cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cogadh na Cóiré
Cuid den choinbhleacht an Cogadh Fuar ab ea an cogadh seo, an choimhlint idé-eolaíoch a bhí ar siúl san 20ú haois idir Stáit Aontaithe Mheiriceá is an caipitleachas ar aon taobh amháin, agus an tAontas Sóivéadach is an cumannachas ar an taobh eile.
Cúlra an Chogaidh
Shroich an tArm Dearg Pyonyang ar 24 Lúnasa 1945. D'fhill an Cóiréach, Kim Il-sung, maorghinearál san Arm Dearg, go dtí an Chóiré ar an 19 Meán Fómhair 1945. Ceapadh Kim ina cheannaire, i stát nua a bhí ann a bhí ar teaghrán ag na na Rúis igh.
Cheap Kim Il-sung idé-eolaíocht nua a tugadh Juche air, meascán de thírghrá agus féintuilleamaí. clé|mion|Kim Il-sung agus Stalin: cruinniú, "Páirtí an Lucht Oibre", sa Chóiré Thuaidh,  Lúnasa 1946. Bhí nasc láidir idir Kim Il-sung agus an Aontas Sóivéadach faoi Joseph Stalin. Thacaigh an tSín chomh maith leis na pleananna a bhí ag Kim an t-ionradh a dhéanamh ar Súl.
De réir a chéile, sháraigh Juche an Marx achas-Leinín eachas agus an cumannachas.
Chreid na ceannairí polaitiúla in SAM gurb é Stalin a threoraigh Kim Il Sung ionradh a dhéanamh ar an Chóiré Theas. Ní raibh SAM sásta glacadh leis gurb é Kim féin a rinne an cinneadh. mion|M26 Pershing, Súl, 1950Agus trúpaí na Cóiré Thuaidh ag dul thar an 38ú líne dhomhanleithid, ba léir go raibh an Rúis ag iarraidh an cummanachas a leathnú. Mura rachadh SAM i mbun gnímh sa Chóiré, bheadh na stáit máguaird faoi smacht an Chumannachais.
Seo ráiteas ó rialtas SAM i 1950: "Anseo sa Chóiré tá iarracht déanta ag na Cumannaigh (Rúisigh) an domhan a ghabháil. Is siombail í an Chóiré don domhan mór. Má fhaigheann Cumannachas an ceann is fearr orainn san Áise, is cinnte go dtitfidh an Eoraip leis chomh maith. Má ligimid do na Rúisigh smacht a fháil ar an Chóiré, beidh an domhan den tuairim go bhfuil babhta eile inár gcoimhlint leo caillte againn. An clú atá orainn mar chosantóirí an domhain shaoir, beidh sé thíos leis." clé|mion|333x333px|Bileog a d'fhoilsigh na [[Na Náisiúin Aontaithe|Náisiún Aontaithe i 1952, le Mao Tse Tung agus Josef Stalin, chun lagmhisneach a spreagadh i gCóiré Thuaidh. ]] Agus dúirt an t-uachtarán Truman: "“Má chlisimid ar an Chóiré, leanfaidh na Rúisigh leo agus stát i ndiaidh an stáit eile den Áise á ngabháil acu, agus an Eoraip féin ina dhiaidh sin…”"Tharraing SAM fórsaí na Náisiúin Aontaithe isteach chun an Chóiré Theas a chosaint. Scríobh Nikita Krushchev, iarcheannaire APSS, an méid seo faoi Chogadh na Cóiré sa bhliain 1971:mion|feachtas bolscaireachta i gCóiré Thuaidh, thart ar 1951"Ba é Kim Il Sung féin a cheap an cogadh sa Chóiré. Bhí sé ag iarraidh an Chóiré Thuaidh agus an Chóiré Theas a aontú faoina smacht féin. Chuir Stalin ina luí air gur chóir dó dianmhachnamh a dhéanamh sula ndéanfadh sé ionsaí ar an Chóiré Theas. D’inis Kim Il Sung do Stalin go raibh sé iomlán cinnte go n-éireodh leis. Is cuimhin liom go raibh amhras ar Stalin. Bhí sé buartha go gcuirfeadh SAM a ladar isteach sa scéal. Ghéill sé do Kim, áfach, agus bhí sé sásta soláthairtí agus comhairleoirí míleata a chur go dtí an Chóiré Thuaidh.." clé|mion|2.5-5 milliún marbh: teaghlaigh bhochta ba mhó a bhí thíos leis
Cogadh
D'ordaigh Kim Il-sung ionradh na Cóiré Theas ar an 25 Meitheamh 1950.
Forbairt an chogaidh: bhí an bua beagnach ag an Tuaisceart ar dtús. Ach d'athraigh cúrsaí ar theacht chun cinn na na "Náisiún Aontaithe". Bhí an bua beagnach ag na Meiriceánaigh i mí Dheireadh Fómhair 1950. Ach d'athraigh cúrsaí arís nuair a tháinig na Sínigh isteach sa chogadh.
Mhair an chogaíocht go dtí an sos comhraic a cuireadh i bhfeidhm ar 27 Iúil 1953.
Coláiste Ghearrbhaile
Is meánscoil Chaitliceach dheonach Éireannach í Coláiste Naomh Sheosamh, bPáirc an Ghearrbhaile (Béarla St. Joseph's College, Garbally Park) atá suite i bPáirc an Ghearrbhaile, iar-shuíochán Iarla Clancarty, in aice le Béal Átha na Slua i gContae na Gaillimhe. Is scoil lae do bhuachaillí aonghnéis í a bhí ina scoil chónaithe roimhe seo. Tugtar Coláiste Ghearrbhaile air de ghnáth (Béarla Garbally College).
Stair
Bunaíodh Coláiste Naomh Seosamh mar sheimineár Caitliceach Rómhánach i 1892 chun cabhrú le sagairt a oideachas do Dheoise Chluain Fearta, ar leis é.
Cogadh na Cóiré
Sos cogaidh
In Panmunjom a síníodh an conradh faoin sos cogaidh, a chuir deireadh le Cogadh na Cóiré - go sealadach, ar fad. Ní conradh síochán a é, agus mar sin, ó thaobh an dlí idirnáisiúnta de, níl an cogadh sin críochnaithe i gceart go fóill.
Coláiste Ghearrbhaile
Stair
Bunaíodh an coláiste ag Cartron le cistí curtha ar fáil ag James Madden. Athraíodh an coláiste go Esker, gar do Bhaile Átha an Rí i 1894. Mar gheall ar leathnú, bhog sé go dtí an foirgneamh ar a dtugtar "An Pines" go háitiúil, ag Críoch, Béal Átha na Sluaighe. I 1923, bhog sé go dtí an suíomh ina bhfuil sé faoi láthair ag Gearrbhaile, áit a raibh Iarlaí Clancarty uair. Cheannaigh an Deoise Gearrbhaile Court (a tógadh in 1819) agus eastát ó iontaobhaithe Iarlaí Clancarty ar £ 6,750 i 1922.
Cogadh na Cóiré
Sos cogaidh
D'fhan an Chóiré Thuaidh i maos i mbochtaineacht faoi Kim Il-sung. Ba mhinic a bhí gorta ann, d'ainneoin chuidiú na Sóivéadach.
Coláiste Ghearrbhaile
Stair
Sna 1940idí, 50idí agus 60idí bhronn beirt bhall eile den teaghlach Madden céanna, na deartháireacha John Madden as Killimor agus George Madden as Londain go leor bronntanais ar Gearrbhaile, lena n-áirítear na cistí chun na hallaí eolaíochta, halla staidéir, seomraí ranga breise agus halla bia a thógáil.
An Oranócó
Is abhainn í an Oranócó atá suite sa Veiniséala.
Coláiste Ghearrbhaile
Curaclam
Cuireann an scoil timthriallta an Teastais Shóisearaigh agus an Ardteistiméireachta ar fáil agus bhí sí ar cheann de na chéad scoileanna a chuir clár Idirthréimhse i bhfeidhm nuair a tugadh isteach é i 1973. Cuireann Gearrbhaile na hábhair éigeantacha go léir ar fáil, mar aon le hobair adhmaid, miotalóireacht, dearadh & cumarsáid, ceol, bia meas agus áis giomnáisiam nua.
Judy Garland
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Judy Garland (a rugadh ar an 10 Meitheamh 1922 agus a fuair bás i 22 Meitheamh 1969).
Coláiste Ghearrbhaile
Spórt
Tá cáil ar Choláiste Ghearrbhaile mar gheall ar a thraidisiún spóirt i Rugbaí Union, iomáint agus sa pheil Ghaelach. Tá go leor Cupaí Sinsearacha Scoileanna Chonnacht agus Cupaí Sóisearacha Scoileanna Chonnacht ag an gcoláiste agus tá roinnt Idirnáisiúnta Idirnáisiúnta Rugbaí na hÉireann curtha ar fáil aige. Bhuaigh Gearrbhaile an Corn Sinsearach 47 uair (go dtí 2019). Bhuaigh Gearrbhaile an Corn Sóisearach 43 uair (go dtí 2019).
Ba i 2007 an fhoireann dheireanach a chuimsigh teorainneacha chun an Corn a bhuachan.
Droim an Atlantaigh Láir
Is sliabhrán faoi uisce é Droim an Atlantaigh Láir. Tosaíonn sé ón Íoslainn agus críochnaíonn sé ag bun na hAfraic, 16,000km faoin Aigéan Atlantach. Cruthaítear é nuair a scarann dhá phláta óna chéile. De réir mar a ghluaiseann na plátaí óna chéile, ardaíonn an magma leáite ón mhaintlín. Nuair a shroicheann an magma uisce fuar na farraige, fuaraíonn sé agus éiríonn sé crua. Cruthaítear droim fhada de shléibhta ar ghrinneall an aigéin. Tá sé chomh ard in áiteanna go bhfuil sé le feiceáil os cionn na farraige.
Ballbhrú
deas|250px|thumb|Ballbhrú Damáiste don chraiceann is na fíocháin fhochraicneacha gan an craiceann a bhriseadh, mar thoradh ar bhuille le réad maol éigin, de ghnáth. Ligeann an damáiste do na fuileadáin faoin gcraiceann fuil a scaoileadh isteach sna fíocháin. Atann siad agus tarlaíonn dídhathú dearg, gorm is buí don chraiceann ag ionad an bhallbhrú.
An Ruadh Ruigh
deas|250px|thumb|An Ruadh Ruigh Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é an Ruadh Ruigh.
An Phó
Is abhainn í an Phó atá suite san Iodáil.
Teach Gearrbhaile
Is teach tuaithe galánta é Teach Gearrbhaile a thóg an Tiarna Clancarty sa 17ú haois. Tá dhá urlár ann agus radhairc bhreátha thar Bhéal Átha na Sluaighe. Tá sé suite in aice le Coláiste Ghearrbhaile, ar meánscoil do bhuachaillí go léir i Béal Átha na Sluaighe, gContae na Gaillimhe. Tá obelisk, lochán, céimeanna aige (leasainm ar na 40 céim) (nach bhfuil aon úsáid reatha iontu ach a bhí roimhe seo ar cheann de go leor bealaí isteach san eastát ollmhór) agus córas tollán (atá dúnta anois) ar a thailte. Is le Deoise Caitliceach Rómhánach Clonfert í agus tá sagart áitiúil ina chónaí ann a fhónann mar choimeádaí talún.
D'úsáid na Sasanaigh é mar ospidéal uair amháin tar éis Chath Eachroma, 1691. Tar éis scaradh Saorstát na hÉireann ón Ríocht Aontaithe i 1921, díoladh an Teach in éineacht leis an talamh máguaird a bhí ina Pháirc Garbally leis an gCaitliceach Rómhánach. Deoise Caitliceach Rómhánach Clonfert, ag aistriú úinéireachta na sócmhainní seasta go léir chuig an Eaglais Chaitliceach. An bhliain dár gcionn i 1922 bhog Coláiste Naomh Seosamh, scoil dara leibhéal deoise Chluain Fert, a áitreabh go Páirc an Gearrbhaile, dá ngairtear Coláiste Ghearrbhaile as seo amach. Go dtí 2008, bhí an teach mar áit chónaithe do mhic léinn cónaithe i gColáiste Garbally go dtí gur tháinig deireadh le dul ar bord mac léinn sa Choláiste an bhliain chéanna.
An Taigh Sean
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é an Taigh Sean.
Ciarán Saighre
Is naomh é Ciarán Saighre  (nó Ciarán Saighir, Ciarán mac Luaigne nó Ciarán seanóir,;  Laidin: Kyaranus nó Ciaranus Maior). Bhí Ciarán Saighre mar Easpag Éireannach sa 6ú haois. clé|mion|Sceah gheal Is ceann de na Dhá Aspal Déag na hÉireann é. Airítear é mar dhuine de na naoimh a bhí in Éirinn sula dtáinig Naomh Pádraig. clé|mion|5ú Márta, [[Saighir Chiaráin]] Glaoitear Ciarán Saighre chun difir a dhéanamh idir é féin agus Naomh Ciarán Óg as Cluain Mhic Nóis. Tá baint ag an séipéal ársa i Saighir Chiaráin le Naomh Ciarán seanóir.
Saol
Is i nOileán Chléire i gContae Chorcaí a rugadh Naomh Ciarán Saighre.
Chuaigh Ciarán Saighre go dtí an Mhór-Roinn, áit ar baisteadh é agus inar oirníodh é ina shagart agus ina easpag. Tá sé ráite faoi gur chaith sé 30 bliain sa Róimh ag déanamh staidéar ar na scrioptúir.
D’fhill sé ar Osraí, ceantar dúchais a athar, agus chaith sé seal ina dhíthreabhach ach bhailigh deisceabail timpeall air agus i gceann tamaill bhí mórchlú ar an mainistir sin a bhí i Saighir. clé|mion|[[Saighir Chiaráin ]]
Inniu
Tagann oilithrigh fós i gcomhair na stáisiún ag Tobar Naomh Ciarán agus ag Sceach agus Cloch Naomh Ciarán ar fhéile Chiaráin (5ú Márta).
Jhelum (abhainn)
Is abhainn í an Jhelum (Hiondúis: झेलम, Sanscrait: वितस्ता, Urdúis: جہلم, Puinseáibis: ਜਿਹਲਮ / جہلم, Caismíris: व्यथ / ویتھ) i dTuaisceart na hIndia agus in Oirthear na Pacastáine. Is í an ceann is faide siar de na cúig abhainn i réigiún an Phuinseáb í, agus téann sí trí Ghleann na Caismíre. Is fo-abhainn í den Chenab agus tá a fad iomlán thart ar 725 ciliméadar.
Amhránaíocht Fraincise Québec
Is éard atá in amhránaíocht Fraincise Québec traidisiún amhránaíochta Fraincise a chuirtear in iúl ar roinnt bealaí difriúla: mar chansons ceabairé ar minic blas fileata ar a gcuid focal, mar phopcheol agus mar rac-cheol.
Tús traidisiúin
D’eascair amhránaíocht Québec mar atá sí inniu ón amhránaíocht thraidisiúnta agus ó na soirées de folkore a bhí á gcur ar bun tar éis an Chéad Chogadh Domhanda in Québec, gan trácht ar dhrámaí ceoil. Ó na fichidí amach bhí tionchar trí rud le haithint ar an amhránaíocht in Québec: cultúr na Fraince, cultúr Béarla Cheanada (a chuirtí in iúl i gcúrsaí dlí) agus cultúr na Stát Aontaithe (a bhí ag brath ar an gcóngaracht agus ar an tráchtáil). Timpeall an ama sin léiríodh na chéad mhion-cheoldrámaí i bhFraincis, rud a chuidigh leis na hamhránaithe féin a chur chun cinn.
Ba í La Bolduc (Mary Travers) an chéad chanteuse ceart a fáisceadh as an saol sin. Bhí timpeall trí chéad amhrán aici agus rian na hamhránaíochta traidisiúnta orthu. Amhráin na hÉireann agus na hAlban is mó a bhí i gceist, ó chuir a lán daoine ó na tíortha sin fúthu sa Gaspésie, a ceantar féin.
Bhí amhránaithe ó Québec ag déanamh ceirníní faoi na tríochaidí, ach tháinig meath ar an ngnó sin de thoradh dhroch-chúrsaí geilleagair. Faoi dheireadh na dtríochaidí, áfach, bhí borradh éigin ag teacht arís faoin tráchtáil, a bhuíochas sin ar bheartais nua rialtais agus ar chonarthaí trádála leis an mBreatain agus leis na Stáit Aontaithe. Ar na rudaí eile a chuir rath ar cheol Québac bhí bunú an fhoilsitheora ceoil La Bonne Chanson, na seónna ceoil (Variétés Lyriques) agus comórtais cheoil ar raidió nó ar an láithreán.
Bhí claonadh ann fós chun tairbhe a bhaint as ábhar traidisiúnta amhránaíochta chun féiniúlacht lucht Fraincise Cheanada a threisiú, faoi thionchar Charles Marchand agus Charles-Émile Gadbois (sagart agus béaloideasóir). Ach faoi na daichidí ba threise fós tionchar na gceolta tuaithe (country and western), rud a spreag a lán amhránaithe is scríbhneoirí nua chun iad féin a chur in iúl. Bhí Roy Rogers, Hank Williams agus amhránaithe tuaithe eile le cloisteáil ó na Stáit ar an raidió, agus d’fhág siad a rian ar leithéidí Roland Lebrun, amhránaí a spreag úsáid an ghiotáir i gceol Québec.
Amhránaíocht nua-aimseartha
I 1956 cuireadh an Concours de la chanson canadienne (Comórtas Amhránaíocht Fraincise Cheanada) ar siúl ar an raidió in Québec. Ba mhór an cúnamh é seo chun misneach a chur in amhránaithe is i scríbhneoirí áitiúla. Bhí Raymond Lévesque tagtha ar an bhfód mar amhránaí is scríbhneoir faoin am seo agus blas na filíochta agus na tráchtaireachta comhaimseartha ar a chuid amhrán, blas a bheadh le haithint ar shaothar a leithéidí eile ina dhiaidh sin. Bhí iomrá éigin ag teacht le hamhránaithe is scríbhneoirí Québec sa Fhrainc féin, rud eile a chuir misneach iontu.
The Fat and the Furriest
Craoladh an cúigiú heipeasóid, "The Fat and the Furriest", den cúigiú sraith déag The Simpsons ar an 30 Samhain 2003. Scríobh Joel H. Cohen an eipeasóid seo. D'fhéach 11.7 milliún duine ar an eipeasóid.
Amhránaíocht Fraincise Québec
Amhránaíocht nua-aimseartha
Bhí baint ag oscailteacht nua na hamhránaíochta Fraincise in Québac le borradh an phopcheoil éadrom (an yé-yé) sna seascaidí agus é lán de scléip na hóige agus de phléisiúr na maoine. Bhí an feimineachas á chur in iúl san amhránaíocht freisin agus leithéidí Diane Dufresne agus Diane Tell ann, gan trácht ar Belgazou sna hochtóidí. Rud eile ba ea úsáid an joual (canúint uirbeach Montréal) mar chomhartha féiniúlachta pobail: d’fhág sé seo lorg, mar shampla, ar cheol Charlebois, amhránaí a bhí tugtha don rac síceideileach agus aoibh na ndaoine riamh air.
Bhí an náisiúnachas ag borradh in Québec anuas go dtí deireadh na seachtóidí agus an Parti Québécois i réim. Bhí ban-amhránaithe nua ann, leithéidí Renée Claude, Pauline Julien agus Monique Leyrac, agus éileamh ar a saothar. Bhí an-tábhacht le Starmania, rac-cheoldráma le Luc Plamondon agus Michel Berger nach raibh a leithéid le feiceáil riamh roimhe sin in Québec agus a tharraing clú ar roinnt amhránaithe mná in Québec agus sa Fhrainc féin.
Toll na Croise
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é Toll na Croise.
Amhránaíocht Fraincise Québec
Glúin nua
Sna hochtóidí a réitíodh an bealach atá á leanúint fós ag ceoltóirí Québec. Le blianta beaga anuas tá glúin nua de chanteuses et de chanteurs tagtha ar an bhfód, dream a bhfuil iomrá leo ní amháin in Québec ach sa Fhrainc chomh maith. Orthu siúd tá roinnt amhránaithe mná ar nós Ingrid St-Pierre, Salomé Leclerc agus Amélie Veille nach mór an clú atá orthu i saol an Bhéarla i gCeanada ach a bhfuil éileamh ar a gceol i measc a bpobail féin.
Naisc
Liosta ban-amhránaithe Fraincise ó Québec
Páirc Rìgh
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú í Páirc Rígh.
An Sceilt
Is abhainn í an Sceilt atá suite san Bheilg.
Beatrice Tinsley
Réalteolaí agus cosmeolaí de chuid na Nua-Shéalainne ba ea Beatrice Muriel Hill Tinsley (27 Eanáir 1941 – 23 Márta 1981), cé gur sa Breatain a rugadh í. Thug a cuid taighde léargas ar leith ar éabhlóid na réaltraí.
Beatha
Rugadh í in Chester, Sasana, i 1941, agus í ar an dara duine de thriúr deirfiúracha. Chuaigh an teaghlach go dtí an Nua-Shéalainn tar éis an Dara Cogadh Domhanda. Ar dtús chónaigh siad in Christchurch agus ansin in New Plymouth ar feadh tréimhse níos faide. Bhí a hathair ina mhinistir agus baint aige le gluaiseacht na hAtharmála Morálta. Fad is a bhí sí ag déanamh staidéir in Christchurch phós sí Brian Tinsley, páirtí ranga léi agus fisicí, agus gan a fhios aici nach bhféadfadh sí post a fháil san ollscoil fad is a bhí a fear céile ag obair ann. D’aistrigh siad go dtí Dallas in Texas i 1963, ach bhí an bac céanna uirthi ansiúd. I 1974, tar éis di na blianta a chaitheamh ag iarraidh freastal ar a muirín agus ar a cuid oibre in éineacht, d’fhág sí a fear céile agus a beirt chlainne altrama chun post a ghlacadh in Ollscoil Yale mar ollamh cúnta. D’oibrigh sí ann nó go bhfuair sí bás le hailse i 1981. Tá a cuid luaithrigh curtha i reilig an champais.
Oiliúnt
Chuaigh sí ar scoil ag New Plymouth Girls' High School, agus bhain amach B.Sc. agus ansin céim Mháistir Eolaíochta i 1961 in Ollscoil Canterbury, le Céad Onóracha i bhFisic. Fuair sí PhD ó Ollscoil Texas i 1966 de bharr a tráchtais Evolution of Galaxies and its Significance for Cosmology.
Dongguan
Cathair ar leibhéal maorachta sa tSín is ea Dongguan (Sínis: 东莞) agus é suite i lár Chúige Guangdong i ndeisceart na tíre. Cathair mhór thionsclaíochta é i ndeilte abhainn na bPéarlaí. Tá maoracht Guangzhou taobh thuaidh de, Huizhou taobh thoir thuaidh, agus Shenzhen ar an taobh theas. Glactar na maorachtaí seo (in éineacht le cúpla áit eile mar Macau) anois mar aon Mheigeachathair amháin ina bhfuil cónaí ar 44.78 milliún duine. Tá timpeall is 35% d'achar Dongguan tagtha chun forbartha, 25% faoi uisce agus 25% faoi choillte nó fhásra.
Sa bhliain 2010, bhí cónaí ar 8,220,207 duine i nDongguan. Sa bhliain 2008 bhí 6,949,000 duine ina gcónaí i nDongguan. Orthu siúd ba de bhunús áitiúil 1,748,700 duine agus áiríodh 5,201 200 mar "bhuanimircigh". Tá clú ar Dongguang mar "phríomhchathair ghnéis na Síne". Tá ceann de na siopalanna is mó ar domhan i nDongguan, mar atá an New South China Mall, gí go bhfuil an chuid is mó di folamh go fóill. mion|Hallaí folmha sa New South China Mall
Beatrice Tinsley
Obair
Scríobh Tinsley cuid de na staidéir ba luaithe ar conas a théann daonraí réaltaí in aois agus ar an tionchar atá acu ar airíonna inbhreathnaithe réaltraí. Lena chois sin chuaigh sí i bpáirt le daoine eile chun taighde a dhéanamh ar mhionsamhlacha féachaint an bhfuil an chruinne iata nó ar oscailt. Ba iad na mionsamhlacha úd ba thúisce a thug léargas ar an gcruth a d’fhéadfadh a bheith ar phrótairéaltraí.
Daonlathas sóisialach
alt=|thumb| an [[rós dearg, siombail den sóisialachas]] Idé-eolaíocht pholaitiúil, shóisialta agus eacnamaíoch is ea an Daonlathas sóisialta, atá i bhfabhar idirghabháil rialtais le haghaidh ceartais shóisialta a chur chun cinn, i gcomhthéacs an pholaití liobrálaigh dhaonlathaigh agus an gheilleagair chaipitlíoch, chomh maith le réimeas beartais a bhaineann le tiomantas don dhaonlathas ionadaíoch agus rannpháirtíoch,  bearta maidir le hathdháileadh ioncaim agus rialáil an gheilleagair ar mhaithe leis an leas coiteann agus an stát leasa.
Beatrice Tinsley
Obair
I 1974 fuair sí Duais Annie J. Cannon i Réalteolaíocht ó Chumann Réalteolaíoch Mheiriceá de bharr "outstanding research and promise for future research by a postdoctoral woman researcher".
Daonlathas sóisialach
Ar an gcaoi sin, tá sé mar aidhm ag an dhaonlathas sóisialta  na coinníollacha a chruthú le haghaidh an chaipitleachais ionas go bhféadfadh go mbeadh níos mó torthaí daonlathacha, cothromaíocha, coitianta agus dlúthpháirtíochta. Is minic a shamhlaítear é leis an tsraith de beartais shocheacnamaíocha a tháinig chun chinn i dtuaisceart agus in Iarthar na hÉeorpa—go háirithe an tSamhail Nordach sna tíortha Nordacha—i rith an dara leath den 20ú haois.
Beatrice Tinsley
Obair
I 1977 chuir sí féin agus Richard Larson ó Yale comhdháil ar bun i dtaobh “The Evolution of Galaxies and Stellar Populations”.
Mac siobháin carraige
Is iasc é an mac siobháin carraige. Is baill d'fhine na Gobiidae iad.
Beatrice Tinsley
Obair
I 1978 ceapadh í mar ollamh le réalteolaíocht in Ollscoil Yale. Cuireadh a páipéar eolaíoch deireanach faoi bhráid an Astrophysical Journal deich lá roimh a bás agus foilsíodh é i Mí na Samhna gan cheartú ar bith.
Síle Ní Chéileachair
Scríbhneoir gearrscéalta ba ea Síle Ní Chéileachair (1924 – 1985).
Rugadh í ar 25 Iúil 1924 i gCúil Aodha. Chaith sí tamall i gColáiste Bhríde (coláiste ullmhúcháin) san Fhál Charrach agus cháiligh mar mhúinteoir i gColáiste Mhuire gan Smál i Luimneach. Bhí sí ag múineadh i gCrois Araild ar dtús agus ansin i gCromghlinn. I 1953 phós sí Dónall Ó Cochláin agus rugadh triúr mac agus triúr iníonacha dóibh. I mBaile Átha Cliath a bhí cónaí orthu.
Beatrice Tinsley
Ómós
I 1986 chuir Cumann Réalteolaíoch Mheiriceá an Beatrice M. Tinsley Prize ar bun, duais a aithníonn "an outstanding research contribution to astronomy or astrophysics, of an exceptionally creative or innovative character". Is í an t-aon duais amháin í de chuid cumainn eolaíoch Meiriceánaigh a thugann ómós d’eolaí mná. Ní thugann sí aird ar shaoránacht an eolaí ná ar a tír chónaithe.
Aisti a baisteadh an crios mionphláinéad 3087 Beatrice Tinsley, a nochtadh i 1981 ag Mt John University Observatory in aice le Tekapo sa Nua-Shéalainn.
I 1989 chuir Ollscoil Texas an Beatrice M. Tinsley Centennial Visiting Professorship ar bun de bharr maoinis, rud a ligeann d’ollamh céimiúil fanacht ar cuairt ann ar feadh seimeastair. I 2007 cuireadh na Tinsley Scholars ar bun do thaighdeoirí níos óige chun cuairt ghearr a thabhairt ar Austin.
Cnúdán glas
Is iasc é an cnúdán glas. Is baill d'fhine na Triglidae iad.
Jan Erik Rekdal
File agus criticeoir Ioruach is ea Jan Erik Rekdal (rugadh 10 Feabhra 1951). Tá sé ina ollamh le Gaeilge sa Roinn Teangeolaíochta agus Léinn Lochlannaigh (Institutt for lingvistiske og nordiske studium) in Ollscoil Oslo, agus tá a lán téacsanna Gaeilge aistrithe aige go hIoruais.
D’fhoilsigh sé a chéad chnuasach filíochta, Vandring på verdens vestkyst (Ar chósta thiar an domhain) i 1975 agus téamaí inti a bhain le hÉirinn. Tháinig cúig chnuasach eile amach ó shin.
Obertilliach
mion|Obertilliach ón aer Baile beag i gceantar Lienz, i stát Tirol, san Ostair, is Obertilliach. Tá an baile suite i ngleann ard i ndeisceart na tíre sna hAlpa. Maraíodh na daoine ar thalmhaíocht leis na céadta bliain ach baile saoire atá ann anois sa chuid is mó. Sa bhliain 2015 bhí 687 duine ina gcónaí sa bhaile.
Ballnasc
Banda fíocháin chrua a cheanglaíonn cnámha (trasna ailt, mar shampla) nó a thacaíonn le horgáin inmheánacha (ballnaisc an pheireatóinéim mar shampla). De ghnáth is as collaigin dhoshínte, eagraithe i mburlaí comhthreomhara, a bhíonn na ballnaisc comhdhéanta, ach i gcuid acu bíonn fíochán leaisteach a ligeann le gluaiseacht theoranta. Nuair a bhaineann siad le hailt, athraíonn siad ó ramhrú chochall an ailt go dtí struchtúir thábhachtacha taobh istigh is amuigh den chochall, le tiús a athraíonn i gcomhréir leis na fórsaí is gá dóibh a sheasamh. Feidhmíonn siad chun réabadh meicniúil an ailt a sheachaint, agus mar orgáin chéadfacha chun gluaiseacht is ionad an ailt a bhrath.
Edward Snowden
mion|Síniú Edward Snowden
Ríomheolaí agus sceithire Meiriceánach is ea Edward Joseph Snowden, a rugadh ar 21 Meitheamh 1983 in Elizabeth City, Carolina Thuaidh. D'oibrigh sé don Central Intelligence Agency (CIA) agus mar chonraitheoir don National Security Agency (NSA) Sa bhliain 2013, nocht sé sonraí a bhain le roinnt clár faireachais uilíche de chuid Stát Aontaithe Mheiriceá agus na Ríochta Aontaithe gan údarás. Bhí na cláir á chur i bhfeidhm le comhoibriú comhlachtaí teileachumarsáidí agus rialtais Eorpacha, chomh maith le Comhaontas na gCúig Shúil (SAM, an Astráil, an Nua-Shéalainn, Ceanada agus an Ríocht Aontaithe).
A mhuintir, óige agus oideachas
Rugadh Edward Joseph Snowden ar 21 Meitheamh 1983 in Elizabeth City, Carolina Thuaidh. Ba sheachaimiréal i nGarda Cósta na Stát Aontaithe agus, níos déanaí, ardoifigeach san FBI a sheanathair ar thaobh a mháthar, Edward J. Barrett, a bhí i láthair sa Pheinteagán ar 11 Meán Fómhair 2001 nuair a d'ionsaigh sceimhlitheoirí de chuid al-Qaeda an foirgneamh úd. Ba oifigeach sa Gharda Cósta a athair freisin. D'oibrigh a mháthair agus an deirfiúr is sine leis sna cúirteanna feidearálacha. Fuair tuismitheoirí Snowden colscaradh sa bhliain 2001, agus phós a athair arís.
Agus é ar an mbunscoil, chuaigh teaghlach Snowden a chónaigh in Fort Meade, Maryland. Chaill sé 9 mí den ardscoil de bharr na monanúiclé-óise agus ní dheachaigh sé ar ais. Fuair sé GED ina áit sin agus ansin d'fhreastail sé ar chúrsaí ag Anne Arundel Community College i Maryland. Fuair Snowden scór os cionn 145 faoi dhó ar theisteanna IQ. Deirtear freisin go raibh sé ag obair ar chéim mháistir ó Ollscoil Learphoill ar líne, cé nach raibh céim bhaitsiléara aige.
Ó bhí sé ina ógfhear, chuir sé suim in Oirthear na hÁise: ealaín oscartha, an tSeapáinis, an tSínis. Chuir sé síos air féin mar Bhúdaí nuair a thosaigh sé ar chúrsa traenála in Arm na Stát Aontaithe agus d'oibrigh sé ar feadh tamaill do chomhlacht anime.
Luathghairm a bheatha
Ar 7 Bealtaine 2004, chuaigh Snowden isteach i gcúltaca Airm na Stát Aontaithe mar ábhar saighdiúra sna Fórsaí Speisialta, ach theip air an clár traenála a chríochnú mar gheall ar thimpiste inar bhris sé a dhá chois. Ina dhiaidh sin, fostaíodh é ar feadh faoi bhun bliana i 2005 mar "speisialtóir sábháilteachta" i gcampas de chuid Ollscoil Maryland (Center for Advanced Study of Language). Cé gur áisínteacht neamhaicmithe a bhí ann agus gur post mar gharda sábháilteachta a bhí aige, deir Snowden go raibh imréiteach slándála ard-leibhéil riachtanach agus gur éirigh leis i dteist le brathadóir éithigh chomh maith le hiniúchadh dian ar a chúlra.
A sheal san CIA
I ndiaidh dul go haonach jabanna a raibh an fheidhm ar ghníomhaireachtaí faisnéise sa bhliain 2006, ghlac Snowden post ón nGníomhaireacht Faisnéise Lárnach (GFL nó CIA). Chuir an Ghníomhaireacht é ag obair sa roinn chumarsáide domhanda sa cheannáras in Langley, Virginia.
I mí Bealtaine na bliana 2006, scríobh Snowden in Ars Technica nach raibh fadhb aige obair a fháil os cionn eisean a bheith ina "asarlaí ríomhaireachta". Tar éis clú a bhaint amach dó féin agus é ag obair mar fhostaí sóisearach ar fhoireann ríomhaireachta ard-leibhéil, chuir an GFL Snowden chuig scoil rúnda na Gníomhaireachta do shaineolaithe teicneolaíochta. Chaith sé sé mhí ansin ag déanamh staidéir go lánaimseartha agus ag cur faoi in óstán.
Faisnéis uilíoch a nochtadh
Tá an mhéid cruinn faisnéise atá nochtaithe ag Snowden anaithnid, ach mheas oifigigh na hAstráile go bhfuil 15,000 nó níos mó comhad faisnéise de chuid na hAstráile i gceist, agus measann oifigigh na Breataine go bhfuil ar a laghad 58,000 comhad faisnéise na Breataine i gceist. I dtús báire, mheas Stiúrthóir an USN (An tÚdaras um Shlándáil Náisiúnta) gur chóipeáil Snowden ó 50,000 go 200,000 doiciméad USN. Bhí meastacháin níos déanaí ar fáil ag oifigigh SAM ar an ord 1.7 milliún, méid a tháinig ar dtús ó nochtadh eolais na Roinne Cosanta. I mí Iúil 2014, thuairiscigh an Washington Post ar thaisce a bhí ar fáil roimhe sin ag Snowden.
I mí an Mhárta 2014, Arm Ginearálta Martin Dempsey, Cathaoirleach an Taoisigh Chomhchoiste na Foirne, dúirt an Coiste Seirbhísí Armtha Teach, "An chuid is mó de na doiciméid a Snowden ... exfiltrated as ár leibhéil is airde slándála ... raibh aon rud a dhéanamh le nochtadh maoirseacht rialtas na gníomhaíochtaí intíre. Bhain formhór na ndaoine go dtí ár gcumais mhíleata, oibríochtaí, tactics, teicnící agus nósanna imeachta. "[80] Nuair a iarradh ar scor NSA stiúrthóir Keith Alexander in agallamh Bealtaine 2014 ar líon na n a chainníochtú doiciméid Snowden ghoid, fhreagair Alexander, "ní dóigh liom go bhfuil duine ar bith a fhios ag ndáiríre cad ghlac sé i ndáiríre leis, mar gheall ar an mbealach a rinne sé é, nach bhfuil againn ar bhealach cruinn chomhaireamh. Céard a dhéanaimid go mbeadh ar bhealach cruinn comhaireamh bhfuil an méid i dteagmháil léi sé, cad is féidir sé a íoslódáil, agus go raibh níos mó ná milliún doiciméid."
Muir na Gailíle
Is muir í Muir na Gailíle atá suite sa Mheánoirthear.
Pus tairbh
Is iasc é an pus tairbh. Is baill d'fhine na Cottidae iad.
18 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016
17 Lúnasa - 18 Lúnasa - 19 Lúnasa
Is é Dé Máirt an 18 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016 an séú lá déag comórtais.
Treabúiséad
deas|250px|thumb|Treabúiséad Is gléas úsáidte i gcogaíocht léigir na na Meánaoiseanna le haghaidh clochanna mhóra a chaith nó diúracáin eile é treabúiséad.
The X Factor
Is clár teilifíse é X Factor a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Cuireadh ar bun é sna Stáit Aontaithe ina dhiaidh sin.
Balsa
Crann a fhásann go tapa suas le 25 m ar airde le hadhmad an-bhog an-éadrom is ea balsa. Dúchasach do Mheiriceá trópaiceach. Na duilleoga ubhchruthach ciorclach, 30 cm ar leithead. Na bláthanna 15 cm ar fhad, bán.
An tSéin
Is abhainn í an tSéin atá suite san Fhrainc.
Gnamhán
Is iasc é an gnamhán. Is baill d'fhine na Liparidae iad.
Partaig
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é Partaig.
Baoi
thumb|upright|Baoithe san Fhrainc Is éard is baoi (nó bulla, pocán) ann ná cineál comhartha nó gléas atá ar snámh san fharraige nó sa loch. Go hiondúil bíonn na baoithe ar ancaire, ach de réir an chineál úsáide a bhaintear as an mbaoi, is féidir é a fhágáil ag dul le sruth freisin.
Léigear Sidney Street
clé|250px|mion|Léigear Sidney Street Troid ghunnaí a tharla in Eanáir 1911 ab ea Léigear Sidney Street, nó mar is fearr aithne Cath Stepney, san East End na Londan idir na fórsa póilíní agus an t-arm le chéile i gcoinne beirt réabhlóidithe Laitviach.
Buabhall Eorpach
Is ainmhí é an buabhall Eorpach. Mamach atá ann.
Póilíní
deas|250px|thumb|Na Gardaí, póilíní na hÉireann ar am lóin. Is comhlachas comhdhéanta de dhaoine iad na póilíní a bhfuil cumhacht an Stáit acu, agus é mar aidhm acu an dlí a fhorfheidhmiú, sábháilteacht, sláinte agus sealúchais saoránach a chinntiú, agus coiriúlacht agus neamhord sibhialta a chosc.
Crosaire
Tá níos mó ná ciall amháin leis an bhfocal crosaire:
Marvin Gaye
clé|mion|1966 Amhránaí Meiriceánach agus "rí an cheoil Soul" ab ea Marvin Pentz Gay, Jr (2 Aibreán 1939 - 1 Aibreán 1984).
'Tis the Fifteenth Season
Craoladh an seachtú heipeasóid, "'Tis the Fifteenth Season", den cúigiú sraith déag The Simpsons ar an 14 Nollaig 2003. Scríobh Michael Price an eipeasóid seo. D'fhéach 11.3 milliún duine ar an eipeasóid.
Marvin Gaye
Saothar
clé|mion|Deimhniú báis Ceoltóirí agóide ab ea scata de na ceoltóirí ab aitheanta le céad bliain anuas, agus Marvin Gaye ina measc, mar shampla "What’s Going On?" le Marvin Gaye.
Muhammad Ahmad
Ceannaire Ioslamach Súdánach é Muhammad Ahmad, a rugadh ar an 12 Lúnasa 1844 agus a fuair bás ar an 22 Meitheamh 1885.
Marvin Gaye
Saothar
Bhí Gaye ag impí orainn a bheith níos freagraí i dtaobh cúrsaí timpeallachta, mar shampla ‘Mercy Mercy Me (The Ecology)’.
Ardmore Studios
D'oscail an Ardmore Studios i 1958 faoi bhainistíocht Emmet Dalton ag an Aire Tionnscail agus Tráchtála, Seán Lemass ansin. Ó shin i leith, tá an stiúideo tar éis teacht chun cinn trí go leor athruithe bainistíochta, ag comhdhlúthú deiridh sna 1990í. Bhí sé mar bhunús le go leor léirithe rathúla Éireannacha agus idirnáisiúnta, ó The Spy Who Came in from Cold to Fair City, Braveheart, My Left Foot agus Veronica Guerin.
Tar éis don phlean gnó tosaigh a bheith aige sa luath sna 1970idí, bhí an stiúideo mar stiúideonna scannánaíochta náisiúnta de chuid na hÉireann, faoi bhainistíocht Sheamus Smith. I rith na bliana, bhí scannáin suntasacha atá bunaithe ar an gcluiche seo The First Great Train Robbery de Michael Crichton, ag seinm Sean Connery. Nuair a tharraingíodh siar maoiniú an rialtais go luath sna 1980í, bhí cuibhreannas faoi stiúir Tara Productions (Ireland) Limited, ina measc siúd a bhí ina léiritheoir Morgan O'Sullivan agus an scríbhneoir Michael Feeney Callan, agus bhain MTM Hollywood na stiúideonna i mí na Samhna 1986. O'Sullivan ansin i gceannas ar fheachtas chun mór-scannáin idirnáisiúnta a mhealladh go hÉirinn - bhí straitéis Dalton agus a pháirtí, an t-fhiontraí Louis Elliman, i gceannas sna 1950í - agus d'éirigh leo infheistíocht chomhtháirgeadh thábhachtach a athbheochan a athbheochan na stiúideonna sna 1990í.
Is é an cuntasóir Kevin Moriarity, a bhí ina chomharba stiúrthóir ar an athainmníodh Ardmore Studios mar chomharba O'Sullivan. Sa bhliain 1990, díoladh an scairshealbhú MTM chuig Ardmore International Ltd., cuideachta atá faoi úinéireacht chomh maith le Paul McGuinness agus Ossie Kilkenny. Bhí roinnt blianta rathúla ag Ardmore Studios ó 2006 go dtí 2010 le linn scannánú na Tudors agus Camelot. Mar sin féin, ó 2011 go 2013 d'fhulaing na stiúideonna caillteanais agus in 2013 ceapadh Siún Ní Raghallaigh mar POF. Chuir sí cur i bhfeidhm ar chostas láithreach agus athstruchtúraigh sé ar an gcuideachta lena chumasú dó dul san iomaíocht níos éifeachtaí le bonn costas níos ísle. Tá na stiúideonna ag feidhmiú go rathúil anois. Ó lár 2013 bhí na cumarsáide ag feidhmiú ar chumas iomlán na stiúideonna.
Marvin Gaye
Dúnmharú
Maraíodh Gaye; is é a athair féin a scaoil urchair leis. Chaith athair Marvin go holc lena bhean. Ar an 1 Aibreán 1984, bhí a thuistí ag argóint lena chéile agus chuir Marvin a ladar isteach. Chonaic an mháthair a mac ag fáil bháis os comhair a dá shúil.
Conspóidí
Tá úinéirí an chóipchirt den amhráin de chuid Marvin Gaye an-tugtha don dlí.
Sa bhliain 2018, fuair giúiré amach gur sháraigh an t-amhrán 'Blurred Lines', de chuid Pharrell Williams and Robin Thicke, cóipcheart an amhráin Marvin Gaye, ‘Got to Give it Up’.
Ach ba chás cúirte eile é a bhí go mór i mbéal an phobail. Ba iad oidhrí Ed Townsend, a chomhscríobh an t-amhrán ‘Let’s Get It On’ le Marvin Gaye, a thug cás in aghaidh Sheeran go dtí an chúirt, ar dtús sa bhliain 2016, agus arís sa bhliain 2018.
Thug Ed Sheeran fianaise gur cumadh a amhrán 'Thinking Out Loud' le linn seisiún comhoibríoch scríbhneoireachta lena chomhscríbhneoir Amy Wadge. Bhí ceoleolaí an ghearánaí ag rá go raibh na cordaí “beagnach inmhalartaithe” agus an ceoleolaí a bhí ag gníomhú do Ed Sheeran ag áitiú gur úsáideadh an seicheamh cordaí céanna i roinnt amhrán eile seachas amhrán Sheeran. Bhuaigh Sheeran na cásanna, an ceann deireanach sa bhliain 2023.
Súmaire Cornach
Is iasc é an t-súmaire Cornach. Is baill d'fhine na Gobiesocidae iad.
Muc mhara neamheiteach
Is ainmhí í an mhuc mhara neamheiteach. Mamach atá ann.
Fachtóir X
Ceann de shraith einsímí den easghluaiseachta téachta a rialaíonn an próiseas téachta is ea an Fachtóir X, ar a dtugtar freisin an Fachtóir Stuart-Prower. Is séirín próitéalaíoch é.
Páirc na Banríghinn
deas|250px|thumb|Páirc na Banríghinn Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú í Páirc na Banríghinn.
Muinseac dubh
Is ainmhí é an muinseac dubh (Muntiacus crinifrons). Mamach atá ann. Dúchasach d'oirdheisceart na Síne.
Baile Úisdean
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é Baile Úisdean.
Marge vs. Singles, Seniors, Childless Couples and Teens and Gays
Craoladh an t-ochtú heipeasóid, "Marge vs. Singles, Seniors, Childless Couples and Teens and Gays", den cúigiú sraith déag The Simpsons ar an 4 Eanáir 2004. Scríobh Jon Vitti an eipeasóid seo. D'fhéach 12.0 milliún duine ar an eipeasóid.
N23
Príomhbhóthar Náisiúnta in Éirinn is ea an bóthar N23, idir An Fearann Fuar agus Oileán Ciarraí.
Cnoc nan Cnòthan a Deas
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é Cnoc nan Cnòthan a Deas.
Duan na Nollag
Ceann de na scéalta Nollag is cáiliúla a scríobhadh riamh i mBéarla is ea Duan na Nollag le Charles Dickens, a foilsíodh den chéad uair i mBéarla faoin teideal A Christmas Carol ar an 19 Nollaig 1843.
Scéal
San úrscéal gearr seo, insítear scéal Eibinéasair Scrúg, seanchnuastóir crua a dtagann taibhse a shean-chomhghleacaí gnó Iacób Meárlaí ar cuairt chuige Oíche Nollag, agus taibhsí ón Nollaig a bhí, atá, agus a bheidh.
Tar éis a gcuairte, déantar duine níos cineálta agus níos séimhe de Scrúg. clé|mion|lámhscríbhinn Dickens, 1843
As Gaeilge
Ba ea é Duan na Nollag an chéad aistriúchán liteartha a rinneadh go Gaeilge. Bhí an athbheochan faoi lánseol agus Conradh na Gaeilge ar an bhfód le beagnach deich mbliana nuair a chuir an tAthair Pádraig, Pádraig Ua Duinnín, Gaeilge bhreá Shliabh Luachra ar shaothar Charles Dickens sa bhliain 1903, agus a chuir tús le seánra nua i litríocht na Gaeilge — an t-aistriúchán liteartha.
clé|mion|an chéad leagan, 1843Gheobhadh aistritheoir gairmiúil na linne seo lochtanna go leor ar chur chuige an Duinnínigh — an t-aistriú focal ar fhocal seachas ciall ar chiall, mar shampla (“bhí Meárlaí chomh marbh le tairne dorais”) nó an nós ainmneacha dílse mar ‘Scrooge’ a Ghaelú go ‘Scrúg’ (is iondúil nach mbactar ainmneacha pearsanta a aistriú sa lá atá inniu ann).
Mar sin féin, chonaic an Duinníneach gur ghá go mbeadh teacht ag léitheoirí Gaeilge ar mhórshaothar idirnáisiúnta chomh maith le leabhair nua ina dteanga féin, agus ba é an chéad duine a chrom ar an obair sin.
Foilsíodh leagan Gaeilge de i mí Dheireadh Fómhair 2017, bunaithe ar aistriúchán an fhoclóirí, an tAthair Pádraig Ua Duinnín i 1903, agus é athchóirithe do léitheoirí ár linne ag Maitiú Ó Coimín. Is iad seanléaráidí Arthur Rackham atá mar mhaisiúchán ar an leabhar.
Cyril Chathair Alastair
Is naomh é Cyril Chathair Alastair. Rugadh é i 376 i Theodosios, an Éigipt agus fuair sé bás i 444.
N24
Príomhbhóthar Náisiúnta in Éirinn is ea an bóthar N24, idir Luimneach agus Port Láirge.
Liosta idirghníomhaíocht teicteonacha
deas|mion|Trí chineál teorainneacha plátaí. mion|Teorainn imchoimeadach mion|Teorainn dhibhéirseach mion|Teorainn choinbhéirseach Bíonn trí chineál idirghníomhaíocht  bainteach le teicteonaic phlátaí
Cumann Naomh Pius X
Bráithreachas sagartúil idirnáisiúnta Cumann Naomh Pius X (Laidin: Fraternitas Sacerdotalis Sancti Pii X) bunaithe i 1970 le Eaglais Chaitliceach Francach Ardeaspag Marcel Lefebvre.
Ionsaí Nua-Eabhrac, 2017
Thiomáin fear, ar an 31 Deireadh Fómhair, 2017, trucail i gcoinne rothaithe agus reathaithe i Manhattan Íochtarach, Cathair Nua-Eabhrac, ag marú ochtar agus ag gortú 11 eile ar an laghad.
Jolin Tsai
Is popamhránaí agus damhsóir Téavánach í Tsai I-ling (nó Cai Yilin), nó Jolin Tsai de ghnáth, a ainm stáitse (a rugadh ar 15 Meán Fómhair 1980). is bean ghnó chomh maith í anois.
Saol
Rugadh Tsai í in Hsinchuang (cuid de Nua-Taipei inniu), sa Téaváin ar an 15 Meán Fómhair 1980. Tógadh í in Taipei. Is de shinsearacht Han (Síneach) agus Papora (grúpa bundúchasach in iarthar na Téaváine) í. clé|mion|266x266px|2006
Ceol
clé|mion|177x177px|2007Tá an-tóir ar a cuid ceoil sa tSín. Gaisce nach beag, bhí aird an phobail Síneach dírithe aici ar an popamhránaíocht sna 2000idí agus rinneadh dia beag di san Áise.
Tháinig éabhlóid ar a cuid ceoil le linn na mblianta. Tháinig sí ar an bhfód sa bhliain 1998 i gcomórtas ar MTV Mandarin. Bhí aghaidh shoineanta uirthi ar dtús, mar shampla '說愛你'  ('Say love you' de chuid Jay Chou) sa bhliain 2003. Ach bhí stíl eile ar fad uirthi sa bhliain 2014 (mar shampla,  'Bah'), mórthaibhseach agus gáifeach. Tharla an éabhlóid chéanna ar sochaí na Síne, sochaí an tomhaltais.
Naisc
clé|mion|236x236px|2008
I, (Annoyed Grunt)-bot
Craoladh an naoú heipeasóid, "I, (Annoyed Grunt)-bot", den cúigiú sraith déag The Simpsons ar an 11 Eanáir 2004. Scríobh Dan Greaney agus Allen Glazier an eipeasóid seo. D'fhéach 16.3 milliún duine ar an eipeasóid.
Dáire Doimthech
Rí seanscéalach na Teamhrach ba ea Dáire Doimthech, leasainm Dáire Sírchréchtach mac Sithbolg. Sinsear eapainmneach na nDáirine próta-stairiúil agus na Corca Laidhe stairiúil ba ea é. Ba é Lugaid Loígde, sinsear Lughaidh Mac Con, a mhac. I Scéla Mosauluim, deirtear gurbh é Dáire ar duine desna rí na Teamhrach as Mumhan, nó mar mhalairt ar sin, ar duine de chúigear darbh ainm 'Dáire' a bhí i gceannas ag Teamhraigh.
Is beagnach cinnte é gurbh ionann é agus Dáire mac Dedad mhic Shin, athair Chú Raoi, cé gur scar go luath a scéalta óna chéile. Bhí a fhios ag scoláirí na meánaoise gur shinsir na nDáirine an bheirt acu. I lámhscríbhinn amháin, go deimhin, faightear é faoin ainm Dairi Sirchrechtaig mar athair Chú Roí, agus dá bharr, sinsear Fiataigh Fhinn mac Fuirme mhic Con Roí, a quo Dál Fiatach na nUlad. Bhí T. F. O'Rahilly den tuairim "ar deireadh, is ionann iad Cú Raoi agus Dáire".
In Baile Chuinn Chétchathaig, is amhlaidh go dtugtar an t-ainm Dáire Drechlethan dó.
Réim
Seo a leanas sliocht filíochta as Scéla Mosauluim (aistriúchán Béarla le is Kuno Meyer):
Crosfhocal
Cluiche focal atá i gceist le crosfhocal (nó crosaire mar a thugtar air uaireanta). Is éard atá i gceist leis ná greille folamh a bhfuil slí ann do fhocail a thagann le chéile ag 'crosairí' na litreacha comónta eatarthu. Bíonn leath de na focail ag síneadh ó chlé go deas agus an leath eile ó bharr go bun. Bíonn ar an duine atá ina bhun boscaí a théann trasna agus síos i ngreille a líonadh le cabhair leideanna leis na focail chearta a aimsiú. Bíonn na leideanna seo uimhrithe agus bíonn túsuimhir na leide i gceann de na boscaí. Tá dhá phríomhchineál crosfhocail ann, ceann le leideanna simplí agus ceann a bhfuil leideanna crosta ann. Sa chrosfhocal simplí is comhchiallaigh de fhocail na leide nó freagraí simplí ar cheisteanna soiléire a bhíonn mar fhreagra den chuid is mó. Sa chrosfhocal crosta, áfach, bíonn níos mó den dúshlán i gceist, áit a mbíonn imeartas focal, tagairtí doiléire agus múnlaí seanbhunaithe in úsáid. Bíonn crosfhocail ar fáil i réimse leathan teangacha, is minic a úsáidtear iad le foghlaim focal nó teangacha a chur chun cinn. Bíonn crosfhocail a mbíonn téamaí áirithe acu nó cinn a bhíonn dírithe ar aoisghrúpa nó cumas faoi leith ann chomh maith. Is minic crosfhocail i nuachtáin laethúla agus sheachtainiúla chomh maith le bheith i bhfoilseacháin a bhaineann le cluichí focal nó bailiúcháin chrosfhocal díreach leo féin.
Royston
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é Royston.
The Fame
Is é an tús albam le ealaíontóir taifeadta Meiriceánach, Lady Gaga é The Fame. Bhí sé ligthe ar 19 Lúnasa, 2008 tríd Interscope Records. Tar éis ag dul i Kon Live Distribution agus Cherrytree Records i 2008, Thosaigh Gaga ag obair ar an albam le léiritheoirí éagsúla, go príomha RedOne, Martin Kierszenbaum agus Rob Fusari. Maidir le ceol, Is albam popcheol agus tá tionchair phopcheol ón ré 1980idí.
Cairteacha
{|
Ferdinand Lassalle
clé|mion|257x257px|Ferdinand Lassalle Saineolaí dlí, fealsamh, polaiteoir agus ceannaire de chuid an tsóisialachais sa Ghearmáin ab ea Ferdinand Lassalle (Wrocław, 11 Aibreán, 1825 - an Ghinéiv, 31 Lúnasa 1864). mion|an t-aisteoir agus scríbhneoir sárdhíola Helene von Dönniges|clé|234x234px clé|mion|177x177px|Cuimhneachán
Polaitíocht
Ba chuid mhór dá sheasamh polaitiúil an stádas a bhí ag Lassalle mar fhear léinn an dlí. Bhí a leagan den sóisialachas in iomaíocht le smaointe Marx agus Lenin. D'fhéach Lassalle ar an stát mar ionstraim bhuan chun an ceartas sóisialta a bhaint amach. Mar sin, bhí an ceart vótála na bhfear uile ríthábhtach mar chéim i dtreo an tsóisialachais.
Bhunaigh Lassalle an páirtí Allgemeiner Deutscher Arbeiterverein (ADAV — Cumann Ginearálta Oibrithe na Gearmáine) sa bhliain 1863. Ba shruth ar leith é laistigh den ghluaiseacht as ar tháinig an SPD, nó Páirtí Sóisialta Daonlathach na Gearmáine, atá ann fós. Mar sin, tá an SPD ar cheann de na páirtithe polaitíochta is sine ar domhan inniu.
Bás anabaí
Chas Lassalle le bean óg, Helene von Dönniges, sa bhliain 1864. Bhí sé i ndán dóibh go bpósfaí iad. Ach bhí fearg mhillteanach ar athair Helene agus d'imigh sí léi (de réir foinsí áirithe eile, cuireadh Helene faoi ghlas).
Bhí sí geallta cheana, don phrionsa, Iancu Racoviță. Throid Lassalle, ar bheagán taithí, comhrac aonair leis an prionsa. Ach fuair Lassalle goin a báis.
Phós Helene agus Iancu an bhliain dár gcionn ach d'éag Iancu gan mhoill; is iomaí caint a tharraing saol Helene níos déanaí.
Balsam na manach
Roisín a fhaightear ó ghas an stioraics, a mbíonn aigéid aramatacha ann (aigéid bheansócha is chionnamacha), a ullmhaítear i dtuaslagán alcólach. Baintear feidhm as mar chóireáil ionanálaithe ar bhroincíteas ainsealach agus, neamhchaolaithe, mar antaiseipteán.
Balsam
Speiceas an-mhór plandaí bliantúla is ilbhliantúla is ea balsam. Dúchasach don Eoraip, an Áise, an chuid is mó den Afraic, agus tuaisceart Mheiriceá. A ghais tréshoilseach uisciúil. A dhuilleoga ailtéarnach nó urchomhaireach, ubhchruthach fiaclach. Na bláthanna ar crochadh go cothrománach ó ghas caol taibhseach siogamorfach, casta le 5 phiotal maol is spor cuartha caol, nó déliopach le feadán tonnadóirchruthach is spor. Capsúl atá sa toradh, a phléascann go sochloiste agus a scaipeann na síolta. Hibrid le bláthanna dearga, bándearga nó bána is ea an balsaimín.
N26
Príomhbhóthar Náisiúnta in Éirinn is ea an bóthar N26, idir Béal Átha na Muice agus Béal an Átha.
Srath Mhungain
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é Srath Mhungain.
An tSabhrainn
Éiríonn an tSabhrainn ar fhánaí thuaidh Phumlumon in aice le Llanidloes, ag airde 610m. Níl foinse na habhann Afon Gwy i bhfad ar shiúl, ar fhánaí theas Phumlumon. Sníonn an abhainn soir ó dheas trí Goedwig Hafren (Gaeilge: Foraois na Sabhrainne). Díreach sula sroicheann sí Llanidloes, ceanglaíonn an Afon Dulas léi agus ansin i mbaile Llanidloes féin nascann an Afon Clywedog léi. Ó Llanidloes casann an abhainn soir ó thuaidh thar Landinam agus Caersoos, áit a nascann Afon Carno léi. Ritheann sé tríd Y Drenewydd agus thar Castell Dolforwyn agus Aber-miwl agus ansin tríd Y Trallwng. Ar feadh cúpla míle cruthaíonn an abhainn an teorainn idir Sasana agus an Bhreatain Bheag, ansin trasnaíonn sí isteach i Sasana, áit a leanann sí soir ag sreabhadh tríd Shrewsbury. Sníonn sí ansin thar The Iron Bridge agus Bridgnorth, Stourport-on-Severn agus ansin Gloucester, áit a nascann an Teme léi, díreach ó dheas den chathair, agus Tewkesbury. Sníonn sé ó dheas thar Gloucester sula sroicheann sí Caol Bhriostó, áit a scarann sí Sasana agus an Bhreatain Bheag.
Tá roinnt droichead suntasach ann, go háirithe droichid iarainn Llandinam agus Iron Bridge, Pont Hafren agus Ail Groesfan Hafren, agus tollán iarnróid ag trasnú na habhann.
Aird a' Mhaolain
Is bruachbhaile suite i gComhairle Cathair Dhún Éideann é Aird a' Mhaolain.
Acht Faoisimh do Chaitlicigh (1829)
mion|clé|Burdett, Peel, [[Dónall Ó Conaill|an Conallach agus Wellington "in aghaidh an Bhunreachta" (ar an úrlár)]]
Páirc na Móna
Stáir
Tagadh Páirc na Móna agus na tailte de Bhaile Hánraí Thoir agus Lár Bhaile Hánraí le chéile le Cathair Ghlaschú sa bhliain 1909. Shíneadh siad thar talamh feirme 72 heicteár agus músclóidh a gceannach le riachtanas pobail nua a fhorbairt ar imeall na cathrach chun plódú clúiteach na cathrach a chuidiú. Thar aon rud eile, ba an Chéad Chogadh Domhanda a bhí ríthábhachtach chun áit ceannródaíoch Pháirc na Móna a chinneadh i bpleananna tithíochta Bhardas Chathair Ghlaschú. I 1919, rinne reachtaíocht nuálach éigeantach d'údaráis áitiúla scéimeanna tithíochta pleanáilte a chur i bhfeidhm, le taca fhochomhlachtaí. De bharr sin, rinneadh forbraíocht ab uaillmhianaí de chuid Bhardas Chathair Ghlaschú i dtréimhse díreach i ndiaidh an Chogaidh de Pháirc na Móna.