cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Michael Lawson
Is amhránaí popcheoil Éireannach é Michael Lawson. Bhuaigh sé an cúigiú sraith de The Voice of Ireland sa bhliain 2016.
2016: The Voice of Ireland
Bhuaigh Michael an cúigiú sraith de The Voice of Ireland sa bhliain 2016. Bhí sé ar fhoireann Bressie.
Pápa Pius X
Saol
Rugadh Giuseppe Sarto i Riese san Iodáil sa bhliain 1835. D'fhás sé suas i dteaghlach de dheichniúr clainne. Bhí a athair ina fhear a phoist agus bhí an chlann bocht. Chuaigh sé le sagart acht nuair a bhí sé cúig bliain d'aois agus cuireadh oideachas maith air, mar sin.
Carraig Phádraig
Is seandaingean agus láthair eaglasta stairiúil í Carraig Phádraig (The Rock of Cashel as Béarla). Tá sí suite ar imeall bhaile Chaisil, i gContae Thiobraid Árann.
Níl ach fothracha ann anois, cé gur séadchomhartha náisiúnta í agus tá athchóiriú déanta ag Oifig na nOibreacha Poiblí ar chuid mhaith de na foirgnimh ar an láthair. Tá an baile suite in aice leis an mbóthar náisiúnta ó Bhaile Átha Cliath go Corcaigh, an N8.
You Only Move Twice
Craoladh an dara heipeasóid, "You Only Move Twice", den ochtú sraith The Simpsons ar an 3 Samhain 1996. Scríobh John Swartzwelder an eipeasóid seo. D'fhéach 13.9 milliún duine ar an eipeasóid.
Pápa Pius X
Saol
Oirníodh Giuseppe Sarto ina shagart in 1828. Chaith sé tréimhse ghearr mar shagart paróiste, bhí sé ina reachtaire ar chliarscoil agus ansin riarthóir deoise Treviso. Ceapadh é mar easpag Mantua sa bhliain 1884. clé|mion|Easpag Sarto Ceapadh Giuseppe Sarto mar chairdinéal agus ansin patrarc na Veinéise sa bhliain 1893, ceapachán polaitiúil. Bhí deacrachtaí idir an Vatacáin agus an Iodáil ag an am. Ní raibh sé ábalta dul ann go dtí 1894.
Carraig Phádraig
Stair
Baineann an chuid is mó de na foirngimh ar an láthair ón 12ú agus ón 13ú haois, cé go raibh an áit ina ríchathaoir ag Ríthe na Mumhan ar feadh na gcéadta bliain roimhe sin.
Pápa Pius X
Pápacht
Tar éis bháis Leo XIII, tógadh é mar phápa in 1903. Bhí sé thar a bheith diaganta is cosúil, agus labhair sé go cráifeach faoina chreideamh, a dúradh.
Carraig Phádraig
Stair
Tharla Creachadh Chaisil ar 15 Meán Fómhair 1647, le linn Cogadh na hAon Bhliana Déag, nuair a rinne Murchadh Ó Briain (nó an Iarla Inse Chuinn) scrios iomlán ar gharastún na Comhdhála, a bhí lonnaithe ar Charraig Phádraig.
Pápa Pius X
Pápacht
Níor thaitin débhríocht na nua-aimsearthachta leis. Coimeádach cruthanta a bhí ann.
An Mhaighdean Mhuire
Sa bhliain 1908 d’ordaigh Pius X an fhéile, Taibhsiú na Maighdine Muire i Lourdes. a chomóradh ar fud an domhain ar an 11 Feabhra.
Éire
Sa mbliain 1908, reáchtáladh ollchomórtas lúthchleasaíochta sa Róimh mar cheiliúradh ar Iubhaile Órga an Phápa Pius X, ar tugadh cuireadh do fhoirne lúthchleasaíochta as tíortha go leor ar fud an domhain a bheith san iomaíocht ann – Éire ina measc.
Glacadh go fonnmhar leis an gcuireadh seo a d’fhág iomaitheoirí na hÉireann astu féin agus an píobaire
Bhí an réabhlóidí Éamonn Ceannt sa mórshiúl tosaigh, ina cheann feadhna fiú ag seinm na bpíb, feistithe i bhfilleadh beag,
Tuairiscítear go raibh an Pápa chomh tógtha sin leis an ócáid agus gur iarr sé deis labhartha leis an gceoltóir go mbronnfadh sé a bheannacht air.
An Port Thoir
Is ceantar i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath é  An Port Thoir (Béarla: East Wall).
An Longfort, Barúntacht, Contae an Longfoirt
Is barúntacht suite i gContae an Longfoirt é an Longfort.
Snodland
Is baile suite in Kent é Snodland.
Overland Park, Kansas
Is cathair í Overland Park atá suite in Kansas, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 173,372 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Overland Park i gContae Johnson. Tá Carl R. Gerlach ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1960.
Garraithe Náisiúnta na Lus
Tá roinnt garraithe éagsúla darb ainm Garraithe Náisúnta na Lus nó a leithéid sin:
Hinwil
Baile in oirthuaisceart na hEilivéise is ea Hinwil atá suite i gcantún Zürich. Bhí 11,095 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2016.
Swanley
Is baile suite in Kent é Swanley.
Pápa Beinidict II
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Beinidict II.
Radanúiclíd
Is éard atá i gceist le radanúiclíd ná núiclíd - cineál adaimh a bhfuil a núicléas éagobhsaí, ionas gur dual dó meath radaighníomhach a theacht air. Mar sin, iompóidh an radanúiclíd ina núiclíd eile, agus í ag astú cáithnín fo-adamhach de chineál éigin - béite-cháithnín, alfa-cháithnín, nó candam gámaradaíochta. Tá radanúiclídí nádúrtha ann, ach is féidir radanúiclídí a tháirgeadh go saorga freisin.
Téarma fisice é an focal sin "radanúiclíd". Na ceimiceoirí, is gnách leo dearcadh ar an radanúiclíd mar iseatóp de chuid na dúile ceimicí lena mbaineann sí, agus mar sin, is fearr leo raidiseatóp a thabhairt ar an radanúiclíd.
Maidir leis na radanúiclídí a bhíonn le fáil sa dúlra, is féidir iad a roinnt ina dtrí ghrúpa: na radanúiclídí príomhordúla, na radanúiclídí tánaisteacha agus na radanúiclídí cosmaigineacha. Is iad na radanúiclídí príomhordúla na cinn a bhí ar fáil sa damhna as ar foirmíodh an ghrian agus na pláinéid, agus iad chomh fadsaolach is go bhfuil cuid acu fágtha ann inniu féin. Samplaí den chineál seo radanúiclídí is iad úráiniam agus tóiriam an dúlra. Radanúiclídí tánaisteacha iad na cinn a cruthaíodh nuair a tháinig meath ar na radanúiclídí príomhordúla - sampla is ea an raidiam. Go ginearálta, baineann na radanúiclídí tánaisteacha le meathshlabhraí na radanúiclídí troma príomhordúla. Mar shampla, ní féidir leis an úráiniam claochlú go hiseatóp cobhsaí le haon mheath radaighníomhach amháin, ó tá sé i bhfad níos troime ná an luaidhe, arb í an dúil is troime a bhfuil iseatóip chobhsaí aici. Mar sin, caithfidh an t-adamh úráiniam slabhra fada de staideanna idirmheánacha - an meathshlabhra - a chur de sula mbainfidh sé amach an chobhsaíocht. Radanúiclídí tánaisteacha iad na staideanna seo go léir. Radanúiclídí cosmaigineacha iad na radanúiclídí a chruthaítear faoi thionchar na radaíochta cosmaí, cosúil leis an radacarbón.
Contae Sherman, Texas
Is contae i Texas é Sherman. Is é Statford príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 3,034 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Monarcha
250px|thumb|Monarcha Is foirgneamh tionsclaíoch ina ndéantar nó a chóimeáiltear earraí le meaisíní í monarcha.
An Port Thuaidh
Is ceantar i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath é an Port Thuaidh (Béarla: North Wall).
Pápa Leo XIII
Bhí Leo XIII mar phápa ar an Eaglais Chaitliceach ó 1878 go 1903.
Rugadh Vincenzo Gioacchino Raffaelle Luigi Pecci i gCarpineto Romano in 1810. Bhí sé ina Nuntius don Beilg sula cheapadh é mar Ardeaspag Perugia. Ghlaoigh Pius IX é ar ais chun na Róimhe mar chamerlengo agus toghadh é mar phápa tar éis bháis Pius in 1878.
Bhí cáil air mar chara an fhir oibre agus ba ea Rerum Novarum, ar choinníollacha sóisialta, an tréad-litir ba chlúmhar dá chuid. Fuair sé bás in 1903.
thumb|left|Armas
An Astráil i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg
Ghlac An Astráil páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2015.
Iomaitheoirí
{{legend|gold|Buaiteoir}} {{legend|silver|Dara}} {{legend|#cc9966|Tríú}} {{legend|#FE8080|Deireadh}}
Sliabh Discovery
Bolcán atá suite thoir ón oighearshruth Koettlitz i gCríoch Victoria na hAntartaice is ea Sliabh Discovery.
Maigh Dumha, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae an Longfoirt í Maigh Dumha.
Sittingbourne
Is baile suite in Kent é Sittingbourne.
Sliabh Scott
Sliabh atá suite ar an taobh thiar de Críoch Graham in Antartaice is ea Sliabh Scott.
Stepney
Is baile é Stepney atá suite sa bhuirg Tower Hamlets, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 16,238 duine ina gcónaí ann.
Fionnúir
Sráidbhaile is ea Fionnúir i gContae Phort Láirge, Éire atá lonnaithe idir an Trá Mhór san oirthear agus Dún Garbháin san iarthar.
Caiseal
Tá níos mó ná ciall amháin le Caiseal:
Contae Tom Green, Texas
Is contae i Texas é Tom Green. Is é San Angelo príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 110,224 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Pápa Eoin V
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Eoin V (Ioannes V i Laidin).
Pombia Safari Park
Is páirc safari, zú agus páirce siamsaíochta é Pombia Safari Park nó Safari Park di Pombia atá suite in Pombia, Píodmant, i dtuaisceart na hIodáile, cruthaithe ag Angelo Lombardi sa bhliain 1976. Tá 400,000 méadar cearnach d'achar ann.
Pápa Conon
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Conon.
Mairtírigh Choptacha na Libia, 2015
Mharaigh, ar an 12 Feabhra, 2015, Stát Ioslamach san Iaráic agus sa Leiveaint 21 Coptaigh Críostaí oibrithe tógála sa Libia.
Kansas City, Kansas
Is cathair í Kansas City atá suite in Kansas, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is í Kansas City an tríú cathair is mó sa Kansas. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 145,786 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Kansas City suite i gContae Wyandotte. Tá Joe Reardon ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1868.
Ramsgate
Is baile suite in Kent é Ramsgate.
San Angelo, Texas
Is é San Angelo príomhbhaile Contae Tom Green, Texas. Bhí 100,450 ina gcónaí i San Angelo sa bhliain 2014.
Comann Camanachd Loch Abair
Is club camanachd suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Comann Camanachd Loch Abair.
The Homer They Fall
Craoladh an tríú heipeasóid, "The Homer They Fall", den ochtú sraith The Simpsons ar an 10 Samhain 1996. Scríobh Jonathan Collier an eipeasóid seo. D'fhéach 17.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Caiseal (Tiobraid Árann)
thumb|left|CaisealBaile i gContae Thiobraid Árann é Caiseal (nó Caiseal Mumhan). Tá séadchomhartha náisiúnta cáiliúil, Carraig Phádraig, suite in aice leis. Suite in aice leis an mbóthar náisiúnta ó Bhaile Átha Cliath go Corcaigh, an N8, atá an baile.
thumb|left|Carraig Phádraig
Stair
Tharla Sléácht Chaisil ar 15 Meán Fómhair 1647, le linn Cogadh na hAon Bhliana Déag, nuair a rinne Murchadh Ó Briain (nó an Iarla Inse Chuinn) scrios iomlán ar gharastún na Comhdhála, a bhí lonnaithe ar Charraig Phádraig.
Pápa Sergius I
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Sergius I.
Contae Travis, Texas
Is contae i dTexas é Travis. Is é Austin príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 1,024,266 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Aldgate
Is baile é Aldgate atá suite sa chontae searmanais an Chathair Londan i Londain Láir.
Bhatarsaigh
Ceann de Na hOileáin Siar (gd:Na h-Eileanan Siar) in Inse Ghall, Comhairle nan Eilean Siar is ea Bhatarsaigh (Béarla: Vatersay). An toileán is faide ó dheas a bhfuil daoine ina gcónaí ann is ea é. Is é An Caolas, lonnaíocht atá suite ar chósta thuaidh an oileáin, an áit is faide siar a bhfuil buanchónaí air in Albain. Tá an príomhshráidbhaile, ar a dtugtar Bhatarsaigh i ndeisceart an oileáin freisin.
Tíreolaíocht
Tá cruth neamhrialta ar Bhatarsaigh agus tá tambaló aige: tá sé comhdhéanta de dhá oileán carraigeach (sa tuaisceart agus sa deisceart) nasctha le tairbeart (cuing nó muineál tíre) gainmheach. Tá an tairbeart clúdaithe le dumhcha agus ar an dá thaobh tá tránna móra bána gainmheacha: Am Bàgh Siar agus Am Bàgh Bhatarsaigh san oirthear. Tá roinnt tránna ann agus dumhcha mar chúltaca acu.
Tá an t-oileán timpeall 5 chiliméadar ón tuaisceart go dtí an deisceart, agus tá an chuid thuaidh den oileán timpeall 5.5 km ón iarthar go hoirthear.
Nascann cabhsa timpeall 200 méadar ar fhad, a críochnaíodh sa bhliain 1991, Bhatarsaigh leis an oileán níos mó Barraigh ó thuaidh. Is mór an tairbhe é seo, mar ní gá a thuilleadh go mbeadh seoladh (nó loingsiú) earraí agus trácht paisinéirí ag brath ar bhád farantóireachta beag paisinéirí. Tá rochtain ar scoileanna agus ar sheirbhísí éigeandála i bhfad níos tapúla agus níos éasca freisin. Tá an cabhsa timpeall 3 km ar siúl ó Bhàgh a' Chaisteil.
Ag an lag trá, tá an t-oileán nasctha freisin leis an oileáinín Uineasan, ar an taobh thoir. Ar an taobh theas tá na hoileáin Pabaigh, Miùghalaigh agus Sanndraigh nach bhfuil áitrithe ina gcónaí.
Fiadhúlra
I measc an fhiadhúlra ar an oileán tá dobharchúnna Eoráiseacha, eite-chosaigh (rónta) agus corra glasa (Ardea cinerea). Tá an bláth 'Plúr an Phrionsa' (Calystegia soldanella), de réir mar a deirtear, ó shíolta Francacha a thit le fána ón bPrionsa Séarlas Éadbhard, in Albain, le fáil ar Bhatarsaigh agus Èirisgeigh amháin.
Seandálaíocht
Tá iarsmaí de bhrugh na hIarannaoise ar an oileán ag Dùn a' Chaolais ag breathnú amach ar Chaolas Bhatarsaigh, agus in aice láimhe tá tuama pasáiste dar dáta an 3ú mílaoise RCR. Tá reilig ón gCré-umhaois ag Trèseabhaig ó dheas ó airde Heiseabhal Mòr, agus carn a tógadh timpeall 1000 RCR siar ón shráidbhaile Bhatarsaigh. Ar an oileán amach ón gcósta Bioruaslam tá dún fálaithe a d'fhéadfadh a bheith de bhunadh Neoiliteach.
Les Dawson
B'fhuirseoir Sasanach é Leslie "Les" Dawson, Jr. (a rugadh ar an 2 Feabhra 1931 agus a fuair bás ar an 10 Meitheamh 1993).
Jersey City, New Jersey
Is é Jersey City an dara cathair is mó i stát New Jersey, i ndiaidh Newark. Príomhbhaile Chontae Hudson atá ann, in oirthuaisceart an stáit. Tá Jersey City suite trasna an abhainn Hudson agus cuid de Chuan Nua-Eabhrac ón chuid is faide ó dheas d’oileán Manhattan. De réir dhaonáireamh na bliana 2010, bhí 247,597 duine ina gcónaí ann.
Comann Camanachd Lobhait
Is club camanachd suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Comann Camanachd Lobhait.
Pápa Eoin VI
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Eoin VI (Ioannes VI i Laidin).
Bolg (réalteolaíocht)
Dlúthshaithe ollmhór réaltaí is ea bolg. Baineann an téarma leis an gcomhchruinniú lárnach réaltaí atá le fáil sa chuid is mó de na réaltraí bíseacha. Tá sainmhínithe difriúla ann:
De réir rangú Hubble, tá bolg na réaltraí SA (gan bharraí) déanta de ghnáth de sheanréaltaí dearga (pobal II) nach bhfuil mórán miotail iontu. I réaltraí eile (SC agus SBc) tá na boilg i bhfad níos lú agus tá siad déanta de réaltaí óga gorma (pobal I). Tá na hairíonna céanna ag cuid acu is atá ag réaltraí éilipseacha (cé nach bhfuil siad chomh lonrach ná chomh mór). Tá cuma ar chuid eile nach bhfuil iontu ach dlúthlár dioscaí agus na hairíonna céanna acu is atá ag réaltraí dioscacha.
Síltear go bhfuil dúpholl ollmhór le fáil i lár a lán bolg. Ní bhfuarthas amharc díreach ar a leithéid riamh, ach tá fianaise indíreach ann. Tá comhghaolmhaireacht dhlúth idir mais an dúphoill agus spré treoluais na réaltaí sa bholg: an coibhneas M-sigma.
Sentinel (tanc)
Tanc cúrsóireachta ba ea an Sentinel. Dearadh í san Astráil le linn an Dara Cogadh Domhanda, agus ba í an chéad tanc í a rinneadh le cabhail a bhí teilgthe in aon phíosa amháin. Cé go ndearnadh roinnt de na tancanna seo níor baineadh feidhm astu sa chogadh, mar bhí tancanna Briotanacha agus Meiriceánacha ag na rannáin armúrtha Astrálacha faoin am sin.
Stair
Thosaigh an Sentinel mar an AC1 ("Australian Cruiser 1") sa bhliain 1940 agus gunna dhá phunt aici. Bhí sé le bunú ar inneall, ar ghléasra cumhachta agus ar chabhail íochtarach an M3 Lee, tanc Meiriceánach, agus le cabhail uachtarach agus túirín a bhí cosúil le dearadh an Crusader, tanc Briotanach. Faoin mbliain 1942 ba mhó an chosúlacht a bhí aici le meántanc Meiriceánach de bharr an dul chun cinn a bhí déanta maidir le tancanna Gearmánacha.
Luaigh Ceannfhoireann Arm na hAstráile na sonraí a leanas i dtaobh an tanc a bhí ag teastáil: 16 – 20 tonna, criú ceathrair nó cúigir, raon taistil de 150 míle slí, armúr 50mm ar tiús. D’iarr an Aireacht Armlóin ar an mBreatain eolaí ar dhearadh tancanna a sholáthar. Tháinig an Coirnéal W.D. Watson MC chucu i Mí na Nollag 1940 trí Mheiriceá, áit a bhfaca sé pleananna an M3 Lee, agus ceapadh é mar Stiúrthóir Deartha. Tugadh innealtóir an-oilte Astrálach isteach chun comhairle a thabhairt. Ar dtús bhí Watson chun giarshraith agus giarbhosca an M3 a úsáid, agus roghnaíodh innill Cadillac. Tógadh balbhshamhail adhmaid go luath sa bhliain 1941, ach nuair a tháinig dearaí na giarshraithe ó Mheiriceá socraíodh go raibh sí róchasta lena déanamh san Astráil. Dearadh giarshraith níos simplí dá bharr. Ar dtús bhíothas chun feidhm a bhaint as bógaithe cónspriongaí ingearacha ach beartaíodh cinn chothrománacha a úsáid agus chruthaigh siad go han-mhaith.
Rinneadh na tancanna sna Cullora Tank Assembly Shops in Sydney, ceardlann a tógadh d’aonghnó ar mhúnla na n-armlann Meiriceánach. Bhí táirgeadh ar siúl ann faoi Mhí Lúnasa 1942 agus úsáideadh an áit mar láthair tástála. Úsáideadh páirteanna ó dhearthaí tancanna eile, agus simplíodh iad de réir má ba ghá chun iad a chur in oiriúint do chumas meaisínithe na hAstráile. Teilgeadh idir an chabhail agus an túirín in aon phíosa amháin.
Le gunna dhá phunt a tógadh na chéad 65 tanc, mar ní raibh aon saghas gunna eile le fáil ag an am. Bhí dhá mheaisínghunna Vickers acu, ceann sa chabhail agus ceann eile feistithe go comhaiseach sa túirín.
Ní raibh teacht ar na hinnill a síleadh a bhí oiriúnach do thanc 28 tonna, agus cuireadh trí inneall V8 Cadillac 346 in³ (5.7 lítear) inti agus iad socraithe go seamrach (dhá inneall taobh le taobh sa tosach agus ceann amháin ar cúl, agus iad go brath ar aon ghiarbhosca amháin).
I ndiaidh an AC2 tháinig an AC3, tanc a raibh armúr níos fearr aici agus gunna níos cumhachtaí. Baineadh feidhm as an ngunna-habhatsar 25 punt (87.6mm, 3.45 orla) agus athdhearadh é mar ghunna tanc. Feistíodh é i dtúirín a bhí beagán níos leithne ná túirín an AC2 agus bhí idir urchair armúrpholltacha agus urchair thréanphléasctha aige. Baineadh meaisínghunna na cabhlach amach, rud a d’fhág nach raibh de chriú ann ach ceathrar agus go raibh slí ann don armlón 25 punt. Feistíodh na hinnill go radúil ar aon chás cromáin amháin. Bhí múnla amháin den tanc déanta agus bhíothas chun cúig cinn is fiche a dhéanamh le haghaidh trialacha nuair a cuireadh deireadh leis an gclár.
Dearadh túirín a bhféadfaí gunna 17 punt (76mm, 3 orla) frith-thancanna a fheistiú ann. Feistíodh dhá ghunna-habhatsar 25 punt le chéile agus aisléim acu mar phéire a bheadh níos mó ná aisléim an ghunna 17 punt. D’éirigh leis an triail seo agus feistíodh an gunna 17 punt dá bharr, cé go raibh gá le túirín níos toirtiúla. Cuireadh deireadh le clár an tanc chúrsóireachta i Mí iúil 1943, mar síleadh gurbh fhearr innill fhéinghluaiste a thógáil agus caoi a choinneáil ar na tancanna nua Meiriceánacha a bhí le soláthar don Chéad Rannán Armúrtha Astrálach, aonad a rabhthas tar éis é a bhunú. Rinneadh na tancanna Sentinel a stóráil.
Contae Waller, Texas
Is contae i Texas é Waller. Is é Hempstead príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 43,205 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Sentinel (tanc)
Stair
Ní raibh ach trí cinn de na tancanna nár baineadh anuas nó nach bhfuarthas réidh leo sa bhliain 1945. Tá dhá cheann acu le fáil faoi seach ag músaem tancanna in Puckapunyal in Victoria (sraithuimhir 8030) agus sa Bovington Tank Museum (sraithuimhir 8049). An t-aon AC3 críochnaithe amháin (sraithuimhir 8066) tá sí le fáil san Australian War Memorial in Canberra.
Moladh an Sentinel ó shin mar thanc mear daingean cumhachtach a bhféadfaí í a fheabhsú níos mó fós.
Loch Sevan
Is é an loch is mó san Airméin ná Loch Sevan.
Topeka, Kansas
Is í Topeka príomhchathair Kansas, stát de Stáit Aontaithe Mheiriceá. Is í Topeka an cheathrú cathair is mó sa Kansas. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 127,473 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Topeka suite i gContae Shawnee. Tá Bill Bunten ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1854.
Bumbóg
Is feithid í an bhumbóg. Is ball d'fhine na Apidae í.
Tim Kaine
Polaiteoir agus aturnae Meiriceánach is ea Timothy Michael "Tim" Kaine a rugadh ar 26 Feabhra 1958. Is é an seanadóir sóisearach do Virginia é faoi láthair. Toghadh é don Seanad sa bhliain 2012 mar bhall den Pháirtí Daonlathach, agus glactar leis go mbeidh sé ainmnithe ag an bPáirtí Daonlathach mar leasuachtarán i dtoghchán uachtaránachta 2016.
Páirc Bhaile Mhic Comhghaill
Is páirc suite i Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall í Páirc Bhaile Mhic Comhghaill.
Tim Kaine
Rugadh Tim Kaine in Saint Paul, Minnesota, bhain sé céim dlí amach in Scoil Dlí Harvard sular chuaigh sé le dlíodóireacht phríobháideach agus leis an dlí a theagasc sa scoil dlí in Ollscoil Richmond. Toghadh Kaine do phost poiblí den chéad uair sa bhliain 1994, agus suíochán bainte amach aige ar chomhairle baile Richmond, Virginia. Toghadh é mar mhéara Richmond sa bhliain 1998, agus d'fhan sé sa phost sin gur toghadh é mar leasghobharnóir Virginia i 2002.
Toghadh Kaine mar Ghobharnóir ar Virginia sa bhliain 2005, agus bhí an post sin aige ó 2006 go 2010. D'fhreastail sé mar chathaoirleach an Democratic National Committee sna blianta 2009–2011.
Ar 22 Iúil 2016, d'fhógair Hillary Clinton gurb é Kaine a rogha mar iarrthóir don leasuachtaránacht i dtoghchán uachtaránachta na bliana 2016.
Aiteach
thumb|Póstaeir Queer Nation (Náisiún Aiteach) Is aidiacht Gaeilge a dhéanann cur síos ar dhuine nach bhfuil heitrighnéasach é aiteach, bunaithe ar an bhfocal queer i mBéarla. .
Is seanfhocal queer sa 19ú haois go dtí lár na 20ú haois i mBéarla, maslach de ghnáth, nó 'piteogi' as Gaeilge.
Tháinig an téarma queer, nó aiteach, go mór chun cinn ó na 198oidí ar aghaidh agus brí nua air; bíonn sainmhíniú leathan ag baint leis de ghnáth i.e. collaíocht neamhnormatach, nó gnéasachas a shnámhann i gcoinne easa an status quo. Bíonn an téarma níos leithne ná 'aerach' agus bíonn daoine bródúil as a bheith aiteach inniu, agus meon dearfach ag baint leis de ghnáth.
thumb|Úsáid an téarma Gaeilge “aiteach” ar líne 2015–2022
Téarmaí maslacha
Masla do fhir (nó duine) bhaineanda is ea piteog. Tagann "piteog" ó "pit" (vulva). Ní hamháin go ciallaíonn "piteog" baineanda, ciallaíonn "piteog" claonaíoch nó corr chomh maith, ar nós an seanfhocal queer as Béarla.
Mar shampla, sa dán Baudelaire le Diarmuid Ó Gráinne, fiafraíonn Ó Gráinne "An diabhal tú a fhile / Nó aingeal a thit / An piteog de dhuine / An tú athair an Oilc?"
An Gleann Mór, Comhairle na Gàidhealtachd
deas|250px|thumb|An Gleann MórIs gleann suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an Gleann Mór.
Foitheach mór
Is éan é an foitheach mór. Is baill d'fhine na Podicipedidae iad.
Johnny Isakson
Ba pholaiteoir Meiriceánach é Johnny Isakson (28 Nollaig 1944 - 19 Nollaig 2021). Seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sinsearach ó Georgia a bhí ann. D'éirigh sé as a shuíochán sa Seanad ar 31 Nollaig 2019 de bharr fadhbanna sláinte. Is ball den Pháirtí Poblachtach é.
Twink
thumb|Beirt twink Fear óg, tanaí, gan chlúmh, agus aerach nó déghnéasach is ea twink. Is twink é an mhalairt ar béar.
Gailearaí Eolaíochta
Is éard is an Gailearaí Eolaíochta ná músaem eolaíochta poiblí atá suite i gColáiste na Tríonóide, Áth Cliath. Osclaíodh é in Institúid Neachtain sa Choláiste sa bhliain 2008. Cuireann sé léachtanna agus taispeántais ar bun d'fhonn for-rochtain eolaíochta a bhaint amach.
10
Ceannairí Domhanda
10er
Hempstead, Texas
Is é Hempstead príomhbhaile Contae Tom Green, Texas. Bhí 5,770 ina gcónaí i Hempstead sa bhliain 2014.
Na Broicíní, Contae an Longfoirt
Is baile fearainn suite i gContae an Longfoirt é na Broicíní.
Pápa Eoin VII
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Eoin VII (Ioannes VII i Laidin).
Pápa Sisinnius
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Sisinnius.
Porak
Bolcán suanach atá suite sa Sliabhraon Vardenis timpeall 20 km thoir theas ó Loch Sevan is ea Porak. Tá sé suite ar an teorainn idir an Airméin agus an Asarbaiseáin
Burns, Baby Burns
Craoladh an ceathrú heipeasóid, "Burns, Baby Burns", den ochtú sraith The Simpsons ar an 17 Samhain 1996. Scríobh Ian Maxtone-Graham an eipeasóid seo. D'fhéach 12.6 milliún duine ar an eipeasóid.
Páirc Baile Leitir Ceanainn
Is páirc suite i Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall í Páirc Baile Leitir Ceanainn.
CLG Cromadh
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Cromadh.
Massiel
Rugadh María de los Ángeles Felisa Santamaría Espinosa, nó Massiel, ar an 2ú lá de Lúnasa, 1947. Is amhránaí pop Spáinnieach í, agus bhuaigh sí Comórtas Amhránaíochta na hEorafíse sa bhliain 1968 leis an amhrán 'La, la, la'. Bhí sí ina hionadaí don Spáinn. Rinne sí níos fearr ar an oíche ná Cliff Richard, ámhránaí Sasanach a raibh clú agus cáil aige riamh. Cheap gach duine i ngach tír ag an am go mbeadh an bua ag amhrán Cliff Richard, 'Congratulations'.
CLG Cromadh
Suíomh
Tá an club bunaithe i bparóiste Cromadh ar bhruach Abhann na Máighe i lár Chontae Luimnigh, 22km ó dheas ó Cathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí ó bhaile Cromadh, ó na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Cathair Easa agus An Carraigín agus ó pharóiste Mainistir.
Massiel
An comórtas
Tá níos mó ná scannal a bhaineann leis an amhrán 'La, la, la", a chan Massiel sa bhliain 1968. Ar an gcéad dul síos, phioc TVE (Televisión España) Joán Manuel Serrat chun 'La, la, la' a chanadh, ach nuair a chuala Franco go raibh plean ar Serrat an t-amhrán a chanadh as Catalóinis, a theanga dhúchais, thug TVE Serrat abhaile ón stáiste i Sasana agus ní raibh sé ábalta dul ar ais ar bith. Ansin, ar an 29ú lá de Mhárta 1968, nuair a bhí Massiel i Meicsiceó, chuir TVE ceist uirthi an t-amhrán a chanadh. Ghlac sí leis an tairiscint agus bhuaigh sí an comórtas le 29 pointe. Ansin, bhí díomá ar a lán doine nár bhuaigh Cliff Richard le 'Congratulations'. Dúirt duine ar an bhfoireann Sasannach go raibh an t-amhrán 'a lán brúscar', ach throid Massiel ar ais agus dúirt sí go raibh 'La, la, la' an t-amhrán ba fhearr. A lán bhliain ina ndiaidh sin, bhí sé i mbéal an phobail gur cheannaigh Franco pointe ó dtír eile, chun go mbuafaidh an Spáinn. Ní raibh a fhios ag Massiel faoi seo ag an am.
CLG Cromadh
Cluichí
Cé go bhfuil traidisiún na hiomána níos láidre sa cheantar, imrítear an pheil agus an iomáint sa chlub. Bhí tréimhse ann le linn blianta na 1970í agus na 1980í nuair a d'éirigh níos fearr le Cromadh sa pheil ach tá an bhéim dírithe anois go láidir i dtreo na hiomána.
Becontree
Is baile é Becontree atá suite sa bhuirg Barking agus Dagenham, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 95,862 duine ina gcónaí ann.
1ú haois
Is í an 1ú haois an aois a mhair ó 1|1 AD go dtí 99 AD.
CLG Cromadh
Stair
Bhí traidisiún láidir iomána i gcónaí ann thart ar bhuach na Máighe agus is cosúil gurb é Cromadh an club CLG is sine atá gníomhach go leanúnach i gContae Luimnigh. Tá tuairisc ann faoi bhunú chlub faoin ainm Cromadh Abú, a bhí mar rosc catha ag clann na nGearaltach, tar éis crinniú i halla bhaile Cromadh i Mí Mhárta na bliana 1884, ocht mí roimh bhunú CLG féin. Imríodh ach an iomáint ar dtús agus ghlacadar páirt i gcomórtaisí a eagraíodh i lár agus i ndeisceart an chontae i ndiaidh glacadh le rialacha caighdeánacha an spóirt. Nuair a atheagríodh coiste an chontae i ndiaidh scoilt An Pháirnéalaigh, ghlac Cromadh Abú páirt i gCraobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh na bliana 1895. Tá tuairiscí ann chomh maith faoi cluichí Corn Uí Mhurchú i dTobar Phádraig i Mí Eanáir na bliana 1896 inar bhuaigh Feachtasóirí Mungairit ar iománaithe Cromadh Abú agus Naomh Pádraig ar pheileadóirí an chlub.
Thosnaigh iománaithe an chlub ag teacht chun chinn ag tús an 20ú haois. Ghabhadar Craobh Iomána Sinsear Iarthar Luimnigh don chéad uair sa bhliain 1907 agus tháinig Craobh Iomána Sinsear an Chontae chucu an bhliain dár gcionn nuair a bhuadar ar Chathair Laighin sa chluiche ceannais.
Massiel
Saol Massiel le déanaí
Ní obraíonn Massiel le ceol níos mó, ach tá a cuid albam le fáil fós. Rinne sí obair sa bhliain 2007 le TVE agus an Comórtas Náisiúnta chun an t-ámhrán Eorafíse a phiocáil, agus thóg sí go dtí an stáise an bhlian seo ar an gcéad am i deich mbliana. Thit sí amach ón fhuinneóg a árasán i 2001 nuair a bhí sí 'ag dún an cuirtain'. Dá réir an phobail, is féidir go raibh sí caochta ar meisce.
CLG Cromadh
Stair
Cé go raibh deacrachtaí móra ag gach club sa chontae le foirne a chur ar an bpáirc le linn na dTrioblóidí agus sna blianta i ndidaidh an Chogaidh Cathartha, d’éirigh le Cromadh arís chorn an chontae a bhaint amach sa blianta 1919 agus 1924, nuair a bhuadar ar Fheadamar agus arís sa bhliain 1929 i ndiaidh dóibh An Cheapach Mhór a chloí sa chluiche ceannais. Díreach ina dhiaidh sin, thosnaigh an coimhlint ba ghéire i scéal iomána Luimnigh. Idir na blianta 1931 agus 1948, chas Cromadh agus Átháin ar a chéile naoi uair i gcluiche ceannais iomána sinsear an chontae agus d’éirigh le Cromadh an bua a fháil sna blianta 1940 agus 1941.
Tháinig meath tobann orthu le linn blianta na 1950í agus thiteadar síos chuig an ngrád sóisear agus níor éiríodar arís go dtí gur bhuadar Craobh Iomána Sóisear Chontae Luimnigh sa bhliain 1965. Suaus go dtí blianta na 1990í nuair a rabhadar ag imirt iomána sóisear arís, níor éirigh leo ach Craobh Iomána Sinsear an Deisccirt a bhuachaint sa bhliain 1984. Ach tháinig feabhas ar an scéal le teacht na Mílaoise de bharr an-iarracht a chur isteach sna foirne óga. Bhuadar Craobh Iomána Sóisear an Chontae sa bhliain 1996, Craobh Iomána Idirmheánach Luimnigh na bliana 1998 agus bhíodar ar ais i gcluiche ceannais sinsear an chontae sa bhliain 2007 nuair a chailleadar i gcoinne Áth Dara.
Massiel
Obair Massiel
Aonairí:
CLG Cromadh
Stair
Sa bhliain 1954, atosaíodh an pheil sa chlub don chéad uair ó bhlianta tosaigh an 20ú haois agus tháinig Craobh Peile Sóisear an Deiscirt chucu sa bhliain 1958. Le linn blianta na 1970í, bhí béim an chlub ag titim i dtreo na peile agus ghabh Cromadh Craobh Peile Sinsear Chontae Luimnigh sa bhliain 1976 nuair a bhuadar ar Úlla agus arís sa bhliain 1983 tar éis dóibh an lámh in uachtar d'fháil ar Naomh Ciarán sa chluiche ceannais. I dteannta leis an iomáint, chuaigh an pheil i léig chomh maith le linn blianta deiridh na 1980í sular sháraíodar ar Naomh Seanán chun Craobh Peile Sóisear A Chontae Luimnigh a bhuachaint sa bhliain 1999.
Massiel
Obair Massiel
Albaim:
CLG Cromadh
Imreoirí Cáiliúla
I measc imritheoirí cáiliúla Cromadh, tá Séamus de Róiste (Jim Roche) agus Seán Ó Conaill (Jackie O’Connell), baill d’fhoirne Luimnigh a bhuaigh Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann sna blianta 1934 agus 1936, Seán Ó Gealbháin (John Galvin), peileadóirí blianta na 2000í agus Stiofán Ó Luasa ar imir peil agus iomáint ar fhoireann an chontae le linn blianta na 2000í.
Pat Roberts
Is é Pat Roberts (20 Aibreán 1936 a rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Kansas. Is ball den Pháirtí Poblachtach é.
Aos dána
Aicme shóisialta de chuid na nGael ab ea an t-Aos Dána (Sean-Ghaeilge Áes dána; Gaeilge na hAlban Aois-dàna). Sheasadh sí idir an aicme saor (Sean-Ghaeilge soír, sóer < so-aire ar eDIL), le huaisle, draoithe srl. san áireamh, agus an aicme daor (Sean-Ghaeilge doír, dóer, < do-aire).
I measc na dánta nó gairmeacha a áirítí san aos dána, filí, fáithe, ceoltóirí, lianna, staraithe, gaibhne, ceardaithe carbad agus dlíodóirí, agus na húinéirí talún saora 'ísle' (féach aithech fortha). Ba an dheacair é do mhac daoir éirí ina ghabha nó ina, óir gurbh é sin athrú aicme.
Ba í *kerda- an fhréamh Phrótai-Cheiltise do ghabha, a leathnaíodh in am trátha chun gaibhe cré-umha, óir agus ealaíne, agus fosta cúrsaí leighis, ceoil agus filíochta a thabhairt san áireamh. Measadh gur dhaoine saora ab ea ceardaithe adhmaid agus crann. I ndán Sean-Ghaeilge faoi na Túatha Dé Danann – ar a nglaoití scaití an t-aos dána – insítear:
Kateryna Bondarenko
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Úcráin í Kateryna Bondarenko. Rugadh í ar an 8 Lúnasa 1986.
Maximilien Robespierre
Duine de na ceannairí ba thábhachtaí i Réabhlóid na Fraince a bhí i Maximilien François Marie Isidore de Robespierre (6 Bealtaine 1758 – 28 Iúil 1794).
Aos dána
Tugann sonra suimiúil ó ré na Críostaíochta aird ar leith ar thábhacht na n-aicmí sóisialta ó thaobh fiúntais de. I leagan Ghaelach de na soiscéalta, rinneadh gabha de Iósaef, athair Íosa, chun a aicme a athluacháil.
Maximilien Robespierre
Bhí sé ina bhall de Choiste na Slándála Poiblí agus ghlac sé páirt lárnach sa chuid den réabhlóid ar a tugtar Ré an Uafáis, go dtí gur gabhadh agus cuireadh chun báis é sa bhliain 1794.
Ceannaire dian agus cruálach ab ea é, ach neamh-éillitheach ag an am céanna, rud a thuill an leasainm "Robespierre Dochlaonta" dó.
Saol
Thosaigh Robespierre ar an mbealach chuig an gcumhacht agus é ina abhcóide nuacháilithe, nuair a bhí sé ag obair ar son na gcliant bocht a bhí aige ina bhaile dúchais, Arras. Bhí sé ina ionchúisitheoir agus ina bhreitheamh le linn dó páirt a ghlacadh sa pholaitíocht idir 1789 agus 1794.
Bhí sé thíos seal, thuas seal ó thaobh na polaitíochta de, ag brath ar thionchar na Seacaibíneach ag an am. Bhí sé i mbarr a chumhachta mar bhall de Choiste na Slándála Poiblí idir Iúil 1793 agus Iúil 1794.
Is é Robespierre a bhain úsáid den chéad uair as an mana "Saoirse, Comhionannas, Bráithreachas!" in óráid a thug sé i mí Meán Fómhair 1790.
Bású
Ar an 28 Iúil 1794 a dícheannadh gan triail é, i bPáras, i gCearnóg na Réabhlóide, lá tar éis don Chomhdháil Náisiúnta é a shéanadh, in éineacht le ceannairí eile de Choiste na Slándála Poiblí, mar fhreagairt ar Ré an Uafáis a chuir siad i gcion ar an bPoblacht ó mhí Meán Fómhair na bliana roimhe sin.
Réigiún na Seapáine
Tá an tSeapáin roinnte i Réigiún. Tá naoi réigiún ann sa tSeapáin. Ní limistéir riaracháin oifigiúil iad ach tá siad in úsáid go traidisiúnta chun an tSeapáin a roinnt. Mar shampla, bíonn an tSeapáin roinnta i naoi réigiún ar léarscáileanna agus i dtéacsleabhair tíreolaíochta agus bíonn réamhaisnéis na haimsire á léamh de réir réigiún.
Is iad na Réigiún ná:
Buamáil Divis (1982)
mion|Túr Divis Tharla buamáil Divis ar an 16 Meán Fómhair 1982, nuair a phléasc buama de chuid an INLA i dtúr Divis, árasán in iarthar Bhéal Feirste. Maraíodh saighdiúir, Kevin Waller (20), agus beirt pháistí, Stephen Bennet (14) agus Kevin Valliday (12). Gortaíodh daoine eile go dona, saighdiúir san áireamh le gortuithe a chuir ó chumas é.
Sa bhliain 1987, gearradh príosún saoil ar Martin McElkerney. Scaoileadh as an bpríosún é i 1999 nuair a tháinig Comhaontú Aoine an Chéasta i bhfeidhm. clé|mion|266x266px|graifítí INLA Chuir Martin McElkerney lámh ina bhás féin ar 17 Bealtaine 2019. Bhí sé pósta agus triúr clainne aige. Dúradh go raibh na céadta cosúil leis, iarphríosúnaigh a raibh fadhbanna fisicúla, ólacháin nó caidrimh acu nó an galar dubhach orthu.
Contae Ward, Texas
Is contae i Texas é Ward. Is é Monahans príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 10,658 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Bun-sgoil nan Innseagan
Is bunscoil suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Bun-sgoil nan Innseagan.
Mitch McConnell
Is é Mitch McConnell (20 Feabhra, 1942 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Kentucky. Is ball den Páirtí Poblachtach é.
Reilig Chnocán Iaróm
Tá Reilig Chnocán Iaróm nó Reilig Chnocán Iaróimé uaireanta (Mount Jerome Cemetery) lonnaithe i gCros Araild i ndeisceart Bhaile Átha Cliath. Ó bunaíodh siar in 1836 é cuireadh breis is 300,000 míle duine ann (féach ar Daoine curtha i Reilig Chnocán Iaróm). Ba reilig do Phrotastúnaigh a bhíodh ann go dtí na 1920dí nuair a ligeadh Caitlicigh isteach den chéad uair. mion|clé mion|clé
Stair
Tagann ainm na reilige ó eastát a bunaíodh ann ag an Reverend Stephen Jerome, a bhí ina bhiocáire ar Paróiste Naomh Caoimhínsa bhliain 1639. Ag an tráth úd bhí Crosaire Arailt mar chuid de Pharóiste Naomh Caoimhín.
Sa dara leath den 17ú céad déag, d'aistrigh úineireacht na talún go hIarla na Mí, agus chuir sé sin an talamh ar léas do chlanna cáiliúla i mBaile Átha Cliath. Tógadh teach, Teach Chnoc Iaróm, ar cheann de na ceapaigh seo, agus túgadh ar léas é do John Keogh.
Sa bhliain 1834 tar éis gur theip ar iarracht reilig a bhunú i bPáirc an Fhionnuisce, cheannaigh Comhlacht Ginearálta Reiligí Bhaile Átha Cliath an sealúchas "for establishing a general cemetery in the neighbourhood of the city of Dublin" ('le reilig ghinearálta a bunú i gcomharsanacht chathair Bhaile Átha Cliath'). right|thumb|Leacht cuimhneacháin i gcuimhne ar [[William Wilde|Sir William Wilde agus Lady Wilde, tuismitheoirí Oscar Wilde]]
Bhí an Séiplín Sochraide mar an chéad eaglais Gotach Pugineach i mBaile Átha Cliath. Dhear William Atkins é.
Daoine Clúiteacha a Cuireadh ann
mion |clé
I measc na ndaoine clúiteacha a cuireadh sa reilig seo tá:
Tá ceapach mhór ann do bhaill den Constáblacht Ríoga na hÉireann agus den Póilíní Chathair Átha Cliath. Tá taisí de chuid na nUgóineach Francach ó Reilig Naomh Peadar, Rae Pheadair (san áit a bhfuil CCFÓ Bhaile Átha Cliath lonnaithe anois), a leagadh sna 1980dí, agus ó reiligí Naomh Bríghid agus Naomh Tomás curtha sa reilig. mion|[[Thomas Kirk (dealbhóir)|Thomas Kirk (1781–1845), dealbhóir,]] I measc na ndaoine a cuireadh ann le deireanas tá Martin Cahill an coirpeach cáiliúil (1949–1994) ar a dtugtaí An ginearál. Rinneadh loitiméireacht ar leac a uaighe cuid mhaith agus briseadh ina dhá leath í, agus bhí an chuid ar barr de ar lár. Bogadh a chorp ó shin go huaigh gan ainm.
Flóra
Tá ceann amháin den dá sceach Paliurus spina-christi atá in Éirinn le fáil sa reilig seo (tá an ceann eile i nGarraithe Náisiúnta na Lus mion
Buamáil Wall Street, 1920
Ar an 16 Meán Fómhair 1920, phléasc buama ar Wall Street, os comhair Bhanc Morgan i Manhattan i gCathair Nua-Eabhrac.
D'fhág an sceimhlitheoir, fear amháin is cosúil, buama i gcóiste capaill agus d'imigh sé leis. Maraíodh 38 duine agus capall amháin. Gortaíodh breis is 400. clé|mion Níor ghlac éinne leis an bhfreagracht. Caitheadh amhras ar na "Galleanists", ghluaiseacht ainrialachais faoi stiúir Luigi Galleani.
Becontree Heath
Is baile é Becontree Heath atá suite sa bhuirg Barking agus Dagenham, Londain Thoir.
Denis Istomin
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Úisbéiceastáin é Denis Istomin. Rugadh é ar an 7 Meán Fómhair 1986.
11
Ceannairí Domhanda
10er
Bun-sgoil Shléite
Is bunscoil suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Bun-sgoil Shléite.
André Sogliuzzo
Is aisteoir gutha Meiriceánach é André Sogliuzzo, a rugadh ar 10 Lúnasa 1966 i gCathair Nua-Eabhrac. Tá cónaí air in Los Angeles, California.
Mansion House, Londain
Is foirgneamh é Mansion House atá suite sa chontae searmanais an Chathair Londan i Londain Láir.
Monahans, Texas
Is é Monahans príomhbhaile Contae Tom Green, Texas. Bhí 6,953 ina gcónaí i Monahans sa bhliain 2010. Tá cuid beag den cathair suite i gContae Winkler.
An Phríomhshráid
Is sráid suite i Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall í an Phríomhshráid.
Pápa Gréagóir II
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Gréagóir II.
Spágaire tonn
Is éan é an spágaire tonn (Tachybaptus ruficollis). Is baill d'fhine na Podicipedidae iad.
70
Básanna
70er
Bart After Dark
Craoladh an cúigiú heipeasóid, "Bart After Dark", den ochtú sraith The Simpsons ar an 24 Samhain 1996. Scríobh Richard Appel an eipeasóid seo. D'fhéach 14.1 milliún duine ar an eipeasóid.
Carn Clainne Aodha
Cnoc i gContae an Longfoirt is ea Carn Clainne Aodha (278 m).
Tarantúla
Is araicnid é an tarantúla. Is ball d'ord na n-Araneae é.
Forest Gate
Is baile é Forest Gate atá suite sa bhuirg Newham, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 33,619 duine ina gcónaí ann.
David Vitter
Polaiteoir Meiriceánach is ea David Vitter a rugadh ar 3 Bealtaine 1961. Seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sinsearach ó Louisiana a bhí ann ó 2005 go 2017. Is ball den Pháirtí Poblachtach é.
Caisteal Eilean Donan
clé|250px|mion|Caisteal Eilean Donan Is caisleán suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Caisteal Eilean Donan.
Contae Wharton, Texas
Is contae i Texas é Wharton. Is é Wharton príomhbhaile an chontae. Is é El Campo an chathair is mó sa chontae. Bhí 41,280 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Ca na Catanach
deas|250px|thumb|Ca na Catanach Is bóthar suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Ca na Catanach.
An Albáin i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg
Ghlac An Albáin páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2012.
Iomaitheoirí
{{legend|gold|Buaiteoir}} {{legend|silver|Dara}} {{legend|#cc9966|Tríú}} {{legend|#FE8080|Deireadh}}
An Seanbhaile, Dún na nGall
Is ceantar suite i Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall é an Seanbhaile.
Jim Allister
Polaiteoir agus abhcóide sinsearach de chuid Tuaisceart na hÉireann é James Hugh "Jim" Allister (Séamas Aodh Mac Alasdair), QC (rugadh ar an 2 Aibreán 1953 é), sa sráidbhaile An Chrois Ghearr, Contae an Dúin.
Dioscliosta Hailee Steinfeld
Is éard atá i ndioscliosta ban-aisteoir agus amhránaí Meiriceánach Hailee Steinfeld ná seinn leabhraithe amháin, trí singil mar ealaíontóir ceoil aonréadach agus trí físeáin ceoil.
Susan Collins
Is í Susan Collins (7 Nollaig 1952 ar rugadh í) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sinsearach ó Maine. Toghadh í don seanad den chéad uair sa bhliain 1996. Tá clú uirthi as vóta a chaitheamh beagnach i gcónaí: chaith sí 6,000 vóta as a chéile tráth. Tá clú uirthi fosta as a cuid seasamh neamhspleách ar cheisteanna polaitiúla agus reachtaíochta. Is ball den Pháirtí Poblachtach í.
Pápa Zacharias
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Zacharias.
CatGÓIR:Daoine a rugadh i 679
Rainham
Is baile é Rainham atá suite sa bhuirg Havering, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 12,482 duine ina gcónaí ann.
Dearg
Solas le tonnfhad ceannasach idir 625-740 nm a bhíonn i gceist leis an dath dearg. Príomhdhath suimitheach is ea é. Ní féidir le duine daonna aon tonnfhad níos faide ná an tonnfhad seo a fheiceáil.
Contae Wheeler, Texas
Is contae i Texas é Wheeler. Is é Wheeler príomhbhaile an chontae. Is é Shamrock an chathair is mó sa chontae. Bhí 5,410 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Adnan Menderes
Toghadh Menderes ar bhonn daonlathach ach tharla coup d'état ar an 29 Bealtaine 1960 agus cuireadh rialtas de chuid an Páirtí Daonlathach as cumhacht.
Sa bhliain 1961 cuireadh Menderes chun báis agus crochadh é, breis is bliain i ndiaidh an coup mhíleata.
Wheeler, Texas
Is é Wheeler príomhbhaile Contae Wheeler, Texas. Bhí 1,592 ina gcónaí i Wheeler sa bhliain 2010.
A Milhouse Divided
Craoladh an séú heipeasóid, "A Milhouse Divided", den ochtú sraith The Simpsons ar an 1 Nollaig 1996. Scríobh Steve Tompkins an eipeasóid seo. D'fhéach 12.8 milliún duine ar an eipeasóid.
Thad Cochran
Ba sheanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Mhississippi (1977-2018) é Thad Cochran (a rugadh ar 7 Nollaig 1937 - 30 may 2019). Ba bhall den Pháirtí Poblachtach é. D'éirigh sé as an Seanad ar 1 Aibreán 2018 mar gheall ar fhadhbanna sláinte.
Pápa Stiofán II
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Stiofán II.
Sráid an tSirriam
Is ceantar i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath í Sráid an tSirriam (Béarla: Sheriff Street). Cuimsíonn sé Sráid an tSirriam Íochtarach agus Sráid an tSirriam Uachtarach.
Cló Gaelach
Is cló é an Cló Gaelach (nó an seanchló uaireanta) a úsáidtear sa Ghaeilge go príomha, is sa Bhéarla go pointe, mar mhaisiú agus mar léiriú ar chultúr na nGael den chuid is mó, agus ba ann a scríobhtaí an chuid ba mhó den Ghaeilge, tráth.
Is é an rud atá i gceist leis an gcló Gaelach ná leagan ar leith den aibítir Laidineach agus é bunaithe ar stíl peannaireachta na sean-lámhscríbhinní. Leis an nGaeilge is mó a shamhlaítear an stíl inniu, ach le fírinne, tá sí an-chosúil leis an mionpheannaireacht a chleachtaítí i Mór-roinn na hEorpa i laethanta Shéarlais Mhóir. Mar shampla, cuireadh an chéad fhoclóir Laidine-Gearmáinise, an tAbrogans, ar pár i litreacha atá an-chosúil leis an gcló Gaelach.
Cé is moite d'fhoirmeacha na litreach féin, is é an ponc scriosta nó an punctum delens príomhchomhartha sóirt an chló Ghaelaigh. Ar dtús, sna lámhscríbhinní Laidine sna Meánaoiseanna, ba nós litreacha a scríobhadh de thaisme a chur ar neamhní tríd an bponc seo a chur os a gcionn - sin é an tuige go dtugtar "ponc scriosta" air.
Ós rud é gurb ionann an litir f- a shéimhiú agus an fhuaim f- a bhá go hiomlán, thosaigh na scríobhaithe an ponc scriosta a úsáid mar chomhartha do shéimhiú an f-. De réir a chéile, fairsingíodh an úsáid seo ar na consain shéimhithe eile, cé gurbh é athrú na fuaime, in áit a scriosta, a bhí i gceist lena séimhiú-san.
Bhí ceist an chaighdeáin litrithe fite fuaite le ceist an chló Ghaelaigh, mar a thugtar air. Bhí scéal an Chló Ghaelaigh fite fuaite le scéal an Chaighdeáin, nó go ginearálta, ba iad na daoine céanna a roghnaíodh an seanchló agus an seanlitriú.
5ú-6u haois
Ba é an cló Gaelach an chéad chóras scríbhneoireachta a úsáideadh in Éirinn le haghaidh an Ghaeilge a scríobh, de réir an chórais Rómhánaigh. D'úsáideadh an Eaglais Chríostaí stíl scríbhneoireachta cosúil leis ar fud na hEorpa sa chúigiú céad. Tháinig Naomh Pádraig go hÉirinn sa chúigiú céad agus tá an chuma ar an scéal gur tosaíodh ag scríobh na Gaeilge de réir an chórais seo sa séú céad.
16u haois
Nuair a chuaigh an chéad leabhar Gaeilge i gcló i réimeas Éilís a hAon, a choimisiúnaigh foilsiú litríochta Protastúnaí sa Ghaeilge, gearradh clófhoireann ar leith le haghaidh na Gaeilge. Bhí an chlófhoireann seo ceaptha le bheith cosúil le peannaireacht na lámhscríbhinní Gaeilge, le go mbeadh na leabhair ní ba soléite acu siúd a bhí i dtaithí na léitheoireachta sa teanga. Is féidir a rá nár tháinig an cló Gaelach, mar chló, ar an bhfód roimhe sin.
Nuair a bhí aistriúchán Gaeilge den Bhíobla agus litríocht Chríostaí Phrotastúnach eile le scaipeadh sa Ghaeltacht, chinn an Bhanríon Éilís a hAon ar chlófhoireann ar leith a ghearradh don Ghaeilge le go mbeifí ábalta ábhar clóbhuailte a chur ar fáil a bheadh ag breathnú cosúil le Gaeilge scríofa na lámhscríbhinní. An duine a bheadh i dtaithí na lámhscríbhinní sin, ní bheadh sé i bhfad ag baint céille as an teanga chlóbhuailte, mar sin. Mar sin, is deirtear uaireanta, "ní cló Gaelach é an cló Gaelach, nó b'fhearr an cló Éilíseach a thabhairt air".
1920idí
Nuair a bunaíodh Saorstát Éireann, bhí bunús seo an chló Ghaelaigh ligthe i ndearmad ag na Gaeilgeoirí, áfach, agus iad géarbharúlach, ina lán cásanna, gur dlúthchuid de dhúchas na teanga a bhí i gceist leis an seanchló. Ní raibh státseirbhís ná forais oifigiúla eile an stáit róshásta leis an gCló Gaelach, áfach, ós rud é go raibh sé costasach foireann iomlán de chlóscríobháin speisialta a cheannach le freastal ar an nGaeilge. Tír bhocht ab ea Éire san am, agus go leor oibre le déanamh chun í a atógáil i ndiaidh Chogadh na Saoirse agus Chogadh Cathartha na hÉireann, a rinne an-léirscrios ar fud na tíre.
Ar an 6 Feabhra 1923, d'ardaigh an Roinn Tionscail agus Tráchtála ceist an dá chló an chéad uair agus d'iarr ar an Ard-Chomhairle í a phlé, ach níor tháinig an Ard-Chomhairle ar aon chinneadh. Shuaith siad an cheist in athuair ar an 29 Iúil 1924, agus is é an tátal a bhain siad as an scéal gur chóir an cló Rómhánach a chur in úsáid feasta i scríbhinní na Státseirbhíse, le taobhshúil ar an gcostas a bhí ag baint leis an gcló Gaelach.
Clach a' Mheirlich
Is gallán suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Clach a' Mheirlich.
Cló Gaelach
1920idí
Ba í an t-aon eisceacht a cheadaigh siad ná na páipéir scrúdúcháin, nó bhí an chuid ba mhó de na leabhair scoile sa chló Gaelach, agus ní bheadh cothrom Féinne ann dá gcuirfí an cló contráilte os comhair daltaí scoile nach raibh ina thaithí. Ba é an cuspóir fadtéarmach, ar ndóigh, an cló Rómhánach a chur i bhfeidhm ar na leabhair scoile fosta an lá ab fhaide anonn.
I mí Lúnasa 1924, leasaigh an Ard-Chomhairle an cinneadh sin beagáinín, nó chuir siad in iúl nach dianchosc a bhí ann leis an gcló Gaelach. Is é sin, dá mbeadh clóscríobhán Gaelach faighte agat cheana féin, bheadh sé ceart go leor é a úsáid, agus ní bheadh sé toirmiscthe ort ach an oiread úsáid a bhaint as an gcló Gaelach le haghaidh maisiúcháin.
East Ham
Is baile é East Ham atá suite sa bhuirg Newham, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 76,186 duine ina gcónaí ann.