cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
An tIRA Sealadach
1994ː an chéad sos comhraic
Bhí Sinn Féin den tuairim go raibh teipthe ar an sos cogaidh, toisc nach raibh Rialtas na Ríochta Aontaithe (John Major agus na Coiméadaigh) na comhchainteanna síochána a oscailt do na Poblachtánaigh sula ndíchoimisiúnódh an tIRA a chuid arm. mion
1997ː an dara sos comhraic
Nuair a tháinig Tony Blair i gcumhacht sa Bhreatain i 1997 agus Bertie Ahern mar Thaoiseach, d’aontaigh an bheirt tabhairt faoi phróiseas na síochána in athuair.. D'fhill an tIRA ar an sos cogaidh i Mí Iúil 1997, nuair a thosaigh na comhchainteanna le Comhaontú Aoine an Chéasta a ullmhú.
An próiseas polaitiúil
I ndiaidh na sosanna cogaidh, chrom na príomhpháirtithe polaitíochta sa Tuaisceart ar chomhchainteanna le comhaontas polaitiúil a shocrú. B'as na cainteanna seo a d'eascair Comhaontú Aoine an Chéasta (nó 'Comhaontú Bhéal Feirste' do na hAontachtóirí) sa bhliain 1998.Sa Chomhaontú seo, cuireadh rialtas dúchais ar bun don Tuaisceart in athuair, agus é bunaithe ar phrionsabal na cumhachtroinnte. Bunaíodh Feidhmeannas Comhchumhachta sa bhliain 1999, agus an ceithre pháirtí ba mhó páirteach ann, ina measc Sinn Féin.
Leasú eile ab ea bunú na seirbhíse nua poilíníachta, ar tugadh Seirbhís Póilíníochta Thuaisceart Éireann uirthi. Cuireadh de dhualgas ar an tseirbhís poilíníochta nua cuóta áirithe íosmhéide de Chaitlicigh a fhostú.
2001-2005ː Díchoimisiúnú
Ar 23 Deireadh Fómhair 2001 chuir an tIRA tús le díchoimisiúnú ar a gcuid arm. Ní dhearna an IRA Sealadach díchoimisiúnú go dtí Deireadh Fómhair 2001 nuair nach raibh an dara rogha acu tar éis 9/11. Ach fós cuireadh díchoimisiúnú na n-arm ag an IRA ar an méar fhada agus bhí sé sin ina chnámh spairne do dtí go ndearnadh an gníomh iomlán ar deireadh in 2005.
In 2005, dheimhnigh an Comhlacht Neamhspleách um Dhíchoimisiúnú go raibh díchoimisiúnú an IRA tarlaithe.
Tethbae
Cónaidhm tuath in Éirinn ná meánaoise ba ea Tethba (nó Tethbae ). Bhí an ríocht roinnte in dhá leath, tuaisceart Tethbae faoi cheannas Chineál Chairbre (Cenél Coirpri), agus deisceart Tethbae faoi cheannas Chineál Mhaine (Cenél Maini). Chuimsíodh sé cuid de Chontae na hIarmhí agus mórchuid Chontae an Longfoirt an lae inniu. Uaireanta, luann an t-ainm Tethba ach an réim deisceartach amháin.
mion|Ríochtaí agus dreamanna in Éirinn na meánaoise. Ar an léarscáil seo, is ionann Tethba agus deisceart Tethbae.  Ar tuaisceart Tethbae, tugtar Cairbre, ar cheann de thrí ríocht ainmnithe as [[Coirpre mac Néill|Cairbre mac Néill Naoighiallaigh]]
Dhá Tethba
Tá fianaise ann go raibh Tethba roinnte ina cheantar thuaidh agus theas sa 7ú haois. Deighilt idir polaitíochta agus freisin eaglasta a bhí ann. Bhí nasc idir príomheaglais Tethba Tuaiscirt agus Naomh Pádraig. Déanann Tíreachán tagairt ina naomhseanchas don "dá Tethbae" agus maíonn gur bhunaigh Pádraig easpagóideachtaí ag Gránard agus Ardach araon. Le fírinne, cé go raibh Gránard ina eaglais Phádraig, is léir nach raibh Ardach.
Naomh Mel ba ea bunaitheoir agus príomhphearsa Ardach. Nia Phádraig ba ea é, dar le foinsí Phádraig. Faoi ré Thireacháin agus na taifid is luaite, ba bhall é Ardach de chónaidhm eaglaisí agus Naomh Bríd a príomhphatrún agus Cill Dara a hionad ceannaireachta.
Cenél Coirpri
Dar le nósanna Gaelacha na meánaoise, deirtear gur gurbh iad Niall Naoighiallach agus a mhic, Cairbre agus Fiacha a rinne coinsias i lár na tíre. Sinsear eapainmneach Chineál Chairbre (Cenél Coirpri) ba ea Cairbre féin.
Ar cheann de thrí ríocht ainmnithe as Cairbre ba ea Cineál Chairbre Mhóir (Cenél Coirpri Móir), nó Tethba Tuaiscirt. Bhí Cenél Coirpi Dromma Clíab suite taobh thiar ó thuaidh ar Bhá Dhún na nGall; agus Cairbre féin, Contae Chill Dara, taobh thiar ó dheas, cé nár bunaíodh seo go dtí i bhfad níos deireanaí.
Seachas Cairbre féin agus a gharmhac, Tuathal Maolgharbh, bhí dhearnadh Ardrí Éireann de dhuine de Chineál Chairbre. Tá ríthe níos deireanaí Tethbae luaite go minic i nAnnála Uladh agus annála Éireann eile, although usually only to report their deaths. De ghnáth, ní thugtar ach an teideal "rí Cenél Coirpri" dóibh, cé go dtugtar an teideal cruinn "rí Coirpri Tethbae" do Chonaing (bás 752). Don bhliain 799, tuaisceart go bhfuair idir Murchad ua Cathail agus Dub Innrecht mac Artgaile, ríthe Chairbre, rud a chuireann in úil go roinntí an ríoghacht.
I dteannta le taifid sna hannála, déantar trácht ar Aonghas Bronnbhachall ó Tuathail, Vita Naomh Colm Cille le hAdhamhnán.
Sa ré luath stairiúil, is dócha go raibh tábhacht ar leith ag Cineál Chairbre chun aird scríbhneoirí doicheallacha a tharraingt. De réir Tireacháin, chuir Pádraig mallacht ar Chairbre ag Cnoc na Teamhrach nára ndéana Ardrí de dhuine ar bith dá mhuintir. Is léir go raibh drochmheas ar Thuathal Maolgharbh ag scríbhneoirí níos deireanaí ag plé bheatha Dhiarmada mhic Cearbhaill, a ghaol ar tháinig a sliochtaigh, Clann Cholmáin agus Síol Aodha Sláine, in ionad chlanna Chairbre agus Fhiacha mar cheannairí i lár na tíre.
San 11ú haois, tógadh Tethba Tuaiscirt isteach i ríocht Bhréifne, faoi cheannas Uí Ruairc, géag Uí Bhriúin na gConnacht agus a bhfo-chlann, Conmhaicne Réin.
Cenél Maini
Murab ionann is s dheartháir, ní dhéanann Tireachán trácht ar Mhaine mac Neill, agus tá easpa taifead ann dá choncais. B'fhéidir é gur bréag ghinealach atá ann um chumhacht Uí Néill ó lár na tíre a neartú. Is dócha gur chuid de ríocht níos mó Uí Mhaine é Cineál Mhaine (Cenél Maini), ríocht a shíneadh ó oirthear Chontae na Gaillimhe agus Contae Ros Comáin, trasna na Sionainne insan Longfort isteach.
Cé nach ndearnadh Ardrí riamh de dhuine de Chineál Mhaine, deirtear in Vita tripartita Sancti Patricii go raibh ról leith ag an gCineál le taobh roghnú agus insealbhú na nArdríthe, amhail is na hOirialla de chuid fosta na gConnacht.
Tá muintir Chineál Mhaine fós le fáil i measc uaisle Éireann agus Cinn na Fine, ag clanna Uí Chearnaigh nó Uí Chatharnaigh, ar a nglaoitear de nós 'An Sionnach' ar a dtaoiseach.
1977 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1977.
Indreachtach mac Muireadhaigh
Rí na gConnacht de chlann Uí Bhriúin ba ea Indreachtach mac Muireadhaigh Mhoilleathain (Sean-Ghaeilge Indrechtach mac Muiredaig Muillethan) (bás 723 ). He was the son of Muireadhach Moilleathan mac Fearghasa (bás 702), iar-rí, ba ea a athair. Síol Mhuireadhaigh ba ea a mhuintir. Tháinig neartú ar mhuintir Uí Bhriúin mar phríomh-rítheaghlach na gConnacht le linn a réimeas.
Is contrártha iad na ríliostaí don tréimhse seo. Tugtar réimeas 16 bliain dó i Sioncronachtaí Laud. Tugtar an teideal rí dó ina thásc sna hannála. In Chronicum Scotorum agus ann amháin, deirtear go raibh Domnall mac Cathail (bás 715) i réim mar rí Chonnacht idir Indreachtach mac Muireadhaigh agus Indreachtach mac Dúnchadha Muirisce (bás 707). Más fíor, b'fhéidir é go raibh Indreachtach mac Muireadhaigh ina rí ón mbliain 707.
Sa bhliain 721, cloíodh Corca Bhaiscinn, fine as Tuamhain, ag na Connachta, ach ní deirtear cé acu.
Fuair Indreachtach bás suaimhneach ar oilithreacht go Cluain Mhic Nóis, mainistir a thug tacú le neartú Uí Bhriúin expansion. I measc a mhac a bhfuil aithne orthu, bhí: Aodh Balbh (bás 742), rí Connacht; Muireadhach (bás 732); Tadhg; agus Murghal. Bhí iníon aige darb ainm Maedhbh. Deirtear sa Bhanseanchas gur phós sí an Ardrí, Aodh Oirdní, agus gurbh é Niall Caille a mac.
Cnaí reitineach forchéimnitheach conda
Galar reitine ó bhroinn a chuireann isteach ar raon leathan cineálacha madraí, madraí oibre is gunnaghadhair go háirithe. Tarlaíonn sé do chait freisin, an pór Aibisíneach go háirithe. Braitheann na comharthaí cliniciúla ar an réigiún den reitine a mheathann. Má mheathann lár na reitine, rud a tharlaíonn i seanmhadraí, cuireann sé sin isteach ar radharc lae, agus nuair is forimeall na reitine a bhíonn meata bíonn an madra dall san oíche.
Isaac Singer
Ceapadóir is déantóir innill fuála a rugadh i bPittstown, Nua-Eabhrac ab ea Isaac Merritt Singer (1811-1875). I 1852 dhear sé inneall aonsnáithe fuála le greim slabhra, feabhsú mór ar na hinnill roimhe sin. Tháinig a chomhlacht le bheith ar an gcomhlacht innill fuála is mó ar Domhan.
George Wallace (polaiteoir)
Gobharnóir ar Alabama ba ea George Wallace (25 Lúnasa 1919 – 13 Meán Fómhair 1998). Duine dúchasach, bhí sé i bhfad amach ar an eite dheis. Sheas Wallace i dtoghchán an Uachtaráin ceithre huaire (1964, 1968, 1972 agus 1976).
Saol
Fuair Wallace céim sa dlí ón Scoil Dlí, Ollscoil Alabama (LLB '42).
Bhí sé ina ard aighne stáit cúnta, ina ionadaí stáit agus ina bhreitheamh cuarda (1953-58).
Bhí Wallace ina Ghobharnóir ar Alabama sna blianta 1963–1967, 1971–1979 agus 1983–1987. clé|mion|scigphictiúr, 1965
Nothing Important Happened Today (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an chéad eipeasóid, "Nothing Important Happened Today" den naoú sraith The X-Files ar an 11 Samhain 2001. Scríobh Chris Carter agus Frank Spotnitz an eipeasóid seo. D'fhéach 10.6 milliún duine ar an eipeasóid.
George Wallace (polaiteoir)
Ciníochas
Ar an 11 Meitheamh 1963, rinne Wallace iarracht ar sheasamh sa chosán ar bheirt mhac léinn Afrai-Mheiriceánacha a bhí ag críochnú a chláraithe mar mhic léinn de chuid Ollscoil Alabama, i gcomhlíonadh an ghealltanais a thug sé i mí Eanáir roimhe sin go seasfadh sé le "leithscaradh anois, leithscaradh amárach, leithscaradh go deo". clé|mion|1968
I ndeireadh na dála, ghéill Wallace nuair a tugadh soiléiriú dó go gcuirfeadh an Garda Náisiúnta cearta bunreachtúla na mac léinn i bhfeidhm, mar a léirigh ordú forghníomhaithe de chuid An Uachtarán Uí Chinnéide a síníodh an lá céanna.
Ní ba dhéanaí an lá céanna sa bhliain 1963, thug an tUachtarán Ó Cinnéide óráid chraolta, "An Tuarascáil don Phobal Meiriceánach maidir le Cearta Sibhialta", nuair a mhol sé an reachtaíocht ar tháinig Acht 1964 um Chearta Sibhialta.
Ansin ar 2 Meán Fómhair 1963, chuir Wallace bac ar dhídheighilt chiníoch ag Scoil Dara Leibhéal Tuskegee in Alabama. Chaill Wallace agus na cinígh an cath sin chomh maith. clé|mion|AIP - 1968 clé|mion|1972
Rialtas feidearálach
clé|mion|1972 Sheas Wallace i dtoghchán an Uachtaráin ceithre huaire agus ba é toradh 1968 an ceann ba rathúla a bhí aige: 46 vótaí toghcháin mar iarrthóir 'Pháirtí Neamhspleách Mheiriceá', an t-iarrthóir tríú páirtí deireanach a fuair aon cheann.
Rinneadh iarracht Wallace a dhúnmharú; gortaíodh do dona é Tháinig pairilis air ón mbásta síos
Bhí tionchar mór ag feachtas Wallace sa bhliain 1968 ar athailíniú an chórais dhépháirtigh Mheiriceánaigh as sin ar aghaidh agus ar shlite éagsúla réamhtheachtaí ag an bhfeachtas uachtaránachta rathúil a rinne Donald J Trump sa bhliain 2016 a bhí ann.
Anonn in aois
Blianta níos moille, d'éirigh Wallace ina Chríostaí athbheirthe Sa bhliain 1979, tar éis dó teacht ar an gcreideamh, ghabh Wallace a leithscéal as 'An Seasamh i nDoras na Scoile' agus gníomhartha eile den chineál sin agus d'iarr sé maithiúnas ar Afrai-Mheiriceánaigh.
Wallace sna meáin
Tháinig méadú ar an chlú a bhí ar Angelina Jolie nuair a fuair sí gradam Golden Globe mar gheall ar an pháirt a bhí aici sa scannán George Wallace (1997), scannán a bhain leis an drochbhail a bhí ar na daoine gorma i nDeisceart na Stát Aontaithe.
Lúman
Aonad floisc lonrúil an SI, a n-úsáidtear an tsiombail lm dó. Sainmhínítear é mar an bhflosc lonrúil a astaíonn foinse solais ar dhéine aon chaindéile isteach in uillinn sholadach stearaidian.
An Tábla Peiriadach
Leabhar dírbheathaisnéiseach uathúil is sochorraithe de chuid Primo Levi is ea Il Sistema Periodico nó An Tábla Peiriadach as Gaeilge, a dhéanann taiscéaladh, i 21 caibidil, 21 mineachtra i saol Levi mar cheimicí ag obair le 21 dúil cheimiceach, agus ag déanamh teagmhála ar slí le fulaingt urghránna a phríosúnachta i gcampa báis Auschwitz mar Ghiúdach. clé|mion|Baineann Levi úsáid as na heilimintí seo sa leabhar Scríofa go hálainn sochorraithe, tugann sé léargas ar a thromghrá don cheimic agus ar a éachtaí sa réimse sin, ach freisin ar a phróisis mheabhracha is a chrá síceolaíoch san il-loscadh.
Gaeilge
Chuir an tOllamh Matthew Hussey Gaeilge ar an leabhar mar An Tábla Peiriadach, foilsithe ag Coiscéim sa bhliain 2016.
Childline
mion Is líne chabhrach é Childline, chun tacaíocht a thabhairt do pháistí suas le hocht mbliana déag d'aois.
Seirbhís sa Bhreatain
Bhunaigh an craoltóir BBC, Esther Rantzen, an tseirbhís (0800 1111) sa Bhreatain sa bhliain 1986. Is cuid den NSPCC (National Society for the Prevention of Cruelty to Children) í inniu.
Seirbhís in Éirinn
Bhunaigh Cumann na hÉireann um Chosaint Leanaí Childline sa bhliain 1989 chun tacaíocht a thabhairt do pháistí in Éirinn (1800 666 666). Sa bhliain 2020, fuair Childline thart ar ceithre chéad míle glaoch ó pháistí ar fud na tíre.
Gaeilge
Sa bhliain 2021, bhí sé ráite ag Childline gur i mBéarla amháin a chuirtear a gcuid seirbhísí ar fáil. Dúirt Childline nach bhfuil polasaí acu faoi labhairt na Gaeilge nó aon teanga eile ach gurb é an Béarla an teanga a úsáidtear chun a gcuid seirbhísí a chur ar fáil do pháistí. Tháinig an scéal seo chun cinn nuair a dúradh le hoibrí Childline gan Gaeilge a labhairt le páistí a úsáideann an tseirbhís tacaíochta, cé gur éirigh leis an oibrí céanna comhrá a dhéanamh as Gaeilge. Tá thart ar fiche cúig míle páistí ina gcónaí sa Ghaeltacht faoi láthair.
Lumbágó
Téarma ginearálta míchruinn ar phian nó míchompord sa chaoldroim, gan a fhios cad is cúis leis.
Ginette Reno
Amhránaí agus aisteoir ó Québec is ea Ginette Reno, a rugadh mar Ginette Raynault ar an 28 Aibreán 1946.
Beatha
Chuaigh sí i gceann amhránaíochta agus í óg go leor i gceabairéanna Montréal i dtús na 1960idí. Casadh Jean Simon uirthi sa Café de l'Est, áit a raibh comórtas amhránaíochta ar siúl aige (Les Découvertes de Jean Simon). Thug sé comhairle di i gcúrsaí ceoil agus i gceann cúpla mí rinne sí a céad thaifeadadh.
Bhí clú uirthi cheana agus í ocht mbliana déag d’aois. Chuaigh sí ar an ardán i Sasana, sa Fhrainc agus sna Stáit Aontaithe. Bhí an-tóir uirthi in Québec agus rinne sí a lán ceirníní sna seascaidí.
Chuaigh sí le haisteoireacht sna 1990idí agus páirt á dhéanamh aici in Léolo, scannán de chuid Jean-Claude Lauzon. Chomh maith leis sin, rinne sí an phríomhpháirt in dhá scannán a rinne Denise Filiatrault.
Rinne sí an t-uafás ceirníní agus dlúthdhioscaí, ag déanamh níos mó ná ceann in aghaidh na bliana ó na seascaidí amach. I measc na n-amhrán dá cuid is mó a bhfuil éileamh orthu tá “Roger” et “J'aime Guy" in 1963, “La dernière valse" in 1969, "Aimez-le si fort" in 1971, "Dans la vie" i 1973, "Je t'offrirai" ("Les croissants de soleil") in 1974, "La vie" et "À ma manière" i 1977, "Toi le poète", "J'ai besoin d'un ami", "Ça va mieux", "Tu es là" agus "Je ne suis qu'une chanson" in 1979, "Quand on se donne" agus "Rouge" in 1981, "Un homme ça tient chaud" agus "J'ai besoin de parler" in 1983, "Paris Québec" agus "De plus en plus fragile" in 1985, "Ma fille" in 1986, "Ceux qui s'en vont" agus "La deuxième voix" in 1988, "L'essentiel", "Remixer ma vie" agus "Y'a des enfants" in 1991, agus "Galaxies", "L'hymne à l'amour de l'an deux mille" agus "Laissez-moi rev'nir sur terre" in 1996.
Le cloisteáil
Ginette Reno - “Ne m'en veux pas’:
Ginette Reno – “Un peu plus haut, un peu plus loin”:
Ginette Reno – “N'oublie jamais”:
Google Translate
Seirbhís ilteangach meaisínaistriúcháin de chuid Google is ea Google Translate. Ligeann sé don úsáideoir téacs digiteach a aistriú ó theanga go chéile. Tacaíonn sé le 90 teanga. Is féidir téacs priontáilte a aistriú go beo trí cheamara fóin a dhíriú air.
Roimh Dheireadh Fómhair na blina 2007, le haghaidh teangacha eile seachas Araibis, Sínis agus Rúisis, bhí Google Translate bunaithe ar SYSTRAN, inneall bogearraí a úsáideann roinnt seirbhísí aistriúcháin eile ar líne, mar shampla Yahoo! Babel Fish, AOL, Yahoo. Ach ó Dheireadh Fómhair na bliana 2007, tá Google Translate ag bant úsáide as teicneolaíocht dhílsithe inmheánach, atá bunaithe ar an aistriúchán uathoibríoch staitisticiúl.
(208996) 2003 AZ84
Is é (208996) 2003 AZ84 uimhir 38 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú ná 917 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus tá féidearthacht ann gur  abhacphláinéad é freisin.
6 Meán Fómhair
Is é an 6 Meán Fómhair an 249ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 250ú lá i mbliain bhisigh. Tá 116 lá fágtha sa bhliain.
The Sailor who fell from Grace with the Sea
mion
Jan van Eyck
Péintéir Pléimeannach a rugadh i Maastricht na hOllainne, meastar ab ea Jan van Eyck (c 1389-1441). An chéad ardphéintéir san ealaín nua réalaíoch san Ollainn sa 15ú céad. Sampla maith dá shárshaothar is ea Portret van Giovanni Arnolfini en zijn vrouw (Portráid Giovanni Arnolfini ar a phósadh, 1434).
The Sailor who fell from Grace with the Sea
Is úrscéal de chuid Yukio Mishima The Sailor who fell from Grace with the Sea, foilsithe i Seapáinis sa bhliain 1963.
Risteard Mac An Earraigh
Fear gnó agus iarpholaiteoir Éireannach is ea Risteard Mac An Earraigh (Béarla: Richard Spring), nó de ghnáth Dick Spring (rugadh 29 Lúnasa, 1950 i dTrá Lí, Contae Chiarraí). Toghadh é ina Theachta Dála don chéad uair i 1981 le Páirtí an Lucht Oibre, agus choimeád sé a shuíochán go dtí 2002. Rinneadh ceannaire an pháirtí de i 1982, agus bhí sé ina Thánaiste faoi thrí i dtrí rialtas éagsúla.
The Sailor who fell from Grace with the Sea
Scéal
Scéal Ryuji, mairnéalach, a thiteann i ngrá le bean darb ainm Fusako. Is baintreach í le siopa éadaí rathúil agus páiste amháin aici, garsún darb ainm Noburu agus é trí bliana déag d'aois.
Is ball é Noburu de dhrong ógánach a bhfuil gráin acu ar dhaoine fásta, den tuairim go bhfuil an saol folamh, fimíneach agus gan chúis.
Déanann Rujiu chuile iarracht muinín an bhuachaill óg a sholáthair, ach ní éiríonn leis.
Tá baint láidir idir an mac agus an mháthair ach faigheann sí amach go bhfuil an t-ógánach ag cúlchoimhéad orthu, trí pholl sa bhalla, idir na seomraí codlata. Ceapann Norubu nach ceart dá mháthair caidreamh a bheith aici le fear den saghas sin. Déanann seisean agus a chomrádaí plean chun fáil réidh le Ryuji.
(90568) 2004 GV9
Is é (90568) 2004 GV9 uimhir 39 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú ná 917 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus tá féidearthacht ann gur  abhacphláinéad é freisin.
LL Cool J
Is rapcheoltóir agus aisteoir é James Todd Smith nó LL Cool J ("Ladies Love Cool John") (r. 14 Eanáir, 1968)
Diarmuid Mac an Adhastair
mion|50x50px Ba aisteoir Éireannach é Diarmuid Mac an Adhastair a rugadh sa bhliain 1944 agus a fuair bás ar 10 Iúil 2015. Bhí ról Séamus Ó Catháin aige i Ros na Rún, nó Séamus Mhicil Tom. , clé|mion
Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa C
Thóg Grúpa C den Chorn FIFA an Domhain 2018 ar siúl idir 16 go 26 Meitheamh 2018. Bhí An Fhrainc, An Astráil, Peiriú agus An Danmhairg sa ghrúpa.
Singilteacht
Aon phointe ag a gcliseann teoiric na coibhneasachta ginearálta agus na cothromóidí a bhaineann léi. Is singilteachtaí iad dúphoill, agus staid na Cruinne ag nóiméad na hOllphléisce mar a raibh damhna na Cruinne dlúite le chéile ionas go raibh a dhlús ag druidim chun éigríche.
Hans Jurgen Eysenck
Síceolaí a rugadh i mBeirlín ab ea Hans Jurgen Eysenck (1916-1997). Rinne sé cuid mhaith taighde shíciméadraigh ar phearsantacht dhaonna is intleacht. Tuairimí conspóideacha aige ar dhifríochtaí intleachta idir ciní.
Liobrálachas
mion|150x150px Ag labhairt go forleathan, is éard is Liobralachas ann ná idé-eolaíocht pholaitiúil agus radharc fealsúnach a chuireann béim ar chearta an duine aonair. Tá sé go mór mór bainteach le cearta daonna agus saoirse an duine aonarach chun labhairt amach agus smaointe a chur i láthair gan aon cineál bac a bheith ann. clé|mion|140x140px Tá an Páirtí Liobrálach ar cheann de na páirtithe polaitiúla is sine sa Ríocht Aontaithe. Bhí sé an páirtí is mó i Westminster sna laethanta luatha.
An Iodáil
Tá áit an-tábhachtach aici sa stair 'Iartharach'; is san Iodáil a rugadh sibhialtacht na nEitriuscach agus sibhialtacht na Gréige Móra; Impireacht na Róimhe; poblachtaí muirithe na Meánaoise; an fhealsúnacht dhaonnachach; agus an Renaissance. Tá an Iodáil ina tír aontaithe ó 1861, tar éis an Risorgimento ar dhírigh Ríocht na Sairdíne é, agus tá sí ina poblacht ó cuireadh ar ceal an mhonarcacht i reifreann sa bhliain 1946. Tá sí ar cheann de na sé stát a bhunaigh an Comhphobal Eorpach sa bhliain 1957, agus den aon stát déag a bhunaigh an limistéar eoró sa bhliain 1999.
Tíreolaíocht
Is leithinis mhór go príomha le dhá phríomh-oileán, an tSicil agus an tSairdín, í an Iodáil. Is í an tsliabh is airde ná Monte Bianco in iarthar na nAlpa. Tá cuid de na lochanna is mó suite i dtuaisceart na hIodáile, mar Loch Garda, Loch Como, Loch Maggiore agus Loch Iseo.
Réigiúin
Tá an Iodáil deighilte i 20 réigiún (regioni, uatha regione). Tá stádas faoi leith féinrialaitheach ag cúig cinn acu, rianaithe ag an *:
Tá gach réigiún, seachas Valle d'Aosta, roinnte in dhá nó níos mó cúigí.
Geilleagar
Úsáidtear an euro mar airgeadra san Iodáil. Dar le tuairisc na bliana 2022 ón gCiste Airgeadúil Idirnáisiúnta, is é geilleagar na hIodáile an 12ú ceann is mó ar domhan de réir olltáirgeacht intíre (OTI) paireachta cumhacht cheannaigh (PCC), agus an 10ú ceann de réir OTI ainmniúla. De réir OTI PCC de réir chónaithigh, is an 31ú geilleagar is mó ar domhan atá ag an Iodáil, é ar $51,062 don chónaitheach.
De réir Innéacs Forbartha Daonna, Socraithe don Éagothroime, 2021 na Náisiún Aontaithe (en), innéacs a dhéanann iarracht an caighdeán maireachtála a thomhas i ngach tír de réir gnéithe eacnamaíochta agus neamheacnamaíochta, is í an 35ú tír is forbartha ar domhan í an Iodáil, as 156 tír a tomhaiseadh, cothrom leis an Ghréig. Cuireann sin ar an 21ú tír is forbartha as 27 ballstát an Aontais Eorpaigh í. I dTuarascáil Sonais Domhanda 2018 na Náisiún Aontaithe, meastar gurb í an Iodáil an 47ú tír is sona, as 156 tír.
I Mí Dheireadh Fómhair 2022, bhí ráta dífhostaithe na tíre ar 7.8%, an ceathrú leibhéal ab airde san Aontas Eorpach.
Polaitíocht
mion|Suíocháin i dTeach na dTeachtaí, teach íochtarach Pharlaimint na hIodáile
Tar éis Olltoghchán 2018
Tar éis an olltoghcháin sa bhliain 2018, cuireadh rialtas ar bun idir Gluaiseacht na gCúig Réalta, páirtí polaitíochta pobalach agus frith-chórasach, agus An Conradh, páirtí den eite fhad-dheis, agus an polaiteoir neamhspleách Giuseppe Conte ina uachtarán ar Chomhairle na nAirí, ról atá cosúil le ról an Taoisigh in Éirinn.
Athraíodh comhdhéanamh polaitiúil an rialtais dhá uair ina dhiaidh sin, áfach. I Mí Lúnasa 2019, chinn An Conradh tarraingt amach as an rialtas. Mar sin, cuireadh rialtas nua ar bun le tacaíocht ó Ghluaiseacht na gCúig Réalta; ón bPáirtí Daonlathach, páirtí den eite lár-chlé; agus ó Shaor agus Cothrom, páirtí den eite chlé, i Mí Mheán Fómhair. Go luath ina dhiaidh sin, d'imigh roinnt d'fheisirí parlaiminte An Pháirtí Dhaonlathaigh chun páirtí nua liobrálach, Italia Viva ('An Iodáil Beo') a chur ar bun: mar sin féin, lean siad orthu ag tacú leis an rialtas.
Níor mhair an socrú seo ach bliain go leith, áfach: i Mí Eanáir 2021, tharraing Italia Viva amach as an rialtas mar gheall ar easaontais éagsúla idir iadsan agus an tUachtarán Conte agus na trí pháirtí rialtais eile. Ó ba rud é nach raibh tromlach i dTeach na dTeachtaí ag an rialtas gan tacaíocht Italia Viva, thug Conte fógra d'Uachtarán na Poblachta, Sergio Mattarella (ról atá cosúil le ról an Uachtaráin in Éirinn) go raibh sé de rún aige éirí as mar uachtarán ar Chomhairle na nAirí. I Mí Feabhra, thángthas ar shocrú rialtais nua eile idir réimse leathan páirtithe - le tacaíocht ó Ghluaiseacht na gCúig Réalta, ón gConradh, ón bPáirtí Daonlathach, ó Viva Italia, ó Shaor agus Cothrom, agus ón bpáirtí Forza Italia ('Ar aghaidh, a Iodáil') ar an eite lár-dheis, chomh maith le scata páirtithe beaga eile - faoina raibh an t-iar-státsheirbhíseach agus iaruachtarán de chuid an Bhainc Cheannais Eorpaigh Mario Draghi ina uachtarán ar Chomhairle na nAirí.
Tar éis Olltoghchán 2022
In Olltoghchán na bliana 2022, d'éirigh le comhghuaillíocht idir páirtithe na heite deise - is iad sin, Bráithreacha na hIodáile, An Conradh, agus Forza Italia - tromlach a bhaint amach i ndá theach Pharlaimint na hIodáile. B'iad Bráithreacha na hIodáile (Fratelli d'Italia) an páirtí ba mhó nár thacaigh le rialtas Draghi, agus b'iadsan a tháinig sa chéad áit i measc an trí pháirtí seo den eite dheis. Mar sin, b'í ceannaire an pháirtí sin, Giorgia Meloni, a thogh an pharlaimint ina príomh-aire i ndiaidh an olltoghcháin.
Olivia Rodrigo
Is amhránaí agus aisteoir Meiriceánach í Olivia Isabel Rodrigo (rugadh í ar an 20 Feabhra, 2003).
Varda
Is é Varda uimhir 40 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Glaotar 174567 Varda agus 2003 MW12  mar ainmneacha eile air freisin. Tá trastomhas de  705 +/- 78 km  aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus tá tréan-fhéidearthacht ann gur abhacphláinéad é freisin. Tá satailít amháin aige darbh’ ainm Ilmare a bhfuil trastomhas de tuairim is 320 – 360 km agus a bhfuil ina uimhir 101 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid.
Deartháireacha Lumière
Louis Jean Lumière (5 Deireadh Fómhair 1864 – 6 Meitheamh 1948), agus Auguste Marie Louis Nicolas (19 Deireadh Fómhair 1862 – 10 Aibreán 1954), deartháireacha, ceimicithe a rugadh i mBesançon na Fraince. Sa bhliain 1893 d'fhorbair siad an chéad chinecheamara, an cinématographe, agus ba iad a chéadléirigh scannáin reatha ag baint úsáid as teilgean sa bhliain 1895. Fuair Louis Jean bás in Bandol ar Rivière na Fraince sa bhliain 1948; d'éag Marie Louis sa bhliain 1954 in Lyon na Fraince.
Droichead Nua
Baile is ea Droichead Nua (Newbridge as Béarla) i gCo. Chill Dara. Le daonra thart ar 20,000 is é Droichead Nua an baile is mó sa chontae.
Stair
Dátaíonn lonnaíocht sa cheantar ón 12ú haois agus tá an baile reatha comhdhéanta as sé pharóiste arsa agus cuideanna de pharóiste nó dhó eile. Is iad sin Baile na Manaigh, An Chonall Mhór, Cill na Sí, Sean-Chonall, Carnalway agus Morristown Billar.
Tá bun an bhaile reatha le fáil i mbunaíocht baraic mharcshlua an Áirm Bhriotanaigh i 1818 ag áth thar Abhainn na Life i gceantar Shean-Chonaill.
Sa lá atá inniu ann is baile bisiúil é Droichead Nua le daonracht timpeall ar 21,000, ionad tábhachtach thionscail agus tráchtála i Mór-réigiún Átha Cliath. Tá ceannáras Óglaigh na hÉireann (Fórsaí Cosanta na hÉireann), suite i nDroichead Nua.
Scoileanna
Tá ainm in airde ag an mbaile as a chuid scoileanna a thugann oideachas den scoth dá gcuid scoláirí. An scoil is tábhachtaí sa bhaile is ea Coláiste an Droichid Nua atá eagraithe ag na hAithreacha Dominigh. I measc na scoileanna eile sa cheantar tá Meánscoil Phádraig, Meánscoil an Clainne Noafa agus Ceardscoil Naoimh Chonlaidh. Is iad Scoil Mhuire, Scoil Naoimh Chonlaidh is Muire agus Scoil Naoimh Phádraig na príomh-bhunscoileanna. Le déanaí tháinig Gaelscoil Chill Dara agus bunscoil nua gan aicme creidimh ar an bhfód.
Sharon Corr
Is amhránaí Éireannach í Sharon Helga Corr MBE. Rugadh i nDún Dealgan ar an 24 Márta 1970 í. Is ball den bhanna The Corrs í. Bhí sí ina moltóir ar The Voice of Ireland don chéad sraith agus don dara sraith.
Droichead Nua
Córas taistil
Tá an baile maoímh as sár-naisc bóthair agus iarnróid le Baile Átha Cliath agus an Deisceart. Mheall a chóras taistil comhlachtaí ar nós Wyeth Medica agus Oral B chuig an bhaile.
Téann an mótarbhealach M7 timpeall an baile agus tá sé suite sa chóras iarnróid ar an líne ó Bhaile Átha Cliath go Chorcaigh.
Aonach Capall Bhéal Átha na Sluaighe
mion|'Capall agus láimhseálaí', [[Dealbhóireacht|dealbhóir James McCarthy]] Reáchtáltar Aonach Capall Bhéal Átha na Sluaighe i mí Dheireadh Fómhair gach bliain i mBéal Átha na Sluaighe i gContae na Gaillimhe. Is é an Aonach Capall is sine agus is mó san Eoraip é, b'fhéidir, a théann siar go dtí an 18ú haois.
Meallann an ócáid ​​bhliantúil seo suas le 100,000 cuairteoir ó gach cearn den domhan, agus tá go leor acu ag filleadh ar an mbaile bliain i ndiaidh bliana. Tá an fhéile seo ar cheann de na himeachtaí sóisialta agus eacnamaíocha is tábhachtaí i saol an bhaile. Tá cáil ar an mbaile freisin as marcaíocht capall agus capaillíní, léim seó agus gníomhaíochtaí eachaíochta eile a bhíonn ar siúl i rith na bliana.
Féilte
Maireann an t-aonach seacht lá agus tosaíonn sé ar an Domhnach roimh an gcéad Mháirt i mí Dheireadh Fómhair, nuair a reáchtáiltear paráid tríd an mbaile. Leanann sé ar aghaidh i rith na seachtaine dár gcionn agus tá comórtas áilleachta ann (Banríon an Aonaigh), tinte ealaíne, comórtais tug-of-war, seónna madraí, imeachtaí ealaíne agus cultúrtha, comórtais amhránaíochta agus díol spéise faiche chomh maith leis an aonach capall teidil. Bíonn margadh mór ar siúl ar shráideanna Bhéal Átha na Sluaighe freisin. Cuimsíonn an dara ócáid ​​díolachán agus ceannach, rásaíocht agus léim seó agus tá siad seo dírithe ar shuíomh 6 acra ar Shráid an Chumainn - faiche an aonaigh. Críochnóidh imeachtaí le linn an dara deireadh seachtaine; tugtar "Lá Aonach Tíre" ar an Dómhnach seo. Go traidisiúnta, ba é seo an lá san aonach leis an tinreamh is airde ó chónaitheoirí tuaithe áitiúla.mion|An Glas Cothrom
Clíodna Cussen
Ba dhealbhóir, fhile agus scríbhneoir í Clíodna Cussen (1932 — 1 Lúnasa 2022). Tá sí áirithe ar dhuine de shárdhealbhóirí na hÉireann agus tá a cuid saothar le feiceáil in áiteanna poiblí ar fud na tíre, i mBaile Átha Cliath go háirithe. clé|mion Is i mBaile Átha Cliath a chaith sí an chuid is mó dá saol, áit ar chruthaigh sí saothair ealaíne a bhain clú agus cáil náisiúnta agus idirnáisiúnta amach i gcaitheamh na mblianta.
Aonach Capall Bhéal Átha na Sluaighe
Stair
Tá ainmneacha éagsúla ar an aonach, lena n-áirítear "Aonach Deireadh Fómhair Béal Átha na Sluaighe", "Aonach Dheireadh Fómhair" agus an "Aonach Mór Capall" agus is é an t-aonach capall is sine in Éirinn é. Tugtar aonach capall air den chuid is mó, ach roimhe seo d’fhreastail sé ar an raon leasanna talmhaíochta a bhaineann le hOirthear na Gaillimhe agus Ros Comáin Theas, cúlchríoch Bhéal Átha na Sluaighe. Go traidisiúnta, thaistil feirmeoirí ó chodanna thoir na hÉireann go Béal Átha na Sluaighe chun beostoc a cheannach ó chomhghleacaithe san iarthar.
Diodora graeca
Is moileasc mara gastrapódach san fhine Fissurellidae é Diodora graeca. Tugtar an bairneach iascáin air i nGaeilge, ainm a úsáidtear freisin ar go leor speiceas eile san fhine Fissurellidae (Béarla: keyhole limpets).
Aonach Capall Bhéal Átha na Sluaighe
Stair
Go stairiúil bhí Béal Átha na Sluaighe mar phointe cruinnithe, nó mar limistéar óstála, do chinnteoirí ó threibheanna áitiúla. Go deimhin tagann a ainm ó Béal Átha na Sluaighe, an focal Gaeilge do "Ford-mouth of the Hostings". Níl mórán fianaise ann ar dháta thionscnamh an aonaigh ach tugann ról traidisiúnta an bhaile mar áit chruinnithe údar don chreideamh traidisiúnta áitiúil gur ócáid ​​ársa é seo. Faoi dheireadh an 18ú haois, bhí an t-aonach á thuairisciú in The Times mar dhíolachán “65,758 caora, agus 6,565 bullán” agus i dtús an 19ú haois thuairiscigh an páipéar gurb é “an ceann is mó dá leithéid san Eoraip” (1804) agus "an ceann is mó in impireacht na Breataine" (1816). De réir an ráfla, tháinig cáil níos mó ar an Aonach tar éis gur líomhnaigh Napoleon capall a cheannach ansin agus é a mharcaíocht le linn Chath Austerlitz (1805).
Múnlaigh teaghlach áitiúil úinéireachta talún, na le Poer Trenches, a fuair Iarracht Clancarty, cuid mhaith de stair an bhaile ón 18ú agus an 19ú haois. Bhí smacht acu ar an aonach mar gheall ar a n-úinéireacht ar an talamh timpeall an bhaile, ar a tugadh "Barún an Aonaigh". Rinne siad urraíocht ar thithíocht Chumann Feirmeoireachta na hÉireann i mBéal Átha na Sluaighe agus i 1840 bunaíodh Cumann Talmhaíochta Dúiche Bhéal Átha na Sluaighe. Osclaíodh Halla Talmhaíochta ar Shráid an Chumainn Feirmeoireachta a athainmnítear anois mar Shráid an Chumainn.
1978 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1978.
Aonach Capall Bhéal Átha na Sluaighe
Stair
I 1948 bunaíodh coiste a d’eagraigh carnabhal i gcomhthráth leis an Aonach agus leis an Seó. A bhuíochas d’iarrachtaí an choiste seo agus iarrachtaí an Chumainn Taispeántais seanbhunaithe, d’éirigh go maith le Aonach Deireadh Fómhair Bhéal Átha na Sluaighe.
Reáchtáladh aonach 2011 le linn na tréimhse feachtais do thoghchán na huachtaránachta.
Hibrid F1
Hibrid den chéad ghlúin de dhá phlanda shaothraithe, a mbíonn an toradh nó airíonna eile inmhianaithe nochtaithe ar leibhéal níos airde ná i gceachtar den dá thuismitheoir (riocht a dtugtar heitreóis air). Ní phóraíonn hibridí mar seo go dílis, agus mar sin ní mór don síolraitheoir iad a tháirgeadh i ngach glúin. Saothraíodh iad ar dtús in arbhar Indiach, ach le fáil in an-chuid gnéithe anois.
Aonach Capall Bhéal Átha na Sluaighe
Comhlachas leis an bPobal Taistil
Tá caidreamh fada traidisiúnta ag Aonach na gCapall Bhéal Átha na Sluaighe le Pobal Taistil na hÉireann a thagann le chéile go rialta ann. Tá Ballinasloe ar aon dul le Aonach na gCapall Appleby, in Appleby-in-Westmorland a bhfuil tábhacht ag baint leis don phobal seo. Ba ghnách le capaill a bheith lárnach i stíl mhaireachtála taistil an Lucht Siúil agus coinníonn agus póraíonn go leor de na hainmnithigh iad. Mar sin féin, cuireann an Lucht Siúil níos sine in iúl go bhfuil traidisiúin áirithe ag dul in éag.
Diodora graeca
Faightear an speiceas seo faoi chlocha nó i ngreim i gclocha sa chrios fo-chladach (suas le cúpla céad méadar ar doimhneacht) sa Mheánmhuir agus in Iarthar na hAfraice go dtí an Mhuir Thuaidh (go forleathan ar chóstaí na hÉireann agus iarthar na Breataine) agus an tAtlantach Thuaidh fo-artach. Is beagnach cinnte gur iontaisí iad na samplaí a caitheadh suas ar thránna na Mara Thuaidh (ón Phléicéineach agus an ré Ímeach), toisc nach bhfuil an speiceas seo le feiceáil in oirdheisceart na Mhara Thuaidh a thuilleadh.
Rinne Séamus Mac an Iomaire cur síos ar an mbairneach iascáin ina leabhar clúiteach Cladaí Chonamara; is dócha gurb é seo an speiceas a bhí i gceist aige: Ar chladaí achrannacha fiáine a fhásas siad seo in aice le díthrá. Tá siad ar an gcineál is mó a mhéadaíos de threibh na mbairneach. Níl aon locht acu a bheith in aice leis an uisce i gcónaí mar bíonn na locháin in íochtar cladaigh druidte leo — sliogáin shleamhna agus an dath céanna orthu leis an áit a dtaithíonn siad. Go minic le taitneamh an lae éiríonn sé suas ar a leathriasc agus síneann sé a adharca amach ó cholbha an tsliogáin. Nuair a chlúdaíos an taoille na clocha bíonn siad ag imeacht anonn agus anall ag soláthar bia dóibh féin. An t-iasc righin buí a bhíos i ngreamú den chloch agus an chuid atá in aice le droim an tsliogáin tá sé níos boige agus níos duibhe. Iasc de as séimhí iad le n-ithe agus tá an sú go folláin. Moltar anraith faochan agus bairneach don té a bhíos ag gearán ar shlaghdán. Baintear go leor bairneach san earrach i Muínis féin.
Sínne
Planda garbh bliantúil den chineál Zinnia is ea sínne. Fásann sí i Meicsiceo den chuid is mó. Coitianta i ngairdíní is mar bhláth gearrtha, mar gheall ar a bhláthanna éagsúla is na dathanna gléineacha pastail orthu.
Clíodna Cussen
Thar aon ní eile, is iad na dealbha cré-umha agus cloch a mhúnlaigh agus a shnoigh sí is mó a fhágann sí le huacht ó tá a lán acu crochta in áiteanna poiblí ar fud na tíre. Áirítear ina measc An Chloch Fhada i gceantar Shráid an Phiarsaigh i mBaile Átha Cliath, Cé a Rinne an Domhan? i nDroichead na Dothra agus an dealbh de Naomh Pádraig i Mám Éan i gConamara.
Beatha
Saolaíodh Cussen i gCaisleán Nua Thiar i gContae Luimnigh sa bhliain 1932.
D'fhreastail sí ar an ollscoil i mBaile Átha Cliath agus i bhFlórans, san Iodáil. Ag saothrú le cré-umha agus le cloch is mó a bhíonn sí. Chomh maith leis sin, tá saothar grafaicí déanta aici don Stiúideó Grafach i mBaile Átha Cliath.
Bhí Cussen pósta le bunaitheoir an chomhlachta foilsitheoireachta Coiscéim, an staraí Pádraig Ó Snodaigh; bhí seisear clainne orthu, baill de chuid Kíla ina measc agus TD de chuid Sinn Féin, Aengus Ó Snodaigh. mion|The Herbert Park Hotel - Who Made The World
Ian Curtis
Ceoltóir agus cumadóir Sasanach ab ea Ian Kevin Curtis (15 Iúil, 1956 – 18 Bealtaine, 1980). Bhí Curtis ina amhránaí agus ina liriceoir leis an mbanna rac-cheoil Joy Division, as Manchain. Chuir lámh ina bhás féin ar 18 Bealtaine 1980 (Bhí Joy Division ar tí dul ar camchuairt sa SAM ag an am).
Tá na baill eile ag seinm le chéile fós, sa bhanna Sasanach New Order.
mion|left|Leac uaigh Ian Curtis i [[Macclesfield.]]
Clíodna Cussen
Saothair
Ar na saothair is cáiliúla léi, tá an an dealbh Steine nó ‘An Chloch Fhada’ atá lonnaithe san áit a dtagann Sráid an Phiarsaigh agus Sráid an Choláiste le chéile. Cuireadh macasamhail na Cloiche Fada (Ivar the Boneless' Pillar) in airde sa bhliain 1986, suíomh na bunchloiche Lochlannachaí a chuireadh ann chun cosc ​​a chur ar na longa fada rith cladaigh a thabhairt.
Is í a rinne an dealbh ‘Who Made The World’ i nDroichead na Dothra.
Sa bhliain 1986, rinne sí dealbh de Naomh Pádraig lena léirítear é mar aoire agus caoirigh taobh leis. Ag láthair oilithreachta r Mhám Éan i gConamara atá an dealbh.
Ar na saothair eile is cáiliúla léi, tá an Gallán Gréine le feiceáil i mBaile Gaelach. mion|"An Priosunach"
Leabhair
Chomh maith le líon mór leabhar agus féilirí a dhearadh, foilsíodh leabhair dá cuid féin freisin.
Ospidéal Uí Chonghaile
Is é Ospidéal Uí Chonghaile, Baile Bhlainséir (English - Connolly Hospital Blanchardstown) an t-ospidéal poiblí oiliúna lonnaithe i mBaile Bhlainséir,  Baile Átha Cliath 15 a fhreastalaíonn ar Bhaile Átha Cliath Thiar, Cill Dara Thuaidh agus an Mhí Theas. Bunaíodh é i 1955 mar ospidéal chun déileáil le hothair le heitinne (TB) agus Ospidéal Cuimhneacháin Shéamais Uí Chonghaile (English - James Connolly Memorial Hospital) an t-ainm a bhí air sna blianta a chuaigh thart. Tá rannóg éigeandála 24 uair a chloig agus neart sheirbhísí eile lonnaithe san ospidéal agus osclaíodh ionad satailíte de chuid an ospidéail nua do leanaí ar champas Ospidéal Naomh Séamas ar an gcampas in 2019 freisin.
Lance Stroll
Is tiománaí Ceanadach de chuid Fhoirmle a hAon é Lance Strulovitch, nó Lance Stroll mar is fearr aithne air. Rugadh i Montréal, Québec é ar 29 Deireadh Fómhair, 1998. I 2021, ghlac sé páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Aston Martin. Thiomáin sé le Willaims agus Racing Point roimhe sin.
Mario Kart 64
Is físchluiche rásaíocht cairtín é Mario Kart 64 forbartha agus foilsithe ag Nintendo don Nintendo 64. Tá an físchluiche an dara príomhiontráil sa sraith Mario Kart agus is é an comharba Super Mario Kart (1992) don Super Nintendo Entertainment System é. Eisíodh an cluiche sa tSeapáin ar 14 Nollaig, 1996; sa Mheiriceá Thuaidh ar 10 Feabhra, 1997; agus sa Ríocht Aontaithe ar 24 Meitheamh, 1997. Eisíodh é don iQue Player sa tSín i 2003. Eisíodh é ar an Virtual Console Wii agus Wii U i 2007 agus 2016 agus ar an Nintendo Switch Online + Expansion Pack ar 25 Deireadh Fómhair, 2021.
T. P. McKenna
Ba aisteoir Éireannach é Thomas Patrick "T. P." McKenna a rugadh ar an 7 Meán Fómhair 1929 san Mullach, Contae an Chabháin agus a fuair bás ar 13 Feabhra 2011 i Hampstead, Londain.
Maolú an Athraithe Aeráide
Déantar maolú an athraithe aeráide trí shrian a chur leis an téamh domhanda agus lena thoradh. Ni mór astaíochtaí daonna gás ceaptha teasa a laghdú agus a gcarnadh san atmaisféar a laghdú chomh maith.
Déantar 89% d’astaíochtaí dé-ocsaíd charbóin agus 68% d’astaíochtaí gás ceaptha teasa de thoradh dóchán breosla iontaise. Is é an cuspóir is tábhachtaí fáil réidh le gual, le hola agus le gás agus foinsí fuinnimh ghlan a chur ina n-áit. Tá cumhacht ghaoithe agus fótavoltachas gréine ag éirí i bhfad níos saoire anois ná gual, ola agus gás, cé go bhfuil gá le stóráil fuinnimh agus eangach fheabhsaithe leictreachais. Nuair a úsáidfear fuinneamh ar bheagán astaíochtaí ar mhórscála, is féidir leas a bhaint as i gcomhair iompair agus téimh, ó fhoinsí leictreachais den chuid is mó.
Ina theannta sin, is féidir an t-athrú aeráide a mhaolú trí athrú a dhéanamh ar thalmhaíocht, athfhoraoisiú, caomhnú foraoise agus cartadh bruscair. Is féidir astaíochtaí meiteáin a mhaolú tríd an méid eallaigh agus itheachán feola a laghdú, ó tá tionchar géar gearrthéarmach ag na hastaíochtaí sin.
Glacann beagnach gach tír páirt i gCoinbhinsiún Creatlaí na Náisiún Aontaithe um Athrú Aeráide (CCNAAA/UNFCCC) Is é aidhm an CCNAAA gáis ceaptha teasa san atmaisféar a choinneáil ag leibhéal a choiscfeadh ar dhaoine córas na haeráide a chur i mbaol. In 2010, d’aontaigh páirtithe sa CCNAAA gur chóir an téamh domhanda a choinneáil faoi bhun 2˚ C le hais an leibhéil réamhthionsclaígh. Dheimhnigh Comhaontú Phárás é sin in 2015.
Níl an méid astaíochtaí atá ann anois ag teacht leis an téamh domhanda a choinneáil faoi 1.5 or 2° C, cé go rachadh an teorainn sin chun sochair do gheilleagair an domhain agus go háirithe do na tíortha is mó a chuireann astaíochtaí amach amhail an India agus an Sín.
Vinnie Paz
Is ceoltóir rapcheoil nó hip-hap é Vincent Luvineri nó Vinnie Paz nó Ikon the Verbal Hologram (19 Lúnasa 1977 - ). Tá sé ina bhall den ghrúpa Jedi Mind Tricks agus den mhórghrúpa Army of the Pharaohs. Is Moslamach é Paz, agus tá Allah lárnach ina chuid ceoil. Tá sé aitheanta mar sár-liriceoir.
Caisleán Rí Eoin, Lú
Is caisleán suite i gContae Lú é Caisleán Rí Eoin.
8 Samhain
Is é an 8 Samhain an 312ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 313ú lá i mbliain bhisigh. Tá 53 lá fágtha sa bhliain.
Cnapáin mhangainéise
deas|250px|thumb|Cnapáin mhangainéise Maiseanna ocsaídí miotal i gcnapáin a fhoirmíonn ar ghrinneall na farraige. Thángthas orthu den chéad uair le linn aistear an Challenger i 1873, agus sna príomhimchuacha aigéanacha ó shin ach amháin san Artach. Tugtar cnapáin fearómhangainéis nó ilmhiotal orthu freisin de bharr na n-ocsaídí a bhíonn iontu. Den chuid is mó bíonn siad saibhir i mangainéis is iarann, ach faightear copar, nicil, cobalt, tíotáiniam, agus miotail luachmhara trádála eile iontu. Tá spéis ag comhlachtaí is tíortha ina saothrú, ach níl dlí na mara ina bhfabhar.
My Struggle (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an chéad eipeasóid, "My Struggle" den deichiú sraith The X-Files ar an 24 Eanáir 2016. Scríobh Chris Carter an eipeasóid seo. D'fhéach 16.19 milliún duine ar an eipeasóid.
Old Forge, Nua-Eabhrac
Is baile suite in oirthuaisceart Stát Nua-Eabhrac é Old Forge, suite i lár an réigiún Adirondack.
Jim Corr
Is amhránaí Éireannach é James Steven Ignatius Corr. Rugadh i nDún Dealgan ar an 31 Iúil 1964 é. Is ball den bhanna The Corrs é.
Seán T. Ó Meallaigh
Is aisteoir, scríbhneoir agus fear grinn Éireannach é Seán T. Ó Meallaigh. Rugadh é ar 15 Feabhra, 1983 i nDún na nGall agus tógadh é i nGaillimh. Tá aithne air ó na cláir Vikings (2013), I AM PATRICK (2020) agus An Klondike (2015). I measc na ndrámaí stáitse atá déanta aige, tá: Star of The Sea, Redemption Falls (Moonfish), Baoite (An Taibhdhearc), The Glass Menagerie, Measure For Measure (Theatrecorp); Spring Awakening, Animal Farm, Philadelphia Here I Come (GYT); Sétanta, Tóraíocht (Fíbín). Ar an scáileán beag: Vikings (History Channel), Charlie (RTÉ), 1916: Seachtar na Cásca, Wrecking The Rising, Na Cloigne, Rásaí na Gaillimhe, Seacht, An Crisis, An Klondike (TG4). Scannáin: Love is a Sting, A Better You, Kings, Jimmy's Hall, Arracht, The Callback Queen and I am Patrick.
Tá seónna grinn déanta aige le GaelGÁIRÍ.
You Xie
Is polaiteoir, iriseoir, agus údar Gearmánach é You Xie (謝盛友) (rugadh 1 Deireadh Fómhair, 1958 i Hainan na Síne). Bhí sé ina iarrthóir i dtoghchán Pharlaimint na hEorpa in 2019.
Luminaire
mion|Luminaire Foinse saorga solais a úsáidtear i ngrianghrafadóireacht agus físghrianghrafadóireacht. Tugann tuilsoilse soilsiú ginearálta thar fhairsinge leathan. Is féidir spotsolas treoch a mhionathrú chun léas caol dian a dhéanamh, spota iomlán leathan, nó tuileagar níos leithne fós. Bíonn dhá chomhla ar insí ar an dá thaobh, mar a bheadh doras sciobóil, chun an fhairsinge soilsithe a theorannú.
Peter Carl Fabergé
Gabha óir is seodóir a rugadh i gCathair Pheadair ab ea Peter Carl Fabergé (Karl Gustavovich, 1846-1920). Thosaigh sé ag déanamh gnáthsheodra, ach de réir a chéile dhear is chruthaigh sé baill níos saothraithe fantaisí, go háirithe na huibheacha impiriúla Cásca a d'ordaigh an Sár Alexander III dá bhansár i 1884.
Cnapfhréamh
Galar plandaí i gclann an chabáiste (Brassicaceae), cabáiste, cabáiste dearg, ráib, cóilis ghlas is a lán eile. Cuireann sí tús le borrthaí, cosúil le gáil, ar na fréamhacha is mílíthiú na nduilleog. Múscán ramallach seadánach is bun leis.
Led Zeppelin II
Dara-ligean an racghrúpa Sasanaigh Led Zeppelin is ea Led Zeppelin II.
Ospidéal San Séamas
Is é Ospidéal San Séamas (English: St. James's Hospital) an t-ospidéal ollscoile múineadh is mó in Éirinn. Osclaíodh an t-ospidéal nua ag tús na 1990idí. Tá Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath ina phairtnéir oideachasúil leis an ospidéal. Tá Ospidéal na Leanaí náisiúnta nua a thogáil faoi láthair ar an gcampas agus táthar an tnúth go bheidh an tospidéal nua seo oscailte ag deireadh 2022. Tá stad Luas lonnaithe ar campas Ospidéal San Séamas freisin.
Colm Gildernew
Is polaiteoir de chuid Shinn Féin é Colm Gildernew (Colm Mac Giolla na Naomh). Rugadh é ar 27 Meitheamh 1969 i nDún Geanainn. Is Comhalta den Tionól Reachtach é d'Fhear Manach agus Tír Eoghain Theas, ó 2017 ar aghaidh. Is deartháir le Michelle Gildernew é.
(145452) 2005 RN43
Is é (145452) 2005 RN43 uimhir 43 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú ná 917 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus tá féidearthacht ann gur abhacphláinéad é freisin.
Thendara, Nua-Eabhrac
Is baile suite in iarthair an réigiún Adirondack é Thendara.
J. S. Verma
An seachtú Príomh-Bhreitheamh is fiche ar an India (25 Márta 1997 go 18 Eanáir 1998) ba ea Jagdish Sharan Verma (18 Eanáir 1933 – 22 Aibreán 2013).
Saol
clé|mion|2011ː All India Conference of the Central Administrative Tribunal Céimí de chuid Ollscoil Allahabad, bhí J. S. Verma ina dhlíodóir ó 1955 go 1972, nuair a ceapadh ina bhreitheamh d'Ard-Chúirt Madhya Pradesh é. Bhí sé ar an líon beag breithiúna a chuir in aghaidh na hÉigeandála a bhí ann ó 1975 go 1977.
Ceapadh ina Phríomh-Bhreitheamh ar Ard-Chúirt Madhya Pradesh é sa bhliain 1985 agus ina Phríomh-Bhreitheamh ar Ard-Chúirt Rajasthan an bhliain dár gcionn.
Cúirt Uachtarach
clé|mion|ag foilsiú a leabhar, "Contemporary Issues in Public Accountability and Audit", in New Delhi, 2012 Bhí sé ar Chúirt Uachtarach na hIndia ar feadh beagnach naoi mbliana, na deich mí dheireanacha mar Phríomh-Bhreitheamh.