cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peirsidí
Le fírinne, níl ann ach go mbíonn siad sa treo céanna uainn le Peirséas, gan aon bhaint acu leis.
Baineann an cith seo le cóiméad Swift-Tuttle a fionnadh i 1862 is a tháinig an treo seo arís i 1992, agus is é atá sa chith smionagar clochach is gaineamhach in eireaball an chóiméid, atá ag taisteal i bhfithis an chóiméid.
Dreige ar mhéid gráinne gainimh a dhóitear go hiomlán ard san atmaisféar a bhíonn i réalta reatha amháin.
Goll mac Morna
San Fhiannaíocht i Miotaseolaíocht na nGael, ball den Fhianna agus chomhghuaillí currach d'Fhionn mac Cumhaill ab ea Goll mac Morna. Ba é Aodh (Sean-Ghaeilge Áed) a chéad ainm. Bhí aithne air chomh maith mar Áed mac Fidga. Fuair sé an t-ainm Goll tar éis dó súil a chailleadh i rith catha.
Taoiseach na bhFiann
Mharaigh Goll Cumhal, athair Fhionn, agus tháinig i gceannas na bhFiann ina ionad. Agus Fionn fásta agus a chumas cruthaithe aige, sheas Goll siar go fonnmhar ina fhábhar.
Ba é i rith an troda in éadan Chumhaill, nó i leaganacha eile in éadan Luchet, gur chaill sé a shúil, mar a insítear a leanas:
"Áed b'ainm mac Dhaire,
Go ghoin Luchet cáile é;
Ó ghoin an sleá trom é,
Dá bharr, glaodh Goll air."
Irnan, cailleach
Nuair a theip ar an gcailleach Irnan gaiscí na bhFiann a sháiniú i dtéada draíochta, rinne sí ollphéist di féin agus thug sí dúshlán d'aon duine dóibh dul i gcomhrac aonair. At dtús, thairg Fionn mac Cumhaill é féin, ach d'áitíodh ar nárbh ghaisciúil é dó dul i mbun troda le cailleach. Sheas Goll ina áit agus mharaigh sé Irnan. Tugadh lámh iníon Fhionn dó mar dhuais.
Cath Gabhra
Sa seanscéal Cath Gabhra, chuaigh na Fianna i mbun comhraic le hairm Ard-Rí na hÉireann, Cairbre Lifechair agus cloíodh iad. Thréig Goll agus a lucht leanúna chuig Cairbre agus throid siad in éadan Fhionn.
Nath cainte
Is seanfhocal é "Tapadh le Goll, mharbh é mháthair", nuair a ruaigeadh crá croí trí ghníomh an duine a bhfuil de dhualgas air. Mharaigh Goll a máthair de thimpiste le cnámh.
Fedlimid Rechtmar
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Féilimí Reachtmhar (Sean-Ghaeilge Fedlimid Rechtmar nó Rechtaid (breitheamh)) mac Túathal Techtmar. Ba í Báine iníon Scáil a mháthair.
Tháinig sé i réim tar éis dó an t-iar-ard-rí agus marfóir a athar, Mal mac Rochride, a mharú. Deirtear gur chuir sé ar bun i ndlí na hÉireann an prionsabal de cham in aghaidh an chaim, agus dá bharr tháinig feabhas ar iompraíocht na nGael. Fágtar air críochnú an bhóthair thart timpeall na Teamhrach. Bhí sé i réim ar feadh maoin nó deich mbliana, sula bhfuair sé bás le hadhairt. Tháinig Cathair Mór i gcomharbacht air.
Sliocht
In am trátha, rachadh mac d'féiríní, Conn Cétchathach, i gcomharbacht ar Chathair. Luaitear beirt mhac eile, Fiacha Suighe sinsear na nDal Fiachrach Suighe, agus Eochaid Finn, i bhfoinsí na meánaoise.
Ben Johnson
Is iar-rábálaí Ceanadach é Benjamin Sinclair Johnson (a rugadh 30 Nollaig 1961). Idir 1987 agus 1988, ba é an fear is gasta ar domhan, agus sháraigh sé curiarracht an domhain sa 100m agus sa 60m taobh istigh. Bhuaigh sé bonn óir sa 100m ag Craobhchomórtas an Domhain IAAF sa bhliain 1987. Bhuaigh sé an 100m an bhliain dár gcionn i gCluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 1988, ach dícháilíodh é nuair a chlis air sa tástáil drugaí tar éis an rása.
Cúlra
Rugadh Ben Johnson in Falmouth, Iamáice, agus chuaigh sé ar imirce go Ceanada sa bhliain 1976; bhí sé ina chónaí i Scarborough, Ontario.
Bhuail Johnson leis an traenálaí Charlie Francis agus chuaigh sé isteach i gclub lúthchleasaíochta na Scarborough Optimists a bhí ag traenáil in Ollscoil York. Bhí Francis ina churadh náisiúnta Ceanadach sa 100m trí huaire (1970, 1971 agus 1973) agus bhí sé ina bhall d'fhoireann Cheanada do Chluichí Oilimpeacha an tSamhraidh i München sa bhliain 1972. Ba é Francis an príomhthraenálaí raibeála ar fhoireann náisiúnta Cheanada ar feadh naoi mbliana freisin.
Bhain Johnson cáil amach den chéad uair sa bhliain 1982 nuair a bhuaigh sé dhá bhonn airgid ag Cluichí an Chomhlathais in Brisbane na hAstráile. Chríochnaigh sé taobh thiar den rábálaí Albanach Allan Wells sa 100m agus bhí sé ina bhall d'fhoireann sealaíochta Cheanada sa 4×100m a chríochnaigh taobh thiar den Nigéir. Níor éirigh rómhaith leis ag Craobhchomórtas an Domhain i Heilsincí sa bhliain 1983, áit ar cuireadh as an iomaíocht é sna babhtaí leathcheannais, ná ag na Cluichí Pan-Mheiriceánacha in Caracas sa bhliain chéanna, áit ar chríochaigh sé sa chúigiú háit sa 100m.
Ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh i Los Angeles sa bhliain 1984, shroich sé an babhta ceannais sa 100m; tar éis tosú lochtach, bhuaigh sé an bonn cré-umha taobh thiar de Carl Lewis agus Sam Graddy. Bhuaigh sé bonn cré-umha eile le foireann sealaíochta Cheanada sa 4×100m, i gcomhar le Tony Sharpe, Desai Williams, agus Sterling Hinds. Faoi dheireadh shéasúr 1984, bhí sé soiléir gurb é Johnson an rábálaí is fearr i gCeanada, agus ar 22 Lúnasa i Zürich na Eilvéis, rith sé an 100m in 10.12, am a sháraigh curiarracht náisiúnta Cheanada a bhí ag Desai Williams (10.17).
Sa bhliain 1985, fuair Johnson an lámh in uachtar ar Carl Lewis den chéad uair, agus bhuaigh sé air arís an bhliain dár gcionn ag na Goodwill Games, nuair a rith sé an 100m in 9.95 (bhí Lewis sa 3ú háit in 10.06). Sháraigh sé an curiarracht domhanda sa rás 60m sa bhliain 1986 freisin, le 6.50 soicind. Bhuaigh sé bonn óir sa 100m ag Cluichí an Chomhlathais i nDún Éideann, ag fáil an ceann is fearr ar Linford Christie. Bhí Johnson ina bhall d'fhoireann sealaíochta Cheanada sa 4x100m a bhuaigh an bonn óir, agus fuair sé an bonn cré-umha sa 200m. Thart ar an am seo, dúirt an rábálaí Mike Dwyer gur chreid sé go raibh go leor rábálaithe Ceanadacha ag baint leas as drugaí, go háirithe iad siúd a bhí ag traenáil i gceantar Toronto. Léirigh an lúthchleasaí Atlee Mahorn an tuairim chéanna.
Fuair Johnson an lámh in uachtar ar Carl Lewis sa cheithre rás eatarthu roimh Chraobhchomórtas an Domhain i 1987, agus dá bharr sin, ba é Johnson rogha na coitiantachta. Ag an gCraobhchomórtas féin sa Róimh, bhain sé clú agus cáil dhomhanda amach nuair a fuair sé an ceann is fearr ar Lewis arís, ag buachan an bhoinn óir, agus ag sárú churiarracht an domhain le 9.83 soicind — 0.1 soicind níos fearr ná an sean-churiarracht a bhí ag Calvin Smith.
Sa bhliain 1988, buaileadh cúpla buille ar Johnson ina ghairm lúthchleasaíochta. I mí Feabhra na bliana sin, tharraing sé teannán na hioscaide, agus i mí na Bealtaine ghortaigh sé an teannán céanna arís. Ar 17 Lúnasa 1988, in Zürich, chuaigh Johnson agus Lewis in éadan a chéile den chéad uair ó Chraobhchomórtas an Domhain 1987; bhuaigh Lewis i 9.93, agus chríochnaigh Johnson sa tríú háit i 10.00. “Is liomsa an bonn óir Oilimpeach sa 100 méadar,” a dúirt Lewis. "Ní bhfaighidh Johnson an ceann is fearr orm arís go deo.”
Cluichí Oilimpeacha 1988
Ar 24 Meán Fómhair 1988, bhuaigh Johnson an cluiche ceannais sa 100m ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh i Súl na Cóiré Theas; rith sé an rás i 9.79 soicind, am a sháraigh a churiarracht dhomhanda féin ón Róimh sa bhliain roimhe sin. Ba é an chéad rábálaí as Ceanada a bhuaigh an 100m ag na Cluichí Oilimpeacha ó Percy Williams sa bhliain 1928. Dúirt Johnson níos déanaí go mbeadh sé fiú níos tapúla mura n-ardódh sé a lámh san aer díreach sula ndeachaidh sé thar an líne chríche.
Mar sin féin, fuair Park Jong-sei ón Lárionad Oilimpeach um Rialú Dópála go raibh stanozolol i sampla fuail Johnson, agus dícháilíodh é trí lá tar éis an rása. D'admhaigh Johnson níos déanaí gur bhain sé úsáid as stéaróidigh nuair a rith sé a churiarracht dhomhanda sa bhliain 1987 freisin, agus chuir an IAAF an churiarracht sin ar ceal freisin. Dúirt Johnson agus Charlie Francis gur bhain siad úsáid as drugaí chun fanacht ar comhchéim leis na lúthchleasaithe eile is fearr. Nuair a thug Francis fianaise d'fhiosrúchán Dubin ar úsáid drugaí sa spórt, dúirt sé go raibh Johnson ar an iliomad caimiléirí sa lúthchleasaíocht, agus tharla sé gurbh é an duine ar rug na húdaráis air. Is minic a dtugtar “an rás is salaí riamh” ar an mbabhta ceannais 100m sna Cluichí Oilimpeacha i Súl — ní raibh ach beirt fhear as ochtar sa rás nár theip tástáil drugaí orthu riamh ina ghairm phroifisiúnta, Calvin Smith agus Robson da Silva.
Leipiridigh
thumb|240px|Leipiridigh Is coiníní agus giorriacha iad leipiridigh (fine Leporidae).
Cnóshnag Eorpach
Is éan beag pasaireach é an cnóshnag Eorpach nó an cnóshnag Eoráiseach (Sitta europaea), a fhaightear ar fud na hÁise measartha agus san Eoraip. Cosúil le cnóshnaganna eile, is éan earrghearr é le gob fada, uachtair liathghormach agus súile dubhstríocacha. Is éan glórach é le glao ard dwip arís agus arís eile aige. Tá níos mó ná 20 fo-speiceas i dtrí phríomhghrúpa ann; íochtair fhlannbhuí ar éin in iarthar an raoin agus scornach bhán, bíonn íochtair scothbhána orthu siúd sa Rúis, agus an chuma chéanna ar éin na hEorpa agus na héin sa Chianoirthear, ach níl an scornach bán ag na héin ón Chianoirthear.
Cur síos
mion| Sitta europaea caesia fireann sa Pholainn mion| Sitta europaea europaea baineann sa tSualainn mion| Idirmheánach idir S.  e.   europaea agus S.   e.   caesia in oirthear na Gearmáine
Dáileadh agus gnáthóg
mion|262x262px| S. e europaea sa tSualainn mion| Gnáthóg thaitneamhach é coillearnach sheanda dhuillsilteach.
Pórú
deas|mion| Bíonn níos mó drogaill ar chnóshnaganna bosca neadaireachta a áitiú ná ar éin eile a bhíonn ag neadú i bpoll crainn. mion| Ubh
Péist
Tá níos mó ná brí amháin ann leis an bhfocal péist:
Kingston Park
mion|250px|Tesco Is bruachbhaile suite i Newcastle upon Tyne é Kingston Park.
Bilbí beag
Is ainmhí é an bilbí beag. Mamach atá ann.
Brocaire Lásach
thumb|240px|Brocaire Lásach Is madadh clóis é brocaire Lásach.
Conaire Cóem
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard-Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Conaire Caomh (Sean-Ghaeilge Conaire Cóem) mac Mug Láma, mac Coirpre Crou-Chend, mac Coirpre Firmaora mac Chonaire Mhóir.
Tháinig sé i gcoróin tar éis bás a athar chéile, Conn Cétchathach. Bhí sé i réim ar feadh seacht nó ocht mbliana sular mharaigh Nemed mac Sroibcenn é, i rith Chath Gruitine. Tháinig Art mac Cuinn i gcomharbacht air.
Sliocht
Bhí triúr mac ag Conaire le Saraid iníon Choinn. Sinsear an tSíl Conairi ab ea a thríú mac, ainmnithe as Conaire Caomh féin, nó a shinsearsa Conaire Mór.
The Saturdays
Ba phopbhanna Éireannach-Sasanach é The Saturdays. Foirmíodh an grúpa i Meitheamh 2010. Fógraíodh ar an 31ú Márta 2017 go raibh an ghrúpa briste suas.
Dancing on Ice (sraith 7)
Is comórtas damhsa teilifíse é Dancing on Ice, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar ITV. Thosaigh an seachtú sraith ar an 8 Eanáir 2012 agus chríochnaigh sé ar an 25 Márta 2012.
B'iad Robin Cousins, Louie Spence agus Katarina Witt na breithiúna don sraith seo.
Spadán déladhrach Linne
Is ainmhí é an spadán déladhrach Linne. Mamach atá ann.
Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2019
Bhí Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2019 ar an 17ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg.
Peirspictíocht
San ealaín, aon mhodh inar féidir iomrall na doimhneachta a bhaint amach ar dhromchla leata is ea peirspictíocht.
Chomh maith leis an gcóras eolaíoch aonphointe a cheap Brunelleschi timpeall 1420, bhíodh córais eile in úsáid. Tá an chuid is mó díobh bunaithe ar an bhfíoras go mbíonn cuma níos lú ar réada i gcomhréir lena bhfad ón bhféachadóir, agus go dtagann línte comhthreomhara cúlaithe le chéile ar an léaslíne ag pointe a dtugtar an pointe comhdhruidteach air.
Ba cheannródaithe ar theoiric is feidhmiú na peirspictíochta san ealaín Alberti, Uccello, Dürer is Leonardo, agus scríobhadh cuid mhaith téacsleabhar ar an ábhar sa 17ú-18ú céad.
Péist ghuaireach
Is péist ainilide uisciúil í péist ghuaireach nó polacaet. An cholainn i dteascáin, maotháin chliathánacha phéireáilte is guairí is lanna ar gach teascán. An cholainn 1 mm–3 m ar fhad. Timpeall 8,000 speiceas, ina measc cineálacha suite, cineálacha a mhaireann i bhfeadáin, cineálacha a shnámhann go saor, cineálacha seadánacha is eile.
Péist chrúcach
Cúis shuntasach anaemachta is drochshláinte i ndaoine i dtíortha trópaiceacha is réigiúin theo eile, a tharlaíonn de bharr néimeatóide a ghreamaíonn mar a bheadh crúca inti le líneáil na stéige bige is a shúnn fuil. Beireann na péisteanna aibí uibheacha a eisfheartar sa tuar, agus tagann na larbhaí astu. Faightear an galar nuair a éiríonn leis na larbhaí craiceann daoine atá ag obair cosnocht ar thalamh fhliuch a threá.
Uigiúraigh
deas|250px|thumb|Uigiúraigh Is grúpa eitneach Áiseach iad na Uigiúraigh. Is í Uigiúiris a bpríomhtheanga inniu.
Péist sheirpíneach
Péist cholgach a thógann feadáin. An ceann laghdaithe ag iompar coróin geolbhach, an cholainn intarraingthe ar ais i bhfeadán cailcreach, an oscailt dúnta le cleithearnach. Faightear sa chrios idirthaoideach in uisce tanaí í.
Contae Dawson, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Dawson atá suite i dtuaisceart stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 22,330 duine ann. Is é Dawsonville a phríomhbhaile contae. Is den chine geal iad 95.6% de dhaonra an chontae.
Eochaid Gonnat
I miotaseolaíocht na nGael, Ardrí seanscéalach na hÉireann ba ea Eochaidh Gonnta (Sean-Ghaeilge Eochaid Gonnat ) mac Fiach mhic Imchad mhic Bhreasail mhic Shíorchaidh mhic Fíatach Finn.
Tháinig sé i gcoróin tar éis bhás Chormaic mhic Airt. Bhí sé i réim ar feadh aon bhliain amháin, sular éag sé i rith catha. Níl na foinsí ar aon intinn maidir leis a marfóir, arbh é nó Lugaid mac Lugna nó Lugaid Menn mac Aonghasa nó Lugna Feirtrec. Tháinig Cairbre Lifechair mac Cormaic i gcomharbacht air.
Péisteog dhearg
Larbha uisciúil corrmhíoltóige. An cholainn péistchruthach, suas le 20 mm ar fhad le 12 theascán. Dath dearg uirthi, le haemaglóibin inti mar oiriúnú don bheatha in uisce atá ocsaiginithe go lag.
Fergus Dubdétach
I Miotaseolaíocht na nGael, rí na nUladh agus Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Fearghas Dubhdhéatach (Sean-Ghaeilge Fergus Dubdétach) (dubhfhiaclach).
Tháinig sé i gcoróin i ndiaidh díbirt ó Theamhair a réamhtheachtaí, Lugaid mac Con, ag Cormac mac Airt, agus maraithe i Mumhain ag file Chormaic, Ferches mac Commáin. Ruaig ansin Fearghas agus a bheirt dheartháireacha, Fearghas Caisfhiachlach (fiacal briste) and Fearghas Foltlebair (gruaig fhada), Cormac go Connacht agus tháinig Fearghas féin i gcoróin. Bhí sé i réim ar feadh aon bhliain amháin, sular chloígh Cormac é, le cabhair ó Thadhg mac Céin agus Lugaid Láma, i gCath Crinna.
Ní dhéanann an Leabhar Gabhála na hÉireann lua ar birth ar shinsearacht Fearghasa. Tugann Seathrún Céitinn ginealach fada dó, ag ainmniú a athair mar Finnchad mac Ogaman mac Fíatach Finn, rí na nUladh agus iar-Ard-Rí na hÉireann. De réir na gCeithre Máistrí ámh, ba é Imchad athair Fhearghasa, ach ní rianaíonn siad a shinsearacht as sin amach.
Lisa Kudrow
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Lisa Valerie Kudrow (a rugadh ar an 30 Iúil 1963 in Los Angeles, California). Tá cáil bainte amach aici mar an gcarachtar Phoebe Buffay ar an gclár teilifíse Friends. Bhí sí ar Friends mar Ursula Buffay freisin. Tá sí pósta le Michel Stern agus tá mac amháin acu.
Gradaim
Tá ocht ngradam buaite ag Lisa.
Cruinniuc
Sa Rúraíocht, is fear saibhir bólachta na nUladh é Cronnchu (Sean-Ghaeilge Cruinniuc ) mac Agnoman. Bhí sé ina bhaintreach fir nuair a tháinig bean álainn gan choinne go dtí a theach. Níor lig sí a hainm dó, ach d'fhan sí leis mar bhean chéile agus thug aire dá bpáistí. Luigh sí leis agus d'éirigh sí torrach.
Níos déanaí ag féile an rí, mhaígh sé go raibh a bhean chéile in ann rith níos tapúla ná carbad an rí. Chuala an rí a mhaíomh, agus cuireadh iallach ar a bhean trom ar pháiste  race against his chariot. Bhuaigh sí, agus rugadh cúpla di ar an gcríochlíne. Lig sí gurbh Macha iníon Sainrith mac Imbaith í, agus bhí príomhchathair na nUladh ainmnithe aisti as sin amach, Eamhain Mhacha ("Cúpla Macha"). Chuir sí mallacht ar na hUlaidh ansin, go bhfulaingí siad tinneas clainne ar ló a n-anghá. Ba é seo an chúis nach raibh ach Cú Chulainn leathdhia in ann troid sa Táin Bó Cuailnge.
Contae Dade, Georgia
Is contae Meiriceánach é Contae Dade atá suite sa chúinne thiar thuaidh de stát Georgia. Sa bhliain 2010, bhí daonra 16,633 duine ann. Is é Trenton a phríomhbhaile contae.
Sa bhliain 1860, agus stáit an deiscirt ag dealú ó Aontas Mheiriceá, shocraigh na vótálaithe i gContae Dade dealú ó Stát Georgia agus ó na Stáit Aontaithe araon. Ní bhfuair an dealú seo aitheantas ó éinne, agus sa bhliain 1945 chuaigh an contae isteach go hoifigiúil sa stát agus sa náisiún arís. Ní raibh na contaetha Apaláiseacha sa deisceart róthógtha do dhealú an deiscirt ón Aontas agus bhí Contae Dade iargúlta as an ngnáth: Ní raibh bóthar idir an chontae agus an chuid eile de Georgia go dtí an bhliain 1939.
Is den chine gheal iad breis is 97% de dhaonra an chontae.
An Chrosáid Bhoisniach
Troideadh An Chrosáid Boisniach i gcoinne eiricí áirithe neamhshonraithe ón mbliain 1235 go dtí 1241. Go bunúsach, is é a bhí ann cogadh concais Ungárach i gcoinne Banate na Boisnia a ceadaíodh mar chrosáid. Faoi stiúir an phrionsa Ungárach Coloman, níor éirigh leis na crosáideoirí ach codanna imeallacha den tír a cheansú. Lean Doiminicigh a lorg, agus thóg siad ardeaglais agus dhóigh siad eiricí beo beathach. Tháinig deireadh tobann leis an gcrosáid nuair a rinne na Mongólaigh ionradh ar an Ungáir féin, le linn ionradh na Mongóile ar an Eoraip. B’éigean do na crosáideoirí tarraingt siar agus dul i ngleic leis na hionróirí ina dtír féin, agus cailleadh a bhformhór, Coloman ina measc. D'iarr pápaí ina dhiaidh sin níos mó crosáidí i gcoinne na Boisnia, ach níor tharla ceann ar bith. Mar thoradh ar an gcrosáid ar theip uirthi bhí fuath ag daonra Bhoisnia ar Ungáraigh, fuath a mhair ar feadh na gcéadta bliain.
Baile Roibín
Is sráidbhaile atá suite i gContae na Mí é Baile Roibín.
Fothad Cairpthech agus Fothad Airgthech
I Miotaseolaíocht na nGael, chomh-Ard-Rí seanscéalach na hÉireann ba ea Fothadh Carbadach agus Fothadh Airgeadach (Sean-Ghaeilge Fothad Cairptech agus Fothad Airgthech mic Lugaid mac Con.
Tháinig siad i gcoróin tar éis bás Chairbre Lifechair. Bhí siad i réim ar feadh aon bhliain amháin, sular mharaigh Fothadh Airgthech a dheartháir, agus maraíodh é féin ag Caílte mac Rónáin na bhFiann, agus lucht leanúna 's son Fíachu Sroiptine mac Caibre, i rith Cath Ollbara.
Peiteal
deas|250px|thumb|Peiteal Ceann den dara fáinne i gcodanna blátha, a dtugtar an coróinín orthu ina n-iomláine. De ghnáth bíonn sé mór gealdaite chun pailneoirí a aomadh, ach uaireanta mílítheach, laghdaithe nó as láthair.
Péist ribíneach
mion|deas|Péist ribíneach fásta Is éard is péist ribíneach ann ná péist leacaithe sheadánach. Faightear na hainmhithe fásta i stéig veirteabraigh. Bíonn an ceann ceangailte le slabhra teascán, a dhéantar trí bhaclú.
I dtimthriall a beatha bíonn staid larbhach a chaitheann sí in óstach idirmheánach a itheann an t-óstach deireanach. Deirtear gur inmhíolú é nuair a bhíonn péist ribíneach ina cónaí i stéig an óstaigh.
Tá gnéithe éagsúla a inmhíolaíonn an duine, ceann acu a fhásann chomh fada le cuid mhaith méadar, fiú. Ní chuireann sí tús le haon ghalar suntasach, ach is míthaitneamhach do dhuine í a bheith ann. Tá ceann a inmhíolaíonn muca is a chuireann tús le galar hiditíde, ionfhabhtú orgán éagsúil, go príomha ionfhabhtú an ae a dhéanann cisteanna ann, i ndaoine a itheann an mhuiceoil sin. Tá péisteanna ribíneacha a inmhíolaíonn madraí, cait, caoirigh, fiú éisc.
Ríthe Thír Chonaill
Anseo a leanas liosta de ríthe Tír Chonaill, ríocht Ghaelach na meánaoise suite a bheadh nó a mhór i gContae Dhún na nGall an lae inniu.
Baile Íomhair
Is baile suite i gContae na Mí é Baile Íomhair. Anois, tá 1,809 duine ina gcónaí i mBaile Íomhair. Tá sé idir Muillean gCear agus Baile Átha Troim.
Peatúinia
Is éard is peatúinia ann ná planda tomach bliantúil saorbhláthaithe atá dúchasach do Mheiriceá Theas, le bláthanna móra tonnadóirchruthacha. Gaolmhar leis an bpráta. Planda an-choitianta gairdín a fhástar ar son na mbláthanna gealdaite, go minic stríocach.
Jarlath Henderson
Rugadh Henderson i gContae Ard Mhacha ach tógadh é i nDún Geanainn. Rinne sé staidéar ar leigheas in Oilthigh Obar Dheathain agus chuaigh sé go Glaschú chun oibriú mar dhochtúir.
Dancing on Ice (sraith 8)
Is comórtas damhsa teilifíse é Dancing on Ice, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar ITV. Thosaigh an ochtú sraith ar an 6 Eanáir 2013 agus chríochnaigh sé ar an 10 Márta 2013.
B'iad Robin Cousins, Karen Barber, Jason Gardiner agus Ashley Roberts na breithiúna don sraith seo.
Norwegian
Aerlíne Ioruach is ea Norwegian nó Norwegian Air Shuttle. Foirmíodh an aerlíne sa bhliain 1993. Inniu tá Norwegian ar cheann de na haerlínte is mó ar domhan.
Caisleán Ravensworth
Is caisleán suite i dTyne and Wear é Caisleán Ravensworth.
Salisbury
mion|deas|Salisbury Cathair sa Bhreatain is ea Salisbury.
Brigit
I Miotaseolaíocht na nGael, Bandia págánach ba ea Brigit, Bríd nó Brig (a chiallaíonn duine ceannasach ), ball de na Tuatha Dé Danann, iníon an Daghdé agus bean chéile Bhreas, a raibh mac aici leis darbh ainm Ruadhán.
mion| Deilbhín i Músaem na Briotáine, Rennes, ag léiriú Brigantia: c. 1 -2 haois AD.
Mholtaí gur seanainm bhandia Ind-Eorpach na maidine é Brigit. Baineann sí le séasúr an earraigh, torthúlacht, leigheas, filíocht agus ealaín an ghaibhneora. Deirtear i Sanas Chormaic, a scríobh manaigh Críostaí sa 10ú haois, gurb í Bríd an "bandia a d'adhair na filí" agus go raibh beirt dheirfiúracha aici: Brigit an cneasaí agus Brigit an gabha. Tugann sé seo le fios go bhféadfadh go raibh sí ina diacht thriarach.
Clann
I Leabhar Gabhála na hÉireann, deirtear gurbh fhile agus iníon an Daghdé í Brigit. Ba iad Cermait, Aengus, Midhir agus Bodhbh Dearg a leas-dheartháireacha.
Maoine
I Leabhar Gabhála na hÉireann, insítear go raibh dhá dhamh ag Brigit, darbh ainm Fe agus Men, a bhíodh ar féarach ar mhachaire ainmnithe astu, Femen. In áit eile, deirtear gur le Dil iad Fe agus Men. B'fhéidir gur bua-ainm do Bhrigit atá san ainm, Dil.
Ba le Brigit freisin Torc Triath, rí na dtorc, agus Cirb, rí na gcaorach (a bhfuil Mag Cirb ainmnithe as). Scairteadh na hainmhithe le rabhadh baoil, agus dá bharr meastar gur cosantóir na mbeithíoch ceansaithe í Brigid.
Bandia
mion Is bandia í Brigit de gach uile rud a mbíonn os ard, amhail is lasracha ard, ardchríocha, dúnta cnoic; agus de ghníomhartha a shamhlaítear gur uaillmhianach iad, amhail is eagna, feabhas, foirfeacht, éirim, deisbhéalaí fileata, ceardaíocht (go háirithe ceird an ghabha dhuibh), leigheasadh, eolas na ndraoi agus cumas comhraic. Sa bhéaloideas, bíonn an-bhaint aici leis an teaghlach agus an tinteán. Tá roinnt sibh siúd dheimhnithe i Sanas Cormaic.
De réir Carmina Gadelica, is éarlamh í Brigit den fhilíocht, gabhadóireacht, leigheas, na healaíona agus ceirdeanna, bólacht agus a leithéid eile, tobair bheannaithe, nathracha (in Albain) agus teacht an earraigh. Ar lá a féile, Imbolc, bhítí i mbun réamhaisnéis na haimsire a dhéanamh:
Seanscéal
Ina hath-insint as Béarla, deir Lady Gregory faoi Bhrigit gur bhean na filíochta í, an-uasal leis, gur bhean an leighis í agus go ndearna sise don chéad uair feadóg chun oíche.
Brigit agus Naomh Bríd
Sa mheánaois, cumascadh an bandia Brigit leis an naomh Críostaí den ainm céanna, mar atá Naomh Bríd. Sincréiteachas a ghlaoitear ar an bpróiseas seo. De réir eolaí na meánaoise Pamela Berger, "thóg manaigh an phearsa ársa den máthairdhia agus d'fhuadar a hainm agus a feidhmeanna le chéile leis a leagan Críostaí," Naomh Bríd.
Sa ré Críostaí i gCill Dara, bhíodh naonúr ban rialta déag ag faire ar lasair bheannaithe shíoraí ar son an naoimh. De réir Giraldus Cambrensis agus croiniceoirí eile, bhíodh fál ann thart timpeall na lasrach, nárbh céad d'aon fhear é a thrasnú - chuirtí mallacht ar fear ar bith a rinne iarracht, gealt, cláiríneach  nó  bás  fiú.
Saintréith spioradáltachta Ind-Eorpaigh ab ea nós faire lasracha síoraí ag bansagairt saintréith. I measc samplaí eile, tá bandia na nGréagach, Hestia, agus a macasamhail Rómhánach, Vesta.
Tá gaol ag an mbandia agus an naomh le tobair bheannuithe leighis, ag Cill Dara agus go leor áiteanna eile ar fud na dtailte Ceilteacha. Tarlaíonn fós gléasadh tobair, nós ina cheanglaítear clooties (en) ar chrainn in aice le tobair leighis, agus modhanna eile um achainí a dhéanamh faoi bhráid Bhríde nó ómós a thabhairt di, i roinnt tíortha Ceilteacha agus sa diaspóra.
Féilí
Ar a chéad lá de mhí Feabhra a mbíonn an fhéile phágánach, Imbolc, in ómós an bhandé. Ar an dóigh chéanna, ceiliúrtar Lá Fhéile Bríde ar an 1d Feabhra san Eaglais Chaitliceach Rómhánach, san Eaglais Cheartchreidmheach an Oirthir agus sa Chomaoineach Anglacánach.
Athbheochan nuaphágánach
Is pearsa thábhachtach í Brigid do phágánaigh an lae inniu, a chuireann béim ar a diagacht thriarach. Adhrtar í scaití i dteannta le Cernunnos.
Sanasaíocht
Ón Sean-Ghaeilge i leith, athraíodh Brigit go Briġid, Brighid agus sa deireadh Bríd tar éis leasú na litrithe. Bhí an fhoirm SheanGhaeilge mar bhun de leaganacha i dteangacha na hEorpa, ag tosú le Brigit as Laidin na meánaoise, ansin sa lá inniu: Bridget agus Bridgit as Béarla, Brigitte as Fraincis, Birgitta Sualainnis, Brigida as Iodáilis agus Piritta as Fionlainnis.
Tá an t-ainm fréamhaithe ón bPrótai-Ceiltis *Brigantī le brí "An Duine Ceannasach", gaolmhar le bandia na mBriotanach goddess Brigantia, an t-ainm SeanGhearmáinis Ard Burgunt, agus an focal Sanscrait Bṛhatī (बृहती) "ard", buafhocal den bhandia Hiondúch éirí na gréine, Ushas. Ar deireadh, tá sé fréamhaithe ón bPrótai-Indo-Eorpais *bʰr̥ǵʰéntih₂ (foirm bhaininscneach de *bʰérǵʰonts, "ard"), fréamhaithe ó *bʰerǵʰ- ("ardaigh").
Leaganacha eile:
The Middle
Baineann an scéal le teaghlach atá ina chónaí in Orson, baile ficseanúil i iardheisceart Indiana. Frankie Heck, máthair agus bean chéile an teaghlaigh, a eachtraíonn na heipeasóidí.
Fógraíodh ar an 2 Lúnasa 2017, go mbeadh an chlár ag chríochnú tar éis an naoú sraith. Tosóidh seachshraith faoin gcarachtair Sua Heck sa bhliain 2019. Ar an 21 Samhain, 2018, bhí sé fógartha go raibh an seachshraith curtha ar ceal.
Gradaim
Tá 12 ghradam buaite ag The Middle.
Peitriceimiceán
Ceimiceáin orgánacha a dhéantar as táirgí thionscal an pheitriliam nó gás nádúrtha. Is féidir iad a dhéanamh as bunábhair eile, ach is flúirseach saor fós an peitrileam, agus is féidir táirgí a dhriogtha a athrú ina bplaistigh, ina snáithíní, ina nglantóirí is a lán eile le himoibrithe simplí. Is tuaslagóirí tábhachtacha iad cuid de tháirgí díreacha an driogtha.
Tuirbín gaoithe
mion|clé|Thorntonbank Wind Farm, ag baint úsáide as tuirbíní 5MW REpower 5M sa [[An Mhuir Thuaidh|Mhuir Thuaidh ó chósta na Beilge . ]] mion|Físeán a thaispeáneann tuirbín gaoithe agus é ar siúl s[[an Eastóin ]] Gaireas is ea tuirbín gaoithe, nó dá ngairfear freisin tiontaire fuinnimh gaoithe, a athraíonn fuinneamh cinéiteach na gaoithe go dtí fuinneamh leictreach.
Táirgtear tuirbíní gaoithe i réimse leathan aiseanna cothromingeacha agus cothrománacha. Úsáidtear na tuirbíní is lú d'fheidhmeanna cosúil le ceallraí a luchtú le haghaidh cumhachta cúnta do bháid nó do charbháin nó chun cumhacht a sholáthair do chomharthaí rabhaid tráchta.
Is féidir tuirbíní níos mó a úsáid chun tacaíocht a thabhairt don soláthar cumhachta baile, fad a bhíonn sé nach n-úsáidtear ar ais chuig an soláthraí fhóntais tríd an eangach leictreach.
Tá eagair tuirbíní móra, ar a dtugtar feirmeacha gaoithe, ag éirí ina bhfoinsí fuinnimh in-athnuaite níos tábhachtaí agus tá go leor tíortha á n-úsáid mar chuid dá straitéis chun a spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú.
Mhaígh measúnú amháin go raibh ag an ghaoth, ón bhliain 2009 ar aghaidh, "astaíochtaí gás ceaptha teasa coibhneasta is ísle, na héilimh is lú ar thomhaltas uisce agus na hiarmhairtí sóisialta is fabhraí i gcomparáid le  foinsí fuinn eile, a leithéid agus fótavoltachas, hidrea, geoiteirmeach, gual agus gáis.
Brighton and Hove
Cathair sa Bhreatain is ea Brighton and Hove agus í suite in Sussex Thoir, in oirdheisceart Shasain. Cuireadh Brighton agus Hove le chéile sa bhliain 1997 agus bronnadh stádas cathrach orthu sa bhliain 2001. "Brighton" a thugtar ar an iomlán go minic, ach is iomaí duine ón gceantar a smaoiníonn ar Brighton agus Hove mar dhá bhaile difriúla. Sa bhliain 2011, bhí 273,400 duine ina gcónaí ann, agus ba Brighton and Hove an trá-bhaile saoire is mó i Sasana agus an chathair is mó in oirdheisceart Shasain.
Basildon
Is baile suite in Essex é Basildon. Bhí 99,876 duine ina gcónaí i mBasildon i 2001.
Billericay
Is baile suite in Essex é Billericay. Bhí 36,338 duine ina gcónaí i mBillericay i 2011.
Spanish City
deas|250px|thumb|Spanish City Is aonach siamsaíochta suite i dTyne and Wear é Spanish City.
Chichester
Cathair i Sussex Thiar is ea Chichester agus é suite i ndeisceart Shasana. Bhí cónaí ar 26,795 duine sa chathair sa bhliain 2011.
Brentwood, Essex
Is baile suite in Essex é Brentwood. Bhí 49,463 duine ina gcónaí i mBrentwood i 2011.
Braintree, Essex
Is baile suite in Essex é Braintree. Bhí 53,477 duine ina gcónaí i mBraintree i 2011.
Exeter
Is baile suite i nDevon é Exeter.
Ely
deas|250px|thumb|Ely Cathair i gCambridgeshire, Sasana is ea Ely. Bhí 20,256 duine ina gcónaí in Ely i 2011.
Buckhurst Hill
Is baile suite in Essex é Buckhurst Hill. Tá 10,738 duine ina gcónaí i mBuckhurst Hill.
Glaoire
Is éard is glaoire ann ná glacadóir beag raidió a úsáidtear i gcumarsáid aontreoch chun glaoch ar dhuine nó teachtaireacht bheag a chur chuige. De ghnáth ní bhíonn tarchur gutha i gceist. Sa chóras go dtí seo, bíonn an péitseoir, tarchuradóir raidió, is ionchódóir. Feidhmíonn sé taobh istigh de réimse beag le tarchuradóir amháin, nó thar réimse leathan má bhíonn tarchuradóirí iomadúla ann.
Fíachu Sroiptine
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Fiacha Sraibhtine mac Cairbre Lifechair.
Tar éis bás a athar, bhí an choróin tógtha ag Fothad Cairpthech agus Fothad Airgthech, mic Lugaid mac Con, beirt, ach laistigh den bhliain, bhí a dheartháir maraithe ag Fothad Airgthech. Chloígh Fiacha agus na Fianna ansin Fothad, i rith Chath Ollarba. Bhí Muiredach Tirech mac Fhiacha ina cheannaire na n-arm, toisc ní raibh sé de nós don rí féin dul i mbun catha.
Brightlingsea
Is baile suite in Essex é Brightlingsea. Tá 8,500 duine ina gcónaí i mBrightlingsea.
Fíachu Sroiptine
Bhí Muiredach i gceannas tráth i mbun turais bhuacaigh go Mumhain. Fad is a bhí Muiredach agus a arm fós thall, rinne An Triúr Colla — Colla Uais, Colla Fo Chri agus Colla Menn, mic dheartháir Fhiacha, Eochaid Doimlén — ionsaí ar Fhiacha. Tugadh tairngreacht ag draoi Fhiacha, Dubchomar, nach rachadh sliocht Fhiacha i gcoróin in Éirinn dá gcloífeadh sé an triúr Colla, agus a mhalairt ó thaobh an triúir. Cloíodh agus maraíodh Fiacha i rith an chatha a leanas, darb ainm as sin amach Cath Dhubhchumair.
Coláiste Ghobnatan Naofa
Is méanscoil í Coláiste Ghobnatan Naofa suite i mBaile Mhic Íre, Gaeltacht Mhúscraí. Bunaíodh an scoil sa bhliain 1989 mar chónascadh idir Gairmscoil Ghobnatan (mar a bhí sé san am) agus Coláiste Íosagáin a bhí ar tí dúnadh sa bhliain 1989, agus bunaíodh Coláiste Ghobnatan, Coláiste Phobail faoi phátrúnacht Choiste Ghairmoideachais Chontae Chorcaí agus Deoise CluainUaimh.
Penicillium
Cineál fungais is ea Penicillium, le líonra bán filiméad (mícéiliam) ag iompar maiseanna púdracha scothghlasa ar a dhromchla.
Fásann sé ar ábhar orgánach lofa. Táirgeann sé cuid mhaith cineálacha frithbheathaigh, cosúil le peinicillin.
Oireachtas TV
Is é Cainéal Theilifís an Oireachtais (English: Houses of the Oireachtas Channel) nó Oireachtas TV an cainéal teilifíse le haghaidh Oireachtas Éireann. Bunaíodh é in 2009 mar chuid den Acht Craolacháin 2009. Bíonn sé á chraoladh i mBéarla agus i nGaeilge. Tá sé ar fáil air:
Jú-Jiotsú Brasaíleach
Is ealaín chomhraic, nó cluiche comhraic, bunaithe ar corraíocht agus greamanna géilleadh é jú-jiotsú Brasaíleach (JJB). Cuirtear béim i jú-jiotsú Brasaíleach ar conas céile comhraic a chur chun talamh, smacht a chur orthu agus iad ann, suíomh in uachtar a bhaint amach, agus géilleadh a bhuachaint ó chéile comhraic ag baint úsáid as tachtadh nó ceangal ailt.
Sa deireadh, tháinig jú-jiotsú Brasaíleach (JJB) chun cinn mar spórt ar leith cé go raibh sé bunaithe ar júdó le dul chun cinn trí athraithe ar na bealachaí agus rialacha a bhí ann ag an am. Thar ama, d'éiríodh le JJB mar pháirt lárnach i bhforbairt na healaíona comhraic measctha. Bíonn comórtais JJB ar siúl ar fud na cruinne faoi údarás an IBJJF (Cónascadh Idirnáisiúnta an Jú-Jiotsú Brasaíleach) agus boird rialaithe eile.
An coincheap lárnach atá ag JJB ná gur bhféadfaí le duine atá níos laige agus níos lú an lámh in uachtar a fháil thar céile comhraic atá níos mó, níos láidre, agus níos troime trí úsáid an luamháin, dáileadh meáchain, agus ceardaíocht. Úsáidtear JJB mar spórt comhraic agus mar chóras féinchosanta. Feictear ar spairníocht agus cleachtadh le páirtnéar gníomhach mar páirt tábhachtach i dtraenáil JJB. Cuireann JJB sláinte coirp agus intinne go mór chun cinn.
Hereford
Is baile suite i Herefordshire é Hereford.
Burnham-on-Crouch
Is baile suite in Essex é Burnham-on-Crouch. Bhí 7,636 duine ina gcónaí i mBurnham-on-Crouch i 2001.
Benfleet Theas
Is baile suite in Essex é Benfleet Theas.
Gloucester
deas|250px|thumb|Gloucester Is baile suite i nGloucestershire é Gloucester. Bhí 121,900 duine ina gcónaí i nGloucester i 2011.
.
Cumann Haca Oighir na hÉireann
Is é Cumann Haca Oighir na hÉireann (English - Irish Ice Hockey Association) an cheanneagraíocht rialaithe le haghaidh haca oighir in Éirinn. Bunaiodh é i 1996. Tá an cumann ina bhall den Chónaidhm Idirnáisiúnta Haca Oighir (IIHF) agus Comhairle Oilimpeach na hÉireann. Is é Aaron Guli uachtarán an chumainn.
Chafford Hundred
Is baile suite in Essex é Chafford Hundred. Bhí 13,466 duine ina gcónaí i gChafford Hundred i 2006.
Lichfield
Is baile suite i Staffordshire é Lichfield.
Údarás Craolacháin na hÉireann / An BAI
Is a bhí i Údarás Craolacháin na hÉireann (English: Broadcasting Authority of Ireland) nó An BAI ná rialtóir craolacháin na hÉireann. Bhí an BAI mar rialtóir le haghaidh craolacháin poiblí agus tráchtála araon in Éirinn. Bunaíodh an eagraíocht in 2009.
Tháinig Coimisiún na Meán i gcomharbas ar An BAI i mí an Mhárta 2023.
Is iad príomhfheidhmeanna a bhí ag an BAI ná:
• seirbhísí raidió agus teilifíse sa bhreis ar na seirbhísí a sholáthraíonn RTÉ, TG4, Cainéal Theilifís an Oireachtais agus Cainéal Scannán na hÉireann a cheadúnú
• cóid agus rialacha craolacháin a shainiú
• tuairim a thabhairt maidir le feidhmíocht RTÉ agus TG4 bunaithe ar a gcuspóirí poiblí bliantúla sonraithe agus leordhóthanacht nó neamh-leordhóthanacht an mhaoinithe phoiblí atá ar fáil do Chomhlachtaí Seirbhíse Poiblí chun a gcuspóirí seirbhísí poiblí a chur i gcrích
• maoiniú a sholáthar agus a dheonú ar chláir agus ar chartlannú a bhaineann le cultúr, oidhreacht agus eispéireas na hÉireann faoin Scéim um Maoiniú Craolachin
• monatóireacht agus forfheidhmiú chomhlíonadh na gcraoltóirí ceadúnaithe leis na cóid agus rialacha craolacháin agus/nó lena gconarthaí craolacháin
• socrú agus cinneadh a dhéanamh maidir le gearáin ó lucht féachana agus ó lucht éisteachta maidir le hábhar craolacháin ar sheirbhísí craolacháin na hÉireann
• tacú le forbairt na hearnála craolacháin trí thaighde agus oiliúint
• tacú leis an tuiscint atá ag an bpobal ar na meáin trí chomhoibriú le craoltóirí agus le hoideachasóirí.
Féach freisin
Peitriliam
Ola amh de bhunús bitheolaíoch a fhaightear mar dheascáin charntha faoi charraig dho-phollta is ea peitriliam. Leachtach de ghnáth, ach is féidir go mbeidh sé an-éadrom is inghluaiste nó an-slaodach. Go minic bíonn sé i láthair le huisce is gás. Is iad na príomhchomhábhair ná hidreacarbóin éagsúla, ach uaireanta bíonn comhdhúile sulfair, nítrigine is ocsaigine ann freisin. Go dtí seo fuarthas é sna Stáit Aontaithe, poblachtaí áirithe den sean-Aontas Sóivéadach, an meánoirthear, an Afraic thuaidh is thiar, an tSín, Veiniséala, an Bhrasaíl agus an Mhuir Thuaidh.
Castleknock Celtic
Is é Castleknock Celtic an club sacair is mó i gCaisleán Cnucha i mBaile Átha Cliath. Tá an club lonnaithe ag Páirc Uí Phóirtéaraigh ar Bhóthar Bhaile an Phoirtéaraigh.
Chelmsford
Is baile suite in Essex é Chelmsford. Bhí 111,511 duine ina gcónaí i gChelmsford i 2011.
Amhsóireacht sacair
Stair
Ar 31 Bealtaine 1985, chuir UEFA/Aontas Chumainn Sacair, cosc ar na Sasanaigh imirt ar an Mór-Roinn, de bharr tubaiste Heysel agus amhais an tsacair i Sasana ag an am.
Péóité
Cactas beag atá dúchasach do Mheicsiceo is Texas is ea an péóité. An gas cruinn scothghorm, le dosanna ribí in ionad spíonta. Dhéanadh Indiaigh Mheiriceá druga darb ainm meiscilín as ina raibh siabhraigin, agus bhíodh sin in úsáid acu ina searmanais reiligiúnda.
Chalkwell
deas|250px|thumb|Chalkwell Is baile suite in Essex é Chalkwell. Bhí 9,207 duine ina gcónaí in Chalkwell i 2001.
Eagaratón
mion| Ba é an t-eagaratón 72 horas con Rodin i [[Cathair Mheicsiceo|gCathair Mheicsiceo an ceann is faide riamh, atá aitheanta de réir Churiarrachtaí Domhanda Guinness.]] mion|Lucht freastail ag an t-eagaratón 2013 Women in the Arts in Washington, DC mion|An t-eagaratón i [[São Paulo, an Bhrasaíl, dírithe ar chruthú agus fheabhas a chur ar ailt san Vicipéid a bhaineann le feimineachas, cearta na mban agus mná suntasacha]] Is éard is eagaratón ann ná imeacht eagraithe ina gcuireann eagarthóirí na bpobal ar líne, mar shampla an Vicipéid, OpenStreetMap, agus LocalWiki,  eagar agus feabhas ar ábhar ar leith nó cineál ábhar, de ghnáth lena n-áirítear bunoiliúint d'eagarthóirí nua. Is minic a bhíonn  cruinnithe le chéile i gceist, ach is féidir do na toscairí a bheith scaipthe thar limistéar mór chomh maith. Portmanta is ea an téarma de "eagar" agus "maratón".
Bhí eagartóin na Vicipéide ar siúl ag ceanncheathrú Chaibidil Wikimedia, atá creidiúnaithe ag institiúidí oideachais lena n-áirítear Sonoma State University, Arizona State University, Middlebury College, An University of Victoria i gCeanada; chomh maith le institiúidí cultúrtha, mar shampla músaeim, nó cartlanna. Sna himeachtaí bíonn a leithéid d'ábhair agus láithreáin oidhreachta cultúrtha, bailiúcháin iarsmalainne, stair na mban, ealaín, feimineachas, dealú idir na hinscní na Vicipéide a laghdú, saincheisteanna  na gceart sóisialach, agus ábhair eile.
God Defend New Zealand
mion|clé|God Defend New Zealand
Amhrán náisiúnta na Nua-Shéalainne is ea "God Defend New Zealand", ceann de dhá amhrán náisiúnta na Nua-Shéalainne ("God Save the Queen" is ea an ceann eile). Scríobh sé an file agus iriseoir Thomas Bracken (21 Nollaig 1843 – 16 Feabhra 1898) na liricí.
Chipping Ongar
Is baile suite in Essex é Chipping Ongar.
Chigwell
Is baile suite in Essex é Chigwell. Bhí 12,449 duine ina gcónaí i gChigwell i 2001.
Preston
Cathair sa Bhreatain is ea Preston. Bhí 114,300 duine ina gcónaí i bPreston i 2008.
Ripon
Cathair sa Bhreatain is ea Ripon.
God Defend New Zealand
Stair
mion|clé Sa bhliain 1876, foilsíodh an dán "God Defend New Zealand". Sa bhliain 1940 glacadh leis mar iomann náisiúnta, agus mar amhrán náisiúnta i 1977. mion|clé|[[Thomas Bracken]] Bhí Bracken báúil le cúis na Maorach. Deirtear go bhfuil tagairt do Te Kooti, ar thaoiseach tábhachtach as iarthar na tíre é, agus do na Maoraigh sa líne “guard Pacific’s triple star". Ach deir staraithe eile gur meafar é do thrí oileán na tíre. D’aistrigh breitheamh an t-amhrán go Maorais don chead uair in 1878, ach ní raibh mórán tráchta ar an leagan sin go deireadh an chéid seo caite.
1999
B’ag cluiche a d’imir na All Blacks i gcoinne na Sasanach le linn Corn an Domhain sa Rugbaí i 1999 a canadh é i Maorais amháin. Bhí raic ann, mar níor thuig go leor Nua-Shéalainneach brí na bhfocal. Ach dúradh nach raibh na liricí Béarla ar eolas ag formhór na tíre ach an oiread, agus níor chan na himreoirí ar chor ar bith! I ndeireadh na dála, cheap daoine go mba cheart dóibh leagan dátheangach a chanadh. Tar éis do Te Taura Whiri (Coimisiún Teanga na Maoirise) bileoga eolais a eagrú, foghlaimíodh na focail. Anois, is é an nós ná rann amháin a chanadh i mBéarla agus an chéad rann eile i Maorais.
Naisc sheachtracha
An Rialtas - Thomas Bracken
Portsmouth
Cathair sa Hampshire, Bhreatain is ea Portsmouth. Bhí 205,400 duine ina gcónaí i bPortsmouth i 2011.
Ríocht na Viseagotach
Ba ríocht í Ríocht na Viseagotach nó Ríocht na nIar-Ghot,( Regnum Visigothorum ) a bhí lonnaithe ar thailte ar dhá thaobh na bPiréiní, ón 5ú go dtí an 8ú haois. Bhí sí ar cheann de na stáit chomharbacha Ghearmánacha d'Impireacht na Róimhe Thiar, cruthaíodh í ar dtús nuair a shocraigh an rialtas Rómhánach na Viseagotaigh faoin Rí Wallia, i gCúige Gallia Aquitania, in iarthar na Gaille, agus ansin leathnaigh sí amach thar na hEaspáinne go léir .Choinnigh an Ríocht a neamhspleáchas ón Impireacht Bhiosántach, agus níor éirigh go maith leis na hiarrachtaí a rinneadh chun údarás Rómhánach a athbhunú i nDeisceart na Spáinne.
Coggeshall
Is baile suite in Essex é Coggeshall. Bhí 3,919 duine ina gcónaí i gCoggeshall i 2001.
Colchester
Is baile suite in Essex é Colchester.
Pershing
Diúracán meánraonach ón talamh le hairm núicléacha, lonnaithe ag arm na Stát Aontaithe san Iar-Ghearmáin ó 1983.
Arno Allan Penzias
Réaltfhisiceoir a saolaíodh i München na Gearmáine is ea Arno Allan Penzias (1933-).
Ba é seo an radaíocht chosmach mhicreathonnach chúlrach a réamhinis George Gamow is Ralph Alpher i 1948.
Le Pyotr Kapitsa is Robert Wilson, bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1978 as.
Dancing on Ice (sraith 9)
Is comórtas damhsa teilifíse é Dancing on Ice, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar ITV. Thosaigh an naoú sraith ar an 5 Eanáir 2014 agus chríochnaigh sé ar an 9 Márta 2014.
B'iad Robin Cousins, Karen Barber, Jason Gardiner agus Ashley Roberts na breithiúna don sraith seo.
Murcia
Is í Murcia príomhchathair Chomhphobal féinrialaitheach agus cathair is mó Réigiún Murcia. Tá sé suite in oirdheisceart na Spáinne agus í mar an seachtú cathair is mó sa tír le níos mó ná 443,200 daoine ina gcónaí ann, aon trían de dhaonra an réigiúin. Téann an daonra thar 643,000 nuair a thógtar an mórcheantar uirbeach san áireamh. Tá sí lonnaithe ar abhainn Segura le samhraidh te, geimhridh séimh agus báisteach measartha íseal.
Bhunaigh Éimír Cordoba Abd ar-Rahman II Murcia sa bhliain 825 mar Mursiyah (Araibis: مرسية). Sa lá atá inniu ann is cathair seirbhísí í agus cathair ollscoile. Bíonn tóir ar leith ag turasóirí do Ardeaglais Murcia agus roinnt foirgnimh barócacha, bia, mórshiúil na Cásca le saothar ealaíne Francisco Salzillo, agus Féile an Earraigh; Fiestas de Primavera. Glaotar Úllord na hEropa ar agus í mar príomhchathar contae Huerta de Murcia de bharr a chuid talmhaíochta go háirithe táirgeadh glasraí, torthaí agus bláthanna. Tá páirc náisiúnta Parque Regional de Carrascoy y el Valle mór ó dheas na cathrach.
thumb|150px|Huerta de Murcia|left
Jean Baptiste Perrin
Fisicí Francach ab ea Jean Baptiste Perrin (1870-1942). Rinne sé taighde ceannródaíoch ar ábhair chasta neamhleanúnacha, deascadh an dríodair astu, agus na próisis cothromaíochta a bhaineann leo. Bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice i 1926.
Corringham, Essex
Is baile suite in Essex é Corringham. Bhí 8,884 duine ina gcónaí i gCorringham i 2001.
Martin Lewis Perl
Fisiceoir Meiriceánach ab ea Martin Lewis Perl (6 Meitheamh 1927 – 30 Meán Fómhair 2014). Rugadh é i mBrooklyn, Nua-Eabhrac agus in Palo Alto, California, a fuair sé bás. Bronnadh dochtúireacht san fhisic air in Ollscoil Columbia sa bhliain 1955.
Rinne sé taighde ar cháithníní bunúsacha, agus bhraith an tó-leaptón, atá gearrshaolach is an-trom i gcomparáid leis an leictreon (3,477 oiread an mhais, ceann de bhuncháithníní na Cruinne. Mar gheall ar an saothar seo, bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1995 le Frederick Reines.
Dovercourt
Is baile suite in Essex é Dovercourt.
Max Ferdinand Perutz
Bithcheimicí a saolaíodh i Vín na hOstaire, a d'oibrigh i Sasana ar bhitheolaíocht mhóilíneach, ab ea Max Ferdinand Perutz (19 Bealtaine 1914 - 6 Feabhra 2002). Rinne sé taighde ar struchtúr tríthoiseach macramóilíní, go príomha ar haemaglóibin, ag baint úsáide as díraonadh X-ghathach. Rinne sé amach struchtúr na haemaglóibine, agus bhuaigh Duais Nobel na Ceimice le John C. Kendrew i 1962.
Teilgean Peters
Fortheilgean a shaothraigh an cartagrafaí is matamaiticeoir Gearmánach Arno Peters (1916-2002) chun fairsingí na n-ilchríoch a léiriú go cruinn, i gcomhréir lena bhfíorfhairsinge. Ceartaíonn fortheilgean Peters an áibhéil a dhéanann fortheilgean Mercator ar an leathsféar thuaidh i gcomparáid leis na réigiúin mheánchiorclacha.
Lex Romana Visigothorum
mion| Cóip de Breviarium Alaricianum ó Ollscoil Auvergne, an Fhrainc, 10ú haois mion| An Ríocht [[Viseagotaigh|Viseagotach i mbarr a réime]] Is éard is Lex Romana Visigothorum ná bailiúchán de chuid an dlí Rómhánaigh, a tugadh air freisin dá éis sin; Breviarium Alaricianum. Bhí sé dírithe ar an bpobal a bhí Rómhánach ó thaobh cultúir de ina ríocht (a chlúdaigh an chuid is mó de Leithinis na hIbéire agus iarthar agus deisceart na Gaille, agus ba nasc ríthábhachtach é idir an dlí in Iarthar Impireacht na Róimhe i dtreo a deiridh agus an traidisiún dlí ba cheannasaí a mhair sa réigiún sin den Eoraip, mar a lán eile, go dtí gur códaíodh an dlí náisiúnta sa naoú haois déag. Thiomsaigh scríbhneoirí anaithnid agus d'faomh an referendarius Anianus é. ar ordú Alaric II, Rí na Viseagotach, le chomhairle a easpaig agus uaisle. Fógraíodh é ar an 2 Feabhra 506, an 22ú bliain dá fhlaitheas. Ní raibh an dlí i bhfeidhm ar na huaisle Viseagotach, mar go raibh a ndlí féin acu, a chuir Euric le chéile.
Suntasacht
Tugtar cód (codex) air, i ndeimhniú Anianus, referendarius an rí, ach murab ionann agus cód Iúistín, as ar eisíodh scríbhinní na ngiúiréithe, cuimsíonn sé bunreachtanna impiriúla (leges) agus conarthaí dlítheanacha (jura). Ón imthoisc gur chuir an Breviarium athscríbhinn ríoga (coiteann) air roimh ré, á ordú gur cheart cóipeanna de, arna ndeimhniú faoi láimh Anianus, a bheith glactha' go heisiatach mar dhlí ar fud ríocht na Viseagotach, tá tiomsú an chóid tugtha go dtí Anianus ag go leor scríbhneoirí, agus is minic a ainmnítear é mar Breviarium Aniani.
Príomhluach an chóid Viseagotach is ea a áisiúlacht mar fhoinse don Dlí Rómhánach lena n-áirítear an chéad chúig leabhar den Codex Theodosianus, cúig leabhar de chuid Sententiae Receptae de Julius Paulus, agus go dtí go bhfuarthas lámhscríbhinn sa leabharlann chaibidil i Verona, a raibh an chuid is mó de 'Gaii Institutiones' ann, ba í an t-aon obair í inar tháinig aon chuid de scríbhinní institiúideacha an phríomhshaineolaí dlí sin chugainn.
Ba é éifeacht an phortúis ná traidisiúin an dlí Rómhánaigh a chaomhnú in Aquitania agus Gallia Narbonensis, a rinneadh Provence agus Septimania astu níos déanaí, rud a threisíonn a leanúnachas buan, agus a briseadh i dtuaisceart na bhFranc.
Clár ábhair
Is éard atá i Lex Romana Visigothorum:
Dicúil
Ba mhanach agus gheografaí Gaelach é Dicúil (Laidin: Dicuilius), a rugadh sa dara leath den 8ú haois.