cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tonn dhamhnach
Is é tonnfhad de Broglie an tonnfhad, λ, a bhaineann le cáithnín ollmhór (ie, cáithnín le mais, seachas cáithnín gan mhais) agus tá baint aige lena mhóiminteam, p, trí tairiseach Planck, h :
Simon Ó Faoláin
File, seandálaí agus aistritheoir é Simon Ó Faoláin a saolaíodh i mBaile Átha Cliath agus a tógadh in Iarthar Dhuibhneach ón uair a bhí sé seacht mbliana d’aois. Rugadh Ó Faoláin sa bhliain 1973. Dhein sé staidéar ar an tseandálaíocht agus chaith sé blianta fada ag obair san earnáil phríobháideach mar stiúrthóir tochailte agus i gcúrsaí acadúla sa Léann Ceilteach, é ina údar nó ina chomhúdar ar roinnt leabhar acadúil. Rinneadh é a oiliúint ina sheandálaí in ollscoileanna na Gaillimhe agus Aberystwyth sa Bhreatain Bheag. Is scríbhneoir agus aistritheoir Gaeilge lán-aimseartha é anois. Foilsíodh ceithre chnuasach filíochta dá chuid, agus tá dhá leabhar d'aistriúcháin liteartha foilsithe aige, leis.
Duaiseanna
I measc na ngradam atá buaite aige dá chuid scríbhneoireachta tá Duais Glen Dimplex, Duais Strong, Duais Bhaitéar Uí Mhaicín, Duais Cholm Cille agus Duais Foras na Gaeilge. Tá cuid mhaith spárántachtaí bronnta air ag An Chomhairle Ealaíon agus eagrais eile. Tá sé ina stiúrthóir ar An Fhéile Bheag Filíochta, féile dhátheangach ealaíne bhliantúil ar an mBuailtín, agus ina eagarthóir ar an iris liteartha Gaeilge Aneas.
Bhuaigh a chéad chnuasach filíochta, Anam Mhadra (Coiscéim, 2008) Duais Glen Dimplex na Gaeilge agus Duais Eithne agus Rupert Strong. Tá Duais Cholmcille agus Duais Fhoras na Gaeilge araon buaite aige fé dhó. Bhuaigh sé Duais Bhaitéar Uí Mhaicín 2010 ó Thaibhdhearc na Gaillimhe dá chéad dráma, An Poll. Sa dara leabhar filíochta uaidh, As Gaineamh (Coiscéim, 2011), deirtear go raibh tionchar a ghairme mar sheandálaí agus a thaithí mar athair le brath go mór ar a chuid filíochta. Dúradh freisin go raibh ceisteanna faoi iontaoibh radharc ár súl agus ár gcuimhne i dtreis go mór ina thríú cnuasach, Fé Sholas Luaineach (Coiscéim, 2014).
Leabharliosta
Leabhair eile le Simon Ó Faoláin
Leabhrán Maisithe
Baile do Bhí/A Home That Was, Púca Press, 2014
An Áise Bheag
250px|thumb|Léarscáil na Tuirce, lena n-áirítear an AnatólGo clasaiceach, is í an Áise Bheag an t-ainm a tugadh don chuid sin de mhór-roinn na hÁise gurb ionann é agus críocha na Tuirce sa lá atá inniu ann. Tá sé suite idir an Muir Dhubh sa tuaisceart, an Mheánmhuir sa deisceart agus an Mhuir Aegea san iarthar agus sléibhte Chordastán.
Súdaireacht
mion|Súdaireacht á déanamh sna 1880idí Is éard is súdaireacht ann ná próiseas chun seithe amh ainmhí a athrú ina leathar buan solúbtha. Glantar an tseithe agus fliúchtar tríd is tríd í i dtuaslagáin d'úisc phlandúla ina bhfuil tainniní (mar shampla, coirt dara) nó, ón 19ú céad, i salainn cróim.
Fisic ábhair chomhdhlúite
Réimse na fisice a phléann le hairíonna fisiciúla macrascópacha agus micreascópacha ábhair is ea fisic ábhair chomhdhlúite, go háirithe na pasanna soladacha agus leachtacha a eascraíonn as fórsaí leictreamaighnéadacha idir adamh. Níos ginearálta, déileálann an t-ábhar le pasanna ábhair “comhdhlúite”: córais a bhaineann le go leor comhábhar a bhfuil idirghníomhaíochtaí láidre eatarthu. I measc na bpasanna comhdhlúite níos andúchasí tá an pas forsheoladh a thaispeánann ábhair áirithe ag teocht íseal, na pasanna fearómaighnéadach a agus frithfhearómaighnéadach a de ghuairní ar laitíseanna criostail adamh, agus an comhdhlúthán Bose-Einstein atá le fáil i gcórais adamhacha ultrafhuara. Féachann fisiceoirí le hiompar na bpasanna seo a thuiscint trí thurgnaimh chun airíonna ábhair éagsúla a thomhas, agus trí dhlíthe fisiciúla na meicnice candamaí, an leictreamaighnéadaiss, na meicnice staitistiúla, agus teoiricí eile a chur i bhfeidhm chun samhlacha matamaitice a fhorbairt.
Duaisean nan Sàr Ghàidheal
Is éard is Duaisean nan Sàr Ghàidheal (Gaeilge na hÉireann: Duaiseanna na SárGhael) ná na dámhachtain bhliantúil a bhronnan Sabhal Mòr Ostaig ar dhaoine ar leith i saol na Gaeilge. Thugtaí amach iad gach bliain ag 'Bronnadh Céim Shabhal Mòr Ostaig', ó bunaíodh iad sa bhliain 2009.
Féach freisin
Duais Dhòmhnaill Meek
Diiriye Guure
Bhí Diiriye Guure (1860 – 1920) ina rí ar Darawiish ó 1895, go dtí lá a bháis. Ba é a bhris an nasc idir ríocht Darawiish agus Impireacht na Breataine chomh maith le glacadh leis an teideal, Rí na Dhulbahante. Tháinig a aon deartháir, Makmud, i gcomharbacht air.
Pápa Pius V
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Pius V a rugadh mar Antonio Ghislieri.
Tagairtí
Catagóir:Naoimh Iodálacha
Ann Miller
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Anne Miller (12 Aibreán, 1923 – 22 Eanáir, 2004).
Cobh Ramblers Football Club
mion|Roy Keane Club sacair is ea Cobh Ramblers Football Club atá suite san Cóbh, i gContae Chorcaí. Imríonn na Ramblers i St. Colman's Park. Thosaigh cúpla imreoir cáiliúil a chuid gairme sacar i gCóbh - go háirithe Roy Keane agus Stephen Ireland, beirt a bhí fadhbanna acu leis an bhfoireann.
Athróg (anailís uimhriúil)
mion Is é athróg an t-ainm a thugtar ar an toisc a athraítear in anailísí uimhriúla nó i dturgnaimh. Is téarma í athróg ar féidir léi réimse luachanna uimhriúla a bheith aige.
Go minic déantar staidéar ar na gaoil idir dhá athróg nó breis (mar shampla, idir grúpa samplach de ghnó lachtaí, de thíortha nó d'athróg éigin eile). De ghnáth déanann eolaithe iarracht iompar córais a chur síos i bhfoirm gaoil idir athróg neamhspleách ("x...") is athróg spleách ("y...") (féach ar "anord").
Féach freisin
Úsáid
Fred MacMurray
B'aisteoir Meiriceánach é Frederick Martin MacMurray (30 Lúnasa 1908 – 5 Samhain 1991). Cáil air go háirithe as a ról mar Steve Douglas (an athair) ar an tsraith theilifíse úd My Three Sons agus as roinnt scannán a rinne sé, Double Indemnity (1944) agus The Absent-minded Professor (1961) san áireamh. In éineacht lena ghairmréim aisteoireachta, d'éirigh leis mar fhear gnó (eastát réadach) freisin.
Friotachas
Tomhasann friotachas (Béarla: resistivity) cé chomh láidir a fhrithsheasann ábhar i gcoinne srutha leictrigh. Léiríonn friotachas íseal go ligeann ábhar gluaiseacht an  luchtaleictrigh  go héasca. Tugtar go minic an litir Gréagach ρ (ró) ar fhriotachas ábhar an tseoltóra. Is é aonad SI an fhriotachais leictrigh ná an t-óm-méadar (Ω ⋅ m) cé go bhfuil aonaid eile ar nós t-óm-ceintiméadar⋅(Ω ⋅ cm) in úsáid freisin. Mar shampla, má bhaineann friotaíocht R le seoltóir dar fad \ell agus darb achar trasghearrtha A, tugtar an tairiseach ρ leis an bhfoirmle:
Má tá ciúb soladach d'ábhar 1 m × 1 m × 1 m ann, agus an fhriotaíocht 1 Ω idir na teagmhálacha leictreacha idir dhá thaobh urchomhaireach an chiúb, ansin, beidh friotachas an ábhair 1 Ω ⋅ m.
Friotaíocht méadair chiúbaithe d'ábhar, airí tairiseach ag teocht ar leith. Úsáidtear an tsiombail ρ, le haonad Ω.m (méadar óim), dó. Ag 0 °C, luach ρ = 1.55 × 10 -8 Ω.m ag copar (seoltóir maith leictreach), 0.5 Ω.m ag gearmáiniam (leathsheoltóir), agus 1011 Ω.m ag gloine (inslitheoir nó drochsheoltóir). Tugtar an tseoltacht ar 1/ρ.
Spideog phíb-bhán
Is éan í an spideog phíb-bhán (Irania gutturalis).
Stephen Ireland
Imreoir sacair Éireannach is ea Stephen James Ireland, a rugadh sa Chóbh i gContae Chorcaí ar an 22 Lúnasa, 1985. Bhí sé ag imirt le Cobh Ramblers sular aistrigh sé go Manchester City F.C. agus é cúig bliana déag d'aois. D'imir sé leo ar feadh cúig bliana ach nuair a tháinig na réaltaí móra díoladh é go Aston Villa sa bhliain 2010 (mar aon le Shay Given). Chuaigh sé ar iasacht go Newcastle United ag tús na bliana 2011. Ag tús an tséasúir 2011-12 bhí sé ar ais ag Aston Villa agus tá an uimhir 7 faighte aige de bharr imeacht Ashley Young go Manchester United.
The Crepes of Wrath
Craoladh an t-aonú heipeasóid déag, "The Crepes of Wrath", den chéad sraith The Simpsons ar an 18 Aibreán 1990. Scríobh George Meyer, Sam Simon, John Swartzwelder agus Jon Vitti an eipeasóid seo. D'fhéach 31.2 milliún duine ar an eipeasóid.
Táirgeadh
Déanann Agnes Skinner a céad cuma san eipeasóid,
David Crosby
Amhránaí agus giotáraí ba ea David Crosby (14 Lúnasa 1941 – 18 Eanáir 2023), ball den sárghrúpaí The Byrds (1964-1967) agus ansin Crosby, Stills, Nash and Young (1968-1971 srl), agus samhailchomhartha na 1960idí agus gluaiseacht na hipithe. Bhí an scannán Easy Rider ó 1969, le Dennis Hopper, bunaithe ar David Crosby. clé|mion|The Byrds, 1965
Saol
clé|mion|Young, Crosby, Nash, Stills 1970 Ba chineamatagrafaí a athair, Floyd Crosby, a bhuaigh Oscar le haghaidh High Noon.
Thosaigh Crosby amach leis The Byrds i 1964, agus caitheadh amach é trí bliana ina dhiaidh sin. clé|mion|2012 D’aimsigh sé Joni Mitchell ag imirt i gclub i bhFlorida i 1967, agus chabhraigh sé léi conradh taifead a fháil agus léirigh sé a céad albam, Song to a Seagull. Bhí caidreamh rómánsúil acu le chéile.
Sa bhliain 1968, bhunaigh Crosby agus Stephen Stills agus Graham Nash Crosby, Stills & Nash. Dhíol siad na milliúin cóip dá gcéad albam, Crosby, Stills & Nash. Bliain ina dhiaidh sin tháinig Neil Young isteach leo agus dhíol an t-albam a rinne an ceathrar acu, Déjà Vu, an bhliain dár gcionn, na milliúin freisin.
Faoi lár na 1970idí, bhí Crosby tugtha do chócaon agus hearóin araon.
Duine cancrach
Bhí sé doiligh cur suas le Crosby agus bhí teannas i gcónaí sna bannaí.Sa bhliain 2019 chuir feisire Byrds Roger McGuinn síos ar Crosby agus a chuid óráidí polaitiúla ar an stáitse mar ‘insufferable’, agus dúirt ball eile den bhanna, Chris Hillman, go raibh ‘coimpléasc uaisleachta’ aige.
In 2021 rinne Crosby cur síos ar Graham Nash mar ‘mo namhaid’ agus Neil Young mar ‘an duine is féinlárnacha, féinghafa, agus leithleach is eol dom’.
Bás
Bhí Crosby 81 nuair a bhásaigh sé ar 18 Eanáir 2023. Maireann a bhean chéile Jan Dance agus a mhac James Raymond, mac eile, Django (le Jan Dance), iníon (Erika, leJackie Guthrie) agus iníon eile (Donovan le Debbie Donovan) .’
Ach d'éirigh sé beagnach chomh cáiliúil as a chionta drugaí agus a chuid ceoil.
Kassaman
Is é Kassaman nó Qassaman ("An geall") amhrán náisiúnta na hAilgéire, a uchtaíodh tamall tar éis don Ailgéir neamhspleáchas a bhaint amach ón Fhrainc. Chum Mufdi Zakariah na liricí. Scríobh sé é nuair a bhí sé faoi ghlas ag na Francaigh. Chum Mohamed Fawzi, cumadóir Éigipteach, an ceol.
Bunleagan Araibise
<br style="clear:left;">
Aistriúchán Gaeilge
In aice na sruthaí flaithiúla a caitheadh,
In aice na brataigh geal a croitheadh,
Ag eitilt go bródúil ar na sléibhte móra,
Gur éiríomar suas, agus dá mairfimis nó dá n-éagaimis,
Táimid dian go mairfidh an Ailgéir -
Mar sin, bígí ár bhfinné, bígí ár bhfinné bígí ar bhfinné!
Is fianna muid ag éirí amach don fhírinne
Agus throideamar dár neamhspleáchas.
Nuair a labhair muid, níor éist éinne dúinn,
Mar sin, ghlacaimid fuaim an phúdair ghunna mar ár rithim
Agus fuaim na ngunnaí meaisín mar ár bport,
Ón ár laochraí, déanfaimid airm,
Ón ár marbha, déanfaimid ollás,
Éireoidh ár ndéithe go neamhbhásmharachas
Agus ar ár nglúine, ardóimid an bhratach.
Don Éadan Saoradh, gheallamar mionn,
Fuaimníonn glao na hathairtíre óna páirceanna cogaidh.
Éist leis agus freagair ar an nglao!
Lig air a bheith scríofa i bhfuil na mairtíreach
Agus go léifear é do na glúin a bheas le teacht.
A Ghlóir, chuireamar amach ár lámh duit,
Tarliteartha
Qassaman Binnazilat Ilmahiqat
Waddimaa Izzakiyat Ittahirat
Walbonood Illamiaat Ilkhafiqat
F'Iljibal Ishshamikhat Ishshahiqat
Wa Aqadna Alazma An Tahya Aljazair
Fashhadoo! Fashhadoo! Fashhadoo!
Nahno Jondon Fi Sabil Il hakki Thorna
Wa Ila Isstiqlalina Bilharbi Kumna.
Lam Yakon Yossgha Lana Lamma Natakna
Fattakhathna Rannat Albaroodi Wazna.
Wa Azafna Naghamat Alrashshashi Lahna
Wa Aqadna Alazmat An Tahya Aljazair.
Nahno min Abtalina Nadfaoo Jonda
Wa Ala Ashlaina Nassnaoo Magda.
Wa Ala Hamatina Narfao Bandaa.
Gabhato' Ltahreeri Aataynaki Ahda
Wa Aqadna Alazma An Tahya Aljazair.
Cré
deas|250px|thumb|Cré Sil-leagan mínghráinneach dríodair a chuimsíonn mianraí cré le roinnt grianchloiche, iathchloiche is gipsim. Is féidir cruth a chur ar chré fhliuch chun brící, potaireacht nó dealbhóireacht a dhéanamh. Nuair a bhácáiltear í, déanann sí solad buanfasach mar thoradh ar athchriostalú na mianraí cré ina sileacáití ainhidriúla. Bíonn ithreacha lena lán cré iontu greamaitheach go sainiúil, drochdhraenáil iontu agus iad fliuch, crua agus iad tirim.
Kassaman
Tarliteartha
Sarkhato 'lawtani min Sah Ilfida
Issmaooha Wasstageebo Linnida
Waktobooha Bidimaa Ilshohadaa
Wakraooha Libany Iljeeli ghada.
Kad Madadna Laka Ya Majdo Yada
Véarsa Bhreis
Bhí an véarsa seo a leanas san amhrán tráth ach níl sé a thuilleadh:
Ya Faransaa, qad matha waktu l`itab
Ya Faransa inna tha yawmu lhisab
Fasta`iddee wakhudhee minna ljawab
Inna fee thawratinaa faslal khitab
Fashhadoo! Fashhadoo! Fashhadoo!
A Fhraince, tá an am lochtú thart
Agus chríochnamar é mar críochnaítear leabhar;
A Fhraince, is é sin an lá cuntas
Inár reabhlóid tá an chaint folamh críochnaithe;
Táimid dian go mairfidh an Ailgéir -
Mar sin, bígí ár bhfinné, bígí ár bhfinné bígí ar bhfinné!
Spite feamainne
Coincheap socheolaíochta agus rá Gaeilge é spite feamainne (spaidht feamainne uaireanta) - a bhaineann le troid idir beirt sa gcás go dtéann duine amháin isteach le feamainn a bhaint ar ‘straidhp’ nó píosa talún atá fágtha go traidisiúnta ag duine eile, nó ag a gclann. Is éard atá ann ná an t-aighneas idir comharsana a d’eascair ó dhuine acu feamainn a bhaint ar straidhp an duine eile. San aimsir a caitheadh, b’uafásach an choir le déanamh é, nach raibh glacadh ar bith ag an bpobal leis, arbh ionann é agus gadaíocht ó do chomharsan. Bheadh sé ar chomhchéim le colg an Bull McCabe i ndráma cáiliúil John B. Keane, ‘The Field’. Le Conamara a bhaineann an focal go háirithe.
Sa lá atá inniú ann úsáidtear an nath cainte maidir le daoine a bhfuil achrann binibeach eatarthu.
Stádas Dlíthiúil na Feamainne
Tá na cearta maidir le saothrú ón chladach leagtha síos san Acht Úrthrá 1933 agus achtanna a tháinig ina dhiaidh. Go bunúsach, is leis an Stát gach a bhfuil ar an gcladach munar féidir úinéireacht phríobháideach a chruthú agus más mian le duine ábhar a bhaint ón gcladach caithfear ceadúnas a fháil chuige sin.
Eolas Eile
Sa bhliain 2021, bhunaigh TG4 ceann dá míreanna aitheantais ar an nath cainte seo.
Is minic “bíodh an fheamainn aige” mar mhallacht ar dhuine le cloisteáil.
Súil Londan
Roth breathnaithe ar an taobh ó dheas d'abhainn na Tamaise. Osclaíodh mar chuid de cheiliúradh na mílaoise i 2000 í. Dhear na hailtirí David Marks is Julia Barfield í. 135 m ar airde, ar mheáchan 1,500 tonna, 32 cochall uirthi a iompraíonn paisinéirí ar feadh leathuaire. Ón uasairde, is féidir radhairc 42 km amach a fheiceáil ach an lá a bheith soiléir glan.
Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2017
Bhí Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2017 ar an 130ú heagrán den Chraobh Uile-Éireann ó bunaíodh an comórtas in 1887. Bhí 31 chontae as Éirinn páirteach ann (gach contae seachas Cill Chainnigh), chomh maith le Londain agus Nua-Eabhrac.
Bhuaigh Baile Átha Cliath an chraobh don tríú huair as a chéile, le bua 1-17 i gcoinne 1-16 in aghaidh Mhaigh Eo.
Foirne, staideanna agus suíomhanna
Bhí 33 fhoireann páirteach sa chraobhchomórtas.
Cluichí Ceathrú Ceannais
Le líonadh
Dusta ón Sahára
Uaireanta bíonn cuid mhór den Spáinn clúdaithe le dusta, agus dath oráiste ar an spéir.
Èirisgeigh
Is oileán é Eirisgeigh sna hOileáin Siar, Comhairle nan Eilean Siar, de chuid thuaisceart na hAlban. Tá ainm an oileáin díorthaithe ón tSean-Lochlannais i gcomhair "Inis Eric". Luíonn sé idir Uibhist a Deas agus Barraigh agus é ceangailte le Uibhist a Deas le cabhsa a osclaíodh sa bhliain 2001. Sa bhliain chéanna rinneadh teirminéal farantóireachta as i gcomhair taistil idir Uibhist a Deas agus Barraigh. Taistealaíonn long fharantóireachta Caledonian MacBrayne idir Ceann a' Gháraidh in Eirisgeigh agus Aird Mhór i mBarraigh. Tógann an trasnú thart ar 40 nóiméad. Bhí 133 duine ag cur fúthu ar an oileán sa bhliain 2001. Bhí Gaoluinn na hAlban ag 79% don daonra ag an am.
Dusta ón Sahára
Clúdaíonn dusta an tSahára gach rud. Tá tionchar aige seo ar chaighdeán aeir sa Spáinn agus bíonn moladh ann uaireanta maisc a chaitheamh.
Bíonn an dusta le feiceáil ar charranna in Éirinn uaireanta.
Ceretic Guletic
Rí Briotanach ar Alt Clut (Dùn Breatainn nó Dumbarton inniu) sa 5ú haois ab ea Ceretic Guletic,.
Scríobh Naomh Pádraig cuntais ar na ruathair rialta a thug an rí Págán ach Coroticus, nó Ceretic Guletic is cosúil, as an mBreatain ar Éirinn ar mhaithe le Críostaithe a fhuadach nó a mharú.
Torspideog ruadhonn
Is éan í an torspideog ruadhonn (Cercotrichas galactotes).
Struchtúr Lewis
Is léaráidí iad struchtúir Lewis, ar a dtugtar poncfhoirmlí Lewis poncstruchtúir Lewis, poncstruchtúir leictreoin, poncstruchtúir leictreoin Lewis (PSLL), a thaispeánann an nascadh idir adaimh mhóilín, chomh maith leis na díseanna aonair leictreon a d’fhéadfadh a bheith ann sa mhóilín. Is féidir struchtúr Lewis a tharraingt d’aon mhóilín atá nasctha go comhfhiúsach, chomh maith le comhdhúile comhordanáidithe. Ainmníodh struchtúr Lewis i ndiaidh Gilbert N. Lewis, a thug isteach é ina alt sa bhliain 1916 The Atom and the Molecule. Leathnaíonn struchtúir Lewis coincheap na poncléaráide  leictreon trí línte a chur idir adamh chun díseanna roinnte a léiriú i naisc cheimiceacha.
Mervyn Taylor
clé|mion|Bhí Taylor le feiceáil sa [[sionagóg, Tír an Iúir]] Polateoir Éireannach as Baile Átha Cliath ab ea Mervyn Taylor (28 Nollaig 1931 – 23 Deireadh Fómhair 2021). Ina ghairmréim pholaitiúil, bhí sé ina Aire Rialtais (Aire Comhionannais agus Athchóirithe Dlí), ina Phríomh-Aoire, ina Chathaoirleach ar Pháirtí an Lucht Oibre agus ina Chathaoirleach ar Chomhairle Contae Bhaile Átha Cliath.
Gairm
Bhí Taylor ar dhuine de bhunaitheoirí na gluaiseachta chun an rochtain chéanna a bheith ag gach saoránach faoin dlí, agus ina dhiaidh sin bhí sé ar an gcéad Aire sa Roinn Comhionannais agus Athchóirithe Dlí.
Cuimhneofar air as cuid den reachtaíocht a thug sé isteach, lena n-áirítear an tAcht um Fhoréigean Baile, bunú an Údaráis Náisiúnta Míchumais, agus ceadú reifreann an cholscartha.
Cuireadh páipéir de chuid Mervyn Taylor maidir leis an am a bhí sé ina Aire Comhionannais agus Athchóirithe Dlí (1993-97) i dtaisce i Leabharlann Náisiúnta na hÉireann agus tá léargas le fáil ansin ar an bpáirt a bhí aige mar an Aire a bhí freagrach as an leasú ar an mBunreacht agus as an Acht um an Dlí Teaghlaigh (Colscaradh), 1996 a tháinig ina dhiaidh.
Art Óg mac Murchadha Caomhánach
Rí na Laighean ba ea Art Óg Mac Murchadha Caomhánach (1357 – c. 1417) a mheastar go forleathan gurbh ar dhuine desna ríthe is cróga a bhí ann. Cuir sé athbheocht ní amháin i sainchearta an rítheaghlaigh, ach i dteannta sin ina chuid tailte agus cumhachta. Le linn a réimse 42 bliain, bhí sé i gceannas ar na lonnaitheoirí Normannaigh i Laighin.
Bhí ceannasacht Airt chomh mhéid sin chun aimhleas na coilíneachta agus a háitritheoirí, idir Gaeil agus Normannaigh, gu gurbh éigean do Richard II Shasana ag dul i ngleic leis i rith na mblianta 1394 agus 1395. Cé gur ghéill Art do Richard faoi dheireadh, thréig sé a dhílseacht agus Richard imithe. Chaith na Sasanaigh go cáiréiseach leis agus tugadh maithiúnas dó sa bhliain 1409.
Phós Art Elizabeth le Veel, aon-iníon Sir Robert le Veel agus baintreach Sir John Staunton of Claonadh. Sárú ar Reachtanna Chill Chainnigh a bhí a leithéid d'idirphósadh agus chaill an Choróin dá bharr thailte Elizabeth, barúntacht Angla-Normannach Norragh a tháinig le huacht chuici óna hathair san áireamh.
Bhí triúr mac ag Art agus bbb: Donnchadh, Rí Laighean; Diarmaid Lamhdhearg; agus Gerald, Tiarna Fearna. D'aistrigh tailte Elizabeth chuig clann Wellesley, muintir a iníne, Elizabeth, lena céad fhear chéile. Sinsear Diúc Wellington ba ea na Wellesleys.
Fuair Art bás go gairid tar éis Nollag 1417, nó b'fhéidir ina leaba i bhFearna, nó b'fhéidir é gur tugadh nimh dó i perhaps was poisoned in Ros Mhic Thriúin.
I measc sliochtach Airt, tá an polaiteoir Éireannach den 19ú haois, Arthur MacMurrough Kavanagh.
Cultúr
Cúr síos bunaithe go garbh ar bheatha Airt is ea an t-úrscéal stairiúil den bhliain 1885 Art M'Morrough O'Cavanagh, Prince of Leinster: An Historical Romance of the Fourteenth Century le M. L. O'Byrne, scríofa ó thaobh náisiúnachais de.
Sluaíocht de chuid na Fraince chuig Éirinn, 1796
I mí na Nollag 1796, seoladh arm 14,000 saighdiúir Francacha go hÉirinn. Ba é an Ginearál Lazare Hoche a bhí i gceannas orthu. D’fhéadfadh an fórsa seo athrú mór a dhéanamh in Éirinn: bheadh a ndóthain le déanamh ag na Sasanaigh na hÉireannaigh Aontaithe a chloí dá dtiocfadh na Francaigh i dtír.
Ach níor tháinig. Scrios gálaí a lán de na longa. Tháinig cuid acu gar do Bhá Bheanntraí ach ní raibh na saighdiúirí in ann dul i dtír agus b’éigean do na longa filleadh ar an bhFrainc.
Miotail Chré-Alcaileacha-Grúpa 2
deas|200px|thumb|Cré alcaileach Le bheith beacht, na dúile cailciam, strointiam, bairiam is raidiam, ach go minic cuirtear beirilliam is maignéisiam san áireamh freisin. Grúpa II i gclár peiriadach na ndúl. Déanann gach dúil díobh seo comhdhúile ina mbíonn sí ina caitian déluchtaithe. Is iad atá freagrach den chuid is mó as cruas uisce.
Súilbhall
Galar cruithneachta is eornan a scaipeann trí stealladh ó phlanda go planda, agus a chuireann tús le meath ag bun na ngas atá ag fás is milleadh na ndias nó leacú an bhairr. Iompraítear an galar ó bhliain go bliain ar iarmhair an bhairr, agus is measa an t-ionfhabhtú nuair a fhástar an barr céanna sa ghort bliain i ndiaidh bliana. Cuirtear bac air le sprae fungaicíde, uainíocht barr agus úsáid cineálacha atá frithsheasmhach ina choinne.
Home (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an dara heipeasóid, "Home" den cheathrú sraith The X-Files ar an 11 Deireadh Fómhair 1996. Scríobh Glen Morgan agus James Wong an eipeasóid seo. D'fhéach 18.85 milliún duine ar an eipeasóid.
Staid ocsaídiúcháin
Déanann an staid ocsaídiúcháin, dá ngairtear uimhir ocsaídiúcháin uaireanta, cur síos ar an méid ocsaídiúcháin (caillteanas leictreon) den adamh i gcomhdhúil cheimiceach. Ó thaobh coincheapa de, is é an staid ocsaídiúcháin, a d’fhéadfadh a bheith dearfach, diúltach nó nialasach, ná an lucht hipitéiseach a bheadh ag adamh dá mbeadh gach nasc le hadaimh dúile difriúla 100% ianach, gan aon comhábhair chomhfhiúsach ann. Níl sé seo fíor riamh, go díreach, i gcás fíor nasc.
Ollsléacht Nong Bua Lamphu, 2022
Tharla Ollsléacht Nong Bua Lamphu ar 6 Deireadh Fómhair 2022; mharaigh fear a raibh gunna agus scian aige 38 duine ag ionad cúram leanaí i mbaile Uthai Sawan i gCúige Nong Bua Lamphu i dtuaisceart na Téalainne in aice leis an teorainn le Laos. Iar-phóilín a bhí ann a mharaigh a bhean agus a pháiste san ionsaí, i dteannta 35- duine eile sular chaith sé é féin. clé|mion|Ospidéal Nong Bua Lamphu, faoi uisce
Imeachtaí
Briseadh Panya Khamrab, 34 bliain d'aois, as a phost leis na póilíní sa bhliain 2021 nuair a cúisiodh i gcoireanna drugaí mídhleathacha é. Bhí sé os comhair cúirte faoi na cúisimh sin ar maidin sula dtug sé faoin scléacht.
Ag am lóin a thosaigh an ruathar nuair a tháinig Khamrab isteach in ionad leanaí lena ghasúr a thabhairt abhaile. Ach bhí an páiste gaibhte abhaile roimhe sin le bean chéile an fhir. Chaill Khamrab a chiall agus chaith sé cúigear den mheitheal oibre (bhí gunna 9mm agus scian aige) sular thug sé faoi sléacht na bpáistí, a bhí ina curtha a chodladh i seomra a bhí faoi ghlas.
Bhí 22 páiste san iomlán maraithe ag Khamrab. Dhá bhliain d'aois a bhí na gasúir is óige a maraíodh. Idir dhá bhliain agus chúig bhliana a bhí na páistí ar fad. Is le scian den chuid is mó a thug fear an ionsaithe faoin ruathar. Bheadh níos mó fós sa naíolann marach go raibh daoine coinnithe sa mbaile ag báisteach throm agus fuarlaigh.
As sin, chuaigh Khamrab abhaile, áit ar mharaigh sé a bhean agus páiste sular chuir sé é féin den tsaol.
Cúlra
Ar 8 / 9 Feabhra 2020, mharaigh saighdiúir de chuid an Royal Thai Army 29 duine.
Amtrak
Is seirbhís iarnróid é Amtrak (ainm ghnó National Railroad Passenger Corporation) a sholáthraíonn seirbhísí paisinéirí idirchathracha sna Stáit Aontaithe agus i gCeanada.
Thaisteal 31.7 milliún duine ar Amtrak sa bhliain 2018, beagnach 87,000 phaisinéar ar 300 thraein sa ló.
Cumadh ainm Amtrak mar ghiorrúchán den Bhéarla ar Meiriceá (America) agus raon (track).
Cré bholláin
deas|250px|thumb|Pillbox ar chré bholláin a thit d'aill ar Bhá Filey in [[Yorkshire Thuaidh, i Sasana]] Téarma geolaíoch is ea cré bholláin ar dheascadh nó ráthach, a chuimsíonn dríodar neamhshrathaithe neamhscartha cré, gainimh, gairbhéil is bolláin a fágadh nuair a chúlaigh na hoighearshruthanna is na leaca oighir. I mBéarla, tugtar till uirthi freisin.
Philadelphia Jack O'Brien
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, ab ea Joseph Francis Hagan, a rugadh ar 17 Eanáir, 1878 i Philadelphia, Pennsylvania agus a fuair bás ar an 12 Samhain, 1942.
Bé Téite
I Miotaseolaíocht na nGael, ba í Bé Téite (sidhe dhrúiseach) iníon Fhliodhais agus Tuireann na dTuath Dé Danann.
Aigéad clórach
Airíonna
Tá an t-aigéad clórach éagobhsaí ar chúiseanna teirmidinimice, agus ní féidir é a aonrú ón uisce. Na tuaslagáin uisce a bhfuil 30 % nó níos lú den aigéad seo iontu tá siad cobhsaí le teocht réasúnta íseal, agus má táthar an-chúramach is féidir an tuaslagán uisce a láidriú go 40 %. Is dual don aigéad clórach díréiriúchán a dhéanamh, má bhaintear triail as an tuaslagán a dhéanamh níos láidre ná sin - is é sin, cuid de na hiain chlóráite ag ocsaídiú go hiain sárchlóráite, an chuid eile ag dí-ocsaídiú go hiain chlóiríde nó go móilíní dé-ocsaíde clóirín, mar shampla:
Guaiseacha
Ocsaídeoir láidir agus aigéad láidir é an t-aigéad clórach, agus má thagann sé i dteagmháil le substaint indóite nó shodhóite, rachaidh an tsubstaint sin trí thine ar an toirt. Úsáidtear an t-aigéad clórach le clóráití a tháirgeadh.
Agóidí Gaza-Iosrael, 2018-2019
mion|clé|Nuacht "Voice of America", 14 Bealtaine 2018
Tharla agóidí ar an teorainn idir Iosrael agus Gaza, le linn 2018-2019. Thosaigh an scliúchas ó d'oscail Stáit Aontaithe Mheiriceá a n-ambasáid d'Iosrael i Iarúsailéim. Chuir cinneadh na Stait Aontaithe, an t-ambasáid a bhogadh, olc ar mhuintir na Pailistín. mion|clé|4 Bealtaine 2018 Ar 14 Bealtaine 2018, fuair 52 duine bás de bharr a gcaite ag fórsaí Iosrael ar an teorainn idir Iosrael agus Gaza. Bhí suas le 1,800 duine eile gortaithe. D'fhógair an áisíneacht fóirthinte, Médecins Sans Frontières, go raibh breis agus 900 íospartach le gortaithe lámhaigh tugtha chuig ospidéil an cheantair. mion|clé|4 Bealtaine 2018
Ann Sheridan
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Clara Lou "Ann" Sheridan (21 Feabhra 1915 – 21 Eanáir 1967).
Robert Byrne (easpag)
Is easpag Caitliceach Rómhánach Briotanach ar scor é Robert Byrne, C.O. (a rugadh 22 Meán Fómhair 1956). Ó 2019 go dtí gur éirigh sé as in 2022, bhí sé ina 14ú hEaspag ar Hexham agus Newcastle. Roimhe seo bhí sé ina easpag cúnta ar Ard-Deoise Birmingham agus ina easpag teidealach ar Cuncacestre. Is é an chéad Oratórach a ceapadh ina easpag i Sasana ó 1874.
Luathshaol
Rugadh Byrne ar an 22 Meán Fómhair 1956 i Manchain Shasana. Cuireadh oideachas air i gColáiste Naomh Bede, Manchain, scoil neamhspleách Chaitliceach. Rinne sé staidéar i gColáiste an Rí, Londain agus in Ollscoil Phontaifiúil Naomh Tomás Acain sa Róimh.
An tSagartacht agus an Saol Reiligiúnach
Chuaigh Byrne isteach in Aireagal Birmingham i 1980. Ar an 5 Eanáir 1985, oirníodh ina shagart é ag Maurice Couve de Murville, Ardeaspag Birmingham ag an am. Sa bhliain 1990, bhog sé go hOxford, áit ar bhunaigh sé an Oxford Oratory. Ó 1990 go 1999, bhí sé ina Shagart Paróiste i bParóiste St Aloysius, Oxford. Ó 1993 go 2011, bhí sé ina Phropast tofa ar Oxford Oratory.
Easpag cúnta Birmingham
I mí an Mhárta 2014, cheap an Pápa Proinsias é mar Easpag Cúnta ar Ard-Deoise Birmingham. Mar sin, ba é an chéad Oratóir é a ceapadh ina easpag i Sasana ó 1874 nuair a ceapadh Edward Bagshawe ina Easpag Nottingham. Ar an 13 Bealtaine 2014, coisriceadh é don Easpagóideach mar Easpag Teidealach Cuncacestre. Ba é Bernard Longley, Ard-Easpag Birmingham an príomh-Choisneoir, agus b'iad Michael C. Barber SJ, easpag Oakland, agus Philip Pargeter, a réamhtheachtaí mar Easpag Cúnta Birmingham, na comhchosantóirí. Clúdaíonn a cheantar tréadach laistigh d’Ard-Deoise Birmingham sé dhéantús : Ardeaglais Birmingham, Birmingham Thuaidh, Birmingham Theas, Birmingham Thoir, Kidderminster, agus Worcester.
Minitab
Pacáiste ríomhaire é Minitab, a dearadh chun gurbh féidir le húsáideoirí ríomhairí pearsanta anailísithe staitistiúla ar shonraí a dhéanamh.
Krusty Gets Busted
Craoladh an dara heipeasóid déag, "Krusty Gets Busted", den chéad sraith The Simpsons ar an 29 Aibreán 1990. Scríobh Jay Kogen, agus Wallace Wolodarsky an eipeasóid seo. D'fhéach 30.4 milliún duine ar an eipeasóid.
Táirgeadh
Déanann Kent Brockman, Judge Snyder, agus Scott Christian a gcéad cuma san eipeasóíd.
Feuerzangenbowle
Is deoch thraidisiúnta sa Ghearmáin í Feuerzangenbowle (fɔʏɐtsaŋənˌboːlə) (Puins Tlú). Cuirtear coirceog shiúcra a bhí curtha ar maos i rum trí thine os coinn scailtín fíona. Óltar de ghnáth ag am Nollag nó ar Oíche Chinn Bhliana.
Ollscoil Chaitliceach na hÉireann
Bhunaigh Cliarlathas na hÉireann Ollscoil Chaitliceach na hÉireann sa bhliain 1851, le John Henry Newman mar chéad reachtaire sa bhliain 1854. Bunaíodh é tar éis don Phápa Coláistí na Banríona a cháineadh.
D'athraigh an Ollscoil Chaitliceach a hainm go Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath níos déanaí. clé|mion|Cardinal Newman le Herbert Rose Barraud, 1885
Cóir Anmann
Sanas Meán-Ghaeilge na n-ainmneacha is ea Cóir Anmann, ina measc ainmneacha daoine maraon le logainmneacha le fáil i Miotaseolaíocht na nGael.
Caomhnaítear dhá phríomhleagan den Chóir Anmann: leagan níos sine agus níos giorra den cheathrú haois déag; agus leagan níos luaite, leathnaithe agus ordaithe de réir ama, scríofa c. 1500. Faightear trí chéad ainm a bheag nó a mhór sa chnuasach. Míníonn an t-údar anaithnid na hainmneacha ag tagairt do seanscéalta na nGael, mar shampla, an gaiscíoch Conall Cearnach agus an rí Conchúr mac Neasa.
American Idol (sraith 18)
Is comórtas amhránaíoctha teilifíse cruthaithe as Simon Fuller é American Idol, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2002. Craolann sé ar ABC. Thosaigh an seachtú sraith déag American Idol ar 16 Feabhra 2020 agus chríochnaigh se ar an 17 Bealtaine 2020.
B'é seo an dara sraith American Idol ó shin go raibh sé curtha ar ceal ar Fox sa bhliain 2016.
Ba iad Katy Perry, Luke Bryan agus Lionel Richie na breithiúna don sraith seo. D'fhill Ryan Seacrest mar láithreoir. Bhuaigh Just Sam an tsraith agus tháinig Arthur Gunn sa dara háit.
Geoff Duncan
Polaiteoir agus tráchtaire polaitiúil Meiriceánach do CNN is ea Geoffrey L. Duncan, a rugadh ar an 1 Aibreán 1975. Bhí sé mar an 12ú leifteanant - ghobharnóir ar Georgia ó 2019 go 2023. Is ball den Pháirtí Poblachtach Pháirtí Poblachtach é Duncan agus is iarbhall é de Theach na nIonadaithe Georgia.
Tar éis dó daorchluiche a imirt do na Georgia Tech Yellow Jackets, d'imir Duncan daorchluiche gairmiúil ar feadh sé bliana go dtí gur chuir gortú gualainn air éirí as. Chuaigh sé i mbun gnó agus toghadh chuig Teach Georgia é sa bhliain 2012. Toghadh Duncan ina leifteanant-ghobharnóir sa bhliain 2018, ach níor lorg sé atoghadh i 2022, agus toghadh a chomh-Phoblachtánach Burt Jones ina ionad.
I ndiaidh thoghchán uachtaránachta 2020, bhí Duncan i measc an bheagán oifigeach de chuid an Pháirtí Phoblachtánaigh a cháin go hoscailte agus gan scáth ná faitíos Donald Trump as a mhaíomh go bréagach gur goideadh an toghchán.
Daorchluiche
D’fhreastail Duncan ar Ardscoil Chattahoochee i Johns Creek, Georgia, agus ar Institiúid Teicneolaíochta Georgia, áit ar imir sé daorchluiche coláiste do na Yellow Jackets. D'imir sé i Sraith Dhomhanda an Choláiste i 1994 le Georgia Tech, ach chaill sé sa bhabhta deiridh. I 1995, d'imir sé daorchluiche coláiste samhraidh leis an Yarmouth-Dennis Red Sox den Cape Cod Baseball League. D'imir Duncan i Minor League Baseball don eagraíocht Florida Marlins ó 1996 go dtí 2000, ag baint amach Triple-A, nuair a chuir gortú gualainne deireadh lena ghairm spóirt. D'éirigh Duncan as daorchluiche agus chuaigh sé i mbun gnó.
Gnó
Tar éis dó éirí as an ndaorchluiche, bhí Duncan ina phríomhoifigeach feidhmiúcháin do Wellview Health, cuideachta cúram sláinte agus folláine.
Polaitíocht
Toghadh Duncan chuig Teach Ionadaithe Georgia i 2012.
D’fhógair Duncan go seasfadh sé sa toghchán  le haghaidh leifteanant-ghobharnóir Georgia an 10 Aibreán 2017. D’éirigh sé as Teach Georgia i Meán Fómhair 2017 chun díriú ar rith le haghaidh leifteanant-ghobharnóir i 2018.
Ar an 22 Bealtaine 2018, fuair David Shafer 48.9% den vóta sa toghchán tosaigh na Poblachta agus Duncan ag teacht sa dara háit le 26.6%. Ós rud é nach bhfuair aon iarrthóir tromlach na vótaí, chuaigh an toghchán ansin chuig vóta réitigh a tionóladh an 24 Iúil Dhírigh an vóta réitigh go mór ar thaifead Shafer sa phríomhchathair agus ar roinnt ceisteanna eiticiúla a bhain lena iarrthóireacht. Ar an 24 Iúil, bhuaigh Duncan ar Shafer le 50.16% den vóta. Bhuaigh sé ar ainmní de chuid an pháirtí Dhaonlathaigh Sarah Riggs Amico san olltoghchán, ag fáil beagnach 52% den vóta agus ag seachaint vóta réitigh eile.
D'insealbhaíodh leifteanant gobharnóir Duncan an 14 Eanáir 2019. Ar an 6 Nollaig, 2020, chuir Duncan agus an Gobharnóir Brian Kemp amach ráiteas comhpháirteach ag míniú go mbeadh sé míbhunreachtúil glaoch ar chomhsheisiún de Chomhthionól Ginearálta Georgia chun a dtoghthóirí féin a cheapadh le cur chuig Coláiste Toghcháin na Stát Aontaithe.
Tar éis iarrachtaí nár éirigh leo toghchán an iarrthóra Dhaonlathaigh Joe Biden a chur ar ceal i dtoghchán uachtaránachta 2020, i Márta 2021 d’achtaigh Poblachtánaigh Georgia an tAcht um Ionracas Toghcháin conspóideach 2021 ( Election Integrity Act of 2021) a chuir srianta nua ar vótáil. Laethanta ina dhiaidh sin, dúirt Duncan le linn agallaimh le CNN gur tháinig méadú ar mhóiminteam na reachtaíochta ón “the fallout from the ten weeks of misinformation that flew in from former President Donald Trump. I went back over the weekend to really look at where this really started to gain momentum in the legislature, and it was when Rudy Giuliani showed up in a couple of committee rooms and spent hours spreading misinformation and sowing doubt across, you know, hours of testimony."
I mí Aibreáin 2021, dúirt ceannasaí foirne Duncan nach dócha go n-imeodh sé i gcomhair an dara téarma, tar éis dó éilimh bhréagacha ar chalaois toghcháin i dtoghchán uachtaránachta 2020 a bhréagnú go hoscailte. Dúirt a cheannasaí foirne nach bhfuil cinneadh deiridh déanta fós ag Duncan faoi cé acu rithfeadh sé arís i 2022. Ar an 17 Bealtaine 2021, d’fhógair Duncan nach mbeadh an dara téarma á lorg aige.
Spreag turas Deireadh Fómhair 2021 go New Hampshire chun a leabhar GOP 2.0 a chur chun cinn, a leag amach pleananna do thodhchaí iar-Thrump don Pháirtí Poblachtach, a spreag tuairimíocht ina stát baile go bhféadfadh Duncan é féin a chur i riocht le bheith ina uachtarán i 2024.
Dúirt Duncan nár vótáil sé do cheachtar iarrthóir, Raphael Warnock ná Herschel Walker, i dtoghchán Sheanad na SA 2022.
Ar 24 Eanáir, 2023, thosaigh Duncan ag obair do CNN mar thráchtaire polaitiúil.
Saol pearsanta
Tá triúr mac ag Duncan agus a bhean Brooke. Tá cónaí orthu i gCumming, Georgia.
Gaelscéal
Ba nuachtán Gaeilge seachtain iúil é Gaelscéal a bhíodh á eisiúint ar an Aoine idir 2009 agus 2013. Bhíodh sé á fhoilsiú ag Torann na dTonn Teoranta, ar comhfhiontar idir Eo Teilifís (comhlacht léiriúcháin) agus "An Curadh Connachtach" (nuachtán) é.
Nuachtán ildathach táblóideach 32 leathanach a bhí ann, a cuireadh ar fáil ar fud oileán na hÉireann. Cuireadh an nuachtán ar fáil i bhfoirm chlóite agus mar fhoilseachán leictreonach ar an suíomh gréasáin chomh maith. €1.65 (nó £1.50 i dTuaisceart Éireann) an praghas a bhí air. Ba é Ciarán Dunbar eagarthóir an Nuachtáin.
Stair agus cúlra an nuachtáin
Nuair a tháinig deireadh le Foinse mar nuachtán neamhspleách Gaeilge i Meitheamh 2009, d'fhógair Foras na Gaeilge go mbeadh conradh nua ar tairiscint le haghaidh nuachtán náisiúnta seachtainiúil Gaeilge. Fógraíodh ar 20 Samhain 2009 gur bronnadh conradh agus maoiniú nua ar Torann na dTonn Teoranta chuige sin.
Tugadh le fios go mbeadh an t-ainm 'Gaelscéal' ar an bhfiontar nua agus eisíodh an nuachtán nua den chéad uair ar 26 Márta 2010.
Bás
Saol gearr a bhí ag Gaelscéal, trí bliana a bheag nó a mhór.Tháinig deireadh le maoiniú Fhoras na Gaeilge don nuachtán agus don nuachtán féin i Márta na bliana 2013.
Cuireadh deireadh leis nuair a shocraigh Foras na Gaeilge deireadh a chur leis an mhaoiniú a cuireadh ar fáil dó. Droch-dhíolacháin an chúis a luaigh an Foras lena gcinneadh. Ach bhí an mhéad cóipeanna a dhíol Gaelscéal sé inchurtha leis na nuachtáin eile a cuireadh amach sa teanga roimhe. "Ní raibh pobal na Gaeilge i gcoitinne ag iarraidh Gaelscéal a cheannach, ba chuma leo é a bheith ann nó as", a scríobh Ciarán Dunbar.
Mairead Fay Sheathach
Luathshaol
Rugadh Mairead, an duine ab óige de chúigear deirfiúracha, i "substantial mansion" a muintire, a tógadh as brící de dhéantús baile sa bhliain 1829, i Glenshaw, Pennsylvania.
Bhí an t-áras ar thalamh ina raibh cónaí ar a clann ó chuaigh a sin-seanathair, an teilgcheártaí iarainn Albanach John Shaw, ar imirce go dtí na Stáit Aontaithe i 1782, lena cheathrar mac, roinneadh a dheonú talún eatarthu, agus bhí a shloinne tugtha aige don dúiche máguaird.
Mhair seanathair Mhairead, Thomas Wilson Shaw, Sr., le bheith sé bliana is nócha d'aois agus ba mhinic a d’inis sé an scéal ina sheanaois faoin gcaoi ar thóg a athair féin suas ar a ghuaillí é chun George Washington a fheiceáil ag marcaíocht ar chapall bán le linn cuairte ar Phittsburgh.
Kew Gardens, Queens
Is comharsanacht i lár Queens i gCathair Nua-Eabhrac é Kew Gardens (Gairdíní Kew).
Mairead Fay Sheathach
Luathshaol
Bhí seanathair athartha Mhairead, Thomas Wilson Shaw, Jr., mar mháinlia in Arm an Aontais le linn Chath Gettysburg agus d’oibrigh sé ina dhiaidh sin mar dhochtúir sluma i measc na n-inimirceach a bhí ag obair i scaglanna cruach Pittsburgh, cé go raibh saibhreas an teaghlaigh Shaw. freisin tarraingthe den chuid is mó trí infheistíochtaí críonna sa tionscal céanna.
Ba chéimí de chuid Institiúid Polytechnic Rensselaer agus innealtóir sibhialta é Henry Shaw, athair Mhairead. Ina chroí istigh,bhí fonn príobháideach ar Henry Shaw a bheith ina ealaíontóir, ach chuir a athair féin bac ar a aisling, a "regarded artists as Bohemians in velvet jackets and flowing ties, supported by their parents". Ina ionad sin, rinneadh bailitheoir ealaíne de Henry Shaw agus caitheamh aimsire aige le heitseálacha a dhéanamh. Sna blianta ina dhiaidh sin, ba é an "greatest delight" a bhí aige ná ".. seeing the International Exhibition of paintings that came into the Carnegie Museum once a year."
Kew Gardens, Queens
Freastalaíonn línte E, F agus <F> de Fobhealach Chathair Nua-Eabhrac ar stáisiún Kew Gardens–Union Turnpike agus línte J agus Z ar stáisiún 121st Street. Freastalaíonn an Long Island Rail Road ar stáisiún Kew Gardens. Gabhann bealaigh bus an Q10, Q37, Q46, Q54 agus Q60 tríd an chomharsanacht, chomh maith le bealaigh bus gan stad chuig Manhattan.
Bill Robinson
B'aisteoir Meiriceánach é Bill "Bojangles" Robinson (25 Bealtaine, 1877 – 25 Samhain, 1949).
Géarchéim Iosrael-Palaistín, 2021
mion|clé|Léirscrios i lár [[Stráice Gaza|Gaza, 15 Bealtaine 2021]]
Thosaigh an ghéarchéim Iosrael-Palaistín  ar 6 Bealtaine 2021 nuair a bhris caismirtí amach idir lucht agóide agus póilíní i gcathair Iarúsailéim. Ar dtús, bhí na Palaistínigh sa chathair ag cur in aghaidh plean daoine a chur amach as a dtithe agus iad a thabhairt do Ghiúdaigh.
mion|clé
Lean an chogaíocht idir Iosrael agus Hamas (míleataigh Phalaistíneacha) go dtí 21 Bealtaine, nuair a tháinig sos cogaidh fós i bhfeidhm. mion|clé|Páiste a fuair bás, Gaza, 14 Bealtaine 2021
1. Coilíniú agus agóidí
Tharla caismirtí, cóngarach do mhosc Al-Aqsa i gcathair Iarúsailéim, ar 6 Bealtaine. Bhí teannas sa chathair toisc go raibh sé beartaithe teaghlaigh Phailistíneacha a aslonnú as a dtithe cónaithe, ionas gur féidir lonnaíocht a chruthú do áitritheoiri Ghiúdacha.
Ina theannta sin, bhí comóradh á dhéanamh ag Iosrael ar an seilbh a ghlac sé ar 10 Bealtaine 1967 ar chuid d'Iarúisailéim, Lá Iarúsailéim, le linn an chogaidh Iosrael-Arabach 1967.
2. Ionsathe roicéid agus aerbhuamáil
Thosaigh eitleáin chogaidh le hIosrael ag scaoileadh buamaí anuas ar Gaza, ag rá gur mílisteoirí Hamas an sprioc atá acu. Scaoil eitleáin Iosrael diúracáin le foirgnimh i limistear Ghaza. I measc na n-ionsaithe, bhí foirgnimh, ina mbíodh na meáin idirnáisiúnta ag cur fúthu i gcathair Gaza, scriosta ag eitleáin chogaidh Iosrael (tugadh foláireamh uair a chloig sular scaoileadh na buamaí).
Bhuail eitleáin Iosrael sé ospidéal i nGaza chomh maith agus bhí géarghanntanas leapacha ann. clé|mion|Obráid "Guardian of the Walls"ː léirscrios ainsrianta.  Foinseː an t-arm IosraelachDhún Iosrael na pointí trasnaithe teorann go léir timpeall Gaza. Ganntanas bia agus breosla a bhí ann i nGaza dá bharr. (Tá smacht ag Iosrael ar sholáthar bia, ar sholáthar aibhléise, agus ar sholáthar uisce na bPalaistíneach i nGaza).
Tháinig sos cogaidh fós i bhfeidhm i nGaza ar 21 Bealtaine 2021. I ráiteas ó Aireacht Gnóthaí Eachtracha Iosrael, ghabh an rialtas buíochas leis na Stáit Aontaithe as a tacaíocht leanúnach agus chuir Iosrael an milleán iomlán ar mhílistigh de chuid Hamas as na mílte roicéad a scaoileadh le Iosrael. clé|mion|Obráid "Guardian of the Walls". Scaoil eitleáin Iosrael [[Diúracán treoraithe|diúracáin le foirgnimh i limistear Ghazaː bolscaireacht a chuir an IDF, airm Iosrael amach]] clé|mion|tolláin faoi thalamhː bolscaireacht a chuir an IDF, airm Iosrael amach
Iarmhairtí
clé|mion|obráidí i lár na hoíche Idir 6-21 Bealtaine, maraíodh 12 Iosraelach, ina measc saighdiúir amháin. Ar an taobh eile, maraíodh 248 Palaistín each, 66 páiste san áireamh. (Ar an 14 Bealtaine, maraíodh deichniúr as teaghlach amháin).
Dúirt oifigigh de chuid na Náisiún Aontaithe go raibh 80,000 duine díláithrithe i nGaza mar gheall ar an gcogaíocht a bhí ar bun sa cheantar ar feadh coicíse. mion|agóidí ar fud an domhain clé|mion|cogaíocht ar muir le linn Obráid "Guardian of the Walls". Foinseː an cabhlach Iosraelach Ar 21 Bealtaine, bhí 50 leorraí le soláthairtí fóirithinte, bia agus leigheas ina measc, scaoilte isteach i nGaza agus trasbhealach teorann Kerem Shalom leath oscailte arís.
Lean caismirtí ar aghaidh idir phoilíní Iosrael agus lucht agóidíochta a bhí ag caitheamh clocha taobh amuigh de mhosc Al-Aqsa in Iarúsailéim. Bhí cúrsaí fós an-leochaileach ann.
Cáineadh idirnáisiúnta
Bhí achainí déanta go hidirnáisiúnta go gcuirfí deireadh leis an bhfoiréigean sa cheantar.
Bhí Comhairle Shlándála na Náisiún Aontaithe i mbun cruinnithe éigeandála feachaint le réiteach a fháil ar an bhforéigean. Ach chuir rialtas SAM bac ar ráiteas ag iarraidh ar Iosrael agus Hamas a gcúl a thabhairt don fhoréigean.
Dúirt Uachtarán na Stáit Aontaithe, Joe Biden, go raibh an ceart ag Iosrael é féin a chosaint. Cuireann na Stáit Aontaithe bac ar aon rún lena dtacaítear leis an Phalaistín nó aon rún i gcoinne Iosrael.
Dúirt rialtas na Gearmáine go raibh Iosrael ag iarraidh cosaint a dhéanamh air féin. Ag an am céanna, bhí meáin áirithe ag iarraidh orainn a chreidiúint gurb iad na Palaistínigh an dream ionsaitheach agus an pobal bagrach agus nach bhfuil Iosrael ach dá chosaint féin.
Bhí suíochán ar Chomhairle Shlándála na Náisiún Aontaithe ag Éirinn ag an am. Dúirt an tAire Gnóthaí Eachtracha, Simon Coveney, go mba uafásach an ní é gur maraíodh páistí chomh hóg le 6 mhí, le linn na buamála ar Gaza. Cháin sé Hamas chomh maith as a bheith ag scaoileadh roicéid le pobal Iosrael, ach dúirt go raibh ionsaithe Iosrael marfach agus do-ghlactha. D'iarr sé go ngairmfí sos lámhaigh láithreach.
Dúirt an tUachtarán Higgins go dtuigeann pobal na tíre seo go rí-mhaith a bhfuil ag tarlú thall ansin agus go bhfuil an díshealbhú ina chnámh spairne i stáit chomh mór anois agus a bhí sé aimsir an ghorta sa tír seo.
Manchester City Football Club
Club peile Sasanach is ea Manchester City Football Club atá suite i Manchain. Imríonn an club sa Premier League agus sa staid, an City of Manchester Stadium.
Spáinnéar preabach Sasanach
thumb|240px|Spáinnéar preabach Sasanach Is madadh clóis é Spáinnéar preabach Sasanach.
Manchester City Football Club
I mí an Mheithimh 2023, fuair Manchester City an lámh in uachtar ar Manchester United i gcluiche ceannais an FA Cup. Cúpla lá níos déanaí, fuair City an “treble” nuair a bhain siad cluiche ceannais an Champions League.