cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Crosán
Caitheann an crosán an chuid is mó dá shaol amuigh ar an teiscinn mhór. Ní thagann sé i dtír ach le nead a thógáil. Cosúil leis na hAlcidae eile maraíonn sé iasc, ar nós caibeallán, corr ghainimh, salán, troisc óga, agus scadán. Is féidir leis na crosáin crústaigh agus polacaeit a ithe freisin, agus le fírinne dealraíonn sé go bhfuil réim bia an chrosáin ag brath go mór ar an gcineál bia atá ar fáil san áit a bhfuil sé ag déanamh a chuid seilge.
Pete Sampras
Iar-imreoir leadóige is ea Petros "Pete" Sampras. Rugadh in Los Angeles, California é ar an 12 Lúnasa, 1971.
Antioch, California
Cathair in iarthar-lár California is ea Antioch. Sa bhliain 2010 fuarthas 102,372 duine ina gcónaí in Antioch.
Inbhir Ghórdain
Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Inbhir Ghórdain.
Llanelli (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Llanelli. Cruthaíodh sa bhliain 1918 é. Is í Nia Griffith (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
An Ghaoistin
Is abhainn í an Ghaoistin. Tá sí suite i nGaileanga, i gContae Mhaigh Eo.
Lech Wałęsa
Bhí Lech Wałęsa (29 Meán Fómhair 1943 i mPopowo a rugadh é) ina uachtarán ar an bPolainn ó 1990 go 1995.
Robert Byrd
Ba é Robert Carlyle Byrd (a rugadh an 20 Samhain 1917, agus a d'éag an 28 Meitheamh 2010) an seanadóir sinsearach ó Virginia Thiar i Seanad Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ba bhall den Pháirtí Daonlathach é.
Rugadh i North Wilkesboro, Carolina Thuaidh sa bhliain 1917 é.
Caisleán Mhaigh Nuad
Caisleán mór meánaoiseach ar tógadh sa 13ú haois is ea Caisleán Mhaigh Nuad. Tá fothracha an chaisleáin suite i lár bhaile Mhaigh Nuad. Bhí sé ina dhaingean ag an gcraobh de Mhuintir Mhic Gearailt a bhí lonnaithe i gCill Dara. Cuireadh codanna nua leis an gcaisleán ag amanna éagsúla agus baineann na foirgnimh is déanaí leis an 17ú haois. Bhí na Gearaltaigh ina Leas-Ríthe ar Éirinn ag Sasana le linn na meánaoiseanna agus chiallaigh sé sin go raibh Maigh Nuad mar lárionad cumhachta agus príomhchathair na tíre, nach mór, le linn na tréimhse sin. Is séadchomhartha náisiúnta é an caisleán anois agus tháinig na fothracha faoi choimirce an stáit sa bhliain 1991 agus tosaíodh ar obair athchóirithe a dhéanamh sa bhliain 2000.
Tús an Chaisleáin
Sular tháinig na Normannaigh na hÉirinn, bhí ceantair Mhaigh Nuad mar chuid de ríocht Uí Fáeláin, áit a bhí faoi smacht na mBranach. Bhronn Anraí II Tiarnas Laighean ar Strongbow i 1172 agus bhronn sé siúd talamh i gCill Dara ar Mhuiris Mac Gearailt, a raibh Maigh Nuad mar chuid di. Bhí an Muiris céanna ina shinsear ag Gearaltaigh Chill Dara agus Iarlaí Dheasmhumhan. Dealraíonn sé gur thóg sé foirgneamh cosanta as adhmad ar dtús i 1176. Tógadh an chéad chaisleán cloiche ansin thart ar 1200.
Cinsealacht na nGearaltach
Cuireadh tús le cinsealacht Ghearaltaigh Chill Dara nuair a rinneadh iarla de Ghearóid Mac Gearailt nó 'Gearóid Mór' sa bhliain 1478. Thuig rí Shasana na linne, Anraí VII, gurbh é an Gearaltach an t-aon tiarna a bhí in ann Éire a rialú agus a smachtú go héifeachtach ar a shon. Le linn réimeas Ghearóid, rinneadh feistiú agus cóiriú sóúil ar Chaisleán Mhaigh Nuad agus bhí leabharlann chuimsitheach ann, ina raibh leabhair as Laidin, Gaeilge, Béarla agus Fraincis. Ag tús an 16ú haois bhí Caisleán Mhaigh Nuad suite i lár mainéir mhóir de bhreis is 550 acra (220 heicteár) agus bhí sé ar cheann amháin den dá áit in Éirinn ina raibh páirc fianna an t-am sin.
Éirí Amach Thomáis an tSíoda
Bhí caidreamh achrannach ann idir Gearaltaigh Chill Dara agus coróin Shasana ó aimsir Ghearóid Mhóir i leith. Bhí an rialtas i Sasana thar a bheith amhrasach faoi dhílseacht na nGearaltach agus b'ábhar buartha dóibh a chumhachtaí is a bhí an teaghlach ag éirí in Éirinn. Gairmeadh mac Ghearóid Mhóir, Gearóid Óg, go Sasana arís agus arís eile chun a dhílseacht don choróin a dheimhniú agus cuireadh i bpríosún é go mion minic ansin. Gairmeadh go Sasana arís é i 1534 agus d'fhág sé Éire go drogallach agus a mhac Tomás (nó Tomás an tSíoda, mar ab fhearr aithne air) fágtha i gceannas ina dhiaidh aige. Cé nach bhfuil fianaise dhearfa ann ar an ábhar, meastar gurbh eol do Ghearóid Óg go n-éireodh a mhac amach tar éis dó imeacht go Sasana, rud a rinne sé ar 11 Meitheamh 1534, nuair a shéan sé údarás an rí agus dhiúltaigh dá pholasaithe ag cruinniú chomhairle an rí i Mainistir Mhuire i mBaile Átha Cliath. Ansin chuir sé caisleán Bhaile Átha Cliath faoi léigear ach theip air an daingean sin a ghabháil.
Ceapadh Sir William Skeffington mar Fhear Ionaid nua an Rí agus dhírigh sé ar éirí amach na nGearaltach a chur faoi chois. D'éirigh leis caisleán Mhaigh Nuad a thógáil go héasca, de bharr fealltóra ar an taobh istigh, de réir cuma. Cuireadh 25 fear a bhí ag cosaint an chaisleáin chun báis agus crochadh duine eile acu, gníomh ar tugadh Pardún Mhaigh Nuad air. Ghéill Tomás go luath ina dhiaidh sin agus cuireadh go Túr Londan é. I ndiaidh dhá bhliain i mbraighdeanas, cuireadh chun báis é in éineacht le cúigear dá uncailí. Géilleadh teidil, eastáit agus caisleáin na nGearaltach don choróin agus bhí deireadh le cinsealacht na nGearaltach agus níor bronnadh an Iarlacht ar éinne eile go dtí 1552, nuair a tugadh é mar oidhreacht do Ghearóid, an 11ú hIarla.
Athfhorbairt an Chaisleáin
Faoi thús an 17ú haois, bhí droch-chaoi ar an gcaisleán. Sa bhliain 1629, cheannaigh Iarla Chorcaí, Richard Boyle, caomhnóireacht Sheoirse Óig, 16ú hIarla Chill Dara, agus rinneadh sé athfhorbairt agus athmhúnlú suntasach ar an seanchaisleán. Rinne sé cleamhnas idir Seoirse Óg agus a iníon féin, Siobhán, tamall ina dhiaidh sin chomh maith. Tógadh an chuid is mó den chaisleán atá le feiceáil anois, le linn an ama sin.
Scrios agus Tréigean Deireanach an Chaisleáin
Bhí an caisleán féin i lár na troda go minic le linn Chogaí na Comhdhála agus bhí sé faoi smacht grúpaí éagsúla le linn an ama sin, go dtí gur ghabh fórsaí Caitliceacha faoi Eoghan Rua Ó Néill é agus scrios é. Ní raibh cónaí ar éinne ann tar éis bhás an 16ú hIarla i 1656 agus tháinig drochbhail air arís.
Thart ar 1707, rinne an 19ú hIarla fiosrú faoi athchóiriú a dhéanamh ar an gcaisleán, ach d'aimsigh go raibh fíor-dhrochbhail air agus nárbh fhiú é. Bhí sé mar thoradh air seo gur chinn sé ar a phríomh-áras cónaithe nua a thógáil ag Carton, siar ó Mhaigh Nuad agus bhí deireadh iomlán tagtha le cónaí na nGearaltach sa chaisleán.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1937
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1937, a thosaigh ar 16 Bealtaine 1937 agus chríochnaigh ar 5 Meán Fómhair 1937. B'í an 51ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 14 fhoireann páirt. Bhuaigh Tiobraid Árann an comórtas don 12ú huair.
Na hAlcólaigh gan Ainm
Is éard atá i gceist leis na hAlcólaigh gan Ainm nó Alcoholics Anonymous ná gluaiseacht idirnáisiúnta féinchabhrach dóibh siúd atá tugtha don alcól atá dírithe ar an lánstaonadh ón mbiotáille mar aidhm, is é sin, an duine a théann ar lorg cabhrach ón eagraíocht caithfidh sé éirí as ar dtús, agus na baill atá ag staonadh, is é cuspóir na gluaiseachta nach mblaisfidh siad den alcól a thuilleadh.
Céimeanna agus traidisiúin
mion|clé
Seán Milroy
Polaiteoir Éireannach ab ea John Ignatius Milroy nó Seán Milroy mar is fearr aithne air (1877 - 10 Meitheamh 1946). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin de Chumann na nGaedheal.
Na hAlcólaigh gan Ainm
Céimeanna agus traidisiúin
Is iad an Dá Thraidisiún Déag na moltaí atá ag na hAlcólaigh gan Ainm dá gcuid grúpaí féinchabhrach, moltaí a chuireann béim ar leith air nár chóir aon duine a lua ina ainm (ar eagla go dtarraingeofaí náire phoiblí air) agus nár chóir aon duine i gcruachás a chur ó dhoras.
Cuid de na traidisiúin é freisin go seachnaíonn na hAlcólaigh gan Ainm gach dlúthbhaint le dogma, le polaitíocht agus le modh céimiúil eagraíochta.
Is é dearcadh na gluaiseachta ná nach bhfuil sí ag iarraidh aon tuiscint ar leith ar an andúil alcóil a chur chun cinn thar theoiricí eile: is é tasc na ndochtúirí agus na síciatraithe é, agus níl sé faoi eagraíocht gluaiseachta féinchabhrach cosúil leis na hAA. Mar sin féin, glactar leis gurbh iad na hAlcólaigh gan Ainm a theagasc don tsaol mhór gur galar é an t-alcólachas - cé go raibh Bill W. fein (an bunaitheoir) in aghaidh na tuisceana seo. mion Is é dearcadh Cumann Síciatraithe na Stát Aontaithe, mar shampla, gur chóir don druncaeir dul faoi chóir leighis san am chéanna agus atá sé ag freastal ar ghrúpa féinchabhrach de chuid na nAlcólach gan Ainm, go háirithe más alcólachas ainsealach faidréiseach atá i gceist.
Admhaíonn na hAlcólaigh gan Ainm féin go n-éiríonn 64 % de bhaill na ngrúpaí féinchabhrach as i rith an chéad bhliain, ach mar sin féin, glactar leis go bhfuil a lán daoine in ann staonadh ón alcól agus iad i dtuilleamaí chlár oibre na nAlcólach gan Ainm. clé|mion
Dhá Chéim Déag na nAlcólach gan Ainm
mion
Stair
Tá fréamhacha na gluaiseachta i n"Grúpa Oxford" sna S.A., gluaiseacht Chríostaí a bhí gníomhach sna fichidí agus sna tríochaidí, agus a bhí ag iarraidh scoiltí agus siosmaí an tsaoil Chríostaí a tharchéimniu trí aithris a dhéanamh ar shaol na gCríostaithe sa tréimhse go gairid i ndiaidh bhás Íosa. clé|mion|Bill Wilson, a rugadh i East Dorset, Vermont Níorbh é an t-ólstaonadh príomhaidhm Ghrúpa Oxford, ach fuair cara le Bill W., Edwin Throckmorton Thacher ("Ebby"), amach go raibh riailbhéas an Ghrúpa ag cuidiú leis fanacht glan ón ólachán. D'áitigh sé ar Bill go mbeadh sé in ann éirí as an ól le cuidiú Dé, dá ndéanfadh sé neamhshuim de na hachrainn diagachta agus dá ndíreodh sé ar Dhia mar a shamhlaítear dó féin É.
Ba iad William Griffith Wilson (ar a dtugtar "Bill W." i litríocht na gluaiseachta) agus an dochtúir Robert Holbrook Smith ("Dr. Bob") a bhunaigh an ghluaiseacht in Akron, Ohio, sa bhliain 1935. In éineacht le luathbhaill eile na gluaiseachta, d'fhorbair Bill agus Bob clár oibre na nAlcólach gan Ainm agus é dírithe ar fhorbairt spioradálta agus intleachtach an charachtair, an Dá Chéim Déag.
Bunaíodh gluaiseachtaí eile in aithris ar na hAlcólaigh gan Ainm le cineálacha eile andúile a throid, go háirithe na hAndúiligh Drugaí gan Ainm, nó Narcotics Anonymous. Ghlac na gluaiseachtaí seo le prionsabail na nAlcólach gan Ainm ina gcuid oibre féin.
Ar dtús, ní raibh ach Protastúnaigh páirteach sa ghluaiseacht, nó ní dheachaigh an chéad Chaitliceach san AA roimh an mbliain 1939. Ina dhiaidh sin, áfach, chuaigh na hAA ar fud an domhain, agus glacadh leis an mbunsmaoineamh ina lán tíortha agus cultúr eile, fiú go tíortha ina bhfuil na húdaráis drochamhrasach i leith eagraíochtaí a bhunaíonn na saoránaigh as a stuaim féin.
In Éirinn
In Éirinn, bhí na dochtúirí drochamhrasach i leith mhodh oibre na nAlcólach gan Ainm chomh déanach leis na caogaidí. Is é an dearcadh a bhí acu gur chóir an t-othar a choinneáil i dteach téarnaimh ar feadh tréimhse réasúnta fada, leathbhliain cuir i gcás, agus bheith ag súil leis go mbeadh sé tar éis a bhlas ar an mbiotáille a chailleadh idir an dá linn.
Sa bhliain 1943, chuaigh Éireannach darbh ainm Conor F. sna hAlcólaigh gan Ainm in Philadelphia, agus níos déanaí, bhunaigh sé an chéad ghrúpa féinchabhrach de chuid na gluaiseachta i mBaile Átha Cliath.
Duine eile a chabhraigh leis an ngluaiseacht a leathadh go hÉirinn ab ea an Bráthair Tomás Ó Duinnshléibhe, eaglaiseach Éireannach i Sydney. Bunaíodh an chéad ghrúpa san Astráil sa bhliain 1943, agus tharraing sé súil an Bhráthar ar cheist na druncaeireachta agus ar a bhféadfadh na halcólaigh féin a dhéanamh le teacht slán as a gcruachás.
Chuaigh borradh na gluaiseachta agus rath a hoibre go mór mór i bhfeidhm ar an mBráthair. Bhí an Bráthair féin sáite in obair scoile ceartúcháin do bhuachaillí óga, agus suim aige i bhfadhbanna sóisialta ginearálta dá réir sin, cosúil le ceist an alcólachais. Nuair a thug sé cuairt ar Éirinn sa bhliain 1946, chuir an Evening Mail agallamh air faoin obair shóisialta a bhí idir lámhaibh aige i Sydney, agus san agallamh seo, thug sé cur síos ar ghluaiseacht na nAlcólach gan Ainm de réir a thuisceana féin. mion San am chéanna, bhí Conor F. ar saoire in Éirinn, agus é buíoch beannachtach gur chabhraigh an ghluaiseacht leis trí bliana a chaitheamh gan braon a bhlaiseadh. Chinn sé ar ghrúpa de chuid na nAlcólach gan Ainm a bhunú i mBaile Átha Cliath sula bhfillfeadh sé go Meiriceá. Mar seo a chuir sé bun leis an ngluaiseacht in Éirinn.
Tnúthgal mac Donngaile
Rí na Mumhan b'fhéidir d'Eoghanacht Chaisil ba ea Tnúthghal mac Donnghaile (Sean-Ghaeilge Tnúthgal mac Donngaile) (bás 820). Sliochtach Cholgú mhic Faílbe Flaind (bás 678), iar-rí, den chúigiú ghlúin amach ba ea é.
Feictear Tnúthgal i roinnt ríliostaí, ach is amhrasach í an fhianaise seo. Ní luaitear é sna hannála Éireann, agus tá dáta a bhás bunaithe ar teacht i réim Fheilimí mhic Criomhthainn (bás 847). B'fhéidir gur meascadh é le Tnúthgal mac Artrach (bás c. 807).
Port Mo Chalmaig
Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Port Mo Chalmaig.
Cois Life
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Cludach_Leabhair_She%C3%A1in_U%C3%AD_Chuirre%C3%A1in.jpg|mion|Éagóir - Seán Uí Chuirreáin. Cois life Comhlacht foilsitheoireachta ab ea Cois Life Teoranta (Cois Life) a bhí lonnaithe i gcathair Bhaile Átha Cliath. An Dr Caoilfhionn Nic Pháidín agus an Dr Seán Ó Cearnaigh a bhunaigh é sa bhliain 1995. Fógraíodh ar an 17 Iúil 2018 go mbeadh an comhlacht "ag scor d'obair na foilsitheoireachta" ag deireadh na bliana 2019.
D'foilsigh Cois Life úrscéalta, gearrscéalta, filíocht, leabhair do pháistí, leabhair d'fhoghlaimeoirí, saothair neamhfhicsin agus leabhair acadúla.
Gaiscí
Bhí breis is 140 teideal foilsithe acu. I measc na leabhar a bhí curtha amach acu tá saothair le hÁine Ní Ghlinn, Alex Hijmans, Éilís Ní Dhuibhne, Gabriel Rosenstock, Liam Ó Muirthile, Seán Mac Mathúna agus Orna Ní Choileáin. Bhí réimse leathan údar eile a raibh saothair foilsithe acu leis an gcomhlacht chomh maith.
Bhí leabhair dhátheangacha foilsithe ag Cois Life chomh maith. Tá roinnt dá dteidil ar fáil fós i bhfoirm ríomhleabhair agus closleabhair.
Fuair Cois Life cúnamh ón gComhairle Ealaíon, agus ó Chlár na Leabhar Gaeilge, Foras na Gaeilge.
Teangacha Algancacha
Ba chóir idirdhealú a dhéanamh idir an fhine Algancach agus Algaincis, teanga amháin san fhine.
Gnéithe Gramadaí
Tá clú ar na teangacha Algancacha mar gheall ar an moirfeolaíocht pholaisintéiseach choimpléascach atá acu, chomh maith leis an gcóras briathra atá acu. Is féidir abairtí a thógann roinnt focail i dteangacha eile a chur in iúl i bhfocal amháin: (Menominee) enae:ni:hae:w "Tá sé cloiste ag na cumhachtaí níos airde" nó (Cree) kāstāhikoyahk "Cuireann sé eagla orainn". De ghnáth, bíonn dhá thríú pearsa sna teangacha seo: ceann suntasach (proximate) a bhaineann le hainmfhocal níos tábhachtaí sa gcomhthéacs, agus ceann tánaisteach (obviative) a úsáidtear ar ainmfhocail nach bhfuil chomh suntasach sin.
Bayan-Öndör (Orkhon)
Sum (ceantar) atá suite i gCúige Orkhon na Mongóile thuaidh is ea Bayan-Öndör (Mongóilis: Баян-Өндөр). Tá príomhchathair chúige Orkhon, Erdenet, suite sa chúige.
Pranayama
200px|thumb|Cleachtadh anála Pranayama, déanta faoi dhó
Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é Pranayama (Sanscrait: प्राणायाम Prāṇāyāma; Béarla: standing deep breathing). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo fairsingiú anála i nGaeilge.
Is é an 1ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.
Feidhm agus Tairbhí
Is féidir an staidiúir seo in ann fadhbanna riospráide a sheachaint.
Merthyr Tudful a Rhymni (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Merthyr Tudful a Rhymni. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Gerald Jones (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
The Da Vinci Code
mion|200px|Clúdach an leabhair The Da Vinci Code (eagrán RA) Urscéal de chuid an údair Mheiriceánaigh Dan Brown is ea The Da Vinci Code a d'fhoilsigh Doubleday Fiction sa bhliain 2003. Bhí tóir mhór ar an leabhar ar fud fad an domhain le 36 milliún cóip i gcló (ó Mhí Lúnasa 2005) agus aistríodh é ina 44 teanga. Is é an leabhar an dara cuid de tríológ a thosaigh leis an chéad úrscéal ó pheann Brown sa bhliain 2000, Angels and Demons, inar cuireadh an carachtar Robert Langdon in aithne don chéad uair.
Miami Gardens, Florida
Cathair i ndeisceart Florida is ea Miami Gardens. Sa bhliain 2010 fuarthas 107,167 duine ina gcónaí in Miami Gardens.
The Da Vinci Code
Maíonn an leabhar go bhfuil an Eaglais Chaitliceach páirteach i gcomhcheilge chun fíorscéal Íosa Chríost a cheilt. Tugann seo le fios go bhfuil an t-eolas seo ag an Vatacáin ach go bhfuil sé a cheilt, chun go mbeidh sí ábalta fanacht i réim.
Cur Síos ar an Leabhar
Baineann an leabhar seo le hiarracht Robert Langdon, Ollamh siombaileolaíochta reiligiúnda ag Ollscoil Harvard, chun dúnmharú Jacques Saunière, feighlí Dhánlann an Louvre, ar a raibh clú agus cáil, a fhiosrú. Tá baint ag an teideal leis an bhfíric gur aimsíodh corp taobh istigh den Louvre, agus é lomnocht agus gothach cosúil le Fear Vitruvius, tarraingt de chuid Leonardo da Vinci le teachtaireacht dhiamhair scríofa in aice lena chorp. Chomh maith leis sin, bhí peinteagram tarraingthe ar a bholg ina fhuil féin. Tá ciall na dteachtaireachtaí ceilte i saothair Da Vinci, mar aon leis an Mona Lisa agus An Suipéar Déanach, tabháchtach d'fhreagra na rúndiamhair.
Dírítear aird ar an dá rúndiamhair seo sa scéal:
Tá ceangal idir freagra na gceisteanna seo agus an áit ina bhfuil an Soidheach Naomhtha lonnaithe agus eagraíocht diamhair darb ainm An Priory of Sion, chomh maith leis na Teamplóirí. Tá baint mhór ag an eagraíocht Chaitliceach Opus Dei sa phlota freisin.
Is é seo an dara leabhar de chuid Brown inarb é Robert Langdon an príomhcharachtar. Bhí an leabhar deireanach, Angels and Demons, suite sa Róimh agus bhain sé siúd leis an Illuminati.
Baile Thomáis
Is sráidbhaile é Baile Thomáis. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo.
Cùil Lodair
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Cùil Lodair.
São Paulo Futebol Clube
Is club peile Brasaíle é São Paulo Futebol Clube, ar a dtugtar São Paulo de ghnáth, sa bhliain 1935.
Iosta trófaí
1977, 1986, 1991, 2006, 2007, 2008 1931, 1943, 1945, 1946, 1948, 1949, 1953, 1957, 1970, 1971, 1975, 1980, 1981, 1985, 1987, 1989, 1991, 1992, 1998, 2000, 2005
1992, 1993, 2005 2012 1992, 1993, 2005
Westminster, Colorado
Cathair i iarthar-lár Colorado is ea Westminster. Sa bhliain 2010 fuarthas 106,114 duine ina gcónaí in Westminster.
Béal an Átha Fada, Contae Mhaigh Eo
Is sráidbhaile é Béal an Átha Fada. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1938
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1938, a thosaigh ar 1 Bealtaine 1938 agus chríochnaigh ar 4 Meán Fómhair 1938. B'í an 52ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 13 fhoireann páirt. Bhuaigh Baile Átha Cliath an comórtas don séú huair.
Palm Bay, Florida
Cathair i iarthar-lár Florida is ea Palm Bay. Sa bhliain 2010 fuarthas 103,190 duine ina gcónaí in Palm Bay.
Malaig
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Malaig. Bhí cónaí ar 806 duine i Mallaig sa bhliain 2011 suas ó 797 duine sa bhliain 2001. Bhí Gaoluinn na hAlban ag 13.1% don daonra sa bhliain 2011 agus bhí an Albanais ag 17.5%.
Ogwr (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Ogwr. Cruthaíodh sa bhliain 1918 é. Is é Chris Elmore (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Droichead an Chláir
Is é iománaíochta an spórt imeartha is mó atá le fáil i nDroichead an Chláir.
Selma Lagerlöf
thumb|Selma Lagerlöf (1858-1940), ina suí. Is é [[Carl Larsson a chum an phortráid sa bhliain 1908.]] Scríbhneoir Sualannach ab ea Selma Ottilia Lovisa Lagerlöf (1858 – 1940). Do rugadh í i mainéar Mhårbacka, suite i gcúige Värmland na Sualainne, ar an 20ú lá de Shamhain agus do fuair sí bás ar an 16ú lá de Mhárta san áit chéanna. Duine desna scríobhnóirí Sualannacha is cáiliúla is ea í. Do bhí sí ar an gcéad bhean riamh a fuair Duais Nobel na Litríochta, duais a bronnadh uirthi sa bhliain 1909, agus do bhí sí ar an gcéad bhean a bheith ina ball d'Acadamh na Sualainne leis. Do ghlac sí ballraíocht san Acadamh sa bhliain 1914. Is é an leabhar leanaí Nils Holgerssons underbara resa genom Sverige (1906-07) an leabhar is clúití dá cuid.
Erdenet
Is í Erdenet (Mongóilis: Эрдэнэт / ᠡᠷᠳᠡᠨᠢᠲᠦ) príomhchathair chúige Orkhon agus an dara chathair is mó sa Mhongóil. Tá an chathair suite i dtuaisceart na tíre idir na haibhneacha Selenge agus Orhon, agus tuairim is 240 km thiar thuas ó Ulánbátar. Sa bhliain 2006 bhí 83,160 duine ina gcónaí sa chathair.
José Hilario López
Bhí José Hilario López (Feabhra 18, 1798 i bPopayán, Cauca - Samhain 27, 1869 i gCampoalegre, Huila) ina pholaiteoir Colómach agus ina oifigeach míleata. Ba Uachtarán na Colóime é idir 1849, agus 1853. Mhac an Joseph crusade oifigiúla Casimiro Lopez, agus Rafaela Fernandez Valdes de Cordoba. Staidéar sé ag Popayan, faoi na tutelage de Jose Felix Restrepo.
Cogaí na Saoirse ón Spáinn
Chuaigh sé isteach san Arm mar dhalta ag aois a cheithre bliana dhéag agus ghlac sé páirt i gCath Alto Palacé (30 Nollaig, 1813), i gCath Calibío (Eanáir 1814), i gCath Tacines (9 Bealtaine, 1814) agus i gCath Pasto (10 Bealtaine, 1813). Gabh Arm na Spáinne é ina phríosúnach i rith Chath La Cuchilla del Tambo López. Cuireadh faoi ghlas é ar dtús, ach níos déanaí cuireadh iallach air Bhí sé an chéad imprisoned, ach ina dhiaidh sin cuireadh iallach air seirbheáil in Arm na Spáinne agus seoladh ar aghaidh é chuig Bogotá, áit a raibh sé in ann naisc a bhunú leis na luchtanna rúnda a bhí ag lorg neamhspleáchas a ghnóthú.
Ar 28 Meitheamh, 1819 tugadh a shaoirse iomlán ar ais dó tar éis idirghabhála a aintín Eusebia Caicedo ar a shon. Le linn dó bheith ins an mbaile La Mesa, chonaic sé iarsmaí arm na Spáinne ag dul thar bráid, agus ina measc mar phríosúnach cogaidh bhí Vicente Azuero, a iar-chomhghleacaithe. D'éirigh le López é a scaoileadh saor. Fuair López deis bualadh le Simon Bolivar a bhí ceaptha ina aidiúnach cathláin, ar an chathlán nuachruthaithe 'Boyacá' agus cheap sé López ina chaptaen Níos déanaí ar aghaidh ghlac López páirt i bhFeachtas Míleata an Tuaiscirt san áit ar a bhfuil anois críoch Veiniséalach.
Santanderismo
Tar éis Chomhcheilg Mheán Fómhair na bliana 1828, agus le linn dó bheith fós ina Cheann Foirne Ginearálta agus ina Ardcheannasaí na Roinne Azuay, mar aon leis an Cholonel José María Oband, d'éirigh sé amach in aghaidh Bholivar.
Míol mór bailíneach
Ainmhí mór is ea an míol mór bailíneach.
Beàrnaraigh na Hearadh
Is oileán é Beàrnaraigh na Hearadh i gCaolas na Hearadh, Comhairle nan Eilean Siar. Ceann de na cúig oileán déag sna hOileáin Siar a bhfuil cónaí orthu is ea é. Bhain sé clú amach de bharr a chuid staire saibhre agus ildaite agus meallann sé turasóirí ina sluaite. Le hachar de 10.1 ciliméadar cearnach (2,496 acra), ardaíonn sé chuig 305 troigh (93 m) ag Beinn Shlèibhe agus 278 troigh (85 m) ag Cnoc Bhuirgh. Tá fianaise láidir ann go raibh daoine ina gcónaí ar an oileán ón gCré-Umhaois, agus b'fhéidir roimhe sin. Tá láithreáin naofa ársa, liagchiorcail, seanfhoirgnimh stairiúla, agus comharthaí go raibh Lochlannaigh ina gcónaí ann, ar fáil fud fad an oileáin.
Doire Shoic
Is sráidbhaile é Doire Shoic. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo.
Núicléón
Tá na núicléóin féin á gcoinneáil le chéile i núicléas an adaimh ag na fórsaí núicléacha. Sna laethanta a bhí, ba nós "idirghníomhaíocht láidir" a thabhairt ar na fórsaí seo, ach is é an tuiscint atá ag na fisiceoirí inniu gur fearr a rá gurb í an idirghníomhaíocht idir na cuarcanna agus na glúóin an "idirghníomhaíocht láidir". Is í an chrómaidinimic chandamach an teoiric is nua-aimseartha le taighde a dhéanamh ar an idirghníomhaíocht láidir le saintréithe na núicléón a mhíniú.
Is é an prótón an barón is éadroime atá ann, agus is í cobhsaíocht an phrótóin atá ina miosúr ar imchoimeád na huimhreach barónaí. Cuireann cobhsaíocht an phrótóin diansrianta leis na teoiricí tuairimíochta atá ag iarraidh samhail chaighdeánach na fisice cáithníní a fhairsingiú. Is dual don neodrón meath lag a theacht air, ionas go n-iompóidh sé ina phrótón, rud is cúis leis an radaighníomhach.
Droichead Uí Bhriain
Sráidbhaile in Éirinn is ea Droichead Uí Bhriain (Béarla: O'Brien's Bridge nó O'Briensbridge ). Tá an baile suite in iarthar na tíre i gContae an Chláir.
Kathy Kirby
Ba amhránaí agus ceoltóir de phór na hÉireann í Kathleen O'Rourke nó Kathy Kirby. Rugadh in Ilford, Essex í ar an 20 Deireadh Fómhair, 1938 agus fuair sí bás ar an 19 Bealtaine, 2011.
Iseabail Ní Mheic Cailéin
Scríobh Iseabail i nGaeilge liteartha a linne, canúint a bhí ina teanga choiteann ag lucht léinn na hAlban agus na hÉireann. Tá trí dhán léi le fáil i Leabhar Dheaghan Leasa Mhòir: 'Atá fleasgach ar mo thí', 'Éistibh, a lucht an tighe-se' agus 'Is mairg dá ngalar an grádh':
Tugann an t-údar le fios sa dán Éistibh, a Luchd an Tighe-se go bhfuil méid agus cumhacht faoi leith ag bhod sagairt an tí cúirte. Cé go bhfuil sé ráite ag scoláirí áirithe nach cinnte gurb í Iseabail a chum an dán gáirsiúil seo, maítear freisin nach bhfuil bunús leis an amhras sin.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1939
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1939, a thosaigh ar 7 Bealtaine 1939 agus chríochnaigh ar 3 Meán Fómhair 1939. B'í an 53ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 13 fhoireann páirt. Bhuaigh Cill Chainnigh an comórtas don 12ú huair.
Ardha Candrasana
200px|thumb|Ardha Chandrasana, déanta faoi dhó in ióga [[Bikram Choudhury|Bikram.]]
Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é Ardha Candrasana (Sanscrait: अर्धचन्द्रासन Ardha Candrāsana; Béarla: half-moon pose). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo staidiúir an leathghealach i nGaeilge.
Is é an 2ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.
Feidhm agus Tairbhí
Láidrigh an staidiúir seo na matáin i gcroílár an choirp, mar aon le solúbthacht fleasc an droma a mhéadú.
Áird nan Saor
Is sráidbhaile suite in Inbhear nÁrainn, Comhairle na Gàidhealtachd, é Áird nan Saor.
Aispeist
Is éard is aispeist ann ná ainm a thugtar ar raon mianraí snáithíneacha as an ngrúpa nathairíneach is an grúpa amfabólach. Is féidir na snáithíní a scaradh amach is a fhí ina n-éadach nó a fheiltiú ina leatháin. Inslitheoir maith teirmeach is leictreach, nach ndónn, atá frithsheasmhach i gcoinne ionsaí cheimicigh. Is iad na cineálacha a úsáidtear sa déantúsaíocht ná crisilít (aispeist bhán) ar ábhar nathairíneach í, agus croicidilít (aispeist ghorm) ar amfaból í. Baintear feidhm as amaisít (aispeist dhonn) freisin. Cuireann gach cineál aispeiste tús le haispeastóis, agus is carcainiginí iad croicidilít is amaisít, is b'fhéidir crisilít. Mar sin, tá bac nó páirtbhac ar a n-úsáid i gcuid mhaith tíortha.
Luathstair
Tá fianaise ann go raibh an aispeist á húsáid 4,500 bliain ó shin, ar a laghad, nó bhíodh muintir an réigiúin timpeall ar Loch Juojärvi in Oirthear na Fionlainne ag cur sracadh ina gcuid earraí potaireachta leis an mianra aispeiste ar a dtugtar antaifillít. Is dócha gurbh é an Gréagach Theophrastus an chéad duine a luaigh an aispeist sa saothar a bhreac sé síos faoi chlocha timpeall na bliana 300 r.Ch., cé nach bhfuiltear ar aon fhocal faoi gurbh í an aispeist a bhí i gceist aige. Sa dá chineál Gréigise - Nua-Ghréigis agus Sean-Ghréigis - is é an focal a thagraíonn don aispeist ná amiantos ("glan", "neamhshalaithe"), focal a chuaigh in úsáid san Fhraincis mar amiante agus sa Spáinnis agus sa Phortaingéilis mar amianto. Is é is aonchiall leis an bhfocal Gréigise úd asvestos/ἀσβεστος nó asvestis/ασβέστης ná aol.
Is féidir an téarma úd aispeist nó asbestos a rianú siar go dtí an lámhscríbhinn úd Naturalis Historia nó Stair an Dúlra a tháinig ó pheann Phlinias Mór sa chéad aois A.D. Ba é an téarma a bhí aige ná asbestinon, "an rud domhúchta". Is minic a deirtear gurbh é Plinias Mór nó a nia, Plinias Óg, an chéad duine a d'aithin an dochar atá san aispeist do shláinte an duine dhaonna, ní féidir a leithéid de thagairt a aithint i saothar aon duine den dá Phlinias.
Scríobh Atanás i gCathair Alastair, an Éigipt, timpeall ar 318 AD ná: "Is dual don tine dó a dhéanamh. Cuir i gcás ansin, go bhfuil damhna ann atá cosúil le haispeist na hIndia, mar a deirtear - damhna nach eagal dó dul trí thine, agus é in ann éagumas na tine a nochtadh, ós rud é nach bhfuil sé féin indóite. Aon duine atá in amhras faoi seo, níl uaidh ach é féin a chumhdach san ábhar atá i gceist agus baint don tine ansin."
Murrieta, California
Cathair i ndeisceart California is ea Murrieta. Sa bhliain 2010 fuarthas 103,466 duine ina gcónaí in Murrieta.
Aiste bia
deas|150px|thumb|Aiste bia An cuingriú bianna a sholáthraíonn na cothaithigh riachtanacha don cholainn. Déantar aistí bia a rangú i gcaighdeáin de réir cothromaíocht na gcothaitheach a ionghabhtar, agus ní de réir na gcineálacha bia a itear go príomha. Go minic úsáidtear an téarma ar theorannú le hionghabháil calraí le haghaidh tanaithe. Le fírinne, is aiste bia ísealchalrach é seo, díreach mar is féidir aiste bia atá íseal i saill nó salann, nó aiste bia le neart snáithín a bheith ag duine. Bhí eolas ar an gceangal idir aiste bia is galair ag na Sínigh chomh luath leis an 14ú céad.
Cùbar
Is baile suite i bhFìobha é Cùbar nó Cupar Fìobha.
clé|250px|thumb|Cùbar
Allt Èireann
Is sráidbhaile suite in Inbhear nÁrainn, Comhairle na Gàidhealtachd, é Allt Èireann.
Samuel O'Flaherty
Polaiteoir Éireannach ab ea Samuel O'Flaherty ( - 22 Bealtaine 1930). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin. Toghadh é mar Theachta Dála sa Dara Dáil ar son Dún na nGall sa toghchán ginearálta sa bhliain 1921. Chaill sé a shuíochán sa Dáil sa toghchán ginearálta sa bhliain 1923.
Feirmeoir agus muilleoir i gCaisleán na Finne é a athair, James O'Flaherty. Bhí baint ag a dheatháireacha le Sinn Féin fosta, agus bhí a dheirfiúracha páirteach i gCumann na mBan.
Fox News Channel
Is líonra nuachta teilifíse Meiriceánach coimeádach é Fox News Channel. Is cuid de Fox Entertainment Group, roinn de 21st Century Fox, é. Tá ceanncheathrú FNC i Manhattan, i gCathair Nua-Eabhrac. Craoltar a chuid cláracha ar fud an domhain. Rupert Murdoch, fiontraí Astrálach-Mheiriceánach, a chruthaigh é.
Mainistir Möröngiin Khuree
Mainistir Bhúdaíoch is ea Mainistir Möröngiin Khuree. Bunaíodh an mhainistir sna blianta 1809-1811. Ag tosach na 20ú haoise bhí níos mó ná 1300 láma ina gcónaí sa mhainistir ach scriosadh í sa bhliain 1937. Tá ballóg na mainistreach fós le feiceáil ar bhruach na habhann Delgermörön. Sa bhliain 1990 bunaíodh mainistir nua ar an taobh thiar den bhaile Mörön leis an ainm Danzadarjaa Khiid.
Doire Chreamha
Is sráidbhaile agus baile fearainn é Doire Chreamha. Tá sé suite i Muraisc, i gContae Mhaigh Eo.
Prestwich
Is ceantar suite i Manchain Mhór é Prestwich.
Ceann Gronna
Is baile suite i bhFìobha é Ceann Gronna (nó Ceann Gronn ).
An Aghaidh Mhòr
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd í an Aghaidh Mhór.
Clovis, California
Cathair i lár California is ea Clovis. Sa bhliain 2010 fuarthas 95,631 duine ina gcónaí in Clovis.
Pen-y-bont ar Ogwr (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Pen-y-bont ar Ogwr. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is í Madeline Moon (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Loch Khövsgöl
Is é Loch Khövsgöl an dara loch is mó sa Mhongóil. Tá an loch suite in iarthuaisceart na Mongóile in aice leis an Rúis agus na Sléibhte Sayan. Tá 70% de chuid fionnuisce na Mongóile sa loch. Is é ceann amháin de chuid na lochanna is sine sa domhain. Ceaptar go bhfuil an loch níos mó ná 2 mhilliún bliain d'aois.
Daniel Vaughan
Polaiteoir Éireannach ab ea Daniel Vaughan (27 Iúil 1897 - 23 Meán Fómhair 1975). Bhí sé ina bhall de Pháirtí na bhFeirmeoirí.
Athfort
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é Athfort.
Maurice Maeterlinck
Scríbhneoir, file agus drámadóir Beilgeach ab ea Maurice Polydore Marie Bernard Maeterlinck (1862 – 1949), nó Maurice Maeterlinck mar is fearr aithne air. Do rugadh é i gcathair Gent na Beilge ar an 29ú lá de Lúnasa agus do fuair sé bás ar an 6ú lá de Bhealtaine i gcathair Nice na Fraince. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1911. Ba í an Fhraincis a theanga dúchais agus an teanga ina scríobhadh sé a chuid shaothar.
Radcliffe, Manchain Mhór
Is ceantar suite i Manchain Mhór é Radcliffe.
An Innis
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é an Innis.
Pontypridd (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Pontypridd. Cruthaíodh sa bhliain 1918 é. Is é Owen Smith (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Earrdheargán
Is éan é an t-earrdheargán. Is baill d'fhine na Muscicapidae iad.
Cabáiste
Planda débhliantúil glas nó corcora-duilleach is ea cabáiste(a chuimsíonn grúpaí éagsúla saothróga de Bhrassica oleracea), a fhástar mar  bharr ghlasraí bliantúil i gcomhair a gceann dlúthduilleach. Tá dlúthbhaint aige le glasraí croisiféaracha eile, cosúil le brocailí, cóilis, agus bachlóga Bruiséile, síolraíonn sé ó ''B. oleracea var. oleracea'', cabáiste fiáin machaire. Cuimsíonn cinn cabáistí raon ó 0.5 go dtí 4.0 cileagram, agus is féidir iad a bheith glas, corcra nó bán agus bíonn cabáiste Savoy mín-dhilleach dearg agus crap-dhilleach dearg nó glas ar na cinn is neamhchoitianta. Is glasra ilscaireach é. Faoi choinníollacha ina mbíonn laethanta fada sholas na gréine ann, mar shampla sna hard-domhanleithid thuaidh i rith an tsamhraidh, is féidir le cabáiste fás i bhfad níos mó.
Cóilis
Is ceann de roinnt glasraí san speiceas Brassica oleracea, sa bhfine Brassicaceae, í an Chóilis.
Is planda bliantúil í agus ó shíol a phóraítear í. De ghnáth, ní itear ach an ceann bán. Bíonn ceann na cóilise comhdhéanta de mhíristéama bláthrach. Bíonn cinn na gcóiliseacha cosúil leo siúd i mbrocailí, atá éagsúil sa mhéid go bhfuil bachlóga bláthanna acu. Áirítear san speiceas Brassica oleracea freisin brocailí, bachlóga Bruiséile, cabáiste, Brassica oleracea var. viridis, agus cál, cé gur de ghrúpaí saothróg éagsúil iad.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1940
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1940, a chríochnaigh ar 1 Meán Fómhair 1940. B'í an 54ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 13 fhoireann páirt. Bhuaigh Luimneach an comórtas don séú huair.
Laura Ingalls Wilder
Údar Meiriceánach a bhí i Laura Elizabeth Ingalls Wilder. (7 Feabhra, 1867 – 10 Feabhra, 1957) Scríobh sí sraith leabhar an Little House, bunaithe ar a hóige i dteaghlach cheannródaithe Meiriceánacha.
Cille MoGhlasaidh
Is baile suite i bhFìobha é Cille MoGhlasaidh.
Jurupa Valley, California
Cathair i ndeisceart California is ea Jurupa Valley. Sa bhliain 2010 fuarthas 95,005 duine ina gcónaí in Jurupa Valley.
Colm Ó Gaora
Scríbhneoir agus náisiúnaí Éireannach a bhí i gColm Ó Gaora. Scríobh ó Gaora do nuachtán Chonradh na Gaeilge, An Claidheamh Solais agus foilsíodh dhá leabhar óna pheann Mise agus Obair is Luadhainn.
Saol
Rugadh Ó Gaora in Inbhear i Ros Muc, Conamara, ar an 29ú Eanáir 1887. Ba é Colm an tríú mac, agus an séú duine, de chlann Sheáin Phádraic Mhicil Éamuinn Mhaolra Uí Ghaora agus Mháire Ní Shúilleabháin. D'fhreastail sé ar scoil náisiúnta an Ghoirt Mhóir. Ní raibh Gaeilge ar bith á múineadh sa scoil, cé gurbh í an Ghaeilge príomhtheanga na ndaltaí. Bhí an-dúil sa Ghaeilge agus san oideachas aige. mion|[[An Claidheamh Soluis]] Chuir sé aithne ar Phádraig Mac Piarais nuair a thosaigh an Piarsach ag teacht go Ros Muc. Bhí fonn scríbhneoireachta ar Cholm, agus thaispeáin a shaothar don Phiarsach. Mhol seisean dó leanacht air. Fuair sé scéal dar teideal 'Scolbglas Mac Rí 'n Éirinn' óna athair Seán, agus cuireadh i gcló é sa Chlaidheamh Solais, agus lean ar feadh seacht seachtaine sa nuachtán sin. Fuair sé post mar mhúinteoir de chuid Chonradh na Gaeilge i dTuar Mhic Éadaigh. Ina dhiaidh sin cheannaigh sé rothar agus chuaigh sé i mbun oibre mar mhúinteoir taistil.
Bhí sé ina bhall de Choiste Gnó an Chonartha. Sa mbliain 1905, bhailigh Ó Gaora cnuasach amhrán ina cheantar dúchais féin agus d'fhoilsigh 'Fíbín' é.
Sa mbliain 1911 a foilsíodh Sídheóg na Rann, amhráin a raibh bailithe aige i Ros Muc, Loch Con Aortha, agus Maigh Eo. 'An Gruagach Bán' an t-ainm cleite a bhí air.
Bhí sé ina bhaill de Chumann Bhráithreachas Poblachta na hÉireann agus fuair cead cumainn a chur ar bun i gConamara. Bunaíodh ceithre chathlán i gConamara agus bhí Ó Gaora i gceannas ar chathlán a dó. Gabhadh é i mbliain Éirí Amach na Cásca.
Sa mbliain 1917, tionóladh comhdháil faoi rún i bPáirc an Chrócaigh agus socraíodh ar athbheochan a dhéanamh ar na hÓglaigh ar fud na hÉireann. Toghadh Ó Gaora ar an Árd Chómhairle. Bhí sé páirteach i gCogadh na Saoirse agus i gCogadh na gCarad agus chaith tréimhsí fada i bpríosún. Sa mbliain 1920 bhí cuireadh sé féin agus seisear eile i bpríosún na Gaillimhe cé nach raibh tada curtha ina leith, agus chuaigh siad ar stailc ocrais. Agus é sa bpríosún sin, ceapadh ar Chomhairle Chontae na Gaillimhe é, agus toghadh mar chathaoirleach ar Bhord Cheantar Uachtar Ard. Bhí Ó Gaora agus a 'bhuíon aistreach', mar thugadh sé orthu páirteach sa luíochán idir Scríb agus Ros Muc, agus an troid i Muintireoin, i nDúiche Sheoigheach.
Bhí baint aige le bunú An Stoc, páipéar Gaeilge míosúil Connachtach. Tomás Ó Máille a bhí mar eagarthóir, agus ba é an tAthair Tomás Ó Ceallaigh an bainisteoir. Mhair an nuachtán go dtí 1932. Scríobhadh Ó Gaora 'Cúinne an tSeanóra' go dtí 1921 ach ní raibh aon déileáil aige leis an bpáipéar ina dhiaidh sin mar thaobhaigh sé leis an gconradh Angla-Éireannach. Dhóigh na Dúchrónaigh tigh Uí Ghaora sa mbliain 1921.
Cailleadh Colm Ó Gaora ar an 14 Márta 1954, agus cuireadh i reilig Chill Bhriocáin i Ros Muc é.
Saothar
Chomh maith le hailt agus litreacha, cuireadh seo i gcló:
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1941
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1941, a thosaigh ar 18 Bealtaine 1941 agus chríochnaigh ar 28 Deireadh Fómhair 1941. B'í an 55ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 12 fhoireann páirt. Bhuaigh Corcaigh an comórtas don 12ú huair.
Downey, California
Cathair i iarthar-lár California is ea Downey. Sa bhliain 2010 fuarthas 111,772 duine ina gcónaí in Downey.
Manhunter
Scannán is ea Manhunter ón bhliain 1986. Ba é Michael Mann stiúrthóir an scannáin, agus ghlac William Petersen, Tom Noonan agus Brian Cox páirt ann.
Plota
Is gníomhaire FBI é Will Graham (Petersen) atá ag dul sa tóir ar an dúnmharfóir Francis Dollarhyde (Noonan).
Léirmheasanna
Ní bhfuair an scannán léirmheasanna iontach maith. Thuill sé $8.6 milliún ar bhuiséad $15 milliún.
Ramsbottom
Is ceantar suite i Manchain Mhór é Ramsbottom.
Nicole Polizzi
Bean aithnidiúil na teilifíse Meiriceánaí as Jersey Shore is ea Nicole Elizabeth "Snooki" Polizzi. Rugadh i Santiago, an tSile í an 23 Samhain, 1987.
Maigh Nulla
Baile beag i lár Chontae Mhaigh Eo is ea Maigh Nulla (nó Magh nUladh). Is ann a bhriseann traein Bhaile Átha Cliath ina dhá chuid, le taisteal go Béal an Átha nó go Cathair na Mart.
Rhondda (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Rhondda. Cruthaíodh sa bhliain 1974 é. Is é Chris Bryant (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Turlach, Ceara
Is sráidbhaile é Turlach. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo.
William Thrift
Polaiteoir Éireannach ab ea William Thrift (28 Feabhra 1870 - 23 Aibreán 1942). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
Deargán sneachta
Cineál smólaigh atá dúchasach don Eoraip, an Áise is tuaisceart na hAfraice is ea an deargán sneachta (Turdus iliacus). Caitheann sé an geimhreadh in Éirinn agus Aibreán-Deireadh Fómhair i dtuaisceart is oirthear na hEorpa mar a bpóraíonn sé. Dath glédhearg ar a thaobh is faoina sciatháin, agus stríoc liathbhán os cionn a shúl. Áitríonn sé coillte is talamh feirmeoireachta. Itheann sé torthaí, feithidí, péisteanna, is seilidí. Bíonn aimsir an-fhuar dian orthu mar nach mbíonn bia le fáil.
Arvaikheer
Príomhbhaile Övörkhangai na Mongóile is ea Arvaikheer. Sa bhliain 2006 bhí 24,200 duine ina gcónaí sa bhaile. Tá an mhainistir Bhúdaíoch Gandan Muntsaglan Khiid suite sa bhaile.
San Mateo, California
Cathair i iarthar California is ea San Mateo. Sa bhliain 2010 fuarthas 97,207 duine ina gcónaí in San Mateo.
Utkatasana
200px|thumb|Cleachtadh ióga Utkatasana, déanta faoi dhó i rang ióga te
Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é Utkatasana (Sanscrait: उत्कटासन Utkaṭāsana; Béarla: awkward pose). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo Staidiúir Ciotach i nGaeilge.
Is é an 3ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.
Feidhm agus Tairbhí
Cabhraíonn an staidiúir seo do chosa a thónáil agus a bheith níos aclaí, agus airtríteas i do chosa a mhaolú.
Eidhneach
Is sráidbhaile in Éirinn í Eidhneach. Tá an baile suite in iarthar na tíre i gContae an Chláir. I 2011 bhí cónaí ar 204 duine i sráidbhaile Eidhní.
Teangacha Abkhaz-Adyghe
300px|thumb|Teangacha Cugasacha Iar-Thuaisceartacha Is grúpa teangacha iad na teangacha Abkhaz-Adyghe, na teangacha Pontacha nó na teangacha Cugasacha Iar-Thuaisceartacha a labhraítear i réigiún Cugasach na Rúise, sa Tuirc agus sa tSeoirsia. Tá na teangacha seo chomh bocht i ngutaí agus atá siad saibhir i gconsain, nó is iomaí cineál comhurlabhairt is féidir a chur le consan sna teangacha seo. Teangacha táite iad chomh maith, is é sin, teangacha ina mbaintear úsáid as a lán míreanna gramadúla éagsúla a ghreamaítear de thamhain na bhfocal.
Ní bhíonn díochlaonadh na n-ainmfhocal róchasta sna teangacha seo, ach is scéal eile ar fad é réimniú na mbriathar. Bíonn míreanna gramadúla sna briathra a chuireann in iúl comhréir iomlán na habairte, a bheag nó a mhór. Sa Ghaeilge, níl ach aon chineál amháin de mhíreanna in úsáid - na cinn a thugann le fios pearsa agus uimhir an ainmní (tugaim, tugaimid), agus na cinn seo féin ag géilleadh do chóras níos simplí (tugann mé, tugann muid). Ní cheadaítear ach aon bhriathar finideach amháin san abairt, go prionsabálta. Mar sin, ní cheadaítear fochlásail ach an oiread, agus ní mór dul i muinín córas casta rangabhálacha agus infinideach le ciall an fhochlásail a aistriú go ceann de na teangacha seo. Agus an méid seo ráite, is gá cuimhne a choinneáil air go bhfuil an Rúisis ag imirt a tionchair ar na teangacha seo, ionas go bhfuil sé ag éirí indéanta fochlásail a úsáid iontu, sa teanga Abkhaz ar a laghad.
Áirítear go bhfuil cúig theanga san fhine seo, mar atá, an teanga Abaza, an teanga Abkhaz, an teanga Ubykh, an Chabardais agus an teanga Adyghe. Chuaigh an teanga Ubykh as úsáid sa bhliain 1992, nuair a bhásaigh an cainteoir dúchais deireanach, Tevfik Esenç, sa Tuirc, i sráidbhaile Hacı Osman i réigiún Marmara. Bhí teangeolaithe ar nós Georges Dumézil agus George Hewitt in ann an teanga a thaifeadadh go cuimsitheach, agus rinne siad cairdeas maith le hEsenç, a bhí ina thogha seanchaí agus ina fhaisnéiseoir ag na taighdeoirí. Bhí ciall mhaith aige dá theanga dhúchais, agus é ábalta í a labhairt gan an iomarca focal iasachta ón Tuircis ná ón teanga Adyghe a tharraingt chuige. Bhí an dá theanga seo go líofa aige, áfach, agus chuidigh sé leis na teangeolaithe an teanga Ubykh agus an teanga Adyghe a chur i gcomparáid le chéile.
Contanóid chanúnach iad an teanga Adyghe agus an Chabairdis freisin. Is gnách "Seirceisis" nó "Siorcáisis" a thabhairt orthu, má ghlactar leis gur aon teanga amháin iad. Mar sin féin, tá caighdeáin liteartha éagsúla socraithe dóibh. Tá an Chabairdis liteartha bunaithe ar an gcanúint Terek, cé go mbeadh an chanúint úd Besney intuigthe ag lucht labhartha na Cabairdise agus ag cainteoirí na teanga Adyghe araon. Tá stádas oifigiúil ag an teanga Adyghe i bPoblacht Fhéinrialaitheach Adygea sa Rúis. Maidir leis an gCabairdis, tá an stádas sin aici in dhá phoblacht bheaga sa Rúis, mar atá, Kabardino-Balkaria (an Bhalcáir Chabairdeach) agus Karachay-Cherkessia (an Chiorcáis Charaitséach).
Tá sé deacair prótatheanga réamhstairiúil na dteangacha Pontacha a chur i dtoll le chéile as an ábhar tógála atá fágtha sna teangacha seo, cé go bhfuil sé sách cinnte go bhfuil siad gaolmhar le chéile. Is iad na fadhbanna a bhíonn ag na saineolaithe ná:
An Tuairín, Contae Mhaigh Eo (Ceara)
Is sráidbhaile é an Tuairín. Tá sé suite i gCeara, i gContae Mhaigh Eo.
An Dún Beag
Sráidbhaile in Éirinn is ea An Dún Beag (nó Doonbeg). Tá an baile suite in iarthar na tíre i gContae an Chláir. Bhí cónaí ar 272 duine sa sráidbhaile Dún Beag sa bhliain 2011. clé|mion|177x177px|Muintir Trump, An Dún Beag, 7 Meitheamh 2019
Trump
Ar an 11 Feabhra 2014, cheannaigh Donald Trump cúrsa gailf in aice le Dún Beag, "Trump International Golf Links". Ar an 12 Bealtaine 2014, bhí fáilte mhór roimh an uasal Donald Trump nuair a thug sé cuairt ar chontae an Chláir.
Jeff Bridges
Is aisteoir Meiriceánach é Jeffrey Leon "Jeff" Bridges a rugadh ar an 4 Nollaig 1949.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 15 ghradam buaite ag Bridges.
Padahastasana
200px|thumb|Cleachtadh ióga Padahastasana, déanta faoi dhó i rang ióga te
Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é Padahastasana (Sanscrait: प्राणायाम Pādahastāsana; Béarla: hands to feet pose). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo Staidiúir ó lámha go cosa i nGaeilge.
Is é cuid den 2ú staidiúir (ag deireadh na staidiúir, tar éis Ardhacandrāsana) agus an 15ú staidiúir (éirí aniar ar an urlár) i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.
Feidhm agus Tairbhí
Láidrigh an staidiúir seo na matáin i gcroílár an choirp, mar aon le solúbthacht fleasc an droma a mhéadú.
El Cajon, California
Cathair i iarthar-lár California is ea El Cajon. Sa bhliain 2010 fuarthas 99,478 duine ina gcónaí in El Cajon.
Torfaen (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Torfaen. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Nicklaus Thomas-Symonds (LO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Sale, Manchain Mhór
Is ceantar suite i Manchain Mhór é Sale.
Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1942
Ba chomórtas iománaíochta í Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 1942, a thosaigh ar 3 Bealtaine 1942 agus chríochnaigh ar 3 Meán Fómhair 1942. B'í an 56ú comórtas Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann. Ghlac 12 fhoireann páirt. Bhuaigh Corcaigh an comórtas don 13ú huair.
Richard Dawkins
thumb|220px|Richard Dawkins, 24 Meitheamh 2006 Is eite olaí, bitheolaí éabhlóid each agus scríbhneoir eolaíocht a mór-ráchairte Briotanach é Clinton Richard Dawkins (26 Márta 1941 a rugadh é). Bhí sé in Ollúnacht Charles Simonyi um Thuiscint an Phobail ar an Eolaíocht, in Ollscoil Oxford, idir 1995 agus 2008.
Tháinig Dawkins chun cinn ar dtús le leabhar dá chuid sa bhliain 1976, darbh ainm 'The Selfish Gene'. Chabhraigh sé seo go mór leis an dearcadh géin-láraithe ar éabhlóid a chur i lár an aonaigh agus thug sé an téarma 'meme' ar an saol, rud a chabhraigh le forbairt 'memetics'.
Sa bhliain 1982, chuir sé go mór le heolaíocht na héabhlóide, leis an teoiric a léirigh sé ina leabhar The Extended Phenotype, is é sin nach mbaineann éifeachtaí feinitíopach a le corp an orgánaigh amháin ach go mbíonn siad in ann a bheith scaipthe ar fud na timpeallacht a, corp na n-orgánach eile san áireamh. Bíonn an teoiric seo á lua go minic ag lucht bitheolaíochta.