cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gaillimh iníon Breasail
Bean mhiotasach ab ea Gaillimh iníon Breasail as a ainmníodh cathair agus abhainn na Gaillimhe. Dúradh gurbh iníon cheannaire na bhFear Bolg, Breasail, í. Creideadh gur bandia áitiúil ab ea í, mar atá le feiceáil in ainmneacha abhann eile cosúil leis an mBóinn.
De réir James Hardiman, ag lua Lughaí Uí Chléirigh, "go bhfuil an chathair ainmnithe as an abhainn, ina bháigh Gaillimh iníon Breasail."
Spalding, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Spalding.
Gaillimh iníon Breasail
Sanasaíocht
Creidtear gurb é brí an ainm ná abhainn chlochach, agus go mbaineann sé leis an tréimhse réamhstairiúil in Éirinn, cé gur sa Mheán-Ghaeilge amháin atá na tagairtí is luaithe den logainm.
Louis O'Dea
Polaiteoir Éireannach ab ea Louis O'Dea ( - 19 Feabhra, 1955). Bhí sé ina bhall de Sinn Féin.
Dún ar Aill
mion|Teach Canon Sheehan Is baile suite i gContae Chorcaí é Dún ar Aill (Béarla: Doneraile).
Isabela Moner
Aisteoir Meiriceánach is ea Isabela Moner a rugadh ar 10 Iúil 2001 in Cleveland, Ohio. Bhí an príomhról aici, mar atá, CJ Martin, ar an tsraith theilifíse úd de chuid Nickelodeon, 100 Things to Do Before High School, agus bhí an ról mar Izabella aici in Transformers: The Last Knight agus mar Lizzy in Instant Family.
169 (uimhir)
Is é 169 an uimhir nádúrtha tar éis 168 agus roimh 170.
Guugu Yimidhirr
Is teanga Astrálach é Guugu Yimidhirr. Tá sé mar theanga ag muintir Guugu Yimidhirr, atá ina gcónaí in aice le Cooktown i dtuaisceart Queensland.
Gramadach
Cosúil le teangacha Astrálacha eile, tá moirfeolaíocht áinsíoch ag forainmneacha Ghuugu Yimidhirr ach tá moirfeolaíocht oibríoch ag ainmfhocail eile. Is é sin le rá, tá an fhoirm chéanna ag ábhar bhriathair neamhaistrigh le hábhar bhriathair aistrigh más forainm é an t-ábhar, ach an fhoirm chéanna le cuspóir bhriathair aistrigh más ainmfhocal é.
Cibé ceann d'fhorainmneacha nó ainmfhocail a úsáidtear, is é gnáth-ord na habairte ná Ainmní Cuspóir Briathar, ach is féidir ord focail eile a úsáid chomh maith.
Samplaí
Tagann an focal Béarla kangaroo ó Ghuugu Yimidhirr gangurru (/ɡaŋʊrʊ/).
Lady Sings the Blues
Is é Lady Sings the Blues an tríú halbam ó Rebecca Ferguson. Scaoileadh é ar an 6 Márta 2015.
Francis Cahill
Polaiteoir Éireannach ab ea Francis Cahill (1882 - 19 Deireadh Fómhair, 1957). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin agus Chumann na nGaedheal.
Michael Cavanaugh (aisteoir)
Is aisteoir Meiriceánach é Michael Cavanaugh, a rugadh ar an 21 Samhain 1942. Bhí páirt aige mar aoi-réalta sa sraitheanna teilifíse The X-Files, The West Wing, Joe Bash, Starman, Hunter, Monk agus 24.
Spilsby
Is baile suite i Lincolnshire é Spilsby.
171 (uimhir)
Is é 171 an uimhir nádúrtha tar éis 170 agus roimh 172.
Saskatoon
Is cathair i lár Saskatchewan, Ceanada, é Saskatoon. Tagann an t-ainm as an focal Cree ar na caora milse corcraghorma a fhásann sa chuid sin den tír. Tá 233,923 duine ina gcónaí sa chathair. Is é Saskatoon an chathair is mó i Saskatchewan.
Perl
Is teanga ríomhchlárúcháin í Perl a chruthaigh Larry Wall sna 1980í. Baintear úsáid as Perl go forleathan ar an nGréasán Domhanda i scripteanna CGI, i bPróiseáil Teanga Nádúrtha, agus sa bhithfhaisnéisíocht. Ritheann ríomhchláir Perl ar ardáin Windows, Mac OS, agus Linux. Glacann Perl gnéithe ó go leor teangacha eile: C, Scriptiú Blaoisce UNIX, AWK, sed, agus Lisp san áireamh.
170 (uimhir)
Is é 170 an uimhir nádúrtha tar éis 169 agus roimh 171.
Drom Dhá Liag
Is baile suite i gContae Chorcaí é Drom Dhá Liag.
10 Items or Less (scannán)
Scannán Meiriceánach is ea 10 Items or Less (2006).
Alex Gansa
Is léiritheoir teilifíse agus scríbhneoir scripte é Alex Gansa. D'fhorbair sé an tsraith Homeland in éindí leis an léiritheoir Howard Gordon, a raibh siad ag obair le chéile na huaire dheiridh ar nós sraitheanna mar The X-Files.
Alfred North Whitehead
Matamaiticeoir is fealsamh a rugadh i Ramsgate Shasana ab ea Alfred North Whitehead (15 Feabhra 1861 – 30 Nollaig 1947). I gcomhar le Bertrand Russell, d'fhoilsigh sé Principia Mathematica (Prionsabail Mhatamaiticiúla, 3 imleabhar, 1910-1913). Leabhair eile leis is ea Adventures of Ideas (Eachtraí Smaointe, 1933) agus Modes of Thought (Modhanna Smaointe, 1938).
Stamford, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Stamford.
Adam Fergus
Is aisteoir Éireannach é Adam Fergus.
Chonacthas den chéad uair é ar an gclár theilifíse Proof sa bhliain 2004. Ó shin bhí sé le feiceáil ar roinnt chláir theilifíse, mar atá The Clinic, Trouble in Paradise agus Clean Break agus sna scannáin Inside I'm Dancing, Happy Ever Afters, Satellites and Meteorites agus The F Word. Beidh ról aige sa dara srath Stiking Out ar RTÉ a hAon sa bhliain 2018.
Barr na Cúile
Is baile suite i gContae Liatroma é Barr na Cúile.
Donald Gibb
Is aisteoir Meiriceánach é Donald Gibb, a rugadh ar an 4 Lúnasa 1954. Bhí páirteanna aige mar aoi-réalta sna sraitheanna teilifíse The X-Files, Boy Meets World, Step by Step, Knight Rider, MacGyver, Magnum, P.I. agus Quantum Leap.
Columbia, Carolina Theas
Is é Columbia príomhchathair agus an chathair is mó sa stát Carolina Theas.
Dhear James Hoban roinnt foirgnimh ann, mar shampla an Teach Stáit Carolina Theas i gColumbia.
173 (uimhir)
Is é 173 an uimhir nádúrtha tar éis 172 agus roimh 174.
Róiséad (luibheolaíocht)
deas|mion|Róiséad de [[Duilleog|dhuilleoga ag bonn an chaisearbháin]] mion|Foirm fháis róiséadaí de chuid  Ricciocarpos natans. Sa luibheolaíocht, is éard is róiséad ann na cóiriú ciorclach de dhuilleoga nó de struchtúir cosúil le duilleoga.
I plandaí bláthanna, de ghnáth, suíonn róiséid in aice leis an ithir, sampla de ghas modhnaithe is ea a struchtúr, i gcás nach leathnaíonn bearnaí na n-idirnód idir na duilleoga, ionas go bhfuil na duilleoga fós cnuasaithe go docht le chéile agus ag airde den chineál céanna.
Henry Finlay
Polaiteoir Éireannach ab ea Henry Finlay ( - 1959). Bhí sé ina bhall de Cumann na nGaedheal.
Róiséad (luibheolaíocht)
I bhrífítí agus algaí, bíonn róiséad ina thoradh de bhrainseáil leantach an tallais mar a fhásann an ngléasra  bíonn imlíne chruinn mar thoradh air. ==Feidhm i bplandaí bláthanna
Tacsanomaíochtaí
Tá go leor finte plandaí le moirfeolaíocht róiséadach; tá siad coitianta ach go háirithe sna Asteraceae (mar shampla caisearbháin), sna Brassicaceae (cosúil le cabáiste), agus sna Bromeliaceae. Planda róíséadach is ea an raithneach Blechnum fluviatile.
Foirm
deas|mion|Róiséad de dhuilleoga an Agave americana
Henry Coyle
Polaiteoir Éireannach ab ea Henry Coyle ( - 29 Bealtaine 1979). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal.
Gníomhaíocht na nOibrithe agus na nDífhostaithe
Eagraíocht pholaitiúil Éireannach é Gníomhaíocht na nOibrithe agus na nDífhostaithe nó GOD, (Workers and Unemployed Action nó WUAG) atá lonnaithe i gCluain Meala le cur i gcoinne na dífhostaíochta i limistéar Dheisceart Thiobraid Árann. Cuireadh ar bun é sa bhliain 1985. Ar na baill tá Séamus Healy agus a dheartháir Paddy Healy.
Fómhar
mion|Minnowburn, Béal Feirste Is séasúr é an fómhar, idir an samhradh agus an geimhreadh. mion|Fómhar i g[[Cill Airne ]] In Éirinn, tosaíonn an Fómhar ar an gcéad lá de Mheán Fómhair agus leanann ar aghaidh go dtí deireadh mhí na Samhna. Sa séasúr seo tosaíonn an aimsir ag éirí níos fuaire. Tosaíonn na duilleoga ag titim de na crainn agus ní bhíonn an méid céanna bláth anna ann.
Ceiliúradh an fhómhair
mion|Braid ag Rabbit Hill, [[An Baile Meánach|Baile Meánach ]]
Mianach salainn Wieliczka
I ndeisceart na Polainne, i bhfeidhm fós tar éis 500 bliain táirgthe, ionad oidhreachta domhanda. Chomh maith lena ársaíocht is a ollmhéid, tá músaem mianadóireacht salainn ann. Faoi thalamh, agus an tsnoíodóireacht an-suntasach.
Eli Whitney
Ceapadóir a saolaíodh i Westborough, Massachusetts ab ea Eli Whitney (8 Nollaig 1765 - 8 Eanáir 1825). I 1793 fuair sé paitinn ar an inneall cadáis chun snáithíní cadáis a scaradh ó na síolta, forbairt a chuaigh faoin sclábhaíocht is a bhí réabhlóideach i stair na Stát Aontaithe. I 1798 d'fhorbair sé córas nua chun gunnaí a olltáirgeadh.
Dunnes
Is sreang ollmhargaí í Dunnes nó Dunnes Stores i bPoblacht na hÉireann agus i dTuaisceart Éireann, agus tá cúpla ollmhargadh aici sa Bhreatain agus sa Spáinn. Tá an tsraith ar an gceann is mó den saghas sin in Éirinn, go hairithe ós sa tír sin a bunaíodh í, agus díolann sí éadaí, earraí baile agus bia.
Stair
D’oscail an chéad stór i 1966 i gCornelscourt, Baile Átha Cliath.
Ar an 15 Deireadh Fómhair 1981, d'fhuadaigh an tIRA Ben Dunne,
Bhí clú agus cáil ar an gcomhlacht mar gheall ar an conspóid leis an cumann miondíol na hoibritheoirí, a dhiúltaigh chun earraí ón Afraic Theas faoin gcinedheighilt a láimhseáil. Toisc é seo, bhí ar Rialtais na hÉireann é a dhéanamh mídhleathach chun earraí a iompórtáil isteach sa tír ón Aifric.
I 2007, d’oscail Dunnes an chéad stór do teicstíl amháin ar Sráid Anraí, Baile Átha Cliath. Bhrandaíodh an stór mar “Dunnes” seachas “Dunnes Stores”. Ar an 24 Deireadh Fómhair 2007 chinntigh Míchéal Heffernan an t-ainm nua, sé sin “Dunnes”.
Geimhreadh
thumb|Sneachta - An aimsir sa Gheimhreadh Is séasúr é an Geimhreadh. Bíonn an geimhreadh ann idir an fómhar agus an t-earrach. In Éirinn, tosaíonn an geimhreadh ar an gcéad lá de mhí na Nollag agus leanann ar aghaidh go dtí deireadh mhí Feabhra. Bíonn na crainn lom agus téann ainmnithe a chodladh. Bíonn sé fuar lasmuigh agus caithfimid éadaí teo a chaitheamh. Uaireanta bíonn sneachta ann sa gheimhreadh.
Féilire Gaelach
San am atá thart, mheastaí gurbh é Lá Samhna an chéad mhí den Geimhreadh in Éirinn.
Lena Meyer-Landrut
Is amhránaí popcheoil ón Ghearmáin í Lena Meyer-Landrut (AIF: [ˈleːna ˌmaɪɐˈlant.ʁuːtʰ]). Rugadh ar an 23 Bealtaine 1991 in Hannover sa tSacsain Íochtarach í.
Bhuaigh Lena Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2010 leis an amhrán "Satellite" in Osló ar an 29 Bealtaine. Bhuaigh sí roghnú náisiúnta na hEoraifíse ar an gclár teilifíse Unser Star für Oslo ("Ár réalta chun Osló" le Stefan Raab) sa Mhárta 2010. Chuaigh an chéad singil aici go dtí uimhir 1 sa Ghearmáin agus san Eilvéis agus go dtí uimhir 2 san Ostair agus in Éirinn.
I gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2011 i nDüsseldorf a chan sí an t-amhrán "Taken by a Stranger" agus tháinig sí sa 10ú áit.
Wainfleet, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Wainfleet.
Charlotte, Carolina Thuaidh
Is é Charlotte an chathair is mó i gCarolina Thuaidh. Sa bhliain 2014 measadh 809,958 duine ina gcónaí ann.
Superwoman (albam Rebecca Ferguson)
Is é Superwoman an ceathrú halbam ó Rebecca Ferguson. Scaoileadh é ar an 14 Deireadh Fómhair 2016.
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Cúnant na Méaraí
Is é Cúnant na Méaraí an príomhshruth gluaiseachta Eorpaí ina bhfuil baint ag údaráis áitiúla agus réigiúnacha, a thugann iad féin go deonach chun éifeachtacht fuinnimh a mhéadú agus úsáid na bhfoinsí fuinnimh in-athnuaite a mhéadú chomh maith ar a gcríocha. De réir a dtiomantas, tá sé mar aidhm ag sínitheoirí an Chúnaint cuspóir an Aontais Eorpaigh maidir le CO2 a laghdú le 20% faoi 2020, a chomhlíonadh agus dul thairis.
In 2008, tar éis ghlacadh de phacáiste fuinnimh agus aeráide na hEorpa, sheol an Coimisiún Eorpach Cúnant na Méaraí chun na hiarrachtaí, atá á n-úsáid ag údaráis áitiúla sa chur chun feidhme de bheartais fuinnimh inbhuanaithe, a fhormhuiniú agus a thacú.
Mar gheall ar a saintréithe uathúla - is í sin an t-aon ghluaiseacht da leithéid a spreagann gníomhaithe áitiúla agus réigiúnacha maidir le comhlíonadh de chuspóirí an Aontais Eorpaigh - is múnla eisceachtúil de rialú il-leibhéil é Cúnant na Méaraí arna thaispeáint ag na hinstitiúidí Eorpacha.
Sínitheoirí Chúnant na Méaraí
Údaráis áitiúla Eorpacha de gach saghas- ó shráidbhailte beaga go príomhchathracha agus ceantair uirbeacha móra - atá incháilithe chun clárú mar Shínitheoirí Chúnant na Méaraí.
Tá ról ríthábhachtach ag cathracha, bailte agus ceantair uirbeacha eile maidir le hathrú aeráide a mhaolú, mar úsáideann siad trí cheathrú den fhuinnimh a táirgeadh san Aontas Eorpach agus tá siad freagrach as méid chosúil d'astuithe CO2. Tá na húdaráis áitiúla sa riocht is fearr maidir le hiompar saoránach a athrú agus chun ceisteanna aeráide agus fuinnimh a fhreagairt ar bhealach cuimsitheach, go háirithe trí leas poiblí agus príobháideach a chomhréiteach, agus trí shaincheisteanna fuinnimh inbhuanaithe a chomhtháthú i spriocanna forbartha áitiúla.
Is deis í páirt a ghlacadh i gCúnant na Méaraí do na húdaráis áitiúla na hiarrachtaí um laghdú CO2 arna n-imscaradh ar a gcríoch a neartú tairbhe a bhaint as tacaíocht agus aitheantas Eorpach agus taithí a mhalartú lena gcomhghleacaithe Eorpacha.
Gealltanais Fhoirmiúla
Téann raon feidhme Cúnant na Méaraí i bhfad níos faide ná ráiteas intinne amháin. Go deimhin, d'fhonn na spriocanna uaillmhianacha um laghdú CO2 a shocraigh siad dóibh féin a chomhlíonadh, tiomnaíonn sínitheoirí do shraith céimeanna agus glacann siad le tuarascáil agus monatóireacht a dhéanamh ar a gcuid gníomhartha. Laistigh d'fhrámaí ama réamhshainithe, geallann siad féin go foirmiúil an méid seo a leanas a chomhlíonadh:
D'fhonn an riachtanas ríthábhachtach a chomhlíonadh i leith páirtithe leasmhara áitiúla a spreagadh maidir le forbairt na bPleananna Gníomhaíochta um Fhuinneamh Inmharthana, geallann sínitheoirí go ndéanfaidh siad é seo a leanas:
Pleananna Gníomhaíochta um Fhuinneamh Inmharthana
D'fhonn cuspóirí uaillmhianacha um fhuinneamh agus aeráid a bhaint amach agus a shárú, tiomnaíonn sínitheoirí Chúnant na Méaraí do Phlean Gníomhaíochta um Fhuinneamh Inmharthana (SEAP) a fhorbairt, laistigh de bhliain tar éis a chloíonn siad leis an tionscnamh. Sa phlean gníomhaíochta seo, arna fhormheas ag an gcomhairle cathrach, leagtar amach na gníomhaíochtaí agus na bearta a thuarann na sínitheoirí d'fhonn a gcuid gealltanas a chomhlíonadh, le frámaí ama comhfhreagracha agus freagrachtaí sannta dóibh.
Tá treoir phraiticiúil agus moltaí soiléire ar phróiseas iomlán an SEAP le fáil sna hábhair éagsúla mhodheolaíochta agus theicniúla thacúla (lena n-áirítear "Treoirleabhar an SEAP " agus teimpléad, tuarascálacha agus uirlisí maidir le modheolaíochtaí atá ann cheana féin ,srl.) Bunaithe ar thaithí phraiticiúil na n-údarás áitiúil agus arna fhorbairt i gcomhoibriú dlúth le Comh-Ionad Taighde an Coimisiúin Eorpaigh, leis an bpacáiste tacaíochta seo cuirtear na príomhphrionsabail agus cur chuige soiléir céim-ar-chéim ar fáil do shínitheoirí an Chúnaint le Tá na cáipéisí go léir le híoslódáil ar láithreán gréasáin na leabharlainne www.eumayors.eu.
174 (uimhir)
Is é 174 an uimhir nádúrtha tar éis 173 agus roimh 175.
Cúnant na Méaraí
Comhordaitheoirí agus Tacadóirí an Chúnaint
Ní bhíonn na huirlisí agus na hacmhainní cuí ag Sínitheoirí an Chúnaint i gcónaí ar chun Fardal Astuithe Bunlíne, nó chun an Plean Gníomhaíochta um Fhuinneamh Inmharthana a dhréachtú nó chun bearta an Phlean sin a mhaoiniú. I bhfianaise é seo, tá ról ríthábhachtach ag cúigí, réigiúin, líonraí agus grúpálacha bardais chun cabhrú le sínitheoirí a dtiomantais a chomhlíonadh.
Is údaráis phoiblí iad Comhordaitheoirí an Chúnaint ó leibhéil rialtais éagsúla (náisiúnta, réigiúnach, cúigeach) a thugann treoir straitéiseach ar fáil do shínitheoirí, chomh maith le tacaíocht airgeadais agus theicniúil i bhforbairt agus cur i ngníomh a bPlean Gníomhaíochta um Fhuinneamh Inmharthana. Déanann an Coimisiún idirdhealú idir Comhordaitheoirí Críche, ina bhfuil údarás fo-náisiúnta díláraithe - amhail cúigí, réigiúin agus grúpaí pobal bardais - agus Chomhordaitheoirí Náisiúnta, atá ina gcomhlachta poiblí náisiúnta - lena n-áirítear gníomhaireachtaí fuinnimh náisiúnta agus aireachtaí fuinnimh.
Is éard atá i Tacadóirí an Chúnaint ná líonraí agus comhlachais Eorpacha, náisiúnta agus réigiúnacha d'údaráis áitiúla a dhéanann gníomhaíochtaí stocaireachta, cumarsáide agus líonraithe a ghiaráil chun tionscnamh Chúnant na Méaraí a chur chun cinn agus tacú le gealltanais dá shínitheoirí.
Oifig Chúnant na Méaraí
Cuireann Oifig Chúnant na Méaraí (CoMO) cúnamh cur chun cinn, teicniúil agus riaracháin ar fáil ar bhonn laethúil do shínitheoirí an Chúnaint agus do pháirtithe leasmhara, arna bhainistiú ag cuibhreannas de líonraí údarás áitiúil agus réigiúnach, faoi stiúir Energy Cities, comhdhéanta de Climate Alliance, CEMR, Eurocities agus FEDARENE. Arna maoiniú ag an gCoimisiún Eorpach, tá an CoMO freagrach as comhordú foriomlán an tionscnaimh.
Institiúidí an Aontais Eorpaigh
Chun tacú le saothrú agus cur i bhfeidhm Pleananna Gníomhaíochta um Fhuinneamh Inmharthana, tá an Coimisiún Eorpach tar éis cur le forbairt áiseanna airgeadais a dhíríonn go háirithe ar shínitheoirí Chúnant na Méaraí, ina measc tá an áis Cúnamh Eorpach d'Fhuinneamh Áitiúil (ELENA), arna cur ar bun i gcomhar leis an mBanc Eorpach Infheistíochta do tionscadail ar scála mór, agus le ELENA-KfW, a bunaíodh i gcomhar leis an nGrúpa KfW na Gearmáine, cuirtear cur chuige comhlántach ar fáil d'infheistíochtaí inbhuanaithe na mbardas beag agus meánmhéide a úsáid.
Winterton, Lincolnshire
deas|250px|thumb|Winterton Is baile suite i Lincolnshire é Winterton.
Cúnant na Méaraí
Institiúidí an Aontais Eorpaigh
Chomh maith leis an gCoimisiún Eorpach, bíonn na buntáistí ag an gCúnant de thacaíocht institiúideach iomlán, lena n-áirítear ó Choiste na Réigiún, a thug tacaíocht don tionscnamh seo ó bunaíodh é; ó Pharlaimint na hEorpa, áit ar reáchtáladh an dá chéad searmanais síniúcháin; agus ón mBanc Eorpach Infheistíochta, a chabhraíonn le húdaráis áitiúla a n-acmhainneacht infheistíochta a scaoileadh.
Comh-Ionad Taighde
Tá an Comh-Ionad Taighde freagrach as tacaíocht theicniúil agus eolaíoch a thabhairt don tionscnamh. Oibríonn sé go dlúth le hOifig Chúnant na Méaraí chun treoirlínte teicniúla soiléire agus teimpléid a thabhairt do shínitheoirí chun cabhrú le seachadadh dá ngealltanais de Chúnant na Méaraí chomh maith le monatóireacht a dhéanamh ar chur i bhfeidhm agus torthaí.
175 (uimhir)
Is é 175 an uimhir nádúrtha tar éis 174 agus roimh 176.
Draighneach
Is baile suite in iardheisceart Chontae Chorcaí é Draighneach. Tá an baile suite ar an mbóthar R637 idir Dúnmaonmhuí agus Sciobairín. De réir dhaonáirimh na bliana 2011, bhí 596 duine ina gcónaí sa cheantar, méadaú 9.2% ar 2006.
Bréandroim, Contae Liatroma
Is baile fearainn suite i gContae Liatroma é Bréandroim.
Lucky Number Slevin
Scannán is ea Lucky Number Slevin (2006).
Comhdháil Potsdam
Cúlra
Ní raibh cruinniú Potsdam chomh cairdiúil agus a bhí an cruinniú in Yalta.
Socruithe
Socraíodh na rudaí seo a leanas ag Potsdam:
mion|clé I dtéarmaí ginearálta, áfach, bhí easaontas mór ann ar an chruth a bheadh ar an Eoraip san am a bhí le teacht agus bhí an chomhghuaillíocht chogaidh ag titim as a chéile.
Léirigh an drochamhras agus an teannas a bhí ag Potsdam an chéad titim teochta sa Chogadh Fhuar.
Tesco Ireland
Is é Tesco Ireland an brainse Éireannach de Tesco plc. Is é Tesco Ireland an tsraith ollmhargaí is mó in Éirinn. Tá ollmhargaí acu faoin ainm "Tesco" den chuid is mó, chomh maith le "Tesco Extra" le haghaidh siopaí níos mó, agus "Tesco Express" i gcomhair siopaí beaga.
Tesco Ireland sna 1980idí
Ba é Tesco Ireland an t-ainm a bhí ar ghrúpa ollmhargaí in Éirinn sna 1980idí. Sa bhliain 1986 díoladh iad chuig an comhlacht H Williams a d'imigh as trádáil an bhliain dár gcionn.
Quinnsworth/Crazy Prices
B'ollmhargadh in Éirinn a thosaigh sna 1970idí é Quinnsworth. Bhí an t-ainm Crazy Prices tugtha acu ar a gcuid siopaí móra. Ba é Associated British Foods (ABF) an t-úinéir. I 1997 díoladh iad chuig Tesco plc agus foirmíodh "Tesco Ireland". Chomh maith leis seo cheannaigh Tesco Lifestyle Sports, ach de bharr ceannach thar barr amach ag an mbainistíocht díchumaiscíodh é.
Tesco
De réir a chéile athraíodh ainmneacha na siopaí chuig "Tesco Ireland", agus baineadh úsáid as leagan gorm de lógó Tesco.
Anois tá Tesco ag cur an lógó a úsáidtear sa Bhreatain ar a gcuid siopaí agus tá an lógó "Tesco Ireland" ag imeacht as úsáid.
Nuacht le déanaí
Tá Tesco faoi bhrú faoi láthair chun a gcuid praghsanna a ísliú mar gheall ar an mbearna ollmhór idir na praghsanna i bPoblacht na hÉireann agus na praghsanna i dTuaisceart na hÉireann.
176 (uimhir)
Is é 176 an uimhir nádúrtha tar éis 175 agus roimh 177.
Ruairí Ó Brádaigh
Ba phoblachtóir Éireannach é Ruairí Ó Brádaigh (rugadh 2 Deireadh Fómhair, 1932, d'éag 5 Meitheamh, 2013 ). Is iarcheann foirne ar Óglaigh na hÉireann (IRA), iaruachtarán ar Shinn Féin agus iaruachtarán de chuid Shinn Féin Poblachtach é. Rugadh i gContae an Longfoirt é.
Bonnán amhrasach
Is corr réisc é an bonnán amhrasach (Ixobrychus dubius ), ar a dtugtar freisin an bonnán droim dhubh nó an bonnan beag Astrálach. Is speiceas gan iomrá é san fhine Ardeidae atá le fáil san Astráil agus mar fhánaí i ndeisceart na Nua-Ghuine. Roimhe seo curtha le chéile leis an bonnán beag, tá sé ar cheann de na corr réisc is lú ar domhan.
Tacsanomaíocht
Uaireanta breathnaítear ar an bhonnán mar fhospeiceas den bhonná beag (Ixobrychus minutus ), nó de bhonnán beag na Nua-Shéalainne (I. novaezelandiae ). Mar sin féin, léirigh fianaise mhóilíneach go bhfuil baint níos dlúithe aici leis an bhonna Síneach (I. sinensis ) ná le foirmeacha na hAfraice agus an Phailéartaighden bhonnán beag, agus aithnítear anois é mar speiceas iomlán.
Cur síos
Tomhaiseann an speiceas seo 25 go 36 cm, tá meáchan iomlán 60-120 g aige, 84 g ar an meán. Is bonnán an-bheag é seo agus ceann de na corr réisc is lú ar domhan. Tá dath an chuid uachtair dubh den chuid is mó ag an  cineál fireann fásta, lena n-áirítear caipín dubh, agus tá dath an chuid  íochtarach, chomh maith leis an muineál, an chíche agus taobhanna an chinn, donnrua saibhir. Tá paistí móra donnbhuí ar na guaillí, feiceálach ar eitilt. Tá an baineann níos duibhe, donn agus stríoca ar chúl agus baithis; tá éin neamhaibí cosúil lena chéile. Tá na himrisc buí, tá an goba buí le culmain dhubh, agus na troithe agus na cosa glas-buí.
An Astráil
San Astráil tá an bonnán le fáil in oirdheisceart na mór-roinne, agus an chuid is mó de na taifid ag teacht ó Abhantrach na Murray-Darling, chomh maith le paiste feadh an chósta thoir, agus in iardheisceart na hAstráile áit a bhfuil sé coitianta go háitiúil ar machaire cósta an Swan. Tugtar roinnt taifead scaipthe ó áiteanna eile, lena n-áirítear áiteanna cósta i réigiún Kimberley, an Top End, agus oileáin Chaolas Torres, agus sroicheannfánaithe Oileán an Tiarna Howe agus an Nua-Shéalainn ó am go chéile.
An Afracáinis
Is teanga Iar-Ghearmáinice í an Afracáinis, agus í an-chosúil leis an Ollainnis. Labhraítear san Afraic Theas agus sa Namaib í thar aon áit eile, ach tá teacht ar an gcorr-chainteoir sa Bhotsuáin, i Leosóta, sa tSuasalainn, sa tSiombáib, agus sa tSaimbia chomh maith. De thoradh na himirce ón Afraic Theas, tá timpeall ar 30.000 cainteoir Afracáinise ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe. Tá pobail thábhachtacha i bPerth san Astráil, i dToronto, Ceanada agus Auckland sa Nua-Shéalainn freisin. Úsáideann grúpaí éagsúla eitneacha an Afracáinis thar aon teanga eile, mar atá, na Bóraigh (boers), is é sin, na Geala a labhraíonn an teanga, na Daiteánaigh (Afracáinis: bruinmense, kleurlinge) a labhraíonn í, agus sainghrúpaí ar daoine datha iad, ar nós na mbasters, Malaeigh na Rinne (Cape Malays), agus na Griquas. Tá cónaí ar na basters i lár na Namaibe, go háirithe timpeall ar Rehoboth.
Stair na Teanga
Is í an teanga is gaolmhaire don Afracáinis ná an Ollainnis, agus is féidir le cainteoirí an dá theanga seo an-adhmad a dhéanamh as caint a chéile i gcónaí. Is í an ghramadach an phríomhdhifríocht, nó tá cuid mhór de mhírialtachtaí na hOllainnise imithe ón Afracáinis, go háirithe an inscne ghramadúil. Aithníonn an Ollainnis trí inscne i gcónaí, is é sin, an bhaininscne, an fhirinscne agus an inscne neodrach, cé go bhfuil an difríocht idir an bhaininscne agus an fhirinscne beagnach imithe sa teanga sin féin. An Afracáinis, áfach, ní aithníonn sí fiú an difríocht idir an inscne neodrach agus an dá inscne eile a thuilleadh. Thairis sin, tá an Afracáinis tar éis cuid mhaith focal a fháil ó na teangacha bundúchasacha a labhraítear i nDeisceart na hAfraice, agus cé go bhfuil litriú na hAfracáinise bunaithe ar litriú na hOllainnise, is gnách na focail iasachta nó idirnáisiúnta a chur in oiriúint do chóras litrithe na teanga ar bhealach i bhfad níos déine ná mar a dhéantar san Ollainnis. An délitir ij, IJ, a úsáidtear san Ollainnis, caitheadh i dtraipisí í san Afracáinis: y, Y a scríobhtar ansin.
Tá sé ina chnámh spairne i gcónaí conas a d'fhorbair an Afracáinis, nó is iontach luath a thit córas gramadaí na hOllainnise as a chéile san Afraic, i gcomparáid leis na teangacha coilíneacha eile. De ghnáth, bíonn an teanga níos coimeádaí sna coilíneachtaí ná a mhalairt. Is é an míniú a bhíonn ag cuid mhór de na teangeolaithe nach Bóraigh iad ná gur tharla nasctheangú nó fásteangú éigin don Ollainnis, is é sin, gur fhoghlaim grúpa éigin de neamhchainteoirí dúchais salacharaíl Ollainnise gan aird a thabhairt ar an ngramadach cheart, agus go raibh an grúpa seo chomh mór is go raibh níos mó tionchar aige ar fhorbairt na teanga san Afraic Theas ná ag na cainteoirí dúchais a tháinig isteach ón Eoraip.
Caighdeánú
Deir an teangeolaí Paul Roberge gur breacadh an Afracáinis síos an chéad uair sa bhliain 1795. Ní raibh i gceist san am sin ach cineál raiméis véarsaíochta. Sa chéad leath den naoú haois déag féin, ba í an Ollainnis chaighdeánach an teanga ina ndéanadh na Bóraigh a gcuid léitheoireachta. Bhí an-ról i gcaighdeánú na teanga ag L.H.Meurant, a d'fhoilsigh Zamenspraak tusschen Klaas Waarzegger en Jan Twyfelaar sa bhliain 1861. Iriseoireacht pholaitiúil atá i gceist leis an Zamenspraak seo (is é is ciall leis an teideal ná "Comhrá idir Nioclás Fírinneach agus Eoin Amhrasach") agus is é is ábhar don téacs ná gluaiseacht neamhspleáchais Choilíneacht na Rinne. Go gairid ina dhiaidh sin d'fhoilsigh an scoláire Ioslamach Abubakr Effendi treoirleabhar reiligiúnach do Mhoslamaigh na hAfraice Theas sa teanga, agus é ag úsáid na litreach Arabach. Bhí teanga Abubakr an-congarach don Afracáinis labhartha - níos cóngaraí ná stíl Meurant a raibh blas na hOllainnise uirthi go fóill. Ba é Cumann na bhFíor-Afracánach, nó Genootschap vir Regte Afrikaners, i gCathair na Rinne a d'fhoilsigh an chéad fhoclóir Afracáinise agus an chéad ghraiméar, sa bhliain 1875.
Nuair a tháinig stát na hAfraice Theas ar an bhfód sa bhliain 1910, ba iad an Béarla agus an Ollainnis na teangacha oifigiúla. Sa bhliain 1925, cuireadh an Afracáinis in áit na hOllainnise.
Cuid thábhachtach de chaighdeánú na hAfracáinise ab ea an chéad aistriúchán ar an mBíobla. Le fada an lá bhí lucht labhartha na hAfracáinise ag úsáid an Statenbijbel nó an Statenvertaling, leagan Ollainnise a foilsíodh sna 1630idí agus a bhí deacair dothuigthe ag cainteoirí na hOllainnise comhaimseartha féin gan trácht ar bith a dhéanamh ar lucht na hAfracáinise. Tháinig an chéad aistriúchán iomlán i gcló sa bhliain 1933: i measc na n-aistritheoirí bhí an file Jacob Daniël "Totius" du Toit agus an diagaire Barend Bartholomeus Keet a bhí go mór mór in aghaidh an dóigh a mbaintí úsáid as an mBíobla leis an apairtéid a chosaint.
Gramadach
Tá gramadach na hAfracáinise simplithe go mór, i gcomparáid leis an Ollainnis. Mar a luadh thuas, d'imigh an inscne ghramadúil go hiomlán. Ní úsáidtear foirmeacha pearsanta na mbriathar a thuilleadh, ach an oiread: deir an Ollainnis ik ben, jij bent, hij is ("táim, táir, tá sé"), ach is é is an t-aon fhoirm a chloisfeá san Afracáinis: ek is, jy is, hy is ("tá mé, tá tú, tá sé"). Tabhair faoi deara gurb é ons an focal ar muid, sinn, cf. us sa Bhéarla - úsáideann an Ollainnis an fhoirm wij agus ons cosúil leis an dóigh a n-úsáidtear we agus us sa Bhéarla, ach tá wij imithe san Afracáinis go hiomlán. Ons is seachas wij zijn a deir lucht labhartha na Afracáinise: "tá muid".
Carl Wieman
Fisicí a saolaíodh i gCorvallis, Oregon, SAM, ar 26 Márta 1951 is ea Carl Edwin Wieman. Sa bhliain 2001, le Eric Cornell is Wolfgang Ketterle, bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice as a thaighde ar chomhdhlúthú Bose-Einstein gás caol de mhiotail alcaile—staid nua damhna — agus airíonna na gcomhdhlúthuithe céanna.
An Afracáinis
Gramadach
D'imigh an aimsir chaite shimplí as an teanga beagnach go hiomlán, ó tháinig an aimsir chaite fhoirfe, chomhshuite ina háit. San Ollainnis is féidir an dá rud a rá: ik dronk "d'ól mé", cf. I drank sa Bhéarla agus ich trank sa Ghearmáinis, agus ik heb gedronken "tá ólta agam", cf. I have drunk sa Bhéarla agus ich habe getrunken sa Ghearmáinis. San Afracáinis áfach níl ach ek het gedrink ar fáil. (Tabhair faoi deara, áfach, go bhfuil an claonadh céanna le haithint sa Ghearmáinis labhartha: is leasc leis na daoine ich trank a úsáid sa ghnáthchaint i gcuid mhór den Ghearmáin, agus is é ich habe getrunken an t-aon rud a chloisfeá ó na daoine.)
Níl ag an gcuid is mó de na briathra san Afracáinis ach dhá fhoirm: an fhoirm bhunúsach a dhéanann gnó an infinidigh agus na haimsire láithrí araon, cosúil le drink, agus rangabháil na haimsire caite, cosúil le gedrink. Ní chuirtear iarmhír ar bith leis an mbunfhoirm, agus ní athraítear guta an tamhain: drinken - gedronken san Ísiltíris, agus drink - gedrink san Afracáinis.
Murab ionann agus an chuid is mó de na teangacha Eorpacha ní úsáidtear aon chineál aimsir chaite san insint i ngearrscéalta agus in úrscéalta Afracáinise. Is í an aimsir láithreach an aon aimsir a d'fheicfeá sa chomhthéacs sin.
Tá an iarmhír -s i bhfad níos coitianta in uimhir iolra na n-ainmfhocal san Afracáinis ná san Ollainnis. Mar sin, is é iolra an fhocail man (fear) ná mans. Mannen a déarfá in Ollainnis.
Gné shuntasach de chomhréir na hAfracáinise is ea an diúltú dúbailte: hy kan nie Afrikaans praat nie "níl sé in ann Afracáinis a labhairt". Ní fheicfeá ach aon diúltú amháin san Ollainnis: hij kan geen Afrikaans spreken (geen = kein na Gearmáinise).
Stór focal
Is léir gur fhorbair stór focal na hAfracáinise ina threo féin i rith na gcéadta bliain, i gcomparáid leis an Ollainnis. Ghlac an teanga le focail iasachta ó theangacha bundúchasacha na hAfraice. Thairis sin, bhí an Béarla ina fhoinse thábhachtach tionchair i bhfad sular thosaigh sé ag dul i bhfeidhm ar theangacha an uile dhomhain. Ón taobh eile de, nuair a thosaigh lucht labhartha na hAfracáinise ag cur in aghaidh cheannas an Bhéarla san Afraic Theas, chuaigh a lán focail nuachumtha in úsáid sa teanga, agus is minic a úsáideann lucht labhartha na hAfracáinise focail dá ndéantús féin seachas na focail Bhéarla a bhfuil glacadh coitianta leo san Ísiltír agus i bhFlóndras. Sampla tipiciúil é an focal rekenaar "ríomhaire" san Afraic Theas - is é computer an focal a chloisfeá san Ollainn. Téarmaí cosúla eile iad rolprent (scannán, film san Ollainnis), hysbak (ardaitheoir, lift san Ollainnis) agus woonstel (árasán, appartement san Ollainnis).
Ón taobh eile de tá an Béarla agus an Afracáinis i síortheagmháil san Afraic Theas, agus dá réir sin bíonn iasachtaí Béarla coitianta sa ghnáthchaint, díreach mar a bhíonn i ngnáthchaint na Gaeltachta - agus ar ndóigh is iomaí focal Afracáinise a chuaigh i bhfairsinge i mBéarla na hAfraice Theas.
Is minic a bhíonn úsáid na bhfocal san Afracáinis múnlaithe ar an mBéarla. Mar shampla, úsáidtear an focal amptelik le gach gné den fhocal Béarla official a aistriú. Má tá "físeán oifigiúil" ag banna ceoil éigin, is é an leagan Afracáinise air sin ná amptelik video. San Ollainnis agus sa Ghearmáinis, áfach, d'úsáidfeá an focal Laidinbhunaithe officieel/offiziell, nó ní thagródh ambtelijk/amtlich sna teangacha sin ach d'oifig phoiblí (ambt/Amt). Cosúil leis sin, is é is ciall leis an bhfocal eventueel san Afracáinis ná "sa deireadh" (cf. eventually sa Bhéarla), ach is éard a chiallaíonn eventueel na hÍsiltírise agus eventuell na Géarmáinise ná "(tá sé) incheaptha, is féidir".
Is é an focal Afracáinise ar "cistin" ná kombuis - focal nach dtagraíonn ach do chocús (cistin loinge) san Ollainnis. Sampla é seo den dóigh a ndeachaigh focail as caint na mairnéalach Ollannach i ngnáthúsáid san Afracáinis.
Ceartlitriú
Tá ceartlitriú na hAfracáinise bunaithe ar an bhfuaimniú seachas ar shanasaíocht na bhfocal. Mar shampla, is é spesiaal an focal Afracáinise a chiallaíonn "speisialta, ar leith", ach is é an litir c a d'úsáidfeadh an tOllannach: speciaal.
Ní úsáidtear sch ná ij na hOllainnise san Afracáinis. Mar shampla, is é maatskappy an focal Afracáinise ar "gnólacht" - maatschappij san Ollainnis.
Monera
thumb|right|Léaráid 1. Cúig Ríocht. Deirtear anois go bhfuil na heocaróit comhdhéanta d'fhearann idirghaolmhar amháin, agus tá na baicéir agus na haircéabhaicteir mar chomhpháirt den ríocht Monera. Tá an Ríocht Monera comhdhéanta de bhaictéir agus orgáinigh eile, an mórchuid díobh ina orgáinigh bídeacha, aoncheallacha lena n-ábhar ghéiniteach scaoilte sa chill. Ní mar sin atá plandaí, ainmhithe agus eocaróit eile (núicléas fíor), is i núicléas na cille a mbíonn na crómasóim agus na géinte. Tráth bhí an tuiscint ann go raibh Monera ina aon de chúig ríocht na bitheolaíochta, ach tá an tuiscint ann anois go bhfuil dhá ríocht i gceist: na heobaictéir agus na aircéabhaictéir. Bhí cill phrócarótach ag tromlach na n-orgánach sa Ríocht Monera (sé sin gan núicléas) Mar gheall ar seo,ar uairibh glaoití Prócarót nó Prócaróit ar an Ríocht seo.
177 (uimhir)
Is é 177 an uimhir nádúrtha tar éis 176 agus roimh 178.
An Druipseach
Is baile suite i gContae Chorcaí é an Druipseach.
Aicmiú eolaíoch
right|180px| Ocht gcéim na haicmiúcháin bhitheolaíochta.
Is éard is aicmiú bitheolaíoch, nó aicmiú eolaíoch sa bhitheolaíocht ann, ná modh eolaíoch le haghaidh orgánach a rangú i ngrúpaí, mar shampla géineas nó speiceas, de réir na gcosúlachtaí struchtúir agus feidhme a bhíonn eatarthu. . Tugtar tacsa tacsóin (uatha: tacsón) ar ghrúpaí mar seo agus an tacsanomaíoch a thugtar ar an chineál bitheolaíochta a phléann le haicmiú ar neacha an Nádúir.
Tá aicmiú na n-organach na linne seo, fréamhaithe in obair an luibheolaí Sulannach Carolus Linnaeus, a rangaigh speicis de réir comhthréithe fisiciúla. Tá athbhreithniú déanta ó shin, ar na grúpálacha seo chun a gcomhsheasmhacht a fheabhsú, ionas go mbeadh siad i gcomhréir le prionsabal Darwin, sé sin le rá 'gur shíolraigh na speicis go léir ó shinsearacha coiteann éigin'. Le teacht isteach an mhodha chladistice, ag deireadh an 20ú haois, thosaigh an tacsanomaíocht fhíliginiteach ag éirí coitianta i roinnt réimsí de chuid na bitheolaíochta, ina ngrúpáiltear orgánaigh de réir a n-gaolmhaireacht amháin, bunaithe ar thátal éabhlóideach, gan aird a thabhairt ar chosúlacht mhoirfeolaíochta. Thiomáin an fhíligéineolaíocht mhóilíneach, a úsáideann seichimh NAD mar sonraí, go leor leasuithe le déanaí, agus is dócha go leanfaidh sin ar aghaidh. Baineann an aicmiú bitheolaíoch le heolaíochta na córasaíochta bitheolaíocha.
Sainmhíniú
Shainmhínigh Ernst Mayr 'Aicmiú' mar "Eagrú na n-aonán i sraith ordlathach de ranganna neadaithe, ina a chuirtear le chéile ranganna den chineál céanna, nó a bhaineann le leibhéal amháin ordlathach, go cuimsitheach i ranganna níos cuimsithí, ar an chéad leibhéal eile atá níos airde." Shainmhínítear 'rang' mar "bailiúchán d'aonán den chineál céanna". (Tabhair faoi deara go n-úsaidtear an focal "rang" go measartha ar leithligh i gcomhair cheann de na leibhéil san ordlathas bitheolaíochta.) Tá an t-aicmiú Bitheolaíochta bunaithe ar an chosúlacht a bhíonn idir orgánaigh a shíolraigh ón shinsearach is gaire. Dá réir sin, is iad na hairíonna nó tréithe tábhachtacha le haicmiú sa bhitheolaíoch ná iad siúd atá 'homalógach', ie, a bhfuarthas ó shinsearach coiteann. Ní mór iad seo a dheighilt ó tréithe analógacha. Tá an cumas na heitilte ag na héin agus na hialtóga araon ach ní bhaintear úsáid as an chosúlacht seo chun iad a aicmiú i dtacsón (a "rang"), toisc nach bhfuil sé mar oidhreacht acu ó shinsearach coiteann. In ainneoin na difríochtaí eile go léir eatarthu, is é an bhfíric go mbeathaíonn ialtóga agus míolta móra araon a n-óg ar bhainne, cheann de na gnéithe a úsáidtear chun aicmiú an bheirt acu mar mamaigh, ós treith é a bhfuarathas trí oidhreacht ó shinsearach coiteann.
Go dtí le déanaí, bhí cúig phríomh rangú in úsáid (na Cúig Ríochtaí):
Sa lá atá inniu ann, áfach, bíonn formhór na n-eolaithe den tuairim go bhfuil an rangú seo míchruinn agus as dáta. Baineann Aicmiú Bitheolaíoch leis an eolaíocht córasaíocht bhitheolaíoch.
Archaea (i gcéaduair mar Archaebacteria) -- Baictéir (i gcéaduair mar Eubacteria) -- Eukaryota.
Príomh-Aicmiú Tacsanomaíocht
Taxonomie Taxonomie
Joe Napolitano
Ba stiúrthóir teilifíse é Joseph Ralph "Joe" Napolitano a rugadh ar an 22 Samhain 1948. D'obair sé ar iomaí sraitheanna teilifíse mar Quantum Leap, The X-Files, JAG, Boston Public, agus Strong Medicine.
Tacsón
Is éard is tacsón ann ná aonán nó grúpa tacsanomaíoch, nó an téarma a sainíodh ar ghrúpa tacsanomaíoch i gcóras foirmiúil ainmníocht. De ghnáth, tugtar ainm agus rang do thacsón, cé nach bhfuil ceachtar acu riachtanach. De ghnáth, bíonn tacsanomaí freagrach as cad a bhaineann nó nach mbaineann le ghrúpa tacsanomaíoch a shainmhíniú. Corruair, tarlaíonn sé nach mbíonn tacsanomaí ar aon intinn lena chéile faoi cé go díreach a bhaineann le thacsón faoi leith nó cén critéir a ba chóir a úsáid leis an orgánach a chur san áireamh ann.
178 (uimhir)
Is é 178 an uimhir nádúrtha tar éis 177 agus roimh 179.
Cathair Salt Lake, Utah
Is í Cathair Salt Lake nó Salt Lake City príomhchathair Utah agus an chathair is mó sa stát. Measadh 190,884 duine a bheith ina gcónaí sa chathair féin sa bhliain 2014. Measadh cónaí ar 2,094,035 duine i mórcheantar Salt Lake City-Ogden-Clearfield ar 1 Iúil 2008.
179 (uimhir)
Is é 179 an uimhir nádúrtha tar éis 178 agus roimh 180.
Barbora Strýcová
Is imreoir leadóige gairmiúla as Poblacht na Seice í Barbora Strýcová. Rugadh í ar an 28 Márta 1986.
Javier Castillejo
Dornálaí Spáinneach, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea Francisco Javier Castillejo Rodríguez a rugadh ar an 22 Márta 1968 i bParla, Maidrid.
Seòras Moireach (ginearál)
Rugadh (an Tiarna) am Morair Seòras Moireach i gCaisleán Huntingtower agus ba Seacaibíteach Albanach é a bhí ar seirbhís san Éirí Amach i 1715 (Blian Shéamais) agus 1719.
Ar dtús níor theastaigh uaidh ach tacú leis an bPrionsa Séarlas Stiúbhart, faoi Mheán Fómhair I 1745 ghlac sé ballraíocht sna Seacaibítigh.
Fear seiftiúil a bhí ann, agus faoina cheannaireacht d’éirigh leis ag Sliabh a' Chlamhain agus san Eaglais Bhreac, sa chúlú ó Shasana agus i roinnt feachtais bheaga eile ar fud na Gaeltachta. Mar sin féin, ba mhinic a d’easaontaigh sé agus an Prionsa faoi straitéis.
Bhí Seòras Moireach i gceannas ar a reisimint ag Chúil Lodair agus ina dhiaidh sin, thug sé na daoine a tháinig slán go Ruadhainn. Chuaigh sé chun na Fraince ina dhiaidh sin.
Bonnán na Nua-Shéalainne
I measc na n-ainmneacha coitianta don speiceas seo bonnán beag na Nua-Shéalainne, an chorr réisc bhallach, agus kaoriki (Maorais). Tá go leor comhchiallaigh sóisearacha ag ainm an speicis eolaíoch freisin.
Tacsanomaíocht
Uaireanta breathnaíodh ar an speiceas mar fho-speicis den bhonnán beag (Ixobrychus minutus ), nó comhspeiceasach le bonnán amhrasach (Ixobrychus dubius ) na hAstráile agus sean-Ghuine, cé gur chuir Alexander Callender Purdie síos air i 1871 mar Ardeola novaezelandiae. Sa bhliain 1980, fuair palaeontologist na Nua-Shéalainne Peter L. Horn cnámha fo- iontaise de ghadaí ó Loch Poukawa, a d’ainmnigh sé Dupetor flavicollis. Sa bhliain 1991, d’aithin Philip Millener ábhar Horn mar iarsmaí de bhonnán na Nua-Shéalainne.
SuperValu
Is sraith ollmhargaí é SuperValu i bPoblacht na hÉireann agus i dTuaisceart Éireann. Tá cúpla siopa sa Spáinn acu freisin. Is é an grúpa Musgrave úinéir an chomhlachta.
Stair
Bhunaigh Musgrave an comhlacht sa bhliain 1960 mar VG. Sa bhliain 1979 athraíodh ainm na siopaí móra de chuid VG chuig SuperValu, agus athraíodh ainm na siopaí beaga chuig Centra.
Tá SuperValu tar éis neart comhlachtaí a cheannach, H Williams, L&N agus Wellworths ina measc.
Earraí agus seirbhísí
Tá siopaí SuperValu go léir ina seancheadúnais (franchises).
Cumann Peile na hÉireann
Is é Cumann Peile na hÉireann (Football Association of Ireland as Béarla nó FAI) an eagraíocht a rialaíonn peile i bPoblacht na hÉireann. Tharla scoilt idir an IFA, lena gceannáras i mBéal Feirste agus na clubanna sacair i Saorstát Éireann i 1921. Ba é John Delaney príomhoifigeach feidhmiúcháin an Chumann Peile na hÉireann ó 2004 go 2019.
Bunú an Chumainn Peile na hÉireann
mion|Foireann Sacair Phoblacht na hÉireann Bhunaigh clubanna i mBéal Feirste Cumann Sacair na hÉireann (Béarla: IFA) sa bhliain 1880. Tar éis sin imríodh peil go príomha i dtuaisceart na hÉireann mar go raibh ceanncheathrú Chumann Sacair na hÉireann lonnaithe i mBéal Feirste. Bunaíodh an Cumann Peile Bhaile Átha Cliatha sa bhliain 1883. Chonacthas forbairt na peile nuair a bunaíodh an Cumann Peile Laighean sa bhliain 1892.
Ní raibh clubanna atá lonnaithe i bPoblacht na hÉireann sásta leis an mbainistíocht mar cheap siad go raibh an bhainistíocht i bhfabhar imreoirí ó thuaisceart na hÉireann. Tharla Éirí Amach na Cásca ag an am seo. De bharr sin bhí náisiúnachas Éireannach tábhachtach do go leor daoine agus thosaigh clubanna i ndeisceart na hÉireann ag éileamh níos mó ó Chumann Peile na hÉireann. Bhí díomá le feiceáil nuair a d’fhág trí chlub léig na hÉireann. D'fhág Club Peile Bóithéimeach (Béarla: Bohemians), Club Peile St James Gate agus Club Peile Shíol Bhroin (Béarla: Shelbourne) an tsraithchomórtas na hÉireann. Ach d’imir siad i gcomórtais coirn. D'imir an fhoireann Shíol Bhroin i gcoinne an fhoireann Bhéal Feirste i gcoirn Cumann Peile na hÉireann sa bhliain 1921. Cluiche cothrom a bhí ann agus shocraigh Cumann Sacair na hÉireann (Béarla: IFA) go ndéanfaí an cluiche a athimirt i mBéal Feirste arís. Dhiúltaigh an fhoireann Shíol Bhroin imirt i mBéal Feirste toisc go raibh siad ag iarraidh an cluiche a imirt i mBaile Átha Cliath. Shocraigh siad gan an cluiche a imirt arís agus chaill siad an cluiche. Tharla cruinniú ar siúl i mBaile Átha Cliath ar an gcéad lá de Mheitheamh 1921 toisc nach raibh an Cumann Peile Laighean agus an Cumann Peile Mumhan sásta eis an mbainistíocht i mBéal Feirste lena gcinneadh faoin an cluiche a imirt arís i mBéal Feirst. Ag an gcruinniú seo scar clubanna i mBéal Feirste agus clubanna sa phoblacht toisc nach raibh siad in ann ceart a bhaint dá chéile agus bunaíodh Cumann Peile na hÉireann (Béarla: FAI). Tá na sé chontae is fiche de phoblacht na hÉireann faoi údarás Cumann Peile na hÉireann. Bunaíodh an eagraíocht seo chun cluiche peile in Éirinn a fheabhsú, a fhorbairt agus a spreagadh. Cosnaíonn an eagraíocht seo na baill agus an cluiche peile ó mhí-úsáid.
Tharla cruinniú ar siúl i halla Theach Laighean i mBaile Átha Cliath. Ag an gcruinniú seo bunaíodh an tsraith na hÉireann. Ba iad an fhoireann St James Gate an chéad fhoireann a bhuaigh an comórtas seo. Ar dtús bhí go leor deacrachtaí ag an eagraíocht tiosc nár grúpa peile aitheanta iad in Éirinn agus mar thoradh air sin ní raibh siad in ann imirt i gcluichí idirnáisiúnta. Sa bhliain 1923 chuir An Comhaontas Idirnáisiúnta Sacair (Béarla: FIFA) fáilte roimh chumann peile na hÉireann mar bhaill oifigiúla. Sa bhliain 1926 ghlac Éire páirt i gcluichí agus i gcomórtais idirnáisiúnta. D’imir Éire an Iodáil dá gcéad chluiche idirnáisiúnta. Tharla an cluiche seo i gcathair san Iodáil agus chaill Éire an cluiche seo. Toisc go raibh dhá chumann peile in Éirinn bhí go leor mearbhaill ann maidir le cluichí idirnáisiúnta. Bhí conspóid ann mar chreid Cumann Sacair na hÉireann nach bhféadfadh Cumann Peile na hÉireann ach imreoirí as poblacht na hÉireann a roghnú le himirt ina gcluichí idirnáisiúnta. Ach phioc Cumann Sacair na hÉireann imreoirí ó phoblacht na hÉireann agus tuaisceart na hÉireann chun imirt ina gcluichí idirnáisiúnta. Mar thoradh air sin d’imir go leor imreoirí i gcluichí idirnáisiúnta d’fhoireann IFA agus d’fhoireann FAI araon.
Imríodh an chéad chluiche baile in Éirinn i mí Aibreán sa bhliain 1927. Bhí suas le 20,000 ag an gcluiche i staid Bóthar Lansdún. D’imir Éire i gcoinne an Bheilg agus bhuaigh siad a gcéad chluiche sa bhliain 1928.
Comhairle agus bord Chumann Peile na hÉireann
I measc chomhlachtaí comhairleacha Chumann Peile na hÉireann tá:
Suaitheantas Chumann Peile na hÉireann
mion|Suaitheantas Chumann Peile na hÉireann mion|Staid Aviva Tá an lógó  'Ireland' scríofa ar an suaitheantas. Tá dathanna an chlub (glas, bán agus oráiste) agus liathróid le feiceáil ar an suaitheantas freisin. Cuireadh an seamróg san áireamh i sean suaitheantais Chumann Peile na hÉireann.
Ceanncheathrú Chumann Peile na hÉireann
Bhí an seancheanncheathrú lonnaithe ag 80 Cearnóg Mhuirfean i mBaile Átha Cliath. D'aistrigh an eagraíocht seo a cheanncheathrú sa bhliain 2007. Tá an cheanncheathrú nua lonnaithe san ionad spóirt náisiúnta i mBaile an Aba.
Páirc Cnocán Uí Dhálaigh
D’imir an fhoireann Saorstát Éireann a gcéad chluiche baile i Páirc Cnocán Uí Dhálaigh ar an séú lá déag de mhí an Mheitheamh sa bhliain 1924. Bhuaigh siad an cluiche. D’imir an fhoireann Phoblacht na hÉireann sa pháirc seo ochtó dhá uair. Thosaigh an fhoireann Phobhacht na hÉireann ag imirt sa staid Bóthar Lansdún toisc go raibh Páirc Cnocán Uí Dhálaigh róbheag. Imríodh an cluiche peile idirnáisiúnta deireanach sa Pháirc Cnocán Uí Dhálaigh an an dara lá déag de mhí Mheán Fómhair sa bhliain 1990.
Staid Bóthar Lansdún
Bhunaigh Henry Wallace Doveton Dunlop an staid Bóthar Lansdún i 1872. Bhí an staid lonnaite i nDroichead na Dothra, i mBaile Átha Cliath. Bhí áit sa staid do 49,000 duine. Tharla an chéad pheil idirnáisiúnta ar an seachtú lá déag de mhí an Mhárta sa bhliain 1900. D'imir an fhoireann Phoblacht na hÉireann i gcoinne Sasana. Sa bhliain 1981, d’fhreastail 48,500 lucht leanúna ar chluiche idirnáisiúnta ag an staid. Ba é an tinreamh peile ba mhó. Leagadh an staid sa bhliain 2007 agus tógadh Staid Aviva ina áit.
Páirc an Chrócaigh
D'imir an fhoireann Phoblacht na hÉireann sa staid seo nuair a bhí an Staid Aviva á thógáil. Tharla an chéad chluiche peile sa staid seo ar an gceathrú lá is fiche de mhí an Mhárta sa bhliain 2007. D'imir Éire i gcoinne An Bhreatain Bheag i gCraobhchomórtais na hEorpa.
Staid Aviva
Tógadh Staid Aviva sa bhliain 2010. Is staid idirnáisiúnta spóirt é. Tá áit sa staid do 51,700 duine. Imríonn foireann Peile na hÉireann agus foireann rugbaí na hÉireann cluichí baile sa staid seo. Bíonn ceolchoirmeacha ar siúl sa staid seo freisin. Imríodh an chéad chluiche peile ar an Máirt, an ceathrú de Lúnasa sa bhliain 2010. D'imir an fhoireann Manchain Aontaithe i gcoinne foireann sraithe. Bhí an chéad chluiche peile idirnáisiúnta ar siúl Dé Céadaoin an t-aonú lá déag de Lúnasa sa bhliain 2010. D'imir an fhoireann Phoblacht na hÉireann i gcoinne An Airgintín.
Foireann Sacair Phoblacht na hÉireann
mion|Geansaí Peile FAI Is é Seamus Coleman captaen na foirne. Tá seacht n-imreoir is fiche ag fhoireann Sacair Phoblacht na hÉireann.
Drom Átháin
Is baile suite i gContae Chorcaí é Drom Átháin.