cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brian Ó Dúchair
Agus é ag imirt ar son Thír Eoghain, bhain sé trí Chraobh na hÉireann, cúig Chraobh Peile Uladh agus dhá Shraith Náisiúnta amach. Tá trí Uile-Réalta bainte aige chomh maith le sé Uile-Réalta Uladh. Imríonn sé ar son Chlann na nGael arb é a chlub áitiúil é.
Hutchinson (Kansas)
Is í Hutchinson príomhbhaile Contae Reno, Kansas, Stáit Aontaithe Mheiriceá, agus é ar an gcathair is mó ann freisin. Tá an chathair suite 63 chiliméadar (39 míle) thiar thuaidh ó Wichita cois Arkansas. An leasainm a thugtar ar Hutchinson ná The Salt City (Cathair an tSalainn).
Brian Ó Dúchair
Thabhaigh sé clú dó féin mar gheall ar a stíl imeartha dhíograiseach dhíbhirceach. Bhí a shliocht sin air, óir cé gur sa líne leath-thosach is mó a ainmníodh é, níor fhan sé ina mhuinín sin agus níorbh annamh dó obair na gcapall a dhéanamh i measc chosantóirí a fhoirne féin. Lena chois seo, is é a bhí deas ar chúilíní a scóráil. Ní raibh na himreoirí eile san fhoireann dall ar a luach mar imreoir, nó mar a dúirt Seán Caomhánach, “ní den áibhéil a rá gurb é an peileadóir is dúthrachtaí in Éirinn é.”
Lufkin, Texas
Is é Lufkin príomhbhaile Contae Angelina, Texas. Bhí 35,067 ina gcónaí i Lufkin sa bhliain 2010.
Brian Ó Dúchair
Is tréadlia é. Bhain sé cáilíocht amach in COBÁC, agus tá sé ag cleachtadh a ghairm, fán tuath, i gcontae Doire.
Caisleán Urumhan
Is é Caisleán Urmhumhan i gCarraig na Siúire, atá nasctha le caisleán meánaoiseach níos sine ar bhruach na habhann, an sampla is breátha in Éirinn de theach mainéir ó ré Eilíse. Is é Tomás an 10ú Iarla Urmhumhan, a thóg é in 1565 in ómós dá chol ceathrar, an Bhanríon Eilís.
An Iaing-tsí
Abhainn is ea an Iaing-tsí. Is í an abhainn is faide san Áise í, agus í ar an tríú ceann is faide ar domhan. Tá sí tuairim is 6,300 km (3,915 míle) ar fhad. I gcúige Qinghai atá an fhoinse le fáil, agus sroicheann sí an fharraige i Shanghai.
Tá an Iaing-tsí an-tábhachtach sa tSín ó thaobh na heacnamaíochta, an chultúir agus na staire de.
Bologna Football Club 1909
Is club peile Iodálach é Bologna Football Club 1909, ar a dtugtar Bologna de ghnáth, a bunaíodh sa bhliain 1909. Imríonn an club i Serie A.
Feitis Toirchis
Saintréithe
Níl eilimint ar bith ar leith nó is mó tóir air laistigh de maiesiafilia atá coitianta d'achan maiesiafiliach. D'fhéadfaidh cuid acu dul sa tóir arfantaisíaocht a bhaineann le cásanna inar féidir le duine leanbh a thabhairt ar an saol, nó le cásanna ina bhféadfadh an t-ábhar atá ag iompar clainne gníomhú de réir an chás, cosúil leis an dóigh a théinn siad i ngleic le soghluaisteacht, codladh agus gléasadh. D’fhéadfadh go mbeadh baill agus próisis áirithe sa chorp an athraíonn le linn toirchis mar fhócas d’infheistíocht shíceolaíoch fosta, ach cha bhíonn nochtacht nó gníomhaíochtaí ghnéasacha riachtanach i gcónaí, agus i gcásanna áirithe ní gá fíor thoircheas a bheith ann le griogadh a ghuigh. Sna cásanna seo, d’fhéadfadh gur leor an chuma go bhfuil an bolg méadaithe de bharr murtall nó rólongadh, nó go díreach bluirín d'imleacán atá ag gobadh amach.
Rockport, Texas
Is é Rockport príomhbhaile Contae Aransas, Texas. Bhí 8,766 ina gcónaí i Rockport sa bhliain 2010.
Feitis Toirchis
Cultúr
Chuir cuma nocht an aisteora Demi Moore agus a toirchis beagnach i gcrích ar chlúdach na hirise Vanity Fair i 1991 tús le tréimhse a tchítear toircheas ó dhaoine cáiliúla mar staid mhaireachtála ghalánta, agus ag cruthú margadh do ghrianghrafadóirí chun íomhánna de mháithreacha torracha a tháirgeadh ag an am céanna0, agus do stíleálaithe faisin "stíliú toirchis" a thabhairt isteach ina ngnó.
Tá ag éirí go maith le toircheas mar ábhar atá an-tóir air i saol na pornagrafaíochta idirlín, áit a bhí ardú tobann ar chuardaigh fá choinne ‘porn toirchis’ ar Pornhub i 2017, méadú 20% ar an chuardach ó 2014.
Is iad griogadh nó sásamh ón fhéidearthacht, na hiarmhairtí ó nó an riosca de thoirchiú trí ghnéis faighne gan chosaint na comharthaí atá bainte le fantaisíocht toirchiú Is minic a chleachtar fantaisíochtaí toirchiú le litríocht earótach agus rólimirt le céile.
Cearnóg Tahrir
Is cearnóg í Cearnóg Tahrir atá suite i gceartlár Caireo.
Porfirio Barba-Jacob
File agus scríbhneoir Colómach ba ea Miguel Angel Osorio Benítez (29 Iúil 1883 – 14 Eanáir 1942), nó ag a ainm cleite Porfirio Barba-Jacob, mar ab fhearr aithne air.
mion|Séadchomhartha cré-umha agus coincréite chuig Porfirio Barba Jacob ins an pháirc bardasach de Santa Rosa de Osos, [[Antioquia (Roinn)|Antioquia, an Cholóim. Dealbh le Rodrigo Arenas Betancur.]]
Fußball-Bundesliga
thumb|400px|right|Suíomh na gclubanna go léir Is í an Fußball-Bundesliga (“Sraith Shacair na Cónaidhme”) an tsraith shacair is airde sa Ghearmáin. Tagann clubanna móra Gearmánacha ar nós Bayern München aisti.
John O'Hurley
Is fuirseoir Meiriceánach é Jonathan George "John" O'Hurley, a rugadh sa bhliain 1954.
Archer, Texas
Is é Archer príomhbhaile Contae Archer, Texas. Bhí 1,834 ina gcónaí in Archer sa bhliain 2010.
Martin Medlar
Polaiteoir Éireannach ab ea Martin Medlar (4 Nollaig 1899 – 4 Meitheamh 1965). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Ruadhainn
Tá níos mó ná áit amháin ann leis an ainm Ruadhainn:
James Macpherson
Ba scríbhneoir agus polaiteoir Albanach é James Macpherson nó Seumas Mac a' Phearsain (27 Deireadh Fómhair 1736 i Ruadhainn, Gaeltacht na hAlban - 17 Feabhra 1796). Tá clú air mar "aistritheoir" ar fhilíocht Ossian.
A Bheatha
Ó 1753 amach chuaigh sé ar Choláiste an Rí in Obar Dheathain agus ansin ar Ollscoil Dhún Éideann. Ag an am sin, thosaigh sé ag scríobh filíochta, mar shampla The Highlander i 1758, ach ní raibh mórán de foilsithe.
Tomás Bairéad
Údar agus náisiúnaí Éireannach ba ea Tomás Bairéad (1893 – 1973).
James Macpherson
A Bheatha
Tharla conspóid mhór maidir le hOssian agus cé chomh fírinneach a bhí obair Macpherson. Inniu, táthar den tuairim gurbh é Macpherson féin a scríobh an fhilíocht.
Tomás Bairéad
Beathaisnéis
Rugadh Bairéad, mac le scológ, i ngiorracht do Mhaigh Cuilinn Contae na Gaillimhe. Liostáil sé le hÓglaigh na hÉireann sa bhliain 1913 agus bhí ina óglach de chuid Arm Poblachtach na hÉireann go gairid ina dhiaidh sin. Na chéad scríbhinní dá chuid atá againn is sa The Galway Express sa bhliain 1918 atá siad. Sa bhliain 1922 chuaigh sé leis an Neamhspleách Éireannach, áit a mbíodh sé ag scríobh ar chúrsaí polaitíochta, is bhí sé ina eagarthóir ar an nuachtán níos faide anonn sa bhliain 1945. Agus e ag obair leis an Irish Independent bronnadh Duais Acadamh Litríochta na hÉireann air sa bhliain 1938. Chum Bairéad a chineál féin gearr-scríofa. D'áitigh dlúthchara dá chuid Máirtín Ó Cadhain air cúl a thabhairt do an hÓglaigh le luí isteach i gceart ar an scríbhneoireacht.
Foilseacháin
Foilsíodh cnuasach litreacha idir é féin is Ó Cadhain faoin teideal As an nGéibheann: litreacha chuig Tomás Bairéad sa bhliain 1973.
Coláiste Charraig an Tobair
mion|1936ː H.M.S. Pinafore (Gilbert & Sullivan) Is meánscoil suite i gContae Thiobraid Árann í Coláiste Charraig an Tobair.
Oiséataigh
deas|250px|thumb|Oiséataigh Is grúpa eitneach Áiseach iad na Oiséataigh. Is í an Oiséitis a bpríomhtheanga.
Dún Eachaidh
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Dún Eachaidh (Béarlaː Donaghey).
Yokohama
Cathair de chuid na Seapáine is ea Yokohama (横浜市 Yokohama-shi). Tá an chathair suite ar Bá Thóiceo in oirthear Honshu, an t-oileán Seapánach is mó. Tá 3,697,894 duine ina gcónaí in Yohohama (daonáireamh 2010).
Míoránach
Is feamainn í an mhíoránach. Feamainn-dubh a deirtear i nGaeilge na hAlban.
Ruadhainn, Báideanach
Is baile beag i mBáideanach, Comhairle na Gàidhealtachd é Ruadhainn (Béarla: Ruthven). Tá sé suite timpeall leathmhíle (0.80km) laisteas de Cheann a' Ghiúthsaich agus timpeall 43 míle (69 km) laisteas d'Inbhear Nis sa chontae traidisiúnta Contae Inbhear Nis.
Rugadh James Macpherson, a rinne an "t-aistriúchán" ar fhilíocht Ossian, i Ruadhainn sa bhliain 1736.
Feictear fothracha Ruthven Barracks, ionad tábhachtach ag an arm dearg sna blianta tar éis bhliain Phrionsa Séarlas, lastoir den bhaile.
Coláiste Phádraig, Dúrlas Éileis
Is coláiste suite i gContae Thiobraid Árann é Coláiste Phádraig, Dúrlas Éileis.
Bandacút
Ainmhí is ea an bandacút.
Paistiúnaigh
deas|250px|thumb|Paistiúnaigh Is grúpa eitneach Áiseach iad na Paistiúnaigh. Is í an Phaistis a bpríomhtheanga.
Nicolas Hamilton
Is tiománaí carr rásaíochta Sasanach é Nicolas Hamilton (a rugadh ar an 28 Márta 1992) atá san iomaíocht faoi láthair i gCraobhchomórtas Carranna Turasóireachta na Breataine. Déanann sé rásaíocht i gcarr sainóiriúnaithe cionn is go bhfuil pairilis cheirbreach air.
Is é Lewis Hamilton, atá Craobhchomórtas Domhanda Foirmle a hAon bainte sé huaire aige, leathdheartháir athartha Hamilton.
Corn Renault Clio an Ríocht Aontaithe
Ghlac Hamilton páirt ina chéad rás ag Corn Renault Clio an Ríocht Aontaithe i 2011 ag tiomáint do Total Control Racing. Mheall sé cuid mhór airde as na meáin agus as lucht leanúna an spóirt in ainneoin gur chríochnaigh sé san áit dheireanach. Bhí a chéad séasúr ina ábhar do chlár faisnéise de chuid an BBC dar teideal Racing with the Hamiltons: Nic in the Driving Seat.
Corn Carranna Turasóireachta na hEorpa
Bhog Hamilton suas go dtí an Corn Carranna Camchuairte na hEorpa i 2013, ag tiomáint SEAT León Supercopa do Baporo Motorsport.
Craobhchomórtas Carranna Turasóireachta na Breataine
In 2015, fuair Hamilton conradh le AmD Tuning chun Audi S3 a rásáil i gcúig bhabhta de Chraobhchomórtas Carranna Turasóireachta na Breataine, agus ba é an chéad tiománaí le míchumas a bhí in iomaíocht sa tsraith.
An 21 Feabhra 2020, dearbhaíodh Hamilton mar an ceathrú tiománaí i bhfoireann Team HARD i Volkswagen CC, ag coinneáil a urraíocht ROKiT. Sa rás deireanach i mBrands Hatch, i mbabhta 2 den chraobhchomórtas, scóráil Hamilton a chéad phointe BTCC riamh i ndiaidh dó an rás a chríochnú sa 15ú háit.
Gairm sna meáin
Ar 8 Márta 2016, fógraíodh go mbeadh Hamilton mar chuid d’fhoireann léiriúcháin Foirmle a hAon ar Channel 4.
Torthaí Chraobhchomórtas Carranna Turasóireachta na Breataine
(eochair) (Léiríonn rásaí i gcló trom go raibh sé ar cheann an rása  - Pointe bronnta díreach sa chéad rás; léiríonn rásaí i gcló iodálach an chuarda is gasta - Pointe bronnta i ngach rás; * Ciallaíonn seo gi raibh an timánaí ar cheann an rása ar feadh cuarda a laghad - Pointe tugtha i ngach rás) † Toisc gur aoi-thiománaí a bhí in Hamilton, ní raibh sé incháilithe le pointí a shaothrú.
Bellville, Texas
Is é Bellville príomhbhaile Contae Austin, Texas. Bhí 4,097 ina gcónaí i mBellville sa bhliain 2010.
John Moher
Polaiteoir Éireannach ab ea John Moher (7 Feabhra 1909 – 10 Samhain 1985). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Henrik Ibsen
Ba dhrámadóir agus file Ioruach é Henrik Johan Ibsen (20 Márta 1828 – 23 Bealtaine 1906). Tá ardcháil air mar dhuine de thionscnóirí an nua-aoiseachais sa drámaíocht.
Ìle
Is é Íle (Ìle, Islay) an oileán is faide ó dheas de na hOileáin Istigh in Albain. Tá sé suite in Earra-Ghàidheal síor ó dheas ó Dhiúra agus thart ar 40 ciliméadar ó thuaidh ó chósta na hÉireann. Is é Earra-Ghàidheal agus Bòd a cheantar comhairle agus is é Bogha Mòr a phríomhbhaile, áit ina bhfuil Eaglais chiorclach Chill an Rubha lonnaithe agus ceann de na hocht ndrioglann ar an oileán freisin. Is é Port Ìlein, ar an gcósta dheas, príomhchalafort an oileáin. De réir dhaonáireamh na bliana 2001 bhí 3,457 daoine ina gcónaí ann agus 24% díobh siúd ina gcainteoirí Gàidhlige.
Suleiman Ollásach
Ba shabhdán de chuid na hImpireachta Otamánaí é Suleiman I (6 Samhain 1494 go dtí 6 Meán Fómhair 1566). Sa Tuircis is iondúil go dtugtar “Kanunî Sultan Süleyman” (Sabhdán Suleiman Reachtóir) ar an rialtóir Otamánach. Ach tugtar Suleiman 'Ollásach' air san Iarthar (Béarla: The Magnificent Suleiman) agus “Kanuni” (An Reachtóir) san oirthear.
Droichead na Dúghlaise
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Droichead na Dúghlaise.
Suleiman Ollásach
Bhí Suleiman ina shabhdán idir 1520 go dí a bháis in 1566, an réimeas is faide i stair na himpireachta úd. clé|mion|an tSüleymanname, [[16ú haois]] Ba ba chor cinniúnach bás Suleiman sa bhliain 1566 i stair na hImpireachta Otamánaí.
Comhairle Contae Thiobraid Árann Thuaidh
Ba chomhairle suite i gContae Thiobraid Árann í Comhairle Contae Thiobraid Árann Thuaidh.
Aistriúcháin an Bhíobla go dtí an Bhreatnais
mion| Deirtear gur tarrtháladh an Bíobla Breatnach seo ó 1620 i séipéal Llanwnda as lámha ionróirí na Fraince i 1797 Aistríodh píosaí áirithe den Bhíobla go dtí an Bhreatnais ón 15ú haois ar a laghad, ach ba é an t-aistriúchán is mó a baineadh leas as ar feadh na gcéadta bliain na an t-aistriúchán 1588 le William Morgan, Y Beibl cyssegr-lan sef Yr Hen Destament, a'r Newydd a leasaíodh in 1620. Foilsíodh an Beibl Cymraeg Newydd (Bíobla Breatnaise Nua sa bhliain 1988 agus athbhreithníodh é sa bhliain 2004. Is aistriúchán nua i mBreatnais é Beibl.net a críochnaíodh le déanaí.
Leagan an 15ú haois
Luaigh roinnt foinsí ón 19ú haois an scéal go raibh aistriúchán ón VulgáidLaidine ann sa bhliain 1470. Tagann an scéal seo ón Easpag Richard Davies a mhaígh go bhfaca sé, mar bhuachaill, aistriúchán den sórt sin i lámhscríbhinn i dteach a uncail (darb ainm Celydd Ifan). Mar sin féin, cuireann an tOllamh Glanmor Williams deireadh leis an teoiric gur aistríodh an Bíobla ar fad go dtí an Bhreatnais sula raibh an Bíobla William Morgan le feiceáil sa bhliain.
William Salesbury, 1567
Tar éis an Reifirméisean Sasanach, rinneadh aistriúcháin go díreach ó na leaganacha Gréigise. Sa bhliain1551 bhí Salesbury freagrach as an gcéad chuid mhór de na Scrioptúir a fhoilsiú sa Bhreatnais, dar teideal Kynniver llith a ban, a bhí ina aistriúchán ar na Soiscéil agus na hEipistilí a ceapadh chun iad a léamh san Eaglais ar an Domhnach.
(Teideal iomlán: Kynniver llith a ban or yscrythur lan ac a ddarlleïr yr Eccleis pryd Commun y Sulieu a'r Gwylieu trwy'r vlwyddyn: o Cambericiat W.S. "As many lessons and verses from the holy scriptures as are to be read [in] church at the time of Communion on Sundays and holy days through the year: from the Welsh translation of William Salesbury")
Sa bhliain 1563 ritheadh dlí in ainm na Banríona Eilís I, a thug treoir do na hEaspaig Anglicanacha sa Bhreatain Bheag agus do Hereford socrú a dhéanamh chun an Bíobla agus Leabhar na hUrnaí Coitinnean a aistriú go dtí an Bhreatnais. Ba é Richard Davies, Easpag Tyddewi, a chantaire Thomas Huet, agus William Salesbury a rinne an obair. D'oibrigh siad ag Pálás an Easpaig i gCaerfyrddin, áit ar aistrigh siad an Tiomna Nua ó Ghréigis. D'aistrigh Richard Davies an Chéad Eipistil go Timothy, Eabhraigh, Litir Naomh Séamas, agus 1 agus 2 Naomh Peadar, agus d'aistrigh Thomas Huet Apacailipsis Eoin. Mar sin féin ba é William Salesbury a rinne an chuid is mó den obair.
D'aistrigh William Salesbury Leabhar na hUrnaí Coitinnean ón Bhéarla, a foilsíodh, mar aon lena aistriúchán ar na Sailm ón Eabhrais, an 6 Bealtaine 1567. Eisíodh an Tiomna Nua an 7 Deireadh Fómhair 1567. Foilsíodh iad araon ag Humphrey Toy agus clóbhualadh iad i Londain le Henry Denham.
Sa bhliain 1850, d'fhoilsigh Robert Griffith, díoltóir leabhar i Caernarfon, eagrán nua de Tiomna Nua a chuir James Rees i gcló i Caernarfon agus is dócha curtha in eagar ag Isaac Rees agus is dócha gurbh é an cléireach Isaac Jones (1804-50) eagar air. Bhí sé seo dílis don bhunleagan ach nuashonraíodh an ortagrafaíocht, ach clóbhualadh é i gcló nua-aimseartha chun go mbeadh sé níos éasca é a léamh.
Kieran Egan
Polaiteoir Éireannach ab ea Keran Egan (26 Bealtaine 1916 – 25 Márta 1976). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Batt O'Keeffe
Iarpholaiteoir de chuid Fhianna Fáil é "Batt" (Bartholomew) O'Keeffe (Parthalán Ó Caoimh as Gaeilge) a rugadh ar 2 Aibreán 1945. Ba Teachta Dála é ar son Iar-Thuaisceart Chorcaí agus IarAire Fiontar, Trádála agus Fostaíochta i rialtas na hÉireann, tar éis dó teacht i gcomharbacht ar Máire Ní Chochláinn.
Aistriúcháin an Bhíobla go dtí an Bhreatnais
Athbhreithniú Parry 1620
Tar éis bháis Morgan, lean an tEaspag Richard Parry agus an Dr John Davies leis an obair chun an teanga liteartha a shnasú, foirmeacha a measadh a bheith ró- chomhchoiteann a chur ina n-áit, agus an téacs a chur i gcomhréir níos mó le Bíobla Béarla 1611 de chuid an Rí Séamas. Foilsíodh leagan leasaithe den Bhíobla sa bhliain 1620. Tugtar aistriúchán William Morgan ar an eagrán seo go fóill, agus is é an t-eagrán seo seachas an t-eagrán roimhe seo a bhí mar an mBíobla Breatannach caighdeánach go dtí deireadh an 20ú haois, agus úsáidtear é go dtí an lá inniu. Tá an áit chéanna sa Bhreatnais leis sin atá ag an leagan Béarla King James Version.
Jourdanton, Texas
Is é Jourdanton príomhbhaile Chontae Atascosa, Texas. Bhí 3,871 ina gcónaí i Jourdanton sa bhliain 2010.
Ealbha
Sa Rúraíocht i Miotaseolaíocht na nGael, iníon Cathbhaidh agus Neasa ab ea Ealbha (Sean-Ghaeilge Elba, Elbha). Bhí beirt dheirfiúracha aici, Deichtire (máthair Chon Chulainn) agus Fionnchaomh (máthair Chonaill Chearnaigh). Bhí beirt dheartháireacha aici chomh maith.
Bean chéile Uisliu agus máthair Naoise, Ardáin agus Ainnle ab ea í. Deirtear scaití gurbh é Conchúr mac Neasa athair a céad mhic, agus Ius primae noctis gairthe aige tar éis a pósta le hUisliu.
Bandacút muc-chosach
Ainmhí ab ea an bandacút muc-chosach.
Liosta contaetha Texas
deas|250px|thumb|Contaetha i Texas
Aistriúcháin an Bhíobla go dtí an Bhreatnais
Athbhreithniú Parry 1620
Bhí na luatheagráin den Bhíobla ina n-imleabhair mhóra beartaithe le húsáid i séipéil; sa bhliain 1630, foilsíodh eagrán níos lú darb ainm "Y Beibl Bach" ("An Bíobla Beag"), a bhí le húsáid sa bhaile, rud a thug an scrioptúr sa Bhreatnais isteach i lámha na dtuath.
Liosta contaetha Texas
Is roinn stairiúil cultúrtha i Texas é an contae traidisiúnta. Tá 254 chontae sa stát agus atá méid is mó sna Stáit Aontaithe ann.
Aistriúcháin an Bhíobla go dtí an Bhreatnais
Athbhreithniú Parry 1620
Bhí aistriúchán an Bhíobla go dtí an Bhreatnais tábhachtach do mharthanas na Breatnaise. Bhí éifeacht aige, mar aon leis an aistriúchán Breatnaise ar Leabhar na hUrnaí Coitinne, maidir le stádas a bhronnadh ar an mBreatnais mar theanga liotúirgeach agus mar fheithicil adhartha. Chuidigh sé seo le húsáid leanúnach na teanga mar mheán cumarsáide laethúil go dtí an lá atá inniu ann, in ainneoin brú an Bhéarla.
Úsáideann an t-eagrán de Bhíobla William Morgan a úsáidtear inniu an ortagrafaíocht (litriú) nua-aimseartha, arna nuashonrú ag an Ollamh Henry Lewis (1889-1968). Chríochnaigh sé an Tiomna Nua sa bhliain1936. Ansin chríochnaigh sé an príomhbhíobla sa bhliain 1955, agus ba é an British and Foreign Bible Society a phriontáladh é mar "Y Beibl". Chríochnaigh sé an tApacrafa sa bhliain 1959, agus rinne an Cumann um Chur Chun Cinn an Eolais Chríostaí é a phriontáil mar "Yr Apocrypha". Tá siad seo digitithe ag Cumann na mBíobla anois agus tá siad san áireamh ina n-aip “ap Bible”.
Priontáil an Trinitarian Bible Society na heagráin is deireanaí de Bhíobla William Morgan (eagrán 1955) ag úsáid ortagrafaíocht 1955.
Sailm Mheadarachta na Breataine Bige, 1621
Is éard atá i Salmau Cân (Sailm Mheadarachta) aistriúchán ar an 150 Salm ina saor-véarsa Breatnaise, oiriúnach do chanadh pobalda. Ba é an obair a rinne Edmund Prys (a bhí litrithe freisin Edmwnd Prys) (1544-1623), file, a bhí ina reachtaire ar Fhestiniog agus Ard-deagánach ar Meirionnydd. Priontáladh iad i Londain agus foilsíodh iad den chéad uair le Leabhar na hUrnaí Coitinne sa bhliain1621. Is é William Morgan a luann Edmund Prys mar dhuine de na triúr a chabhraigh leis agus é ag ullmhú a aistriúcháin dá Bhíobla 1588. Tá go leor de na Sailm á chanadh fós in ionaid adhartha na Breataine Bige.
Sailm Mheadarachta Morris Williams, 1850
Bard ar a dtugtar Nicander ab ea Morris Williams (1809-1874). Ordaíodh é mar chléireach Anglicíneach sa bhliain 1836. Tháirg sé a Shailm Mheadarachta féin isa bhliain 1850.
Sailm William Rees, 1875
Bhí William Rees (Gwilym Hiraethog) (1802-1883) ina bhard darbh ainm Gwilym Hiraethog. B'fhile agus údar é. Léirigh sé a aistriúchán féin ar na Sailm ar a dtugtar Twr Dafydd sa bhliain 1875.
Thomas Briscoe
D'aistrigh Thomas Briscoe (1813-1895) Íseáia, Iób, Sailm agus Seanfhocail ón Eabhrais sa Bhreatnais, a foilsíodh idir 1853 agus 1855. Foilsíodh a aistriú den Tiomna Nua sa bhliain 1894.
Peirsigh
deas|250px|thumb|Peirsigh Is grúpa eitneach Áiseach iad na Peirsigh. Is í an Pheirsis a bpríomhtheanga.
Nagoya
Cathair de chuid na Seapáine is ea Nagoya (名古屋市). Tá an chathair suite in oirthear Honshu, an t-oileán Seapánach is mó. Tá 2,266,249 duine ina gcónaí i Nagoya (daonáireamh 2010).
Glámh dícheann
I Miotaseolaíocht na nGael, mallacht nó aoir chumhachtach ab ea Glámh dícheann (Sean-Ghaeilge Glám dícenn ), anghlod as Breatnais. Deirtear go ndéanfaí dochar anama agus coirp don té a d'inseofaí a leithéid leis.
Bonn dlí
I seandlí na hÉireann, slí chun an lámh in uachtar in aghaidh sinsir a ghabháil ab ea an dán drochíde nó mallacht. Dá mba mícheart de réir dlí an aoir ámh, d'íocfaí go daor. Bhraitheadh déine na breithe ar aicme shóisialta an íospartaigh.
Miotaseolaíocht
Ba iad draoithe, fáithe nó filí ba mhó a chruthaíodh an glámh dícheann. De ghnáth, dhéantaí troscadh roimh insint na mallachta. Feictear fosta go mbaineadh iompar áirithe coirp leis an nglámh. I rith Cath Maighe Tuireadh, phreab Lugh leathchoise timpeall a namhad, chuir a lámh i bhfolach agus chrap a shúil, chun go n-éirí lena mhallacht in éadan na bhFomhórach.
I réamhscéal an chatha úd, chuir an file Cridenbél iachall ar an Daghdha, trí bhagairt aoire, a mhír bhia is fearr a ghéilleadh, ach bhuail Áengus bob air agus fuair an file bás as ucht a chíocras.
Sa seanscéal Anbhás Chú Chulainn, verstümmelt Méabh clann Chailitine agus mar chúiteamh lig sí iad mallacht chruinn a caitheamh ar Chú Chulainn.
Chaith Cú Chulainn an sleá an maslóir isteach le hurchar chomh tréan sin gur maraíodh é le deireadh na sáfaí. Mharaigh a naimhde ámh Cú Chulainn agus a charbadóir Loeg mac Riangabra leis an shea úd.
I Leabhar Gabhála na hÉireann, chuir Cairbre mac Eithne iachall de ghlámh dícheann ar an rí santach Breas, a réim ar na Tuatha Dé Danann a shéanadh:
Sa scéal na Rúraíochta Fleadh Bhricreann, chuir Bricre féin iachall ar a chuairteoirí faoi bhagairt ghláimhe, a tíre a rinne in dhá leath eatarthu, cé gur chomhnaimhde ab ea iad.
Sa Rúraíocht, aorthóir ba mhó a rabhthas eagla roimhe in Éirinn ab ea an file Athirne Áilgeasach. Chuir Conchúr mac Neasa, rí na nUladh, amach é chuig gach cúige na hÉireann chun aighneas a chothú lena ghláimh. D'éirigh leis cogadh a thosú idir na Laighin agus na hUlaidh, inar mharaigh Conall Cearnach rí na Laighean, Mes Gegra (féach Cath Étair).
I scéal eile na Rúraíochta Longes mac nUislenn, bhain saoi agus buime Dheirdre, Leabharcham, agus Deirdre féin, feidhm rathúil as an nglámh dícheann.
Tá miotas eile ann ina bhfuil ról tábhachtach ag glámh dícheann - féach mar shampla Kelten.
Casfheamainn
Is feamainn í an chasfheamainn.
Glámh dícheann
Dearcadh ársa
Scríobh Diodor (1 RC) faoin dán drochíde Ceilteach mar a leanas:
Genoa Cricket and Football Club
Is club peile Iodálach é Genoa Cricket and Football Club, ar a dtugtar Genoa de ghnáth, a bunaíodh sa bhliain 1893. Imríonn an club i Serie A.
El Lazarillo de Tormes
Scannán Spáinneach-Iodálach de chuid na bliana 1959 é El Lazarillo de Tormes faoi stiúir César Fernández Ardavín. Oiriúnú d’úrscéal Lazarillo de Tormes ag údar gan ainm sa séú haois déag (1554), insíonn sé scéal Lazarillo, buachaill bocht a chaithfidh maireachtáil de réir a chuid wits tar éis dó a bheith díolta le sraith máistrí cruálach. Spáinneach - Iodáilis 1959 é El Lazarillo de Tormes faoi stiúir César Fernández Ardavín. Oiriúnú d’úrscéal gan ainm an séú haois déag Lazarillo de Tormes (1554), insíonn sé scéal Lazarillo, buachaill bocht a chaithfidh seiftiú dó féin tar éis dó a bheith díolta le sraith máistrí cruálach.
Kate McKinnon
Fuirseoir agus ban-aisteoir Meiriceánach is ea Kathryn McKinnon Berthold nó Kate McKinnon, an t-ainm a úsáideann sí ina saol gairmiúil, a rugadh ar 6 Eanáir 1984  Aithnítear í thar aon ní eile as a cuid sceitsí grinn ar na cláracha teilifíse Saturday Night Live agus The Big Gay Sketch Show. Rinne sí páirt an Dr. Jillian Holtzmann insan athdhéanamh a rinneadh sa bhliain 2016 den scannán Ghostbusters.
Tá clú uirthi mar gheall ar a cuid saothair le carachtair agus a cuid aithrisí ar dhaoine cáiliúla. Aithnítear í as na haithrisí atá déanta aici ar phop-amhránaí Justin Bieber, fuirseoir agus bean an tí teilifíse Ellen DeGeneres, agus polaiteoir Hillary Clinton. Ainmníodh í do cheithre Primetime Emmys, trí cinn díobh mar shár-bhanaisteoir taca i sraith ghrinn—as a bhfuair sí ceann amháin sa bhliain 2016—agus ceann ar son ceoil agus liricí bunúsacha.
A luathshaol
Rugadh agus tógadh Kate McKinnon Berthold in Sea Cliff, New York. Is iníon le Laura Campbell, oideachasóir tuismitheoirí, agus Michael Thomas Berthold, ailtire í. Tá deirfiúr níos óige aici darbh ainm Emily. Fuair a hathair bás nuair a bhí sí 18 bliana d'aois.
Biorra
Is baile é Biorra (Béarla: Birr) i gContae Uíbh Fhailí in Éirinn. Tá sé suite idir Tulach Mhór agus Ros Cré. Bhí Parsonstown an t-ainm atá air fadó tar éis an chlann Parsons. Bhí siad tiarna talúna áitiúil. Tá an baile paróiste isteach an Deoise Chill Dalua. Tá sráideanna leathan sa bhaile agus foirgneamh galánta.
Iompar
D'oscail an stáisiún traenach i mBiorra ar an 8 Márta 1858 ach bhí sé dúnta sa bhliain 1963.
Spórt
Tá foireann iománaíocht rathúil, Birr GAA, i mBiorra. Bhuaigh siad an Craobh Iomána na hÉireann ceithre ammanna.
Portland, Oregon
Tá an fairsinge máguaird na cathrach seo suntasach mar gheall ar phleanáil láidir na húsáide talún chomh maith leis an infheistíocht an iarnróid éadrom. Aithnítear de bharr an tionscail mhicreaghrúdlainne é.
Amongst Women
Úrscéal leis an scríbhneoir Éireannach John McGahern (1934-2006) is ea Amongst Women (Gaeilge:Idir Mhná). An t-úrscéal is cáiliúla de chuid McGahern, meastar freisin go bhfuil sé ina shárshaothar..
Arna fhoilsiú ag Faber and Faber, insíonn an t-úrscéal scéal an Mhóránaigh (Michael Moran), iarshaighdiúir searbh d'Óglaigh na hÉireann atá ag dul in aois, agus a bhean chéile agus leanaí a bhí faoi réir a ansmacht, a bhfuil grá agus eagla orthu araon ait. Bhí sé ar an ngearrliosta do Dhuais Booker 1990 agus bhuaigh sé Gradam Liteartha an Irish Times / Aer Lingus i 1991.
Veicteoir
I matamaitic, fisic agus innealtóireacht tá méid agus treo ag veicteoir Eoiclídeach. Is féidir na veicteoirí a shuimiú de réir an dlí de bhreis comhthreomharán. Uaireanta seasann deighleog líne do veicteoir Eoiclídeach. Tá treoir chinnte ag an líne agus ceangail idir pointe A agus pointe B agus tá mar ainm na.
Amongst Women
Réamhrá an phlota
Tá an t-úrscéal suite i gContae Liatroma i lár ceantair tuaithe ina hÉireann. Cuimsíonn an scéal tréimhse fiche bliain i lár an fhichiú haois. Díríonn sé ar an sean-phoblachtánach Micheál Ó Móráin (Michael Moran), ceannaire an teaghlaigh agus iarbhall d'Óglaigh na hÉireann, a bhí ina oifigeach agus ina threallchogaí i gCogadh na Saoirse agus i gCogadh Cathartha na hÉireann sna 1920idí. Cé go bhfuil meas mór ar an Mhóranach ina phobal agus ina Chaitliceach cráifeach, tá taobh cruálach, foréigneach agus rialaithe dá charachtar. Tá tionchar an-mhór aige ar shaol a dhara bean Róise (Rose), agus a chúigear leanaí. Déanann a leanaí a ndícheall a saol féin a bhunú agus iad fós dílis don teaghlach. Insítear an chuid is mó den scéal trí úsáid a bhaint as spléachtaí siar, mar a dhéanann iníonacha an Mhóránaigh iarracht Lá Mhuineacháin a athchruthú dá n-athair scothaosta agus faoi ghruaim, toisc gurbh é an lá a raibh an chuma air i gcónaí go raibh sé i mbarr a mhaitheasa.
Míniú ar theideal an úrscéil
Is féidir an teideal a léirmhíniú ar dhá bhealach. Ar dtús, tagraíonn an teideal do theaghlach an Mhóránaigh a bhí baineannachb den chuid is mó, agus díríonn cuid mhaith den leabhar ar an gcaidreamh forlámhasach idir an Móránach patrarcach agus na mná timpeall air. Tagraíonn an teideal freisin don phaidir thraidisiúnta, 'Sé do Bheatha, a Mhuire, ina bhfuil an clásal "beannaithe tusa i measc na mban". Tá an phaidir seo suntasach mar is cuid den Phaidrín í, a guitear gach lá i dteaghlach Uí Mhóráin, agus is móitíf athfhillteach é an ócáid ar fud an úrscéil. athfhilltear is móitíf athfhillteachí í an ócáid ar fud an úrscéil.
Veicteoir
Tá veicteoir riachtanach chun pointe A a iompar go dtí póinte B. Is é míniú an focal veicteoir as Laidin 'iomproir'. Is é méid an veicteoir ná achar idir an dá pointe.
Tá analógacha gar mar veicteoirí ag a lán oibríochtaí ailgéabracha ar réaduimhreacha, cosúil le suimiú, dealú, iolrú agus frithrá. Tá ról tábhachtach ag veicteoirí san fhisic. Déanann veicteoirí cur síos ar treoluas agus luas ghéarú ar rud atá ag gluaiseacht agus fórsaí atá ag gníomhú air.
Comhairle Contae Thiobraid Árann Theas
Ba chomhairle suite i gContae Thiobraid Árann í Comhairle Contae Thiobraid Árann Theas.
Bogna Korjenkowa
Is láithreoir raidió agus teilifíse Sorbach í Bogna Korjenkowa (r. 1965) (Bogna Koreng as Gearmáinis).
Rugadh sa bhliain 1965 í i bparóiste Radibor na Gearmáine, atá suite 10km ó thuaidh ó chathair Bautzen i Saorstát Sachsen. Rinne sí staidéar ar an Léann Gearmánach san ollscoil. Ceapadh mar láithreoir an chláir úd as Soirbis Wuhladko ar an stáisiún poiblí Mitteledeutschen Rundfunk (MDR) agus tá sí fostaithe mar bhainisteoir stiúideo ag an gcraoltóir chomh maith. Tá cónaí anois uirthi lena clann i bparóiste Panschwits-Kuckau, ceartlár an chultúir Shorbaigh, 12km ó chathair Kamenz.
Árdán tábhachtach i gcultúr na Sorbach é Wuhladko ar a phlétear cúrsaí reatha, béaloideas, stair, nósanna agus cúrsaí eile a bhaineann leis an mionlach eitneach Slavach sin agus bhuaigh an clár an tríú duais i bhFéile Idirnáisiúnta Raidió agus Telefíse Teangacha na Mionlach i gcathair Uzgorod na hÚcráine sa bhliain 2005.
An Rómainis
Teanga Rómánsach, nó b'fhéidir dlúthghrúpa de theangacha comh-ghaolmhara, í an Rómainis (Rumantsch) agus í ina teanga oifigiúil san Eilvéis.
Daonra
Tá an Rómainis ó dhúchas ag níos mó ná 35,000 duine de réir na bhfigiúirí ón mbliain 2000. An chuid is mó de na cainteoirí dúchais tá cónaí orthu in Grischun (Gearmáinis: Graubünden, Iodáilis: Grigioni, Fraincis: Grisons), ceann de chantúin na hEilvéise. Iad siúd a labhraíonn Rómainis, bíonn siad dátheangach nó fiú trítheangach, agus an Iodáilis nó an Ghearmáinis ar aon leibhéal leis an teanga dhúchais acu chomh maith. mion|clé|An Rómainis i gcantún Graubünden/Grischun/Grigioni sa bhliain 2000.
Caighdeánú
Tá an Rómainis mar a chleachtaítear san Eilvéis í roinnte ina canúintí éagsúla, agus bhí sé ina chnámh spairne ar feadh i bhfad cén cineál Rómainise ba chóir a úsáid mar theanga chomhoifigiúil don Eilvéis ar fad.
Sna hochtóidí tháinig an comhchaighdeán Rómainise, Rumantsch Grischun, ar an bhfód, ach tá cuid mhaith de na cainteoirí dúchais míshásta leis an gcaighdeán seo i gcónaí.
Mar sin, cloíonn siad go stobarnáilte leis na leaganacha canúnacha den teanga scríofa, go háirithe nuair a bhíonn cúrsaí áitiúla nó cantúin á bplé acu.
Barrchonlach
Is feamainn í an bharrchonlach (nó dúlamán na gclog, nó feamainn bhoilgíneach).
Cléire
Is féidir staidéar a dhéanamh ar chanúint an oileáin sa leabhar Seanchas Chléire le Conchúr Ó Síocháin agus sa leabhar Céad Fáilte go Cléire. Ceann de na shean-dírbheathaisné isí Gaeltachta é an chéad cheann acu, agus cnuasach béaloidis ón oileán an dara ceann acu. mion|Dún an Óir, Cléire
Bailte fearainn
clé|mion|Tithe
Barra de Nais
Is iománaí é Barra de Nais (Béarla: Barry Nash). Ar 31 Nollaig 1996 a rugadh é i Luimnigh. Is as Contae Luimnigh é agus imríonn sé le foireann shinsearach Luimnigh. D'fhreastail sé ar Ardscoil Rís.
Cill tSéine
Is baile fearainn í Cill tSéine (nó Cill tSéadhna). Tá sé suite in Iorras i gContae Mhaigh Eo agus tá sé lonnaithe sa Ghaeltacht go hoifigiúil. Glacann foireann CLG an bhaile páirt i gComórtas Peile na Gaeltachta.
Cinn Tìre
Is leithinis é Cinn Tìre in Earra-Ghàidheal agus Bòd na hAlban.
Is é Ceann Loch Chille Chiaráin a phríomh-bhaile.
Rónán Ó Loingsigh
Is iománaí é Rónán Ó Loingsigh, nó Ronan Lynch mar a thugtar air i mBéarla. Is as Contae Luimnigh é.
Frank Sherwin
Polaiteoir Éireannach ab ea Frank Sherwin (1905–1981). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
ITL Thiobraid Árann
Is coláiste suite i gContae Thiobraid Árann é ITL Thiobraid Árann (Béarla: LIT Tipperary).
Suíomh Oidhreachta Domhanda
Chuir Eagraíocht na Náisiún Aontaithe UNESCO ar bun chun oidhreacht nádúrtha agus cultúrtha an domhain a chosaint agus a chaomhnú. Aithníodh go raibh séadchomharthaí ann a bhí chomh luachmhar sin gur bhain siad le pobal an domhain uile, agus tugadh Suíomh Oidhreachta Domhanda ar shuíomh dá leithéid. Spreagadh UNESCO chun na hoibre seo nuair a cinneadh Damba ollmhór a thógáil ar an Níl, abhainn mhór na hAfraice. Chruthófaí tascumar ollmhór uisce i ngleann Abu Simbel na hÉigipte, áit a raibh teampaill ársa. Bunaíodh feachtas idirnáisiúnta chun tochailt sheandálaíoch a dhéanamh sa cheantar i 1959, agus baineadh teampaill Abu Simbel agus Philae as a chéile chun iad a atógáil ar thalamh tirim. Chosain an feachtas timpeall US$80 milliún ag an am, agus rinne timpeall 50 tír maoiniú air.
As sin tháinig feachtais chosainte eile, sa Veinéis mar shampla, cathair álainn Iodálach atá i mbaol a báite, sa Phacastáin agus san Indinéis, agus tá liosta fada ionad, idir cheantair leochaileacha nádúrtha agus suíomhanna cultúrtha, ainmnithe anois mar shuíomhanna oidhreachta domhanda.
In Éirinn tá Séadchomharthaí cheantar seandálaíoch na Bóinne, Sceilg Mhíchíl agus Clochán na bhFomórach ar an liosta oidhreachta. Tá ocht suíomh déag i Stáit Aontaithe Mheiriceá, 38 sa Spáinn, agus os cionn dhá scór san Iodáil Liosta : Suíomhanna Oidhreachta Domhanda
Suíomh Oidhreachta Domhanda in Éirinn
thumb|Sceilig Mhichil thumb|Newgrange - Brú na Bóinne
Cridenbél
I Miotaseolaíocht na nGael, file na dTuath Dé Danann ab ea Cridenbél, a fheictear sa Scéalta Miotaseolaíochta, sa scéal Cath Maighe Tuireadh. Bhíodh faitíos roimhe as ucht a chuid glámh dícheann nó aortha.
Seanscéal
Chuir Cridenbél iachall (trí ghlámh dícheann) ar an Daghdha, a mhír bhia is fearr a thabhairt dó gach uile lá. Mhol Áengus mac an Daghdé dá athair trí rud óir a chuir sa bhia. Fhuair Cridenbél bás nuair a d'ith sé na rudaí úd. Ní bhfuarthas an Daghda ciontach sa dúnmharú ámh, toisc, de réir fuarlitir an dlí, gur thug an Daghda a mhír bhia is fearr don fhile.
Droim na Coille
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Droim na Coille.
A an 30 Lúnasa 1988, mharaigh an Special Air Service (SAS) triúr as an IRA ag Droim na Coille —Gerard Harte, Martin Harte agus Brian Mullin. Rugadh orthu i luíochán.
Comhar Dún Chaocháin Teo
Is comhar áitiúil é Comhar Dún Chaocháin Teo. Tá sé suite i gCill Chomáin, Contae Mhaigh Eo.
Apatasár
Ba dineasár mór é apatasár.
Mainistir Chill Chúile
Is mainistir suite i gContae Thiobraid Árann í Mainistir Chill Chúile.
Rátagan
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Rátagan.
Baile an Ghrána
Is sráidbhaile ar an Íle, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Baile an Ghrána.
Baile na Cúirte
Is ceantar suite i gContae Phort Láirge é Baile na Cúirte.
Ríseach
Is feamainn í an ríseach nó imleacán cloch (Himanthalia elongata). Is alga donn í a fhaightear in oirthuaisceart an Aigéin Atlantaigh agus sa Mhuir Thuaidh.
James Carroll
Polaiteoir Éireannach ab ea James Carroll (29 Márta 1907 – 30 Iúil 1973). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
Gustave Flaubert
Ba shárúdar Francach é Gustave Flaubert (IPA: ɡystav flobɛʁ). Rugadh i Rouen é, ar an 12ú lá de mhí na Nollag 1821, agus fuair sé bás ar an 8ú lá de mhí na Bealtaine 1880, i mbaile beag darb ainm Croisset.
Tatyana Mikhailova
Ollamh le léann Éireannach agus Gaeilgeoir Rúiseach in Stát-Ollscoil Mhoscó is ea  Tatyana Andreyevna Mikhailova  (Татьяна Андреевна Михайлова).
Gustave Flaubert
Mar dhuine de na scríbhneoirí próis is fearr sa dara leath den 19ú haois, bhí tionchar mór ag Flaubert ar litríocht na Fraince mar thoradh ar chumhacht a stíle sna húrscéalta móra a scríobh sé, mar shampla Madame Bovary (1857), Salammbô (1862), L'Éducation sentimentale (1869), nó fiú a chuid gearrscéalta, mar Trois Contes (1877).
Tatyana Mikhailova
I 2007 chaith sí tamall i Roinn na Gaeilge i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath agus i 2008 d’fhoilsigh sí aiste ar an tSean-Ghaeilge. I 2009 bhí sí ina heagarthóir bainistíochta foilseacháin ar Imeachtaí an Dara Collóiciam Idirnáisiúnta ag an gCumann Ceilteach-Slavach (Moscó, Meán Fómhair 2006).
Gustave Flaubert
A chuid oibre
Leabhair
Tatyana Mikhailova
Faoi láthair is í an tOllamh le Focleolaíocht Ghearmánach agus Cheilteach in Stát-Ollscoil Mhoscó í agus tá cathaoir na dTeangacha Ársa aici in Ollscoil Stáit na nDaonnachtaí. Tá sí ina hollamh comhlach in Institiúid Taighde na Gaeilge agus an Léinn Cheiltigh in Ollscoil Uladh. Is ball í de bhord eagarthóireachta na n-irisí Journal of Language Relationship/вопросы языкового родства agus ''Atlantika. Записки по исторической поэтике'' (Nótaí ar Ealaín Stairiúil na Filíochta).
Gustave Flaubert
A chuid oibre
Litreacha
Baile an Rodaigh
Is baile suite i gContae Phort Láirge é Baile an Rodaigh.
Tatyana Mikhailova
Tá na céadta alt foilsithe aici ar ghnéithe den fhocleolaíocht Cheilteach, in éineacht le leabhair d’fhoghlaimeoirí na Sean-Ghaeilge agus na Nua-Ghaeilge.
Bandacút stríocach iartharach
Ainmhí is ea an bandacút stríocach iartharach (Perameles bougainville). Dúchasach do dhá áit san Astráil atá scartha óna chéile (is é sin ceantar amháin i lár na tíre agus ceann eile ar an gcósta thiar). Mamach atá ann.
Éiríonn sé gníomhach le dul faoi na gréine. Is sealgaire aonarach é. Itheann sé feithidí, damháin alla agus péisteanna chomh maith le corrfhréamh.
Tatyana Mikhailova
Foinsi
Nótaí beathaisnéiseacha
Steigeasár
Ba dineasár mór é steigeasár.
Gustave Flaubert
A chuid oibre
Bailiúcháin
Hammarby IF Fotbollförening
Is club peile Sualannach é Hammarby IF Fotbollförening, ar a dtugtar Hammarby de ghnáth, as Stócólm. Is é Hammarby IF Fotbollförening roinn sacair an chlub spóirt Hammarby Idrottsförening. Bunaíodh an club spóirt sa bhliain 1897 agus an roinn sacair sa bhliain 1915.
Doire Mhín
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Doire Mhín.
Cailitin
I Miotaseolaíocht na nGael, draoi agus athair Baidhbhe ab ea Cailitin (Calatin Calaitin fosta).
Sa scéal Anbhás Chú Chulainn, insítear gur sárghaiscíoch ab ea é. In ainainneoin sin, mharaigh Cú Chulainn é i gcomhrac aonair. Chuir banríon Méabh a chlann go dtí an Pheirs, chun ealaíona na draíochta a fhoghlaim. Nuair a tháinig siad ar ais, chuaigh siadsan i gcomhrac in éadan Chú Chulainn, ach chloígh agus mharaigh ar iad.
Gleann Chuilinn (Iorras)
Is dhá bhaile fearainn i bparóiste Chill tSéadhna é Gleann Cuilinn (Béarla: Glencullen ). Tá sé suite i gContae Mhaigh Eo.
Féach:
Anthony Barry
Polaiteoir Éireannach ab ea Anthony Barry (7 Meitheamh 1901 – 24 Deireadh Fómhair 1983). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Droim Caoin
Is sráidbhaile agus baile fearainn suite i gContae Thír Eoghain é Droim Caoin (Béarla: Drumquin). Sa bhliain 2001 bhí 291 duine ina gcónaí ann.
clé|250px|thumb|Droim Caoin
Fuinneog
200px|thumb|Fuinneoga Is oscailt i mballa nó i ndíon í an fhuinneog, agus í feistithe de ghnáth inniu le gloine i bhfráma chun solas nó aer a ligean isteach agus ligean do dhaoine féachaint amach.
Tagann an focal Gaeilge fuinneog ó vindauga na sean-Lochlainnise; tagann vindauga féin as vindr (gaoth) agus auga (súil), is é sin le rá, súil ghaoithe nó gaothshúil.
Go bhfios dúinn ba iad na Rómhánaigh na chéad daoine a bhain úsáid as gloine i bhfuinneoga. Is dócha gur forbraíodh an teicneolaíocht sin in Alexandria timpeall na bliana AD 100.
Bhaintí úsáid as páipéar i bhfuinneoga sa tSín, sa Chóiré agus sa tSeapáin. I Sasana bhíodh adharca ainmhithe in úsáid i gcomhair fuinneog; níor thosaigh daoine ag baint úsáid as gloine i bhfuinneoga i ngnáth-thithe ansin go dtí an chéad chuid den 17ú haois. mion|Gloine fuinneoige Rómhánach ón [[An Ghearmáin|Ghearmáin, AD 100–400]]
Flicker (albam Niall Horan)
Is é Flicker an chéad albam ó Niall Horan. Bhí sé scaoilte ar an 20 Deireadh Fómhair, 2017.
Bolscaireacht
Thosaigh Horan a chéad camhchuairt Flicker Sessions 2017 ar an 29 Lúnasa 2017 ag an Olympia Theatre i mBaile Átha Cliath. Beidh Niall ag dul ar a dara camhchuairt Flicker World Tour i 2018.
Rath Cairt
Chuaigh an t-albam díreach go uimhir 1 in Éirinn, An Ísiltír agus sna Stáit Aontaithe. Dhíol sé 128,000 cóipeanna sna Stáit Aontaithe.
Cairteacha
{|
Séamas Ó hArgadáin
mion|[[Gaillimh sa bhliain 1651ː léarscáil sa leabhar Stair Chathair agus Chontae na Gaillimhe le Hardiman ]] Dlíodóir, leabharlannaí, bailitheoir ceoil agus staraí Éireannach ab ea Séamas Ó hArgadáin nó James Hardiman; (t. 1782- 13 Samhain 1855). In 1820 foilsíodh, ar a chostas féin, a mhórshaothar, 'Stair Chathair agus Chontae na Gaillimhe'.
Saol
mion|Leabharlann James Hardiman i g[[Coláiste Ollscoile na Gaillimhe inniu]] Rugadh an tArgadánach timpeall na bliana 1782 i gContae Mhaigh Eo, áit a raibh eastát beag ag a athair is cosúil. Ní heol cár cuireadh oideachas air. Bhí aistrithe go Gaillimh ag an teaghlach agus siopa ag an athair ann.
Fuair an tArgadánach oiliúint an dlíodóra. Cháiligh sé mar aturnae sa bhliain 1815 agus b'fhéidir níos mó ná 30 bliain air ag an am.
Ba í an leabhar Stair Chathair agus Chontae na Gaillimhe, a fhoilsigh an Argadánach sa bhliain 1820, ba mhó a thuill clú don Argadánach. Tá an leabhar ar fáil anseo ar an Idirlíon.  Chruasaigh sé go leor seanchais eile, mar shampla, ‘A Collection of Lyrical Compositions consisting of Songs, Jacobite Relics, etc., in the Irish Language; By the most celebrated Bards of the Province of Munster during the Eighteenth Century’.
Nuair a cuireadh deireadh le hOifig na dTaifead Poiblí in 1830 d’aistrigh Hardiman go Gaillimh. Ceapadh sé ina dhlíodóir oifigiúil ag Coimisinéirí na Gaillimhe.
The Simpsons (séasúr 18)
Craoladh an ochtú séasúr déag The Simpsons idir 10 Meán Fómhair 2006 agus 20 Bealtaine 2007 ag tosú le "The Mook, the Chef, the Wife and Her Homer".
Séamas Ó hArgadáin
Saol
Bhí sé ar dhuine de bhunaitheoirí an Irish Archaeological Society in 1840 agus an Chumainn Cheiltigh in 1846.
The Simpsons (séasúr 18)
Bhí Metallica, Tom Wolfe, Gore Vidal, Michael Chabon, Ludacris, Jonathan Franzen, Fran Drescher, The White Stripes, Kiefer Sutherland, Mary Lynn Rajskub, Richard Lewis, Phil McGraw, Elvis Stojko, Natalie Portman, Jon Lovitz, Betty White, Eric Idle, Sir Mix-a-Lot, Stephen Sondheim, Ronaldo, Meg Ryan, Andy Dick, Peter Bogdanovich agus James Patterson le feiceáil mar aíonna i rith an tséasúir.
Séamas Ó hArgadáin
Saol
Sa bhliain 1845, bunaíodh Coláiste na Banríona i gCathair na Gaillimhe - inniu, Ollscoil na Gaillimhe. Tairgeadh ollúnacht na Gaeilge dó nuair a bhí Coláiste na Banríona á bhunú i nGaillimh ach níor ghlac sé léi. Ina ionad sin ceapadh é ina leabharlannaí sa Choláiste
Bhí sé ina bhall gníomhach d'Acadamh Ríoga na hÉireann, agus rinne sé cion fir ag cur cheol traidisiúnta na hÉireann i míotar agus i dtaisce le haghaidh na nglúnta a tháinig ina dhiaidh.
"Leabharlann Uí Argadáin" atá ar an leabharlann inniu féin, i ndilchuimhne ar an Argadánach.
Joe Duffy
Láithreoir Éireannach é Joe Duffy, a rugadh i mBaile Formaid, Baile Átha Cliath sa bhliain 1956. Tá sé ina chónaí i gCluain Tarbh anois.
Nuair a bhí sé óg, bhí an-suim aige sa Chumann Lúthchlas Gael. Thosaigh sé ag staidéar ceartas sóisialta ag Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath sa bhliain 1977. Agus é ag freastal ar an gcoláiste, toghadh é ina uachtarán ar Aontas na Mac Léinn in Éirinn sa bhliain 1979. Ghlac sé post mar oifigeach promhaidh sa bhliain 1982.
Sa lá atá inniu ann, tá sé ina láithreoir ar Liveline, clár raidió de chuid RTÉ, a chraoltar gach lá den tseachtain idir 13:45 agus 15:00. Is é Al Pacino an t-aisteoir is fearr leis. Is breá leis a bheith ag péinteáil, rud a dhéanann sé gach lá. Bhuaigh sé an Gradam Jacobs sa bhliain 1992, mar aitheantas ar an obair a rinne sé ar chlár Gay Byrne.
Ronan O'Gara
Imreoir rugbaí Éireannach is ea Ronan John Ross O'Gara (rugadh é ar an 7 Márta, 1977 i San Diego, California). D'imir sé mar leathchúlaí amuigh le Cúige Mumhan, foireann na hÉireann, agus foireann na British and Irish Lions.
Chuaigh sé ar scoil i gColáiste na Toirbhirte i gCorcaigh. D'imir sé le Cork Constitiution.
Bhuaigh O'Gara Corn na hEorpa le Mumhan sna blianta 2006 agus 2008.
Iriseoireacht
thumb|deas|220px|Iriseoirí i mbun a gceirde sna [[1940idí]]
Is ionann iriseoireacht agus ceird ina ndéantar tuairisciú, scríbhneoireacht, eagarthóireacht nó grianghrafadóireacht ar nuacht, ar mhaithe le craobhscaoileadh. Is gnách go ndéantar í mar ghnó tráchtála. Tugtar iriseoir ar dhuine a bhíonn ag plé leis an gceird seo.
Ar an 2 Samhain gach bliain, ceiliúrtar an Lá Idirnáisiúnta um Dheireadh leis an tSaoirse ó Phionós i gcás Coireanna in aghaidh Iriseoirí.mion|Gold and Black (1922)
Obair
Níl an iriseoireacht furasta mar obair. Mar shampla, b’fhearr lena lán léitheoirí go minic altanna a léiríonn cinnteacht agus atá ag teacht lena réamhchlaonta fhéin faoi ábhar, seachas alt a léiríonn go bhfuil castacht agus éiginnteacht ag baint leis an scéal. Ach is annamh a ndéantar scagadh tomhaiste ar an bhfianaise a thacaíonn le téis áirithe agus ar an bhfianaise a bhréagnaíonn é. Tosaíonn iriseoirí uaireanta le freagra na ceiste agus ansin téann siad ag lorg na fianaise chun é a chruthú (nó níos measa, ag lorg fianaise chun téis nó réamhchlaonadh áirithe a chruthú).
Iriseoirí a maraíodh
Is obair chontúirteach í amanna. Mar shampla sna 1990idí, bhí Veronica Guerin ag obair mar iriseoir imscrúdaitheach dúnmharaíodh Veronica Guerin i mBÁC ach rinne mangairí drugaí slad uirthi sa bhliain 1996.
Roisbheinn
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Roisbheinn.
Laminaria digitata
Is alga mór donn é an leathach nó coirleach (Laminaria digitata). Ribíní a thugtar air freisin. Stamh a deirtear i nGaeilge na hAlban.
An Ráthaig Mhór
Is ceantar suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an Ráthaig Mhór.
Séamus Dolan
Polaiteoir Éireannach ab ea Séamus Dolan (10 Nollaig 1914 – 10 Lúnasa 2010). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Páirc Náisiúnta Bhaile Chruaich
Is páirc náisiúnta í Páirc Náisiúnta Bhaile Chruaich, agus í suite in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo. Tá sí ar cheann de na talaimh phortaigh is mó san Eoraip, 117.9 ciliméadar cearnógach de bhratphortach Atlantach ar fad. Tá gnáthóga agus speicis éagsúla thábhachtacha eile faoi chosaint ann. Ina measc tá fraochmhá Alpach, féarach sléibhe, fraochmhá, agus dobharcheantair lochanna agus aibhneacha. Tá fraochmhá Alpach le fáil ar an mbinn is airde, is í sin an Corrshliabh.
Gliomach
Is artrapód é an gliomach. Ball d'fhine na Nephropidae atá ann. Is iomaí speiceas atá ann, mar shampla an gliomach Eorpach. Giomach a deirtear i nGaeilge na hAlban.