cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sylvia Plath
B'fhile, úrscéalaí agus gearrscéalaí Meiriceánach í Sylvia Plath. Rugadh i mBostún, Massachusetts í ar an 27 Deireadh Fómhair, 1932 agus cailleadh í ar an 11 Feabhra, 1963 i Londain Shasana tar éis di lámh a chur ina bás féin.
Saol
D'fhreastail sí ar Choláiste Mhic Gabhainn (Béarla: Smith College) in Northampton, Massachusetts, (Sasana Nua), agus ar Choláiste Newnham in Cambridge nuair a bhronnadh an Scoláireacht Fulbright uirthi.
Phós sí an file Ted Hughes sa bhliain 1956. Is minic a bhí mí-úsáid á dhéanamh sa chaidreamh a bhí eatarthu.
Chuir siad fúthu i Meiriceá, sular bhog go Sasana sa bhliain 1959. Bhí beirt clainne acu: Frieda agus Nicholas.
Bhí fulaingt dhian ag Sylvia Plath leis an ghalar dubhach, agus bhí sí sin, maraon lena hidirscaradh pósta sa bhliain 1962, ar cheann de na príomhchúiseanna lena féinmharú, is cosúil (chuir sí a ceann sa ghásoigheann).
An Clogad
Is é An Clogad (Béarla: The Bell Jar) an leabhar is mó le rá de chuid Sylvia Plath. Úrscéal dírbheathaisnéiseach atá sa Chlogad, an t-aon úrscéal dár scríobh Plath riamh. Foilsíodh den chéad uair é sa bhliain 1963 (mí roimh bhás an údair) faoin ainm cleite Victoria Lucas.
B'iarracht é An Clogad a léiriú "cé chomh scaoilte aonrach is a mhothaíonn an té atá i mbun clise néarach... Rinne mé iarracht samhail a tharraingt de mo shaolsan agus de na daoine atá ann de réir mar a bhfeicfear duit iad agus tú ag faire orthu trí ghloine chlogaid, agus í sin ag feidhmiú mar lionsa a chuireann íomhánna as a riocht". clé|mion|236x236px|curtha i Heptonstall, [[Yorkshire Thiar|Yorkshire]]
Comhairle Contae Shligigh
upright|thumb|Comhairle Contae Shligigh Is comhairle do Chontae Shligigh í Comhairle Contae Shligigh.
Heath Thiar
Is baile é Heath Thiar atá suite sa bhuirg London Borough of Bexley, Londain Theas.
Uaisleacht
thumb|Is é Kazoku córas uaisle na [[Seapáine.]] Is aicme shóisialta í an uaisleacht.
Sliabh an Iarainn
Sliabh i gContae Liatroma is ea Sliabh an Iarainn (Béarla: Slieve Anierin, 585 m ).
Halloween (Cuid 2) (American Horror Story)
Craoladh an cúigiú heipeasóid, "Halloween (Cuid 2)" den chéad sraith American Horror Story ar an 2 Samhain 2011. Scríobh Tim Minear an eipeasóid seo. D'fhéach 2.74 milliún duine ar an eipeasóid.
Pluais
250px|thumb|Pluais 250px|thumb|Pluais Séard is pluais ann ná poll mór nádúrtha faoi thalamh.
Lacha chuircíneach
Is éan í an lacha chuircíneach. Is baill d'fhine na Anatidae iad.
Göppingen
Baile i ndeisceart na Gearmáine is ea Göppingen. Tá sé suite ag bun Sliabh Hohenstaufen sa stát Baden-Württemberg. Tá 56,166 duine ina gcónaí sa bhaile (Iúil 2005).
Algarve
Ceantar ar imeallbhord deisceartach na Portaingéile is ea an Algarve. Téann na sluaite daoine ar shaoire ann gach bliain.
Tulsa, Oklahoma
Is í Tulsa an dara cathair is mó i stát Oklahoma, agus an cúigiú cathair is daichead is mó sna Stáit Aontaithe. Is í príomhbhaile chontae Thulsa í.
Berrylands
Is baile é Berrylands atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.
Tulsa, Oklahoma
Ba lonnaíocht de chuid na Muscógach í Tulsa sna 1830í. Tháinig an t-ainm ó Tallasi, focal a chiallaíonn 'seanbhaile' i Muscóigis.
Go luath sa 20ú haois tugadh "Príomhchathair Ola an Domhain" ar Thulsa mar gheall ar a thionscal ola. Ins hochtóidí, áfach, tugadh an teideal do Houston i dTexas agus an ola á hídiú timpeall Thulsa féin.
Tá iomrá ar Leabharlann McFarlin in Ollscoil Tulsa de bharr a bhfuil de bhunleaganacha shaothair James Joyce ann.
Geoffrey Rush
Is aisteoir Astrálach é Geoffrey Roy Rush (6 Iúil 1951 a rugadh é).
Decatur, Texas
Is é Decatur príomhbhaile Contae Wise, Texas. Bhí 6,042 ina gcónaí i Decatur sa bhliain 2010.
Cill Rìmhinn
Is baile ollscoile agus iar-bhurg ríoga ar chósta thoir Fìobha in Albain í Cill Rìmhinn. Go dtí an 10ú céad, ba é Kilrymont an t-ainm Béarla a bhí air, ach tugadh 'Saunt Andras' (Sacs-Bhéarla : Saint Andrews) ar an mbaile in onóir aspal Naomh Aindrias ansin.
Stair
Síníodh Comhaontú Chill Rímhinn i mí Dheireadh Fómhair 2006. Chuir an comhaontú roinnt dualgas agus coimitmintí ar bun a chaithfear a chomhlíonadh, ina measc bhí aistriú cúraimí póilíneachta agus cirt, agus Acht na Gaeilge In Aguisín B, gheall Rialtas na Breataine go mbeadh Acht Teanga Ghaeilge ann "‘agus go oibreoidh sé i gcomhar leis an Fheidhmeannas atá le teacht le forbairt na Gaeilge a mhéadú agus a chosaint."[3]
Echeneidae
Is fine iasc í Echeneidae, ar a dtugtar na reamóraí nó na súmairí. Is éisc gha-eiteacha san ord Perciformes iad. Fásann siad go 30-90 ceintiméadar (1-3 tr) ar fhad, agus glacann a gcéad eití droma sainiúla foirm orgán athraithe ubhchruthach, ar nós súmaire le struchtúir slatacha a n-osclaíonn agus a dhúnann chun súchán a chruthú agus chun greim daingean a choimeád ar chraiceann ainmhithe muirí a bhíonn níos móire. Tré shleamhnú ar gcúl, is féidir leis an remora súchan a mhéadú, nó is féidir leis é féin a scaoileadh tré shnámh chun tosaigh. Uaireanta, ceanglaíonn siad le báid bheaga. Snámhann siad go maith leo féin, le gluaisne lúbach, nó chuartha.
Whitehall
Is bóthar suite i gCathair Westminster é Whitehall.
Faro
thumb|upright|Suíomh san Phortaingéil Cathair i ndeisceart na Portaingéile (san Algarve) is ea Faro. thumb|left|Faro
Diúilicín lachan
Is moileasc é diúilicín lachan (Anodonta anatina).
Chessington
Is baile é Chessington atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.
Teicnéitiam
Is é an teicnéitiam an dúil is éadroime acu siúd nach bhfuil ach iseatóip radaighníomhacha acu. Is é dúil cheimiceach uimhir a 43 é, agus é suite in aon ghrúpa leis an réiniam agus leis an mangainéis, dhá dhúil a bhfuil sé gaolmhar leo ó thaobh na ceimice de. Is é an t-iseatóp is cobhsaí dá bhfuil aige ná Tc-98, agus é 4 mhilliún agus dhá chéad míle bliain ar leathré; Tc-97, agus é 2.6 milliún bliain ar leathré; agus Tc-99, agus é 211 mhíle bliain ar leathré. Is é Tc-99 an t-iseatóp is tábhachtaí ó thaobh na teicneolaíochta agus na táirgeachta de, nó tá sé le fáil go réidh i ndramhaíl eamhnaithe na n-imoibreoirí núicléacha.
Níl an teicnéitiam ar fáil go nádúrtha sa dúlra. Ba iad na fisiceoirí Sicileacha Carlo Perrier agus Emilio Segrè a d'aithin an chéad uair é in eiseamal de thruflais radaighníomhach a fuair Segré mar bhronntanas ó Ernest O. Lawrence i ndiaidh dó cuairt a thabhairt in Ollscoil Berkeley le cioglatrón Lawrence a fheiceáil - ba é Lawrence a chéadcheap an cioglatrón. Go bunúsach, ní raibh i gceist ach páirteanna den chioglotrón nach raibh inúsáidte a thuilleadh, ó bhí siad éirithe radaighníomhach. Le cuidiú an cheimiceora Perrier, fuair Segrè amach gur dúil anaithnid ba chúis leis an radaighníomhaíocht sa sampla, agus d'iompaigh sé amach gurb é dúil uimhir a 43 a bhí i gceist - dúil a raibh tóir bhuile ag na ceimiceoirí uirthi le fada, ó bhí sliotán folamh ann di i dtábla peiriadach na ndúl. Bhaist siad teicnéitiam uirthi, is é sin, an dúil shaorga - tá gaol ag an ainm le "teicníocht", "teicneolaíocht" agus araile. Ní mó ná sásta a bhí lucht riaracháin Ollscoil Palermo leis an ainm seo, nó b'fhearr leosan panóirmiam a thabhairt ar an dúil nua agus ainm Palermo (Panormus as Laidin) a bhuanú i mbéal phobal na heolaíochta.
Is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin is tábhachtaí ná +IV, +V agus +VII. Cé gur miotal é an teicnéitiam, ní bhíonn sé fonnmhar chun iain dheimhneacha a dhéanamh. Ina áit sin, ceanglaíonn sé naisc chomhfhiúsacha. Tá dhá ocsaíd ag an teicnéitiam, mar atá, an heaptocsaíd détheicnéitiam Tc2O7 agus dé-ocsaíd an teicnéitiam TcO2.
Tá ocsaigéad ag an teicnéitiam, is é sin, an t-aigéad sártheicnéatach, HTcO4, aigéad láidir a bhfuil tábhacht nach beag lena chuid salann do na ceimiceoirí. Tá struchtúr na salann seo (na sártheicnéatáití) cosúil leis na sármhanganáití, ach ní ocsaídeoirí láidre iad, nó tá an t-ian sártheicnéatáite, TcO4-, cuíosach cobhsaí. Is féidir, áfach, í a dhí-ocsaídiú go teicnéatáit, TcO42-.
The Springfield Connection
Craoladh "The Springfield Connection", an tríú heipeasóid is fiche den séú sraith The Simpsons ar an 7 Bealtaine 1995. Scríobh Jonathan Collier an eipeasóid. D'fhéach 12.7 milliún duine uirthi.
Del Rio, Texas
Is é Del Rio príomhbhaile Contae Val Verde, Texas. Bhí 40,549 ina gcónaí i Del Rio sa bhliain 2015.
Harvey Milk
Polaiteoir Meiriceánach ab ea Harvey Bernard Milk (22 Bealtaine 1930 – 27 Samhain 1978). Bhí sé ionad aige ar Bhord Mhaoirseoirí San Francisco, an chéad duine LADT a toghadh do oifig phoiblí i gCalifornia. Níorbh iad an pholaitíocht agus gníomhaíocht aerach na haon suim dá raibh aige: Bhí 40 bliana slánaithe aige sula ndeachaigh sé le ceachtar den dá rud. Chuaigh frithchultúr na seascaidí go háirithe i bhfeidhm air.
Chuir Milk 11 mhí isteach in oifig agus bhí sé freagrach as dhlí dhian i bhfeidhm le cearta LADT a chosaint sa chathair úd. Ar 27 Samhain 1978, d'fheallmharaigh Dan White Milk agus an Méara George Moscone. Maoirseoir eile de chuid San Francisco a bhí in White, a bhí i ndiaidh éirí as a phost ar bhord na cathrach agus a raibh teip ar a iarracht chun an post a fháil ar ais.
In ainneoin giorracht an ama a chaith sé in oifig, d'éirigh Milk ina íocón in San Francisco agus ina martíreach. Sa bhliain 2002, rinneadh cur síos ar Milk mar "an t-oifgeach LADT is cáiliúla agus is suntasaí dár toghadh riamh sna Stáit Aontaithe."
Beathaisnéis
Rugadh Milk in Woodmere, Queens, Nua-Eabhrac, do thuismitheoirí Giúdacha de shliocht Liotuánach. Bhíodh pháistí eile ag spochadh as go minic mar gheall ar a dhá mhórchluas, a shrón mhór agus na spága de chosa a bhí aige. D'imir sé peil Mheiriceánach ar scoil dó agus bhí dúil a anama aige sa cheoldráma. Thuig sé mar dhéagóir gur homaighnéasach é féin ach choimeád sé é sin i gceilt. D'fhreastail sé ar Ollscoil Stát Nua-Eabhrac in Albany agus bhain sé céim bhaitsléara amach sa Mhatamatic. mion|clé|Harvey (ar dheis) agus a dheartháir sa bhliain 1934
Le linn Chogadh na Cóiré sna luath 1950idí, bhí ar seirbhís i gCabhlach na Stát Aontaithe ar bord an USS Kittiwake, fomhuireán, agus mar theagascóir tumadóireachta. I ndiaidh an chogaidh d'éirigh sé mór le cúpla fear eile agus d'oibrigh sé mar staitisteoir i gCathair Nua-Eabhrac. Chaith sé tamall in Dallas, Texas freisin, sular chuir sé faoi in San Francisco. Sa bhliain 1971 chuir seisean agus a chomrádaí siopa ceamaraí ar bun leis na $1,000 dollar deireannacha a bhí fágtha acu.
Ponc-cháithnín
Is éard is ponc-cháithníní (cáithnín idéalach nó cáithnín poncach) ann ná idéalú de na cáithníní a úsáidtear go mór mór san fhisic. Is í an ghné is sainiúla faoi ná nach bhfuil 'spás-shíneadh' aige: sé sin, tá sé náidthoiseach, ní ghlacann sé spás.
Pápa Hilarius
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Hilarius.
Coombe, Kingston upon Thames
Is baile é Coombe atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.
Gene Roddenberry
Drámadóir, scríbhneoir ficsin eolaíochta agus léiritheoir teilifíse ab ea Eugene Wesley "Gene" Roddenberry (19 Lúnasa 1921 – 24 Deireadh Fómhair 1991).
Rugadh Roddenberry sa bhliain 1921 in El Paso, Texas, agus d'fhás sé suas i Los Angeles.
Tá clú agus cáil air mar gheall ar an tsraith theilifíse Star Trek a scríobh sé.
Fuair sé bás i Santa Monica, California sa bhliain 1991.
Podgairítse
Is é Podgairítse, (Script Choireallach an Mhontainéagró: Подгорица), príomhchathair Mhontainéagró agus is í an chathair is mó sa tír. Tá an chathair suite 44 méadar os cionn na farraige.
Tá 136,473 áitritheoirí ann. Tá sé suite idir abhainn Ribnica agus abhainn Morača agus tá an talamh an-saibhir dá bharr. Tá suíomh turasóireachta ann in aice na farraige agus thuas sa sléibhte tá sciáil ar fáil.
Séard a chiallaíonn ainm na cathrach ná "faoin Gorica" sa teanga Montainéagróch. Ciallaíonn Gorica/goritsa cnoc, agus sin an t-ainm ar an gcnoc in aice lár na cathrach.
Judit Hidasi
Teangeolaí Ungárach as Búdaipeist, An Ungáir í Judit Hidasi (san Ungáiris: [ˈjudit ˈhidɒʃi]) (a rugadh ar an 11 Iúil, 1948). Tá an chuid is mó dá saol caite aici ar an Scoil Ghnó Bhúdaipeist.
A Saol
Rugadh Hidasi i mBúdaipeist san Ungáir sa bhliain 1948.
Lacha mheirgeach
Is éan í an lacha mheirgeach nó póiseard ruadhonn (Aythya nyroca). Is baill d'fhine na Anatidae iad.
Dumas, Texas
Is é Dumas príomhbhaile Contae Moore, Texas. Bhí 14,691 ina gcónaí i Dumas sa bhliain 2010.
Simléar
deas|250px|thumb|Simléar Is píopa ingearach go seolann toit agus gáis suas as tine nó foirnéis é simléar.
Líne an taoibh
right|300px|thumb|Líne an taoibh, an t-orgán céadfach, sa chás seo léirithe ar [[siorc]] Is éard is líne an taoibh ann ná córas na n-orgán céadfach sna veirteabraigh uisceacha, go príomha éisc, a úsáidtear chun gluaiseacht agus creathadh a bhraith san uisce máguaird. Baintear amach an cumas céadfach trí cealla eipitéiliacha mionathraithe, ar a dtugtar cealla gruaige, a thugann freagra ar díláithriú de bharr gluaisne agus nó corraithe agus tiontaítear na comharthaí go dtí leictrea-rígí, trí sionapsaí spreagúla.
Maoracht Saga
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Saga (佐賀県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Kyushu. Tá 839,458 duine ina gcónaí i Saga (daonáireamh 2010).
Pápa Simplicius
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Simplicius.
Fistulariidae
Is fine bheag iad na coirnéadéisc (Fistulariidae), grúpa d'éisc an-fhadaithe de chuid an ord Syngnathiformes. Níl sa bhfine ach ghéineas amháin, Fistularia, le ceithre speiceas, a bhíonn ar fáil ar fud an domhain i dtimpeallachtaí mara trópaiceacha agus fothrópaiceacha.
Ag fás suas go dtí 200 cm (6.6 tr.) ar fhad, bíonn na coirnéadéisc chomh tanaí agus fadaithe go mbíonn siad cosúil le go leor eascann, ach atá siad inaitheanta mar gheall ar a smuit an-fhada, eití droma agus an anasacha ar leith, agus eití eireaballacha gabhlacha ina gcruthaíonn a lár-ghathanna filiméid fhada. Tá líne an taoibh forbartha go maith agus leathnaíonn sí isteach ar an fhiliméid eireaballach. De ghnáth, bíonn cónaí orthu in uiscí cósta nó ar sceireacha coiréil, áit a n-itheann siad éisc bheaga, crústaigh, agus inveirteabraigh eile. Bíonn spéis bheag iontu le haghaidh iascaireachta, agus is féidir iad a fháil i margaidh áitiúla laistigh dá raon.
Shakermaker
Is amhrán é "Shakermaker" de chuid an bhanna rac Sasanach úd Oasis, scríofa ag príomhgiotaraí Noel Gallagher. Tháinig an t-amhrán amach mar shingil ar 13ú Meatheamh 1994 agus níos déanaí, ar chéad albam Oasis Definitely Maybe. Bhain an singlí ag #11 sa R.A. Bhí an t-amhrán an cead ó Oasis a bi shéínt ar Top of the Pops. Deimhníodh Airgid é ó an Tionscal Fonagrafach Briotanach.
Liosta Rian
CD CRESCD 182
Eoghanacht Oirthir Cliach
Géag Eoghanachta na Mumhan, a bhí i gceannas le linn na 5ú-10 haoiseanna, an rá an Eoghanacht Oirthir Cliach (Sean-Ghaeilge Eóganacht Airthir Cliach).
Ainmnithe as Cliú, tuath in oirthear Luimnigh agus cuid de Tiobraid Árann, thart timpeall baile Thiobraid Árann. De shliocht Aonghasa mhic Nadh Fraoigh, chéad rí Críostaí na Mumhan trína mhac, Eochaidh agus garmhac, Crimthann Dearcon. Na bhall den Arada Cliach, miondream as Cliú, ab ea Dearcon, máthair Criomhthainn,.
Bíodh is gur ghaolmhar ab ea Oirthear Cliú ó thaobh ginealaigh agus tireolaiochta le ciorcal istigh na nEoganacht (Gleanndamhnach, Caiseal agus Áine san áireamh), níor roinneadh ríogacht na Mumhan leo sa 7ú agus formhór den 8ú haoiseanna. Ba é Fearghas Scannal mac Criomhthainn an t-aon rí deimhnithe amháin ón ngéag seo.
The Cenotaph
Is leacht cuimhneacháin atá suite ar Bhóthar Whitehall, i gCathair Westminster i Londain, é The Cenotaph. Tógadh struchtúr sealadach san áit ina bhfuil an Cenotaph inniu, len iad siúd a d'éag sa Chéad Chogadh Domhanda a chomóradh. Sa bhliain 1920, tógadh an leacht cuimhneachán atá inniu ann. Príomhleacht cuimhneacháin an náisiúin atá ann agus glactar é mar chuimneachán ar an dá mhórchogadh sa 20ú céad.
Edwin Landseer Lutyens a dhear an chéad struchtúr d'adhmad agus plastar agus an buanstruchtúr de chloch Portland. Holland, Hannen & Cubitts a thóg an Cenotaph.
Emilio Segrè
Fisiceoir Iodálach ab ea Emilio Gino Segrè (1 Feabhra 1905 – 22 Aibreán 1989) agus bhuaigh sé Duais Nobel sa bhliain 1959, sa bhFisic. D'aimsigh sé, in éineacht le hOwen Chamberlain, an cáithnín fo-adamhach 'an frithphrótón'.
Beathaisnéis
Rugadh Segrè i mbaile Tivoli, gearr don Róimh, agus chláraigh sé in Ollscoil na Róimhe 'La Sapienza', mar mhac léin innealtóireachta. D'aistrigh sé go Fisic sa bhliain 1927 agus bhain sé céim dochtúra amach sa bhliain 1928, tar éis a bheith faoi fheitheoireacht phearsanta Enrico Fermi.
Eoghanacht Raithlinn
Géag Eoghanachta na Mumhan, a bhí i gceannas i gcaitheamh na 5ú-10ú haoiseanna, ab ea an Eoghanacht Raithlinn nó Uí Eochach Mumhan. Ainmnithe as Raithleann atá siad, ceantar thart timpeall Droichead na Bandan. Creideann seandálaithe go bhféadfadh sé go mbeadh Ráth an Gharráin, i bparóiste Theampall Mártan gar de Bhandain, é ríchathaoir na hEoghanachta Raithlinn. De shliocht Eochaid mac Cais mhic Conaill Choirc atá siad.
Stair
Sa 6ú haois, scar an chlann Uí Eochach Mumhan ina dhá leath, Uí Laoghaire agus an Cineál Aodha (Sean-Ghaeilge Cenél nÁeda).
De shliocht garmhac Eochada, Aodh Ualgarbh mac Criomhthainn, ab ea an Cineál Aodha. Tá barúntacht Chineál Aodha i ndeisceart Chontae Chorcaí ainmnithe astu. Fo-chalnn thábhtacht an chineáil seo ab ea an Cineál Béice (Sean-Ghaeilge Cenél mBéicce), de shliocht Bhéic mhic Fearghasa, a bhfuil barúntacht Cineál mBéice ainmnithe as. In am trátha, Uí Mhathghamhna nó Uí Mhathúna ab ea iad. Ba bhall den ghéag seo ab ea Maol Muadh mac Brain.
De shliocht garmhac Eochada, Laoghaire mac Criomhthainn, ab ea an Cineál Laoghaire. Leath siad siar i dtreo Bheanntraí chomh luath is an 8ú haois. Príomhchlann níos deireanaí ina measc ab ea Uí Donnchadha, clann a lonnaigh níos deireanaí fós i gContae Chiarraí, agus a d'éirigh i gceannas ar an Eoghanacht Locha Léin. Seasann Ó Donnchadha na nGleann, Tiarna Ghleann Fleisce, fós i measc Uaisle Gaelacha na hÉireann.
Ní raibh baill den ghéag Raithlinn ach go hannamh ina rí na Mumhan. De réir an seanchais, fuair Mac Cas bás roimh a athair, agus thóg Conall Corc oidhreacht a mhic, agus chuir sé ina gcion a gharmhac féin, Echu, agus dá bharr ag cúr coisc orthu as ciorcal istigh na nEoghanacht.
Bhí an ghéag Raithlinn leath-neamhspleách i nDeasmhumhain, cé go bhféadfadh é go raibh siad faoi cheannas na hEoghanachta Locha Léin ó an go ham go déanach sa 6ú agus 7ú haoiseanna, agus iad i mbarr a gcumhacht. Ina dhiaidh sin ámh, bhain na hUí Dhonnchadha an lámh in uachtar amach sa cheantar úd, le cabhair ó Chaiseal féin.
Eóganacht Ninussa
Géag Eoghanachta na Mumhan ba ea an Eoghanacht Ninussa.
De réir Francis John Byrne:
Pápa Feilimí III
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Feilimí III.
Smithson Tennant
Ceimiceoir Sasanach ab ea Smithson Tennant (30 Samhain 1761 - 22 Feabhra 1815). Bhain sé clú amach os rud é gur aimsigh sé na dúile iridiam agus oismiam a bhfuair sé in iarmhair tuaslagtha de mhian phlatanaim, sa bhliain 1803. Chuir sé freisin le chruthúnas aitheantais na dúile diamant agus fioghual. Tá an mianrach Teinnintít ainmnithe ina dhiaidh.
Maoracht Nagasaki
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Nagasaki (長崎県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Kyushu. Tá 1,407,904 duine ina gcónaí i Nagasaki (daonáireamh 2010).
Worcester, Massachusetts
Is cathair de chuid stát Massachusetts, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Worcester. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 181,045 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Worcester suite i gContae Worcester. Tá Joseph Petty ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1673.
Lacha Hartlaub
Is éan í an lacha Hartlaub. Is baill d'fhine na Anatidae iad.
Zú Londain
clé|250px|mion|Zú Londain Is zú suite i gCathair Westminster é Zú Londain.
Hook, Londain
Is baile é Hook atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas. Bhí cónaí ar 18,973 duine in Hook sa bhliain 2010.
Victoria, Londain
Is ceantar suite i gCathair Westminster í Victoria.
Oismiam
Ba é an ceimiceoir Sasanach Smithson Tennant a d'aonraigh an t-oismiam an chéad uair agus a d'aithin mar dhúil ar leith é, thiar sa bhliain 1803. Eisean a d'ainmnigh é freisin.
Kingston upon Thames
Is baile é Kingston upon Thames atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.
Oismiam
Tá loinnir ghormgheal san oismiam, agus fuair sé a ainm ón bhfocal Gréigise a chiallaíonn "drochbholadh". Bíonn drochbholadh as an oismiam, toisc go bhfuil ocsaíd sho-ghalaithe aige, an teatrocsaíd oismiam OsO4. Bíonn ábhairín den bholadh seo le haithint as an miotal féin, agus é ag imoibriú le hocsaigin an aeir.
Mainistir Shligigh
250px|mion|clé|Mainistir Shligigh Is mainistir í Mainistir Shligigh. Tá sí suite i gContae Shligigh.
Oismiam
Miotal crua briosc sobhriste é an t-oismiam, agus mar sin, ní furasta é a shaoirsiniú ná a mheaisíniú. Mar sin, is ar éigean a bhaintear úsáid ar bith as sa tionsclaíocht mar ghlanmhiotal. Mar chóimhiotal is mó a úsáidtear é. Luadh cheana féin gur mar chóimhiotal leis an iridiam is mó a bhíonn oismiam ar fáil sa dúlra, agus bíonn sé praiticiúil oismiam agus iridiam a mheascadh le cóimhiotal inúsáidte a fháil le haghaidh na tionsclaíochta fosta. Tá an t-oismiam nádúrtha comhdhéanta as seacht n-iseatóp, mar atá, Os-184 (0.02 % d'oismiam an dúlra), Os-186 (1.59 %), Os-187 (1.96 %), Os-188 (13.24 %), Os-189 (16.15 %), Os-190 (16.26 %), agus Os-192 (an t-iseatóp is flúirsí, 40.78 %). Tá an chuma ar an scéal go bhfuil cuid de na hiseatóip nádúrtha seo radaighníomhach, ach má tá féin, tá an leathré chomh fada is nach féidir radaíocht ar bith a aithint ag teacht astu. Ó thaobh an ghnáthshaoil de, tá sé sábháilte a rá go bhfuil siad cobhsaí.
Is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin is coitianta a bhíonn ag an oismiam ná +2, +3, +4 agus +8. Is í an teatrocsaíd an chomhdhúil is tábhachtaí, agus tá sé de chlaonadh sna comhdhúile eile claochlú go teatrocsaíd má thagann siad i dteagmháil leis an ocsaigin. Nimh láidir dhainséarach í an teatrocsaíd oismiam.
Eagle Pass, Texas
Is é Eagle Pass príomhbhaile Contae Maverick, Texas. Bhí 26,255 ina gcónaí in Eagle Pass sa bhliain 2010.
Eldorado, Texas
Is é Eldorado príomhbhaile Contae Schleicher, Texas. Bhí 1,951 ina gcónaí in Eldorado sa bhliain 2010.
Marco Polo
Ceannaí agus taiscéalaí Véinéiseach ab ea Marco Polo (1254 - 9 Eanáir 1324), a thaistil i dteannta a athar is a uncail ó chathair na Véiníse go Beijing na Síne sa bhliain 1271, ar thug sé Chatai uirthi. Ba dhuine dena chéad daoine ón Iarthar é a thug cuntas ar an dtír úd. Scríobh sé cuntas dá thuras sa leabhar Il Milione.
thumb|Marco Polo agus Kublai Khan. Mionsamhail ó Il Milione|clé
Saol
Rugadh Marco Polo sa Véinís sa mbliain 1254. Ceannaithe Veiníseacha ab ea a athair agus a uncail, go raibh suíomhanna trádála acu timpeall an Mheánmhara. An bhliain sara rugadh Marco, bhí a athair, Niccolò Polo, agus a uncail, Matteo Polo, imithe go Constantinopuil mar a raibh tithe acu óna mbídís ag trádáil le ceannaithe na Mara Duibhe agus an Oirthir. D’imíodor uaidh sin soir nó gur shroicheadar cúirt Cúbla Cán sa mbliain 1266, agus iarradh orthu filleadh ar an an Róimh le teachtaireacht ó Chúbla Cán don bPápa. Sa mbliain 1269 bhí Niccolò agus Matteo thar n-ais sa Véinís, agus bhí Marco Polo cúig bliana déag.
B‘éigean dosna deartháireacha Polo fanacht trí bliana sarar fhéadadar leitir Cúbla Cán a thabhairt don bPápa, toisc an Róimh a bheith gan pápa idir 1268 agus 1271, ach nuair a toghadh an Pápa Gréagóir X sa mbliain 1271 agus nuair a léigh leitir Cúbla Cán, beartaíodh go gceadófaí do bheirt mhisinéirí Doiminiceacha, Nicolau de Vincense agus Guilielme de Tripule, dul i dteannta na ndearthár go dtí cúirt Chúbla Cán. Agus é seacht mbliana déag um an dtacaidh sin, thug Niccolò Polo a mhac óg Marco leis ar an dtarna turas soir seo.
Chaith Marco Polo ceithre bliana fhichead (idir 1271-1295) san Oirthear, ag taisteal trí impireacht na Mongóile is é ag obair mar fheisire ar son Cúbla Cán. Is beag cuntas atá againn ar a chuid imeachtaí ó bhliain go bliain áfach, mar ná fuil ina leabhar ach tuarascálacha geografacha agus eitneagrafaíocha ar na tíortha gur thaisteal sé tríothu agus gur chualaidh sé trácht orthu. Sa mbliain 1291, thug Cúbla Cán cead dosna Pólaigh éirí as a sheirbhís agus filleadh ar an Eoraip.
Nuair a d’fhill Marco agus na deartháireacha Polo ar sn Iodáil sa mbliain 1295, bhí cogadh tosnaithe idir an Véinís agus Genova, an dá phoblacht mara is cumhachtaí san Iodáil ag deireadh an tríú céad déag. Níl a fhios go díreach conas nó cathain a gabhadh Marco Polo, ach is dóichíde gur ghaibh na Genovéisigh é sa bhliain 1296, le linn imruagaithe ar longa Véiníseacha ar chósta na hAnatóile nó tar éis dóibh buachaint ar loingeas Véiníseach i gCath Curzola. Chuireadar Marco i bpríosún Genova agus d’fhan sé ann nó gur fuasclaíodh é sa mbliain 1299, agus ligeadh do filleadh abhaile ar an Véinís. De réir tuairisce a faightear i ndíonbhrollach an Eachtra, dheachtaigh Marco Polo cuntas dá thuras do Rustichello da Pisa, scéalaí Ártúraíochta, le linn dóibh a bheith in aon chillín lena chéile i bpríosún Genova. "Le quell puis, demorant en la charchre de Jene, fist retraire toutes cestes chouses a messier Rustaciaus de Pise, que en celle meissme charter estoit, au tens qui’l avoit .MCCXCVII. anç que Jeçucrit nesqui.""Agus b’é an fear céanna, le linn do a bheith i bpríosún Genova, a dheachtaigh gach rud anseo don uasal Rustaciaus de Pise, a bhí in aon chillín leis. Agus ba é bliain an tighearna an t-am san MCCXCVII."D’fhill Marco Polo abhaile ar an Véinís sa mbliain 1299 mar ar chaith sé an chuid eile dá shaol, nó go bhfuair sé bás ar an 9ú lá d’Eanáir 1324.
Lemon of Troy
Craoladh an ceathrú heipeasóid is fiche, "'Lemon of Troy", den séú sraith The Simpsons ar an 14 Bealtaine 1995. Scríobh Brent Forrester an eipeasóid seo. D'fhéach 13.1 milliún duine ar an eipeasóid.
Gleann an Lagáin (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Gleann an Lagáin. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Jeffrey Donaldson (PAD) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
An tIonchoisne
mion|clé|350px|Léiriúchán de chuid an 19ú haois de[[Galileo Galilei|Galileo roimh an Oifig Naofa, le Joseph-Nicolas Robert-Fleury]] Is éard a bhí i gceist leis an tIonchoisne (Laidin: Inquisitio Haereticae Pravitatis - An fiosrúchán ar shaobhadh eiriciúil) ná eiricigh a chuardach, a chur fá thriail agus a smachtú, ag institiúidí éagsúla laistigh de chóras ceartais na hEaglaise Chaitlicí Rómhánaí. Thosaigh sé amach sa 12ú haois, le tabhairt isteach an céasadh le haghaidh géarleanúna na heiriceachta. Baineadh úsáid as cleachtais ionchoisne chomh maith le haghaidh coireanna in aghaidh an dlí Chanónta.
Sainmhíniú
Is féidir leis an téarma An tIonchoisne a bheith infheidhme maidir le haon cheann de na hinstitiúidí éagsúla a throid i gcoinne na n-eiriceach (nó ciontóirí eile in aghaidh an dlí Chnónta) laistigh de chóras ceartais na hEaglaise Chaitlicí Rómhánaí. Go hiondúil, úsáidtear an téarma "An tIonchoisne" i gcomhthéacs na hEaglaise Chaitlicí Rómhánaí. D'fhéadfadh sé bheith bainteach freisin le;
Go ginearálta, bhain an tIonchoisne ach le hiompar eiriciúil lucht leanúna nó le hiompaithigh Caitliceacha, agus níor bhain sé leo siúd a bhí lasmuigh dá dlínse, cosúil le Giúdaigh nó Moslamaigh.
Binsí agus institiúidí ionchoisne
Roimh an 12ú haois, cheil an Eaglais Chaitliceach ionchoisne cheana féin, go hiondúil trí chóras toirmisc eaglasta nó príosúnachta, ach sin gan úsáid a bhaint as chéasadh, agus is annamh go raibh bású i gceist. Chuir roinnt grúpaí reiligiúnacha in aghaidh a leithéid de phionóis, cé gur bhain roinnt tíortha úsáid as phionós an bháis in aghaidh na heiriceachta.
Montehermoso
Bardasacht i gcúige Cáceres, Extremadura, sa Spáinn is ea Montehermoso. Tá timpeall ar 5,799 duine ina gcónaí ann.
An tIonchoisne
Binsí agus institiúidí ionchoisne
Sa 12ú haois, chun dul i ngleic le fás an Chatárachais, ghlach níos mó rialtas tuata páirt sa bhrú faoi chois na n-eiriceach. Chuir an Eaglais ar chomhairlí comhdhéanta de easpaig agus ardeaspaigh ionchoisní a bhunú. Bunaíodh an chéad ionchoisne i Languedoc (i ndeisceart na Fraince) sa bhliain 1184.
Montehermoso
thumb|left|Montehermoso
An tIonchoisne
Binsí agus institiúidí ionchoisne
Sa 13ú haois, chuir an Pápa Gréagóir IX (réimeas 1227-1241) de dhualgas an tIonchoisne fá stiúrú na nOrd Déirce, go mórmhór na Doiminicigh.
Bhain siad úsáid as nós imeachta fiosrúchánach, cleachtas dlí a bhí coiteann ag an am sin. Mheas siad an eiriceacht ina n-aonar, ag baint úsáide as na húdaráis áitiúla chun binse a bhunú agus chun na n-eiriceach a ionchúiseamh. Tar éis dheireadh an dara haois déag, bheadh Ardchúistiúnaí (Laidin: Inquisitor Generalis) i gceannas ar gach ionchoisne, nós a leanadh ar aghaidh go dtí an 19ú haois. Ag tús an 16ú haois, bhí an cuma ar an scéal go raibh seasamh ceannasach bainte amach ag an Eaglais Chaitliceach mar an t-údarás reiligiúnach bunaithe i lár agus in iarthair na hEorpa agus an creideamh in uachtar ar thírdhreach ina raibh an Giúdachas, an Waldeinsiachas, an Hussiteachas, an Lollardachas agus ar dheireadh na Moslamaigh cloíte al-Andalus (Múraigh na na Spáinne) fágtha gan bhrí i dtéarmaí a líon nó a dtionchar. Nuair a bhraith institiúidí na heaglaise iad féin faoi bhagairt ag eiriceacht agus siosma an Reifirméisin Phrotastúnaigh, frithghníomhaigh siad. Ar 21 Iúil, 1542, d'fhógair an Pápa Pól III an Licet ab initio an Bunreacht Aspalda, agus bunaíodh 'Príomh-Chomhthionól Naofa an Ionchoisne Uilígh', agus foireann de chairdinéil agus d'oifigigh eaglasta aige. Bhí de chúram ar an bPríomh-Chomhthionól seo "ionracas an chreidimh a chothabháil agus earráidí agus bréagfhoirceadail a scrúdú agus a thoirmeasc."
Maoracht Kumamoto
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Kumamoto (熊本県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Kyushu. Tá 1,812,255 duine ina gcónaí i Kumamoto (daonáireamh 2010).
2016 Wuhan Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2016 Wuhan Open a imríodh ag Optics Valley Int'l Tennis Center. Thosaigh an príomhchomórtas ar 25 Meán Fómhair 2016 agus chríochnaigh sé ar 1 Deireadh Fómhair 2016.
B'é 2016 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Petra Kvitová comórtas na singlí le Bethanie Mattek-Sands agus Lucie Šafářová ag bua comórtas na mbeirteanna.
Jagadguru Kripaluji Maharaj
[[Íomhá:óráid.jpg|thumb|400px|Slua mór ag éisteacht le hóraid spioradálta Jagadguru Shree Kripaluji Maharaj san [[India]]]] Ba mháistir spioradálta Hiondúch é Jagadguru Shree Kripaluji Maharaj. B'é an cúigiú duine i stair na hIndia a bhfuil an chéimíocht sin Jagadguru bainte amach aige. Is éard is ciall leis an téarma Sanscraite Jagadguru ná "ardmáistir spioradálta an domhain". Ag 85 bhlian d'aois, tá lucht leanúna aige ar fud an domhain. Tugann siad Shree Maharajji air lena gceanúlacht air a chur in iúl. Cailleadh é ar an 15 Samhain 2013 tar éis díobháil inchinne.
Óige Kripaluji Maharaj
Rugadh Jagadguru Kripaluji Maharaj i nDeireadh Fómhair 1922 é, agus b'é an chéad ainm a bhí air ná Ram Kripalu. Nuair a tháinig Kripaluji Maharaj chun saoil, bhí oíche lánré ann, agus an fhéile úd Sharat Poornima (Féile na Lánré) á ceiliúradh. Teaghlach reiligiúnda Braithmíneach ab ea a mhuintir, agus cónaí orthu i Mangarh, sráidbhaile beag in aice le hAllahabad san India. Nuair a bhí sé ceithre bliana déag d'aois, cuireadh chuig coláiste Sanscraite é in Indore le teanga an tseanléinn Indiaigh a fhoghlaim agus le staidéar a dhéanamh ar an litríocht sa teanga. Creidtear nár thóg sé ach dhá bhliain air le deireadh a chur ar an gcúrsa léinn.
Ní raibh Kripaluji Maharaj ach sé bliana déag d'aois, nuair a thug sé cuairt ar Chitrakoot, Sharbhang, Mahoba agus Jhansi. Chaith sé dhá bhliain i ndlúthfhoraois na hIndia ag déanamh a mharana ar Dhia agus ar chúrsaí a chreidimh. I rith an ama seo, thuill sé an chéimíocht Sanscraite 'महाभाव' mar aitheantas ar an riocht spioradálta ina raibh sé.
Fhealsúnacht Jagadguru Shree Kripaluji Maharaj
D'foilsigh Jagadguru Shree Kripaluji Maharaj an bun-fealsúnacht hinduach. Ghlacann Jagadguru Shree Kripaluji Maharaj Shat Sandarbh Jeev Goswami agus dar leis, is í an leabhair Bhagavatam an uile-údarás hinduach.
Go háirithe, rinne sé réiteach idir na difriochta atá ann i fealsúnachtaí na 'Jagadguru' eile. In urraim an éacht sin, thug na scholairí naoifeacha an teidil Sanscrait निखिलदर्शनसमन्वयआचार्य (Nikhildarshansamanvayacharya) dó. Rud a chialiann gur bhunaigh sé fíor-teagasc na scrioptúirí.
Mhuineann sé gurbh é priomh-aidhm an anam uile-ghrá Dia a bhaint amach trí dúthracht íon, neamhleithleach a dhéanamh do Dhia agus meabhrú domhaina a dhéanamh (bhakti) air. Is é sin bhun-fealsúnacht an tsaoil. Chomh maith le sin, chuireann Jagadguru Kripaluji Maharaj béim mór ar umhaleacht.
Jagadguru Shree Kripaluji Maharaj in Éirinn
In Iúil 2007, trasnaigh na dosaein iarratasóir-spioradálta an tAigéan go Sasana ar feadh seachtain chun ciall naofa a bhaint ó Jagadguru Kripaluji Maharaj. Bhain siad ar fad an iomad buntáistí uaidh.
Oibreacha sosialta Kripaluji Maharaj
Bhunaigh an Jagadguru trí ospidéal in India. Tá siad suite i Mangarh, áit breithe an Jagadguru, Vrindavan agus Barsana.
Ashram Kripaluji Maharaj
Chun a theagaisc a chur in iúl, bhunaigh Jagadguru Shree Kripaluji Maharaj cùig phríomhinstitiúid spioradálta (thugtar ashram orthu i Sanscrait). Is iad Jagadguru Kripalu Parishat, Barsana Dham; Bhakti Dham; Jagadguru Dham; Rangeeli Mahal agus Shyama Shyam Dham
Litríocht Kripaluji Maharaj
Is údar é Jagadguru Shree Kripaluji Maharaj freisin. Chum sé gearrchuid leabhair chun cabhrú le daoine an fealsúnacht naofa a thuisceant i dtearma simplí. Mhol máistirí spioradálta mór le rá eile na hIndia a chuid oibreacha litríochta mar uile-údarás spioradálta na Hiondúchas. De bharr sin, thugadh aitheantas specialta dá chuid litríocht bearla-aistrithe ón World Religious Parliment, Deilí Nua. Ina theannta sin, tá na millte amhrán cráifeach scéimhiúil cumaithe aige chun cabhrú le meabhrú domhaina, a lucht leanúna. Tá a chuid litríocht ar fad scriobhta in Hindi:
Kingston Vale
Is baile é Kingston Vale atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.
Maoracht Ōita
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Ōita (大分県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Kyushu. Tá 1,177,900 duine ina gcónaí in Ōita (daonáireamh 2010).
An Obha
Réigiún carraigeach is ea an Obha in Íle, Earra-Ghàidheal agus Bòd.
Brompton Oratory
Is eaglais Chaitliceach suite i mBuirg Ríoga Kensington agus Chelsea í Brompton Oratory.
Contae Hidalgo, Texas
Is contae i ndeisceart Texas ar an teorainn le Meicseacó é Hidalgo. Is é Edinburg príomhbhaile an chontae agus is é McAllen an chathair is mó sa chontae. Is é contae Hidalgo an chontae leis an ochtú daonra is airde i dTexas. Bhí 774,769 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 569,463 duine sa bhliain 2000. Ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 83.8% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 15.2%. Is é contae Hidalgo ceann dos na contae ba bhoichte i S.A.M..
Fíricsean
Is éard is fíricsean nó scéalaíocht fhíricbhunaithe ann ná seánra litríochta ina gcuirtear cleasaíocht stíle agus scríbhneoireachta an fhicsin i bhfeidhm ar imeachtaí a thit amach i ndáiríre. Na húrscéalta a scríobhtar i stíl an fhíricsin, tugtar úrscéalta neamhfhicsin orthu.
Samplaí eile den úrscéal neamhfhicsin iad Hell's Angels: The Strange and Terrible Saga of Outlaw Motorcycle Gangs le Hunter S. Thompson, Armies of the Night le Norman Mailer, nó Roots le Alex Haley. I litríocht na Gaeilge, is iad úrscéalta stairiúla Eoghain Uí Thuairisc is cosúla leis an bhfíricsean.
Is deacair go minic an fíricsean a dhealú ón tuarascáil iriseoireachta. Mar shampla, is féidir Shankill Butchers le Martin Dillon a léamh mar a bheadh úrscéal ann.
2014
Meán Fómhair
mion|An Bolcán Bárðarbunga agus é ag briseadh amach ar 4 Meán Fómhair 2014 san [[An Íoslainn|Íoslainn.]]
Samhain
mion|Is é One World Trade Center, a osclaíodh i mí na Samhna, 2014, an foirgneamh is airde sa leathchruinne thiar.
Loch Mhúrlaig
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Mhúrlaig.
Springfield, Massachusetts
Tá Springfield suite beagán breis agus 20 míle ó Hartford, Connecticut, agus áirítear Springfield agus Hartford mar aon cheantar uirbeach amháin. "Conair an eolais" (Knowledge Corridor) a thugtar ar an gceantar siocair na 160,000 mac léinn sna hollscoileanna agus institiúidí tríú leibhéil ann.
Dán an Ghrá
Is leabhar síceolaíochta é The Art of Loving ("Dán an Ghrá") a foilsíodh sa bhliain 1956. Is é an síceolaí agus fealsamh sóisialta Gearmánach Erich Fromm a scríobh é. Ins an leabhar, déanann Fromm grinn-staidéir ar bhunphrionsabail an nádúir daonna, a luaigh sé den chéad uair sa bhliain 1942 sa leabhar The Fear of Freedom nó Escape from Freedom (eagrán Meiriceánach den leabhar céanna).
Mícheál Ó Máirtín
Polaiteoir de chuid Fhianna Fáil is ea Mícheál Ó Máirtín (Béarla: Micheál Martin) (rugadh 1 Lúnasa 1960), a toghadh mar cheannaire an pháirtí sin an 26 Eanáir 2011. Ceapadh é ina Thaoiseach ar an 27 Meitheamh 2020,. D'éirigh sé as ar 17 Nollaig 2022, nuair a ceapadh é mar Thánaiste, Aire Cosanta agus Aire Gnóthaí Eachtracha.
Dán an Ghrá
Is é an teoiric atá ag Fromm maidir leis an ghrá ná gur scil é a chaithfear foghlaim agus cleachtadh a dhéanamh air. Séanann Fromm an teoiric a deir gur rud rúndiamhair draíochtach é an grá, nach féidir anailís a dhéanamh air, nó nach féidir a mhíniú. Tá sé sceiptiúil freisin faoin nóisin go dtitear i ngrá nó go mbítear anbhann in éadan an ghrá.
Mícheál Ó Máirtín
Beatha
Sa bhliain 1984, Bbhí sé ina mhúinteoir i gColáiste na Toirbhirte i gcathair Chorcaí, Bliain ina dhiaidh sin, toghadh é chun na Comhairle Cathrach Chorcaí, ag éirí ina Ardmhéara in 1992.
Phós Mary O'Shea sa bhliain 1990; bhí cúigéar clainne orthu ach bhásaigh beirt.
D'éirigh leis a bheith tofa chun na Dála den chéad uair in olltoghchán 1989 agus ceapadh é ina aire sinsearach rialtais ceithre huaire le linn d'Fhianna Fáil a bheith i réim ó 1997 go dtí 2011.
Is é an cháil is mó atá air ná gurbh é an tAire Sláinte a thug isteach an cosc iomlán ar chaitheamh tobac in áiteanna oibre in Éirinn sa bhliain 2004. Bhí an-rath ar an gcosc seo agus bhí Éire ar cheann de na chéad tíortha ar domhan a chuir an polasaí seo i bhfeidhm.
Sheas Ó Máirtín in Olltoghchán 2016 agus toghadh arís é le 20.4% de na vótaí chéad rogha.
Ceapadh Varadkar ina Thaoiseach don dara huair ar 17 Nollaig 2022, Tháinig sé i gcomharbacht ar Mhicheál Martin mar chuid den socrú  rialtais, 2020, idir Fine Gael agus Fianna Fáil. Ar an lá céanna, ceapadh Micheál Martin mar Thánaiste, Aire Cosanta agus Aire Gnóthaí Eachtracha,
Malden Rushett
Is baile é Malden Rushett atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.
Emory, Texas
Is é Emory príomhbhaile Contae Rains, Texas. Bhí 1,239 ina gcónaí in Emory sa bhliain 2010.
Loch Omhaich
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Omhaich.
Finding Nemo
Scannán de chuid Disney is ea Finding Nemo (2003). Ba é Andrew Stanton an scríbhneoir agus ba iad Stanton agus Lee Unkrich na stiúrthóirí. Rinne Pixar Animation Studios agus Walt Disney Pictures é. Ghlac Albert Brooks, Ellen DeGeneres, Alexander Gould, Willem Dafoe, Brad Garrett, Joe Ranft, Allison Janney, Austin Pendleton, Stephen Root, Geoffrey Rush, Nicolas Bird, Erica Beck, LuLu Ebeling, agus Barry Humphries páirt ann.
Baineann an scéal le hiasc (gairéadach) darb ainm Marlin. Athair ró-chosantach é agus nuair a fhuadaítear a mhac, Nemo, téann sé sa tóir air, chomh fada le cuan Sydney san Astráil. Téann iasc eile leis, tang gorm darb ainm Dory. Agus é ar lorg a mhic, fhoghlaimíonn Marlin conas dul i riosca agus conas a ghlacadh le neamhspleáchas agus ábaltacht Nemo.
Is é Finding Nemo an scannán is mó díol mar DVD agus breis is 40 milliún cóip de ceannaithe ag daoine. Thuill an scannán níos mó airgid ná aon scannán G4 eile go dtí gur tháinig amach Pixar le Toy Story 3.
Aontroim Theas (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Aontroim Theas. Cruthaíodh sa bhliain 1885 agus scriosadh sa bhliain 1922 é. Cruthaíodh sa bhliain 1950 arís é. Is é Paul Girvan (PAD) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Bournemouth
Is baile suite in Dorset é Bournemouth.
Open House (American Horror Story)
Craoladh an seachtú heipeasóid, "Open House" den chéad sraith American Horror Story ar an 16 Samhain 2011. Scríobh Brad Falchuk an eipeasóid seo. D'fhéach 3.06 milliún duine ar an eipeasóid.
Ospidéal Ollscoile Ros Comáin
Freastalaíonn Ospidéal Ollscoile Ros Comáin ar Chontae Ros Comáin ar fad agus na ceantair ina thimpeall. Tá sé suite ar bhóthar an N61 díreach lasmuigh de bhaile Ros Comáin. Osclaíodh é i lár Samhna 1941 in ionad an otharlann i mBaile na Mainistreach. Tógadh an ospidéál ar chostas £120,000 agus ag an am ar thógadh é bhí 98 leaba ann do chásanna máinliachta agus leighis, mar aon le bardaí spesialta do leanaí agus máithreachas. Ospidéal Chontae Ros Comáin a bhí an t-ainm ar an t-ospidéal go dtí 2015.
Seirbhíseanna
Ón am ar osclaíodh é, cuireadh Ospidéal Chontae Ros Comáin raon leathan seirbhíseanna leighis agus máinliachta, san áireamh (ach ní amháin) fiaclóireacht, cúram corónach, gnáthamh máinliachta, péidiatraic, timpistí agus éigeandála, máithreachas agus síciatracht.
Dhúnadh roinn máithreachais an ospidéil i 1978 nuair a dhiúltaigh an Bord Sláinte cnáimhseoir-gínéiceolaí nua a cheapadh ann. Ó am go ham tar éis sin, áfach, saoladh leanaí sa Roinn Timpistí agus Éigeandála nuair a bhí cás éigeandála ann, toisc go raibh mná cabhrach cáilithe ag obair ann.
Sa bhliain 2011, dhúnadh Roinn Éigeandála an ospidéil, rud a chruth conspóid polaitiúil. Cuireadh "Ionad Cúram Práinne" ina áit, is féidir déileáil le cásanna áirithe Timpiste agus Éigeandála; de ghnáth aon tinneas nó ghortú nach bhfuil baint aige leis an gcliabhrach ná leis an gceann.
Struchtúr bainistíochta
Fógraíodh in 2014 go mbeadh Ospidéal Ollscoile Ros Comáin mar chuid de nGrúpa Cúram Sláinte Ollscoile Saolta in éineacht le seisear hospidéil eile in iarthar na tíre.
Falfurrias, Texas
Is é Falfurrias príomhbhaile Contae Brooks, Texas. Bhí 4,981 ina gcónaí i Falfurrias sa bhliain 2010.
Contae Hockley, Texas
Is contae in iarthuaisceart Texas é Hockley. Is é Levelland príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 22,935 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 22,716 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 70% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 29.3%.
Lowell, Massachusetts
Is cathair de chuid stát Massachusetts, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Lowell. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 106,519 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Lowell suite i gContae Middlesex. Tá Patrick O. Murphy ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1653.
Maoracht Kagoshima
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Kagoshima (鹿児島県). Tá sí suite i ndeisceart na tíre ar an oileán Kyushu. Tá 1,703,406 duine ina gcónaí i Kagoshima (daonáireamh 2010).
Motspur Park
Is baile é Motspur Park atá suite sa bhuirg Royal Borough of Kingston upon Thames, Londain Theas.
Dermot O'Leary
Is láithreoir teilifíse é Seán Dermot Fintan O'Leary, Jr. (a rugadh ar 24 Bealtaine, 1973 i gColchester, Sasana). Rugadh a thuismitheoirí in Éirinn. Tá sé ráite aige go bhfuil an-ghean aige ar Éirinn ós rud é gur chaith sé an oiread sin dá laethanta saoire ansin nuair a bhí sé ina bhuachaill óg. Is é an cháil is mó atá air i láthair ná huaire ná mar dhuine de phríomhláithreoirí Big Brother sa Ríocht Aontaithe.
Dáire Dreachleathan
Rí na Teamhrach de réir an ríliosta le fáil i mBuile Choinn ba ea Dáire Dreachleathan (Sean-Ghaeilge Dáire Drechlethan). Is deacair ámh é a aithint le haon rí na Teamhrach le fáil sna seanscéalta Gaelacha, toisc go bhfuil a leasainm taifeadta ach go huathúil sa chorpus atá ar marthain. Moladh le déanaí ámh triúr iarrthóirí: Dáire Doimthech, Dáire mac Cormaic agus Dáire Barrach.
Dáire Doimthech
Is é Dáire Daimhtheach mac Iotha, rí cáiliúil na Teamhrach i seanscéalta na nGael, an t-iarrthóir is dóichí. Bhí cuid mhaith dá mhuintir, na Dáirine nó Corcu Loígde (gaolmhar mar a chreidtear leis na hÉarainn), ina ríthe cumhachta na Teamhrach le linn na ré luath-stairiúla, rud nárbh fhéidir le tiomsaitheoirí Uí Néill an liosta a shéanadh. Faightear sliochtach (nó sinsear, b'fhéidir) Dháire, Mac Con mhic Lughaidh Laidhe, sa liosta fosta.
Contae Hill, Texas
Is contae in oirthuaisceart Texas é Hill. Is é Hillsboro príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 35,089 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 32,321 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 84.7% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 13.6%.
Dáire Dreachleathan
Dáire mac Cormaic
Is é Dáire mac Cormaic mhic Airt, luathsinsear Uí Néill, an chéad iarrthóir eile. Cé nach luaitear é sna seanscéalta mar rí na Teamhrach, moltar é de dheasca chlaonadh Bhuile Choinn, mar a shíltear, ar son an Dáil Choinn.
Dáire Barrach
Is é Dáire Barrach mac Cathair Mhóir, sinsear eapainmneach Uí Bhairrche, rítheaghlach Laighean, an dara hiarrthóir eile. Cé nach luaitear é mar rí na Teamhrach sna seanscéalta, tugtar faoi ndeara gur ghabh Uí Néill na tailte that timpeall uirthi! óna Laigin, agus gur dócha gur fágadh roinnt ríthe laighnigh na Teamhrach ar lár ó BCC. Sa dán Laighneach na ríthe Nidu dír Dermait, feictear a mhac, Muireadach Sníthe, agus a gharmhac Maonach, mar ríthe na Teamhrach. Féach freisin ámh ''Laidcenn mac Bairchid.
Blathmac mac Aodha Sláine
Ard-Rí na hÉireann ba ea Blathmac mac Aodha Sláine (Sean-Ghaeilge Blathmac mac Áeda Sláine) (bás 665), de réir annála Éireann. Aodh Sláine ba ea a athair.
Muintir Aodha Sláine
Seanathair Bhlathmaic ba ea Diarmaid mac Cearbhaill, bunsinsear Uí Néill an Deiscirt, a bhí i gceannas in Éirinn ó dheireadh na 6ú haoise go dtí teacht chun cinn Bhriain Bhóramha sa 11ú haois. Glaoitear Síol Aodha Sláine ar mhuintir athair Dhiarmada. Ríthe Bhreá ba ea an Síol, agus bhí Cnoc Teamhrach, áit a insealbhaíodh Ard-Ríthe Éireann, suite laistigh dá gcuid tailte. Seachas b'fhéidir Aonghas mac Colmáin, ba bhall de Shíol Aodha Sláine iad gach rí Uí Néill de shliocht from Diarmaid mac Cearbhaill, go dtí bás Cináed mac Írgalaig sa bhliain 728.
I measc dreamanna eile síolraithe ó Dhiarmaid, tá Clann Cholmáin, nó níos cruinne, Clann Cholmáin Mór, a tháinig chun cinn in ionad Síol Aodha Sláine ó lár na 8ú haoise, agus Caílle Follamain nó Clann Cholmáin Bhig, níos lú tábhachtach.
Deirtear go raibh Aodh Sláine féin ina Ard-Rí, i gcomhréim le Colmán Ríomhaí de Chineál Eoghain, tar éis bhás Aodha mhic Ainmhirigh. Fuair Aodha Sláine bás c. 604, rud a deirtear gur thug Naomh Colm Cille tuar faoi. Deirtear go raibh roinnt mac ag Aodh, san áireamh Blathmac féin, Diarmaid (bás 665), Congal (bás 634), Ailill (bás 634), and Dúnchadh (bás 659). Ar duine desna mic níos óige ba ea Blathmac.
Domhnall agus Congal
De réir na ríliostaí, bhí Congal agus ansin Ailill ina ríthe Bhreá, ach maraíodh an bheirt ag Conall Guthbhinn mac Suibhne de Chlann Cholmáin sa bhliain 634. I ndiaidh sin, rinneadh chomh-ríthe de Bhlathmac agus a dheartháir, Diarmaid. Mharaigh Diarmaid Conall Guthbinn "i dtigh mac Nadh Fraoigh", de réir Annála Uladh, sa bhliain 635. Sa bhliain chéanna, chloígh Diarmaid Clann Cholmáin Bhig i mbun chatha ag Cúil Caoláin, áit a maraíodh Maol Uma mac Aonghasa mhic Colmáin.