cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henry Gray, 4ú (7ú) Barún Grey as Codnor
Choinnigh sé fabhar dhá mhonarc ina dhiaidh sin, Risteard III agus Anraí VII, ar thug an bheirt acu talamh dó
Mason, Texas
Is é Mason príomhbhaile Contae Mason, Texas. Bhí 2,114 ina gcónaí i Mason sa bhliain 2010.
Anglacánachas
-
250px|thumb|[[Ardeaglais Canterbury]] Traidisiún Críostaí san Iarthar is ea an t-Anglacánachas a d'fhorbair ó chleachtais, liotúirge, agus féiniúlacht Eaglais Shasana tar éis an Reifirméisin Shasanaigh i gcomhthéacs an Reifirméisin Phrotastúnaigh san Eoraip. Tá sé ar cheann de na brainsí is mó den Chríostaíocht: sa bhliain 2001, bhí timpeall is 110 milliún duine i measc lucht leanúna an Anglacánachais ar fud an domhain.
Ockendon Thuaidh
Is baile é Ockendon Thuaidh atá suite i mbuirg Havering, Londain Thoir, i Sasana. Tá sé suite ar fhorimeall thoir thuaidh Londan, agus is é an chomharsanacht de chuid Londain is faide ó lár na cathrach.
Modhachas
250px|thumb|Hall Lárnach Modhachas Is fothghrúpa Protastúnach a deascar as gníomhaíocht chun Eaglais Shasana a atheagrú san ochtú aois déag faoi stiúir Charles agus John Wesley and George Whitefield iad na Modhach. Tá 80 milliún baill acu thart fán domhan mór de bharr dian misinéireachas.
Ródas
Is oileán sa Ghréig é Ródas. Tá sé suite in oirthear na Mara Aeigéiche. Bhí 115,490 duine ina gcónaí ar an oileán sa bhliain 2011. Is é Ródas an chathair is mó air agus an príomhbhaile riaracháin. mion|Sliabh Akramitis ar Ródas
Fad Browne
Polaiteoir Éireannach ab ea Kevin "Fad" Browne (12 Meán Fómhair 1906 – 19 Feabhra 1991). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Bath, Somerset
Cathair atá suite in Somerset, Iardheisceart Shasana, is ea Bath. Tá an chathair suite 159 km (99 mhíle) thiar ó Londain. Thug an Banríon Eilís I stádas cathrach don áit sa bhliain 1590. Bhunaigh na Rómhánaigh baile íocuisce ann leis an ainm Aquae Sulis ("Uisce Sulis") sa bhliain 43. Tógadh na folcadáin ar na cnoic i ngleann an Abhainn Avon de bharr na bhfoinsí uisce theo, an t-aon ghrúpa d'fhoinsí uisce the sa Ríocht Aontaithe. Tá stádas Suíomh Oidhreachta Domhanda ag an gcathair ón mbliain 1987 de bharr na bhfolcthaí, hamharclanna agus iarsmalanna chomh maith le suíomhanna cultúrtha eile. Tá dhá ollscoil ann chomh maith le scoileanna agus coláistí. mion|clé|[[Royal Crescent|An Corrán Ríoga in Bath]]
Greenville, Texas
Is é Greenville príomhbhaile Contae Hunt, Texas. Bhí 25,557 ina gcónaí i nGreenville sa bhliain 2010.
Anatamaíocht
Is éard is anatamaíocht (ón nGréigis ἀνατομία anatomia, ó ἀνατέμνειν ana: roinn, roinnte ó, agus temnein, gearradh, gearradh ar oscailt. Ón bhfocal Gréigise "anatome" chomh maith--ana: ó chéile, tome: gearradh-->gearradh ó chéile) nó corpeolaíocht ann ná réimse den bhitheolaíocht is den leigheas a phléann le struchtúr nithe beo. Is téarma ginearálta é a chuimsíonn an anatamaíocht dhaonna, anatamaíocht na n-ainmhithe, agus anatamaíocht na bplandaí. I roinnt gnéithe den anatamaíocht tá gaol gearr aige le sutheolaíocht, leis an anatamaíocht chomparáideach agus leis an tsutheolaíocht chomparáideach.
Déantar an anatamaíocht a fhoroinnt ina réimsí éagsúla; macra-anatamaíocht agus anatamaíocht mhicreascópach. Is éard is macra-anatamaíocht ann ná staidéar ar struchtúir anatamaíochta ar féidir iad a fheiscint le radharc na súl. Is éard is anatamaíocht mhicreascópach ann ná staidéar ar struchtúir anatamaíochta bhídeacha le micreascóipeanna, cuid de seo is ea an histeolaíocht (staidéar ar riaradh na bhfíochán) agus cíteolaíocht (staidéar na gceall).
I rith stair na hanatamaíochta, tá dul chun cinn leanúnach tar éis tarlú ar ár dtuiscint ar fheidhmeanna orgán éagsúil agus ar struchtúir na colainne. Tá feabhas mór tagtha ar chuir chuige eolaíochta, ó scrúdú na n-ainmhithe agus mionghearradh ar chorpáin, go teicníochtaí teicneolaíochta coimpléascacha a forbraíodh sa 20ú céad, ina measc an x-ghathú, agus an íomháú athshondais mhaighnéadaigh.
Ba chóir an anatamaíocht a scaradh ón bpaiteolaíocht anatamaíoch, ar staidéar é ar an macra-chuma agus ar an gcuma mhicreascópach a bhíonn ar orgáin ghalraithe.
2017 Bucharest Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2017 Bucharest Open a imríodh ag Arenele BNR. Thosaigh an príomhchomórtas ar 17 Iúil 2017 agus chríochnaigh sé ar 23 Iúil 2017.
Iorócó
Speiceas de Phterocarpus angolensis dúchasach do dheisceart na hAfraice, Angóla, Mhósaimbíc, Namaib, Afraic Theas, Suasalainn, Tansáin, Siombáib, Sáir, agus Saimbia is ea Iorócó (Afracáinis: Kiaat,  Sútúis: Morôtô, Suáinis: Mokwa, Veindis: Mutondo, Seoinis: Mukwa: Súlúis:Umvangazi)  nó Pterocarpus angolensis. Is crann cosanta é san Afraic Theas. Úsáidtear an t-ainm Kiaat, cé gur focal Afracáinis é, uaireanta lasmuigh den Afraic Theas chomh maith. Sa tSiombáib, ag brath ar an réigiún ina bhfuil tú, tugtar Mukwa nó Mubvamaropa uirthi.
2017 Bucharest Open
B'é 2017 an ceathrú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Irina-Camelia Begu comórtas na singlí le Irina-Camelia Begu agus Raluca Olaru ag bua comórtas na mbeirteanna.
Sierra Blanca, Texas
Is é Sierra Blanca príomhbhaile Contae Hudspeth, Texas. Bhí 553 ina gcónaí i Sierra Blanca sa bhliain 2010.
Iorócó
Cur síos
Is crann duillsilteach é a fhásann go 16m ar airde, de ghnáth, le coirt dhonn dhorcha agus ceannbhrat leathanchorónach de chomhdhuille lonracha. I láthair fabhraithe ní ba fhliche fásann na crainn thart ar 18-19m ar airde. Bíonn na duilleoga le feiceáil ag am na mbláthanna nó go gairid ina dhiaidh sin. Tá siad athréaltach, glas dorcha, neamhdhuillíneach, le duillí ailtéarnacha, duillíní 2.5–7 cm ar fad agus 2–4.5 cm ar leithead. Táirgeann sí raidhse de bhláthanna cumhra, buí oráiste i panacail 10-20 cm ar fad; Tagann na bláthanna san earrach. I ndeisceart na hAfraice, is gnách é seo a bheith ag deireadh an tséasúir thirim, go minic faoi lár mhí Dheireadh Fómhair.
Barkingside
Is baile é Barkingside atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 12,609 duine ina gcónaí ann. Bhunaigh Barnardo's, carthanacht le haghaidh páistí, ann i 1866.
Folúsghlantóir
Is fearas leictreach a bhailíonn deannach ón urlár é folúsghlantóir.
Wadi Al Sail
Is ceantar suite i nDoha, Catar é Wadi Al Sail.
Contae Matagorda, Texas
Is contae i Texas é Matagorda. Is é Bay City príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 36,702 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Stair na Liotuáine
Is é is brí le stair na Liotuáine ná an t-eolas atá ar fáil sna foinsí liteartha faoi shaol na Liotuáine fadó agus faoi na himeachtaí a chuir cor i gcinniúint a muintire. Rinneadh an chéad trácht ar an Liotuáin in aon scríbhinn sa bhliain 1009.
Na meánaoiseanna
Sna Meánaoiseanna bhain an stát seo amach tábhacht nach beag i gcúrsaí Oirthear na hEorpa. Áirítear gur cuireadh an chéad tús leis an Liotuáin mar stát ar an 6ú lá de Mhí Iúil, 1253, nuair a corónaíodh an prionsa Mindaugas ina Rí ar an Liotuáin i Voruta. D'éirigh le Mindaugas an tsíorchogaíocht idir na diúic áitiúla a thabhairt chun síochána agus an tír a aontú. Ina dhiaidh sin, agus an rí Gediminas ag scuabadh roimhe sna críocha timpeall na Liotuáine, síneadh críocha an stáit i bhfad amach, agus é ag iompú ina ríocht mhór ilteangach - Ard-Diúcacht na Liotuáine. Sa cheathrú haois déag, bhí cuid mhór den Bhealarúis agus den Úcráin sealbhaithe ag an Liotuáin, agus críocha na tíre ag rith ó Mhuir Bhailt go dtí an Mhuir Dhubh.
thumb|240px|[[Cath Grunwald - Sa chath seo, chloígh na Polannaigh agus na Liotuánaigh Ord na Ridirí Gearmánacha. Cuireadh ar an 15 Iúil 1410 é.]] Cé go raibh na Liotuánaigh agus a rítheaghlach ina bPagánaigh ina gcónaí, bhí siad i gceannas ar na sluaite móra de Chríostaithe, go háirithe Críostaithe Slavacha Oirthearacha sa Bhealarúis agus san Úcráin. Suíomh as an ngnáth ab ea é sin, agus theastaigh óna lán ríthe agus prionsaí Críostaí an aimhrialtacht seo a leigheas. Le tosach a bhaint díobh, chinn an tArd-Diúc Jogaila (Jagiełło as Polainnis) glacadh leis an gCríostaíocht ón bPolainn agus banphrionsa Polannach a phósadh, rud a rinne sé sa bhliain 1386. Fuair sé coróin na Polainne sa teagmháil, agus ó sin i leith, bhí an dá thír seo á rialú ag an t-aon rí amháin i gcomhcheangal pearsanta.
Comhlathas
Sa bhliain 1569, chuaigh an Liotuáin agus an Choróin (is é sin, an Pholainn) le chéile ina gComhlathas Polannach-Liotuánach. Nuair a bhí na comharsana ag cúngú ar an gComhlathas cheana féin, rinne muintir an dá thír iarracht an teorainn eatarthu a chur ar ceal go hiomlán agus aon ríocht amháin a ghairm díobh. Ba chuid é seo de Bhunreacht na Bealtaine sa bhliain 1791, bunreacht forásach a reachtaíodh leis na Polannaigh is na Liotuánaigh a aontú chun troda ar na comharsana, mar atá, an Ostair, an Phrúis, agus an Rúis, a bhí ag féachaint le deireadh a chur le neamhspleáchas na Polainne agus críochdheighilt a dhéanamh ar a cuid tailte. Ní raibh an lá leis na Polannaigh ná leis na Liotuánaigh. Rinne an trí chomharsa an chríochdheighilt dheifnideach sa bhliain 1795, agus chuir siad an Pholainn de dhroim an tsaoil. Fuair na Liotuánaigh iad féin faoi chos na Rúise Impiriúla, ansin.
Faoin Rúis Impiriúil
Bhí rialtas an Impire Rúisigh brúidiúil go maith. Mar shampla, ní raibh cead ag na Liotuánaigh a dteanga a scríobh ná a chlóchur, ach amháin na litreacha Coireallacha, Rúiseacha a úsáid. Ós rud é gur Caitlicigh ab ea formhór na Liotuánach, ní raibh sé de thraidisiún acu ach an aibítir Laidineach a úsáid.
An chéad neamhspleáchas
Ar an ochtú lá déag d'Fheabhra, 1918, d'éirigh leis na Liotuánaigh a neamhspleáchas a bhaint amach. Níor fágadh acu ach croílár na sean-Liotuáine, an chuid den tír ina raibh lucht labhartha na Liotuáinise á labhairt. Go gairid ina dhiaidh sin, áfach, d'fhorghabh an tArm Dearg an Liotuáin agus rinneadh iarracht - faoi cheannas an Chumannaigh Liotuánaigh Kapsukas - an Liotuáin agus an Bhealarúis a cheangal in aon phoblacht Shóivéadach amháin. Ansin, ruaig fórsaí Polannacha an Ghinearáil Lucjan Żeligowski na Sóivéadaigh as an áit, ach ní raibh na Polannaigh sásta Vilnias ná an ceantar timpeall na cathrach a thabhairt ar ais do na Liotuánaigh. Bhí deachtóir neamhoifigiúil na Polainne, an Marascal Józef Piłsudski, den tuairim gur leis an bPolainn ó cheart Vilnias, agus ós rud é gurbh í an Pholainnis príomhtheanga na háite ag an am, bhí cuid nár bheag den cheart aige. Níor admhaigh na Liotuánaigh an gabháltas riamh, áfach, agus chaith an dá thír an chuid ba mhó de na blianta idirchogaidh i gcomhchainteanna neamhthorthúla faoi chinniúint na cathrach.
Clayhall
Is baile é Clayhall atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir.mI ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 13,241 duine ina gcónaí ann.
Adnae mac Uthidir
Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, file agus ollamh na nUladh ab ea Adhna mac Uithidhir (Sean-Ghaeilge Adnae mac Uthidir). Ba dhraoi é, ball den aicme sagartúil a stiúradh beatha dlisteanach agus dhiaganta na nGael. Maraíodh é tar éis dó ríocht na gConnacht a fhorghabháil.
Stair na Liotuáine
An Dara Cogadh Domhanda
thumb|240px|An tArm Dearg sa Liotuáin - Meitheamh 1940 I dtús an Dara Cogadh Domhanda, b'iad na Sóivéadaigh a shealbhaigh an tír. Ar dtús, ní raibh i gceist acu ach bunáiteanna míleata a fháil ar cíos dá gcuid saighdiúirí agus fórsaí armtha. Nuair a bhí an Pholainn cloíte ag na Gearmánaigh agus na Sóivéadaigh araon, bhí Stailín sásta Vilnias a thabhairt ar ais do na Liotuánaigh mar chomhartha cairdeasa. Sa bhliain 1940, áfach, shealbhaigh na Cumannaigh an chumhacht sa tír le cabhair na ndíormaí Sóivéadacha, agus fógraíodh an Liotuáin ina poblacht Shóivéadach, is é sin, ina cuid den Aontas Sóivéadach.
I Mí an Mheithimh den bhliain 1941, d'ionsaigh an Ghearmáin Naitsíoch an tAontas Sóivéadach. Nuair a d'éalaigh na saighdiúirí Sóivéadacha roimh na Gearmánaigh, d'fhéach na Liotuánaigh lena stát neamhspleách a chur ar bun arís. Ní raibh foighne ar bith ag Hitler i leith iarrachtaí den chineál sin, áfach. D'fhorghabh na Gearmánaigh an Liotuáin scun scan, agus iad ag cur a gcórais féin i bhfeidhm ar na Liotuánaigh. Is follasach go ndearnadh eirleach iomlán ar Ghiúdaigh na Liotuáine, mar ba dual don Naitsíochas. Cnámh spairne is ea é sa Liotuáin i gcónaí, cén pháirt a bhí ag dreamanna dúchasacha de chomhoibritheoirí is de lucht leanúna frith-Ghiúdachais sna himeachtaí seo.
Adnae mac Uthidir
Immacallam in dá Thuarad
Athair Neidhe ab ea Adhna, a chuaigh chun comhrá le Ferchertne mac Cairbre, mar a insítear sa scéal Imagallamh an Dá Saoi, le socrú cé acu ab oiriúnaí bheith ina phríomhfhile (Ollamh) na nUladh.
Stair na Liotuáine
An Dara Cogadh Domhanda
Ón taobh eile de, is léir go raibh sé de phlean ag na Naitsithe gan aon fhorlámhas polaitiúil ná cultúrtha a fhágáil ag na Liotuánaigh sa tír a thuilleadh. Cosúil le go leor áiteanna eile in Oirthear na hEorpa, bhí na Naitsithe ag iarraidh an Liotuáin a thabhairt chun Gearmánachais trí fheirmeoirí Gearmánacha a thabhairt isteach leis an tír a choilíniú.
Bhí treallchogaíocht ar siúl sa Liotuáin freisin, ach ba mhinic a fuair na dreamanna éagsúla deacair réiteach le chéile. Bhí na treallchogaithe Cumannacha meáite ar an tír a thabhairt ar ais don Aontas Sóivéadach, ach san am céanna, bhí formhór mór de na treallchogaithe eile ag iarraidh an neamhspleáchas a bhaint amach don Liotuáin arís. I gceantar Vilnias, áfach, bhí díormaí Armia Krajowa, arm rúnda na bPolannach, tréan go leor, agus iad den tuairim gur ceantar Polannach a bhí i gceist agus é le cosaint ar na Gearmánaigh, na Sóivéadaigh agus na Liotuánaigh araon.
Sa samhradh den bhliain 1944, bhain na díormaí Sóivéadacha amach teorainn thoir na Liotuáine arís, agus iad ag cromadh ar an tír a "shaoradh ó bhráca" mar a samhlaíodh an scéal dóibh féin. I dtús an chéad bhliain eile, bhí seanchuma na "poblachta" Sóivéadaí ar an tír arís.
An ré Shóivéadach
thumb|240px|Bratach an LTSR, 1940–1990 I ndeireadh an chogaidh, b'iad seirbhísí rúnda Stailín a bhí i gceannas ar an Liotuáin. Deirtear gur díbríodh thart ar chéad míle de Liotuánaigh go dtí an tSibéir agus áiteanna eile i gcroílár na Rúise. Mhair díormaí scaipthe de threallchogaithe amuigh sna coillte agus faoin tuath ag cur cath éadóchasach ar na Sóivéadaigh go deireadh ré Stailín. Rinneadh iarrachtaí chun lucht oibre a mhealladh isteach ón Rúis leis an tír a chur i dtreo an chultúir Rúisigh. Mar sin féin, tháinig an Liotuáin as blianta an fhorlámhais Shóivéadaigh i bhfad níos sláine ná an dá thír Bhaltacha eile, cuir i gcás, nó an Bhealarúis. Bhí Cumannaigh Liotuánacha i gceannas ar an bpáirtí áitiúil, agus d'éirigh leo féachaint chuige nár fágadh aon mhórdhamáiste ar stádas ná ar staid na Liotuáinise.
Saoirse nua
Nuair a tháinig bláth ar pholasaithe nuála Mikhail Gorbachev i ndeireadh na n-ochtóidí, ní raibh aon mhoill ar na Liotuánaigh a leas féin a bhaint as an dóigh ar maolaíodh ar an gcinsireacht agus ar obair na seirbhísí rúnda. An cineál gluaiseacht ar tugadh "Fronta an Phobail" air sna poblachtaí Sóivéadacha eile, is é an t-ainm a baisteadh air sa Liotuáin ná Sąjūdis. Tháinig an eagraíocht seo ar an bhfód sa bhliain 1988, agus ní raibh sí i bhfad ag tiomsú nirt i bhfianaise an tacaíocht a fuair sí i ngach aon chearn de shochaí na Liotuáine, an Páirtí Cumannach san áireamh. Nuair a rug Algirdas Brazauskas greim ar halmadóir an pháirtí, thosaigh na Cumannaigh Liotuánacha ag tabhairt droim láimhe le Moscó. I dtús na bliana 1990, ghnóthaigh Sąjūdis an t-olltoghchán, agus ar an t-aonú lá déag de Mhí na Márta, d'fhógair Sóivéid Uachtarach na Liotuáine, a bhí le hiompú ina parlaimint go gairid agus an t-ainm "Sóivéid" a chaitheamh i dtraipisí, go raibh an Liotuáin ina tír neamhspleách, neamh-Shóivéadach arís. B'iad an tUachtarán Vytautas Landsbergis agus an Príomh-Aire Kazimiera Prunskiene a tháinig i gceannas ar an tír anois, agus iad - Landsbergis ach go háirithe - go tréan in aghaidh aon chineál comhréitigh leis an Aontas Sóivéadach. Ní ghlacfadh Landsbergis ach leis an neamhspleáchas iomlán.
Rinne na Sóivéadaigh cúpla iarracht na Liotuánaigh a chur faoi smacht arís, ach níor éirigh go maith leo. I ndiaidh an fhorógra neamhspleáchais, d'fhéach siad leis na Liotuánaigh a imeaglú lena gcuid tancanna agus gléasra cogaidh eile, ach ó choinnigh na Liotuánaigh cuma shíochánta orthu féin, níor fágadh siocair ná leithscéal ag na fórsaí Sóivéadacha oibríochtaí míleata a thosú.
Ar an deichiú lá de Mhí Eanáir 1991 a tháinig cnámh na huillinne. Shealbhaigh na díormaí Sóivéadacha roinnt tithe agus foirgneamh i Vilnius agus iad ag iarraidh "Coiste Slánaithe Náisiúnta" dá ndéantús féin a chur i gceannas ar an tír. Trí lá ina dhiaidh sin, ghabh na Sóivéadaigh an stáisiún teilifíse le lámh láidir, ionas go bhfuair ceathrar sibhialtach déag bás sa teagmháil. Mar sin féin, ní raibh siad in ann an rialtas dlisteanach a ruaigeadh as an gcumhacht a thuilleadh, nó bhí na Liotuánaigh ag tacú leis na polaiteoirí a vótáil siad isteach de réir nós imeachta an daonlathais. An coup d'état a bhí idir lámhaibh ag na Sóivéadaigh, tháinig meath air i bhfianaise na n-imthosca seo.
I ndiaidh dóibh a saoirse a fháil ar ais, chrom na Liotuánaigh ar a ndaonlathas nua a thógáil agus leigheas a lorg ar na trioblóidí eacnamaíocha atá ag cur isteach ar a saol. Nuair a fuair siad an chéad radharc ceart ar fhíor-ghnúis an chaipitleachais, is iomaí duine acu a ghlac col leis, nó i ndiaidh an chórais Shóivéadaigh, a gheall jab éigin do chách, ba mhór an t-ábhar frustrachais agus díomá dóibh an dífhostaíocht. Mar sin, nuair a bhí an chéad triail bainte ag na Liotuánaigh as Sąjūdis, chaith siad a gcuid vótaí ar mhaithe leis na hiar-Chumannaigh in olltoghcháin na bliana 1992. Chuir torthaí an toghcháin imní ar go leor daoine sa bhaile agus i gcéin: mar shampla, chuaigh díorma d'óglaigh na heagraíochta cosanta áitiúla SKAT amach sna coillte in aice le Kaunas, ar eagla go dtrialfadh na Cumannaigh an tír a chur i dtreo an tSóivéadachais arís. Bhí eagla ar go leor daoine roimh chogadh cathartha, agus na treallchogaithe seo ag siúl na tíre, ach i ndeireadh na dála, fuasclaíodh an ghéarchéim seo go sibhialta.
Stinnett, Texas
Is é Stinnett príomhbhaile Contae Hutchinson, Texas. Bhí 1,936 ina gcónaí i Stinnett sa bhliain 2000.
Séamus Healy
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do Dheisceart Thiobraid Árainn é Séamus Healy. Tá sé ina bhall de Ghrúpa Gníomhaíochta na n-Oibrithe is iad atá Dífhostaithe.
Sheas sé san Olltoghchán 2016 agus toghadh é le 21.3% de na vótaí céad rogha.
Cailvíneachas
250px|thumb|[[Eoin Cailvín]] Is córas Diagachta Protastúnachas na Eoin Cailvín agus a comharbaí, a fhorbraíonn teagasc Liútar na fíréanú creideamh amháin ar an ngrásta Dé agus teagasc réamhchinniúint a lárú é Cailvíneachas.
Gerard Cott
Polaiteoir Éireannach ab ea Gerard Cott (30 Aibreán 1940 – ). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Pussy Riot
mion|clé|275px|Pussy Riot sa [[An Chearnóg Dhearg|Chearnóg Dhearg i Moscó]] Is banna rac-cheoil Rúiseach feimineach é Pussy Riot a chasann punc-rac, mar agóid de ghnáth. Tá siad lonnaithe i Moscó. Cuireadh an banna ar bun sa bhliain 2011, agus go dtí seo tá timpeall is 11 bean a bhí nó atá páirteach ann, ó 20 go 33 bliana d'aois. Tá roinnt "treall-léirithe" curtha i gcrích acu in áiteanna poiblí neamhghnácha agus a bhí gríosaitheach, gan chead agus curtha ar an Idirlíon ina dhiaidh sin i bhfoirm físeán ceoil. Ar na téamaí liriceacha acu tá feimeanachas, cearta LADT, agus a gcur i gcoinne Vladimir Putin, uachtarán géagláidir na Rúise. Cuireann siad a spotsholas ar an gceangal idir Putin agus ceannairí Eaglais Cheartchreidmheach na Rúise.
Ar 21 Feabhra 2012, rinne cúigear den ghrúpa stáitiú ceoil in Ardeaglais Chríost Slánaitheoir i Moscó. Sa deireadh chuir oifigigh slándála de chuid na heaglaise críoch leis an léiriúchán. Mhaígh na mná go raibh siad ag agóid i gcoinne an tacaíocht a thug an Eaglais Cheartchreidmheach do Putin le linn a fheachtas toghcháin. Ar 3 Márta 2012, gabhadh beirt den ghrúpa, Nadezhda Tolokonnikova agus Maria Alyokhina, agus cuireadh amhasóireacht ina leith. Gabhadh duine eile ón ghrúpa, Yekaterina Samutsevich, ar 16 Márta. Séanadh bannaí dóibh, agus coimeádadh faoi ghlas iad gur thosaigh a dtriall go déannach i mí Iúil. Ar 17 Lúnasa 2012, ciontaíodh an triúr i gcoir "na hamhsóireachta agus í spreagtha ag fuath reiligiúin", agus gearradh dhá bhliain príosúnachta an duine orthu. Ar 10 Deireadh Fómhair i ndiaidh achomhairc i gcoinne na breithe, ligeadh Samutsevich saor ar promhadh agus an bhreith ina coinnese curtha ar fionraí. Sheas an chúirt le breith an bheirt bhan eile.
Cáineadh na breitheanna i gcoinne Pussy Riot go forleathan ar fud an domahin, san Iarthar go háirithe. Sheas grúpaí cearta daonna mar Amnesty International an fód ar son na mban; "príosúnaithe coinsiasa" a thug AI orthu. . Thug lucht an cheoil agus na siamsaíochta tacaíocht dóibh. Ní rabhthas chomh báúil leis na mná sa Rúis féin, áfach, agus an tríú cuid de na Rúisigh i bhfabhar bhreith na cúirte. ar 13 Nollaig 2013, i ndiaidh 21 mí dá bpríosúnacht a chur isteach, ligeadh Tolokonnikova agus Alyokhina saor, tar éis do Duma an Stáit maithiúnas a mholadh.
I mí Feabhra na bliana 2014, fógraíodh i ráiteas gan ainm ach ar son ball den ghrúpa nach raibh Alyokhina agus Tolokonnikova ina baill de a thuilleadh.
Naomh Jean-Baptiste de la Salle
Sagart agus leasaitheoir oideachais ba ea Naomh Jean-Baptiste de la Salle (30 Aibreán 1651 – 7 Aibreán 1719). Eisean a bhunaigh Institiúid Bhráithre na Scoileanna Críostaí chun oideachas a thabhairt do pháistí na mbocht.
Cúrsaí Staire (leabhar)
Is leabhar é Cúrsaí Staire a scríobh an staraí, an Dochtúir Vincent Morley.
Cnuasach aistí ar staraithe agus ar scríobh na staire atá sa leabhar seo. Ar na húdair a bhfuil saothar faoi chaibidil ann, tá leithéidí Eric Hobsbawm, Jürgen Habermas, Daniel Corkery, Fernand Braudel agus Pierre Nora. Tá plé déanta ar thábhacht na ríomhaireachta, na teoirice agus na Gaeilge do shaothrú na staireagrafaíochta. Gheofar aistí sa chnuasach ar réimse leathan ábhar staire: náisiúnachas na Catalóine agus na hAlban, cúirteanna éigse an 18ú céad, gluaiseacht na nÉireannach Óg, polaitíocht Chonradh na Gaeilge, an Chéad Chogaidh Dhomhanda, imeacht na Breataine ón Aontas Eorpach, agus tuilleadh nach iad.
Tá 247 leathanach sa leabhar agus tá sé ar phraghas €10. D'fhoilsigh Coiscéim an leabhar sa bhliain 2018. Valery Seery a dhear an clúdach agus Johnswood Press Teo a chuir an leabhar i gcló.
Himiléithe
mion|Mainistir Taktshang sa [[An Bhútáin|Bhútáin sna Himiléithe]] Sliabhraon is ea na Himiléithe, atá suite idir fo-ilchríoch na hIndia agus ardchlár na Tibéide. Tá na sléibhte is airde ar domhan le fáil sna Himiléithe, ina measc Sliabh Everest agus K2. Tá deich sliabh sa sliabhraon i measc na 14 is airde ar domhan.
Tosaíonn cuid de na haibhneacha is mó ar domhan, an Ganges, Indus, Brahmaputra, Yangtze, Mekong, Salween, Abhainn Rua, Xunjiang, Chao Phraya, Irrawaddy, Amu Darya, Syr Darya, Tarim agus Huang He, sna Himiléithe. Tá cónaí ar 3 billiúin duine i dtíortha éagsúla san abhantrach draenála (beagnach leath de mhuintir an domhain): an Afganastáin, an Bhanglaidéis, an Bhútáin, Daon-Phoblacht na Síne, an India, Neipeal, Burma, an Chambóid, Táidsíceastáin, Úisbéiceastáin, an Tuircméanastáin, an Chasacstáin, an Chirgeastáin, an Téalainn, Laos, Vítneam, an Mhalaeisia agus an Phacastáin.
Bhí an-tionchar ag na Himiléithe ar chultúir Dheisceart na hÁise: is áiteanna naofa iad cuid de na sléibhte dar leis an mBúdachas, Hiondúchas, agus Saíceachas.
Reichstag (foirgneamh)
Tá Foirgneamh an Reichstag (Gearmáinis: Reichstagsgebäude) i mBeirlín na Gearmáine. Tógadh é mar áit chruinnithe do dhiat impiriúil, nó parlaimint, na tíre úd. Ba é Reichstag ainm dhiat na Gearmáine san am atá thart agus tugadh "Reichstag" ar an bhfoirgneamh féin chomh maith. Leanadh den ainm sin i ndiaidh don diat Ghearmánach féin a bheith aistrithe go háiteanna eile.
Cuireadh tús le comórtas lena thógáil 1872, go gairid i ndiaidh aontú na Gearmáine sa bhliain roimhe sin. Osclaíodh an foirgneamh sa bhliain 1894 agus tháinig an Diat le chéile ann go 1933, nuair a rinne dóiteán cáiliúil na bliana úd an-damáiste dó, mar a rinneadh arís eile sa Dara Cogadh Domhanda. Ligeadh i léig é i ndiaidh 1945, agus parlaimintí na Geamáine Thiar agus na Gearmáine Thoir ina suí i mBonn agus i mBeirlín Thoir faoi seach. mion|clé|250px|Die Reichstag t. 1900
Cosnaíodh an Reichstag ar an aimsir agus cuireadh caoi áirithe air sna blianta 1961–1964. Mar sin féin, ní dhearna aon iarracht athchóiriú iomlán a dhéanamh go dtí athaontú na Gearmáine ar 3 Deireadh Fómhair 1990. Faoi stiúradh Norman Foster, ailtire, cuireadh caoi cheart air. Agus an athchóiriú críochnaithe sa bhliain 1999, baineadh úsáid as an bhfoirgneamh arís do pharlaimint na Gearmáine, ar a dtugtar an "Bundestag". Inniu, tugann na Gearmánaigh Reichstag ar an bhfoirgneamh agus Bundestag ar an bparlaimint de ghnáth. mion|clé|An Reichstag i ndiaidh bhuamála na gComhghuaillithe sa bhliain 1945
Westfield London
Is siopalann suite i London Borough of Hammersmith and Fulham í Westfield London.
Tampere
Is í Tampere (Fionlainnis: Tampere, Sualainnis: Tammerfors) an tríú cathair is mó san Fhionlainn agus an chathair is mó sna tíortha Lochlannacha nach bhfuil suite cois farraige. Tá breis is dhá chéad míle de dhaoine ina gcónaí i dTampere, agus cúig chéad trí chiliméadar cearnach is fiche d'achar ann. Tá an chathair ag críochantaíocht leis na ceantair (kunta) Kangasala, Lempäälä, Nokia, Pirkkala, Vesilahti, Ylöjärvi, Kuru, Orivesi, agus Ruovesi.
Tá an chathair suite idir dhá loch - Loch Näsijärvi agus Loch Pyhäjärvi. Níl ach ocht méadar déag eatarthu, agus nascann an fánsruth Tammerkoski iad dá chéile i lár na cathrach.
Stair
100px|clé|thumb|Armas Tampere Cosúil le Béal Feirste agus Manchain, b'é an línéadach a rinne cathair mhór de Tampere. B'é an tAlbanach Séamas Mag Fhionnlaigh, nó James Finlayson, a bhunaigh monarcha línéadaigh Finlayson i dTampere sa bhliain 1820. Mar sin, is iad an lucht oibre, an tionsclaíocht, gluaiseacht an lucht oibre agus an Sóisialachas a d'fhág a mblas ar stair na háite ar fad. Tháinig tionsclaíocht eile sna sálaí ag an línéadach, go háirithe na ceártaí innealra. Nuair a bhí an línéadach ag borradh i dTampere mar thionscadal, ba nós Suomen Manchester nó Manchain na Fionlainne a thabhairt ar Tampere. Rinneadh "Manse" de Manchester i gcaint na ndaoine, agus sin é an leasainm atá ar Tampere inniu féin. Chuaigh daonra na háite in airde go sciobtha i ndiaidh theacht na tionsclaíochta, agus na scológa ag tarraingt ar an gcathair ar lorg saothair ó na ceantair thuaithe ina timpeall.
Alison Croggon
File Astrálach, drámadóir, úrscéalaí fantaisíochta agus leabhrógaí is ea Alison Croggon (rugadh 1962).
Tampere
Stair
Sa bhliain 1918, chuir na Sóisialaigh agus na buirgéisigh cogadh cathartha san Fhionlainn, agus b'i dTampere a cuireadh an cath ba mhó sa chogadh sin. Bhí an troid go dona i gKalevankangas, i Messukylä agus i lár na cathrach. Básaíodh cuid mhór de na Gardaí Dearga i ndiaidh na gcathanna, agus cuireadh breis is deich míle acu i mbraighdeanas.
Alison Croggon
Beatha agus saothar
Rugadh Croggon i gCúige an Transvaal san Afraic Theas, agus d’aistrigh an teaghlach go Sasana roimh dóibh cur fúthu san Astráil, in Ballarat ar dtús agus ansin in Melbourne. Bhíodh Croggon ag obair mar iriseoir ag an Sydney Morning Herald.
Bhain an chéad chnuasach dánta aici, This is the Stone, Duais Anne Elder agus Duais Mary Gilmore. Thug breithiúna Dhuais Liteartha The Australian/Vogel moladh dá nóibhille Navigatio in 1995, agus foilsíodh ceithre úrscéal léi sa tsraith fantaisíochta Pellinor.
Tampere
Oideachas
Tá dhá ollscoil ag obair i dTampere, Ollscoil Tampere (Tampereen yliopisto) agus Ollscoil Teicneolaíochta Tampere.
Alison Croggon
Beatha agus saothar
Tá sí ina heagarthóir ar an iris ar líne Masthead agus scríobhann sí léirmheasanna drámaíochta.
Tá leabhróga scríofa aici do cheoldrámaí le Michael Smetanin, Gauguin: A Synthetic Life agus The Burrow, saothair a léirigh Chamber Made den chéad uair ag an 2000 Melbourne Festival agus ag an Perth Festival faoi seach. Scríobh sí leabhróg do cheoldráma le Iain Grandage, The Riders, agus í bunaithe ar úrscéal le Tim Winton, saothar a léiríodh in Melbourne in 2014.
Chuir na cumadóirí Michael Smetanin, Christine McCombe, Margaret Legge-Wilkinson agus Andrée Greenwell ceol le dánta léi. Léirigh an Melbourne Festival, The Red Shed Company (Adelaide) agus an ABC Radio drámaí léi.
Tá sí ina cónaí in Melbourne lena fear céile Daniel Keene, drámadóir, agus triúr clainne.
West Bay
Is ceantar suite i nDoha, Catar é West Bay.
Lámhach Las Vegas
mion|clé|Mandalay Bay Tharla ollsléacht i Las Vegas oíche Dé Domhnaigh ar an 1 Deireadh Fómhair 2017.
Bhí 58 duine maraithe agus breis is 500 duine gortaithe ag fear a scaoil urchair ag coirm cheoil tíre, an fhéile bhliantúil Route 91 Harvest.
Thosaigh an scaoileadh ag 10:08 p.m agus mhair na meaisínghunnaí níos mó ná deich nóiméad. Bhí fear ag scaoileadh leis an slua ón 32ú urlár d’óstán Mandalay Oriental. clé|mion mion|277x277px Shroich na póilíní an urlár ag 10:25 p.m agus stop an scaoileadh. Ag 11:21 p.m, chuir Stephen Paddock, an té a rinne an sléacht, fear 64 bliain d'aois, lámh ina bhás féin. Ba de bhunús na háite é, agus ní raibh éinne bainteach leis an ionsaí ach é.
Cranbrook, Londain
Is baile é Cranbrook atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 12,780 duine ina gcónaí ann.
Somhairle Buí Mac Domhnaill
Bhí Somhairle Buí Mac Domhnaill (c. 1505-1590), ar a dtugtar Sorley Boy MacDonnell as Béarla, ina thaoiseach ar Chlann Domhnaill sna Glinne agus sa Rúta i gContae Aontroma. Mac é le hAlastair Carach Mac Domhnaill a bhí ina thaoiseach ar shliocht Eoin Mhóir de Chlann Domhnaill, agus a bhí i gceannas ar Íle, Cholbhasa, Diúra agus ar Chionn Tíre, agus le Caitríona Nic Eoin. Tá cáil air toisc gur éirigh leis greim a choinneáil ar an gceantar sin beag beann ar mhóriarrachtaí Shasana é a chur dá sheilbh.
An Saighdiúir
Chaith sé a óige idir Íle agus Glinne Aontroma. Cailleadh Alastair Carach i 1538 agus tháinig an mac ba shine, Séamas Íleach, i gcomharbacht air. Fuair Somhairle Buí seilbh ar thailte sna Glinne. Tar éis briseadh a airm i gCath Ghleann Seasc i 1565 maraíodh Séamas Íleach agus thóg Ó Néill ina phríosúnach é agus coinníodh i dTír Eoghain é gur maraíodh Ó Néill i mBun Abhann Doinne i 1567. Ceaptar go raibh Somhairle Buí i gcomhcheilg go rúnda lena dheartháir Alastair Óg Mac Domhnaill agus na Sasanaigh chun Ó Néill a mharú.
An Taoiseach
Nuair a d'fhill Somhairle ar a mhuintir ghabh sé ceannas ar thailte an teaghlaigh in Éirinn. In ainneoin ionsaithe Shasana ar na Glinne d'éirigh le Somhairle greim daingean a choinneáil ar a chuid tailte, agus ceantar an Rúta a bhaint de Mhic Uilín agus seilbh a ghlacadh air. clé|mion| [[Eilís I Shasana|Banríon Shasana, Eilís I ]] I ndeireadh a shaoil, tar éis bhás a mhná, agus nuair a bhí radharc na súl ag teip air, rinne Somhairle síocháin le Sasana. Gheall sé dílseacht do Bhanríon Shasana, Eilís I, agus ghéill Sasana an Rúta agus cuid mhór de na Glinne air.
Iarla Aontroma
Nuair a cailleadh Somhairle i 1590 d'fhág sé a bheirt mhac Séamas agus Raghnali seilbh go láidir ar a gcuid tailte. Bronnadh teideal ríoga ar Raghnal nuair a tháinig Séamas i gcumhacht i Sasana agus rinne sé Iarla Aontroma de.
Foitheach píbdhubh
Is éan é an foitheach píbdhubh. Is baill d'fhine na Podicipedidae iad.
Mertzon, Texas
Is é Mertzon príomhbhaile Contae Irion, Texas. Bhí 781 ina gcónaí i Mertzon sa bhliain 2000.
Billy Fox
Polaiteoir Éireannach ab ea Billy Fox (3 Eanáir 1939 – 12 Márta 1974). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
CLG Pailís na Gréine
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Pailís na Gréine.
Suíomh
Tá an club bunaithe i bparóiste Pailís na Gréine/Teampall Uí Bhríodáin in Oirthear Luimnigh, 22km soir ó dheas ó Cathair Luimnigh thart ar bhóthar an N24. Tagann formhór dá imreoirí ó na bailte Pailiís Na Gréine, An Seanphailís agus An Coinicéar agus sna ceantracha tuaithe máguaird ar nós Rás, An Bhreac-choill agus An Garrán Mór. Tá club eile, An Cnocán, sa leath theas den pharóiste timpeall Carraig an tSáirséalaigh ach is féidir le gach peileadóir agus iománaí as paróiste uile Pailís na Gréine/Teampall Uí Bhríodáin imirt le Pailís na Gréine.
Cluichí
Cé go raibh traidisiún na peile níos láidre sa pharóiste suas go dtí An Dara Chogadh Domhanda, tá an bhéim chéanna ar an dá chód sa chlub faoi láthair.
Stair
Bunaíodh an club go hoifigiúil sa bhliain 1887 i gceantar ina raibh cluichí Gaelacha á imirt ar feadh blianta roimh bhunú Cumann Lúthchleas Gael. Bhí trí fhoireann peile láidir ann le linn blianta na 1890í agus d’aistirgh imreoirí idir Pailís na Gréine, An Cnocán agus Úlla ó bhliain go bliain. San am chéanna, bhí mór-tradisiúin lúthchleasaíochta sa pharóiste chomh maith, go mór mór i gcaitheamh an mheácain, an chasúir agus an teasc, agus é eagraithe mar chuid den chlub. D’éirigh le fear as an bPailís, Pádraig Ó Riain, bonn ór a bhuachaint sa chasúr i gCluichí Oilimpeacha na bliana 1920 agus é ar fhoireann Mheiriceá.
Maraon le mórán ceantracha eile i ndeisceart agus in oirthear an chontae, d’fhás an iomáint go tapaidh sa chuid thuaidh den pharóiste le linn blianta na 1900í agus bhuaigh Pailís na Gréine Craobh Iomána Sóisear Chontae Luimnigh don chéad uair sa bhliain 1915 tar éis dóibh buachaint ar Ghreanach sa chluiche cheannais. Níor raibh aon ádh ag an gclub sna blianta ina dhiaidh sin i gomórtaisí an chontae suas go ti deireadh An Dara Cogadh Domhanda nuair a rugadar Craobh Sóisear na peile leo sna blianta 1948 agus 1956 agus an iomáint arís sa bhliain 1958.
Níor éirigh go maith leis an bpeil i bPailís na Gréine ó bhlianta na 1960í suas go go dtí an bhlian 1994 nuair a bhuadar Craobh Peile Sóisear an Chontae don tríú uair sa bhliain 1994. I ndiaidh bhuachaint ar Bhaile Stiabhana chun Craobh Peile Idirmheánach an Chontae a ghabháil sa bhliain 2005, shroicheadar cluiche ceannais Craobh Peile na gClub Idirmheánach na Mumhan ach chailleadar i goinne Raonaithe Caribre as Corcaigh.
Wiltshire
Is contae i Sasana é Wiltshire atá suite in iarthar na tíre. Tá liagchiorcail Stonehenge agus Avebury suite in Wiltshire. Is é Trowbridge príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2017, measadh 716,400 duine a bheith ina gcónaí sa chontae. mion|An droichead trasna na hAvon in [[Bradford on Avon ]]
CLG Pailís na Gréine
Páirc Imeartha
Tá páirc imeartha Paili na Gréine suite i mbaile Pailís na Gréine ar bhóthar Cathair Fuinse.
Imreoirí Cáiliúla
I measc imreoirí cáiliúla Pailís na Gréine, tá Risteárd de Stóc (Dick Stokes), iománaí ar fhoireann iomána Luimnigh le linn blianta na 1940í, agus Lorcán Ó Duibhír (Lorcan O’Dwyer) atá ar fhoireann peile an chontae faoi láthair.
Fairlop
Is baile é Fairlop atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 12,630 duine ina gcónaí ann.
La Repubblica
Is nuachtán laethúil Iodálach é la Repubblica. Bunaíodh an nuachtán sa bhliain 1976. Tá dearcadh eagarthóireachta 'clé' ag an nuachtán agus é an-cháinteach ar Silvio Berlusconi, mar shampla, agus é in oifig.
Contae Maverick, Texas
Is contae i Texas é Maverick. Is é Eagle Pass príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 54,258 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Tianjin Open
Comórtas leadóige a bhíonn ar siúl gach bliain i Tianjin, An tSín is ea Tianjin Open. Is páirt den WTA Tour é an Tianjin Open.
Stair
Imríodh an chéad chomórtas sa bhliain 2014.
Ceoltóirí Chualann
Banna ceoil traidisiúnta Éireannach ab ea Ceoltóirí Chualann, faoi stiúir Seán Ó Riada, lena n-áirítear go leor de bhunaitheoirí The Chieftains. Tá sé luaite gurb é obair Uí Riada le Ceoltóirí Chualann a bhí freagrach as úsáid na mbodhrán mar cnaguirlisí sa cheol Ceilteach a athbheochan.
Sa bhliain 1960 bhí Ó Riada ag lorg ceoltóirí le haghaidh an dráma "The Song of the Anvil" le Bryan MacMahon. Glaodh ar Paddy Moloney(a bhí 20 bl. d'aois san am), le bheith rannpháirteach sa tionscadal, in éineacht lena gcairde Seán Potts ar an bhfeadóg stáin, Sonny Brogan ar an mbosca ceoil agus John Kelly ar an bhfeadóg mhór. Rinne siad cleachtadh seachtainiúil i dteach Uí Riada i bhFaiche na Rás, ar imeall Bhaile Átha Cliath.
I ndiaidh an ratha a bhí acu, smaoinigh Ó Riada ar Cheoltóirí Chualann a bhunú, banna ceoil a bhéas ag tabhairt faoi amhráin thraidisiúnta na hÉireann le foinn tionlacan, máille le rince traidisiúnta agus foinn mhalla, socraithe le hionstraimí: cruitchlár, bodhrán, pianó, fidil, boscaí ceoil, feadóg mhór, píopaí agus feadóga. Samhlaíodh roimhe seo ar cheoil tíre nó ceol rince a shocrú, bhí ra laghad ceann amháin nó dhá thaifead 78rpm déanta roimhe sin, ach ba foinn tíre iad déanta ar bhealach clasaiceach, an-cheolfhoireannthe. Aidhm eile a bhí ag Ó Riada obair an chláirseora dhall agus chumadóra Toirdhealbhach Uí Chearbhalláin a athbheochan.
Seoladh an banna le linn Fhéile Amharclannaíochta Bhaile Átha Cliath i mí Mheán Fómhair 1960, san Óstán Shelbourne, ag ócáid ​​ar a dtugtar 'Reacaireacht an Riadaigh'. San áireamh sa chlár bhí amhránaithe traidisiúnta, an scríbhneoir Seán Ó Ríordáin agus an file Seán Ó Tuama. I mí na Márta sa bhliain ina dhiaidh sin, thaifead Ó Riada an chéad cheann de sraith de chláir raidió a choinnigh an t-ainm 'Reacaireacht an Riadaigh', agus san áireamh bhí Ceoltóirí Chualann. Go luath tar éis an bhanna a bheith ar an fhód, chuaigh Peadar Mercier agus Seán Keane isteach leo.
Lean Ceoltóirí Chualann ag seinm go dtí 1969. Le linn na bliana sin thaifead siad dhá albam, 'Ó Riada' agus 'Ó Riada Sa Gaiety'. Scaoileadh an dara ceann den dá albam amach tar éis 1971, nuair a fuair Seán Ó Riada bás.
Cnóshnag
Is géineas d'éin bheaga phasaireacha ar a dtugtar na cnóshnaganna é Sitta. Tá cloigne móra, eireabaill ghearra, agus goba agus cosa cumhachtacha acu, agus fógraíonn siad a ndúiche le hamhráin ghlóracha shimplí. Dath liath nó cineál gorm ar fhormhór na speiceas, chomh maith le stríoc dhubh thar na súile.
Martin Luther King
Muintir agus cúlra
Rugadh King in Atlanta, Georgia don Oirmhinneach Martin Luther King Sinsearach agus Alberta Williams King. Bhain sé céim amach i Socheolaíocht (Baitsiléir Ealaíon) ag Coláiste Moorehouse sa bhliain 1948. Bhí an tUachtarán Benjamin Mays, ceannaire de chuid ghluaiseacht na gcearta sibhialta, ina dhuine de mhúinteoirí King i Moorehouse. Bhain sé céim eile amach i gCliarscoil Diagachta Crozer (Baitsiléir sa Diagacht) sa bhliain 1951.
Sa bhliain 1955 fuair sé céim dochtúireachta (Ph.D.) sa Diagacht Chórasach ó Ollscoil Bhostúin. Nuair a bhí sé ar an Ollscoil léigh sé faoi Mahatma Gandhi agus bhí sé an-tógtha lena chuid smaointe faoi feachtasaíocht shíochán ta.
Phós King Coretta Scott ar 18 Meitheamh, 1953. Rinne athair King searmanas na bainise i dteach thuismitheoirí Scott i Marion, Alabama.
Bhí ceathrar clainne ag King agus Scott: clé|mion|Montgomery 1958: gabhadh MLK as bheith ag síománaíocht, creid nó ná creid                        |220x220px Dála a n-athar, bhí gach duine acu mar cheannairí de chuid ghluaiseacht na gcearta sibhialta. Tá tuairimí difriúla acu, áfach, ar cheisteanna éagsúla.
Cailleadh bean King, Coretta Scott, ar 30 Eanáir, 2006.thumb|left|Seoladh a leabhair "Why We Can't Wait", 1964|297x297px
Polaitíocht
clé|mion|"[[:en:I_Have_a_Dream|I Have a Dream" 28 Lúnasa 1963.]]
mion|clé
Feallmharú
Feallmharaíodh King ar an 4 Aibreán, 1968 i Memphis, Tennessee. Bhris círéibeacha amach tar éis feallmharú Martin Luther King.
D'admhaigh James Earl Ray go raibh sé ciontach. Bhí tuairimí ciníocha ag Ray, (ba mhionchoirpeach é). Ar an 10 Márta 1969, gearradh téarma príosúin 99 bliain ar Ray as King a fheallmharú.
Onóracha
clé|mion
Fóide Cnapánacha Carracha Uachtar an Bhaile
Gearrscéal Gaeilge leis an scríbhneoir Éireannach Máirtín Ó Cadhain é Fóide Cnapánacha Carracha Uachtar an Bhaile a foilsíodh sa chnuasach gearrscéalta Idir Shúgradh agus Dáiríre.
Aistriúcháin
Aistríodh an scéal seo go Béarla sa leabhar The Road to Brightcity le hEoghan Ó Tuairisc faoin teideal The Gnarled And Stony Clods Of Townland’s Tip. D'fhoilsigh Poolbeg Press, Baile Átha Cliath, sa bhliain 1981 é.
Abu Thaylah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Abu Thaylah.
Wormwood Scrubs
deas|250px|thumb|Wormwood Scrubs Is spás oscailte suite i London Borough of Hammersmith and Fulham é Wormwood Scrubs.
Contae McCulloch, Texas
Is contae i Texas é McCulloch. Is é Brady príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 8,283 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Peann
250px|thumb|Peann Is uirlis den scríbhneoireacht nó líníocht le dúch é  peann.
Fullwell Cross
Is baile é Fullwell Cross atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir.
Battersea Dogs & Cats Home
Is teach i gcomhair madaidh agus cait suite i London Borough of Wandsworth é Battersea Dogs & Cats Home.
Al `Arish
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al `Arish.
Cúrsaí spóirt in Éirinn
Na Cluichí Gaelacha
220px|right|thumb|Páirc an Chrócaigh: Cluiche Ceannais Iomána na hÉireann sa bhliain 2005. Tá tábhacht ar leith in Éirinn leis na cluichí Galaacha, agus is iad Cumann Lúthchleas Gael agus Cumann Peile na mBan a d'fhorbair, agus a reachtálann fós, traenáil agus comórtais i gcluichí na nGael. Ina measc siúd tá an pheil Ghaelach, iomáint agus camógaíocht agus liathróid láimhe. Ní íoctar na traenáilithe nó na himreoirí go hiondúil ach mar sin féin eiríonn le lúthchleasaithe agus imreoirí spóirt na tíre ardchaighdeán a bhaint amach sna cluichí dúchasacha. Bíonn Comórtas Peile na Gaeltachta ar siúl sa Ghaeltacht gach bliain. Imrítear 'corr' go hiondúil i measc na n-óg in Éirinn, ach ní mórán eagair a chuirtear air. Is spórt ársa é an An Bol Bóthair chomh maith a imrítear in áiteanna áirithe in Éirinn.
Sacar
Tá an sacar ar na spóirt is coitianta in Éirinn. Tá sacar na mban tagtha ar aghaidh go mór le roinnt blianta anuas. Tá an spórt ag dul ó neart go neart an t-am ar fad.
Spóirt eile
right|220px|thumb|[[Foireann rugbaí náisiúnta na hÉireann ag imirt i gcoinne na Seoirsia (2007)]] Tá go leor cluichí foirne ann, agus imrítear an chuid is mó acu áit éigin in Éirinn. Ar na cluichí is tábhachtaí tá sacar, rugbaí, cispheil, leadóg, hacaí, hacaí oighir, cricéad, cluiche corr, daorchluiche, peil Astrálach, peil Mheiriceánach agus peil Cheanada atá gaolta leis, lacrosse agus liathróid láimhe.
Seaga
Is éan é an seaga. Is baill d'fhine na Phalacrocoracidae iad.
Óiréal
Is éan é an t-óiréal. Is baill d'fhine na Oriolidae iad.
Seán Sherwin
Polaiteoir Éireannach ab ea Seán Sherwin (1946 – ). Bhí sé ina bhall de Fianna Fáil agus Aontacht Éireann.
Liosta pearsana miotaseolaíoch na Gréige
thumb|An tSean-Ghréig Is é seo liosta na pearsana miotaseolaíoch na Gréige:
Al-ʽAdhbah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al-ʽAdhbah.
Contae McLennan, Texas
Is contae i Texas é McLennan. Is é Waco príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 247,934 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Hainault
Is baile é Hainault atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 12,953 duine ina gcónaí ann.
Little Heath, Londain
Is baile é Little Heath atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir.
Al Bida` ash Sharqiyah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Bida` ash Sharqiyah.
St Thomas a Becket, Wandsworth
Is eaglais Chaitliceach suite i London Borough of Wandsworth í St Thomas a Becket.
Tógadh í sa bhliain 1895 sa stíl Ingearach, is é sin, Gotach Sasanach. Edward Goldie a dhear í.
Thomas O'Hara
Polaiteoir Éireannach ab ea Thomas O'Hara (20 Iúil 1911 – 5 Aibreán 1984). Bhí sé ina bhall de Chlann na Talmhan agus Fine Gael.
Sean Connery
Ba aisteoir Albanach de phór na hÉireann é Sean Connery a rugadh ar an 25 Lúnasa 1930, a cailleadh ar an 31 Deireadh Fómhair 2020.
Luathshaol
Rugadh Thomas Sean Connery, darb ainm Thomas i ndiaidh a sheanathar, i Fountainbridge, Dún Éideann, Albain, an 25 Lúnasa 1930. Bean ghlantacháin ab ea a mháthair, Euphemia "Effie" McBain McLean. Rugadh iníon Neil McLean agus Helen Forbes Ross di, agus ainmníodh í i ndiaidh mháthair a hathar, Euphemia McBain, bean chéile John McLean agus iníon le William McBain as Siaras i bhFìobha. Oibrí monarchan agus tiománaí leoraí ab ea athair Connery, Joseph Connery.
Neidhe
Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, filid iontach ab ea Neidhe (Sean-Ghaeilge Nédé) mac Adhna. Instear a scéal in dhá sraith na scéalaíochta.
Seanscéal
Bhí aighneas idir Neidhe agus an draoi Ferchertne mac Cairbre agus iad beirt ag éileamh ollamhacht chúige Uladh, i mbun comhrá eolaíoch. Is bunúsach é an téacs seo i dtuiscint na gCeilteach ársa.
Ina dhiaidh seo, ámh, d'éirigh sé ina dhraoi corbach truaillith, amhail is Aithirne Ailgheasach. Rinne sé adhaltranas bean chéile a uncal, Caier rí na gConnacht, agus chur ag coróin é. Ansin, d'éiligh sé claíomh draíochta uaidh nárbh fhéidir leis an iar-rí a fháil dó. D'aithris Neidhe dá bharr glámh dícheann i gcoinne Chaier a chuir trí míghnaoi (náire, bricíní agus gránnacht) ar a aghaidh agus a bhí cúis a bhás sóisialta.
Maraíodh Neidhe nuair a phléasc carraig ag Dún Cermnai, áit a raibh a uncail i bhfolach ann. Bhí trí choir an draoi déanta aige: adhaltranas le banríon, forghabháil rí agus aoir mhaslach (le glámh dícheann).
Waco, Texas
Is é Waco príomhbhaile Contae McLennan, Texas. Bhí 124,805 ina gcónaí i Waco sa bhliain 2010.
Loch Mhic Ruairí
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Loch Mhic Ruairí.
Cloigtheach
right|250px|thumb|Cloigtheach i g[[Cluain Mhic Nóis, Éire.]] Mar is léir ón ainm féin, ba thúr do chlog a bhí sa chloigtheach go bunúsach. Meastar go minic gur ionaid chosanta a bhí iontu in aghaidh ionsaithe na Lochlannach, ach is léir gur beag an mhaith a bheadh ina leithéid mar chosaint. Tógadh iad de ghnáth in aice le séipéal nó mainistir, agus bhíodh an doras ar aonlíne de ghnáth le doras thar an phríomhshéipéil. Is féidir a fháil amach ar an dóigh seo cá bhfuil iarsmaí séipéil nuair nach bhfuil siad le feiceáil ar an láthair níos mó.
Cambridgeshire
thumb|deas|250px|[[Ard-Eaglais Peterborough]] Is contae i Sasana é Cambridgeshire atá suite in oirthear na tíre. Is é Cambridge príomhbhaile an chontae.
Cloigtheach
In Éirinn agus in Albain atá cloigthithe le fáil, agus tógadh a bhformhór idir an 9ú agus an 12ú haois. Measadh gur tógadh iad mar thúir faire agus cosanta, go mbíodh faireoir ann chun amhrac amach do longa na Lochlannach agus rabhadh a thabhairt don phobal, agus go dteitheadh na daoine suas sa túr ansin. Ach ní léir go mbeadh aon úsáid phraiticiúil iontu mar go mbeadh sé ródheacair dréimire a tharraingt aníos tríd an doras a bhíonn tamall suas ón talamh de ghnáth, agus bheadh sé furast na daoine a mharú istigh iontu le deatach mar go raibh leagan amach ar nós simléir orthu. Meastar go raibh struchtúir adhmaid tógtha in aice leis na cloigthithe, agus fuarthas iarsmaí chuaillí le linn tochailtí a dhearbhódh é sin. Úsáideadh iad chun earraí luachmhara a stóráil agus chun daoine a ghlaoch chun aifrinn trí chloig a bhualadh.