cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tubaiste Shearnóbail
Leagáid
Fiú sa lá atá inniu ann, níl an obair críochnaithe ag Searnóbail. Tagann oibrithe faoina gcultacha bána isteach anois is arís chun sciath choincréiteach úrnua a thógáil in áit na chinn a tógadh cheana. Caithfear an sciath a athnuachan i gcónaí chun an chontúirt a choinneáil faoi smacht.
Tá go leor ceachtanna le foghlaim ón tragóid Searnóbail. Iontas na n-iontas, níl an damáiste fadtéarmach do shláinte na n-ainmhithe sa cheantar ró-dhona, is cosúil. Tá an zón eisiaimh beo le fiadhúlra anois (in 2023). Tá iontas ar eolaithe nach bhfuil an t-éilliú radaighníomhach ró-ard.
I gcomparáid leis an Tubaiste núicléach Fukushima sa bhliain 2011, bhí líon na mbásanna díreacha níos airde in Searnóbail, ach bhí an truailliú radaighníomhach níos measa sa tSeapáin.
In Éirinn
San astitim ar Éirinn, bhí iseatóip radaighníomhacha éagsúla, ina measc caesiam-137 a bhfuil leathré 30 bliain aige. Ionsúitear an dúil seo isteach sa bhféar ón ithir agus cruinníonn sí faoi dheireadh i mbainne na bó.
mion|clé|Chernobyl Children's Project UKBhí leibhéal radaighníomhaíochta suas go dtí 340 beicireil (Bq) de réir an líotair i mbainne sa tír seo ag an am, ach laghdaigh an leibhéal go tapa ina dhiaidh sin.
Bhí na leibhéil arda sin níos lú ná an leibhéal tairseachúil de 370 Bq sa lítear atá leagtha amach ag an gComhphobal Eorpach chun teorainneacha a chur ar úsáid bainne. Mar a tharlaíonn, bhí tromlach na radaighníomhaíochta seo sa bhainne bearrtha. Ba lú i bhfad a tiúchan sa tsaill nó táirgí na saille, im nó uachtar.
Sláinte
mion|clé|[[John Crown]]
Tá sé faighte amach ag saineolaithe nach raibh fianaise eolaíoch ann go ndearna tionóisc Chernobyl an méid dochair do shláinte phoiblí is a deirtear. Mar shampla dhearbhaigh an iar-Sheanadóir agus dochtúir John Crown go bhfuil míthuiscint ann gur tháinig méadú mór ar líon na bpáistí a rugadh le máchail sna blianta a lean an tionóisc, ach nach raibh na fíricí ann chun é sin a chruthú.
Áed Bennán mac Crimthainn
Rí na hIarmhumhan, agus b'fhéidir Rí na Mumhan, den Eoghanacht Locha Léin ba ea Aodh Beannáin Mac Criomhthainn (Sean-Ghaeilge Áed Bennán mac Crimthainn) (bás 618). Ba gharmhac Dauí Iarlaithe mhic Mhaithne é, é siúd féin ina rí na Mumhan.
Níl na hannála ar aon intinn, agus Aodh is Finghin mac Aodha Dhuibh (bás 618) den ghéag Caisil á phlé acu. I nAnnála Tiarnaigh, insítear gur Rí na Mumhan é Aodh, i gcoróin roimh Fhinghin. I nAnnála Uladh agus Annála Inis Faithlinn, ní thugtar teideal dó ina thásc. I nAnnála na gCeithre Máistrí, níl sé ach rí na hIarmhumhan, ach insítear a leanas faoi:
De réir an seanscéil Mór Muman & Aided Cuanach mac Ailchine, bhí a iníon Mór (bás 636) pósta le Finghin agus níos deireanaí lena chomharba Cathal mac Aodha (bás 627). Sa chéad ghlúin eile, ba chúis achrainn idir na hEoghanachta Locha Léin agus Gleanndamhnach í iníon eile leis, Ruithchern. Is dócha go gcuireann an cogadh seo in iúl cumhacht na ngéag seo, i gcomparáid le dreamanna eile amhail is an Chorca Laidhe, Corca Dhuibhne agus Ciarraí as Iarmhumhain; agus an Corca Mrua agus Corca Bhaiscinn as Tuadhmhumhain.
An Chúil Gharbh
Is baile fearainn suite i gContae Chiarraí í an Chúil Gharbh.
Áed Bennán mac Crimthainn
Ba iad Maol Dúin mac Aodha Bheannáin (bás 661) agus Cummíne a mhic a bhfuil aithne againn orthu.
Lucht leictreach
Airí fisiceach damhna is ea an lucht leictreach a chuireann ar rud a bhfuil an lucht seo aige fórsa a bhrath má tá sé i ngar do dhamhna luchtaithe eile. Tá dá shórt luchta leictrigh ann---lucht deimhneach agus lucht diúltach. Bíonn fórsa éartha idir dhá chorp le luchtanna deimhneacha nó idir dhá chorp le luchtanna diúltacha, ach bíonn fórsa aomtha nó tarraingthe idir dhá chorp le luchtanna urchomhaireacha. Is é an cúlóm an t-aonad SI de lucht leictreach. Is é an leictreamaighnéadas an teoiric a chuireann síos ar na fórsaí idir coirp luchtaithe.
Nina Harris
Is carachtar ficseanúil i Nina Harris sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Troy Titus Adams an pháirt mar Nina. Bhí Nina ar an gclár den chéad uair ar an 14 Eanáir 1999 agus den uair dheireanach ar an 5 Meitheamh 2000.
Buamáil ambasáid na Stát Aontaithe sa bhliain 1983
Bhí an 18 Aibreán 1983, Stáit Aontaithe buamáil ambasáid buamáil féinmharaithei mBéiriút, an Liobáin, a mharaigh 63 daoine, 17 Meiriceánaigh san áireamh. Bhí na íospartaigh ambasáid agus CIA baill foirne an chuid is mó, ach roinnt S.A.M. saighdiúirí agus S.A.M Muirshaighdiúir Garda Slándála amháin freisin san áireamh.
Julie Haye
Is carachtar ficseanúil i Julie Haye sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Karen Henthorn an pháirt mar Julie. Bhí Julie ar an gclár den chéad uair ar an 15 Meán Fómhair 1997 agus den uair dheireanach ar an 30 Aibreán 1998.
Colscaradh
mion|Colscaradh [[Napoléon Bonaparte|Napoleon Bonaparte agus Josephine, Palais des Tuileries, 30 Samhain 1809 le Bosselman]] An próiseas chun pósadh nó aontas pósta a fhoirceannadh é colscaradh, ar a dtugtar freisin díscaoileadh an phósta. De ghnáth bíonn i gceist leis an colscaradh dualgais agus freagrachtaí dlíthiúla an phósta a chealú nó a atheagrú, agus ar an gcaoi sin bannaí an phósta idir lánúin phósta a dhíscaoileadh faoi riail dlí na tíre nó an stáit áirithe. Tá difríochtaí móra idir dlíthe colscartha ar fud an domhain,,  ach i bhformhór na dtíortha éilíonn an colscaradh ceadú cúirte nó údaráis eile i bpróiseas dlí, a bhféadfadh saincheisteanna a bheith i gceist maidir le dáileadh maoine,   cúram leanaí,  ailiúnas (taca  chéile),cuairt / rochtain ar leanaí, am tuismitheoireachta, taca leanaí, agus roinnt an fhéich. I bhformhór na dtíortha, éilítear an monagamas de réir dlí, mar sin ligeann an colscaradh do gach iarpháirtnéir duine eile a phósadh. mion|Tháinig [[Marilyn Monroe agus a dlíodóir Jerry Giesler  os comhair na cúirte nuair a bhfuair sí colscaradh le Joe DiMaggio, 1954]] Nuair a chliseann orthu siúd atá i gcaidreamh faoin dlí coiteann, tugtar scaradh air, seachas colscaradh.
Tá an colscaradh difriúil ón neamhniú, a dhearbhaíonn an pósadh a bheith ar neamhní go hiomlán, nó idirscaradh dlíthiúil nó scaradh de jure (próiseas dlí trína bhféadfaidh lánúin phósta scaradh de facto a fhoirmiú go foirmiúil agus iad fós pósta go dlíthiúil) nó le scaradh de facto (próiseas ina bhfuil stopann na céilí go neamhfhoirmiúil le chéile). Athraíonn fáthanna na gcolscarthaí, ó neamh-chomhoiriúnacht ghnéasach nó easpa neamhspleáchais do chéile amháin nó don bheirt chéile go dtí clonscairt phearsantachta.
Is iad na hOileáin Fhilipíneacha, Cathair na Vatacáine agus Spleáchas Corónach na Breataine Sark na tíortha amháin nach gceadaíonn colscaradh. Sna hOileáin Fhilipíneacha, níl an colscaradh do Fhilipínigh neamh-Mhoslamacha dlíthiúil mura neachtrannach an fear céile nó an bhean chéile agus má shásaíonn sé/sí coinníollacha áirithe. mion|iar-lánúin taobh amuigh den chúirt, 12 Feabhra 1968 san [[An Ísiltír|Ísiltír]] Is stát eaglasta í Cathair na Vatacáine, nach bhfuil aon nós imeachta ann maidir leis an cholscaradh. Is iad na tíortha a bhfuil an colscaradh dleathach acu le déanaí ná an Iodáil (1970), an Phortaingéil (1975, cé go raibh sé indéanta ó 1910 go 1940 don phósadh sibhialta agus reiligiúnach), an Bhrasaíl (1977), an Spáinn (1981), an Airgintín (1987),  Paragua (1991), an Cholóim (1991; ó 1976 ach amháin do dhaoine nach Caitlicigh iad),  Andóra (1995), Éire (1996), an tSile (2004)  agus Málta (2011).
Sonraí
Tá Éire i measc na gcúig thír is lú ráta colscartha san Eoraip, de réir figiúirí atá cruinnithe ag Amazing Maps, bunachar léarscáileanna ar Twitter. Meastar go mbaineann an ráta íseal le cúinsí airgid den chuid is mó i gcás na hÉireann. Ghlac an oiread céanna daoine agus a fuair colscaradh le hidirscaradh breithiúnach (legal separation), mar shampla, rogha atá níos saoire agus níos gaiste.
Is í an Mhacadóin an tír leis an ráta colscartha is lú ar fad; tá 8% den daonra ansin colscartha.
Ar an taobh eile den scéal ar fad, tá an Bheilg ar an tír is mó colscaradh, le 71% den daonra colscartha.Is spéisiúil go bhfuil sé réasúnta furasta agus saor colscaradh a fháil sa Bheilg, an tír is mó colscaradh, i gcomparáid le tíortha eile san Eoraip, agus go bhfuil fáil ag mná ar oideachas agus ar phoist mhaithe.
Maidir le tíortha eile, tá 68% de dhaonra na Portaingéile colscartha, 67% san Ungáir, 66% i bPoblacht na Seice agus 61% sa Spáinn.
Peter Ustinov
B'aisteoir Sasanach é Peter Ustinov (a rugadh ar an 16 Aibreán 1921 agus a fuair bás ar an 28 Márta 2004).
An Rinn Aird
Is baile fearainn suite i gContae Chiarraí é an Rinn Aird.
Ravenscliffe, Yorkshire Thiar
Is barda suite i mBradford é Ravenscliffe.
Caracas
Is é Caracas príomhchathair Veiniséala. Sa bhliain 2011 bhí 3,272,863 duine ina gcónaí sa chathair féin.
mion|lár|500px|Caracas
Lynne Hobbs
Is carachtar ficseanúil i Lynne Hobbs sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Elaine Lordan an pháirt mar Lynne. Bhí Lynne ar an gclár den chéad uair ar an 18 Meán Fómhair 2000 agus den uair dheireanach ar an 2 Iúil 2004.
Sraith Shinsir Iomána na Mumhan 2016
Ba í Sraith Shinsir Iomána na Mumhan 2016 an chéad eagrán den Sraith Shinsir Iomána na Mumhan ó bunaíodh an comórtas in 2016. Thosaigh an chraobh ar an 3 Eanáir 2016 agus chríochnaigh sí ar an 23 Eanáir 2016.
Clann Mhuiris, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Chiarraí é Clann Mhuiris.
Joseph R. Fisher
Abhcóide, eagarthóir nuachtáin, agus údar as Cúige Uladh ab ea Joseph Robert Fisher (1855 - 26 Deireadh Fómhair 1939). D'athraigh Fisher a shlí bheatha idir obair mar iriseoir i nuachtáin laethúla Londan, cleachtas dlí mar abhcóide, eagarthóireacht a dhéanamh ar an nuachtán laethúil aontachtach liobrálacha Bhéal Feirste, agus leabhair a údarú ar ábhair mar pholaitíocht na hÉireann agus na hEorpa agus dhlí an phreasa. Ba é an ról ba shuntasaí a bhí ag Fisher ná a cheapachán mar choimisinéir Aontachtaithe ar Choimisiún Teorann na hÉireann, an comhlacht a bunaíodh faoi Chonradh Angla-Éireannach 1921 chun cinneadh a dhéanamh ar leagan amach na teorann idir Saorstát na hÉireann agus Tuaisceart Éireann.
Saol luath agus gairme
Rugadh Fisher i Raffrey, Contae an Dúin, Éire i 1855, mac níos óige leis an gcléir Ringland Fisher, ministir na heaglaise Preispitéireach i Raffrey. Cuireadh oideachas air in Institiúid Acadúil Ríoga Bhéal Feirste, Béal Feirste, agus in Ollscoil na Banríona, Gaillimh, agus bhain sé BA amach in 1876. Bhí Fisher ina eagarthóir eachtrach ar an London Daily Chronicle go dtí 1881 agus ina eagarthóir cúnta ar an London Evening Standard ina dhiaidh sin. Glaodh chun an Bharra air ag aois déanach i 1888, agus chleacht sé go dtí 1900, nuair a d’fhill sé ar Bhéal Feirste. Go luath i 1900, rinneadh Fisher ina eagarthóir ar an Northern Whig, páipéar laethúil aontachtach liobrálacha, agus d’fhan sé sa phost sin go dtí an Chéad Chogadh Domhanda.
Coimisiún Teorann na hÉireann
mion|400x400px| Joseph R. Fisher (an dara duine ó chlé) ag an gcéad cruinniú de chuid Choimisiún Teorann na hÉireann in Éirinn, 11 Nollaig 1924. Ba é cuspóir Acht Rialtas na hÉireann 1920 réiteach buan a sholáthar ar éilimh cheannairí náisiúnaithe na hÉireann ar uathriail pholaitiúil, ar a dtugtar “Home Rule”, trí fhéinrialtas réigiúnach teoranta a thabhairt d’Éirinn laistigh de Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann. Rinne an tAcht foráil do pharlaimintí féinrialaithe ar leithligh do Thuaisceart Éireann agus do Dheisceart na hÉireann, agus an dá cheann acu fágtha sa Ríocht Aontaithe agus an dá pharlaimint a bheith fo-ordaithe do pharlaimint Westminster. Bunaíodh an pharlaimint agus na hinstitiúidí rialtais do Thuaisceart Éireann go luath, ach thug tromlach mór na Teachta Parlaiminte a d’fhill sa toghchán sna 26 chontae a ndílseacht do Dáil Éireann, nár aithníodh ag rialtas na Breataine, agus dá bhrí sin rinne siad díospóid “Deisceart Éireann” mar aonán polaitiúil agus as a leanadh dlús Chogadh Saoirse na hÉireann.
Bhunaigh an Conradh Angla-Éireannach a chuir deireadh leis an gcogadh i mí Eanáir 1922 agus na dlíthe a chuir an conradh i bhfeidhm Saorstát Éireann in ionad “Deisceart na hÉireann” agus a thug deis do Thuaisceart Éireann rogha an diúltaithe a bhaint as an Saorstát nua. Rinne Tithe Pharlaimint Thuaisceart Éireann amhlaidh go cuí an 7 Nollaig 1922, an lá tar éis Bhunú Saorstát na hÉireann, agus mar sin deighilt na hÉireann.
Dúradh sa Chonradh Angla-Éireannach, dá roghnódh Tuaisceart Éireann gan dul isteach sa Saorstát, gurb í an teorainn eatramhach idir an dá stát an teorainn a raibh ann cheana idir Tuaisceart Éireann agus Deisceart na hÉireann teorainneacha an chontae idir na sé chontae san Oirthuaisceart agus an chuid eile den oileán. In Airteagal 12 den Chonradh bhí foráil lena mbunaítear coimisiún teorann a chinnfeadh an teorainn bhuan. Shonraigh an Conradh freisin go mbeadh trí bhall ag an gcoimisiún. Bhí rialtais na Ríochta Aontaithe, Saorstát na hÉireann agus Thuaisceart Éireann chun ball amháin a ainmniú don choimisiún.
Ghlac na ceannairí sa Saorstát, ag tacú agus ag cur i gcoinne an chonartha, leis go mbronnfadh an Coimisiún réimsí náisiúnaithe den chuid is mó, mar Chontae Fhear Manach, Contae Thír Eoghain, Londonderry Theas, Ard Mhacha Theas agus South Down, agus Cathair Dhoire, don Saorstát agus nach mbeadh iarsma Thuaisceart Éireann inmharthana go heacnamaíoch agus go roghnódh sé aontas leis an gcuid eile den oileán sa deireadh. Dhiúltaigh rialtas Aontachtaithe Uladh i dTuaisceart Éireann, áfach, an coimisinéir a theastaíonn uaidh a cheapadh, ar mian leis "ní orlach amháin" de chríoch na sé chontae parlaiminte a ghabh siar a ghéilleadh.
16 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016
Is é An Mháirt an 16 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016 an ceathrú lá déag comórtais.
Joseph R. Fisher
Comhaontú maidir le Teorainn na hÉireann
De réir an Oxford Dictionary of National Biography, bhí Fisher freagrach as an sceitheadh nuacht. Dúirt Fisher le Florence Reid, bean chéile DD Reid, MP, ceannaire Aontachtaithe Uladh i bparlaimint Westminster, nach ndéanfadh an tuarascáil aon athruithe móra. Scríobh Fisher chuig Edward Carson, iarcheannaire Chomhghuaillíocht Aontachtaithe na hÉireann, á dhearbhú dó go mairfeadh ‘obair láimhe’ Carson i gcruthú stát Thuaisceart Éireann. Bhí amhras ar airí rialtas na hÉireann gurb é Fisher an foinse, agus Fisher mar nuachtán Aontachtach.
Chuir an sceitheadh preasa, cibé acu le Fisher é nó nach ea, deireadh le hobair an Choimisiúin go héifeachtach. D'éirigh coimisinéir rialtas na hÉireann, Eoin MacNeill, as a phost coicís ina dhiaidh sin an 20 Samhain, cé gur lean Fisher agus Feetham, na coimisinéirí eile, lena gcuid oibre gan MacNeill.
Mar gheall ar an sceitheadh agus an t-éirí as cuireadh an chaibidlíocht teorann i gcomhaontú níos leithne, a tugadh i gcrích an 3 Nollaig 1925 idir rialtais na Breataine agus na hÉireann. Bheadh éifeacht dlí láithreach ag foilsiú dámhachtain an Choimisiúin agus mar sin sula bhféadfadh sé sin tarlú, chuaigh rialtas an tSaorstáit i mbun cainteanna le rialtais na Breataine agus Thuaisceart Éireann. Ina theannta sin, bhí easnamh trádála Shaorstát na hÉireann ag fás agus ní raibh sé in ann na leibhéil chaiteachais shóisialta a bhí ann a chomhlíonadh, ach bhí oibleagáidí ar an Saorstát faoi Airteagal 5 den Chonradh sciar pro-rata d’fhiach poiblí na Stát Aontaithe a íoc. Ríocht.
Bhí an rialtas Coimeádach a tháinig in áit chomhrialtas gairid Lucht Oibre-Liobrálach Ramsay MacDonald ag iarraidh díospóidí na hÉireann a sheachaint.
Réitíodh i gcomhaontú mhí na Nollag oibleagáidí airgeadais an Chonartha mar mhalairt ar an teorainn a fhágáil gan athrú. Go luath an tráthnóna sin, thug an triúr príomh-aire faisnéis do Fisher agus Feetham mar aon le Winston Churchill, mar Sheansailéir an Státchiste. Chuir an dá choimisinéir a bhí fágtha a dtuairim in iúl faoi na fadhbanna a thiocfadh as mainneachtain an aimhrialtachtaí níos áiféisí ar an teorainn a choigeartú, go háirithe Protastúnaigh oirthear Dhún na nGall (a raibh “Doire mar bhaile margaidh”); Pettigo agus Belleek, Contae Fhear Manach (an dá cheann acu trasna na teorann); agus ceantair Drummully and Clones i gContae Mhuineacháin, nach raibh codanna díobh inrochtana de bhóthar ach ó Thuaisceart Éireann. D'iarr na polaiteoirí ar na coimisinéirí go ndéanfaí an tuarascáil "a dhó nó a adhlacadh". Bhí an plé idir-rialtasach faoi an tuarascáil a chur faoi chois, agus an tuarascáil féin ina rún go dtí 1969. I ndeireadh na dála, chuir na trí rialtas an comhaontú gan aon athruithe i gcrích agus rinne an Coimisiún stampáil air. Tháinig foilsiú thuarascáil an Choimisiúin nó nár tháinig chun bheith ina neamhábharthacht dlíthiúil ach tá sé conspóideach i gcónaí.
Níos déanaí sa saol
70 bliain d’aois ag deireadh obair an Choimisiúin, chuaigh Fisher ar scor go Londain; bhí a aitheasc i ndlísheomraí abhcóidí i gCúirt Essex, Middle Temple. D’éag sé, gan phósadh, an 26 Deireadh Fómhair 1939 ag 12 Lancaster Drive, Hampstead, gar do stáisiún Swiss Cottage.
David Niven
B'aisteoir Sasanach é David Niven (a rugadh ar an 1 Márta 1910 agus a fuair bás ar an 29 Iúil 1983). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr i gCoiméide nó Ceoldráma sna gradaim Golden Globe i 1954 agus an gradam Aisteoir is Fearr i nDráma i 1959.
Córas díraonacháin theoranta
Tá bunteorainn le taifeach gach córais optaigh. Deirtear go bhfuil díraonadh teoranta ag córas optach má dhéanann sé íomhánna a bhfuil a dtaifeach uillinneach chomh cruinn le teorainn theoiriciúil na huirlise
Tá taifeach uirlise i gcóimheas le toirt a cuspóra agus i gcóimheas inbhéartaithe le tonnfhad an tsolais atá á scrúdú. I gcás teileascóip a bhfuil cró ciorclach aige, is ionann toirt an ruda is lú in íomhá a bhfuil díraonadh teoranta aici agus méid an diosca Airy (an ball solais is fearr fócas is féidir le lionsa foirfe le cró ciorclach a dhéanamh agus é teoranta ag díraonadh an tsolais). Méadaíonn an díraonadh de réir mar a laghdaítear méid an chró sa lionsa. An díraonadh amháin a chuireann srian leis an gcuid is mó de na lionsaí is nua, fearacht f/22. Níl teorainn díraonta ann ach san fhadréimse. Is féidir taifeach i bhfad níos airde a fháil le háiseanna gar-réimse a oibríonn níos lú ná tonnfhad amháin solais ó phlána na híomhá.
Corca Dhuibhne, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Chiarraí é Corca Dhuibhne.
Renua Éireann
Is páirtí polaitiúil i bPoblacht na hÉireann é Renua Éireann a bunaíodh sa bhliain 2015. Dúradh go raibh an t-ainm le 'Ré Nua' na Gaeilge agus 'Renew' an Bhéarla a thabhairt chun cuimhne.
Stair
Bunaíodh an páirtí ar an 13ú lá de Márta 2015. Breathnaíodh ar Lucinda Creighton mar an duine ba mhó tábhacht sa pháirtí ar dtús, agus bhíothas ag tabhairt 'páirtí Lucinda' air nuair nach raibh ainm baiste air fós. Bhí Eddie Hobbs lena taobh ó thús ach cáineadh é de bharr nach raibh sé sásta a rá glan amach an rithfeadh sé mar iarrthóir in aon chor.
Fothoghchán Ceatharlach–Cill Chainnigh, 2015
An chéad deis toghchána a bhí ag Renua Éireann, ná Fothoghchán Ceatharlach–Cill Chainnigh, 2015. Roghnaigh Renua Patrick McKee mar iarrthóir. Tháinig Patrick i gceathrú háit le 6,365 vótaí chéad rogha agus 9.5% de na vótaí.
Lisa Gorton
Is údar Astrálach í Lisa Gorton (1972-). Scríobhann sí filíocht, aistí agus ficsean.
Rugadh in Melbourne í agus rinne sí staidéar in ollscoileanna Melbourne agus Oxford. Tar éis di Scoláireacht Rhodes a fháil rinne sí MA i Litríocht na hAthbheochana agus Dochtúireacht i bprós agus i bhfilíocht John Donne. Chaith sí cúig bliana déag ina gcónaí in Éirinn, Sasana agus an Afraic Theas agus ina lán áiteanna san Astráil sular fhill sí ar Melbourne, áit a bhfuil sí ina gcónaí lena fear céile agus lena dtriúr clainne.
Tá duaiseanna bainte aici as filíocht, ficsean agus barr feabhais léinn.
Tá ráite fúithi go gcoinníon a cuid dánta aird ar “ideas of houses, the power and strange transformations of memory, and the significance of associated fragments”.
Sliocht as “The History of Space Travel”
Liosta leabhar
Press Release (Giramondo, 2007)
Cloudland (Pan MacMillan, 2008)
Hotel Hyperion (Giramondo, 2013)
The Life of Houses (Giramondo, 2015)
Empirical (Giramondo, 2019)
Tagairtí
Poetry International: Lisa Gorton
Ecballium
Is géineas plandaí sa bhfine Cucurbitaceae (cúcamar) é Ecballium a bhfuil speiceas amháin ann, Ecballium elaterium. Tá sé dúchasach don Eoraip, tuaisceart na hAfraice, agus i réimsí réigiúin mheasartha na hÁise. Saothraítear é in áiteanna eile mar phlanda ornáideach, agus anois tá sé nádúraithe in áiteanna áirithe.
Scríbhneoirí Gaeilge thar lear
Tá scríbhneoirí Gaeilge thar lear le fáil ina lán tíortha lasmuigh d’Éirinn. Gaeilgeoirí is ea a bhformhór, agus is cuid suntais iad sa mhéid nach de shliocht Éireannach i gcónaí iad féin ná a léitheoirí. Tá sé áitithe gur beag baint atá ag saothar na scríbhneoirí seo le féiniúlacht na hÉireann agus gur tábhachtaí go mór an Ghaeilge acu mar theanga oibre, chruthaíochta agus chaidrimh. Tá scríbhneoirí Gaeilge, idir Éireannaigh agus neamh-Éireannaigh, le fáil i Meiriceá Thuaidh, san Astráil agus i roinnt tíortha Eorpacha. Tá cuid díobh le fáil thíos.
Thackley
clé|250px|thumb|Thackley Is barda suite i mBradford é Thackley.
Scríbhneoirí Gaeilge thar lear
Údair
Rugadh Alex Hijmans san Ísiltír agus chaith sé tamall de bhlianta in Éirinn. Anois tá sé ina chónaí sa Bhrasaíl. Tá trí leabhar foilsithe aige i nGaeilge: na húrscéalta Favela (2009) agus Aiséirí (2011), agus Gonta (2012), bailiúchán gearrscéalta.
Fáisceadh Panu Petteri Höglund, teangeolaí, scríbhneoir agus aistritheoir, as an mionlach Sualannach san Fhionlainn. Baineann sé feidhm as an nGaeilge mar theanga chruthaitheach agus é de chuspóir aige litríocht shuimiúil chomhaimseartha a chur ar fáil i bhfriotal a bhfuil snas agus blas na Gaeltachta air. Tá roinnt úrscéalta foilsithe aige.
An Volta Dhubh
Is abhainn í an Volta Dhubh atá suite sa Ghána.
Scríbhneoirí Gaeilge thar lear
Údair
Rugadh Torlach Mac Con Midhe i mBaile Átha Cliath. Chaith sé fiche bliain dá shaol i gCeanada, agus fiche bliain san Eilvéis, áit a bhfuil sé ina chónaí anois. Tá iriseoireacht foilsithe aige i nGaeilge, i bhFraincis agus i Rómainis, agus tá blag aige i nGearmáinis. Tá trí leabhar neamhfhicsin scríofa aige: Iarsmaí na Teanga: Na Teangacha Ceilteacha i Stair Smaointeachas na hEorpa (Coiscéim 2005), Muintir Sléibhe agus a Teanga: lucht na Rómainise san Eilvéis (Coiscéim 2009), Aistí Eorpacha (Coiscéim 2015) agus Aistí Eorpacha 2 (Coiscéim 2021). Tá úrscéal scríofa aige faoin réamhstair agus é bunaithe ar an saol i measc na nAlp: Crothla agus Cnámha (Coiscéim 2018).
Rugadh Tomás Mac Síomóin i mBaile Átha Cliath agus tá sé ina chónaí in Barcelona ón mbliain 1997 i leith. Tá breis is dhá leabhar déag foilsithe aige i nGaeilge sa tréimhse sin, in éineacht le hastriúcháin ón Spáinnis agus ón gCatalóinis.
Meiriceánach is ea Seán Ó Muirgheasa a bhfuil cónaí air in California. In 2017 d'fhoilsigh sé An Dola a Íoc (Coiscéim), úrscéal bleachtaireachta atá suite in Nua-Eabhrac.
Baineann Séamas Ó Neachtain leis an gcúigiú glúin dá mhuintir i Meiriceá, agus tá filíocht, ficsean agus iriseoireacht foilsithe aige i nGaeilge. Eisean a bhunaigh An Gael, iris idirnáisiúnta liteartha.
As Corca Dhuibhne do Mhuiris (Mossie) Ó Scanláin ach in Melbourne a bhí sé ina chónaí leis na blianta fada. Is ann a scríobh sé scéal a bheatha agus é foilsithe mar An Mám ó Dheas. Tá cuntas ann ar a shaol in Éirinn, i Sasana agus san Astráil.
I nDoire a rugadh Pádraig Ó Siadhail (1968-) ach tá sé ina chónaí in Halifax in Albain Nua ón mbliain 1987 i leith. Tá deich leabhar Gaeilge foilsithe aige i rith na tréimhse sin, agus cnuasach gearrscéalta agus dhá úrscéal san áireamh.
Rugadh Derry O'Sullivan i mBeanntraí agus chaith sé tamall in Stockholm roimh dó cur faoi i bPáras sa bhliain 1969. Tá ceithre chnuasach dánta foilsithe aige.
Blossom Jackson
Is carachtar ficseanúil i Blossom Jackson sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Mona Hammond an pháirt mar Blossom. Bhí Blossom ar an gclár den chéad uair ar an 16 Bealtaine 1994 agus den uair dheireanach ar an 26 Deireadh Fómhair 2010.
Carmel Jackson
Is carachtar ficseanúil i Carmel Jackson sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Judith Jacob an pháirt mar Carmel. Bhí Carmel ar an gclár den chéad uair ar an 5 Meitheamh 1986 agus den uair dheireanach ar an 24 Lúnasa 1989.
Bád bainte mianach
deas|250px|thumb|Bád bainte mianach Soitheach beag atá deartha nó oiriúnaithe chun feistithe mianach a ghearradh agus ligean dóibh snámh go barr an uisce chun gur féidir iad a phléascadh gan chontúirt le lámhach gunnaí.
Roger Bacon
Fealsamh scolaíoch Sasanach Proinsiasach ar a dtugtar an Dochtúir Iontach ab ea Roger Bacon (c. 1214 – 1294). Spéis aige san eolaíocht nádúrtha, turgnaimh, breathnú díreach, agus an ailceimic. Chreid sé go bhfuil an eolaíocht comhlántach le creideamh. Scríobh sé Opus Majus (Príomhshaothar), Opus Minor (Mionsaothar) agus Opus Tertium (Tríú Saothar). Sa bhliain 1277 cháin an eaglais a chuid scríbhinní, agus cuireadh i bpríosún é go lá a bháis, beagnach.
Leithinis Rinn York
thumb|240px|Leithinis Rinn York Is leithinis í Leithinis Rinn York atá suite sa Queensland, an Astráil.
An Cotón
Is cuan í an Cotón atá suite san Chartaig.
An Eabró
Is abhainn í an Eabró atá suite sa Spáinn.
Natalie Evans, Banbharún Evans of Bowes Park
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Natalie Jessica Evans, Banbharún Evans of Bowes Park. Rugadh í ar an 29 Samhain 1975.
Carol Jackson
Is carachtar ficseanúil i Carol Jackson sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Lindsey Coulson an pháirt mar Carol. Bhí Carol ar an gclár den chéad uair ar an 16 Samhain 1993 agus den uair dheireanach ar an 2 Deireadh Fómhair 2015.
Danielle Jones
Is carachtar ficseanúil i Danielle Jones sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Lauren Crace an pháirt mar Danielle. Bhí Danielle ar an gclár den chéad uair ar an 18 Lúnasa 2008 agus den uair dheireanach ar an 3 Aibreán 2009.
Nanafótónaic
Is éard atá sa nanafótónaic an staidéar a dhéantar ar an solas agus ar a idirghníomhú leis an ábhar ar an nanascála. Na feimiméin atá i gceist baineann siad leis na tonnfhaid is giorra. (I raon sofheicthe an speictrim leictreamaighnéadaigh tá an tonnfhad idir 40 agus 700nm.)
Tá baint ar leith ag an nanafótónaic leis na réimsí a leanas:
Baintear an fheidhm is mó as an nanafótónaic maidir leis an miocrocópacht an-ardtaifigh, le braiteoirí an-íogaire, le córais chomhtháite nasctha optaigh agus leis an bhfótavoltaic.
Tagairtí
L. Novotny and B. Hecht. Principles of Nano-Optics. Cambridge (2006).
Oliver Dowden
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Oliver James Dowden. Rugadh é i bPark Street, Hertfordshire ar an 1 Lúnasa 1978.
Triúcha an Aicme, Barúntacht
Barúntacht suite i gContae Chiarraí is ea Triúcha an Aicme.
Atticus Shaffer
Aisteoir Meiriceánach atá in Atticus Ronald Shaffer a rugadh ar 19 Meitheamh 1998 i Santa Clarita, California. Tá aithne faoi leith air as a pháirt mar Brick Heck in The Middle, sraith ghrinn de chuid ABC i Meiriceá, agus as páirt Edgar a ghuthú sa scannán úd Frankenweenie (2012).
Radafhoinse réalteolaíoch
Stair
In 1932 d’aimsigh Karl Jansky, fisicí agus innealtóir raidió i Meiriceá, radathonnta a bhí ag teacht ó fhoinse aineoil i lár ár réaltra agus é ag déanamh staidéar ar son Bell Laboratories ar céard ba chúis le trasnaíocht i radaimhinicíochtaí. Fuair sé “a steady hiss type static of unknown origin” agus rinne sé amach gur tháinig sé ó áit lastall den domhan.
Ba é Grote Reber a rinne an chéad suirbhé raidió sa spéir agus críochnaíodh é in 1941. Sna 1970idí fuarthas amach go raibh réaltaí éigin inár réaltra féin ag astú radathonnta. Bhí an déréalta MWC 349 ar na cinn ba threise.
An Ghrian
Is í an Ghrian an réalta is gaire dúinn agus dá bhrí sin is í an radafhoinse is láidre í sa chuid is mó de na minicíochtai chomh fada síos leis an speictream raidió ag 300 MHz (tonnfhad 1 m). Nuair atá an Ghrian ciúin is é an torann cúlra réaltrach is treise ar thonnfhaid níos faide. I rith stoirmeacha geomaighnéadacha is í an Ghrian is mó torann fiú ar mhinicíochtaí ísle.
Iúpatar
Tagann radathonnta láidre ó ascalú na leictreon atá gafa ag maighnéadaisféar Iúpatair. Tá na tonnta thar a bheith soiléir sa bhanda deiciméadair.
Is é maighnéadaisféar Iúpatair is cúis le géarastúcháin ó chríocha polacha an phláinéid. Cuireann bolcáin ar Io, gealach Iúpatair, gás isteach sa mhaighnéadaisféar, rud a scaipeann tóras cáithníní timpeall an phláinéid. Nuair a ghluaiseann Io tríd an tóras déanann an t-idirghníomhú tonnta Alfvén a thugann damhna ianaithe isteach leo sna críocha polacha. Dá bhrí sin gintear radathonnta trí mhéasar réaltfhisiciúil agus astaítear an fuinneamh amach feadh dromchla cónaigh. Nuair a thrasnaíonn an Domhan an cón seo thig le hastúcháin Iúpatair tonnta na Gréine a shárú.
Lár an Réaltra
Ba é lár Bhealach na Bó Finne an chéad radafhoinse a aimsíodh. Tá roinnt foinsí istigh ann, leithéidí Sagittarius A* agus an dúpholl an-mhór atá i lár an réaltra.
Naomi Julien
Is carachtar ficseanúil i Naomi Julien sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Petra Letang an pháirt mar Naomi. Bhí Naomi ar an gclár den chéad uair ar an 15 Lúnasa 2005 agus den uair dheireanach ar an 24 Bealtaine 2007.
Radafhoinse réalteolaíoch
Iarsmaí ollnóva
Is minic radathonnta idirleata á n-astú ag iarsmaí ollnóvaí, leithéidí Chaiseoipé A agus Réaltnéal an Phortáin.
Pulsáir
Uaireanta fágann ollnóvaí neodrónréaltaí dlútha guairneacha ina ndiaidh a dtugtar pulsáir orthu. Astaíonn siad sin scairdeanna cáithníní luchtaithe agus astaíonn na cáithníní radaíocht sincreatróin sa speictream raidió.
Radfhoinsí guairneacha díomuana
Neodrónréaltaí is ea radafhoinsí guairneacha díomuana. Síltear go n-astaíonn siad radathonnta atá an-deacair a aimsiú toisc go bhfuil siad chomh díomuan sin. Aimsíodh astúcháin a mhair níos lú ná soicind sa lá.
Réigiúin ina bhfuil réaltaí á gcruthú
Astaítear gearrthonnta raidió ó mhóilíní casta i ndlúthnéalta gáis mar a bhfuil réaltaí á saolú.
Tá radathonnta á n-astú as néalta hidrigine neodraí agus aonocsaíd charbóin i réaltraí bíseacha. Baineadh feidhm as radaimhinicíochtaí an dá mhóilín seo chun cuid mhaith de Bhealach na Bó Finne a mhapáil.
Radairéaltraí
Is iomaí réaltra a astaíonn radathonnta tréana, leithéidí Centaurus A agus Messier 87.
Bhí cuasáir (Béarla: "quasi-stellar radio source" - quasar) ar na chéad radafhoinsí a aimsíodh. Cuireann a ndeargaistriú mór i gcéill gur cian-núicléis réaltracha iad agus dúphoill istigh iontu. Tá scairdeanna cáithníní luchtaithe acu a astaíonn radaíocht sincreatróin. Sampla de sin is ea 3C 273, an cuasár is gile.
Cúlra cosmach micreathonnta
Is radaíocht chúlra í an cúlra cosmach micreathonnta agus í fágtha mar iarsma i ndiaidh na hOllphléisce (an fhorbairt luath a tharla timpeall 13.8 billiún bliain ó shin agus a chuir tús leis an gcruinne).
Maracó i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Ghlac Maracó páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 1980.
Amanda Milling
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Amanda Anne Milling. Rugadh í i mBurton upon Trent ar an 12 Márta 1975.
Brompton, Kensington
Is baile é Brompton atá suite sa bhuirg Kensington and Chelsea, Londain Láir.
An Eofrait
Is abhainn í an Eofrait (An Eofrataes i mBíobla Uí Fhiannachta ) atá suite san Iaráic.
Bádóir uisce
Feithid fhoghlach uisciúil a shnámhann bun os cionn san uisce agus na géaga deiridh mar liáin. Na géaga tosaigh chun greim a fháil ar an gcreach. Ar fud an Domhain.
Dún Ciaráin Thuaidh
Is barúntacht suite i gContae Chiarraí é Dún Ciaráin Thuaidh.
Kensington Thuaidh
Is baile é Kensington Thuaidh atá suite sa bhuirg Kensington and Chelsea, Londain Láir.
Gita Kapoor
Is carachtar ficseanúil i Gita Kapoor sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Shobu Kapoor an pháirt mar Gita. Bhí Gita ar an gclár den chéad uair ar an 18 Feabhra 1993 agus den uair dheireanach ar an 24 Meán Fómhair 1998.
Kensington High Street
Is sráid é Kensington High Street atá suite sa bhuirg Kensington and Chelsea, Londain Láir.
Dún Ciaráin Theas
Is barúntacht suite i gContae Chiarraí é Dún Ciaráin Theas.
Brompton Thiar
Is baile é Brompton Thiar atá suite sa bhuirg Kensington and Chelsea, Londain Láir.
Hernán Crespo
Is iarimreoir peile ón Airgintín é Hernán Jorge Crespo (rugadh 5 Iúil 1975 i Florida, an Airgintín). D'imir sé le River Plate,  Parma, Lazio, Inter Milan,  Genoa, A. C. Milan agus Chelsea F.C..
Le foireann náisiúnta na hAirgintíne, ghlac Crespo páirt i dtrí Chorn FIFA an Domhain: Corn FIFA an Domhain 1998, Corn FIFA an Domhain 2002 agus Corn FIFA an Domhain 2006.
Jill Marsden
Is carachtar ficseanúil i Jill Marsden sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Sophie Stanton an pháirt mar Jill. Bhí Jill ar an gclár den chéad uair ar an 5 Márta 2001 agus den uair dheireanach ar an 2 Samhain 2015.
An Dara Lá Déag de mhí Iúil
Is ceiliúradh bliantúil de chuid an phobail dhílsigh i dTuaisceart Éireann é an Dara Lá Déag de mhí Iúil. Thosaigh sé ag deireadh an 18ú haois, agus is ceiliúradh ar an Réabhlóid Ghlórmhar (1688) é, agus ar bhua an rí Phrotastúnaigh Liam Oráiste ar an rí Caitliceach Séamas II i gCath na Bóinne (1690), rud a chinntigh an Chinsealacht Phrotastúnach in Éirinn.
Donna Ludlow
Is carachtar ficseanúil i Donna Ludlow sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Matilda Ziegler an pháirt mar Donna. Bhí Donna ar an gclár den chéad uair ar an 27 Lúnasa 1987 agus den uair dheireanach ar an 13 Aibreán 1989.
Gagea
Is éard is Gagea ann ná géineas mór de phlandaí an earraigh, sa bhfine Liliaceae nó Lile. Tá sé le fáil go príomha san Eoráise, ach leathnaíonn cúpla speiceas amach agus isteach san Afraic Thuaidh agus i Meiriceá Thuaidh.
Tá an géineas baiste as an nádúraí an Tiarna Thomas Gage (1791-1820).
Speicis
Ón mí Eanáir na bliana 2014, aithníonn an World Checklist of Selected Plant Families níos mó ná 200 speiceas sa ghéineas seo, lena n-áirítear iad siúd a shanntar roimhe Lloydia.
Bultúr gríofa
Badhbh den Seandomhan atá dúchasach do dheisceart na hEorpa, an Afraic is deisceart na hÁise is ea an bultúr gríofa (Gyps fulvus). Tugtar an bultúr gríofa Eoráiseach air freisin, chun idirdhealú a dhéanamh le speicis eile sa ghéineas Gyps ar a dtugtar bultúr gríofa chomh maith. Níl cleití fada ar an gceann ná an muineál. Áitríonn sí tír oscailte. Itheann sí conablaigh mamach mór, suas le ceathrú dá meáchan féin i mbéile amháin. De ghnáth bíonn cuid mhaith díobh i láthair má bhíonn a leithéid ar fáil.
Kylie Minogue
Amhránaí Gael-Astrálaigh í Kylie Ann Minogue (28 Bealtaine 1968 a rugadh í). Ba breitheamh í ar The Voice (An Astráil) agus The Voice UK.
Gradaim
Tá 21 gradam buaite ag Minogue.
Aonocsaíd sulfair
Comhdhúil neamhorgánach le foirmle SO is ea aonocsaíd sulfair. Ní bíonn sí ar fáil ach amháin mar chéim de chaolghás. Nuair a bhíonn sí tiubhaithe nó comhdhlúite, athraíonn sí go dtí S2O2 (déshulfair dé-ocsaíd). D'aimsíodh í sa spás, ach ab é sin, is annamh a chastar uirthi slán.
Struchtúr agus nascadh
Bíonn bunstaid thripléadach ag an mhóilín SO cosúil le O2, i.e. bíonn dhá leictreon neamhphéireáilte ag gach móilín. Is ionann nascfhad an S-O 148.1 agus na nascfhaid sin a fhaightear sna mbunocsaídí sulfair (e.g. S8O, S−O = 148 pm) ach níos faide ná an nasc S-O gásach S2O (146 pm). Flosctar an móilín le radaíocht neas-infridhearg go dtí an staid shingléadach (gan aon leictreoin neamhphéireáilte). Creidtear go mbíonn an staid shingléadach níos imoibríoch ná bhunstaid, ar an mbealach céanna is a mbíonn ocsaigin shingléadach níos imoibríoch ná ocsaigin thripléadach.
Táirgeadh agus imoibrithe
Bíonn táirgeadh SO mar imoibrí, tré na sintéise orgánaí, bunaithe ar úsáid na gcomhdhúile a "easbhrúann amach" SO. Mar shampla, dianscaoileadh an mhóilín mheasartha shimplí tíaráin 1-ocsaíd: chomh maith le samplaí níos casta, cosúil le ocsaíd tríshuilfíde, C10H6S3O Bíonn an móilín SO éagobhsaí go teirmidinimiciúil, ag tiontú ar dtús go dtí S2O2. Ionsánn SO isteach sna hailcéiní, sna hailcíní agus sna dhé-éiní ag tairgeadh móilíní le fáinní tríbhallánach le sulfair iontu.
Gleann Ó Ruachta, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Chiarraí é Gleann Ó Ruachta.
Maigh gCoinchinn, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Chiarraí í Maigh gCoinchinn.
Stephen Barclay
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Stephen Paul "Steve" Barclay. Rugadh é i Lytham St Annes, Lancashire ar an 3 Bealtaine 1972.
Shabnam Masood
Is carachtar ficseanúil i Shabnam Masood ar an gclár teilifíse úd EastEnders. Ghlac Zahra Ahmadi (2007 go 2008) agus Rakhee Thakrar (2014 go 2016) faoi sheach an pháirt mar Shabnam. Bhí Shabnam le feiceáil ar an gclár den chéad uair ar an 17 Iúil 2007 agus den uair dheireanach ar an 5 Feabhra 2016.
Honolúlú, Haváí
Is í Honolúlú príomhchathair Haváí, SAM. Tá an chathair suite i ndeisceart oileán Oahu.
Uíbh Ráthach
deas|250px|thumb|Uíbh Ráthach Is barúntacht agus leithinis suite i gContae Chiarraí é Uíbh Ráthach. An leithinis is mó in iardheisceart na hÉireann atá ann. Tá Na Cruacha Dubha suite i lár na leithinse, áit ina sheasann Corrán Tuathail, an sliabh is airde in Éirinn.
Gaeltacht
Tá cúig cheantair Gaeltachta in Uíbh Ráthach agus tugtar Gaeltacht Uíbh Ráthaigh ar an gcúig cheantar seo le chéile. Tá cúig príomhcheantar sa Ghaeltacht seo.
Liosta eipeasóidí The Powerpuff Girls (sraith theilifíse 2016)
Is clár teilifís beoite é The Powerpuff Girls, atá á chraoladh ar Cartoon Network ó 2016. Tá 104 eipeasóid de chuid The Powerpuff Girls tagtha ar an saol faoi láthair.
Uíbh Ráthach
Gaeltacht
Is é Baile an Sceilg príomhbhaile Uíbh Ráthaigh.
Cogadh Chluas Jenkins
Coimhlint idir an Bhreatain agus an Spáinn ó 1739 go 1748 ab ea Cogadh Chluas Jenkins (a dtugtar Guerra del Asiento air sa Spáinn).
Uíbh Ráthach
Slí an Atlantaigh Fhiáin - Taisteal
Tá Uíbh Ráthach mar chuid de Slí an Atlantaigh Fhiáin.
Achar as Baile an Sceilg go:
Amira Masood
Is carachtar ficseanúil i Amira Masood sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Preeya Kalidas an pháirt mar Amira. Bhí Amira ar an gclár den chéad uair ar an 7 Bealtaine 2009 agus den uair dheireanach ar an 12 Samhain 2012.
Hugh Grant
Is aisteoir Sasanach é Hugh Grant (a rugadh ar an 9 Meán Fómhair 1960).
Meldrick Taylor
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Meldrick Taylor, a rugadh ar 19 Deireadh Fómhair, 1966 i bhPhiladelphia, Pennsylvania.
Tomás Molinares
Dornálaí Colómach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Tomás Molinares, a rugadh ar 6 Aibreán 1965 i gCartagena na Colóime.
Fatzcarraldo
Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, "Fatzcarraldo", den ochtú sraith is fiche de The Simpsons ar an 12 Feabhra 2017. Scríobh Michael Price an eipeasóid seo. D'fhéach 2.40 milliún duine ar an eipeasóid.
Bá an Daingin
Is bá suite i gContae Chiarraí í Bá an Daingin.
Reese Witherspoon
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Reese Witherspoon, a rugadh ar an 22 Márta 1976.
Zainab Masood
Is carachtar ficseanúil i Zainab Masood sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Nina Wadia an pháirt mar Zainab. Bhí Zainab ar an gclár den chéad uair ar an 16 Iúil 2007 agus den uair dheireanach ar an 8 Feabhra 2013.
Lilly Mattock
Is carachtar ficseanúil i Lilly Mattock sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Barbara Keogh an pháirt mar Lilly. Bhí Lilly ar an gclár den chéad uair ar an 5 Samhain 1998 agus den uair dheireanach ar an 2 Meán Fómhair 1999.
Naomh Agata
Ba naomh í Agata na Sicile (231 – 251). Rugadh i gCatania, an tSicil í.
Aaron Davis
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Aaron Davis, a rugadh ar 8 Aibreán, 1967 san Bronx, Nua-Eabhrac.
Cluas láir
Is ionann an chluas láir agus chuid den chluas idir an tiompán agus an fhuinneog ubhchruthach. Buaileann fuaimthonnta siad tiompán na cluaise, agus critheann sé i bpas le brú na fuaime. Tá trí chnámhóg sa chluas láir agus iad ceangailte lena chéile: an casúirín a ghluaiseann i dtiúin le tiompán na cluaise; an inneoin agus an stíoróipín. Tiomáineann sí seo scannán beag sa chochla, an fhuinneog ubhchruthach. Cuireann seo tús le hobair na cluaise inmheánaí.
Josie McFarlane
Is carachtar ficseanúil i Josie McFarlane sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Joan Hooley an pháirt mar Josie. Bhí Josie ar an gclár den chéad uair ar an 25 Lúnasa 1998 agus den uair dheireanach ar an 1 Feabhra 2000.
Ard na Caithne
Is baile fearainn suite i gContae Chiarraí é Ard na Caithne nó Smerwick.
Stair
Ar an 10 Meán Fómhair 1580, tháinig 600 saighdiúir ón Spáinn agus ón Vatacáin isteach in Cuan Ard na Caithne.
Báicsít
deas|250px|thumb|Báicsít Meascán nádúrtha de mhianraí hiodráite d'ocsaíd alúmanaim a rinneadh trí shíonchaitheamh carraigeacha in aeráidí teo taise a lig do na comhábhair intuaslagtha láistiú amach. Príomh-mhianra alúmanaim.
Oileán Melville
Is oileán é Oileán Melville atá suite i dtuaisceart Cheanada.
William Baffin
Loingseoir Sasanach ba ea William Baffin (c 1584 - 23 Eanáir 1622). Ghlac sé páirt i gcuid mhaith aistear taiscéalaithe chun an Bealach Siar ó Thuaidh a aimsiú (1612-1616). Ainmnítear Bá Baffin as.
Oileánra Chagos
Is oileánra é Oileánra Chagos atá suite san tAigéan Indiach.
Jordie Albiston
File agus acadóir ón Astráil is ea Jordie Albiston (30 Meán Fómhair 1961 – 1 Márta 2022).
Demi Miller
Is carachtar ficseanúil i Demi Miller sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Shana Swash an pháirt mar Demi. Bhí Demi ar an gclár den chéad uair ar an 6 Meán Fómhair 2004 agus den uair dheireanach ar an 7 Iúil 2006.
Jordie Albiston
Tá a lán cnuasach foilsithe aici agus bhain a lán acu duaiseanna nó moladh do dhuaiseanna iad. Rinneadh taibhealaín de shaothar amháin agus baineadh feidhm as saothar eile mar théacs ceoldráma a léiríodh in Áras Ceoldrámaíochta Sydney. Tá tairbhe bainte aici as bunsmaointe matamaitice agus eolaíochta mar ábhar filíochta agus bhain saothair áirithe léi tairbhe as cáipéisí stairiúla.
Tá dánta léi le fáil i nduanairí agus aistríodh cuid acu go teangacha eile.
Tuairisc.ie
Is suíomh Gaeilge nuachta é Tuairisc.ie, a chuireann seirbhís nuacht a ar fáil do phobal na Gaeilge. Bíonn ailt ar chúrsaí nuachta Gaeltachta, náisiúnta agus idirnáisiúnta; cúrsaí spóirt, cultúir agus faisean; chomh maith le hailt tuairimíochta agus colúin. Cuirtear ailt leis an suíomh ar bhonn laethúil.
Stair
Bhuaigh Tuairisc Bheo Teoranta comórtas a reáchtáil Foras na Gaeilge i 2014 chun nuachtán Gaeilge ar líne a sholáthar. Lonnaíodh oifigí an nuachtáin i mBearna i gContae na Gaillimhe mar ba í sin an t-aon cheantar i nGaeltacht Chonamara a bhfuil fáil ann ar sheirbhís leathanbhanda ar ardluas. Seoladh Tuairisc.ie sa Seomra Darach i dTeach an Ard-Mhéara mBaile Átha Cliath ar 9 Deireadh Fómhair 2014.
Foireann
Is é Seán Tadhg Ó Gairbhí eagarthóir Tuairisc.ie agus is é Ciarán Ó Súilleabháin bainisteoir an tsuímh.
Críocha an Iarthuaiscirt
Is críoch chónaidhme de chuid Cheanada é Críocha an Iarthuaiscirt (Fraincis: les Territoires du Nord-Ouest, Béarla: Northwest Territories).
Tuairisc.ie
Foireann
Tá beirt iriseoirí lánaimseartha fostaithe ag an suíomh, Maitiú Ó Coimín agus Pádraic Ó Ciardha, agus bíonn ailt rialta ann ó scríbhneoirí seachtracha ar fud na hÉireann agus an domhain. Ina measc sin tá Póilín Ní Chiaráin, Bridget Bhreathnach, Seosamh Ó Cuaig, Seán Mac an tSíthigh, Méabh Ní Thuathaláin agus eile nach iad.
Críocha an Iarthuaiscirt
Geograife
Tá Críocha an Iarthuaiscirt suite i dtuaisceart Cheanada, ag críochántacht leis an dá chríoch Cheanadacha eile: an Yukon ar an dtaobh thiar agus Nunavut ar an taobh thoir, agus le trí chúige: le An Cholóim Bhriotanach ar an dtaobh thiar theas, agus le hAlberta agus Saskatchewan ó dheas. mion|clé|225px|Sléibhte Richardson agus Mórbhealach Dempster i gCríocha an Iarthuaiscirt