cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Páistí an Chinn Chaoch
I réamhrá an leabhair, sa bhliain 1914, scríobh an t-údar Pádraig Mac a' Ghoill an méid seo a leanas (i mBéarla); ''Sna leathanaigh seo a leanas anseo tá iarracht déanta agam scéal an náibhí a inse: an cineál saoil a chaitheann sé, na dainséir ina mbíonn sé, agus mar a bhíonn a bhás go minic. Tá mórán den scéal s'agamsa bunaithe ar daoine a raibh aithne agam orthu. Is gnáth-dhaoine iad Seòsamh an Mhuilscín & Dónall Rua, agus casadh orm iad ar oibreacha dainséartha nó i dtithe bréana aíochta... caithfear a rá gur tháinig mé tríd na h-eachtraí uile atá scríofa anseo, beagnach''.
D'fhás Pádraig Mac a' Ghoill suas i dTír Chonaill ag deireadh na naoú h-aoise déag. Bhí an saol iontach crua de bharr leatrom na dtiarnaí talún, cumhacht na cléire, agus saibhreas na dtoicí móra. B'éigean dó dul ag obair mar sclabhaí feirme agus é ina ógánach fós, agus ba ghairid gur thug sé aghaidh ar Albain. D'oibrigh se ina náibhí in áiteacha éagsúla ansin, obair an-mhaslach faoi dhroch-chúinsí.
Cruthaíonn a leabhar clasaiceach 'Children of the Dead End', a foilsíodh den chéad uair i 1914, pictiúr den saol sin dúinn. Tá léargas ann ar thréithe na ndaoine, ar an drochdhóigh ar caitheadh leo, agus ar an chaidreamh eatarthu. Cé gur dhoiligh dóibh é sheas cairde le chéile agus mhair an grá ina measc. Baineann an scéal críoch chorraitheach amach, de barr grá do chailín Éireannach a cuireadh dá treoir.
Nuair nach bhfuair sé oiliúint ar bith i léamh ná scríobh a theanga féin, ní i nGaeilge a scríobh Pádraig Mac a'Ghoill. Ach a bhuíochas ar Mhícheál Mac Giolla Easbuic, anois tá 'Páistí an Chinn Chaoch' le fáil againn féin.
Al Khuwayr
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Khuwayr.
Páistí an Chinn Chaoch
Mícheál Mac Giolla Easpuic a chuir an leabhar in eagar. An comhlacht foilsitheoireachta Coiscéim a d'fhoilsigh an leabhar. Clúdach: Bun an Easa, le Plunkett Smith Tá 310 leathanach sa leabhar agus cosnaíonn sé 15 Euro.
Lincoln Memorial Tower
Is túr suite sa London Borough of Lambeth é Lincoln Memorial Tower.
2017 Tianjin Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2017 Tianjin Open a imríodh ag Tianjin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 9 Deireadh Fómhair 2017 agus chríochnaigh sé ar 15 Deireadh Fómhair 2017.
Cón
250px|mion|clé|Cón
Is réad soladach nó cuasach a chaolaíonn as bun ciorclach go dtí pointe é cón.
Contae Menard, Texas
Is contae i Texas é Menard. Is é Menard príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 2,242 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Cill Scíre
Is baile suite i gContae Thír Eoghain í Cill Scíre.
Wisława Szymborska
B'fhile as an Pholainn í Wisława Szymborska, Maria Wisława Anna Szymborska (2 Iúil 1923, Kórnik – 1 Feabhra 2012, Kraków). Bhuaigh sí Duais Nobel na Litríochta i 1996. Ba í an naoú bean a bhuaigh an duais seo. Chomh maith leis sin, ba í an séú duine as an Pholainn a bhuaigh duais Nobel riamh.
Muswell Hill
Is baile é Muswell Hill atá suite sa bhuirg Haringey, Londain Thuaidh.
Lusail
Is cathair phleanáilte i gCatar í Lusail, suite ar chósta thoir Catar. Tá an chathair fós á tógáil agus beidh spás ann do 260,000 duine nuair a bheidh sí críochnaithe.
Eris (abhacphláinéad)
Airíonna
Tá sé 3 oiread níos faide amach uainn ná Plútón, i bhfithis ag uillinn chlaonta 44° ó fhithisí na bpláinéad eile. Measann na réalteolaithe gur dócha gur theilg Neiptiún amach é uair éigin ina fhithis chlaonta. clé|mion| Abhacphláinéid
Stair
Braitheadh den chéad uair é i gCrios Kuiper i 2003, agus cinntíodh é i 2005.
Ba iad na réalteolaithe Michael Brown, Chad Trujillo is David Rabinowitz a bhraith den chéad uair é, ar an 14 Samhain 2003, le teileascóp Samuel Orschin i Réadlann Palomar agus an teileascóp Gemini North ar Mauna Kea i Haváí
Is féidir gur pláinéad é, an 9ú ceann, le teacht in ionad Phlútóin a dícháilíodh mar phláinéad i 2006. mion|Fithis ar 9 D.F. 2006 Nuair a thángthas trasna ar Eris, b'éigean aicmiú nua a fháil do Phlútón, ós rud é nach raibh aon chúis cheart le "pláinéad" a thabhairt ar Phlútón a thuilleadh, agus an chuma ag teacht ar an scéal go bhfuil cuid mhaith réadanna eile amuigh ansin ar féidir dóibh a bheith ar aon mhéid le Plútón.
Go bunúsach, is é an t-aon ábhar a bhí ann le Plútón a aicmiú mar "phláinéad" ná gur fionnadh é i bhfad roimh na réadanna tras-Neiptiúnacha eile, chomh luath leis an mbliain 1930. Mar sin, cheap Aontas Idirnáisiúnta Réalteolaíochta. coincheap nua - abhacphláinéad - leis an bhfadhb a fhuascailt. mion Tá foireann Mike Brown ag obair in Ollscoil Teicneolaíochta California, nó Caltech, i bPasadena, agus ní hí Eris an chéad fhionnachtain den chineál seo a rinne siad ar aon nós. Roimhe seo, tháinig Brown agus Trujillo trasna ar Quaoar, agus bhí Rabinowitz ag comhoibriú leo cheana nuair a d'fhionn siad Sedna agus Orcus.
Ainm
Ba ea é an chéad ainm a thug na réalteolaithe ar an réad ná Xena - ag tagairt do bhanphrionsa na gcogaí ar an teilifís! Ar ndóigh, nuair a thug siad faoi deara gealach bheag ag timpeallú "Xena", bhaist siad "Gabrielle" uirthi. clé|mion| Fithis Is é an t-ainm atá uirthi inniu ná Dysnomia. Tá an dá ainm ag tagairt do chonspóid agus d'easaontas, nó ba mhór an t-ábhar easaontais do shaol na réalteolaíochta é an catagóir ceart réalteolaíoch a cheapadh d'Eris. B'í Eris bandia an easaontais i gcreideamh na sean-Ghréige, agus ciallaíonn Dysnomia "aindlí". Is féidir tagairt do Xena a aithint san ainm seo, freisin, ós rud é gurb é an focal Béarla ar "aindlí" ná "lawlessness", agus páirt Xena á déanamh ag aisteoir mná arb ainm di Lucy Lawless.
Ceintiméadar
Is aonad faid é ceintiméadair, sa chóras méadrach, cothrom le 1/100 de mhéadar. Is aonad faid eile é an méadar, atá ina bhonnaonad den chóras méadrach, i gCóras Idirnáisiúnta na nAonad (SI). Is réimír í 'ceintea-' nó 'ceinti-' san Córas SI le haghaidh fachtóir de 10−2. Dá bhrí sin, is féidir ceintiméadar a scríobh mar 1 m, 10 m (nodaireacht innealtóireachta) nó 1E−2 m (Nodaireacht eolaíochta) — le brí 10 mm nó 1 m/100 faoi seach. Ba é an ceintiméadar an bonnaonad an fhaid sa chóras d'aonaid(dímheasta anois) ceintiméadar-graim-soicind (CGS).
Worcestershire
Is contae i Sasana é Worcestershire atá suite in oirthear na tíre. Is é Worcester príomhbhaile an chontae.
Owen Arthur
Feisire Parlaiminte ón toghceantar Saint Peter i mBarbadós is ea Owen Seymour Arthur,PC., MP., BA., MSc. (17 Deireadh Fómhair, 1949 a rugadh é).
Ba é Arthur an 5ú Príomh-Aire na Barbadós agus é ina cheannaire Pháirtí an Lucht Oibre a bhuaigh san olltoghcháin 1994 agus arís i 1999 & 2004.
Oileadh san Ollscoil an Indiach Thiar é Arthur, cé a bhain sé amach céim in eacnamaíocht agus stair i 1971 agus MSc in eacnamaíocht sa bhliain 1974. Bhí post sa Gníomhaireacht Pleanála Náisiúnta Iamáice aige agus post san Institiúid Báicsíte Iamáice aige tar éis a chéim a bhaint amach. chuaigh sé sa Aireacht Airgeadais agus Pleanála Barbadós.
Ceapadh go dtí Seanad Bharbadós é i 1983 agus toghadh go dtí Teach an Tionóil i 1984 é.
Morley College
Is coláiste suite sa London Borough of Lambeth é Morley College.
Al Mafjar
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Mafjar.
Ali al-Haidri
Ceannaire Iarácach ba ea Ali al-Haidri, (Araibis: علي الحيدري, Alī al-Ḥaidarī), a bhí ina Ghobharnóir ar Bhagdad, príomhchathair na tíre. Feallmharaíodh é ar 4 Eanáir, 2005.
Bhí ionsaí eile air i mí Meán Fómhair sa bhliain 2004, ach tháinig sé slan as.
Pingin
thumb|Pinginí thumb|Pingin na Bhreatain 1858. [[Copar.]] Is aonad airgeadra nó bonn airgid an phingin i roinnt tíortha. Is é an t-aonad is lú é (1/100 de phunt) in airgeadra na Ríochta Aontaithe.
Stair
Roimh 1971 ba 1/240 den phunt a bhí ann in Éirinn agus sa Bhreatain araon.
Úsáidtear an tsiombail p le haghaidh an phingin. d a bhí in úsáid don tseanphingin roimh 1971 áfach (bunaithe ar 'denarius' na Laidine.
Ar an 15 Feabhra 1971, tharla "Lá Deachúil" nó "deachúlú". Ba é an punt & “pingin nua” na haonaid airgid dlíthiúla amháin (Ráta malairte 1 pingin nua = 2.4 seanphingin). Mar sin, chuir an rialtas deireadh leis na scillingí (aon seanscilling = 5p nua).
Bhí punt na hÉireann i gcúrsaíocht idir 1979 agus 2001. Malartaíodh nótaí agus boinn na sean-airgeadraí ar an euro ar feadh timpeall dhá mhí go dtí 28 Feabhra 2002.
An Najmah
Is lonnaíocht suite i gCatar é An Najmah.
Éan oighinn
Is éan é an t-éan oighinn (Seiurus aurocapilla). Is ball d'fhine na bParulidae é. Caitheann sé an samhradh in oirthear agus lár Mheiriceá Thuaidh agus an geimhreadh i bhFlorida, Cúba, Meiriceá Láir agus áiteanna eile ina gcóngar.
Stroud Green
Is baile é Stroud Green atá suite sa bhuirg Haringey, Londain Thuaidh.
The Old Vic
Is amharclann suite sa London Borough of Lambeth í The Old Vic.
Úth
deas|250px|thumb|Úth Orgán de chuid na mamach is ea an t-úth. Faireog mhamach an bhaineannaigh atá i gceist. Bíonn dhá phéire le feiceáil faoi na ba, péire amháin sna caoirigh, gabhair agus fianna. Bíonn níos mó péirí ann i gcás ainmhithe eile, mar shampla an mhuc.
Bridgetown
Is é Bridgetown príomhchathair Bharbadós. Tá an chathair suite ar an gcósta thiar theas ar Mhuir Chairib. Tá 5,928 duine ina gcónaí sa chathair féin ach 110,000 duine ina gcónaí sa cheantar cathrach. Tá Bridgetown i bparóiste Saint Michael.
Al Qa`abiyah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Qa`abiyah.
Oíche Fhéile San Seáin
clé|250px|mion|Oíche Fhéile San Seáin Is é an 23 Meitheamh an tráthnóna roimh ceiliúradh breithe Eoin Baiste, aitheanta mar Oíche Fhéile San Seáin (Oíche Fhéile Eoin nó St John’s Eve).
Nósanna
Oíche mhór a mbíodh nósanna ar leith ag baint leis ba ea Oíche Fhéile Eoin. Maireann cuid de na nósanna sin i gceantair áirithe timpeall na tíre go fóill ach níl siad chomh coitianta agus a bhídís tráth dá raibh.
Tine Fhéile Eoin
Lastaí tine Fhéile Eoin timpeall na tíre ar fad ar an 23 Meitheamh. Dhéantaí an tine as beart cocháin, luachra, aiteann, fraoch agus móin clé|mion|Stort bål sankthans sa [[An Danmhairg|Danmhairg ]] Ceiliúrtar breith Eoin Baiste ar an 24 Meitheamh. Is sean fhéile págánach í, le tinte cnámha in onóir na gréine.
Alice Jago
Is amhránaí as Baile Átha Cliath í Alice Jago. Tá aithne forleathan uirthi mar amhránaí agus chumadóir ceol Indie. Bhuaigh sí duais sa chomórtas RTÉ Radio in Folk, Roots agus Country i rith mí Dheireadh Fómhair 2011. Bíonn ceolchoirmeacha aice i Raghnallach agus áiteanna eile i mBaile Átha Cliath. Sheol Alice a céad bhailiúchán Born Stubborn i rith mí na Bealtaine 2010.
Coill Aodha
Is baile suite i gContae Thír Eoghain í Coill Aodha.
Palermo Football Club
Comórtais náisiúnta
Corn Bua na Sciathán. Craobh Serie B na hIodáile: 5 1931-1932, 1947-1948, 1967-1968, 2003-2004, 2013-2014 Serie Chorn na hIodáile C: 1 1992-1993
Roilleach
Is éan é an roilleach. Is baill d'fhine na Charadriiformes iad.
Iarnród
Is é is iarnród ann ná ráillí iarainn a leagtar ar an talamh mar bhealach taistil do thraenacha. Tugtar Bóthar Iarainn (chemin de fer) ar an iarnród chomh maith. thumb|260px|Iarnród sa tSeapáin, tá ród do gheidseacht ar an taobh deas
Bíonn trasnáin faoi na ráillí chun iad a choinneáil comhthreomhar lena chéile, agus ba d'adhmaid a rinneadh iad sin ar dtús, ach úsáidtear stroighean agus cruach chomh maith. Córas éifeachtach sábháilte é de ghnáth chun daoine agus earraí a iompar idir bailte móra. Tá stáisiúin mhóra ar fud an domhain ina dtagann na hiarnróid le chéile, agus is minic go mbíonn an stáisiún traenach ina fhoirgneamh an-suntasach.
Bhíodh ráillí á n-úsáid mar chabhair chun earraí troma a bhrú ó áit fiú in aimsir na SeanGhréige, ach ba san 18ú haois a rinneadh d'iarann iad chun trucail a bhrú nó a tharraingt le capaill i Sasana. Ba in 1804 a úsáideadh inneall gaile den chéad uair ar ráillí, agus leath an córas ar fud Shasana agus na hEorpa go mear ina dhiaidh sin.
Bhí na hiarnróid an-tábhachtach i bhforbairt na mórchumhachtaí impiriúla, An Bhreatain, Stáit Aontaithe Mheiriceá, An Rúis, agus tíortha nach iad, mar go bhféadfaí saighdiúirí agus lón cogaidh a bhogadh go mear trasna tíre nó go calafoirt.
Harel Skaat
Amhránaí Iosraelach is ea Harel Skaat (Eabhrais: הראל סקעת). Roghnaíodh é le bheith ina ionadaí Iosraelach sa Chomórtas Amhránaíochta Eoraifíse 2010 leis an amhrán Milim (Eabhrais: מילים, Gaeilge: "Focal"). Bhuaigh sé an dara háit sa dara séasúr den seó teilifís réaltachta Kokhav Nolad ("Tá Réalt Rugtha") sa bhliain 2004.
Menard, Texas
Is é Menard príomhbhaile Chontae Menard, Texas. Bhí 1,653 duine ina gcónaí i Menard sa bhliain 2010.
Ar Rakiyat
Is lonnaíocht suite i gCatar é Ar Rakiyat.
Pálás Lambeth
deas|250px|thumb|Pálás Lambeth Is teach cónaithe oifigiúil na Ard-Easpag Canterbury suite sa London Borough of Lambeth é Pálás Lambeth.
Strictly Come Dancing (sraith 14)
Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an ceathrú sraith déag ar an 3 Meán Fómhair 2016 agus críochnaigh sé ar an 18 Nollaig 2016.
B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Darcey Bussell na breithiúna don sraith seo. Bhí an tsraith seo sraith deireanach Len Goodman.
Chris Miller
Is aisteoir Meiriceánach é Christopher "Chris" Miller, a rugadh sa bhliain 1968.
Gé bhánéadanach
Gé atá dúchasach don Eoraip agus an Áise is ea an ghé bhánéadanach (nó an ghé mhór fhionn), an ghé is flúirsí forleithne ansin. An clúmh liath den chuid is mó. Áitríonn sí inbhir is tuilemhánna, agus itheann fásra san uisce nó ar tír. Sinsear na gé baile.
Al Rayyan
Is ceantar suite i gCatar é Al Rayyan.
Contae Parker, Texas
Is contae i Texas é Parker. Is é Weatherford príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 116,927 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Elif Shafak
Is údar mór le rá í Elif Shafak (Strasbourg, An Fhrainc, 25 Deireadh Fómhar 1971) de bhunús na Tuirce.
Tógadh í ag a máthair agus a mamó idir Sasana, Amman, Maidrid agus Iostanbúl. Ní raibh fear lárnach thart agus í ag fás aníos, rud a cheapann sise go raibh tionchar nach beag uirthi. Tá dhá úrscéil dhéag scríofa aici agus iad cumtha idir Tuircis agus Béarla. Tá suim aici sa stair, an fhealsúnacht, inimircigh, mionlaithe agus ról na bhfear sa tsochaí.
An leabhar is déanaí uaithi ná The Island of Missing Trees. An ceann roimhe sin ná 10 minutes and 38 seconds in this strange world.
Faringdon
Is baile suite in Oxfordshire é Faringdon.
Tom McGrath
Is aisteoir Meiriceánach é Thomas "Tom" McGrath, a rugadh sa bhliain 1964.
Cillín, Contae Thír Eoghain
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Cillín.
Contae Arkansas, Arkansas
thumb|deas|Suíomh i stát [[Arkansas.]]
Is contae in Arkansas é Contae Arkansas. Is iad De Witt agus Stuttgart príomhbhailte an chontae, agus is é Stuttgart an chathair is mó daonra.
Sa bhliain 2016 bhí 18,214 duine ina gcónaí ann. Tá achar 2,678 ciliméadar cearnach (2,678/km²) ann, agus mar sin, tá dlús daonra 7/km² sa chontae.
Darina Allen
Is cócaire Éireannach, scríbhneoir bia, pearsantacht teilifíse agus bunaitheoir Scoil Cócaireachta Ballymaloe í Darina Hilda Allen (née O'Connell, a rugadh ar 13 Meitheamh 1948).
Beathaisnéis
Rugadh Allen i Cullohill, Contae Laois, an duine is sine de naonúr pháistí. Is céimí í i mbainistíocht óstáin ar Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath, tá sí ina húdar ar roinnt leabhar rathúla ar ábhar ealaín na hÉireann .Bhunaigh sí líonra margaí feirmeoirí i gceantar Chorcaí.
Phós sí Tim Allen, mac le Myrtle Allen agus Ivan Allen, agus tá sí ina cónaí anois ar a feirm orgánach, Kinoith, i Shanagarry.
Is úinéir í ar Ballymaloe Cookery School i Shanagarry, Contae Chorcaí, Éire. Tá an scoil suite ar fheirm orgánach.
Dámhachtainí agus onóracha
Scríobh sí roinnt leabhar cócaireachta lena n-áirítear:
Spriocanna Forbartha na Mílaoise
Tháinig na Spriocanna Forbartha na Mílaoise (SFM) (English: Millennium Development Goals) i bhfeidhm ag na Náisiúin Aontaithe sa bhliain 2000 agus bhí siad i bhfeidhm suas go dtí 2015. Spriocanna a bhí le haghaidh tíortha bochta timpeall na cruinne. Ocht gcuspóir agus sprioc arna gcomhaontú go hidirnáisiúnta chun bochtaineacht dhomhanda a laghdú a bhí ann. Thug 189 tír gealltanas go mbainfear na SFM amach faoi 2015.
'Siad na spriocanna a bhí ann leis na SFM ná:
Breandán 'ac Gearailt
Is scríbhneoir agus polaiteoir Éireannach as Contae Chiarraí é Breandán 'ac Gearailt.
Tá blianta fada caite aige mar chomhairleoir contae agus mar bhall de bhord Údarás na Gaeltachta, chomh maith le tamall ina mhéara ar Chiarraí.
Ba mhúinteoir é a rinne fónamh i gcúrsaí oideachais ina chontae féin agus áiteanna eile.
Bhí sé gníomhach i nGluaiseacht Chearta Siabhialta na Gaeltachta ina cheantar dúchais, agus deirtear nach leasc leis a thuairimí neamhspleácha a chur in iúl riamh.
Leabhair
Is é an seachtú leabhar uaidh i gcló ag Coiscéim Seanfhocail gan Sárú agus nathanna eile.
UEFA Champions League
Is éard atá i gceist le UEFA Champions League (Sraith na Seaimpíní nó Sraith na gCuradh mar a chloistear anois agus arís sna meáin Ghaeilge) ná ilchomórtas sacair Eorpach. Eagraíonn UEFA an comórtas ar bhonn bliantúil. Cuireadh tús leis sa bhliain 1992 nuair a tháinig sé isteach in áit Chorn na hEorpa a bhí ann ón bhliain 1955. Tá an corn dírithe ar na foirne Eorpacha is fearr ó gach tír, agus mar thoradh air sin, tá sé ar na duaiseanna is luachmhaire sa spórt.
Is í an fhoireann Spáinneach Real Madrid an ceann is rathúla i stair an chomórtais: tá naoi gcorn bainte amach acu.
CLG Cnoc Uí Choileáin
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Cnoc Uí Choileáin .
An tSeic
Tír suite i lár na hEorpa, atá ina ballstát den Aontas Eorpach, is ea an tSeic (Seicis: Česko), nó Poblacht na Seice mar a thugtar uirthi go neamhoifigiúil. Tá teorainn aici leis an bPolainn san oirthuaisceart, leis an nGearmáin san iarthar, leis an Ostair sa deisceart agus leis an tSlóvaic san oirthear. Is í Prág (Seicis: Praha) príomhchathair na tíre. Tiomsaíonn an tír dhá réigiún stairiúla, mar atá an Bhoihéim (Seicis: Čechy) agus an Mhoráiv (Seicis: Morava). Tá cuid den tSiléis (Seicis: Slezsko) sa tSeic chomh maith.
Ainm na tíre
Ó tharla nach bhfuil aon ainm stairiúil aonfhoclach ar fáil chun tagairt a dhéanamh don tír, is minic a úsáidtear an t-ainm fada i méid mór teangacha: Poblacht na Seice sa Ghaeilge, Česká republika sa tSeicis. Is leagain nuachumtha iad na hainmneacha gearra (Česko sa tSeicis, an tSeic sa Ghaeilge); tá na leagain seo anois á gcur chun cinn ag rialtas na tíre, ach níl a n-úsáid saor ó chonspóid. Úsáidtear an téarma tánaisteach tailte na Seice (Seicis: České země) mar théarma staire chun tagairt a dhéanamh don limistéar ar a dtugtar Poblacht na Seice anois.
Stair na tíre
Sa 9ú haois a tháinig ann don stát Seiceach. Sa 13ú agus 14ú haois a tháinig an borradh ba mhó faoin stát agus é faoi riail ag na Přemysligh agus na Lucsamburgaigh. Tar éis Cath Mohács i 1526, na Hapsburgaigh a rialaigh tailte na Seice agus rinneadh cuid d'Impireacht na hOstaire agus na hUngáire díobh. Tar éis thitim na hImpireachta sin i ndiaidh an Chéad Chogadh Domhanda, i 1918, cruthaíodh an tSeicslóvaic mar phoblacht neamhspleách a thiomsaigh tailte na Seice agus an tSlóvaic araon. Bhí mionlach mór ag pobal na Gearmáinise sa stát sin. I dtús an Dara Cogadh Domhanda, de thoradh Chomhaontú München, baineadh cuid mhaith de thailte na Boihéime agus na Moráive den stát agus cuireadh leis an nGearmáin iad: Sudetenland (Gearmáinis) nó Sudety a chuirtear ar na tailte sin.
I rith an chogaidh, tháinig an chuid eile de thailte na Seice faoi riail na Gearmáine mar Protektorat. Bhí na tSlóvaic ina stát neamhspleách a bhí go mór faoi anáil na Gearmáine.
I ndiaidh an chogaidh, athaontaíodh an tSeicslóvaic, cuireadh Sudetenland ar ais léi agus cuireadh an ruaig ar phobal na Gearmáinise sna críocha sin de thoradh Dlíthe Beneš -- eachtra atá ag tarraingt go leor conspóide i dtólamh.
Rinne an páirtí cumannach coup d’état i 1948 agus bhí an tSeicslóvaic ina tír chumannach ó shin. I 1968, mar gheall ar mhíshásamh an phobail, bhí iarrachtaí ar siúl chun réimeas níos daonlathaí a chur i bhfeidhm. Glaodh Earrach Phrág ar na hiarrachtaí sin. Cuireadh Earrach Phrág faoi chois ag fórsaí an Aontais Shóivéadaigh agus ag fórsaí na dtíortha eile a bhí páirteach i gComhaontú Vársá.
Tiriodh
Is oileán é Tiriodh, ceann de na hOileáin Istigh. Tá Tiriodh suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban. Tá Tiriodh 7,834 heactár (30.2 míle cearnacha). Sa bhliain 2011 bhí 38.3% de mhuintir an oileáin ábalta Gaeilge na hAlban a labhairt, an céatadán is airde sna hOileáin Istigh. mion|"Teach breac" i dTiriodh
An tSeic
Stair na tíre
D'éirigh le muintir na Seicslóvaice an réimeas cumannach a chur ó mhaith sa deireadh i 1989 mar thoradh ar réabhlóid a bhí chomh síochánta sin go gcuirtear Réabhlóid Veilbhite uirthi.
Bhí méid áirithe míshásaimh ar phobal na Slóvaice i gcónaí faoin tSeicslóvaic agus chonacthas do go leor go dteastaíonn a stát uathu. Faoi dheireadh, rinneadh socrú polaitiúil agus, 1 Eanáir 1993, briseadh an tSeiceslóvaic go síochánta ina dhá chuid agus cruthaíodh dhá stát nua – Poblacht na Seice agus an tSlóvaic.
Geilleagar
Úsáidtear an koruna ('coróin') mar airgeadra sa tSeic. Dar le tuairisc na bliana 2017 ón gCiste Airgeadúil Idirnáisiúnta, is é geilleagar na Seice an 49ú ceann is mó ar domhan de réir olltáirgeacht intíre (OTI) paireachta cumhacht cheannaigh (PCC), agus an 49ú ceann freisin de réir OTI ainmniúla. De réir OTI PCC de réir chónaithigh, is an 39ú geilleagar is mó ar domhan atá ag an tSeic, é ar $35,223 don chónaitheach.
Dar le hInnéacs Forbartha Daonna Socraithe don Éagothroime na Náisiún Aontaithe, a thomhaiseann caighdeán an tsaoil i dtíortha éagsúla de réir gnéithe eacnamaíochta agus neamh-eacnamaíochta, is í an tSeic an 15ú tír is forbartha ar domhan, as 151 ceann a tomhaiseadh, agus an ochtú tír is forbartha san Aontas Eorpach, as 28 ceann. I dTuarascáil Sonais Domhanda 2018 na Náisiún Aontaithe, meastar gurb í an tSeic an 21ú tír is sona, as 156 thír.
I Mí na Márta 2019, ní raibh ráta dífhostaithe na tíre ach ag 1.9%, an leibhéal is ísle san Aontas Eorpach.
Staid pholaitiúil reatha
Daonlathas ionadaíoch is ea Poblacht na Seice. Tá Petr Pavel ina cheann stáit faoi láthair. Tá an Príomh-Aire (Petr Fiala faoi láthair) ina cheann rialtais. Tá dhá sheomra sa Pharlaimint – Seomra na nIonadaithe agus an Seanad. Ghlac Poblacht na Seice le ballraíocht i NATO i 1999 agus san Aontas Eorpach in 2004. Is ball de OECD, de Chomhaire na hEorpa agus de Ghrúpa Visegrád í Poblacht na Seice chomh maith.
Contae Shackelford, Texas
Is contae i Texas é Shackelford. Is é Albany príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 3,378 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Bratach
mion|Bratach na [[An Danmhairg|Danmhairge]] Is éard is bratach ann ná íomhá dhéthoiseach a sheasann do dhuine nó do ghrúpa daoine agus a shainaithníonn é, í nó iad. Is gnách leithead éadaigh a bheith i gceist a chrochannn ar chuaille le téad. Is féidir freisin comharthaíocht a dhéanamh idir dhaoine trí mheán bratach. Brateolaíocht a thugtar ar staidéar na mbratach: bunaíonn roinnt teangacha a bhfocal ar an staidéar seo ar an focal Laidine vexillum (Spáinnis: vexilología; Béarla: vexillology).
Henley-on-Thames
Is baile suite in Oxfordshire é Henley-on-Thames.
Rùm
Is oileán é Rùm, ceann de Na hOileáin Istigh, i gComhairle na Gàidhealtachd.
£
Sin é an tsiombail ar punt agus lire. Eascraíonn sé as an litir L le líne thairis. D'eascair sé ón bhfocal Laidineach libra a chiallainn punt.
CLG Dún Bleisce
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Dún Bleisce.
Suíomh
Tá an club bunaithe sa chuid de pharóiste Dún Bleisce atá i gContae Luimnigh. Tá an trian eile de i gCLG Chontae Thiobraid Árann, áit a bhfuil club eile darbh ainm dó An Gleann Gearr suite. Tagan formhór imreoirí Dún Bleisce as baile Dún Bleisce féin, as na ceantracha tuaithe an pharóiste máguaird ar nós Faill Uí Chléirigh, An Cúige agus Rinn an Mheana agus as baile agus leath-pharóiste Úlla.
Cluichí
Imrítear ach an iomáint amháin sa chlub agus tá sé nasctha le Úlla i gcomhair na peile.
Stair
Fiú amháin roimh bhunú Chumann Lúthchleas Gael, imríodh an-chuid iomána in oirthuaisceart Chontae Luimnigh agus nuair a eagraíodh comórtaisí go hoifigiúil, b’iad clubanna na háite ar nós Máigh Rua, Saor Theas, Cathair Laighin, An Bóthar agus An Cheapach Mhór a tháinig ar dtús chun tosaigh. Bunaíodh Dún Bleisce sa bhliain 1888 agus ghlacadar páirt i gcomórtaisí a eagraíodh in Oirthear Chontae Luimnigh agus Iarthar Chontae Thiobraid Árann le linn blianta deiridh an 19ú haois ach ach ba chlub beag iomána i measc na bhfathach é le linn an tréimhse sin.
D'imríodar an pheil chomh maith sa am sin ach, mar an gcéanna leis an iomáint, bhí clubanna láidre ar nós Úlla agus Pailís na Gréine ar bhéal an dorais. Níl aon tuairisc ann faoi imirt ne hiomána nó na peile le linn na dTrioblóidí agus, mar an gcéanna lena lán clubanna eile sa chontae um an dtace sin, is cosúil go raibh an club neamhghníomhach ar feadh roinnt blianta.
Nuair ath-thosníodh na craobhacha i ndiaidh teacht na síochána, ba sa pheil a d'éirigh le Dún Bleisce ar dtús. Bhuadar Craobh Sóisear an Chontae sa bhliain 1928 i ndiaidh dóibh Caisleán Uí Mhathúna a chloí sa chluiche ceannais. Tháinig Úlla agus Dún Bleisce le chéile faoin ainm Raonaithe an Bhaile Nua ag tús blianta na 1930í agus chailleadar cluiche ceannais craobh sinsear an chontae faoi dhó i gcoinne An Ghleanna sna blianta 1933 agus 1934.
Níor tháinig an iomáint chun chinn go dtí blianta na 1930í nuair a tháinig Craobh Iomána Sóisear an Chontae chucu sa bhliain 1937 tar éis dóibh buachaint ar Theampall an Ghleanntáin i ndiaidh achomhairc agus d'éirigh leo arís sa chomótas sa bhliain 1941 nuair a sháraíodar ar An gConradh sa chluiche ceannais. D’ímríodar gan toradh sa ghrád sinsear ar feadh roinnt blianta ina dhiaidh sin sular fhilleadar ar ais ar an ngrád sóisear ach, cé gur bhuadar Craobh Iomána Sóisear Oirthear Luimnigh sna blianta 1961, 1962 agus 1967, níor éirigh leo arís i gcraobh an chontae.
Cuireadh an-iarracht isteach ar na gráid óga le linn blianta na 1960í agus, nuair a shroich na himeroirí na grádanna fásta, bhuaigh Dún Bleisce Craobh Iomána Sinsear Oirthear Luimnigh don chéad uair sa bhliain 1974. Ach cé gur chlub sinsear é ón am shn i leith, níor éirigh leo i gcomórtaisí an chontae. B’iad 1989, nuair bhuaigh Baile Brún orthu, agus 2000, nuair a chailleadar le cúilín amháin i gcoinne Tobar Phádraig, na blianta ba thorthúile dóibh nuair a shroich Dún Bleisce cluiche ceannais Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh.
Tá mórcháil bainte amach ag Dún Bleisce as a bhfóirne óga. Ghabhadar naoi gCraobh Iomána Mionúir Chontae Luimnigh idir na blianta 1946 agus 2003 agus tá Craobh Iomána Faoi-21 an Chontae gafa acu ar cheithre ócáid idir na blianta 1966 agus 2005. Le linn blianta na 1960í, bhuaigh an-chuid imreoirí mionúir agus faoi-21 ón bparóiste boinn iomána an chontae le Dún Bleisce agus boinn peile an chontae le Úlla.
Páirc Imeartha
220px|thumb|right|Dún Bleisce v [[CLG Garrdha Uí Spiolláin|Garrdha Uí Spiolláin, Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh i gClochán ar an 30ú Bealtaine 2009.]] Tá páirc imeartha Dún Bleisce suite i gceartlár an bhaile, gan ach 300m ón bPríomhshráid ar Bhóthar Úlla. Osclaíodh sa bhliain 1994 í agus chríochnaíodh na seomraí feistithe sa bhliain 2002.
Imreoirí Cáiliúla
I measc iománaithe cáiliúla Dún Bleisce, tá Liam Ó Mórdha (Willie Moore), a bhuaigh bonn Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann le foireann Luimnigh sa bhliain, agus imreoirí contae na 2000í Donncha Ó Maoldomhnaigh (Dinny Moloney) agus Mícheál Mac Gearailt (Mike Fitzgerald).
Neithrop
deas|250px|thumb|Neithrop Is baile suite in Oxfordshire é Neithrop.
Contae Potter, Texas
Is contae i Texas é Potter. Is é Amarillo príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 121,073 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Réabhlóid na Rúise 1917
Sraith d'eachtraí réabhlóid eacha ab ea Réabhlóid na Rúise 1917 a tharla sa Rúis i rith na bliana 1917. Baineadh an chumhacht den tSár ar dtús, agus cuireadh rialtas sealadach ina áit. Ina dhiaidh sin, d'éirigh na Boilséivigh, agus Vlaidímír Léinín i gceannas orthu, amach i gcoinne an rialtais shealadaigh. I ndiaidh na réabhlóide nua, phléasc cogadh cathartha amach idir na Dearga agus na Bána, agus sa deireadh, tháinig stát nua Cumannach, an tAontas Sóivéadach, ar an bhfód. Mhair an stát seo go dtí an bhliain 1991.
Aithreachas
mion|allagóire aithreachais, le Cornelis van Haarlem (1616) Míshásamh a bheadh ar dhuine, faoi ghníomh mícheart a bheith déanta aige, is ea aithreachas (nó aithrí), maille le sástacht glacadh le pionós cuí, agus rún gan an gníomh a dhéanamh arís.
An Chrannóg
Is baile beag i gContae Thír Eoghain í an Chrannóg agus í suite i nGleann Aichle, 7 míle slí ó Dhroichead an Phlum. Tá 66 duine ina gcónaí sa Chrannóg.
Robert De Niro
Is aisteoir Meiriceánach é Robert De Niro a rugadh ar an 17 Lúnasa 1943.
Rugadh De Niro i Nua-Eabhrac, mac le Virginia Admiral, file, agus Robert De Niro, Sr., ealaíontóir de phór na hIodáile agus na hÉireann.
Fuair sé a chéad ról mór sa bhliain 1973, sa scannán Bang the Drum Slowly. Ghlac sé páirt Vito Corleone in The Godfather Part II an bhliain dár gcionn, ról a thuill Gradaim an Acadaimh don Aisteoir Tánaisteach is fearr dó.
Chairde
Tá go leor oibre déanta aige le Martin Scorsese. Thosaigh an chomhpháirtíocht seo sa bhliain 1973 i Mean Streets. Bronnadh Gradaim an Acadaimh don Aisteoir is fearr ar De Niro do ról Jake LaMotta i Raging Bull (1980), scannán eile de chuid Scorsese. Bhí sé ina chomhréalta le Joe Pesci i roinnt scannán thar na blianta ar nós Goodfellas (1990), Casino (1995), agus The Irishman (2019).Bhí seans aige fiú ag ról Joe Pescis i Home Alone (1990) ach dhiúltaigh sé é.
Tiomantas
Is aisteoir thar a bheith tiomanta é Robert De Niro. Mar shampla, d'íoc sé 5000 dollar le fiaclóir chun a chuid fiacla a mhilleadh as a ról i Cape Fear (1991). Chuir sé suas 66 punt meáchain freisin i dtréimhse ceithre mhí agus é ag imirt i Raging Bull (1980), rud a chruthaigh fadhbanna análaithe dó.
Ceapadh De Niro mar Uachtarán an Ghiúiré don 64ú féile scannán i gCannes sa bhliain 2011.
Óige
Rugadh Robert Anthony De Niro Jr. i mbuirg Manhattan i gCathair Nua-Eabhrac ar 17 Lúnasa, 1943, an t-aon leanbh leis na péintéirí Virginia Admiral agus Robert De Niro Sr. Ba de bhunadh Éireannach agus Iodálach a athair, agus bhí Ollainnis ag a mháthair, Sinsear Sasanach, Fraincis agus Gearmánach. Scar a thuismitheoirí, a bhuail le chéile ag ranganna péintéireachta Hans Hofmann i Provincetown, Massachusetts, nuair a bhí sé dhá bhliain d'aois tar éis dá athair a fhógairt go raibh sé aerach. D'ardaigh a mháthair é i gcomharsanachtaí Greenwich Village agus Little Italy i Manhattan. Bhí a athair ina chónaí in aice láimhe, agus d'fhan sé gar le De Niro le linn a óige.Thug De Niro an leasainm "Bobby Milk" air mar gheall ar a choimpléasc éadrom, agus chuir De Niro cairdeas le go leor páistí sráide san Iodáil Bheag, rud a chuir mí-mheas ar a athar. D'fhan cuid acu, áfach, ina chairde ar feadh an tsaoil.Ardaíodh a mháthair Preispitéireach ach rinneadh aindiachaí uirthi mar dhuine fásta, agus bhí a athair ina Chaitliceach imithe i léig ó bhí sé 12 bliana d'aois. I gcoinne mianta a thuismitheoirí baisteadh De Niro ar a sheantuismitheoirí go rúnda. isteach san Eaglais Chaitliceach fad a bhí sé ag fanacht leo le linn colscartha a thuismitheoirí.
Ruscote
Is baile suite in Oxfordshire é Ruscote.
Gadidae
Is fine d’éisc mara iad na Gadidae, san áireamh san ord tá na Gadiformes. Cuimsítear éisc tábhachta tráchtála éagsúla, lena n-áirítear an trosc, an chadóg, an faoitín, agus an mangach.
Bíonn an chuid is mó de na speicis ar fáil in uiscí measartha san Leathsféar Thuaidh, le roinnt eisceachtaí. Is éisc meánmhéide iad de ghnáth, agus iad idirdhealaithe lena a dtrí eití droma ar chúl agus a dhá eite anasacha ar an gcuid íochtair. Bíonn barbail ar a smigí, a úsáidtear le linn dóibh bheith i mbun brabhsáil ar urlár na farraige. Éisc feoiliteacha is ea na Gadidae, a n-itheann ar éisc níos lú agus ar crústaigh.
Seil-lacha
Lacha atá cosúil le gé, dúchasach don Seandomhan (ach amháin an tuaisceart imigéiniúil) is ea seil-lacha (nó lacha bhreac, nó lacha chriosrua). Itheann sí féar, fiailí uisce is inveirteabraigh, agus neadaíonn i mbrocaigh is poill. Is baill d'fhine na Anatidae iad.
The Voice (séasúr 1 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2011. Thosaigh an chéad sraith de The Voice ar 26 Aibreán, 2011 agus chríochnaigh sé ar 29 Meitheamh, 2011.
B'iad Adam Levine, Blake Shelton, Christina Aguilera agus CeeLo Green na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Javier Colon an tsraith agus tháinig Dia Frampton sa dara háit.
Reathaí an bhóthair
Is éan é reathaí an bhóthair. Is baill d'fhine na Cuculidae iad.
Thame
deas|250px|thumb|Thame Is baile suite in Oxfordshire é Thame.
Contae Stonewall, Texas
Is contae i Texas é Stonewall. Is é Aspermont príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 1,490 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Baile na Lorgan, Contae Thír Eoghain
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Baile na Lorgan.
Wantage
Is baile suite in Oxfordshire é Wantage.
Penpont
Is baile beag i ngar do Chill Osbairn in iardheisceart na hAlban é Penpont. Tá sé suite 62m os cionn leibhéal na mara, i dtuaisceart Dhùn Phris is Ghall-Ghàidhealaibh (Contae Dhùn Phrìs roimh 1975), idir Am Mòine Naomh agus Bàrr na Dris. Tá sé 316km ar shiúl ó Obar Dheathain, 101km ó Ghlaschú, 27km ó Dhùn Phrìs agus 104km ó Dhún Éideann, príomhbhaile na tíre. Is é Béarla an chéad teanga ag an chuid is mó de na daoine i bPenpont, cé go raibh Gàidhlig fós beo roimh 1700. Braitheann geilleagar an bhaile go mór ar an talmhaíocht, ar an gcoillteoireacht agus ar an turasóireacht. Chomh maith leis sin, tá páirc charbhán, halla an bhaile agus gailearaí ealaíne sa bhaile, ach tá an teach tábhairne dúnta anois. Ó thaobh an oideachais, tá bunscoil ann ach caithfear dul don ardscoil i mBàrr na Dris.
Is é Pen y Bont (Gaeilge: Ceann an Droichid) ainm an bhaile sa tSean-Bhreatnais. Tá fothracha caisleáin, ar a dtugtar Tibbers (nó Tobar sa Ghàidhlig), i ngar don bhaile, chomh maith le fothracha cosáin ó am na Rómhánach. Rinne Uilleam Uallas ionsaí ar an gcaisleán le linn Chogadh Neamhspleáchais na hAlban. Luadh Penpont san úrscéal The Private Memoirs and Confessions of a Justified Sinner, a scríobh James Hogg i 1824. Tosaíodh Féile i 1891 agus tá sé ag dul ó neart go neart ar feadh breis is céad bliain. Tógadh eaglais nua sa bhaile i 1867 san aon áit a raibh ina háit chráifeach ar feadh na n-aoiseanna. Tá dhá chloch ón 11ú haois a aimsíodh sa reilig le feiceáil san iarsmalann i nDùn Phrìs. De réir leacht cuimhneacháin an bhaile, fuair 41 duine as Penpont bás sa Chéad Chogadh Domhanda agus naonúr eile sa Dara Cogadh.
Dubrovnic
Is cathair í Dubrovnic (Cróitis: Dubrovnik, Laidin: Ragusium) i ndeisceart na Cróite agus is í príomhchathair lárionad riaracháin Chontae Dubrovnik-Nere (Dubrovačko-neretvanska županija). Tá sí ar cheann de na suíomh is tábhachtach i leith turasóireacht staire sa tír. De réir daonáireamh 2011 tá daonra 42,615 ag an gcathair.
Sa bhliain 1979 cuireadh an chathair ar liosta UNESCO mar láithreán oidhreachta.
Bhí rathúnas cathair Dubrovnik i gcónaí fite fuaite le trádáil na mara. Sna meánaoiseanna bhí cáil aige mar Phoblacht Dubrovnika agus é mar Chathairstáit in iomaíocht le Poblacht na Veinéise. Lena saibhreas agus taidhleoireacht bhí an chathair in ann forbairt den scóth a bhaint amach go háirithe i rith an 15ú agus an 16ú haois stoljeća. Bhí Dubrovnik mar ionaid forbartha teanga agus litríocht na Cróitise agus é mar bhaile go leor filí, dramadóirí, ealaíontóirí, matamaiticeoirí, fisiceoirí agus daoine eile léinn nach iad.
An tAigéan Antartach
Cuimsíonn an tAigéan Antartach, ar a dtugtar an tAigéan Theas freisin, na huiscí is faide ó dheas den aigéan domhanda, a ghlactar leis go bhfuil sé ó dheas den domhanleithead deisceartach 60° agus ag timpeallú na hAntartaice. Le méid 20,327,000 km2 (7,848,000 mi cearnach), meastar gurb é an dara roinn is lú de na cúig phríomhroinn aigéanacha: níos lú ná an tAigéan Ciúin, an tAtlantach, agus an tAigéan Indiach, ach níos mó ná an tAigéan Artach.. Ó na 1980idí, tá an tAigéan Antartach faoi réir athraithe aeráide tapa, rud ba chúis le hathruithe in éiceachóras na mara.
Trína thurais sna 1770idí, chruthaigh James Cook gur chuimsigh na huiscí domhanleithead theas na cruinne. Ó shin i leith, níor aontaigh tíreolaithe le teorainn thuaisceartach an Aigéin Chiúin nó fiú gurb ann di, agus iad ag smaoineamh ar na huiscí mar chodanna éagsúla den Aigéan Ciúin, den Atlantach agus den Aigéan Indiach, ina ionad sin. De réir an Cheannasóra John Leech ón Eagraíocht Hidreagrafach Idirnáisiúnta (EHI), áfach, thángthas ar thaighde aigéaneolaíochta le déanaí ar thábhacht Fheacht an Deiscirt, agus gur úsáideadh an téarma an tAigéan Theas  chun an dobharlach uisce atá laisteas de theorainn thuaidh na cúrsaíochta sin a shainmhíniú. Is é seo beartas oifigiúil reatha an EHI, ós rud é nár glacadh le hathbhreithniú 2000 ar a shainmhínithe lena n-áirítear an tAigéan Theas mar uiscí ó dheas den 60ú dhomhanleithid go fóill. Measann daoine eile gurb é an Choinbhéirseac Antartach, a bhíonn ag luainiú de réir séasúir, an teorainn nádúrtha. Is é an crios aigéanach seo an limistéar ina meascann uiscí fuara ó thuaidh ón Antartach le huiscí Fo-antartacha teo.
Ted Hughes
Phós sé an file Meiriceánach, Sylvia Plath, sa bhliain 1956 agus bhí siad fós pósta nuair a chuir Plath lámh ina bás féin, cé gur scar siad óna chéile sa bhliain 1962.
William Francis Giauque
Ceimicí Ceanadach ab ea William Francis Giauque (Niagara Falls, Ontario, 12 Bealtaine 1895 - Berkeley, California, 28 Márta 1982). Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1949.
Ferchertne
I Miotaseolaíocht na nGael, ainm triúr pearsana is ea Fearchearda (Sean-Ghaeilge Ferchertne). De réir an noid san ainm, ba bhaird nó filí iad uile.
Seanscéalta
Sa Scéalta Miotaseolaíochta, bard agus giolla de rí na Laighean, Labraid Loingsech, ab ea Ferchertne, a ndeachaigh leatsa ar deoraíocht agus tháinig ar ais arís.
Sa Rúraíocht arís, bard dílis Chú Raoi ab ea Ferchertne. Nuair a tháinig sé ar an eolas gur maraíodh a rí de bharr feillbheart a mhná chéile, Bláthnaid, le Cú Chulainn, mharaigh sé í á chaitheamh iad beirt le haill, ag breith barróg mharfach uirthi.
Cath Chnoc Dhongan
Tharla Cath Chnoc Dungan i gContae na Mí, in oirthear na hÉireann an 8 Lúnasa 1647. Coimhlint ghéar a bhí ann idir arm na Comhdhála Éireannaí agus Parlaimint Shasana le linn Chogadh na hAon Bhliana Déag.
D'idircheapadh arm na nÉireannach ar mháirseáil i dtreo Bhaile Átha Cliath agus scriosadh é. Cé gur ócáid é nach bhfuil mórán eolais air, fiú in Éirinn, bhí an cath an-fhuilteach (le breis agus 3000 marbh) agus bhí iarmhairtí polaitiúla tábhachtacha aige.
Scrios bua bParlaiminteoirí Arm na Comhdhála i gCúige Laighean agus chuir sé le titim chúis na Comhdhála agus concas na hÉireann ag Arm na bParlaiminteoirí sa bhliain 1649.
Cúlra
Faoi 1647, bhí Comhdháil Chaitliceach na hÉireann ag rialú na hÉireann go léir ach amháin iamhchríocha na bParlaiminteoirí timpeall Bhaile Átha Cliath agus Chorcaí agus lonnaíocht iargúlta Albanach i gCúige Uladh. An bhliain roimhe sin, dhiúltaigh siad conradh le Ríogaithe Sasanacha, ina ionad sin bhí siad i bhfabhar deireadh a chur leis na fórsaí Briotanacha a bhí fágtha in Éirinn.
I mí Lúnasa, bhí arm Laighean na Comhdhála faoi Thomas Preston ag iarraidh Baile Átha Cliath a bhaint ó garastún Parlaiminte Shasana faoi Michael Jones, nuair a d'idircheap na Maolchinn é agus bhí iallach orthu cath a thabhairt. Cheana féin, mháirseáil Jones 32 míle go Baile Átha Troim chun an garastún Parlaiminte ag Caisleán Bhaile Átha Troim a fhuaiscilt. Rinne Preston, a bhí ag leanúint gluaiseachtaí Jones, iarracht máirseáil ar Bhaile Átha Cliath sular fhill arm Jones, ach níor chlúdaigh sé ach 12 mhíle sular gabhadh é ag Cnoc Dungan, áit a raibh ar fhórsaí na Comhdhála cath a chur in eagar.
Troideadh an cath dhá mhíle ó dheas ó shráidbhaile Chnoc an Línsigh.
An Baile Nua (Tír Eoghain)
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é an Baile Nua.
The Voice (séasúr 2 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2011. Thosaigh an dara sraith de The Voice ar 5 Feabhra, 2012 agus chríochnaigh sé ar 5 Bealtaine, 2012.
B'iad Adam Levine, Blake Shelton, Christina Aguilera agus CeeLo Green na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Jermaine Paul an tsraith agus tháinig Juliet Simms sa dara háit.
Donald Curry
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Donald Curry, a rugadh ar 7 Meán Fómhair, 1961 in bhFort Worth, Texas.
Sraith Shinsir Iomána na Mumhan 2017
Ba í Sraith Shinsir Iomána na Mumhan 2017 an dara heagrán den Sraith Shinsir Iomána na Mumhan ó bunaíodh an comórtas in 2016. Thosaigh an chraobh ar an 3 Eanáir 2017 agus chríochnaigh sí ar an 29 Eanáir 2017.
Otto I, Impire Naofa Rómhánach
Ba é Diúc na Sacsaine, Rí na Gearmáine, Rí na hIodáile, agus "an chéad cheann de na Gearmánaigh ar a dtugtaí impire na hIodáile", de réir Arnulfus Mediolanensis, é Otto I nó Otto Mór. Le linn do Shéarlas Mór a bheith ina impire, roinneadh a impireacht i measc a chuid garmhac, agus tar éis fheallmharú Berengar I de Friuli sa bhliain 924, d'fhan teideal na hImpire folamh le beagnach daichead bliain. Ar an 2 Feabhra 962, ceapadh Otto ina Impire ar chríocha a bheadh ainmnithe ​​ina dhiaidh sin an Impireacht Naofa Rómhánach.
Beathaisnéis
Phós Otto Eadgyth Shasana sa bhliain 929 agus tháinig sé i gcomharbacht ar a athair mar rí na Gearmáine (ar a dtugtar go hoifigiúil fós an Fhrancóin Thoir) sa bhliain 936.
Shocraigh sé bheith choróinithe in Aachen, iar-phríomhchathair Shéarlais Mhóir, áit a raibh sé ungtha ag Hildebert ardeaspag Mainz, príomháidh eaglais na Gearmáine. Dar leis an staraí Sacsanach Widukind von Corvey, ghníomhaigh na cithre diúic eile de chuid na hImpireachta mar fhreastalaithe pearsanta air le linn a fhéasta corónaithe, iad siúd as Franconia, an tSuáiv, an Bhaváir agus an Lorráin,: Arnulf I na Baváire mar mharascal, Hermann I, Diúc na Suáive ag riaradh deochanna, Eberhard III (Franconia) mar seanascal (nó maor), agus Giselbert na Lorráine mar Seomairlíneach. Ó thús a fhlaithis d'fhógair sé gur chomharba Shéarlais Mhóir ab ea é, go raibh oidhrí deireanach Shéarlais sa Fhrancóin Thoir go léir marbh, agus go raibh eaglais na Gearmáine, lena easpaig agus abaí cumhachtacha, taobh thiar dó. Mar sin féin, bhí ríshliocht na gCairilínseach fós i gceannas ar Neustria nó an Fhrancóin Thiar.
Canaigh
Is oileán é Canaigh, ceann de na hOileáin Istigh, i gComhairle na Gàidhealtachd.
Tagairtí
clé|200px|mion|Canaigh
45 (uimhir)
Is é 45 an uimhir nádúrtha tar éis 44 agus roimh 46.
Airgead (dúil)
Suíomh sa tábla peiriadach
mion|clé|Smután airgid Tá an t-airgead geal ar an dara ceann de na miotail i ngrúpa a 11, in éineacht leis an ór agus leis an gcopar. Ceann de na miotail trasdultacha is ea é, mar sin. Tá sé suite i bpeiriad 5. Mar sin, is í an dúil a thagann roimhe ná an pallaidiam, agus an caidmiam ag teacht sna sálaí aige. mion|clé|Buail mona 3 dollar (1867)
Tréithe fisiceacha
Miotal, beagnach bán, bog agus lonrach atá ann, ina sheoltóir maith teirmeach is leictreach. Tá an t-airgead geal ar an seoltóir idir leictreach agus teirmeach is fearr atá ann. A leáphointe 961°C.
Is neamhghníomhach ó thaobh ceimice de. Comhdhúilíonn sé le sulfar, rud a theimhlíonn a dhromchla. clé|mion|Aicéitilíd
Ós rud é gur triathmhiotal é, faightear ina aonar é sa nádúr. Faightear saor neamh-chomhcheangailte i mianaigh é, go príomha le luaidhe is copar. Thairis sin, is féidir é a fháil i mianraí ar nós argaintít, arb ionann í agus suilfíd an airgid (I), Ag2S, agus cornairgead nó clórargairít, arb ionann í agus clóiríd an airgid (I), AgCl. mion|clé|[[Spúnóg a, Hoxne, Suffolk (4ú haois)]]
Úsáid
Úsáidtear an miotal seo sa mhonaíocht, seodra, sa ghrianghrafadóireacht, sa leictreonaic, i scátháin fhrithchaiteacha, soithí airgid, agus san fhiaclóireacht. In úsáid freisin sa mhíochaine, dúigh, scátháin, agus go forleathan sa cheimic. An dúil is fearr le sruth leictreach a sheoladh.
Contae Runnels, Texas
Is contae i Texas é Runnels. Is é Ballinger príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 10,501 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Baile Uí Dhonnaíle
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Baile Uí Dhonnaíle.
Olga Scheps
Pianódóir Gearmanach-Rúiseach is ea Olga Scheps (rugadh í ar 4 Eanáir 1986), a bhfuil cónaí faoi láthair uirthi in Köln, an Ghearmáin.
1986-2001: tús a saoil agus a gairm bheatha
Rugadh Olga Scheps ar 4 Eanáir, 1986, i Moscó, an Rúis, agus tháinig sí go dtí an Ghearmáin ag aois a sé. Bhí ceoil mór thimpeall uirthi agus í ag teacht i méadaíocht,  go háirithe óna hathair Ilja Scheps atá freisin ina phianódóir agus ina theannta sin ina ollamh san rannóg in Aachen, in  Hochschule für Musik und Tanz Köln. Thosaigh sí ag foghlaim an phianó ag aois a ceathair.
Cath na Fraince
Le linn an Dara Cogadh Domhanda, thosaigh Cath na Fraince ar 10 Bealtaine 1940. Tháinig deireadh leis an gCogadh Bréige nuair a thug arm na Gearmáine ruathar ar an Lucsamburg, ar an mBeilg agus ar an Ísiltír. Tháinig deireadh le Cath na Fraince nuair a ghlac na Naitsithe seilbh ar Thuaisceart na Fraince agus tháinig Hitler go Compiegne ar 21 Meitheamh chun sos cogaidh a shíniú..
Olga Scheps
1986-2001: tús a saoil agus a gairm bheatha
Ag aois a dó dhéag, thosaigh sí ag obair ceolchoirme, agus cheana féin bhain sí aird an phobail amach tré a roinnt chéad duaiseanna ag comórtais Gearmanacha a bhuachaint, Jugend musiziert sa bhliain 1999 chomh maith le Jugend spielt Klassik sa bhliain 2001. Ag aois 14, den chéad uair sheinn sí ar an phianó ag an tsraith cheolchoirme Junge Elite le Coinséartó pianó Uimhir 1 le Prokofiev ag Tonhalle Düsseldorf. I ndiaidh an túis seo, lean sí ar aghaidh san tsraith ceolchoirm Best of NRW agus The Next Generation i nDortmund.
Dioscliosta
Ar RCA Red Seal (Sony Music):
Cath na Fraince
Ionradh
D'éirigh Reynaud as ar 16 Meitheamh.
Tháinig Maréchal Pétain, laoch míleata na Fraince sa Chéad Chogadh Domhanda, i gcomharbacht ar rialtas Reynaud. Ar 17 Meitheamh, dúirt Pétain leis an bpobal, i gcraoladh raidió náisiúnta: C’est le coeur serré que je vous dis aujourd’hui qu’il faut cesser le combat nó 'Le briseadh croí a deirim go gcaithfear géilleadh'.
Watlington, Oxfordshire
Is baile suite in Oxfordshire é Watlington.
Cath na Fraince
‘Appel du 18 juin’
Theith De Gaulle ar an lá céanna agus bhain sé Londain amach. Thug sé freagra ar óráid Pétain an lá dár gcionn, ar an mBBC, gníomh dúshlánach nuair a bhí an pobal i ngreim ag an éadóchas. Dúirt de Gaulle, 'Quoi qu’il arrive, la flame de la résistance française ne doit pas s’éteindre et ne s’éteindra pas" nó "Más mall lasair na saoirse, ná múchtar is ní mhúchfar í'. clé|mion|‘Appel du 18 juin’ Glaoitear an ‘Appel du 18 juin’ ar an bhfógairt seo. Níor thug de Gaulle aitheantas riamh do rialtas Pétain, nó do rialtas Vichy mar is fearr aithne air, ach d’iarr sé ar gach Francach bailiú timpeall air agus tús a chur le slógadh a chuirfeadh an ruaig ar an namhaid. Mar sin chuir de Gaulle tús leis an ngluaiseacht France Libre agus an Résistance sa Fhrainc.
Dénouement
Tháinig Hitler go Compiegne ar 21 Meitheamh chun sos cogaidh a shíniú.