cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Radio Studio 54 Network
thumb|deas|260px|Lógó an Studio 54 Newtork Is é Radio Studio 54 Network stáisiún raidió i Locri in Iodáil.
Ainéimiméadar
Feiste chun luas sruth aeir a thomhas, a úsáidtear de ghnáth chun luas na gaoithe nó luas feithicle ag taisteal tríd an aer a thomhas. 3 phríomhtheicníocht a bhíonn in úsáid. Tomhaistear ráta rothlaithe muileann gaoithe, le liáin a rothlaíonn i bplána ceartingearach nó cupáin ag rothlú i bplána cothrománach. Tomhaistear ráta fuaraithe (ag an aer ag gluaiseacht thart) sreinge atá téite le sruth leictreach. Bealach eile is ea an difríocht brú a thomhas idir béal oscailte feadáin atá dírithe isteach ar an aer gluaiste is poll oscailte ar thaobh an fheadáin atá dírithe ingearach le treo gluaiste an aeir (feadán Pitot).
Soria
Is cathair i gcomhphobal féinrialaithe na Caistíle agus León sa Spáinn í Soria agus í mar phríomhchathair chúige Soria. Tá sí súite i lár-oirthuaisceart na tíre, ach ní i bhfad ó Mhaidrid agus in oirthear an réigiúin. Bhí thart ar 38,800 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2017. Tá sí suite taobh na habhann Duero. Agus í 1,063 méadar thuas ó leibhéal na mara, tá Soria ar an dara príomhchathair chúigeach is airde sa Spáinn. Tá achar 271.77km² aici, é seo ag tabhairt di dlús daonra de 144.13 duine do gach ciliméadar cearnóige agus tá 40% de dhaonra iomláin Chúige Soria ina gcónaí sa chathair. Tá sí ar an bpríomhchathair chúige is lú i gCaistíl agus León agus an dara chathair is lú ina dhiaidh Teruel. Tá gnó agraibhia go háirithe tábhachtach sa réigiún agus tá méadú ar na turasóirí atá ag teacht.
Sanasaíocht
Tá conspóid ann faoi fhréamhacha an ainm Soria. Tá cuid daoine den tuairim gurb ó ainm na habhann Duero, an abhainn a shruthaíonn tríd an gcathair – Durius sa Laidin – a tháinig sé. Ina ainneoin sin, tá cuid eile a mheasann nach bhfuil an t-ainm níos ársa ná an Mheánaois, agus gur féidir gurb é so + ura ('túr faire' agus 'abhainn' as Gaeilge) as Baiscis is fréamh an ainm. Tá teoiric eile ann a mholann go raibh baile ann ó chionn fhada ar a dtugadh Oria – ón ainm Dorios sa Ghréigis – a thug a ainm don cheantar, cé nach bhfuil ach an-bheag de dhaoine a ghlacann leis an teoiric sin an lá inniu.
Stair
Thánadar ar roinnt iarsmaí ó am na hIarannaoise agus na Ceiltigh Spáinneacha ach tosaíonn stair na cathrach go fíorannach isir 1109 agus 1114, sé sin Rí na hAragóine Alfonso I Cathaí. Glacadh Soria mar chuid de Chaistíl sa bhliain 1134, i rith réim Alfonso VII. Tháinig meath ar rath na cathrach agus i rith Cogadh Saoirse na Spáinne rinneadh go leor damáiste dó. Mar sin féin tá na ballaí meánaoise fós ann agus páláis na hAthbheochana chomh maith le eaglais Rómhánúil agus iarsmallann Numantine (a thaispeánann iarsmaí na cathrach ceilteach Numantia).
Hamhaig
Is baile suite i gComhairle nan Críochan é Hamhaig.
Cumann Club na hEorpa
Is cumann clubanna peile na hEorpa cruthaíodh leasanna na clubanna féin a cosaint é Cumann Club na hEorpa.
Cealsaidh
Is baile suite i gComhairle nan Críochan é Cealsaidh.
Justin Bieber
Is pop-amhránaí é Justin Drew Bieber, a rugadh i gCeanada ar 1 Márta 1994 i London, Ontario. Tugann daoine "Beliebers" mar ainm ar lucht leanúna Justin Bieber.
Barking Abbey
Mainistir suite sa London Borough of Barking and Dagenham ab ea Barking Abbey.
Justin Bieber
Dúirt Bieber ar 10 Meitheamh 2022 nach raibh mothú ar bith ar thaobh amháin dá éadan de bharr go bhfuil an víreas RHS tolgtha aige. Ní raibh aon tuairim aige cén uair a bheidh sé ábalta dul i mbun amhránaíochta ag ceolchoirmeacha arís.
Déirdre de Búrca
Is polaiteoir Éireannach í Déirdre de Búrca. Ba duine den bheirt Sheanadóirí ón gComhaontas Glas í - in éineacht le Dan Boyle. Cheap an Taoiseach í chun an tSeanaid i Lúnasa 2007, tar éis don Chomhaontas Glas dul i gcomhrialtas le Fianna Fáil. Bhí sí ina comhairleoir contae ar Chomhairle Chontae Chill Mhantáin agus ina comhairle baile i mBré ó 1999 i leith. D'éirigh sí as na poist sin mar gheall ar an riail maidir le dé-shainordú a bheith ag ball den Oireachtas. Sheas sí don Chomhaontas Glas in olltoghchán na bliana sin agus bá í an tuairim choitianta ná go mbuafadh sí suíochán, ach theip uirthi sa deireadh agus gan ach 7.38% den vóta aici i gCill Mhantáin. D'éirigh sí as an Comhaontas Glas agus ón tSeanaid sa bhliain 2010.
New Brunswick
250px|mion|New Brunswick Legislative Building Is ceann de na trí chúige muirí de Cheanada é New Brunswick (Fraincis: Nouveau-Brunswick). Is é New Brunswick an t-aon chúige i gCeanada atá dhátheangach go hoifigiúil. Is iad Béarla agus Fraincis na teangacha oifigiúla. Is é an Béarla teanga 64% den phobal agus is í an bhFraincis an teanga do 32% do muintir New Brunswick. Is í Frederickton príomhchathair an chúige. Is é Blaine Higgs (Progressive Conservatives) príomh-aire an chúige.
Bhí 748,319 ina gcónaí sa chúige de réir meastachán 2009.
Geilleagar
Ba C$31.543 bn. an olltáirgeacht intíre (OTI) a bhí ag New Brunswick sa bhliain 2012.
Grenville, Victoria
Bailecheantar atá suite thart ar 110 km siar ó Mhelbourne, príomhchathair Victoria na hAstráile, is ea Grenville.
Andrew Lavin
Polaiteoir Éireannach ab ea Andrew Lavin. Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Cumann na nGaedheal.
2018 New York Open
Ba chomórtas ATP World Tour é 2018 New York Open a imríodh ag Nassau Veterans Memorial Coliseum. Thosaigh an príomhchomórtas ar 12 Feabhra 2018 agus chríochnaigh sé ar 18 Feabhra 2018.
B'é 2018 an chéad eagrán den chomórtas. Bhuaigh Kevin Anderson comórtas na singlí le Max Mirnyi agus Philipp Oswald ag bua comórtas na mbeirteanna.
WTA Tour 1973
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1973 i leadóg ar an WTA Tour. Ba é seo an tríú eagrán den Virginia Slims Circuit. Bhuaigh Margaret Court na craobhacha is mó le 18.
Léigear na Cartaige (c. 149–146 BC)
mion| Suíomh na Cartaige Ba é Léigear na Cartaige príomh-chomhrac den Tíú Cogadh Púnach idir chathair Phúnach na Cartaige san Afraic agus Poblacht na Róimhe. B'oibríocht léigir í, ag tosú sa bhliain 149 nó 148 R.Ch., agus ag críochnú san earrach 146 RC le creachadh agus le scrios iomlán chathair na Cartaige.
Cúlra
mion| Suíomh Seandálaíochta na Cartaige Tar éis an Dara Cogadh Púnach, bhí an Chartaig tar éis fás go han-saibhir mar gheall ar a trádáil, agus freisin toisc nach raibh uirthi arm amhais a choinneáil a thuilleadh, ceann de na coinníollacha síochána a síníodh leis na Rómhánaigh tar éis an chogaidh dheireanaigh. Mar thoradh ar mhéadú feirge na gCartagach leis na Rómhánaigh, a dhiúltaigh cabhair a thabhairt nuair a thosaigh na Numidiach ag ionghabháil talamh na Cartaige, d'fhógair siad cogadh orthu. Ceapadh Hasdrubal an Boetharch mar ghinearál ar an airm.
An léigear
Tar éis d'arm Rómhánach faoi Manius Manilius teacht i dtíra san Afraic in 149 RC, ghéill an Chartaig, agus thug sí a giall agus a harm ar láimh, agus ghabhadh Hasdrubal. D'éiligh na Rómhánaigh géilleadh iomlán na cathrach. Nuair a fiafraíodh díobh cad a bhí beartaithe acu a dhéanamh chun na cathrach, dúirt an ginearálta Rómhánach leis na taidhleoirí go scriosfaí an chathair agus go n-athlonnófaí a háitritheoirí 50 míle intíre. Dhiúltaigh an chathair géilleadh rud nach raibh aon choinne ag na Rómhánaigh leis, chuir cinneadh na baicle a thacaigh le tabhairt suas na cathrach ar neamhnídh le vóta amháin sa bhreis i bhfabhar na cosanta. Dhaingnigh muintir na Cartaige na ballaí agus thug siad dúshlán do na Rómhánaigh, cás a mhair ar feadh dhá bhliain. Le linn na tréimhse seo, rinne an 500,000 Cartagaigh taobh thiar de bhalla na cathrach a chlaochlú ina harmlann ollmhór. Sholáthair siad soláthar laethúil de thart ar 300 claíomh, 500 slea, 140 sciath, agus os cionn 1,000 diúracán le haghaidh crann tabhaill. Thogh na Rómhánaigh Scipio Aemilianus, a bhí óg agus a riahh gean air, mar chonsal, tar éis do dhlí speisialta a rith chun fáil réidh leis an srian aoise. D'athchuir Scipio smacht i bhfeidhm, bhuaigh sé ar na Cartagaigh ag Nepheris agus chuir sé an chathair faoi léigear go dlúth, ag tógáil muirmhúir chun an chuain a bhlocáil. San earrach, sa bhliain 146 RCh, ghabh Scipio agus na trúpaí Rómhánacha balla Chotón na Cartaige. Rinne siad ansin a mbealach trí chalafoirt dúbailte na cathrach, rud a bhí indéanta de bharr gur ghlac Hasdrubal leis go dtiocfadh ionsaí na Rómhánach as treo eile. Le breacadh an lae, d'ionsaigh 4,000 trúpaí úr Rómhánach faoi stiúir Scipio an Bursa, an chuid is láidre den chathair. Bhítrí trí shráid, ar a raibh tithe sé urlár iontu, ar an mbealach go dtí Dúnfort an Bhursa, agus throid na Carthaginigh agus na Rómhánaigh a chéile ar dhíonta na bhfoirgnimh agus ar na sráideanna. D'úsáid na Rómhánaigh foirgnimh gafa chun foirgnimh eile a ghabháil. D'ordaigh Scipio na tithe go ndóitear na tithe agus a gcosantóirí fós istigh iontu. Ghabh Scipio an Bursa ansin agus chuir sé tine ar na foirgnimh láithreach bonn, rud a chruthaigh níos mó díothaithe agus básanna. Lean an troid ar aghaidh ar feadh sé lá agus oíche eile, go dtí gur ghéill muintir na Cartaige. Díoladh thart ar 50,000 áitritheoir a bhí fósbeo ina sclábhaí agus ansin leagadh an chathair go talamh. Fógraíodh an talamh mórthimpeall na Cartaige sa deireadh thiar mar ager publicus (talamh poiblí) agus roinneadh é idir feirmeoirí áitiúla agus coilínigh na Róimhe agus na hIodáile.
Le linn an léigir, tháinig 900 slán as, an chuid is mó acu ina dtréigtheoirí Rómhánacha, tar éis tearmann a fháil i dteampall Eshmun, i gceantar Dhúnfort an Bhúrsa, cé go raibh sé á dhó cheana féin. Rinne siad iarracht géilleadh a idirbheartú ach d'fhógair Scipio Aemilianus go raibh maithiúnas dofhaighte do Hasdrubal, an ginearál a chosain an chathair nó dóibh siúd a thug cúl le cúis. D'fhág Hasdrubal an Dúnfort chun géilleadh agus ghuí ar son trócaire (do chéas sé príosúnaigh Rómhánacha os comhair arm na Róimhe). Ag an nóiméad sin, maítear gur imigh bean Hasdrubal amach in éindí lena beirt leanaí, gue mhaslaigh sí ar a fear céile, thug suas a mic agus léim sí leo i dtine a bhí tosaithe ag na tréigtheoirí.
Scipio, nuair a bhreathnaigh sé ar an gcathair mar a bhí sí ag dul i léig go hiomlán agus abheith sna croití deireanacha, gur shil sé deora agus gur chaoin sé go hoscailte dá naimhde. Tar éis dó bheith ag machnamh go domhain ar feadh i bhfad, agus a thuiscint go gcaithfidh na cathracha, na náisiúin, agus na húdaráis go léir, ar nós na bhfear agus bás a fháil; gur tharla sé seo d'Ilium, a bhí ina chathair shaibhir uair amháin, d'Impireachtaí na hAisiria, na Méidigh, agus na nAcaeiméineach, ba chumhachtaí le linn na tréimhse sin, agus don Mhacadóin féin, a bhí le gairid faoi lán sheol, sin de bhun tola nó na véarsaí ag éalú uaidh, dúirt sé:
"Uair éigin, tiocfaidh an Traíl chun deiridh, Agus marófar Priam agus a mhuintir."
Agus nuair a labhair Polybius go neamhshrianta dó, mar ba é a mhúinteoir, d’iarr sé air cad a chiallaigh sé leis na focail, deir siad gur ainmnigh sé a thír féin gan aon iarracht ar é a cheilt, mar goraibh faitíos air nuair a smaoinigh sé ar chinniúint gach neach daonna. Chuala Polybius é agus meabhraíonn sé ina stair é. }}
Tuairimí na staraithe
Ón 19ú haois, tá sé ráite ag staraithe éagsúla gur threabh na Rómhánaigh an chathair ar ais sa talamh agus gur chuir siad salann isteach san ithir tar éis dó é a scriosadh ach ní thacaíonn foinsí ársa leis seo. Líomhnaíonn scoláirí áirithe, lena n-áirítear an tOllamh Staire, Ben Kiernan, b'fhéidir gurb é scrios iomlán na Cartaige ag na Rómhánaigh an chéad chinedhíothú a tuairiscíodh riamh sa stair.
Olltoghchán na hÉireann, 2020
Tharla Olltoghchán na hÉireann, 2020 ar Shatharn 8ú Feabhra 2020 i bPoblacht na hÉireann, chun an 33ú Dáil Éireann a thoghadh. Bhí 159 ceann de na 160 suíochán atá i nDáil Éireann le buachan, gach suíochán seachas suíochán an Chinn Chomhairle.
Don chéad uair i stair Dháil Éireann, chríochnaigh an toghchán agus trí pháirtí beagnach gob ar ghob chun a bheith ar an bpáirtí is mó sa Dáil. Bhuaigh an dá mhórpháirtí traidisiúnta, Fianna Fáil agus Fine Gael, 37 suíochán agus 35 suíochán faoi seach, ach in éindí leo siúd bhuaigh Sinn Féin 37 suíochán agus an líon is airde de vótaí céadrogha, an toradh is fearr a bhí ag an bpáirtí sin ó cuireadh ar bun ina fhoirm reatha é sa bhliain 1970. Seo an chéad uair nárbh é Fianna Fáil, Fine Gael, nó Cumann na nGaedhael (páirtí as ar eascair Fine Gael) a bhuaigh an líon is airde de na vótaí céadrogha in olltoghchán sa stát ó 1922.
Ar 26ú Meitheamh, tháinig Fianna Fáil, Fine Gael, agus an Comhaontas Glas ar shocrú rialtais, agus mar sin cuireadh rialtas de chuid na trí pháirtí sin ar bun ar 27ú Meitheamh. Faoi fhorálacha an tsocraithe, bhí Mícheál Ó Máirtín, ceannaire Fhianna Fáil, ina Thaoiseach ó Mhí na Bealtaine 2020 go dtí Mí na Nollag 2022, agus tháinig Leo Varadkar, ceannaire Fhine Gael, ina chomharba air amach ó Mhí na Nollag 2022. Don chéad uair, b'é Sinn Féin an freasúra oifigiúil sa Dáil, agus Mary Lou McDonald, ceannaire Shinn Féin, ar an chéad bhean a raibh ról cheannaire an fhreasúra oifigiúil aici.
Pobalbhreitheanna
1000px|Torthaí pobalbhreitheanna idir [[Olltoghchán na hÉireann, 2016|Olltoghchán 2016 agus Olltoghchán 2020]]
Ruail Bheathaig
Is baile suite i gComhairle nan Críochan é Ruail Bheathaig.
Bràigh Mhàrr
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é Bràigh Mhàrr (nó Baile Chaisteil).
Ciotrón
Is éard is ciotrón ann, ná an toradh cumhra Citrus medica (an crann ciotrón ) a bhfuil feidhm leis sna córais Swingle agus Tanaka araon. Tá sé ina bhall suntasach san ghéineas Citrus, a bhaineann leis na Rutaceae, fo-theaghleach Aurantioideae. Tagann an t-ainmniú medica de réir dealraimh ón ainm ársa comhchosúil 'media', a bhí faoi thionchar Theophrastus, a chreid gur tháinig an citron ó Mhedes, ó Pheirs nó ón Aisiria ó dhúchas.
Tá a lán ainmneacha cosúil go leor lena chéile i dteangacha éagsúla ar an toradh seo, m.sh. cederat, cedro, srl. Tá na cinn is mearbhlaí faighte áfach sa Pholainnis, Seicis, Slóvaicis, Fraincis, Ollainnis, Ghearmáinis, Ghiúdais agus teangacha Lochlannacha, ina bhfuil an cara bréagach "citron" ar fáil, a déanann tagairt do na torthaí ar a dtugtar na líomóidí i nGaeilge. Tugtar "cédrat" ar 'ciotrón' i bhFraincis.
Hopetoun Park
Bruachbhaile ar imeall Bacchus Marsh, atá suite i Victoria na hAstráile, is ea Hopetoun Park. Sa bhliain 2011, bhí 565 duine ina gcónaí ann.
Ramón J. Sender
Scríbhneoir Spáinneach ab ea Ramón José Sender Garcés (3 Feabhra, 1901 – 16 Eanáir, 1982), nó go simplí Ramón J. Sender.
Saol
Rugadh Sender i sráidbhaile beag; Chalamera, sa chúige Huesca suite in Aragóin. Sa bhliain 1923 cuireadh iachall ar dul sna saighdiúirí agus bhain sé páirt i gCogadh Rif i Maracó.
D'fhill Sender ar Maidrid ag obair mar iriseoir sa nuachtán El Sol, nuachtán a cháin an rialtas go rialta ag an am.
Sa bhliain 1926 cuireadh Sender i bpríosún de bharr an saothar Casas viejas. Nuair a thosaigh Cogadh Cathartha na Spáinne sa bhliain 1936, glac Sender taobh na bpoblachtánach láithreach. Agus é ar pháirc an áir, mharaigh na Náisiúnaigh a bhean chéile, Amparo Barayon, i Zamora agus a deartháir i Huesca. clé|mion|Alcolea de Cinca - Centro de interpretación Ramón J. Sender
Sa bhliain 1938 chuaigh Sender go dtí An Fhrainc agus as sin go dtí Meicsiceo agus na Stáit Aontaithe. D'fhán sé sna Stáit Aontaithe mar shaoránach Mheiriceánach go dtí an bhliain 1972, an bhliain a d'fhill sé ar an Spáinn.
Fuair Sender bás i San Diego, California ar an 16 Eanáir 1982.
Leabhair
Is é La tesis de Nancy, saothar Sender is cáiliúla. Cuireann sé síos ar thaithí agus eachtraí mic léinn Meiriceánach, Nancy, atá ag staidéar sa Spáinn. clé|mion|La Quinta Julieta - novela Léann cuid mhaith de dhaltaí na Spáinne an leabhar greannmhar seo. Is cuntas fíor é, bunaithe ar litreacha a scríobh Nancy (scríofa as Béarla i dtús báire) dá haintín.
Scríobh sé leabhair pholaitiúla chomh maith, mar shampla, Réquiem por un campesino español ('sé sin Éagnairc do Tuathánach Spáinneach) nó Iman, úrscéál mar gheall ar na díospóireachtaí roimh Chogadh Cathatha na Spáinne.
Lauren Graham
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Lauren Helen Graham (a rugadh ar an 16 Márta 1967 in Honolúlú, Haváí). Tá cáil bainte amach aici mar an gcarachtar Lorelai Gilmore ar an gclár teilifíse Gilmore Girls.
Gradaim
Tá dhá ghradam buaite ag Lauren.
Ingliston, Victoria
Bailecheantar atá suite thart ar 70 km siar ó Mhelbourne, príomhchathair Victoria na hAstráile, is ea Ingliston.
Tnúthgal mac Artrach
Rí na Mumhan d'Eoghanacht Chaisil ba ea Tnúthghal nó Túathal mac Artrach (Meán-Ghaeilge Tnúthgal mac Artrach) (bás c. 807). Artrí mac Cathail (died 821), rí na Mumhan freisin, ba ea a athair.
Valence House Museum
Is teach mór suite sa London Borough of Barking and Dagenham é Valence House Museum.
Contae Geneva, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Geneva. Tá sé suite i ndeisceart an stáit, ar theorainn na Florida. Tá an dlús daonra (18/km²) ann. Is é Geneva príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 26,614 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Dale, Houston, Covington, Coffee, agus le Contaetha Florida Walton, Jackson agus Walton.
Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Geneva i gcodanna áirithe (is é sin an baile Hartford) - is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith.
Stair
Bunaíodh Contae Geneva ar 26 Nollaig 1868. D'eascair ainm an chontae ón Geneva, New York (agus a baisteadh é féin as an Ghinéiv san Eilvéis).
Airtrí mac Cathail
Rí na Mumhain d'Eoghanacht Ghleanndamhnach ba ea Airtrí mac Cathail (Meán-Ghaeilge Artrí mac Cathail) (bás 821). Cathal mac Finguine (bás 742), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 793 go 820.
Dháiltí riacht na Mumhan i measc chiorcal laistigh na nEoghanacht le na seachtú agus mórchuid na hochtú haoiseanna. Tháinig meath ar chumhacht an chiorcal seo ámh tar éis bhás Chathail mhic Fhinghin sa bhliain 742. Tháinig i gcoróin Mail Dúin mac Aodha (bás 786) d'Eoghanacht Locha Léin as Iarmhumhain. Meastar gur cuireadh an ciorcal an laistigh ar ais i réim nuair a rinneadh rí d'Airtrí sa bhliain 793. Ag an am gcéanna, cuireadh Cáin Ailbhe, naomhphátrún Imligh i bhfeidhm sa Mhumhain.
Sa bhliain 794, chuaigh an tArdrí Donnchadh Mí (bás 797) ar feachtas chun cuidiú leis na Laigin in éadan na Mumhan, ach ní raibh ról díreach ag Airtrí leis an eachtra úd.
Mary Colum
Léirmheastóir liteartha agus údar Éireannach ab ea Mary Colum (née Maguire, 14 Meitheamh 1884 – 22 Deireadh Fómhair 1957). Comhbhunaitheoir The Irish Review, iris liteartha, a bhí inti.
Rugadh í mar Mary Gunning Maguire do Catherine Gunning agus do Charles Maguire i gCúil Mhuine, Contae Shligigh. Fuair a máthair bás sa bhliain 1895 agus Mary óg. A seanmháthair, máthair Catherine, a thóg ansin í, i mBaile Easa Dara sa chontae chéanna. Cuireadh chuig scoil chónaithe Chlochar Naomh Labhráis i gContae Mhuineacháin.
Airtrí mac Cathail
B'fhéidir é gur cheap Airtrí Ólchobar mac Duib-Indrecht (bás 805) d'Eoghanacht Áine ina ridamhna, mar a insítear ina thásc i nAnnála Inis Faithlinn; é sin nó tháinig Ólchobar i gcomharbacht ar Maol Dúin sa bhliain 786 agus gur cuireadh as a choróin é ag Airtrí sa bhliain 793. D'fhéadfadh é go ndearna Artrí chomhrí dá mhac, Tnúthgal (bás c. 807).
Mary Colum
Rinne Mary Maguire a cuid staidéar tríú leibhéil ag Ollscoil Ríoga na Tríonóide. Sa tréimhse sin, chuir sí an Twilight Literary Society ar siúl agus casadh W. B. Yeats uirthi dá bharr.
Palencia
Is cathair i gcomhphobal féinrialaithe na Caistíle agus León sa Spáinn í Palencia'. Tá sí mar phríomhchathair an chúige Palencia chomh maith. Tá thart ar 78,000 daoine ina gcónaí ann. Tá sí suite i dtuaisceart lár na Spáinne. Tá sí i lár gleann na habhann Carrión in aice cumar na habhann Pisuerga a sruthann tríd an gcathair ag fágáil ceathar oileáin bheaga. Tá Maidrid thart ar 190 cm ó dheas agus Valladolid (príomhchathair na Caistíle agus León) 40 cm ó dheas.
Leigh Creek, Victoria
Bailecheantar atá suite thart ar 105 km siar ó thuaidh ó Mhelbourne, príomhchathair Victoria na hAstráile, is ea Leigh Creek.
Prótacal Aistrithe Hipirtéacs
Is éard é an Prótacal Aistrithe Hipirtéacs (as Béarla, HyperText Transfer Protocol, nó HTTP) ná an modh is tábhachtaí a úsáidtear chun faisnéis a iompar ar an nGréasán Domhanda. Prótacal cumarsáide atá ann a cuireadh chun cinn le haghaidh ailtireacht chliaint/freastalaí a chur i bhfeidhm, agus úsáidtear é chun leathanaigh HTML, íomhánna, stílbhileoga cascáideacha (CSS) agus ábhair eile a aistriú idir freastalaithe HTTP agus brabhsálaithe Gréasáin, agus duine ag tabhairt cuairte ar shuíomh Idirlín.
Déanann RFC 2616 cur síos ar an bprótacal HTTP (leagan 1.1 an leagan reatha). Déanann RFC 2818 cur síos ar an bprótacal HTTPS. Is leagan criptithe de HTTP é HTTPS, a úsáideann SSL.
Seolann an cliant (don chuid is mó brabhsálaí Idirlín) iarratas don freastalaí ag iarraidh acmhainne. Seolann an freastalaí freagra ar ais.
Sampla
Tá na ceannteidil seo a leanas simplithe go mór ionas go mbeifear in ann an oibríocht a thuiscint, ach is féidir i bhfad níos mó eolais a sheoladh don chliant nó don fhreastalaí.
Seolann an cliant:
GET /index.html HTTP/1.1
Séard is brí leis seo ná : Tabhair dom inneachar an leathanaigh index.html ag bun do fhreastalaí agus a fhios agat go bhfuilim ag labhairt as HTTP 1.1.
Seolann an freastalaí an méid seo ar ais :
HTTP/1.1 200 OK Date: Sun, 05 Nov 2000 20:24:23 GMT Server: Apache/1.3.14 (Unix) PHP/4.0.3 Last-Modified: Sat, 03 Jun 2000 07:12:12 GMT Content-Length: 3069 Content-Type: text/html [...]
Séard is brí leis seo ná : ''Fuair mé d'iarratas, is freastalaí den saghas <Server> mé, inniu an <Date> agus is é an t-am deireanach ina rinneadh athrú don leathanach seo ná <Last-Modified>. Is é fad inneachair an leathanaigh ná <Content-Length> ochtréad agus is den saghas <Content-Type>. Seo an t-inneachar: <?xml version="1.0" ... ''
Modhanna iarratais
Tugann HTTP sainmhíniú ar ocht modh (nó briathra mar a thugtar orthu uaireanta) ag cur in iúl an t-aicsean is mian a dhéanamh ar an acmhainn aitheanta. Is iad seo na modhanna iarratais de réir na sonraíochta RFC 2616:
Leaganacha HTTP
D'eascair leaganacha prótacail comhoiriúnacha go siarghabhálach, don chuid is mó, as HTTP. Déanann RFC 2145 cur síos ar úsáid uimhreacha leagain HTTP. Insíonn an cliant cén leagan atá á húsáid aige ag tús an iarratais agus baineann an freastalaí úsáid as an gceann céanna nó leagan níos luaithe sa fhreagairt.
Códanna Stádais
Tá cúig shaghas cóid sa fhreagairt ann:
Nuala Ahern
Ba í Nuala Ahern feisire Eorpach an Chomhaontais Ghlais ó 1994 go dtí 2004, i dtoghlach Chúige Laighean.
Sa Chomhaontas Glas
Os rud é gur tógadh í ar leithinis Chuaille atá gar do Sellafield, bhí páirt mhór ag Nuala san fheachtas chun an t-ionad athphróiseála núicléach seo i gCumbria Shasana a dhúnadh. Bhí sí páirteach san fheachtas i 1979 chun stop a chur le plean an rialtais chun stáisiún cumhachta núicléiche a thógáil ag Ceann an Chairn i Loch Garman chomh maith.
Farrah Fawcett
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Farrah Fawcett (2 Feabhra, 1947 - 25 Meitheamh, 2009). Bhain sí cáil dhomhanda amach don chéad uair sa ról Jill Munroe sa tsraith theilifíse Charlie's Angels, a thosaigh sa bhliain 1976. D'fhan sí i mbéal an phobail agus í ag obair sna drámaí ar Bhroadway agus mar mhainicín. Bhí sí pósta leis an aisteoir mór le rá eile Lee Majors idir na blianta 1973 agus 1982, ach scar siad sa bhliain 1979. Bhí caidreamh fadtéarmach eile aici leis an aisteoir Ryan O'Neal, a mhair ón bhliain 1982 go dtí lá a báis. Bhí mac amháin darbh ainm Redmond acu.
Sa bhliain 2006, fuair Fawcett an t-eolas go raibh ailse uirthi agus d'éag sí sa bhliain 2009.
Parsloes Park
deas|250px|thumb|Parsloes Park Is páirc suite sa London Borough of Barking and Dagenham í Parsloes Park.
Ainéistéiseach eipeadúrach
Instealladh ainéistéisigh áitiúil sa spás eipidúrach sa chanáil veirteabrach taobh amuigh den scannán crua a chumhdaíonn corda an dromlaigh. Cuireann an t-ainéistéiseach bac ar fheidhmiú na néarfhréamhacha a thagann amach as corda an dromlaigh do na horgáin, na fíocháin is an craiceann. Úsáidtear go minic é i máinliacht i gcuid iochtarach na colainne agus breith clainne.
Baile Mhacais
Is baile suite i gComhairle nan Críochan é Baile Mhacais.
Ainéistéise
deas|250px|thumb|Ainéistéise Modhanna chun othar a dhéanamh neamh-chomhfhiosach i gcomhair obráide, agus an próiseas a bheith sochúlaithe. Is féidir an t-ainéistéiseach a thabhairt trí ionanálú (mar shampla, haileatán, ocsaíd nítriúil), nó instealladh (mar shampla, tiapeantón, alfaxalón). D'fhionn Priestley ocsaíd nítriúil i 1776, agus úsáideadh í le blianta fada in aonaigh seó mar ghás gáire. Thairg Davy i 1799 gurbh fhéidir í a úsáid in obráidí mar gheall ar a hoibriú anailgéiseach. Faoi dheireadh i 1844 bhain an fiaclóir Meiriceánach Horace Wells (1815-1848) úsáid aisti go rathúil air féin chun fiacail a stoitheadh gan phian, agus dhá bhliain ina dhiaidh sin bhain an máinlia Meiriceánach William Morton (1819-1868) feidhm aisti mar ainéistéiseach in obráid mhór. Tháinig ocsaíd nítriúil i ngnáthúsáid i ndiaidh 1860. D'fhionn Valerius Cordus (1515-1544) éitear i 1540, ach níor úsáideadh é mar anailgéiseach go dtí 1795, mar fhaoiseamh ar phian coileacaim. Bhain an máinlia Meiriceánach Crawford Williamson Long (1815-1875) feidhm as i mionobráid ar shiad muiníl i 1842. Fionnadh clóraform i 1831, agus d'úsáid an máinlia Albanach James Young Simpson (1811-1870) é mar ainéistéiseach ginearálta den chéad uair i 1847. Is leachtanna so-ghalaithe iad éitear is clóraform, agus is mar ainéistéisigh análaithe a d'úsáidtí iad. Feidhmíonn na gala seo ar fud na hinchinne, trí imoibriú le móilíní sailleacha le próitéiní i scannáin na gcealla, tuigtear. San aois seo úsáideann an t-ainéiséisí manglam ceimiceán chun leibhéal áirithe neamhchomhfheasa a bhaint amach a bhíonn cuí don othar is an obráid. Ní modh feidhmithe aonair atá i gceist leo seo, agus ní léir fós conas a fheidhmíonn siad go bunúsach. Ní úsáidtear ainéistéisigh insteallta ach i gcomhair obráidí an-ghearra. De ghnáth tugtar a leithéid don othar mar bhunainéistéiseach sa bharda chun a imní a laghdú agus an t-ainéistéisiú a bhrostú san obrádlann. Is í ainéistéiseolaíocht an disciplín leighis a dhíríonn ar gach gné den phróiseas seo. Is gá go mbíonn ainéistéisí i láthair le linn obráidí chun staid an othair a mhonatóiriú an t-am ar fad.
An Coimisiún Logainmneacha
Is é an Coimisiún Logainmneacha (Béarla: Placenames Commission) an foras stáit a bhfuil cúram taighde agus staidéir logainmneacha na hÉireann air a bunaíodh i 1946.
Sa bhliain 2003 chuir an tAire Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta, Éamon Ó Cuív, TD, bonn úr faoin gCoimisiún trí théarmaí tagartha nua a thabhairt dó agus ballraíocht úr a cheapadh.
Staidéar na Logainmneacha sa 19ú agus sa 20ú hAois
Tosaíodh ar obair acadúil d’ardchaighdeán ar logainmneacha na hÉireann nuair a d’fhostaigh an tSuirbhéireacht Ordanáis an sárscoláire Seán Ó Donnabháin sa bhliain 1830. Mar bhaill de Rannóg Topagrafaíochta na Suirbhéireachta (a scoireadh sa bhliain 1842), rinne an Donnabhánach agus a chomhghleacaithe – Petrie, Ó Comhraí, Ó Conchúir, Ó Caoimh agus eile – obair fhíorthábhachtach ar líon ollmhór ainmneacha (breis is seasca míle bailte fearainn, beagnach dhá mhíle go leith paróistí agus a lán lán mionainmneacha). Ag deireadh an 19ú haois agus ag tús na haoise dár gcionn ba é Patrick Weston Joyce (1829-1914) an príomhúdar ar logainmneacha na hÉireann; ba é a scríobh an t-ollsaothar úd Irish Names of Places, I-III (1869-1913).
Ar na scoláirí a rinne saothar fiúntach ar ghnéithe éagsúla dár gcuid logainmneacha sa chéad leath den 20ú haois bhí Seosamh Laoide, Pádraig de Paor, Éamonn Ó hÓgáin, CÍ, Pól Breathnach, Risteard Ó Foghludha, Pádraig Ó Siochfhradha (‘An Seabhac’) agus Liam Price.
Bunú an Choimisiúin
Tar éis bhunú Shaorstát Éireann sa bhliain 1922 agus é de pholasaí ag an rialtas dúchais an Ghaeilge a chur chun cinn i réimsí éagsúla den saol poiblí, bhí práinn bhreise le hobair údarásach ar na logainmneacha, tharla go mbeadh foirmeacha Gaeilge na n-ainmneacha sin ag teastáil ó ranna rialtais agus ón bpobal araon le húsáid ar bhonn rialta. Méadaíodh ar an bpráinn le teacht i bhfeidhm Bhunreacht na hÉireann i mí na Nollag 1937 agus stádas ar leith ag an nGaeilge ann de réir Alt 8.1: ‘Ós í an Ghaeilge an teanga náisiúnta is í an phríomhtheanga oifigiúil í.’ Is ar an ábhar seo a bunaíodh An Coimisiún Logainmneacha ar bharántas ón Aire Airgeadais, Proinsias Mac Aogáin, ar 24 Deireadh Fómhair 1946. Ceapadh An Seanadóir Pádraig Ó Siochfhradha ina chathaoirleach agus choinnigh sé an gradam sin go dtína bhás ag deireadh na bliana 1964.
Is iad seo a leanas na téarmaí tagartha a tugadh don Choimisiún bunaidh lena bharántas ceapacháin:
agus cuardach a dhéanamh do cheartfhoirmeacha bunaidh Gaeilge na logainmneacha sin sa mhéid go raibh ainmneacha sa Ghaeilge orthu agus gur féidir iad sin a dheimhniú..
Seisear déag a ceapadh ar an gCoimisiún ag an am sin:
Chuir an Rialtas an Coimisiún ar fionraí ar 3 Meitheamh na bliana 1948. Cuireadh i mbun oibre arís é ag deireadh na bliana 1951. Ceapadh Risteard Ó Foghludha ina Chomhairleoir don Choimisiún agus lean sé ar aghaidh sa phost sin go dtína bhás i mí Lúnasa 1957. Tógadh Pádraig Ó Niatháin ar iasacht ó Ard-Mhúsaem na hÉireann mar Stiúrthóir-Rúnaí i mí Eanáir 1952 agus Micheál Ó Murchú mar chúntóir aige. Ceapadh triúr Cúntóirí Sealadacha – Meadhbh Ní Conmhidhe, Conchubhar Ó Cuileanáin agus Ciarán Mac Mathúna – i samhradh na bliana céanna.
Tús na hOibre
I mblianta tosaigh an Choimisiúin cuireadh tús leis an obair thaighde ar ar bunaíodh an liosta foirmeacha Gaeilge a foilsíodh níos déanaí sa leabhar Ainmneacha Gaeilge na mBailte Poist (1969). Thug an Stiúrthóir-Rúnaí cuairt sa bhliain 1952 ar Uppsala na Sualainne le heolas a chur ar mhodhanna oibre na hinstitiúide a bhí i mbun taighde ar logainmneacha na tíre sin – an Ortnamnsarkivet a thugtar uirthi anois – ach dhá bhliain ina dhiaidh sin d’fhág beirt den fhoireann taighde, Meadhbh Ní Conmhidhe agus Ciarán Mac Mathúna, an Coimisiún le dul ag obair i Raidió Éireann.
I samhradh na bliana 1955 chinn an Rialtas go gcuirfí cúram na hoibre taighde ar rannóg speisialta, An Brainse Logainmneacha, a bhí le bunú sa tSuirbhéireacht Ordanáis. Athraíodh téarmaí tagartha an Choimisiúin i dtreo is gur coimisiún comhairleach seachas coimisiún feidhmitheach a bheadh ann feasta agus ainmníodh Ceann an Bhrainse Logainmneacha ina Rúnaí aige. Aistríodh foireann taighde an Choimisiúin, agus torthaí a gcuid oibre, go dtí an Brainse Logainmneacha sa tSuirbhéireacht Ordanáis i mí Iúil 1956, agus cuireadh Ruaidhrí de Valera i gceannas ar an rannóg mar Oifigeach Sinsearach Logainmneacha agus Seandálaíochta. Tháinig Éamonn de hÓir i gcomharbacht air ag tús na bliana 1958.
Lean an Coimisiún ar aghaidh ar feadh breis is daichead bliain ina dhiaidh sin ag breithniú obair thaighde Bhrainse Logainmneacha na Suirbhéireachta Ordanáis agus ag cur comhairle ar an rialtas faoi chúrsaí logainmneacha.
Tograí ar na Bacáin
Tá Fiontar (DCU) agus An Brainse Logainmneacha (An Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta) ag cruthú bunachair sonraí de logainmneacha na hÉireann ar shuíomh an Choimisiúin.
Beidh timpeall 100,000 logainm atá deimhnithe ag an mBrainse ar fáil ann agus iad inchuardaithe faoi na leaganacha Gaeilge agus Béarla. Tá an réiteach teicniúil bunaithe ar an múnla a chruthaigh Fiontar don suíomh Focal.ie (Téarma.ie anois). Beidh an bunachar uile ar fáil saor in aisce don phobal, agus na gnéithe breise seo a leanas i gceist:
Tá leagan píolótach ar fáil ó 31 Márta 2008. Mairfidh an tionscadal ó 1 Aibreán 2007 go dtí 31 Nollaig 2008.
Na Cloigne
thumb
Is scéinscéal osnádúrtha é Na Cloigne, a craoladh ar TG4. Léirithe ag ROSG, tá an tsraith go hiomlán trí Ghaeilge. Tá trí chlár sa tsraith, le gach clár timpeall 50 nóiméad ar fhad. Tá leagan speisialta déanta mar scannán freisin. Bhí Na Cloigne craolta don chéad uair ar an tríú lá déag d'Eanáir 2010.
Cláir sa tSraith:
thumb
1: An Bradán:
An chéad chlár sa tsraith, agus tús foréigneach atá ann. Go luath is léir nach bhfuil caidreamh Seán agus Nuala chomh sona sin. Imíonn Nuala i lár na hoíche san charr tar éis argóint le Seán. An maidin dár gcionn tá reathaí ag rith tríd an coill, feiceann sí corp leis an ceann bainte de. Níl fios ag na Gardaí cé hí an corp... agus níl trácht ar Nuala.
2: Corp Gan Cheann:
Tá na Gardaí ag fiosrú eolas, fós níl fios acu cé hí an corp. Tagann an Garda Colm Ó Cadhain ar gluaisteáin Nuala bun ós cionn. Chuaigh sí as an bóthair, agus tá sí thámhach don clár.
3: An Taobh Eile:
An clár deireanach san srath.
Pádraig Ó hOrgáin
Is iománaí é Pádraig Ó hOrgáin, nó Patrick Horgan mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 5 Bealtaine 1988. Is as Contae Chorcaí é. Bhain sé gradam 'all star' amach sna blianta 2013, 2017 agus 2018.
Francis Bulfin
Polaiteoir Éireannach ab ea Francis Bulfin (12 Feabhra 1874 - 22 Márta 1951). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Cumann na nGaedheal.
Gurvanbulag (Bulgan)
Sum (ceantar) atá suite i gCúige Bhulgan na Mongóile thuaidh is ea Gurvanbulag (Mongóilis:Гурванбулаг).
Abhainn Roding
Is abhainn suite sa London Borough of Redbridge í Abhainn Roding.
clé|250px|thumb|Abhainn Roding
Rashaant (Bulgan)
Sum (ceantar) atá suite i gCúige Bhulgan na Mongóile thuaidh is ea Rashaant (Mongóilis:Рашаант).
Long Forest
Bailecheantar atá suite thart ar 50 km siar ó Mhelbourne, príomhchathair Victoria na hAstráile, is ea Long Forest.
WTA Tour 1974
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1974 i leadóg ar an WTA Tour. Ba é seo an ceathrú eagrán den Virginia Slims Circuit. Bhuaigh Chris Evert na craobhacha is mó le 16 agus an airgead is mó le $261,460.
Ceann Tíobhiot
Is baile suite i gComhairle nan Críochan é Ceann Tíobhiot.
Xkcd
thumb
Is greannán gréasáin é xkcd, cruthaithe ag Randall Munroe. Foilsítear faoi chóipcheart Creative Commons Attribution-ShareAlike 2.5 é. Nuashonraítear é gach seachtain ar an Luain, ar an gCéadaoin agus ar an Aoine. Déileáil sé le ábhair matamaitice agus eolaíochta de ghnáth, uaireanta ag baint úsáid as léaráidí matamaitice cosúil le léaráidí Venn.
Úsáideann an greannán stíl ealaíne an-bhunúsach, ní ach línte dubha iad na caractair, ach tá cúpla greannáin a thaispeáineann tírdhreacha nó dathanna. Ar an bhformhór, áfach, tá an bhéim curtha ar an téacs in ionad an ealaíne.
Felix von Luckner
Ba bhall d'aicme uasal na Gearmáine é Felix Nikolaus Alexander Georg Graf von Luckner (saolaíodh i nDresden, 9 Meitheamh 1881; fuair bás i Malmö, an tSualainn, 13 Aibreán 1966. Bhí sé ina oifigeach cabhlaigh, údar agus mairnéalach aithnidiúil agus bhain sé an leasainm 'Der Seeteufel' (An Deamhan Mara) amach dó féin—agus dá chriú an leasainm Die Piraten des Kaisers (Foghlaithe mara an Impire)—le haghaidh na n-éachtaí ina raibh baint aige leo agus é i bhfeighil ar an long seoil tráchtála, an SMS Seeadler (Iolar na Mara) i 1916–-1917.
D'ainmnigh dhá thaobh an choinbhleachta é ina ghaiscíoch agus laoch, toisc go raibh sé ina nós aige an cogadh a stiúradh go rathúil gan taismigh.
Ba sin-garmhac é de Nicolas Luckner, Marascal na Fraince agus ardcheannasaí ar Arm na Fraince ar an Réin, a ardaíodh ina chunta ag Rí na Danmhairge sa 18ú haois.
Phósadh faoi dhó é, an chéad uair le Petra (née Schultz) agus bhí iníon acu darbh ainm Inge-Maria, a saolaíodh i 1913, agus sa dara dul síos phós sé Ingeborg (née Engeström), arbh as Malmö na Sualainne di.
An chéad turas
In aois a trí déag, d'éalaigh Luckner i bhfad ó bhaile chun seó faoi ré na mbuachaillí bó is na nIndiach Meiriceánach, Buffalo Bill's Wild West Show, a fheiscint. Liostáil sé, faoi ainm bréige "Phylax Lüdecke", mar bhuachaill cábáin neamhíoctha ar an long seolta Rúiseach Niobe, a bhí ag taisteal idir Hamburg (sa Ghearmáin) agus an Astráil.
Thuit Luckner thar bord i lár an aigéin, áfach, agus bhí drugall ar chaptaen Rúiseach na loinge an long a aisiompú chun é a shábháil. Bhí ar phríomh-máta na loinge brú ar an chaptaen Luckner a shábháil agus é ag díriú harpúin go díreach ar chroí an chaptaein. Scinn albatras ollmhór anuas chun lámh Luckner a urghabháil ina ghob ach bhí sé in ann greim a fhail ar chos an éin. Cé gur ghortaíodh an éan é le linn an eachtra, chuaigh an clampar, idir greadú na sciathán ollmhór agus bailiú na n-éan eile timpeall air, chun tairbhe dó mar bhí sé níos éasca teacht air san fharraige.
Il-saothraí
Tar éis do Luckner Fremantle, in Iarthar na hÁstraile, a shroichint, d'éalaigh sé ón phost a bhí aige ar an long agus chaith sé roinnt bliana ag obair anseo is ansiúd: dhíol sé an War Cry i gcóir an Salvation Army, ba choimeádaí cúnta teach solais é (go dtí gur chuireadh an ruaig air tar éis a bheith aimsithe ag choimeádaí óstáin i leaba lena iníon!) sealgaire cangarú, oibrí sorcais, dornálaí proifisiúnta toisc a neart eisceachtúil, iascaire, mairnéalach, garda an Uachtaráin Diaz in arm Mheicisceo, oibrí tógála iarnróid, fear beáir, coiméadaí tábhairne. Bhí sé ar fiannas le hArm na Sile, ar feadh tamaill ghearr, cúisithe as muca a ghoid, d'fhulaing a ghlúine a bheith briste faoi dhó, agus caite as otharlann in Iamáice mar nach raibh a dhóthain airgid aige. Ba draíodóir tréitheach freisin é Luckner- chuir Kaiser Wilhelm an-suim sna cleasanna a bhí aige agus is minic a bhfuair sé cuireadh teacht ar bord loinge chun sult agus siamsa a sholáthair do na daoine uaisle agus mór le rá a bhéas ar luamh an Impire.
Ar ais sa Ghearmáin
In aois a fiche is a dó chuaigh sé isteach i scoil traenála, an Scoil Mhairneálachta i Luebeck, mar bhí fonn air an scrúdú le bheith in a mháta a bhaint amach. Ar dheireadh nuair a bhí am na scrúdaithe ann, tháinig sineál imní air i ndiaidh an iomlán. An scrúdú ar pháipéar, bhí sé ar siúl go ceann sé lá, agus ina dhiaidh sin thosaigh an scrúdú béil. Nuair a bhí gach rud curtha thart aige, tháinig an stiúrthóir, chraith sé lámh leis agus dúirt sé " A Fhelix, tá an scrúdú i do phóca agat." Sa bhliain 1908, d'fhostaigh an comhlacht Hamburg-Deisceart-Meiriceá (Hamburg-Südamerikanisch Line) ar bord an Petropolis, mar oifigeach faire é. Nuair a bhí trí seachtainí curtha thart aige in a oifigeach faire thug an long an fharraige mhór uirthi féin agus síos an Elbe leo. Chaith sé trí ráithe ar an bPetropolis go dtí go raibh sé réidh le haghaidh seirbhíse na haon bhliana amháin a chaitheamh i gCabhlacht na hImpire agus coimisiún a bhaint amach. Ní raibh fonn air dul abhaile chuig a mhuinntir go dtí gur bhain sé gairm fhiúntach bheatha amach agus éadaí an Impire á gcaitheamh aige go honórach. D'fhill sé faoi dheireadh ar Halle an der Saale a bhaile dúchais agus é ina leifenent ar farraige agus bhuail sé leis a athair, mháthair agus a ghaolta go léir.
An Chéad Chogadh Domhanda
thumb|SMS Seeadler le Christopher Rave
An ruagaire
thumb|Brat chogaidh an Seeadler
Darron Gibson
Imreoir sacair as Doire, Tuaisceart Éireann is ea Darron Gibson a rugadh ar an 25 Deireadh Fómhair, 1987. Imríonn Gibson le Everton faoi láthair sa Premier League, agus le foireann sacair náisiúnta na hÉireann chomh mhaith. Imríonn sé i lár na páirce don chuid is mó. D'imir sé le Manchester United F.C. ar feadh 7 mbliana agus ba é a chlub óige é.
Lúcás Ó Fearghaill
Is iománaí é Lúcás Ó Fearghaill, nó Luke O'Farrell mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 25 Feabhra 1990. Is as Contae Chorcaí é.
Nora Barnacle
Bean chéile agus bé an scríbhneora chlúitigh Éireannaigh James Joyce ab ea Nora Barnacle. (Márta 1884 - Aibreán 1951) Iníon báicéara as Conamara na Gaillimhe a bhí inti, a chas ar Joyce den chéad uair i mBaile Átha Cliath ar an 10 Meitheamh 1904. Bhunaigh Joyce a shárshaothar Ulysses ar an 16 Meitheamh 1904, an lá ar chuir an bheirt tús lena gcaidreamh rómánsach. Ach níor thaitin an leabhar conspóideach léi. Tharraing a gcuid litreacha gnéis follasacha aird fhorleathan, go háirithe mar d'easaontaigh Joyce le teanga gháirsiúil de ghnáth. Is minic a dhíoltar iad ar phraghsanna arda ag ceantanna. Díoladh litir earótach ó Joyce go Barnacle ag Sotheby's ar £240,800 sa bhliain 2004.
Tá go leor suime ag an bpobal i saol Barnacle agus Joyce le chéile. Léiríodh dráma, Nora Barnacle le Maureen Charlton, faoina gcaidreamh sa bhliain 1980. Scríobh Brenda Maddox beathaisnéis uirthi darb ainm Nora: A Biography of Nora Joyce, i 1998 agus cuireadh an leabhar in oiriúint don scáileán mar scannán Éireannach, darbh ainm Nora, Pat Murphy a stiúraigh agus ba iad Susan Lynch agus Ewan McGregor na príomhcharachtair.
Uí Echach Cobo
Tugtar an t-ainm Uíbh Eachach Cobha (Sean-Ghaeilge Uí Echach Cobo) do roinnt rannán críochach stairiúil in Ultaibh (Contae an Dúin, sa lá atá inniu ann) arna rialú ag Uí Echach Cobo mar chuid de thuath Uladh. Príomhfhine na gCruithne ba ea iad. Roinn siad ríogacht na nUlad leis an Dál Fiatach agus a ngaolta, an Dál nAraidi. Ba é Fothad mac Conaille (bás 552) an chéad rí Uí Eachach a bhfuil eolas againn faoi. Ón 12ú haois, bhí an fhine Mag Aonghusa ina gceannairí ar Uíbh Eachach. Bhí siad lonnaithe i Ráth Fraoileann agus insealbhaíodh iad i gCnoc Uíbh Eachach. Tar éis Chogadh na Naoi mBliana, d'umhlaigh taoisigh Uíbh Eachach roimh Choróin Shasana agus roinneadh an chríoch eatarthu. Rinneadh Uíbh Eachach (nó 'Iveagh' sa Bhéarla) ina bharúntacht, ach ina dhiaidh sin, roinneadh ina hUibh Eachach Íochtarach agus ina hUibh Eachach Uachtarach. Bhí críoch Uibh Eachach mar bhunús Dheoise an Droma Mhóir (Deoise Chaitleach).
An áit is airde sa dúiche ab ea Cnoc Uí Echach. B'fhéidir gurbh é seo lárionad chumhacht Uí Eachach.
Magh Cobha ba ea ainm níos sine don cheantar, a caomhnaíodh mar Moycove, an t-ainm is luaite sna hannála le haghaidh pharóiste Droim Bhaile Uí Ruanaí, agus ainm chaisleáin Normannaigh idir 1188 – 1261.
Ón 12ú haois ar aghaidh, ba iad Mhic Aonghusa na taoisigh sa cheantar.
Cruthaíodh Deoise an Droma Mhóir bunaithe ar chríocha na tuaithe.
mion|100px|Armas Mac Aonghasa
Tagairtí Annál
Luaitear Uí Echach Cobo sna hannála Éireann ón mbliain 551 go dtí 1136. Feictear an teideal "ríg Coba'" i nAnnála Tiarnaigh don bhliain 685, agus i nAnnála Uladh do 735. Tar éis na bliana 882 i nAnnála Uladh, ina bhfeictear "rex Cobho", scríobhadh tiarna Uí Echach ina ionad.
San iontráil deireanach don bhliain 1136, le fáil i nAnnála na gCeithre Máistrí, deirtear: ''Echrí Ua h-Aittéidh, tigherna Ua n-Eachdach, do mharbhadh d'Uibh Eachdach féisin.
Ginealach
De shliocht Fiachu Araide, bunaitheoir eapainmneach an Dáil Araí, ba ea sinsear Uí Eachach Cobha, Eochaidh mac Connla. Ní fios go cruinn an tsinsearacht, toisc go gcaomhnaítear roinnt ginealach éagsúil:
Ginealaigh Rawlinson:
Laud Genealogies and Tribal Histories:
Taoisigh Uí Eachach
Tráth dá raibh, bhí Uíbh Eachach faoi cheannas mhuintir Uí Aitidhe, ar feadh dhá chéad bliain a mhaítear. Is é Aodh Ua hAitidhe an chéad atá luaite sna hannála, leis an teideal "rí Uí Echach Cobo", a mharaigh a mhuintir féin é sa bhliain AD 965. Tá an iontráil deireanach le fáil don bhliain 1136, ina maraíodh Eichre Ó hAití (Echri Ua hAitidhe), tiarna Uí Echach Cobo, ag a mhuintir féin fosta. As sin amach, ní fheictear an t-ainm a thuilleadh san hannála.
Síolraithe ó Shárán Uí Eachach ba ea clann Uí Aití, Mhic Aonghasa, taoisigh Clann Aodha. Faoin 12ú haois, bhí Mhic Aonghasa i gceannas fosta Uí Eachach, agus Ráth Fraoileann mar bhunáit acu. Sa bhliain 1153, bronnadh cairt ar Mhainistir an Iúir, fianaithe ag Aodh Mór Mac Aonghasa, taoiseach Clann Aodha. Luaitear Mhic Aonghasa fosta i litreacha ó Éadbhard II Shasana, ina dtugtar an teideal Dux Hibernicorum de Ouehagh orthu.
Le linn an 14ú haois, d'éirigh cinn an Cineáil Fhártaigh den chlann Mhic Artáin ina dtaoisigh Uíbh Eachach, cé go bhfeictear sna hannála Muircheartach Mac Artáin mar tháiniste Uí Eachach chomh luath is an 11ú haois. Síolraithe ó Artán fionnó Mhongáin Mhic Aonghasa is ea clann Mhic Artáin.
Faoin 15ú haois, le cliseadh Iarlacht Uladh, mhéadaigh Mhic Aonghasa críocha Uíbh Eachach soir go dtí Caisleán Dhún Droma, áit a théann Contae an Dúin i Muir Éireann isteach. Míshocair ba ea Uí Eachach ámh, de bharr an achrainn idir ceithre príomhchlann Mhic Aonghasa — Caisleán Uidhilín, Corrdhoire, Coill Bhairrlinne agus Ráth Fraoileann.
Sa bhliain 1539, chuaigh an chlann ar táin bó i gContae na Mí isteach, ach tháinig Lord Deputy Grey rompu agus chloígh sé iad ag Cath Bhéal Átha hÓ.
Sa bhliain 1543, ghlac Art Mac Artáin le Géilleadh agus Athbhronnadh agus chuaigh sé ar turas go Pálás Greenwich áit a rinneadh ridire de faoin ainm Sir Arthur Guinez ag Anraí VIII Shasana.
Sa bhliain 1575, d'éirigh le hAodh Mac Aonghasa ina achainí um chairt ar a chuid tailte ó Eilís I agus rinneadh ridire de sa bhliain 1576. Sa bhliain 1584, feabhsaíodh a thionacht trí dheonú in capite "den chontae no tailte Uíbh Eachach go léir". Sa bhliain 1585, bronnadh tiarnas agus mainéar Choill Bhairrlinne ar a chol ceathrar Eibhear mac Ruaidhrí Mac Aonghasa.
Le linn Chogadh na Naoi mBliana (1594-1603), d'fhan taoiseach na clainne, Art Rua Mac Aonghasa, neodrach, cé go ndeachaigh mórán dá mhuintir i bpáirt le hAodh Ó Néill, Iarla Thír Eoghain (Caitríona Nic Aonghasa ba ea duine dá mhná chéile). D'insealbhaigh Ó Néill taoiseach nua sa bhliain 1595 agus scar an chlann as a céile. In ainneoin seo, rinne Charles Blount, Fear Ionaid na hÉireann, slad ar Uíbh Eachach chomh huafásach sin gur ghéill Art Rua chun díothú a mhuintir a chosc.
Iveagh
Cruthaíodh barúntacht Uí Eachach (Iveagh) le linn réimse Eilís I Shasana as tailte na clainne.
Segovia
Tír Eolas
Tá Segovia ceann as naoi gcúigí i gCaistíl agus León. Tá Burgos agus Valladolid ó thuaidh, Ávila siar, Maidrid, agus Soria soir. Tá an cúige sách ard ag dul ó 750 metres siar ó thuaidh go dtí uasphointe an chúige; 2,430 m i bpáirc Peñalara i Sierra de Guadarrama.
Tá aeráid te-samhraidh an Mheánmhuir aici de bharr an airde agus an fad ón gcósta. Bíonn an meán teochta bliantúil ag 12.42 °C ach i rith mí Iúil tá an meán teocht 29.7 °C ann. Tá báisteach bliantúil ag dul ó 400 go 500 mm sna má íseal agus chomh ard le 1000 mm sna sléibhte in aice na cathrach, Sierra de Guadarrama. Bíonn go leor ceathanna de bharr stoirm samhraidh sé sin bíonn níos mó báisteach anseo na áiteanna eile na Spáinn a thugann fásra méith don áit.