cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2012
Bhí an comórtas a bhuaigh amhránaí Loreen ón tSualainn an t-amhrán "Euphoria" - a scríobh Thomas G:son agus Peter Boström, scór an t-amhrán iomlán de 372 pointí. Rúis críochnaithe sa dara háit, leis an tSeirbia críochnú sa tríú. Bhí siad le leanúint ag an tír óstach, Asarbaiseáin, a shroich an áit 4ú. Albáin críochnaithe 5, a chéad barr 5 a chur i gcrích. Ba Ghearmáin, an Iodáil agus an Spáinn na trí baill an "Big Five" 'a bhainistiú chun céim laistigh de na 10 barr, ag críochnú i 8, 9 agus áiteanna 10ú seach.
Valérie Harvey
Amhránaí agus scríbhneoir ó Québec is ea Valérie Harvey. Rugadh í in La Malbaie ar an 2 Deireadh Fómhair 1979. Sa tSeapáin is mó atá suim aici agus tá trí leabhar foilsithe aici faoin tír sin. Tá sí le cloisteáil ina socheolaí ar an gclár raidió Médium large ar ICI Radio-Canada Première. Ise a scríobhann an blag taistil Nomadesse, agus baineann sí leis an dísreach Yume, a chumann amhráin i Seapáinis agus i bhFraincis.
Rinne sí staidéar sa Cégep (coláiste gairmoiliúnaí) agus in Ollscoil Sherbrooke, mar ar bhain sí amach céim i litríocht Fhraincise agus céim eile i gcumarsáid agus in ilmheáin. Bhí teastas aici freisin i dteangacha nua-aimseartha. Tharraing an méid sin chun na Seapáine í. .'
In 2006 chaith sí bliain in Kyoto sa tSeapáin. Ar fhilleadh abhaile di thug sí faoin staidéar arís in Ollscoil Lavall agus chuaigh sí ar ais chun Kyoto in 2010.
Tá trí leabhar foilsithe aici. In Passion Japon tugann gach caibidil cuntas ar ábhar difriúil: na healaíona, an bia, na héadaí, na reiligiúin, an teanga, caidreamh leis na Seapánaigh, na cathracha agus na teampaill is tábhachtaí. In Les découvertes de Papille au Japon deir an féileacán Papille le léitheoirí óga cén chuimhne atá aige ar na turais a thug sé go dtí an tSeapáin. In Le pari impossible des Japonaises (2012), saothar atá bunaithe ar a máistreacht sa tsocheolaíocht, baineann sí úsáid as agallaimh le mná idir tríocha agus cúig bliana is daichead d’aois chun iniúchadh a dhéanamh ar na dála agus ar na constaicí sóisialta a bhacann ar na Seapánaigh teaghlaigh a chur ar bun, beag beann ar an bhfonn atá ar mhná leanaí a bhreith. Tá La Pomme de Justine (Québec Amérique) dírithe ar léitheoirí atá os cionn ceithre bliana déag agus cuireann sé síos ar an ngrá idir múinteoir litríochta agus bean óg a bheidh mar dhalta aige. .
Yume
Tá Valérie Harvey ina hamhránaí sa dísreach Yume, grúpa a bhunaigh sí féin agus a fear céile Philippe Arsenault. Scríobhann sí an chuid is mó d’fhocail na n-amhrán i bhFraincis agus i Seapáinis agus cumann Arsenault an ceol. .
Oileán Axel Heiberg
Is oileán é Oileán Axel Heiberg atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Ardeaglais Theampall Chríost
Tá Ardeaglais Theampall Chríost lonnaithe i lár chathair Bhaile Átha Cliath.
Eaglais bheag a bhí inti i dtosach, agus bhunaigh Dúnán, an chéad easpag ar Bhaile Átha Cliath, í le hairgead a fuair sé ó Sitriuc, rí Lochlannach Bhaile Átha Cliath. Is í an ardeaglais is sine i mBaile Átha Cliath í.
I ndiaidh do na hAngla-Normannaigh seilbh a fháil ar an gcathair sa bhliain 1170, bheartaigh Strongbow, a gceannaire, (atá curtha san Ardeaglais seo) agus Lorcán Ua Tuathail, Ard-Easpag Bhaile Átha Cliath, ardeaglais taibhseach a thógáil. D'éirigh lena bpleananna agus cuireadh deireadh le tógáil na hardeaglaise sna 1230idí.
I ndiaidh an Reifirméisin, ardeaglais Phrotastúnach ba ea Teampall Chríost agus cuireadh iarsmaí de chuid na gCaitliceach Rómhánach, bachall Naomh Pádraig mar shampla, trí thine anseo i dtine chrámh mhór. Rinneadh obair shuntasach athchóirithe ar an ardeaglais sna 1870idí. Tá uaimh mheánaoiseach dhraíochtúil na hardeaglaise ar cheann de na struchtúir is sine i mBaile Átha Cliath.
Emily Carr
Ealaíontóir agus scríbhneoir Ceanadach ab ea Emily Carr (13 Nollaig 1871 – 2 Márta 1945), agus a saothar go mór faoi anáil Bhundúchasaigh Chósta Thiar Thuaidh Cheanada. Bhí Carr ar na chéad phéintéirí i gCeanada dár chuaigh le stíl na nua-aimsearthachta agus an iar-impriseanachais. Níor tugadh mórán aitheantais do shaothar Carr go dtí a blianta déannacha. De réir mar a chuaigh sí in aibíocht mar ealaíontóir, d'iompaigh sí ó théamaí bundúchasacha ar thírdhreacha, radhairc coille go háirithe. Mar scríbhneoir, ba luathchroinicí í de shaol na Colóime Briotanaí; "íocón Ceanadach" a thugann The Canadian Encyclopedia uirthi.
Steve Bannon
2016
Roimh an chéad phost polaitiúil, bhí Bannon i gceannas ar Breitbart News, a chuir sé síos air sa bhliain 2016 mar "an t-ardán don alt-right".
Bhí Bannon ina phríomhfheidhmeannach ar fheachtas uachtaránachta Donald Trump sa bhliain 2016. I ndiaidh an toghcháin, d'fhógair sé go n-éireofadh sé as a phost ag Breitbart.
Teach Bán, 2017
Ar an 28 Eanáir 2017, ceapadh Bannon ina Phríomh-straitéisí don Uachtarán Donald Trump sa Teach Bán faoi Donald Trump. I gcáil an phoist seo, d'fhreastail Bannon go rialta ar Choiste na bPríomhaithe de Chomhairle Náisiúnta um Éigeandála na Stát Aontaithe.
Thug Trump bata agus bóthar dó ar an 18 Lúnasa 2017. Thuairiscigh an New York Times gur dhíbir an tUachtarán féin ón Teach Bán Bannon, mar gheall ar an nasc atá aige is cosúil le grúpaí atá go mór ar an eite dheis. Ach dúirt Bannon gurb é fhéin a d'éirigh as.
2021-2022
Tugadh ruathar faoi Theach na Parlaiminte i Washington D.C. in Eanáir 2021 agus é curtha i leith lucht tacaíochta Donald Trump go ndearna siad iarracht toradh thoghchán na huachtaránachta a chur ar neamhní.
Ar 22 Iúil 2022, fuarthas Bannon ciontach i 2 chúis bainteach le dímheas a léiriú do Theach na Comhdhála. Bhí dlúthbhaint aige le hiar-Uachtarán Mheiriceá,Donald Trump sna cúiseanna gur dhiúltaigh sé fianaise nó cáipéisí a chur ar fáil do choiste roghnach i dTeach na nIonadaithe.
Suzy Branning
Is carachtar ficseanúil i Suzy Branning sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Julie Christian-Young (1996) agus Maggie O'Neill (2008) an pháirt mar Suzy. Bhí Suzy ar an gclár den chéad uair ar an 29 Aibreán 1996 agus den uair dheireanach ar an 26 Nollaig 2008.
Aisling Bea
Is scríbhneoir, aisteoir agus fuirseoir Éireannach í Aisling Clíodhnadh O'Sullivan (rugadh 4 Márta 1984, i gContae Chill Dara), nó Aisling Bea mar a thugtar aici go gairmiúil. Is gariníon an scríbhneora Éireannaigh Mícheal Ó Súilleabháin í. Chruthaigh sí an tsraith ghrinn This Way Up ar Channel 4.
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1995
B'é an t-amhrán a bhuaigh "Nocturne" ag an bhanna hIorua, Secret Garden.
Oileán Victoria (Ceanada)
Is oileán é Oileán Victoria atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Warren Beatty
Is aisteoir Meiriceánach é Warren Beatty, a rugadh ar an 30 Márta 1937.
Tanya Branning
Is carachtar ficseanúil i Tanya Branning sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Jo Joyner an pháirt mar Tanya. Bhí Tanya ar an gclár den chéad uair ar an 27 Meitheamh 2006 agus d'fhág sí ar an 28 Meitheamh 2013.
Walter Baade
Réalteolaí Gearmánach ar éirigh leis na réaltaí a roinnt ina dhá rang de réir a bpatrún éabhlóide: rang I (óg) is rang II (aosta) ab ea Wilhelm Heinrich Walter Baade (24 Márta 1893 – 25 Meitheamh 1960). Mar thoradh, méadaíodh faoi dhó scála na faide idir reanna taobh amuigh dár réaltra. Sna Stáit Aontaithe a d'oibrigh sé ó 1931 go 1950. D'fhill sé go dtí an Ghearmáin mar a bhfuair {sé bás i nGöttingen sa bhliain 1960.
George Pell
Is cairdinéal Astrálach de phór na hÉireann é George Pell a rugadh ar an 8 Meitheamh 1941 i mBallarat, Victoria. Oirníodh é sa bhliain 1966 agus ceapadh ina chairdinéal é sa bhliain 2003. Seachtú ardeaspag Melbourne (1996-2001) agus ochtú ardeaspag Sydney (2001–2014) ab ea é.
Burt Reynolds
Is aisteoir Meiriceánach é Burt Reynolds (11 Feabhra 1936 – 6 Meán Fómhair 2018).
Bianca Maria Sforza
Banríon na Rómhánach agus Impire Rómhánach Naofa ba ea Bianca Maria Sforza (5 Aibreán 1472 – 31 Nollaig 1510) mar thríú céile Mhaximilian I, Impire Naofa Rómhánach. Ba í an iníon dlisteanach ba shine í le Galeazzo Maria Sforza, Diúc Milano, ag a dhara bean, Bona de Savoy.
Saol
Rugadh Bianca i Pavia mar an iníon ba shine le Galeazzo Maria Sforza, Diúc Milano, ag a dara bhean, Bona de Savoy. Ba iad seantuismitheoirí Bianca ná Francesco I Sforza agus Bianca Maria Visconti, ar ainmníodh í.
Nuair nach raibh Bianca cúig bliana d’aois fós, feallmharaíodh a hathair taobh istigh d’Eaglais Santo Stefano i Milano an 26 Nollaig 1476, a bhí mar Lá Fhéile Stiabhna. Sádh chun báis é ag triúr oifigeach ard-rangú de chúirt Mhilano.
An chéad phósadh
Ar 6 Eanáir 1474 phós Bianca, a bhí 21 mí d'aois, a céad chol ceathrar Philibert I, Diúc na Saváí, mac a huncail Amadeus IX as Saváí, agus Yolande na Fraince. Fuair an Diúc Philibert I bás in earrach na bliana 1482, agus d’fhág sé Bianca ina bhaintreach ag aois a deich. D’fhill sí ar ais go Milano, faoi theagasc a huncail Ludovico Il Moro, nach raibh mórán suime aige faoina cuid oideachais agus a lig sé di a leasanna féin a shaothrú, obair shnáthaide den chuid is mó.
Cleamhnais
Trí bliana ina dhiaidh sin, an 31 Iúil 1485, fógraíodh go foirmiúil an caidreamh idir Bianca agus Janus Corvinus, an t-aon mhac (cé goraibh sé neamhdhlisteanach) don Rí Matthias na hUngáire. Leis an bpósadh seo, bhí rialtóir na hUngáire ag iarraidh oidhreacht a mhic san Ungáir agus sa Bhoihéime a dhaingniú sa todhchaí agus Diúc na hOstaire a dhéanamh de. Síníodh an pósadh trí sheachvótálaí an 25 Samhain 1487, agus de réir théarmaí an chonartha, fuair Bianca roinnt contaetha san Ungáir. Toisc go raibh an Bhanríona Beatrix, bean chéile Matthias. ina aghaidh agus go raibh uisce faoi thalamh i gceist, áfach, níor tharla an pósadh foirmiúil riamh. I Márta 1492 breithníodh pósadh idir Bianca agus Rí Séamas IV na hAlban, ach éiríodh as an smaoineamh go luath. clé|mion|346x346px| Bianca Maria Sforza, le Bernhard Strigel, ca. 1505/1510.
Banríon agus Banimpire
Ar 16 Márta 1494 i Hall, Tyrol, phós sí an dara huair, le Rí Impireacht Naofa na Róimhe, Maximilian I, a bhí ina bhaintreach fir ó bhás a chéad bhean Maria na Burgúine, a bhí gonta go marfach ar 27 Márta 1482 tar éis titim óna capall. Shocraigh a huncail dara pósadh Bhianca, a bhí ag iarraidh aitheantais agus an teideal Diúc daingnithe ag an Impire ; mar mhalairt ar sin, fuair an tImpire spré mór in éineacht le Bianca. Tarraingíodh aird mhór ar a lucht leanúna ar a bealach chuig a bainise.
Ag a bainise, chaith Bianca cabhail "le hochtó píosa d'ealaín an tseodóra pinnáilte air, agus rúibín amháin agus ceithre phéarlaí i ngach píosa". Thug sí spré saibhir de 400,000 diúcat dá fear céile freisin, agus trína phósadh, bhí Maximilian in ann a cheart ar fhorlámhas Impiriúil Mhilano a dhearbhú. Chuir sé seo fearg ar Áine na Fraince, (Fraincis: Anne de France) leasrí na Fraince do a deartháir Rí Séarlas VIII, agus ba é ba chúis le idirghabháil na Fraince san Iodáil, rud a chuir tús le Cogaí fada na hIodáile. thug sí idirghabháil na Fraince san Iodáil, rud a chuir tús le Cogaí fada na hIodáile.
Bhí an t-aontas míshona: go gairid tar éis an pósadh a chur i gcríoch, rinne Maximilian gearán go mb’fhéidir go raibh Bianca níos áille ná a chéad bhean ach nach raibh sí chomh críonna. Bhí sé dodhéanta don bhrídeach óg gean a fir chéile a bhuachan, a mheas go raibh sí gan oideachas, cainteach, saonta, caifeach le hairgead, agus míchúramach. Theastaigh uaidh leanaí a bheith léi, ach theip ar a n-iarrachtaí go léir: in ainneoin roinnt toircheas Bhianca, níor tháirg aon leanbh beo astu. Thaitin a beirt pháistí dlisteanacha a  bhí beo go fóill go mór léi. (Philippe I de Habsbourg, a phós Juana I de Castilla, agus an tArd-Bhandiúc Margarete na hOstaire, (Gearmáinis: Margarete von Österreich) a phós Juan de Aragón, Prionsa Asturias, agus Philiberto II ina dhiaidh sin, Diúc Savoy), ach cáineadh í as dearmad a dhéanamh ar a dínit nuair a shuigh sí ar an urlár in éineacht leo ag imirt.
Tar éis 1500, chaill Maximilian gach spéis a bhí aige i mBianca. Bhí cónaí uirthi lena cúirt féin de mhuintir Mhilano i gcaisleáin éagsúla san Tioróil. Ar roinnt uaireanta, d’fhág sé í mar urrús nuair nach raibh sé in ann íoc as a sheomraí ar thurais.
Ghlac Maximilian an teideal Impire Rómhánach Naofa Tofa sa bhliain 1508. Bhí Bianca, trí phósadh, ina hImpire ar Impireacht Naofa na Róimhe.
Tá portráid iomráiteach de Bhianca Maria Sforza le Ambrogio de Predis crochta i nGailearaí Náisiúnta Ealaíne na Stát Aontaithe i Washington, D.C.mion| Bianca Maria Sforza le Ambrogio de Predis ca. 1493/1495
Broomfields, Bradford
Is barda suite i mBradford é Broomfields, agus é ainmnithe as na giolcaigh shléibhe a bhíodh fairsing sa limistéir roimh theacht na Réabhlóide Thionsclaíche san 19ú haois. Ceantar cúng a bhí ann nuair a bhí an tionsclaíocht in airde a réime ann– isteach is amach ar 8,000 duine na gcónaí ann, oibrithe agus a gclann ar fad beagnach. Ba Shasanaigh iad a bhformhór mór—90% sa bhliain 1851. Éireannaigh iad 9.2% den daonra, tromlach na ndaoine a fhreastalaíodh ar Shéipéal Mhuire. Ní raibh fáilte ar bith rompu.
Sna luath-1930idí cuireadh tús le réiteach slumaí agus athfhorbraíocht thráchtála in Broomfields. Ní raibh cónaí ach ar 200 éigin duine ann faoin mbliain 2014.
Pearse Doherty
Toghadh chun Dáil Éireann
Ar an 12 Iúil 2010, mar gheall ar iarratais Uí Dochartaigh, chuir an Ard-Chúirt tús le hathbhreithniú breithiúnach ar chén fáth nach raibh fothoghchán á reáchtáil ag an rialtas. Chuir an tUasal Dohert an tAthbhreithniú Breithiúnach chun siúil i mBéarla, agus dá réir sin bhí na himeachtaí ina dhiaidh sin ar siúl i mBéarla amháin, agus an breithiúnas a sheachadadh i mBéarla amháin. Deir alt 8 d'Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003 go bhfuil ".. sé de cheart ag an bpobal an Ghaeilge a úsáid in aon chúirt nó i ngnóthaí cúirteanna . " Is féidir gur chuir rogha teanga (Béarla) Uí Dhochartaigh sa chóras cúirte iontas agus nó fiú díomá ar dhaoine, ós rud é go bhfógraíonn sé (i mBéarla) go bhfuil sé ina ".. strong supporter of the Irish Language..". Ar an 2 Samhain, 2010, rialaigh an Ard-Chúirt go raibh moill mhíréasúnta i reáchtáil an fhothoghcháin. In a rialú rinne Uachtarán na hArd-Chúirte, An Breitheamh Nicholas Kearns, cur síos ar an moill nach bhfacthas riamh roimhe, agus dúirt sé go raibh an mhoill ag déanamh sárú ar chearta bunreachtúla Uí Dochartaigh. Dhearbhaigh sé gur ceart Alt 30 (2) den Acht Toghcháin 1992 a fhorléiriú go bhfuil ar eascaire le haghaidh toghchán a rith laistigh d'am réasúnta ar an fholúntas a tharlóidh. Dúirt sé chomh maith.:
Amanda Seyfried
Is ban-aisteoir, amhránaí agus iar-mhainicín Meiriceánach í Amanda Michelle Seyfried a rugadh ar 3 Nollaig 1985. Thosaigh sí a slí bheatha mar mhainicín nuair a bhí sí 11 d'aois, ansin ag aois a 15 bliana a slí bheatha mar aisteoir. Ar dtús le róil beaga agus sa deireadh ag déanamh ról athfhillteach ar As The World Turns agus All My Children .
Sa bhliain 2004, ghlac Seyfried páirt sa scannán Mean Girls, a céad mór-ról. Ina dhiaidh sin, bhí róil aici ag tacú i scannáin neamhspleácha, mar shampla Nine Lives (2005) agus Alpha Dog (2006), bhí ról athfhillteach aici freisin sa chlár teilifíse UPN Veronica Mars (2004-2006). Idir 2006 agus 2011, bhí páirt aici sa tsraith theilifíse HBO Big Love. Tar éis sin, bhí Seyfried sa scannán ceoil 2008 Mamma Mia!''. Cuireann a láithrithe eile phríomhpáirteanna i Jennifer's Body' (2009), Chloe' (2009), Dear John (2010), Red Riding Hood' (2011), In Time (2011), Gone' (2012), Les Misérables (2012), Lovelace' (2013), A Million Ways to Die in the West' (2014) agus Ted 2 ''(2015) san áireamh.
Pearse Doherty
Toghadh chun Dáil Éireann
Mar sin féin, ní raibh an Breithiúnach Kearns ag déanamh ordú ar an Rialtas dáta a shocrú le haghaidh na ballóide. D'fhógair an Rialtas ar an 4 Samhain 2010 go mbeadh an fothoghchán ar siúl ar an 25 Samhain. Dúirt an Rialtas chomh maith go mbeadh siad ag déanamh achomharc chuig An Chúirt Uachtarach. Ar an 26 Samhain, 2010 bhuaigh Uí Dochartaigh an fothoghchán agus d'éirigh leis a shuíochán Dála a choinneáil in Olltoghchán 2011.
Oileán Prionsa na Breataine Bige
Is oileán é Oileán Prionsa na Breataine Bige atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Diane Butcher
Is carachtar ficseanúil i Diane Butcher sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Sophie Lawrence an pháirt mar Diane. Bhí Diane ar an gclár den chéad uair ar an 12 Bealtaine 1988 agus den uair dheireanach ar an 29 Meitheamh 2012.
Nóirín O'Sullivan
Coimisinéir an Gharda Síochána i bPoblacht na hÉireann is ea Nóirín O'Sullivan. Ceapadh í mar choimisinéir i mí na Samhna, 2014. Is í an chéad bhean ina coimisinéir i stair na nGardaí.
A saol proifisiúnta
Is as Baile Átha Cliath O'Sullivan. Chuaigh sí sna Gardaí sa bhliain 1981.
Sa bhliain 2000, tugadh ardú céime do O'Sullivan mar cheannfort de chuid na nGardaí agus d'fhreastail sí freisin i gColáiste an Gharda Síochána ag obair le hoiliúint saineolaithe.
Buttershaw
clé|250px|mion|Buttershaw
Is barda suite i mBradford é Buttershaw.
Oileán Banks
Is oileán é Oileán Banks atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Cutler Heights
Is barda suite i mBradford é Cutler Heights.
Clayton, Yorkshire Thiar
clé|250px|thumb|Clayton
Is barda suite i mBradford é Clayton.
Bailte Ó Síoda
Is baile suite i gContae Chiarraí é Bailte Ó Síoda.
Baile an Ridire
Is baile suite i gContae Chiarraí é Baile an Ridire.
Janine Butcher
Is carachtar ficseanúil i Janine Butcher sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Rebecca Michael (1989 go 1993), Alexia Demetriou (1993 go 1996) agus Charlie Brooks (1999 go 2014) an pháirt mar Janine. Bhí Janine ar an gclár den chéad uair ar an 22 Meitheamh 1989 agus den uair dheireanach ar an 20 Márta 2014.
Oileán an Phrionsa Pádraig
deas|250px|thumb|Oileán Prionsa Padraig Is oileán é Oileán an Phrionsa Pádraig atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Mo Butcher
Is carachtar ficseanúil i Mo Butcher sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Edna Doré an pháirt mar Mo. Bhí Mo ar an gclár den chéad uair ar an 1 Meán Fómhair 1988 agus den uair dheireanach ar an 29 Samhain 1990.
Joseph François Felix Babinski
Néareolaí a rugadh i bPáras ab ea Joseph Jules François Felix Babinski, Józef Julian Franciszek Feliks Babiński (17 Samhain 1857 – 29 Deireadh Fómhair 1932).
Bhain sé cáil amach as a thuairisc ar fhrithluail mhínormálta coise, siomptóm ar ghalar néaróin uachtaraigh luadraigh, agus frithluail rí na géige, siomptóm ar lot i gcorda an dromlaigh.
Tugtar comhartha Babinski ar an dá fhrithluail seo.
Gene Hackman
Is aisteoir Meiriceánach é Gene Hackman, a rugadh ar an 30 Eanáir 1930.
Pat Butcher
Is carachtar ficseanúil i Pat Butcher sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Pam St. Clement an pháirt mar Pat. Bhí Pat ar an gclár den chéad uair ar an 12 Meitheamh 1986 agus den uair dheireanach ar an 17 Bealtaine 2016.
Eccleshill, Yorkshire Thiar
Is barda suite i mBradford é Eccleshill.
An Bhablóin
Ba chathair-staid sa Mheaspatáim ársa í an Bhablóin (Sean-Ghréigis:Βαβυλών, ón Acáidis: Babili, Babilla) agus tá a hiarsmaí le fáil in Al Hillah, Cúige Babil, an Iaráic, sa lá atá inniu ann agus thart ar 85 ciliméadar (55 míle) ó dheas de Bhagdad.
Níl ach mullóg nó tell fágtha anois den chathair bhunaidh ársa, foirgnimh briste déanta as láibe-bríce agus a smionagair spréite ar mhachaire thorthúil na Measpatáime idir aibhneacha an Tígris agus na hEofraite.
Stair
Tógadh an chathair féin ar an Eofrait, agus bhí sí roinnte go cothrom fud fad bruacha na habhann, agus claífoirt géara i gcomhair tuilte séasúrach na habhann a choinneáil istigh aici.
Tugann taighde stairiúil reatha le fios dúinn go raibh an Bhablóin ina baile beag ar dtús báire. Ach d'fhás sí suas ag tús an 3ú mílaois RC. Tháinig rath ar an bhaile agus bhain sí cáil pholaitiúil amach le linn tréimhse Chéad Ríshliocht na Bablóine.
Ag éileamh go raibh sí ina chomharba ar Eireadú ársa, bhí an Bhablóin in ann Nippur a shárú mar "an chathair naofa" sa Mheaspatáim thart ar an am a chéad d'aontaigh an Rí Hamúráibí Impireacht na Bablóine, agus arís rinneadh lárionad dí idir 612-539 RC le linn an Dara Impireacht Bhablónach.
Thosaign deoraíocht na nGiúdach sa Bhablóin timpeall 605 RC. clé|mion|Gairdíní Léibheann na Bablóine Maítear gur ghabh Cíoras Mór cathair na Babalóine ar an 17 Deireadh Fómhair 539 RC. Níos déanaí, scaoil sé na Giúdaigh “saor”, tar éis dóibh 70 bliain a chaitheamh i mbraighdeanas.
Ba cheann amháin de seacht n-iontas an domhain iad Gairdíní Léibheann na Bablóine.
Babún
Moncaí mór domhanda is ea an babún. Dúchasach don Afraic is an Araib. Donn nó leathbhuí, aghaidh is fiacla cosúil le madra, géaga cumasacha, eireaball meanfhada stuach, agus más nocht. Taistealaíonn sé i gconairt de suas le 100, agus itheann feithidí, scairpeanna, ainmhithe eile is plandaí.
Réalteolaíocht theoiriciúil
Is éard atá i réalteolaíocht theoiriciúil samhlacha anailíseacha d’fhisic agus de cheimic a úsáid chun cuntas a thabhairt ar reanna réalteolaíocha agus feiniméin réalteolaíocha. Glactar go coitianta leis gurb éard a chuir tús le réalteolaíocht theoiriciúil saothar Johannes Kepler (1571–1630), réalteolaí a chum dlíthe na gluaisne pláinéadaí.
Ba bheag an mhoill ar an réalteolaíocht teicnící ríomhaireachtúla a úsáid. Bhí gá le cruinneas i gcúrsaí réalteolaíochta agus b’fhearr go mbeadh sí ar fáil i bhfoirm a ligfeadh do réalteolaithe anailís mhatamaiticiúil a dhéanamh ar fhadhbanna áirithe. Is iondúil go mbaineann réalteolaíocht theoiriciúil feidhm as teoiric imtharraingthe Isaac Newton toisc nach mór an tionchar atá ag an gcoibhneasacht ghinearálta ar an gcuid is mó de na reanna neamhaí. Tríd is tríd, tugann an réalteolaíocht aird ar ghluaisne reann neamhaí, gluaisne a bhfuil cuma chasta uirthi ach atá tréimhsiúil.
Réalteolaíocht agus fisic
Chuidigh an fhisic le léargas a thabhairt ar fheiniméin réalteolaíocha agus chuidigh an réalteolaíocht le léargas a thabhairt ar fheiminéin fhisiciúla.
Baineann an méid a leanas le comhcheangal na réalteolaíochta agus na fisice:
Is éard atá sa réaltcheimic staidéar a dhéanamh ar fhlúirse agus ar imoibriú na ndúl ceimiceach agus móilíní sa spás agus a n-idirghníomhú le radaíocht. Cuirtear suim ar leith i ngineadh, comhdhéanamh adamhach agus ceimiceach, éabhlóid agus cinniúint na néalta móilíneacha toisc gur as na néalta sin a fháisctear grianchórais.
Léiríonn réalteolaíocht infridhearg go bhfuil an damha idir-réaltach lán de chomhdhúile casta carbóin gásphas a dtugtar hidreacarbóin iolfháinneacha aramatacha orthu. Den chuid is mó tá na móilíní seo déanta d’fháinní comhleáite carbóin atá neodrach nó ianaithe agus deirtear gurb iad an cineál de chomhdhúil charbóin is coitianta sa chruinne iad. Chomh maith leis sin, tá siad ar an gcineál is coitianta i ndreigítí agus i ndeannach cosmach. Tugann na comhdhúile seo leo deoitéiriam (2H) agus iosatóipí carbóin, nitrigine agus ocsaigine atá an-tearc ar an domhan, rud a léiríonn gur ón spás a tháinig siad. Síltear go ndéantar na móilíní seo timpeall fathaigh dhearga, réaltaí atá ag fáil bháis agus iad lán de charbón.
Tá ceimic neamhchoitianta le fáil i bhfolús an spáis, mar ní féidir le hiomoibriúcháin siméadrachtchoiscthe titim amach ach amháin sa tréimhse is faide amach. Dá bhrí sin, is féidir le móilíní agus le hiain mhóilíneacha atá éagobhsaí ar an domhan a bheith flúirseach sa spás. Ní mór feidhm a bhaint as réaltcheimic, réaltfhisic agus fisic núicléach chun eolas a fháil ar éabhlóid na réaltaí agus ar na himoibriúcháin núicléacha i réaltaí. Déanann na himoibriúcháin sin gach dúil cheimiceach nádúrtha. Baineann grian chéadghlúine feidhm as hidrigin eiliminteach (H) mar bhreosla agus déanann sí héiliam (He). Is í an hidrigin an dúil is flúirsí, agus is í bunús na ndúl eile go léir í toisc nach bhfuil ina núicléas ach prótón amháin. Cruthaíonn an imtharraingt i dtreo lár réalta an t-uafás teasa agus brú, rud is cúis le comhleá núicleach agus le dúile níos troime a dhéanamh, leithéidí litiam, carbóin, nitrigine agus ocsaigine. Tar éis mórán réaltghlún gintear dúile an-troma, leithéidí iarainn agus luaidhe.
Uirlisí agus topaicí na réalteolaíochta teoiriciúla
Ar na uirlisí a úsáideann réalteolaithe teoiriciúla tá mionsamhlacha matamaiticiúla (ioltróip chun aithris a dhéanamh ar iompar réalta, mar shampla) agus ríomhionsamhlúcháin uimhriúla.
Déanann réalteolaithe iarracht ar mhionsamhlacha a chruthú agus ar thorthaí na mionsamhlacha sin a mheas. Déanann siad iarracht ar mhionsamhlacha a chruthú nó a athrú chun sonraí nua a chur san áireamh. Mura bhfuil an fhianaise ag cur leis an mionsamhail, tá sé de nós ag eolaithe an t-athrú is lú a dhéanamh chun na sonraí a chur in oiriúint don mhionsamhail.
Damhna dorcha agus fuinneamh dorcha príomhthopaicí na réalteolaíochta faoi láthair, mar thángthas orthu nuair a bhí staidéar á dhéanamh ar na réaltraí.
Gluaiseacht na hAisghairme
upright|thumb|"Dónall Ó Conaill": Curadh na Saoirse "póstaer a foilsíodh i bPennsylvania, 1847.Ollghluaiseacht pholaitiúil Éireannach ba ea Gluaiseacht na hAisghairme le hollbhallraíocht an phobail, a bhunaigh Dónall Ó Conaill le haghaidh Acht an Aontais 1800 idir an Bhreatain agus Éire a aisghairm.
Ba í aidhm na gluaiseachta ná Éire a thabhairt ar ais chuig an stádas bunreachtúil a bhí bainte amach go gearr-reatha ag Henry Grattan agus a thírghráthóirí sna 1780í. An uair seo áfach, bhí cabhair iomlán na gCaitliceach san áireamh, rud nach raibh ceadaithe ach i ndiaidh Achta na Fuascailte sa bhliain 1829, le tacaíocht ó na toghthóirí a bhí ceadaithe faoin Acht Leasúcháin 1832.
I ndiaidh theip na gluaiseachta ag deireadh na 1840í tháinig an ghluaiseacht Éire Óg chun tosaigh.
Ghlac iarrthóirí de chuid Ghluaiseacht na hAthghairme páirt in olltoghchán na Ríochta Aontaithe 1832 in Éirinn.
Idir 1835 agus 1841, bhunaigh siad comhaontú leis an Páirtí Liobrálach. Bhí iarrthóirí an Reipéil, nach raibh i gcomhaontú leis na Liobrálaigh san iomaíocht sna holltoghcháin sa bhliain 1841 agus 1847.
Guth agus Tuairim
Páipéar nuachtán áitiúil ab ea Guth agus Tuairim in iarthuaisceart Dhún na nGall ó 1979 go 1984.
Forster Square
clé|250px|thumb|Forster Square
Is barda suite i mBradford é Forster Square.
Oileán Somerset
deas|250px|thumb|Oileán Somerset Is oileán é Oileán Somerset atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Tiffany Butcher
Is carachtar ficseanúil i Tiffany Butcher sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Maisie Smith an pháirt mar Tiffany. Bhí Tiffany ar an gclár den chéad uair ar an 1 Aibreán 2008 agus d'fhág sí ar an 12 Meán Fómhair 2014. D'fhill sí ar an 8 Eanáir 2018.
Oileán Rí Liam
Is oileán é Oileán Rí Liam atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Kevin Costner
Is aisteoir Meiriceánach é Kevin Costner, a rugadh ar an 18 Eanáir 1955.
Jordan Pickford
Imreoir sacair Sasanach is ea Jordan Lee Pickford. Rugadh Logan ar an 7 Márta 1994 i Washington, Tyne and Wear é.
Sraith Shinsir Iomána na Mumhan
Is comórtas iománaíocht na Mhuman í Sraith Shinsir Iomána na Mumhan (Béarla: Munster Senior Hurling League), a imrítear faoi cheannas Chumann Lúthchleas Gael. Comórtas bliantúil atá ann, ina glacann foirne idirchontae na Mumhan páirt.
Kevin Bacon
Is aisteoir Meiriceánach é Kevin Norwood Bacon a rugadh ar an 8 Iúil, 1958.
Nancy Carter
Is carachtar ficseanúil i Nancy Carter sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Maddy Hill an pháirt mar Nancy. Bhí Nancy ar an gclár den chéad uair ar an 1 Eanáir 2014 agus den uair dheireanach ar an 22 Aibreán 2016.
Holme Wood
clé|250px|thumb|Holme Wood
Is barda suite i mBradford é Holme Wood.
Harry Mulisch
Scríbhneoir Ollannach a bhí i Harry Kurt Victor Mulisch, a baisteadh ar an 27 Iúil, 1927, agus a d'éag ar an 30 Deireadh Fómhair, 2010.
Cuas an Bhodaigh
Is baile suite i gContae Chiarraí é Cuas an Bhodaigh.
Oileán Stefansson
Is oileán é Oileán Stefansson atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Cathair Bó Sine
Is baile fearainn suite i gContae Chiarraí í Cathair Bó Sine.
Idle, Yorkshire Thiar
clé|250px|thumb|Idle Is barda suite i mBradford é Idle.
Oileán Bylot
Is oileán é Oileán Bylot atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Alister Jack
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Alister William Jack. Rugadh é i nDún Phris ar an 7 Iúil 1963.
Julie Cooper
Is carachtar ficseanúil i Julie Cooper sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Louise Plowright an pháirt mar Julie. Bhí Julie ar an gclár den chéad uair ar an 1 Meitheamh 1989 agus den uair dheireanach ar an 15 Márta 1990.
Lorna Cartwright
Is carachtar ficseanúil i Lorna Cartwright sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Janet Dibley an pháirt mar Lorna. Bhí Lorna ar an gclár den chéad uair ar an 31 Iúil 1997 agus den uair dheireanach ar an 19 Aibreán 2016.
Oileán Prionsa Charles
Is oileán é Oileán Prionsa Charles atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Dotty Cotton
Is carachtar ficseanúil i Dotty Carter sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Molly Conlin an pháirt mar Dotty Carter. Bhí Dotty Carter ar an gclár den chéad uair ar an 26 Nollaig 2008 agus den uair dheireanach ar an 23 Feabhra 2010.
Little Germany, Bradford
clé|250px|thumb|Little Germany Is barda suite i mBradford é Little Germany.
Eastát Star Monadh
mion|Dealbh an [[Edward Carson|Tiarna Carson ar Ascaill Phrionsa na Breataine Bige.]] Is eastát é Eastát Star Monadh (Stairmhonadh, Cnoc an Anfa nó Stormont Estate ) in oirthear Bhéal Feirste, Contae an Dúin, Cúige Uladh. Tá príomhfhoirgnimh Rialtais Thuaisceart Éireann suite ann, agus tá coillte agus fearann páirce thart orthu.
Suite laistigh den bhaile fearainn 'Baile Lios na Scáth' (Béarla: Ballymiscaw), ba leis an t-Urramach John Cleland an eastát ar dtús. Ainmníodh an áit i gcuimhne dúiche i Siorrachd Pheairt agus ciallaíonn an focal 'Stairmhonadh' ; "thar an móinteach" (móinteán).
Rialacháin Stairmhonaidh
Bíonn na rialacháin lena rialaítear úsáid an eastáit seo ar thaispeáint ar an bhealach isteach. Achtaíodh iad ar dtús ar an 31 Deireadh Fómhair 1933, in ordú na hAireachta Airgeadais. Leasaíodh iad seo ar dheireadh thiar agus seo a leanas na rialacháin atá i bhfeidhm faoi láthair:
Corra
Is baile suite i gContae Chiarraí é Corra.
Stella Crawford
Is carachtar ficseanúil i Stella Crawford sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Sophie Thompson an pháirt mar Stella. Bhí Stella ar an gclár den chéad uair ar an 7 Meán Fómhair 2006 agus den uair dheireanach ar an 23 Iúil 2007.
Cathair Uí Mhóráin
Is baile suite i gContae Chiarraí í Cathair Uí Mhóráin. I 2011 bhí cónaí ar 698 duine i gCathair Uí Mhoráin. Tá cónaí ar 141 duine sa sráidbhaile féin agus tá cónaí ar 557 duine sa cheantar mórtimpeall atá mar chuid de Chathair Uí Mhóráin. Tá muileann gaoithe Cathair Uí Mhoráin lonnaithe in aice leis an sráidbhaile ar an teorainn le Trá Lí.
An Gaelainn i gCathair Uí Mhóráin
De réir daonáireamh Phoblacht na hÉireann 2011 bhí cónaí ar 698 duine i gcathair Uí Mhoráin. Dúirt 364 (52.8% do dhaoine aois trí mbliana+) go raibh Gaelainn acu, dúirt 13 (1.9%) duine gur úsáid siad an Gaelainn go laethúil lasmuigh den chóras oideachas.
Low Moor, Bradford
Is barda suite i mBradford é Low Moor.
An Com (Ciarraí)
Is baile suite i gContae Chiarraí, Éire, é an Com. Tá an Com suite cóngarach do Shliabh Mis agus sách cóngarach don fharraige. Baile saoire atá ann sa samhradh.
Bacainn fola inchinne
deas|200px|thumb|Bac fola/inchinne Bac roghnach ar mhalartú ábhar idir fuil is cealla na hinchinne, a bhraitheann ar thréscaoilteacht dhifreálach na ribeadán san inchinn. Trasnaíonn uisce, ocsaigin is dé-ocsaíd charbóin go tapa ach ní thrasnaíonn salainn, próitéin is dopaimín ach go mall. Meastar gur feidhm amháin atá leis an mbac is ea cosaint na hinchinne i gcoinne tocsainí san imshruthú fola.
Na Coirríní
Is baile suite i gContae Chiarraí iad na Coirríní.
Peter Jackson
Rugadh Peter Robert Jackson ar 31 Deireadh Fhomhair 1961, i Wellinton, san Nua-Shéalainn. Is stiúrthóir agus scríbhneoir scannáin é agus tá sé an-cháiliúil mar rinne sé ‘an tríológ Lord of the Rings’ agus ‘an Hobad.’ Thosaigh sé a ghairme ag déanamh scannáin uafáis, ach rinne sé a lán scannáin eile, mar shampla ‘Heavenly Creatures’, ‘Forgotten Silver’, ‘na Frighteners,’ ‘King Kong,’ agus ‘na Lovely Bones’ (2009).
Dámhachtainí
Bhuaigh sé Dámhachtain Acadamh lena phartnéir, Fran Walsh, don scripte le haghaidh ‘Heavenly Creatures.’ Sa bhliain 2003, bhuaigh sé ‘Striúrthóir is Fearr,’ le haghaidh ‘Lord of the Rings.’  Fuair sé naoi hainmniúcháin don Dámhactáin Acadaimh, agus bhuaigh sé a lán duaseanna eile, mar shampla trí BAFTA, Golden Globe agus ceithre Dhámhachtain Saturn. Fuair sé ridireacht mar ‘Knight Companion of the New Zealand Order of Merit,’ sa bhliain 2010. I rith an mí Nollaig sa bhliain 2014, fuair sé realt ar an ‘Hollywood Walk of Fame.’
An Tríológ Lord of the Rings
Thosaigh sé ag obair ar an ‘Lord of the Rings,’ sa bhliain 1997. Bhí sé ag obair leis an comhlacht léiriúcháin ‘New Line Films.’ D’obraigh sé le ‘Weta Workshop’ le haghaidh ‘Heavenly Creatures,’ níos luaithe, agus mar sin, rinne siad na éifeachtaí speisialta don ‘Lord of the Rings,’ agus, níos déanaí, don ‘Hobad’ freisin. Ag an tús, bhí Guillermo Del Toro mar stiúrthóir don 'Hobad,' ach bhí ar a bheith ag fágáil mar bhí an scannán moill. Mar sin, bhí ar Sir Peter Jackson é dul ar ais go 'Middle Earth' arís. Rinne sé trí scannáin 'Habad,' ag baint úsáid as an leabhar, agus na nótái a rinne J.R.R Tolkien san aguisín 'Lord of the Rings.'
De ghnáth, oibríonn Peter Jackson le Fran Walsh agus Phillipa Boyens. Is iad a co-scríobhneoirí agus táirgeoirí.
Odsal
Is barda suite i mBradford é Odsal.
Séamus Ó Coileáin (aistritheoir)
Is aistritheoir Éireannach ó Áth an tSléibhe in Iarthar Luimnigh é Séamus Ó Coileáin. Tá sé i mbun aistriúcháin le breis is fiche bliain agus múineann sé scileanna aistriúcháin do mhic léinn BA agus MA in Ollscoil na hÉireann Gaillimh.
Ar na haistriúcháin litríochta dá cuid a foilsíodh go dtí seo, tá
Manningham, Bradford
Is barda suite i mBradford é Manningham.
Ainmfhocal dílis
Ainmfhocal ar leith ar dhuine nó rud indibhidiúil nó ar áit amháin agus a úsáidtear chun tagairt a dhéanamh don eintiteas sin is ea ainmfhocal dílis, mar shampla Seán; Corcaigh; Bran; Glanbia, le hais ainmfhocail choitianta, ar ainmfhocal é a thagraíonn d’aicme eintiteas (cathair, pláinéad, duine, corparáid) agus féadfar í a úsáid i dtagairt do chásanna d'aicme ar leith (cathair, pláinéad eile, na daoine seo, ár gcorparáid). Is féidir ainmfhocail chuí a bheith in iarratais thánaisteacha freisin, mar shampla ainmfhocail a mhodhnú (an t-eispéireas Mozart), nó i ról ainmfhocail choitianta (ní haon Pavarotti é). Tá fadhbanna leis an sainmhíniú mionsonraithe ar an téarma agus, go pointe áirithe, á rialú ag gcoinbhinsiún.
De ghnáth déantar idirdhealú sa teangeolaíocht reatha idir ainmfhocail dílse agus ainmneacha dílse. De réir an idirdhealaithe dhian seo, toisc go n-úsáidtear an téarma ainmfhocal d’aicme d’fhocail aonair (crann, áilleacht), is ainmfhocail dhílse iad na hainmneacha dílse aonfhoclacha amháin. Is ainmneacha dílse agus ainmfhocail dílse iad araon Alastar agus an Afraic; ach cé gur ainmneacha dílse iad ní ainmfhocail dílse iad.'Alastar Mór' agus an 'Aifric Theas' . Ní úsáidtear an téarma ainm dílis chun cur i gcodarsnacht leis an ainm dílis, ach bhain roinnt teangeolaithe úsáid as an téarma chun na críche sin. Uaireanta, ní thugtar ach ainmneacha ar ainmneacha dílse; ach is minic a úsáidtear an téarma sin níos leithne. Uaireanta tugtar aidiachtaí dílse (nó dobhriathra dílse, agus mar sin de) ar fhocail a dhíorthaítear ó ainmneacha dílse, ach ní i dteoiric theangeolaíoch príomhshrutha. Ní ainm dílis é gach ainmfhocal dílis nó frása ainmfhoclach a thagraíonn d'aonán uathúil. Is ainmfhocail choitianta iad 'dorchadas' agus 'geanmaíocht', fiú má mheastar gur eintitis teibí uathúla iad dorchadas agus geanmaíocht.
Crill
Is crústaigh beaga iad na crilleanna den ord Euphausiacea, a fhaightear i ngach aigéan ina mbeathaíonn siad go príomha ar fhíteaplanctóin agus ar gné bhunúsach iad den ngréasán trófach (“an slabhra bia”) de éiceachórais mhuirí. Tagann an t-ainm "crill" ón bhfocal Ioruais krill, rud a chiallaíonn "gealóg bheag iasc".
Rosa di Marco
Is carachtar ficseanúil i Rosa di Marco sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Louise Jameson an pháirt mar Rosi. Bhí Rosi ar an gclár den chéad uair ar an 29 Eanáir 1998 agus den uair dheireanach ar an 3 Lúnasa 2000.
Jimmy Ruffin
Amhránaí Meiriceánach ab ea James Lee Ruffin (7 Bealtaine, 1936 a rugadh é agus ar an 17 Samhain, 2014 a fuair sé bás).
Natalie Evans
Is carachtar ficseanúil i Natalie Evans sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Lucy Speed an pháirt mar Natalie. Bhí Natalie ar an gclár den chéad uair ar an 18 Eanáir 1994 agus den uair dheireanach ar an 10 Bealtaine 2004.
Meghan Trainor
Is amhránaí agus scríbhneoir amhrán Meiriceánach í Meghan Elizabeth Trainor. Rugadh í ar an 22 Nollaig, 1993 i Nantucket, Massachusetts.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 14 ghradam buaite ag Trainor. Tá 66 ainmniúchán faighte aici.
Fernando de Noronha
Is oileánra Brasaíleach é Fernando de Noronha atá suite san Aigéan Atlantach agus cuid den stát Pernambuco, ag 350 ciliméadar amach ó chósta Mheiriceá Theas agus 2.300 ciliméadar ó Rinn Verde (Ilha Santiago). Tá 21 oileán agus carraig de bhunadh bolcánach ann, tá limistéar iomlán 26 km² ann - a bhfuil 17 km² ón bpríomh-oileán.
Dún Síon
Is baile suite i gContae Chiarraí é Dún Síon. Is as an áit do Mhícheál Ó Muircheartaigh agus luaitear é ina leabhar From Dún Síon to Croke Park.
Andrew Simpson
Is seoltóir é Andrew Simpson. Bhuaigh sé bonn óir sna Cluichí Oilimpeacha in Beijing 2008. Fuair sé bás nuair a ghlac sé páirt i gcraobh Mheiriceá agus d'iompaigh an bád.
Thosaigh Andrew Simpson ag seoltóireacht san aicme Laser sula ndeachaigh sé leis an aicme Finn, aicme níos troime. Sa bhliain 2003, fuair sé bonn cré-umha san ISAF Seoltóir comórtas an Domhain. Ansin, bog sé go dtí an aicme Star. Bhí Ian Percy an páirtí do Andrew. Chuaigh siad go dtí na Cluichí Oilimpeacha sa bhliain 2008. Bhuaigh siad bonn óir.
Sa bhliain 2009, d'éirigh sé ina bhall d'Ord Impireacht na Breataine.
Ina dhiaidh sin, phioc Team Artemis Racing Percy agus Simpson chun glacadh páirt i gcraobh Meireacá, an comórtas is fearr sa tseoltóireacht. Bhí sé ag traenáil an t-am ar fad.
Ar 9ú Bealtaine 2013, fuair Andrew bás nuair a d'iompaigh an bád nócha troigh, snáithín carbóin, ró-tapa. Rinne foireann ón nGárda Cósta iarracht é a athbheochan, ach ní raibh siad in ann.
Tar éis a bháis, d'éirigh daoine buartha faoi shábháilteacht na mbád, go háirithe mar a d'iompaigh an Team ORACLE an tseachtain roimhe sin, cé nár gortaíodh éinne sa timpiste úd.
Mackenzie McDonald
Is imreoir leadóige gairmiúla as na Stáit Aontaithe é Michael Mackenzie Lowe McDonald. Rugadh é ar an 16 Aibreán 1995.
Mary Flaherty (EastEnders)
Is carachtar ficseanúil i Mary Flaherty sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Melanie Clark Pullen an pháirt mar Mary. Bhí Mary ar an gclár den chéad uair ar an 22 Meán Fómhair 1997 agus den uair dheireanach ar an 23 Feabhra 1999.
Bachlú
deas|200px|thumb|Bachlú Cruthú bachlóg trí chilldeighilt taobh istigh de réimse áitiúil ar bhuinneán. Is modh atáirgthe ghnéasaigh an bachlú freisin, ina bhfásann an bhachlóg ar cholainn an tuismitheora, ach scarann sí níos déanaí agus fásann neamhspleách ar a tuismitheoir.
An Fosadh
Is baile suite i gContae Chiarraí é an Fosadh.
Evgeniya Rodina
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Rúis í Evgeniya Sergeyevna Rodina. Rugadh í ar an 4 Feabhra 1989.
William Cavendish-Bentinck, 3ú Diúc Portland
Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é William Cavendish-Bentinck, 3ú Diúc Portland, a rugadh ar an 14 Aibreán 1738 – 30 Deireadh Fómhair 1809.
Lisa Fowler
Is carachtar ficseanúil i Lisa Fowler sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Lucy Benjamin an pháirt mar Lisa. Bhí Lisa ar an gclár den chéad uair ar an 7 Nollaig 1998 agus d'fhág sí i mí Dheireadh Fómhair 2002. D'fhill sí dhá huair i 2003 ag imeacht ar an 28 Samhain 2003. D'fhill sí don eipeasóid ar an 5 Lúnasa 2010. D'fhill sí do na heipeasóidí idir 21 Iúil 2017 agus 3 Lúnasa 2017.
An Tearmann, Contae Chiarraí
Is baile suite i gContae Chiarraí é an Tearmann.
An Fhaiche Mhór (Ciarraí)
Is baile fearainn suite i gContae Chiarraí í an Fhaiche Mhór. Is áit mhór thurasóireachta é, siar ó Chaisleán Ghriaire. Bíonn tumadh, tonnmharcaíocht agus iascaireacht ar siúl ann. Tá caladh ansin as a dhéantar iascaireacht ghairmiúil agus tá an fheirmeoireacht láidir ar an leithinis seo le prataí, meacain bhána agus dearga, oinniúin agus cabáiste ag fhás go forleathan. Tá cáil ar an áit seo mar gheall ar a gcuid glasraí ag dul siar go dtí na daichidí den naoú céad déag agus níos faide. Tá teach ósta a sholáthraíonn bia blasta ann, os comhar na faiche as a eascraíonn an t-ainm, den ainm Spillanes.
Joanne Francis
Is carachtar ficseanúil i Joanne Francis sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Pamela Salem an pháirt mar Joanne. Bhí Joanne ar an gclár den chéad uair ar an 16 Meitheamh 1988 agus den uair dheireanach ar an 3 Eanáir 1989.
Dallán Forgaill
Ardollamh agus scoláire ba ea Dallán Forgaill (c. 530–598). Glactar leis gurb eisean a chum an saothar iomráiteach Amra Choluim Chille (Amhra Cholm Cille). Baisteadh é mar Eochaid Forchella agus tugadh Dallán air tar éis dó radharc na súl a chailleadh, rud a tharla, más fíor, de dheasca an dianstaidéir a bhí á dhéanamh aige. Rugadh é i Maigen (Nua-Gh. Maighean), áit a dtugtar Béal Átha Conaill air anois, agus í le fáil i gContae an Chabháin ar imeall thoir de chríocha Mhasraí (Sean-Gh.: Masraige) Mhá Shléacht. Bhain sé féin le craobh Oirialla a dtugtaí Fir Lorg orthu.
Fuair sé bás, más fíor, nuair a chreach foghlaithe mainistir Inis Caoil i nDún na nGall. Deirtí gur baineadh an ceann de agus gur chuir Dia ar ais ar a cholainn é. Gairmeadh naomh de go luath sa 11ú haois le linn Mhaoil Sheachlainn mac Dhomhnaill (Máel Sechnaill mac Domnaill). I Leabhar Bhaile an Mhóta (lch 38, 26) deirtear: "Dallán hua Forgaill in fil ut .i. Dallan mac Alla meic Eirc, meic Feradaigh gan tinii ardollam Erenn gan on...".
Luaitear roinnt bheag dánta leis ach is é “Amra Choluim Chille” an ceann is mó clú díobh. Deirtí gur scríobhadh é go gearr i ndiaidh bhás Cholm Cille sa bhliain 597 de bharr a ndearna an naomh chun filí na hÉireann a chosaint ar dhibirt ag comhdháil Dhroma Ceat sa bhliain 575. Glactar leis anois nár cumadh an dán níos déanaí ná an 7ú haois. Tá sé ráite gurb é an t-aon téacs amháin a thugann fianaise dhíreach dúinn faoi conas a chuaigh Colm Cille i gcion ar mhuintir a linne. Tá an dán scríofa i bhfriotal casta léannta, agus shíl sanasánaithe an 11ú haois féin gur shaothar an-deacair é.
An Scragán
Is calafort iascaireachta i ngar do Chaisleán Ghriaire i gContae Chiarraí é an Scragán.
Cill Bheathach
Sráidbhaile beag iascaireachta is ea Cill Bheathach. Tá sé suite i leithinis Cheann Léime i gContae an Chláir. Kilbaha a thugtar air i mBéarla.
Marge Green
Is carachtar ficseanúil i Marge Green sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Pat Coombs an pháirt mar Marge. Bhí Marge ar an gclár den chéad uair ar an 9 Bealtaine 1989 agus den uair dheireanach ar an 8 Feabhra 1990.
Ruth Fowler
Is carachtar ficseanúil i Ruth Fowler sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Caroline Paterson an pháirt mar Ruth. Bhí Ruth ar an gclár den chéad uair ar an 28 Iúil 1994 agus den uair dheireanach ar an 11 Feabhra 1999.
An Teampall Nua
Is baile atá suite i gContae Chiarraí é an Teampall Nua (Béarla: Templenoe). Tá an baile suite ar an mbóthar N70, ceithre mhíle ón Neidín.
Baile dúchais na deartháireacha uí Spealáin atá ann (Pádraig, Mícheál agus Tomás) a d'imir caid don chumann áitiúil agus d'fhoireann idirchontae Chiarraí.
Guy de Maupassant
Scríbhneoir Francach ab ea Henri René Albert Guy de Maupassant (5 Lúnasa 1850 – 6 Iúil 1893). Do rugadh é i château Mhiromesnil, château atá suite i dTourville-sur-Arques, agus do fuair sé bás i bPáras na Fraince.
Cara de chuid Ghustave Flaubert agus Émile Zola ab ea Maupassant, scríbhneoir a d'fhág an-lorg ar litríocht na Fraince de bharr na n-úrscéalta - úrscéalta ar nós Une vie (1883), Bel-Ami (1885) agus Pierre et Jean (1887-1888) - agus na ngearrscéalta dá chuid. Deirtear gurbh é ba mhó a chuir an gearrscéal chun cinn sa Fhrainc agus tá an-chlú go deo ar ghearrscéalta de chuid Mhaupassant sa lá atá inniubh ann fós. I measc na gcnuasach gearrscéalta a foilsíodh, is iad Boule de suif (1880), Contes de la bécasse (1883) agus Le Horla (1887) na cnuasaigh is iomráití.
Ainneoin an mhéid a scríobh sé, ní raibh Maupassant ina scríbhneoir ach ar feadh deich mbliana amháin - .i. ón mbliain 1880 go dtí an bhliain 1890 -, do fuair an íorthacht dianghreim air ag deireadh na tréimhse sin agus ní raibh sé in ann scríobh a thuilleadh.
Shaquille O'Neal
Is iarimreoir cispheile Meiriceánach é Shaquille Rashaun O'Neal. Rugadh é i Newark, New Jersey ar an 6 Márta, 1972.
saol óige
Caith Shaq cuid maith da oige sa Gearmain mar a raibh a áthair íonnaithe leis an U.Sarmy.Nuair a bhog an leaghlach  ar ais go dtí na stáit áondaithe, thosaigh Shaq ar spurt óllmhor fais, nuair a bhí sé 13 bhí sé 6`6 cheana féin agus imreoir cispheile realta ag Col ardschoil  as San Antonio, Texas.
Thosaigh sé ag imirt cispheile ag Robert J Cole airdscoile, erdcaíodh Shaq go tapa ag Loiusiana State University ait ar aithníodh é mar cheann de na himreoirí is fearr sa stát.
Agus é ag imirt do Brown ag LSU, bhí O`neal ina imreoir Meiriceánach na bliana dhá uair, dhá uair CSS agus fuair sé trófaí Adolph Rupp mar imreoir cispheile fir na bliana NCAA ag AP agus UPI. D'fhág O`Neal LSU go luath chun a ghairm bheatha NBA a leanúint, ach lean sé dá chuid oideachais fiú tar éis dó a bheith ina imreoir proifisiúnta. Rinneadh ionduchtú air níos déanaí isteach i halla na Laochra LSU. Tá dealbh chré-umha 900 punt (410kg) de O`Neal suite os comhair áis chleachtaidh cispheile LSU.
Orlando Magic
Achadh Deo
Is baile fearainn suite i gContae Chiarraí é Achadh Deo.
George Back
mion|clé|"Áit scíthe sa gheimhreadh", pictiúr le George Black
Tubaiste Shearnóbail
Ar an 26 Aibreán 1986, tharla Tubaiste Shearnóbail (Chernobyl i mBéarla), an tubaiste núicléach ba mheasa ar domhan go dtí sin. Tá Searnóbail suite cóngarach do Pripyat san Úcráin.
Pléascadh
Phléasc imoibreoir uimhir a ceathair de chuid an stáisiúin. Chuaigh turgnamh ar an imoibreoir ar strae, cailleadh smacht ar theocht an bhreosla ann, leádh cuid mhaith den bhreosla sa chroíleacán, agus phléasc clúdach an imoibreora san aer.
Scaoileadh cainníochtaí móra d’ábhar radaighníomhach isteach san atmaisféar, rud a d’éilligh earraí bia agus ábhair bheatha i roinnt tíortha Eorpacha ar leibhéil a bhí suntasach ó thaobh na sláinte de, rud ba chúis le breoiteachtaí agus riochtaí sláinte ba bhagairt do shaol daoine. Is ann i gcónaí d’ardleibhéil éilliúcháin radaighníomhaigh fós inniu. clé|mionScaoileadh idir tríocha agus daichead oiread an méid radachuir sa phléascadh sin ná mar a scaipeadh i ndiaidh gur phléasc na buamaí adamhacha in Hiroshima agus Nagasaki sa bhliain 1945. Seoladh ábhar contúirteach núicléach thuas sna spéartha os cionn iarthar an Aontais Shóivéadaigh agus na hEorpa. Thit an cleitín truaillithe faoin ngaoth ar thíortha éagsúla ar fud na hEorpa, ach ba iad na ceantair bá mhó a d’fhág sé a rian uafásach orthu ná an Bhealarúis, an Úcráine agus Iarthar na Rúise. Dhearbhaigh na húdaráis ag an am gur cailleadh 31 duine sa tubaiste. Ach rinneadh dochar fadtéarmach do lucht an réigiúin mháguaird.