cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pedro Pablo Kuczynski
Ba imircí ón Eoraip iad a thuismitheoirí. Gearmánach de chúlra Polannach-Ghiúdach ab ea a athair. Ar thaobh a mháthar tá Pedro Pablo gaolta le Jean-Luc Godard, stiúrthóir scannáin Eilvéiseach. Tá sé pósta ar Nancy Lange, col ceathrar le Jessica Lange.
D'oibrigh Kuczynski sna Stáit Aontaithe agus ghlac sé saoránacht Mheiriceánach le cois a shaoránacht Pheiriúch. D'éirigh sé as a shaoránacht Mheiriceánach sa bhliain 2016 le bheith ábalta sheasamh d'uachtáranacht Pheiriú.
Rinneadh iarrachtaí chun é a chur as oifig ag toiseacht ag deireadh na bliana 2017. San athbhliain, rinneadh iarracht nua é sin a dhéanamh. Cuireadh físeáin dá dhlíodóir agus de Kenji Fujimori (pearsa conspóideach i bpolaitíocht na tíre) ag iarraidh vótaí i gcoinne an iarracht a cheannach ó bhaill de pharlaimint na tíre (na "Kenjivideos"), agus ghéill sé don bhrú, ag cur litir éirí as oifig chuig Comhairle na Ministéirí. Ar 23 Márta 2018, chuaigh a leasuachtarán Máirtín Vizcarra, i gcomharbacht air mar uachtarán.
Bitchcraft (American Horror Story)
Craoladh an chéad eipeasóid, "Bitchcraft" den tríú sraith American Horror Story ar an 9 Deireadh Fómhair 2013. Scríobh Ryan Murphy agus Brad Falchuk an eipeasóid seo. D'fhéach 5.54 milliún duine ar an eipeasóid.
Mainistir an Teampaill Mhóir
Is mainistir suite i gContae Thiobraid Árann í Mainistir an Teampaill Mhóir.
Uachtarán Phoblacht na Cóiré
Is é uachtarán Phoblacht na Cóiré (Cóiréis: 대한민국 대통령; Hanja: 大韓民國 大 統領; RR: Daehanminguk Daetongnyeong; dá ngairtear POTROC nó POSC go neamhfhoirmiúil) an Ceann Stáit, an Ceann Rialtais agus Ceann Bhrainse Feidhmiúcháin Phoblacht na Cóiré, chomh maith le ceannasaí i gceannas ar Fhórsaí Armtha Phoblacht na Cóiré.
Sníosort
Ba eaglais é Sníosort (Béarla: Snizort), suite ar an Eilean Chaluim Chille, oileán san Abhainn Snìosort i gComhairle na Gàidhealtachd gar do cheann na habhann in Loch Snìosort ar an Eilean Sgitheanach. Eaglais Chaluim Chille agus Skeabost a thugtar uirthi uaireanta freisin. Bunaíodh í faoi údarás ardeaspag Nidaros (Trondheim) san Iorua. I measc na n-easpag ar Snìosort bhí Wimund, duine a chuaigh chun na farraige mar fhoghlaí am éigin i ndiaidh 1147, dar le William as Newburgh.
Caisleán Dhún na nGall
Is caisleán i gContae Dhún na nGall é Caisleán Dhún na nGall.
Bírlinn
deas|250px|thumb|Bírlinn Is éard atá i gceist le bírlinn ná saghas báid. Bhí sé cosúil le long fhada na Lochlannach. D'úsáidtí an saghas loinge seo in iarthar na hAlban sa Mehánois.
Sprochaille
150px|thumb|Sprochaille ag crochadh as an scornach [[coileach|coiligh]] Is maothán feolmhar ag crochadh as an ceann nó muineál na éin éigin
Am Baisteir
Is sliabh in Comhairle na Gàidhealtachd, Albain í am Baisteir.
Próca
200px|thumb|Prócaí Is árthach sorcóireach déanta as gloine nó potaireacht é próca.
Contae Calhoun, Texas
Is contae in oirdheisceart Texas é Calhoun. Is é Port Lavaca príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 21,381 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 20,647 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 73.7% de na daoine sa bhliain 2010, ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 21.4% agus ba Sínis an phríomhtheanga ag 3.2%.
Ceann Stáit
mion|2009, Cuimhneachán [[D Day|D-Day, Caen]] Is éard is ceann stáit ná an duine poiblí a léiríonn aontacht agus ina dhlisteanacht an stáit go hoifigiúil. Ag brath ar fhoirm rialtais na tíre agus scaradh cumhachtaí, féadfaidh an ceann stáit a bheith ina cheann searmanais nó i gcomhthráth in cheann rialtais agus níos mó.
Pernell Whitaker
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea Pernell Whitaker Sr., a rugadh ar 2 Eanáir 1964 in Norfolk, Virginia agus a fuair bás ar an 14 Iúil 2019.
Cartoon Saloon
Is comhlacht cartúin é Cartoon Saloon. Tá sé lonnaithe i gCill Chainnigh.
Loch an Iarthair
Is loch fíoruisce sa cheantar stairiúil Hangzhou i nDaon-Phoblacht na Síne é Loch an Iarthair nó Xī Hú (Sínis: 西湖; go litriúil “Loch an Iarthair”). Tá go leor teampall, pagódaí, gairdíní, agus oileán saorga laistigh den loch.
Cartoon Saloon
Scannánliosta
Scannáin ag teacht
Ceallach Chualann
Rí na Laighean de rítheaghlach Uí Mháil ba ea Ceallach Chualann (Sean-Ghaeilge Cellach Cualann mac Gerthidi) (bás 715). Rí deireanach na Laigean sa mhuintir ba ea é. Is as Cuala thart timpeall Ghleann Dá Loch é leasainm Cheallaigh.
Samuel Ameobi
Imreoir sacair is ea Samuel "Sammy" Ameobi a rugadh ar an chéad lá de mhí Bealtaine, 1992 i Newcastle upon Tyne i Sasana.
Ceallach Chualann
Ní dhearnadh rí Laigean dá athair, ach rinneadh dá chol seisear amhlaidh, Fiannamhail mac Maoil Tuile (bás xxx). Tháinig Ceallach i gcomharbacht air mar rí Uí Mháil nuair a maraíodh Fiannamhail ag fios darbh ainm Fochseachán, is dócha fair ord on the orders of Fhíonsneachta Fleáiche. Rinneadh rí Laigean de Bhran Buta mac Conaill Uí Dhúnlainge, fuair bás sa bhliain 693, agus Ceallach a chomharba.
Réimeas
Go díreach tar éis bhás Bhrain Bhuta, tharla cath idir na Laigin agus na hOsraí, ach ní raibh Ceallach ar an bhfód. Duine de ráthóirí Cháin Adhamhnáin ba ea Ceallach, curtha i bhfeidhm sa bhliain 697 ag Sionad Bhiorra.
Sa bhliain 704, chuaigh sé i mbun chatha in éadan a chomharsana Uí Néill ó thuaidh, de Chlann Cholmáin faoi cheannas Bodbchath mhic Diarmada Déin, agus de Shíol Aodha Sláine faoi cheannas Fhógartaigh mhic Néill. Bhuaigh Ceallach ag Cath Claonta, inar maraíodh Bodbchath agus ónar theith Fógartach. Sa bhliain 707, ámh, rinne Ardrí na hÉireann, Congal Ceannmhagir, feachtas sa Laigin agus ghéill Caellach dó.
Sa bhliain 709, le cuidiú comhghuaillithe Briotanaigh — a mheastar de ghnáth go raibh amhais a bhí i gceist, deoraithe as ríochtaí curtha faoi smacht ag Northumbria — throid sé cath ag Serg agus a mharaigh a mhic, Fiachra agus Fiannamhail. Insítear i nAnnála Tiarnaigh gur tharla an cath air éigin i bhfortuatha na Laighean, taobh thoir de Shléibhte Chill Mhantáin. Ní ainmnítear a chéilí comhraic.
Tuairiscítear bás Cheallaigh gan sonraí sna hannála Éireann don bhliain 715.
Teaghlach
Bhí ceathrar mná céile ag Ceallach. Mugain ní Fhailbhe Uí Bhairrche ba ea a chéad, agus Concheann (bás 743) a n-iníon acu, agus Fiachra and agus Fianamhail a mic. Bé Fáil ní Sheachnasaigh, Ardrí na hÉireann, ba ea a thríú. Caintigern ní Conaing Cuirre Shíol Aodha Sláine ba ea a cheathrú, agus Naomh Caintigern a n-iníon.
Rinneadh dea-chleamhnais ag a iníonacha. Phós Concheann Murchadh mac Brain Buta (bás 727), a chomharba mar rí na Laigean. (bás 748) was the mother of Ardrí, Cináed mac Írgalaig ba ea Muireann, agus b'fhéidir fosta Cináed, chomharba Fhlaithbheartaigh mhic Loingsigh mar thoradh dara pósta. Is dóigh gur iníon Cheallaigh í Dearbhfhorghaill, bean chéile Fhíonsneachta Fleáiche.
D'eag an chuid de mhic Cheallaigh Lee linn a shaoil. Maraíodh Fiachra agus Fianamail sa bhliain 709. Dá mhic a mhair ina dhiaidh: maraíodh Aodh sa bhliain 719 gar d'Fhionnúir, Contae Chill Dara; d'éag Criomhthann i mbun chatha agus é sa bhliain 726; AU 726.4 agus Eidirscéal sa bhliain 727 ag troid in aghaidh Fhaoláin mhic Mhurchadha. Maraíodh beirt charnach leis, Cathal agus Ailill, sa bhliain 744.
Donna Traynor
Is iriseoir Éireannach í Donna Traynor le BBC Thuaisceart Éireann, a rugadh ar an 31 Deireadh Fómhair 1965 i Lios na gCearrbhach, Tuaisceart Éireann.
Luch thí
Ainmhí is ea an luch thí.
thumb|left|Luch thí (Mus musculus) thumb|Fiacla tosaigh
Eolaí
mion|Beirt eolaithe i saotharlann Is eolaí é duine ar bith a bhfuil saineolas aige ar réimse éigin eolaíochta agus é/í ag baint úsáide as an modh eolaíochta chun taighde a dhéanamh ar an nádúr.
Contae Callahan, Texas
Is contae i dtuaisceart Texas é Contae Uí Cheallacháin nó Callahan as Béarla. Is é Baird príomhbhaile an chontae. Is é Clyde an chathair is mó sa chontae. Bhí 13,544 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 12,905 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 93.9% de na daoine sa bhliain 2010, ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 4.5% agus ba Gearmáinis an phríomhtheanga ag 1%.
Áed Dibchine
Rí na Laighean de rítheaghlach Uí Mháil ba ea Aodh Dibhchine mac Seanaigh (Sean-Ghaeilge Áed Dibchine mac Senaig) (bás 595), agus an chéad rí den ghéag úd a rinneadh.
Cé go bhfaightear sna ríliostaí sa Leabhar Laighneach rí darbh ainm Áed Cerr mac Colmáin Mháir mhic Coirpre, gaolta le hUí Dhúnlainge, ba é Aodh Dibhchine a bhí ina rí i ndáiríre. Is dócha gur brionnaíodh na ríliostaí úd, um éilimh Uí Dhúnlainge a chur chun cinn.
Bhí beirt mhac aige: Rónán Crach, an rí Laigean luaite b'fhéidir sa sága Fingal Rónáin; agus Criomhthann (bás 633), rí Laigean.
Dumnonii
Gan bheith measctha le: Damnonii
Dream Briotanach ab ea na Dumnonii nó Dumnones a mbíodh cónaí orthu i nDumnonia, ceantar aitheanta inniu mar Devon agus Corn na Breataine (agus roinnt de Dorset agus Somerset) i   leithinis iardheisceart na Breataine, ón Iarannaois ar a laghad go luath-ré na Sacsanach.
Selma's Choice
Craoladh "Selma's Choice", an tríú heipeasóid déag den ceathrú sraith de The Simpsons ar an 21 Eanáir 1993. Scríobh David M. Stern an eipeasóid seo. D'fhéach 24.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Doug Jones
Is é Doug Jones (a rugadh ar 4 Bealtaine 1954) an seanadóir sóisearach na Stát Aontaithe ó Alabama. Is ball den Pháirtí Daonlathach é. Rugadh in Fairfield, Alabama, é.
Caisleán Ghleann Bheatha
clé|250px|mion|Caisleán Ghleann Bheatha Is caisleán i gContae Dhún na nGall é Caisleán Ghleann Bheatha.
Stair
In 1929, cheannaigh Arthur Kingsley Porter Caisleán Ghleann Bheatha. D'imigh sé ina cheo ar 8 Iúil 1933.
Sa bhliain 1938, cheannaigh Henry McIlhenny caisleán agus eastát Ghleann Bheatha.
Dobhrán beag-ingneach oirthearach
Ainmhí is ea an dobhrán beag-ingneach oirthearach.
Chris Paterson
Is imreoir rugbaí é Chris Douglas Paterson a rugadh ar an triochadú lá de mhí Márta, sa bhliain 1978, i nDún Éideann. Tá sé 40 bliain d'aois. D'imigh sé le haghaidh Ghlaschú agus Dhún Éideann. Bhí sé ag freastail ag an Galasheil Academy. Is é a leasainm ná 'Mossy'. Meáchann sé 80 kg.
Ag imirt le haghaidh na hAlban agus Dhún Éideann, d'imir sé a chéad chluiche le haghaidh na hAlban i gcoinne na Spáinne sa bhliain 1999. Tosaíonn sé ar feadh Albain anois. Ón bhliain 2003, scóráil sé 1860 poínte le haghaidh Alban agus Glaschú. Níor imir sé a lán cluichí le haghaidh Glaschú. Sheinn sé an Cluíchí is mó le haghaidh na hAlban. Imir sé lánchúlaí. Scóráil sé 1050 phointe le haghaidh Dhún Éideann. Bhí sé ar an géad duine chun imirt 100 uair le haghaidh na hAlban. Chaill siad an chluiche sin leid an Bhreatain Bheag. Bhuaigh sé i gcoinne na hAfraice Theas sna blianta atá 2002 agus 2008. Ba sheaimpíní domhanda iad sa bhliana 2008.
Chongqing
Is cathair i nDaon-Phoblacht na Síne é Chongqing (as Sínis: 重庆, pinyin: Chóngqìng, giorraithe 渝 (Yú)). Tá sé ar cheann de na cathracha is mó sa tSín, agus tugtar “an Chathair Cheomhar” (雾都) air.
Jehan Lagadeuc
Sagart Briotánach é Jehan Lagadeuc, a saolaiodh i ngar do Plougonyon. Sa bhliain 1464, scríobh sé foclóir cáiliúil darbh ainm an Catholicon. Bhí Laidin, Fraincis agus Briotáinis ann. Chuir Jehan Calvez an foclóir i gcló sa bhliain 1499 i dTréguier.
Droichead Leifear
Is droichead i gContae Dhún na nGall é Droichead Leifear.
Caisleán na dTuath
Is caisleán sa Chraoslach i dtuaisceart Chontae Dhún na nGall é Caisleán na dTuath.
Tá scéal ann gurb é Néachtan Ó Domhnaill a thóg an caisleán do dhuine den seacht mac a bhí aige agus gur tugadh na tried tuatha do chlann Shuibhne é sa bhliain 1440 as iarthargael in Albain ach de shliocht Niall na Naoi nGiallach (Ui Neill) tar éis síocháin a bheith comhlíonta idir Clann uí Dhomhnaill agus clann uí Neill agus gur phós fear de chlann Shuibhne bean de chlainn Uí Dhomhnaill.
Abeozen
Ba scríbhneoir agus scoláire Briotánach é Fañch Elies (Jean-François-Marie Éliès). Saolaíodh Abeozen i Saint-Sauveur ar an 22 Feabhra 1896 agus fuair sé bás ar an 3 Meitheamh 1963 i La Baule.
32 (uimhir)
Is é 32 an uimhir nádúrtha tar éis 31 agus roimh 33.
Toirdhealbhach Ua Briain
Ard-Rí Éirinn go bhfreasúra ab ea Toirdhealbhach Ua Briain (1009–14 Iúil 1086). Garmhac Bhriain Bóramha agus neacht Dhonnchaidh mac Briain, Ard-ríthe eile, a bhí ann.
Bhí éileamh aige ar ríocht na tíre ón mbliain 1055, nuair a thosaigh sé ag cur i gcoinne a uncail Donnchadh, go dtí a bhás sa bhliain 1086. Bhí teagmháil aige leis an bPápa Gréagóir VII agus le hArd-Easpaig rathúil Canterbury, Lanfranc. Shocraigh sé cathair Luimnigh mar phríomhchathair a ríochta. Thóg sé ríocht chathair Ghallach Átha Cliath ó mhuintir na cathrach sin sa bhliain 1072, agus bhronn sé í ar a mhac Muircheartach mar phrintíseacht ríochta. Tá fianaise go raibh lámh aige i bpolaitíocht Mhanann agus na Breataine Bige. Bhásaigh sé sa bhliain 1086 i gCeann Coradh tar éis tréimhse fhada fhulaingthe agus aithreachais, de réir na n-annála. mion|
Comhriachtain
Is é is comhriachtain nó caidreamh collaí ann ná teagmháil chollaí idir neach baineann agus neach fireann a bhfuil coimpeart agus clannú mar chuspóir léi. Thairis sin, áfach, bíonn daoine, bonobónna (mionsiompánsaithe) agus deilfeanna ag cleachtadh comhriachtana fiú nuair nach bhfuil an baineannach faoi éastras (ar dáir), ar mhaithe leis an sult amháin.
Is é an teilgean gnáthchainte sa Ghaeilge a thagraíonn don chomhriachtain ná bheith ag bualadh craicinn, bheith ag bualadh leathair, nó bheith ag streachailt leathair. Is ionann cúrsaí leathair agus cúrsaí collaíochta, cúrsaí comhriachtana. Bíonn go leor cleachtas collaí eile ag na daoine, cosúil le faoiseamh na láimhe agus faoiseamh an bhéil, nach féidir "comhriachtain" a thabhairt orthu, ós rud é nach scaoiltear an síol isteach san fhaighin. Ón taobh eile de, tá a leithéid de chleachtas ann agus comhriachtain anasach nó comhriachtain tríd an tóin, ina scaoiltear an síol, de ghnáth, isteach sa reicteam.
Is gnách leis na daoine réamhimirt leapa a dhéanamh roimh an gcomhriachtain. Bíonn an lánúin ag cuimilt a chéile agus ag tadhall baill ghiniúna a chéile le treisiú leis an éirí collaí. Dá thoradh sin, is dual do bhall giniúna an fhir, is é sin, an bod, éirí crua, agus faighin na mná ag éirí fliuch le sreabhán. Má fhaigheann an lánúin go bhfuil a ndóthain éirí orthu, sáfaidh an fear a bhod isteach san fhaighin, agus é á bhogadh ar aghaidh agus ar gcúl arís taobh istigh den bhean. Nuair a shroichfidh an fear a shúnás, is é sin, buaic a éirí chollaí, scaoilfidh sé lena shíol, agus tríthí ag dul trí mhatáin a bhoid. Maidir leis an mbean, is féidir léise súnás a shroicheadh chomh maith, agus na tríthí ag dul trína faighin. Is é is fonn collaí ann ná an fonn chun na tríthí seo a mhothú, ós rud é go bhfaigheann an duine go bhfuil sult ar leith ag baint leo.
Abhacphláinéad
right|thumb|upright|[[Ceres (abhacphlainéad)|Ceiréas]] thumb|upright|[[Plútón (abhacphláinéad)|Plútón]] Tugtar abhacphláinéad ar rinn neimhe a shásaíonn na coinníollacha seo thíos:
Tugadh an téarma "abhacphláinéad" isteach sa bhliain 2006. Bhítí tar éis teacht ar astaróidigh mhóra a bhí ar aon mhéid le Plútón, nó níos mó ná é fós, sna réigiúin den spás atá taobh thiar de Neiptiún (Crios Kuiper agus Scamall Oort), agus bhí gá le haicmiú nua. clé|mion|upright=1.5| Abhacphláinéid Bhí an rinn spéire bheag fhuar oighir Plútón luaite mar phláinéad ó d'fhionn Clyde Tombaugh é i 1930. Ach de bhrí gur fionnadh reanna spéire eile cosúil leis níos faide amach sa ghrianchóras, íslíodh ina abhacphláinéad é i 2006 ag an Aontas Idirnáisiúnta Réalteolaíochta.
Inniu, glactar leis go bhfuil cúig abhacphláinéad ann, mar atá, Ceiréas, Plútón, Makemake, Haumea, agus Eris. Réadanna tras-Neiptiúnacha iad Plútón agus Eris, ach tá Ceiréas ag fithisiú na Gréine i gcrios na n-astaróideach idir Mars agus Iúpatar.
Fir Domnann
I Miotaseolaíocht na nGael, dream de chuid na bhFear Bolg ba ea na Fir Domnann.
Sanasaíocht
Tá ainm na bhFear Domnann bunaithe ar an bhfréamh dumno-, domhan. Feictear go minic an iarmhír -on mar chuid d'ainmneacha diaga Gallaigh agus Briotanaigh. Is léir mar sin go gciallaíonn ainm na treibhe sa Bhreatain, na Dumnonii, ‘muintir/fir dhia an domhain'. De bharr chosúlacht na n-ainmneacha, moladh go raibh chomh-bhunús acu. Thug Ó Raghallaigh le fios, mar shampla, ina shamhail stairiúil gur dhream P-Ceilteach réamh-Gaelach ba ea iad a rinne ionradh ar oirdheisceart na hÉireann i dteannta leis na Galeóin. Nó ghlactar go forleathan leis an smaoineamh seo inniu, ach is amhlaidh ina ainneoin sin go bhfuil nasc éigin idir an dá treibh.
Logainmneacha
I luathlitríocht na hÉireann, bhí cónaí ar na Fir Domnann i gCúige Laighean. I ndán den 7ú haois, deirtear go raibh a thaoiseach, Mess-Telmann, ina rí ruireach na cúige, ag rialú o rí-chathaoir ag Dún Ailinne.
Tá ainm na treibhe caomhnaithe sa logainm Inbhear Domhnann, cé go dtugtar an t-ainm Mullach Íde air inniu. Ach is é dá a iarthuaisceart Mhaigh Eo is ea an ceantar a bhfuil an gaol is treise aige leis na Fir Domnann: Iorrais Domnann (a bhfuil an bharúntacht an lae inniu Iorras ainmnithe as) agus Magh Domnann agus Dún Domnann i ngar dó.
Monsters Among Us (American Horror Story)
Craoladh an chéad eipeasóid, "Monsters Among Us" den cheathrú sraith American Horror Story ar an 8 Deireadh Fómhair 2014. Scríobh Ryan Murphy agus Brad Falchuk an eipeasóid seo. D'fhéach 6.13 milliún duine ar an eipeasóid.
Sarah Travers
Is iriseoir Éireannach í Sarah Travers le BBC Thuaisceart Éireann, a rugadh i 1974.
Saol pearsanta
D'fhreastail sí ar an Coláiste Doiminiceach Port Stíobhaird agus rinne sí staidéar ar an iriseoireacht ar an Ollscoil Nottingham Trent, Sasana. Tá sí ina cónaí i bPort Stiobhaird lena fear céile Stephen Price agus beirt pháistí.
12 Angry Men
Is scannán é 12 Angry Men a rinne Sidney Lumet sa bhliain 1957. Ba chlár teilifíse é roimhe sin freisin. Reginald Rose a scríobh an script don scannán agus bhí Henry Fonda agus Reginald Rose mar léiritheoirí air. Tarlaíonn scéal an scannáin i seomra amháin, seomra an giúiré. Is faoi ghiúiré, atá ag déanamh cinneadh faoi phionós an bháis a ghearradh ar bhuachaill, an scannán. Tá sé cuirthe ina leith gur mharaigh an buachaill a athair. Tá an scannán 96 nóiméad ar fhad agus glacann Henry Fonda páirt an phríomhcharachtair.
Eric Cartman
Carachtar ficseanúil is ea Eric Theodore Cartman sa tsraith theilifíse Mheiriceánach beoite South Park. Tá sé guthaithe ag Trey Parker. Bhí sé ar an gclár den chéad uair san eipeasóid "Cartman Gets an Anal Probe". Duine de cheithre phríomhcharachtar ar an gclár (is iad Stan Marsh, Kyle Broflovski agus Kenny McCormick na trí phríomhcharachtar eile). Chonacthas é ar an teilifís den chéad uair nuair a craoladh South Park den chéad uair ar 13 Lúnasa 1997.
12 Angry Men
Tosaíonn an scannán agus an 12 fear ag dúl go seomra an ghiúiré. Tosaíonn siad ag vótáil ar chiontacht an bhuachalla. Níl ach duine amháin, Giúróir a hOcht (Henry Fonda), a shíleann go bhfuil sé neamhchiontach. Déanann giúróir a hOcht diaspóireacht leis na giúróirí eile ag iarraidh a chur in a luí orthu go bhfuil an buachaill neamhchiontach. Bhí bean mar fhinné ar an ndúnmharú a deir go bhfuil an buachaill ciontach ach dár le Giuróir a hOcht tá sí mícheart. Le h-imeacht ama aontaíonn níos mó giúróirí go bhfuil sé neamhchiontach go dtí nach bhfuil ach giúróir amháin, Giúróir a Trí, a chreideann go bhfuil an buachaill ciontach. Sa deireadh athraíonn Giúróir a Trí a aigne chomh maith agus críochnaíonn an scannán leis ag caoineadh agus ag rá “neamhchiontach…….neamhchiontach”.
Heathers
Banna ceoil Éireannach ó Bhaile Átha Cliath is ea na Heathers. Is iad na deirfiúracha Ellie Macnamara agus Louise Macnamara atá mar bhaill den ghrúpa. Bhain siad cáil amach leis an amhrán "Remember When" nuair a d'úsáid Fáilte Ireland é i bhfeachtas fógraíochta. Cé gur as Béarla é an chuid is mó a chasann siad tá aistriúchan déanta acu ar chúpla amhrán ar nós "Remember When" agus "Margie".
Aleksandr Herzen
Scríbhneoir agus réabhlóidí Rúiseach sa naoú haois déag ab ea Aleksandr Ivanovich Herzen, nó Gertsen (Rúisis: Алекса́ндр Ива́нович Ге́рцен). Saolaíodh ar an séú lá de Mhí Aibreán 1812 i Moscó é, agus fuair sé bás ar an aonú lá fichead de Mhí Eanáir 1870 i bPáras. Glactar leis gurbh eisean a thug an chéad spreagadh intleachtúil don tSóisialachas sa Rúis, agus gurbh é a thionchar indíreach ba chúis leis gur saoradh seirfigh na Rúise ó bhráca sa bhliain 1861. Chaith sé an chuid ba mhó dá shaol ar deoraíocht, go háirithe i Sasana, agus é ag foilsiú na hirise Kolokol ("An Clog"). Ar a dhírbheathaisnéis is fearr a aithníonn lucht léite na Rúisise inniu é, áfach. Chuir sé imeachtaí a shaoil chorraigh i míotar i dtrí imleabhar móra faoin teideal Былое и думы/Byloye i dumy, is é sin, "Cuimhní cinn agus smaointe", a áirítear ar chlasaicigh na teanga, agus í ar an dírbheathaisnéis is tábhachtaí i stair liteartha na Rúise.
Tagairtí
mion|clé|Aleksandr Herzen
Tina Smith
Is í Tina Smith (4 Márta, 1958 ar rugadh í) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sóisearach ó Minnesota. Is ball den Pháirtí Daonlathach í.
Hervé Abalain
Is scoláire Briotánach é Hervé Abalain. Is ball de Centre de Recherche Bretonne et Celtique Brest é.
Ceathrar Guildford
Ceathrar as Tuaisceart Éireann agus Sasana a fritheadh ciontach go héagórach as ionsaí buamála de chuid an IRA sa bhliain 1974 ba ea Ceathrar Guildford, mar a bhí na meáin á thabhairt orthu.
Scéimhlitheoireacht
Ar an 5 Deireadh Fómhair 1974, phléasc dhá bhuama ag an Horse and Groom agus an Seven Stars, dhá theach tábhairne sa bhaile Sasanach Guildford, Surrey, ina mbíodh baill d'Arm na Breataine go rialta. Maraíodh ceathrar saighdiúirí sna déaga agus sibhialtach.
Teanga oifigiúil
Is é is teanga oifigiúil ann ná teanga a bhfuil stádas ar leith aici i dtír nó i réigiún áirithe. Go ginearálta, is í an teanga oifigiúil an teanga a chloistear i gcúirt an dlí, sa pharlaimint agus i gcóras riaracháin an stáit. Glactar leis go bhfuil sé de dhualgas ar údaráis an stáit bheith in ann gach ceist a fhreagairt sa teanga oifigiúil, agus go bhfuil sé de cheart ag an saoránach úsáid a bhaint as an teanga oifigiúil lena chuid gnóthaí a dhéanamh leis na húdaráis chéanna.
Ceathrar Guildford
Scéimhlitheoireacht
Ba iad sin Caroline Slater, 18, William Forsyth 18, John Hunter 17 agus Ann Hamilton, 19, agus sibhialtach a bhí ina shuí in aice leo, plástrálaí Paul Craig, 22. Gortaíodh 57 eile, cuid acu go dona.
Brother from the Same Planet
Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, "Brother from the Same Planet", den ceathrú sraith The Simpsons ar an 4 Feabhra 1993. Scríobh Jon Vitti an eipeasóid seo. D'fhéach 23.8 milliún duine ar an eipeasóid.
Ilnáisiúnach gan fréamhacha
Nath cainte díspeagúil Sóivéadach ab ea ilnáisiúnach gan fréamhacha ( безродный космополит (bezrodnyi kosmopolit)), a úsáideadh go forleathan le linn an fheachtais frith-Shemitaigh i 1948 – 1953, agus ba é an toradh a bhí air sin ná "nochtadh" an phlota Cás na ndochtúirí nach ann dó. Bhain an téarma 'ilnáisiúnach gan fréamhacha' dá dtagraítear den chuid is mó d'intleachtaithe Giúdacha, mar líomhain ar a n-easpa tírghrá, ie, easpa dílseachta iomlán don Aontas Sóivéadach. Thosaigh an feachtas i gcoinne "ilnáisiúnach gan fréamhacha' i 1946, nuair a thug Iósaf Stailín ina óráid i Moscó ionsaí ar scríbhneoirí a bhí ina nGiúdaigh eitneacha.  Ba é an léirmheastóir liteartha Rúiseach Vissarion Belinsky a chum an nath cainte sa 19ú haois chun cur síos a dhéanamh ar scríbhneoirí nach raibh carachtar náisiúnta na Rúise iontu.
Ceathrar Guildford
Scéimhlitheoireacht
Tamall gearr i ndiaidh an uafáis phléasc buama i dtábhairne eile sa chomharsanacht inar gortaíodh ochtar. Coicís ina dhiaidh sin maraíodh beirt shaighdiúirí in ionsaí buamála in Woolwich. Ba iad na hionsaithe sin an chéad racht d’fheachtas buamála de chuid Shealadaigh an IRA i Sasana.
Teanga oifigiúil
De ghnáth, is í an teanga oifigiúil an teanga is mó a labhraítear sa tír, an teanga náisiúnta a shamhlaítear leis an tír. Mar sin féin, is iomaí iarchoilíneacht de chuid na Breataine Móire nó na Fraince san Afraic, mar shampla, a mhaireann ag baint úsáide as teanga na sean-mháthairthíre, is é sin, an Béarla nó an Fhraincis. Is féidir nach bhfuil mórán forbartha déanta ar an ngnáthurlabhra áitiúil mar theanga liteartha, nó go bhfuil scothaicme ardléannta na tíre chomh teann as an líofacht a bhain siad amach sa teanga iarchoilíneach agus gur leasc leo teanga na cosmhuintire a cheadú i gcóras an riaracháin. Is féidir freisin nach bhfuil de theanga comhchumarsáide ag muintir na tíre ach an teanga iarchoilíneach, toisc go bhfuil éagsúlacht teangacha á labhairt sa tír.
Círéibeacha Los Angeles na bliana 1992
clé|250px|mion|Fórsaí slándála i sráid in Los Angeles le linn na gcíréibeacha sa bhliain 1992 Is é a bhí i gceist le Círéibeacha Los Angeles na bliana 1992 ná sraith círéibeacha, creachadóireachta, coirloscadh agus achrann sibhialta a tharla in Los Angeles, California, in Aibreán agus Bealtaine na bliana úd.
Teanga oifigiúil
Is féidir freisin stádas oifigiúil a bhronnadh ar theanga neamhfhorleathan ar chúiseanna stairiúla nó cultúrtha. Mar shampla, níl an Ghaeilge inniu ach ag dornán beag Éireannach ó dhúchas, ach mar sin féin, tá stádas oifigiúil ag an teanga i bPoblacht na hÉireann. Cosúil leis sin, is teanga oifigiúil í an Mhaorais - teanga Pholainéiseach na mbundúchasach - sa Nua-Shéalainn in éineacht leis an mBéarla, cé go bhfuil an Béarla níos coitianta mar theanga dhúchais i measc na Maorach féin inniu.
Círéibeacha Los Angeles na bliana 1992
An eachtra a chuir tús leis ná nuair a fritheadh baill den LAPD neamhchiontach as tiománaí tacsaí den chine gorm (darbh ainm Rodney King) a ghortú go dona.
Aistriú de dhroim sreinge
mion Aistriú leictreonach airgid ó bhanc go banc is ea aistriú de dhroim sreinge , nó aistriú bainc, aistriú díreach nó ríomhaistriú go minic. Seachnaíonn ríomhaistriú an mhoill postála agus seicghlanta a bhaineann le modhanna eile aistrithe airgid. Trí ríomhaistriú a dhéantar íocaíochtaí an chuid is mó inniu. clé|mion|aistriú airgid thirim fadó San Aontas Eorpach inniu, tairgeann SSI (Soláthraithe Seirbhísí Íocaíochta) siopaí agus seirbhísí ar líne chun glacadh le híocaíochtaí leictreonacha trí bhíthin modhanna éagsúla íocaíochta, lena n-áirítear cártaí creidmheasa, íocaíochtaí banc-bhunaithe amhail dochar díreach, aistriú bainc, agus aistriú bainc fíor-ama atá bunaithe ar bhaincéireacht ar líne.
Teanga oifigiúil
Tá tíortha ann nach bhfuil teanga oifigiúil ar bith acu. Mar shampla, níl stádas oifigiúil ar bith ag an mBéarla sna Stáit Aontaithe, cé go bhfuil sí ar an teanga is mó a labhraítear sa tír sin agus é á úsáid sna cáipéisí dlí go léir. Maidir leis na stáit aonaracha, tá tríocha ceann acu tar éis teanga oifigiúil a ghairm den Bhéarla. Bíonn na húdaráis áitiúla sásta, áfach, úsáid a bhaint as teangacha na bpobal inimirceach nuair is dóigh leo go bhfuil gá leis sin, agus in áiteanna d'fheicfeá cuid mhaith teangacha ar na fógraí poiblí.
Ceathrar Guildford
Triail
Cuireadh an-bhrú ar na bpóilíní teacht ar na daoine a bhí ciontach as gan mhoill, I mí na Nollag 1974, gabhadh ceathrar daoine óga, mar atá Gerry Conlon, Paul Hill, Patrick Armstrong agus Carole Richardson.
Teanga oifigiúil
An teanga a bhfuil stádas oifigiúil aici, caithfidh sí freastal ar a lán gnóthaí. Dá réir sin, bíonn sé tábhachtach an teanga a chaighdeánú agus téarmaíocht a sholáthar le go bhféadfaí gach sórt cúrsaí a phlé trína meán. Is minic a bhíonn pleanáil teanga de chineál éigin de dhíth leis an teanga a chur in oiriúint do na gnóthaí poiblí.
Ceathrar Guildford
Triail
Chuir Michael Havers cás an ionchúisimh i láthair.mionsamhail|An t-abhcóide Michael Mansfield ag tabhairt óráide in ómós do Gerry Conlon. Ciontaíodh iad, agus gearradh príosún saoil orthu. Chaitheadar cúig bliana déag faoi ghlas, cé nach raibh baint ar bith ag duine acu leis an ionsaí.
Éagóir
D’fhág na cúisimh lochtacha, faoistin le héigean, bréag-chuntais ar agallaimh agus eolaíocht fhóiréinseach easnamhach nach bhfuair na híobartaigh an ceart ariamh. Níor ciontaíodh aon duine a bhí freagrach. D’admhaigh daoine as an mbuíon ón IRA ar tugadh an ‘Balcombe Street gang’ orthu gurbh iadsan a bhí ciontach as na hionsaithe in Guildford (agus Woolwich) ach diúltaíodh glacadh lena n-admháil mar go mbainfeadh sin an bonn den phianbhreith a bhí curtha ar na daoine a bhí i bpríosún; níor cúisíodh iad i dtaca le Guildford ná Woolwich.
Barra Best
Is iriseoir Éireannach é Barra Best le BBC Thuaisceart Éireann, a rugadh i 1982 i mBéal Feirste, Tuaisceart Éireann.
Ceathrar Guildford
Éagóir
Ar 21 Aibreán 1994, d'éirigh le hachomharc Paul Hill, duine den Ceathrar Guildford, maidir le dúnmharú Brian Shaw, saighdiúir i dTuaisceart Éireann. Cuireadh an ciontú ar neamhní faoi dheireadh. Ach níor chreid deartháir Shaw (Malcolm Shaw) scéal Paul Hill.
Eterscél mac Áeda
Rí Uí Chinnsealaigh as deisceart na Laigean ba ea Eidirscéal mac Aodha (Sean-Ghaeilge Eterscél mac Áeda) (bás 778). was of the Síol Chormaic ba ea a mhuintir. Aodh mac Colgan (bás 738), rí Laighean a mheastar, ba ea a athair. Bhí a uncail, Seachnasach mac Colgan (bás 746/747), ina rí Uí Cheinnselaig fosta. Bhí sé i réim ón mbliain 770 go dtí 778.
D'éirigh Eidirscéal ina rí a bhuí le hachrann inmheánach, tar éis dó a réamhtheachtaí, Cinnsealach mac Brain de Sil Máeluidir, a chloí agus a mharú.
Ceathrar Guildford
Drámú agus leabhair
Tháinig an scannán In the Name of the Father amach sa bhliain 2002, le Jim Sheridan agus Daniel Day-Lewis. mion|Swan Lane Guildford, áit a raibh an Seven Seas Scríobh Richard O’Rawe In the Name of the Son, beathaisnéis faoi Conlon. Tráchtann aisteoir Hollywood Johnny Depp sa leabhar ar thuras bóthair a thug sé go dtí Corca Dhuibhne in éineacht le Gerry Conlon.
Johnny Bratton
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea Johnny Bratton, a rugadh ar 9 Meán Fómhair, 1927 i Little Rock, Arkansas agus a fuair bás ar an 15 Lúnasa, 1993.
Cath Hastings
Ba í tosca an chatha ná gur bhfuair Éadbhard an Choinfeasóra bás, agus níor fhan aon sliocht air, in Eanáir 1066, rud a chur streachailt chomharbais ar bun idir roinnt éilitheoirí ar a ríchathaoir. Rinneadh rí ar Shasana de Arald go gairid tar éis bháis Éadbhaird, ach bhí air aghaidh a thabhairt ar ionraí an Diúic, a dheartháir féin Tostig agus Harald Hardråde (Rí na hIorua).
Chloigh Hardråde agus Tostig arm Sasanach (a bhí bailithe le chéile faoi dheifir) ag Cath Fulford ar 20 Meán Fómhair 1066, agus bhí an bheirt acu ina sheal féin treascartha ag Arald i gCath Stamford Bridge, cúig lá ina dhiaidh sin. Fágadh básanna na díse, Tostig agus Hardråde ag Stamford Bridge, an rí Liam amháin mar chéile comhraic tromchúiseach Harold.
Cúlra
Sa bhliain 911, lig Séarlas an Díreach (Laidin: Carolus Simplex) rialtóir Cairilínseach na Fraince, grúpa Lochlannach socrú síos sa Normainn faoina gceannaire Rollo. D'éirigh go rathúil lena lonnaíocht, agus chuaigh siad in oiriúint go tapa leis an gcultúr dúchasach, ag séanadh na págántachta, agus d'iompaigh siad chun na Críostaíochta.
D'idirphós siad leis an daonra áitiúil. Le himeacht ama, leathnaíodh teorainneacha na diúcachta san iarthar.
Sa bhliain 1002, d'éirigh leis an rí Æthelred II Shasana Emma, ​​deirfiúr Richard II, Diúc na Normainne. Chaith a mhac Éadbhard an Choinfeasóra, blianta fada ar deoraíocht sa Normainn, agus tháinig sé i gcoróin na Sasana sa bhliain 1042.
Mar thoradh air seo bhí leas chumhachtach Normannach bunaithe i bpolaitíocht Shasana, mar a tharraing Éadbhard go mór ar a iar-óstach chun tacaíochta, ag tabhairt cúirteoirí, saighdiúirí agus clericigh Normannacha isteach agus ag cheapadh iad chun poist chumhachta, go háirithe san Eaglais.
Géarchéim comharbais i Sasana
Fuair an Rí Éadbhard báße ar an 5 Eanáir 1066. Níor fhág bás an Rí aon oidhre ​​soiléir. Níor fhág Éadbhard aon sliocht ina dhiaidh, agus bhí sé i gcoimhlint i gcoinne Godwin, Iarla Wessex, agus a mhic, agus d'fhéadfadh sé gur spreag sé uaillmhianna Dhiúc na Normainne don ríchathaoir Sasanach.
Chuir iomaitheoirí éagsúla éileamh ar ríchathaoireach Shasana chun cinn. Ba é Harold) Godwinson, an t-iarla Wessex, comharba díreach Éadbhaird, an ceann is saibhre agus is cumhachtaí de na huaisle Sasanacha agus mac Godwin, a chéile comhraic roimhe sin. Bhí Harold tofa mar rí ag Witenagemot Shasana agus coróinithe ag Ardeaspag Eabhrac Ealdred, cé gur éiligh bolscaireacht Normannach go ndearna Stigand, Ardeaspag Canterbury, a thoghadh go neamhdhéiniúil, an searmanas.
Ag an am céanna, chuir dhá rialtóir cumhachtacha in aice láimhe dúshlán ar Harold. D'éiligh Diúc Uilleam gur gheall an Rí Éadbhard an ríchathaoir dó agus gu aontaigh Harold leis seo.
Druim nan Darach
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Druim nan Darach.
Cath Hastings
Géarchéim comharbais i Sasana
D'fhógair Harald III na hIorua, ar a dtugtar Harald Hardrada, go raibh sé san iomaíocht chomh maith. Bhí a éileamh ar an ríchathaoir bunaithe ar chomhaontú idir a réamhtheachtaí Magnus I ón Iorua agus an Rí Shasana Harthacanute roimhe sin, trína, más rud é go bhfuair ceann acu bás gan oidhreacht, go bhfaighe an duine eile Sasana agus an Iorua le hoidhreacht.
Thug Liam agus an Rí Harald Hardråde na hIiorua araon láithreach faoi trúpaí agus longa a thabhairt le chéile le haghaidh ionraí faoi leith.
Ionraí Tostig and Hardrada
Go luath sa bhliain 1066, thug deartháir Araild, Tostig Godwinson, a bhí ar deoraíocht, ruathar ar oirdheisceart Shasana le flít a d'earcaigh sé i bhFlóndras, agus ina dhiaidh sin le longa eile ón Inse Orc. Faoi bhagairt ag cabhlach Araild, bhog Tostig ó thuaidh agus d'ionsaigh sé Anglia Thoir agus Lincolnshire.
Thiomáin na deartháireacha Edwin, Iarla Mercia, agus Morcar, Iarla Northumbria ar ais chuig a long é. Tar éis an chuid is mó dá lucht leanúna é a thréigint, d'aistharraing sé go hAlbain, áit a chaith sé lár na bliana ag earcú fórsaí úra.
Rinne Hardrada ionradh ar thuaisceart Sasana go luath i mí Mheán Fómhair, ag seoladh cabhlach de níos mó ná 300 long ag iompar b'fhéidir 15,000 fear. Chuaigh fórsaí Tostig i gcuideachta le harm Hardrada, a thug tacaíocht d'iarracht an rí Ioruaigh don ríchathaoir.
Ag gluaiseacht i dtreo Eabhrac, ghabh na hIoruaigh an chathair tar éis arm tuaisceartach na Sasanach faoi Edwin agus Morcar a chosc ar an 20 Meán Fómhair, ag Cath Fulford.
Arm na Sasanach agus ullmhúcháin Araild
Dealraíonn sé gurb é an céad an t-aonad eagrúcháin is mó don fyrd. Ar an iomlán, d'fhéadfadh Sasana thart ar 14,000 fear a chur ar fáil don fryad, nuair a iarradh air. D'fhreastail an fryad de ghnáth ar feadh dhá mhí, ach amháin i gcás éigeandálaí. B'annamh go n-iarrfaí ar an fryad go léir teacht amach; tharla sé sin trí huaire idir 1046 agus 1065, i 1051, 1052, agus 1065.
Bhí grúpa cosanta pearsanta ag an rí chomh maith, ar a dtugtar housecarl, a bhí mar cnámh droma na bhfórsaí ríoga. Bhí a gcuid fórsaí féin ag cuid de na hiarlaí freisin ar housecarl iad. Throid na thegns, bodaigh mhórana áitiúla, gur úinéirí talún iad, le hoisecarl an rí nó cheangai siad le fórsaí an iarla nó an bhodaigh áitiúil. Throid na fryd agus na housecarl ar a gcosa, agus is í an an difríocht mhór a bhí eatarthu ná go raibh cathéide níos fearr ag an housecarl. Is cosúil go nach raibh líon suntasach saighdeoir ag arm na Sasanach.
Bhí lár na bliana 1066 caite ag Harold ar an chósta oirdheisceart, le arm mór agus cabhlach ag fanacht ar ionradh an rí Liam. Mílíste ba ea an chuid is mó dá chuid fórsaí gur gá leo a gcuid barra a chur isteach, agus mar gheall ar sin, ar an 8 Meán Fómhair scaoil sé leis an mhílíste agus an chabhlach. Cath Stamford Bridge
Ag foghlaim faoi ionradh na Lochlannaigh, brostaigh sé ó thuaidh, ag bailiú fórsaí mar a chuaigh sé, agus tháinig sé aniar aduaidh orthu agus chloígh sé iad ag Cath Stamford Bridge, ar 25 Meán Fómhair 1066. Maraíodh Harald Hardrada agus Tostig, agus d'fhulaing na Lochlannaigh caillteanais chomh mór sin nach raibh ach 24 de na 300 long bunaidh ag teastáil chun iad siúd a tháinig slán as an tubaiste a iompar abhaile. Tháinig bua na Sasanach ar chostas mór, áfach, mar go raibh arm Araild fágtha i stát briste brúite agus cloíte caite.
An cath
Fad is a bhí Harold agus a chuid fórsaí ag teacht chucu féin, tháinig an Rí Liam agus a chuid fórsaí ionraidh i dtír i ndeisceart Shasana ag Pevensey ar 28 Meán Fómhair 1066 agus bunaíodh trácheann an choncais. Cuireadh iachall ar Harold máirseáil go tapa ó dheas le, ag bailiú fórsaí ’s a d’imigh sé.
Bhí an blár catha aon chiliméadar déag ó thuaidh de Hastings, gearr don bhaile Battle, an lá inniu.
Ní heol dúinn go díreach an méid daoine a bhí i láthair ag an gcath; Meastar go raibh thart ar 10,000 ar thaobh an rí Liam agus thart ar 7,000 ag Arald. Tá comhdhéanamh na bhfórsaí níos soiléire; bhí saighdiúirí coise, beagnach go hiomlán, ag arm na Sasanach agus ní raibh ach beagán boghdóirí acu, cé go raibh ach thart ar leath ded fhórsa ionraidh ina choisithe, agus an chuid eile roinnte go cothrom idir marcraí agus boghdóirí.
Is cosúil go ndearna Harold iarracht teacht aniar aduaidh ar an namhaid. Ach roimh ré fuair scabhtaí amach cá raibh arm Harold agus tuairiscíodh sin chuig Liam, a mháirseáil ó Hastings go dtí an láthair chatha chun dul i ngleic le hArald. Mhair an cath ó éirí go luí na gréine. Ní raibh éifeacht mhór ag iarrachtaí luatha na n-ionróirí chun línte cath na Sasanach a bhriseadh; dá bhrí sin, ghlac na Normannaigh an teaictic 'go raibh scaoll orthu agus go raibh siad ag teitheadh', ach ansin d'iompaigh siad in éadan​ a bhí sa tóir orthu. Mar thoradh ar bhás Harold, is dócha ag deireadh an chatha, ba chúis le cúlú agus an cliseadh na Sasanach.
Is deacair teacht ar fhigiúirí na dtaismeach ach meastar go bhfuair 2,000 ionróirí bás chomh maith le thart ar dhá 4,000 Sasanach.
Iarmhairtí
Níos faide ar aghaidh, tar éis mairmeála breise agus roinnt coimheascar, rinneadh rí ar Shasana do Liam ar Lá Nollag 1066.
An Ion-Mhongóil
Cúige agus réigiún féinrialaitheach de chuid Daon-Phoblacht na Síne is ea an Ion-Mhongóil (Sínis: 内蒙古自治区, Pinyin: Nèi Měnggǔ Zìzhìqū). Tá an cúige suite i dtuaisceart na tíre. Is í Hohhot príomhchathair na hIon-Mhongóile.
Cath Hastings
Iarmhairtí
Mhair ceannaircí agus frithbheartaíochtaí fós in aghaidh riail Liam, ach ba chor cinniúnach é Cath Hastings do choncas na Normannach ar Shasana.
Bhunaigh Liam mainistir ar an bhlár catha, agus, más fíor, cuireadh ardaltóir na mainistreach ar an áit ina bhfuair Arald bás.
Dua Khalil Aswad
Ba chailín 17 bliain d'aois í Du'a Khalil Aswad (دعاء خليل أسود) (t.1989 - t.7 Aibreán, 2007) a cuireadh chun báis i marú oinigh. Ba Choirdíneach den reiligiún Yezidi í agus tháinig an teagmhas chun solais nuair a chraoladh físeán den eachtra, a bhí taifeadadh ar fón póca, ar an Idirlíon. Spreag an ráfla, gur maraíodh í toisc gur iompaigh sí ina Moslamach, bearta díoltais tromchúiseacha in éadan phobal na Yezidí ag antoiscigh Sunnaígh.
Bernard Alliot
Scríbhneoir Briotánach é Bernard Alliot a rugadh i Châteaubriant sa bhliain 1936 agus a cailleadh i bPáras sa bhliain 1998.
An Druim Buidhe
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an Druim Buidhe.
Damnonii
Gan bheith measctha le: Dumnonii
Dream Briotainic den 2a haois AD ab ea na Damnonii (ar a nglaoitear Damnii fosta), a raibh cónaí orthu i Ríocht Strathclyde mar a bhí sa mheánaois, agus anois an Alba theas. Luaigh Ptolemy go hachomair iad ina leabhar Geographia, ina scríobh sé idir "Damnonii" agus "Damnii" orthu. Níl taifead stairiúil eile ann dóibh, seachas b'fhéidir le Gildas trí aois níos déanaí. Moltar gur Briotainic é a bhfiníocht cultúir agus teangan. Níl taifead stairiúil leanúnach ann áfach, agus ní chuirtear bac ar bunús éigin Cruithneach.
Druim Múillidh
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Druim Múillidh.
Amluach airgid
mion|[[luach láithreach ̯1,000 céad bliain níos déanaí]] Praghas nó luach a chuirtear ar am. is ea amluach airgid.
Gilbert Gottfried
B'aisteoir Meiriceánach é Gilbert Gottfried, a rugadh ar an 28 Feabhra 1955 agus a fuair bás 12 Aibreán 2022.
Mainistir an Tuairín
Is mainistir suite i gContae Thiobraid Árann í Mainistir an Tuairín.
Seachnasach mac Colgan
Rí Uí Chinnsealaigh de rítheaghlach Síol Chormaic ar deisceart na Laighean (nó Laigin Desgabair) ba ea Seachnasach mac Colgan (Sean-Ghaeilge Sechnassach mac Colggen) (bás 746/747). His father Colcú mac Bressail (died 722) ba ea a athair, ar a nglaoitear rí Ard Ladrann (gar de Guaire, Contae Loch Garman) ina thásc don bhliain 722. Dubhó Chrannmaoil Arbhoilg (bás 655), rí Laighean, ba ea é, agus deartháir Aodha mhic Colgan (bás 738), rí Laigean fosta. . Bhí sé i gcoróin ón mbliain 738 go dtí 746/7
Sa bhliain 738, maraíodh a dheartháir ag Ardrí, Allán, i gcaitheamh Chath Átha Seanaigh, agus tháinig Seachnasach i gcomharbacht air. Níl ach a thásc taifeadta sna hannála. Rinneadh rí Uí Chinnsealaigh fosta dá bia, Eidirscéal mac Aodha (bás 778).
Van Morrison
Ceoltóir agus amhránaí é George Ivan (Van) Morrison, a rugadh i mBéal Feirste i dTuaisceart Éireann sa bhliain 1945.
Johnny Saxton
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea Johnny Saxton, a rugadh ar 4 Iúil 1930 i Newark, New Jersey agus a fuair bás ar an 4 Deireadh Fómhair 2008.
Melina Mercouri
Ban-aisteoir, amhránaí agus polaiteoir Gréagach ab ea Melina Mercouri, a rugadh mar Maria Amalia Mercouri (Gréigis: Μαρία Αμαλία Μερκούρη); 18 Deireadh Fómhair 1920 – 6 Márta 1994). Aithnítear í as a rólanna i scannáin mar Never on Sunday (1960), Phaedra, Topkapi agus Promise at Dawn. Sa scannán úd d'imir sí páirt os comhair Jules Dassin. Phós Mercouri agus Dassin sa bhliain 1966, pósadh a mhair go lá a báis sa bhliain 1994. Sa bhliain 1981 ceapadh Mercouri mar Aire Chultúr na Gréige sa rialtas.
Rugadh Melina Mercouri san Aithin. Fuair sí bás le hailse na scamhóg i gCathair Nua-Eabhrac.
Eoin Soiscéalaí
Duine de Dháréag Aspal Íosa ba ea Eoin Soiscéalaí nó Naomh Eoin Aspal.
I Love Lisa
Craoladh an cuigiú heipeasóid déag, "I Love Lisa", den ceathrú sraith The Simpsons ar an 11 Feabhra 1993. Scríobh Frank Mula an eipeasóid seo. D'fhéach 25.2 milliún duine ar an eipeasóid.
The Voice (séasúr 11 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice. Thosaigh an t-aonú sraith déag ar an 19 Meán Fómhair, 2016 agus críochnaigh sé ar an 3 Nollaig, 2016.
B'iad Adam Levine, Blake Shelton, Miley Cyrus agus Alicia Keys na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Sundance Head an tsraith agus tháinig Billy Gilman sa dara háit.
Mainistir Chluain Seanmhaoil
Is mainistir suite i gContae Ros Comáin í Mainistir Chluain Seanmhaoil.
Duisgidh
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Duisgidh.
Xinjiang
Cúige agus réigiún féinrialaitheach i nDaon-Phoblacht na Síne is ea Xinjiang (Sínis: 新疆维吾尔自治区, Pinyin: Xīnjiāng Wéiwú'ěr Zìzhìqū, “Réigiún Uigiúrach Féinrialaitheach Xinjiang”). Tá an cúige suite in iarthuaisceart na tíre. Is é Ürümqi príomhchathair Xinjiang. Ciallaíonn Xinjiang “Teorainn Nua”.
Tuiseal ochslaíoch
Sa teangeolaíocht, tugtar an tuiseal ochslaíoch (giorraithe ocs) ar thuisil i dteangacha éagsúla arb iad a shaintréith choiteann ná go gcuireann siad gluaiseacht nó scaradh ó rud éigin in iúl, cé gur féidir na sonraí i ngach teanga a bheith difriúil. Tugtar ablatus air sa Laidin, an rangabháil (neamhrialta) éighníomhacha fhoirfe den fhocal auferre " iompar ar aghaidh ".
Teangacha Ind-Eorpacha
Sa Laidin, úsáidtear an tuiseal ochslaíoch go príomha mar dhobhriathra le briathra a mhodhnú. Tá 15 tuiseal aici, iad dhírshinsearaithe ó thrí thuiseal Phróta-Ind-Eorpaise: ochslaíoch (ó), uirliseach (leis), agus áitreabhach (i / ag). Uaireanta tugtar an tuiseal dobhriathartha’ ar an ‘an tuiseal ochslaíoch’, toisc gur féidir frásaí sa tuiseal ochslaíoch a aistriú mar dobhriathair: Is féidir magnā (cum) celeritāte a aistriú mar "le luas mór" nó "go han-tapa”.
An tSean-Ghréigis
Sa Sean-Ghréigis, bhí feidhmeanna an tuisil ochslaígh tógtha ag an tuiseal ginideach, i dtreo is go raibh feidhmeanna aige a bhain le ghinideach agus le hochslaíoch na Próta-Ind-Eorpaise. Mar shampla, an tuiseal ginideach leis na réamhfhocail ἀπό apó "amach ó" agus ἐκ / ἐξ ek / ex "as".
An Albáinis
Bíonn an tuiseal ochslaíoch le fáil san Albáinis, a cúigiú tuiseal agus tugtar "mënyra rrjedhore." air.
An tSanscrait
Is é an cúigiú tuiseal é an tuiseal ochslaíoch i gcás graiméir na Sanscraite (panchami) agus bhí feidhm cosúil leis an Laidin aige.
Checking In (American Horror Story)
Craoladh an chéad eipeasóid, "Checking In" den chúigiú sraith American Horror Story ar an 7 Deireadh Fómhair 2015. Scríobh Ryan Murphy agus Brad Falchuk an eipeasóid seo. D'fhéach 5.81 milliún duine ar an eipeasóid.
Dobhrán neamhingneach Chamarún
Ainmhí is ea an dobhrán neamhingneach Chamarún.
Pósadh Figaro
mion|clé|Libretto 1786Ceoldráma grinn (Iodáilis:Opera buffa) is ea Le nozze di Figaro, ossia la folle giornata (Pósadh Figaro. nó lá na mire ), K. 492, cumtha ag Wolfgang Amadeus Mozart, agus a leabhróg scríofa ag Lorenzo Da Ponte, bunaithe ar dhráma grinn stáitse le Pierre Beaumarchais, La Folle Journée, ou le Mariage de Figaro, (1784). Cé gur cuireadh toirmeasc i bhfeidhm ar dtús ar dhráma Bheaumarchais, i Vín, mar gur cheap na húdaráis gur fhilíochta ar an uasaicme a bhí mar théama aige, gníomh a mheasadh contúirteacha sna deich mbliana roimh Réabhlóid na Fraince, sa deireadh thiar áfach, bhí an ceoldráma ar cheann de na hoibreacha ba rathúla ag Mozart. Bhain an réamhcheol, ach go háirithe, clú amach agus is minic é a bheith seinnte mar phíosa ceolchoirm (Gearmáinis:Konzertstück).
Peter Hitchens
Iriseoir Máltach is ea Peter Jonathan Hitchens a rugadh ar an 28 Deireadh Fómhair 1951 i Sliema, Málta.
Tagairtí
clé|250px|mion|Peter Hitchens
Michael Oher
Is imreoir peile Meiriceánaí é Michael Oher leis an Baltimore Ravens. Rugadh é ar 28 Bealtaine 1986 i dTennessee.
Nuair a bhí sé óg, bhí a lán fadhbanna ag a gclann. Thóg a mham drugaí agus bhí a dhaid i bpríosún ar feadh i bhfad. Chuaigh Michael go dtí aon scoil déag sula raibh sé trí bliana déag d'aois. Nuair a bhí Oher seacht mbliana, cuireadh faoi churam altrama ach níor fhan sé le teaghlach ar bith. Bhí sé gan dídean ó am go ham. Bhí sé iontach ar spórt. D'imir sé cispheil, peil Mheiriceánach agus discus. Ní raibh a lán oideachais aige agus bhí sé dian air freastal ar scoil. D'fhaigheadh sé F nó D ina chuid scrúduithe. Bhuail sé le Sean agus Leigh-Anne Tuohy i 2004, beirt thuismitheorí a raibh páistí acu i scoil Mhichíl. D'fhan Michael leis an chlann agus ghlac na Tuohy's é tar éis tamaill. Fuair sé teagascóir agus d'athraigh sé na Danna go hAnna. Chuaigh sé go dtí Ollscoil Tennessee agus d'imir sé ar an bhfoireann peile Meiriceánaí, Ole Miss Rebels. Phioc na Baltimore Ravens é sa bhliain 2009 i ndréacht an NFL. Bhuaigh seisean agus a fhoireann an Superbowl sa bhliain 2012.
Rinneadh scannán de shaol Michael Oher, The Blind Side, a scaoileadh sna hamharclanna sna Stáit Aontaithe ar 20 Samhain 2009. Quinton Aaron a rinne páirt Michael Oher, in éineacht le Sandra Bullock agus Tim McGraw mar an chúpla a d'uchtaigh é. Ainmníodh The Blind Side do Academy Awards sna catagóirí Best Picture agus Best Actress. Fuair Bullock Oscar as a ról mar Leigh Anne Tuohy.
Réalta
mion Is réad réalteolaíoch í réalta a chuimsíonn sféaróideach lonrach plasma atá coinnithe le chéile ag a himtharraingt. Is í an réalta is gaire don Domhan an Ghrian.
Meastar go bhfuil idir 1022 agus 1024 réalta sa chruinne inbhraite. Níl ach tuairim is 4,000 de na réaltaí seo le feiceáil ag an tsúil nocht, iad ar fad laistigh de réaltra Bhealach na Bó Finne.