cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baile an Fheirtéaraigh
Timpeallacht Nádúrtha
Tá Limistéar ainmnithe Oidhreachta Náisiúnta ar an taobh thuaidh agus taobh thiar de Bhaile an Fheirtéaraigh. Is é atá san LON seo ná Dumhcha agus Riasca Chuan Ard na Caithne.
Oidhreacht Seandálaíochta
Tá an sráidbhaile suite i gceantar ina bhfuil saibhreas seandálaíochta, agus deirtear go bhfuil an Buailtín lonnaithe sa mhíle cearnach is saibhre oidhreachta Críostaí in Éirinn. Tá séadchomhartha taifeadtha, Ke042 088, ann, uaimh thalún ag an nGort Mór.
Rásaí Bhéal Bán
Bíonn na rásaí seo ar siúl ar an tráigh i ngar do Bhaile an Fheirtéaraigh i mí na Bealtaine.
Aigéid shailleacha il-neamhsháithithe
Saill sa chothú a chuimsíonn gliocról cuingrithe le 3 aigéad sailleach, ar tríglicríd an móilín iomlán. Is féidir le haigéid shailleacha a bheith sáithithe, monaineamhsháithithe, nó il-neamhsháithithe, ag brath ar líon na nasc carbón-carbón iontu nach bhfuil sáithithe le hadaimh hidrigine. De réir mar a mhéadaíonn líon na nasc mar seo atá neamhsháithithe, is amhlaidh a éiríonn an tsaill níos il-neamhsháithithe. Bíonn saill il-neamhsháithithe leachtach ag teocht an tseomra, agus déantar í a hidriginiú ar bhonn tionsclaíoch chun saill chrua níos sáithithe a tháirgeadh le húsáid i gcuid mhaith margairíní. Má tá dóthain den tsaill il-neamhsháithithe sa chothú, cabhraíonn sé leis an leibhéal colaistéaróil sa bhfuil a choimeád i gceart. Bíonn na holaí muirí is an chuid is mó de na holaí plandúla lán d'aigéid shailleacha il-neamhsháithithe (ach eisceachtaí is ea ola phailme is ola cnó cócó). Is é aigéad líonailéach an príomhaigéad sailleach mar seo sa nádúr, agus is comhábhar bunúsach é seo sa chothú daonna (ceann de na haigéid riachtanacha shailleacha). Tá gá leis i sintéisiú an aigéid aracadónaigh is na bprostaglaindiní, agus ní fhaightear é ach ó olaí plandúla. Is gá go mbeidh timpeall 3% den ionghabháil laethúil dhaonna aigéid shailligh i bhfoirm aigéid líonailéigh.
Eoghan Ó Siadhail
Saol
D’fhill sé go hÉirinn sa bhliain 1620. Tharraing sé clú air féin mar dhochtúir i mBaile Átha Cliath.
Chuaigh sé in airm na Cónaidhme sa bhliain 1642, ar dtús i bhfórsaí Laighean faoi Thomas Preston agus ó 1646 in airm Eoghain Rua Uí Néill.
Fuair sé bás i gCath na Scairbhe Soilse ar an 21 Meitheamh 1650.
Bhí sé pósta le Caitríona Tirial, iníon do Ristéard Tirial, tiarna Fhir Thulach, as Bealach an Tirialaigh.
Baile na nGall (Contae Phort Láirge)
Is baile fearainn é Baile na nGall atá suite i nGaeltacht Chontae Phort Láirge i ndeisceart na hÉireann. Tá an baile Gaeltachta, An Rinn, suite sa bhaile fearainn seo. Tá teach tábhairne (Tig an Cheoil), siopa, áis súgartha do pháistí go dtugtar 'An Imearlann' uirthi, bialann bheag, cé iascaireachta agus trá i mBaile na nGall. Tá "Criostal na Rinne", lonnaithe i mBaile na nGall chomh maith.
An ceantar
Is deacair anois idirdhealú a dhéanamh idir Maoil a’ Chóirne, Heilbhic agus Baile na nGall i nGaeltacht Phort Láirge (Gaeltacht na nDéise nó Gaeltacht na Rinne) de bharr an fháis atá tagtha orthu le blianta beaga anuas. Tá siad uile le fáil idir cúig mhíle slí agus seacht míle slí ó Dhún Garbháin.
Cúige Pleven
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Pleven. Bhí 269,752 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Liosta de charachtair Eastenders (2004)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2004):
Cúige Plovdiv
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Plovdiv. Bhí 683,027 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Gadhar stoic Astrálach
thumb|240px|Gadhar stoic Astrálach Madra as an Astráil é gadhar stoic Astrálach.
Baile na nGall
Tá níos mó ná áit amháin a bhfuil an t-ainm Baile na nGall air:
Baile Uí Rónáin
Tá bailte éagsúla ann darb ainm Baile Uí Rónáin, mar atá
Sípéir Astrálach
thumb|240px|Sípéir Astrálach Madra as an Astráil é sípéir Astrálach.
Cúige Razgrad
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Razgrad. Bhí 125,190 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Luas (tram)
mion Córas tramanna atá suite i mBaile Átha Cliath is ea an Luas. Is ceann de 450 córas iarnróid éadroma atá á bhfeidhmiú i gcathracha timpeall an domhain é an Luas.
Tá dhá líne i bhfeidhm faoi láthair, an Líne Uaine agus an Líne Dhearg,, nasctha le chéile ó 2017.
I Nollaig 2009, bhí 40 stáisiún sa chóras agus bhí an rian 26,5 cm ar fhad. Meastar ag an am go raibh an Luas á úsáid ag 80,000 daoine in aghaidh an lae.300px|thumb|An Luas in aice le Stáisiún Heuston
Stair
thumb|400px|Léarscáil den chóras a thaispeánann stadanna na Líne Deirge agus na Líne Uaine|clé Cuireadh smaoineamh do chóras tramanna nua nó do chóras iarnróid éadróma le aghaidh chathair Bhaile Átha Cliath ar aghaidh don chéad uair sa bhliain 1994, ag tuarascáil Thionscnamh Iompair Átha Cliath. Rinneadh tagairt do bhunthrambhealach Átha Cliath sa tuarascáil sin. Ba thrambhealach é a ritheadh timpeall na cathrach le rian de 60 cm ar fhad. I ndiaidh na tuarascála seo, iarradh ar Chóras Iompair Éireann (CIÉ), oibritheoir iompair phoiblí na hÉireann faoi úinéireacht an stáit, staidéar a dhéanamh ar na roghanna difriúla maidir le córas tramanna. Moladh dhá chéim maidir le tógáil córais den sórt sin ag CIÉ:
Buaile an Ghleanna
Is sráidbhaile é Buaile an Ghleanna. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Luas (tram)
Stair
Cruthaíodh creat dlíthiúil ag an Acht Iompair 1996 chun córas iarnróid éadroma a thógáil ag CIÉ agus i Mí na Bealtaine 1997 cuireadh an chuideachta iarratas isteach ar Ordú Iarnróid Éadroma chun an chéad chéim a thógáil chomh maith le cuid éigin de chéim 2 (Baile Gearainn/Baile Amhlaoibh go hÁth an Ghainimh).
Tosaíodh fiosrúchán i Mí Iúil 1997, ach cuireadh ar feitheamh é chun imscrúdú a dhéanamh ar an bhféidearthacht stráicí an chórais a thógáil faoi thalamh sa Lár. I Mí na Bealtaine 1998, beartaíodh ag an rialtas dhá líne a thógáil agus mar sin, leasaíodh na pleananna. Ritheadh an chéad líne ó Thamhlacht go Stáisiún Uí Chonghaile, agus ritheadh an dara líne ó hEastát Tionsclaíoch Áth an Ghainimh go hAerfort Bhaile Átha Cliath, trí lár na cathrach agus trí Bhaile Munna. Bheadh cuid den dara líne faoi thalamh i lár na cathrach. mion
2001
Aistríodh an fhreagracht as forbairt an Luas ó CIÉ go dtí an Ghníomhaireacht um Fháil Iarnród, gníomhaireacht nua a cruthaíodh sa bhliain 2001.
Thosaigh tionscadal Luas faoi stiúradh Córas Iompair Éireann, ach cuireadh é faoi smacht an GFI, nuair a bunaíodh an eagraíocht sin sa bhliain 2001, agus bíonn an córas á oibriú ag Veoila Transport. Is cuid tábhachtach de straitéis Oifig Iompair Átha Cliath é. Tá dhá shíneadh do na línte atá ann cheana á dtógáil faoi láthair agus tá roinnt síntí eile á bpleanáil de réir an phlean iompair atá ag rialtas na hÉireann, mar atá, Iompar 21 (Transport 21). .
Tosaíodh obair ar an líne ó Tamhlacht go Stáisiún Uí Chonghaile i Márta 2001, chomh maith le cuid den dara líne (Áth an Ghainimh go Faiche Stiabhna). Ba iad Ansaldo na hIodáile agus MVM na hAstráile na cuideachtaí a fuair conradh an córas a thógáil. Tréigeadh an chuid den chóras a ritheadh ó Fhaiche Stiabhna go hAerfort Bhaile Átha Cliath roimh a tógáil, áfach, mar beartaíodh meitreo a thógáil ina ionad sin chun freastal ar an gceantar. Bronnadh an conradh chun an córas a fheidhmiú agus a chothabháil ar Veolia Transport Ireland (dá ngairtí Connex roimhe sin).
2004
Osclaíodh an Líne Uaine ar an 30 Meitheamh 2004 agus osclaíodh ar an Líne Dhearg an 26 Meán Fómhair 2004.
2010
Osclaíodh stáisiún Gleann Bhríde i gCoill na Silíní in 2010.
2018
Osclaíodh an Luas Traschathrach idir Stáisiún Dhroichead Broome agus Stáisiún Luas Faiche Stiabhna in 2018.
St Helier, Londain
Is baile é St Helier atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas.
Stornoway, Québec
Is baile suite in Québec é Stornoway, i réigiún riartha Estrie. Tá timpeall ar 600 duine ina gcónaí ann. Tá an baile ainmnithe i ndiaidh Steòrnabhagh na hAlban. mion|250px|Príomhbhóthar 161 trí Stornoway
An Ghuáin
Is tír i dtuaisceart Mheiriceá Theas í an Ghuáin. Is iar-choilíneacht Bhriotanach í. Is í Georgetown an phríomhchathair.
Siorramachd Bhruis
Is baile suite in Ontario é Siorramachd Bhruis.
Barnstable
Is é Barnstable príomhbhaile Contae Barnstable, Massachusetts. Bhí 45,193 ina gcónaí i mBarnstable sa bhliain 2010.
Cúige Ruse
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Ruse. Bhí 235,252 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Ball Dumha Cinn Aille
Is sráidbhaile é Ball Dumha Cinn Aille. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Brocaire slim Astrálach
thumb|240px|Brocaire slim Astrálach Madra as an Astráil é brocaire slim Astrálach.
Dover, Delaware
Is é Dover príomhchathair Dhelaware sna Stáit Aontaithe. Tá sé suite i gContae Kent i lár an stáit ar bhruach Abhainn St. Jones. Sa bhliain 2006 bhí 34,735 duine ina gcónaí ann. Mar sin is é Dover an dara cathair is mó in Delaware. Bunaíodh an baile sa bhliain 1683. Chuir William Penn an t-ainm ar an mbaile in ómós Dover i Kent, Sasana.
The Voice (séasúr 13 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice. Thosaigh an tríú sraith déag ar an 25 Meán Fómhair, 2017 agus chríochnaigh sé ar an 19 Nollaig, 2017.
Ba iad Adam Levine, Blake Shelton, Miley Cyrus agus Jennifer Hudson na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Chloe Kohanski an tsraith agus tháinig Addison Agen sa dara háit.
Liosta de charachtair Eastenders (2005)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2005):
Richard Bruton
Polaiteoir Éireannach de chuid Fhine Gael é Richard Bruton (Gaeilge: Risteard de Briotún; rugadh é ar an 15 Márta 1953) agus Teachta Dála (TD) é do thoghcheantar Bhaile Átha Cliath Thuaidh Láir ón mbliain 1982 i leith. Bhí se mar Aire Fiontair agus Fostaíochta i rith na mblianta 1994 go 1997. B'é urlabhraí an fhreasúra ar chúrsaí Airgeadais agus Leas-cheannaire Fhine Gael go dtí an 14 Meitheamh 2010 nuair a bhris ceannaire an pháirtí Éanna Ó Cionnaith ó na rólanna sin é. Ceapadh é mar Aire Fiontar, Trádála agus Nualaíochta i mí Márta 2011 sa chomhrialtas idir Fhine Gael agus an Lucht Oibre a bunaíodh tar éis olltoghchán mhí Feabhra 2011.
Sheas Bruton san Olltoghchán 2016 agus d'éirigh leis greim a choimeád ar a shuíochán Dála. Ceapadh mar Aire Oideachais é tar éis bunú rialtais nua
Aird Eódhanaig
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Aird Eódhanaig.
Pittsfield
Is é Pittsfield príomhbhaile Contae Berkshire, Massachusetts. Bhí 44,737 ina gcónaí i bPittsfield sa bhliain 2010.
Cúige Shumen
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Shumen. Bhí 180,528 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Achadh an Uinnsinn
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Achadh an Uinnsinn.
Cúige Silistra
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Silistra. Bhí 119,474 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Wimbledon Theas
Is baile é Wimbledon Theas atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas.
Edgartown
Is é Edgartown príomhbhaile Contae Dukes, Massachusetts. Bhí 4,067 ina gcónaí in Edgartown sa bhliain 2010.
Pápa Eoin XVII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Eoin XVII (Ioannes XVII i Laidin).
Drólann
Tá an drólann lonnaithe san abdóman. Is cuid é den chóras díleáite an choirp. Téann an bia tríd an drólann tar éis é a dul tríd an stéig bheag agus sula bhfaightear réidh leis ón gcorp. Is é príomhchúspóir na drólainne ná an chuid deireadh den t-uisce a shú isteach san fhuil.
Tá ceithre chuid den drólann ann. Ó thús go deireadh is iad: an drólann ardaitheach, an drólann trasnaitheach, an drólann íslítheach agus an drólann sigmóideach.
Tá an drólann ardaitheach agus íslitheach go hiomlán clúdaithe ag seicin thiar an abdóman: an peirtanéim. Tá an chuid eile den drólann ceangailte seicin dúbáilte darbh ainm an méisenteire. Tá an méid seo den drólann in ann bogadh píosa.
Tar éis don bhia a thaisteal trí an réimse seo, téann sé sa reicteam, áit a bhfanann sé sula scaoiltear leis ón anas mar fhaecas.
Allamhagh Beag
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Allamhagh Beag.
Béal an Átha Salaigh
Is sráidbhaile é Béal an Átha Salaigh (Béarla: Bellanasally). Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. Tá 833 acra d'achar ann.
Cúige Smolyan
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Smolyan. Bhí 121,752 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Samsung Tocco
Sheol Samsung an fón, Samsung Tocco (F480) i mí Iúil na bliana 2008. Ba é an Tocco an chéad fhón póca a cuireadh in oiriúint don Ghaeilge. Bhí fógartha ag an gcomhlacht go mbeadh gléas tuarthéacs don Ghaeilge ar an bhfón agus go mbeifí in ann seirbhísí uile an fhóin a úsáid trí Ghaeilge. Seoladh é ar 2 Iúil 2008. Is é an chiall a bhí leis an bhfocal 'Tocco', ná 'Tadhall' nó 'Teagmháil' as Iodáilis.
Cúige Sliven
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Sliven. Bhí 197,473 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Samsung Tocco
Gnéithe
Bhí scáileán tadhaill ag an bhfón chomh maith le ceamara agus raidió.
Cruthú an leagain Ghaeilge
Dar leis an gcomhlacht Samsung, thóg sé cúig mhí orthu an tseirbhís tuarthéacs a chur i bhfeidhm ar an bhfón nua. Bhí 44,000 focal Gaeilge mar chuid den acmhainn Ghaeilge ann agus bhí tacaíocht ann do 11 theanga eile, in éineacht leis an nGaeilge. Ba é an comhlacht Nuance, a d'aistrigh an bogearra tuarthéasc T9 go Gaeilge, le cabhair ó Fhoras na Gaeilge.
Inbhir Farragaig
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Inbhir Farragaig nó Inbhir Faragaig.
Salem, Massachusetts
Is é Salem príomhbhaile Contae Essex, Massachusetts. Bhí 41,340 ina gcónaí i Salem sa bhliain 2010.
Pápa Sergius IV
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Sergius IV.
Bráigh na h-Aibhne
Is abhainn suite in Albain Nua é Bráigh na h-Aibhne.
Jack Hibberd
Drámadóir Astrálach is ea an Dr Jack (John Charles) Hibberd (a rugadh ar an 12 Aibreán 1940 in Warracknabeal, Victoria). Baineann a shaothar le drámaíocht na héigéille agus baineann sé feidhm an-samhlaíoch as béarlagair na tíre.
Rinne Hibberd staidéar ar an leigheas in Ollscoil Melbourne agus é ina chónaí i gColáiste Newman, Ollscoil Melbourne. Bhí sé ina imdhíoneolaí cliniciúil in Melbourne idir na blianta 1964 agus 1973, agus lean sé den obair sin tar éis dó tabhairt faoin drámaíocht. Tá sé pósta le Evelyn Krape, aisteoir. Tá beirt chlainne air dá bharr agus beirt eile a rugadh dó i bpósadh roimhe sin.
Bhí dlúthbhaint aige leis an Australian Performing Group agus sa bhliain 1983 bhunaigh sé an Melbourne Writers Theatre. Idir na blianta 2005 agus 2008 bhí sé ina bhall de Bhord na Litríochta den Australia Council for the Arts.
Drámaí agus scríbhneoireacht eile
Léiríodh a chéad dráma White With Wire Wheels ag Ollscoil Melbourne sa bhliain 1967. An bhliain chéanna bhí dráma beag dá chuid, Three Old Friends, ar an gcéad dráma a léiríodh in Amharclann La Mama.
An dá dhráma is cáiliúla dá chuid is iad Dimboola (1969) agus A Stretch of the Imagination (1972) iad. Bhí an-ghlaoch ar Dimboola riamh ar fud an domhain agus rinneadh scannán de sa bhliain 1979. Léiríodh A Stretch of the Imagination sa Bhreatain, sna Stáit Aontaithe, sa Ghearmáin agus sa tSín. Nuair a léiríodh é in Shanghai sa bhliain 1987 ba é an chéad léiriú de dhráma Astrálach a rinneadh riamh sa tSín é.
Ben Stiller
Is aisteoir Meiriceánach é Benjamin Edward Meara "Ben" Stiller , a rugadh ar an 30 Samhain 1965.
Jack Hibberd
Drámaí agus scríbhneoireacht eile
Tá úrscéalta, gearrscéalta, filíocht, léirmheasanna agus aistí foilsithe aige freisin.
D’ainneoin a bhfuil déanta ag Hibberd chun drámaíocht dhúchasach na hAstráile a chur chun cinn, níl an t-iomrá céanna leis anois is a bhí.
Le léamh
McGillick, Paul in Ortrun Zuber-Skerritt (eag.), Jack Hibberd, Australian Playwrights, Rodopi 1998 ISBN 90-5183-003-3: http://books.google.com.au/books?id=S6HtX403kKUC
G. K. Chesterton
Scríbhneoir Caitliceach Sasanach a bhí i Gilbert Keith Chesterton, a tháinig chun saoil in Kensington, Londain, ar an 29 Bealtaine 1874 agus a fuair bás i mBeaconsfield, Buckinghamshire ar an 14 Meitheamh 1936. Scríobh sé litríocht dhíonchruthaitheach, drámaí, ailt iriseoireachta, scéalta bleachtaireachta, saothair fhealsúnachta agus onteolaíochta, filíocht agus eile. Is dócha gurb iad na scéalta bleachtaireachta faoin Athair de Brún an chuid is buaine dá chuid scríbhinní.
Ailbéideacht
mion|solas na gréine fhrithchaite Cóimheas an tsolais a fhrithchaitheann an Domhan, nó pláinéad ar bith eile, agus sholas na Gréine a ionsaíonn an Domhan, is ea ailbéideacht (nó albedo i mBéarla). mion|athrú na hailbéideachta sa [[An Ghraonlainn|Ghraonlainn ː  2011 versus meán  2000 - 2006]] Nuair a fhrithchaitear an solas ionsaitheach iomlán, bíonn luach 1 aici. Bíonn luach 0 aici nuair nach bhfrithchaitear aon solas.
Athrú aeráide
Dá méadófaí achar an leac oighir, mhéadófaí an ailbéideacht, laghdófaí an fuinneamh glan a ghabhfadh an Domhan, agus laghdófaí meánteocht an Domhain.
Má leanann an forthéamh domhanda mar atá á thuar de bharr méadú san iarmhairt cheaptha teasa san atmaisféar, leáfar a lán den leac oighir, laghdófar an ailbéideacht, laghdófar frithchaitheamh an tsolais, agus méadófar teocht an Domhain a thuilleadh fós ar mhodh aischothaithe dhearfaigh.
Dá thoradh seo, tá an ailbéideacht an-tábhachtach i gcúrsaí aeráide gearrthéarmaí is fadtéarmaí.
Murtall
mion|clé Is éard atá i gceist leis an murtall (nó otracht nó ró-raimhreacht uaireanta) ná raimhre a dhéanann dochar don tsláinte (úsáidtear an téarma ró-raimhre uaireanta). mion| clé |[[Innéacs corpmhaise]]
Innéacs corpmhaise
Má bhíonn comhéifeacht maise na colainne (BMI) níos mó ná 30%, duine murtallach is ea é sin. Duine le BMI 25-30, is ramhar é mar thoradh ar charnadh iomarcach saille sa cholainn. Más luach BMI 20-25 atá ag duine, is duine an-chothrom é. Nuair is lú an BMI ná 20, is scáinteachán nó ocrach an duine. mion|clé|SAM: Murtall ag éirí níos measa
Bord na Gaeilge UCD
I measc na dtionscnamh sin tá Scéim Chónaithe Ghaeilge Bhord na Gaeilge. Baineann na mic léinn seo le dámhanna éagsúla de chuid na hOllscoile agus eagraíonn siad imeachtaí éagsúla leis an teanga a chur chun tosaigh. Chomh maith leis sin tá sé ar chumas na mac léinn seo modúl faoi leith a dhéanmh mar chuid de clár Horizons UCD a chuireann traenáil orthu le cumarsáid a dhéanamh, imeachtaí a eagrú agus obair a dhéanamh leis na meáin., léinn seirbhíse atá i gceist anseo nó 'service learning' mar a ghlaotar air i dtíortha eile.
I mbliana, bhí na scileanna seo le feiceáil go soiléar le linn 'Sheachtain na Gaeilge UCD', 4-8 Feabhra 2008 .I measc na n-imeachtaí a eagraíodh bhí 'Peilfield', comórtas ollmhór sa pheil Ghaelach ina raibh mic léinn ó gach dámh de chuid na hOllscoile páirteach. Bhí le lucht Dlí agus Gnó i mbliana. Ina theannta sin bhí céilí amuigh faoi aer leis an gCumann Ceol Traidisiúnta, Ceolchoirm mór in Tripod, Cuairt ó Hector Ó hEochagháin agus cuairt ón mbanna ceoil Kíla. Bhí Oifigeach Gaeilge Aontas na Mac Léinn fíor díograiseach i mbun na pleanna seo ar fad. Faoi láthair tá Cumann Gaelach na hOllscoile ag comóradh 100 bliain ar an bhfód agus tá ócáid beartaithe leis seo a cheiliúradh ar an 27 Feabhra. Níos déanaí sa mhí beidh Comórtas Dramaíochta na nOllscoileanna in Belfield.
Murtall
Cúis agus éifeacht
Tá togracht ghéiniteach chun otrachta ag daoine áirithe.
Bord na Gaeilge UCD
Scéim Chónaithe Ghaeilge UCD
Cuireadh tús le sceim chónaithe Bhord na Gaeilge i gColaiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath sna 1990idí. Bunaíodh an scéim chun deis a thabhairt do Ghaeilgeoirí na hollscoile úsáid a bhaint as a gcuid Gaeilge ar bhunús laethúil agus iad ina gcónaí ar an gcampas i mBelfield. Bíonn sé de dhualgas ar lucht na scéime an Ghaeilge a chur chun cinn timpeall na hollscoile, agus mic léinn eile a spreagadh chun an teanga a labhairt chomh fada agus is féidir. I dtús báire bhí árasán amháin ag an scéim in aras cónaithe "Merville" san ollscoil. Anois, tá ceithre árasán ann, agus cuirtear lóistín ollscoile ar lascaine ar fáil do sé mhac léinn déag, idir bhuachaillí is cailíní, chuile bhliain.
Murtall
Éifeacht
Dá bharr sin, moltar don té atá ramhar é féin a thanú. An modh díreach le sin a dhéanamh, ar ndóigh, ná srian a chur leis an ngoile. mion|clé|Murtall in Eoraip
Bord na Gaeilge UCD
Scéim Chónaithe Ghaeilge UCD
Bíonn ochtar mac léinn sa chéad bhliain ar an scéim, agus ochtar atá sna blianta níos airde. Chun áit a fháil ar an scéim chónaithe, ní mór foirm iarratais a líonadh amach agus agallamh a dhéanamh. Tá liosta na n-iarratasóirí ag dul i bhfad bliain i ndiaidh bliana. Ní cheadaítear do mhic léinn níos mó ná dhá bhliain a chaitheamh ar an scéim san iomlán.
Murtall
Eipidéimeolaíocht
De réir an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, tá 20% de dhaonra an domhain ramhar nó murtallach, agus 20% eile ocrach. Tá míchothú ar 40% de dhaonra an domhain, gan dóthain cothú ag na hocraigh, gan dóthain cothú fholláin ag na ramhair is na murtallaigh.
Bord na Gaeilge UCD
Scéim Chónaithe Ghaeilge UCD
I mbliana, tá an-chuid imeachtaí á neagrú ag muintir na scéime. I gcomhar leis an gCumann Gaelach agus le Bord na Gaeilge UCD, bíonn siad páirteach i gcur chun cinn na teanga ar bhealaí éagsúla, go mórmhór seachtain na Gaeilge UCD. Bíonn an tseachtain seo ann go luath i mí Feabhra gach bliain. Le déanaí, saolaíodh "Spraoi UCD" (oíche siamsaíochta i mBeár na Mac Léinn, le fócas ar an nGaeilge) agus "Peilfield" (turnaimint pheile do mhic léinn le haíonna spéisialta, m.sh. Mícheál Ó Muircheartaigh). Tá súil acu siúd a bhí bainteach leis an dá ócáid seo go leanfaidh a gcoincheapa ar aghaidh mar thraidisiúin bhliantúla amach anseo.
Murtall
Eipidéimeolaíocht
Is ábhar imní é fadhb reatha na hotrachta i measc leanaí go háirithe.
Éire
In Éirinn tá thar 40% de na fir is thar 25% de na mná ramhar nó murtallach, níos mó ná 12% de na fir murtallach is 9% de na mná.
Pápa Beinidict VIII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Beinidict VIII.
Murtall
Éire
Maidir leis an dá rang seo, tá Éirinn i bhfad níos measa ná an meánráta ar fud an domhain.
Stair
clé|mion D'fhoilsigh Seanad Stáit Aontaithe Mheiriceá an tuairisc McGovern, "Dietary Goals for the United States" ar an 14 Eanáir 1977. Tuairiscíodh "is aicíd nach bhfuil ach ina tús fós í an ró-raimhre".
Gaeilge
An duine a thitfidh chun murtaill, beidh a lán galar ag bagairt air, cosúil leis an taom croí agus diaibéiteas de chineál B, is é sin, diaibéiteas na scothaoise is na cnagaoise.
Contae Providence, Oileán Rhode
Is contae i dtuaisceart Oileán Rhode í Providence. I 2010 bhí 626,667 (59.5% de dhaonra Oileán Rhode) ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 72.7%(de dhaonra Providence). Ba í an Spáinnis an phríomhtheanga do 13.4%, Portaingéilis do 4.9%, Fraincis do 2.5% agus ba í an Iodáilis an phríomhtheanga do 1.6%.
Lawrence
Is é Lawrence príomhbhaile Contae Essex, Massachusetts. Bhí 76,377 ina gcónaí i Lawrence sa bhliain 2010.
Duras
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Duras.
Bun na hAbhna (Buiríos Umhaill)
Is sráidbhaile é Bun na hAbhna. Tá sé suite i bparóiste agus i mbarúntacht Buiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Angelique Kerber
Is imreoir leadóige gairmiúla ón nGearmáin í Angelique Kerber. Rugadh í ar an 18 Eanáir 1988. Tá 2 chomórtas Grand Slam buaite aici - 1 Australian Open agus 1 US Open.
Summerstown, Londain
Is baile é Summerstown atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas.
Richard Matheson
Scríbhneoir agus scriptscríbhneoir Meiriceánach é Richard Burton Matheson a rugadh ar an 20 Feabhra, 1926 in Allendale, New Jersey. Bhásaigh sé an 23 Meitheamh, 2013. Throid sé sa Dara Cogadh Domhanda sula ndeachaigh sé i mbun pinn lena chuid a shaothrú.
Scríobh sé scéalta ina measctar fantaisíocht, ficsean eolaíochta, agus sceimhle. Is é an saothar is clúití a tháinig óna pheann ná I am Legend, a scannánaíodh cúpla uair agus a raibh an-tionchar aige ar sheánra an sceimhle.
Cúige Sofia
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Sofia. Bhí 247,489 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Àrd Choille
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Àrd Choille.
Tom Humphries
Colúnaí agus iriseoir spóirt Éireannach é Tom Humphries a scríobhann don nuachtán The Irish Times. Tá cónaí air i mBaile Átha Cliath lena bhean chéile Mary agus a bheirt iníonacha, Molly agus Caitlín. Rugadh i Londain é. Cuireadh ina leith sa bhliain 2011 gur éignigh sé cailín faoi bhun aois an toilithe.
Steve Coppell
Is bainisteoir sacair é Steve Coppell (r. ar an 9 Iúil 1955). Tá sé ina bhainisteoir ar Chathair Bhriostó. D'imir sé le Manchester United idir na blianta 1975 - 1983, agus ansin le Tranmere Rovers ón bhliain 1973 go dtí 1975. Roimhe sin, bhí sé ina bhainisteoir ar Crystal Palace ón bhliain 1984 - 1993 agus ar [Reading F.C.|Reading]] n bhliain 2003 go 2009
Cúige Stara Zagora
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Stara Zagora. Bhí 333,265 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Madog ap Maredudd
An prionsa deireanach de chuid Ríocht Powys sa Bhreatain Bheag ab ea Madog ap Maredudd (Meán-Bhreatnais: Madawg mab Maredud, Madawc mab Maredut; cailleadh é sa bhliain 1160).
Pápa Eoin XIX
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Eoin XIX (Ioannes XIX i Laidin).
Madog ap Maredudd
Saol
Mac le Maredudd ap Bleddyn agus garmhac Bleddyn ap Cynfyn ab ea Madog. Tháinig sé i gcomharbacht ar Ríocht Powys, tar éis bhás a athar sa bhliain 1132. Bhí sé páirteach i gCath Lincoln sa bhliain 1141, ag tacú Iarla Chester, i dteannta Cadwaladr ap Gruffydd (dearthár Owain Gwynedd) agus airm mhóir Bhreatnaigh. Taifeadadh sa bhliain 1149 gur thug sé an cwmyd Cyfeiliog dá chol cheathracha, Owain Cyfeiliog agus Meurig. Sa bhliain chéanna, athtógadh caisleán Oswestry, dún William Fitzalan.
Briseadh le Gwynedd
Ag an dtaca seo, bhí Madog agus Powys faoi bhrú Owain Gwynedd, Rí Gwynedd, cé go raibh Madog pósta le Susanna, deirfiúr Owain. Rinne Madog comhaontas le Ranulf de Gernon, an 4ú Iarla Chester, ach bhuaigh Owain orthu ag Cath Ewloe sa bhliain 1150 agus ghlac sé seilbh ar thailte Madog in Iâl. Nuair a rinne Rí Anraí II Shasana ionradh ar Gwynedd sa bhliain 1157, fuair sé tacaíocht ó Mhadog, a ghlac seilbh ar a chuid tailte arís. De réir dealraimh, chuaigh sé ar fheachtas le hAnraí chuig Toulouse, ach theip orthu. Cailleadh Madog ina dhiaidh sin agus é ag filleadh abhaile, ar an 9 Feabhra, 1160 ag Caisleán Whittington. Adhlacadh é sa séipéal Naomh Tysilio i Meifod, príomh-shéipéal Powys.
Comharbacht
Cailleadh an mac ba shine Madog, Llywelyn, i ndiaidh bhás a athar, agus roinneadh Powys i measc mhic agus nianna Madog. Níor aontaíodh Powys arís go deo, agus scoilteadh in dhá leath é: Powys Fadog (Powys Íochtarach) agus Powys Wenwynwyn (Powys Uachtarach).
An Mabinogion
Tá an scéal “Brionglóid Rhonabwy” suite le linn réimeas Madog. Is é Giolla Madog príomhcharachtar an scéil.
Donnchadh mac Briain
Stair
mion|clé|Ríochtaí Gaelacha agus agus longfoirt Lochlannaigh in Éirinn, c. 1014 AD
Ó aimsir Néill Naoighiallaigh sa 4ú haois AD, bhí a mhuintir Uí Néill i gceannas ar ard-ríogacht na hÉireann, seachas ach b'fhéidir Cathal mac Finghín (bás 742) agus Feilimí mac Criomhthainn (bás 846) na Mumhan. Sa Mhumhain féin, ag an am gcéanna, bhí forlámhas ag na hEoghanachta ann.
Bhris Brian Bóramha den Dál gCais an nós seo le teacht tús na 11ú haoise. Ar a chonlán féin, agus le tacaíocht na longfortLochlannaigh amhail is Luimneach agus Corcaigh, ghabh sé an Mhumhain faoina smacht. Agus Uí Néill easaontaithe, chuir Brian iachall ar an Ardrí, Maol Seachnaill mac Domhnaill, é a aithint mar chomhrí, agus ansin mar Ardrí aonair.
D'éag Brian agCath Chluain Tarbh ar Aoine an Chéasta 23ú Aibhreán 1014, ag troid le fírinne in éadan rí na Laigean agus a chomhghuaillithe. De réir miotais agus bréagstaire meánaoisí, bheadh an cath seo ina chath deireanach, agus is mó, idir na Gaeil agus na Lochlannaigh, agus Brian ina Ard-Rí is mó riamh choíche.
Luathshaol
Ní fios cathain a rugadh Donnchadh, ach d'fhéadfadh é sna 980idí, óir go mbeadh sé más fíor ina dhuine fásta sna 1010í, nuair a fheictear é ar dtús sna taifid stairiúla ar an bhfód go míleata. D'éag a leasdheartháir,  Murchadh, in éineacht lena athair ag Cluain Tarbh. Bhí deartháir eile, Domhnall, tar éis bás d'fháil sa bhliain 1011. Déantar tagairt ar bheirt leasdheartháireacha eile, Conchúr agus Flann, i roinnt foinsí, ach ní fheictear iad sna hannála Éireann.
Más fíor sin uile, níor tháinig slán tar éis bhás a n-athar ach Donnchadh agus a leasdheartháir, Tadhg. De réir Céitinne ina shaothar Foras Feasa ar Éirinn, agus fuíoll an áir i gceannas Dhonnchadha ag dul abhaile go dtí Dál gCais ó Chluain Tarbh, sheas siad an fód in éadan arm na nOsraí agus na Mumhan. Níl aon fhianaise den scéal seo sna hannála.
Réimeas
Faoi thús na 1050idí, bhí Donnchadh faoi ionsaí a naimhde. D'fhéadfadh é gurbh é a nia, Toirdhealbhach mac Taidhg Ó Briain, é an príomhghríosóir. I dteannta ar dtús le hAodh, rinne Toirdhealbhach céarach ar Thuadhmhumhain sa bhliain 1052, ag cloí go dona Mhurchadha mhic Dhonnchadha i gCorca Mrua sa bhliain 1055. Faoin mbliain 1058, bhí Toirdhealbhach i gcomhaontas le Diarmaid, fir na Laigean agus na hOsraí nuair a chuir suas an ruaig ar Dhonnchadh as Luimneach, a dhóigh é. Chloígh siad Donnchadh ag Sliabh gCrot sna Gaibhlte.
Oilithreacht, bás agus scéalta
mion|''[[Santo Stefano al Monte Celio|Santo Stefano on the Caelian Hill, painted by Ettore Roesler Franz]]
I ndeireadh na dála, cuireadh Donnchadh as a choróin sa bhliain 1063 agus chuaigh sé ar oilithreacht chuig an Róimh. Fuair sé bás ann an bhliain dár gcionn agus adhlacadh é baisleac Santo Stefano al Monte Celio.
Ina shaothar Foras Feasa ar Éirinn (Imleabhar III, Cuid XXXIII), insíonn Seathrún Céitinn gur bhronn Donnchadh coróin na hÉireann ar an bPápa Urban II sa bhliain 1092, agus gur iarr sé ar chuidiú an Phápa chun é a. Insítear an scéal seo arís is arís eile sa 19ú haois mar chúis gur bhronn an Pápa Sasanach, Adrian IV ríocht na hÉireann ar Anraí II Shasana.
Is níos amhrasaí é Céitinn maidir le scéalta faoi Donnchadh sa Róimh (Imleabhar III, Cuid XXVII). NÍ chreideann sé an scéal gur bhog Donnchadh isteach le hiníon an Impire Naofa Rómhánaigh agus go raibh ar a laghad beirt mhac acu, a bhí ina sinsir roinnt teaghlach na Sean-Ghall. Deir Céitinn nasc féidir an scéal bheith fíor, óir "ba seanóir críonna cianaosta ós cionn a cheithre fichid bliadhan é, agus níor chosmhail d'inghin impire dúil do thabairt [sic] do luighe ré n-a shamhailt d'athlaoch".
Ní dhearnadh ríthe na Mumhan de mhuintir Dhonnchadh. Rinneadh ríthe Tulach Óg (oirthear Thír Eoghain) dá gharmhic, Conchúr agus Cennétig mac Lorcáin(?).
Ficsean nua-aimseartha
San úrscéal Pride of Lions (1996) le Morgan Llywelyn, is é Donnchad mac Briain an phríomh-phearsa. Úrscéal eile sa tsraith is ea é i ndiaidh Lion of Ireland faoina athair, Brian Bóramha, agus iarmhairt a bháis.
Inbhir Mhoireastain
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Inbhir Mhoireastain.
Allt a' Bhonnaich
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Allt a' Bhonnaich.
Bun Leothaid
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Bun Leothaid.
Wimbledon Park
Is baile é Wimbledon Park atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas.
Pápa Beinidict IX
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Beinidict IX (Benedictus IX i Laidin).
Greenfield
Is é Greenfield príomhbhaile Contae Franklin, Massachusetts. Bhí 17,456 ina gcónaí i nGreenfield sa bhliain 2010.
Seordán
Fuaim a chloistear ó dhaoine agus ainmhithe a bhfuil sé deacair orthu anáil i gceart, is seordán é. Bíonn sé ag daoine a bhfuil múchadh nó tinneas anála eile acu. Uaireanta bíonn sé éadrom agus uaireanta eile bíonn sé trom agus glórmhar. Bíonn ar na ndaoine a bhfuil seordán ag caitheamh orthu leigheas nó faoiseamh a fháil trí chógais a análú ó análóir, a shéideann míreanna bhídeacha chógais isteach ina scamhóga.
Cúige Targovishte
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Targovishte. Bhí 120,818 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Dedham
Is é Dedham príomhbhaile Contae Norfolk, Massachusetts. Bhí 24,729 ina gcónaí i nDedham sa bhliain 2010.
Ollscoil na hÉireann
Ollscoil na hÉireann. Ollscoil a cuireadh ar bun mar oidhre ar ollscoileanna na banríona in Éirinn. Tugtar National University of Ireland uirthi i mBéarla.
Bhí an Coláiste Ollscoile i mBaile Átha Cliath bunaithe mar ollscoil Chaitliceach, agus na cinn i nGaillimh agus i gCorcaigh ina ollscoileanna banríona. Tugadh aitheantas don choláiste cliarlathais i Maigh Nuad níos déanaí mar choláiste ollscoile.
Tá iarmhic léinn na gcoláistí thuas ceadaithe vótáil i dtoghchán do sheanadóirí i Seanad Éireann.
Pápa Sailbheastar III
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Sailbheastar III.
Radiata
Is rang tacsanomaíoch í Radiata a bhí in úsáid chun ainmhithe ga-shiméadracha a rangú. Ní ghlactar leis an téarma Radiata a thuilleadh, toisc gur chuir sé roinnt grúpaí ainmhithe éagsúla lena chéile, nach bhfuil ina ghrúpa monaifíléiteach faoi thuairimí reatha na fíligineachta ainmhithe. Glactar anois nach raibh i gceist leis na cosúlachtaí a cuireadh chun cinn mar fhianaise leis an rang ach míthuiscint ar na luath-thaighdeoirí, nó sampla den éabhlóid choinbhéirseach. Dá bharr sin, ní úsáidtear an téarma de ghnáth ach i gcomhthéacs stairiúil anois.
Cé go nglactar le ga-shiméadracht, de ghnáth, mar thréith a shainmhíníonn na hainmhithe atá aicmithe sa ghrúpa seo, tá eisceachtaí agus cáilíochtaí soiléire ann. Mar shampla, léiríonn na Echinoderma siméadracht dhéthaobhach go cinnte mar larbhaí. Taispeánann na Ctenophora siméadracht dé-radúil nó  rothlach, arna sainmhíniú le haiseanna craobhógacha agus  faraingeacha, ar a bhfuil dhá canálach anasach lonnaithe in dhá cheathramhán go lárlíneacht óna chéile. Tá roinnt speiceas laistigh den aicme Cnidaria, na hAnthozoa, siméadracht dhéthaobhach (Mar shampla, Nematostella vectensis). Tá sé ráite go bhféadfadh sé gur tharla siméadrac go déthaobhacha chun cinn roimh an scoilt idir Cnidaria agus Bilateria, agus gur fhorbair na cnidarians, atá siméadracht dé-radúil, go tánaisteach, rud a chiallaíonn go bhfuil bunús príomhúil leis an déthaobhacht i speicis na gCnidarian, cosúil le N. vectensis.
Owen Wilson
Is aisteoir Gael-Mheiriceánach é Owen Cunningham Wilson, a rugadh ar an 18 Samhain 1968.
Áird Cheannchnocain
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Áird Cheannchnocain.
An Drochaid Bhàn
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an Drochaid Bhàn.
Cúige Varna
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Varna. Bhí 475,074 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Wimbledon, Londain
Is baile é Wimbledon atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas. Tá timpeall ar 60,800 duine ina gcónaí i Wimbledon.
Pápa Gréagóir VI
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Gréagóir VI.
Owain Cyfeiliog
Prionsa agus file Breatnach a bhí in Owain ap Gruffydd (circa 1130–1197). Owain Cyfeiliog an leasainm a thugtaí air chun idirdhéalú a dhéanamh idir an fear seo agus rialtóirí eile a raibh an t-ainm céanna orthu, (Owain ap Gruffydd as Gwynedd go háirithe, a bhfuil aithne air mar Owain Gwynedd).
Mac le Gruffydd ap Maredudd, agus nia le Madog ap Maredudd (an prionsa deireanach a raibh ríocht uile Powys faoi smacht) ab ea Owain. Thug Madog cantref Cyfeiliog dá nia sa bhliain 1147. Nuair a d’éag Madog sa bhliain 1160, d’éirigh le hOwain seilbh a ghabháil ar fhormhór dheisceart Powys. D'éirigh sé as an bpost seo sa bhliain 1195 agus chuir faoi i mainistir Strata Marcella, Tháinig a mhac Gwenwynwyn ap Owain chun comharbais air ansin. Cailleadh Owain cúpla bliain ina dhiaidh sin.
Liosta de charachtair Eastenders (2006)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2006):
Baile Mo Thatha
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Baile Mo Thatha.
Leabharlann na Vatacáine
Leabharlann an tSuí Naofa ab ea Leabharlann na Vatacáine (Laidin: Bibliotheca Apostolica Vaticana) faoi láthair i gCathair na Vatacáine. Tá sé ar cheann de na leabharlanna is sine ar domhan agus tá na saothair agus téacsanna staire ansin ar na cinn is suntasaí ar domhan. Go hoifigiúil bunaíodh é sa bhliain 1475, cé go bhfuil sé i bhfád níos sine i ndáiríre. Tá thart ar 75,000 coidéacsanna ó a lán tréimhse stairiúil éagsúla ann.
Cúige Veliko Tarnovo
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Veliko Tarnovo. Bhí 258,494 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Ailcéin
mion|Samhaltán d'[[eitiléin, an ailcéin is simplí]] Sraith homalógach hidreacarbóin ina bhfuil, ar a laghad, nasc dúbailte carbóin-charbóin is ea ailcéin. Tugtar olaifíní orthu freisin. Tá líon na n-adamh hidrigine in ailcéin dhá oiread líon na n-adamh carbóin, agus mar sin is í a bhfoirmle ghinearálta ná CnH2n. Mar shampla, is í an fhoirmle mhóilíneach d'eitéin ná C2H4, agus i gcás próipéine is í C3H6.
Imoibritheach go príomha trí shuimiú.
Addington, Londain
Is baile é Addington atá suite sa bhuirg London Borough of Croydon, Londain Theas.
Calasraid
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Calasraid.
Brockton
Is é Brockton príomhbhaile Contae Plymouth, Massachusetts. Bhí 93,810 ina gcónaí i mBrockton sa bhliain 2010.
Paul Revere
Ba thírghráthóir Meiriceánach agus gabha geal é Paul Revere (báistíodh é 1 Eanáir, 1735 [S.O. 22 Nollaig, 1734] – 10 Bealtaine, 1818) i Réabhlóid Mheiriceá.
Cúige Vidin
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Vidin. Bhí 101,018 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Winthrop
Is é Winthrop cathair suite i gContae Suffolk, Massachusetts. Bhí 17,497 ina gcónaí i Winthrop sa bhliain 2010.
Inis Bó Finne (Contae na Gaillimhe)
Is oileán í Inis Bó Finne a bhfuil achar 9.4 km2 (3½ míle cearnach) aici agus atá suite timpeall 8 km (5 míle) ó chósta Chontae na Gaillimhe, Cúige Chonnacht, Éire, agus a bhfuil fáil ar le bád farantóireachta ón Chloigeann.
Stair
Níl aon fhianaise ar shaol Mesolithic ar an Oileán. Meastar go raibh Inis Bó Finne áitrithe chomh fada siar le 8000-4000 R.C. Tá an chéad stair taifeadta den oileán dátaithe ó amanna roimh an gCríostaíocht. Thóg Colmán mainistir ann sa 7ú haois, áit ar thóg an eaglais Mainistir Cholmáin sa 13ú haois. Thóg foghlaí mara as an Spáinn caisleán ar an oileán agus úsaideadh é mar chuid bhunáit mhíleata Bhriontanach sa 17ú haois sruthlamach. Bhí na gná-fhadhbanna ag feirmeoirí agus iacairí mar gheall ar leithlisiú. Cosúil le oileáin eile, bhí titim mór ina daonra. Sa bhliain 1841 (roimh an Ghorta Mhóir), ba é 1,404, a thit go 762 sa bhliain 1901 agus 200 sa bhliain 1996. Le déanaí, tá an turasóireacht ag cuidiú chomh maith le hiascaireacht gliomaigh, agus tá dhá óstán ann. Seirbhisí eile atá ann ná stáisiún cumhachta, siopaí, oifig phoist, bialann, scoil agus séipéal. Na príomh-ghníomhaíochtaí san oileán inniu ná turasóireacht, feirmeoireacht agus iascaireacht.
Tíreolaíocht
Tá oileáin Inis Bó Finne comhdhéanta beagnach go hiomlán le clabairí Siolúracha agus sceallaí a théann chomh hard le 89m. Tá dhá thriain den oileán comhdhéanta le coimíneacht, ina bhfuil an príomhghnáthóg le fraoch, léirithe ag pobail fraoigh tirim agus fliuch araon. Tá go leor locha olagatrófach beaga lonnaithe san oileán. An corp uisce is mó ná Loch Loch Bó Finne aicmithe mar mhurlaigh. In iarthar an oileáin, tarlaíonn limistéar beag duimhche gainnimh. Tá an chuid eile den oileán faoi chothú, leis an gcuid is mó den limistéar faoi fhéarach agus ar chéatadán níos lú féar tirim, cuid bheag ina chuirtear prátaí agus gránaigh. Áirítear le conláistí san oileán siopa áitiúil, ionad pobail, rothair ar cíos, bialanna, óstán, agus bunscoil. thumb|left|280px|Inis Bó Finne
Hipirtéacs
Is modh i ríomhaireacht é hipirtéacs le haghaidh cáipéisí a chur ar fáil agus nascanna agus cros-tagairtí a chruthú eatarthu. Ba é bunú an Idirghréasáin Domhanda ag Tim Berners-Lee, a bhí ag obair mar eolaí i CERN, i 1990, an chéad úsáid chóras hipirtéacs a bhain clú amach i mbéal an phobail.
Úsáidtear an modh seo i gcaighdeáin an Idirlín, is é sin Teanga Mharcála Hipirtéacs nó HTML agus Prótacal Aistrithe Hipirtéacs nó HTTP.
Nelson, An Nua-Shéalainn
Cathair sa Nua-Shéalainn is ea Nelson.
Pápa Cléimeans II
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Cléimeans II.
Caisteal na Sróine
clé|250px|mion|Caisteal na Sróine Is caisleán suite i gContae Inbhear Nis, Comhairle na Gàidhealtachd, é Caisteal na Sróine.
Carolina Kasting
Aisteoir Brasaíleach is ea Carolina Kasting Arruda (12 Iúil, 1975 a rugadh í).
Thecosomata
Fo-ord tacsanomaíoch de seilidí mara peiligeacha beaga snámha is ea Thecosomata. Is moilisc ghastrapódacha holaplanctónach iad san ghrúpa neamhfhoirmiúil Opisthobranchia. Ina measc, tá roinnt de na speiceas gastrapódach is flúirí atá sa saol. Chomh maith lena comhghrúpa, Gymnosomata, tá an grúpa seo san áireamh sna pteropoda. Níl bailíocht an chlád bunaithe go comhaontach; cé nach bhfuil gnaoi na n-eolaithe air ar feadh roinnt blianta, tugann fianaise mhóilíneach le déanaí le fios gur chóir an tacsón a athbheochan. . Bíonn blaosc chailcithe ag formhór na Thecosomata cé nach bhfuil aibí Gymnosomata.
Guáin na Fraince
Is roinn thar lear (département d'outre-mer, nó DOM sa Fhraincis) de chuid na Fraince í Guáin na Fraince (Guyane française sa Fhraincis, Guyane i gceart). Tá an tír lonnaithe i oirthuaisceart Mheiriceá Theas, idir Suranam agus an Bhrasaíl, ar an gcósta Atlantach. Cé nach bhfuil sí suite san Eoraip, is cuid den Aontas Eorpach í an chríoch seo. Tá sí le feiceáil ar nótaí an euro. Is é Cayenne an phríomhchathair. Tá 229,000 éigin duine ina gcónaí i nGuáin na Fraince (meastachán ó INSEE a rinneadh sa bhliain 2010). Tá lárionad spáis Eorpach i gKourou ar an gcósta siar ó Chayenne. Is í an Fhraincis teanga oifigiúil na roinne agus tá fásteanga Ghuáin na Fraince á labhairt go forleathan ann chomh maith. Thairis sin tá Béarla, Spáinnis, fásteangacha eile (cosúil leis an teanga Saamaka nó Saramacca, atá bunaithe ar an mBéarla) agus teangacha bundúchasacha Meiriceánacha cosúil leis an teanga Arawak le cloisteáil, ach is í an Fhraincis an teanga ardstádais ar fud an réigiúin.
Tá vóta ag muintir Ghuáin na Fraince i dtoghcháin uachtarántachta na Fraince. I dtoghcháin na bliana 2017, ar an 8ú Bealtaine, vótáil 64.9% % ar son Emmanuel Macron agus chaith 35.1% vóta ar son Marine Le Pen. Vótáil 41.9% de mhuintir na hoileáin sa toghchán is déanaí ach bhí 4% do na vótaí millte agus bhí 9.2% eile bán.
Is í Guáin na Fraince an roinn is mó atá ag an bhFrainc - ó thaobh an achair de tá sí níos mó ná aon seachtú cuid den Fhrainc Eorpach féin. I gcomparáid leis an achar seo áfach, tá an daonra an-bheag, agus duine as gach beirt ina chónaí i réigiún na príomhchathrach, Cayenne. Tá Guáin na Fraince á rialú ag an tionól ionadaíoch ar a dtugtar Assemblée de Guyane, a tháinig i gcomharbas ar chomhairle na ranna agus comhairle an réigiúin.
Eilean Áigeis
Is oileán é Eilean Áigeis, i gComhairle na Gàidhealtachd.
Pápa Damasus II
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Damasus II.
Ionsaí ar Pearl Harbor
thumb|Ionsaí ar Pearl Harbour clé|mion Rinne Aerfhórsa na Seapáine ionsaí gan choinne ar Pearl Harbour i Haváí ar an 7 Nollaig 1941. Scriosadh bunáit Chabhlach na Stát Aontaithe i Haváí. Maraíodh breis is 2,400 Meiriceánach an lá sin. mion|léirscrios clé|mion|'Red Sun Rising' Baineadh an-phreab ar fad as Meiriceá. Láithreach bonn tháinig na Stáit Aontaithe isteach sa Chogadh. Ar 8 Nollaig, d'fhógair na Stáit Aontaithe cogadh ar an tSeapáin agus cogadh ar an nGearmáin agus an Iodáil ar 11 Nolliaig.
Naisc sheachtracha
Éist le Franklin D. Roosevelt ar 8 Nollaig.
Porto
mion|Porto Is í Porto an dara cathair is mó sa Phortaingéil. Tá si suite ar an mbruach thuaidh d'abhainn an Douro (Abhainn an Óir sa Phortaingéilis). D'eascair ainm na Portaingéile ó ainm na cathrach, a chiallaíonn an calafort. Tá cáil ar an gcumann sacair FC Porto, atá lonnaithe sa chathair.
Blár Lagaidh
Is baile suite i gComhairle Shruighlea é Blár Lagaidh.
Contae Washington, Oileán Rhode
Is contae i ndeisceart Oileán Rhode í Washington. I 2010 bhí 126,979 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 92.8%(de dhaonra contae Washington), bhí Spáinnis an príomhtheanga do 1.8% agus ba í an Iodáilis an phríomhtheanga do 1.6%.
Géisill
Baile beag in Éirinn is ea Géisill. Tá an baile suite i gContae Uíbh Fhailí i gCúige Laighean.
Millbrook, Alabama
Is cathair i gContae Autauga, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é Millbrook. Is cuid den chathair lonnaithe i gContae Elmore freisin. Bunaíodh í sa bhliain 1818. Measadh 15,413 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.
An Leabhar Oghaim
Tráchtas Sean-Ghaeilge faoin aibítir Oghaim is ea An Leabhar Oghaim (Sean-Ghaeilge In Lebor Ogaim), aitheanta fosta mar an Dréacht Oghaim. Is príomhfhoinse é dosna Briatharoghaim.
mion|200px|[[Leabhar Bhaile an Mhóta f. 170r, leaganacha oghaim uimh. 43 (sluagogam) go uimh. 77 (sigla).]]
Faightear sa Dréacht sraith céad ogham éagsúla nó rúnda. Cuirtear an Younger Futhark in iúl fiú mar "Ogham Lochlannach" (Uia. 91, 92). Is liostaí focal roinnt díobh bunaithe ar an aibítir, agus is amhlaidh gur córais áirimh roinnt eile díobh. Níl ann ámh sa chuid is mó díobh ach leaganacha éagsúla chun an aibítir oghaim a scríobh. Scrúdaigh Macalister (1937) agus ag McManus (§7.11, 1991) iad chun léirmheas a thabhairt.
Lámhscríbhinní
Caomhnaítear an dréacht sa lámhscríbhinní a leanas:
Porto
Tá cathair Vila Nova de Guia suite ar an mbruach theas. Níl baint idir na cathracha seachas bonneagar iompair (droichead agus an Metro).
Na h-Eileanan Tarsainn
Is oileán iad na h-Eileanan Tarsainn, i gComhairle na Gàidhealtachd.
Pápa Leon IX
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Leon IX.
Logainm.ie
Bunachar de logainm neacha údarásacha Gaeilge agus Béarla na hÉireann is ea Logainm.ie, agus tionscadal de chuid grúpa taighde Gaois, Fiontar & Scoil na Gaeilge (DCU). Tá Logainm.ie faoi stiúir Fiontar i DCU maraon le Gaois, Dúchas, Téarma.ie agus Ainm.ie. mion|Tullóg, Contae na Mí Tá an tionscadal á mhaoiniú ag an Roinn Turasóireachta, Cultúir, Ealaíon, Gaeltachta, Spóirt agus na Meán, le tacaíocht ón gCrannchur Náisiúnta.
Is iad príomhchuspóirí an tionscadail
Stair
Bunaíodh an tionscadal in 2007. Seoladh an chéad leagan den suíomh poiblí in 2008. Bhuaigh www.logainm.ie an Séala Eorpach Teanga in 2010 agus ba bhuaiteoir catagóire é ag Gradaim Ríomh-Rialtais na hÉireann, 2011 & 2016.
Seoladh leagan nua den suíomh in 2022 agus bhí thart ar mhíle cuairteoir in aghaidh an lae ag logainm.ie. Bhí sé i gceist an cód foinseach ar fad a chur ar fáil faoi cheadúnas oscailte ar GitHub.com. Ó shin i leith, tá comhthéacs geografach le fáil le gach toradh ar mhionléarscáil idirghníomhach.
An Vicipéid
Is féidir úsáid a bhaint as Logainm.ie chun an oiread tagairtí a chur isteach agus a d'fhéadfainn maidir leis an Vicipéid.
An Leabhar Oghaim
Teagasc agus feidhm
Mar file Gaelach, b'éigean duit céad ogham is caoga a fhoghlaim mar chuid dod' theagasc, caoga in aghaidh na bliana le linn na chéad trí bliana ag staidéar (McManus § 7.13, 1991).
Mhol Macalister go gcuirtí na haibítrí oghaim seo i bhfeidhm mar chóid chumarsáide rúnda. De réir McManus ámh, ní léir iad buntáistí na n-aibítrí. Is dócha gur taisce   fhoclóra leathain ab ea na liostaí, rangaithe go háisiúil, ach níl ann ach líon beag díobh, agus molann sé nach bhfeictear sna cinn eile ach dúspéis na hintinne meánaoisí le haibítrí diamhra.
Liostaí focal
Cuimsítear sa dréacht roinnt liosta focal, agus na túslitreacha in ord na haibítre le focal ina dteannta. Mhol Macalister gur glacadh iad chun caint i gcód, ach de réir McManus, ní raibh iontu ach liostaí aicmithe. Seo a leanas roinnt samplaí:
Liostaí áirimh
Ogam uiscech/Ogham Uisneach: is dócha gur scéim áirimh atá ann, agus d'fhéadfadh é mar sin go n-úsáidtí é chun maoin a thaifeadadh.