an t-oileán.
Sléibhte
Tá aon sliabh déag ar Viðoy, agus is é ceann dá gcuid, Villingadalsfjall, an bhinn is faide ó thuaidh sna Scigirí. Tá aill Enniberg ar an gcósta thuaidh freisin; is í an dara haille is airde san Eoraip agus í 750m ar airde (is é Hornelen na hIorua an aille is airde in aice leis an bhfarraige san Eoraip). Taispeántar na sléibhte de réir a n-aicme laistigh de na Scigirí.
Trumpan
deas|250px|thumb|Trumpan Is sráidbhaile san Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd, é Trumpan.
Takekurabe
Nóibhille le Ichiyō Higuchi is ea Takekurabe (たけくらべ).
Páistí atá ina gcónaí in imeall Yoshiwara (an t-aon cheantar amháin in Edo [ Tóiceo ] a raibh raibh cead striapachais ann) is ea na príomhcharachtair. Ag fás suas dóibh téann siad leis na ceirdeanna is dual dóibh agus cailleann saoirse na hóige.
Rinneadh a lán scannán den scéal.
Emma Bunton
Is amhránaí Sasanach í Emma Lee Bunton, a rugadh ar 21 Eanáir 1976 i Finchley. Bhí sí ina ball den ghrúpa Spice Girls agus tugtar Baby Spice uirthi mar leasainm.
Saol pearsanta
Phós sí Jade Jones i 2021. Tá beirt pháistí acu. Bíonn sí ag tacú le Tottenham Hotspur.
Nanjing
Cathair mhór i lár oirthear na Síne is ea Nanjing (Sínis: Nánjīng, 南京). "Príomhchathair an deiscirt" an chiall atá leis an ainm, i gcontrárthacht le Béising (Sínis: Beijīng, 北京), a chiallaíonn "príomhchathair an tuaiscirt". Tá sí suite giota thuas deilt an Yangzi, an abhainn is mó sa tSín. Tá áit sách thábhachtach ag an gcathair i stair na Síne. Bhí Nanjing ina príomhchathair ar an tír ar feadh tamaill sa chéad leath den 20ú haois. Tá Nanjing ina príomhchathair ar chúige Jiangsu faoi láthair. Tá stádas fochúige ag an gcathair (ní hionann le roinnt cathracha móra eile sa tír atá neamhspleách ar chúige ar bith.) Tá breis is 8 milliún duine ina gcónaí i maoracht Nanjing.
Stair na Cathrach
Tá Nanjing ar na cathracha is sine i ndeisceart na Síne. De réir traidisiúin, bhunaigh Fu Chai, tiarna ar an tír Wu, baile darbh ainm Yecheng san áit sa bhliain 495 r.Ch. Tógadh agus scriosadh roinnt bailte agus cathracha ann ina dhiaidh sin. Le linn na tréimhse Thuaidh-Theas (220-589) rinneadh príomhchathair an Deiscirt de Nanjing. Scriosadh an chathair nuair a d’athaontaigh an ríshliocht Sui an tír. Atógadh í faoin ríshliocht Tang agus í ina príomhchathair arís (937). Le himeacht ama, d’éirigh sí ina lárionad tábhachtach do dhéantús na dteicstílí.
Baineadh úsáid as an ainm Nanjing den chéad uair sa bhliain 1368, nuair a bhunaigh an ríshliocht Ming a bpríomhchathair ann. Thóg 200,000 oibrithe na ballaí móra atá inniu ann. Is iad na ballaí cathrach is faide ar Domhan dá maireann. Meastar gurbh í an chathair ba mhó ar Domhan sna blianta 1358-1425. Fuarthas 487,000 duine i Nanjing sa bhliain 1400. Ba sa chathair seo a bhí an t-aimiréal agus taiscéalaí clúiteach Zheng He lonnaithe. Sa bhliain 1421 d'aistrigh an tríú impire Ming an phríomhchathair go Béising.
Le linn an Chéad Chogadh Óipiam sa 19ú haois rinne saighdiúirí na Breataine Móire ionraic ar Nanjing. Cuireadh deireadh leis an gcogadh úd le Conradh Nanjing. Bhí Nanjing ina príomhchathair ag na reibiliúnaigh le linn an éirí amach Taiping sna 1860idí. Fuair breis agus 100,000 duine bás ann nuair a chuir fórsaí an impire faoi chois iad sa bhliain 1864.
Chuir an Kuomintang (KMT), an páirtí poblachtánach sa tír, a bpríomhchathair ar bun i Nanjing sa bhliain 1927. Deich mbliana ina dhiaidh sin, ar 13 Nollaig 1937, thóg na Seapánaigh seilbh ar an gcathair. Bhí na saighdiúirí Seapánacha faoi stiúradh an phrionsa Asaka. Chomh luath agus a rinne siad a mbealach isteach i Nanjing, thosaigh siad ar ár mór a dhéanamh ar mhuintir na cathrach agus ar na mílte saighdiúirí Síneacha a bhí mar phríosúnaigh acu. Tá líon na n-íobartach faoi chaibidil. 300,000 an meastachán atá glactha go hoifigiúil ag rialtas Dhaon-Phoblacht na Síne faoi láthair. "Éigniú Nanjing" a thugtar ar ar tharla.
Bhí Nanjing ina príomhchathair náisiúnta arís faoin KMT sa bhliain 1946 agus ina dhiaidh sin go dtí go gairid roimh theacht Dhaon-Arm na Saoirse (arm na gcumannach) ar 23 Aibreán 1949.
Cultúr
Bhí Nanjing ar "na ceithre phríomhchathair" thraidisiúnta sa tSín, agus mar sin tarraingíodh éirim na tíre chuig an gcathair go minic. Bhí clú ar na filí i Nanjing faoi na ríshleachta Tang agus Song. Ina dhiaidh sin, faoi na ríshleachta Ming agus Qing, tionóladh na scrúduithe oifigiúla sa chuid sin den tír ann.
Tá roinnt amharclann agus compántas aisteoirí i Nanjing, cineálacha difriúla kunqu (an ceoldráma Síneach) san áireamh. Tá Gailearaí Ealaíne Jiangsu suite sa chathair. Tá Leabharlann Nanjing ar an tríú leabharlann is mó sa tSín agus breis is 7 milliún imleabhar ann.
Tá ceantar traidisiúnta siamsaíochta suite timpeall Abhainn Qinhuai. Leanann cuid traidisiún oíche ansin go dtí an lá inniu, idir mhargaidh agus sheoladh na habhann i mbáid bheaga.
Geilleagar
Lárionad mór tionscal d'iliomad cineálacha a bhí i Nanjing ar feadh na gcéadta blianta; bhí clú faoi leith ar dhéantús na dteicstílí agus ar bhualadh an airgid. Chomh maith le bheith ina príomhchathair, bhain buntáistí iompair le suíomh na cathrach in abhantrach an Yangzi. Nuair a tháinig Páirtí Cummanach na Síne i gcúmhacht, rinneadh tréaniarracht leis an tionscal trom a fhorbairt, mar atá, peitreaceimiceáin, leictreonaic, carranna, giniúint cúmhachta, iarann agus cruach. Tháinig rath ar gheilleagar Nanjing ón mbliain 1980 i leith agus na tionscail seo ina mbunchloch sa gheilleagar i gcónaí.
Tagairtí
mion|clé|Geata Zhonghua i seanbhalla na cathrach
mion|lár|955px|Leathanradharc ar Nanjing
Baváraigh
deas|250px|thumb|Baváraigh Is grúpa eitneach Eorpach iad na Baváraigh. Is í an Ghearmáinis a bpríomhtheanga.
Mark Sheppard
Aisteoir Sasanach is ea Mark Sheppard a rugadh ar 30 Bealtaine 1964. Ghlac sé ról Badger sa tsraith theilifíse Firefly. Bhí ceann de an príomhpháirteanna aige, mar atá Arracht na Seachtaine Bob / Cecil L'Ively ar eipeasóid amháin na sraithe teilifíse The X-Files, Fire.
Heinrich Mann
Scríbhneoir Gearmánach de mhuintir Mann ab ea Luiz Heinrich Mann (1871 - 1950), nó Heinrich Mann mar is fearr aithne air. Do rugadh é i gcathair Lübeck ar an 27ú lá de Mhárta agus do fuair sé bás i gcathair Santa Monica, i gCalifornia i Stáit Aontaithe Mheiriceá, ar an 11ú lá de Mhárta. Ba é an scríbhneoir cáiliúil Thomas Mann a dheartháir beag. D'fhág Heinrich Mann an Ghearmáin sa bhliain 1933, mar gheall ar gur thánadar na Naitsithe i gcumhacht. Do scríobh sé a dhá shárshaothar, na húrscéalta Die Jugend des Königs Henri Quatre (1935) agus Die Vollendung des Königs Henri Quatre (1938), nuair a bhí sé ar deoraíocht sna Stáit Aontaithe.
Saitō Ryokuu
Údar agus criticeoir Seapánach ba ea Saitō Ryokuu (斎藤 緑雨 ) (24 Eanáir 1868 - 13 Aibreán 1904) a bhí beo sa ré Meiji. Ainm cleite ba ea Saitō Ryokuu; baisteadh é mar Saitō Masaru (斎藤 賢).
Beatha
Sa bhliain 1896 bhunaigh Ryokuu Mezamashi gusa (めさまし草), iris liteartha, in éineacht le Mori Ōgai (森 鷗外) agus Kōda Rohan (幸田 露伴). San iris seo a foilsíodh Takekurabe (たけくらべ), scéal le Ichiyō Higuchi (Higuchi Ichiyō]] 樋口 一葉) ar mhol na léirmheastóirí go hard é. Cailleadh Ichiyō i Mí Samhna 1896 agus chuidigh Ryokuu lena máthair agus lena deirfiúr teacht i dtír, cé nach raibh sé ró-theann i gcuid is i maoin é féin.
B'fhada eitinn ar Ryokuu agus sa bhliain 1904 chuaigh sí i gcinseal air. Agus é ag saothrú an bháis thug sé dialanna Ichiyō, a raibh sé ag brath ar iad a fhoilsiú, do Kochō. Fuair sé bás ar 13 Aibreán 1904.
Ní chuireadh Ryokuu fiacail ann mar chriticeoir agus ba nathánaí suntasach é.
Michael Fairman
Is aisteoir Meiriceánach é Michael Fairman, a rugadh i Nua-Eabhrac ar 25 Feabhra 1934. Ghlac sé ról Niska sa tsraith theilifíse Firefly.
Fred McDonogh
Polaiteoir Éireannach ab ea Fred McDonogh ( - 1 Nollaig 1955). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal.
Scoil saothair
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Schools,%20Artane,%20Dublin%20City,%20Co.%20Dublin%20(23916034998).jpg|mion|an scoil saothair is mó - Naomh Seosamh [[Ard Aidhin. Dúnadh é i 1969. ]] Scoil chónaitheach le haghaidh dilleachtaí agus páistí míréireacha is ea an scoil saothair. Tháinig coincheap na scoile saothair ar an bhfód sa naoú haois déag, agus b'é ba chuspóir leis na scoileanna saothair ná na hamhais bheaga a choinneáil istigh ó na sráideanna, ionas nach rachaidís le coiriúlacht ná le meirdreachas, agus ceird éigin a mhúineadh dóibh, ionas go bhféadfaidís déanamh as dóibh féin nuair a thiocfaidís i mbun a méide.mion|[[Banna ceoil|Banna Ceoil Bhuachaillí Ard Aidhin, 1958, Páirc an Chrócaigh]]In Éirinn, bhí na scoileanna saothair sách coitianta fiú nuair a bhí an cineál seo scoileanna dúnta le fada an lá sa Ríocht Aontaithe. Sa deireadh, tháinig sé chun solais go raibh drochíde á tabhairt do na páistí i gcuid de na scoileanna, agus b'éigean na scoileanna deireanacha saothair a dhúnadh. Inniu féin, bíonn iar-dhaltaí de chuid na scoileanna seo ar lorg éirice, agus a saol curtha ó mhaith ag an gcruatan a d'fhulaing siad ina n-óige.
Bunú na Scoileanna
Sa bhliain 1868, tháinig an tAcht um Scoileanna Saothair ar leabhar na reacht. Bhí na scoileanna seo dírithe ar dhilleachtaí agus ar pháistí ar thréig a dtuismitheoirí iad. B'iad na manaigh agus na mná rialta ba mhó a bhíodh ag reáchtáil na scoileanna saothair in Éirinn.
Sa bhliain 1900, shroich líon na scoileanna saothair a uasmhéid in Éirinn, agus ocht míle páiste ag freastal ar 71 scoil den tsaghas seo ar fud an oileáin. Sa bhliain 1908, reachtaíodh an tAcht um Páistí a d'fhoráil go gcaithfeadh cigire ar leith cuairt a thabhairt ar na scoileanna seo uair in aghaidh na bliana.
Ré an tSaorstáit
Níor athraigh an Chéad Dáil ná bunú an tSaorstáit a dhath faoi na scoileanna saothair. Sna tríochaidí, áfach, chuir na húdaráis an chéad chron sa chineál saoil a bhí ag na páistí sna scoileanna saothair. Sa bhliain 1933, tháinig deireadh leis na scoileanna saothair sa Ríocht Aontaithe, ach má tháinig, níor mhothaigh údaráis na hÉireann gur chóir dóibh aithris a dhéanamh ar an ngníomh sin.
Go gairid ina dhiaidh sin féin, áfach, tháinig tuarascáil ó choiste a raibh staidéar déanta aige ar choinníollacha an tsaoil sna scoileanna saothair. Is iomaí locht a fuair an coiste orthu. Mar shampla, bhí siad plódaithe le páistí, agus maidir leis an oiliúint agus leis an oideachas a bhí ar fáil do na daltaí, ní raibh sé thar mholadh beirte ach an oiread. Ní bhíodh na pobail áitiúla ag tabhairt tacaíochta do na scoileanna saothair ná do na daltaí - fiú má bhí ceird acu, ní bhfaighfidís jab ar bith sa chomharsanacht.
Go ginearálta, ní raibh saol ar fónamh ar fáil d'aon duine a raibh scoil saothair críochnaithe aige. Mar sin féin, b'é an chonclúid a bhain lucht scríofa na tuarascála seo as an scéal gur chóir na scoileanna saothair a fhágáil faoi chúram na n-ord reiligiúnda as sin amach, fosta.
An Drochshaol ag Teacht chun Solais
Bhí an Muircheartach ar buile faoin dóigh a raibh na mná rialta ag déanamh neamhshuime de chruachás na rudaí beaga, agus dúirt sé gur smál náire ar thír Chríostaí a bhí ann. Má dúirt féin, áfach, níor athraigh mórán. Sa bhliain 1945, áfach, chinn an Roinn Oideachais an phá chéanna a íoc leis na múinteoirí sna scoileanna saothair agus a bhí ar fáil do na gnáthmhúinteoirí, agus cuireadh dhá oiread eile airgid le maoiniú na scoileanna féin. clé|mion|an [[scannán "Boys Town" (1938)  agus An tAthair Ó Flannagáin]]
An tAthair Ó Flannagáin in Éirinn
Sa bhliain 1946, tharraing imthoscaí na scoileanna saothair aird choitianta arís, nuair a tháinig an tAthair Éamonn Ó Flannagáin ar cuairt go hÉirinn. Sagart Caitliceach Gael-Mheiriceánach ab ea an Flannagánach seo - b'as Contae Ros Comáin dó - agus clú is cáil air toisc go raibh sé ag iarraidh fóirithint a thabhairt do na dilleachtaí agus na páistí gan dídean trí iad a eagrú ina bpobal féinrialaitheach - Boys Town. Nuair a chonaic sé an chaoi a bhí ar scoileanna saothair na hÉireann, bhí sé scanraithe ar fad.
Tharraing sé callán agus racán poiblí le go ndéanfadh na Teachtaí Dála rud éigin le bail cheart a chur ar na scoileanna seo, ach níor éirigh leis mórán a chur i gcrích: sa deireadh, b'éigean dó imeacht as Éirinn faoi bhrú an Stáit agus na hEaglaise araon. Fuair an tAthair Ó Flannagáin bás le taom croí go gairid ina dhiaidh sin, agus d'fhuaraigh an díospóireacht ansin gan torthaí praiticiúla. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Zeichen_136-10_-_Kinder,_Aufstellung_rechts,_StVO_1992.svg|deas|mion|200x200px
An Seanchruatan gan Athrú
Cuireadh coiste ag fiosrú an scéil, agus b'é an breithiúnas a thug siad ná go raibh foireann na scoile chomh siléigeach ina gcuid oibre is gur coir a bhí ann, ach ba chuma leis an Roinn Oideachais faoi. Sa bhliain 1951, arís, lochtaigh an cigire stáit a raibh sé de dhualgas air súil a choinneáil ar na scoileanna seo, lochtaigh sé na scoileanna saothair toisc nach raibh siad go maith ag tabhairt aire do na páistí ná ag caitheamh leo mar ba chóir.
Ùigseadar
Is sráidbhaile san Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd, é Ùigseadar.
Scoil saothair
Deireadh Ré na Scoileanna Saothair
Sa bhliain 1970, d'eisigh giúistís ar shloinne dó Ó Cinnéide tuarascáil ar shaol na scoileanna saothair, agus é ag moladh iad a dhúnadh, ó chuir na himthosca ansin úrscéalta Charles Dickens i gcuimhne dó. Mar sin féin, níor tháinig deireadh leis na scoileanna seo ach de réir a chéile, agus bhí scannail nua ar na bacáin go fóill.
Oidhreacht na Scoileanna Saothair
Ón mbliain 1989 i leith, foilsíodh roinnt leabhar dírbheathaisnéisiúil le scríbhneoirí a raibh tréimhse caite acu sna scoileanna seo nuair a bhí siad óg, cosúil le The God Squad le Paddy Doyle, Fear of the Collar le Patrick Touher, Suffer the Little Children le Mary Raftery, agus Freedom of Angels le Bernadette Fahy.
Choinnigh na leabhair seo ceist na scoileanna saothair i mbéal an phobail sna nóchaidí, agus sa deireadh, rinne an Taoiseach Parthalán Ó hEachthairn leithscéal poiblí as an dóigh ar fhág an stát Éireannach na dilleachtaí i lámha na n-ord eaglasta gan súil cheart a choinneáil ar mhí-iompar coiriúil na mbráithre is na mban rialta.
Cuireadh an dlí ar dhaoine de na ciontóirí ba mheasa, agus bhí an Eaglais sásta céad milliún punt a bhronnadh an Stát le héiric a íoc leo siúd ar bhain na bráithre nó na mná rialta mí-úsáid ghnéis astu.
An Sahára
Gaineamhlach mór san Afraic thuaidh is ea an Sahára. Tá sé breis is 9,000,000 km² agus tá sé 2.5 milliún bliain d'aois. Is é an dara fásach is mó ar domhan tar éis Antartaice, agus an chéad ghaineamhlach.
Tá beagnach trian de thalamh na hAfraice sa Sahára. Tá sé ar cheann de na réigiúin is teo ar domhan. Tá 2.5 milliún daoine ina gcónaí sa tSahára. Tháinig an focal Sahára ón bhfocal Araibise do ghaineamhlach.
Is iad an tAigéan Atlantach san iarthar, na Sléibhte Atlas is an Mheánmhuir sa tuaisceart, an Mhuir Rua is an Éigipt san oirthear, agus an tSúdáin is an Abhainn Nígir sa deisceart na teorainneacha. Roinntear an Sahára i réigiúin, idir an Sahára Thiar, na Sléibhte Ahaggar, an Masaíf Tibesti, na Sléibhte Aïr, an Gaineamhlach Tenere agus an Gaineamhlach Libiach. Tá 10 stát neamhspleách, chomh maith le fearann faoi choimhlint Shahára an Iarthair, a bhfuil fearann acu sa tSahára: an tSúdáin, Sead, an Nígir, Mailí, an Mháratáin, Marocó, an Ailgéir, an Túinéis, an Libia, agus an Éigipt.
Tá an Sahára freisin ina chuid de 'thrasnán triomach' fiú níos mó ná eisean féin: tá sé ar an gceann iar-dheisceartach de chrios fásach a scarann amach go dtí an Góibí in Áise Thuaidh.
Mary Black
Is amhránaí as Baile Átha Cliath í Mary Black (rugadh 22 Bealtaine 1955).
Siorrachd Pheairt
mion|clé|Peairt Contae de chuid na hAlban is ea Siorrachd Pheairt.
Seán Ó Céirín
Fear spóirt Éireannach a bhí i Seán Ó Céirín (Béarla: John Kerins, 1962 - 21 Lúnasa 2001).
Boisniaigh
deas|250px|thumb|Boisniaigh Is grúpa eitneach Eorpach iad na Boisniaigh. Is í an Bhoisnis a bpríomhtheanga.
Seán Ó Céirín
Bhí gairmréim fhada agus rathúil aige mar imreoir peile CLG le foireann Chorcaí idir na 1980idí agus na 1990idí agus leis a chumann áitiúil Cumann Náisiúnta Fionnbarra Naofa.
Cúl báire a bhí ann, a bhí mar cnámh droma den fhoireann a bhain an-rath amach i rith an ré seo. Bhailigh seisean sé bhonn Mumhan, dhá bhonn uile-Éireann agus dhá ghradam All-Star.
D'éag sé sa bhliain 2001 agus é naoi mbliana déag is tríocha, tar éis streachailt le hailse.
Bleachtaire sa Gharda Síochána, maireann a bhean agus triúr clainne ina dhiaidh.
Peter Quillin
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea Peter Quillin a rugadh ar an 22 Meitheamh, 1983 i Chicago, Illinois.
Caistíligh
Is grúpa eitneach Eorpach iad na Caistíligh. Is í an Spáinnis a bpríomhtheanga.
Christina Hendricks
Ban-aisteoir Meiriceánach a rugadh agus a tógadh i dTennessee í Christina Hendricks. Bhain sí clú agus cáil amach nuair a ghlac sí ról Joan Harris sa tsraith Mad Men. Tá aithne uirthi freisin mar Saffron sa chlár Firefly freisin.
Ronan Finn
Is imreoir peile é Ronan Finn a rugadh i mBaile Átha Cliath ar 21 Nollaig 1987. Tá sé ag imirt peile faoi láthair le Dundalk F.C.
Bhuaigh Ronan Finn scoláireacht spóirt ó UCD i 2005/2006.Bhí sé ina bhall den fhoireann faoi 21 ag UCD a bhuaigh Corn Dr Tony O'Neill i 2005, bhuail siad Shelbourne sa chraobh. Bhí Ronan mar chaptaen ag UCD nuair a bhuaigh an chéad roinn i 2009 agus ba eisean ar an imreoir is fearr le linn na bliana sa séasúr sin.
Sporting Fingal
D'imir sé 34 cluiche le Spoting Fingal i 2010 agus bhain sé ocht gcúl amach sa tsraith an bhliain sin.
Shamrock Rovers
D'fhág sé Sporting Fingal i mí Feabhra 2011 agus shínigh sé conradh Shamrock Rovers. Tá 33 cluiche imeartha aige leo i mbliana. Chuir sé go mór lena n-iarrachtaí chun na sraithe a bhuachaint. D'éirigh leo sa tsraith agus tar éis sin chuaigh siad ar aghaidh go dtí an Eoraip.
Andy Lee
Dornálaí Briotanach de sliocht Éireannach de phobal Lucht siúil, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea Andy Lee a rugadh ar an 11 Meitheamh 1984 i mBow, Londain.
Eugene O'Brien
Polaiteoir Éireannach ab ea Eugene O'Brien (12 Eanáir 1897 – 29 Meán Fómhair 1980). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal agus ina theachta Dála sa seachtú Dáil.
Blackwood, Victoria
Baile beag de chuid Victoria na hAstráile is ea Blackwood agus é suite ar bhruach Abhainn Lerderderg, naoi gciliméadar is nócha siar ó thuaidh ó Mhelbourne, príomhchathair an Stáit. I Sír Moorabool atá sé, agus de réir dhaonáireamh Astrálach na bliana 2006 bhí 235 duine ina gcónaí ann. Rugadh ocht nduine is fiche thar lear. Bhí Gearmáinis mar theanga theaghlaigh ag triúr agus Polainnis mar theanga theaghlaigh ag triúr eile.
Na Wathaurong, pobal Bundúchasach, a bhí ina gcónaí sa taobh sin tíre roimh theacht na nEorpach, ach de réir an daonáirimh ní raibh aon duine ann ar de shliocht Bundúchasach é sa bhliain 2006.
Jeff Ricketts
Aisteoir a ghlac ról mionchúiseach mar cheann de na 'Hands of Blue' sa tsraith Firefly is ea Jeff Ricketts.
Blackwood, Victoria
Stair
Fuarthas ór chomh luath leis an mbliain 1851, ach níor thosaigh an ruathar go dtí an bhliain 1855, agus nuair a bhí sé i mbuaic a réime bhí timpeall 13,000 mianadóir ann. Mianadóireacht ghlárach a bhí ar siúl, ach faoi dheireadh na bliana 1856 bhí formhór na mianadóirí imithe, agus bhí a bhfuíoll ag obair ar ghrinneall an Lerderderg le boscaí sruthlaithe, caideil agus rothaí uisce. Idir Eorpaigh agus Shínigh a bhí i mbun an tsruthlaithe ar dtús, ach i gceann tamaill d'éirigh na Sínigh i bhfad níos líonmhaire. Ar éigean a bhí mianadóirí Eorpacha páirteach i mianadóireacht ghlárach faoi na seachtóidí.
Faoin am sin bhí dhá shráidbhaile curtha ar bun sa cheantar. Rinneadh suirbhéireacht ar cheann acu (Golden Point) agus leagadh amach mar Blackwood é.
Bhí mórán inneall beag meilte ann, a bhformhór á n-oibriú le huisce agus cuid bheag le gal. Chuireadh easpa uisce isteach go mór ar mhianadóirí agus triomach ann, go háirithe idir na blianta 1865 agus 1867. Bhí cuid mhór amhóir cruinnithe ag na mianadóirí, agus nuair a tháinig an t-uisce arís tháinig infheistíocht ina theannta. Thug comhlachtaí gustalacha poiblí faoin obair ach ní raibh rath orthu, agus ba iad na comharchumainn bheaga a choinnigh an dé sa mhianadóireacht. Tháinig neart inti sna seachtóidí timpeall Barrys Reef ach d'imigh sin.
Faoi thús an fichiú haois ní raibh ann ach scata sirtheoirí ar mhinic deontas rialtais faighte acu. D'éirigh le cuid acu roinnt mhaith óir a bhaint as an tsíog Yankee sa bhliain 1918, ach b'in deireadh an scéil.
An ceantar
Tá Sliabh Blackwood, bolcán spíonta, os cionn an cheantair, agus is furasta Páirc Stáit Lerderderg agus an Wombat State Forest a bhaint amach. Tá tobar mianraí ann chomh maith. Sa sráidbhaile féin tá seanbhótháin mianadóirí a tógadh i seascaidí an 19ú haois.
Féach freisin
Flett, J., The History of Gold Discovery in Victoria, Poppet Head Press, Melbourne, 1976
Mormannachas
250px|thumb|Leabhar Mormannaigh Is traidisiún reiligiúnach is coitianta an ghluaiseacht Naoimh na Laethanta Deireanacha an tAthchóiriúí Críostaíocht a thosaigh Joseph Smith i Nua-Eabhrac thiar sa 1820ú agus 1830ú í Mormannachas.
Marvin Hart
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, ab ea Marvin Hart  (16 Meán Fómhair, 1876 – 17 Meán Fómhair 1931. Bhí aithne air mar an The Louisville Plumber.
Dennis Cockrum
Aisteoir Meiriceánach a ghlac ról mionchúiseach mar cheann de na 'Hands of Blue' sa tsraith Firefly is ea Denis Cockrum.
Droim Bhaile Uí Ágáin
deas|250px|thumb|Droim Bhaile Uí Ágáin Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Droim Bhaile Uí Ágáin.
Patrick O'Hara
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick O'Hara. Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal agus ina theachta Dála dála sa seachtú Dáil.
Bill Gates
clé|mion|1977
Saol
mion|2006|cléRugadh i Seattle, Washington é. Tá sé ar cheann de na daoine is saibhre ar domhain, agus dar leis an iris Forbes i 2005 is eisin an té is saibhre, le US$45.3 billiún aige.
Microsoft
Bhunaigh Gates an corparáid Microsoft in éineacht le Paul Allen. Is eisean cathaoirleach agus príomh-ailtire bogearraí Microsoft.
Tommy Burns (dornálaí)
Dornálaí Ceanadach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, ab ea Tommy Burns (a rugadh Noah Brusso ar an 17 Meitheamh, 1881 agus a fuair bás ar an 10 Bealtaine 1955. Bhí aithne air mar an The Little Giant of Hanover.
clé|250px|mion|Tommy Burns
Fáelchar Ua Máele Ódrain
Rí na nOsraí de rítheaghlach Dhál Bhirn ba ea Faolchar ó Maoil Ódrain (Sean-Ghaeilge Fáelchar ua Máele Ódrain) (bás 693) nó Faolchar mac Forandla. D'fhéadfadh é go raibh sé i réim ón mbliain 678 go dtí 693. Tháinig sé i gcomharbacht ar Thuaim Snámha.
Sna hannála Éireann, deirtear gur mhac Scannláin Mhóir mhic Colmáin (bás 644), iar-rí Osraí, é seanathair Fhaolchair, Maol Ódra. Tugtar Forandl ar a athair.
Cuid den Mhumhain a bhí na hOsraí agus Faolchar i réim. Tá coimhlint idir na hOsraí agus Laigin taifeadta sna hannála dosna seachtú agus ochtú haoiseanna. Sa bhliain 693, maraíodh Faolchar i mbun catha in éadan na Laigean.
Tháinig Cú Chearca mac Faoláin i gcomharbacht ar Fhaolchar. Rinneadh rí Osraí fosta dá mhac, Ceallach (bás 735).
Seamóraigh
Is grúpa eitneach iad na Seamóraigh a chónaíonn i nGuam agus sna hOileáin Marshall Thuaidh san Aigéan Ciúin. Is críocha de chuid na Stát Aontaithe iad seo agus cónaíonn na mílte díobh sa tír úd anois, go mór mhór i Haváí agus i stáit an chósta thiar.
Is í Seamóiris a dteanga dhúchasach thraidisiúnta, ach tá an Béarla ag glacadh a háit de réir a chéile. Teanga Mhalae-Pholainéiseach atá sa tSeamóiris. Bhí tionchar mór ag na Spáinnigh san am a chuaigh thart. Ghlac na Seamóraigh córas na nuimhreacha ón Spáinnis, mar shampla.
Buirg Anchorage, Alasca
thumb|deas|245px|Speirlíne na cathrach [[Anchorage, Alasca|Anchorage ar an tráthnóna in Aibreán, le Bootleggers Cove os comhair.]]
thumb|280px|Suíomh sa stát [[Alasca]] 237x237px|deas|mion|Suíomh Alasca sa SAM Is buirg in Alasca é Buirg Anchorage, agus is ionann é an bhuirg leis an gcathair Anchorage (sampla de cathracha-contaetha comhdhlútha, cé gur é Anchorage buirg amháin seachas contae). Tá sé suite i ndeisceart an stáit, agus is é thart ar 29 duine sa chiliméadar cearnach (58.66/km²) an dlús daonra ann. Sa bhliain 2016 bhí 298,192 duine ina gcónaí ann (thart ar 40% daonra iomlán an stáit Alasca).
thumb|580px|Leathanradharc na cathrach Anchorage san oíche.
Tá sé ag críochantacht leis na buirgí seo leanas:
Stair
Bunaíodh Buirg Anchorage, Alasca ar an 1 Eanáir 1964, agus comhaontaíodh an chathair leis an mbuirg ar an 15 Meán Fómhair 1975. Bunaíodh an chathair féin ar an 23 Samhain 1920.
Tagairtí
thumb|clé|250px|Bratach na cathrach thumb|deas|200px|Séala
Dáithí Ó hÓgáin
Ollamh le Béaloideas na hÉireann i gColáiste na hOllscoile Baile Átha Cliath ba ea Dáithí Ó hÓgáin MA PhD. Rugadh é sa Bhrú i gContae Luimnigh agus ba scríbhneoir é i mBéarla agus i nGaeilge chomh maith le bheith ina scoláire. Bhásaigh sé ar 11 Nollaig na bliana 2011 i mBré, Co. Chill Mhantáin.
Is iomaí leabhar atá scríofa aige – lena n-áirítear sé chnuasach filíochta agus trí chnuasach gearrscéalta, ocht leabhar taighde, deich n-eagrán agus saothair níos éadroime – chomh maith le mórán altanna taighde faoi litríocht, béaloideas, stair agus sanaseolaíocht in irisí léinn agus i gciclipéidí. Sé leabhar déag atá scríofa aige i nGaeilge, seacht gcinn is fiche i mBéarla, agus dhá leabhar dhátheangach, agus tá eagráin éagsúla dá chuid leabhar foilsithe i dtíortha ar leith. Is san idirphlé idir béaloideas agus litríocht is mó atá a spéis chomh maith le léiriú na staire i bhfoinsí béaloidis agus an saibhriú a dhéanann an béaloideas ar an samhlaíocht aonair agus ar an gcultúr cruthaitheach.
Ghnóthaigh sé céim BA sna Nuatheangacha i gColáiste na hOllscoile, BÁC, MA i dTeanga agus Litríocht na Gaeilge agus PhD sa Bhéaloideas (Ollscoil na hÉireann). Bhí sé ina reachtaire ar an gCumann Gaelach agus é i gCOBÁC. Bhí baint lárnach aige le dréachtaí mholtaí UNESCO faoi chosaint bhéaloideas an domhain i 1987, agus bhí sé ina chomhbhunaitheoir ar an Ionad Eorpach do Chultúr Traidisiúnta i mBudapest i 1994. Thug sé léachtaí agus léigh sé a chuid filíochta ar fud na hÉireann agus i dtíortha eile, ina measc Sasana, Alba, an Fhrainc, Monaco, an Bheilg, an Ghearmáin, an Pholainn, an Liotuáin, an Eastóin, an Rúis, an Ungáir agus an Íoslainn. Bhí aithne air mar chraoltóir raidió agus teilifíse, agus léiríodh ceithre dhráma raidió dá chuid.
Michael Schumacher
mion|upright|Schumacher sa bhliain 2010 Is tiománaí Gearmánach Fhoirmle a hAon é Michael Schumacher. Rugadh i Hürth-Hermühlheim (cóngarach do Köln sa Ghearmáin) é ar 3 Eanáir, 1969. De réir staitisticí, is é an tiománaí is fearr riamh sa spórt, le seacht gcraobh domhanda, an méid is mó bua sna rásaí, agus leis an méid is mó cúirteanna is tapúla chomh maith. Maraon leis sin, is é an tiománaí is saibhre sa spórt.
Cosúil leis an méid is mó de na tiománaithe Foirmle a hAon, thosaigh sé ag tiomáint cairtíní go hóg, agus é ceathair go leith. Tar éis cúpla bliain ag rás sna cairtíní bhog sé ar aghaidh go Foirmle Ford in 1988. Ghlac sé páirt i bhFoirmle 3 Germánach, i bhFoirmle 3000 Seapánach agus i gCraobh Turas Carranna Gearmánach sula bhog sé go Foirmle a hAon sa bhliain 1991.
Cú Cherca mac Fáeláin
Rí na nOsraí de rítheaghlach Dhál Bhirn ba ea Cú Chearca mac Faoláin (Sean-Ghaeilge Cú Cherca mac Fáeláin) (bás 712). Faolán mac Crunnmaoil (bás 660), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 693 go dtí 712. Tháinig sé i gcomharbacht ar Faolchar ó Maoil Ódrain
Ní thuairiscítear sna hannála Éireann ach a thásc. Rí Osraí fostaba ea a mac Anmchadh (bás c. 761). Tháinig i gcomharbacht air idir Fhlann mac Conghaile, Ailill mac Faoláin agus Cheallach mac Faolchair
Michael Schumacher
An chéad rás a bhfuair sé ná i Grand Prix na Beilge le foireann Eddie Jordan, ach níor fhan sé ann ach ar feadh tamaill go dtí gur shínigh sé le Benetton. Bhuaigh sé an chraobh dhomhanda leo in 1994 agus arís i 1995, go dtí gur bhog sé arís, an uair seo go Ferrari do shéasúr 1996. Thóg sé ceithre bliain air éirí ar ais go dtí an barr arís, ach sa bhliain 2000, bhuaigh sé an chraobh dhomhanda don tríú uair. Bhuaigh sé cúig chraobh i ndiaidh a chéile ó 2000 go 2004, go dtí gur chuir Fernando Alonso agus a Renault stop leis sa bhliain 2005.
Blink 182 (albam)
Is albam ón bhanna Blink-182 é Blink 182, a bhí eisithe ar an 18 Samhain 2003.
Michael Schumacher
D'éirigh Schumachar as an spórt ag deireadh an tséasúir 2006 agus ceapadh é mar chomhairleor do Ferrari.
Blink 182 (albam)
Traic Liosta
Gach amhrán le DeLonge, Hoppus agus Barker (ach amháin iad le nótaí).
Michael Schumacher
Sa bhliain 2009, d'fhógair Ferrari go raibh Schumacher chun páirt a ghlacadh arís sa spórt mar ionadaí don tiománaí gortaithe, Felipe Massa, ach i ndeireadh na dála níor rásaigh Schumacher mar gheall ar ghortú muiníl a fuair sé i dtaisme gluaisrothair.
D'fhill Schumacher go Foirmle a hAon sa bhliain 2010 mar thiomanaí d'fhoireann Mercedes GP.
Carey Meyer
Dearthóir léiriúcháin agus stiúrthóir ealaíne is ea Carey Meyer. D'obrigh sé ar chláir ar nós Buffy the Vampire Slayer, Firefly agus CSI Miami.
Celine Dion
Is amhránaí pop í Céline Marie Claudette Dion (30 Márta, 1968, Charlemagne, Quebec, Ceanada). Tá clú agus cáil ar a guth láidir cumhachtach.
Bhuaigh sí Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse, i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1988, leis an amhrán 'Ne Partez Pas Sans Moi'.
Seans maith gurb é "My Heart Will Go On" an t-amhrán is cáiliúla agus is rathúla a d'eisigh Dion riamh. Bhain sí Oscar mar gheall ar a páirt sa scannán Titanic (1997). Canann Celine i mBéarla agus i bhFraincis.
Siorrachd Bhearaig
Ceann de chontaetha traidisiúnta na hAlban is ea Siorrachd Bhearaig, ar theorainn Shasana. Faigheann an contae a ainm 'Am Bearaig', a bhaile contae bunaidh, a bhí mar chuid d'Albain ag an am a bunaíodh an contae sa dara haois déag, ach a tháinig chun bheith ina chuid de Shasana sa bhliain 1482 tar éis roinnt céadta bliain de mhalartú anonn is anall idir an dá ríocht. Tar éis am Bearaig, Na Dùintean agus Greenlaw a chailleadh, d'fheidhmigh Na Dùintean agus Greenlaw araon mar bhailte contae ag tréimhsí éagsúla.
Bailte
Seo cuid de na bailte sa cheantar seo:
An Bruach Thiar
Críoch thalamhiata gearr, an chuid is mó de faoi smacht Iosraelach, nó faoi chomh-smacht Stát Iosrael - Údarás Náisiúnta na Palaistíne, is ea an Bruach Thiar. (الضفة الغربية ; הגדה המערבית, HaGadah HaMa'aravit). Tá ar stádas an limistéir ar fad fós a bheith socraithe. Tá an Bruach Thiar ag críochantacht (línithe ag armstad Iordánach-Iosraelach de 1949) san iarthar, ó thuaidh, agus ó dheas le hIosrael, agus ar an taobh thoir, ar fud  Abhainn na hIordáine, leis an Iordáin. Chomh maith leis sin tá cuid suntasach de chladach iarthaach na Mara Mairbhe ag an Bhruach Thiar.
I mí Iúil 2015, measadh go raibh daonra de 2,785,366 Palaistínigh, agus thart ar 371,000 lonnaitheoirí Iosraelacha, agus thart ar 212,000 Giúdaigh eile in Iarúsailéim Thoir. Measann an pobal idirnáisiúnta go bhfuil lonnaíochtaí Iosraelacha ar an Bhruach Thiar, lena n-áirítear an Iarúsailéim Thoir, mídhleathach faoin dlí idirnáisiúnta, cé go neasaontaíonn Iosrael leis an gceist seo. Thug an Chúirt Bhreithiúnais Idirnáisiúnta rialú comhairleach (2004) a thug le fios go bhfuil na himeachtaí sin a tharla tar éis na bliana 1967, sé sin polasaí forghabhála agus smachtaithe Stát Iosrael sa Bhruach Thiar, lena n-áirítear Dlí Iarúsailéim, conradh síochána Iosrael leis an Iordáin agus an Comhaontuithe Síochána Osló, nach raibh athrú ar stádas an Bhruach Thiar (lena n-áirítear Oirthear Iarúsailéim) mar chríoch faoi fhorghabháil, agus Iosrael ina cumhacht fhorghabhála.mion|250x250px|Cathair na Beithile, An Bhruach Thiar|clé
Sanasaíocht
Aistriúchán is ea an t-ainm an Bhruach Thiar ar an téarma araibis الضفة الغربية (ad-Diffah I-Garbiyyah), a tugadh ar bhruach thiar na hIordáine a thit, sa bhliain 1948, faoi smacht agus rialú na hIordáine, a d'ionghabh an talamh ina dhiaidh sin sa bhliain 1950. D'aithin an Bhreatain, an Iaráic agus an Phacastáin amháin an ionghabháil seo. Roghnaíodh an téarma chun idirdhealú a dhéanamh idir an bhruach thiar na hIordáine  agus "an bruach theas".
Marcella Corcoran Kennedy
Sheas sí san Olltoghchán 2016 agus toghadh í le 15.5% de na vótaí céad rogha.
Seisniagh
clé|250px|mion|Seisniagh Is grúpa eitneach Eorpach iad na Seisniagh. Is í Seisnis a bpríomhtheanga. Poblacht chónaidhme de chuid na Rúise is ea an tSeisnia.
Tír Mhic Caoirthinn
Is barúntacht suite i gContae Dhoire í Tír Mhic Caoirthinn.
Domhnall mac Muircheartaigh
Ard-Rí na hÉireann ba ea Domhnall mac Muircheartaigh (Sean-Ghaeilge Domnall mac Muirchertaig) (bás c. 566), ar a glaodh Domhnall Ilchealgach (Domnall Ilchelgach) agus Domhnall mac Mhic Earca (Domnall mac Maic Ercae) air.
Muircheartach mac Muireadaigh ba ea athair Dhomhnaill, agus ba bhall é de chlann Uí Néill an Tuaiscirt ar a nglaofadh Cineál Eoghain air níos deireanaí. I dteannta lena dheartháir Forghas (agus fosta b'fhéidir a ngaol, Ainmhire mac Seanna), deirtear go ndearnadh Ard-Rí de tar éis bhás a namhad, Diarmaid mac Cearbhaill. Deirtear de ghnáth gur thosaigh a réimeas c. 565, bunaithe ar fhianaise i nAnnála Uladh, ach molann taighde a rinneadh le scaitheamh go bhfuil an dáta seo roinnt bliana ródhéanach, agus is fiú muinín a bheith againn sna dátaí i nAnnála Tiarnaigh don tréimhse seo.
Chloígh Domhnall, Forghas agus Ainmhire, agus cuidiú b'fhéidir le hAodh mac Eachach, rí na gConnacht, Diarmaid mac Cearbhaill ag Cath Chúl Dreimhne go luath sna 560idí. In ainneoin sin, choinnigh Diarmaid greim ar a chuid cumhachta. His authority may have been strengthened by the decisive defeat which Domhnall, Forghas and their allies inflicted on the Cruithne ag Cath Mhóin Daire Lothair sa bhliain dar gcion.
Meastar gur aithníodh Domhnall agus Forghas mar chomharbaí Dhiarmada i ndiaidh Chath Chúl Dreimhne. Bhí a gcomhréimeas gearr, áfach. Tharla Cath ar bhruach na Life go gairid roimh bhás Domhnaill sa bhliain 566.
Meastar gurbh Ard-Ríthe iad mic le Domhnall, Eochaidh agus Aodh Fuariodhnach were reckoned High Kings. Dá mhuintir féin ba ea formhór na nArd-Ríthe de chuid an Chineál Eoghain.
Larry Dixon
Úrscéalaí agus ealaíontóir fantaisíochta Meiriceánach is ea Larry Dixon. Rugadh é sa bhliain 1966.
Patrick Curran
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Curran. Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Cúil Chnáidí
Is baile fearainn suite i gContae Dhoire í Cúil Chnáidí.
James Adomian
Is aisteoir Meiriceánach é James Haig Adomian, a rugadh sa bhliain 1980.
CLG Chontae Ard Mhacha
Eagraíocht spóirt é Cumann Lúthchleas Gael Chontae Ard Mhacha, atá i gceannas ar na cluichí Gaelacha a imrítear i gContae Ard Mhacha, faoi cheannas Chumann Lúthchleas Gael.
Eochaidh mac Domhnaill
Ard-Rí na hÉireann de réir roinnt ríliostaí ba ea Eochaidh mac Domhnaill (Sean-Ghaeilge Eochaid mac Domnaill), freisin Eochaidh Fionn (Eochaid Find) (bás 572). Domhnall Ilchealgach (bás 566) ba ea a athair agus Muircheartach mac Muireadaigh (bás 534) a sheanathair, a mheastar fosta gur Ard-Ríthe iad. Ba bhall de Chineál Eoghain Uí Néill. Bhí sé i gcoróin i nAileach ón mbliain 565 go dtí 571.
Dáileadh ard-ríogacht na hÉireann rotated idir Cineál Eoghain agus Cineál Chonaill i ndeireadh na 6ú haoise. Tháinig Eochaidh i gcoróin mar chomhrí lena huncail Baotán mac Muircheartaigh (bás 572) ón mbliain 569. Chuir na ríliostaí Meán-Ghaeilge a réimeas as áit, níos luaite ná na hannála. Fágtar ar lár iad as na ríliosta is luaite, Buile Choinn, dán ó dheireadh na 7ú haoise. D'fhéadfadh é gurbh é Baotán mac Cairill (bás 581), rí Ulad, an fíor-Ard-Rí ag an am.
Sa bhliain 572, cloíodh agus maraíodh an bheirt ríthe ag Crónán mac Tiarnaigh, rí Chiannachta Ghleann Gheimhin (Contae Dhoire an lae inniu).
Monagamas
deas|300px|thumb|Monagamas Is éard is monagamas ann ná an cleachtadh nó an nós duine amháin a phósadh agus gan duine ar bith eile a phósadh.
Vung Tau
Is cathair í Vung Tau sa Vítneam. Príomhchathair Chúige Ba Ria-Vung Tau is ea í. Tá breis is 278,188 duine ina gcónaí sa chathair.
Féach freisin
250px|left|thumb|Vung Tau
Buirg Artach Thiar Thuaidh, Alasca
thumb|280px|Suíomh sa stát [[Alasca]] 237x237px|deas|mion|Suíomh Alasca sa SAM Is buirg in Alasca é Buirg Artach Thiar Thuaidh (Béarla: Northwest Arctic Borough). Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit, agus is é níos lú ná 1 duine sa chiliméadar cearnach (0/km²) an dlús daonra ann. Is príomhbhaile agus cathair is mó daonra na buirge é Kotzebue. Sa bhliain 2016 bhí 7,673 daoine ina gcónaí ann.
thumb|deas|Séala na buirge
Tá sé ag críochantacht leis na buirgí seo leanas:
Misfits
Is sraith theilifíse ficsean eolaíochta atá bunaithe i Sasana é Misfits. Baineann an seó le cúigear ciontóirí óga ar gearradh pionós seirbhíse pobail orthu. Bhí stoirm aisteach ar an chéad lá agus faigheann an grúpa cumhachtaí speisialta. Thosaigh an tsraith sa bhliain 2009 agus chríochnaigh sé sa bhliain 2013.
Sa chéad sraith, is iad Antonia Thomas, Iwan Rheon, Lauren Socha, Nathan Stewart-Jarrett, agus Robert Sheehan na haisteoorí sa seó, agus glacann siad na páirteanna Alisha Daniels, Simon Bellamy, Kelly Bailey, Curtis Donovan, agus Nathan Young faoi seach. Sa dara sraith, d’fhág Robert Sheehan an seó agus tháinig Joseph Gilgun ina áit mar Rudy Wade. Ag deireadh na tríú sraithe, d’fhág Rheon, Thomas agus Socha agus tháinig Karla Crome, Nathan McMullen agus Matt Stokoe ar an seó.
Mioneipeasóid agus scannán
Ar an 15 Meán Fómhair 2011 scaoileadh an mioneipeasóid “Vegas Baby!”. Bhain an eipeasóid le Nathan a d'imigh chuig Las Vegas lena chumhacht nua.
Dúirt an léiritheoir, Howard Overman, gur scríobh sé an chéad dréacht den scannán agus go mbeidh sé scaoilte i 2014.
An áit
Tá an seó suite i Londain in aice le Loch Southmere i Thamesmead agus tá a lán grianghrafanna tógtha den radharc ón díon de Coláiste Bexley. Ní raibh an teach tábhairne sa dara sraith suite ar Sráid Deisceart, Brunel, ach go raibh sé déanta le haghaidh an seó agus go raibh sé suite sa stiúideo.
Foirmle a hAon
Is rangú rásaíochta mótar é Foirmle a hAon, nó F1 mar a ghlaotar air ina leagan ghiorraithe. 'Sé an rangú is airde é ó thaobh rásaíocht roth oscailte sa domhain. Ó 1950, nuair a thosnaigh Foirmle a hAon go hoifigiúil, tá an spórt tar éis athrú go mór, ó carr anna malla, móra, mí-sábháilte, go carranna gur féidir leo dul ó 0 km/h go 100 km/h i cúpla soicind. I 2006 beidh an spórt ag úsáid imeall V8 don chéad uair leis na cianta, tar éis dóibh an V10 a úsáid ar feadh timpeall 10 mbliana.
Stair Foirmle a hAon
Thosnaigh Foirmle a hAon go hoifigiúil sa bhliain 1950, nuair a chuireadh an Grand Prix ar siúil sa Bhreatain. Bhuaigh an Iodálach Giuseppe Farina an rás sin i Silverstone, and lean sé leis chun an chraobh iomlán a bhuachaint, ó a chomráid foireann Juan Manuel Fangio. Sna blianta tosaigh, ní raibh sábháilteacht na tiománaithe ná an lucht fhéachanna in aigne aon duine, agus ba mhinic gur maraíodh daoine toisc seo.
Ar feadh na céad cúpla bliain, bhí Alfa Romeo mar an príomh-fhoireann, le Ferrari ag teacht chun cinn tar éis cúpla bliain lena tiománaí Alberto Ascari. Cúpla bliain níos déanaí agus tháinig Mercedes chun cinn lena carr nua radacacha agus an tiománaí ab fhearr ag an am, Fangio. Ach bliain tar éis teach isteach sa spóirt, d'imigh siad arís tar éis tubaiste mhór ag an rás 24 uair a'chloig ag Le Mans.
Na hidirbhlianta
Ó shin i leith, tá roinnt foireann éagsúla tar éis an chraobh a bhuachaint, ach tá trí foireann tar éis teach chun cinn mar an trí fhoireann ab fhearr. 'Siad sin ná Ferrari, McLaren agus Williams. Idir an triúir acu, táid tar éis 31 craobh dhomhanda na déantóirí a bhuachaint, le linn an 48 bhliain atá an chraobh sin ag rith (Níor tosnaíodh craobh do na déantóirí go dtí 1958).
Le déanaí
Le deich mbliana anuas, tá Ferrari tar éis teach amach mar cheann de na foirne ab fhearr, ag buachaint sé craobh na déantóirí agus cúig craobh na tiománaithe i ndiaidh a chéile, le mórán cabhair ón tiománaí cáiliúil Michael Schumacher. Cuireadh stop leis an dá sraith sin sa bhliain 2005, nuair a thóg Renault agus Fernando Alonso an dá chraobh sin uathu.
Naisc sheachtracha
Suíomh oifigiúil
Fia pampas
Ainmhí is ea an fia pampas.
Regina Doherty
Is Seanadóir Éireannach agus iar-Teachta Dála de ndáilcheantar An Mhí Thoir í Regina Doherty  (Gaeilge: Ríona Ní Dhochartaigh ). Rugadh í Eanáir, 1971. Tá sí ina ball de Fine Gael.
Giorria Meiriceánach
Is ainmhí beag é an giorria Meiriceánach. Mamach atá ann.
Howard Hughes
Ba fhear gnó Meiriceánach é Howard Robard Hughes Jr., a rugadh ar an 24 Nollaig, 1905 agus a fuair bás ar an 5 Aibreán, 1976.
John O'Shaughnessy
Polaiteoir Éireannach ab ea John O'Shaughnessy. Bhí sé ina bhall de Pháirtí na bhFeirmeoirí, den Lár-Pháirtí Náisiúnta agus d'Fhine Gael.
Václav Havel
Ba dhrámadóir, scríbhneoir agus polaiteoir Seiceach é Václav Havel. Ba eisean uachtarán deireanach na Seicsclóvaice agus céad uachtarán Phoblacht na Seice. Scríobh sé breis is fiche dráma agus iliomad de shaothair neamhfhicsin. Bhí sé gníomhach i bpolaitíocht na Seicslóvaice ó na 1960í ar aghaidh, go háirithe tar éis Earrach Phrág 1968. Chaith sé tréimhsí i bpríosún. Tar éis Réabhlóid na Veilbhite 1989 ceapadh Havel ina uachtarán, ról inar fhan sé go ceann trí bliana déag. Ba faoina uachtaránacht a cuireadh daonlathas ilpháirtí i bhfeidhm sa tír. Fuair sé bás ar 18 Nollaig 2011.
Luath-thréimhse a shaoil
Rugadh Václav Havel 5 Deireadh Fómhair 1936 i bPrág. Fiontraithe agus intleachtóirí ba iad a mhuintir agus bhí dlúthpháirt acu i saol na Seicslóvaice ó na 1920í go dtí na 1940í. B’úinéir tálún é a athair agus ba de theaghlach cáiliúil í a mháthair a raibh a hathair ise ina ambasadóir agus iriseoir. Mar gheall ar an chúlra “buirgéiseach” seo, chuir an rialtas cumannach bac ar Havel dul chun cinn a dhéanamh ó thaobh oideachais de. Tar éis a scolaíocht éigeantach a bheith curtha de aige i 1951, bhí air printíseacht a dhéanamh, ach d’fhreastail sé ar ranganna oíche ag an am céanna chun a oideachas meánscoile a chríochnú. Bhí cosc air staidéar a dhéanamh ar aon ollscoil a raibh clár sa léann daonna aici; mar sin, shocraigh Havel dul i mbun staidéar na heacnamaíochta ag Institiúid Teicneolaíochta Phrág (České vysoké učení technické).
Easaontóir
mion|clé|Václav Havel (ar dheis) agus [[Karol Sidon (ar chlé)]] Sa bhliain 1968 rinne fórsaí na dtíortha cumannacha ionradh ar na tSeicslóvaic chun stop a chur le hEarrach Phrág, togra a bhí ar siúl chun réimeas níos liobrálaí a chur ar bun sa tír. Le linn sheachtainí tosaigh an ionraidh rinne Havel tráchtaireacht ar na heachtraí ar an raidió, rud a d’fhág gur chuir na húdaráis cosc ar a chuid drámaí tar éis Earrach Phrág a bheith curtha faoi chois acu. B’éigean do Havel an amharclann a fhágáil agus post a ghlacadh mar oibrí láimhe i ngrúdlann. Scríobh sé dráma faoina sheal sa ghrúdlann dar teideal Audience (“an éisteacht”). Scaipeadh an dráma seo, agus cinn eile ina dhiaidh, ar fud na tíre i bhfoirm samizdat (foilseachán mídhleathach). Thug drámaí de chuid Havel léargas ar a áiféisí a bhí an saol faoin réimeas cumannach.
Sa bhreis ar a bheith ag scríobh drámaí, bhí Havel gníomhach go polaitiúil. Sa bhliain 1977, bhí sé ar dhuine de lucht bunaithe Cairt 77, feachtas ar son cearta sibhialta a d’eascair as litir oscailte a scríobh Havel chuig Uachtarán na Seicslóvaice dhá bhliain roimhe. Sa bhliain 1978 chuidigh sé le bunú Výbor na obranu nespravedlivě stíhaných (“coiste um chosaint iad siúd faoi ghéarleanúint”). Chaith sé tréimhsí éagsúla i bpríosún mar gheall ar na gníomhaíochtaí seo. Bhí iomlán de chúig bliana caite i bpríosún aige faoi dheireadh thréimhse an chumannachais. Rinne sé cuntas ar cheann dá shealanna i bpríosún sa leabhar Dopisy Olze (“litreacha chuig Olga”), leabhar ar bailiúchán é de litreacha chuig a bhean chéile.
Sa bhliain 1989 agus Réabhlóid na Veilbhite ar siúl sa tSeicslóvaic, bhí Havel ina cheannaire ar Občanské fórum (“fóram na saoránach”), eagraíocht a rinne idirbheartaíocht leis an rialtas agus a chuir deireadh le riail na gcumannach sa tSeicslóvaic. Toghadh ina uachtarán ar an tír go gairid ina dhiaidh é.
Uachtarán
Casadh íorónta a bhí ann i saol Václav Havel nuair a toghadh ina uachtarán é. Mhaígh Havel roimhe sin nár theastaigh oifig pholaitiúil uaidh. Ina ainneoin sin, chaith sé téarma amháin mar Uachtarán na Seicslóvaice (1990 – 1992) agus dhá théarma mar Uachtarán Phoblacht na Seice (1993 – 2003).
Bhí Havel i bhfabhar an tSeicslóvaic a bheith ina stát amháin, ach níor éirigh leis a thuairim a chur ina luí ar bhrúghrúpaí na Slóvacach agus scoilteadh an tír ina dhá thír neamhspleácha ag deireadh na bliana 1992, Poblacht na Seice agus an tSlóvaic.
mion|clé|Havel sna blianta iar-uachtaránachta I measc na n-éachtaí ba thábhachtaí a d’éirigh le Havel a bhaint amach le linn a uachtaránachta tá Comhaontú Vársá a scor (eagraíocht mhíleata na dtíortha cumannacha ab ea Comhaontú Vársá), imeacht shaighdiúirí an Aontais Shóivéadaigh as an tSeicslóvaic (bhí fórsaí Sóivéadacha lonnaithe sa tSeicslóvaic ó 1968 agus níor imigh go hiomlán go deireadh 1990) agus glacadh na dtíortha iarchumannacha mar bhaill NATO i 1999.
Fuarthas amach i 1996 go bhfuil ailse scamhóg ar Havel. D’éirigh sé as an tobac dá bharr. Sa bhliain chéanna fuair a bhean chéile Olga bás le hailse. Bhí gean ag an phobal uirthi agus chothaigh Havel conspóid nuair a phós sé ban-aisteoir óg, Dagmar Veškrnová, taobh istigh de bhliain.