cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Feirmeoireacht ingearach
mion|300x300px| Feirmeoireacht ingearach i [[Singeapór]] Is í an fheirmeoireacht ingearach an cleachtas barra a fhás i sraitheanna atá cruachta go hingearach. Is minic a chuimsíonn sí feirmeoireach i dtimpeallacht rialaithe, a bhfuil sé mar aidhm aici fás na bplandaí a bharrfheabhsú, agus teicnící feirmeoireachta a dhéanamh amhail an hidreaponaic, an uisceponaic agus an aeraponaic. I measc na roghanna coitianta a bhaineann le struchtúir le haghaidh córais ingearacha feirmeoireachta tá foirgnimh, coimeádáin loingseoireachta, tolláin, agus seaftaí mianaigh tréigthe. As of 2020, tá comhionann le thart ar 30 heicteár (74 acra) de thalamh feirme ingearach oibriúcháin ar domhan.
Paddy McMahon
Rugadh McMahon sa Tulach i gContae an Chláir i 1933. Bhog sé go Bhaile Átha Cliath i 1952 agus thosaigh sé ag obair don státseirbhís san ardchathair sa bhliain sin agus chuaigh sé ar scór ón obair sin i 1988.
Feirmeoireacht ingearach
Mhol Dickson Despommier, ollamh le Sláinte Phoiblí agus Comhshaoil in Ollscoil Columbia, coincheap nua-aimseartha na feirmeoireachta ingearaí sa bhliain 1999. Smaoinigh Despommier agus a chuid mac léinn ar dearadh d'fheirm ilstóraigh a d'fhéadfadh 50,000 duine a bheathú. Cé nach bhfuil an dearadh tógtha fós, d'éirigh leis an smaoineamh aird a tharraingt ar an bhfirmeoireacht ingearach.
Paddy McMahon
Tá 11 leabhar foilsithe ag McMahon. Fuair sé bás in 2019.
Feirmeoireacht ingearach
Is é an buntáiste is mó a bhaineann le teicneolaíochtaí feirmeoireachta ingearacha a úsáid ná an táirgeacht barr méadaithe a thagann le haonad achair níos lú de riachtanas talún. . Buntáiste eile a bhfuil ráchairt air is ea an cumas méadaithe  éagsúlacht mhaith barraí a chothú ag an am céanna toisc nach bhfuil na ceapacha céanna talún ag barra agus iad ag fás. Ina theannta sin, tá barraí frithsheasmhach in aghaidh na haimsire mar gheall ar a suíomh laistigh, rud a chiallaíonn go gcailltear níos lú barra mar gheall ar theagmhais adhaimsire nó aimsire gan choinne. De bharr a húsáide teoranta talún, ní chuireann an fheirmeoireacht ingearach isteach chomh mór ar na plandaí agus ar na hainmhithe dúchasacha, as a dtiocfaidh tuilleadh caomhnaithe ar an bhflóra agus ar an bhfána áitiúil.
Mar thoradh ar na dul chun cinn seo tá cuideachtaí feirmeoireachta ingearacha tar éis méideanna maoinithe gan fasach a bhailiú i Meiriceá Thuaidh agus i gcodanna eile den domhan mar an Meánoirthear. Sa lá atá inniu ann, tá caipitlithe fiontair, rialtais, institiúidí airgeadais, agus infheisteoirí príobháideacha i measc na bpríomhinfheisteoirí san earnáil.
Tá dúshláin eacnamaíocha os comhair teicneolaíochtaí feirmeoireachta ingearacha agus tá costais mhóra tionscnaimh ag baint leo i gcomparáid le feirmeacha traidisiúnta. I Victoria na hAstráile, chosnódh feirm ingearach 10 leibhéal "hipitéiseach" breis agus 850 uair níos mó in aghaidh an mhéadair chearnaigh de thalamh arúil ná mar a bheadh ar fheirm thraidisiúnta faoin tuath. Bíonn éilimh mhóra fuinnimh ar fheirmeacha ingearacha freisin mar gheall ar úsáid solais fhorlíontaigh cosúil le dé-óid astaithe solais. Thairis sin, má úsáidtear fuinneamh neamh-inathnuaite chun freastal ar na héilimh fuinnimh sin, d'fhéadfadh feirmeacha ingearacha níos mó truaillithe a dhéanamh ná feirmeacha traidisiúnta nó tithe gloine..
Teicnící
mion| Uisceponaic laistigh de Mhaoildearg, an tSeapáin
Alain Bombard
Lia is eolaí muirí a rugadh i bPáras ab ea Alain Louis Bombard (27 Deireadh Fómhair 1924 – 19 Iúil 2005). Sa bhliain 1952 rinne sé aistear mara aonair ar bháidín calaidh rubair, l'Hérétique (an tEiriceach), ó na hOileáin Chanáracha trasna an Aigéin Atlantaigh. Níor thóg sé aon bhia ná uisce, mar bhí faoi a thairiscint féin a chruthú gurbh fhéidir le duine longbhriste maireachtáil ar éisc, planctóin, uisce báistí is beagán sáile. Tháinig sé i dtír ar Bharbadós tar éis 65 lá. Rinne sé cur síos ar a aistear eipiciúil sa leabhar Naufragé Volontaire (Longbhriste go Deonach, 1953). In Toulon, i ndeisceart na Fraince, a bhfuair sé bás agus 80 bliain slánaithe aige.
Feirmeoireacht ingearach
Hidreaponaic
mion| Uisceponaic le cait mhara
Aeraponaic
mion| Síobhais a fhástar go heraponaclaí Bhí aireagán na haeropónaice spreagtha ag tionscnamh NASA (an Riarachán Náisiúnta Aerloingseoireachta agus Spáis) chun bealach éifeachtach a fháil chun plandaí a fhás sa spás sna 1990idí. Murab ionann agus hidreaponaic agus uiscaponaic thraidisiúnta, ní éilíonn an aeraponaic aon leacht nó meán soladach chun plandaí a fhás. Ina áit sin, spraeáiltear tuaslagán leachtach le cothaithigh i seomraí aeir ina bhfuil na plandaí ar crochadh. Is í an aeraponaic an teicníc fáis gan-ithir is inbhuanaithe, toisc go n -úsáideann íé suas le 90% níos lú uisce ná na gnáthchórais hidreaponaice is éifeachtaí agus agus ní éilíonn sí aon mheán fáis níos mó. Faoi láthair, ní gá córais feirmeoireachta ingearacha a chur in ionad meán fáis ar bith. Ina theannta sin, tugann easpa na meán fáis deis do chórais aeraponaice dearadh ingearach a ghlacadh, a shábhálann níos mó fuinnimh toisc go ndéantar breis leachta a dhraenáil go huathoibríoch trí dhomhantarraingt, de bhrí gur minic a bhíonn caidéil uisce ag teastáil ó ghnáthchórais chothrománachahidreaponaice chun tuaslagán iomarcach a rialú. Faoi láthair, níor cuireadh córais feirmeoireachta ingearacha i bhfeidhm go forleathan san Eoraip, ach tá siad ag tosú ag mealladh aird shuntasach.
Stiallach uaine
Is feithid é an stiallach uaine. Ball d'ord na Lepidoptera atá ann.
Éadbhard Ó Raghallaigh
Scoláire Éireannach sa chéad leath den 19ú haois ab ea Éadbhard Ó Raghallaigh (6 Nollaig 1765 – 26 Lúnasa 1830).[1]
Beathaisnéis
Rugadh Ó Raghallaigh an 6 Nollaig 1765. Ba é Eoghan Ó Raghallaigh as Baile an Chorráin, Contae na Mí, a sheanathair. Bhog athair Éadbhaird go Cros Araild, Baile Átha Cliath, áit a raibh sé ag cleachtadh mar phoitigéir. Deirtear in The History of the City of Dublin, Iml. II, lch. 934, le John Warburton (1818 )-" gur cuireadh oideachas ar Éadbhard Ó Raghallaigh i mBaile Átha Cliath, áit nár chuala sé riamh Gaeilge á labhairt. Chuir sé é féin i mbun staidéir ar an teanga trí thimpiste. Sa bhliain 1794 bhí roinnt leabhar le diúscairt ag fear óg den ainm Wright, a bhí ar tí dul ar imirce óna thír dhúchais, agus ba í lámhscríbhinní na hÉireann a bhí i gceist go príomha. Bhí siad bailithe trí thionscnaíocht an fhir den ainm Morris O'Gorman, a bhí ina chléireach do Shéipéal Lána Mhuire, agus an duine ónar fhoghlaim an Dr. Young, Easpag Chluain Fearta, agus an Ginearál Valancey, Gaeilge. Cheannaigh an tUasal Ó Raghallaigh an leabharlann seo ó Wright, a líon cúig shac mhóra, agus tar éis dó scrúdú a dhéanamh, fuair sé amach go raibh bailiúchán de lámhscríbhinní is annaimhe aige. Ar cheann acu tá caoga giní diúltaithe aige ó shin. Máistir an stór luachmhar seo, chuir sé tús le staidéar na teanga, agus trí a bhuanseasmhacht, fuair sé eolas domhain ar an teanga ársa na tíre."
Thug Éadbhard Ó Raghallaigh faoin saothar is fearr a bhfuil cuimhne air a chur le chéile, a Fhoclóir Gaeilge - Béarla a foilsíodh sa bhliain 1817. Ceapadh é ina rúnaí cúnta ag an Iberno - Celtic Society nuair a bunaíodh é an bhliain dár gcionn d'fhonn litríocht na hÉireann a chaomhnú agus a chur chun cinn. I measc a chuid oibre le linn na 1820idí bhí Dictionary of Irish Writers agus catalóga de lámhscríbhinní Gaeilge i leabharlanna Bhaile Átha Cliath, lena n-áirítear Coláiste na Tríonóide. Bhí sé ar dhuine de na bailitheoirí ba thúisce de cheol na hÉireann agus is é an teideal atá ar a bhailiúchán ná The Farmer and O'Reilly Collection. I mBealtaine 1830, tugadh conradh dó chun comhairle a thabhairt maidir le hainmníocht Gaeilge le haghaidh luath-léarscáileanna na Suirbhéireachta Ordanáis, ach níor chaith sé ach ceithre mhí ar an obair seo sula bhfuair sé bás. Ní raibh sé ina fhostaí foirmiúil san tSuirbhé, is dócha gur íocadh é as a chuid seirbhísí gairmiúla. Tháinig Seán Ó Donnabháin ina áit i mí Dheireadh Fómhair 1830.
Bás
Fuair Éadbhard Ó Raghallaigh bás Dé hAoine an 26 Lúnasa 1830 ag Cros Araild, Baile Átha Cliath. Ba é a chol ceathrair n tAth. Eugene O'Reilly, sagart paróiste na hUaimhe, Contae na Mí seiceadóir a eastáit. Dhíol a sheiceadóir a leabharlann de lámhscríbhinní na hÉireann sa bhliain chéanna agus cheannaigh Acadamh Ríoga na hÉireann a lán imleabhar.
Teaghlach
B'Éireannach Aontaithe é Andrew O'Reilly (1756 – 4 Lúnasa 1862), a bhí ina chomhfhreagraí i bPáras don Irish Times agus údar an leabhair Reminiscences of an emigrant Milesian. Ba é Patrick O'Reilly mac Éadbhaird, a fuair a chuid oideachais ar scoil na hUaimhe.
Vicipéid na Gaeilge
Is í Vicipéid na Gaeilge an leagan Gaeilge den chiclipéid phoiblí ilteangach Vicipéid nó Wikipedia.
Stair
Tháinig Vicipéid na Gaeilge ar an bhfód i mí Dheireadh Fómhair 2003, agus scríobhadh an chéad alt i mí Eanáir 2004. Gabriel Beecham a bhunaigh an suíomh.
I mí Mheán Fómhair 2005 bhí breis is 1,600 alt le fáil agus ábhar curtha ar fáil ag 173 duine. Faoi mhí an Mhárta 2007 bhí timpeall 20 duine ag obair ar an Vicipéid ar bhonn rialta agus bhí suas le 7000 alt ann.
Tuairimí
Mhol an iris Beo (http://www.beo.ie) Vicipéid na Gaeilge,
Cheap Beo go raibh an Vicipéid úsáideach d'fhoghlaimeoirí chomh maith le cainteoirí líofa:
Ina alt Putting the learning back into learning technology dúirt Barry McMullin (Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath) gur áis mhaith í Vicipéid na Gaeilge:
Chuir scoláirí eile béim ar luach oideachasúil na Vicipéide.
The Heartbroke Kid
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, "The Heartbroke Kid", den séú sraith déag The Simpsons ar an 1 Bealtaine 2005. Scríobh Ian Maxtone-Graham an eipeasóid seo. D'fhéach 10.79 milliún duine ar an eipeasóid.
Braunstone Park & Rowley Fields
Is ceantar suite i Leicester é Braunstone Park & Rowley Fields.
Hermann Bondi
Fisicí matamaiticiúil is réalteolaí a rugadh i Vín ab ea Hermann Bondi (1 Samhain 1919 – 10 Deireadh Fómhair 2005). Chaith sé tamall i ngéibhinn ar Oileán Mhanann agus i gCeanada mar eachtrannach namhad sa Dara Cogadh Domhanda. D'oibrigh sé sa Bhreatain agus fuair sé saoránacht Bhriotanach amach sa bhliain 1946. Thairg sé teoiric foistine na Cruinne.
Charnwood
Bhí ceantar suite i Leicester é Charnwood.
George Ezra
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá gradam amháin buaite ag Ezra. Tá 9 n-ainmniúchán faighte aige.
Míora
Ba chathair ársa í Míora sa Licia (Gréigis: Μύρα), áit ina bhfuil baile beag Kale (Demre) sa lá atá inniu ann, i gCúige Antalya sa Tuirc. Bhí sí suite ar bhruach abhann an Mhíorois (Demre Çay), ar an mhá ghlárach mhéith idir Alaca Dağ, sliabhraon Massikytos agus an Mhuir Aeigéach.
Hiodráitiú
Imoibriú ábhair le huisce chun aducht a chruthú. Mar shampla, tugann hiodráitiú eitiléine, CH2 = CH2, eatánól, CH3 = CH2OH. Go minic, is hiodráit é táirge an imoibrithe.
Đồng Nai
Is cúige de chuid Vítneam é Đồng Nai. Tá Đồng Nai suite taobh thoir thuaidh de Cathair Hô-Chi-Minh in oirdheisceart na tíre. Is é Biên Hòa an chathair is mó in Đồng Nai.
Tá achar 5,895 km2 ag an gcúige. 2,838,600 duine an daonra sa bhliain 2014. Is iad dúichí an chúige ná: Cẩm Mỹ,Định Quán,Long Thành,Nhơn Trạch,Tân Phú,Thống Nhất,Trảng Bom,Vĩnh Cửu, agus Xuân Lộc
Bình Thuận, Lâm Đồng, Bình Dương and Bình Phước, Bà Rịa–Vũng Tàu,
Buamáil Mheitreo Mhoscó, 2010
clé|250px|mion|2010 Buamáil Meitreo Mhoscó Tharla Buamáil Meitreo Mhoscó ar an 29 Márta 2010; phléasc beirt bhan buamaí i rith buaicthrátha tráchta na maidine. Buaileadh dhá stáisiúin an Meitreo Mhoscó (Lubyanka agus Park Kultury). Maraíodh 40 ar a laghad agus gortaíodh 100.
Hiodráit
mion|hiodráit chlórail Comhdhúil a chuimsíonn uisce, agus an t-uisce inti i bhfoirm uisce chriostalúcháin de ghnáth, mar atá i ngipseam, CaSO4.2H2O, hiodráid sulfáit chailciam. Ach is féidir an t-uisce a chomhshnaidhmeadh isteach sa mhóilín, mar a tharlaíonn i hiodráit chlórail, CCl3CH(OH)2, ó chlóral, CCl3CHO. Is comhdhúil réasúnta cobhsaí í an hiodráit chlórail, agus sna laethanta a bhí, d'úsáidtí mar dhruga ainéistéiseach í.
Dane Hills
Is ceantar mór suite i Leicester é Dane Hills.
George Ramsay
Imreoir sacair Albanach ab ea George Burrell Ramsay (4 Márta 1855 - 7 Deireadh Fómhair 1935 ). Bhí George ina rúnaí agus ina bhainisteoir ar Aston Villa F.C sa tréimhse is rathúla dá stair. Níl a curiarracht de shé Chraobh na Sraithe agus sé Chorn FA sa dara háit ach ag Arsène Wenger, a bhuaigh 7 gCorn FA. Tá cur síos air mar an chéad bhainisteoir sacair íoctha ar domhan.
Saor go luaith
Rugadh Ramsay ag Abbotsford Place i gCeantar Tradeston i nGlaschú. Ba é a athair William Ramsay, earra iarainn, a tháinig as Perthshire. Ba í máthair George Mary Ann Burrell a rugadh i Woolwich.
Tháinig an t-Albanach go Birmingham timpeall 1871 chun obair mar chléireach i dteilgcheárta práis.
Claonadh, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Chill Dara é Claonadh.
George Ramsay
Gairm imeartha
Sula ndeachaigh sé le Aston Villa, bhí Ramsay ag imirt do Glasgow Rovers. I 1877 d’imir sé do chlub na Breataine Bige Druids mar aoi, nuair a d’imir siad cluiche i gcoinne Queens Park. Tháinig Ramsay chun páirt a ghlacadh in Aston Villa beagnach trí thimpiste. I laithair ar chluiche cleachtais imreoirí Villa i bPáirc Aston i 1876, iarradh air na huimhreacha a dhéanamh suas. An-tógtha lena scileanna, thug imreoirí Villa cuireadh dó a bheith páirteach sa chlub, agus ba ghearr go raibh sé ina chaptaen. Rinne Ramsay cur síos ina dhiaidh sin ar chur chuige an chlub nuabhunaithe i leith an chluiche mar ‘rith ag an fear agus cic ag an líathroid ’. Mhaoir sé nósanna imeachta oiliúna sa chlub, agus feabhsuithe suntasacha mar thoradh air agus thug sé isteach an "cluiche pas" freisin. Bhí an stíl imeartha seo coitianta in Albain, ach d’úsáid Sasana an “cluiche dribble” ag an t-am.
D’aimsigh Ramsey, in éineacht le John Lindsay, Wellington Road, Perry Barr i 1876. Cheannaigh an club an ait mar páirc baile, agus cheadaigh an éadáil seo don chlub ioncam a thuilleamh ó tháillí iontrála. Bhí sé freagrach freisin as earcú an fhinscéal Villa Archie Hunter. D'imir Villa ag Wellington ar feadh 21 bliana sular bhog sé go tailte ióchtaracht Aston gar do Halla Aston i 1897.
Bongó (antalóp)
Antalóp le hadharca bíseacha atá dúchasach don Afraic mheánchiorclach is ea an bongó. Donn le stríoca tanaí bána ingearacha, ribí righne ingearacha ar feadh an dromlaigh, dhá spota bhána ar gach leiceann, líne bhán ag ceangal na súl. Áitríonn sé foraois dhlúth de ghnáth.
George Ramsay
Gairm imeartha
Bhuaigh Villa a céad trófaí, an Birmingham Senior Cup í 1880, faoi captaenacht Ramsey. Thug Ramsey an captaenacht do t-Albanach Archie Hunter an céad séasúr eíle.
Gairm bánisteoireacht
Le linn a shlí bheatha 42 bliana mar bhainisteoir, threoraigh Ramsay Villa go 6 theideal do Chorn an FA agus 6 bhua sa tSraith Peile, rud a fhágann gurb iad an club is mó i Sasana iad. Dúirt Ramsey ina dhiaidh sin faoina shlí bheatha le Villa: "Chuir mé dearcán agus d'fhás mé crann darach ".
Chuaigh Ramsey ar scor mar bhainisteoir 1926 ag 71 bliana d’aois, ag bogadh go ról Leas-Uachtarán agus comhairleoir. Tháinig W.J. Smith ina áit sa ról ach bhí sé beagáinín níos islé, agus é sa dara háit sa tSraith faoi dhó ach gan aon ghradam suntasach a bhaint amach.
I 1934, d’éirigh Smith as a phost, agus Jimmy McMullen ina áit.
Fuair Ramsey bás an bhliain dár gcionn ag aois 80. Laistigh de bhliain tar éis a bháis, bhí Villa curtha ar ais chuig an dara roinn. I rith a saor, chaith Ramsey 59 bliana leis Villa, mar imreoir agus mar bainisteoír.
Leagadh Ramsay chun sosa in Eaglais Naomh Muire, Handsworth, léann a leac uaighe "Bunaitheoir Aston Villa".
Oidhreacht
Meastar go dtí seo, gairme Ramsey le Aston Villa, a “ré Órga”, agus Ramsey chun tosaigh i rith an ama.
Coleman, Leicester
Is barda suite i Leicester é Coleman.
A Star Is Torn
Craoladh an t-ochtú heipeasóid déag, "A Star Is Torn", den séú sraith déag The Simpsons ar an 8 Bealtaine 2005. Scríobh Carolyn Omine an eipeasóid seo. D'fhéach 8.72 milliún duine ar an eipeasóid.
Ros an Ear
Is ceantar suite ar chósta Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Ros an Ear.
Peadar Canisius
Naomh Caitliceach is ea Peadar Canisius a rugadh ar 8 Bealtaine 1521 i Nijmegen agus a fuair bás ar 21 Nollaig 1597, i bhFribourg, an Eilvéis.
Planda céarach
Dreapaire ilbhliantúil síorghlas, suas le 6 m ar airde. Dúchasach don Astráil. Na duilleoga éilipseach snasta méith, na bláthanna i gcinn chromtha chumhra chúigpheitealacha chiarbhána le lár dearg. Tugtar an bláth céarach air freisin.
Willie Nelson
Amhránaí is ea Willie Hugh Nelson a rugadh ar an 29 Aibreán, 1933, in Abbott, Texas, na Stáit Aontaithe.
Fagopyrum esculentum
In ainneoin a ainm buckwheat sa Bhéarla, níl dlúthbhaint ag ruán nó lus na gcearc le cruithneacht. Ní sé ina ghránbharr, ná fiú ina bhall den fhine Poaceae nó Gramineae (na féara). Tá baint ag an ruán le samhadh, glúineach, agus biabhóg, agus tugtar bréag-ghránbharr air toisc go bhfuil úsáid chócaireachta a shíolta mar an gcéanna le gránaigh, mar gheall ar a ardchion stáirse.
Connail
Is barúntacht suite i gContae Chill Dara é Connail.
An t-Eilean Dubh
deas|250px|thumb|An t-Eilean Dubh
Leithinis is ea An t-Eilean Dubh i Ros agus Cromba, Comhairle na Gàidhealtachd, soir ó thuaidh ó a' Mhanachainn agus am Blàr Dubh. Níl an t-Oileán Dubh dubh áfach! is é an t-Eilean Dubhthaich an t-ainm slán a bhí air, ainmnithe i ndiaidh naomh Duthac. Giorraíodh é seo go dtí an tOileán Dubh agus tugadh 'The Black Isle' sa Bhéarla as sin. Bhí ainmneacha eile ar an gcuid seo freisin: An Àird Mheadhanach agus Eadar Dhà Dhàil.
Suíomh
Tá an leithinis 20 km ar fad agus é timpeallaithe ag an bhfarraige, Linne Chrombaigh ó thuaidh, Linne Mhoireibh san oirdheisceart agus Linne Fharair ó dheas. Nascann talamh 8 km ar leithead é leis an gcuid eile de mhórthír na hAlban. Níl na teorainneacha seo idir an leithinis agus mórthír na hAlban san iarthar chomh soiléir. San iarthuaisceart leanfaidh teorainn Abhainn Chonóin a shíneann ó Inbhir Pheofharain ar an mórthír go Drochaid Sguidei mar an chéad sráidbhaile den Eilean Dubh. San iardheisceart, meastar fo-abhainn d'Abhainn nam Manach  agus scarann ​​ a' Mhanachainn ar an mórthír agus am Blàr Dubhar an Eilean Dubh. Measann daoine eile Abhainn nam Manach mar a dteorainn féin,, agus a' Mhanachainn san áireamh mar chuid den Eilean Dubh.
Evington
deas|250px|thumb|Evington Is barda suite i Leicester é Evington.
Stát (polaití)
mion|Na stáit
Is polaití é stát faoi chóras rialachais. Níl aon sainmhíniú gan chonspóid ar stát. Sainmhíniú a úsáidtear go forleathan, tagann sé ón socheolaí Gearmánach Max Weber a dúirt gur "polaití" is ea "stát" a choinníonn monaplacht ar úsáid dlisteanach an fhoréigin, cé nach bhfuil sainmhínithe eile neamhchoitianta. Is féidir leis an téarma tír a bheith mar thagairt do stát ceannasach agus d'aonáin pholaitiúla eile, mar shampla Cathair na Vatacáine, agus uaireanta eile ní féidir léi tagairt ach do stáit.
Thank God, It's Doomsday
Craoladh an naoú heipeasóid déag, "Thank God, It's Doomsday", den séú sraith déag The Simpsons ar an 8 Bealtaine 2005. Scríobh Don Payne an eipeasóid seo. D'fhéach 10.05 milliún duine ar an eipeasóid.
Stát (polaití)
Mar gheall ar chúinsí éagsúla na staire, tá an-éagsúlacht tíortha ar domhan. Tá cuid acu bunaithe ar náisiún nó treabh amháin, dream daoine a bhfuil teanga, creideamh nó cultúr ar leith acu. Samplaí díobh sin is ea an Íoslainn, an tSeapáin, Vítneam, Leosóta.
Ach bíonn meascán go minic i dtíortha eile, an Eilvéis mar shampla mar a labhraítear ceithre theanga oifigiúla, nó an Bheilg mar a bhfuil trí theanga agus tháinig ann do na tíortha sin de bharr na hiomaíochta idir impireachtaí nó tíortha níos mó ná iad ina labhraítear teangacha náisiúnta na tíre.
Bonn (roth)
deas|250px|thumb|Bonn Adhartán ciorclach a bhíonn greamaithe le fleasc rotha chun creathanna feithicle de bharr athruithe ar dhromchla an bhóthair a mhaolú is an t-aistear a dhéanamh compordach. Is boinn aeir an chuid is mó díobh anois, feadáin sholúbtha iontu agus iad séidthe is stalctha le haer faoi ardbhrú. I gcuid díobh bíonn feadán inmheánach. Déantar an chuid is mó de na boinn as cuingir chomhshuite de rubar, uigí (níolóin nó poileistear) is ceimiceáin eile. Cheap Robert William Thompson an bonn aeir agus fuair paitinn air i 1845. Ach lean boinn rubair sholadaigh go forleathan go dtí 1888 nuair a rinne John Boyd Dunlop boinn aeir a bhí cosúil le boinn an lae inniu, agus d'éirigh leis iad a úsáid go rathúil ar an rothar.
Stát (polaití)
Cruthaíodh teorannacha idir tíortha de bharr na gcoimhlintí idir náisiúin éagsúla, agus mar sin is minic a bhíonn mionlach i dtír nach bhfuil an teanga, creideamh nó cultúr céanna acu is atá an mhóraimh acu - lucht labhartha na Sualainnise sa bhFionlainn mar shampla, a thugann a ndílseacht don tír ina bhfuil siad in ainneoin na ndifríochtaí sin.
Is minic a labhraítear an teanga chéanna i dtíortha difriúla, Ceanada agus na Stáit Aontaithe mar shampla, nó an Phortaingéil agus an Bhrasaíl, ach cuirtear an-bhéim ar neamhspleáchas na dtíortha sin óna chéile.
Sa bhliain 2004, bhí tuairim is 180 tíortha ann, de réir na Náisiún Aontaithe.
Copróg bheag
Is feithid í an chopróg bheag. Ball d'ord na Lepidoptera atá ann.
Evington Valley
Is ceantar suite i Leicester é Evington Valley.
Ros an Iar
deas|250px|thumb|Taobh Siar Rois Is ceantar é Ros an Iar atá suite in Iarthuaisceart na hAlban i gComhairle na Gàidhealtachd.
Planda ascaideach
Ball d'aon chlann de 3 chlann phlandaí feoiliteacha ina mbíonn na duilleoga mionathraithe ina ngaistí ascaideacha le claibíní, le huisce is einsímí iontu. Go minic bíonn na hascaidí lasta le baill dhearga, faireoga meala acu is fuinneoga tréshoilseacha ar an dromchla istigh, nó astaíonn siad boladh chun an fheithid creiche a mhealladh isteach. Faoin bhfaireog meala bíonn crios mín ar a sleamhnaíonn na feithidí síos, agus ansin crios eile le ribí dírithe síos a chuireann in éadan iarrachtaí na feithide éalú. Báitear an fheithid sa sreabhán ag a bhun agus díleáitear í. Clann amháin díobh seo dúchasach do Mheiriceá Theas trópaiceach, oirthear Mheiriceá Thuaidh is California (luibh ilbhliantúil, le bunchnotaí ascaidí cuartha, bláthanna ar luascadh, ceann amháin nó níos mó ar ghais gan duilleoga). An dara clann, is dúchasach í do na trópaicí in oirdheisceart na hÁise, an Astráil agus Mhadagascar (luibheanna is toim, go minic eipifítí a dhreapann le teannóga a fhásann amach as easna láir na duilleoige, fásann bun na teannóige ina ascaid, na bláthanna beag i spící, na fireannaigh is na baineannaigh ar phlandaí difriúla, gan pheitil ach le 4-5 sheipeal a bhíonn gealdaite go minic). Sa 3ú clann níl ach an cuilghaiste, atá dúchasach d'iarthar na hAstráile (luibh ilbhliantúil le bunchnota ina bhfoirmíonn cuid de na duilleoga ascaidí, na bláthanna le 6 pheiteal daite, iompartha ar ghas gan duilleoga).
Eyres Monsell
deas|250px|thumb|Eyres Monsell Is barda suite i Leicester é Eyres Monsell.
Planda soithíoch
mion|Planda feadánach Aon phlanda go bhfuil xiléim is flóéim aige mar fhíocháin dhifriúla iompartha a chomhdhéanann an córas feadánach ann. I measc na bplandaí seo tá na plandaí bláfara, na gimnispeirmeacha, na raithní, na garbhóga is na heireabaill capaill. Difríochtaí breise idir a leithéid is na plandaí neamhfheadánacha is ea stómaí, agus an spóraifít mar ghlúin cheannasach. Níor aimsíodh aon cheangal iontaise idir na plandaí feadánacha is na plandaí neamhfheadánacha cosúil le caonaigh is algaí, agus luaitear é seo mar fhianaise go ndearna an dá shaghas seo éabhlóidí scoite ar leith.
Thierry Robberecht
Is údar Beilgeach é Thierry Robberecht a rugadh ar an 11 Feabhra 1960. An teach foilsitheoireachta Casterman sa Bhruiséil a d'fhoilsigh an chéad úrscéal leis. Scríbhneoir, greannánadóir agus liriceoir is ea é. Tá mórán leabhar do pháistí scríofa aige, chomh maith le hürscéalta do dhaoine óga. Tá cónaí air sa Bhruiséil anois, áit a drumann sé a chroí agus a anam sa litríocht. Bhuail timpiste é sa bhliain 2011 agus níl sé chomh láidir céanna ina chorp ó shin. Ní chuireann sé sin aon bhac ar Thierry, áfach, agus é fós siúlach scéalach.
D'fhoilsigh An Gúm aistriúchán Gaeilge dá leabhar La Cache (Gaeilge: Faoi Cheilt) arna aistriú ag Aifric Mac Aodha.
Shahnez Boushaki
Is imreoir cispheile ón An Ailgéir é Shahnez Boushaki (rugadh 22 Deireadh Fómhair 1985 san Cathair na hAilgéire) a imríonn do Club de Grúpa Spóirt Peitriliam agus d'fhoireann náisiúnta cispheile ban na hAilgéire.
Gairm Chlub
D'imir Boushaki ocht séasúr do Club na hAilgéire Mouloudia ó 2002, agus léine dhearg uirthi an chéad séasúr ansin.
Chuir sí tús lena gairm bheatha ghairmiúil le Grúpa Spóirt Peitriliam de Chorn Cispheil na mBan na hAilgéire in 2010. Bhuaigh Boushaki Corn Cispheil na mBan na hAilgéire 2015 lena foireann Grúpa Spóirt Peitriliam a chaill a n-iomaitheoirí Club Oilimpeacha an Ailgéir sa chluiche deiridh le scór 73-55.
Ghlac sí páirt lena foireann Grúpa Spóirt Peitriliam i roinnt comórtas cispheile faoi chuimsiú Chraobhchomórtais Cispheil na gClub Arabacha, mar atá:
Gairm idirnáisiúnta
Bhí Boushaki ina bhall d'fhoireann cispheile náisiúnta na hAilgéire ó 2010. I 2017, bhí sí ina bhall d'fhoireann cispheile náisiúnta na mban Ailgéir a cháiligh do Chorn Seaimpíní na gClubanna Mná na hAfraice 2017 FIBA.
FIBA
Ghlac sí páirt i gceithre imeacht de chuid chrios na hAfraice FIBA ag an leibhéal sinsearach:
Cluichí na hAfraice
Ghlac sí páirt lena foireann Grúpa Spóirt Peitriliam i gcomórtais cispheile éagsúla faoi chuimsiú na gCluichí Afraiceacha, mar atá:
John B. Keane
Ba drámadóir agus scríbhneoir as Ciarraí é John B. Keane (rugadh é ar an 21 Iúil 1928 agus d'éag ar an 30 Bealtaine 2002). Fear grinn den chéad scoth a bhí ann. Carachtar é a gcuirfeá dúil ann mar gheall ar a rógaireacht agus bhí sé lán d'aer an tsaoil. Ina chuid scríbhneoireacht a, bhí a fhios aige go raibh an-chumhacht ann sa mhaolaisnéis.
Ar chúrsaí reatha, níor sheachain sé an chonspóid riamh.
clé|mion|[[Brian Friel agus John B. Keane, BÁC]]
Saol
Rugadh agus tógadh i Lios Tuathail, Co. Ciarraí é. Ba é an ceathrú duine é den naonúr páistí ag William Keane, bunmhúinteoir, agus Hannah Purtill.
Tar éis dó an mheánscoil a fhágaint, chaith sé na blianta idir 1946 agus 1951 ag obair mar chúntóir i siopa poitigéara. Ó 1951 go dtí 1955 chuaigh sé ar imirce go Sasana, áit ar bhain sé a shlí bheatha amach ar neart bhealaí éagsúla. Sa bhliain 1955 d'fhill sé ar a áit dhúchais agus ó shin go shíothlaí sé, bhí teach tábhairne, mar gnó, idir láimhe aige.
Sa bhliain 1991 bronnadh ballraíocht buan den Royal Dublin Society air. Bhí sé ina uachtaráin ar PEN agus bhí sé ina bhunaitheoir den Irish Playwrights Society (Cumann na Drámadóirí Éireannacha). San am céanna bhain sé amach ballraíocht in Aosdána.
Carachtar a bhí ann ar an uile bhealach. Bhí sé ina bhall de Fhine Gael, agus níor sheachain sé díospóireacht chonspóideach riamh
Bhronn Coláiste na Tríonóide, Ollscoil Luimnigh agus Marymount College (Manhattan) dochtúireachtaí oinigh air.
Bhí sé pósta le Mary O'Connor agus bhí ceathrar chlainne acu, iníon agus triúr mac.
Fuair sé bás ina theach féin de bharr ailse i measc a phobail fhéin sa bhliain 2002 agus in aois 73 bliain dó.Go leor saothar a d'fhoilsigh sé le linn a shaol torthúil.
Saothar
mion|[[Lios Tuathail, Co. Ciarraí]] Saothar spleodrach, barrúil agus greannmhar atá ann. A dhráma Sive a tharraing aird na hÉireann air i 1959. Is iad The Field (1965) agus Big Maggie (1969) na drámaí is clúití leis.
Brian Friel
Drámadóir clúiteach de chuid na hÉireann ab ea Brian Friel (nó Brian Ó Froighil) (rugadh 9 Eanáir, 1929 ins an Ómaigh, Tír Eoghain, Tuaisceart na hÉireann, fuair bás 2 Deireadh Fómhair 2016 ). clé|mion|Brian Friel agus [[John B. Keane, BÁC]]
Saol
Bhí cónaí ar Friel ar feadh i bhfad i nDoire sular bhog sé go Tír Chonaill sa bhliain 1967, áit a bhí sé ag cur faoi go dtí lá a bháis.
Ag deireadh na gcaogaidí is ea a thosaigh an chéad chuid dá shaothar ag teacht ós comhair an phobail. Le léiriú a dhráma Philadelphia, Here I Come (Philadelphia, Táim ag Teacht) sa bhliain 1964, bhain sé amach cáil idirnáisiúnta. Bhí iliomad drámaí scríofa aige agus cuid mhaith díobh aistrithe go teangacha iasachta. Rinneadh scannán mór le rá dá dhráma Dancing at Lughnasa (Ag Damhsa Lá Lúnasa). BÁC
Bhí sé ina Saoi de chuid Aosdána.
Caolas na Téaváine
Seolbhealach idirnáisiúnta is ea Caolas na Téaváine, atá 130 ciliméadar ar leithead san áit is caoile ar fad.
Brian Friel
Oidhreacht
Bhí ceangal láidir ag Brian Friel leis na Gleannta, baile dúchais a mháthair. Agus sa bhliain 2023, shocraigh Comhairleoirí Contae Dhún na nGall seanteach cúirte na nGleanntach a thabhairt d'iontaobhas Brian Friel ar léas 99 bliain, chun ionad cultúrtha in ómós do Brian Friel a thógáil.
22 Eanáir
Is é an 22 Eanáir an 22ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 343 lá fágtha sa bhliain nó 344 i mbliain bhisigh.
Katfish
(Is é an file a scríobh an scéal seo)
Air France Eitilt 447
Ar an 1 Meitheamh 2009, thuairt eitleán A330 de chuid Air France, AF Eitilt 447, san Aigéan Atlantach agus í ar a bealach go Páras as Rio de Janeiro
Maraíodh 228 duine in iomlán, triúr Éireannach ina measc.Maraíodh gach uile dhuine a bhí ar bord an eitleáin, triúr dochtúirí óga as Éirinn ina measc. B'in iad Aisling Butler, 26 bliain, as Ros Cré, Co Thiobraid Árann; Jane Deasy, 27 bliain, as Baile Átha Cliath; agus Eithne Walls, 28 bliain, as Béal Feirste. clé|mion
Cúiseanna
clé|mion|Smionagar an eitleáin A330 Ní bhfuarthas taifeadáin an eitleáin go ceann dhá bhliain i ndiaidh na tubaiste agus in 2012 chinn imscrúdaitheoirí eitlíochta gur earráidí a rinne na píolótaí ba chúis leis an tubaiste. Dúradh gur cuireadh na píolótaí dá dtreoir mar gheall ar fhabht a bhí sa trealamh monatóireachta luais.
Horst Mahler
Dlíodóir agus iar-sceimhlitheoir de chuid Dhrong Baader-Meinhof é Horst Mahler (a tháinig chun saoil i Haynau, inniu: Chojnów sa Pholainn, ar an 23 Eanáir 1936) a chuaigh le ciníochas agus le náisiúnachas faisisteach níos déanaí ina shaol.
Air France Eitilt 447
Cás dlí
Ba léir ón tús go riabh freagracht shibhialta ar Airbus agus Air France.
Horst Mahler
Ghlac sé páirt i mbunú Dhrong Baader-Meinhof sa bhliain 1970. Chaith sé an chuid ba mhó de na seachtóidí sa phríosún mar phionós as a chuid ainghníomhartha mar sceimhlitheoir.
Air France Eitilt 447
Cás dlí
Ina theannta sin, sa bhliain 2021 cuireadh Airbus agus Air France ar a thriail faoi dhúnorgain neamhdheonach. Phléadáil an dá chomhlacht neamhchiontach sa chúis choiriúil, arbh é fíneáil €225,000 an pionós ba dhéine a d'fhéadfaí a ghearradh orthu faoi.
Horst Mahler
Sa bhliain 1980, scaoileadh saor é, agus i 1987, fuair sé ceadúnas arís ceird an dlíodóra a chleachtadh.
Air France Eitilt 447
Cás dlí
Ar 17 Aibreán 2023, i gcúirt choiriúil sa Fhrainc, fuarthas an comhlacht déantúsaíochta eitleán Airbus agus an aerlíne Air France neamhchiontach i ndúnorgain neamhdheonach i dtaca leis an tubaiste. Rialaigh an chúirt nach bhféadfaí a chruthú gur ar Airbus ná ar Air France a bhí an milleán faoin tubaiste. Ghlac an chúirt leis go raibh faillí i gceist ach nárbh ionann sin agus freagracht choiriúil. Ní leor nasc cúisíoch dóchúil le cion a chruthú, a dúirt an breitheamh.
Horst Mahler
Sna 1990idí, chuaigh sé le hantoisceachas na heite deise, agus sna blianta 2000-2003, bhí sé ina bhall den NPD ("Páirtí na nDaonlathach Náisiúnta"), an ceann is tábhachtaí de pháirtithe na heite deise antoiscí sa Ghearmáin.
Ina dhiaidh sin, áfach, thréig sé an páirtí, nach raibh sách radacach aige, agus bhunaigh sé cumann nua do lucht diúltaithe an Uilelosctha, Verein zur Rehabilitierung der wegen Bestreiten des Holocausts Verfolgten. clé|mion|150x150px|[[1970idí]] Chaill sé a cheadúnas dlíodóireachta arís sa bhliain 2004, toisc go bhfuarthas gur cumann frith-bhunreachtúil a bhí ann, is é sin, go raibh cuspóirí an chumainn ag teacht salach ar bhunreacht daonlathach na Gearmáine.
Frog Island, Leicester
Is ceantar suite i Leicester é Frog Island.
Highfields, Leicester
Is ceantar suite i Leicester é Highfields.
Cill Chuillinn, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Chill Dara í Cill Chuillinn.
Gormán coiteann
Is féileacán é an gormán coiteann (Polyommatus icarus).
Clach a' Charridh
clé|250px|mion|Clach a' Charridh Is gallán suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Clach a' Charridh.
Clach an Tiompain
Is gallán suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Clach an Tiompain.
Home Away from Homer
Craoladh an fichiú heipeasóid, "Home Away from Homer", den séú sraith déag The Simpsons ar an 15 Bealtaine 2005. Scríobh Joel H. Cohen an eipeasóid seo. D'fhéach 8.17 milliún duine ar an eipeasóid.
Gerry Carroll
Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann é Gerry Carroll (Gearárd Ó Cearbhaill). Rugadh é ar 27 Aibreán 1987 i mBéal Feirste. Is ball é de Chomhghuaillíocht an Phobail roimh Bhrabús. Is Comhalta den Tionól Reachtach í do Bhéal Feirste Thiar, ó 2016 ar aghaidh.
Humberstone & Hamilton
Is barda suite i Leicester é Humberstone & Hamilton.
Féileacán gorm na cailce
Is feithid é an fhéileacán gorm na cailce. Ball d'ord na Lepidoptera atá ann.
Ní fhaightear an speiceas seo in Éirinn.
Caidreamh Sín-Téaváin
mion|Postaer, 1958 i n[[Daon-Phoblacht na Síne|Daonphoblacht na Síne]] Is cúis mhór teannais an caidreamh Sín-Téaváin ó 1949, Breathnaíonn na Sínigh, nó Daon-Phoblacht na Síne, ar an Téaváin mar chuid de mhórchríoch na Síne agus táthar imníoch go bhfuil rún acu an t-oileán a fhorghabháil.
Cúlra
Is é is cúis leis an "neamhspleáchas" de facto atá ag an Téaváin inniu ná gur éalaigh cinnirí Pháirtí Náisiúnta na Síne, nó Guomindang, ón mórthír go dtí an Téaváin; fuair na Cumannaigh an lámh in uachtar ar an mórthír, agus b'éigean do Chiang Kai-shek agus lucht a leanúna glanadh leo go dtí an Téaváin sa bhliain 1949. Tá an scéal gan réiteach fós. mion|Cosaint na Téaváine, póstaer, 1952 Maidir le rialtas Dhaon-Phoblacht na Síne ar an mórthír, is é a dtuiscint ar an scéal inniu nach bhfuil sa Téaváin ach cúige de chuid na Síne agus níl ann ach treascairt rialtais ag lucht ceannairce.
Tá stádas na tíre ina chnámh mhór spairne i bpolaitíocht na Téaváine inniu, cé acu ba chóir don oileán... caidreamh níos fearr le Daonphhoblacht na Síne (comhréiteach nó 'géilleadh') nó poblacht neamhspleách ar leith a fhógairt os ard.
Cosaint na Stát Aontaithe
Sa bhliain 2021, dúirt Joe Biden go ndéanfaidh Stáit Aontaithe Mheiriceá an Téaváin a chosaint i gcás ionsaí ón tSín. Tá dlí i bhfeidhm a deir go bhfuil ar Stáit Aontaithe Mheiriceá an Têaváin a chosaint ach níl aon sonraí i gceist maidir le céard a dhéanfaí i gcás ionsaithe. Tá na Stáit Aontaithe ag iarraidh cloí le polasaí ar a dtugtar "éiginnteacht straitéiseach". mion|Uachtarán na Téaváine [[Tsai Ing-wen]]
2022ː Cuairt Pelosi
I mí Lúnasa 2022, tháinig Nancy Pelosi, Spéicéir Theach Ionadaithe na Stát Aontaith e chuig an Téaváin, ar an bpolaiteoir Meiriceánach is sinsearaí le cuairt a thabhairt ar an Téaváin le fada an lá, agus d'ainneoin an fholáirimh a bhí tugtha ag Rialtas na Síne di gan cos a leagan ar an oileán.
I gcruinniú a bhí aici le hUachtarán na Téaváine Tsai Ing-wen, mhaígh Pelosi go bhfuil an Téaváin ar cheann de na sochaithe is saoire ar domhan agus gheall sí nach loicfeadh na Stáit Aontaithe ar an tír go brách. Dúirt Pelosi go bhfuil deis ann an comhar eacnamaíochta idir na Stáit Aontaithe agus an Téaváin a neartú i bhfianaise reachtaíochta nua i Washington.
Mar fhreagra, scaoil fórsaí míleata na Síne diúracáin bhalaistíocha sna huiscí thart ar an Téaváin. Bhí longa míleata an dá thír ar aghaidh a chéile amach i gCaolas na Téaváine agus bhí folach bíog á dhéanamh ag scairdeitleáin an dá thaobh ar a chéile chomh maith.
Knighton, Leicester
Is ceantar suite i Leicester é Knighton.
Arthur Chaskalson
mion|an Chúirt Bhunreachtúil|clé An chéad Uachtarán ar Chúirt Bhunreachtúil na hAfraice Theas (1994-2001) ab ea Arthur Chaskalson (24 Samhain 1931 – 1 Nollaig 2012). mion|an Chúirt Bhunreachtúil|clé
Saol
Bhí BComm agus LLB ag Chaskalson ó Ollscoil Witwatersrand. Bhí sé ar na habhcóidí cosanta ar son Nelson Mandela le linn Trialach Rivonia sa bhliain 1963. Ina dhiaidh sin bhí sé ar thús cadhnaíochta i measc dlíodóirí chearta an duine san Afraic Theas agus é ina stiúrthóir ar an Lárionad um Acmhainní Dlí (1978-1993).
Sula raibh sé ina bhreitheamh, thug sé a chuid comhairle faoi dhréachtú Bhunreacht na Namaibe agus faoi dhréachtú Bhunreacht Eatramhach na hAfraice Theas.
D'éirigh sé ina chéad Uachtarán ar Chúirt Bhunreachtúil na hAfraice Theas sa bhliain 1994, agus ansin Príomh-Bhreitheamh na hAfraice Theas (2001-2005, tar éis don phost sin a bheith cumaiscthe leis an bpost a bhí aige cheana féin),
Knighton Thiar, Leicester
Is ceantar suite i Leicester é Knighton Thiar.
Eaglais Choláisteach San Nioclás
Is í Eaglais Choláisteach San Nioclás an eaglais mheánaoiseach is mó in Éirinn atá go fóill in úsáid mar eaglais pharóiste. Tógadh í timpeall na bliana 1320 ar shuíomh séipéil a bhí ann roimhe sin. Ag an am sin, tógadh an chórlann, an chroslann agus corp na heaglaise. Le linn na séiú aois déag, nuair a bhí rath mór ar chúrsaí tráchta na Gaillimhe, méadaíodh an eaglais agus cuireadh taobhroinn thuaidh agus theas uirthi; tógadh an chroslann theas, Séipéal na Naomh Shacraiminte, agus an cloigtheach. Tá an eaglais coiscrithe do San Nioclás, Easpag Mhíora san Áise Bheag sa 4ú céad. Cé gur mar naomh-phatrún na bpáistí (Santa Claus) is fearr a bhfuil cáil air anois, le linn na meánaoiseanna is mó a bhí cáil air mar phátrún na mairnéalach. Is é sin an chúis gur gnáth go mbíonn eaglaisí coiscrithe dó i gcalafoirt fharraige a tógadh sna meánaoiseanna ar nós na Gaillimhe. Tá an eaglais i seilbh Eaglais na hÉireann.
mion|clé|Taobh istigh na heaglaise. mion|clé|Bunchló urláir na hEaglaise
Stádas Coláisteach
Ardaíodh an eaglais chuid an stádais seo ar an 28ú Meán Fómhair sa bhliain 1484, trí litreacha faoi shéala an ardeaspaig Donatus Ó Muireadhaigh, Ardeaspag Tuama, an bhliain chéanna a bhfuair Cathair na Gaillimhe a Chairt Ríoga. Deimhníodh stádas na heaglaise ar an 8ú Meán Fómhair sa bhliain dár gcionn, tríd bhulla de chuid an Phápa Innocentius VIII (Super Dominicum Gregem).
Nótaí staire
mion|clé|Taobh amuigh,ar an taobh thoir Sa bhliain 1652, tar éis léigear naoi mí, gabh fórsaí Chromail an chathair. Deir an béaloideas gur scrios cuid mhaith d'earraí na heaglaise, agus gur úsáid siad an foirgneamh mar chóir dá gcapaill. Deirtear chomh maith gur cinnte go raibh Críostóir Colambas ag Aifreann anseo sa bhliain 1477, agus gur féidir gur thug scéala a chuala sé faoi Naomh Breandán an Loingseoir, manach Éireannach a sheol go Meiriceá sa 6ú aois, spreagadh dó dul ag lorg tíortha san iarthar.
Umar Baiste
Rinne é ag deireadh na 16ú nó na 17ú aoise, agus is álainn an snoíodóireacht ata air. Tá cosúlacht idir dhá thaobh de agus snoíodóireacht ar fhuinneoga ón 16ú aois ata san eaglais. Ar thaobh amháin ta fleur-de-lys, triskele agus madra. Tá an t-umar seo in úsáid go fóill.
Crois Cheilteach
Tá Crois Cheilteach mhór in aice leis an bhfalla thuaidh mar leacht chuimhneacháin ar mhuintir an pharóiste a fuair bás sa Chéad Chogadh Domhanda (1914-'18).
Dhá bhratach
Tá dhábhratach ar crochadh ar dhá thaobh doras Shéipéal na naoimh Shacraiminte. Is iad seo Meirgí Catha a bhí ag na Connaught Rangers, rannán den Arm a cuireadh le chéile sa bhliain 1793, a throid i rith na gCogaí Leithinseacha (1808-1814).
Clocha na nGairm Bheatha
Ar urlár na taobhroinne thuaidh tá cnuasach leac uaighe, agus chuid acu tá comhartha slí bheatha an duine mhairbh. Ar ceann amháin acu ta trí chasúr a bhfuil corónacha orthu, comhartha órcheardaí. Ar cheann eile tá comhartha saoir chloiche, agus ar cheann eile fós comhartha díoltóra olla (madra ar iall agus deimheas). Ar chlocha eile tá comharthaí a bhaineann le cúipéir nó siúinéir, agus le táilliúir. Nuair a deisíodh an eaglais thángthas ar trí nó ceithre creatlach daoine a hadhlacadh le chéile sa láthair seo.
Cill Chá agus Maoin
Is barúntacht suite i gContae Chill Dara í Cill Chá agus Maoin.
Eaglais Choláisteach San Nioclás
Séipéal na Naomh Shacraiminte
Ag an mbealach isteach go dtí an séipéal tá léachtán nó deasc léitheora déanta as cloch. Is féidir gur athraíodh é ó phroinnteach 'Teach an Choláiste' a bhíodh gar do thaobh thiar na heaglaise, agus a leagadh sa bhliain 1836. Nuair a bhíodh béilí ar siúl sa phroinnteach, bhíodh ball den chomhthionól ina sheasamh ag léachtán ag léamh sleachta ón mBíobla. Tá piscina(áit a nitear soithí naofa) gar don altóir, a rinneadh as sean leac uaighe: agus tá cloch ghreanta ón 15ú nó 15ú aois sa bhalla os cionn an dorais. Is cosúil gur bhain an chloch seo le tuama, agus gur cuireadh anseo í nuair a deisíodh an eaglais sna 1950í. Baineann ainm an tséipéil leis an nós meánaoiseach an sacraimint a choimeád i séipéal ar leith.
An Benitier (Umar Uisce Coiscrithe)
thumb|Umar Uisce Coisriche, 'An Benitier'. Rud an-neamhchoitianta is ea an Benitier, nó Umar Uisce Coiscrithe, a sheasann leis féin. baineann sé le deireadh an 15ú céad, nó tús an 16ú céad. Is gnáth go mbíodh umair mar seo greamaithe don bhfalla. Ar an gcloch sileáin os cionn doras an chlogáis, in aice leis an leabharlann, tá sníodóireacht ó na meánaoiseanna a thaispeánann cú na bhflaitheas ar thóir giorria an anama trasna droichead na síoríochta. In airde os cionn an dorais ta 'Ailéar na Lobhar', agus ainneoin an ainm sin níl ann ach slí isteach go dtí an clogás os a chionn. Ar aghaidh an áiléir tá clocha greannta ar nós na cloiche atá sa taobh-shéipéal, a cuireadh anseo i rith deisiúcháin na 1950uí.
Leabharlann Henry
Sa taobhroinn thuaidh, cuid den eaglais a samhlaítear le muintir French. Tá níos mó ná 4,500 leabhair anseo, a caomhnaíodh le linn scéim Rialtais FÁS. Is sampla maith an cnuasach seo de leabharlann ó aimsir na Banríona Victoria, agus ba leis an Oirmhinneach Joseph Henry D.D. í. Aistríodh an Leabharlann ó Ardeaglais Naomh Mhuire, Tuaim. Ar choirbéal taobh istigh sé dhoras na leabharlainne tá snoíodóireacht ón 16ú céad d'fhear agus greim aige ar dhá chraobh fhíonchaor.
An Trasnú
Sa seomra os cionn an trasnú tá cling deich gclog a rinneadh i mblianta éagsúla ó 1590 go 1895.
An Phuilpid
Tógadh an phuilpid i gcuimhne an Ró-Oirmhinneach James Daly., Bardach deireanach na heaglaise.
An Chórlann
Tá an chórlann sa chuid is sine den eaglais, mar a mbíodh eaglais níos sine fós. I measc airithe suimíúla anseo tá suíochán cloiche nó sedelia, piscina beag, agus 'cathaoir an Easpaig' a bhfuil forscáth uirthi.
Orgán Walker (1912)
Tá an t-orgán suite istigh san áit a mbíodh Séipéal Naomh Pádraig. Bhíodh an chéad orgán sa chroslann theas, os cionn tuama James Lynch. Tá cuntas gur ag tús an 19ú céad, sar ar ceannaíodh an t-orgán, go raibh beirt bhan le cláirseacha ag tionlacan an cheoil.
Tuama na Churadh Chroise
Tá an tuama seo i Séipéal Chríost, ón 13ú nó an 14ú aois agus is é seo an tuama is sine san eaglais. Is féidir gur aistríodh é ó shéipéal na Ridirí Teamplóir, a scriosadh sa bhliain 1324. Tá inscríbhinn air i bhFraincis Normannach, agus tá cros ghreanta mar oirnéaladh air.
Croslann na Loinnseach
I rith na 16ú aoise, mhéadaigh muintir Lynch an chroslann theas, agus tugtar 'Croslann na Loinnseach' uirthi ó shin.
Fuinneog an Athrú Gné
Is sampla maith de ghloine dhaite Éireannach í seo.
Tuama an Ghréasaí
Sa bhfalla, ta cros ón 16ú céad greanta i stíl na hAthbheaochana Ceilteacha. Rinneadh í i gcuimhne gréasaí agus a mhná.
An Póirse Theas
Tógadh an póirse, ata stá ina stuach, sa 15ú céad, agus cuireadh an doras air sa 16ú céad. Tá 'ceann beag' de dhuine i bhfolach sa bhfríos ornaideach; b'fhéidir go raibh féith an ghrinn sa bhfear a dhealbhaigh é. Os cionn an phóirse, ta seomra beag, a mbíodh cruinnithe ag bardas na Gaillimhe ann tráth., agus ona dhiaidh sin ar chónaigh an sacraisteoir ann. An sacraisteoir deireanach a bhí ina chónaí ann, thóg sé ochtar clainne san áit.
Fuinneog Loinnsigh
Tá na fhuinneog seo amuigh idir na ráillí ar an taobh thuaidh den eaglais. Séard ata ann na roinnt píosaí saoirseacht chloiche ó na meánaoiseanna, a cuireadh le chéile sa 19ú céad.
E. T. A. Hoffmann
clé|mion|féinphortráid, timpeall 1800 clé|mion|Hoffmann agus Hippel mar "Castor agus Pollux", Federzeichnung Hoffmanns, 1803 Scríbhneoir, cumadóir, sceitseálaí, dlíodóir, oifigeach cúirte agus breitheamh de chuid na Gearmáine ba ea Ernst Theodor Wilhelm Hoffmann (24 Eanáir 1776 – 25 Meitheamh 1822), ar fearr aithne air mar a ainm cleite E.T.A. Hoffmann. clé|mion|féinphortráid agus scigphictiúr
Dlíodóir
Is as cúlra dlí a fuineadh Hoffmann; rinne sé staidéar ar an dlí in Ollscoil Königsberg. Chaith sé an chuid is mó dá shaol fásta i sraith post mar dhlíodóir faoi oiliúint nó mar oifigeach i gcúirteanna nó i gcomhlachtaí riaracháin i Königsberg, Glogau (Głogów faoi láthair), Posen (Poznań faoi láthair), Płock, Vársá agus Beirlín, diomaite den tamall a chaith sé mar bhainisteoir amharclainne, léirmheastóir drámaíochta agus drámadóir idir 1808 agus 1814. clé|mion|'troid in éadan an mhaorlathais sa Phrúis, 1821, le Hoffmann Sa dara bliain a fuair sé obair sa Kammergericht i mBeirlín agus, sa bhliain 1816, post mar bhreitheamh ar an gcúirt sin, a bhí aige go dtí go bhfuair sé bás.
Mar sin, bhí sé ina bhall de choimisiún imscrúdúcháin i dtaobh daoine a bhí ag cur in éadan rialtas na Prúise. Mar gheall ar an gcodarsnacht idir a phost oifigiúil, ar lámh amháin, agus an bá a bhí aige leis an bhfreasúra agus a chuid scríbhinní aoracha, ar an lámh eile, bhí sé dlite i mbeart smachta, ach bhain a phairilis fhorchéimnitheach mharfach na cosa den bheart sin.
Tá rian a chuid oibre mar bhreitheamh ar roinnt dá chuid saothar, go mór mór ar Das Fräulein von Scuderi (1819) atá suite i bPáras faoi Louis XIV.
Scríbhneoir
Ó cheann ceann a shaoil oibre, lean Hoffmann ar aghaidh lena chuid oibre mar scríbhneoir, cumadóir, maisitheoir is léirmheastóir. Ar an mbealach sin, tháinig sé chun tosaigh mar dhuine de na pearsana ag lár an Rómánsachais Ghearmánaigh, agus tionchar faoi leith aige ar scríbhneoirí ina dhiaidh sin i seánraí na fantaisíochta agus an uafáis.
Saol
Phós Hoffmann Mischa (Maria nó Marianna Thekla Michalina Rorer / Trzcińska) sa bhliain 1802. Tugtha don ól agus cliúsaí ban, bhuail an tsifilis é. D'éag Hoffmann i mBeirlín ar 25 Meitheamh 1822.
Sam Bailey
Is amhránaí, cumadóir amhrán Pop-cheol Sasanach í Sam Bailey (rugadh í ar an 29 Meaitheamh 1977). Bhuaigh sí an deichiú sraith The X Factor le 53.4% na vótaí sa bhliain 2013.
Hiodrálais
Saghas orgáin ársa a thóg an ceapadóir Gréagach Teisibias sa 3ú céad RC. Bhain sé feidhm as uisce chun brú tairiseach a choinneáil sna píopaí. Glactar leis mar shinsearach ar orgán an lae inniu.
Cill Chéile
Is baile fearainn agus paróiste sibhialta suite i gContae Chill Dara í Cill Chéile.
GNOME
Is é GNOME an gnáth-thimpeallacht grafach i mórán dáileacháin GNU/Linux, mar shampla Debian agus Ubuntu. Tá Gnome ar fáil as Gaeilge chomh maith le a lán teangacha eile.