cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Armáid na Spáinne in Éirinn
An Armáid
Chuaigh an gaileon San Juan de Castilla ar ancaire i mbéal Bhá an Daingin chun go ndeiseofaí í. Bhain sí Santander amach ar an 14 Deireadh Fómhair.
Chuaigh San Juan de Portugal (a raibh os cionn 200 othar an-tinn ar bord aici) ar ancaire ann an lá céanna, agus ansin Santa María de la Rosa, a bádh nuair a pholl carraig faoi uisce í. Cailleadh 300 fear agus chroch na Sasanaigh an t-aon fhear amháin a tháinig i dtír tar éis dóibh é a cheistiú.
Tháinig San Juan Bautista ar an 23 Meán Fómhair agus an crann mór caillte aici. Aistríodh a foireann go dtí San Juan de Portugal agus cuireadh trí thine í. Shroich San Juan de Portugal Bilbao ar 7 Deireadh Fómhair 1588.
La Girona
thumb|230px|left|Dún Libhse. Idir 16 agus 21 Meán Fómhair bádh trí long ar chósta Chontae Mhaigh Eo – an Leiveantach San Nicholas Prodaneli agus dhá urca, Santiago agus Ciervo Volante. Bádh nó crochadh a bhfoirne.
Tháinig long Don Alonso de Aleyva, Rata Santa María Encoronada, isteach i gCuan an Fhóid Duibh in aice le hOileán Acla. Bhrúigh na sruthanna tréana isteach ar Thrá na Faiche láimh le Baile Chruaich í ar an 21 Meán Fómhair. Bhí Muiris Mac Muiris, mac an tiarna cheannaircigh Séamas Mac Muiris mhic Ghearailt, ar bord, agus is ann a fuair sé bás. Chuir de Leyva an long trí thine agus d’éirigh leis a foireann a thabhairt chun loinge eile, Duquesa Santa Ana, ach shuigh an long sin ag an Ros Beag i nDún na nGall. Bhain de Leyva agus a chuid fear an gailias La Girona amach ag na Cealla Beaga. Deisíodh í agus ar an 26 Deireadh Fómhair 1588 thug de Leyva a aghaidh ar Albain, “having for his pilots three Irishmen and a Scot”.
Bhí os cionn míle mairnéalach agus saighdiúir ar bord agus trí chéad sclábhaí rámhloinge, ach b’éigean dhá chéad fear a fhágáil cois farraige. Dhá lá ina dhiaidh sin briseadh Girona ina dhá leath um meán oíche faoi bhun na Leice Fada i gContae Aontroim. Tháinig naonúr slán (cé gur bádh de Leyva féin) agus fuair siad dídean i nDún Libhse. D’éirigh leo Albain a bhaint amach.
Clabhsúr
Ar an 22 Meán Fómhair briseadh an bhratlong Bhioscánach El Gran Grin ar sceir amach ó Chliara ar imeall Chuan Mó. Bhain céad fear an t-oileán amach is cosúil. Níl muid ró-chinnte céard a tharla ina dhiaidh sin (scríobh na Sasanaigh an scéal agus ní raibh siad neodrach). B'fhéidir go raibh an captaen, Don Pedro de Mendoza, agus a chuid fir ag iarraidh bád iascaireacht a a thógáil chun éalú. Bhí troid ann agus mharaigh an tiarna áitiúil, Dubhdara Rua Ó Máille, ceithre fhear is seasca,. Gabhadh na Spáinnigh eile, agus cuireadh chun báis iad i nGaillimh ar an 9 Déireadh Fómhair, faoi ordú William Fitz William, Fear Ionaid na Banríona in Éirinn.
Trí lá ina dhiaidh sin bádh trí long Leivantacha láimh leis an tSrithideach i nDún na nGall: Juliana, Santa María de Visón agus La Lavia. Bádh beagnach míle fear agus bhásaigh saighdiúirí an ridire Richard Bingham timpeall trí chéad duine den fhuíoll. clé|mion|300x300px|[[Inis Bó Finne (Contae na Gaillimhe)|Inis Bó Finne]] Shuigh an hulca Falcón Blanco Mediano láimh le hInis na Bó Finne i gContae na Gaillimhe ar an 25 Meán Fómhair. Thug na Flaithbheartaigh dídean dóibh ach thug siad ar láimh Bingham iad nuair a d’fhógair sé siúd go gcrochfaí aon duine a bhí ag cosaint Spáinneach. Bhásaigh an Fear Ionaid FitzWilliam níos déanaí iad.
Briseadh long Bhioscánach, Concepción de Juan de Cano, i gCuan na hAirde in aice le Carna nuair a mheall tinte na gcreachadóirí isteach í.
Swallow
Bhí eagla ar na húdaráis Shasanacha go raibh buíonta Spáinneacha ag siúl na hÉireann, ach is beag Spáinneach a d’fhan ann. Chuaigh cuid acu ar seirbhís ag Aodh Ó Néill, agus ocht mbliana ina dhiaidh sin bhí ochtar aige fós. Orthu sin bhí Pedro Blanco, fear a tháinig slán ó Juliana agus a bhí anois ina gharda cosanta ag Ó Néill.
Is é an Captaen Francisco de Cuellar a scríobh an cuntas is tábhachtaí ar ar fhulaing na Spáinnigh a tháinig slán ón mbriseadh, a chaith tamall in Éirinn ar a gcoimeád agus a d’fhill ar an Spáinn. Bhí seisean ar an Lavia, long de scuaidrín an Leivant, nuair a briseadh í, agus chonaic sé na hÉireannaigh ag creachadh na bhfear ar éirigh leo teacht i dtír. Shiúil sé ó thuaidh, ag fáil dídine ó mhuintir na háite agus ag seachaint na Sasanach nó ag tabhairt a ndúshláin. D’éirigh leis dul anonn go dtí Albain faoi dheireadh agus an Mhór-Roinn a bhaint amach.
Shábháil an Fear Ionaid FitzWilliam beagnach céad duine uasal chun iad a chur ar fuascailt. D’éirigh le tríocha duine acu éalú agus iad á seoladh ó Bhaile Átha Cliath go Chester i ndeireadh na bliana 1588. Cuireadh isteach sa phionais Swallow iad ach sháraigh siad an criú agus bhain Corunna amach.
Éireannaigh san Armáid
Ag seo liosta Éireannach a bhí le fáil san Armáid:
Foinsí dúchasacha
An chuid is mó den eolas atá againn ar Armáid na Spáinne in Éirinn tagann sé ón tseandálaíocht agus ó cháipéisí Spáinneacha agus Sasanacha. Is beag cuntas a thugann foinsí Éireannacha ar an scéal, cé go bhfuil an béaloideas ann.
Logainmnaíocht
Déanann a lán logainmn eacha tagairt do theacht na hArmáide. Tá Carraig na Spáinneach le fáil ag Mullach Dearg in aice le Cionn Caslach. mion|280x280px|200px|deas|Gúnna mór ó La Trinidad Valencera agus é faighte i nGleann Uí Dhuibheannaigh, 1971. Anois in [[Iarsmalann Uladh.]] Sa bhliain 1797 thóg buíon fear roinnt luaidhe agus roinnt gunnaí móra práis ón long Spáinneach a bádh ann. Briseadh suas na gunnaí agus díoladh mar sheanmhiotal iad ar ceithre scilling agus leathphingin an punt. Bailíodh roinnt bonn óir freisin. Céad bliain ina dhiaidh sin ní raibh le feiceáil ann ach mullóg ghainimh.
Tagairtí
Calendar of the State Papers relating to Ireland, of the Reigns of Henry VIII, Edward VI, Mary, and Elizabeth
Hutchinson, Robert (2013). The Spanish Armada. Weidenfeld & Nicolson. ISBN 978-0-297-86637-4
Francisco de Cuellar, Carta de uno que fué en la Armada de Ingalaterra y cuenta la jornada
Dún na hArmlainne
thumb|450px|Tá an dún lonnaithe in oirdheisceart na páirce thumb|Túr ar an Dún
Armáid na Spáinne in Éirinn
Tagairtí
Kilfeather, T.P. (1967). Ireland: Graveyard of the Spanish Armada. Anvil.
Dún na hArmlainne
Is eárd is Dún na hArmlainne (uaireanta An Dún Armthaisce) (Béarla: The Magazine Fort ) ann ná foirgneamh a tógadh sa bhliain 1734 san áit a raibh áras cónaithe ann roimhe, i mBaile Átha Cliath na hÉireann, agus ar athraíodh is ar bhain rialtas na Breataine agus an tSaorstáit úsáid as mar dhún armlainne. Tógadh an Dún in áit árais chónaithe, mar dúirt Diúc Dorset go raibh armthaiscí de dhíth i mBaile Átha Cliath. Tá sé suite ar Chnoc Tomás i bPáirc an Fhionnuisce i mBaile Átha Cliath na hÉireann. Tagann ainm an Dúin ón úsáid a baineadh as mar thaisce arm thar na blianta, ag rialtas na Breataine ar dtús, agus níos déanaí ag Saorstát Éireann.
Armáid na Spáinne in Éirinn
Le léamh
[http://archive.org/stream/irelandundertudo03bagwuoft/irelandundertudo03bagwuoft_djvu.txt Bagwell, Richard. ''Ireland under the Tudors; with a succint account of the earlier history. '' Vol. III. Longmans, Green & Co. 1890]
Ros Caoin Thuaidh
Is sráidbhaile é Ros Caoin Thuaidh. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Armáid na Spáinne in Éirinn
Naisc
Armáid na Spáinne
Longa na hArmáide ar chósta na hÉireann
Dún na hArmlainne
Tá cruth cineál réalta ar an dún, agus tá móta (gan uisce) timpeall air freisin. Rinne siad forbairt ar an dún sa bhliain 1801 chun áit chónaithe a chur ar fáil. Níl an dún in úsáid i láthair na huaire.
Siúdaig Mhór
Is baile suite in Albain Nua é Siúdaig Mhór.
Dún na hArmlainne
Bhí áras cónaithe ag Sir Edward Fisher ar an suíomh. Glaoitear 'The Phoenix' air, ainm a thagann as ainm mí-aistrithe na páirce. . Thóg sé an t-áras tar éis a fuair sé léasaigh 400 acra sa bhliain 1611.
Ainm
Tugtar Rath na Piléarlainne agus Dún Armthaisce ar an Dún ó am go chéile cé gur Dún na hArmlainne an leagan atá ar chomharthaí na páirce féin. The Magazine Fort a thugtar air sa Bhéarla.
Éirí Amach na Cásca:
Sa bhliain 1916, d'úsáid Arm na Breataine an Dún Armthaisce mar stór arm don tír. Bhí sé mar phlean ag na hÓglaigh an stór arm a phléascadh mar thús an Éirí amach. D'éirigh leo fáil isteach sa dún tar éis liathróid a chur thar an balla 'trí thimpiste', lig na saighdiúirí iad isteach chun í a fháil ar ais, agus iad isteach san dún d'úsáid siad na gunnaí leo chun na saighdiúirí a smachtú.
Theip orthu bris isteach sa phríomhstór mar bhí an eochair ar iarraidh. Chur siad pléascán sna stór eile (bhí roinnt piliúir ann) Bhí ar an briogáid dóiteáin an tine a chur amach, ba é tús na hoibre don briogáid dóiteáin sa tseachtain sin.
Bhí Garry Holohan agus Paddy Daly bainteach leis an ionsaí. Bhí mapa déanta ag Daly tar éis obair deisiúcháin a dhéanamh ar an bhfoirgneamh. Mharaigh Holohan buachaill óg darbh ainm Playfair, mac ceannasaí an dhúin, nach raibh ach 14, agus é ag rith ó na hÓglaigh.
Ortha
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Medical%20talisman,%20to%20ward%20off%20plague%20(Chinese%20C19%20woodcut)%20Wellcome%20L0039752.jpg|mion|[[Ortha sa tSín, tréimhse Ming, 1368-1644]] Is paidir nó beannacht an ortha a bhfuil bua speisialta (b'fhéidir osnádúrtha) ag gabháil léi. Is dócha go bhfuil bunús na n-orthaí le fáil sa ré réamhchríostaí agus go ndearnadh guí diaga díobh le himeacht aimsire. Is liosta le háireamh a bhfuil d'orthaí ann ach bhíodh trácht mór ar Ortha an Dul Amú nó Ortha na Seirce.
Dún na hArmlainne
Ruathar na Nollag:
Tharla an eachtra seo díreach roimh a glactar le "an tAcht Cumhachtaí Práinne 1939". Rinne an tIRA ionsaí ar an dún chun arm a fháil ar an 23 Nollaig 1939. Roghnaigh an tIRA an Nollaig mar bhí cosaint an dún níos lige ná de ghnáth fiú.
Ortha
Ar cheann de na horthaí leighis a dhéantaí do lámh ghortaithe tá:
Macalla spéisiúil ar rann ó na Merseburger Zaubersprüche ón 8ú haois: ".. ben zi bena, bluot zi bluoda, lid zi geliden, sose gelimida sin. / .. cnámh le cnáimh, fuil le fuil, géag le géag, amhail is go bhfuil siad nasctha".
Dún na hArmlainne
An Ruathar
Ní raibh mórán deacrachtaí acu an Dún a ionsaí. Ghearr siad an tsreang theileafóin sula ndearna siad ionsaí tríd príomhdhoras an dún.
Ag timpeall leathuair tar éis a hocht an oíche sin chuaigh duine suas chuig doras an Armthaisce le pacáiste. Chuaigh an Póilíní Airm a raibh ar dualgas garda amach agus d'oscail sé an cúldoras ag ceapadh gur sibhialtach atá ann, ach ansin tógann an fear gunna amach. Rinne sé iarracht éalú ar ais isteach san Dún, ach bhí lucht an IRA eile isteach san Dún cheana. Go luath bhí an Dún iomlán faoi smacht ag an IRA
Thóg siad 1,084,000 urchar san iomlán i trí leoraí déag. Le sin bhí ceithre gunnaí Lee-Enfield, gunnán amháin agus gunna Webley Pattern
Athghabháil:
Bhí deacrachtaí ag an IRA déileáil leis an méid arm a fuair siad ón ruathar, ní raibh siad ábalta an líon ard arm a chur i bhfolach timpeall an tír. Le sin d'úsáid an rialtas na cumhachtaí nua go rialta, agus roimh Aibreáin 1940, bhí thart ar 975,530 piliúir ar ais ag an rialtas.
Anois:
thumb|Geata an Dúin, níl cead dul isteach sa dún i láthair na huaire.
Ardwick Green
Is ceantar suite i Manchain é Ardwick Green.
Avellino
Is cathair i réigiún Campania san Iodáil é Avellino.
Homer the Whopper
Craoladh an chéad eipeasóid, "Homer the Whopper", den aonú sraith is fiche The Simpsons ar an 27 Meán Fómhair 2009. Scríobh Seth Rogen & Evan Goldberg an eipeasóid seo. D'fhéach 8.31 milliún duine ar an eipeasóid.
Aigéad tartarach
C4H6O6, comhdhúil le 3 stéiré-isiméir. Dhá cheann acu, is íomhánna scáthánacha dá chéile iad. An ceann eile, is íomhánna scáthánacha dá chéile an dá leath den mhóilín, agus tugtar aigéad méiseatartarach air. Faightear isiméir amháin, agus a shalainn potaisiam is cailciam, go fairsing i bplandaí. Úsáidtear tartráit photaisiam hidrigine — gealtartar — mar aigéad i bpúdar bácála. Déshalann potaisiam is antamóin atá in urlacach tartarach.
Benevento
Is cathair i réigiún Campania san Iodáil é Benevento.
Alfonso XII na Spáinne
Bhí Alfonso XII (28 Samhain 1857 – 25 Samhain 1885) ina rí ar an Spáinn.
Contae Leon, Texas
Is contae in oirthear Texas é Leon. Is é Centreville príomhbhaile an chontae. Is é Buffalo an chathair is mó sa chontae. Bhí 16,801 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 15,335 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 91.1% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 8.7%.
Réaduimhir
thumb|300px|Uimhir líne na Réaduimhir
Is éard is réaduimhir ann ná aon uimhir atá i dtacar na n-uimhreacha cóimheasta (aon uimhir atá san cruth seo: \frac{a}{b} ) nó éagóimheasta (msh: Pi (\pi), agus \sqrt{2})
Is féidir aon réaduimhir a scríobh mar deachúil, ach freisin, tá deachúil éigríochta san tacar seo (msh. pi: 3.1415926535897.... a leanann gan teorann.).
Airíonna Ailgéabrach:
Freisin glaoitear dlúth ar na Réaduimhir. Is é sin chun rá, gur féidir aon dhá réaduimhir a roghnú, agus beidh réaduimhir eile idir iad (msh: Tá 2.00001 idir 2, agus 2.0001).
Eastbury Manor House
Is teach mór suite sa Buirg Londan Barking agus Dagenham é Eastbury Manor House.
Loch Laomainn, Albain Nua
Is baile suite in Albain Nua é Loch Laomainn.
Paris, Texas
Is é Paris príomhbhaile Contae Lamar, Texas. Bhí 25,171 ina gcónaí i bParis sa bhliain 2010.
Alfonso XIII na Spáinne
Bhí Alfonso XIII (17 Bealtaine 1886 – 28 Feabhra 1941) ina rí ar an Spáinn.
Liosta de charachtair Eastenders (2000)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2000):
Elementary School Musical
Craoladh an chéad eipeasóid, "Elementary School Musical", den dara sraith is fiche The Simpsons ar an 26 Meán Fómhair 2010. Scríobh Tim Long an eipeasóid seo. D'fhéach 7.75 milliún duine ar an eipeasóid.
Contae Liberty, Texas
Is contae in oirdheisceart Texas é Liberty. Is é Liberty príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 75,643 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 70,154 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 85% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 13.9%.
Chris Andrews (polaiteoir)
Is polaiteoir Éireannach de chuid Sinn Féin é Chris Andrews (a rugadh 25 Meitheamh 1964) atá ina Theachta Dála (TD) do thoghlach Bhá Bhaile Átha Cliath ón olltoghchán 2020. D'fhreastail sé ar Chomhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath i mBealtaine 2014, agus roimhe seo ó 2006 go 2007 agus 1999 go 2004. D'fhreastail sé roimhe seo mar (TD) do dháilcheantar Bhaile Átha Cliath Thoir-Theas ó 2007 go 2011.
Mons
Cathair Bheilgeach sa Vallúin is ea Mons (ainm Fraincise; Ollainnis: Bergen; sa teanga Picard: Mon nó Mont). Tá an chathair suite cois Haine agus tá breis is 91,000 duine ina gcónaí ann (2010). Is í Mons príomhchathair na cúige Hainaut.
Chris Andrews (polaiteoir)
Teaghlach
Is garmhac é do Thodd Andrews, figiúr ceannasach i laethanta tosaigh Fhianna Fáil. D'fhreastail a athair Niall Andrews agus a uncail David Andrews mar Theachtaí Dála Fhianna Fáil, agus toghadh a chol ceathrair Barry Andrews, ina TD ag olltoghchán 2002. Ba é an ceathrú ball dá theaghlach é a shuigh sa Dáil. Is col ceathrar dó an scríbhneoir grinn agus an taibheoir David McSavage, agus tá col ceathrar eile, Ryan Tubridy, ina óstach ar The Late Late Show ar RTÉ One. Tá Andrews pósta, le beirt iníonacha.
Stair toghcháin
I mBealtaine 2007, bhain Andrews barr na vótaíochta amach i dtoghlach Bhaile Átha Cliath Thoir-Theas, ar a dhara iarracht, ag fáil 6,600 chéad rogha. Bhí sé ina Chomhairleoir Cathrach Bhaile Átha Cliath idir 1999 agus 2004 agus idir Deireadh Fómhair 2006 agus Bealtaine 2007.
Bhí sé ina chathaoirleach ar Choiste Airgeadais an Oireachtais, agus bhí sé ina bhall den Choiste Trádála, Fiontair agus Fostaíochta agus de Choiste Iniúchta na hEorpa sa 30ú Dáil.
Chaill sé a shuíochán ag olltoghchán 2011. clé|mion| Andrews sa bhliain 2014
Tacaíocht don Phalaistín
Le linn na coimhlinte idir Iosrael agus Gaza 2008-2009 d'éiligh sé i gcomhair baghcait eacnamaíoch, taidhleoireachta agus pholaitiúil ar Iosrael, a ambasadóir    a dhíbirt as Éirinn, agus go gcuirfeadh siopaí deireadh le "táirgeoirí" ó Iosrael. Dúirt sé go raibh sé de cheart ag Iosrael é féin a chosaint, ach gur chiallaigh a fhreagra as compás “... nach féidir é a aicmiú ach mar stát ceimhlitheora". Dúirt sé ina dhiaidh sin le tuairisceoir ón Rúis nach raibh aon leictreachas i nGaza le linn a chuid ama ansin.  Ar an 30 Bealtaine 2010, bhí sé ar dhuine de thriúr polaiteoirí Éireannacha a raibh cosc orthu údaráis na Cipire a fhágáil chun cúnamh calafoirt idirnáisiúnta a thabhairt isteach i Stráice Gaza.
I mí an Mhárta 2011, d'imigh Andrews ar chabhlachán eile go Gaza. I measc na ndaoine a bhí leis bhí Aengus Ó Snodaigh de chuid Sinn Féin. I mí na Samhna 2011, tuairiscíodh go raibh Andrews ar bord loinge eile ag dul go Gaza ar mhisean daonnúil.
Éirí as Fianna Fáil
Tar éis olltoghchán 2011, bhí Fianna Fáil ag streachailt sna vótaíochtaí nuair a chaill siad cuid mhaith dá suíocháin. I mí Lúnasa 2012, d'fhág Andrews páirtí Fhianna Fáil. Maíonn sé go raibh sé míshásta leis an easpa treorach a bhí ar siúl ag an bpáirtí tar éis dó a nochtadh go raibh cuntas Twitter á úsáid aige chun ionsaí gan ainm a dhéanamh ar cheannaire an pháirtí Micheál Martin agus ar chomhaltaí sinsearacha eile, lena n-áirítear iomaitheoir dáilcheantair, an Comhairleoir Jim O'Callaghan. Mhaígh Andrews nach raibh baint ag a chinneadh scor ón pháirtí leis an gcuntas Twitter cé gur lean a éirí as a phost dhá lá tar éis dó dul i ngleic lena ghníomhaíocht trollála ar líne agus le cibearbhulaíocht chomhghleacaithe an pháirtí.
I mí Mheán Fómhair 2013, chuaigh sé le Sinn Féin agus d'éirigh go maith leis i dtoghcháin áitiúla 2014 do thoghcheantar Bhaile Uí Dugáin de chuid Chomhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath don pháirtí.
Bhí sé ina iarrthóir Shinn Féin do thoghlach Bhá Bhaile Átha Cliath Theas ag olltoghchán 2020 agus toghadh é.
Gruffydd Maelor
Sinsir
Ba é mac Madog ap Maredudd agus Susanna, iníon Gruffudd ap Cynan. Bunaitheoir phríomhtheaghlach thuaisceart Powys ab ea é le linn an tríú haois déag.
Oidhreacht
Scoilteadh tuaisceart Powys in dhá leath sa bhliain 1160, nuair a d’éag athair Gruffydd. Chomh maith le sin, roinneadh na críocha ó thuaidh Abhainn Rhaeadr idir Gruffydd agus beirt déarthaireacha, Owain Fychan agus Owain Brogyntyn. Fuair sé Maelor (bíonn aithne air mar ‘Bromfield’ freisin), agus Iâl (‘Yale’) mar oidhreacht le tíortha dá athair. Nuair a cailleadh leathdhéarthair Gruffydd, Owain Fychan, sa bhliain 1187, thugadh Nanheudwy, Cynllaith Owain agus Mochnant Íochtarach dó ar bharr sin.
Thug sé seilbh le cantref Cyfeiliog óna nianna Owain agus Meurig. Dá bharr sin, aontaíodh formhór thuaisceart Powys faoi.
Pósadh
Phós sé Angharad, a chol cheathrair agus iníon Owain Gwynedd, Rí Gwynedd.
John West Féile Peile na nÓg
Stair
Is ea Féile na nÓg John West an Féile Chlub do pheil Ghaelach agus pheil Ghaelach na mBan ag leibhéal Faoi 14, a bhaineann le foirne as gach cuid den Chumann. Bhí comórtais náisiúnta Fhéile na nÓg John West ar siúl fud Dhún na nGall, Dhoire agus Thír Eoghain ar an deireadh seachtaine ar an 26ú – 28ú Meitheamh 2020.
mion|John West Féile Peile na nÓg|link=Special:FilePath/Féile-2016
Tugann Féile deis do:
Tá sé mar bhunaidhm ag comórtais na Féile fealsúnacht a chur chun cinn trína mbíonn deis ag gach imreoir páirt a ghlacadh agus ag imirt i gcomórtas na Féile faoi seach ag leibhéal atá comhoiriúnach lena n-aois, a scileanna agus a láidreachtaí. alt=|mion|GAA
Foirne Rannpháirteacha
Tá an Fhéile Peile na nÓg comhdéata de óstach agus cuairte ar chomórtais. Tá foirne óstála tarraingthe ón réigiún aíochta (Contaetha). Ainmneoidh Bord na nÓg Contae na foirne cuairte a ghlacfaidh páirt i gCluichí Ceannais Náisiúnta Fhéile na nÓg chun ionadaíocht a dhéanamh ar a gContaetha faoi seach. Déantar clubanna óstacha agus contaetha cuairte a ghrádú ina ranna faoi seach. De ghnáth, is é an toradh a bhíonn ar chomórtais Fhéile na nGael inmheánacha ná céannacht na bhfoirne cuairte, mar gheall ar an leibhéal suime a bhíonn ag clubanna óstacha, de ghnáth iarrtar ar gach Contae cuairte 2 - 3 ionadaí a ainmniú. Iarrtar ar gach aonad thar lear ionadaithe a ainmniú chun páirt a ghlacadh i bhFéile na nÓg. I gcomórtas peile bhuachaillí John West Fhéile na nÓg i 2019, bhí 104 foireann óstach ann. D'óstáil na 104 foireann óstaigh foirne cuairte ó ar fud na 27 Contae ar cuairt, móide an Bhreatain, an Eoraip, Meiriceá Thuaidh agus an Astráil. San iomlán, thaistil 13 fhoireann thar lear chun páirt a ghlacadh i mbliana. I gcás peile na gcailíní, bhí 64 foireann óstach ann, agus 64 cuairteoir ag taisteal ó ar fud na hÉireann, na Breataine agus Mheiriceá Thuaidh.
Formáid an Chomórtais
Tá 16 fhoireann sna Rannáin - 8 gclub óstach, agus 8 bhfoireann cuairte. Cinnfidh líon na bhfoirne aíochta líon na rannán a bheidh sceidealta. Ó 2014 i leith an comórtais Chorn agus Sciath tugtha isteach ag Féile na nÓg i ngach Rannán. Chun é seo a éascú tá gach rannán de 16 fhoireann roinnte i gceithre ghrúpa (Grúpaí A - D) de cheithre fhoireann (dhá chlub óstach agus a gclubanna cuairte). Imríonn gach foireann eile ar bhonn róbat. Ar chríochnú na dtrí fhoireann cluichí grúpa tá siad rangaithe 1 - 4. Chuaigh na foirne sa chéad agus sa dara háit ar aghaidh go dtí cluichí ceannais ráithe an Chorn, agus bhí foirne sa 3ú agus sa 4ú dul ar aghaidh chuig cluichí ceannais ráithe Shield. Dá bhrí sin, ráthaítear ceithre chluiche ar a laghad do gach foireann rannpháirteach - trí chluiche grúpa, agus deiridh cheannais Chorn nó Sciath. Dá bhrí sin, tá cluichí ceannais ceathrú ceannais, cluichí leathcheannais, cluichí ceannais ar siúl i ngach ceann de na comórtais Cup agus Shield.
Uimhreacha Imeartha
Beidh na foirne rannpháirteacha 15-ar-thaobh, ina mbeidh imreoirí atá os cionn 10 mbliana d'aois agus faoi bhun 14 bliana d'aois ar an 1ú Eanáir i mbliain na Féile. Tá painéil i rannán 15 taobh le 19 n-imreoir ar a laghad, agus tá siad teoranta do 24 imreoir ar a mhéad. Ar an gcaoi chéanna, ceadaítear d'fhoirne cónasctha páirt a ghlacadh i bhFéile na nÓg, cé go bhfuil sé seo teoranta do na clubanna sin atá mar réimse cónasctha ina gcomórtais áitiúla faoi 14 sa bhliain sin. Ní féidir le hóstach ná le clubanna cuairte iarratas a dhéanamh chun cónascadh a dhéanamh chun críocha rannpháirtíochta i bhFéile amháin. Beidh 4 mheantóir foirne ar a mhéad in éineacht le gach foireann.
Sceideal an Chomórtais
Tá sceideal deiridh an chomórtais le deimhniú, ach is iondúil gurb é seo a leanas an sceideal: Dé hAoine 26ú Meitheamh: Imríonn gach foireann a gcéad dhá chluiche grúpa Dé Sathairn 27ú Meitheamh: Imríonn gach foireann a gcluiche grúpa deiridh Imríonn gach foireann a gcluiche ceannais i gCorn nó i Sciath na Sciath Dé Domhnaigh 28ú Meitheamh Cluichí leathcheannais na gCorn agus na Sciath Cluichí ceannais Chorn agus Sciath
John West Féile na nGael
alt=|mion Is féile Club é Féile na nGael John West le haghaidh Iománaíocht, peil, camógaíocht, daoradh agus Liathróid Láimhe ag leibhéal Faoi 14, a bhaineann le foirne ó gach cuid den Chumann. Baineann Féile na nGael John West comórtais náisiúnta le Iománaíocht / Camógaíocht, Timthriall agus Liathróid Láimhe.
Maredudd ab Owain Glyndŵr
Luathshaol
Níl mórán eolas againn faoi leanbhaíocht pháistí Owain, agus níl a fhios againn dáta bhreithe Maredudd. Is dócha go raibh sé ró-óg chun páirt a ghlacadh le linn bhlianta níos luaithe an éirí amach. Níor ghabh na Sasanaigh Maredudd i rith na héirí amach, agus deirtear gur troid sé leis na Francaigh in aghaidh arm de chuid Anraí V Shasana ag Cath Agincourt sa bhliain 1415.
Tháinig sé ar ais chuig Tuaisceart na Breataine Bige, agus fórsa Albanach leis, timpeall sa bhliain 1416 chun daoine áitiúla a ghríosú. Shéan sé pardún ríoga dó féin agus a athair an chéad bhliain eile, a thairg oifigigh Rí Anraí V.
Pardún Ríoga
Ní eol dúinn cad a tharla do Maredudd tar éis sin, cosúil lena athair.
Croissant
Is cineál pastaetha atá bunaithe ar taosrán borrach agus a ainmníodh ar a chruth corránach (leathghealaí) é croissant.
Littlefield, Texas
Is é Littlefield príomhbhaile Contae Lamb, Texas. Bhí 6,372 ina gcónaí i Littlefield sa bhliain 2010.
Ros na mBráthar, Contae Mhaigh Eo
Is sráidbhaile é Ros na mBráthar. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Contae Yavapai, Arizona
thumb|deas|50px|Séala 237x237px|deas|Suíomh sa stát [[Arizona]] 237x237px|deas|Suíomh Arizona sa SAM Is contae in Arizona é Contae Yavapai. Tá sé suite i ndeisceart an stáit, agus is é 10 duine sa chiliméadar cearnach (10/km²) an dlús daonra ann. Is é Prescott príomhbhaile an chontae, ach is Prescott Valley an chathair is mó daonra. Sa bhliain 2016 bhí 225,562 duine ina gcónaí ann.
Cuimsíonn an chontae an t-achar cathrach Prescott.
Tá na séadchomharthaí náisiúnta seo leanas i gContae Yavapai: Séadchomhartha Náisiúnta Agua Fria, Séadchomhartha Náisiúnta Montezuma Castle, Séadchomhartha Náisiúnta Tuzigoot. Cuimsíonn an chontae codanna na foraois náisiúnta mar a leanas: Foraois Náisiúnta Coconino, Foraois Náisiúnta Kaibab, Foraois Náisiúnta Prescott, agus Foraois Náisiúnta Tonto.
Tá sé ag críochantacht le:
Stair
Bunaíodh Contae Yavapai ar 9 Samhain 1864. D'eascair ainm an chontae ón treibh Meiriceánach Dhúchasach Yavapai.
Bailecheantair
thumb|[[Limistéar Fiántais West Clear Creek|upright ]]
Crotone
Is cathair i réigiún Calabria san Iodáil é Crotone.
Barlow Moor
Is ceantar suite i Manchain é Barlow Moor.
Reggio Calabria
Is cathair i réigiún Calabria san Iodáil é Reggio Calabria.
Baile Ùr nan Granndach
Is sráidbhaile suite i gComhairle Mhoireibh é Baile Ùr nan Granndach.
An Ros Mór, Contae Mhaigh Eo
Is sráidbhaile é an Ros Mór. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Belle Vue, Manchain
Is ceantar suite i Manchain é Belle Vue.
Characidae
Teaghlach nó fine na n-iasc fionnuisce fothrópaiceach agus trópaiceach is ea na Characidae, a bhaineann leis an ordú Characiformes. Rinneadh athrú córasach agus tocsanomaíoch orthu áfach thar na blianta. I measc na n-iasc, a fhanann fós sna Characidae, tá na teitrí, a chuimsíonn na géinis an-chosúil Hemigrammus agus Hyphessobrycon, chomh maith le foirmeacha gaolmhara, mar shampla Astyanax mexicanus agus Paracheirodon innesi. Tá tábhachtach ag baint leis na héisc seo mar bhia agus freisin i measc lucht na n-uisceadán trópaiceach.
Catagóir : Characiformes Catagóir : Éisc
Matamaiticeoir
Is éard is matamaiticeoir ann ná duine a dhéanann staidéar agus taighde ar mhatamaitic.
Tomás Mac Síomóin
Scríbhneoir agus eolaí ba ea Tomás Mac Síomóin (1938- 17 Feabhra 2022),  "a raibh cur chuige sainiúil aige agus a threabh a ghort féin beag beann ar fhaisin na linne". . Bhí ceithre leabhar filíochta aige, maille le gearrscéalta, dánta scoite agus altanna iriseoireachta agus critice i nGaeilge, i mBéarla agus i Spáinnis foilsithe thall agus abhus. Bhí dánta dá chuid aistrithe go Sorbais, Gearmáinis, Rúisis, Béarla agus Spáinnis. clé|mion
Saol
Rugadh Tomás Mac Síomóin i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1938. Bhain sé céim amach san eolaíocht i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath.
Bitheolaí gairmiúil ba ea é, a bhí ina léachtóir ar feadh tamaill i gCorcaigh agus i nGaillimh. Chaith sé seal ag plé le taighde víreaseolaíochta san Ollainn agus sna Stáit Aontaithe. Bhí Dochtúireacht aige ó Ollscoil Cornell, Nua-Eabhrac.
Bhí sé ina léachtóir bitheolaíochta sa Choláiste Réigiúnach Shligigh, agus in Institiúid Theicneolaíochta Bhaile Átha Cliath, Sráid Chaoimhín, sula ndeachaigh sé go lánaimseartha le scríbhneoireacht.
Bhí sé ina eagarthóir ar an nuachtán Anois sna nóchaidí agus ar an irisleabhar Comhar ó 1988 go dtí 1995. Bhí ról lárnach aige san Fheachtas Náisiúnta Teilifíse as ar eascair Teilifís na Gaeilge.
Bhí cónaí air sa Chatalóin ó na 1990idí ar aghaidh. Ba mhinic é ina thráchtaire agus ina thuairisceoir ar chúrsaí na Spáinne agus na Catalóine ar na meáin Ghaeilge, idir clóite agus craolta.
Saothar
Bhí cnuasaigh filíochta, gearrscéalta agus úrscéal ta scríofa aige, chomh maith le aistriúcháin ón Spáinnis déanta aige ar shaothair mhóra as an gCatalóin agus as Meiriceá Láir.
Leis an bhfilíocht a chuaigh sé i dtosach agus foilsíodh ceithre chnuasach filíochta leis sular thug sé faoin bprós, Scian (1991), Cré agus Cláirseach (1983), Codarsnaí (1981) agus Damhna agus Dánta eile (1974).
I measc na n-úrscéalta a chum sé bhí An bhfuil Stacey ag iompar? (2011),  Ag Altóir an Diabhail (2003), Ceallaigh (2009), a scríobhadh i gCúba, agus An Tionscadal (2007), a bhuaigh príomhdhuais liteartha an Oireachtais.
Bhuaigh sé duaiseanna liteartha an Oireachtais faoi dhó. Bhuaigh a chnuasach Cín Lae Seangáin agus Scéalta Eile príomhdhuais an Oireachtais don ghearrscéalaíocht. Bhain úrscéal dá chuid, An Tionscadal, príomhdhuais liteartha an Oireachtais 2006.
Cúrsaí sóisialta
Bhreac sé a smaointe i leith cúrsaí sóisialta agus cultúrtha i gcúig leabhrán a foilsíodh idir 2004 agus 2006. Rinne sé cuid de na téamaí ab ansa leis a chíoradh sna leabhráin sin, stádas paradacsúil na Gaeilge, dán na teanga, an pobhlachtánachas agus duáilcí an nualiobrálachais.
Phléigh sé lorg an choilíneachais ar mhuintir na hÉireann agus ceisteanna cultúrtha, féiniúlachta agus cumhachta i saothair neamhfhicsin eile amhail The Broken Harp: Identity and Language in Modern Ireland (2014) agus The Gael becomes Irish: An Unfinished Odyssey (2020).
Aistriúcháin
Aistríodh saothair le Mac Síomóin féin go teangacha éagsúla, ina measc na Béarla, an Spáinnis agus an Chatalóinis.
Am Parbh
Is ceann tíre suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é am Parbh.
Vibo Valentia
Is cathair i réigiún Calabria san Iodáil é Vibo Valentia.
Contae Limestone, Texas
Is contae in oirthear Texas é Limestone. Is é Groesbeck príomhbhaile an chontae. Is é Mexia an chathair is mó sa chontae. Bhí 23,384 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 22,051 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 84.5% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 15.2%.
Everton Football Club
Is club peile Sasanach é Everton Football Club atá suite i Learpholl. Bunaíodh an Everton sa bhliain 1878. Imríonn sé i nGoodison Park. Na dathanna baile a chaitheann sé ná léinte ghorma, briste bána agus stocaí bána. As baile, caitheann sé léinte bhána le bríste agus stocaí dubha.
thumb|left|280px|Goodison Park - 2007
Liosta de charachtair Eastenders (2001)
Sobaldráma Briotanach is ea EastEnders. Is liosta na gcarachtar é seo (tháinig siad ar an gclár den chéad uair sa bhliain 2001):
Orlando Bloom
Is aisteoir Sasanach é Orlando Jonathan Blanchard Bloom (ar 13 Eanáir 1977 a rugadh é).
Ailbhe I na Beilge
Bhí Ailbhe I (8 Aibreán 1875 – 17 Feabhra 1934) ina rí ar an Beilg.
Leopold II na Beilge
Bhí Leopold II (9 Aibreán 1835 – 17 Nollaig 1909) ina rí ar an Beilg.
Coilíneachas
Bhíodh an tír, 'Saorstát' Congo (inniu, Poblacht Dhaonlathach an Chongó) i seilbh Léopold II ar feadh na mblianta 1887 - 1908. Bhí spéis mhór ag comhlachtaí na Beilge i mianraí an Chongó.
Ar an 2 Feabhra 1904, foilsíodh tuairisc Ruairí Mhic Easmainn um ainghníomhartha na mBeilgeach sa Chongó.
Sa bhliain 1909, foilsíodh tuairisc eile le Arthur Conan Doyle.
Cúige Blagoevgrad
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Blagoevgrad. Bhí 323,552 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Leopold III na Beilge
Bhí Leopold III (3 Samhain 1901 – 25 Meán Fómhair 1983) ina rí ar an mBeilg.
Inbhir Aora
Is sráidbhaile suite i Earra-Ghàidheal agus Bòd é Inbhir Aora.
Benchill
Is ceantar suite i Manchain é Benchill.
Ros an Riobaill
Is baile fearainn é Ros an Riobaill. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Baudouin na Beilge
Bhí Baudouin (7 Meán Fómhair 1930 – 31 Iúil 1993) ina rí ar an Beilg.
Cúige Burgas
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Burgas. Bhí 415,817 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Lampasas, Texas
Is é Lampasas príomhbhaile Contae Lampasas, Texas. Bhí 6,681 ina gcónaí i Lampasas sa bhliain 2010.
Madog II ap Gruffydd
Sinsir agus Oidhreacht
Nuair a cailleadh Gruffydd Maelor II, athair Madog, tháinig sé i gcomharbacht air.
Comhaontas le Gwynedd
Bhí sé ina chomhguaillí le Llywelyn ap Gruffudd, prionsa Gwynedd agus an Bhreatain Bheag go léir, le linn tréimhse tar éis Chonradh Montgomery.
Bás i gCath
Cailleadh é ag cosaint a chuid thailte in aghaidh ionradh Shasanach sa bhliain 1277, agus tháinig a dhéarthair níos óige, Gruffydd, i gcomharbacht air.
Adhlacadh
Is dócha gur adhlacadh é ag Mainistir Valle Crucis, ar a raibh sé ina phatrún.
The Falcon and the D'ohman
Craoladh an chéad eipeasóid, "The Falcon and the D'ohman", den tríú sraith is fiche The Simpsons ar an 25 Meán Fómhair 2011. Scríobh Justin Hurwitz an eipeasóid seo. D'fhéach 8.08 milliún duine ar an eipeasóid.
Cúige Dobrich
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Dobrich. Bhí 189,677 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Beswick, Manchain
deas|250px|thumb|Beswick Is ceantar suite i Manchain é Beswick.
Heilbhic
Tá Heilbhic suite i nGaeltacht Chontae Phort Láirge i ndeisceart na hÉireann.
Ros Cléibh, Contae Mhaigh Eo
Is sráidbhaile é Ros Cléibh. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Maastricht
Cathair san Ísiltír is ea Maastricht (ainm Ísiltírise ; Liombuirgis: Mestreech). Tá an chathair suite cois abhann Maas i gCúige Limburg. Is í Maastricht príomhchathair agus an chathair is mó sa cúige Limburg. Tá breis is 121,000 daoine ina gcónaí ann (2011).
Heilbhic
Láthair
Is é Heilbhic an ceann is lú de na trí lonnaíocht. Tá sé lonnaithe míle amháin soir ó Bhaile na nGall agus seacht míle slí ó Dhún Garbháin.
Maastricht
Síníodh an Conradh Maastricht (Conradh ar an Aontas Eorpach) i Maastricht sa bhliain 1992.
Heilbhic
Tionsclaíocht
Foinse luachmhar fhostaíochta is ea an calafort iascaireachta beag atá suite i Heilbhic agus an gléasra próiseáil éisc a bhaineann leis:. Tá cónaí ar go leor des na hoibrithe sa cheantar.
An t-Òban
Is baile suite i Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain é an t-Òban. Tá 8,120 duine ina gcónaí ann ó cheann ceann na bliana, ach bíonn suas le 25,000 duine ag fanacht san Òban sa samhradh. Tá Gaeilge na hAlban ag 9.4% de mhuintir na háite.
Contae Lipscomb, Texas
Is contae in iarthuaisceart Texas é Lipscomb. Is é Lipscomb príomhbhaile an chontae. Is é Booker an chathair is mó sa chontae. Bhí 3,302 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 3,057 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 76.5% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 22.5%.
Blackley
Is ceantar suite i Manchain é Blackley.
Cotulla, Texas
Is é Cotulla príomhbhaile Contae La Salle, Texas. Bhí 3,614 ina gcónaí i gCotulla sa bhliain 2000.
Ailbhe II na Beilge
Bhí Ailbhe II (rugadh 7 Meitheamh 1934) ina rí ar an Beilg.
Sveriges Television
Is é Sveriges Television (SVT, ) craoltóir stáit náisiúnta na Sualainne. Bunaíodh é ar an 1 Iúil, 1979, agus tá ceanncheathrú i Stócólm aige.
An Caolas Leathann
Is baile suite in Albain Nua é an Caolas Leathann.
Pilib na Beilge
Tá Pilib (15 Aibreán 1960 – ) ina rí ar an Beilg.
Aigéadacht
Tomhas ar thiúchan an ian hidrigine i dtuaslagáin. Úsáidtear an scála logartamach pH ó 0 (tiúchan an-ard) go dtí 14 (an-íseal). Nuair is beag an pH, is aigéadach an tuaslagán. Tá pH 7 ag uisce driogtha, pH 7.4 ag an bhfuil, agus deirtear go bhfuil tuaslagáin le pH 5.5-8.5 neodrach. Timpeall pH 3.5 atá ag fínéagar, agus pH 1 ag aigéad bataire. Deirtear gur alcaileach nó bunata tuaslagán le pH níos mó ná 7: bíonn pH 10 ag bainne maignéise, pH 12 ag tuarthóir, suas le pH 13 ag hiodrocsaíd sóidiam, NaOH.
La Mama Theatre (Melbourne)
Amharclann bheag is ea La Mama Theatre a bhfuil an-tábhacht léi i gcúrsaí drámaíochta san Astráil. Tá sí le fáil ag 205 Faraday St, Carlton (fo-bhaile de chuid Melbourne), Victoria. Cuireadh ar bun í ar 30 Iúil 1967 agus ó shin i leith tá sí ag léiriú drámaí nua neamhghnácha.
Betty Burstall a bhunaigh La Mama. Chuaigh sí féin agus a fear céile Tim Burstall go dtí Nua-Eabhrac sna seascaidí agus chuaigh an La MaMa Experimental Theatre Club i bhfeidhm go mór uirthi. Áit í a ligfeadh isteach ar chaoga ceint thú, áit a bhfeicfeá drámaí nua neamhfhoirmiúla idir mhaith agus olc. Bhí ardú meanman ag baint leis an obair ach ní raibh a leithéid le fáil in Melbourne.
Chuaigh Betty chun cainte le lucht áitiúil drámaíochta faoi dhrámaí Astrálacha a léiriú ar bheagán costais agus shocraigh ar Carlton toisc gur cheantar beoga neamhghalánta lán de mhic léinn é agus rian an chultúir Iodálaigh air. Fuair sí foirgneamh dhá urlár a tógadh sa bhliain 1883 do Anthony Reuben Ford, clódóir, áit ilfheidhmiúil ar baineadh feidhm as ina dhiaidh sin mar mhonarcha buaitaisí, ceárta innealtóireachta leictrí agus monarcha fo-éadaí síoda. Anois tá sé liostáilte ar Chlár Oidhreachta Victoria.
Tionscadal gan bhrabach ba ea La Mama agus fáilte aige roimh dhrámaí úra trialacha. Is beag dráma Astrálach a bhí á léiriú ag an am, agus ba é an chéad cheann a bhí le feiceáil ann Three Old Friends (1967), dráma le Jack Hibberd. Léiríodh an dráma ba mhó clú dá chuid, Dimboola, ann sa bhliain 1969.
D’eascair drámadaíocht shainiúil Astrálach ó La Mama – drámadaíocht a bhí fuinniúil, greannmhar, borb féin. Ní drámaí amháin a bhí ar siúl ann, ach saothair nua le cumadóirí, filí agus lucht scannánaíochta chomh maith. Tháinig daoine éirimiúla a d’fhágfadh a lorg ar a lán ealaíon san Astráil – dramadóirí, aisteoirí, stiúrthóirí, teicneoirí, ceoltóirí, lucht déanta scannán, filí, lucht grinn. Orthu bhí John Duigan, David Williamson, Barry Dickins, John Romeril, Judith Lucy agus Richard Frankland.
Dóiteán agus atógáil
Ar an 19 Bealtaine 2018 rinne dóiteán an-dochar do La Mama. Táthar chun é a atógáil faoin mbliain 2021. Beidh an chuma chéanna ar an seanfhoirgneamh agus tógfar foirgneamh os a chomhair amach. Ní bheidh athrú ar an spás léirithe ná ar na sain-nithe a bhaineann leis (an staighre istigh, an chomhla agus an tinteán). Beidh an fhoireann riaracháin ag obair in áit ar leith.
Cúige Gabrovo
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Gabrovo. Bhí 122,702 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Roisín na Mainiach
Is baile í Roisín na Mainiach (Béarla: Rusheennamanagh) i gceantar Iorras Aithneach i gConamara, Co. na Gaillimhe. Tá sé suite idir Caladh Mhaínse agus Carna. clé|mion|Carna
Ros Uí Bhéara
Is sráidbhaile é Ros Uí Bhéara. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
An Cladach a Tuath
Is baile suite in Albain Nua é an Cladach a Tuath.
Cúige Haskovo
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Haskovo. Bhí 246,238 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Bradford, Manchain
Is cathair suite i Manchain é Bradford.
Obar Itheachan
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Obar Itheachan.
Banphrionsa Elisabeth, Bandiúc Brabant
Tá Banphrionsa Elisabeth, Bandiúc Brabant (r. 25 Deireadh Fómhair 2001) ina léiroidhre ar ríchathaoir na Beilge.
Madog ap Gruffydd Maelor
thumb|deis|Bratach Madog ap Gruffudd, agus bratach [[Powys Fadog ina dhiaidh sin]] Prionsa Powys Fadog (1191-1236) ab ea Madog ap Gruffudd nó Madog ap Gruffudd Maelor.
Rialtóir
Tháinig sé mar comharba dá athair lena dhéarthair Owen sa bhliain 1191, ach i ndiaidh bháis Owen sa bhliain 1197, rinneadh rialtóir Powys ó thuaidh Abhainn Rhaeadr agus Abhainn Tanat é.
Pósadh agus Clann
Phós sé Esyllt (Isota), agus bhí clann acu, mar leanas:
Bás agus Adhlacadh
D’éag Madog ap Gruffydd Maelor sa bhliain 1236 agus adhlacadh i Mainistir Valle Crucis é. Sa bhliain 1956, tochlaíodh a leac armais ag an Mainistir.
Hallettsville, Texas
Is é Hallettsville príomhbhaile Contae Lavaca, Texas. Bhí 2,550 ina gcónaí i Hallettsville sa bhliain 2010.
Rory McIlroy
Galfaire gairmiúil é Rory McIlroy as Tuaisceart Éireann.
Moonshine River
Craoladh an chéad eipeasóid, "Moonshine River", den cheathrú sraith is fiche The Simpsons ar an 30 Meán Fómhair 2012. Scríobh Tim Long an eipeasóid seo. D'fhéach 8.08 milliún duine ar an eipeasóid.
Rory McIlroy
Cúlra
Is as Ard Mhic Nasca i gContae an Dúin é McIlroy ó dhúchas.
Bhuaigh McIlroy Craobh an Domhain faoi bhun deich mbliana d’aois in Miami.
Bhain McIlroy an chéad áit amach san World Amateur Golf Ranking ar feadh seachtain amháin, nuair a bhí sé 17 mbliana d'aois, sa bhliain 2007.
Gairm
clé|mion|2011 D'imir McElroy a chéad chluiche gairmiúil agus é 17 mbliana d'aois ar 18 Meán Fómhair 2007.
Níos déanaí, sa bhliain chéanna, chuaigh McIlroy leis an spórt ar bhonn gairmiúil. Bhuaigh sé a chéad duais amach ar an Turas Eorpach sa bhliain 2009, agus ar an Turas PGA sa bhliain 2010.
Bhí sé ina ionadaí ar son na hEorpa sa Chorn Ryder. Bhí McIlroy ar fhoireann na hEorpa a bhuaigh Corn Ryder trí huaire i ndiaidh a chéile: 2010, 2012 agus 2014.
Bhuaigh McIlroy Comórtas Oscailte Mheiriceá sa bhliain 2011 agus é ocht mbuille chun tosaigh.
Saol
mion|clé|2013 Thosaigh McIlroy eagraíocht charthanachta The Rory Foundation. Cabhraíonn an eagraíocht le páistí ar fud an domhain atá tinn nó bocht nó ag fulaingt. Chuir McIlroy airgead ar fáil le hionad saoire a thógáil i gContae an Dúin do pháistí atá ag fulaingt de bharr ailse.
Ardach, Contae Mhaigh Eo (Buiríos Umhaill)
Is sráidbhaile é Ardach. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Ceann Loch Gilb
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain, é Ceann Loch Gilb. Bunaíodh mar bhaile pleanáilte é sa bhliain 1790, i ndiaidh bóthar a thógáil ar an gcuid sin de leithinis Cinn Tíre idir Inbhir Aora agus Ceann Locha. Tá timpeall is 3,000 duine ina gcónaí ann.
Cúige Kardzhali
Is cúige de chuid na Bulgáire é Cúige Kardzhali. Bhí 152,808 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
Flóra Kádár
Ba bhan-aisteoir Ungárach í Flóra Kádár (4 Lúnasa 1928 — 3 Eanáir 2003). Tá clú uirthi mar gheall ar a cuid rólanna sna sraitheanna teilifíse agus scannán Maigret, Sunshine agus Colonel Redl.
A Saol
thumb|left|upright|A fear céile, Péter Fischer Ba Fhlóra Ohr í a máthair agus Lajos Horcsák é a hathair. Phós sí Péter Fischer. Bhásaigh sí sa bhliain 2003. B'ollmhór an cháil a bhain sé amach mar aisteoir stáitse agus aisteoir scannán.
Contae Live Oak, Texas
Is contae i ndeisceart Texas é Live Oak. Is é George West príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 11,531 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 12,309 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 72.5% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 26.3%.
A' Mhanachainn
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é a' Mhanachainn (Béarla: Beauly, ón Fhraincis beau lieu).
Glyndyfrdwy
Baile sa Bhreatain Bheag is ea Glyndyfrdwy nó Glyn Dyfrdwy (fuaimniú i mBreatnais: [ɡlɨnˈdəvrdʊɨ]). Tá sé suite ar bhóthar A5, idir Corwen agus Llangollen sa Ghleann Dee (Afon Dyfrdwy).
Owain Glyndŵr
Bíonn clú agus cáil ar an mbaile mar gheall ar an nasc idir Glyndyfrdwy agus Owain Glyndŵr, Prionsa na Breataine Bige. Gar don bhaile, ag mainéar Glyndyfrdwy, thosaigh Glyndŵr éirí amach in aghaidh na Sasanaigh ar 16 Meán Fómhair, 1400.
Morden Íochtair
Is baile é Morden Íochtair atá suite sa bhuirg London Borough of Merton, Londain Theas.
Giddings, Texas
Is é Giddings príomhbhaile Contae Lee, Texas. Bhí 5,665 ina gcónaí i nGiddings sa bhliain 2010.
Norsk rikskringkasting
Is é Norsk rikskringkasting (NRK) craoltóir stáit náisiúnta na hIorua. Bunaíodh é i 1924, agus tá ceanncheathrú i Osló aige.
R.E.M.
Ba bhanna rac-cheoil Meiriceánach iad R.E.M. Bunaíodh iad in Athens, Georgia sa bhliain 1980 le Michael Stipe (príomhamhránaí), Peter Buck (giotár), Mike Mills (dordghiotár), agus Bill Berry (drumaí agus cnagadh). Ba cheann de na chéad bhannaí rac malartach i mbéal an phobail iad R.E.M., agus tugadh aird orthu ar dtús mar gheall ar an stíl ghiotár airpéitseach ag Buck agus na gutha neamhshoiléir ag Stipe. Chuir R.E.M. amach a gcéad singil, "Radio Free Europe", i 1981 ar an lipéad ceirníní neamhspleách Hib-Tone. Lean an ceirnín breisithe Chronic Town i 1982, an chéad cheirnín ag an ghrúpa ar I.R.S. Records. Chuir an banna amach a gcéad albam, Murmur, i 1983, a bhí molta ag criticeoirí, agus chuir siad lena gcáil sna blianta ina dhiaidh mar thoradh de cheirníní eile, camchuairtí leanúnacha, agus tacaíocht ó raidió coláistí. I ndiaidh blianta ratha faoi chuim, bhí cnag cuilithe ag R.E.M. leis an singil "The One I Love" i 1987. Shínigh an banna le Warner Bros. Records i 1988, agus chuir siad tús le tacaíocht do chúiseanna pholaitiúla agus timpeallachta agus iad ag seinnt i láithreacha mhóra ar fud an domhain.
Nuair a bhí rath cuilithe ag bannaí rac malartach don chéad uair, sna luath-nóchaidí, cuireadh R.E.M. san áireamh mar cheannródaí an seánra, agus chuir siad amach an dá albam is rathúla go tráchtála acu, Out of Time (1991) agus Automatic for the People (1992). Chlaon an dá albam sin ó fhuaim bhunaithe an bhanna. D'fhill an banna ar fhuaim rac leis an albam Monster i 1994. Chuir siad tús lena gcéad chamchuairt i gceann sé bliana chun an albaim a thacú; loiteadh an chamchuairt de dheasca éigeandálaí leighis a bhí ag trí bhall an ghrúpa. Athshínigh R.E.M. i 1996 le Warner Bros. do US$80 milliún, an conradh taifeadta is costasaí riamh ag an am. D'fhág Bill Berry an banna an chéad bhliain eile go síochánta, agus lean Buck, Mills, agus Stipe ar aghaidh mar bhanna trípháirteach. Lean R.E.M. ar aghaidh sa chéad deich mbliana eile, ag athrú a stíl cheoil, agus le rath measctha go tráchtála agus go léirmheastach. Ionduchtaíodh an banna isteach sa Rock and Roll Hall of Fame i 2007.
Bunú: 1980-1981
I Mí Eanáir 1980, bhuail Michael Stipe le Peter Buck sa siopa ceirníní in Athens inar obair Buck. Fuair an bheirt amach go raibh a mblas ceoil cosúil le chéile, go háirithe an punc-rac agus an prótaphunc, Patti Smith, Television agus The Velvet Underground ina measc. Dúirt Stipe, "Tharla go raibh mé ag ceannach na ceirníní ar fad a bhí [Buck] ag sábháil dó féin." Bhuail Stipe agus Buck le Mike Mills agus Bill Berry, comhmhic léinn san University of Georgia, gan mhoill ina dhiaidh sin. Sheinn an bheirt sin ceol le chéile ó nuair a bhí siad in Ardscoil. D'aontaigh an ceathrar dul i gcomhar le chéile ar roinnt amhrán; dúirt Stipe níos moille "Ní raibh scéim mhór riamh taobh thiar de." ". Chaith a mbanna, fós gan ainm, roinnt míonna ag cleachtadh agus sheinn siad a gcéad sheó ar 5ú Aibreáin 1980 ag cóisir lá breithe cara leo, in eaglais Easpagóideach athchóirithe. Smaoinigh an banna ar ainmneacha ar nós "Twisted Kites", "Cans of Piss", agus "Negro Wives", ach rinne siad cinneadh ar "R.E.M.", a roghnaigh Stipe go fánach ó fhoclóir.