cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katrina vanden Heuvel
Is eagarthóir agus foilsitheoir Meiriceánach í Katrina vanden Heuvel, a rugadh 7 Deireadh Fómhair 1959. Tá sí ina foilsitheoir, ina páirtúinéir agus ina hiareagarthóir ar an iris fhorásach The Nation. Bhí sí ina heagarthóir ar an iris ó 1995 go 2019, nuair a tháinig DD Guttenplan i gcomharbacht uirthi. Is minic a bhíonn sí ina tráchtaire ar chláir teilifíse polaitiúla. Tá Vanden Heuvel ina ball den Chomhairle um Chaidreamh Eachtrach (Béarla:Council on Foreign Relations), meitheal smaointe neamhbhrabúis sna Stáit Aontaithe.Tá Duais Norman Mailer faighte aici.
Luathshaol agus oideachas
Rugadh Katrina vanden Heuvel i gCathair Nua-Eabhrac, iníon Jean Stein, ban-oidhre, údar sárdhíola, agus eagarthóir na hirise liteartha Grand Street; Ba é William vanden Heuvel a hathair, aturnae, iar-ambasadóir SAM, ball de riarachán John F. Kennedy, fear gnó agus údar. Tá deirfiúr amháin agus beirt leasdeirfiúr aici. Ba iad a seantuismitheoirí ar thaobh a máthar bunaitheoir Music Corporation of America Jules C. Stein agus Doris Babbette Jones (Jonas ar dtús). Trína seanmháthair Doris Babbette Jones, tá gaol mar col ochtair i bhfad amach aici leis an aisteoir agus fear grinn George Jessel. Her mother was from a Jewish family Ba de theaghlach Giúdach a máthair agus ba de bhunadh Ísiltíreach agus Beilgeach a hathair.
Bhain Vanden Heuvel céim amach ó Scoil na Tríonóide i 1977. Bhain sí céim Baitsiléir Ealaíon summa cum laude san pholaitíocht ó Ollscoil Princeton i 1981 tar éis di tráchtas sinsearach a chríochnú dar teideal "American Victims:A Study of the Anti-Communist Crusade. Le linn di a bheith ag Princeton, bhí sí ina heagarthóir agus ar deireadh mar phríomheagarthóir ar an Nassau Weekly, foilseachán scoile, agus bhí intéirneacht aici san iris National Lampoon i 1978.  D’oibrigh sí ansin mar chúntóir léiriúcháin ag ABC ar feadh dhá bhliain.
Clochrán alabhreac
Is éan é an clochrán alabhreac. Is ball d'fhine na Muscicapidae é.
Rubén Darío
Bhí Félix Rubén García Sarmiento (18 Eanáir, 1867 - 6 Feabhra, 1916), ar a dtugtar Rubén Darío ina fhile  Nicearaguach. a chuir tús leis an ghluaiseacht liteartha Mheiriceá-Spáinnigh ar a dtugtar modernismo (Gaeilge:nua-aoiseachas) a tháinig chun cinn ag deireadh an 19ú haois. Bhí tionchar mór buan ag Darío ar litríocht agus iriseoireacht Spáinneach an 20ú haois. Bhí sé le moladh mar "El príncipe de las letras castellanas” (Gaeilge: Prionsa na litríochta Caistílí) agus an t-athair gan cheistiú ar ghluaiseacht litearthachta El modernismo.
Saol
Phós a thuismitheoirí, Manuel García agus Rosa Sarmiento an 26 Aibreán, 1866, i León, Nicearagua, tar éis dóibh na ceadanna eaglasta riachtanacha a fháil, ó bhí siad ina gcol ceathracha dara céim. Spreag drochiompar Manuel, áfach, maidir le hól iomarcach alcóil, Rosa chun a theach pósta a thréigean agus teitheadh ​​go cathair Metapa (Ciudad Darío an lae inniu) i Matagalpa áit ar rugadh Félix Rubén. Rinne an lánúin athmhuintearas lena chéile agus fiú amháin saoiaíodh an dara leanbh do Rosa, iníon darb ainm Cándida Rosa, a d’éag cúpla lá tar éis a breithe. Tháinig meath ar an bpósadh arís go dtí an pointe inar fhág Rosa a fear céile agus bhog sí isteach lena haintín, Bernarda Sarmiento. Tar éis tréimhse ghairid ama, bhunaigh Rosa Sarmiento caidreamh le fear eile agus bhog sí leis go San Marcos de Colón, i Choluteca, Hondúras.
Rugadh Rubén Darío i Metapa, Matagalpa, Nicearagua. Cé, de réir a bhaisteadh, gurbh é García fíor sloinne Rubén, bhí aithne ag an sloinne Darío ar theaghlach a athar le blianta fada. Mhínigh Rubén Darío é mar a leanas ina dhírbheathaisnéis:"De réir an méid a thagair cuid de na seandaoine sa bhaile sin, de chuid mo óige, bhí Darío mar leasainm nó mar chéadainm ar mo shin-seanathair. Sa bhaile beag seo bhí aithne ag gach duine air mar 'Don Darío' agus a theaghlach ar fad mar na Daríos. Is ar an mbealach seo a thosaigh a ainm deireanach agus a theaghlach go léir ag imeacht go dtí an pointe inar chuir mo shinn-seanmháthair an leagan Rita Darío ina áit nuair a shínigh sí cáipéisí; ag éirí ina ainm athartha agus ag fáil stádas dlíthiúil agus bailíocht dhlíthiúil ó rinne m’athair, a bhí ina cheannaí, a ghnóthaí go léir mar Manuel Darío..." deas|mion|300x300px| An ardeaglais-baisleac de la Asunción, i León, Nicearagua, áit ar chaith an file a óige. Tá a chuid iarsmaí curtha san eaglais seo. Chaith Darío a óige i gcathair León Nicearagua. Thóg aintín agus uncail a mháthar é, Félix agus Bernarda, a mheas Darío, agus é ina naíonán, mar a fhíor-  thuismitheoirí. (Tuairiscíodh, le linn a chéad bhlianta ar scoil, gur shínigh sé a thascanna ranga mar Félix Rubén Ramírez.) Is annamh a labhair sé lena mháthair, a bhí ina cónaí i Hondúras, nó lena athair, ar thagair sé "Uncail Manuel" dó. Cé nach bhfuil mórán ar eolas faoi a chéad bhlianta, tá neart fianaise ann, tar éis bhás Félix Ramírez, in 1871, go ndeachaigh an teaghlach trí aimsir gharbh eacnamaíochta agus mheas siad ar Rubén óg a sheoladh mar phrintíseach táilliúra. De réir a bheathaisnéisí Edelberto Torres, d’fhreastail sé ar roinnt scoileanna i León sula ndeachaigh sé ar aghaidh, le linn 1879 agus 1880, chun oideachas a fháil ó na hÍosánaigh.
Bolivia, Carolina Thuaidh
Is é Bolivia príomhbhaile Contae Brunswick, Carolina Thuaidh. Bhí 143 ina gcónaí i mBolivia sa bhliain 2010.
Halla an Chlú CLG
Is é Halla an Chlú CLG an halla an chlú don Chumann Lúthchleas Gael in Éirinn. D'oscail an halla ar an san Ardán Uí Chíosóig, Páirc an Chrócaigh, Baile Átha Cliath ar an 11 Feabhra 2013.
Míol éisc
Crústach leata seadánach a fhaightear ar an taobh amuigh d'éisc, agus uaireanta ar dhébheathaigh, in uisce úr den chuid is mó. Greamaíonn sé leis an óstach le súiteoirí de ghnáth. Itheann sé an fhuil is an ronna trí bhéal feadánach diúil.
24 Feabhra
Is é an 24 Feabhra an 55ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 310 lá fágtha sa bhliain nó 311 i mbliain bhisigh.
Cré-umha
thumb|Clog déanta as cré-umha Ceann de na cóimhiotail is luaithe dá raibh in úsáid ag daoine is ea cré-umha. Cuid amháin stáin le dhá chuid copair atá ann.
Crua is frithsheasmhach i gcoinne creimthe. De réir nóis úsáidtear é i dteilgean clog, agus is é an t-ábhar is coitianta i ndealbhóireacht mhiotail. Ar dtús ullmhaíonn an dealbhóir samhail i gcré, adhmad nó ábhar cuí eile. mion|[[sciath chosanta, as Contae Ros Comáinː Ceann de na cóimhiotail is luaithe dá raibh in úsáid ag daoine is ea cré-umha]] Ansin déanann sé claonmhúnla bosca in dhá leath le meascán gainimh is marla (atá teasdíonach), baineann an tsamhail as an múnla, agus doirteann an cré-umha leáite isteach sa mhúnla. Fuarthas go raibh dealbhóireacht mhaisithe ar chaighdeán ard á déanamh sa tSín sa 16ú céad RC.
Thallophyta
Phylum Thallophyta - Is iad seo na plandaí nach mbionn duillí, gas, fréamh ná bláth orthu.
Tadhlaí
Líne, de ghnáth líne dhíreach, a dhéanann tadhall le cuar ag pointe ar leith, a bhfuil an grádán céanna acu araon ag an bpointe sin. Mar shampla, tá tadhlaí ciorcail ag pointe ar leith ingearach le ga an chiorcail tríd an bpointe sin.
Frog Ghóiliat
Frog ó iarthar na hAfraice, an ceann is mó ar Domhan, is ea frog Ghóiliat. Suas le 36 cm ar fhad, gan na cosa a chur san áireamh. Áitríonn sé linnte doimhne sna haibhneacha.
Cliseadh croí
Galar ainsealach, tromchúiseach atá i gcliseadh croí a thagann ar dhuine nuair a theipeann ar an gcroí dóthain fola a phumpáil tríd an gcorp leis na horgáin a chothú.
Na comharthaí a bheadh ann ná na cosa a bheith ata, nó easpa anála, nó pian sa chliabhrach, nó a bheith tuirseach, srl.
Cúiseanna
Is iomaí cúis a bhaineann le cliseadh croí, mar shampla, hipirtheannas artaireach, neamhrithimeacht, srl. Tarlaíonn cliseadh croí uaireanta de bharr damáiste do mhatáin an chroí (de bharr alcólachas, mí-úsáid drugaí nó tuaslagóirí, srl).
Éire
Bhí an galar ag gabháil do 90,000 duine in Éirinn sna 2010idí. Léirígh tuarascáil Éireannach a bhí curtha i dtoll a chéile faoin ngalar nach bhfuil ach seacht faoin gcéad de mhuintir na hÉireann in ann comharthaí cliseadh croí a aithint. Ní bhfaigheadh an oiread daoine bás le galar croí dá gcaithfí tuilleadh airgid ar eolas a scaipeadh agus tuiscint níos fearr a thabhairt ar na comharthaí sóirt a bhaineann le cliseadh croí.
Leifteanant
mion|Leifteanant sa [[An Nígir|Nígir]] Is grád é leifteanant sna fórsaí armtha. Tá an focal bunaithe ar an leagan Fraincise lieutenant, agus is é is ciall don téarma seo, de réir na sanasaíochta, ná "ionadaí", duine atá ag déanamh ghnó duine eile (locum tenens as Laidin). Mar sin, is oifigeach é an leifteanant atá ag déanamh ionadaíochta don duine os a chionn, don chaptaen go bunúsach. Cosúil leis sin, úsáidtear leifteanantghinearál, "ionadaí an ghinearáil" le tagairt a dhéanamh don oifigeach atá beagáinín níos ísle céim ná an ginearál.
Tacsól
Ábhar a tharlaíonn go nádúrtha i gcoirt crann iúir shíorghlais an Aigéin Chiúin. Gníomhaíonn sé go maith i gcoinne ailsí áirithe sa scamhóg, an t-ubhagán, an scornach is an ceann. Nuair a rinneadh staidéar air sna 1960idí bhíodh deacrachtaí leis mar gheall ar a thocsaineacht, ach faoi seo tá cuid de na deacrachtaí sáraithe. De réir dealraimh, cuireann sé isteach ar chilldeighilt is scaradh na gcrómasón sa phróiseas sin. Tá an-chosúlacht air mar chóireáil ailse. Ach tá sé an-tearc sa choirt, agus is gá 12,000 crann a bhaint chun 2.5 kg tacsóil a sholáthar. Mar sin, tá an-iarracht á déanamh é a shintéisiú go saorga.
Lahti
Cathair agus bardas sa réigiún Fionlannach siúd Päijät-Häme is ea Lahti ("cuan", Sualainnis: Lahtis). Is í Lahti príomhchathair an réigiúin agus an chathair is mó.
Tá an chathair suite ar chuan ar bhruach an locha Vesijärvi, céad ciliméadar thoir thuaidh ón phríomhchathair Heilsincí.
Lá 112, Uimhir Éigeandála na hEorpa
mion|Griangraif: Aerfort Stuttgart (An Ghéarmáin): Daltaí ó na scoile cheoil i Leinfelden-Echterdingen, Schönbuch agus Stuttgart ag seinnt amhrán na hEorpa ag ócáid Lá 112 na hEorpa ar 11 Feabhra 2014. Bíonn Lá Eorpa 112 ar an 11 Feabhra ar fud na hEorpa go bliantúil. Chuir an Aontas Eorpach ar bun é le feasacht a spreagadh agus úsáid oiriúnach a dhéanamh den  uimhir éigeandála 112 na hEorpa.
Lá 112, Uimhir Éigeandála na hEorpa
Cuirtear an uimhir ar bun sa bhliain 1991 chun glaoch éigeandála coitianta a chur ar fáil i ngach ballstát san Aontas Eorpach. Tá uimhir teileafón náisiúnta sa bhreis i gcuid de thíortha-AE. Ón bhliain 2008, is féidir na seirbhísí freagartha glaonna éigeadála a rochtain ó gach líonra seasta nó soghluaiste taobh istigh den AE saor in aisce leis an uimhir teileafón coitianta 112. De bharr poblaíocht méadaithe ar 112 mar uimhir éigeandála na hEorpa, is siombail coitianta é, ní amháin de chabhair agus tacaíocht, ach leis an Aontas Eorpach trí chéile. mion|Ba í Edelgard Huber von Gersdorff, 112 bliain d’aois mar bhanphátrún oinigh den feachtas “An Eoraip Amháin – Uimhir Amháin!” atá dírithe ar fheasacht a mhéadú ar uimhir éigeandála 112 na hEorpa.
Bonús
Shínigh Parlaimint na hEorpa, Comhairle na hEorpa agus Coimisiúin na hEorpa rún trí pháirtí sa bhliain 2009 chun Lá 112 bliantúil na hEorpa a bhunú. Meastar go méadófar eolas ar rochtain agus ar na buntáistí a bhaineann le glaoch éigeandála 112 na hEorpa. Roghnaítear 11 Feabhra toisc go bhfuil an dáta san áireamh ar an uimhir teileafón (11.2.) Rinneadh plé ar an smaoineamh chun aon lá amháin a chur ar leataobh don ghlaoch éigeandála Eorpach i bPairlimint na hEorpa sa bhliain 2007 i gcomhthéacs na h-úllmhúcháin don Dearbhú Pharlaimint na hEorpa ar an uimhir eigeandála 112. Dheimhnigh go raibh géarghá le méadú ar leibhéal an fheachtas ar uimhir éigeandála na hEorpa ag an Flash Eurobarometer 228 ó Feabhra 2008. Ní raibh ach 14% de phoblacht na hÉireann ar an eolas ar an bhfíric seo. Cuirtear leis an tuairim seo sa bhliain 2009 (meán-AE 24%, Éire 16%) agus sa bhliain 2010 (meán-AE 25%, Éire 18%).
Comóradh
Cuirtear a lán gníomhaíochtaí ar siúl ar fud na hEorpa chun ceiliúradh a dhéanamh ar Lá 112 na hEorpa. Tá cuid acu eagraithe ag polaiteoirí agus oifigigh rialtais, cuid eile ag seirbhísí slándála, comhraiceirí tine agus eagraíochtaí neamhbhrabúis. Sa bhliain 2020, roinn an Séirbhís Náistiúnta Otharcharr físeáin iomadúla de na daoine a thógann glaochanna, paraimhíochaineoirí agus daoine eile le feachtas a mhéadú don uimhir éigeandála na hEorpa. D’eagraítear gníomhaíochtaí den chineál céanna ar fud na hEorpa, mar shampla, ghleas an Manneken-Pis sa Bhruiséil i bhfeisteas 112 nó san Eastóin, áit a spreagadh daltaí réamhscoile agus teaghlaigh, 112 a scríobh sa sneachta.
Pantanal
Is réigiún nádúrtha é an Pantanal a chuimsíonn an ghnáthóg bhogaigh thrópaiceach agus na féarthailte faoi thuilte is mó ar domhan. Tá sé suite go príomha laistigh de stát na Brasaíle Mato Grosso do Sul, ach síneann sé isteach i Mato Grosso agus codanna den Bholaiv agus Paragua. Scaipeann sé thar achar measta idir 140,000 agus 195,0000 ciliméadar cearnach. Tá éiceachórais fho-réigiúnacha éagsúla ann, agus tréithe sainiúla hidreolaíocha, geolaíochta agus éiceolaíochta ag gach ceann díobh; tá suas le 12 acu léirshainithe.
Liu Cixin
Is ainm Sínis é seo; Is é Liu an t-ainm teaghlaigh.
Is scríbhneoir ficsean crua-ealaíochta as an tSín é Liu Cixin. Rugadh é ar an 23ú Meitheamh 1963. Bhain sé an Hugo Prize sa bhliain 2015.
Morganton, Carolina Thuaidh
Is é Morganton príomhbhaile Contae Burke, Carolina Thuaidh. Bhí 16,918 ina gcónaí i Morganton sa bhliain 2010.
Phylloxera
Is feithid nó aifid lotnaide í an Phylloxera, a chónaíonn ar agus a itheann fhréamhacha fíonchaora. Is féidir léi fíonghort a inmhíolú ó bhoinn bhróga oibrithe fíonghoirt nó trí scaipeadh go nádúrtha ó fhíonghoirt go fíonghort atá cóngaracht le chéile.
Tubridy Tonight
Is seó cainte Éireannach é Tubridy Tonight a chraoltar ar an stáisiún RTÉ 1 gach Satharn nuair a bhíonn an nuacht críochnaithe. Is é Ryan Tubridy a chuireann an clár i láthair, agus craoladh an chéad eipeasóid ar an 16 Deireadh Fómhair 2004. Críochnaíodh i 2009 é, mar thosaigh Tubridy ag cur i láthair The Late Late Show.
Dick Cheney
Tús a shaoil
Rugadh Cheney i Lincoln, Nebraska ar an 30 Eanáir 1941. Ba iad Richard Herbert Cheney agus Marjorie Dickey Cheney a thuismitheoirí. D'oibrigh a athair do Roinn Talmhaíochta na Stát Aontaithe. Tá deirfiúr amháin agus deartháir amháin aige.
D'fhás sé aníos i gCasper, Wyoming, agus bhuail sé lena bhean chéile, Lynne Cheney, san ardscoil, nuair nach raibh ach ceithre bliana déag slánaithe aige. Tar éis na hardscoile, bhuaigh Cheney scoláireacht chun freastail ar Ollscoil Yale sa bhliain 1959, ach d'fhág sé í de dheasca drochmharcanna ina chuid scrúdaithe.
Sa bhliain 1963, chuaigh sé go dtí Coláiste Pobail Casper agus tar éis sin d'fhreastail sé ar Ollscoil Wyoming. Bhain sé céim baitsiléara amach sa bhliain 1965 agus máistreacht san eolaíocht pholaitiúil sa bhliain 1966.
thumb|left|177x177px|Cheney agus an Sabhdán [[bin Abdul Aziz Al Saud roimh ionradh Chuáit, Mí na Nollag 1990]]
Fear gnó
Bhí Cheney ina phríomhoifigeach feidhmiúcháin ar an gcomhlacht Halliburton -  tionscal na harmála - go dtí an bhliain 2000.
Feisire
Bhí an suíochán in Wyoming  i dTeach na nIonadaithe  ag Dick Cheney, ar feadh deich mbliana ó 1979 go dtí 1989.
Leasuachtarán
Fear mór cogaidh a bhí ann, i bhfad amach ar an eite dheis. Ceannaire lucht na cogaíochta faoi Bush, in éineacht le Donald Rumsfeld, bhí Cheney ag iarraidh deireadh a chur le réimeas Saddam Hussein, I bhfad roimh 9/11 fiú
Siar sna 2000ídí, dúirt Cheney nár chreid sé sa téamh domhanda.
Tubridy Tonight
Aíonna
I measc na daoine cáiliúla a bhí le feiceáil ar an gclár bhí:
Phylloxera
Bíonn gob gearr ar chuid de na larbhaí, agus cuireann siad tús le gáil ar na duilleoga. Gob fada ar chuid eile díobh, agus diúlann siad na fréamhacha.
Priyamvada Gopal
Is acadóir, scríbhneoir agus intleachtóir poiblí a rugadh san India í Priyamvada Gopal atá ina hOllamh le Staidéar Iarchoilíneach i nDámh an Bhéarla in Ollscoil Cambridge. Is iad na príomhspéiseanna teagaisc agus taighde atá aici ná staidéir choilíneacha agus iarchoilíneacha, litríocht na hÁise Theas, staidéir chriticiúla cine, agus polaitíocht agus cultúir na himpiriúlachais agus an domhandaithe. Tá trí leabhar scríofa aici ag gabháil do na hábhair seo: Literary Radicalism in India (2005), The Indian English Novel (2009) agus Insurgent Empire (2019) . Cuireadh a tríú leabhar, Insurgent Empire, ar an ngearrliosta don Nayef Al-Rodhan Prize for Global Cultural Understanding   Bíonn sí ag scríobh  go rialta freisin do roinnt nuachtán agus foilseachán, lena n-áirítear The Guardian, The Hindu, Al Jazeera, agus The Nation. Tá aird fhorleathan sna meáin tugtha ar ráitis Gopal faoi chine agus impireacht. Sa bhliain 2021, ainmníodh í mar cheann de na 50 smaointeoir is fearr ar domhan ag an iris Prospect.
Lubichowo
Tá Lubichowo suite i gContae Starogard, Cúige Pomorze, timpeall 15 km thiar theas de Starogard Gdański agus 58 km ó dheas de phríomhbhaile na cúige, Gdańsk.
Priyamvada Gopal
Luathshaol
Rugadh Gopal i nDeilí, an India. Iníon le taidhleoir Indiach is ea í, agus chaith sí a hóige san India, i Srí Lanca agus sa Bhútáin, agus d’fhreastail sí ar ardscoil idirnáisiúnta i Vín, áit ar oibrigh a hathair mar thaidhleoir i lár na 1980idí. Is Bráman í, ach dúirt sí: "Brahminess, as a system of racial hierarchy, should be abolished."
Lubichowo
Tagairtí
‎
Peter Krause
Is aisteoir, stiúrthóir agus léiritheoir Meiriceánach é Peter William Krause / / ˈkr aʊzə / ̈(a rugadh ar 12 Lúnasa  1965).
Priyamvada Gopal
Oideachas agus gairmréim
Fuair Gopal BA ó Ollscoil Delhi i 1989 agus MA ó Ollscoil Jawaharlal Nehru i 1991. Tar éis di a cuid staidéir a chríochnú san India, bhog sí go dtí na Stáit Aontaithe, áit ar mhúin sí in institiúidí éagsúla agus chríochnaigh sí a PhD i litríocht choilíneach agus iarchoilíneach in Ollscoil Cornell i 2000.
Crián cointé
deas|250px|thumb|Crián cointé Saghas cailce saorga a cheap Nicolas Jacques Conté (1755-1805) agus a úsáideann ealaíontóirí. Ar fáil i ndubh, bán, dearg is donn.
Peter Krause
Saol
Rugadh Krause ar 12 Lúnasa 1965, in Alexandria, Minnesota. Múinteoirí i Minnesota ab ea a thuismitheoirí, Wanda Marie Krause (née Johnson) agus William Popham "Bill" Krause. Tógadh i Roseville, Minnesota é, bruachbhaile de chuid St. Paul, agus tá beirt deirfiúracha aige, Amy agus Michael.
Tagairt eangaí
Tacar uathúil uimhreacha chun aon ionad a aimsiú ar léarscáil a bhfuil greille cearnóg uimhrithe forshuite uirthi. Ar Eangach Náisiúnta Éireann luaitear an fad soir (an chomhordanáid ar an line soir) ar dtús, agus ansin an fad ó thuaidh (an chomhordanáid ar an líne ó thuaidh).
Glasaix
Is carachtar ficseanúil sa tsraith Asterix é Glasaix.
Robin Hunicke
Dearthóir cluichí ríomhaire Meiriceánach is ea Robin Hunicke (IPA: |h|ʌ|n|ɪ|k|i), a rugadh ar 15 Márta 1973. Tá sí ina hollamh le dearthóireacht cluichí in Ollscoil California, Santa Cruz, agus comh-bhunadóir Funomena í freisin. In Albany, Nua-Eabhrac a rugadh í. Tá sí ina cónaí in San Francisco.
Tá céim baitsiléara aici ó Ollscoil Chicago agus tá sí ar tí dochtúireacht in intleacht shaorga (IS) a bhaint amach in Ollscoil Northwestern.
Tagairtí
mion|clé|Robin Hunicke sa bhliain 2018
Frog saigheadnimhe
Frog caol atá dúchasach do Mheiriceá Láir is Theas is ea an frog saigheadnimhe. Gealdaite go minic. Áitríonn sé coillearnach. Beireann sé uibheacha ar an talamh, agus iompraíonn na froig fhásta na torbáin go dtí an t-uisce. An craiceann an-nimhiúil. Cuimlíonn na bundúchasaigh a reanna saighde le craiceann froig bheo chun iad a nimhiú le haghaidh seilge. Tá roinnt buaf i Meiriceá Theas freisin a dtugtar buafa saigheadnimhe orthu.
Droichead Lindéir Bhun Leath Inse
Is droichead lintil é Droichead Lindéir Bhun Leath in aice le Cluain Lára i gContae Mhaigh Eo. Is gné neamhghnách amach is amach é an droichead lindéir seo in Iarthar na hÉireann. Is sail an bhunbhrí a bhí leis an bhfocal lindéar i gceantar Sussex i Sasana, áit a bhfuil samplaí go leor de le fáil. Is cineál droichid cloiche réamhstairiúil é an droichead lindéir. Tá an struchtúr bunúsach déanta as piaraí nó piléir bheaga cloiche, a bhíonn trasnaithe ag leachtanna cothroma cloiche nó ag saileanna. Dearadh iad chun aibhneacha agus srutháin leathana, cothroma a thrasnú, mar a fheictear anseo, agus baineadh úsáid astu mar dhroichid coise.
Is é is dóichí gur tógadh an droichead seo sna 1840idí nó 1850idí mar chuid den obair a rinne Misean Eaglais na hÉireann, pobal nó coilíneacht Phrotastúnach ar thug Marcas Shligigh talamh saor ó chíos dóibh. Tugtar an Choilíneacht go háitiúil ar an gceantar go fóill.
Joe Kernan
Is iarpheileadóir Ghaelach ó Chontae Ard Mhacha é Joe Kernan. Rugadh é ar an 8 Aibreán 1954. D'imir sé le haghaidh Ard Mhacha agus Crois Mhic Lionnáin. Bronnadh dhá ghradam 'All Stars' air: 1977 agus 1982.
Asheville, Carolina Thuaidh
Tagairtí
mion|clé|Pictiúr de Ashville sa bhliain 1854
Roonysvaie
Ba shuíomh Cath Roonysvaie é freisin, nuair a chuir fórsaí Albanacha deireadh le héirí amach na Manannach sa bhliain 1275.
Eiraght Ashoonagh Vannin
Is é Eiraght Ashoonagh Vannin (Oidhreacht Náisiúnta Mhanann, nó i mBéarla Manx National Heritage) an cumann oidhreachta náisiúnta d'Oileán Mhanann. Bunaíodh an grúpa sa bhliain 1951 mar Treisht Ashoonagh Vannin (Iontaobhas Náisiúnta Mhanann, nó Manx National Trust).
Míol fómhair
Is é is míol fómhair ann ná míol beag foghlach. Faightear na larbhaí bídeacha dearga sé-chosacha go flúirseach i bpáirceanna taise sa bhfómhar. Itheann siad trí fhuil mamach beag is daoine a shú, rud a chuireann tús le tochas géar is gríos.
Maolán na nGabhar
Sráidbhaile beag atá leath slí idir Inis Córthaidh agus baile Loch Garman is ea Maolán na nGabhar nó Bearna na hAille (Béarla: 'Oilgate' nó (go háitiúil) 'Oylegate'). Is é Naomh Dáibhí éarlamh an pharóiste. Bhí 358 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2016.
Poconé
Is bardas Brasaíleach i stát Mato Grosso é Poconé. Tá sé suite 100 km ó Cuiabá.
Stair
D’aimsigh Luiz de Albuquerque de Melo Pereira e Cáceres Poconé sa bhliain 1777, tar éis fionnachtain an óir. Beripoconé an chéad ainm a bhí air, ainm ó threibh dhúchasach a raibh cónaí air sa réigiún. Ar an 21 Eanáir, 1781, ar iarratas óm ghobharnóir, an Captaen Ginearálta Luis de Albuquerque Pereira de Mello agus Caceres, dhréachtaigh an marascal machaire Antonio José Pinto de Figueiredo 'Ata de fundação do Arraial de São Pedro d’El Rey' (Gaeilge: Miontuairiscí um Fhondúireacht Arraial São Pedro d'El Rey). Níor úsáideadh an t-ainm Beripoconé toisc gur measadh go raibh sé págánach agus barbartha agus díorthaithe ó na hIndiaigh a raibh cónaí orthu san áit.
Ar 25 Deireadh Fómhair, 1831, chruthaigh Foraithne Ghinearálta rialtais leasríochta an bardas, mar aon lena teorainneacha polaitiúla reatha, de Villa de Poconé, agus modhnú ar an ainm bunaidh é an t-ainm deiridh sin. Ar 1 Iúil, 1863, thug an Lei Provincial (Gaeilge: Dlí Cúige) stádas cathrach do Phoconé.
Tíreolaíocht
Tá Poconé suite ag domhanleithead 16º15'84" ó dheas agus domhanfhad 56º37'22" siar, ag airde 142 méadar. Ba é an daonra measta sa bhliain 2020 ná 33,315 áitritheoir.
Ryan Tubridy
Is láithreoir teilifíse agus raidió Éireannach é Ryan Tubridy, a rugadh ar 28 Bealtaine sa bhliain 1973. Is as an gCarraig Dhubh i mBaile Átha Cliath dó.
Gairm
Tar éis dó blianta a chaitheamh ag cur cláir éagsúla i láthair (mar shampla The Rose of Tralee), fuair sé a sheó cainte féin Tubridy Tonight ar RTÉ 1 sa bhliain 2004. clé|mion
The Late Late Show, 2009-2023
Fógraíodh i mBealtaine 2009 go mbeadh sé mar láithreoir The Late Late Show, tar éis do Phat Kenny a fhógairt go mbeadh sé ag éirí as an bpost sin ag deireadh shéasúr 2008-2009.
Chuir an Tiobraideach an seó i láthair don chéad uair ar 5 Meán Fómhair 2009. D'éirigh sé as in 2023.
Raidió
Tá clár raidió ag Tubridy idir an 9 am agus an 10 am chuile mhaidin den tseachtain ar RTÉ Raidió a hAon.
Muintir
Tá ceangal na nglúnta ag Ryan Tubridy féin le Gaeltacht Chonamara. Bhí sin-seantuismitheoirí an chraoltóra ina múinteoirí i Scoil Mhic Dara ar an gCeathrú Rua i gConamara.
Bhí a mac siúd, an Dr. Seán Tubridy, ina dhochtúir leighis i mBéal an Daingin agus páirteach i gCogadh na Saoirse agus é ina Theachta Dála ag Fianna Fáil i gConamara ina dhiaidh sin, agus bainteach leis an eagraíocht Muintir na Gaeltachta a bhunú le Máirtín Ó Cadhain. D’athraigh muintir Tubridy soir ar an Órán Mór níos deireanaí agus ba ansin a rugadh a athair.
Poblachtach neamh-leithscéalach ba ea seanathair Ryan Tubridy, Todd Andrews, ón taobh eile. Bhí sé ina dhochtúir leighis i mBéal an Daingin agus ina Theachta Dála do Ghaillimh Thiar. D’athraigh muintir Tubridy soir ar an Órán Mór níos deireanaí agus ba ansin a rugadh athair Ryan.
Bhí teach saoire ag a sheanathair, ar thaobh a mháthar, Todd Andrews i mBaile na hAbhan n, atá fós ann. clé|mion|Ryan Tubridy, 2018
Gaeilge
Dúirt an Tiobraideach sa bhliain 2021, “Is breá liom TG4. Ba mhaith liom an Ghaeilge a thabhairt ar ais i mo shaol ar bhealach éigin, agus déarfainn gur rud é a dtabharfainn faoi nuair a bheidh an rud seo curtha dínn againn... Tá mé tosaithe ag titim beagáinín i ngrá leis an nGaeilge arís agus a bhuíochas sin ar fad do TG4."
Tá beirt iníonacha ag Tubridy agus an léiritheoir RTÉ, Ann Marie Power. Bhí Tubridy ag dul amach le Aoibhinn Ní Shúilleabháin, craoltóir, eolaí agus Gaeilgeoir, idir 2009-2014.
Spermatophyta
mion|Spermatophyta
Tuairisc
Cuimsíonn na spermatophyta cúig grúpaí, an chéad cheithre dá ngrúpáilte mar "gimnispeirmeacha" (gymnosperms):
Concord, Carolina Thuaidh
Is é Concord príomhbhaile Contae Cabarrus, Carolina Thuaidh. Bhí 79,066 ina gcónaí i gConcord sa bhliain 2010.
Críochluas
deas|150px|thumb|Críochluas An luas is mó a bhaineann réad amach nuair a ligtear dó titim go saor trí shreabhán éigin (aer nó uisce, de ghnáth). Baintear an críochluas amach nuair a thagann na fórsaí frithbheartacha (cúltarraingthe) de bharr an mheáin, a mhéadaíonn de réir mar a mhéadaíonn an luas, le bheith cothrom agus sa treo eile ón bhfórsa luasghéaraithe (domhantarraingthe) i dtreo na gluaiseachta. Braitheann a luach ar an sreabhán, agus cruth, dlús is gairbhe dhromchla an réada.
Paper Hearts (eipeasóid The X-Files)
Craoladh "Paper Hearts", an deichiú heipeasóid de cheathrú sraith The X-Files ar an 15 Nollaig 1996. Scríobh Vince Gilligan an eipeasóid seo. D'fhéach 16.59 milliún duine ar an eipeasóid ar an gcéad chraoladh de.
An eitinn
Galar is ea an eitinn arb é an baictéar úd Mycobacterium tuberculosis is cúis leis. Ar na scamhóga is minicí a ghoilleann an eitinn, ach is féidir léi dul i bhfeidhm ar bhaill eile den chorp, ar na cnámha nó ar an inchinn mar shampla.
Téarmaíocht
Níl trácht ar an eitinn inniu. Ach tubarculóis" nó leagan éigin áitiúil den fhocal chéanna a tugadh ar an eitinn sna teangacha coimhthíocha fadó. Créachta a tugadh ar an eitinn i nGaeilge Uladh.
Vacsaíniú i gcoinne na hEitinne
BCG a thugtar ar an vacsaín a thugann díonadh (imdhíonacht) don duine ar an eitinn. Seasann na litreacha sin do Bacillus Calmette-Guérin. Is é atá i gceist leis an BCG ná tréithchineál lagaithe den bhaictéar Mycobacterium bovis, is é sin, baictéar eitinne na mbó. B'iad Albert Calmette agus Camille Guérin, beirt bhaictéareolaithe a bhí ag obair in Institiúid Pasteur i Lille a d'fhorbair an vacsaín i rith bhlianta an Chéad Chogadh Domhanda. Tháinig an vacsaín in úsáid sa chéad uair sa bhliain 1921, ach níor éirigh sí coitianta ach i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda.
clé|mion|[[Tástáil Mantoux]]
Tionchar an ghalair
Bhí an eitinn forleathan go leor in Éirinn i dtús na fichiú haoise, rud atá le léamh ar litríocht Gaeilge na linne chomh maith. Inniu, áfach, is fánach duine a tholgann an eitinn. Is iad na príomhchúiseanna leis ná:
(a) go bhfuil caighdeán maith maireachtála sa tír don chuid is mó, (b) gur féidir linn cóir leighis a thabhairt do dhaoine a bhfuil an aicíd orthu, agus (c) go bhfuil leibhéal ard imdhíonachta ann. clé|mion|355x355px|[[eipidéimeolaíocht, 2006]] Is léir freisin go bhfuil tuiscint na ngnáthdhaoine do chúrsaí an tsláinteachais i bhfad níos fearr inniu ná mar a bhíodh.
Sa Tríú Domhan tá líon na ndaoine a tholgann an eitinn agus a fhaigheann bás léi i bhfad níos airde, agus é ag dul i méadaíocht go gasta i gcuid mhór tíortha.
Conas a théann an eitinn i bhfeidhm ort?
Maitiú Ó Conchubhair
Is iarpheileadóir Ghaelach ó Chontae Uíbh Fhailí é Maitiú Ó Conchubhair (Matt Connor sa Bhéarla). Rugadh é sa bhliain 1960. D'imir sé le haghaidh Uíbh Fhailí agus Inis na mBreatnach. Bronnadh trí ghradam 'All Stars' air: 1980, 1982 agus 1983.
Galar Creutzfeld-Jakob
Galar marfach inchinne i ndaoine é an galar Creutzfeldt-Jakob (CJD), ar aon dul le galar na mbó mire (Einceifileapaite spúinseach bhólachta). Tá fianaise ag teacht chun solais de réir a chéile go bhfuil ceangal idir ithe mairteola atá ionfhabhtaithe le galar na mbó mire agus an galar daonna.
Is deacracht é seo do thionscal na mairteola, ach don chóras fuilaistriúcháin freisin. Is eol gur scaipeadh galair mharfacha de thaisme trí fhuilaistriúchán, heipitítéas-C agus VEID (víreas easpa imdhíonachta daonna), sa tír seo is tíortha eile.
An eitinn
Tionchar an ghalair
Is gnách go dtosaíonn an eitinn le láthair bheag athlasta in aon scamhóg amháin. Téann an láthair athlasta i méid ansin agus mura gcuirtear bac leis an athlasadh in am leathnóidh sé amach chuig an scamhóg eile sa deireadh. Ní féidir na scamhóga athlasta a thabhairt ar ais, agus mar sin tá sé ardtábhachtach an t-othar a chur ar bhealach a bhisithe in am.
Galar Creutzfeld-Jakob
Tá baol ann gur féidir galar Creutzfeld-Jakob a aistriú is a scaipeadh trí fhuilaistriúchán, agus b'fhéidir ón máthair go dtí an féatas sa bhroinn. Mar sin, beidh géarghá le tástálacha ar dheonacháin fola chun déanamh cinnte de go bhfuil an fhuil saor ó na gníomhaithe (prióin) is cúis le CJD.
An eitinn
Tionchar an ghalair
mion|clé|Mycobacterium tuberculosis Ziehl-Neelsen
Galar Creutzfeld-Jakob
Stair
mion|clé|MRI
I rith na 1990idí bhí imní fhorleathan go dtarchuirfí galar na bó buile do dhaoine.
An eitinn
Tionchar an ghalair
Aithnítear an aicíd ar na hairíonna seo:
M9 (Poblacht na hÉireann)
Mótarbhealach an-íseal i gContae Chill Dara is ea an M9. Níl sé ach timpeall 5 ciliméadar i bhfad, agus leanann sé an M7 leis an N9.
Tá 2 ceangail ar an M9;
Sraith UEFA na Seaimpíní 2017/2018
Is é Sraith UEFA na Seaimpíní 2017/18 an 63ú séasúr de phríomhchomórtas sacair na hEorpa agus an 26ú séasúr ó cuireadh an UEFA Champions League ar bun. Beidh an cluiche ceannais ar siúl ar an 26 Bealtaine 2018 sa NSK Olimpiyskiy i gCív.
An rangú
Baineadh úsáid as comhéifeacht UEFA chun líon na bhfoirne a dháileadh. Chuige sin cuireadh san áireamh an chaoi ar éirigh leis na foirne ó na tíortha sin sna comórtais Eorpacha idir séasúr 2011/12 agus séasúr 2015/16.
Dátaí
Rinneadh gach tarraingt, seachas an ceann do bhabhta na ngrúpaí, ag ceannáras UEFA in Nyon, An Eilvéis. Rinneadh an tarraingt do bhabhta na ngrúpaí i Monacó.
Foirne
Sa tábla thíos taispeántar an babhta ina thosaigh na clubanna san eagrán seo den chomórtas.
An chéad réamhbhabhta cáilithe
Ghlac 10 bhfoirneann páirt sa chéad réamhbhabhta cáilithe. Rinneadh an tarraingt ar an 19 Meitheamh 2017. Imríodh na cluichí baile ar an 27 agus 28 Meitheamh, agus na cluichí as baile ar an 4 Iúil 2017.
An dara réamhbhabhta cáilithe
Ghlac 34 fhoireann páirt sa dara réamhbhabhta cáilithe, 29 bhfoireann nua agus 5 bhuaiteoir ón gcéad réamhbhabhta cáilithe. Rinneadh an tarraingt ar an 19 Meitheamh 2017. Imríodh na cluichí baile ar an 11, 12 agus 14 Iúil, agus na cluichí as baile ar an 18 agus 19 Iúil 2017.
Nóta: * Athraíodh ord na gcluichí tar éis na tarraingthe.
An tríú réamhbhabhta cáilithe
Rinneadh an tarraingt ar an 14 Iúil 2017. Bhí dhá chuid sa tríú réamhbhabhta: ceann do na seaimpíní agus ceann do na foirne nárbh seaimpíní náisiúnta iad. Chuaigh cailliúnaithe ón dá chuid ar aghaidh chuig an UEFA Europa League 2017/18. Imríodh na cluichí baile ar an 25 agus 26 Iúil, agus na cluichí as baile ar an 1 agus 2 Lúnasa 2017.
Seaimpíní
Ghlac 20 club páirt sa tríú réamhbhabhta cáilithe: 3 chlub nua agus 17 mbuaiteoir ón dara réamhbhabhta cáilithe.
Nóta: * Athraíodh ord na gcluichí tar éis na tarraingthe.
Foirne ó na sraitheanna náisiúnta
Ghlac 10 bhfoireann nárbh seaimpíní iad páirt sa tríú réamhbhabhta cáilithe.
Babhta cáilithe
Rinneadh an tarraingt ar an 4 Lúnasa 2017. Bhí dhá chuid sa bhabhta cáilithe: ceann do na seaimpíní náisiúnta agus ceann do na foirne eile. Chuaigh na cailliúnaithe ar aghaidh chuig babhta na ngrúpaí den UEFA Europa League 2017/18. Imríodh na cluichí baile ar an 15 agus 16 Lúnasa, agus na cluichí as baile ar an 22 agus 23 Lúnasa 2017.
Seaimpíní
D'imir an 10 seaimpín ón tríú réamhbhabhta i sruth na seaimpíní.
Foirne ó na sraitheanna náisiúnta
Ghlac 10 bhfoireann páirt: 5 fhoireann nua agus 5 bhuaiteoir ón tríú réamhbhabhta cáilithe.
Babhta na nGrúpaí
Rinneadh an tarraingt Déardaoin 24 Lúnasa 2017. Dáileadh 32 chlub in ocht ngrúpa, agus níorbh fhéidir clubanna ón tír chéanna bheith sa ghrúpa céanna.
Ochtú ceannais
Rinneadh an tarraingt ar an 11 Nollaig 2017. Imríodh na cluichí baile ar an 13, 14, 20 agus 21 Feabhra 2018. Imríodh na cluichí as baile ar an 6, 7, 13 agus 14 Márta 2018.
Ceathrú ceannais
Rinneadh an tarraingt ar an 16 Márta 2018. Imríodh na cluichí baile ar an 3 agus 4 Aibreán 2018. Imríodh na cluichí as baile ar an 10 agus 11 Aibreán 2018.
Cluichí leathcheannais
Rinneadh an tarraingt ar an 13 Aibreán 2018. Imríodh na cluichí baile ar an 24 agus 25 Aibreán 2018. Imreofar na cluichí as baile ar an 1 agus 2 Bealtaine 2018.
Cluiche ceannais
Rinneadh an tarraingt don fhoireann a d'imreodh mar fhoireann baile sa chluiche ceannais ar an 13 Aibreán 2018.
Pobal Gearmánach na Beilge
Tá an Pobal Gearmánach (Gearmáinis: Deutschsprachige Gemeinschaft, nó DG; Fraincis: Communauté germanophone; Ollainnis: Duitstalige Gemeenschap), ar a dtugtar freisin ón mbliain 2017 an Bheilg Thoir (Gearmáinis: Ostbelgien), ar cheann de thrí phobal cónaidhme na Beilge.
Ag clúdach achar 854 km2 (330 méadar cearnach) laistigh de Chúige Liège sa Vallóin, san áireanh tá naoi gcinn den aon bhardas déag de Eupen - Malmedy. Cainteoirí traidisiúnta de chineálacha den Dietsch-Íseal, Ripuaris, agus Francóinis Mhosel, an daonra áitiúil 77,949 - thart ar 7.0% de Chúige Liège agus thart ar 0.7% den iomlán náisiúnta.
Oenanthe hispanica
Is éan é an clochrán cluasdubh (Oenanthe hispanica).
Míol leabhar
Feithid bheag leata a itheann seanleabhair nó ábhar tirim orgánach de ghnáth. Is féidir leis an-damáiste a dhéanamh i leabharlanna.
Lenoir, Carolina Thuaidh
Is é Lenoir príomhbhaile Contae Caldwell, Carolina Thuaidh. Bhí 18,228 ina gcónaí i Lenoir sa bhliain 2010.
Tubaiste Bradford City
mion|clé Tharla Tubaiste Bradford City, Sasana, ar an 11 Bealtaine 1985. Maraíodh 56 duine nuair a chuaigh staidiam sacar Bradford City trí thine. Chaith fear bun toitín uaidh agus cuireadh carn páipéar faoi bharr lasrach. Leath an tine go tapa agus bhí cuid den lucht tacaíochta sáinnithe; bhí na doirsí éalaithe agus na geataí go léir faoi ghlas. clé|mion
Scaollcheannach
mion Is éard atá i gceist le scaollcheannach ná bealach ag duine atá faoi imní iarracht a dhéanamh déileáil leis an gcontúirt ar bhealach éigin – bheith faoi réir roimh an anachain agus chun táirgí áirithe a cheannach.
Laxmi Prasad Devkota
Ba fhile, scríbhneoir, agus úrscéalaí Neipealach é Laxmi Prasad Devkota (Neipealais: लक्ष्मीप्रसाद देवकोटा, (1909–1959).
Fronta Molach
An príomhlimistéar do na córais fhrontacha aimsire san Aigéan Ciúin thuaidh is an tAigéan Atlantach thuaidh. Foirmíonn sé an teorainn idir an mhais aeir Mholach (fuar) is an mhais aeir fhothrópaiceach (níos teo), agus cruthaítear lagbhrúnna nó cioclóin ar a fhad. Braitheann ionad an fhronta ar an scairdshruth Molach, ag athrú de réir an tséasúir. Sa gheimhreadh bíonn sé níos faide ó dheas (40-50° thuaidh), agus bíonn an ghníomhaíocht fhrontach freagrach as an aimsir fhuar fhliuch a fhaigheann tuaisceart na hEorpa. Sa samhradh bogann an fronta ó thuaidh, agus bíonn a ionad níos athraithí.
Taibhléadan
San ailtireacht chlasaiceach, is é an taibhléadan an eilimint chothrománach a luíonn ar na hoird. Cuimsíonn sé an fardoras, an fríos is an choirnis.
Bulladóir Francach
thumb|240px|Bulladóir Francach Is madadh clóis é bulladóir Francach.
Camden, Carolina Thuaidh
Is é Camden príomhbhaile Contae Camden, Carolina Thuaidh. Bhí 599 ina gcónaí i gCamden sa bhliain 2010.
Manchain-Rac
mion|The Stone Roses, An grúpa is móréilimh as Machain-Rac Saol ceoil agus cultúrtha a d'fhorbair i Manchain, Sasana ag deireadh na 1980idí is ea Manchain-Rac, nó Madchester, a raibh dlúthbhaint aige leis an gceol damhsa indie. Ba é Tony Wilson ó Factory Records a cheap an téarma Madchester i dtús báire, agus chuir preas ceoil na Breataine an téarma i mbéal an phobail go luath sna 1990idí. I measc na ngrúpaí is cáiliúla sa seánra seo, áirítear na Stone Roses, Happy Mondays, Inspiral Carpets, na Charlatans, James agus 808 State. Meastar go forleathan go bhfuil tionchar mór ag drugaí ar Madchester, go háirithe MDMA.
Tagua
Toradh an phailm eabharchnó. Táirgtear i dtuaisceart Mheiriceá Theas é. Suas le 40 cnó an-chrua i gcapsúl amháin, gach ceann timpeall 5 cm ar leithead. Úsáidtear ábhar plandúil an chnó in ionad eabhair. Déantar cnaipí is a leithéid as. Má shiltear aigéad sulfarach tiubhaithe air, tagann dath dearg air, athrú nach dtarlaíonn le fíoreabhar.
Clochrán Coirdíneach
Is éan é an clochrán Coirdíneach. Is ball d'fhine na Muscicapidae é.
Bart Gets Hit by a Car
Craoladh an deichiú heipeasóid, "Bart Gets Hit by a Car", den dara sraith The Simpsons ar an 10 Eanáir 1991. Scríobh John Swartzwelder an eipeasóid seo. D'fhéach 24.8 milliún duine ar an eipeasóid.
Táirgeadh
Déanann Lionel Hutz, Dr. Nick agus Blue-Haired Lawyer a gcéad cuma san eipeasóid.
Asterix na nGallach
Leabhar do pháistí de chuid an chartúnaí Francach René Goscinny is ea Asterix na nGallach. An 1ú leabhar sa tsraith Asterix atá ann
Loch Garman
Príomhbhaile chontae Loch Garman agus an baile is mó sa chontae é baile Loch Garman, le daonra tuairim is 15,000. Ar inbhear na Sláine atá sé, agus tá a chalafort leathan, cé nach bhfuil sé an-domhain.
Iompar
Tá stáisiún traenach ar an líne as Ros Láir go Baile Átha Cliath sa bhaile. Níl calafort Ros Láir ach timpeall 15 chiliméadar as an mbaile. Tá an baile ar an N11, ceann de bóithre náisiúnta na tíre, a luíonn idir Baile Átha Cliath agus Ros Láir.
Stair
Tógadh ar dtús Loch Garman in am na Lochlannach, agus sa Bhéarla, tagann a ainm Wexford ó Waesfjord na Lochlannaise, ar é a bhrí ná fíord nó inbhear an lathaigh. Nuair a tháinig Oilibhéar Cromail go hÉirinn, dhein sé slad ar an mbaile, agus tá an ghráin ag lucht an bhaile fós ar a chuimhne. Tá dealbh i lár an bhaile ag comóradh John Barry, fear a chuir cabhlach SAM ar bun.
Caitheamh aimsire
Tá cáil ar an limistéar ar imeall an chuain as líon agus le raidhse an éanlaith atá ann. Is baile stairiúil é Loch Garman, le sráideanna cúnga. Gar don bhaile, tá caisleán Ferrycarrig. Tá John F Kennedy Memorial Park, arboretum mór, tuairim agus 36.7 km siar uaidh. Tá tránna breátha i ndeisceart an chontae. Tá Feis Opera Loch Garman ag cur opera i láthair sa bhaile le hos cionn 30 bliain, le béim ar shaothair atá ligthe i ndearmad, nó gar dó.
Miocrorgánach
Orgánach micreascópach, dofheicthe don tsúil dhaonna de ghnáth is ea miocrorgánach nó miocrób, a d'fhéadfadh a bheith ann ina fhoirm aoncheallacha nó mar choilíneacht de chealla.
Bhí amhras ann go bhféadfadh saol miocróbach a bheith ann ón chianaimsir, mar shampla i scrioptúr na nJaineach ón séú haois RCR san India. Thosaigh Antonie van Leeuwenhoek an staidéar eolaíoch ar mhiocrorgánaigh lena mbreathnóireacht faoin micreascóp sna 1670í. Sna 1850idí, fuair Louis Pasteur amach go raibh miocrorgánaigh ina gcúis le milleadh bia, ag bréagnú teoiric na huathghiniúna. Sna 1880í, fuair Robert Koch amach gur miocrorgánach ba chúis leis na galair seo a leanas; an eitinn, an calar, an diftéire, agus an t-antrasc.
Toisc go n-áirítear i miocrorgánaigh an chuid is mó d'orgánaigh aoncheallacha ó na trí fhearann saoil is féidir leo a bheith thar a bheith éagsúil. Níl ach miocrorgánaigh in dhá cheann de na trí fhearann, Archaea agus Baictéir. Áirítear leis an tríú fhearann ​​Eukaryota na horgánaigh ilcheallacha go léir chomh maith le go leor prótaisteach aoncheallach agus protozoa ar miocróib iad. Tá baint ag roinnt prótaisteach le hainmhithe agus cuid acu le plandaí glasa. Tá go leor orgánach ilcheallach micreascópach ann freisin, eadhon micrainmhithe, roinnt fungas, agus roinnt algaí, ach go ginearálta ní mheastar iad seo a bheith ina miocrorgánaigh.
Is féidir le gnáthóga an-difriúla a bheith ag miocrorgánaigh, agus maireann siad i ngach áit ó na poil go dtí an meánchiorcal, fásaigh, géasair, carraigeacha agus an domhainfharraige. Tá cuid acu oiriúnaithe le maireachtáil i ndálaí foircneacha cosúil le coinníollacha an-te nó an-fhuar, cuid eile do bhrú ard, agus cúpla, mar Deinococcus radiodurans, do thimpeallachtaí ard-radaíochta. Is éard atá i miocrorgánaigh freisin na micribhithraí a fhaightear i agus ar gach orgánaigh ilcheallacha. Tá fianaise ann go raibh miocrorgánaigh i gcarraigeacha 3.45-billiún bliain d'aois na hAstráile tráth, an fhianaise dhíreach is luaithe den bheathral ar an Domhan.
Tá miocróib tábhachtach i gcultúr agus i sláinte an duine ar go leor bealaí, amhail bianna a choipeadh agus séarachas a chóireáil, agus chun breosla, einsímí agus comhdhúile bithghníomhacha eile a tháirgeadh. Is uirlisí riachtanacha iad miocróib sa bhitheolaíocht mar samhailorgánaigh agus baineadh úsáid astu i gcogaíocht bhitheolaíoch agus i mbithsceimhlitheoireacht. Is comhpháirt ríthábhachtach den ithir thorthúil iad miocróib. Cuimsíonn miocrorgánaigh micribhithraí an duine, lena n-áirítear flóra riachtanach na bputóg. Is miocróib iad na pataiginí atá freagrach as go leor galair thógálacha agus, mar sin, is sprioc iad le bearta sláinteachais.
Réamhtheachtaithe ársa
Pléadh an seans go bhféadfadh orgánaigh mhicreascópacha a bheith ann leis na céadta bliain sular thángthas orthu sa seachtú haois déag. Faoin séú haois RCR, chuir Jainigh na hIndia (mar atá inniu ann) in iúl go raibh orgánaigh bhideacha ann ar a dtugtar nigodas. Deirtear gur rugadh na nigodas seo i mbraislí; maireann siad i ngach áit, lena n-áirítear coirp plandaí, ainmhithe agus daoine; agus ní mhaireann a saol ach ar feadh codán de soicind. De réir an cheannaire na Jaineach Mahavira, scriosann daonnaí na nigodas seo ar scála ollmhór, nuair a itheann siad, a anáil siad, a shuíonn siad, agus a bhogann siad.
Ba é an scoláire Rómhánach Marcus Terentius Varro chéad thug le fios go bhféadfadh galair a bheith ag leathadh ag orgánaigh nach bhfuil le feiceáil fós, ina leabhar ón gcéad haois RCR dar teideal De agri cultura (Gaeilge: I dTaobh na Talmhaíochta) inar thug sé animalcules ar na créatúir neamhfheicthe, agus thug sé rabhadh gan teach a lonnú in aice le seascann.
Sa leabhar Canóin an Leighis(1020) (Peirsis: قانون در طب, Qanun-e dâr Tâb "Kitab Al Qanûn fi Al-Tibb"), mhol Avicenna go bhféadfadh an eitinn agus galair eile a bheith tógálach.
Cathair Eoin, Talamh an Éisc agus Labradar
Is é Cathair Eoin (Béarla: City if S.John's) príomhchathair chúige Thalamh an Éisc agus Labradar. Dar le daonaireamh na bliana 2006, tá 100,646 duine ina gcónaí ann, agus 181,113 sa cheantar uirbeach. Is é Cathair Eoin an chathair is mó i dTalamh an Éisc agus Labradar, agus an chathair is sine i gCeanada.
Fearna
clé|mion Baile beag i dtuaisceart Chontae Loch Garman is ea Fearna.
Is é a phríomhcháil gur ann a bunaíodh Deoise Fhearna. Ach cé go bhfuil ardeaglais Protastúnach Eaglais na hÉireann ann i gcónaí, tá an ardeaglais Chaitliceach in Inis Córthaidh agus pálás an easpaig i mbaile Loch Garman.
Míol leapa
Míol leata gan eitilt is ea an míol leapa. Na míolta fásta is na nimfeacha ag fás araon oíchí, ag teacht amach as a bhfolach chun fuil a shú as mamaigh den chuid is mó, daoine ina measc. Lotnaidí i dtithe daoine iad, ach ní heol go dtarchuireann siad galair.
Crióilít
Mianra, comhdhéanta as sóidiam, alúmanam is fluairín, Na3AlF6, a úsáidtear i mbruithniú mianach alúmanaim. Faightear cuid mhaith de sa Rúis agus an Ghraonlainn.
Emmet Daltún
Ba Maorghinearál in Arm Shaorstát Éireann agus léiritheoir scannáin é Emmet Daltún, nó Major-General James Emmet Dalton as Béarla (4 Márta 1898 – 4 Márta 1978).
Conmhaicne Mara
Dream agus tuath ársa suite in iarthar Chontae na Gaillimhe ba ea Conmhaicne Mara (nó Conmaicne Mara).
Emmet Daltún
Tá sé cáiliúil as an bpáirt a thóg sé sa Chogadh Cathartha (inar éirigh leis an Saorstát) a lean cogadh faoi neamhspleáchas (inar ghlac sá páirt freisin). Níos déanaí bhí sé ina chónaí i Sasana. Chuir sé Ardmore Studios ar bun i mBré, i gContae Chill Mhantáin, sa bhliain 1958. Fuair sé bás i dteach a iníne i mBaile Átha Cliath.
Conmhaicne Mara
Bunús
Gaolta b'fhéidir leis na Laigin ba ea na Conmhaicne, a scaip ar fud na tíre, ag lonnú i gcúige Chonnacht agus an Longfort. I measc ghéaga Chonmhaicne eile i nGaillimh mhí san áireamh Conmhaicne Dhúin Mhóir agus Conmhaicne Coille
Emmet Daltún
Saol luath
Rugadh James Emmet Dalton do James F. agus Katharine L. Dalton, athair Éireannach-Meiriceánach agus máthair Éireannach, i Fall River, Massachusetts, an 4 Márta 1898, ach bhog a chlann ar ais go hÉirinn nuair a bhí sé dhá bhliain d’aois. D’fhás sé aníos i gcúlra Caitliceach meánaicmeach I nDroim Conrach i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath agus bhí cónaí air ag uimh. 8 Bóthar Naomh Colm Cille Uachtarach. Chuir na Bráithre Críostaí oideachas air I Scoil Uí Chonaill i Sráid Richmond Thuaidh. Chuaigh sé isteach sa mhílíste náisiúnaíoch, Óglaigh na hÉireann, i 1913 agus an bhliain dár gcionn, cé nach raibh sé ach cúig bliana déag, bhí baint aige le smuigleáil arm go hÉirinn.
Conmhaicne Mara
Críocha
As Conmhaicne Mara cruthaíodh an bharúntacht Bhaile na hInse agus paróiste dlí Inis Bó Finne, atá suite i mbarúntacht Mhuirisce. Tá ann sna críocha na paróistí dlí Baile na Cille, Baile an Dúna, Maigh Iorrais, Iomaidh Fheicín agus Inis Bó Finne.
Táibléad grafaice
Gaireas lenar féidir gluaisní pinn thar dhromchla ar leith a aistriú ina n-ionchur digiteach i ríomhaire. Soláthraíonn sé seo bealach chun eolas déthoiseach, cosúil le léarscáil nó líníocht, a aistriú i bhfoirm ar féidir le ríomhaire é a léamh. Úsáidtear go forleathan é i bhfeidhmeanna innealtóireachta is deartha.
Conmhaicne Mara
Críocha
mion|150px|Luath dhreamanna agus ríochtaí in Éirinn, c. 800
Emmet Daltún
An Chéad Chogadh Domhanda
Chuaigh Daltún isteach in Arm na Breataine i 1915 ar feadh ré an Chogaidh Mhóir. Ní raibh a chinneadh chomh neamhghnách sin i measc Óglaigh na hÉireann, mar chuaigh níos mó ná 20,000 de na Saorálaithe Náisiúnta isteach in "Arm Nua" na Breataine ar áiteamh ceannaire na Náisiúnaithe John Redmond. Níor aontaigh athair Daltún, áfach, le cinneadh a mhic. Chuaigh Emmet Daltún isteach sa 7ú cathlán de na Royal Dublin Fusiliers mar 2ú Leifteanant sealadach. Faoi 1916 bhí sé ceangailte leis an 9ú Cathlán, RDF, 16ú Rannán (Éireannach) faoin Maorghinearál William Hickie, ina raibh go leor earcach náisiúnach Éireannach.