cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Darach Ó Catháin
Amhránaíocht
Roghnaigh Seán Ó Riada é mar amhránaí sa cheirnín Reacaireacht an Riadaigh (CEF 010, anois Pléaráca an Riadaigh ) agus chum Darach caoineadh air. Ó na 1960idí amach bhí sé ar dhuine d’amhránaithe móra an tsean-nóis.
D'éirigh thar barr leis an albam Traditional Irish Unaccompanied Singing sa bhliain 1975.
I measc na n-amhrán atá le fáil ar a dhlúthdhiosca 'Darach Ó Catháin' tá 'Amhrán na Japs', leagan damanta de 'Oró Sé do Bheatha 'bhaile' agus 'Caisleán Uí Néill'. Tá an dlúthdhiosca sin ar fáil ó Gael Linn.
Bhuaigh iníon le mac deirféar leis Corn Dharach Uí Chadhain ag Oireachtas na Gaeilge sa bhliain 2008.
Oíche Nollag
Tugtar Oíche Nollag ar an 24 Nollaig, an lá roimh Lá Nollag, ag ceiliúradh breithe Íosa Nazórach.
Béal Feirste Theas (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Béal Feirste Theas. Cruthaíodh sa bhliain 1922 é. Is í Claire Hanna (PSDLO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Oíche Nollag
Ní lá saoire é in Éirinn.
In Éirnn
Fadó ... 'Bíonn coinneal ar gach fuinneoig ins gach teach Oíche Nollag... Deirtear go mbíonn an Mhaighdean Mhuire ag dul thart Oíche Nollag agus lastar na coinnle le solas a thabhairt dhi.'
'Bíonn féasta mór in chuile theach Oíche Nollag. Bíonn cácaí milse agus im, subh agus úlla ann. Fágann siad coinneal lasta ar feadh na hoíche. Cuireann na gasúir a gcuid stocaí suas ag Santa Clás. Faigheann siad rudaí deasa uaidh. Bíonn gé nó turcaí lena mbéile ag gach teach Lá Nollag.'
Thar lear
Caga Tió – An Chatalóin
La part du mendiant – An Bhriotáin
Detinjci – An tSeirbia
Fionnmhach, Contae Cheatharlach
deas|250px|thumb|Fionnmhach Baile in Éirinn is ea Fionnmhach (Béarla: Fennagh ). Tá an baile suite in oirdheisceart na tíre i gContae Cheatharlach.
Fairfield, Texas
Is é Fairfield príomhbhaile Contae Freestone, Texas. Bhí 2,951 ina gcónaí i bhFairfield sa bhliain 2010.
Oíche Nollag
Thar lear
Olentzero – Tír na mBascach
Tagairtí
Jul
Pearsall, Texas
Is é Pearsall príomhbhaile Contae Frio, Texas. Bhí 9,146 ina gcónaí i bPearsall sa bhliain 2010.
Lisa on Ice
Craoladh an t-ochtú heipeasóid, "Lisa on Ice", den séú sraith The Simpsons ar an 13 Samhain 1994. Scríobh Mike Scully an eipeasóid seo. D'fhéach 17.9 milliún duine ar an eipeasóid.
Ostermundigen
Baile san Eilvéis is ea Ostermundigen atá suite i gcantún Bern. Bhí 16,788 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2015.
Staireolaíocht
mion| Allagóire ar scríbhneoireacht na staire le Jacob de Wit (1754). Coinníonn [[Fírinne|an Fhírinne atá beagnach nocht súil ar scríbhneoir na staire. Tugann Pallas Aitéiné (an Eagna) ar chlé comhairle. ]] Is éard is staireolaíocht ann ná staidéar ar mhodhanna staraithe chun an stair a fhorbairt mar dhisciplín acadúil, agus dá réir sin is aon chuid d’obair stairiúil ar ábhar áirithe í. Clúdaíonn staireolaíocht ábhair ar leith an chaoi a ndearna staraithe staidéar ar an ábhar sin ag úsáid foinsí, teicnící agus cuir chuige teoiriciúla áirithe. Pléann scoláirí an staireolaíocht de réir ábhair - mar shampla stair na Ríochta Aontaithe, stair an Dara Cogadh Domhanda, Impireacht na Breataine, Ioslam luath, agus an tSín - agus cineálacha cur chuige agus seánraí éagsúla, mar shampla stair pholaitiúil agus stair shóisialta. Ag tosú sa naoú haois déag, le orbairt na staire acadúla, d’fhorbair corpas litríochta staire. Is ceist dhíospóireachta í i gcónaí an dlúbhaint a bhí riamh, atá go fóill, agus a bheidh go brách, idir scríobh na staire agus polaitíocht na linne ina scríobhtar í.
Res publica
Nath Laidine í res publica arb é is brí leis ná gnó nó ábhar nó rud a bhaineann leis an bpobal. Is é an bhrí le res ná gnó nó rud, agus is aidiacht é publicus, publicum, publica a thagraíonn don phobal nó don phoiblíocht, cosúil leis an aidiacht Gaeilge "poiblí".
Ina lán teangacha, tá an focal a chiallaíonn poblacht bunaithe ar an nath Laidine seo, cosúil le republic an Bhéarla, Republik na Gearmáinise, république na Fraincise, республика/respublika na Rúisise agus rzeczpospolita is republika na Polainnise - is aistriúchán focal ar fhocal ar an nath Laidine é an chéad fhocal acu, nach dtagraíonn ach do na poblachtaí sa Pholainn féin.
Mar sin féin, is gá cuimhne a choinneáil air nach ionann res publica agus poblacht. Sa Laidin, is gnách feidhm a bhaint as an focal res ("rud", "gnó") leis na hainmfhocail theibí a sheachaint - mar shampla, deirtear res rustica nó "an rud tuathúil", "an gnó tuathúil" sa chiall "talmhaíocht". Is é is bunbhrí le res publica, dá réir sin, ná "an rud poiblí", "an gnó poiblí", "na cúrsaí pobail".
Brí bhunúsach
An rud ar leis an bpobal é sa Róimh, ba chuid den res publica, is é sin, de na gnóthaí poiblí nó d'acmhainn an phobail é. D'fhéadfadh sé gur sráid nó foirgneamh a bhí ann, ar chuid den mhaoin phoiblí é. I gcoitinne, ba leis an bpobal gach rud nár bhain le duine phríobháideach.
Brí pholaitiúil
Le himeacht ama, ghreamaigh brí eile den res publica, is é sin, na gnóthaí rialtais agus riaracháin. Ansin, bhí res publica ag tagairt don chóras rialtais agus don bhaint a bhí ag an gcóras rialtais leis an bpobal. Sa bhrí seo, is ionann gnóthaí poiblí agus gnóthaí rialtais.
Cléópátra
Banríon ab ea Cléópátra VII Philopator (as Gréigis, Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ; 69 RCR. – 30 RCR). Rialaigh sí an tSean-Éigipt in aice lena hathair, agus ansin lena deartháireacha, agus sa deireadh ina haonar.
Saol
De réir nós na nÉigipteach, bhí Cléópátra pósta ar a deartháir. Bhí caidreamh collaíochta aici le hIúil Caesar nuair a thaisteal sé go dtí an Éigipt sa bhliain 48 RCR, áfach. Rugadh mac di le Caesar, ar ar bhaist sí an t-ainm Caesarion, agus bhí Caesar sásta an atharthacht a admháil. Mar sin féin, níor fhág sé aon oidhreacht ag Caesarion ina thiomna.
Ní rithfeadh leis riamh Cléópátra a phósadh, ach an oiread, nó bheadh a chnaipe déanta mar pholaiteoir sa Róimh dá bpósfadh. Tar éis a bháis, bhí triúr páiste ag Cléópátra in éineacht le Marcas Antaine. Nuair a bhuaigh Octáivian orthu ag cath Actium, theith Cléópátra.
Fuair Antaine bás faoina lámh féin agus deirtear gur sháigh sé é féin sa bholg lena chlaíomh gearr Rómhánach.
Chuir Cléópátra lámh ina bás féin freisin. Níor mhínigh a lia a cúis báis ach de réir na tuairime choitianta, lig sí d'asp nó cobra í a priocadh. Is léir gur mharaigh Octáivian Caesarion, in aois ocht mbliana déag dó agus é ag teitheadh sa bhliain chéanna.
Seandálaíocht
Níor thángthas ar thuama Chléópátra riamh.
Marilyn Monroe
Ban-aisteoir agus mainicín Meiriceánach ab ea Marilyn Monroe (1 Meitheamh, 1926 – 5 Lúnasa, 1962) agus réalta ghnéasach den chéad scoth go háirithe. Rinneadh samhailchomhartha na ré nua di, na seascaidí na saoirse.
I mionpháirteanna scannáin a thosaigh sí ag aisteoireacht, ach d'iompaigh sí ina duine de na haisteoirí is cáiliúla sna caogaidí de bharr a cuid scileanna coiméideacha agus a háilleachta.
Phós sí faoi thrí - James Dougherty ar an 19 Meitheamh 1942, Joe DiMaggio ar an 14 Eanáir 1954 agus Arthur Miller ar 29 Meitheamh 1956.
A Breith is a hAinm
Rugadh Marilyn Monroe i mbarda carthanais Ospidéal Contae Los Angeles. Is é an t-ainm a breacadh síos ar a teastas breithe ná Norma Jeane Mortenson. Ach ba í an seanmóirí carasmatach mná ó Cheanada, Aimee Semple MacPherson, a bhaist an t-ainm Norma Jeane Baker uirthi, mar a d'iarr seanmháthair an linbh Della Monroe Grainger (de réir a beathaisnéisí Fred Lawrence)).
Ar an 23 Feabhra 1956, fuair Norma Jeane cead oifigiúil ó Chúirt Cathrach Stát Nua-Eabhrac agus d'athraigh sí a hainm is a sloinne go dlíthiúil go Marilyn Monroe.
A Máthair
Ba iad tuismitheoirí a máthar Otis Elmer Monroe agus Della Mae Hogan. Saolaíodh a máthair féin Gladys Pearl Monroe i bPorfirio Díaz (inniu: Piedras Negras) i Meicsiceo, ar an 27 Bealtaine 1902. Chuaigh an teaghlach ansin in éineacht le hOtis a bhí ag obair do chomhlacht an iarnróid. D'fhill siad go California, áit ar rugadh deartháir Gladys, Otis Óg, sa bhliain 1905. Bhí sifilis (bolgach Fhrancach) ar shean-Otis, agus chuaigh an galar i bhfeadánacht ann: tháinig meath ar chnámh a dhroma agus ar a inchinn, agus shíothlaigh sé in Ospidéal Stáit Chalifornia Theas i gContae San Bernardino sa bhliain 1909. clé|mion|333x333px|Teastas breithe I Mí Bealtaine 1917, rinne Gladys athphósadh. Phós sí fear darbh ainm Jasper Baker, agus saolaíodh beirt leanaí don lánúin seo, mar atá, Robert Kermit Baker (24 Eanáir 1918) agus Berniece Baker (30 Iúil 1919). Tháinig an bheirt acu chun saoil i Los Angeles. Nuair a fuair Gladys agus a fear céile (arbh as Kentucky dó) colscaradh, choinnigh an t-athair an chlann aige féin agus chuaigh sé ina chónaí go Kentucky, de réir mar a deirtear sa leabhar My Sister Marilyn.
Bruíon
Brú nó iostas in Éirinn na seanscéalta ab ea Bruíon (Sean-Ghaeilge Bruiden). Ba é a dílseánach nó brughaidh, a raibh ard-mheas aige de bharr a chuid fáilteachas; nó rí, a thógadh a leithéid i lár a dhún nó ráth (an Ghaillis dũnom, rátis; Breatnais din, caer).
Marilyn Monroe
A Máthair
D'aistrigh Gladys ansin chomh maith, le go bhféadfadh sí a bheith i gcóngar dá clann. Chaith sí tamall ansin, ach sa deireadh, thug sí a haghaidh ar Los Angeles arís.
Bruíon
Seanscéalta
Sa scéal Scéal Muc Mhic Dhathó, deirtear nach raibh ar fud na hÉireann ach sé bhruíon, agus mar bhrughaí iontu Da Derga, Forgall Monach, Mac Dathó, Mac Dá Reo, Dá Chóca agus Blaí Briugu. I scéalta eile ámh, deirtear go raibh tuilleadh dá leithéid, amhail is an brughaidh Bricre agus a bhruíon in Fleadh Bhricreann.
Marilyn Monroe
A hAthair
thumb|Marilyn Monroe. Radharc ón scannán cáiliúil [[Gentlemen Prefer Blondes (1958).|clé]] Nuair a chuaigh Gladys ar ais go Los Angeles, casadh fear darb ainm Martin Edward Mortenson (1897-1981) uirthi agus phós sí é ar an 11 Deireadh Fómhair 1924. Fuair siad colscaradh leathbhliain ina dhiaidh sin, de réir an leabhair My Sister Marilyn. Rugadh athair Mhartin, Sean-Mhartin, i Haugesund san Iorua, agus chuaigh sé ar imirce go dtí na Stáit timpeall na bliana 1880. Phós sé Stella Higgins ansin, agus saolaíodh Martin Óg dóibh i Vallejo, California.
Is iomaí beathaisnéisí - cosúil le Donald H. Wolfe, a bhreac síos an leabhar The Last Days of Marilyn Monroe - a áitíonn gurbh é Charles Stanley Gifford fíor-athair Mharilyn Monroe. Bhí Gifford ag obair ina dhíoltóir don chomhlacht scannánaíochta RKO Pictures, agus Martin Mortenson ag gearradh scannán don ghnólacht chéanna. clé|mion|26 Meitheamh 1945 iris YANK, Norma Jeane Dougherty Is é Martin Mortenson a luaitear mar athair ar theastas breithe Mharilyn, áfach. Thréig Martin a bhean chéile roimh bhreith Mharilyn, ach mar sin féin, creideann cuid de na beathaisnéisithe gurbh eisean an fíor-athair freisin. Dúirt James Dougherty, an chéad fhear céile a bhí ag Marilyn, le hagallóir an stáisiúin teilifíse úd Lifetime go raibh Marilyn féin barúlach gurbh é Gifford a fíor-athair. Cibé cé acu Gifford nó Mortenson a bhí ann, ní raibh mórán bainte ag a hathair le saol Mharilyn i ndiaidh a breithe.
Bruíon
Seandálaíocht
mion|Atógail den Bhruíon Eamhna Mhacha
Eagna
Is coincheap í an eagna nó an chríonnacht (coibhéis sa sean-Ghréigis: σοφία / sophía) a úsáidtear chun iompar duine aonair a cháiliú, go minic de réir na heitice, a chomhcheanglaíonn comhfhios fút féin agus faoi dhaoine eile, stuamacht, críonnacht, dáiríreacht, géarchúis agus ceartas bunaithe ar eolas réasúnaithe.
Marilyn Monroe
A Tuismitheoirí Altrama
Bhí Gladys ag áitiú ar Della glacadh le Norma Jeane mar iníon altrama, ach nuair nach bhfuair sí ach cur ó dhoras, d'fhág sí an cailín ag Albert agus Ida Bolender i Hawthorne, California, áit ar fhan an páiste go dtí go raibh sí seacht mbliana d'aois. Ina dírbheathaisnéis My Story, deir Marilyn gur shíl sí gur bean ab ea Albert. mion|26 Meitheamh 1945 iris YANK, Norma Jeane Dougherty|clé Thagadh Gladys ar cuairt chuig Norma Jeane gach seachtain. Lá amháin, tháinig sí ag fógairt go raibh sí tar éis teach a cheannach, ach nuair a chuaigh Norma Jeane ina cónaí in aontíos léi, chlis a néaróga ar Gladys, agus tugadh go dtí ospidéal síciatrach í. Dealraíonn sé gur dhual do mhuintir Mharilyn dúlagar intinne agus claonadh chun féinmharú, nó chuir Marion, deartháir Ghladys, lámh ina bhás féin nuair a scaoileadh é féin saor ón ospidéal síciatrach, rud a rinne athair Della freisin nuair a buaileadh le dúlagar intinne é.
Ba í Grace McKee, an cara ab fhearr a bhí ag Gladys, a fuair Norma Jeane ansin le bheith ag féachaint ina diaidh. Nuair a phós Grace, cuireadh Norma Jeane i ndílleachtlann i Los Angeles, agus ina dhiaidh sin, chuaigh sí ó theach altrama go teach altrama.clé|mion|Cárta poist, 1940idí
Eagna
I réimse na fealsúnachta, is ionann an eagna agus idéal na beatha a mbíonn claonadh ag na fealsúna ina leith, « amoureux de la sagesse » "leannáin na heagna", qui « pensent leur vie et vivent leur pensive» a "smaoiníonn ar a mbeatha agus a mhaireann a gcuid smaointe", trí cheistiú agus tríd a suáilcí a cheistiú agus a chleachtadh.
Aerfort Iarthar Éireann Chnoc Mhuire
mion|clé|IATA: NOC ICAO: EIKN
Marilyn Monroe
Póstaí
Bhuail sí le Joe Di Maggio, imreoir daorchluichi agus é éirithe as an imirt agus phós siad sa bhliain 1954. Níor mhair an pósadh ach naoi mí. Cé go raibh siad scartha ag am a fritheadh Monroe básaithe, ba é DiMaggio a thrasnaigh an tír agus a d’eagraigh an tsochraid.
Aerfort Iarthar Éireann Chnoc Mhuire
Aerfort idirnáisiúnta Éireannach is ea Aerfort Iarthar Éireann Chnoc Mhuire. Tá sé suite trí chiliméadar ó Bhaile Chathail in oirthear Chontae Mhaigh Eo, 205m os cionn leibhéal na farraige.
Marilyn Monroe
Póstaí
Phós sí arís sa bhliain 1956 le Arthur Miller, údar agus drámadóir Meiriceánach. D'iompaigh sí ina Giúdach agus ba leasmháthair í ag an deireadh seachtaine dá chlann. Bhí deacrachtaí acu nuair le linn scannanú The Misfits. I ndiaidh an scannánaíocht, fuair Monroe colscaradh uaidh.
Aerfort Iarthar Éireann Chnoc Mhuire
I 2007 bhain 557,000 duine úsáid as an aerfort.
Marilyn Monroe
Tús a Gairmréime
Le linn Dara Cogadh Domhanda thosaigh sí ag obair i monarcha an chomhlachta Radioplane, arbh é an t-aisteoir Reginald Denny a húinéir. Ba é an tasc a bhí aici ná ceimiceán tinemhoillitheach a spré ar chodanna eitleáin agus paraisiúit a iniúchadh.
Bhí David Conover, grianghrafadóir a bhí ag obair do na fórsaí armtha, ag tabhairt camchuairte timpeall na monarchan ar lorg maisiúcháin d'alt ar an iris YANK faoin dóigh a raibh na mná ag cuidiú leis na Stáit Aontaithe an cogadh a chur. D'aithin Conover go raibh ábhar an chuspa i Norma Jeane. Go gairid ina diaidh sin, shínigh sí conradh leis an gníomhaireacht mhainicíneachta, The Blue Book. Ina leabhar Finding Marilyn, dúirt Conover go raibh cumann craicinn aige le Marilyn a mhair na blianta. Nuair a bhí an conradh sínithe aici, chuir sí cuma nua ar a folt gruaige: gearradh é, díríodh amach é agus cuireadh dath an óir ann. mion|11 Meitheamh 1947|clé D'iompaigh sí amach ina duine de na cuspaí ba mhó rath dá raibh ag obair don Blue Book. Chonacthas ar chlúdach na ndosaen irisí í. Sa bhliain 1946, chuir an sealgaire lucht tallainne Ben Lyon sonrú inti. Shocraigh sé scannánú tástála di leis an gcomhlacht scannánaíochta Twentieth Century Fox. Tairgeadh conradh caighdeánach sé mí di, agus tuarastal $125 in aghaidh na seachtaine ag dul leis ar dtús.
Ní raibh cuma sách meallacach ar an ainm sin Norma Jeane, agus mhol Lyon di an t-ainm stáitse Marilyn a tharraingt uirthi, in aithris ar Marilyn Miller. Roghnaigh Marilyn an sloinne Monroe, ó ba é an chéad sloinne a bhí ar a máthair féin. Ón lá sin i leith, ghlaoití Marilyn Monroe ar Norma Jeane Baker.
I rith an chéad leathbhliain i ndiaidh an conradh a shíniú le Fox di, níor tugadh obair ar bith di, ach ansin, bhí sí sásta an conradh a athnuachan, agus fuair sí ról beag ar an dá scannán úd ''Scudda Hoo! Scudda Hay! agus Dangerous Years''. Tháinig an dá cheann ar an scáileán sa bhliain 1947. Gearradh ról Mharilyn as an chéad scannán acu, amach ón mearspléachadh ar a haghaidh, agus dhá fhocal á rá aici. Chinn Fox ar gan a conradh a athnuachan arís. Chrom Monroe ar ais ar obair an chuspa, agus í ag fáil aithne ar dhaoine tábhachtacha i Hollywood de réir a chéile. clé|mion|Ladies of the Chorus, 1948 Sa bhliain 1948, chaith sí leathbhliain ag obair do Columbia Pictures, agus ról aici ar an scannán Ladies of the Chorus. Ceolchóiméide saorbhuiséid a bhí ann nach raibh mórán ratha uirthi, agus chaill Marilyn an jab seo freisin nuair a bhí an chéad chonradh istigh.
Ansin, casadh Johnny Hyde, duine d'áidsintí móra Hollywood, uirthi. D'éirigh le Hyde conradh nua a eagrú di ag Fox, nuair a dhiúltaigh MGM di. Ní raibh Leas-Uachtarán Fox, Darryl F. Zanuck, cinnte go raibh aon mhaith i Marilyn, ach ó bhí Hyde chomh stobarnáilte is a bhí, ghéill Zanuck dó, agus fuair Marilyn róil bheaga ar na scannáin All About Eve, arbh é Fox a léirigh é, agus, ina dhiaidh sin, The Asphalt Jungle, arbh é MGM a léirigh é.
Cé nach raibh ach mionróil i gceist, thug na féachadóirí agus na léirmheastóirí faoi deara í. Thairis sin, chuir Hyde faoi scian an mháinlia í le go gcuirfí feabhas ar a srón agus ar a smig, i mbreis ar an máinliacht a rinneadh ar a drandal roimhe sin. mion|Marilyn Monroe agus Keith Andes, Clash by Night, 1952 Bhí róil neamhthábhachtacha aici ar scannáin sodhearmadta cosúil le We're Not Married! agus Love Nest. Mar sin féin, bhain lucht ceannais an chomhlachta RKO leas aisti leis an scannán Clash by Night, léiriúchán de chuid Fritz Lang, a dhéanamh ní ba mheallacaí i súile an ghnáthfhéachadóra. Bhí rath maith ar an scannán, agus ansin, bhain Fox úsáid den chineál chéanna aisti i ról an fháilteora i Monkey Business, dráma grinn ropánta arbh é Howard Hawks a stiúrthóir, agus Ginger Rogers is Cary Grant ag déanamh na bpríomhpháirteanna.
Leithinis
thumb|Leithinis sa [[An Chróit|Chróit.]] Is achar talún í leithinis (comhfhocal bunaithe ar an dá fhocal leath agus inis) atá beagnach ina oileán. Bíonn ar a laghad trí thaobh de leithinis timpeallaithe le huisce ach bíonn ceangal talún ann i gcónaí leis an mórthír. D'fhéadfadh sé gur inis nó oileán a bhí ann tráth, ach go bhfuil ceangal talún ann anois. Bhíodh Binn Éadair ar chósta thoir na hÉireann ina oileán tráth, ach is leithinis anois í.
Marilyn Monroe
Tús a Gairmréime
Ní dhéanfadh na léirmheastóirí droichead de Mharilyn a thuilleadh, agus má d'éirigh go gleoite leis an dá scannán sin, glacadh leis go forleathan gurbh í Marilyn a tharraing cuid mhór den lucht féachana isteach sna pictiúrlanna. clé|mion|Monkey Business, 1952 Sa deireadh, bhí Fox sásta príomhpháirt a thabhairt do Mharilyn sa bhliain 1952 ar an scannán Don't Bother to Knock. Rinne sí ról an naí-fhosaí chraiceáilte a d'ionsaigh an cailín beag a raibh a cúram uirthi. Scannán a bhí ann nár caitheadh mórán airgid leis, agus cé nach raibh gach léirmheastóir sásta leis an scannán féin, bhíothas ar aon fhocal gur thaispeáin sé go raibh bua aisteoireachta ag Marilyn, agus go raibh sí in inmhe páirt an phríomhaisteora a dhéanamh. Glactar leis ó sin i leith go ndearna sí an-obair aisteoireachta ar an scannán áirithe sin.
An Réaltóg Dhallraitheach
Rinne sí an phríomhpháirt ar an scannán Niagara sa bhliain 1953, agus ansin, thaispeáin sí go raibh sí ábalta pictiúr mór-bhuiséid a dhéanamh. Is é an ról a bhí aici ná bean a raibh cineál siabhráin uirthi, agus í ag pleanáil a fear céile a mharú. Rinne na léirmheastóirí an oiread céanna tráchta ar an dóigh a raibh Marilyn ag caidreamh leis an gceamara agus ar scéal duairc an scannáin.
Détente
mion|Sa bhliain 1975, tháinig na [[Spásaire|spásairí Meiriceánacha agus Rúiseacha le chéile]] i réimse na taidhleoireachta, maolú ar theannas is ea détente, nó pholasaí an éideannais.
Marilyn Monroe
An Réaltóg Dhallraitheach
Faoin am seo, thosaigh grianghraif ag dul timpeall ar a raibh Marilyn le feiceáil ina craiceann dearg. Ba é an grianghrafadóir Tom Kelley a thóg na pictiúir seo nuair a bhí an obair ag rith gann ar Mharilyn. Cheannaigh Hugh Hefner cóipeanna de na pictiúir, agus i Mí na Nollag 1953, tháinig siad i gcló sa chéad eagrán den Playboy.
Détente
Cogadh Fuar
Sna 1970idí, d'fhéach Brezhnev leis an naimhdeas idir an tAontas Sóivéadach agus an tIarthar a mhaolú trí pholasaí an éideannais. Tugadh Détente ar an fheabhas seo sa chaidreamh (cf. Earrach Phrág).
Marilyn Monroe
An Réaltóg Dhallraitheach
I rith an chéad chúpla mí eile, thuill na scannáin Gentlemen Prefer Blondes agus How to Marry a Millionaire a clú do Mharilyn. Bhí sí sa Táin anois, mar aisteoir. Is iad an dá chóiméide theicneadhaite (Technicolor) seo is mó is cúis leis an bpearsantacht is minicí a shamhlaítear léi ar an scáileán, is é sin, áilleagán mná na ngealfholt. clé|mion|Gentlemen Prefer Blondes, 1953 Ar an scannán Gentlemen Prefer Blondes, rinne Monroe páirt Lorelei Lee, cailín siamsaíochta ar lorg ghrá na hailpe. Chuaigh a hainm fud fad na nuachtán, agus an dóigh ar chan sí an t-amhrán Diamonds Are a Girl's Best Friend thug sí inspioráid d'amhránaithe cosúil le Madonna, Kylie Minogue, agus Geri Halliwell. Nuair a chuaigh an scannán ar an scáileán an chéad uair i Los Angeles, bhí Marilyn agus a comhaisteoir Jane Russell i láthair le lorg a gcos is a lámh a fhágáil sa tsoimint os comhair Grauman's Chinese Theatre.
Détente
Cogadh Fuar
Sna 1970idí, Chuir NASA stáisiún spáis, Skylab, ag timpeallú an Domhain, b'fhéidir mar fhreagra ar Salyut, stáisiún spáis na Rúiseach. Sa bhliain 1975, áfach, agus ré an éideannais (détente) idir na mórchumhachtaí ag sroicheadh a buaicphointe, tháinig na spásairí Meiriceánacha agus Rúiseacha le chéile thuas sa spéir, nuair a nascadh Apollo a hOcht nDéag agus Soyuz a Naoi nDéag le chéile - is é sin, ghreamaigh an dá shoitheach dá chéile agus osclaíodh bealach eatarthu. Níor chuir an teagmháil seo deireadh leis an gCogadh Fuar go fóill, ach spreag sí comhoibriú idirnáisiúnta spáis a chuaigh chun fairsingeachta ó shin i leith. clé|mion|Richard Nixon agus Zhou Enlai, 1972
SAM agus an tSín
Ar an 21 Feabhra 1970, thug Uachtarán Mheiriceá Richard Nixon cuairt ar Dhaon-Phoblacht na Síne:
Marilyn Monroe
An Réaltóg Dhallraitheach
Nuair a bhí The Seven Years Itch críochnaithe aici i dtús na bliana 1955, d'imigh Monroe as Hollywood, beag beann ar an gconradh a bhí sínithe aici, agus chuaigh sí ag staidéar aisteoireacht a san Actors Studio i Nua-Eabhrac. Ní raibh Fox géilliúil dá cuid éileamh i leith an chonartha, nó bhí siad ag áitiú uirthi filleadh le cuidiú leis na léiriúcháin nach bhfuair sí óraice aici ná oiriúnach di, is é sin, The Girl in Pink Tights (a fágadh gan scannánú sa deireadh thiar thall), The Girl in the Red Velvet Swing agus How to Be Very, Very Popular.
D'fhan Marilyn i Nua-Eabhrac. Nuair a bhí an lucht féachana ag déanamh a ngnáthruathair ar na pictiúrlanna le The Seven Years Itch a fheiceáil i samhradh na bliana 1955, agus an bheirt réaltóg eile de chuid Fox, Jayne Mansfield agus Sheree North fágtha faoi scáil Mharilyn, b'éigean do Zanuck admháil go raibh an ceann ab fhearr faighte aici air. Síníodh conradh nua a cheadaigh do Mharilyn diúltú do chomhoibriú le stiúrthóir nach dtaithneodh léi agus aisteoireacht a dhéanamh ar léiriúcháin na stiúideónna eile. clé|mion|[[Laurence Olivier|Sir Laurence Olivier agus Marilyn Monroe, The Prince and the Showgirl, 1957.]] Ba é an chéad phictiúr a scannánaíodh faoin gconradh nua ná Bus Stop, arbh é Joshua Logan a stiúrthóir. Ba í an pháirt a rinne sí ná Chérie, amhránaí i dteach ólacháin a thit i ngrá le buachaill bó. Ar an scannán seo, feictear gan smideadh ceart í, rud a rinne sí d'aon ogham.
Chuaigh sí ar an ngearrliosta do Dhuais Golden Globe, agus bhí na léirmheastóirí faoi dhraíocht ar fad. D'fhógair Bosley Crowther ar an New York Times: Ná titigí as bhur suí anois, nó tháinig Marilyn Monroe aniar aduaidh orainn go léir: chruthaigh sí gur aisteoir í dáiríribh.
Scríobh an stiúrthóir Joshua Logan ina dhírbheathaisnéis Movie Stars, Real People mar seo: Fuair mé go raibh Marilyn ar na daoine ba mhó tallainne riamh -- Chuaigh sí i bhfeidhm orm mar dhuine ab intleachtúla i bhfad ná mar a shamhlaigh mé riamh, agus b'ansin a d'fhoghlaim mé an chéad uair riamh ná nach bhfuil baint ar bith ag an intleacht, fiú ag an intleacht is lonrúla, leis an oideachas. mion|The Prince and the Showgirl, 1957 In éineacht lena cara, an grianghrafadóir Milton H. Greene, bhunaigh Monroe comhlacht léiriúcháin dá cuid féin, Marilyn Monroe Productions. Ba é The Prince and the Showgirl an t-aon scannán amháin a d'fhoilsigh an gnólacht, scannán a chuaigh amach sa bhliain 1957. Ní raibh na léirmheastóirí ar aon tuairim faoi fheabhas an scannáin. Ba í Marilyn féin a rinne príomhpháirt an scannáin, in éineacht leis an móraisteoir Sasanach Laurence Olivier, a rinne an stiúrthóireacht freisin.
Bhí Olivier ag cur i dtíortha le fearg le linn an léiriúcháin, nó ba nós le Marilyn bheith mall ag teacht go dtí an láthair, agus níor thaitin sé go rómhaith le hOlivier ach an oireadh chomh mór a bhí Marilyn ag brath ar a hoiliúnóir drámadóireachta Paula Strasberg. Bhí na léirmheastóirí an-sásta le hobair Mharilyn ar an scannán seo, áfach. Bhain sé amach Duais David di Donatello san Iodáil agus Duais na Réalta Criostail sa Fhrainc. Gearrliostaíodh í freisin do Dhuais BAFTA sa Ríocht Aontaithe.
Blianta Deireanacha a Saoil
clé|mion|Some Like it Hot Sa bhliain 1959, bhí sí ina réalta ar an gcóiméide úd Some Like it Hot in éineacht le Tony Curtis agus Jack Lemmon, arbh é Billy Wilder a stiúrthóir. Ba é an scannán seo buaicphointe a caithréime aisteoireachta. I ndiaidh na n-oibreacha, cháin Wilder í toisc a cuid céapars ar an tseit, ach de réir a chéile, maolaíodh ar a fhearg, agus sa deireadh, mhol sé go mór í mar aisteoir mór coiméide. Tá sé de chlú ar Some Like it Hot i gcónaí gur ceann de na scannáin is fearr amuigh é. Thuill a hobair ar an scannán seo Duais Golden Globe do Mharilyn, agus í ar an aisteoir ab fhearr coiméide nó ceoldráma sa bhliain sin.
I ndiaidh Some Like it Hot, rinne Marilyn an scannán úd Let's Make Love faoi stiúrthóireacht George Cukor, agus Yves Montand mar chomhréalta aici. Ní raibh Marilyn féin ródhoirte don scannán seo, nó ní raibh ann ach dualgas a bhí uirthi toisc go raibh an conradh aici le Fox. Ní dheachaigh an scannán mórán i bhfeidhm ar na léirmheastóirí ach an oiread, amach ón amhrán a chan sí: My Heart Belongs to Daddy le Cole Porter.
Ba é Arthur Miller a bhreac síos an script don chéad scannán eile, The Misfits. Mar a d'iompaigh an scéal amach, ba é an scannán deireanach é don bheirt réaltaí, Marilyn féin chomh maith le Clark Gable. Scannánaíodh an pictiúr amuigh i bhfásach te Nevada, rud a thuirsigh an fhoireann iomlán go mór. Mar sin féin, rinne an triúr príomhaisteoirí, Marilyn, Gable agus Montgomery Clift, an-jab de a d'fhág na léirmheastóirí faoi dhraíocht. mion|alt=|Clúdach Wacci Go gairid i ndiaidh an scannáin, fuair Gable bás le taom chroí, agus chuir na hirisí tablóideacha an locht ar Mharilyn, ag áitiú go raibh a hiompraíocht ar an tseit ag luí ar chroí Gable. Mar sin féin, is féidir cúiseanna eile a lua leis an mbás, go háirithe an dúil nimhe a bhí ag Gable sna toitíní agus an nós a bhí aige gan dul i dtuilleamaí éachtóra le haghaidh na radharc dainséarach nó tuirsiúil.
I ndiaidh bhás Gable, bhí Marilyn i láthair nuair a chuaigh an tonn bhaiste ar a mhac a saolaíodh cúpla mí i ndiaidh a bháis. De réir dealraimh, bhí sí mór le Kay, bean chéile Gable.
Cuid de na grianghrafanna is fearr de Mharilyn, ba é Douglas Kirkland a thóg iad sa bhliain 1961 mar ghné-alt d'eagrán speisialta den iris úd LOOK le 25 bliana na hirise a cheiliúradh.
D'fhill Marilyn go Hollywood le cromadh ar ais ar an gcóiméide úd Something's Got to Give faoi stiúrthóireacht George Cukor. Fágadh an scannán seo gan chríochnú, agus na fadhbanna a bhain leis: le fírinne chosain na hoibreacha díomhaoine scannánaíochta an-suim airgid ar Fox. Chonacthas Marilyn go poiblí an uair dheireanach i mBealtaine 1962, nuair a chan sí Happy Birthday Mr President don Uachtarán John F. Kennedy ar an teilifís.
I ndiaidh di í féin a thaispeáint ina craiceann dearg ar an scáileán - an chéad radharc den chineál seo a rinneadh d'aon mhór-bhanaisteoir i stair na scannánaíochta, thosaigh Marilyn á hiompar ní ba taomaí ná roimhe sin féin ar an tseit. Ar an chéad lá de Mhí an Mheithimh, shlánaigh Marilyn sé bliana déag is fiche d'aois, agus í ag freastal ar ócáid charthanachta ag Dodger Stadium. clé|mion|Something's Got to Give, 1962 7 Lúnasa 1962, Eureka Humboldt Standard Bhí léiriúchán an scannáin Cleopatra ag cosaint an iomarca ar Fox cheana féin, chomh hard agus a bhí an phá a bhí Elizabeth Taylor a éileamh. Mar sin, thug siad bata agus bóthar do Mharilyn agus d'fhostaigh siad Lee Remick ina háit do Something's Got to Give. Ní bheadh Dean Martin sásta ach le Marilyn mar chomhréalta, agus ó cheadaigh a chonradh dó a chomhréalta féin a roghnú, b'éigean do Fox Marilyn a athfhostú.
Thug Monroe agallamh fada don iris Life, ina ndúirt sí go raibh sí an-mhíshásta leis an dóigh a mbíodh Hollywood ag caitheamh léi - ní raibh inti, dar leosan, ach áilleagán amaideach mná. Chuir sí béim freisin ar an ngrá a bhí aici dá lucht féachana. Tógadh sraith grianghraif di le haghaidh Vogue fosta, agus thrácht sí ar scannán a bhí sé le déanamh le Gene Kelly agus le Frank Sinatra. Thairis sin, bhí Monroe ag brath páirt Jean Harlow a dhéanamh ar scannán beathaisnéise.
I measc na scannán eile a luadh léi bhí What a Way to Go! (ba í Shirley MacLaine a rinne an pháirt ansin a bhí ceaptha do Mharilyn), Kiss Me, Stupid (coiméide a bhí ann ina mbeadh Dean Martin ina réalta fir, agus ba í Kim Novak a fuair páirt Mharilyn) agus ceoldráma a bheadh bunaithe ar A Tree Grows in Brooklyn. mion Ní raibh d'am aici, áfach, cromadh ar ais ar oibreacha an scannáin Something's Got to Give.
Bás
Cailleadh Monroe sa bhaile ina teach féin sa bhliain 1962 i Los Angeles ar maidin ar an 5 Lúnasa 1962. Creidtear gur ródháileog piollairí codlata a thug a bás, agus gur féinmharú a bhí ann. Mar sin féin, bhí teoiricí éagsúla comhcheilge ag dul timpeall.
Oidhreacht
mion| A Síniú Tá áit mhór ag Monroe i stair na scannánaíocht a. Ach lean conspóid i gcónaí í. Cé nach raibh ach clú agus cáil uirthi ach ar feadh leathscór bliain, thug a scannáin $200 milliún isteach roimh an am a cailleadh í sa bhliain 1962. Caoga bliain i ndiaidh a báis, meastar í mar mhórphearsa chultúir fós.
Siombail chumhachtach cumasach den bhean ba ea í, nó íospartach neamhchiontach?
The Name Game (American Horror Story)
Craoladh an deichiú heipeasóid, "The Name Game" den dara sraith American Horror Story ar an 2 Eanáir 2013. Scríobh Jessica Sharzer an eipeasóid seo. D'fhéach 2.21 milliún duine ar an eipeasóid.
Suáilce
Is coincheap é an tsuáilce a trasnaíonn na tacair fealsúnachta, reiligiúin agus polaitíochta.
San fhealsúnacht chlasaiceach, a ghlac an Giúdachas Heilléanaithe agus an Chríostaíocht, déantar idirdhealú i measc na suáilcí go léir le ceithre suáilce bunúsach nó ríthábhachtach; an chríonnacht, an mheasarthacht, an fhoirtile agus an ceartas.
Lincolnshire
Is contae i Sasana é Lincolnshire  atá suite in oirthear na tíre. Is é Lincoln príomhbhaile an chontae.
Ann Arbor, Michigan
Cathair in oirdheisceart Michigan, sna Stáit Aontaithe, is ea Ann Arbor. Is í príomhbhaile riaracháin Chontae Washtenow í. Bhí cónaí ar 113,934 duine sa chathair sa bhliain 2010, agus de réir meastacháin sa bhliain 2015 bhí 117,070 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Ann Arbor 256 méadar os cionn cothrom farraige.
Bunaíodh Ann Arbor sa bhliain 1824. Ainmníodh í in onóir bhan an bheirt fhear a bhunaigh an baile agus freisin i ndiaidh na gcrann darach a bhí ag fás ann. Tá Ollscoil Michigan, ceann de na hollscoileanna taighde is mó sna Stáit Aontaithe, suite in Ann Arbor.
Naomh Caitríona Siena
Naomh is ea Caitríona Siena (25 Márta 1347 – 29 Aibreán 1380), a rugadh Caterina di Giacomo di Benincasa i Siena, san Iodáil.
Auckland
Cathair sa Nua-Shéalainn is ea Auckland (fuaimniú: /ˈɔːklənd/), an chathair is mó sa tír.
Dido
Is amhránaí Sasanach í Dido (ainm baiste: Florian Cloud de Bounevialle Armstrong), a rugadh ar an 25 Nollaig sa bhliain 1971 i Londain. Tá aithne uirthi ina gairm faoin ainm Dido (mar seo a fhuaimnítear /ˈdaɪdoʊ/ DYE-doe). Amhránaí agus scríbhneoir amhrán í a bhfuil beagán faoi 30 milliún albam díolta aici ar fud an domhain.
Grenchen
Baile san Eilvéis is ea Grenchen atá suite i gcantún Lebern. Bhí 16,741 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2015.
Charles Michel
'''Charles J. Y. Gh. Michel''' ( fraincis:  <span class="IPA" title="Representation in the International Phonetic Alphabet (IPA)">[ʃaʁl mi.ʃɛl] ; 21 Nollaig 1975 a rugadh é) Is polaiteoir Beilgeach de bhunús na Vallúine é, a fheidhmíonn mar Uachtarán na Comhairle Eorpaí faoi láthair (ón 1 Nollaig 2019 i leith). Príomh-Aire na Beilge ab ea é ar feadh 5 bliana roimhe sin.
Mac Louis Michel é, polaiteoir suntasach eile sa Bheilg. Ceannaire an pháirtí liobrálaigh Mouvement Réformateur (MR) ab ea é ó mhí Feabhra 2011 go dtí gur roghnaíodh mar Príomh-Aire é ar an 11 Deireadh Fómhair 2014. Is Michel an Príomh-Aire is óige a bhí ag an mBeilg le breis is 150 bhliain.
Tus a Ghairme
Rugadh Michel i Namur na Vallúine. Dhírigh sé a aird ar chúrsaí polaitíochta den chéad uair ag aois 16 bhliana déag nuair a chláraigh sé leis na Liobrálaigh Óige de Jodoigne (Jeunes Réformateurs Libéraux de Jodoigne); bhí a athair tófa mar mhéara Jodoigne ó 1983 ar aghaidh. I 1994, agus é 18 mbliana déag, toghadh mar chomhairleoir proibhinse i mBrabant na Vallúine é.
Sular glaoíodh chun barra na Bruiséile é, bhain sé céim amach sa dlí ó Shaor-Ollscoil na Bruiséile agus ó Ollscoil Amstardam.
Labhraíonn sé Ollainnis liofa óir go ndearna sé stadéir in Amstardam, agus labhraíonn sé Fraincis mar mhatháirtheanga.
A Ghairm Pholaitiúil
I 2000, roghnaíodh mar Aire Gnóthaí Baile é sa Rialtas Vallúnach. Ag aois 25 bhliana, eisean a bhí ar an Aire ab óige i stair na Beilge.
Ar leibhéal áitiúil, toghadh ina chomhairleoir cathrach é i Wavre i 2000. Sa bhliain 2006, roghnaíodh é mar mhéara na cathrach.
I Nollaig 2007, roghnaíodh Michel mar Aire Comhoibriú um Fhorbairt na Beilge mar chuid den Rialtas Verhofstadt III, agus ina dhiaidh, roghnaíodh mar bhall den Rialtas Leterme I,  de rialtas Van Rompuy I, agus de Rialtas Leterme II é.
I 2009, d'adhmhaigh Michel gur thug raitis de chuid an Phápa Beinidict XVI scannal dó, ráitis a dhearbhaigh go raibh coiscíní ina gcúis scaipeadh SEIF. Dúirt Michel go raibh an raiteas ón Phápa "uafásach, scannalach agus rascánta, fiú."
Michel an chéad Príomh-Aire a bhfuil Fraincis mar mháthairtheanga aige a toghadh díreach i ndiaidh Príomh-Aire eile le Fraincis ó dhúchais aige le beagnach 50 bliain. Tharla sé don chéad uair sa Bheilg nuair a tháinig Pierre Harmel i gcomharbacht ar Paul Vanden Boeynants.
Uachtarán na Comhairle Eorpaí
Thogh ceannairí an Aontais Charles Michel ina Uachtarán ar an gComhairle Eorpach an 2 Iúil 2019. Chuaigh sé i mbun oifige an 1 Nollaig 2019.
A Shaol Pearsanta
Imríonn Charles Michel leadóg agus scuais mar chaitheamh aimsire, agus liostaíonn sé croquettes aux crevettes (cróicéad le séaclaí, sneaic choitianta sa Bheilg) mar an bia is fearr leis.
Dlí an Gháis Idéalaigh
thumb|right|[[Próiseas isiteirmeach|Isoiteirmeacha de ghás idéalach. Is ionann na línte cuartha agus an gaol idir brú (ar an y-ais ingearac) agus toirt (ar an x-ais cothrománach) do ghás idéalach ag teochtaí difriúla. Seasann na línte atá níos faide ar shiúl ón bhun-ais (is é sin, na línte atá níos cóngaraí do chúinne na láimhe deise ar bharr an léaráid) do theochtaí níos airde.]]
Is éard is Dlí an Gháis Idéalaigh ann ná an chothromóid stáide do ghás hipitéiseach idéalach. Is neasúcháin maith é ar iompar go leor gás faoi choinníollacha éagsúla, cé go bhfuil roinnt teorainneacha ag baint leis. Ba é Émile Clapeyron a mhaígh é den chéad uair, sa bhliain 1834, mar  chomhcheangal de dhlí Boyle, dlí Charles agus Dlí Avogadro.
Is minic é a bheith scríofa mar.:
i gcás ina seasann na litreacha i gcomhair brú, toirte, méid (na mól), gástairisigh agus teochta faoi seach.
Is féidir é a dhíorthú freisin, go micreascópúil, ó teoiric chinéiteach, mar a baineadh amach (is cosúil go neamhspleách) ag August Krönig sa bhliain 1856 agus Rudolf Clausius sa bhliain 1857.
Kelly Rowland
Is ceoltóir agus amhránaí Meiriceánach í Kelendria Trene Rowland, nó Kelly Rowland de ghnáth (rugadh í ar an 11 Feabhra 1981). Bhí sí ina ball de Destiny's Child ó 1992 go 2006 agus ina breitheamh ar The X Factor (RA) agus The X Factor (SA).
I 2016, bhunaigh Rowland an ghrúpa June's Diary.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 25 gradam buaite ag Rowland. Tá 71 ainmniúchán faighte aici.
Aontroim Thoir (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Aontroim Thoir. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Sammy Wilson (PAD) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Sgúrr nan Ceathramhnan
Is sliabh in Albain í Sgúrr nan Ceathramhnan, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Runon ja rajan tie
Is é is brí le Runon ja rajan tie ná "Bóthar na Filíochta is na Teorann". Is é an chéad bhealach turasóireachta a marcáladh ar aon dóigh ar leith san Fhionlainn. Cuid de Via Karelia é; is bealach mór turasóireachta í Via Karelia ina n-aontaítear Runon ja rajan tie le Karjalan kirkkotie nó Bealach Eaglasta na Cairéile, arb é bealach oilithreachta na nOrtadocsach é. Bunaíodh Runon ja rajan tie sa bhliain 1966, agus tá sé 1080 ciliméadar ar fad.
Ritheann an bealach tríd na ceantair is na cathracha seo leanas: thumb|Comhartha bóthair chois Via Karelia. Tabhair faoi deara suaitheantas Bhóthar na Filíochta is na Teorann - RR.
Homer Badman
Craoladh an naoú heipeasóid, "Homer Badman", den séú sraith The Simpsons ar an 27 Samhain 1994. Scríobh Greg Daniels an eipeasóid seo. D'fhéach 17.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Tommy Burns
B'imreoir agus bainisteoir sacair Albanach é Thomas "Tommy" Burns (16 Nollaig, 1956 – 15 Bealtaine 2008). Ba leis na foirne Ceiltigh Ghlaschú agus Kilmarnock a d'imir sé, agus roghnaíodh é chun imirt leis an bhfoireann idirnáisiúnta in ocht gcluiche chomh maith. Tar éis dó an spórt a fhágáil mar imreoir, tháinig sé ar ais ina bhainisteoir ar na gCeiltigh idir 1994 agus 1997. Chaith sé bliain amháin ina dihiaidh sin ina bhainisteoir ar Reading F.C. i Sasana, sular éirigh sé as an spórt don uair dheireanach.
Nocht na Ceiltigh go raibh Burns ag fualaingt le h-ailse chraicinn ar an 29 Márta 2006. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, ar an 10 Márta 2008, fógraíodh go raibh babhta nua tosaithe ag Burns leis an galar céanna, agus go raibh sé ag dul ar chúrsa leighis arís. Níor mhair Burns ach dhá mhí níos faide.
Vukovar
Is cathair í Vukovar sa Chróit agus í mar an calafort abhann is mó sa tír súite ar chumar na Danóibe agus Vuk, í súite sa réigiún Sraema. Is lárionaid riaracháin agus cultúrtha í don gcontae Vukovar-Sraema. Is í Vukovar sean chathair barócach súite ar an Danóib, tá clú ar leith aici de bharr scriossadh na cathrach i rith Cogadh Saoirse na Cróite. Sa lá atá inniu ann tá an chathair ath-tógtha don chuid is mó ach tá stair na cathrach ag dul siar go tús 13ú haois. Tagann ainm na cathrach ón abhainn, Vuk, a chiallaíonn mactíre agus an focail Ongairis vár a chiallaíonn 'Dún'.
An Bhútáin
Is tír thalamhiata í Ríocht na Bútáine san Áise Theas, atá suite ag an taobh thoir de na Himiléithe. Tá Poblacht na hIndia teorainn ar theorainn léi sa deisceart, san oirthear agus san iarthar agus tá an tSín teorainn ar theorainn léi sa tuaisceart. Tugann muintir na Bútáine Druk Yul (Dzongkha: འབྲུག་ཡུལ་ 'drug yul) ar an tír. Ciallaíonn sé seo "Talamh Dhragan na Toirní".
Bhíodh an Bhútáin ar cheann de na tíortha ba iargúlta ar domhan ach diaidh ar ndiaidh tá méid áirithe forbartha ar siúl go háirithe sna ceantair uirbeacha. Fad is atá an fhorbairt shocair seo á chothú ag an rialtas tá iarrachtaí ar siúl gan cultúr agus traidisiúin na tíre a mhilleadh. Chuige sin, d'fhorbair rialtas na tíre a fhealsúnacht féin a dtugtar "Oll-sonas Náisiúnta" uirthi (Béarla "Gross National Happiness") agus mar aon le forbairt inbhuanaithe (Béarla: “sustainable development”), cuirtear béim faoi leith ar chultúr agus ar thimpeallacht na tíre a chaomhnú, agus ar dhea-chleachtas i dtaobh bainistíocht acmhainní. De réir suirbhé a dhein Ollscoil Leicester sa bhliain 2006, ar tugadh "World Map of Happiness" air, is iad na Bútánaigh na daoine is sonasaí ar domhan.
Tá achar 38,394 ciliméadar cearnaithe (14,824 troigh cearnaithe) ag an tír agus réimse leathan de thírdhreachtaí éagsúla inti, ó mhánna fothrópaiceacha an deiscirt go dtí sléibhte arda na Himiléithe sa tuaisceart, áit a bhfuil na beanna is airde os cionn seacht míle méadar.
Is í Thimphu an phríomhchathair agus an chathair is mó sa tír. Tá 100,000 daoine ina gcónaí ann.
Is Búdaithe iad formhór na ndaoine agus is reiligiún an stáit é an Búdachas Vajrayana. Is é an Hiondúchas an dara reiligiún is mó sa tír.
Tar éis na céadta bliain faoi mhonarcacht absalóideach, thogh muintir na tíre a gcéad rialtas daonlathach i mí an Mhárta 2008. Inniu,tá an Bhútáin mar bhall de na Náisiúin Aontaithe agus SAARC i measc cumann idirnáisiúnta eile.
Ainm
Ar ndóigh, is ón bhfocal Béarla “Bhutan” a thagann ainm na tíre sa Ghaeilge ach ní fios go beacht bunús an fhocail sin. Teoiric amháin ná go dtagann ainm na tíre ón bhfocal Sanscrait "Bhu-Utthan" (भू-उत्थान; garbhchríoch). De réir teoirice eile, tagann sé ó "Bhoṭa-anta" (भोट-अन्त) a chiallaíonn, "ag ceann na Tibéide" ós rud é go bhfuil an Bhútáin suite díreach ó dheas ón Tibéid.
Go stairiúil, tugadh an-chuid ainmneacha ar an tír, a leithéid de "Lho Mon" (talamh theas an dorchadais), "Lho Tsendenjong" (talamh theas na cufróige), "Lhomen Khazhi" (talamh theas na gceithre rochtain) agus "Lho Men Jong" (talamh theas na luibheanna míochaine)
Staire
Cé go bhfuil fianaise seandálaíche ann gur chuir daoine fúthu sa Bhútáin ar dtús chomh luath le 2000 R.C., is é turas Padmasambhava, sa bhliain 747, an eachtra is luaithe a bhfuil trácht air i dtaifead stairiúil na tíre. Eisean, a deirtear, a thiontaigh muintir na háite, muintir na Tibéide agus muintir na tíortha máguaird ina mBúdaithe.
Níor aontaíodh críocha na Bútáine go dtí luath san 17úaoise nuair a tháinig an láma Tibéadach Shabdrung Ngawang Namgyal go dtí An Bhútáin ag iarraidh dídine sa bhliain 1616 agus é ag teitheadh ó ghéarleanúint reiligiúin sa Tibéid. Faoin uair a fuair sé bás sa bhliain 1652, bhí iarthar na Bútáine faoi smacht rialtas amháin agus cúig bliana níos déanaí, bhí an tír ar fad aontaithe.
Tar éis teacht Namgyal agus nuair a chinntigh sé tacaíocht na gclann ba shaibhre in iarthar na Bútáine, d'ordaigh sé sraith dúnfort láidir (nó “dzong”) a thógáil chun na tíre a chosaint ó ionsaithe na Tibéide agus d'fhógair sé córas dlíthe chun smacht a chur ar na tiarnaí áitiúla. Tá cuid mhaith de na dzong a tógadh i rith na hama seo fós le feiceáil. Úsáideach agus úsáidtear iad mar lárionaid reiligiúin agus mar lárionaid riaracháin do na ceantair éagsúla.
Tar éis báis Namgyal sa bhliain 1651, bhí sraith cogaí cathartha sa Bhútáin. Agus an tír ina cíor thuathail, d'ionsaigh an Tibéid sa bhliain 1710 agus arís sa bhliain 1730. Thug na Mongólaigh cabhair dóibh. Theip ar a gcuid ionsaithe áfach, agus fógraíodh sos cogaidh sa bhliain 1759.
Mar thoradh ar choimhlint cumhachta sna 1870í idir Paro agus Tongsa, dhá ghleann a bhí teorainn ar theorainn lena chéile, thosaigh cogadh cathartha agus chuaigh Ugyen Wangchuck, gobharnóir (nó “ponlop”) Thongsa i gceannas ar an mBútáin. Bhuaigh sé ar a chuid naimhde agus d'aontaigh sé an tír i ndiaidh sraith cogaí cathartha idir na blianta 1882 agus 1885.
Sa bhliain 1907, thionól na manaigh Bhúdaíocha ba shinsearaí, oifigí an rialtais, agus ceannairí na dteaghlach ba thábhachtaí le chéile agus roghnaigh siad, d'aon ghuth, Ugyen Wangchuck mar rí oidhreachtúil na tíre. D'aithin rialtas na Breataine an rí nua go baill láithreach agus sa bhliain 1910, síníodh conradh idir an dá thír a thug cead don Bhreatain Mhór gnóthaí eachtracha na Bútáine a threorú.
Bhí an Bhútáin ar cheann de na chéad tíortha a d'aithin neamhspleáchas na hIndia i mí Lúnasa 1947 agus síníodh conradh idir an dá thír ar an 8ú Lúnasa 1949 a thug na cumhachtaí céanna don India i dtaobh gnóthaí eachtracha na tíre is a tugadh don Bhreatain sa bhliain 1910.
Bhunaigh Rí Jigme Dorji Wangchuck reachtas na tíre sa bhliain 1953, An Tionól Náisiúnta, agus sa bhliain 1965 chuir sé Comhairle Chomhairleach Ríoga nó Ríchomhairle ar bun. Chuaigh An Bhútáin isteach sna Náisiúin Aontaithe sa bhliain 1971.
D'éag Jigme Dorji Wangchuck i mí Iúil 1972 agus tháinig a mhac, Jigme Singye Wangchucki, i gcomharbacht air agus é in aois a 16.
Thóg an rí nua isteach sraith mhór leasaithe: aistríodh an chuid is mó dá chumhachtaí riaracháin go dtí an Coiste Comhaireachta agus tugadh cead an rí a tháinseamh don gcéad uair riamh. Sa bhliain 1999, cuireadh ar ceal an cosc a bhí ar craolachán teilifíse agus a bhí ar rochtain idirlín. Achtaíodh bunreacht nua go luath sa bhliain 2005 agus bliain níos déanaí thug sé suas an choróin ar mhaite lena mhac ba shine Jigme Khesar Namgyel Wangchuck. Toghadh teach uachtarach an reachtais, An Chomhairle Náisiúnta, don gcéad uair i Mí na Nollag 2007 agus toghadh teach íochtarach an reachtais, An Tionól Náisiúnta, don gcéad uair i Mí an Mhárta 2008, ocht mí roimh chorónú an rí nua.
Solothurn
Baile san Eilvéis is ea Solothurn atá suite i gcantún Solothurn. Bhí 16,721 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2015.
Bangui
Is é Bangui príomhchathair agus an chathair is mó i bPoblacht na hAfraice Láir. Is é Bangi ainm na cathrach i Sango, teanga oifigiúil na tíre in éineacht leis an Fhraincis. Tá Bangui suite in iardheisceart na tíre, ar bhruach na hAbhann Oubangui ar an teorainn le Poblacht Dhaonlathach an Chongó. Tá an chathair Congólach Zongo trasna na habhann uaidh.
Bhí cónaí ar 622,771 duine in Bangui sa bhliain 2003, agus measadh 734,350 duine a bheith ann sa bhliain 2012. Tá an chuid is mó de dhaonra na tíre in iarthar na tíre, in Bangui nó sna cúigí máguaird. mion|Ardeaglais Notre-Dame in Bangui ar stampa na tíre
Sgúrr Fhuaran
Is sliabh in Albain í Sgúrr Fhuaran, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
41 (uimhir)
Is é 41 an uimhir nádúrtha tar éis 40 agus roimh 42.
Carl Friedrich Gauss
B'eolaí agus matamaiticeoir Gearmánach é Johann Carl Friedrich Gauss (Gearmáinis: Gauß, Laidin: Carolus Fridericus Gauss) (30 Aibreán 1777 – 23 Feabhra 1855) a chuir go mór le forbairt sna réimsí uimhirtheoiric, staitisticí, anailís, geoiméadracht difreálach, geodasaíocht, leictreastataic, réalteolaíocht, agus optaic. Tugtar "prionsa na matamaitice" air.
Páiste éachtach a bhí ann ina óige, agus ní raibh ach bliain amháin agus fiche slánaithe aige nuair a chríochnaigh sé a shárshaothar Disquisitiones Arithmeticae sa bhliain 1798.
Dál mBuinne
Taoiseach an Dáil Bhuinne ab ea máistir sclábhaithe Naoimh Phádraig, Míliuc mac Buan (aitheanta fosta mar Miolchú).