cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Plotinus
Teagasc
Dúirt Plotinus go bhfuil Aon ardchumasach tarchéimnitheach ann, nach bhfuil aon deighilt, aon iolracht ná aon idirdhealú ag baint leis. Ní féidir gur aon rud (ábhartha) atá ann é, ná ní hé iomlán na rudaí atá ann é, ach tá tosaíocht aige ar na rudaí go léir atá ann. Shamhlaigh Plotinus an tAon leis an “Maitheas” agus le prionsabal na “hÁilleachta”. Tá an tAon os cionn na nAitreabúidí go léir, an bheith agus an neamhbheith san áireamh, agus is amhlaidh a fáisceadh an saol as. Ní le beart cruthaithe a rinneadh é, más d’aonghnó nó a mhalairt é, ó nach féidir gníomhú a chur i leith an Aoin agus é dochlaochlaithe.
Dearbhaíonn an t-eisileadh (cumhachta) tarchéimnitheacht an Aoin, i dtreo nach bhfuil i nochtadh an chosmais ach “toradh” an Aoin; ní fhágann na heisiltí a rian air ar chor ar bith. Is é an chéad eisileadh Nous (aigne dhiaga, intleacht, ord). Is í an chéad toil chun maitheasa é. Ó Nous a thagann an tAnam Domhanda, agus roinneann Plotinus é sin ina chuid uachtarach agus ina chuid íochtarach. Is ionann an chuid íochtarach is an Nádúr. Ón Anam Domhanda a thagann anamacha daonna, in éineacht leis an ábhar, an chuid is neamhfhoirfe den Chosmas.
Is éard atá san fhíordhaonnaí cumas neamhchorpaithe smaointeach an anama agus é níos uaisle ná aon rud corpartha. Is ionann sin is a rá go bhfuil an fíorshonas neamhspleách ar an saol ábhartha. Braitheann an sonas úd ar an daonnaí barántúil meitifisiciúil atá le fáil san acmhainn is airde den Réasún.
Ina thráchtas “In aghaidh na nGnóisíoch” chuir Plotinus ina leith gur bhain siad feidhm as ráiméis agus gur chuir siad ointeolaíocht Phlatóin as a riocht. Dúirt siad go raibh eagna dá gcuid féin acu a sháraigh an seanteagasc, ach ní raibh de mhaith ina dteagasc féin ach an méid a fuair siad ó Phlatón. Thug siad droim láimhe don fhíorbhealach slánaithe, do thóraíocht na fírinne faoi choimirce na seanórach. .
Baile Ùr na Maoirne
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Baile Ùr na Maoirne. Tá 22,637 duine ina gcónaí i mBaile Ùr na Maoirne.
Abney Park
Banna is ea Abney Park galphuinc (Béarla:Steampunk) as Seattle, Meiriceá. Seinneann siad ceol damhsa leictreonach agus ceol traidisiúnta as roinnt tíreacha, fite fuaite le chéile. Fuair siad a n-ainm as an reilig Abney Park Cemetery i Londain, Sasana.
Níor thosaigh Abney Park mar bhanna galphuinc; i dtús bhí stíl gotach acu. Thosaigh siad leis an stíl galphuinc sa bhliain 2006 lena n-albam The Death of a Tragedy. As sin amach, d'éirigh siad níos galphuncaí go dtí go scaoileadar a n-albam Lost Horizons',' atá scríofa mar píoróidí spéir ar an long eitilt  H.M.S. Ophelia''.
Stair
Bhí sean-rianta, trí rian beo agus dhá rian, a bhí scaoilte ag bannaí eile cheana, ar a gceathrú halbam Taxidermy. Tar éis The Death of Tragedy, d'athraigh foireann an bhanna. D'fhág Robert Hazelton, Traci Nemeth agus Krysztof Nemeth , agus ghlac Jean-Paul Mayden, Magdalene Veen (Eliza is ainm dí, ach úsáideann sí ainm stáitse) agus Nathaniel Johnstone a háiteanna. Faoi dheireadh, d'fhág Jean-Paul Mayden agus ghlac Daniel C. a áit.
2008
San Earrach 2008, d'fhág Magdalene Veen. Bhí sin fógartha ar MySpace an bhanna ar 13ú Feabhra. Ghlac Finn Von Claret a háit.
Naisc sheachtracha
Blag an Captaen
MySpace Abney Park
Cill Mochióg
Sliabh i gContae Bhaile Átha Cliath is ea Cill Mochióg (408 m).
00732 (Cód ZIP)
Is éard is 00732 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce, Pórtó Ríce.
Cirlghealóg
Is éan í an chirlghealóg (Emberiza cirlus). Is baill d'fhine na Emberizidae iad.
Shellshock: Nam ‘67
Is físchluiche lámhaigh tríú pearsa é Shellshock: Nam ‘67. D'fhorbair Guerrilla Games é, agus d'fhoilsigh Eidos Interactive é ar Windows, PlayStation 2, agus Xbox ar 3 Meán Fómhair 2004.
De réir Metacritic, bhí idir mhaith agus olc sna léirmheasanna ar an gcluiche. Cheap IGN (Imagine Games Network) go raibh “go leor lochtanna” ann, agus cháineadar an cluiche as an mbealach míchuibhiúil a chuir sé an cogadh i láthair. Ar aon dul leis seo, dúirt Eurogamer go ndearna an cluiche “léiriú fánach ar choimhlint fhuilteach dár siamsaíocht phearsanta”, cé go ndúradar freisin “nuair a bhuaileann sé an sprioc, tá sé breá bríomhar ar feadh seal gairid” agus bhí meas acu ar uaillmhian na bhforbróirí san iarracht a rinne siad cluiche nach raibh leamh ná “díghalraithe” a chruthú.
Díoladh 800,000 cóip den chluiche.
Eisíodh an dara cluiche sa tsraith, dar teideal Shellshock 2: Blood Trails, in 2009.
Joe Wicks
Is carachtar ficseanúil é Joe Wicks sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Paul Nicholls an pháirt mar Joe. Bhí Joe ar an gclár den chéad uair ar an 25 Márta 1996 agus den uair dheireanach ar an 14 Samhain 1997.
Eindhoven
Is cathair san Ísiltír í Eindhoven atá lonnaithe i gcúige Brabant Thuaidh. Tá 216,157 duine ina gcónaí sa chathair féin de réir Bhiúró na Staitistice CBS sa bhliain 2011 agus breis is 700,000 duine má chuirtear na fo-bhailte san áireamh.
Ní raibh sí ach baile beag go dtí a raibh an déantóir Philips a bunaíodh í 1891 ag déanamh bolgáin solais ann. Bhí a lán den cathair go millfear le linn an Dara Cogadh Dhomhanda mar bhí sí ina úsáid mar bunáit tionsclaíoch ag na Naitsí. Bhí sí athfhoirgniú tar éis an cogadh de réir faiseain nua-aimseartha.
Tá Ollscoil Teicneolaíochta Eindhoven (Ollainnis: Technische Universiteit Eindhoven) i measc na priomh-ollscoileanna teicneolaíochta sa domhain. Tá Músaem Van Abbe (Ollainnis: Van Abbemuseum) ealaín nua-aimseartha suite sa chathair freisin. Tá foireann sacair PSV Eindhoven ar na ard-foireanna Ollannach agus Eorpach.
00733 (Cód ZIP)
Is éard is 00733 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce, Pórtó Ríce.
Jim Branning
Is carachtar ficseanúil é Jim Branning sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac John Bardon an pháirt mar Jim. Bhí Jim ar an gclár den chéad uair ar an 29 Aibreán 1996 agus den uair dheireanach ar an 26 Bealtaine 2011.
Arm tine
deas|250px|thumb|Arm tine Ainm ginearálta ar airm bheaga, ó phiostail go raidhflí. Thosaigh forbairt na n-arm iniompartha seo sa 14ú céad leis an gcanóin, a phrímeáltaí le púdar gunna, a bhí trom ach iniompartha, ach a d'adhnadh oibreoir eile le lasair. Rinne an t-arcabas is an raon stiúrach an phrímeáil a uathoibriú is a shimpliú ina dhiaidh sin, ach bhí gá le lasair fós chun an gunna a scaoileadh. Tháinig an gunna cloch thine chun foirfeachta sa 18ú céad le luamhán, ualaithe le lingeán, chun greim a choimeád ar an gcloch thine chun spréach a dhéanamh leis an lucht tiomáinteach a adhaint. Mar thoradh air seo, tháinig piostail is muscaeid in úsáid go forleathan sa chogaíocht. Tháinig an glas buailte, a d'úsáid casúr ar lucht féinchoinnithe i mbairille an ghunna, chun cinn sa 19ú céad. Sa 20ú céad rinneadh an-chuid forbairtí ar dhearadh is ábhair déanta na ngunnaí, agus tháinig airm tine le scaoileadh marthanach uathoibríoch chun cinn. Faoi seo tá tíortha is cathracha ar fud an Domhain buartha go mór faoi úsáid mharfach neamhdhleathach gunnaí ar na sráideanna.
Potenza
Is í Potenza príomhchathair réigiún Basilicata san Iodáil.
Bàgh nan Uaimhean
Is baile suite i gComhairle Inbhir Chluaidh é Bàgh nan Uaimhean, nó Bàgh Wemyss.
Céadar (crann)
Is éard is céadar ann ná crann buaircíneach síorghlas le soc toirtiúil is coróin leathan leata, dúchasach do shléibhte thuaisceart na hAfraice, na Himiléithe is oirthear na Meánmhara. Na spíonlaigh i dtois, uaireanta scothghorm. An t-adhmad cumhra olúil. Ní hionann é is an céadras cumarsáideach, a fhaightear ó chrainn bhuaircíneacha eile.
00734 (Cód ZIP)
Is éard is 00734 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce, Pórtó Ríce.
Gealóg ghiolcaí
Is éan í an ghealóg ghiolcaí. Is baill d'fhine na Emberizidae iad.
Páirtí Daonlathach-Poblachtach (Stáit Aontaithe)
Ba pháirtí polaitiúil sna Stáit Aontaithe é an Páirtí Daonlathach-Poblachtach idir 1792 agus 1834.
00780 (Cód ZIP)
Is éard is 00780 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce, Pórtó Ríce.
Meiriceá Briotanach
thumb|An chríoch timpeall 1770 Tagraíonn Meiriceá Briotanach don chríoch a bhí ag an Ríocht Aontaithe i Meiriceá Thuaidh. Fuair an Ríocht Aontaithe a lán críocha ar an ilchíoch tar éis Cogadh na Seacht mBliana. I 1776 fógraíonn na Stáit Aontaithe neamhspleáchas ón Ríocht agus tosáiodh an Cogadh Réabhlóideach Mheiriceá. Lean na coilíneachtái eile ar aghaidh faoi Impireacht na Breataine. Cruthaíodh Ceanada agus d'fhág na tíortha eile (seachas Beirmiúda) an Impireacht.
Péargamon
mion|clé|300px|Suíomh na cathrach ar chósta na hÁise Bige (an Tuirc) Ba chathair ársa Ghréagach í Péargamon (Sean Ghréigis: Πέργαμον or Πέργαμος) san Áise Bheag (An Tuirc sa lá atá inniu ann), suite 16 míle (26 km) ón Mhuir Aeigéach, ar cheann tíre ar an taobh ó thuaidh den abhainn Caicus (Bakırçay an lae inniu). Rinneadh príomhchathair 'Ríocht na Pergamoine' dí i rith na tréimhse Heilléanach, le linn réimis na nAttalach, 281-133 RC. Inniu, tá príomh-shuíomhanna na Phéargamoine ársa le feiscint taobh ó thuaidh agus taobh thiar den chathair nua-aimseartha Bergama.
Catanzaro
Is í Catanzaro príomhchathair réigiún Calabria san Iodáil.
Armónach
deas|250px|thumb|Armónach An airde a dhéanann sreang nó colún aeir chreata ag leath, trian, ceathrú, etc dá bhunfhad. Braitheann tondath gutha nó gléas ceoil ar an oiread de na harmónaigh uachtaracha seo a dhéantar nuair a fhuaimnítear an bunarmónach (an mhinicíocht bhunúsach). Is féidir armónaigh a fhuaimniú neamhspleách ar an nóta bunúsach nó an fréamhnóta le gléasanna práis le béalóg an tseinnteora (le teannadh nó crapadh na liopaí), agus leis an gcláirseach is gléasanna i gclann an veidhlín trí thadhall ag nód cuí leis an tsreang atá ag crith.
Buamáil Mheitreo Mhoscó, Lúnasa 2004
Tharla Buamáil Mheitreo Mhoscó sa mhaidin ar an 31 Lúnasa, 2004, nuair a phléasc buamadóir féinmharaithe baineann í féin taobh amuigh de stáisiún meitreo Rizhskaya, ag marú deichniúir ar an laghad agus ag gortú 50.
Scolóis
Déanann an téarma scolóis cur síos ar chuar cliathánach de níos mó ná 10 gcéim a bhíonn i láthair sa dromlach. Tagann an téarma ón fhocal Ghréigis skoliosis, a chiallaíonn ‘lúbadh’. Tá an mhíchuma scolóis luaite sa taifead is luaithe atá ar fáil i stair an leighis. Le himeacht na mblianta, bhí réimse de chúiseanna éagsúla luaite le scolóis, bhí an taobh meicniúil ann a deir go mbaintear barraíocht úsáide as an lámh dheas agus dar leis an choincheap nua-aimseartha gur togracht oidhreachtúil atá i gceist. Cé nach bhfuil saineolaithe leighis go fóill ar an eolas faoin chúis chruinn a bhaineann le scolóis, tá tuigmheál níos cruinne acu ar chúis, an stair nádúrtha, agus ar éifeacht an chóireáil le blianta beaga anuas.
Déantar scolóis ideapatach a rangú i dtrí chatagóir ag brath ar an aois a dhéantar an t-othar a dhiagnóisiú le Scolóis.
Tá ráta minicíochta de 0.5% go 10% ag scolóis ideapatach ar fud na cruinne, agus tá sé ar cheann de na míchumaí is coitianta ina bhfuil bainteach leis an dromlach.
Den chuid is mó, is dhá phríomhchineál cuar a bhíonn i gceist le scolóis, sé sin cuar ar dhéanamh 'C' agus i gcásanna ina mbíonn dhá chuar i láthair i ndromlach an t-othar, is cuar ar dhéanamh 'S' a bhíonn i gceist.
Cuirtear scolóis ideapatach ar scolóis nach bhfuil an chúis a bhaineann leis ar an eolas, tá seo coitianta in thart fa 8 in achan 10 gcás. Níl baint ar bith ag scolóis ideapatach le réim bhia, drochstaidiúir nó an aclaíocht a bhíonn a dhéanamh ag an othar agus ní féidir é a chosc. Go mion minic, bíonn scolóis ideapatach oidhreachtúil, mar sin tá seans mór an go bhfaighidh tú é mar gheall ar do chuid géinte.
Áfach, is féidir le cúiseanna faoi leith a bheith bainteach le cásanna scolóis nach bhfuil go coitianta:
Tá trí chineál cóireáil ar fáil do hothair a bhíonn ag fulaingt le scolóis sé sin - breathnóireacht, teanntáin, agus máinliacht. Áfach, braitheann an chóireáil ar chéim, suíomh agus cúis an cuar agus molann an dochtúir an chóireáil a bheadh oiriúnach don othar maidir le déine an cuar agus a cuid aibíocht fhisiceach. I gcásanna le cuar éadrom, is féidir súil a choinneáil ar an cuar go tráthrialta.
Bíonn thart ar 2% de dhaonra iomlán na hÉireann ag fulaingt le cuaire an dromlaigh, ach is cásanna éadroime de scolóis den chuid is mó a bhíonn i gceist agus tá siad iontach coitianta i measc muintir na hÉireann. Áfach, bíonn cásanna níos troime de scolóis go fóill feiceálach i measc an daonra agus bíonn duine amháin in achan míle duine ag fulaingt le cuar trom. Den chuid is mó, déantar othair a dhiagnóisiú le scolóis ideapatach agus iad idir 10 agus 18 bliana d'aois. Tagann méadú níos suntasaí ar chéim agus méid an cuar i measc mná na hÉireann, cé go bhfuil cóimheas de 1:1 idir fir agus mná agus iad a dhiagnóisiú le cuair atá éadrom.
Sa chóras sláinte in Éirinn, tá costas de €30,000-€50,000 an duine ar mháinliacht scolóise, de réir Feidhmeannach na Seirbhíse Sláinte. Baintear úsáid as teanntáin droma scolóise fhad agus atá othar ag fanacht le máinliacht a chosnaíonn thart ar €2,500-€3,500.
Cuar ar dhéanamh 'C'
I gcuar den chineál seo, lúbtar an dromlach i dtreo amháin go dtí an taobh. De bharr an lúbadh go léir foirmítear cuar sa dromlach a bhíonn ar dhéanamh 'C'. Is féidir leis an chuar seo foirmiú ar shuíomh ar bith sa dromlach agus tá trí phríomhchineál a bhíonn bainteach leis an chineál seo scolóis:
mion|X-gha de chuar Scolóis atá ar dhéanamh 'S'
Cuar ar dhéanamh 'S'
Níl scolóis ina mbíonn cuar ar dhéanamh 'S' go coitianta leis an chuar atá ar dhéanamh 'C'. Sa chineál seo scolóis, lúbann an dromlach i dtreonna éagsúla a chruthaíonn dhá chuar sa dromlach, cuar amháin a bhíonn suite in uachtar an droma agus an cuar eile in íochtar an droma. Cuirtear mór-chuar dúbailte ar an chineál seo chuar ina bhfuil an cuar lumbach agus an cuar tóracsach i láthair.
Na Comharthaí agus Na Siomptóim
Na comharthaí a bhaineann leis an scolóis:
mion|480x480px|Comharthaí éagsúla a bhaineann leis an scolóis - slinneáin ag gobadh amach, fad lámha, gualainne agus cromáin míchothrom.
Na siomptóim a bhaineann leis an scolóis:
Tá fadhbanna análú iontach coitianta i measc othair a bhíonn ag fulaingt le scolóis. Is féidir le creat na heasnacha casadh chomh maith leis an dromlach a chruthaíonn fadhbanna móra agus laghdú tagtha ar an spás atá timpeall na scamhóga. Mar gheall ar an easpa spáis atá ag na scamhóga, is minic a bhrúnn cnámha in éadan na scamhóga a chruthaíonn fadhbanna análú.
Is féidir leis an chasadh a bhíonn a dhéanamh ag creat na heasnacha de bharr an chuair an spás atá thart timpeall an chroí a laghdú chomh maith. Is féidir leis an easpa spáis seo deacrachtaí móra a chruthú maidir leis an chroí mura bhfuil an cumas aige fuil a chaidéalú timpeall an choirp.
Bíonn tionchar ag scolóis ar ábaltacht gluaiseachta an t-othar. Nuair a bhíonn othar ag fulaingt le scolóis bíonn deacrachtaí móra acu maidir le bheith ag lúbadh agus ag cromadh síos.
Bíonn tionchar ag cuaire an dromlaigh ar an ailíniú na cromáin mar gheall ar an as ailíniú bíonn athruithe déanta maidir le siúl an duine agus iad ar sliú.
An Tionchar a bhíonn ag Scolóis ar an chorp
Cé gur cuaire an dromlaigh atá i gceist le scolóis, bíonn tionchar aige ar an chorp iomlán. Go mion minic, bíonn tionchar mór ag an chuar ar struchtúr gualainne, muineál, cromáin, cosa agus lámha an t-othar. I gcásanna scolóis nach bhfuil go dian, ní bhíonn an oiread contúirt i gceist maidir leis na horgáin inmheánach agus a bheadh i gcásanna níos troma. In othair a bhíonn ag fulaingt le cásanna troma do scolóis, is cinnte go mbíonn tionchar ag an chuar ar an dromlach agus ar chreat na heasnacha, ach ní amháin sin, is féidir leis tionchar mór a bheith aige ar na horgáin inmheánach ina theannta sin, go háirithe na scamhóga agus an chroí.
Tionchar ar na Scamhóga
I gcásanna ina mbíonn an t-othar ag fulaingt le scolóis throm, is minic a bhíonn na scamhóga buailte agus tionchar mór ag an chuar orthu. I gcásanna ina mbíonn an cuar tharr 50 céim bíonn go leor othair ag fulaingt le gearranáil agus deacracht acu a hanáil a tharraingt, ach i gcásanna ina mbíonn an cuar níos airde ná 90 céim cruthaítear fadhbanna i bhfad níos suntasaí maidir leis na scamhóga agus deacrachtaí anála. I measc na ndeacrachtaí anála, is féidir le suíomh an píobán broinceach a bheith bogtha de bharr lúbadh an dromlach, a chruthaíonn fadhbanna suntasach maidir leis an análú. Bíonn tionchar mór ag scolóis ar ghéilliúlacht balla an cliabhrach a dhéanann é a laghdú go díreach. Laghdaítear géilliúlacht na scamhóga go hindíreach de dheasca na scolóise chomh maith agus cuidiú a thabhairt ag ghaisteoireachta aer agus ataileachtáis atá ag dul in olcas. Mar gheall ar na himpleachtaí seo agus ar laigeacht an mhatáin riospráide, bíonn fadhbanna suntasach análú ag an othar agus cuireann na fadhbanna go mór le cliseadh ainsealach riospráide.
Tionchar ar an chroí
Bíonn impleachtaí móra agus tionchar mór ag cásanna scolóise ina mbíonn an cuar os cionn 70 céim ar an chroí. An fhadhb is mó a bhíonn i gceist nó go mbogann creat na heasnacha fhad agus a bhíonn an dromlach ag lúbadh agus cruthaíonn an lúbadh easpa spás do chreat na heasnacha agus an chroí. Mar gheall ar an easpa spáis seo, bíonn go leor othair scolóise ag fulaingt le pianta cliabhraigh go mion minic mar go mbíonn na heasnacha ag brú in éadan an chroí. Cruthaíonn seo brú mór ar an chroí go ginearálta agus an tasc mór a bhíonn le déanamh aige sé sin fola a phumpáil thart timpeall an choirp. Tá contúirtí móra i gceist le hothair ina bhfuil ag fulaingt le scolóis thóracsach agus ina raibh ag fulaingt le bun fhadhbanna croí cheana féin.
Tionchar ar iompair an choirp
Bíonn tionchar mór ag cásanna troma de scolóis ar ailíniú agus iompair an choirp a chruthaíonn go leor athruithe i measc othair ina mbíonn ag fulaingt leis an mhíchuma. Is minic a uchtaíonn othair scolóise staidiúir úra le hiarracht a dhéanamh an tionchar a bhíonn ag an chuar a cheartú agus a chur i bhfolach. I measc na himpleachtaí, bíonn tionchar ag an chuar ar ailt cóngaracha an choirp, agus ar airdí na cromáin, na gualainne agus na lámha agus ar shuíomh agus airde na slinneáin ina theannta sin. Tagann athrú ar an suíomh a bhíonn ag creat na heasnacha sa chorp agus sa chuid is mó de chásanna scolóis, bíonn taobh amháin de chreat na heasnacha níos mó chun tosaigh ná an taobh eile. I go leor cásanna, bíonn éifeacht mhór ag an chuar ar leibhéal na cromáin agus an pheilbheas, cuireann seo isteach go mór ar iompar an choirp mar go mbíonn an pheilbheas agus na cromáin as ailíniú agus bíonn tionchair aige ar struchtúr siúl an t-othar faoi dheoidh. Mar atá luaite thuas, uchtaíonn go leor othair scolóise staidiúir úra, i measc na staidiúir úra sin claonann na hothair a gcuid coirp ar thaobh amháin, cromann siad a gcuid gualainne agus claonann siad a gcuid chloigeann le hiarracht a dhéanamh feabhas a chur ar iompar a gcuid coirp.
Cúiseanna
Deirtear go bhfuil baint oidhreachtúil i gceist le scolóis ideapatach mar go bhfuil fianaise i láthair go ritheann an neamhord ó ghlúin go glúin i dteaghlaigh. É sin ráite, níl dochtúirí go fóill go hiomlán cinnte nó ar an eolas faoin chúis chruinn a bhaineann leis an chuar a fhoirmítear agus scolóis ideapatach ar an othar. Tá trí phríomhchineál scolóis ann:
Ní bhíonn fadhb dhroma nó fadhbanna ar bith i gceist leis an dromlach i scolóis fheidhmiúil. Áfach, de ghnáth bíonn fadhb inteacht i láthair in áit faoi leith sa chorp, agus deirtear gur seo a spreagann an dromlach lúbadh agus cuar mínormalach a fhoirmiú sa dromlach. Go mion minic, bíonn an t-othar ag fulaingt le fadhbanna cosúil le freangaí matánach sa droim nó cos amháin a bheith níos faide ná an chos eile. Creidtear gur féidir leis an dromlach lúbadh de bharr na bhfadhbanna éagsúla seo a bhíonn i láthair i gcoirp an t-othar.
Cruthaítear fadhbanna nuair a theipeann ar chnámha an dromlaigh foirmiú mar is ceart nó mura scarann na cnámha óna chéile agus an fhéatais a fhorbairt sa bhroinn. Mar gheall ar na fadhbanna seo tagann an leanbh ar an tsaol le cuar sa dromlach darbh ainm scolóis néaramháthanach nó scolóis ón bhroinn. De ghnáth, bíonn cásanna den chineál seo scolóis níos measa agus níos déine agus teastaíonn cóireáil ar na hothair go mion minic. Is féidir le hothar le neamhord éagsúla a bheith ag fulaingt le Scolóis ón bhroinn chomh maith mar shampla othair le neamhord cosúil le siondróm marfan, le héalang ón bhroinn, pairilis cheirbreach nó le diostróife mhátanach. Sa chuid is mó de na neamhoird seo, bíonn fadhbanna ag na hothair maidir le matáin laga sa droim mar sin go mion minic forbraíonn cuar ar dhéanamh 'C' ar na hothair seo.
Tagann an cineál seo scolóis chun cinn i ndromlaigh ina bhfuil ballnaisc laga agus fíocháin bhoga ar an othar. Den chuid is mó, is othar a bhíonn siar i mblianta a bhíonn ag fulaingt le scolóis mheathlúcháin. Tagann athruithe móra ar an dromlach de bharr ar airtríteas a chuirtear spondalóis ar agus de bharr oistéapóróis chomh maith. Is féidir leis na hathruithe seo a bheith mar chúis de scolóis mheathlúcháin ina theannta sin.
Diagnóisiú
mion|401x401px|Próiseas dhiagnóisiú na scolóise - Scrúdú lúbthachta Adam, X-gha lánfhada don dromlach iomlán agus x-gha ar radharc cliathánach an dromlachBíonn cúpla céim i gceist agus scolóis a dhiagnóisiú, i measc na gcéimeanna scrúdaithe atá i gceist le cuidiú an mhíchuma a dheimhniú tá, scrúdú fisiceach, x-gha, íomháú athshondais mhaighnéadaigh agus scanadh CT. Nuair atá an scolóis deimhnithe, déanann dochtúirí céim an cuar a thomhais agus úsáid a bhaint acu as an Mhodh Cobb.
X-gha
mion|363x363px|Modh tomhais an uillinn Cobb Glactar íomhá den dromlach le linn scrúdú x-ghathaithe ina mbaintear úsáid as meaisín x-ghathaithe leis an íomhá a thaifeadadh agus cuidiú a thabhairt ag méid beag radaíocht le mion íomhánna den dromlach a chruthú. Le linn an phróiséis a bhíonn i gceist, glactar íomhánna den dromlach tóracsach agus den dromlach lumbach ón radharc shaighdeach agus ón radharc cliathánach a bhíonn taifeadta ar ríomhaire speisialta le deis a thabhairt den radaghrafaí an x-gha a léamh. Ní bhíonn pian dá laghad i gceist leis an x-gha agus tá sé iontach sábháilte ar fad.
Tugann na híomhánna a ghlactar le linn an x-gha cuidiú den dochtúir agus an cuar a thomhais aige. Tugann déine an cuar eolas don dochtúir maidir leis an chineál chóireáil a bheidh de dhíth ar an othar. Tugann na híomhánna deis den dochtúir dul chun cinn an cuar a thuar ag brath ar aibíocht an chnámharlaigh agus an cineál scolóis ina bhfuil an t-othar ag fulaingt leis.
Déantar an x-gha a athdhéanamh go tráthrialta achan 3-12 mhí le monatóireacht dhlúth a dhéanamh ar dhéine agus dul chun cinn an cuar. Má bhíonn cóireáil a fháil ag an othar, cuidíonn an x-gha seo a ghlactar go tráthrialta tionchar an chóireáil a thomhais, mar shampla má tá teanntáin a chaitheamh ag an othar. Tugann an x-gha tuilleadh deis don dochtúir súil a choinneáil ar chóras néareolaíoch an t-othar, agus má tá iontas air faoi mhínormáltacht ar bith, bíonn scrúdú dian de dhíth ar chorda an dromlaigh a dhéantar le híomháú athshondais mhaighnéadaigh.
Modh tomhais ag úsáid uillinn Cobb
Baintear úsáid as modh thomhais an uillinn Cobb le cuar cliathánach an dromlaigh a thomhais agus a mhíniú. Baintear úsáid as íomhá x-gha den dromlach iomlán agus modh an uillinn cobb a úsáid. Ag baint úsáid as an íomhá x-gha ansin, tarraingítear líne ingearach ón veirteabra is claonta sa dromlach díreach os cionn rinn an cuar cliathánach, agus líne ingearach eile ón veirteabra is claonta faoin rinn. Cuirtear uillinn cobb ar an bpointe a bhuaileann an dá líne le chéile nuair a fhoirmítear an uillinn, a chuidíonn céim an cuar a thomhais.
Bainistíocht
Tá trí chineál mhodh bainistíochta nó cóireáil i gceist le hiarracht a dhéanamh cuaire an dromlaigh a cheartú. Braitheann an cineál chóireáil ar dhéine an cuar agus ar fhéidearthacht dul chun cinn an cuar sa todhchaí. Is é na trí chineál atá i gceist nó:
Moltar d'othair ina mbíonn ag fulaingt le cuar atá 50 céim ná níos airde dul ar aghaidh le máinliacht scolóise a fháil le hiarracht a dhéanamh dul chun cinn an cuar a chosc agus a laghdú sula ndéanann sé tuilleadh dochair don chorp. Sula gcuirtear an t-othar ar aghaidh le dul faoi scian, cuireann dochtúir suíomh agus déine an cuar atá i láthair sa dromlach san áireamh agus cóireáil éifeachtach a phleanáil aige. Déantar scrúdú ar aibíocht an chnámharlaigh ina theannta sin mar go bhfuil aois an t-othar tharr a bheith tábhachtach mar go mbeidh éifeacht ag an chóireáil ar chorp an t-othar má tá an dromlach go fóill ag fás agus ag forbairt nuair a théann sé faoi scian. Mura bhfuil aibíocht chnámharlaigh bainte amach ag an othar, d'fhéadfadh an dochtúir cóireáil éagsúla eile a phlé leis an othar in áit an mháinliacht.
I gcásanna éadroma de scolóis ina mbíonn an uillinn Cobb níos lú ná 20 céim, ní bhíonn cóir leighis de dhíth ar an othar. I gcuid cásanna ina mbíonn an cuar éadrom, cuidíonn aclaíochta faoi leith ar nós ióga na matáin atá timpeall an dhromlaigh a láidriú.
Rangaítear cuair a bhíonn idir 40 agus 45 céim mar scolóis mheánach agus is féidir le scolóis den chineál seo forbairt ar aghaidh go scolóis níos troime. Má dhéanann an cuar dul chun cinn suntasach, bíonn ar an othar dhul faoi scian leis an chuar a cheartú. Áfach, i gcásanna ina bhfuil an scolóis mheánach sheasmhach, is féidir le haclaíochta éagsúla cuidiú mór a thabhairt don dromlach.
Breathnóireacht
Le linn próiseas na breathnóireachta, glactar x-gha do dhromlach an t-othar in eatraimh do sé mhí le súil dhian a choinneáil ar chéim an cuar agus ar shuíomh chorda an dromlaigh. Is déagóirí den chuid is mó a bhíonn ag freastal ar choinne bhreathnóireachta sa dóigh agus go mbeidh an dochtúir ábalta monatóireacht dhlúth a dhéanamh ar dhéine agus dul chun cinn an cuar i gcásanna éadroma tharr tréimhse ama.
Teanntáin Droma
Nuair a chuirtear ar othar teanntáin droma a chaitheamh, cuidíonn sé dul chun cinn an cuar a mhoilliú agus den chuid is mó ní bhíonn ar an othar dul ar aghaidh agus dul faoi scian nuair a chríochnaíonn an cnámharlach ag fás. Má mholann an dochtúir go bhfuil teanntáin le caitheamh ag an othar, bíonn orthu an gléas a fháil feistithe sa dóigh agus go mbeidh sé oiriúnach do chorp an t-othar. Clúdaíonn an teanntán cabhail an t-othar nuair a bhíonn sé a chaitheamh agus iarracht a dhéanamh aige an cuar a chosc. mion|406x406px|Teanntán scolóise a oibríonn leis an chuar a cheartú agus a mhoillíonn dul chun cinn an cuar.Tá dhá phríomhchineál teanntáin ar fáil d'othair scolóise ag brath ar mhéid agus dul chun cinn an cuar sé sin, teanntáin a chaitear go lánaimseartha, ar feadh 16 go 23 uair an chloig sa lá agus teanntáin a chaitear san oíche fhad agus atá an t-othar ina chodladh ar feadh 8 go 10 n-uair an chloig. Braitheann an teanntán a mholann an dochtúir ar an méid brú a chuirfidh an teanntán ar easnacha agus dromlach an t-othar, leis an chuar a chosc nó a mhoilliú agus le ham a cheannach dóibh sula dtéann siad ar aghaidh le dul faoi scian.
Teanntáin Droma lán aimseartha
Is teanntáin tríthoiseach atá i dteanntáin Bhostúin atá saincheaptha ó shnaithínghloine nó plaisteach. Tá teanntáin Bhostúin ar an chineál teanntáin is coitianta i measc othair a bhíonn ag fulaingt le scolóis. De ghnáth, bíonn spás breise curtha ar fáil sa teanntán do mheicnic análú agus do cheartúchán rothlaithe. Nuair a bhíonn teanntáin Bhostúin a chaitheamh ag an othar, oibríonn sé de réir meascán d'fhórsaí a chuidíonn plána córonach, transnach agus saighdeach an dromlaigh a bhogadh agus iarracht a dhéanamh aige cuaire an dromlaigh a cheartú nó a mhoilliú. Má ordaítear don othar teanntán Bhostúin a chaitheamh, bá cheart dóibh é a chaitheamh ar feadh idir 18 agus 23 uair an chloig sa lá ar feadh tréimhse de trí go cúig bliana. Áfach, tá cead ag an othar an teanntán a bhaint dóibh ar feadh cúpla uair an chloig sa lá le cith folctha a bheith acu, nó le spórt éagsúla a dhéanamh. Ba cheart d'uillinn cobb an cuar a bheith 50% níos ísle nuair a bhíonn an teanntán a chaitheamh ag an othar i gcomparáid le céim an cuar nuair nach bhfuil an teanntán a chaitheamh ag an othar.
Cé go bhfuil teanntán Wilmington iontach coitianta i measc othair Scolóis chomh maith, tá sé rud beag éagsúil ó theanntáin Bhostúin maidir lena struchtúr. Is saindhéanta ó chásálach a thógtar don othar agus iad ina luí díreach ar a droim atá teanntáin Wilmington. Sula mbíonn an teanntán go hiomlán críochnaithe, cuirtear fórsaí ceartúcháin éagsúla leis atá le hiarracht a dhéanamh cuar pearsanta an t-othar a cheartú. Má mholtar d'othar teanntáin Wilmington a chaitheamh atá ar nós seaicéad teannta ann, caithfear é a chaitheamh ar feadh 23 uair an chloig achan lá.
Teanntáin Droma a chaitear san oíche
Tá an próiseas ina ndéantar teanntáin lúbthachta Charleston mar a ba chéanna le teanntáin Wilmington mar go bhfuil sé saindhéanta bunaithe ar cásálach a thógtar ó chabhail an t-othar chomh maith. Cuirtear fórsaí ceartúcháin leis an teanntán seo fosta le feabhas a chur ar an chuar agus le hé a mhoilliú. Faightear eolas éagsúla ó íomhá x-gha an dromlach a chuidíonn na fórsaí ceartúcháin cearta a chur sa teanntán le hoibriú ar an suíomh ceart sa dromlach. Tá teanntáin lúbthachta Charleston ar an teanntán a ba choitianta a chaitear san oíche. Déanann othair scolóise teanntáin lúbthachta Charleston a chaitheamh achan oíche ar feadh ocht go deich n-uaire agus iad ina luí díreach ar a gcuid droim. Ba chóir go gcaitear an teanntán seo go dtí go mbeidh aibíocht an chnámharlaigh bainte amach agus tabharfaidh x-gha le linn coinne bhreathnóireachta le hinsint nuair atá an aibíocht chnámharlaigh seo bainte amach ag an othar. mion|241x241px|X-gha don chuar ceartaithe le slat iarann ar dhá thaobh den dromlach i ndiaidh máinliacht droma.
Dul faoi scian
Is comhtháthú dromlaigh a thugtar ar an mháinliacht a cheartaíonn scolóis. Le linn na máinliachta, cuirtear an veirteabra ar ais ina shuíomh ceart agus déantar é a chomhtháthú le chéile sa suíomh sin go dtí go gcneasaínn an dromlach mar chnámh shingil amháin. De ghnáth, déanann máinlianna scolóise othair ina mbíonn ag fulaingt le cuar a bhíonn idir nó níos airde ná 45 agus 50 céim a chur ar aghaidh le dul faoi scian leis an chuar a cheartú. Déantar an cuar a fheabhsú go héifeachtach sa chuid is mó de na cásanna agus cuidiú a thabhairt ag an teicneolaíocht nua-aimseartha agus na huirlisí éagsúla a bhíonn a úsáid ag máinlianna na haoise seo.
Sula gcuirtear an t-othar faoi scian bíonn trí sprioc ag an mháinlia agus ag an dochtúir maidir le toradh an mháinliacht:
Is féidir le máinlia scolóise casadh mínormalach an dromlach a athchasadh chomh maith le ceartúcháin de 50% go 70% a dhéanamh ar chuar cliathánach an dromlach ag brath ar sholúbthacht an dromlaigh sula dtéann an t-othar faoi scian. Cé go bhfuil na hathruithe seo iontach suntasach ar fad maidir le struchtúr an dromlach agus an droim, cuireann sé feabhas mór ar staidiúir an t-othar ina theannta sin mar go mbíonn siad ábalta seasamh i bhfad níos dírigh gan a bheith ar sliú agus déantar cruit na heasnacha a bhíonn iontach feiceálach sa droim a laghdú go héifeachtach.
Déantar cuar an dromlaigh atá ag dul in olcas a chosc agus a cheartú le linn máinliacht scolóise mar gur sin an fáth go gcuirtear an t-othar ar aghaidh le dul faoi scian sa chead áit.
Derek Branning
Is carachtar ficseanúil é Derek Branning sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Terence Beesley (1996) agus Jamie Foreman (2011 go 2012) an pháirt mar Derek. Bhí Derek ar an gclár den chéad uair ar an 29 Aibreán 1996 agus den uair dheireanach ar an 25 Nollaig 2012.
Scolóis
Dul faoi scian
Cé go ndéanann máinlia scolóise an méid is mó de chuar an dromlaigh a cheartú le linn máinliacht scolóise, déanann sé an chuid is mó den chuar nádúrtha i dtosach agus i gcúl an dromlaigh a choinneáil le linn an mháinliacht sa dóigh agus go mbeidh ailíniú an corp chomh cothrom agus is féidir i ndiaidh na máinliachta, mar shampla fad na cosa agus leibhéal na cromáin chomh a bheith chomh cothrom agus is féidir i ndiaidh na máinliachta. mion|256x256px|An suíomh a bhíonn ag an dá shlat iarann, na scriú agus na boltaí a cheanglaítear leis an chnámh droma le linn an chomhtháthú dromlaigh. Tá sé dodhéanta go mbeadh an máinlia ábalta an cuar a cheartú go hiomlán agus bíonn cuar iontach mion go fóill i láthair i ndromlach an t-othar i ndiaidh na máinliachta. Áfach, bíonn ceartúcháin iontach éifeachtach ar fad bainte amach sa dromlach de ghnáth agus bíonn othair scolóise iontach sásta leis an cheartúchán. Le linn próiseas na máinliachta scolóise a mhaireann suas le hocht n-uaire an chloig, cuirtear slat iarann ar dhá thaobh an dromlach agus déantar an dá shlat a cheangail den dromlach le scriú agus boltaí le hiarracht a dhéanamh an dromlach a dhíriú agus le réitigh a fháil den chuar. Cuirtear nódaigh ó pheilbheas an t-othar ar bharr an dromlach le cuidiú leis comhtháthú ina suíomh ceart i gcnámh dhaingean amháin.
Aaron Burr
Ba é Aaron Burr an 3ú Leasuachtarán na Stát Aontaithe. Roghnaíodh é mar sheanadóir do Nua-Eabhrac agus chaith sé sé bhliana ann. I 1801 tháinig Thomas Jefferson i gcomharbacht ar uachtaránacht na tíre agus thosaigh Burr mar leasuachtarán. D'oibrigh sé anseo ar feadh 4 bhliana. Tar éis na leasuachtaránachta sheas sé don gobharnóireacht Nua-Eabhrac. Nuair a chaill sé an toghchán chuir sé an milleán ar George Clinton agus Alexander Hamilton. Chuir sé sabaitéireacht ina leith. Sheol Burr agus Hamilton litreacha eatarthu agus d'éiligh Burr troid gunna. Ghlac Hamilton leis. Sa throid lámhaigh an bheirt acu ach gortaíodh Hamilton go marfach. Bhuail an piléar a ae agus a dhromlach. Cuireadh cúiseamh roimh Burr ach ní chiontaíodh é.
Tar éis na heachtra sin bhí a ghairm polaitiúil millte. Taisteal sé siar agus léasaigh sé timpeall 40,000 acra ó rialtas na Spáinne ach d'fhág sé an talamh sin. Bhí sé féimhithe agus d'imigh sé go dtí an Eoraip. Tar éis tamaill tháinig sé ar ais go Meiriceá. Phós sé arís ach ag deireadh a shaoil scar a bhean uaidh.
The Revenant
mion The Revenant scannán de 2015 dírithe, comh-scríofa agus comh-tháirgeadh ag Alejandro González Iñárritu.
Scríofa ag Iñárritu agus Mark Lee Smith, agus a dháileadh ag 20th Century Fox, leathbhunaithe ar an úrscéal an Revenant - Scéal fíor de Hugh Glass agus a bhfeice scríofa ag Michael Punke agus páirtspreagtha ag saol an bailitheora craicne, Hugh Glass, a mhair idir an ochtú aois Déag agus an Naoú aois déag agus sa bhliain 1823, le linn turas tráchtála ar bhruach an Missouri, a bhí tréigthe, i mbaol a bháis, ag a gcomrádaithe, agus a éirigh leis maireachtáil. clé|mion|[[Alejandro González Iñárritu.]] Bhí Man in the Wilderness 1971. bunaithe ar an ábhar céanna. Ba iad réilt an scannáin ná Leonardo DiCaprio, Tom Hardy, Will Poulter agus Domhnall Gleeson.
Bhain an scannán go leor duaiseanna: 3 Golden Globes as 4 ainmniúcháin, 5 gradaim BAFTA as 9 ainmniúcháin agus 3 Oscar Gradaim as 12 ainmniúcháin. Áirítear Leonardo DiCaprio mar an aisteoir is fearr, agus bhain sé a chéad Oscar leis an ról seo.
Calabria
Is réigiún san Iodáil é Calabria, suite i ndeisceart na tíre. Is í Catanzaro príomhchathair an réigiúin.
Isidoro Sevilla
Naomh is ea Isidoro Sevilla, scoláire a chaith na blianta mar ardeaspag ar Sevilla. Rugadh é sa bhliain 560 i gCartagena na Spáinne. Fuair sé bás ar an 4 Aibreán 636 i Sevilla.
00718 (Cód ZIP)
Is éard is 00718 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Naguabo, Pórtó Ríce.
Buamáil Ardeaglais Jolo na bliana 2019
Dúirt an Stát Ioslamach gurbh iad a bhí freagrach.
Frankenstein
Úrscéal de chuid an scríbhneora Mary Shelley is ea Frankenstein; or, The Modern Prometheus, nó Frankenstein mar is fearr aithne air. Foilsíodh an leabhar, ceann de chlasaicí móra na hEorpa, ar an 1 Eanáir 1818.
An Scéal
Scéal uafáis atá ann, agus ceann de na chéad leabhair a chuirfí sa seánra ficsean eolaíochta. Tá an t-eolaí Eilvéiseach Victor Frankenstein ag iarraidh teacht ar rún na beatha. Is é Frankenstein ábhar an scéil, a thagann ar mhodh chun saol daonna a chruthú ina shaotharlann.
Cruthaíonn sé duine nua atá i bhfad níos mó agus níos láidre ná an gnáthdhuine. Fathach mór gránna atá i bhfírnne. Is botún coitianta é "Frankenstein" a thabhairt ar chruthú an dochtúra.
Saileach
Is crann í an tsaileach, ar a dtugtar freisin an saileánach, sa ghéineas Salix, le thart ar 400 speiceas de chrainn agus toir dhuillsilteacha, a aimsítear go príomha ar ithreacha taise i réigiúin fuara agus measartha an Leathsféir Thuaidh. Toir íseal nó reatha is ea roinnt saileach (go háirithe speiceas Artach agus alpach) ; Mar shampla, is annamh a bhíonn an chamshaileog (Salix herbacea) níos mó ná 6 cm ar airde, cé go scaipeann sí go forleathan ar fud na talún.
Frankenstein
Údar
clé|mion|216x216px|Íomhá ar eagrán na bliana 1831. Thosaigh Mary Shelley ar an obair agus í ocht mbliana déag d'aois, agus foilsíodh an leabhar dhá bhliain ina dhiaidh sin tús na bliana 1818. Cé gur scríobh sí úrscéalta agus drámaí eile, maireann a cáil mar scríbhneoir ach go háirithe ar an úrscéal Frankenstein.
B'as Londain, Sasana í, iníon leis an feimineach Mary Wollstonecraft agus an fealsamh William Godwin, agus bhí sí pósta leis an file rómánsúil Percy Shelle y.
Gaeilge
D'fhoilsigh Leabhar Breac athinsint do pháistí ar an scéal. Is é Darach Ó Scolaí a chuir Gaeilge ar an eagrán giortaithe seo do pháistí.
Huw Edwards
Is carachtar ficseanúil é Huw Edwards sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Richard Elis an pháirt mar Huw. Bhí Huw ar an gclár den chéad uair ar an 28 Bealtaine 1996 agus den uair dheireanach ar an 15 Aibreán 1999.
Ralston
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Ralston. Bhí 4,507 duine ina gcónaí ann i 1991.
Mayo News
Nuachtán áitiúil Éireannach is ea The Mayo News (Gaeilge: Nuacht Maigh Eo) a bunaíodh i 1892. Foilsíodh an nuachtán i gCathair na Mart, Maigh Eo.
Barney & Friends
Clár teilifíse do leanaí de chuid an PBS is ea Barney & Friends (Barney agus A Chairde). Is é Barney, dineasár corcra, príomh-charachtar na sraithe. Craoladh an tsraith sna blianta 1992–2009 as Béarla, agus tiontaíodh an clár go teangacha éagsúla eile chomh maith. Cuireadh an clár ar fionraí ar 2ú Samhain, 2010. Beidh athléiriú den sraith.
00744 (Cód ZIP)
Is éard is 00744 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Naguabo, Pórtó Ríce.
Sá Dhroichead Londan, 2019
clé|250px|mion|Suíomh Shá Dhroichead Londan Sáíodh cúigear duine, beirt go marfach, ar an 29 Samhain 2019 ar Droichead Londan. Scaoileadh an ionsaitheoir Usman Khan as príosún roimh an ionsaí.
Friends (séasúr 6)
Craoladh an séú séasúr Friends idir 23 Meán Fómhair, 1999 agus 18 Bealtaine, 2000 ag tosú le "The One After Vegas".
Foireann agus carachtair
{|
Simon Raymond
Is carachtar ficseanúil é Simon Raymond sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Andrew Lynford an pháirt mar Simon. Bhí Simon ar an gclár den chéad uair ar an 4 Meitheamh 1996 agus den uair dheireanach ar an 15 Aibreán 1999.
Napoli
Is í Napoli príomhchathair réigiún Campania san Iodáil. 300px|thumb|Bá Napoli
Arócar
Is crann cónaiféarach síorghlas, dúchasach don tSile is an Airgintín é an t-arócar. Na géaga ina bhfáinní oscailte, clúdaithe le duilleoga crua géarbhioracha triantánacha forluite. Táirgeann sé síolta inite is adhmad inúsáidte péine paránach. Tugtar an ghiúis Shileach air freisin. Fástar go minic i bpáirceanna is gairdíní é mar ábhar fiosrachta.
An Colm
Réaltbhuíon bheag is ea an Colm, atá beagán ó dheas den Mhadra Mór agus an Giorria. Ba é an réalteolaí Pléimeanach Petrus Plancius a chruthaigh an t-éan neamhaí seo as cuid de réaltbhuíon an Mhadra Mhóir. Léiríodh an Colm don chéad uair ar léarscáil neamhaí a rinne Plancius sa bhliain 1592. Is é Columba, a chiallaíonn "colm", an t-ainm Laidine a thugtar ar an réaltbhuíon seo.
Paddy Keenan
Is ceoltóir é Paddy Keenan. Seinneann sé an phíb uilleann. Ball bunaitheoir ab ea é den ghrúpa ceoil The Bothy Band. Ag an am seo, tá Paddy Keenan ina chónaí i Meiriceá in éineacht lena bhean céile is a chlann.
Pinyin
Is éard is Pinyin (Sínis: 拼音; Pinyin: pīnyīn) ann ná córas oifigiúil Dhaon-Phoblacht na Síne (DPS) le haghaidh carachtar Sínise a thras-scríobh. Úsáidtear an córas seo freisin i Hong Cong, Macau, bPoblacht na Síne (An Téaváin/PnaS), Malaeisia agus Singeapór le haghaidh na Mandairínise Caighdeánaí a theagaisc.
Paddy Keenan
A chéad óige
Saolaíodh Keenan i mBaile Átha Troim i gContae na Mí sa bhliain 1950. Daoine den lucht siúil a bhí ina mhuintir. Ba phíobairí uilleann iad a athair agus a sheanathair. Ar feadh tamaill de bhlianta, bhí sé ina bhall de The Bothy Band.
Buntús an bhanna ceoil
Ar a fhilleadh ar ais go Baile Átha Cliath, bhíodh Paddy ag seinm ceol go minic lena dheatháracha i dtí tábhairne agus ceolainn éagsúla eile. Sa bhliain 1975, bhí Paddy ina bhall de ghrúpa ceoil traidisiúnta darb ainm Seachtar. Sna blianta ina dhiaidh sin, d'éirigh The Bothy Band as an ngrúpa seo.
Pinyin
Úsáidtear é freisin go minic chun ainmneacha agus sloinnte Sínise a litriú i bhfoilseacháin eachtracha agus mar mhodh ionchur chun carachtar Sínis (hansaí, hanzi) a chur isteach i ríomhairí.
mion|clé|Sluán scoile ag iarraidh ar mhic léinn Putonghua (an Mhandairínis Chaighdeánach) a labhairt. Scríobhadh an teachtaireacht cheanna sa Phinyin faoi gach carachtar Sínise. Níl tonmharcanna ar na litreacha mar nach n-úsáidtear go forleathan iad sa chomhthéacs seo.
D'fhorbraigh coiste rialtais sa Dhaon-Phoblacht (DPS) an córas rómhánaithe seo agus foilsíodh é sa bhliain 1958. Ghlac an Eagraíocht Idirnáisiúnta na gCaighdeán le phinyin mar an caighdeán idirnáisiúnta sa bhliain 1982.
Leithlisiú (cúram sláinte)
In saoráidí cúraim sláinte, is ionann leithlisiú nó féin aonrú agus ceann de roinnt beart is féidir a ghlacadh chun rialú ionfhabhtaithe a chur i bhfeidhm: cosc a chur ar ghalair thógálacha a scaipeadh ó othar go hothair eile, ó oibrithe cúraim sláinte, agus ó chuairteoirí, nó ó dhaoine ón taobh amuigh chuig othar áirithe (aonrú droim ar ais).
Tá cineálacha éagsúla aonrúcháin ann, agus déantar cuid de na nósanna imeachta teagmhála a mhodhnú, agus cinn eile ina gcoinnítear an t-othar ar shiúl ó gach ceann eile.
mion|clé|365x365px| Taispeánann an léiriú seo de bharda eitinne ó OSHA roinnt gnéithe de rialú agus aonrú ionfhabhtaithe ospidéil: rialuithe innealtóireachta (duchtobair aeir tiomnaithe), [[Trealamh cosanta pearsanta|TCP (análaitheoirí N95), comharthaí rabhaidh agus lipéid (iontráil rialaithe), coimeádán diúscartha tiomnaithe, agus cleachtais fheabhsaithe tí.]]
Is minic a úsáidtear aonrú nuair is eol go bhfuil tinneas víreasach nó baictéarach tógálach (in- tarchurtha ó dhuine go duine) ar othar. Úsáidtear trealamh speisialta chun othair a bhainistiú sna cineálacha éagsúla aonrúcháin. Ina measc seo tá míreanna de threalamh cosanta pearsanta (fallaingeacha, maisc agus lámhainní) agus rialuithe innealtóireachta (seomraí brú dearfacha, seomraí brú diúltacha, trealamh sreafa lannaigh aeir, agus bacainní meicniúla agus struchtúracha éagsúla). Féadfar bardaí leithlisithe tiomnaithe a réamh-thógáil isteach in ospidéil, nó féadfar aonaid aonrúcháin a ainmniú go sealadach in áiseanna i lár éigeandála eipidéime.
Ceann a' Bhárra
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear é Ceann a' Bhárra. Bhí 19,813 duine ina gcónaí i gCeann a' Bhárra i 2001.
Montpellier
Is cathair í Montpellier atá suite cois Lez i ndeisceart na Fraince, 10 km (sé mhíle) ó chósta na Meánmhara.
Frantz Fanon
Fealsamh, údar, réabhlóidí, agus síciatraí as Martinique ab ea Frantz Omar Fanon. Tá tionchar ar na léinn iarchoilíneacha, teoiric na critice, agus Marxachas aige. Radacach, panafricaniste, agus daonnachaí Marxach ab ea Fanon. Rinne sé staidéar ar an síceapaiteolaíocht an choilínithe agus ar an ndíchoilíniú.
Ridley Scott
Is stiúrthóir é Sir Ridley Scott a rugadh ar an 30 Samhain 1937 i Shields Theas, Contae Durham.
Céad Chogadh na Seisnia
clé|250px|mion|An Chéad Chogadh an tSeisnia Cogadh a throid as 11 Nollaig 1994 go dtí 31 Lúnasa 1996 an Rúis agus an tSeisnia ab ea an Chéad Chogadh na Seisnia.
00720 (Cód ZIP)
Is éard is 00720 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Orocovis, Pórtó Ríce.
Liosta de charachtair Rick and Morty
Is é Rick and Morty an tsraith bheoite Mheiriceánach is fadsaolaí riamh. Craoladh an chéad eipeasóid ar 2 Nollaig 2013 ar ghréasán Adult Swim. Is liosta na gcarachtar é seo :
Gealbhan crainn
Is éan é an gealbhan crainn. Is baill d'fhine na Passeridae iad.
Cille Pheadair
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Cille Pheadair. Bhí 6,610 duine ina gcónaí i gCille Pheadair i 1991.
George Palmer
Is carachtar ficseanúil é George Palmer sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Paul Moriarty an pháirt mar George. Bhí George ar an gclár den chéad uair ar an 1 Iúil 1996 agus den uair dheireanach ar an 8 Nollaig 1998.
00721 (Cód ZIP)
Is éard is 00721 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Río Grande, Pórtó Ríce.
Dara Cogadh an tSeisnia
Cogadh a throid as 1 Bealtaine 2000 go dtí 15 Aibreán 2009 an Rúis agus an tSeisnia ab ea an Dara Cogadh an tSeisnia.
Trealamh cosanta pearsanta
mion|right|Éadaí Láimhseála Ceimiceán mion| Trealamh sábháilteachta agus maoirseoir ag tabhairt treoracha ag láithreán tógála Is éard is trealamh cosanta pearsanta (TCP) ann ná éadaí cosanta, clogaid, gloiní cosanta, nó baill éadaigh nó trealamh eile atá deartha chun corp an chaiteora a chosaint ar ghortú nó ar ionfhabhtú. I measc na nguaiseacha a dtugann trealamh cosanta aghaidh orthu, tá ábhar fisiceach, leictreach, teasa, ceimiceacha, bithghuaiseacha agus ábhair cáithníneacha aeriompartha.
Cuspóir
Féadfar trealamh cosanta a chaitheamh chun críocha sábháilteachta ceirde agus sláinte a bhaineann leis an bpost, chomh maith le haghaidh spóirt agus gníomhaíochtaí áineasa eile. Cuirtear “éadaí cosanta” i bhfeidhm ar chatagóirí traidisiúnta éadaí, agus baineann “fearas cosanta” le míreanna cosúil le pardóga, gardaí, sciatha, nó maisc, agus eile. Is féidir le TCP a bheith cosúil le culaith seomra íonghlainmion| Péintéireacht 1568 a thaispeánann beachairí in éadaí cosanta, le [[Pieter Brueghel|Pieter Brueghel the Elder. ]]Is é an cuspóir atá le trealamh cosanta pearsanta ná nochtadh na bhfostaithe ar ghuaiseacha a laghdú nuair nach bhfuil rialuithe innealtóireachta agus rialuithe riaracháin indéanta nó éifeachtach chun na rioscaí seo a laghdú go leibhéil inghlactha. Teastaíonn TCP nuair a bhíonn guaiseacha ann. Tá an teorannú tromchúiseach ag TCP nach gcuireann sé deireadh leis an nguais ag an bhfoinse agus d’fhéadfadh go mbeadh fostaithe nochtaithe don ghuais má theipeann ar an trealamh.
Cuireann aon earra TCP bacainn idir an caiteoir / úsáideoir agus an timpeallacht oibre. Féadann sé seo struis sa bhreise a chruthú ar an té atá á chaitheamh; lagú ar a gcumas a gcuid oibre a dhéanamh agus leibhéil shuntasacha míchompord a chruthú.
Féadann aon cheann díobh seo a chur ó dhaoine TCP a úsáid i gceart, agus dá bhrí sin iad a chur i mbaol díobhála, drochshláinte nó, faoi chúinsí an-mhór, báis. Is féidir le dearadh eirgeanamaíochta maith cuidiú leis na bacainní seo a íoslaghdú agus dá bhrí sin is féidir leis cabhrú le dálaí oibre sábháilte agus sláintiúla a chinntiú trí TCP a úsáid i gceart.
Is féidir le cleachtais sábháilteachta agus sláinte ceirde rialuithe agus idirghabhálacha guaise a úsáid chun guaiseacha san ionad oibre a mhaolú, atá ina mbagairt do shábháilteacht agus do cháilíocht beatha oibrithe. Soláthraíonn ordlathas na rialuithe guaise creat beartais a dhéanann rangú ar na cineálacha rialuithe guaise i dtéarmaí laghdú riosca iomlán. Ag barr an ordlathais tá díothú agus ionadú, a bhaineann an ghuais go hiomlán nó a chuireann rogha eile níos sábháilte in ionad na guaise.
Murar féidir bearta díothaithe nó ionadaíochta a chur i bhfeidhm, cuirtear rialuithe innealtóireachta agus rialuithe riaracháin i bhfeidhm, a fhéachann le meicníochtaí níos sábháilte a dhearadh agus iompar daonna níos sábháilte a chóitseáil.