cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
An Aramais
An Nua-Aramais
Labhraíonn níos mó ná ceithre chéad míle duine Aramais sa lá atá inniu ann, idir Ghiúdaigh, Chríostaithe, Mhoslamaigh agus Mhandaeigh. Bíonn cónaí orthu i gceantair iargúlta agus iad ag baint úsáide as clódóireacht agus, inniu, as na ríomhairí lena gcuid traidisiún liteartha a chaomhnú. Ó thaobh na comhthuisceana de, tá na leaganacha éagsúla den Nua-Aramais níos faide óna chéile ná mar a bhí siad riamh. Ní raibh an dá aois is déanaí ag fabhrú do chainteoirí na hAramaise. De dheasca na dtrioblóidí a bhí ag rith damhsa ar fud an Mheán-Oirthir, b'éigean dá lán de lucht labhartha na teanga dul ar imirce agus ar deoraíocht i dtíortha coimhthíocha ar fud an domhain.
Na Críostaithe a labhraíonn Aramais, bhí siad go mór mór thíos le himeachtaí na bliana 1915. Tugtar Sayfo - An Claíomh, is é sin, bliain an Chlaímh, ar an mbliain sin as Siricis. Go bunúsach, b'ansin a thit an tóin as an Impireacht Otamánach, agus ba chuid den tubaiste seo an cinedhíothú a rinneadh ar na mionlaigh Chríostaí san Impireacht, idir Airméanaigh agus lucht labhartha Aramaise.
Timpeall na bliana 1950, arís, tháinig Iosrael ar an bhfód, agus dá thoradh sin, cuireadh ruaig ar na Giúdaigh as na tíortha Arabacha. Chuaigh na Giúdaigh seo, cuid mhaith acu ina gcainteoirí Aramaise, go hIosrael. Chuaigh an imirce seo chun dochair don Aramais Ghiúdach, áfach, nó dealraíonn sé go bhfuil cuid mhór de chanúintí Giúdacha na hAramaise le himeacht de dhroim an tsaoil, agus an Eabhrais níos líofa i mbéal na glúine óige ná an Aramais.
The Clink
Príosún suite sa London Borough of Southwark ab ea The Clink.
Cathair Québec
Teangacha
mion|800px|centre|Cathair Québec, Meitheamh 2009
Contae Mills, Texas
Is contae i Texas é Mills. Is é Goldthwaite príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 4,936 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Rabat
Stair
Rinne an rí Yaqub al-Mansur príomhchathair a impireachte de Rabat, agus chuir sé tús le tógáil an mhosc ba mhó ar domhan, ach nuair a d'éag sé cuireadh deireadh leis an obair. Tá iarsmaí an mhosc sin ina seasamh go fóill. Tháinig meath ar Rabat tar éis bhás Yaqub, agus faoi 1515 thuairisc taistealaí nach raibh ach céad teach sa bhaile. Tharla athbheochan nuair a díbríodh Múraigh ón Spáinn sa seachtú haois déag.
Bunaíodh poblacht faoin ainm Bou Regreg i 1627. Ba iad na foghlaithe mara "Barbaracha" a bhí i mbun na poblachta, agus d'úsáid siad Rabat agus Salé mar bhunáiteanna chun ionsaithe a dhéanamh ar longa. I 1666 chuir ríshliocht Alaouite an ceantar faoina smacht nuair a aontaíodh Maracó, ach bhí na foghlaithe mara ag feidhmiú ó na calafoirt go ceann cúpla céad bliain eile.
Rinne an Fhrainc ionradh ar Maracó i 1912 agus chuir faoina smacht í. Rinneadh príomhchathair na coilíneachta de Rabat, agus bheartaigh an rí a bhí ann nuair a bhain an tír a neamhspleáchas amach i 1956, Mohammed V, go bhfanfadh sí ina príomhchathair ar an ríocht. mion|Cearnóg Pietri in Rabat
Contae Jack, Texas
Is contae i dtuaisceart Texas é Jack. Is é Jacksboro príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 9,044 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 8,763 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 89.5% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 10%.
Luibh
thumb|upright|[[Basal agus oinniúin ghlasa, luibheanna cócaireachta coiteann]] Is éard is luibh ann ná planda nó fás gan stoc adhmaid (mar atá i gcrann nó i dtor); aon phlanda a úsáidtear le haghaidh blaistithe, bia, leighis, nó cumhráin. Sa chócaireacht, de ghnáth, déantar idirdhealú idir luibheanna ó chodanna glasa duilleacha an phlanda (ceachtar acu, úr nó triomaithe), agus "spíosra", táirge ó chuid eile den phlanda (a bhíonn, de ghnáth, triomaithe), lena n-áirítear síolta, caora, coirt, fréamhacha agus torthaí.
Baintear úsáid éagsúla as luibheanna, lena n-áirítear cócaireachta, míochaine, agus i roinnt cásanna, feidhmeanna spioradálta. Bíonn difríocht in úsáid ghinearálta an téarma "luibh", idir luibheanna cócaireachta agus luibheanna íocshláinte. San úsáid leighis nó spioradálta, d'fhéadfadh aon cheann de chodanna an phlanda a bheith curtha san áireamh mar "luibheanna", lena n-áirítear duilleoga, fréamhacha, bláthanna, síolta, roisín, coirt fhréimhe, coirt istigh (agus cambiumsoithíoch), caora agus uaireanta an peireacarp nó codanna eile de chuid an phlanda.
Luibheanna cócaireachta
Leithscartar luibheanna cócaireachta ó ghlasraí sa mhéid is go n-úsáidtear iad, cosúil le spíosraí, i méideanna beaga agus chun blas seachas substainte a chur ar bhia.
Bíonn a lán luibheanna cócaireachta ilbhliantúil, mar shampla tím nó an lus liath gallda (Lavandula angustifolia), cé go mbíonn cinn eile débhliantúil, mar shampla peirsil nó na bliantógaí cosúil le basal. Is Toir iad roinnt luibheanna ilbhliantúil (mar shampla, marós, Rosmarinus officinalis), nó crainn (mar shampla an Labhras, Laurus nobilis) - tá sé seo i gcodarsnacht le luibheanna luibheolaíocha, nach féidir de réir sainmhínithe bheith ina bplandaí adhmadacha. Úsáidtear roinnt plandaí mar luibheanna agus mar spíosraí araon, mar shampla an lus mín agus síol fiailí nó duille agus síolta lus an choire. Chomh maith leis sin, tá roinnt luibheanna, mar shampla iad siúd sa teaghlach miontais. a úsáidtear chun an dá chríocha cócaireachta agus leighis a bhaint amach.
Luibheanna leighis
Is féidir fítcheimiceáin a bheith ann i bplandaí ar a mbíonn éifeachtaí acu ar chorp an duine. Is féidir go mbeadh roinnt éifeachtaí acu nuair a itear iad i leibhéil íseal, mar a tharlaíonn le linn "spíosrail" na cócaireachta, ach bíonn roinnt luibheanna tocsaineach i gcainníochtaí níos mó. Is féidir roinnt cineálacha eastóscán luibhe, mar shampla an beathnua (Hypericum perforatum) nó eastóscán de Saint John's Wort - nó de Piper methysticum a úsáid chun críocha leighis chun dúlagar agus strus a mhaolú. Mar sin féin, d'fhéadfadh go mbeadh 'rólódáil tocsaineach', mar thoradh ar suimeanna móra de na luibheanna a ionghabháil, lena mbaineadh aimhréidheanna, roinnt acu tromchúiseach, agus ba chóir iad a úsáid le rabhadh.
Ada
Teanga ríomhchláraithe a forbraíodh do Roinn Cosanta Stáit Aontaithe Mheiriceá is ea Ada. Éascaíonn sí forbairt córais an-mhóra ríomhaireachta chun feidhmithe fíorchasta a láimhseáil sa bhfíoram. Ainmníodh as Augusta Ada King í, iníon an Tiarna Byron a d'oibrigh le Charles Babbage.
Baile Binnbérlach mac Buain
I Miotaseolaíocht na nGael, scéal de chuid Scéalaíocht na Ríthe is ea Baile Binnbhéarlach mac Buain (Sean-Ghaeilge Baile Binnbérlach mac Buain, freisin Scéal Bhaile Bhinnbhéarlaigh). Is amhlaidh gur scríobhadh é san aonú haois déag. Caomhnaítear éis dtrí lámhscríbhinn den 16ú haois.
Achoimre
Níor chás laoch an scéil Baile na Uladh agus a chianghrá Ailinn na Laighean ar a chéile riamh agus iad ina mbeatha. Nuair a d'inis do Bhaile go bréagach go raibh Ailinn marbh, chuaigh sé ó dheas ach fuair bás féin de bhrón. Chuala Ailinn faoi bhás Bhaile agus chuaigh sise ó thuaidh agus fuair sí bás freisin. Cuireadh faoi iad, scartha óna chéile sa bhás mar a bhí sa bheatha.
D'fhás crann as gach uaigh, crann iúir leis agus crann úill léi. Thóg barra na gcrann riocht aghaidhe na marbh ina luí fúthu. Seacht mbliana ina dhiaidh, leagadh na crainn agus rinneadh cláir den adhmad. Ar na cláir úd, bhí sé de nós ag filí an dá chúige a gcuid dánta a scríobh.
Gaireadh ag Teamhraigh tráth féile mhór filí na nUladh agus na Laighean agus tugadh na cláir don rí. Le chéile anois, ní dhearnadh iad a dheighilt choíche.
Sanasaíocht
De ghnáth, ciallaíonn baile nó buile fís nó mire; nó b'fhéidir fosta teach. Sa chás seo, áfach, is léir gur chéadainm atá i gceist.
Tionchar
Chóirigh William Butler Yeats (1865–1939) an scéal seo ina dhán Baile and Ailinn.
Contae Bradley, Arkansas
thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.
HMS Belfast (C35)
Is long í an HMS Belfast, agus músaem inniu suite ar an Tamais i Londain.
Contae Bradley, Arkansas
Tá sé suite i ndeisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
Sa bhliain 2016 bhí 10,996 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,691 ciliméadar cearnach (1,691/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 7/km² sa chontae.
Stair
Bunaíodh Contae Bradley ar 18 Nollaig 1840. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Chaptaen Hugh Bradley, mílísteoir i gCogadh 1812.
Fógartach mac Néill
Rí Bhreá agus Ard-Rí na hÉireann ba ea Fógartach mac Néill (bás 724), ar a glaodh air scaití Fógartach Ó Cearnaigh. Ba bhall é de chlann Uí Chearnaigh de Shíol Aodha Sláine d'Uí Néill an Deiscirt. Niall mac Cearnaigh Sotail (bás 701) ba ea a athair, agus Diarmait mac Áedo Sláine (bás 665), Ard-Rí, a shin-seanathair.
Olesya Rulin
Is amhránaí agus ban-aisteoir í Olesya Rulin, (nó Олеся Рулин) a rugadh i Moscó ar 7 Márta 1986.
Fógartach mac Néill
Rí Bhreá
Is amhlaidh gurbh ionann Fógartach agus an té "Focortoch" a shínigh mar ráthóir Cáin Adhamhnáin ag Biorra sa bhliain 697. Feictear é sin chéad uair sna hannála Éireann agus é ag teitheadh ó láthair an chatha ag Claonadh sa bhliain 704, tar éis bua Ceallach Cualann (bás 715), rí na Laigean in éadan roinnt ríthe number Uí Néill an Deiscirt.
Sa bhliain 714, cuireadh Fógartach as a choróin mar rí Bhreá agus d'imigh sé ar deoraíocht chuig an mBreatain. Moladh é go ndearna an tArd-Rí, Fearghal mac Maoil Dúin (bás 722), é seo. Is níos dóichí é ámh gur thoradh é de coimhlint i measc Shíol Aodha Sláine, agus gur chuir a uncail Conall Grant (bás 718) an ruaig air, le cuidiú Mhurchadha na Mí (bás 715) de Chlann Cholmáin. Mharaigh Conall Murchadh an bhliain dár gcionn agus d'fhill Fógartach ar ais sa bhliain 716.
Bhí Fógartach ina chúis achrainn éigin sa bhliain 717 ag Aonach Tailtean, air a mharaigh "mac Ruba agus mac Dubh Sléibhe", ach tá easpa comhthéacs sna hannála chun an scéal a mhíniú. An bhliain dár gcionn, bhuaigh Conall ag Ceanannas in éadan chomhaontas ríthe Uí Néill an Deiscirt, ach mharaigh []Fearghal mac Maoil Dúin]] níos deireanaí sa bhliain úd.
Go luath sna 720idí, bhí tailte Fhógartaigh á n-ionsaí ag ríthe na Laigean agus Cathal mac Finghin, rí na Mumhan. Rinne Fearghal mac Maoil Dúin mar dhíoltas feachtais in éadan na Laigean, ach mharaigh fir na Laighean é ag Cath Alúine, ar an 11ú Nollaig 722. Mharaigh a dheartháir Aodh Laigean sa chath seo.
Ard-Rí
Tháinig Fógartach i gcomharbacht ar Fhearghal mar Ard-Rí, ach ag Cath Cheann Deilgden, mharaigh a ghaol i bhfad amach uaidh agus a chomharba, Cináed mac Írgalaig d'Uí Chonaing as Breá Thuaidh. Ba shean-aighneas é seo; mharaigh athair Cináeda athair Fógartach sa bhliain 701. Ní luaitear é mar Ard-Rí ina thásc i nAnnála Uladh.
Sliochtaigh
Bhíodh a shliochtaigh (príomhshliocht Uí Chearnaigh lonnaithe ag Loch Gabhar) agus sliochtaigh a uncail Conall Grant (Síol Chonaill Graint lonnaithe ag Calatroim) in achrann a chéile i gcomhair cheannas Bhreá Theas.
Meall an Dobharchain
Is sliabh in Albain í Meall an Dobharchain, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Falco peregrinus
Is éan creiche de chlann uiledhomhanda é Falco peregrinus (Gaeilge: an fabhcún gorm, an seabhac gorm, nó an seabhac seilge ). Is baill d'fhine na Falconidae iad. Ina measc an caracara splíonachiteach, an seabhac seilge coille le súile móra is aireachtáil ghéar a sheilgeann sa bhreacsholas, agus an fíorsheabhac seilge a eitlíonn go han-tapa is a mharaíonn a chreach san eitilt. I measc na bhfíorsheabhac seilge tá an pocaire gaoithe is an meirliún. A líon ag titim de bharr nimhithe le feithidicídí, mar itheann siad éin a itheann síolta truaillithe.
Cónaíonn na héin seo ar creige, ailte nó foirgneamh arda.
Fearghal mac Maoil Dúin
Ard-Rí na hÉireann ba ea Fearghal mac Maoil Dúin (Sean-Ghaeilge Fergal mac Máele Dúin) (bás 11ú Nollaig 722). Maol Dúin mac Maoil Fithrigh (bás 681), rí Ailigh, ba ea a athair, agus Aodh Fuariodhnach (bás 612), Ard-Rí, a shin-seanathair. Na bhall é de Chineál mhic Earca, géag de Chineál Eoghain d'Uí Néill an Tuaiscirt, agus bhí sé ina rí Ailigh ó 700 go 722.
Ard-Rí
Rinneadh Ard-Rí d'Fhearghal sa bhliain 710, tar éis bhás the death of Chonghail Cheannmhaghair de Chineál Conaill. Bhí sé i gcoróin ón go dtí an bhliain 722.
Le linn an ama seo, bhí Cineál Eoghain an leagan a gcuid críoch soir i nOirialla isteach. Sa bhliain 711, throid Fearghal Cath Sliabh Fuaid (Contae Ard Mhacha an lae inniu), áit a maraíodh Tnúthach mac Mochloinges, rí Uí Mhéith, agus Cú Raoi mac Aodha de chlann Fir Chúil,Síol Aodha Sláinex. Is léir an naimhdeas roimh Shíol Aodha Sláine óir gur cuireadh an ruaig ar Fhógartach mac Néill (bás 724), a chuaigh ar deoraíocht chuid an mBreatain bhliain 714. Is dóigh gurbh é Fearghal ba chúis leis seo, i dteannta le Murchadh Mí (bás 715), rí Uisnigh agus ionadaí Fhearghail b'fhéidir sa deisceart.
Sa bhliain 719, thosaigh Fearghal a cheannas a chur i bhfeidhm sa Laigin, agus tá ruathair leanúnacha taifeadta sna hanála. Sa bhliain 721, rinne Cathal mac Finghin, rí na Mumhan (bás 742) agus Murchad mac Brain Mut (bás 727), rí na Laigean, ionsaí ar thailte Uí Néill an Deiscirt agus scriosadar maigh Bhreá. Níos deireanaí sa bhliain, bhain Fearghal díoltas amach in aghaidh na Laigean. Rinne sé ionsaithe and scrios sé na tailte go dtí gur ghéill na Laigin roimhe agus glacadar leis an bóramha. Rinneadh sos cogaidh le Cathal fosta. Bhris gur Laigean an sos, ámh, agus rinne Fearghal ionsaí eile mar chúiteamh sa bhliain 722 le slua mór idir Uí Néill an tuaiscirt agus an deiscirt, i dteannta lena gcomhghuaillithe ar Oirialla. Ar an 11ú Nollag 722, áfach, mharaigh fir Laigean Fearghal agus go leor uaisle Uí Néill were slain at the disastrous Cath Alúine. Caomhnaítear scéal an chatha sa sága Cath Almaine den deichiú haois.
Teaghlach
De réir an sága Fáistine Fergaile meic Máele Dúin, iníon an Ard-Rí Conghal Ceannmhaghair ba ea máthair a mhac, Aodh Allán in an illicit union. Desna Ciannachta ba ea narrate a mhic eile, Niall Frasach. Rinneadh Ard-Ríthe den bheirt acu.
Tháinig Fógartach mac Néill de Shíol Aodha Sláine i gcomharbacht ar Fhearghal mar Ard-Rí, agus a mhac Aodh Allán air mar rí Ailigh agus taoiseach Chineál Eoghain.
Luiz Inácio Lula da Silva
Polaiteoir de chuid na heite clé, iaruachtarán na Brasaíle, agus uachtarán tofa sa bhliain 2022, is ea Luiz Inácio Lula da Silva, a rugadh ar 6 Deireadh Fómhair 1945.
Beatha
Tháinig Lula ar an saol ar 6 Deireadh Fómhair 1945 in oirthuaisceart thur thirim na Brasaíle. Nuair a bhí sé seacht mbliana d’aois, shocraigh a mháthair teitheadh ón triomach agus ón anachain. Thug sí a muirear go cathair São Paulo: trí lá dhéag ar chúl leoraí. clé|mion|Lula sa [[Parlaimint|pharlaimint, 1988]]
Ceardchumannaí
Chaith Lula an chuid is mó de na 1970idí agus tús na 1980idí ag troid i gcoinne na deachtóireacht a míleata, a bhí i réim ag an am sin. Agus é ina ard-rúnaí ar Cheardchumann na nOibrithe Miotail in São Bernardo do Campo, cathair thionsclaíoch i mór-réigiún São Paulo, bhí sé i gceannas ar shraith stailc eanna ollmhóra a rinne dochar mór millteach d’eacnamaíocht na Brasaíle ar fad – ceann de na cúiseanna gur tháinig deireadh, sa bhliain 1985, le réimeas na nginearál.
Bhunaigh Lula agus daoine eile Páirtí na nOibrithe (nó an 'PT') sa bhliain 1980. Bhí Lula ina uachtarán ar an bpáirtí ó na 1980idí ar aghaidh. clé|mion|Lula agus a bhean, Marisa Letícia, sa bhliain 2003
Uachtaránacht 2003-2011
In 2002, tar éis gur theip air faoi thrí, toghadh é ina uachtarán ar an mBrasaíl den chéad uair agus atoghadh é in 2006. Bhí Lula ina uachtarán ar an mBrasaíl idir an 1 Eanáir 2003 agus an 1 Eanáir 2011.
Thug a chuid polasaithe sóisialta dhá scór milliún duine slán ón mbochtanas, tháinig deireadh leis an ocras agus tháinig fás as cuimse ar an meánaicme.
Scannal
Le linn do Lula a bheith i gceannas ar an mBrasaíl, tharla an scannal calaoise is mó riamh i stair na tíre sin: scéim cheannaithe vótaí a cuireadh ar bun d’fhonn a chinntiú go dtabharfadh ionadaithe páirtithe eile i gcomhrialtas Lula tacaíocht do pholasaithe Pháirtí na nOibrithe.
Shéan Lula i gcónaí go raibh sé féin ar an eolas faoin scéim sin agus cé gur cuireadh ar neamhní téarma príosúin a gearradh air cúig bliana ó shin maidir le líomhaintí eile, lean boladh na caimiléireachta é féin agus Páirtí na nOibrithe ó shin.
As oifig, 2011-2022
Táinsíodh comharba Lula, Dilma Rousseff, ar bhealach conspóideach sa bhliain 2016 agus tháinig Jair Bolsonaro chun cinn.
Toghadh Bolsonaro in 2018 agus tá sé ina uachtarán ar an mBrasaíl ón 1 Eanáir 2019 i leith. Is é an chéad uair riamh é i stair na tíre nár atoghadh uachtarán don dara tréimhse, agus is dócha gur léargas ann féin an méid sin ar a oidhreacht. clé|mion|2022ː Lula ag an Convenção Nacional do PSB
2022
Bhuaigh Lula an toghchán uachtaránachta arís ar 31 Deireadh Fómhair 2022. D'éirigh an Lúlach ina uachtarán ar an mBrasaíl den tríú huair, in aois 77 dó ag an am.
Fíorbheagán — 50.9% den vóta le hais 49.1% — a bhí idir é agus a chéile comhraic, Jair Bolsonaro, pobalóir i bhfad amach ar an eite dheis. Ní raibh idir an bheirt iarrthóirí ach oiread na fríde: níos lú ná 2 mhilliún vótaí.
2023
Ar 2 Eanáir 2023, bhí Lula insealbhaithe mar uachtarán don dara huair.
Go gairid ina dhiaidh, bunaíodh Roinn na bPobal Bundúchasach – roinn rialtais nach raibh a leithéid ann riamh cheana. Athsheoladh na scéime leasa shóisialta Bolso Família agus athsheoladh na scéime Mais Médicos (an aidhm aici líon na ndochtúirí sa Bhrasaíl a mhéadú faoi dhó).
League of Ireland 1921/22
Ba é League of Ireland 1921/22 an chéad séasúr de Shraith na hÉireann.
StormGeo
Bunaíodh an comhlacht StormGeo sa bhliain 1997, an príomhsholáthraí seirbhísí aimsire i réigiún an Mhuir Thuaidh agus sa Chríoch Lochlann.
Tá oifigí ag StormGeo san Iorua, sa tSualainn, sa Danmhairg, sna Stáit Aontaithe, sa Ríocht Aontaithe agus i dtíortha eile. Tá an ceanncheathrú lonnaithe i mBergen san Iorua.
Hay's Galleria
Is foirgneamh suite sa London Borough of Southwark é Hay's Galleria.
Safó
Bhí Safó (Gréigis Aiticeach: Σαπφώ, Gréigis Aeólach: Ψάπφω, Sapphô) ina file Sean-Ghréagach, as an bhaile mór Eressos ar oileán Lesbos, a bhí ina ionad cultúrtha sa 7ú haois RC. Rugadh am éigin idir 630 RC is 612 RC í. Creidtear go raibh sí beag is dorcha.
Bhí Safó, iníon Scamander agus Cleïs, pósta (le trádálaí saibhir, de réir coiméide Aiticí, ach tá sin in amhras) agus bhí iníon aici, darb ainm Cleïs freisin. D'éirigh sí cáiliúil ar feadh a saoil as a cuid filíochta — chomh mór sin gur thóg an baile mór Syracuse dealbh chun onóir a thabhairt di nuair a thug sí cuairt. Bhí a teaghlach gníomhach go polaitiúil, agus rinne Safó mórán taistil. Bhí sí clúiteach ar feadh a saoil freisin mar mháistreás i scoil bhailchríche Ghréagach do chailíní. Ar ndóigh, bhí a cuid mac léinn ina cúrsaí filíochta.
Bhí sí ina file liriceach a d'fhorbair stíl áirithe rannaíochta, ar a dtugtar rannaíocht Shafach, agus tá ardmheas uirthi as a bheith i gceannas ar ghluaiseacht ealaíonta ó ábhar clasaiceach na ndéithe, go dtí ábhar na mothúchán pearsanta daonna. Rinne eipeagram san Anthologia Palatina, a chuirtear i leith Platón, tagairt di mar "an deichiú Bé".
Doire Locháin
Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain é Doire Locháin.
Contae Jackson, Texas
Is contae in oirdheisceart Texas é Jackson. Is é Edna príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 14,075 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 14,391 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 77% de na daoine sa bhliain 2010, ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 21.1% agus ba Seicis an phríomhtheanga ag 1.4%.
Adainín
C4H5N5, bun díorthaithe ó phúirín. Ceann den 5 cheann a fhaightear sna haigéid núicléasacha DNA is RNA. Bíonn sé péireáilte i gcónaí le tímín (A-T) nó le húiricil (A-U).
Uaschuarc
Is é an t-uaschuarc nó u-chuarc (ón a shiombail 'u') an cuarc is éadroime de na cuairc go léir, cineál de bhuncháithnín is ea é, agus is mórchomhábhar an damhna é. Is iad na cuarcanna atá de dhíth leis an neodrón is an prótón a dhéanamh ná an t-uaschuarc is an t-íoschuarc. Bíonn na neodróin comhdhéanta de 1 uaschuarc agus 2 íoschuarc agus na prótóin comhdhéanta de 2 uaschuarc agus 1 íoschuarc. Tá sé mar chuid de chéad ghlúin an damhna, agus tá lucht leictreach de 2 / 3 e aige agus mais lom de 1.5-3.3 MeV/c2. Cosúil le gach cuarc, is feirmíón bunúsach é le casadh-1 / 2, agus braitheann sé na ceithre idirghníomhaíochtaí bunúsacha: Imtharraingt, leictreamaighnéadas, idirghníomhaíochtaí laga, agus idirghníomhaíochtaí láidre. Is é frithcháithnín an uaschuairc an frithuaschuarc (ar a dtugtar in amanna an cuarc frithuas nó go simplí an frithuas), a bhíonn difriúil uaidh sa mhéid is go mbíonn a airíonna ar comhmhéid nó len a mhalairt comhartha.
Friedrich Engels
Ba chara agus comhghleacaí le Karl Marx é. Chomhscríobh Engels na saothair ba thábhachtaí den ghluaiseacht shóisialach sa 19ú haois le Marx.
Saol
Thug athair Engels jab dó i Manchain. Ceapadh é ina bhainisteoir ar mhonarcha.
Bhí bean ag Engels, Mary, de shliocht Éireannach (as Tiobraid Arainn). Bhí dearcadh an-liobrálach acu ar an bpósadh agus ní raibh siad pósta riamh. Bhí Mary ina gníomhaí díbhirceach ar son na haicme oibre. Thug sí misneach dó agus bhí tionchar láidir aici ar a chuid saothair,.
Nuair a d'éag Mary (taom croí) sa bhliain 1863, luigh Engels lena deirfiúr Lizzie. Phós siad ar an 11 Deireadh Fómhair 1878, agus bhásaigh Lizzie cúpla uair níos déanaí.
Thug Engels cuairt ar Éirinn dhá uair (ar a laghad); bhí an-suim aige sa Ghaeilge, ag iarraidh í a fhoghlaim.
Cat
Is ainmhí clóis é an cat (felis catus), nó an cat clóis/tí/baile, mar a thugtar air uaireanta chun idirdhealú a dhéanamh idir é agus féilínigh eile.
Ceiliúrtar Lá Idirnáisiúnta an Chait ar an 8 Lúnasa. Ba é an Ciste Idirnáisiúnta um Leas Ainmhithe (International Fund for Animal Welfare) a chuir tús leis an nós in 2002. clé|mion|cat agus saighdiúir ina cró folaigh.
Stair
clé|mion|cat agus a scrabhdóir Tá caidreamh fada ag an gcat leis an gcine daonna, ar a laghad 9,500 bliain, mar pheata agus chun an ruaig a chur ar mhíolra. Téann bunús na gcat ceansaithe baile siar go dtí an Neasoirthear nuair a thosaigh an cat fiáin a dhul a chónaí i measc na mbailte nua a bhí á dtógáil ann ag an am. Síolraíonn gach cat ar domhan ó chúig chat fia baineann a ceansaíodh sa tréimhse sin agus anois tá níos mó ná 70 pór ar fad ann. clé|mion|deoch deas Níorbh fhada gur leathnaigh an cat baile ar fud an domhain. Inniu bíonn an-tóir go deo ar fhíseáin, íomhánna agus méimeanna a bhaineann leis an ainmhí beag. Is amhlaidh go bhfuil an oiread físeán faoi chait ar Youtube – thar 2 mhilliún! – go bhfuil ‘Sonóg Neamhoifigiúil an Idirlín’ baiste ar an chat!.
Sanasaíocht
Tá gach seans ann go síolraíonn an focal ‘cat’, atá le fáil i dteangacha ar fud na hEorpa, ón mhórcheantar céanna, ó theanga Afra-Áisice nó teanga a bhí á labhairt san Éigipt roimh an Choptais.
Cur síos
Mamach beag feoiliteach atá i gceist. Deineann na cait fuaim faoi leith; deirtear go mbíonn an cat ag crónán.
Creachadóir tréitheach é, agus meastar go bhfuil thart ar 1,000 speiceas á fhiach aige mar bhia. Tá sé sa dúchas ag an gcat lucha a mharú, go háirithe.
Bíonn an cat an-neamhspleách mion|cat agus laghairt mion|ag súgradh
Hedge End
Is baile suite i Hampshire é Hedge End.
Contae Young, Texas
Is contae i Texas é Young. Is é Graham príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 18,550 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Eige
deas|200px|thumb|Eige deas|200px|thumb|Eige Is oileán é Eige, ceann de Na hOileáin Istigh, Comhairle na Gàidhealtachd.
Sgúrr Eilde Mór
Is sliabh in Albain í Sgúrr Eilde Mór, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Joseph Dowling
Polaiteoir Éireannach ab ea Joseph Dowling (2 Feabhra 1922 – 31 Bealtaine 2014). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Shakespeare's Globe
clé|250px|mion|Shakespeare's Globe Is amharclann suite sa London Borough of Southwark í Shakespeare's Globe.
Lee-on-the-Solent
Is baile suite i Hampshire é Lee-on-the-Solent.
Doire Triosca
deas|250px|thumb|Doire Triosca Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain é Doire Triosca.
Tate Modern
Is músaem suite sa London Borough of Southwark é Tate Modern.
Sgúrr na h-Ulaidh
Is sliabh in Albain í Sgúrr na h-Ulaidh, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Loren Bouchard
Is aisteoir, stiúrthóir, agus scríbhneoir scripteanna Meiriceánach é Loren Hal Bouchard, a rugadh ar an 10 Deireadh Fómhair, 1969 i gCathair Nua-Eabhrac.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 4 ghradam buaite ag Bouchard. Tá 28 ainmniúchán faighte aige.
Contae Jasper, Texas
Is contae in oirthear Texas é Jasper. Is é Jasper príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 35,710 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 35,604 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 93.8% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 4.9%.
Bóramha
I nÉirinn na meánaois, cáin ab ea an Bóramha (Meán-Ghaeilge Bórama, Bóruma, Bóraime), ar ghá do chuige Laighean a íoc do mhuintir Uí Néill. Tá scéal ann den teideal Bórama atá mar chuid de Scéalaíocht na Ríthe, le meascán phróis agus filíochta. Is amhlaidh gur scríobhadh é sa 10ú/11ú haois. Caomhnaítear é in dhá leagan sa Leabhar Laighneach agus sa Leabhar Buí Leacáin.
Sanasaíocht
Is é de bhrí le Bóraime ná bó-ríme, bó-ríomhe, is é sin, áireamh na mbó.
Is logainm a áit dúchais é leasainm an Ardrí, Brian Bóramha, is é sin, Béal Bórú, Contae an Chláir.
Achoimre
Sa chéad aois, d'éiligh rí de mhuintir Uí Néill Túathal Techtmar ar ríthe na Laighean éiric (nó lóg n-enech) darbh ainm Bóramha. Thug sé mar chosaint na cánach ná dúnmharú a bheirte iníonacha. Ba chúis achrainn fhuilteach i gcónaí é ámh, méid na cánach.
Ba phríomhphearsa san achrann seo  thar na glúnta ab ea Brian Bóramha na Mumhan (ainmnithe as áit a bhreithe, féach Sanasaíocht thuas). Chuaigh sé i gceann na hArd-Ríogachta agus throid sé in éadan mhuintir Uí Néill sa Chath Chluain Tarbh, cé gur maraíodh é tar éis an chatha.
De réir seanscéil níos deireanaí, chuir Naomh Moling Luachra críoch leis an gcánaigh le cleas éalaithe sa 7ú haois. Faightear ann meascán de sheanscéal agus stair, agus caomhnaítear leaganacha éagsúla agus neamhchruinn faoi achar na Bóirmhe.
Lymington
Is baile suite i Hampshire é Lymington.
Roimh Chríost
Tugtar Roimh Chríost (RCh) ar gach bliain roimh dháta traidisiúnta bhreith Íosa Críost. Tosaíonn an féilire Anno Domini le 1 AD.
Thugtaí a.C.n. (Ante Christum Natum/sular rugadh Críost) ar bhlianta roimh 1 AD. De réir a chéile tháinig BC/B.C., téarma Béarla, i bhfeidhm seachas a.C.n..
is minic anois a úsáidtear BCE ("Before Christian/Common Era") in ionad BC. Úsáidtear é i gcaint idirchreidmheach, rud a bhaineann an nimh as an scéal.
Soho
Is baile é Soho atá suite sa bhuirg Cathair Westminster, Londain Láir.
Contae Trinity, Texas
Is contae i Texas é Trinity. Is é Groveton príomhbhaile an chontae. Is é Trinity an chathair is mó sa chontae. Bhí 14,585 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Hämeenlinna
Cathair bhardais is ea Hämeenlinna (Sualainnis: Tavastehus) atá suite sa chúige stairiúil úd Häme i ndeisceart na Fionlainne. Tá cónaí ar 48,000 duine, a bheag nó a mhór, sa chathair. Tagann ainm na cathrach ó Chaisleán Häme, caisleán a tógadh sa Mheánaois agus é suite sa chathair.
Stair na cathrach
Bhí áitreabh réamhstairiúil suite anseo le fada, chois Loch Vanajavesi. In aice le lár na cathrach, i Varikonniemi, atá iarsmaí áitribh ó thús na meánaoise nó ón iarannaois, agus is é an chiall a bhain scoláirí áirithe as gurb ansin a bhí cathair Vanai, a luaitear i bhfoinsí áirithe Rúiseacha. Cúis conspóide í an teoiric seo i gcónaí, áfach.
Tógadh an caisleán ag deireadh na 13ú haoise chun cumhacht na Sualannach a neartú i lár na Fionlainne. Tháinig sráidbhaile ar an bhfód in aice leis chun seirbhísí agus táirgí a chur ar fáil do mhuintir an chaisleáin.
Stob Coire a' Cháirn
Is sliabh in Albain í Stob Coire a' Cháirn, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Hämeenlinna
Stair na cathrach
Bunaíodh Hämeenlinna mar chathair sa bhliain 1639. Go luath ina dhiaidh sin, bhog Rí na Sualainne an chathair ciliméadar amháin ó dheas go dtí na cnoic ar a bhfuil sí suite anois.
Tá cáil ar an gcathair mar gheall ar na scoileanna agus acadaimh ina bhfuair roinnt Fionlannaigh cháiliúla tús a n-oideachais.
hOsclaíodh an chéad líne iarnróid sa tír idir Hämeenlinna agus Heilsincí sa bhliain 1862. Tógadh an stáisiún traenach (Fionlainnis: rautatieasema) atá ann inniu sa bhliain 1921.
Daoine cáiliúla
clé|200px|thumb|Teach inar rugadh [[Jean Sibelius.]]
The Blind Beggar
Is teach tábhairne aithnidiúil suite sa London Borough of Tower Hamlets é The Blind Beggar.
Futbol'nyj klub Krasnodar'
Club peile atá suite i Krasnodar, Críoch Krasnodar, An Rúis is ea Futbol'nyj klub Krasnodar'. Bunaíodh an club sa bhliain 2008. Imríonn an fhoireann a cuid cluichí sa staid "Kuban" (do 32,000) in Krasnodar.
Contae Jeff Davis, Texas
Is contae in iarthar Texas é Jeff Davis. Is é Fort Davis príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 2,342 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 2,207 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 65.3% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 33.8%.
Hugh Gibbons
Polaiteoir Éireannach ab ea Hugh Gibbons (6 Iúil 1916 – 13 Samhain 2007). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
New Alresford
Is baile suite i Hampshire é New Alresford.
Pernambuco
deas|mion|250px|Bratach Pernambuco Is stát sa Bhrasaíl é Pernambuco. Tá sé suite sa Réigiún Thoir Thuaidh. Is í Recife a phríomhchathair. Is é Eduardo Câmara Gobharnóir an stáit. Tá 7,918,344 duine ina gcónaí sa stát.
Willo Flood
Is imreoir sacair é Wilfred "Willo" Flood (rugadh 10 Aibreán 1985 i mBaile Átha Cliath). Imríonn sé faoi láthair le Dundee United.
I measc na gclubanna ar imir sé leo go dtí seo bhí Manchester City F.C., Celtic Football Club, Rochdale A.F.C. (ar iasacht), Coventry City F.C. (ar iasacht), Cardiff City F.C., ar Dundee United F.C. (ar iasacht) agus le déanaí Middlesbrough F.C.. D'imir sé le foireann na hÉireann faoi 20 agus 21.
Stob Coire an Laoigh
Is sliabh in Albain é Stob Coire an Laoigh, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Caisleán Chill Chainnigh
Is caisleán Éireannach é Caisleán Chill Chainnigh atá suite i gCathair Chill Chainnigh, tógtha i ré na Normannach ag William Marshal, an Chéad Diúc Phembroke sa bhliain 1195. Rinneadh athchóiriú ar an gcaisleán, atá suite i bhfearann fairsing páirce, sa ré Victeoiriach. In 1969, ghlac Stát na hÉireann seilbh air go foirmiúil agus ó shin í leith tá mórobair athchóirithe déanta air. Anois, tugann na mílte turasóirí cuairt air gach bliain.
Sa bhloc láir, tá leabharlann, parlús, naíolann, agus seomraí codlata atá maisithe san áilleacht a bhain leis na 1830idí, chomh maith leis an ngailearaí pictiúr álainn.
Seangán buí féir
Is feithid é an seangán buí féir. Ball d'fhine na Formicidae atá ann.
PAE Panathinaikos
Is club peile Gréagach é Podosfairiki Anonimi Etaireia Panathinaikos (Gréigis: ΠΑΕ Παναθηναϊκός), ar a dtugtar Panathinaikos nó PAO (ΠΑΟ) de ghnáth, as an Aithin. Is é PAE Panathinaikos roinn sacair an chlub spóirt Panathinaikos Athlitikos Omilos (PAO). Bunaíodh an club sa bhliain 1908.
Panathinaikos
Cable Street
mion|clé|Cable Street Is sráid aithnidiúil suite sa London Borough of Tower Hamlets í Cable Street.
Karl Marx
Fealsamh, eacnamaí, staraí, socheolaí, teoiricí is iriseoir ab ea Karl Heinrich Marx (Trier, 5 bealtaine, 1818 - Londain, 14 Márta 1883).
Saol
An cúigiú lá de mhí na bealthaine, 1818, is ea a rugadh Marx. Ba as Trier, sa nGearmáin, é féin agus a mhuintir. Muintir ghiúdach le seanchleachtadh ag obair mar Raibithe na háite b'iad, cé gur aindiachaí a bhí ann féin. Chuaigh sé go dtí Ollscoil Bonn ag déanamh ar an bhfealsúnacht agus ar an litríocht i ndeireadh fómhair 1835, agus é seacht mbliana déag d'aois. Ach ghlac sé le mian a athair agus dhein sé staidéar ar dlí. Chuaigh sé le Club Filíochta na hOllscoile, grúpa lán le radacaigh le coimhéad na bpóilíos curtha air. Chomh maith leis sin, ba bhall é de chumann óil an Chlub Tábhairne Trier (Landsmannschaft der Treveraner). LeasUachtarán an chlub ab ea é leis.
I gceann atha, d'éirigh a chuid torthaí acadúla níos measa le linn a shaol i mBonn agus d'aistrigh sé go hOllscoil Humboldt na Beirlíne chun atmaisféar níos acadúla a fháilt.
Bhí sé dalta le Jenny von Westphalen i dTrier sa mbliain 1836. Phós siad seacht mbliana ina dhiaidh sin i Meitheamh na bliana 1843, i mBad Kreuznach.
Fuair athair Marx bás i mbealthaine 1838. Bhí gaol gairid ag Marx leis agus bhí an-mhaoithneachas aige ar sean-chuimhní a athar. San am thimpeall 1837 bhíodh sé ag scríobh ficsean is neamh-fhicsean. Scríobh sé gearrscéal grinn, Skorpion und Felix, Humoristischer Roman, agus é naoi mbliana déag, agus an dráma Oulanem dhá bhliain ina dhiaidh sin. Scríobh sé dánta grá do Jenny Marx leis, ach níor fhoilsíodh an saothar óg so le linn Marx a bheith beo. Tar éis tamall, d'éirigh sé as an bhfiscean agus phioc sé suas caitheamh aimsire eile. Béarla, Iodáilis, stair na healaíne agus aistriúcháin chlasacaigh an Laidin mar shamplaí.
D'aistrigh Marx go Köln in 1842. Thosaigh sé ag scríobh i nuachtáin radacaigh Rheinische Zeitung, agus fásadh spéis i gcúrsaí eacnamaíochta ansan. Stialladh Marx rialachas an eite dheas san Eoraip sa nuachtáin seo, chomh maith le daoine móra an liobrálachais agus daoine móra an sóisialachais san am san.
In 1843, ghlac sé post mar leas-eagrathóir an Deutsch-Französische Jahrbücher (Annáil Gearmáine-Francacha), nuachtán radacach nua i bPáras le Arnold Ruge. Mar sin, d'aistrigh sé a chónaí go Páras ag deireadh 1843, áit ar bhuail sé le Friedrich Engels i Lúnasa 1844. Scríobh Marx cúpla aiste don Jahrbücher, "Zur Kritik der Hegelschen Rechtsphilosophie" (Léirmheas Fealsúnacht Cheartais Hegel), agus Zur Judenfrage (Ar Cheist na nGiúdach). Ach ní raibh ach eagrán amháin foilsithe acu. Cuireadh cosc air sa nGearmáin agus níor chuirfeadh Ruge airgead in eagrán eile. Gan nuachtán, bhriseadh an cairdeas eatarthu, agus thosaigh Marx ag scríobh i nuachtáin eile, Vorwärts! (Ar Aghaidh !)
Dúnadh Vorwärts! in 1845, tar éis iarradh ó Rí na Prúise go rialtas na Fraince, agus cuireadh Marx amach as an tír. Chuaigh sé go dtí an Bhruiséil i mí Feabhra 1845 agus bhí air gealltanas a thabhairt. Gheall sé ná foilseodh sé rud ar bith mar gheall ar polaitíocht na linne. In 1847 thosaigh sé féin agus Engels ag scríobh Manifest der Kommunistischen Partei, nó, "Forógra na gCummanach", agus foilsíodh é chéad-uair 21 Feabhra 1848. Bliain na Réabhlóidí an bhliain sin, agus bhí sé curtha fé ghabháil ag rialtas na Beilge de bhrí gur radacach badh é. D'éalaigh sé as an tír go dtí nua-phoblacht na Fraince.
In 1848 d'aistrigh sé cónaí ar ais go Köln i ndóchas go ngabhfadh an réabhlóid go dtí an Ghearmáin. Bhunaigh sé nuachtán eile ansan, an Neue Rheinische Zeitung. Tar éis gníomh an rialtais in aghaidh réabhlóide, dúnadh an nuachtán agus dibríodh aríst é. Chuaigh sé go Páras ach chuireadh amach é mar dáinséar politiciúil. Chuaigh sé go Londain mar áit dídine agus d'fhan sé sa chathair go dtí deireadh a shaoghail i márta 1883.
Contae Montague, Texas
Is contae i Texas é Montague. Is é Montague príomhbhaile an chontae. Is é Bowie an chathair is mó sa chontae. Bhí 19,719 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
New Milton
Is baile suite in iardheisceart Hampshire, i Sasana, é New Milton. Bhí an baile sách tábhachtach sa Dara Cogadh Domhanda agus d'ionsaigh an Luftwaffe é faoi thrí (1940, 1942 agus 1943). De réir daonáireamh na bliana 2011, bhí 25,717 duine ina gcónaí ann.
Robert Adam
Ailtire a rugadh i gCair Chaladain na hAlban ab ea Robert Adam (3 Iúil 1728 – 3 Márta 1792). D'éirigh leis féin is a dheartháir James Adam (1730-1794), ailtire eile, an faisean Pallaidiach a bhí i réim san ailtireacht a chlaochlú go suntasach trí athruithe grástúla rómánsacha ar bhunchruthanna éagsúla clasaiceacha a thabhairt isteach. Dhear siad troscán is córacha a bheadh oiriúnaithe do na tithe a phleanáil is a dheisigh siad.
mion|Leabhragán deartha ag Robert Adam, 1776
Cináed mac Írgalaig
Rí Bhreá agus Ard-Rí na hÉireann ba ea Cainneach mac Iorghalaigh (Sean-Ghaeilge Cináed mac Írgalaig) (bás 728), ar a glaodh Cainneach Caoch (Cináed Cáech) air.
Tosca
De réir an tsean-nóis, rugadh Cináed agus é leathchaoch, tar éis dó Naomh Adomnán maidir a chuir ar shliochtaigh a athar, or gur mharaigh sé Niall mac Cearnaigh Sotal (bás 701), ball de mhuintir a chéile comhraic, Uí Chear lomnaigh de Bhreá Theas. Bhí Muireann trom ar Chináed ag an am, agus d'impigh sí ar an naomh géilleadh. Insítear i nAnnála Easpacha na hÉireann go ndúirt an naomh:
Réimeas
Bhí Cináed i gcoróin i mBreá Thuaidh ón mbliain 718, b'fhéidir tar éis bhás Amhalaidh mac Congalaigh, agus i Breá iomlán ó 724 go 728. Bhain sé ríogacht Breá agus an ard-ríogacht amach, agus Fógartach mac Néill d'Uí Chearnaigh ag Cath Cheann Deilgean (Cill Dealga b'fhéidir).
Faightear imeachtaí dá réimeas i nAnnála Tiarnaigh, inar asserted a cheannas ar fud na tíre, imeachtaí nach tuairiscítear i mAnnála Uladh. Sa bhliain 725, ghabh sé na hUlaid, agus sa bhliain 726, chloígh sé na Laigin ag Cath Mhaíne.
Insítear i nAnnála Uladh gur aistríodh corp Naomh Adhamhnán go hÉirinn, agus gur cuireadh Cáin Adomnáin i bhfeidhm an athuair, sa bhliain 727.
Bás
Sa bhliain 728, cloíodh agus maraíodh é le linn Chath Dhroim Corcainn (nó Druim Ciaráin, ní aithnítear an áit) ag Flaithbheartach mac Loingsigh de Chineál Chonaill, a chruthaigh féin mar Ard-Rí.
Molann an staraí T.M. Charles-Edwards gur tharla concas Chiannachta Bhreá le linn réimeas Cináeda; idir an Bóinn agus an Dealbhna ag Uí Chonaing, agus idir an Delvin agus an Life ag Uí Chearnaigh. Seachas Congalach Cnóbha sa 10ú haois, Ard-Rí deireanach na hÉireann den Síol Aodha Sláine ba ea é. Maraíodh a mhac, Domhnall (bás 749) ag Cath Ard Ciannachta.
Contae Jefferson, Texas
Is contae in oirdheisceart Texas é Jefferson. Is é Beaumont príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 252,273 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 252,051 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 83% de na daoine sa bhliain 2010, ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 12.6% agus ba Vitneamis an phríomhtheanga ag 1.5%.
Contae Calhoun, Arkansas
thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.
Is contae in Arkansas é Contae Calhoun. Is é Hampton príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.
Tá sé suite i ndeisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
Sa bhliain 2016 bhí 5,144 duine ina gcónaí ann (tá an daonra is lú ag an gcontae). Tá achar 1,637 ciliméadar cearnach (1,637/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 3/km² sa chontae.
Stair
Bunaíodh Contae Calhoun ar 6 Nollaig 1850. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar 7ú Leasuachtarán John C. Calhoun.
Stob Coire Easain
Is sliabh in Albain í Stob Coire Easain, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
John O'Sullivan (Corcaigh)
Polaiteoir Éireannach ab ea John O'Sullivan (8 Meitheamh 1901 – 28 Feabhra 1990). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Cath na Teamhrach (Éire)
Troideadh Cath na Teamhrach idir Gaeil na hÉireann as an Mhí, faoi stiúir Máel Sechnaill mac Domnaill, agus Lochlannaigh Ríoch Dhuibhlinne (an tSean-Lochlainnis :Dyflin), faoi stiúir Amlaíb Cuarán. Tharla sé in aice le Teamhair in Éirinn sa bhliain 980. Buaileadh tubaisteach a bhí sa chath do na Lochlannaigh agus mar thoradh air sin fuair na hÉireannaigh smacht ar ais ar Bhaile Átha Cliath.
Cur síos
Ar thaobh amháin bhí arm Lochlannach as Ríoch Dhuibhlinne le tacaíocht ó thrúpaí ó Inse Ghall, a bhí faoi cheannas mac le Amlaíb Cuarán darb ainm Ragnall. Máel Sechnaill mac Domnaill a bhí i gceannas ar an taobh eile, a tháinig i gcumhacht le déanaí mar ceann feadhna ar Uí Néill an Deiscirt. Is éard a bhí i bhfórsa Mháel Sechnaill ná  trúpaí óna chúige baile Mide ]]Ríocht na Mí), agus is dócha le tacaíocht láidir ó thrúpaí as Cúige Laighean agus Uladh.
Sa deireadh chaill na Lochlannaigh go tubaisteach, ar a tugadh “marú dearg” in Annála na gCeithre Máistrí. Olaf abdicated and died in religious retirement in Iona. D'éirigh Olaf as a phost agus fuair sé bás ar scor reiligiúnach in Iona. Thug Amlaíb suas a choróin agus fuair sé bás ar scor reiligiúnach in Í Cholm Cille. Cuireadh Duibhlinn faoi léigear ag an Máel Sechnaill buacach, a chuir iallach air sclábhaithe agus earraí luachmhara a ghéilleadh, chomh maith le gach éileamh a rinne siad roimhe seo ar chríoch Uí Néill a thabhairt suas.Sna deich mbliana ina dhiaidh sin, bhí  Duibhlinn níos mó nó níos lú faoi smacht Máel Sechnaill agus Uí Néill an Deiscirt.
Meastar gur bua i bhfad níos cinntithí é ar Lochlannaigh Bhaile Átha Cliath é Cath na Teamhrach ná  Cath Chluain Tarbh atá i bhfad níos cáiliúla. Ba é Amlaíb Cuarán an duine deireanach de ríthe móra na Lochlannach in Éirinn, agus ina dhiaidh sin ní raibh stádas Ríocht Dhuibhlinne riamh mar an gcéanna arís.
Rostov
Ceann de chathracha stairiúla an Fháinne Órga taobh thoir de Mhoscó é Rostov Velikiy, agus cuid súl iad na seanfhoirgnimh san áit: Ard-Eaglais na Deastógála agus na mainistreacha sa chathair agus ina timpeallacht.
Rochdale Association Football Club
Club sacair Sasanach is ea Rochdale Association Football Club. Bunaíodh an club sa bhliain 1907 agus imríonn siad i Spotland Stadium. Is é Keith Hill traenálaí The Dale.
Cruinne Chineamatach Marvel
Is saincheadúnas meán Meiriceánach é Cruinne Chineamatach Marvel (Béarla: Marvel Cinematic Universe nó MCU), atá lárnaithe ar shraith scannán sárlaochra. Tá formhór na bpearsan agus na snáitheanna scéil bunaithe ar an tsraith greannáin Marvel Comics. Anuas ar na scannáin, tá greannáin, sraitheanna teilifíse agus sraitheanna gréasáin san áireamh sa saincheadúnas. Bíonn na cruthaitheoirí in ann trasnaisc a dhéanamh idir na carachtair agus na heilimintí scéil atá sna scannáin, mar is cruinne chomhroinnte amháin é.
Garbhach an Chuilinn
deas|250px|thumb|Garbhach an Chuilinn Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain é Garbhach an Chuilinn.
North Camp
Is baile suite i Hampshire é North Camp.
Cruinne Chineamatach Marvel
Ba é Iron Man an chéad scannán sa MCU, eisithe sa bhliain 2008. Chuir an scannán seo tús leis an chéad chéim, agus chuir an scannán The Avengers deireadh leis an chéad chéim sa bhliain 2012. I ndiaidh sin, thosaigh an dara céim le Iron Man 3 (2013) agus chríochnaigh sé le Ant-Man (2015). Anois, tá na scannáin sa tríú céim, a thosaigh in 2016 le Captain America: Civil War, agus beidh críoch uirthi sa bhliain 2019.
CLG An Charraig Dhubh (Luimneach)
Is club de chuid CLG i gContae Luimnigh é CLG An Charraig Dhubh.
Suíomh
Tá an club bunaithe i bparóiste Chill Fhionáin in nDeisceart Chontae Luimnigh ag bun Sliabh Riabhaigh idir Cill Mocheallóg agus Baile an Londraigh, 45km soir ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí ó bhaile Chill Fhionáin, ó cheantracha tuaithe an pharóiste máguaird ar nós Baile an Anama, Baile an Bhoscnóidigh, Baile Thomáis agus Garraí an Léisigh agus ó chenatracha tuaithe paróiste Ard Pádraig ar nós Ard Pádraig, Bóthar na bPotairí, Ard Ó bhFaoláin agus Gleann Oisín. Is féidir le peileadóirí as paróiste Eithbhinn imirt leis An gCarraig Dubh.
Ainm
Tagann ainm an chlub ón gCarraig Dubh i Sliabh Riabhach a fhéachann síos ar an dá pharóiste Cill Fhionáin agus Ard Pádraig.
Stair
Bhí an iomáint á imirt i bparóistí Chill Fhionáin agus Ard Pádraig nuair a bhunaíodh CLG sa bhliain 1884 agus, i ndiaidh rialacha caighdeánacha á ghlacadh don sport, thosnaigh foirne ón gceantar ag glacadh páirt i gcomórtaisi a bhí á eagrú i nDeisceart Chontae Luimnigh agus i dTuaisceart Chontae Chorcaí. Bunaíodh an chéad chlub sa cheantar faoin ainm Cill Fhionáin timpeall na bliana 1886 agus shroicheadar cluiche ceannais Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh na bliana 1890 nuair a bhuaigh Saor Theas orthu i Ráth Luirc, an t-aon uair amháin a imríodh an cluiche lasmuigh den chontae.
Is cosúil gur thit an club sin as a chéile le linn scoilt mhór an Pháirnéalaigh i gcluichí Gaelacha Luimnigh agus, nuair a atheagraíodh an Coiste Chontae ina dhiaidh sin, chláraigh an club go hoifigiúil sa bhliain 1894 faoin ainm Riobárd Emmett Cill Fhionáin. Ba ghairid go rabhadar arís i measc na gclubanna iomána ba láidre sa chontae agus bhuadar ar scór 4-9 i gcoinne 4-8 ar An gCeapach Mór i ndiaidh sár-chluiche ceannais i bPáirc an Mhargaidh i Luimneach chun Craobh Sinsear an Chontae na bliana 1897 a ghabháil.
Sa tráth sin, tháinig foireann an chontae ón gclub a bhuaigh craobh sinsear an chontae na bliana céanna. Bhuaigh Cill Fhionáin ar An gCarraig Dubh (Corcaigh) i gcluiche ceannais na Mumhan agus ar Thulach Ruáin (Cill Chainnigh) chun Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann a thabhairt ar ais go Luimneach don chéad uair.
220px|thumb|right|Foireann Na Carraige Duibhe a bhuaigh Srathchomórtas Peile Sóisear B Chontae Luimnigh i m[[CLG Baile an Chaisleáin/Béal Átha Grean|Béal Átha Grean, 2ú Iúil 2009]] Tá tuairiscí ann faoi fhoireann ag iomáint faoin ainm Ard Pádraig i gcoinne Craobh Emmet Cill Fhionáin, Cill Mocheallóg, Baile an Gharrdha, Tobar Phádraig agus Béal Átha Grean i gcomórtas Chill Mocheallóg sa bhliain 1895. Ghlac an fhoireann chéanna páirt i gCraobh Iomána Sinsear an Chontae na bliana sin agus bhuaigh Baile an Gharrdha orthu i gcluiche ceannais Craobh Iomána Idirmheánach an Chontae na bliana 1910 ach is beag trácht a bhfuil orthu ina dhiaidh sin go dtí gur chláraíodar arís sa bhliain 1927. Ba iománaithe sóisear iad ina dhiaidh sin ach bhí blianta ann nuair nár éirigh leo foireann a chur ar an bpáirc.
Tháinig na clubanna le chéile sa bhliain 1973. Ar dtús, d’imríodar faoin ainm Ard Pádraig sna blianta cothrorm agus faoin ainm Cill Fhionáin sna blianta neamh-chothrom agus ba mar Cill Fhionáin a bhuadar ar Bhrú na Déise chun Craobh Iomána Sóisear an Deiscirt a ghabháil sa bhliain 1975. Sa bhliain 1982, d’imríodar faoin ainm Ard Pádraig nuair a sháraíodar ar Mháigh Rua i gcluiche ceannais Craobh Iomána Sóisear A Chontae Luimnigh.
Ghlacadar An Charraig Dhubh mar ainm ar an gclub aontaithe sa bhliain 1988 agus bhíodar ag imirt iomána idirmheánaigh nuair a tháinig na grádanna teoranta i bhfeidhm sa chontae sa bhliain chéanna. Ba chlub sinsear iad i ndiaidh dóibh Craobh Iomána Idirmheánach Chontae Luimnigh a bhuachaint sa bhliain 1993 ach d’filleadar ar ais ar an dara grád ar a dtoil féin sa bhliain 1999. Bhíodar ag imirt sa ghrád sóisear A sa bhliain dár gcionn agus tá siad ag iomáint fós ann.
Ba chlubanna sóisear peile peile i gcónaí iad Cill Fhionáin, Ard Pádraig agus an Charraig Dhubh. Bhuaigh Baile an Londraigh ar Chill Fhionáin i ndiaidh athimirte i gcluiche ceannais Craobh Peile Sóisear an Deiscirt na bliana 1945.
Páirc Imeartha
Tá páirc imeartha Na Carraige Duibhe suite i mbaile Chill Fhionáin, 300m ó thuaigh ó lár an bhaile.