cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Contae Mitchell, Texas
Is contae i Texas é Mitchell. Is é Colorado City príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 9,403 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Abhainn Carrann, Linne Foirthe
Is abhainn suite i gComhairle na Gàidhealtachd í an Abhainn Carrann.
Pablo Picasso
Ba phéintéir Spáinneach é Pablo Picasso, nó Pablo Ruiz Picasso, (25 Deireadh Fómhair, 1881 – 8 Aibreán, 1973). Bhí sé i measc máistrí ealaíne an 20ú haois. D’éirigh Picasso ina dhuine ba mhó a raibh tionchar aige ar ealaín nua-aimseartha sa chéad leath den fhichiú céad.
Ba bhunaitheoir, in éineacht le Georges Braque, den ghluaiseacht Ciúbachas é.
Luathshaol
Rugadh é i Málaga i réigiún Andalucía.
Bhí a athair Don José Ruiz y Blasco (1838–1913) ina phéintéir, go háirithe i dtaobh an nádúir. Chomh maith leis sin, bhí sé ina mháistir sa scoil ceardaíochta agus ina choimeádaí ar an iarsmalann áitiúil.
Bhog an teaghlach go A Coruña sa bhliain 1891, ionas go mbeadh Ruiz in ann obair sa scoil ba bhaile sin.
Tá scéal apacrafúil ann gur uair amháin, chonaic Ruiz a mhac ag péintéireacht. Cheap athair Picasso go raibh teicnic níos fearr ag a mhac óg agus gheall Ruiz go stopfadh sé a chuid oibre féin. Ach lean Ruiz ag péintéireacht ar aon nós ar feadh na mblianta ina dhiaidh sin!
I ndiaidh bás deirfiúr Pablo, bhog an teaghlach uair amháin eile go Barcelona.
Tréimhse Ghorm, 1901-1904
Bhí Picasso ag obair in Barcelona nuair a bhí a thréimhse dhúchroíoch, an Tréimhse Ghorm aige.
Tréimhse Rósach, 1904-1906
Lonnaigh Picasso i bPáras i 1904, ag glacadh stiúideo i dtionóntán Montmartre ar a dtugtar le Bateau-Lavoir.
Ciúbachas, 1907-1914
clé|mion|225x225px|Pablo Picasso, le [[Juan Gris (1912)]] I 1907 phéinteáil Picasso an píosa réabhlóideach, Les Demoiselles d'Avignon, faoi thionchar phrimitíbheachas na hAfraice. Mar sin, le Georges Braque, chruthaigh Picasso "Ciúbachas Anailíseach"(1907-1914), a chuir dúshlán faoi réalachas optach an Impriseanachais, ag iarraidh buanstruchtúr an ábhair a léiriú mar shraith plánaí, lena thaispeáint ó roinnt ionad amhairc.
Ba i bPáras a thug Picasso an Ciúbachas ar an saol, in éineacht le Georges Braque, ealaíontóir Francach. Ba é a mhol an ghluaiseacht nua-aimseartha seo ná struchtúr ruda a bhriseadh síos i sraith píosaí a fheictear in éineacht a chéile ó amharcphointí éagsúla. Chaith Picasso samhradh 1924 in Juan-les-Pins, ar chósta na Meánmhara, ag péinteáil pictiúir d’ábhair neamhbheo i stíl dhásachtach Chiúbach. clé|mion|177x177px
Saol
Bhí aois mhór aige, 91, nuair a fuair sé básː bhuail taom croí é ar an 8 Aibreán, 1973mion|Dealbh gan teideal le Picasso, Chicago, 1967|236x236px|clé
Ascot, Berkshire
Is baile suite i mBerkshire é Ascot.
Réics Carló
Bleachtaire ficseanúil is ea Réics Carló a tháinig as peann an úrscéalaí Cathal Ó Sándair. Scríobh Cathal sraith fhada úrscéalta beaga faoi eachtraí Reics Carló, a iníon Fionnuala, Brian Ó Ruairc a chúntóir óg agus a phríomhnámhaid Randa Dal. In ómós do Reics Carló, tugtar Gradam Reics Carló ar an ngradam a bhronnann Oireachtas na Gaeilge ar an leabhar is fearr do dhaoine óga.
Críoch Shomáile
thumb|250px|right Is tír nach bhfuil aitheanta san Afraic í Críoch Shomáile. Is í Hargeisa an phríomhchathair.
200px|Na Sléibhte Cal Madow i gCríoch Shomáile
Theresa May
Vótáil mhuintir na Breataine i bhfabhar imeacht as an Aontas Eorpach, nó Breatimeacht, i reifreann sa bhliain 2016. Ach oiread le David Cameron, bhí Theresa May ag stocaireacht go bhfanfadh an Bhreatain san Aontas. clé|mion|177x177px|thairg May éirí as oifig ar an 24 Bealtaine 2019
"Coimeádach aon-náisiúin" a thug May uirthi féin. Bhí May ag teastáil d'athrú ó bhun ar an gcóras inimirce.
The Voice (séasúr 6 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2011. Thosaigh an séú sraith de The Voice ar 24 Feabhra, 2014 agus chríochnaigh sé ar 20 Bealtaine, 2014.
David Evennett
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea David Evennett. Rugadh é i Romford ar an 3 Meitheamh 1949.
Camógaíocht
Spórt ceilteach is ea camógaíocht a imrítear in Éirinn don chuid is mó. Saghas iománaíochta do mhná atá inti.
An cluiche
thumb|200px|[[Camán agus sliotar.]]
Uirlisí agus cultacha
Imrítear camógaíocht le camán cosúil leis an iomáint, ach amháin gurb iad na mná a imríonn an chamógaíocht. Imrítear an cluiche le liathróid nó sliotar a mheánn idir 90 agus 110 gram.
Caitheann na himreoirí clogaid ar a gcloigne. D'uireasa an chlogad is féidir leis an gcluiche a bheith contúirteach agus d'fhéadfadh imreoir droch-ghortú a fháil sa chloigeann.
Níl aon riail docht daingean ann áfach, sa chaoi is go mbeadh ar chuile imreoir clogad a chaitheamh. Pléadh rún faoin ábhar seo ag comhdháil Chumann Camógaíochta na nGael in Éirinn cúpla bliain ó shin, ach níor ghlac an tromlach leis nuair a cuireadh ar vóta é.
Comhdháil Chaitliceach na hÉireann
Tréimhse fhéinrialtas na hÉireann idir 1642 agus 1649, le linn Chogadh na hAon Bhliana Déag ab ea Comhdháil Chaitliceach na hÉireann ̪nó Caitlicigh Chomhdhála, Confederate Ireland, nó Irish Catholic Confederation). I gcaitheamh an ama seo, bhí dhá thrian d’Éirinn á rialú ag an Chomhdháil, a bhí lonnaithe i gCill Chainnigh. Ba iad uaisle Caitliceacha na hÉireann, cléirigh agus ceannairí míleata a bhunaigh í tar éis Éirí Amach 1641.
Throid Caitlicigh na Comhdhála i gcoinne arm Cúnantóirí Albanacha agus Parlaiminteoirí Sasanacha in Éirinn ó 1641 go dtí 1649. Ó thaobh na polaitíochta de, chuaigh siad i leith chúis na Ríogaithe, ach bhí siad idir dhá chomhairle maidir le cabhair mhíleata a thabhairt dóibh i gCogadh Cathartha Shasana.
Camógaíocht
Rialacha
Tá roinnt mhaith cosúlachta arís idir an chamógaíochta agus an iomáint. De bharr nádúr an chluiche a imrítear le camán caitear a bheith dian ar na rialacha. Faigheann imreoir cárta dearg má dhéanann sí drochfheall. Má bhronntar cárta dearg ar imreoir cuirtear an duine sin den pháirc agus déileálann an coiste smachta leis an gceist. Cárta buí a fhaigheann duine a dhéanann feall nach bhfuil baileach chomh tromchúiseach. Ciallaíonn dhá chárta bhuí, bata agus bóthar, ón bpáirc.
Comhdháil Chaitliceach na hÉireann
Tar éis do Shéarlas I Rí Shasana bás a fháil faoi lámh na bparlaiminteoirí buacha, ba go brúidiúil a cuireadh éirí amach Lucht na Comhdhála faoi chois le linn choncas Chromail ar Éirinn.
Camógaíocht
Cumann Camógaíochta na nGael
Imríodh an chéad chluiche poiblí camógaíochta faoin gCumann idir Craobh an Chéitinnigh agus Cúchulainn i gContae na Mí. Imríodh an chéad chluiche idir chontaetha sa bhliain 1912. Ba sa bhliain 1930 a himríodh Craobh Chamógaíochta na hÉireann den chéad uair; Baile Átha Cliath a bhuaigh an cluiche sin agus faoin mbliain sin bhí an cluiche camógaíochta á imirt ar fud na dtríocha dó contae in Éirinn. Faoin mbliain 1934 bhí Craobh na hÉireann sa chamógaíocht dá imirt i bPáirc an Chrócaigh. Neartaíodh an Cumann ar fud na tíre agus faoin mbliain 1974 ghlac an Cumann Camógaíochta páirt i bhFéile na nGael. Bunaíodh Comhairle na mBunscoileanna i 1977 agus ba í Sighle Nic an Ultaigh an chéad Uachtarán ar an gcomhairle. Tá Ard stiúrthóir fostaithe ag an gCumann ó 1980 i leith agus tá oifig acu i bPáirc An Chrócaigh. Faoi láthair tugann Foras na Gaeilge urraíocht do Chraobhchomórtas na hÉireann. Tá baint ag an gCumann le Cumann Lúthchleas Gael.
Comhdháil Chaitliceach na hÉireann
Tugadh talamh Éireannach mar íocaíocht don Mhodh-Arm Nua, rud a chuir deireadh leis an tseanaicme talún Chaitliceach den chuid ba mhó. clé|mion|[[Ardeaglais Naomh Cainneach]]
Eagar comhraic
clé|mion|bratach dheasghnách Cuireadh Comhdháil Chaitliceach na hÉireann le chéile tar éis éirí amach 1641, chun an éirí amach a raibh tóir air a rialú agus chun iarracht chogaidh na gCaitliceach Éireannach a eagrú i gcoinne arm Shasanach agus na nAlbanach a bhí fágtha in Éirinn. Bhíothas ag súil go bhféadfaidís athghabháil na Sasanach nó nAlbanach á chur siar. clé|mion|bratach chatha Ba iad an t-easpag Caitliceach, Nicholas French, agus an dlíodóir darb ainm Nicholas Plunkett a chuir an tionscnamh na Comhdhála ar bun. Chuir siad a gcuid moltaí i leith rialtais chuig uaisle Caitliceacha na hÉireann mar an Bíocunta Gormanston, Risteard de Buitléir, 3ú Bíocunta Mountgarret agus Donnchadh Mac Cárthaigh, 1í Iarla Chlann Chárthaigh & 2ú Bíocunta Muskerry. Gheallfadh na fir seo a bhfórsaí armtha féin don Chomhdháil agus chuir siad ina luí ar reibiliúnaithe eile a bheith páirteach ann.
Camógaíocht
Féile na nGael
Is Féile náisiúnta don óige é Féile na nGael a dhéanann freastal ar an gcamógaíocht chomh maith leis an iománaíocht agus an liathróid láimhe. Cailíní faoi 14 a ghlacann páirt sa chamógaíocht san Fhéile. Bhunaigh triúr fear, Séamus Ó Riain, Éamonn De Stafford agus Tommy Barrett an Fhéile chomh fada siar le 1971. Thosaigh an Fhéile i dTiobraid Árann ach reáchtáiltear i gcontaetha eile anois chomh maith é. Beidh sé ar bun i gCorcaigh i mí Meithimh na bliana seo. Anuraidh d'fhreastail 25,000 idir chailíní agus bhuachaillí as na 32 contae ar an bhFéile. Bhí club cailíní as Londain agus Warwickshire Shasana páirteach chomh maith. Bíonn réamhbhabhtaí sa Chontae baile agus téann an fhoireann a bhuann ar aghaidh go dtí an Fhéile. Fanann na hiomaitheoirí ar fad le clanna áitiúla atá páirteach sa chlub camógaíochta sa cheantar sin. Tugann Coca Cola urraíocht bhliantúil don Fhéile ó bunaíodh í.
Comhdháil Chaitliceach na hÉireann
Eagar comhraic
Bhí aidhmeanna dearbhaithe na Comhdhála cosúil le haidhmeanna an Tiarna Fhéilim Rua Uí Néill, ceannaire na gcéimeanna luatha den éirí amach i gCúige Uladh, a d’eisigh Forógra Dhún Geanainn i mí Dheireadh Fómhair 1641. clé|mion|Giovanni Battista Rinuccini Bhí parlaimint ag an gComhdháil (ar a dtugtar An Tionól Ginearálta), feidhmeannach (ar a dtugtar An Chomhairle Uachtarach), agus arm. Gheall an t-arm dílseacht don rí Séarlas I.
Óman
Tír Arabach atá suite ar chósta Mhurascaill Óman is ea Óman. Is í Muscat an phríomhchathair.
Comhdháil Chaitliceach na hÉireann
Eagar comhraic
Bhí airm a bhí dílis do na na ríogaithe, do na pharlaiminteoirí nó do Chúnantóirí na hAlban i measc na hiamhchríocha eile a bhí faoi smacht na bProtastúnach i gCúige Uladh, i gCúige Mumhan agus gCúige Laighean. Le linn dó a bheith ann, d'fhógair an Chomhdháil cogadh i gcoinne na bparlaiminteoirí.
Nuinteas an Phápa
Sa bhliain 1645, bhí Ardeaspag Fermo, Giovanni Battista Rinuccini mar Nuinteas an Phápa in Éirinn. Chuir an Pápa Innocent X é chun cabhrú le Caitlicigh na Comhdhála in Éirinn ina gcomhraic i gcoinne riail na bProtastúnach Sasanach agus 'chun saoirse a bhaint amach don chreideamh Caitliceach', mar a chreid sé. Mar chomrádaí taistil, bhí Rinuccini i gcomhluadar Déan Fermo, Dionisio Massari. Choimeád Massari dialann dá chuid taistil.
Camógaíocht
Blianta tábhachtacha sa chamógaíocht in Éirinn
center|thumb|500px|Páirc an Chrócaigh, an áit a n-imrítear Craobh na hÉireann gach bliain
Comhdháil Chaitliceach na hÉireann
An ruaig
Sa bhliain 1647,
Nicholas Parsons
B'aisteoir Sasanach é Christopher Nicholas Parsons (a rugadh ar an 10 Deireadh Fómhair 1923 agus a fuair bás ar an 28 Eanáir 2020).
Comhdháil Chaitliceach na hÉireann
An ruaig
Sa bhliain 1648, chuaigh na Comhdhála i gcomhpháirt leis na Ríogaithe.
Sa bhliain 1649, rinne arm na bparlaiminteoirí faoi Oilibhéar Cromail ionsaí ar Éirinn. Chuir sé an ruaig ar an Chomhdháil agus na ríogaithe agus chuir sé deireadh leis an gChomhdháil.
Contae Montgomery, Texas
Is contae i Texas é Montgomery. Is é Conroe príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 455,746 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
47 (uimhir)
Is é 47 an uimhir nádúrtha tar éis 46 agus roimh 48.
Cló Iar-Chonnacht
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:An_Bealach_'na_Bhaile.jpg|mion|Closchaiséad a d'fhoilsigh cic - An Bealach 'na Bhaile - [[Cathal Ó Searcaigh, ]] Bunaíodh Cló Iar-Chonnacht (CIC) sa bhliain 1985. An scríbhneoir Micheál Ó Conghaile as Inis Treabhair i gConamara a bhunaigh é.
Aerfheithicil gan foireann
thumb|right|RQ-1 Predator, Aerfheithicil gan fhoireann, san IaráicIs éard is Aerfheithicil gan fhoireann (AGF), ar a dtugtar sa gnáthchaint drón (nó dordán), ná aerárthach gan píolótach daonna ar bord. Bíonn a heitilt rialaithe go neamhspleách, trí ríomhairí san fheithicil nó trí cianrialtán ag píolótach ar an dtalamh nó i bhfeithicil eile.
Cló Iar-Chonnacht
Foilsíonn CIC úrscéalta, gearrscéalta, filíocht, leabhair do pháistí, neamhfhicsean, leabhair staire srl.
Aerfheithicil gan foireann
Bíonn éagsúlacht leathan de chruthanna, mhéideanna, chumraíochtaí, agus airíonna sna dordáin. Go stairiúil, b'aerárthach cianphíolótaithe é an dordán, ach le déanaí bíonn móréilimh ann i gcomhair córais le smacht uathrialaitheach acu.
Forbraítear iad, den chuid is mó, le haghaidh feidhmeanna míleata agus oibriúcháin speisialta, ach freisin, úsáidtear líon beag ach i gcomhair feidhmeanna sibhialta, mar shampla póilíneacht agus smachtú dóiteáin, agus obair slándála neamhmhíleata, cosúil le faireachas píblínte. Is minic a roghnaítear AGFanna le haghaidh misin atá 'mar chúrsa gnáthaimh', 'ró-shalach', nó 'ró-chontúirteach'" le haghaidh aerárthaí le foireann.
Cló Iar-Chonnacht
Tá sé de chuspóir ag CIC spreagadh a thabhairt do cheoltóirí agus scríbhneoirí agus aird fhorleathan a tharraingt ar a gcuid saothar. Anuas go dtí 2014, bhí os cionn trí chéad leabhar agus dhá chéad albam curtha amach acu.
Pennsans
Is baile, paróiste sibhialta, agus calafort í Pennsans, Corn na Breataine, sa Ríocht Aontaithe. Is í an baile is faide siar sa Chorn í agus tá sí thart ar 120 km siar ó Phlymouth agus í suite i bhfoscadh Chabmas an Carrek Loos, ag amharc amach soir ó dheas ar an Mhuir nIocht. Tá teorainn aici ar an taobh thiar leis an calafort iascaireachta Lulynn, ó thuaidh leis an bparóiste sibhialta Eglosvadern agus ar an taobh thoir leis an bparóiste sibhialta Ludewan. Tugann suíomh an bhaile aeráid mheasartha dí, níos séimhe ná an chuid is mó den chuid eile den Bhreatain.
Cló Iar-Chonnacht
Tá roinnt leabhar i mBéarla foilsithe ag CIC freisin, leabhair ar leaganacha de shaothair thábhachtacha i nGaeilge iad a bhformhór. Ina theannta sin, tá roinnt leabhar dátheangach foilsithe acu.
Gaiscí
Ó thaobh an cheoil de, thosaigh CIC ag taifeadadh ceoltóirí as Conamara, go háirithe amhránaithe ar an sean-nós. Anois tá a lán cineálacha eile ceoil curtha amach acu, leithéidí, ceol Cajun, ceol tíre agus ceoil as Ceap Breatain.
Cathair Pheadair
Is cathair sa Rúis í Cathair Pheadair (Rúisis: Санкт-Петербу́рг), agus í ar an dara cathair is mó sa tír. Ba é an Sár Peadar Mór a bhunaigh an chathair sa bhliain 1703, agus í ina príomhchathair ar an tír go dtí an bhliain 1918, nuair a rinneadh príomhchathair de Mhoscó.
Ainm
Athraíodh ainm na cathrach cúpla uair i rith na mblianta.
Is é Piter (Питер) an t-ainm a thugann muintir na háite féin uirthi sa ghnáthchaint, áfach. Cé nach bhfuil sí ina príomhchathair a thuilleadh, is gnách le muintir na Rúise "an Phríomhchathair Thuaidh" nó b'fhéidir "Príomhchathair an Tuaiscirt" a thabhairt uirthi (северная столица an leagan Rúisise).
Stair
Peadar Mór a bhunaigh an chathair sa bhliain 1703 ar thailte a ghabh sé ó na Sualannaigh. Iascairí Fionlannacha ba mhó a bhí ina gcónaí sna bólaí seo roimhe sin, agus bhí daingean Sualannach, Nyenskans, ann go dtí gur scrios na díormaí Rúiseacha é. thumb|left|240px|Cearnóg an Pháláis i gCathair Pheadair. Tá colún cuimhneacháin an tSáir Alastair ina sheasamh i lár na cearnóige. B'é an t-ailtire Francach Auguste de Montferrat a dhear an colún. Tógadh an colún sna 1830idí. An chathair Shualannach, Nyen, a bhí bunaithe i lár na seachtú haoise déag in aice leis an daingean, bhí sí tréigthe agus dóite ag na Sualannaigh roimh ionsaí na Rúiseach féin.
Chaith Peadar blianta a óige ag déanamh staidéir san Ollainn, agus é an-tugtha do theanga na tíre sin. Mar sin, thug sé ainm ar an áit a raibh blas na hOllainnise air - Sankt-Peterburg, nó fiú Sint-Pieterburch. Ar dtús, ní raibh ann ach daingean - an daingean céanna ar a dtugtar Daingean Pheadar agus Phóil, nó Petropavlovskaya Krepost, air inniu. Ansin draenáladh na portaigh ina thimpeall, agus thosaigh tógáil na cathrach féin. Bhí innealtóirí ón nGearmáin i bhfeighil na n-oibreacha draenála, agus seirfigh Rúiseacha ag déanamh an chuid ba throime den obair. mion|Metro Thairis sin, chuir Peadar d'fhiacha ar shaoir chloiche na tíre go léir teacht go dtí Cathair Pheadair, agus choisc sé aon teach cloiche a thógáil in aon chuid eile den Rúis.
San 18ú agus san 19ú haois, thóg na maithe is na móruaisle páláis as éadan a chéile i gCathair Pheadair, agus is cuid súl iad inniu féin ag na cuairteoirí. Os a choinne sin, dhéanadh na tuilte an-dochar. mion Sa bhliain 1861, chuir an Sár Alastair a Dó an seirfeachas ar ceal, agus saoradh seirfigh na Rúise ón mbráca.
Ar an 27 Aibreán 1906, osclaíodh an Chéad Duma sa Rúis i gCathair Pheadair.
Sa 19ú haois, huaigh na mílte scológ go dtí Cathair Pheadair ar lorg oibre, agus thosaigh na tionóntáin ag fás aníos timpeall na cathrach. Ó bhí idir lucht oibre agus chaipiteal ann, ní díol iontais é gur tháinig borradh ar an tionsclaíocht. Sna sálaí air sin tháinig an radacachas agus an Sóisialachas. mion|[[Lárionad Lakhta ]] Tógadh an tIonad Lakhta sa bhliain 2018. Is é an foirgneamh is airde san Eoraip, beagnach leathchiliméadar ar airde, nó 462 méadar. Tá oifigí agus pláinéadlann ann.
Oideachas
Sa bhliain 2006/2007 bhí 1,024 naíonra,716 scoileanna poiblí agus 80 gairmscoileanna. Bhí Saint Petersburg State University an ollscoil poiblí is mó le 32,000 daltaí.
Abhairnis
Is feirm suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Abhairnis.
Bracknell
clé|250px|mion|Bracknell Is baile suite i mBerkshire é Bracknell.
23
Básanna
20er
Jean Charest
Polaiteoir Ceanadach agus 29ú príomh-aire Chúige Québec i gCeanada is ea John James “Jean” Charest (a rugadh ar 24 Meitheamh 1958). Bhí sé ina leas-phríomh-aire ar Cheanada ar feadh tamaill sa bhliain 1993. Ceannaire an Pháirtí Forásach Choimeádach Cheanada a bhí ann ó 1993 go 1998, agus tá sé ina cheannaire ar Pháirtí Liobrálach Québec ó shin.
Rugadh Charest in Sherbrooke i gceantar “na mBailte Fearainn Thoir”, nó Istrie, mar a thugtar ar an gceantar sin (a bheag nó a mhór) go hoifigiúil anois. Ba de shliocht Éireannach a mháthair, Rita (Née Leonard) agus de shliocht Francach a athair, Claude “Red” Charest. Fuair sé céim dlí ó Ollscoil Sherbrooke agus glaodh chun Bharra Québec (Barreau du Québec) sa bhliain 1981. Phós sé Michèle Dionne ar 21ú Meitheamh 1958, agus tá triúr clainne acu. Tá Fraincis agus Béarla ar a thoil aige.
mion|225px|clé|Jean Charest
D’éirigh a phríomh-aireacht conspóideach sa bhliain 2012 nuair a chuir cúige Québec dlíthe diana (Bille 78) i bhfeidhm chun agóidí leanúnacha na mac léinn ollscoile in Québec a smachtú. Ar an 9 Deireadh Fómhair 2012, chaill a pháirtí sa toghchán ginearálta sa chúige sin.
Eithne (ceoldráma)
Rinneadh léiriú ceolchoirme sa bhliain 2017 i gCeoláras Náisiúnta na hÉireann.
The Voice (séasúr 7 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2011. Thosaigh an seachtú sraith de The Voice ar 22 Meán Fómhair, 2014 agus chríochnaigh sé ar 16 Nollaig, 2014.
B'iad Adam Levine, Blake Shelton, Pharrell Williams agus Gwen Stefani na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Craig Wayne Boyd an tsraith agus tháinig Matt McAndrew sa dara háit.
Michael Dransfield
File Astrálach ba ea Michael Dransfield (12 Meán Fómhair 1948 – 20 Aibreán 1973). Bhí sé ag cumadh filíochta sna 1960idí agus na 1970idí agus scríobh sé beagnach míle dán. Dúradh faoi go raibh sé ar na filí is mó a raibh gnaoi na ndaoine orthu lena linn.
Beatha
Rugadh Dransfield in Sydney agus cuireadh oideachas air ag Sydney Grammar School. Chaith sé seal gearr ag déanamh staidéar ar Bhéarla agus ar litríocht an Bhéarla ag Ollscoil New South Wales agus ag Ollscoil Sydney sular éirigh sé as. Chaith sé roinnt míonna ag obair mar chléireach in Oifig Cháineachais na hAstráile sula ndeachaigh sé leis an bhfrithchultú. As sin amach bhíodh sé ag obair ó am go ham agus é ina chónaí in áiteanna difriúla in Sydney nó in Casino, baile beag ar chósta thuaidh New South Wales. Is minic a théadh sé ag taisteal idir an Tasmáin agus Queensland, ag tabhairt cuairt ar an iomad cairde agus ar fhilí eile.
Thosaigh Dransfield ag scríobh go rialta nuair a bhí sé ceithre bliana déag. Chum sé méid mór filíochta agus úsáid na ndruganna ag teach chun tosaigh mar ábhar le himeacht aimsire. Foilsíodh dánta leis den chéad uair sna 1960idí. Tháinig siad amach sna hirisí Meanjin, Southerly, Poetry Australia agus Poetry. Ba é an chéad chnuasach aige Streets of the Long Voyage, agus d’fhoilsigh sé dhá leabhar eile.
Bhí an tsláinte go dona aige agus é sna fichidí. Fuair sé bás san Ospidéal Mater Misericordiae in Sydney Thuaidh ar an 20 Aibreán 1973 nuair a bhí sé ceithre bliana is fiche d’aois agus beagnach míle dán fágtha ina dhiaidh aige. Tugadh cuntais éagsúla ar chúis a bháis: ródháileog, galrú ó úsáid drugaí, agus "acute broncho-pneumonia and brain damage", de réir tuairisc cróinéara.
Saothar
Tá sé ráite ag an bhfile agus criticeoir John Tranter go bhfuil an chuid is mó de shaothar Dransfield bunaithe ar dhá fhantaisíocht rómánsacha. Bhain ceann acu le “Courland Penders,” teach mór sinsearach samhailteach, agus bhain an ceann eile le draíocht na ndrugaí. Maíonn Tranter gurbh fhurasta le Dransfield feidhm a bhaint as an tsaorvéarsaíocht a bhí le fáil ina thimpeall ach nár bhain sé tairbhe radacach aisti. Ach deir sé freisin:
Dúirt a eagarthóir Rodney Hall gur tháinig ardú meanman ar léitheoirí nuair a foilsíodh dánta Michael Dransfield den chéad uair agus iad á meas le hais filíochta arbh fhearr léi an mhaolaisnéis agus an íoróin shibhialta. Dhearbhaigh sé a ghradam mar fhile i samhlacha pearsanta, rudaí a ghríosaigh chun pinn é.
Oidhreacht
Rinne Rodney Hall, a bhí ina eagarthóir filiochta ar an nuachtán The Australian agus a bhí orthu siúd ba thúisce a d’fhoilsigh filíocht Dransfield, rinne sé roinnt cnuasach iarbháis d’fhilíocht Dransfield a fhoilsiú amach sna 1970idí agus go lauth sna 1980idí, agus Collected Poems (UQP, 1987) san áireamh.
Monrovia
Is é Monrovia príomhchathair na Libéire agus an chathair is mó sa tír. Tá sé suite ar Rinn Mesurado ar chósta Atlantach na hAfraice Thiar. De réir Daonáireamh na bliana 2008 bhí 1,010,970 duine ina gcónaí sa chathair.
Stair
D'ionsaigh fomhuireán Gearmánach Monrovia sa bhliain 1918 agus chuir sé an t-aon long ag cabhlach na Libéire go poll an bhá. Scaoil sé mórtair freisin ag iarraidh stáisiúin raidió agus teileagrafaíochta a scriosadh. Tháinig long Briotanach a chuir ruaig ar na Gearmánaigh.
Candida albicans
Is fungas dioplóideach é Candida albicans (cineál ghiosta), a bhíonn i measc na n-orgánach a dhéanann atáirgeadh gnéasach, ach ní méóis. Is gníomhaire cúisíoch é, de réir mar a bhíonn caoi ann, in ionfhabhtuithe béalacha agus ginitiúla daonna.
Tá ionfhabhtuithe sistéamacha fungasacha (fungaimí) aitheanta mar údair tábhachtacha i ngalracht agus mbásmhaireacht na n-othar imdhíon-shochtaithe (m.sh. SEIF, ceimiteiripe ailse, galar fungasach sistéamach, trasphlandú smeara nó orgáin)
Carlos Baldomir
Dornálaí Airgintíneach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Carlos Manuel Baldomir a rugadh ar an 30 Aibreán, 1971 i Santa Fe, an Airgintín.
Crowthorne
Is baile suite i mBerkshire é Crowthorne.
Sionapamorf
is éard is sionapamorf (Gréigis: σύν, SYN = le, i gcuideachta leis, mar aon leis; APO = ar shiúl ó; μορφή, morphe = cruth.) ann, ná carachtar apomorfach homalógach (ie, nuaigín éabhlóideach) atá ina ghné chomhpháirteach ag dhá nó níos mó tacsón. Sa bhitheolaíocht chórasach, is féidir le grúpaí orgánach monaifíléiteach (lena n-áirítear sinsear agus a shliocht go léir) a aithint ag na carachtair sin a bhí faighte le hoidhreacht acu, agus atá mar sin i bpáirt ag an ngrúpa ar fad (lena n-áirítear sinsear coitianta), is é sin, ag na sionapamoirf. Hennig (1966) agus Wagner (1980) a chéad mhol an coincheap agus tá sé ag croílár modheolaíochta na hanailíse fíliginití.
Sorcóir
250px|thumb|Sorcóir Is fíor soladach geoiméadrach le taobhanna díreach comhthreomhar agus trasghearradh ciorclach é sorcóir.
Boca Raton, Florida
Is cathair Mheiriceánach í Boca Raton, atá suite sa Chontae Palm Beach in oirdheisceart an stáit Florida. De réir daonáireamh na bliana 2010, tá 86,396 duine ina gcónaí sa chathair. Maidir le daonáireamh agus achar talún, is í Boca (mar a thugtar uirthi chomh maith) an chathair is mó idir West Palm Beach agus Pompano Beach, i gContae Broward.
Stefan Raab
Láithreoir teilifíse, ceoltóir agus amhránaí Gearmánach is ea Stefan Konrad Raab nó Stefan Raab (rugadh ar an 20 Meán Fómhair 1966 in Köln). Is é TV total le Stefan an clár aige ar Pro7 ó na 1990idí go dtí an lá atá inniu ann. Buaileann Stefan le daoine cáiliúla (Jennifer Lopez, Eminem, ...) sa chlár agus é ag labhairt leo as Gearmáinis agus as Béarla. Ghlac Stefan páirt sa Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse sa bhliain 2000 leis an amhrán Wadde Hadde Dudde Da?, agus chuir sé i láthair é sa bhliain 2011.
Tost
Scríofa ag Seán Ó Ríordáin agus foilsithe ins an leabhar Brosna
Is fada mise amuigh,
Is fada mé im thost,
Is nach fios nach amhlaidh bheigh go deireadh scríbe;
Ní cuimhin liom go baileach,
Dá mhéad a mhachnaím air,
Car leagas uaim an eochair oíche ghaoithe;
Tá m'aigne fé ghlas,
Níl agam cead isteach
le go ríordánóinn an farasbarr neamhscrite,
Gach barra taoide ait
Dár chraol an mhuir isteach
Ó bhíos-sa féin go deireanach i m'intinn,
B'é gur folamh bheadh do thearmann beag iata;
Cuir as do cheann ar fad
An fharraige is a slad,
Is bí sásta leis an aigne neamhscríte.
Contae Navarro, Texas
Is contae i Texas é Navarro. Is é Corsicana príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 47,735 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Earley
Is baile suite i mBerkshire é Earley.
Tony Leondis
Is aisteoir Meiriceánach é Anthony "Tony" Leondis, a rugadh sa bhliain 1972.
Ramasaes I
Faró Éigipteach ab ea Ramasaes I (1292–1290 r. Chr.).
Eton, Berkshire
Is baile suite i mBerkshire é Eton.
Ascomycota
Is é seo an fíleam is flúirse de chuid na bhfungas, le níos mó ná 30,000 speiceas. Nuair a atáirgíonn na hascaimícéití go gnéasach, gineann siad spóir éagluaisteacha agus i gcill mhicreascópach ar leith, glaoite an "ascus" (ón bhfocal SeanGhréigise: ἀσκός (askos), a chiallaíonn "sac" nó "mála").
Randall Duk Kim
Is aisteoir Meiriceánach é Randall Duk Kim, a rugadh sa bhliain 1943.
Ramasaes III
Faró Éigipteach ab ea Ramasaes III (1292–1290 r. Chr.).
Craobhchomórtas Sinsear na hÉireann sa Pheil
Is é Craobhchomórtas Sinsear na hÉireann sa Pheil an chraobh is tábhachtaí sa pheil Ghaelach. Eagraíonn Cumann Lúthchleas Gael an chraobh seo gach bliain. Glacann foireann ó gach contae in Éirinn (ach amháin Contae Chill Chainnigh) páirt sa chraobh, chomh maith le foirne ó Londain agus ó Nua-Eabhrac.
Formáid
Imrítear craobh i ngach cúige in Éirinn (glacann Londain agus Nua-Eabhrac páirt i gCúige Chonnacht). Roimh 2001, chuaigh na buaiteoirí sna craobhacha seo díreach ar aghaidh go cluichí leathcheannais na hÉireann. Anois ní mór dóibh imirt i gcluichí ceathrú ceannais. Bíonn ar na foirne a chailleann cluiche i gcraobh na gcúigí cluichí a imirt eatarthu féin agus go dtí go bhfuil ceithre fhoireann fágtha le dul ar aghaidh go dtí na cluichí ceathrú ceannais, áit a imríonn siad in aghaidh na foirne a bhuaigh craobhacha na gcúigí. Leanann Craobh na hÉireann ar aghaidh go dtí an cluiche ceannais.
Bíonn an cluiche ceannais ar siúl ar an Domhnach deireanach i mí Mheán Fómhair. Imríonn an dá fhoireann i gcoinne a chéile i bPáirc an Chrócaigh, agus is é seo an cluiche is tábhachtaí agus an duais is mó sa spórt. Bíonn Uachtarán na hÉireann, an Taoiseach agus daoine tábhachtacha eile ag freastal ar na himeachtaí freisin. Bronntar Corn Sam Mhic Uidhir ar an bhfoireann a bhuann cluiche ceannais na hÉireann. Tá níos mó craobhacha buaite ag foireann na Ríochta nó Contae Chiarraí ná foireann ar bith eile.
Buaiteoirí
Nóta: Ní raibh craobh na hÉireann ar siúl i 1888 de bharr turas i Meiriceá.
Floyd Mayweather, Jr.
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Floyd Mayweather, Jr., a rugadh Floyd Joy Sinclair ar 24 Feabhra, 1977 i nGrand Rapids, Michigan.
Seangán capaill
Is feithid é an seangán capaill. Ball d'fhine na Formicidae atá ann.
Contae Zavala, Texas
Is contae i Texas é Zavala. Is é Crystal City príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 11,677 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
An Tíomór Thoir
Tír is ea an Tíomór Thoir atá suite in oirdheisceart na hÁise. Is í Dili an phríomhchathair.
Stair
clé|mion|[[Neamhspleách (polaitíocht)|neamhspleáchas]] Ar an 22 Meán Fómhair 1999, cuireadh tús leis an bhfeachtas síochána
sa Tíomór Thoir.
Lambourn
Is baile suite i mBerkshire é Lambourn.
Eaglais Ateachtach an tSeachtú Lá
Is sainchreideamh Críostaí Protastúnach í Eaglais Ateachtach an tSeachtú Lá. Creideann baill den eaglais gurb é an Satharn, an seachtú lá den tseachtain san fhéilire Críostaí (Gréagórach) agus san fhéilire Eabhrach, an tSabóid. Creideann siad freisin gur gearr uainn Ateacht Íosa Críost, agus cuireann siad teagasc an díothúchánachais (is é sin go ndíothófar na daoine damanta go léir in áit iad a dhaoradh chun ifrinn) chun cinn. Shíolraigh an eaglais as an ngluaiseacht Millerite sna Stáit Aontaithe i lár an 19ú haois, agus bunaíodh go foirmiúil í sa bhliain 1863. I measc a comhbhunaitheoirí bhí Ellen G. White, bean a bhfuil ardmheas ag an eaglais ar a cuid scríbhinní fós.
Yr Hen Ogledd
Is éard is Yr Hen Ogledd (Gaeilge:An Sean-Tuaisceart) ann ná an téarma a n-úsáideann scoláirí chun tagairt a dhéanamh do na chríocha sin atá anois i dtuaisceart Shasana agus i ndeisceart na hAlban, ina raibh pobail na mBriotanach (Brythoniaid) ina gcónaí ann, sna blianta idir 500 agus ionradh na Lochlannach c. 800, sé sin sa tréimhse tar éis cúlú an garastúin Rómhánach.
Ón tSean-Thuaisceart tháinig an litríocht Bhreatnach is luaithe, dánta gaisce le filí yr Hengerdd faoin gcath idir ríochtaí na mBreatnach agus na treibheanna Angla-Shacsanaigh a rinne iarracht na Briotanaigh a cheansú agus a gcuid talún a ghabháil. Ón tSean-Thuaisceart tháinig Cunedda ap Edern agus a lucht leanúna, bunaitheoirí ríocht Gwynedd freisin.
Is féidir Yr Hen Ogledd a shainiú mar Albain ó dheas ó líne shamhailteach idir teorainneacha Sruighlea agus Loch Laomainn agus na contaetha Sasanacha atá ann faoi láthair Cumbria, Lancashire, Contae Durham, Northumberland, Yorkshire agus Humberside. Is críoch níos móire í seo ná mar atá sa Bhreatain Bheag inniu. Féadfaidh ríochtaí Hen Ogledd (Elfed) síneadh chomh fada ó dheas le ceantar Cheshire inniu. Rinne Cath Chester deighilt ríochtaí an tSean-Thuaidh ón mBreatain Bheag i 615.
Ciúbachas
mion|La Ville uimh. 2, de chuid Robert Delaunay, ola ar chanbhás, Musée National d'Art Moderne, Centre Georges Pompidou, Páras Ba é a bhí i gceist le Ciúbachas ná gluaiseacht phéintéireachta de chuid na Fraince a thosaigh go gairid tar éis bhás Paul Cézanne i 1906 agus ar a raibh buaicphointe idir na blianta 1906 – 1914. Ba thúsphointe ag an gCiúbachas moladh Cézanne do pheintéir óg féachaint ar an dúlra i dtéarmaí sféar, cón agus sorcóirí.
Tá tionchar Cézanne le feiceáil ar dtús ar shaothar Pablo Picasso (1881-1973) agus Georges Braque (1882–1963) a d'oibrigh le chéile chun an córas nua a bhunú. Tá an tionchar céanna le feiceáil freisin níos deireanaí ar ealaíontóirí eile ar nós Delaunay, Villon agus Gris a bhí ar imeall na gluaiseachta.
Tháinig an spéis i gcuma athraíoch dromchlaí ón Impriseanachas ach go bunúsach ba mhó riamh a bhí an Ciúbachas ina ghluaiseacht intleachtúil ná an Impriseanachas. Shíl go leor ealaíontóirí go raibh an Ciúbachas i dtiúin leis an eolaíocht agus leis an innealtóireacht agus gur ann a bhí an t-aon stíl chun timpeallacht na nua-aoise a chur i bpictiúir.
Ramasaes IV
Faró Éigipteach ab ea Ramasaes IV (1155-1149 r. Chr.).
Montsarat
Críoch thar lear de chuid na Ríochta Aontaithe is ea Montsarat, atá suite i Muir Chairib. Ba é Plymouth an phríomhchathair roimh bhrúchtadh bolcánach Chnoc Soufrière sa bhliain 1995. Tá an rialtas suite in Brades faoi láthair ar an taobh thuaidh den oileán.
Innealtóireacht
mion|Kitty Joyner, innealtóir,  Langley  1952. Is éard atá i gceist le innealtóireacht ná feidhmiú eolas teicniúil chun fadhbanna daonna a reáchtáil. Síolraíonn an focal ón bhfréamh Laidine ingeniosus, a chiallaíonn "oilte". Is é "innleadaireachd" leagan an fhocail seo i nGaeilge na hAlban ar innealtóireacht.
Réimsí na h-innealtóireachta
Tugtar an téarma Product Lifecycle Management (PLM) ar fheidhmiú ríomhairí le haghaidh innealtóireacht déantúsaíochta.
Maidenhead
Is baile suite i mBerkshire é Maidenhead.
Liútarachas
250px|thumb|[[Rós na Liútar]] Is craobh mór den Críostaíocht Protastúnach go mbaineann leis diagacht an Máirtín Liútar, leasaitheoir Gearmánach é an Liútarachas.
The Voice (séasúr 8 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2011. Thosaigh an ochtú sraith de The Voice ar 23 Feabhra, 2015 agus chríochnaigh sé ar 19 Bealtaine, 2015.
B'iad Adam Levine, Blake Shelton, Pharrell Williams agus Christina Aguilera na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Sawyer Fredericks an tsraith agus tháinig Meghan Linsey sa dara háit.
Seangán dearg
Is feithid é an seangán dearg. Ball d'fhine na Formicidae atá ann.
An Bhreg
Ag 46 km, is í an Bhreg fhoinse is faide agus is uisceshaibhre ag an Danóib agus ritheann sí trí oirdheisceart na Foraoise Duibhe Láir agus ísealchríocha réigiún na Baar
Éiríonn an Bhreg ag airde 1,078 m os cionn leibhéal na farraige, sé chiliméadar siar ó thuaidh ó Fjurtwangen. Tá a fhoinse, atá in aice le Séipéal Mháirtín agus ar a dtugtar foinse na Danóibe nó Donauquelle, cosanta mar shéadchomhartha nádúrtha. Tá sé suite timpeall 100 méadar soir ó dheas ó dhroim draenála na Réine / na Danóibe (droim draenála Eorpach). Taobh amuigh de sin, ach timpeall 900 méadar uaidh tá foinse na hElz, a shreabhann sa ghleann comhréireach céanna ach sa treo eile i dtosach, ó thuaidh, agus a shreabhann isteach sa Réin ina dhiaidh sin.
Contae Morris, Texas
Is contae i Texas é Morris. Is é Daingerfield príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 12,934 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Baile Mullaigh
Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain é Baile Mullaigh.
Reading, Berkshire
Is baile suite i mBerkshire é Reading.
Carlo Levi
Ealaíontóir, dochtúir agus scríbhneoir Iodálach ab ea Carlo Levi, a tháinig ar an saol i dTorino ar an 29 Samhain 1902 agus a fuair bás sa Róimh ar an 4 Eanáir 1975. Chuala an saol mór iomrá ar an leabhar Cristo si è fermato a Eboli ("Níor tháinig Críost ach go hEboli"), inar phléigh Levi an seal a chaith sé ar díbirt i mbaile beag bocht i nDeisceart na hIodáile, Aliano ("Gagliano" sa leabhar) go gairid roimh an Dara Cogadh Domhanda. Tagairt is ea teideal an leabhair don nath a bhí ag muintir na háite: ní Críostaithe sinn, nó níor tháinig Críost ach go hEboli (an chathair is cóngaraí d'Aliano).
Díbríodh Levi go hAliano, ós Giúdach a bhí ann a ghlac páirt i ngníomhaíocht na gluaiseachta rúnda frith-Fhaisistí. Bhain bochtanas na háite stangadh as, nó níor casadh a leithéid air riamh i dtuaisceart saibhir na tíre, arbh as dó, agus thug sé an-chur síos ar an mbochtanas seo sa leabhar. Nuair a foilsíodh Cristo si è fermato a Eboli, tharraing sé súil a lán daoine i dTuaisceart na hIodáile ar chomh bocht is a bhí deisceart na tíre, agus chomh tábhachtach is a bhí sé caighdeán maireachtála an deiscirt a ardú. Bhí tionchar nach beag ag an leabhar ar pholaitíocht iarchogaidh na hIodáile, mar sin.
Ní raibh gaol aige le Primo Levi, cé gurbh as Torino dó chomh maith leis an scríbhneoir eile.
Nideog éiceolaíoch
thumb|Dhá speiceas [[léicean, léicean glas (ar chlé) agus léicean buí (ar dheis), atá in ann maireachtáil lena chéile ar charraig in dhá nideog éiceolaíoch éagsúil, a d'eascair as a bheith faoi lé coinníollacha nochta agus taise.]] San éiceolaíocht, is éard is nideog éiceolaíoch ann, ná téarma a úsáidtear chun cur síos a dhéanamh ar mhodh maireachtála speicis.
Meastar go mbíonn nideog uathúil, ar leithligh, ag gach aon speiceas. Déantar cur síos sa nideoig éiceolaíoch ar
Lloyd Sherr
Is aisteoir guthaithe Meiriceánach é Lloyd Sherr, a rugadh sa bhliain 28 Feabhra 1956 i Los Angeles, California. Úsáideann sé an t-ainm proifisiúnta Max Raphael go minic. (Chum sé an t-ainm sin ag cur céad ainm an dá mhac aige le chéile.) Oibríonn sé i réimse leathan de na meáin, idir chláracha teilifíse, scannáin, agus chluichí ríomhaire. Sainmharc den History Channel é a ghuth agus aithnítear é freisin as a chuid oibre in Cars 2 (2011) agus Turbo (2013). Tá obair mar aisteoir agus fuirseoir déanta aige freisin.
Contae Baxter, Arkansas
thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.
Is contae in Arkansas é Contae Baxter. Is é Mountain Home príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.
Tá sé suite i dtuaisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
Sa bhliain 2016 bhí 20,492 duine ina gcónaí ann. Tá achar 2,437 ciliméadar cearnach (2,437/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 9/km² sa chontae.
Tíreolaíocht
Tá dhá réigiún in aice leis an gcontae seo: Deilt Arkansas (a dtugtar go minic "The Delta" go háitiúil) agus Bayou Bartholomew.
Giniúint leictreachais
mion|300x300px|Turbaighineadóir Is éard is giniúint leictreachais ann ná an próiseas a ghineann cumhacht leictreach ó fhoinsí de phríomh fhuinneamh. Le haghaidh na bhfóntas leictreachais, is é an chéad phróiseas i soláthar leictreachais do thomhaltóirí. Na próisis eile mar atá tarchur, dáileadh, stóráil fuinnimh agus aisghabháil ag baint úsáide as modhanna taiscthe caidéalaithe, cuirtear i gcrích de ghnáth ag an earnáil cumhachta leictreachais.
Go minic, gintear leictreachais ag stáisiún cumhachta trí ghineadóirí leictrimheicniúla, go príomha tiomáinte ag teasinnill tiomáinte le dócháin nó eamhnú núicléach, ach freisin, trí mhodhanna eile ar nós an fhuinnimh chinéitigh ó shileadh uisce agus gaoth. mion|Léaráid de córas soláthair leictreachais, córas giniúna i ndearg|clé Tá foinsí fuinnimh eile san áireamh freisin, a mhacasamhail agus grianchealla fótavoltacha agus fuinneamh geoiteirmeach.
Stair
D'fionn an t-eolaí Michael Faraday na prionsabail bhunúsacha a bhain le leictreachais a ghiniúint, le linn na 1820idí agus 1830idí. Úsáidtear an modh seo fós sa lá atá inniu ann: gintear leictreachas i ngineadóir. mion|Cineál modhanna giniúna leictreachais sna Stáit Aontaithe, sa bhliain. 2014. Séard is gineadóir ann ná maighnéad teannta chuig slat laistigh de chorna de shreangáin nó diosca copair. Nuair a castar an slat gintear sruth leictreach sna sreangáin.
D'éirigh cumhachtstáisiúin lárnacha inmharthana ar bhonn eacnamaíoch le forbairt tarchuir chumhachta trí tsrutha ailtéarnaigh, ag baint úsáide as claochladáin chumhachtaí chun cumhachta a tharchur ag voltas ard agus caillteanas.íseal. Ghintí leictreachas ag stáisiúin lárnacha ón bhliain 1882 ar aghaidh.
Modhanna giniúna leictreachais
Tá seachtar modhanna bunúsacha le haghaidh cineálacha fuinnimh eile a athrú go díreach go fuinneamh leictreach.
Bernadette O'Farrell
Saol
Rugadh O'Farrell i mBiorra i gContae Uíbh Fhailí. Bhí clú agus cáil uirthi mar gheall ar a ról mar Maid Marian i sraith darbh ainm Robin Hood. Phós sí stiúrthóir scannán darbh ainm Frank Launder sa bhliain 1950. Bhí cónaí orthu i Sasana, agus ansin i Monacó. Cailleadh í i mí Mheán Fómhair 1999 agus í cúig bliana is seachtó d'aois.
Bob Joles
Is aisteoir Meiriceánach é Robert "Bob" Joles, a rugadh sa bhliain 1959.
Sandhurst, Berkshire
Is baile suite i mBerkshire é Sandhurst.
Lugaid Lága
I Miotaseolaíocht na nGael, sárghaiscíoch ab ea Lughaidh Lágha (Sean-Ghaeilge Lugaid Lága). Faightear é i scéalta na Rithe agus na Fiannaíochta araon. Dúradh gurbh ar cheann de na cúigear gaiscíoch is fearr na hÉireann. Faightear Lughaidh Lágha eile sa Rúraíocht.
Brannaidh
Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain é Brannaidh.
Lugaid Lága
Fiannaíocht
San Fhiannaíocht, ba ghaiscíoch suntasach na bhFiann é le Fionn mac Cumhaill. Cosantóir Uirne, deirfiúr Mhuirne, ab ea é.
Rúraíocht
Sa scéal úd, chomhghuaillí Eirc mhic Chairbre agus marfóir Chú Chulainn ab an Lughaidh seo. Mharaigh sé Cú Chulainn le hurchar sleá, agus bhain sé a cheann de. D'agair Conall Cearnach níos déanaí díoltas as dúnmharú a dheartháir altrama.
Les Ogres de Barback
Banna is ea Les Ogres de Barback. Bunaíodh an grúpa sa bhliain 1994. Is iad Fred, Sam, Mathilde agus Alice Burguière na baill agus baint acu leis an gclann chéanna. Tá clú agus cáil orthu sa Fhrainc.
Foireann sacair náisiúnta na hIodáile
Is é Foireann pheile náisiúnta na hIodáile an fhoireann pheile náisiúnta a ionadaíonn don Iodáil. Is é an fhoireann pheile náisiúnta is rathúla tar éis an Bhrasaíl, i dtéarmaí na Coirn an Domhain buaite.
Slough
Is baile suite i mBerkshire é Slough.
Patraisc
Is éan í an patraisc. Is baill d'fhine na Phasianidae iad, na speicis seo a leanas ina measc:
Contae Wise, Texas
Is contae i Texas é Wise. Is é Decatur príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 59,127 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Griogair Labhruidh
Is amhránaí traidisiúnta Gaelach é Griogair Labhruidh le stíl na nOileán Siar agus Earra-Ghàidheal. Is píobaire an-tréitheach agus cumadóir ceoil na bpíopaí araon le ceoil agus filíochtacha.
Baineann Griogair le teaghlach na Labhraic ó Cheann a'Tuath, Earra-Ghàidheal; teaghlach ar a bhfuil clú agus cáil in Albain don cheol Gaelach, agus cé gur tógadh é ar thaobh Loch Laomainn bhí sé tumtha i dtraidisiúin a mhuintir óna chuid óige. Tá canúint, oidhreacht agus ceol uathúil ag baint leis an dúiche as a dtáinigh sé, cultúr leis an iliomad amhráin, foinn agus scéalta. Bhí mórán amhránaithe, píobairí agus scéalaithe i measc a shinsear ar dhá thaobh don teaghlach aige (tá ceangail le hEarra-Ghaidheal agus an tOileán Sgitheanach ar thaobh a mháthair de freisin) agus sheol athair Ghriogair an traidisiún píobaireachta ar aghaidh cuige a mhac, a d'fhág an ceol Gaelach mar chuid lárnach dá shaol agus é ag fás aníos.
Thatcham
Is baile suite i mBerkshire é Thatcham.
Damhán uisce cloigíneach
Is é an damhán uisce cloigíneach (nó, uaireanta, an damhán uisce ) an t-aon damhán alla a mhaireann faoin uisce an t-am ar fad. Tógann sé dídean chlogchruthach a líonann le haer a iompraíonn sé síos lena ghéaga cúil. Análaíonn sé trí screamh aeir ar dhromchla a cholainne. Itheann sé crústaigh den chuid is mó. Tá a ghreim nimhiúil, agus cuireann tús le hurlacan is fiabhras. Is é Argyroneta aquatica an t-ainm tacsanomaíochta, agus is é an t-aon speiceas amháin i ngéineas Argyroneta.
An t-Aonach Beag
Is sliabh in Albain í An t-Aonach Beag, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Tadhg Dall Ó hUiginn
mion|Is [[barúntacht suite i gContae Shligigh í Luíne, áit a rugadh Tadhg Dall Ó hUiginn]] File clasaiceach Gaelach ba ea Tadhg Dall Ó hUiginn (c. 1550- c. 31 Márta 1591) ar dhuine d’fhilí móra na nGael. Ba cheann de na filí is iomráití é, ó ré-dhéanach na bhfilí Gaelach. "Chum sé filíocht a thugann pléisíúr agus taitneamh fós ceithre chéad bliain tar éis a ceaptha lena grástúlacht agus a hornáideacht, le líofacht agus foirfeacht na teanga inti".
Dikarya
Foríocht de chuid na bhFungas is ea Dikarya, ar cuid de na fílim Ascomycota agus Basidiomycota, dís gur féidir leo dicaróin a tháirgeadh. Is féidir leo bheith snáithíneach nó aoncheallach, ach bíonn siad i gcónaí gan lascnaidí.
Tadhg Dall Ó hUiginn
Tugann a shaol léargas dúinn ar na filí, ar na huaisle, ar thuaisceart Chonnacht agus ar stair na nGael sa 16ú hAois.
Dikarya
Is Dikarya iad an chuid is mó de na "hArd-Fungais", ach tá a lán speiceas anamorfach a bheadh rangaithe tráth mar chaonaigh san litríocht stairiúil.
Tadhg Dall Ó hUiginn
Muintir
Bhí Tadhg Dall ina bhall de theaghlach d'fhilí gairmiúla ó thuaisceart Chonnacht. Tá ainm a mháthar anaithnid. Ba é Mathghamhain Ó hUiginn, file a d’éag 1585, athair Thaidhg Dhaill; mac eile leis ba ea Maol Muire (d’éag c.1590) a bhí ina ardeaspag ar Thuaim. I Luighne, Co. Shligigh, a bhí cónaí ar Mhathghamhain.
Bhí muintir Uiginn in ann, dar leo féin, a nginealach a rianú siar go dtí Niall Naoighiallach.
Is dóigh gurbh i Luíne a rugadh an tUiginneach, barúntacht Luighne i gContae Shligigh. Tá cruthú ar an dáta 1550 i gcáipéis in Oifig na nAnnála Poiblí faoi Mhaitiú Ó hÚiginn ó 'Dougharane' a fuair bás ar an 9 Eanáir 1558 agus a raibh a shealúchas mar ábhar fiosrúcháin i Sligeach ar an 27 Iúil 1590.
Is in áit ar theorainn Chontae Shligigh agus Mhaigh Eo, san áit a dtugtar Caisleán an Dumha inniu air (suite i gCoistealaigh), a d'fhás sé suas. Bhí sé i gCúil re Coill nuair a d'éag sé ar 31 Márta 1591 is cosúil.
Radharc
Cé gur glaodh 'Dall' ar an tUiginneach, níl aon fhianaise go raibh sé dall. Tuigtear, áfach,go raibh sé 'gearr-radharcach' nó 'ar leathshúil', b’fhéidir. Thug file amháin ‘Tadhg tuadhall’ air : tuairimíonn Knott go gciallódh sin é a bheith dall sa tsúil chlé.
Saothar
Is iad na dánta leis is minice a luaitear: ‘Nodlaig do-chuamair don Chraoibh’;   ‘Fearann cloidhimh críoch Bhanbha’;   ‘D’fhior chogaidh comhailtear síothcháin’; ‘Tógaibh eadrad is Éire’.
The Voice (séasúr 9 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2011. Thosaigh an naoú sraith de The Voice ar 21 Meán Fómhair, 2015 agus chríochnaigh sé ar 15 Nollaig, 2015.
B'iad Adam Levine, Blake Shelton, Pharrell Williams agus Gwen Stefani na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Jordan Smith an tsraith agus tháinig Emily Ann Roberts sa dara háit.
San Héilin
Críoch thar lear de chuid na Ríochta Aontaithe is ea San Héilin. Tá an chríoch suite i lár an Aigéin Atlantaigh. Is é Jamestown an phríomhchathair.
D’fhionn an taiscéalaí Gailíseach João da Nova an t-oileán ar 21 Bealtaine, 1502 ar a thuras farraige ón India. mion|225px|clé|Longwood, an teach ar oileán San Héiln inar chaith [[Napoléon Bonaparte 5 go leith bliana ar deoraíocht]]
Wokingham
Is baile suite i mBerkshire é Wokingham.
Guernica (pictiúr)
Léiríonn Gernika, mar a thugtar air sa Bhascais, buamáil an bhaile bhig seo sa Spáinn le linn Chogadh Cathartha na Spáinne. Scrios trí cheathrú den bhaile agus a mharaigh na céadta ar an lá fuilteach úd, an 26 Aibreán 1937. clé|mion|le feiceáil anois sa [[Museo Reina Sofia i Maidrid]]
Stair
clé|mion|le feiceáil anois sa [[Museo Reina Sofia i Maidrid]] I dtús na bliana 1937, choimisiúnaigh rialtas Phoblacht na Spainne (na Poblachtánaigh -i- ar chlé) pictiúr ó Phicasso, saothar don Phailliún Spáinneach a bhí le bheith mar chuid den Taispeántas Domhanda i bPáras níos moille sa bhliain. clé|mion|le feiceáil anois sa [[Museo Reina Sofia i Maidrid]] Ní raibh a fhios dá laghad ag Picasso ar dtús céard a dhéanfadh sé; bhí sé ina chónaí i bPáras féin. Bhí ráflaí ann fiú go raibh neamhaird tugtha ag Picasso ar chruachás a thíre dúchais agus go raibh sé báúil leis na Faisistigh,