cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dlí na hAlban
Stair
Thairis sin, ní raibh Parlaimint na Breataine Móire srianta ó thaobh dlíthe a athrú a bhaineann le cearta poiblí, le beartas agus le rialtas sibhialta, ach maidir le ceart príobháideach, níor ceadaíodh ach athruithe chun áisiúlacht fhollasach na n-ábhar laistigh d'Albain a fheabhsú. Ansin d'athbheochan Ré na hEagnaíochta Albanach dlí na hAlban mar dhisciplín a mhúin ollscoil. Thug aistriú na cumhachta reachtaíochta go Londain agus tabhairt isteach achomharc i gcásanna sibhialta ach ní cásanna coiriúla chuig Teach na dTiarnaí (anois, trí achomharc chuig Chúirt Uachtarach nua na Ríochta Aontaithe) tuilleadh tionchair ó Shasana. Thosaigh Achtanna na Parlaiminte ag cruthú reachtanna dlí aontaithe a bhí i bhfeidhm i Sasana agus in Albain araon, go háirithe nuair a measadh go raibh gá le comhréireacht ar chúiseanna pragmatacha (amhail an Sale of Goods Act 1893). D’ardaigh cinntí achomhairc ó bhreithiúna Sasanacha imní faoin achomharc seo chuig córas eachtrach, agus i ndeireadh an 19ú haois cheadaigh Achtanna do cheapadh <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Scottish_Lords_of_Appeal_in_Ordinary" rel="mw:ExtLink" title="Scottish Lords of Appeal in Ordinary" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="1428">Scottish Lords of Appeal in Ordinary</a>. Ag an am céanna, bhí sé soiléir i sraith cásanna nach raibh aon achomharc ón Ard - Chúirt Achomhairc chuig Teach na dTiarnaí. Sa lá atá inniu ann is gnách go mbíonn ar a laghad dhá bhreitheamh Albanach ag Cúirt Uachtarach na Ríochta Aontaithe chun a chinntiú go gcuirtear roinnt taithí Albanach i bhfeidhm ar achomhairc na hAlban.
Lean dlí na hAlban ag athrú agus ag forbairt sa 20ú haois, agus tháinig an t-athrú is suntasaí faoi dhílárú agus faoi athchóiriú Pharlaimint na hAlban.
Hiodra (miotaseolaíocht)
deas|215px|thumb|Hiodra Is ollphéist sa mhiotaseolaíocht na Gréige é Hiodra.
Meadúsa (miotaseolaíocht)
Ba arrachtach (Gorgain, le bheith cruinn) i miotaseolaíocht na Gréige í Meadúsa (Gréigis: Μέδουσα "garda, banchosantóir"). Cuireadh síos orthu den chuid ba mó mar fhigiúr baineann sciathánach le aghaidh ghránna agus nathracha nimhe beo in áit gruaige. An té a bhreathnódh go díreach ar a haghaidh, dhéanfadh cloch de. Insan chuid is mó de na foinsí is í iníon Phorcys agus Ceto í.
Míonós
I miotaseolaíocht na Gréige, ba rí na Créite agus mac le Séas agus Europa é Míonós (Gréigis: Μίνως, fuaimniú sa tSean-Ghréigis: [mǐːnɔːs], sa Nua-Ghréigis: [ˈminos])
Gach naoi mbliana, thug sé ar an Rí Aeigéas seachtar buachaillí óga agus seachtar cailíní óga a roghnú le cur chuig an gcathair ghríobháin a chruthaigh Daedalas, áit ar ith an Míonótár iad. Tar éis a bháis, bhí Míonós ina bhreitheamh ar na mairbh sa domhan thíos.
Otto Lilienthal
Ceapadóir aerloingseoireachta a rugadh in Anklam na Gearmáine ab ea Otto Lilienthal (23 Bealtaine 1849 – 10 Lúnasa 1896). Rinne sé staidéar ar eitilt na n-éan chun meaisíní eitilte níos troime ná an t-aer a thógáil, cosúil le dearaí éanfhir da Vinci.
Áras an Mhuilinn
Is ionad cultúrtha agus ionad acmhainní réigiúnach de chuid Chomhaltas Ceoltóirí Éireann le haghaidh lár na hÉireann lonnaithe sa Mhuileann gCearr é Áras an Mhuilinn. Freastalaíonn an t-ionad ar chontaetha na hIarmhí, an Longfoirt, Uíbh Fhailí agus Laoise.
Bunú Chomhaltas Ceoltóirí Éireann
Bunaíodh Comhaltas Ceoltóirí Éireann sa Mhuileann gCearr sa bhliain 1951 mar Cumann Ceoltóirí na hÉireann agus athraíodh an t-ainm go Comhaltas Ceoltóirí Éireann sa bhliain 1952.
Fleadh Cheoil na hÉireann
Ba sa Mhuileann gCearr sa bhliain 1951 a eagraíodh chéad Fhleadh Cheoil na hÉireann. Ba é 1963 an dara bliain ina raibh sé lonnaithe sa bhaile. Rinneadh Comhaltas plean an fhleadh a reáchtáil sa bhaile sna blianta 2020 agus 2021 ach de bharr srianta in aghaidh COVID-19 níor reáchtáladh é. Reáchtáladh An Fleadh idir an 31 Iúil-7 Lúnasa 2022 sa bhaile. D'fhógair Ard-Chomhairle Chomhaltas Ceoltóirí Éireann i mí Mheán Fómhair 2022 go mbeadh Fleadh 2023 lonnaithe sa bhaile idir 6 agus 14 Lúnasa 2023 freisin.
Loch Bras d’Or
Is loch mór uisce é Loch Bras d'Or i lár Oileán Cheap Breatainn, Ceanada.
Imircigh Éireannacha i Meiriceá i lár an Naoú hAois Déag
Ó 1820–1920, tháinig cúig mhilliún imirceach Éireannach go Meiriceá. Cé gur tháinig an líon is mó d’imircigh Éireannacha thall go Meiriceá i rith tréimhse an Ghorta Mhóir, bhí imircigh Éireannacha ag teacht go Meiriceá roimhe seo. Ó 1820–1840, ba é seo tústréimhse na Réabhlóide Tionsclaíche i Meiriceá.
Mheall rath an réabhlóid tionsclaíoch na glúine nua d’inimircigh Éireannach toisc go raibh geilleagar na hÉireann ina phraiseach tar éis an Gorta Mór. Sna 1940idí, b'ionann líon na n-inimirceach Éireannach i Meiriceá agus leath an phobail inimircigh sa tír. Is figiúr suntasach é seo toisc níor éirigh le daonra Éireann dul thar 8.5 milliún duine.
An Pobal Éireannach i Meiriceá
Léiríonn taifid na n-inimircigh go Meiriceá gurbh Éireannaigh iad 43% de na leanaí a rugadh in 1850. Bhí an pobal Éireannach ag fás go tapa ach d’fhan na hinimircigh seo sna cathracha móra. D’fhan siad le chéile toisc gurbh iad na hinimircigh is boichte i Meiriceá. Chruthaigh sé seo pobail dlúth, iargúlta as na hÉireannaigh i Meiriceá - an-chosúil leis na pobail sa bhaile as ar tháinig siad. "“Wherever they settled, the Irish kept to themselves to the exclusion of everyone else, and thus were slow to assimilate”"Bhí leitcheal ann i gcoinne na n-inimircigh Éireannacha mar ba oibrithe neamhoilte an chuid is mó dóibh. Bhunaigh Patrick Lynch páipéar nuachta a chuir go mór leis an tsochaí Éireannach nua seo i Meiriceá. Bunaithe in 1849, an chúis a bhí leis an nuachtán seo ná chun a léiriú go raibh na hÉireannaigh díreach chomh héirimiúil céanna leis na himircigh eile. Rinne Lynch iarracht líon a léistheoirí a mhéadú tríd bród na hinimircigh Éireannacha a mhúscailt tríd nuacht maidir le náisiúnachas agus Caitliceachas a scríobh.
Bhunaigh Mícheál Ó Lócháin an chéad irisleabhar a foilsíodh trí mheán na Gaeilge, An Gaodhal sa bhliain 1879 inBrooklyn, Nua-Eabhrac. Nuacht mar gheall ar chúrsaí sa bhaile a bhí ann chomh maith le roinnt filíochta. Chuir sé seo leis an tréimhse Athbheochana i Meiriceá.
Teannas agus coimhlint
Bhí tionchar nach beag ag na hinimircigh ar an gcaoi inar scaip an pobal ar fud Mheiriceá. In 1820, bhí formhór de phobal na tíre - 93% - ag cónaí i gceantair tuaithe ach faoi 1920, bhí 51% den daonra ag cónaí i gcathracha.
Bhí na hÉireannaigh ag maireachtáil i slumaí beaga ar nós na gcinn sna ‘Five Points’ i Manhattan. Rinne an t-úrscéalaí Charles Dickens cur síos ar an áit seo go minic: “lanes and alleys, paved with mud knee deep.”
Toisc go raibh dlús daonra ard anois ag cónaí an-ghar dá chéile agus droch-choinníollacha maireachtála acu, cruthaíodh go leor teannais agus fadhbanna sóisialta dá bharr. Bhí troideanna ann go minic idir na hinimircigh. Deir Micí Mac Gabhann linn san úrscéal ‘Rotha Mór an tSaoil’ agus é ag maireachtáil in Dawson City “Thigeadh na hÉireannaigh iad féin maith go leor le chéile ach ba mhinic a thiteadh siad amach le daoine as tíortha eile”. Ní raibh an teannas srianta go Manhattan amháin. I gCathair Nua-Eabhrac sa bhliain 1859, b’ionann 55% de na daoine a gabhadh ag na póilíní agus daoine le bunús Éireannach. Tharraing na hÉireannaigh droch-cháil orthu fhéin de bharr na fadhbanna sóisialta seo.
Slí bheatha
mion| Mianadóirí ag dreapadh Bearnas Chilkoot i Mí Meán Fómhair 1898. Idir 1852-1921, b’ionann mná agus 50.1% de na hinimircigh Éireannacha i Meiriceá agus i gCeanada. Na poist a bhí ag mná Éireannacha don mórchuid ná cinn a bhain le hobair tí agus seirbhísí poiblí. Ag teacht an 20ú haois áfach, bhí céatadán níos mó de mná ag obair san earnáil déantúsaíochta ná fir – 35.6% i gcomparáid le 33.8% (lch 1008). Seans go léiríonn sé seo an riachtanas a bhí ann i Meiriceá i gcomhair éadaí agus teicstílí. Rinne na fir pé obair a bhí ar fáil sa réabhlóid tionsclaíoch mar shampla, obair ar an iarnród, i monarcha nó na dugaí. Tháinig borradh ar mhianadóireacht óir go háirithe in iarthar na tíre ar nós Klondike agus Dawson City ag deireadh an naoú haois déag. Mheall sé seo imircigh as gach tír ar nós Mhicí Mhic Gabhann i "Rotha Mór an tSaoil". Déanann sé cur síos ar na coinníollacha agus é ag tabhairt faoin obair: “D’obair muid linn, séasúr i ndiaidh séasúir, san áit chéanna agus má bhí an obair cruaidh contúirteach féin, bhí saol neamhbhuartha go leor againn. Bhí cábáin bhreátha ghlana againn agus neart ábhair tine” Tá tuairimí faoi leith faoin áit áfach ag Ethel Berry a raibh leasainm ‘bride of the Klondike’ uirthi. Dúirt sí gur dheacair an áit é chun maireachtáil go háirithe i gcomhair mná toisc go raibh ort oighir a leá chun cith a thógáil sa Gheimhreadh.
Éireannaigh ag troid i gCogadh Cathartha Mheiriceá
mion|Saighdiúirí ón 69ú Reisimint Choisithe ag Aifreann le linn an Chogaidh Chathartha Ghlac beagnach 150,000 Éireannaigh páirt sa Chogadh Cathartha i Meiriceá ar thaobh an Aontais. Tá go leor cuntais ann a deir gur throid na hÉireannaigh go fíochmhar agus le crógacht – go háirithe an 69ú Reisimint Nua-Eabhrac ‘The Fighting 69th’ a throid in Gettysburg agus Fredericksburg.
Guaránaigh
clé|250px|thumb|Guaránach Is dream eitneach Meiriceánach Dúchasach iad na Guaránaigh. Cónaíonn siad i Meiriceá Theas, i bParagua den chuid is mó.
Uí Chinnéide
Clann Dhál Chais agus ríthe na hUrmhumhan ba ea  Uí Chinnéide. Nia leis an Ardrí Brian Bóramha (1002–1014), ba ea a sinsear, Mathúin mac Donnchuain Ó Chinnéide, an chéad duine a ghlac an sloinne. Chinnéide mac Lorcáin, rí Tuadhmhumhain sa deichiú haois, ba ea athair Dhonnchuain agus Bhriain.
Imircigh Éireannacha i Meiriceá i lár an Naoú hAois Déag
Éireannaigh ag troid i gCogadh Cathartha Mheiriceá
Bhí neart fáthanna gur throid Éireannaigh sa chogadh seo. Dar le Burton agus Kohl, bhí roinnt díobh a bhí mar bhaill den Bhráithreachas Gael-Mheiriceánach nó na Fíníní a bhí mar eagraíocht náisiúnach. Bhí na hÉireannaigh seo ag troid sa chogadh chun taithí agus traenáil a fháil ionas go mbeadh siad in ann é seo a úsáid i gCogadh na Saoirse sa todhchaí i gcoinne na Breataine.
Uí Chinnéide
mion|180px|'' The three helmets on the coat of arms represent the Fionn, Donn agus Rua branches.
Stair
Ba bhall iad Uí Chinnéide den chlann chumhachtach Dál gCais as Tuamhain, faoi cheannas Uí Bhriain. Bhí cónaí orthu in oirthear Chontae an Chláir, tuaisceart Luimnigh, agus tuaisceart Tiobraid Árann. Bhíodh lár Ionad acu ó dhúchais ag Glemor, gar de Chill Dalua, ach chuaigh siad trasna na Sionainne go hUrumhain i gContae Thiobraid Árann, agus clainne eile an cheantair (Uí Bhriain agus Mhic Conmara san áireamh) á gcur faoi bhrú sa 12ú haois. D'éirigh siad ina dtiarnaí Urumhan ón 11ú go dtí an haoiseanna.
I ndiaidh na Plá Móire, tharla athbheochan Gaelach i nÉirinn, óir gur bhuail níos measa an phlá na Normannaigh sna bailte móra. Ba í clann de Buitléir, Iarlaí Urmhumhan (teideal i dTiarnas na hÉireann), a bhí ina céile comhraic is mó Uí Chinnéide. Shínigh an dá chlann cinneadh síochána sa bhliain 1336, agus arís sa bhliain 1347. Briseadh an cinneadh nuair a rinne Uí Chinnéide agus a gcomhghuaillithe Éireannacha, Uí Bhriain agus Uí Chearbhaill, ruathar ar an Aonach agus dhóigh é. Cuir Uí Chinnéide an ruaig ar de Buitléir as Caisleán an Aonaigh sa bhliain 1391 agus lonnaigh siad ann (bhog de Buitléir go Caisleán Chill Chainnigh).
Muintir
Bhí an chlann roinnte ina trí ghéag, luaite ag dath a gcuid gruaige: donn, fionn agus rua. Bhí Naomh Ruadhán Lothra ina chosantóir Uí Chinnéide Urumhan. Timpeall na bliana 1600, chuaigh géag den chlann ar imirce go dtí Contae Aontroma áit a fhaightear an-chuid Uí Chinnéide inniu.
Dar le Daithí Ó hÓgáin (comhollamh ag Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath), tá ginealach Uí Chinnéide ann de shliocht díreach Bhriain Bóramha:
Plandálaithe Uladh ba ea go leor Uí Chinnéide na hAlban, agus chuaigh cuid acu ar imirce ó thuaidh agus mheasc leis an gclann Ghaelach.
Logainmneacha
Is léir tionchair na clainne i logainmneacha sa cheantar amhail is: Cúil Uí Chinnéide agus Garraí Uí Chinnéide in Urumhan Uachtarach; agus Cill Ó gCinnéide i dTuamhain.
Caisleáin
mion|deis|[[Nenagh Castle: the O'Kennedys struggled with the Butlers for control.]] Bhí caisleáin Uí Chinnéide go léir suite gar den Aonach i gContae Thiobraid Árann. Is iad a leanas roinnt caisleán nó tógtha nó i silver ag Uíbh Chinnéide:
I dteannta leo siúd, tá caisleán le fáil ag: Gleann na hEilte, Béal Átha Chléibh, Baile an Gharraí, An tEanach,  Baile Uí Chuirc, Coill Uí Chairín, Ráth Durlais agus Castle Otway.
Armas
Machaire dubh, trí chlogad cliathánach airgid.
Faoileán bandghobach
Faoileán meánmhéide is ea an faoileán bandghobach (Larus delawarensis). Tagann an t-ainm an ghéinis ón laidin Larus a bhfuil an chuma air gur thagairt an téarma d'fhaoileán nó d'éan mara mór eile. Tagraíonn delawarensis tagraíonn don Delaware, abhainn mhór ar chósta Atlantach na Stát Aontaithe.
Cur síos
Bíonn na héin fhásta atá 49 cm ar fad, le réise sciathán 124 cm acu. Bíonn an ceann, an muineál agus an chuid íochtarach bán; bíonn an gob sách gearr buí le fáinne dorcha; Tá an chúl agus na sciatháin airgid liath; agus tá na cosa buí. Tá na súile buí le himill dhearga. Glacann an faoileán trí bliana chun a chluimhreach a bhaint amach; agus athraíonn cuma an éin nuair atá sé ag cur cluimhrí.
clé|mion| Ainmnítear an speiceas as an  fháinne dorcha timpeall a ghoib.
Margaret Michaelis-Sachs
Ba ghrianghrafadóir Ostarach-Astrálach de bhunadh Polannach-Giúdach í Margaret (Margarethe) Michaelis-Sachs (née Gross, 1902 - 1985). Chomh maith lena iliomad portráidí, tá spéis stairiúil mharthanach ag a radhairc ailtireachta de Bharcelona agus a cuid íomhánna den cheathrú Ghiúdach i Kraków sna 1930idí.
Luathshaol
Rugadh í i Dzieditz in aice le Bielsko i ndeisceart na Polainne (an Ostair-Ungáir mar a bhí) ar 6 Aibreán 1902, iníon le Heinrich Gross, dochtúir Giúdach saibhir. Rinne sí staidéar ar ghrianghrafadóireacht ag Graphische Lehr-und Versuchsanstalt i Vín ó 1918 go 1921.
Gairmréim
Sa bhliain 1922, agus í fós i Vín, d’oibrigh sí den chéad uair ar feadh tréimhse sa Studio d’Ora sular chaith sí roinnt blianta ag an Atelier für Porträt Photographie. Chuaigh sí ar aghaidh ag obair do Bhinder Photographie i mBeirlín agus Fotostyle i bPrág, agus ar deireadh d’fhill sí ar Bheirlín i 1929 chun obair a dhéanamh go huaineach do stiúideonna éagsúla le linn aimsir chrua na spealta.
Seandálaíocht na Síne
Thángthas ar na hiarsmaí antrapóideacha Síneacha is seanda gar do Xian chomh déanach le 1964. Aimsíodh na hiarsmaí homainideacha is seanda ar Domhan, le fianaise ar chóras beatha, gar do Bhéising sna 1920idí. Léirigh na hiarsmaí go raibh sinsir na Síneach ansin sa ré Mhéisiliteach (25,000-8000 RC). Fuarthas iarsmaí Neoiliteacha (6000-4000 RC) i níos mó ná 100 tochailt idir Xian is Luoyang i 1921. Tochlaíodh príomhchathair rítheaghlach Shang (16ú-11ú céad RC) gar d'Anyang ó na 1930idí. I 1955 tochlaíodh adhlacthaí carbaid ó rítheaghlach Zhou (11ú-5ú céad RC). Tá cáil ar an 6,000 gardaí ceirmeacha ar thomhas nádúrtha a fuarthas i dtuama an impire Qin Shihuangdi ón 3ú céad RC i 1974. Ó thochailtí, fuarthas an-chuid eolais ar rítheaghlach Han (3ú céad RC-3ú céad AD), iarsmaí tábhachtacha Búdacha ón 5ú céad, agus réada ón tSeapáin, an Pheirs, is an Bhiosáint i dtuamaí ríoga Tang ón 8ú céad. Is féidir go bhfuil na hiarsmaí seandálaíochta ón tSín ionchurtha le hiarsmaí na hÉigipte.
Saxby Chambliss
Ba é Clarence Saxby Chambliss (10 Samhain 1943) an seanadóir sinsearach ó Georgia i Seanad Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ba bhall den Pháirtí Poblachtach é. Ceannaire Choiste an tSeanai um Talmhaíocht, Cothú agus Foraoiseacht a bhí ann. David Perdue, Poblachtach eile, a tháinig i gcomharbas air i Mí Eanáir, 2015.
Rugadh i Warrenton, Carolina Thuaidh, é agus bhain sé céim amach as Ollscoil Georgia i 1966 agus céim dlí as Ollscoil Tennessee i 1968.
Metro Acatitla
Is stáisiún meitreo sa chóras meariompair Meitreo Chathair Mheicsiceo i gCathair Mheicsiceo é Acatitla. Is stáisiún os cionn talún é. Tá ceangail leis na bealaí bus 162B, 163, 163A, 163B, 164, 166, agus 167 ann. Thosaigh seirbhís ag an stáisiún seo ar an 12 Lúnasa 1991.
Tá picteagram Astacach a léiríonn an tsiombail i Nahuatl a sheasann don Lá-Cánaí (Nahuatl: Ácatl) mar lógó ag an stáisiún. Ciallaíonn an t-ainm Acatitla idir na cánaí i Nahuatl (Spáinnis: entre las cañas).
Uachtarán na Stát Aontaithe
Is é Uachtarán na Stát Aontaithe an t-oifigeach polaitiúil agus feidhmeannach is airde i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is é Ceann Stáit agus ceannaire na bhfórsaí armtha, agus feidhmíonn sé mar cheannaire ar thrí chraobh an rialtais (scaradh cumhachtaí). Is iad
Eagraíocht
Toghtar Uachtarán na S-A chuig téarma oifige ceithre bliana. Ó 1951 i leith, ní féidir le huachtarán níos mó ná 2 théarma a chaitheamh sa phost. Go hiondúil ní thugtar dúshlán an té atá in oifig má roghnaíonn sé an dara téarma a lorg.
Níl ach ball tofa amháin sa Bhrainse Feidhmiúcháin - an t-uachtarán féin, a thoghtar gach ceithre bliana. Roghnaíonn an t-uachtarán cúigear déag dá chomh-aireacht, ach ní gá do bhaill na comh-aireachta a bheith ina bhFeisirí in aon chor.
Toghtar an t-uachtarán gach ceithre bliana, ach na baill eile ar bhonn scaipthe gach dhá bhliain. De ghnáth, tar éis toghchán lár téarma bíonn páirtí an Uachtaráin cloíte agus ciúin. Bíonn siad ag díriú ar thréimhse beagnach dhá bhliain nuair nach mbíonn sé ar a gcumas aon dul chun cinn a dhéanamh ná aon pholasaí a chur i bhfeidhm.
Is é Joseph R. Biden an t-uachtarán reatha. Toghadh sa bhliain 2020 é agus chuaigh sé i mbun dualgais ar 20 Eanáir 2021.
Nairciseas
deas|215px|thumb|Nairciseas Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige í Nairciseas.
Pandóra
Áiléar -  Íomhá de Pandora ó Voyager 2  (Lúnasa 1981) Pandóra ón tóireadóir Cassini sa bhliain 2005. Tá fáinní Shatairn sa chúlra. Tógadh an dlúthradharc seo de Phandóra ag Cassini le linn eitilt-thart an spáslong ar an 3ú Meitheamh 2010.
DeepL
Is seirbhís meaisínaistriúchán néarach é DeepL a seoladh i mí Lúnasa 2017 agus atá faoi úinéireacht DeepL SE, atá lonnaithe i Köln. Forbraíodh an córas aistrithe den chéad uair laistigh de Linguee, agus seoladh é mar aonán DeepL. Tairgeadh aistriúcháin idir seacht dteanga Eorpacha ar dtús agus leathnaíodh é de réir a chéile chun tacú le 31 teanga. Níl an Ghaeilge san áireamh.
Úsáideann a algartam líonraí néaracha conbhlóideacha agus maighdeog Béarla. Tairgeann sé síntiús íoctha le haghaidh gnéithe breise agus rochtain ar a chomhéadan feidhmchlár.
Aistritheoir agus síntiús
Is féidir an t-aistritheoir a úsáid saor in aisce le teorainn de 5,000 carachtar in aghaidh an aistriúcháin. Is féidir comhaid Microsoft Word agus PowerPoint i bhformáidí comhaid Office Open XML (.docx agus .pptx) agus comhaid PDF a aistriú freisin.
Tairgeann sé síntiús íoctha ar a dtugtar DeepL Pro, atá ar fáil ó mhí an Mhárta 2018, agus cuimsíonn sé rochtain ar chomhéadan feidhmchláir agus breiseán bogearraí le haghaidh uirlisí aistriúcháin ríomhchuidithe, lena n-áirítear SDL Trados Studio. Murab ionann agus an leagan saor in aisce, deirtear nach sábhálfar téacsanna aistrithe ar an bhfreastalaí agus baintear teorainn na gcarachtar. Cuimsíonn an tsamhail phraghsála mhíosúil méid socraithe téacs, agus ríomhtar téacsanna ina dhiaidh sin de réir líon na gcarachtar.
Teangacha a dtacaítear leo
Ó Eanáir 2023, tacaíonn an tseirbhís aistriúcháin leis na teangacha seo a leanas:
==Tagairtí==
Phoebe
Is satailít de Shatarn é Phoebeleft|mion|Cráitéir ar Phoebe
Seangán bán
Feithid bheag shóisialta a thógann neadacha in adhmad lofa nó a dhéanann tulaigh talún a fhéadfaidh a bheith cuid mhaith méadar ar leithead, ag cuimsiú na milliún feithidí. Bíonn struchtúr sainaicmeach na coilíneachta forbartha go maith. Bíonn na seangáin oibre seasc de ghnáth, dall le heipideirm bhog bhán; na seangáin chogaidh seasc le cinn mhóra is gialla láidre; na seangáin fhásta (na hiomágónna) sciathánach is na foirmeacha atáirgeacha le súile cumaisc. Sa phutóg, tá baictéir neamhurchóideacha a chuireann ar a chumas ceallalós san adhmad a dhíleá. Timpeall 2,000 speiceas ann, agus is fadhb ollmhór eacnamaíochta iad sna trópaicí mar a ndéanann siad damáiste d'fhoirgnimh adhmaid is barra.
Biorphiobar
Is planda é an biorphiobar (Persicaria hydropiper). Dúchasach i gcuid mhór den domhan. Lus bliantúil atá ann. Fásann sé i dtalamh fliuch agus in uisce tanaí.
Uí Dhonnabháin
Clann Ghaelach Uí Fiodhghinte ba ea  Uí Dhonnabháin, agus Donnabhán mac Cathail, rí Reasaid den 10ú haois a sinsear.
mion|160px|Armas Uí Dhonnabháin
Limfe
Leacht fíochánach glan gan dath a chuimsíonn próitéiní, uisce agus ábhair eile a dhíorthaítear as an bhfuil, a iompraítear i gcóras soitheach le ballaí tanaí, neamhspleách ar an gcóras imshruthaithe. Taoscann sé ó spáis idircheallacha fhíocháin na colainne ar ais isteach sa chóras fuileadán trí shoithigh a fholmhaíonn isteach sna féitheacha fochlabhacha. Cuimsíonn sé limficítí chun orgánaigh ionfhabhaithe a scrios freisin, agus tar éis béile, geireacha (ionsúite ón stéig) le hiompar don chóras imshruthaithe fola.
Cíoradh
deas|250px|thumb|Cíoradh I sníomh snáithe, próiseas i ndiaidh na cardála, ina mbaintear snáithíní gearra is snáithíní eile nach dteastaíonn (an scoth a thugtar orthu) chun siúil, agus a ndírítear is a n-ailínítear na snáithíní atá fágtha (an slisne). Is féidir an slisne a shníomh i snáithí míne breátha.
MI6
Bíonn Ceannasaí na Seirbhíse Rúnda Faisnéise (tugtar "C" air go minic) freagrach go díreach don Rúnaí Gnóthaí Eachtracha.
Stair
Thosaigh an eagraíocht i mí Dheireadh Fómhair 1909.
I 1971 bhí Edward Heath ina phríomh-aire ar an Ríocht Aontaithe d’ordaigh Heath do MI6 tosú ag feidhmiú i dTuaisceart Éireann. Ba é seo an chéad uair a raibh MI6 ag feidhmiú sa Ríocht Aontaithe.
Sa bhliain 2005, d'fhógair Paul Murphy, agus é mar Stát-Rúnaí ar Thuaisceart Éireann, gur mhian leis gur ag MI5 seachas MI6 a bheadh an smacht iomlán ar chúrsaí slándála na Sé Chontae.
Conspóidí
Níl an t-údarás ag na cúirteanna iachall a chur ar dhaoine sna seirbhísí faisnéise – MI6 san áireamh – teacht os a gcomhair nó páipéir a sholáthar.
Glúineach dhearg
Is planda í an ghlúineach dhearg.
Baile Uí Aodha
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Baile Uí Aodha air:
Nimfeach (miotaseolaíocht)
deas|215px|thumb|Nimfeach Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige í Nimfeach.
Ba nimfeach coille í Clóireas tiomnaithe don Earrach.
Iúpatar (miotaseolaíocht)
I miotaseolaíocht agus i gcreideamh na Róimhe, is dia na spéire agus toirní agus rí na ndéithe é Iúpatar (as Laidin: Iūpiter nó Iuppiter, ón Luath-Iodáilis *djous 'lá, spéir' + *patēr  'athair', mar sin 'athair na spéire' ), ar a dtugtar Ióiv (as Laidin: Iovis) freisin.
Baile na gCailleach
Sráidbhaile mór is ea Baile na gCailleach (Collinstown as Béarla go traidisiúnta) atá suite i gContae na hIarmhí, Éire.
Blàr Chùil Lodair
Cùil Lodair féin
Tá Monadh Cùil Lodair ar mhóinteach Dhruim Athaisidh, timpeall trí mhíle soir ó bhaile Inbhir Nis. Ba é seo an cath deireanach a throideadh ar thalamh na Breataine Móire.
Bhí na Seacaibítigh mar a thugtar orthu den bharúil chéanna. Sin é an fáth gur tharla na héirí amach go léir idir 1715 agus 1745.
Na Ceatsuaigh
deas|250px|thumb|Na Ceatsuaigh Is dream eitneach Meiriceánaigh Dhúchasacha iad na Ceatsuaigh. Labhríonn an formhór díobh an Cheatsuais.
Blàr Chùil Lodair
Cùil Lodair féin
Bhí muinín ag Séarlas as muintir na hAlban agus go háirithe na Gaeil. D’fhág sé an Fhrainc i long chogaidh agus nuair a tháinig sé go hAlbain, tháinig sé i dtír ar dtús in Èirisgeigh.
Shroich sé Loch nan Uamh ina dhiaidh sin idir Mùideart agus Àrasaig. Nuair a sheas roinnt ceann feadhna Gaelach leis, rinne sé a bhealach ó dheas go dtí gur shroich sé Derby. mion|suíomh Ní fhéadfadh sé dul níos faide agus b’éigean dó filleadh ó thuaidh go dtí gur shroich sé Inbhir Nis.
Lean an Diúc William é an t-am ar fad agus tháinig an tArm Dearg agus arm na Seacaibíteach le chéile ar raon Chùil Lodair, timpeall cúig mhíle ó Inbhir Nis.
Ní raibh de rogha ag an dá arm anois ach troid. Bhí na Seacaibítigh tuirseach agus an-lag ó easpa bia agus codlata.
Ní raibh ach timpeall is cúig mhíle saighdiúir in arm na Seacaibíteach. Bhí timpeall naoi míle saighdiúir oilte ag Diúc Cumberland.
Dá mba rud é go raibh arm iomlán curtha le chéile ag Séarlas bheadh ar a laghad an oiread trúpaí aige agus a bhí ag an Diúc. mion|greanadh adhmaid a rinneadh sa bhliain 1746 Ach nuair a shroich na Gaeil in Inbhir Nis, chuaigh cuid acu timpeall na tíre chun bia a fháil agus chun a dteaghlach a fheiceáil. Cuireadh cuid acu ó thuaidh freisin, go Siorramachd Rois is Gallaibh, chun fórsaí an rialtais ansin a throid faoi cheannas an an Morair Loudoun. Mar thoradh air sin, lagaíodh arm an phrionsa.
Ach shocraigh Séarlas cur i gcoinne an an Airm Dheirg lena chuid trúpaí go léir, cé go raibh a chuid oifigeach i gcoinne troid ós rud é nach raibh an t-arm i gcruth maith. gur cur a chuid oifigeach troid toisc nach raibh an t-arm i gcruth maith. Ach ní ghlacfadh Séarlas lena gcuid comhairle.
Shíl siad (agus bhí an ceart acu) go raibh móinteach Chùil Lodair mí-oiriúnach do na Gaeil agus dúirt siad go mbeadh sé níos fearr teitheadh níos faide ó thuaidh, áit a bhféadfaidís láthair chatha oiriúnach agus an deis a bheith ach troid ar bhealach na Gaeil i dtaithí air.
Thug siad comhairle dó moill a chur ar an gcath, ach ní éistfeadh Séarlas leo.
Socraíodh na clanna Gaelacha mar seo a leanas:
Glúineach dhubh
Is planda é an ghlúineach dhubh.
Blàr Chùil Lodair
Cùil Lodair féin
An chéad tsraith
Hans von Dohnanyi
Dlíodóir mór le rá sa Ghearmáin, agus gníomhaí frithbheartaíochta le linn réimeas na Naitsithe, ab ea Hans von Dohnanyi (1 Eanáir 1902 – 8 nó 9 Aibreán 1945). Cuireadh é chun báis as a ról, go díreach nó go hindíreach, i gcomhcheilg 20 Iúil 1944 chun Hitler a mharú agus réimeas na Naitsithe a chur as cumhacht.
Blàr Chùil Lodair
Cùil Lodair féin
An dara sraith
Hans von Dohnanyi
Saol
Sa bhliain 1924, phós von Dohnányi Christel Bonhoeffer, deirfiúr le Dietrich Bonhoeffer, a cuireadh chun bás in éineacht leis níos déanaí. clé|mion|[[Campa géibhinn Sachsenhausen]] Fuair von Dohnányi PhD sa dlí i mBeirlín i 1925. Sa bhliain 1929, rinneadh oifigeach in Aireacht Dlí agus Cirt an Reich de, lena n-áirítear tréimhse idir 1934 agus 1938 nuair a bhí sé ina chomhairleoir pearsanta don Aire, Franz Gürtner. clé|mion|[[Fíréanta i Measc na Náisiún]] Sa bhliain 1934 - tar éis Oíche na Sceana Fada - thosaigh von Dohnányi ag iarraidh teagmháil a dhéanamh leis an bhfreasúra in éadan na Naitsithe. I measc a chuid gníomhaíochtaí, rinne sé iarracht coireanna na Naitsithe a dhoiciméadú. Chuidigh sé le roinnt Giúdaigh éalú go dtí an Eilvéis chomh maith.
Oidhreacht
clé|mion|Cuimhneachán, 20 Juli 1944, Herbertstraße 2-6, Berlin-Grunewald Tugtar onóir do von Dohnányi in Iosrael mar dhuine de na Fíréanta i Measc na Náisiún. Tá a ainm inscríofa sna ballaí ag Yad Vashem: Ionad Domhanda Uilelosctha, Iarúsailéim. Bhí sé ina chara scoile agus ina dheartháir céile don diagaire Dietrich Bonhoeffer, a cuireadh chun báis ar an lá céanna, i gcampa géibhinn Flossenbürg.
Sna 1950idí, rinneadh iarrachtaí ar an dlí a chur ar an bpríomh-bhreitheamh agus an t-ionchúisitheoir a raibh lámh acu agus pionós an bháis á ghearradh ar Dohnányi (agus Karl Sack srl). Ach theip ar na hiarrachtaí sa deireadh, toisc gur dhiúltaigh an Bundesgerichtshof dóibh sa bhliain 1956. Dúirt an Chúirt ag an am go raibh na himeachtaí a tionscnaíodh sa bhliain 1945 dleathach.
Domhnach na Fola (1972)
mion|clé
Is éard a bhí i gceist le Domhnach na Fola (Bloody Sunday sa Bhéarla) ná eachtra nó dúnmharú a tharla i nDoire i dTuaisceart Éireann ar an 30 Eanáir, 1972. Lámhaigh saighdiúirí de chuid na Breataine 26 duine agus iad ag máirseáil i dTaobh an Phortaigh, ar son chearta sibhialta. Cailleadh 14 de na daoine seo.
Eachtraí an lae
Cathlán den Parachute Regiment faoin Leifteanant-choirnéal Derek Wilford agus an Captaen Mike Jackson a bhí i mbun na hoibríochta seo. Fuair triúr déag bás (seisear dóibh faoi ocht mbliana déag d'aois), ar an bpointe, agus duine eile 4½ mí níos déanaí de bharr a bheith gortaithe ar an lá seo. Gortaíodh beirt agóidigh nuair a bhuail gluaisteáin de chuid an airm iad.
Fiosrúcháin
thumb|Balla i n[[Doire: Domhnach na Fola]]
Cúiteamh
Íocadh pacáiste cúitimh. Ar an 18 Nollaig 1974, shocraigh Rialtas na Breataine £42,000 a íoc le muintir an 13.
Tábhacht
Dhá bhliain roimhe seo a thosaigh feachtas na Sealadach ach tháinig borradh agus fás air mar thoradh ar eachtraí an lae seo. Tá Domhnach na Fola ar ceann de na heachtraí is tábhachtaí i stair na dna Trioblóidí i dTuaisceart Éireann: anois bhí arm na Breataine páirteach sna heachtraí agus fuair muintir na tíre amach faoin eachtra go héasca tríd na meán chumarsáide.
Inis Eoghain
Is í Inis Eoghain an leithinis is faide ó thuaidh in Éirinn. Tá sí suite i gContae Dhún na nGall, idir Loch Feabhail thoir, Loch Suilí thiar, agus an tAigéan Atlantach ar a cósta thuaidh.
INSEAD
Is ollscoil í INSEAD atá suite i bPáras na Fraince. Bunaíodh í sa bhliain 1957.
Seangán duillghearrtha
Seangán a itheann fungais, ag maireachtáil i siombóis leo le 25 milliún bliain. Caitheann siad a gcuid ama ag gearradh duilleog glas is á gcogaint, ag cothú na bhfungas a chlúdaíonn ballaí a logán le duilleoga coganta. Ramhraíonn na fungais as cuimse. Bíonn dreamanna seangán (seangáin oibre) ag tabhairt aire do na barra fungas taobh istigh dá nead ithreach, á ngortghlanadh is á mbaint ag am cuí chun na larbhaí is an treibh i gcoitinne a chothú. Faightear iad sna trópaicí sa Domhan Úr.
5 Márta
Is é an 5 Márta an 64ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 65ú lá i mbliain bhisigh. Tá 301 lá fágtha sa bhliain.
Limfeagranalóma véinéireach
Is é rud is limfeagranalóma véinéireach ann ná galar a tharchuirtear go gnéasach. Baictéar atá cosúil le víreas is bun leis, Chlamydia trachomatis. Tarlaíonn othrais ar na baill ghiniúna agus borradh na nód limfeach a thaoscann bunionad an ionfhabhtaithe. Éiríonn le frithbheathaigh mar chóireáil.
QQI
Is gníomhaireacht stáit neamhspleách é QQI (Béarla: Quality and Qualifications Ireland; Gaeilge: Dearbhú Cáilíochta agus Cáilíochtaí Éireann) atá freagrach as cáilíocht, ionracas agus clú den chóras breisoideachais agus ardoideachais in Éirinn a chur chun cinn.
Tá siad freagrach as dearbhú cáilíochta seachtrach a dhéanamh ar bhreisoideachas agus ardoideachas agus oiliúint i bPoblacht na hÉireann.
Déanann siad cláir a bhailíochtú, dámhachtainí a bhronnadh agus is siadsan atá freagrach as an gCreat Náisiúnta Cáilíochtaí (CNC) a chur chun cinn, a chothabháil, a fhorbairt agus a athbhreithniú.
Ina theannta sin, cuireann siad an pobal ar an eolas maidir le cáilíocht na gclár agus na gcáilíochtaí oideachais agus oiliúna, agus cuireann siad comhairle ar an Aire Breisoideachais agus Ardoideachais maidir le beartas náisiúnta i dtaobh dearbhú cáilíochta agus breisiú an oideachais agus na hoiliúna in Éirinn.
Bunaíodh QQI in 2012 tar éis teacht le chéile idir an tÚdarás Náisiúnta Cáilíochtaí na hÉireann, Comhairle na nDámhachtainí Breisoideachais agus Oiliúna / FETAC, Comhairle na nDámhachtainí Ardoideachais agus Oiliúna / HETAC agus Bord Feabhais Ollscoileanna na hÉireann.
Naisc Sheachtracha
Quality and Qualifications Ireland / QQI
An Volga
Is abhainn sa Rúis í an Volga. Is í an Volga an abhainn is faide san Eoraip (3,530 ciliméadar ar fhad).
MV Wilhelm Gustloff (línéar paisinéirí)
mion|clé|An Gustloff san [[An Iorua|Iorua, Iúil 1940, i ndiaidh Cath Narvik]] Línéar paisinéirí de chuid na Gearmáine a bhí sa MV Wilhelm Gustloff. Chuir an tionscnóir turas, Kraft durch Freude, an Gustloff ar an tonn sa bhliain 1937 mar long chrúsála. mion|clé|Ionsaí ar [[30 Eanáir 1945]] Rinneadh foréileamh ar an long le linn an Dara Cogadh Domhanda.
Tubaiste
Ar 30 Eanáir 1945, cuireadh an Wilhelm Gustloff go tóin poill le trí thoirpéad a scaoil S-13, fomhuireán de chuid Chabhlach na Rúise. Bhí an Gustloff ag iompar sibhialtaigh, an chuid is mó, ar a gcoimeád ón bhfíoch a bheadh i ndán dóibh ar thalamh. Tháinig siad ón bPrúis Thoir, an cúige Gearmánach a bhí díreach ar tí titim agus an t-Arm Sóivéadach ag gluaiseacht chun tosaigh.
Tarrtháladh 1,252; bhí cúpla bád toirpéid in aice leis an Gustloff agus in ann dream beag a shábháil.
St. Fintan's High School
Is meánscoil bhuachaillí é St. Fintans High School, atá suite i mbruachbhaile de Sutton i gcontae Fhine Gall, Éire.
Caonach (idirdhealú)
Tá níos mó ná brí amháin leis an bhfocal Caonach:
St. Fintan's High School
Is iad na spóirt: rugbaí, cluichí Gaelacha, cispheil, sacar, lúthchleasaíocht, badmantan, seoltóireacht, boghdóireacht, leadóg, leadóg bhoird, agus spóirt eile.
Copóg chatach
Is planda í an chopóg chatach (Rumex crispus).
St. Fintan's High School
I measc na mac léinn suntasacha ate cat, is iad an t-údar Roddy Doyle, agus an t-amhránaí Ronan Keating. Ba é an suíomh ar cheann de na chéad léirithe ag an mbanna 'Feedback' a bhí ina dhiaidh sin a bheith U2. D'fhreastail Aaron, Issac, Michael ages Eric Westbrooks an scoile agus imir go léir le haghaidh an fhoireann cispheile náisiúnta na hÉireann.
Seangán léigiúnach
Seangán trópaiceach le súile laghdaithe nó gan súile. Déanann siad coilíneachtaí ollmhóra a thóraíonn foráiste le chéile, a athraíonn ionad a nide go minic. Bíonn nead bíobháige acu, déanta as seangáin bheo, chun an cráinseangán gan sciatháin is an t-ál a chosaint.
David Mitchell (údar)
Úrscéalaí as Sasana is ea David Mitchell (a rugadh 12 Eanáir 1969). Tá seacht úrscéalta scríofa aige. Cónaíonn sé i gContae Corcaí.
Faoileán an Aigéin Chiúin
Faoileán an-mhór is ea faoileán an Aigéin Chiúin (Larus pacificus),  de bhunadh chóstaí na hAstráile. Tá sé measartha coitianta idir Carnarvon san iarthar, agus Sydney san oirthear, cé go bhfuil sé tar éis éirí gann i roinnt áiteanna ar an oirdheisceart, mar thoradh ar iomaíocht ó na ceilpfhaoileáin (Larus dominicanus) a tháinig go dtí an ceantar céanna as a stuaim féin ó na 1940í i leith.
Cuscas
Is ainmhí é an cuscas. Ceithre speiceas d'apasam Astrálach atá i gceist. Is mamaigh iad.
Faoileán an Aigéin Chiúin
I bhfad níos mó ná an faoileán geal uileláithreach, agus ní chomh coitianta, bíonn faoileáin an Aigéin Chiúin de ghnáth le feiceáil ina n-aonar nó i mbeirteanna, ag bodaireacht thart ar imeall an chladaigh, ar patról go tomhaiste go hard os cionn os cionn an tsáile, nó (uaireanta) ag ropadh thar bráid go hárd sa ghaoth chun sliogéisc nó cuán mara a ligean anuas ar na carraigeacha.
Tacsanomaíocht
B'é an t-éaneolaí John Latham sa bhliain 1801 a rinne an chéad chursíos ar fhoileán an Aigéin Chiúin ó líníocht de chuid Thomas Watling, áit a raibh an t-ainm áitiúil taifeadta mar Troo-gad-dill. Tagraíonn a bhuafhocal don Aigéin Chiúin.
Aithnítear dhá fhospeiceas: an fospeiceas a bhí ainmnithe ar dtús mar an speiceas féin L. p. pacificus ón chósta thoir theas agus ón Tasmáin, agus L. p. georgii as an Astráil Theas agus an Astráil Thiar.
Cur síos
clé|mion|Éan óg Is é faoileán an Aigéin Chiúin an t-aon fhaoileán mór ina raon, seachas ó am go chéile an ceilpfhaoileán. Is féidir an speiceas seo a bheith 58 go go 66 cm ar fhad agus le réise sciathán 137 go 157 cm ar a fhad. De ghnáth, bíonn meáchan ó 900 go dtí 1,180 g acu. Bíonn an speiceas seo den chuid is mó bán, le sciatháin agus droim dorcha agus bíonn a ghob an-tiubh, cumhachtach, buí deargbhiorach, agus (i gcomparáid le speicis eile faoileáin). Bíonn faireoga salainn acu a thálann uisce salainn trí na polláirí. Bíonn cluimhreach bhreacdhonn ar na héin ar fud a gcorp, agus de réir a chéile, faigheann siad a gcluimhreach aosach; roimh a cheathrú bliain, is deacair an faoileán óg seo agus éan fásta a aithint ó chéile.
Gasail Edmi
Is ainmhí é an gasail Edmi (Gazella cuvieri). Mamach atá ann.
Samhadh caorach
Is planda é an samhadh caorach.
Ethernet
mion|Ethernet 100Base-T4 Is saghas Líonra achair logánta é Ethernet.
Alain Bourbonnais
Tá clú air mar gheall ar an ealaín iontach a bhailigh sé ar son La Fabuloserie ó 1983.
Creat-Choinbhinsiún na Naisiún Aontaithe maidir leis an Athrú Aeráide
Is comhaontú - nó conradh - é an Creat-Choinbhinsiún na Náisiún Aontaithe maidir leis an Athrú Aeráide (an CCNAAA) nó an United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC), a dhíríonn ar shaincheisteanna an chomhshaoil dhomhanda. Tá sé mar aidhm ag UNFCCC an t-athrú aeráide a chomhrac.
Glacadh leis an CCNAAA ag Cruinniú Mullaigh na Cruinne 1992 i Rio de Janeiro. Chuaigh sé i bhfeidhm ar an 21 Márta 1994. Bhí sé daingnithe ag timpeall 193 tír sa bhliain 2022.
Tá gaol ann idir an CCNAAA agus 'Comhdháil na bPáirtithe' nó COP. Is ionann na ‘páirtithe’ agus an 190+ náisiún a d’aontaigh an CCNAAA.
2018
Ba bhliain choitianta í an bhliain 2018 (MMXVIII). Tosóidh bliain Shíneach an mhadra (戌) ar an 16 Feabhra.
Spórt
thumb|120px|[[Dolores O'Riordan]] thumb|120px|[[Stephen Hawking]]
François Mathey
Bhí François Mathey, a rugadh 17 Lúnasa, 1917 i Ronchamp, Haute-Saône, an Fhrainc agus a d’éag 3 Eanáir, 1993 i Coulommiers (Seine-et-Marne), ina choimeádaí, ansin ina phríomhchoimeádaí ag Músaem na nEalaíon Maisiúil i bPáras ó 1953 go 1985.
An Míol Mór
Is réaltbhuíon é an Míol Mór atá suite i ndeisceart na spéire, sa cheantar sin dá ngairtear an tUisce, in aice le réaltbhuíonta uisciúla eile mar an Uisceadóir, na hÉisc agus an Abhainn. Tagann a ainm Laidine Cetus ó mhiotaseolaíocht na Gréige; míol mór nó péist na mara atá i gceist.
Ritheann an t-éiclipteach i ngar don réaltbhuíon seo. Is féidir leis na pláinéid a bheith suite sa Mhíol Mór ar feadh tréimhsí gearra. Aimsíodh astaróideach uimhir a ceathair, Vesta, sa réaltbhuíon seo sa bhliain 1827.
Stair is Miotaseolaíocht
Tá aithne ar an réaltbhuíon seo leis na cianta. Sa Mheaspatáim, d'ionannaítí leis an mbanphrionsabal príomhordúil cosmach í, sin le rá le péist na mara Tiamat.
De réir na mhiotaseolaíocht na Gréige, i dteannta na réaltbhuíonta os a chionn (Andraiméide, Ceiféas, Peirséas, Caiseoipé, agus b'fhéidir Peigeasas), b'fhéidir go mbaineann an Míol Mór le bunús mhiotas Mhaíomh Chaiseoipé, a mbaineann go coitianta leis.
I luath-mhiotais áirithe na Gréige, d'ionannaítí freisin le geataí (agus cuaillí gheata) Ifrinn (.i. ceantar na spéire faoin éiclipteach) í. sa chaoi seo, i dteannta gnéithe eile sa chomhartha stoidiacach na nIasc (a chuimsíonn na hÉisc iad féin, chomh maith le réaltaí feiceálcha ar chúl an Mhíl Mhóir), is cosúil go bhfuil baint mhór ag an Míol Mór le bunús mhiotas thógáil Cheirbearais, ceann de Dhá Shaothar Déag Earcail.
Dlí an chomhshuímh thairisigh
Sa cheimic, deir Dlí an chomhshuímh thairisigh, ar a dtugtar Dlí Proust uaireanta, go mbíonn an comhshuíomh ceimiceach céanna, i gcóimheas seasta (de réir maise) i gcónaí ag aon chomhdhúil ar leith, cibé slí, áit nó am a dtáirgeadh nó a bhfuarthas í.
Is féidir a chinneadh le modhanna ceimeacha áirithe, na céatadáin de na dúile ar leith as a bhfuil an chomhdhúil comhshuite. Tugtar comhshuíomh ceimiceach na comhdhúile ar na céatadáin sin.
Mar shampla, tá 8/9 de mhais aon sampla d'uisce íon comhdhéanta de ocsaigin, agus an chuid eile de 1/9 comhdhéanta de hidrigin: Tá an mhais an dhá dhúil i gcomhdhúil i gcónaí sa chóimheas céanna. Mar aon le Dlí na gcomhréir iolrach, is é Dlí an chomhshuímh thairisigh bunús na stócaiméadrachta.
John Carew Eccles
Fiseolaí a rugadh i Melbourne na hAstráile ab ea an Ridire John Carew Eccles (27 Eanáir 1903 – 2 Bealtaine 1997). Rinne sé taighde ar néarfiseolaíocht, agus bhuaigh Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis, le Hodgkin is Andrew Huxley, as a shoiléirithe ar na meicníochtaí ianacha a bhaineann le spreagadh scannán na cille néarógaí.
Seanócraitéas
Fealsamh is eolaí Gréagach a rugadh sa Chalcadóin ab ea Seanócraitéas (Gréigis: Ξενοκράτης; c 395–314 RC). Rinne sé staidéar faoi Phlatón, agus tháinig i gcomharbacht air mar cheann ar a acadamh.
Ciorcad iomlánaithe
Nuair a dhéantar dé-óideanna nó trasraitheoirí as sileacan, tosaítear le slisne den bhunábhar céanna i ngach cás. Trí dhópáil logánta ar an slisne le heisíontais glacóir-leictreon nó deontóir-leictreon, déantar leathsheoltóir de chineál p nó cineál n faoi seach ag an ionad sin. Trí thiúchan an eisíontais a rialú, déantar inseoltacht an leathsheoltora a shocru. Is féidir dé-óideanna a dhópáil ag ionaid áirithe ar an slisne, trasraitheoirí ag ionaid eile, friotóirí ag ionaid eile, agus toilleoirí ag ionaid eile fós. Is féidir na ceangail idir na comhbhaill seo a dhópáil chun ciorcad ar leith a thógáil. De ghnáth tosaítear le slisne fíorbheag fíorshileacain chriostalta, timpeall 1 mm × 1 mm. Deartar an ciorcad atá le déanamh, agus rianaítear a leagan amach ar dhromchla an tslisne, le próiseas micreascópach fótagrafach ar a dtugtar micriliteagrafaíocht. Ansin déantar an dópáil i gcéimeanna go mbíonn an ciorcad iomlán lonnaithe ar aon slisne sileacain amháin. Clúdaítear an ciorcad iomlánaithe seo i bpacáiste plaisteach nó miotalach caomhnaitheach, agus déantar ceangail leis na pointí cuí sa chiorcad trí phionnaí inslithe copair a thagann amach tríd an gcludach sin.
Uí Shúilleabháin
Clann Ghaelach lonnaithe go formhór i gContae Chorcaí agus Contae Chiarraí ba ea  Uí Shúilleabháin. Roimh ionradh na Normannach ar Éirinn, fuarthas iad i gContae Thiobraid Árann fosta. Mar shloinne is é an tríú is coitianta i nÉirinn. De thairbhe eisimirce, is coiteann é an sloinne san an Astráil, i Meiriceá Thuaidh, sa Bhreatain agus eile.
mion|160px|Armas Uí Shúilleabháin
Dar le ginealas Éireannach, de mhuintir Cenél Fíngin Eoghanacht Chaisil ba ea Uí Shúilleabháin. Ocht nglúin as Fínghin mac Aodha Dhuibh, rí Mumhan ón mbliain 601 go dtí 618, a chuirtear a sinsear.
Níos déanaí, d'éirigh siad ina dtiarnaí, faoi cheannas a ngaol Mhic Cárthaigh, i ríocht bheag ach chumhachtach Deasumhan, ríocht a tháinig i gcomharbacht ar an Mumhain féin.
Ba é taoiseach deireanach na clainne é Domhnall Cam Ó Súileabháin Bhéara, a cloíodh i gCogadh na Naoi mBliana (1594–1603).
Fuascailt na seirfeach, 1861
Ar 3 Márta 1861, cuireadh saoradh sheirfigh na Rúise i bhfeidhm trí fhorógra an tSáir Alastar a Dó. Fuair thart ar 23 milliún duine, 38% de dhaonra na Rúise ag an am, a gcuid saoirse. clé|mion|forógra an t[[Alastair II na Rúise|Sáir Alastar a Dó]] clé|mion|Le grand siècle russe, Wladimir Berelowitch, 2005
Cúlra
Roimhe sin, díoladh agus ceannaíodh na seirfigh thalún leis an talamh a bhaineadar leis, gan ceart pósta gan cead a dtiarna talún, gan ceart taistil, gan ceart a réadmhaoin nó comhlacht féin a bheith acu, agus le dualgas trom obair a thabhairt don tiarna i rith na bliana; agus ní raibh sna seirfigh thí acht sclábhaithe.
Fuascailt
Dúirt an Sár go raibh sé ní b’fhearr deireadh a chur leis an seirfeachas ón mbarr, ná fanacht go ndíothóthaí é ón mbun. Fuair na seirfigh thalún deis cuid den talamh ar a d’oibrigh siad a cheannach, fiú ar phraghas ard (níor tugadh aon deis talamh a cheannach do na seirfigh thí). Uaireanta bhí an giota beag talún róbheag chun maireachtáil a gclainne a bhaint amach;.
Cé go raibh an feidhmiú go mall le deacrachtaí móra, d’athraigh an saoradh sochaí na Rúise go mór, agus chuir sé deireadh leis an gcóras ina raibh anamacha i seilbh sa Rúis go deo.
Tagairtí
<references group="" responsive="1">
Muc mhara Dall
Is ainmhí í an mhuc mhara Dall. Mamach atá ann.
Máighigh
deas|250px|thumb|Máigeach Is dream eitneach Meiriceánaich Dhúchasach iad na Máighigh. Labhraíonn cuid acu na teangacha Máigheacha. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Mayan%20'Saint'%20Maxim%C3%B3n%20with%20offerings,%20guarded%20by%20a%20brotherhood%20in%20Santiago%20Atitl%C3%A1n,%20Guatemala.jpg|clé|mion|'Naomh" Maximon, dia de chuid na [[Máigeach|Máigheach]]
Cogadh na Saoirse Gréagach
Thosaigh Cogadh na Saoirse Gréagach nó Réabhlóid na nGréagach (1821–1831), (Gréigis: Ελληνική Επανάσταση του 1821, Elliniki Epanastasi, Tuircis: Yunan İsyanı), le saoirse a fháil ó na Turcaigh. De réir chonradh Chathair Chonstaintín a síneadh i mí Iúil 1832, aithníodh An Ghréig (Hellas) mar thír iomlán shaor. Ba iad na Gréagaigh an chéad grúpa daoine a shaoraigh iad féin ón Impireacht Otamánach. Gach bliain, déanann na Gréagaigh ceiliúradh ar an neamhspleáchas a bhain siad amach ar an 25 Márta.
Seiricíoch
Treibh de chuid na Meiriceánach Dúchasach iad na Seiricígh (/ˈtʃɛrəkiː/; Seiricis : ᎠᏂᏴᏫᏯᎢ, rómánaithe: Aniyvwiyaʔi, nó Seiricis: ᏣᎳᎩ, rómánaithe: Tsalagi). Tá sé ar cheann de na treibheanna is mó sa tír agus fréamhacha stairiúla acu in iardheisceart North Carolina, oirdheisceart Tennessee, iarthar South Carolina, oirthuaisceart Georgia agus oirthuaisceart Alabama.
Agus an 19ú haois ann, bhí na Seiricígh ar cheann den Chúig Treibh “Sibhialaithe”, ós rud é agus go raibheadar ag dul i mbun feirmeoireachta agus a bheith seasta in aon áit amháin. Bhí cuid bheag de chultúr agus teicneolaíocht na nEorpach ag dul go mór i gcion orthu chomh maith.
Sa lá atá inniu ann, aithnítear trí threibh Seiricíocha: ceann oirthear i North Carolina, ceann aontaithe Keetoowah in Oklahama agus an Náisiún Seiricíoch in Oklahoma. Tá ceanncheathrú acu i dTahlequah, Oklahoma.
Tá an teanga Seiricis mar chuid den ghrúpa Iorócuach.
Arthur Stanley Eddington
Réalteolaí a rugadh i gKendal Shasana ab ea Arthur Stanley Eddington (1882-1944). I 1919 rinne sé breathnuithe ar ionaid réaltaí le linn urú iomlán na Gréine, agus thug an chéad chruthú díreach ar theoiric na coibhneasachta speisialta de chuid Einstein. Cáil ar a leabhar The Expanding Universe (An Chruinne Fhorleathnaitheach, 1933) agus as eolas ar an eolaíocht a scaipeadh i measc an phobail.
8 Aibreán
Is é an 8 Aibreán an 98ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 99ú lá i mbliain bhisigh. Tá 267 lá fágtha sa bhliain.
Maquis du Limousin
Tá Maquis du Limousin, nó réigiún a cúig, ar cheann de na maquis frithbheartaíochta is mó agus is gníomhaí sa Fhrainc le linn an Dara Cogadh Domhanda.
Copóg uisce
Is planda í an chopóg uisce.
Eamonn Casey
Iar-Easpag Chiarraí agus na Gaillimhe ba ea Eamonn Casey (24 Aibreán 1927 – 13 Márta 2017). Bhí Casey ar dhuine den chléir na hEaglaise Caitlicí  ba mhó aithne in Éirinn fiú sular tharraing scannal gnéis conspóid air.
Beatha
Ba as Na Foidhrí i gcontae Chiarraí Casey, a rugadh ar 24 Aibreán 1927. Rinneadh sagart de sa bhliain 1951. Chuir sé tús lena shaol sa chléir mar shagart i Luimneach.
Bhog sé go dtí Slough, Berkshire in 1960. Bhí Casey an-ghrinn i gcúrsaí gnó. I Sasana, bhunaigh sé an Catholic Housing Aid Society (CHAS) in Westminster and Shelter, nó the Shelter Housing Aid Society (SHAC). Bhí ról aige sa scannán Cathy Come Home de chuid Ken Loach.