cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Learpholl
Stair
Bhí os cionn 850,000 duine sa chathair sa bhliain 1930. Rinneadh an-scrios ar Learpholl le linn an Blitz, ionsaithe buamála na Gearmáine, 80 ar fad, tharla na cinn ba mheasa i mí Bealtaine 1941.Tháinig meath ar dhugaí agus ar thionscail thraidisiúnta Learphoill ó na 1970idí i leith. Bhí stailceanna agus círéibeacha sa chathair sna 1980idí agus mhothaigh muintir Learphoill nach raibh cothrom na féinne á fháil acu ón rialtas i Westminster.
Rian na nÉireannach
Tá sé íorónta gur bunaíodh an chathair is Gaelaí i Sasana mar ionad le hionsaí a dhéanamh ar Éirinn í féin.
Cé go raibh roinnt Éireannach ina gcónaí i Learpholl sa bhliain 1207 agus as sin amach, phlódaigh siad isteach sa chathair tar éis 1844 mar thoradh ar an Ghorta Mhór agus d’fhág siad rian buan ar chultúr, ar dhearcadh agus ar chaint na ndaoine ansin.
Thosaigh na sluaite as Éirinn ag cur fúthu sa chathair le linn blianta ocracha na 1840í agus faoin mbliain 1851, b'as Éirinn don cheathrú cuid den daonra.
Tháinig leabhar amach in 2008 i dtaobh stair na nÉireannach i Learpholl,
Catholic and Scouse: A History of the Irish in Liverpool (Liverpool University Press).
An daoirse
Cúis náireIs do Learpholl gur ghnóthaigh sé saibhreas ollmhór as an daoirse. Bíonn lá cuimhneacháin ar siúl sa chathair ar an 23 Lúnasa mar chomóradh ar an daoirse. Osclaíodh The International Slavery Museum sa chathair ar an 23 Lúnasa 2007.
Foinsí
Foilsíodh leabhar mór cuimhneacháin sa bhliain 2008 dar teideal
Liverpool 800: Culture, Character and History
agus is é an tOllamh John Belchem, University of Liverpool, eagarthóir an tsaothair.
Meddygon Myddfai
mion|Radharc ó shliabh Myddfai.
Dochtúirí ba ea Meddygon Myddfai, a raibh cónaí orthu i Myddfai na Breataine Bige.
Sráidbhaile is ea Myddfai i Sir Gaerfyrddin (Carmarthenshire). Bhí siad ann ó thús an 13ú céad go 1739.
Is é Rhiwallon Feddyg (fostaithe ag Rhys Gryg, tiarna Dynevor agus Ystrad Towy) an chéad ainm a bhfuil trácht air. Tháinig a mhic (Cadwgan, Gruffydd agus Einon) i gcomharbas air. Is iomaí leigheas luibe a bhíodh acu.
Lean an traidisiún seo ar aghaidh ar feadh tuairim is 500 bliain. Nuair a cuireadh David Jones (1719)) agus John Jones (1739) in eaglais an pharóiste, tháinig deireadh leis an líne fhada.
Mary Mitchell O'Connor
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do cheantar Dhún Laoghaire í Mary Mitchell O'Connor (Gaeilge: Máire Mistéil Ní Chonchubhair). Rugadh í ar 10 Meitheamh 1959. Is í an tAire ar son Ard-Oideachais í. Tá sí ina ball de Fhine Gael ón mbliain 2007 ach bhí ina Comhairleoir Áitiúil leis an bPáirtí Daonlathach roimhe sin.
Dáil Éireann
I Mí na Nollag 2010 roghnaíodh mar iarrthóir í do cheantar Dhún Laoghaire. Ar an 2 Márta 2011 chuir sí iontas ar go leor nuair a thiomáin sí síos céimeanna i gcarrchlós na Dála. Bhí sí tar éis dul in airde ar chuid de charrchlós ar rampa a cuireadh ann ar mhaithe leo siúd i gcathaoireacha rotha. Bhí roinnt iriseoirí ar an láthair agus tuairiscíodh an scéal ar Nuacht RTÉ na hoíche sin.
An tOspidéal Náisiúnta Máithreachais
Ospidéal máithreachais i mBaile Átha Cliath na hÉireann é An tOspidéal Náisiúnta Máithreachais. Tá sé nasctha le COBÁC. Tá sé lonnaithe ar Sráid Holais i lár na cathrach i mBÁC a 2. Tagann thart fá 10,000 leanbh ar an saol ann chuile bhliain. Cuirtear cúram cuimsitheach ard-caighdeánach do mhná torach agus linbh nua beirthe ar fáil ann. Anuas ar sin tá rannóigí paiteolaíochta agus raideolaíochta nua-aimsire acu.
Bhí na dochtúirí Peter Boylan, Declan Keane agus Mike Robson mar mháistreacha air ó 1991 i leith. Ansin bhí an chéad mháistir baineann ar ospidéal máithreachais Rhona Mahony i bhfeidhil. Chríochnaigh sí a téarma ag deireadh na bliana 2018. Thosaigh Shane Higgins mar mháistir ar an gcéad lá de mhí Eanáir 2019.
Lannraig
Contae de chuid na hAlban is ea Lannraig.
Roddy Connolly
Polaiteoir Éireannach ab ea Roddy Connolly (11 Feabhra 1901 – 16 Nollaig 1980). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Rube Ferns
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea Rube Ferns, a rugadh James Ferns ar 30 Deireadh Fómhair, 1873 i bPittsburg, Kansas agus a fuair bás ar an 11 Meitheamh, 1952.
Launceston
Is é Launceston cathair atá suite sa Ghleann Tamar i dtuaisceart na Tasmáine, an Astráil. Sruathaíonn an Abhainn Tamar agus a gcraobh-aibhneacha (an Esk Thuaidh agus an Esk Theas) tríd an chathair.
Bhunaigh na hEorpaigh Launceston i Mí an Márta, 1806.
Artturi Ilmari Virtanen
Urraim
Bhuaigh sé Duais Nobel sa Cheimic i 1945 as a chuid taighde sa talmhaíocht agus sa bhitheolaíocht, go háirithe caomhnú farae. Ainmníodh institiúid in Ollscoil Oirthear na Fionlainne in éineacht le baictéar a fuarthas in eorna brataithe air.
Óige 2000
Gluaiseacht idirnáisiúnta do dhaoine óga is ea Óige2000. Is í an aidhm ata ag Óige2000 ná an Dea-Scéala agus an taithí ar an gcreideamh Caitliceach ag daoine óga a roinnt le daoine óga eile. Tá thart ar 40 grúpa seachtainiúil paidir ar fud na hÉireann. Tá timpeall 18 cúrsaí spioradálta deireadh seachtaine i rith na bliana, féile samhraidh, banna bliantúil agus imeachtaí éagsúla sóisialta eile - go léir eagraithe ag daoine óga, do dhaoine óga.
Is é mana Óige2000 ná "Óige as Óige go croí na hEaglaise".
Stair
Bunaíodh Óige2000 tar éis Lá Domhanda na nÓg i Santiago de Compostela sa Spáinn sa bhliain 1989. Dúirt an Pápa Eoin Pól II i Santiago de Compostela le daoine óga an Dea-Scéala a scaipeadh i measc a bpiaraí. Mar fhreagairt air sin, thosaigh Ernest William (buachaill óg ag an am ó Shasana) grúpa a mbailíonn daoine óga le chéile i bpaidir. Tar éis tamaillín tugadh Óige2000 ar an tionscnamh seo. Tá Óige2000 bunaithe i níos mó ná 25 tír ar fud an domhain.
Ráiteas Misin idirnáisiúnta do Óige2000
Bunaíodh an tionscnamh spioradálta seo chun daoine óga a tharraingt trí Mhuire go hÍosa Críost go háirithe san Eocairist. Déanann Óige2000 a misean, bunaithe ar an bhfís a bhí ag Naomh Eoin Bosco, sna 3 mbealaí seo a leanas, ar a dtugtar an 3 'philéar' an Óige2000: 1. Cráifeacht d’Íosa Críost san Eocairist. 2. Cráifeacht do Mhuire Mháthair go háirithe tríd an gCoróin. 3. Dílseacht do theagasc na hEaglaise go háirithe tríd an mBíobla Naofa.
Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2014
Ba é Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2014 an 127ú eagrán den Chraobh Uile-Éireann ó bunaíodh an comórtas in 1887. Bhí 31 chontae na hÉireann páirteach ann (gach contae seachas Cill Chainnigh), chomh maith le Londain agus Nua-Eabhrac.
Óige 2000
Féile Samhraidh Óige2000
Bíonn an fhéile seo ar siúl thart ar 4 lá. Bíonn an fhéile seo lán le ceardlanna, ceolchoirm, cainteanna spreagúil, ceol den scoth agus paidir. Is féidir leat do scíth a ligean le do chairde agus bualadh le daoine nua freisin! I rith na féile is féidir leat sos agus maolú spioradálta a fháil, bualadh le Caitlicigh óga eile sa bhád céanna agus do chreideamh a threisiú.
Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2014
Bhain Ciarraí an corn den 37ú uair tar éis bua 2-9 in aghaidh 0-12 i gcoinne Dhún na nGall.
Óige 2000
Naisc
youth2000.ie
Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2014
Foirne
Bhí 33 fhoireann páirteach sa chraobhchomórtas.
Táithean
Is planda é an táithean.
An tOspidéal Ríoga, Domhnach Broc
Ospidéal i mBaile Átha Cliath na hÉireann é An tOspidéal Ríoga, Domhnach Broc atá lonnaithe i nDomhnach Broc. Bunaíodh an t-ospidéal sa bhliain 1743. Cuireann sé seirbhís ar fáil do sheanóirí, go háirithe. Tá sé nasctha le COBÁC.
Buirg Sitka, Alasca
237x237px|deas|mion|Suíomh sa stát [[Alasca]] 237x237px|deas|mion|Suíomh Alasca sa SAM Is buirg in Alasca é Buirg Sitka. Tá sé suite in oirdheisceart an stáit, agus is é níos lú ná 1 duine sa chiliméadar cearnach (0.74/km²) an dlús daonra ann. Sa bhliain 2016 bhí 8,830 daoine ina gcónaí ann.
Is é Sitka príomhbhaile na buirge (Is an bhuirg agus an chathair comhdhlúithe, ón 2 Nollaig 1971, agus is é an chathair-bhuirg is mó achair sna Stáit Aontaithe). Tá sé suite ar an taobh thiar den Oileán Baranoff.
Tá sé ag críochantacht leis na buirgí seo leanas:
Cuimsíonn an bhuirg na páirceanna seo leanas:
Stair
Bunaíodh Sitka mar choilíneacht i 1799, agus ionchorpraíodh an chathair ar an 5 Samhain 1913 agus an bhuirg ar an 24 Meán Fómhair 1963. Cheangail an bhuirg agus an chathair mar comh-chathair-bhuirg comhdhlúithe (Béarla: consolidated city borough) ar an 2 Nollaig 1971.
Léim an Reithe
Is oileán agus baile fearainn atá suite amach ó chósta an Mhuirthead í Léim an Reithe.
Salcraig
mion|Salcraig Contae de chuid na hAlban is ea Salcraig.
Breacán (éan)
thumb| Fringilla montifringilla
Is éan é an breacán. Is baill d'fhine na Fringillidae iad.
Leath Cathail Íochtarach
Is barúntacht suite i gContae an Dúin é Leath Cathail Íochtarach.
Ráta malairte
mion|277x277px|Ráta malairte, EUR USD 1999-2017. Mar shampla, fágadh drochbhail ar an dollar ar na [[Margadh airgeadraí|margaí airgeadra 2002-2008.]] Praghas airgeadra amháin i dtéarmaí airgeadra eile is ea ráta malairte.
Timothy Linehan
Polaiteoir Éireannach ab ea Timothy Linehan (4 August 1905 - dáta gan aithne). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Coláiste Uí Ghríofa, Corcaigh
clé|250px|mion|Coláiste Uí Ghríofa Is coláiste suite i gContae Chorcaí é Coláiste Uí Ghríofa.
William "Honey" Mellody
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea William "Honey" Mellody, a rugadh ar 15 Eanáir, 1884 i Charlestown, Massachusetts agus a fuair bás ar an 2 Márta, 1919.
Anraí III Shasana
Rinneadh rí de nuair a bhí sé ina pháiste agus mhair a réimeas ar feadh 56 bliain.
Catéan liath
Is éan é an catéan liath. Is baill d'fhine na Mimidae iad.
Anraí III Shasana
Ní raibh smacht iomlán ag Anraí ar an tír i gcónaí. Mar shampla tháinig Parlaimint Shíomón de Monfort le chéile den chéad uair sa bhliain 1265, ag cur tús leis an nós toghairm a chur ar bhuirgéisigh chun bheith ina n-ionadaithe do na bailte chomh maith leis ridirí thar ceann na síreanna — bunús le Teach na dTeachtaí. Cloíodh de Monfort agus d'éag sé i gCath Evesham seacht mí ina dhiaidh sin agus cuireadh údarás Anraí III i bhfeidhm arís.
Tháinig a mhac, Éadbhard I, i gcomharbacht air sa bhliain 1272. clé|mion|séala oifige, Henry III nó [[Anraí III Shasana (rí ar Shasana ó 1316 ar aghaidh)]]
Coláiste Chríost Rí
Is meánscoil suite i gContae Chorcaí é Coláiste Chríost Rí.
The Fox and the Hound
Scannán beochana Meiriceánach de chuid Disney ón bhliain 1981 is ea The Fox and the Hound (An Sionnach agus an Madra). Ted Berman, Richard Rich, agus Art Stevens ab ea na stiúrthóirí. Ba é an 24ú scannán beochana fada ó Disney. Tá sé bunaithe ar an úrscéal den ainm céanna le Daniel P. Mannix. Ghlac Kurt Russell, Mickey Rooney, Jack Albertson, Pearl Bailey, Pat Buttram, Sandy Duncan, Richard Bakalyan, Paul Winchell, Jeanette Nolan, John Fiedler, John McIntire, Keith Coogan, agus Corey Feldman páirt ann.
Tháinig an scannán leantach, The Fox and the Hound 2, amach sa bhliain 2006.
John Harries
Ba dhraoi agus lia é John Harries. Rugadh sa bhliain 1785 é, i gCwrt-y-Cadno na Breataine Bige. Sráidbhaile beag i Sir Gaerfyrddin (Carmarthenshire) atá ann. Bhí clú agus cáil ar Harries ar fud na Breataine Bige. Bhí "leabhar draíochta" cáiliúil aige. Ba dhraoi é a mhac Henry Harries, a cailleadh sa bhliain 1849, chomh maith. Fuair John bás ar 11 Bealtaine 1839. Deirtear go raibh a fhios aige go bhfaigheadh sé bás an lá sin agus nár éirigh sé ar maidin toisc go raibh sé ag iarraidh é a sheachaint: dódh an teach áfach, agus cailleadh é.
Aghaidh an Lochain
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd í Aghaidh an Lochain.
Sugababes
Is popbhanna ó Londain iad na Sugababes atá déanta suas de trí bhaill, Heidi Range agus Amelle Berrabah agus Jade Ewen. Foirmíodh an grúpa i 1998. Tá 31 singil eisithe acu go dtí seo, shroich 6 cinn dóibh barr na cairte. Tá 5 milliún ceirnín díolta acu sa RA go dtí seo.
Leath Cathail Uachtarach
Is barúntacht suite i gContae an Dúin é Leath Cathail Uachtarach.
Brandon Flowers
Bhunaigh sé an banna ceoil The Killers i Las Vegas sa bhliain 2001 le Dave Keuning (giotár), Mark Stoermer (dordghiotár) agus Ronnie Vannucci (drumaí). Sheol siad cúig albam: Hot Fuss (2004), Sam's Town (2006), Sawdust (2007), Day And Age (2008) agus Battle Born (2012) agus le déanaí, sheol siad albam de na hamhráin is mó ó na cúig albam. Dhíol siad níos mó ná fiche milliún albam. Sa bhliain 2010, sheol Brandon Flowers albam aonair 'Crossfire'. Shroich sé uimhir a haon i Sasana agus sa barr deich i deich dtír eile. Tá súil aige albam aonair nua a sheoladh sa bhliain 2015.
Phós sé Tana Mundkowsky ar an 2ú Lúnasa, 2005 ar an oileán O'ahu i Haváí. Tá triúr mac aige, Ammon, Gunnar agus Henry. Tá Brandon ina bhall d'Eaglais Naoimh na Laethanta Deireanacha.
Bhuaigh Brandon 'Best Dressed Man' agus 'Sexiest Man' ag an NME Awards sa bhliain 2005, 'Most Stylish Man' ag na GQ awards i 2008 agus arís ag na NME Awards i 2011, agus 'Q Idol Award' i 2012 ag na Q Awards.
Bhuaigh 'The Killers' ceithre 'Best International Band' ag na NME Awards i 2005, 2008, 2009 agus 2013, 'Best Band' i 2008, 'Best International Band' ag na BRIT Awards in 2006 agus 'Best Rock Group' sa MTV European Music Awards i 2006.
Feisciú dearg
Is planda é an feisciú dearg.
Caisleán Bhaile Mhistéala
Is caisleán suite i gContae Chorcaí é Caisleán Bhaile Mhistéala.
Geachta
Oileán Éireannach is ea Geachta.
Ospidéal Naomh Micheál
Ospidéal oiliúna i mBaile Átha Cliath na hÉireann é Ospidéal Naomh Micheál a chuireann seirbhís leighis ar fáil don chontae agus don cheantar máguaird. Otharlann ghinearálta atá ann atá lonnaithe i nDún Laoghaire agus clúdaíonn an t-ospidéal roinnt sainréimsí éagsúla. Tá an t-ospidéal nasctha le COBÁC mar ospidéal oiliúna.
Baile Coimín
Is baile i gContae Chill Mhantáin é Baile Coimín. Sa bhliain 1888 cuireadh tús le seirbhís tram ó Bhaile Átha Cliath go Baile Coimín.
Bhí 5,520 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2016.
Mike "Twin" Sullivan
Dornálaí Gael-Mheiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea Mike "Twin" Sullivan, a rugadh ar 23 Meán Fómhair, 1878 i gCambridge, Massachusetts agus a fuair bás ar an 31 Deireadh Fómhair, 1937.
Liosta na n-amhrán Gaelach
Seo Liosta de na n-amhrán Gaelach.
Onerepublic
Banna rac Meiriceánach ó Colorado Springs, Colorado, is ea OneRepublic. Bunaithe sa bhliain 2003 ag Ryan Tedder agus Zach Filkins, bhain an banna rath tráchtála ar MySpace mar ghníomh gan síniú. Sa bhliain 2003, thángthas ar an banna ag aisteoir Kelly Barrett in Hollywood agus sínithe go Sony BMG ar feadh trí bliana, sular bhog sé go Mosley Grúpa Ceoil.
Sa bhliain 2007, d'eisigh OneRepublic a chéad albam, Dreaming Out Loud. A singil luaidhe, " Leithscéal " a bhí remixed go háirithe trí Timbaland, a bheith ina rath mór idirnáisiúnta, a bhaint amach ar aon uimhir amháin i dtíortha déag, ina dhiaidh sin ag saothrú leo ainmniúchán Gradam Grammy .An dara singil, " Stad agus Stare " léargas rath a réamhtheachtaí. Rinneadh an t-albam deimhnithe níos déanaí Platanam ag an Tionscail Taifeadadh Association of America (RIAA). Dara albam an bhanna, Waking Up, (2009) a tháirgtear an singles rathúil, "Gach mbogann an ceart ", " Rúin ", " Marchin Ar", agus " Dea- Saoil", an dara bhaint amach ar an deich barr an Billboard US te 100.
Tháinig an tríú halbam OneRepublic, ar Dúchasacha (2013) an bhanna chéad albam barr deich ar an Billboard 200, agus albam charting is airde go dtí seo, charting ag uimhir a ceathair. An singil luaidhe, " Má Caill liom Mise " leag laistigh de na deich barr i roinnt tíortha, cé go tháinig an albam tríú singil, " Réaltaí Comhaireamh ", an bhanna aonair is rathúla le blianta beaga anuas, a fháil cúig socrúcháin barr san Astráil, an Ghearmáin, Éire, Nua- Shéalainn agus an Ríocht Aontaithe. Léiríonn sé seo a n- aonair charting is airde sa Ríocht Aontaithe ó " Stad agus Stare " sa bhliain 2008.
Contaetha in Dakota Thuaidh
Tá 53 contae i stát Dakota Thuaidh.
Coláiste Stiofáin Naofa
Is coláiste suite i gContae Chorcaí é Coláiste Stiofáin Naofa.
Buirg Skagway, Alasca
thumb|deas|Suíomh sa stát [[Alasca]] 237x237px|deas|mion|Suíomh Alasca sa SAM Is buirg in Alasca é Buirg Denali. Tá sé suite i lár an stáit, agus is é 1 duine sa chiliméadar cearnach (0/km²) an dlús daonra ann. Is é Naknek príomhbhaile na buirge agus an lonnaíocht is mó daonra freisin. Sa bhliain 2016 bhí 1,953 daoine ina gcónaí ann.
Tá sé ag críochantacht leis na buirgí seo leanas:
Aigéad domlais
Is aigéid stéaróideach a iad aigéid dhomlais atá le fáil den chuid is mó i ndomlas mamaigh agus veirteabraigh eile. Is féidir le speicis éagsúla foirmeacha móilíneacha éagsúla d'aigéid dhomlais a shintéisiú san ae. Comhchuingítear aigéid dhomlais le tauerín nó le glicín san ae, agus tugtar salainn dhomlais ar shalainn shóidiam agus photaisiam na n-aigéad comhchuingeach sin..
Buirg Skagway, Alasca
Cuimsíonn an bhuirg na páirceanna seo leanas:
Stair
Bunaíodh Buirg Denali ar 7 Nollaig 1990. D'eascair ainm na buirge ó Denali, an sliabh is airde i Meiriceá Thuaidh.
Gort an tSamhraidh
deas|250px|thumb|Gort an tSamhraidh Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Gort an tSamhraidh.
Dan Desmond
Polaiteoir Éireannach ab ea Dan Desmond (3 Deireadh Fómhair 1913 – 9 Nollaig 1964). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Henry Harries
Ba dhraoi é Henry Harries. Rugadh i gCwrt-y-Cadno na Breataine Bige é, sráidbhaile beag i Sir Gaerfyrddin (Carmarthenshire). Bhí clú agus cáil ar a athair John Harries mar dhraoi agus lia. Deirtear go ndeachaigh Henry go Londain agus gur chaith sé tamall ann mar phrintíseach ag draoi darbh ainm Raphael. Ansin d'fhill sé ar an mBreatain Bheag agus d'oibrigh lena athair, a cailleadh sa bhliain 1839. Fuair Henry bás deich mbliana ina dhiaidh sin, sa bhliain 1849.
Greanaigh
deas|250px|thumb|Greanaigh Is baile fearainn suite i gContae Dhoire é Greanaigh.
Na Siorracha
Is oileáin Éireannacha iad Na Siorracha.
Bealach Conglais
clé|250px|thumb|Bealach Conglais. Is baile i gContae Chill Mhantáin é Bealach Conglais (Baltinglass as Béarla).
Ospidéal Ginearálta Thulach Mhór
Ospidéal ginearálta oiliúna in Uíbh Fhailí na hÉireann é Ospidéal Ginearálta Thulach Mhór (An t-Ospidéal Réigiúnach Lár-Tíre uaireanta) a chuireann seirbhís leighis ar fáil don chontae agus don cheantar máguaird. Otharlann ghinearálta atá ann atá lonnaithe ar Shráid Eccles agus clúdaíonn an t-ospidéal roinnt sainréimsí éagsúla. Tá 1000 daoine ag obair san ospidéal agus in oifigí FSS. Is iad Timpiste & Éigeandáil, Ainéistéitic, Cairdeolaíocht, Míochaine Ghinearálta, Máinliacht Ghinearálta, Gínéiceolaíocht, Cnáimhseachas, Ainéistéise Péidiatraic, Péidiatraic agus Paiteolaíocht na speisialtachtaí atá san ospidéal.
Eddy Grant
Amhránaí is ea Edmond Montague Grant a rugadh ar an 5 Márta 1948 i bPlaisance, an Ghuáin.
Leath Cathail
Is leithinis suite in oirthear gChontae an Dúin, Tuaisceart Éireann, é Leath Cathail. Bhíodh go leor ranna stairiúla éagsúla ann.
Tá an leithinis teoranta ag Riasc an Chaoil (anois taosctha, ach leathan tráth), Abhainn Bheara, Muir Éireann agus Loch Cuan. Faightear í in áit go saoithiúil iargúlta, sáinnithe beagnach óna chúlchríoch, ach d'fhéadfaí ionradh a dhéanamh uirthi ón oirthear agus ón deisceart.
In amanna ársa, ainm an tuaithe Ghaelaí, Leath Cathail, ba ea é. Faoin ainm Ladcathel, iar-chontae Iarlacht Uladh a bhí ann. Níos déanaí, barúntacht Lecale a bhí ann, a scaradh faoin mbliain 1851 in Lecale Lower (Leath Cathail Íochtarach) agus Lecale Upper (Leath Cathail Uachtarach).
mion|200px|Leath Cathail mion|200px|Seanbharúntacht Leath Cathail
Leath Cathail
De réir Annála na gCeithre Máistrí, ar lá fhéile Pheadair is Phóil (29ú Meitheamh), 1147, chuaigh na hUlaid i mbun chogaidh in éadan Chineál Eoghain, a chuaigh sa tóir orthu go bruach Chuan Dhún Droma. Cloíodh go holc na hUlaid, agus maraíodh Archu Ua Flathraoi, "tiarna Leath-Chathail". Chreach an Cineál Eoghain buacach Leath Cathail agus thóg leo giallaigh Ulad. Faoin 12ú haois, deirtear gur ríthe Leath Cathail iad Cineál Aonghasa, agus Uí Flathraoi'' ina dtiarnaí ann.
Naoimh Pádraig, Brigit agus Colm Cille
Tháinig Naomh Pádraig i dtír ag inbhear na Sláine ar fhilleadh dó ar ais go hÉirinn. Tá dealbh mhór eibhir ann inniu ag Ráth Cholpa. D'éag sé i Mainistir Shabhaill, áit thús a mission agus was administered his dying communion by Easpag Tassach de Ráth Cholpa. Aistríodh a chorp go Dún Pádraig, ar a glaodh ansin Dún Dhá Leath Glaise, suite i Leath Cathail Uachtarach.
Sa bhliain 835, tógadh taisí Naoimh Bhríde go Dún Pádraig um iad a chosaint ó fhoghlaithe Lochlannacha.
Sa bhliain 877, tógadh corp Naomh Cholm Cille anseo ó Oileán Í. Cuireadh faoi i ngarraí é de bharr dhó rialta na mainistreach féin. Rinneadh dearmad ar an suíomh go dtí an bhliain 1185. Árna ath-aimsiú, bhí sé adhlactha ag John de Courcy laistigh den mhainistir, ag cairdinéal Vivian ar an 9ú Meitheamh 1186.
Muir Ocatsc
Muir imeallach de chuid an Aigéin Chiúin is ea Muir Ocatsc. Tá sí suite idir chósta iarthuaisceart na hÁise ó thuaidh, Leithinis Kamchatka soir, na hOileáin Chúiríl soir ó dheas, Oileán Shacailín agus Hokkaido siar ó dheas. mion|Léarscáil Rúiseach de Mhuir Ocatsc ón mbliain 1792. Ach Oileán Shacailín mar eisceacht, bhí an mhuir léarscáilithe go cruinn faoin am úd. mion|Cósta Shacailín ar Mhuir Ocatsc
Harry Lewis
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea William "Matty" Matthews, a rugadh Harry Besterman ar 16 Meán Fómhair, 1886 in Nua-Eabhrac, Nua-Eabhrac agus a fuair bás ar an 22 Feabhra, 1956.
Ceit Fhoirbeis
Is polaiteoir Albanach í Ceit Fhoirbeis nó :Kate Forbes; a rugadh ar 6 Aibreán 1990) atá ina ball de Pháirtí Náisiúnta na hAlban (SNP) agus atá ina ball Pharlaimint na hAlban do thoghcheantar An Oileán Sgitheanach, Loch Abar agus Bàideanach ó 2016.  Ar an 17 Feabhra 2020, ceapadh Forbes mar Rúnaí Comh-Aireachta Airgeadais i Rialtas na hAlban.
Óige agus oideachas
Rugadh Ceit i Inbhir Pheofharain i Ros agus Cromba i dtuaisceart na hAlban. Chaith sí trí bliana san India agus í ina páiste, ansin múineadh i nGaelscoil Albanach í. D’fhill sí ar an India lena teaghlach agus í 10 mbliana d'aois agus bhí cónaí uirthi ansin go dtí go raibh sí 15. Agus iad ansin bhí a hathair bainteach le cúram sláinte a sholáthar do dhaoine nach raibh sé ar acmhainn acu díol as. Nuair a d’fhill sí ar Albain chríochnaigh sí a cuid scolaíochta in Acadamaidh Inbhir Pheofharain.
Rinne sí staidéar ar an stair i gColáiste Selwyn, Cambridge i Sasana agus bhain sí BA amach i 2011.
D'oibrigh sí mar chuntasóir ar feadh tamaill. Ina dhiaidh sin, rinne sí staidéar in Ollscoil Dhún Éideann, agus bhain sí ceim MSc amach i 2013, i Stair Diaspóra agus Imirce. clé|mion|Sprint Edinburgh, 2018
Gairm pholaitiúil
I Lúnasa 2015, roghnaigh baill áitiúla den SNP Ceit ó ghearrliosta gan ach mná amháin air mar a n-iarrthóir do thoghcheantar An Oileán Sgitheanach, Loch Abar agus Bàideanach Bhí sí mar chuid d’fheachtas an SNP chun aghaidh a thabhairt ar an bhearna pá inscne i bhfostaíoch t i nGaeltacht na hAlban. Toghadh i dtoghchán Pharlaimint na hAlban 2016 í.
Go dtí gur tugadh ardú céime chuig Rialtas na hAlban dí, bhí sí ina cathaoirleach ar Ghrúpa Traspháirtí Pharlaimint na hAlban ar Ghaeilge na hAlban agus labhair sí i bhfabhar stádas Oidhreachta Cultúrtha doláimhsithe UNESCO mar bhealach indéanta leis an teanga a chosaint. ,
I mí an Mhárta 2018, thug sí óráid iomlán don Pharlaimint i nGaeilge na hAlban le linn díospóireacht ar an teanga.
An 27 Meitheamh 2018, ceapadh í go Rialtas na hAlban mar Aire um Airgeadais Phoiblí agus an Gheilleagar Digiteach, mar chuid d’athchóiriú níos leithne a d’fhógair an Chéad-Aire, Nicola Sturgeon.
Ar an 6 Feabhra 2020, ba í an chéad bhean a thug Buiséad na hAlban nuair a d'éirí Derek Mackay as mar Rúnaí Comh-Aireachta um Airgeadas, Geilleagar agus Obair Chóir. Roimhe seo, níor thug aon bhean Buiséad i bParlaimint na hAlban ná i Westminster, cé go ndearna siad i dTionóil na Breataine Bige agus i dTionól na Sé Chontae.
Ar an 17 Feabhra 2020, ceapadh mar Rúnaí Comh-Aireachta Airgeadais í. Is í an chéad bhean sa phost.
Maistíneacht
Mar bhall de Eaglais Shaor na hAlban, d'iarr Forbes ar an Rialtas ligeann do pháistí a gcreideamh a chleachtadh ar scoil 'gan magadh'. I mí na Bealtaine 2018, dúirt sí go raibh sí "ag iarraidh a thabhairt faoi deara gur chóir go mbeadh cead ag daltaí an éagsúlacht chreidimh in Albain a phléigh, a fhorbairt agus a thuigbhéail"
Saol pearsanta
Phós Forbes Ali MacLennan (a rugadh in 1980) sa bhliain 2021. Rugadh iníon dóibh an bhliain dár gcionn. Bhí MacLennan pósta cheanna. Fuair a bhean, Priya, bás tobann in 2014, agus triúr iníonacha acu. Is leasmháthair í anois Forbes.
D'fhoghlaim Forbes Gàidhlig nuair a bhí sí ag freastal ar an mbunscoil.
Naomi Osaka
Is imreoir leadóige gairmiúla as An tSeapáin í Naomi Osaka. Rugadh í ar an 16 Deireadh Fómhair, 1997. Tá dhá chomórtas Grand Slam amháin buaite aici - 2 US Open agus 2 Australian Open.
Meicnic chandamach
mion Is teoiric bhunúsach í an mheicnic chandamach (nó fisic chandamach, teoiric an chandaim agus meicnic mhaitríseach ) a chuireann síos ar iompar fuinnimh agus damhna ag leibhéal adamhach agus fo-adamhach.
Tagann an focal ón slí nach féidir athrú a dhéanamh ar chainníochtaí fisiciúla — mar shampla móiminteam uilleach leictreon — ach amháin méid áirithe, nó quanta, gach uair agus gan bheith in ann athrú a dhéanamh ar an méid sin ar chor ar bith. deas|mion
Géilleadh na Seapáine
mion|clé|Ar an [[2 Meán Fómhair  1945, shínigh an tSeapáin géilleadh gan chomha, ar bord na loinge USS Missouri]] Chuir Géilleadh na Seapáine ar an 15 Lúnasa 1945 stop leis an Dara Cogadh Domhanda. D'fhógair an tImpire Hirohito gur ghlac an tSeapáin fógra Potsdam.
Ghéill an tSeapáin tar éis do Mheiriceá buamaí adamhacha a scaoileadh anuas ar Hiroshima (6 Lúnasa 1945) agus ar Nagasaki (9 Lúnasa 1945). Chinntigh an dá eachtra seo géilleadh na Seapáine sa Dara Cogadh Domhanda.
Ar an 2 Meán Fómhair  1945, shínigh an tSeapáin géilleadh gan chomha, ar bord na loinge USS Missouri, ag cur deireadh leis an gCogadh.
Anna Karolína Schmiedlová
Is imreoir leadóige gairmiúla as An tSlóvaic í Anna Karolína Schmiedlová. Rugadh í ar an 13 Meán Fómhair 1994.
An Liosán
Is paróiste suite i gContae Dhoire é An Liosán (nó Lios Áine).
Tor Dubhoileáin
Is oileán Éireannach é Tor Dubhoileáin.
Caislín
Is éan é an caislín. Is baill d'fhine na Muscicapidae iad.
Coláiste Rosa
Is meánscoil suite i gContae Chorcaí é Coláiste Rosa.
Uaslathas
thumb|350px|Uaisle Is dream beag a bhfuil fabhar acu a ritheann an tír é an t-uaslathas (Gréigis: ἀριστοκρατία aristokratía, ó ἄριστος aristos 'ar fheabhas', agus κράτος, kratos 'riail'). Is aicme bheag chumhachtach é an t-uaslathas, a reáchtálann an tír, agus lucht an rachmais go hiondúil.
David Madden
Polaiteoir Éireannach ab ea David Madden (1880 – 31 Iúil 1955). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Pauline Parmentier
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Fhrainc í Pauline Parmentier. Rugadh í ar an 31 Eanáir 1986.
Tiuf-teaf
Is éan é an tiuf-teaf. Is baill d'fhine na Phylloscopidae iad.
Larry Gogan
Gairm
Chuir sé barr feabhais ar a cheird trí bheith ag éisteacht le Radio Luxemburg agus ag déanamh staidéar ar stíl na láithreoirí. Seo é an t-aon deis a bhíodh ag daoine in Éirinn sna 1950í éisteacht le racanról.
Le linn dó a bheith ina dhioscmharcach le RTÉ, agus go háirithe ag obair ar RTÉ 2Fm, chuir Gogan i láthair clár raidió ina raibh meascán tarraingteach de shingil a bhain na cairteacha amach, ceol as Éirinn agus ceol as na seanchairteacha. Agus é ag obair ar an bpopraidió bhí Gogan ag baint amach sprioc a chuir sé roimhe agus é fós ina pháiste – éisteacht le ceol, é a sheinm agus é a chur ar fáil do phobal mór raidió. Is é an mana a bhí aige ná ‘más aoibhinn leat do chuid oibre ní dhéanfaidh tú lá oibre le do shaol.’
De réir mar a bhí na blianta ag dul thart is ea is mó dul chun cinn a rinne sé ó thaobh a ghairme agus an tóir a bhí air ag an bpobal, de bharr na scileanna craoltóireachta a tháinig ón gcroí, a ghuth lách agus a eolasaí agus a bhí sé ar chúrsaí ceoil. Ó thaobh an cheoil de bhí Gogan i gcónaí ábhartha  agus bailí.
Thug sé an-tacaíocht do cheol agus do ceoltóirí nua na hÉireann ó Bhob Geldof go Brendan Shine agus gach rud idir eatarthu.
Just a Minute
Bhí Gogan i mbun, Just a Minute, tráth na gceist. a bhain amach stádas  cultais, go háirithe de bharr na bhfreagraí aisteacha a thugadh na hiomaitheoirí go minic, ar nós go raibh an Taj Mahal trasna ón Ospidéal Fiaclóireachta nó gur i gCromghlinn a bhí Balla Mór na Síne. Ligfeadh Gogan an créatúr chun bealaigh, go minic leis an mana sólásach sin a bhíodh aige: ''“they didn’t suit you today”. ''
Coláiste Choilm
Is meánscoil suite i Bhaile an Chollaigh i gContae Chorcaí é Coláiste Choilm. Bunaíodh í sa bhliain 1987 le freastail ar Bhaile an Chollaigh, a bhí ag fás go tapa. Tá isteach is amach le 1,300 dalta sa scoil. Bunaíodh Gaelcholáiste sa scoil sa bhliain 1990 a bhfuil 300 dalta ann.
Larry Gogan
Bás agus oidhreacht
An lá deiridh a raibh sé ag obair ar 2FM, athraíodh ainm an stáisiúin go dtí Larry Gogan FM don lá mar aitheantas ar a chuid oibre.
Bhásaigh Gogan in 2020 ag 85 bliain d’aois tar éis gairm raidió a mhair beagnach 70 bliain. Bhásaigh bean chéile Larry - Florrie - sa bhliain 2002. Maireann a gcúigear clainne - Gerard, Orla, Gráinne, David agus Sinéad (fuair Florrie bás sa bhliain 2002).
Gairm bheatha thar a bheith suntasach a bhí aige, ar an raidió agus ar an teilifís araon. Bhí aithne rímhaith ag lucht éisteachta agus lucht féachana ar fud na tíre air mar gheall ar a dhíograis thógálach agus a ghnaíúlacht.
Allmhaigh
Is sráidbhaile suite in Inbhear Áir é Allmhaigh.
Larry Gogan
Bás agus oidhreacht
Bronnadh Gradam Hall of Fame IMRO air.
Coláiste Cholmáin
Is meánscoil suite i gContae Chorcaí é Coláiste Cholmáin.
Sally Hayden
Is iriseoir is scríbhneoir Éireannach í Sally Hayden as Baile Átha Cliath.
Raibeart Burns
File Albanach ab ea Raibeart Burns a rugadh ar an 25 Eanáir 1759 agus a fuair bás ar an 21 Iúil 1796).
Gary Twigg
Is imreoir sacair Albanach é Gary Twigg (a rugadh ar an 19 Márta 1984 i Glaschú), atá ag imirt faoi láthair mar ionsaitheoir le Shamrock Rovers i Sraith na hÉireann.
Albrecht Dürer
Ba phéintéir Gearmánach é Albrecht Dürer a rugadh ar an 21 Bealtaine 1471 agus a fuair bás sa bhliain 1528.
Loch Inse Uí Fhloinn
Is barúntacht atá suite i gContae Dhoire é Loch Inse Uí Fhloinn.
Carla Suárez Navarro
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Spáinn í Carla Suárez Navarro. Rugadh í ar an 3 Meán Fómhair 1988.
Basalt
thumb|Basalt Tugtar basalt ar charraig easbhrúite bholcánach, is é sin, carraig a cruthaíodh nuair a d'fhuaraigh laibhe go cloch i ndiaidh di brúchtadh amach as an talamh.
In Éirinn, is é an tOir-Thuaisceart - is é sin, stáitín Thuaisceart Éireann - an réigiún is mó basailt. Basalt atá i gceist leis na clocha i gClochán an Aifir (Clochán na bhFomhórach), abair, nó cruthaíodh an Clochán ar fad nuair a d'fhuaraigh sruthán laibhe.
Bá Botany
Bá an-mhór i Sydney, New South Wales is ea Bá Botany, thart ar 9 km síos ó lár na cathrach. Sruthaíonn na craobh-aibhneacha, Abhainn Cooks agus Abhainn Georges, isteach sa chuan.
Stair
Tá Bundúchasaigh ina gcónaí timpeall an chuain le 5,000 bhliain anuas, ar a laghad. Bhí idir 4,000 agus 8,000 duine dúchasacha ina gcónaí sa cheantar Sydney nuair a tháinig Arthur Phillip agus an chéad loingeas i 1788. clé|mion|Léiriú ó The Voyage of Governor Phillip to Botany Bay, 1789 Ainmníodh
mion|clé|"First Fleet arriving at Botany Bay in January 1788", Léiriú ó The Voyage of Governor Phillip to Botany Bay, 1789
Wandsworth (Buirg Londain)
Buirg i Mórcheantar Londan í Wandsworth, suite i Londain Theas i Sasana. Cruthaíodh sa bhliain 1965 í. Tá tuairim is 300,000 duine ina gconai i Wandsworth.
Gilles Simon
mion|250p|Gilles Simon Is imreoir leadóige gairmiúil as an Fhrainc é Gilles Simon. Rugadh é ar an 27 Nollaig 1984. Rangnaíodh é chomh hard le huimhir 6 (2009).
Adrian Diaconu
Dornálaí Rómánach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Adrian Diaconu, a rugadh ar 9 Meitheamh 1978 i bPloiești, an Rómáin.
Baile Ùr an t-Slèibh
Is baile beag suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Baile Ur an t-Sléibh, as Gaeilge na hAlban: Baile Ùr an t-Slèibh. Ba sa 2010 1,097 an daonra atá aige. Tá Baile Ur an t-Sléibh suite sa Phàirc Nàiseanta a' Mhonaidh Ruaidh. Sníonn Abhainn na Caladar ar imeall thiar an bhaile in aice le hUisge Spè. Is é baile dúchais don fhoireann camánachta Sgioba Camanachd Bhaile Ùr an t-Slèibh.
Harlesden
Is baile é Harlesden atá suite sa bhuirg London Borough of Brent, Londain thiar.
An Suipéar Déanach (Leonardo da Vinci)
Pictiúr nó múrmhaisiú ón 15ú haois de chuid Leonardo da Vinci é an Suipéar Déanach (Iodáilis: Il Cenacolo nó L'ultima cena). Tagann an íomhá ón gcaibidil Eoin 13:21 sa Bhíobla, nuair a bhí a bhéile deireanach ag Íosa Críost leis an Dáréag Aspal.
Tá sé le feiceáil inniu i gclochar Santa Maria delle Grazie, i Milano, san Iodáil.
Eacnamaíocht na Sláinte in Éirinn
Is éard atá i gceist le hEacnamaíocht na Sláinte in Éirinn ná cúrsaí maoinithe sláinte mar atá ar oileán na hÉireann. Is córas casta é córas sláinte na hÉireann, ceann a bhfuil rannóga poiblí agus príobháideacha ann atá fite fuaite lena chéile.
An córas sa Phoblacht
Tá díreach os cionn trian den phobal i dteideal cúram sláinte saor in aisce, a ndéantar é a thástáil ó thaobh acmhainne, a fháil ón stát.
Tá isteach is amach le 40% den phobal faoi chlúdach árachais shláinte phríobháidigh. Na fáthanna a gceannaíonn daoine árachas ná go meastar fáil níos sciobtha a bheith ar sheirbhísí, agus tuairim go bhfuil fáil ar sheirbhísí níos fearr sa tslí seo.
Acht Sláinte 1947
Thóg an rialtas Fianna Fáil an tAcht Sláinte 1947 isteach tar éis dóibh Páipéar Bán a ullmhú. Ach níor thóg siad an tríú chuid den Páipéar isteach roimh an olltoghchán sa bhliain 1948. mion|Lucht taistil, 1946, Máthair agus Leanbh
Nollaig de Brún
Ceapadh Aire Sláinte nua, an Dr Nollaig de Brún, sóisialach, ar 18 Feabhra 1948 Bhí drugaí nua ar fáil (vacsaín BCG agus an phenicillin, mar shampla). Bhí na drugaí nua ábalta galair éagsúla a leigheas, rud a bhí do-dhéanta roimhe sin. Chuir de Brún scéim scagthastála don eitinn ar bun a bhí saor in aisce don phobal. Dhíol sé acmhainní na roinne chun íoc as a fheachtas, a d'ísligh go mór ráta na heitinne in Éirinn.
Thaitin an tAcht Sláinte 1947 le de Brún. Rinne sé iarracht cuid III den Páipéar Bán a chur i bhfeidhm, a d'éirigh an Scéim Mháthar agus Linbh níos déanaí. Chuirfeadh an scéim cúram sláinte saor in aisce ar fáil, coincheap radacach ag an am. Ach chuir an Eaglais agus na dochtúirí in aghaidh na scéime. Níor thacaigh na hairí rialtais eile le de Brún. Bhí easaontas sa Chlann maidir leis an scéim freisin - bhí an Eaglais go mór in éadan na scéime agus níor thacaigh Seán Mac Giolla Bhríde le de Brún.
D'éirigh de Brún as an rialtas agus as an gClann sa bhliain ar an 11 Aibreán 1951 nuair nár thacaigh an rialtas leis an Scéim Máthar agus Linbh.
mion
Acht Sláinte 1953 agus Árachas Sláinte Saorálach 1957
Cé gur theip ar de Brún leis an Scéim Mháthar agus Linbh, chuir an chéad rialtas eile (rialtas Fhianna Fáil) roinnt de na polasaithe céanna i bhfeidhm. Ar 29 Deireadh Fómhair 1953, ritheadh an tAcht Sláinte in Éirinn. D'éirigh an tsláinte saor in aisce, réabhlóid ag an am. Ach bunchúram amháin a bhí i gceist. Tháiing an ASS (Árachas Sláinte Saorálach) nó VHI isteach sa bhliain 1957, agus cúram sláinte dhá leibhéal.
1980idí ar aghaidh
Bhí infheistiú íseal agus ciorruithe móra i rith an chúlaithe gheilleagraigh sna 1980dí.
Bhíodh monaplacht ag an VHI bord árachais shláinte, a bhí státmhaoinithe. Osclaíodh an margadh árachais shláinte sa bhliain 1996 agus tháinig BUPA isteach ann ina dhiaidh sin. Bunaíodh córas árachais shláinte ar na prionsabail seo; dlúthpháirtíocht idir glúnta faoi árachas trí ghrádú comphobal, liostáil oscailte, clúdach saoil, agus comhionannú riosca.
Timpeall ar an mbliain 2000 chaith Éire tuairim is 8.5% den OTN ar shláinte, beagán os cionn mheán an Aontais Eorpaigh.
Tuaisceart Éireann
Ó thuaidh tá clúdach uilíoch ann agus scarúint idir an ceannaitheoir agus an soláthróir, ach cosúlachtaí eatarthau seachas sin.
Forógra na Poblachta
Aistriúchán go Gaeilge é seo. mion
Téacs
''RIALTAS SEALADACH PHOBLACHT NA hÉIREANN DO MHUINTIR NA hÉIREANN.
''A FHEARA AGUS A MHNÁ NA hÉIREANN: in ainm Dé agus in ainm na nglún a chuaigh romhainn agus óna bhfuair sí a seanoideas mar náisiún, tá Éire, trínne, ag gairm a clainne faoina bratach agus ag bualadh buille ar son a saoirse.
''Tar éis di eagar agus oiliúint a chur ar a cuid fear trí mheán a heagraíochta réabhlóidí rúnda, Bráithreachas Poblachtach na hÉireann, agus trí mheán a heagraíochtaí míleata oscailte, Óglaigh na hÉireann agus Arm Cathartha na hÉireann, tar éis di a féinsmacht a fhoirbhiú go foighneach, tar éis di fanacht go seasmhach le teacht an lae chirt, beireann sí anois ar an bhfaill agus, le cabhair óna clann atá ar imirce uaithi i Meiriceá agus ó chomhghuaillithe calma san Eoraip, ach ag brath sa chéad áit ar a neart féin, buaileann sí agus lán-dóchas aici go mbainfidh sí an bua.
''Dearbhaímid gur ceart ceannasach dochloíte é ceart mhuintir na hÉireann chun seilbh na hÉireann agus chun dála na hÉireann a stiúradh gan srian. Níor chealaigh an forlámhas a d'imir cine agus rialtas eachtrannach ar feadh i bhfad an ceart sin, ná ní féidir é a chealú go deo ach amháin trí dhíothú mhuintir na hÉireann. I ngach glún dhearbhaigh muintir na hÉireann a gceart chun saoirse agus flaitheas an náisiúin: sé huaire le trí chéad bliain anuas dhearbhaíodar é faoi arm. Ag seasamh dúinn ar an gceart bunúsach sin agus á dhearbhú arís faoi arm os comhair an tsaoil, fógraímid leis seo Poblacht na hÉireann mar Stát Ceannasach Neamhspleách, agus cuirimid ár n-anam féin agus anam ár gcomrádaithe comhraic i ngeall lena saoirse agus lena leas agus lena móradh i measc na náisiún.''
''Tá ceart ag Poblacht na hÉireann ar dhílseacht fhir agus mhná na hÉireann agus éilíonn sí an dílseacht sin. Ráthaíonn an Phoblacht saoirse chreidimh agus saoirse shibhialta, cearta cothroma agus deiseanna cothroma don uile shaoránach, agus fógraíonn sí gur rún di sonas agus séan an náisiúin go hiomlán agus an uile pháirt di a bhaint amach agus í chomh ceanúil céanna ar chlann uile an náisiúin agus gan beann aici ar na difríochtaí a chothaigh rialtas eachtrannach go cúramach agus a dheighil mionlach ón móramh san am atá thart.
Nó go mbaine ár n-airm uain chaoithiúil amach le haghaidh bunú Rialtais Náisiúnta bhuain a bheidh ionadaíoch de mhuintir uile na hÉireann agus a thoghfar le vótaí a cuid fear agus ban uile, riarfaidh an Rialtas Sealadach a bhunaítear leis seo gnóthaí sibhialta agus míleata na Poblachta ar iontaobhas don phobal.
''Cuirimid cúis Phoblacht na hÉireann faoi choimirce Dhia Mór na nUilechumhacht agus impímid a bheannacht ar ár n-airm, agus guímid nach dtarraingeoidh aon duine i seirbhís na cúise sin easonóir uirthi le meatacht, le mídhaonnacht ná le slad. In uair seo na cinniúna, ní foláir do náisiún na hÉireann, trína misneach agus a dea-iompar, agus trí thoil a clainne iad féin a íobairt ar son leas an phobail, go dtuillfidh sí an réim ró-uasal is dán di.''
Arna shíniú thar ceann an Rialtais Shealadaigh:
951 Gaspra
Is astaróideach den chineál-S é 951 Gaspra a fhithiseann go han-dlúth le himeall inmheánach an phríomh-chreasa astaróidigh. Ba é an chéad astaróideach riamh a raibh dlúth-teagmháil déanta leis, nuair a thug an spásárthaí Galileo cuairt air, agus é ar a bhealach chuig Iúpatar an 29 Deireadh Fómhair 1991.
Éadbhard I Shasana
Bhí Éadbhard I (17 Meitheamh 1239 – 7 Iúil 1307) ina rí ar Shasana ó 1272 go 1307. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair Anraí III. Longshanks (Cosa fada) an leasainm coitianta a bhí air, mar gur fear ard a bhí ann. Ba é an rí Sasanach a rinne gabháil ar an mBreatain Bheag faoi dheireadh agus a rinne iarracht Ríocht na hAlban a ghabháil chomh maith, cé gur theip air san iarracht sin. Tháinig a mhac Éadbhard II i gcomharbacht air.
Buirg Wrangell, Alasca
thumb|deas|Suíomh sa stát [[Alasca]] 237x237px|deas|mion|Suíomh Alasca sa SAM Is buirg in Alasca é Buirg Denali. Tá sé suite i lár an stáit, agus is é 1 duine sa chiliméadar cearnach (0/km²) an dlús daonra ann. Is é Naknek príomhbhaile na buirge agus an lonnaíocht is mó daonra freisin. Sa bhliain 2016 bhí 1,953 daoine ina gcónaí ann.
Tá sé ag críochantacht leis na buirgí seo leanas:
Cuimsíonn an bhuirg na páirceanna seo leanas:
Stair
Bunaíodh Buirg Denali ar 7 Nollaig 1990. D'eascair ainm na buirge ó Denali, an sliabh is airde i Meiriceá Thuaidh.
Pat McCourt
Is imreoir sacair Éireannach Tuaisceartach é Patrick James "Paddy" McCourt (rugadh 16 Nollaig 1983 é i Doire), a imríonn leis na Ceiltigh. Is deartháir é le Harry McCourt, iar-thosaí Derry City.
Rochdale
Fuair McCourt a chuid oideachais i mbunscoil Steelstown i nDoire Cholmcille. Thosaigh sé a ghairmréim le haistriú ó Foyle Harps Y.F.C.go Rochdale A.F.C. ar chonradh ógánaigh.
Shamrock Rovers
Shínigh Roddy Collins, bainisteoir Shamrock Rovers, é ó Rochdale sa bhliain 2005. B'imreoir é a raibh an-ghean air le leantóirí Rovers ach bhí deacrachtaí airgid acu agus b'éigean dóibh McCourt a dhíol ar deireadh. Shínigh sé ansin le club a bhaile dúchais, Derry City F.C., ar tháille a measadh a bheith timpeall £60,000.
Derry City
Scóráil McCourt 6 chúl i 31 chluiche do City le linn séasúr 2007 agus bhuaigh sé bonn Chorn Sraithe an FAI. Bhí West Bromwich Albion tar éis suim a thaispeáint san imreoir agus d'fhógair Derry City i Meitheamh 2008 gur tháinig siad ar chomhaontas leis an fhoireann a bhí tar éis ardú céime go dtí an Premier League a bhaint amach.
Celtic
I Meitheamh 2008, tháinig tuairiscí ar an tsaol gur shocraigh Derry City táille le Celtic agus thaistil McCourt go Glaschú le haghaidh na téarmaí a dhearbhú agus scrúdú dochtúra a fháil i gcampa traenála na gCeilteach i Lennoxtown. Shocraigh West Brom ar tháille idir iad féin, McCourt agus Derry City roimhe sin ach b'fhearr le McCourt aistriú go dtí an club ar thacaigh sé leis agus é ina ógánach. Ar an 19 Meitheamh 2008 d'fhógair Celtic gur shínigh McCourt leis an chlub ar tháille neamh-luaite i ndiaidh socrú ar chonradh trí bliana. Ar 8 Iúil 2008 d'fhógair bainisteoir Thuaisceart Éireann Nigel Worthington go raibh sé chun McCourt a thabhairt ar ais don scuaid idirnáisiúnta.
Naisc sheachtracha
{Síol}}
Elaine, Victoria
Baile beag de chuid Victoria na hAstráile is ea Elaine agus é suite in aice Mhórbhóthar na Lárcheantar (Midland Highway) idir Ballarat agus Geelong. De réir dhaonáireamh Astrálach na bliana 2006 bhí 677 duine ina gcónaí in Elaine agus ina thimpeall. Labhraíodh 638 duine Béarla sa bhaile, agus bhí lucht labhartha teangacha eile mar a leanas: Gearmáinis 7, Ollainnis 5, Seicis 5, Polainnis 4. Cuid de sheanchríocha na Wathaurong, pobal Bundúchasach an réigiúin, is ea Elaine, agus sa bhliain 2006 ba de shliocht Bundúchasach 1.6% den phobal áitiúil.
Tá feirmeacha caorach timpeall an tsráidbhaile ar an machaire mór. Baineann Elaine le Cúige na mBrúchtanna Nua (Newer Volcanics Province), réigiún atá ag síneadh ó Melbourne siar go dtí Portland. Níorbh fhada formhór na mbolcán beo, ach líon an laibhe na gleannta. Níl aon bholcáin bheo le fáil sa réigiún le timpeall fiche míle bliain.
Sheasadh traein phaisinéirí ag Elaine tar éis gur osclaíodh an t-iarnród Geelong-Ballarat sa bhliain 1862, ach inniu níl ann ach traenacha earraí agus arbhair. thumb|100px|right|Naomh Sava, laoch na hEaglaise Ceartchreidmhí sa tSeirbia (12ú haois). D'oscail Oifig an Phoist ann ar 1 Márta 1859 mar Mount Doran agus tugadh Elaine uirthi sa bhliain 1872. Ar 14 Aibreán 1873 osclaíodh Oifig Poist Stáisiún Iarnróid Elaine. Sa bhliain 1877 tugadh Elaine ar an oifig úd agus tugadh Mount Doran arís ar an tseanoifig.
Mainistir
Tá mainistir Cheartchreidmheach Sheirbiach in aice le hElaine a bhfuil cúigear manach agus beirt bhan rialta ann. Tá neart íocón ann agus iarsmaí naofa, agus íocón de Mhuire san áireamh a luaitear míorúiltí leis. Táthar ag brath ar na ballaí a mhaisiú le freascónna. Bíonn tarraingt daoine ar an áit as gach cearn laethanta féile.
Lios an tSúdaire
Is baile suite i gContae an Dúin é Lios an tSúdaire.
Mirza Bašić
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Bhoisnia-Heirseagaivéin é Mirza Bašić. Rugadh é ar an 12 Iúil 1991.
Michelle Fairley
Is aisteoir í Michelle Fairley. Tá clú aici mar Catelyn Stark as Game of Thrones.
Belgravia
Is baile é Belgravia atá suite sa bhuirg Cathair Westminster, Londain Láir.
Eugene Gilbride
Polaiteoir Éireannach ab ea Eugene Gilbride (1 Deireadh Fómhair 1892 – 11 Márta 1972). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
James Daly
mion|leacht cuimhneacháin i n[[Glas Naíon]] Saighdiúir singil sna Connaught Rangers ab ea James Daly (24 Nollaig 1899 – 2 Samhain 1920), as Bealach an Tirialaigh i gContae na hIarmhí. Cuireadh Daly chun báis (lámhachadh é) mar gheall ar an pháirt a ghlac sé i gceannairc na Connaught Rangers san India sa bhliain 1920.
Imeachtaí
Ar 27 Meitheamh 1920, i Jullundur i bPuinseáb, tháinig dream saighdiuirí óna Connaught Rangers le chéile agus chinneadar ar agóid a dhéanamh i gcoinne eachtraí rialtas Shasana in Éirinn. Míshástacht lena gcás féin (bhí a gcuid dálaí maireachtála go hainnis) agus nuacht chorraitheach as Éirinn (ionsaithe na nDúchrónach go háirithe) a d’fhág gur dhiúltaigh roinnt mhaith Rangers déanamh de réir orduithe, gur chaith siad suaitheantais Sinn Féin agus gur chuir siad bratach na hÉireann ar foluain. mion|fáinne [[Connaught Rangers]] Chuir na saighdiúirí i Jullundur teachtairí le scéala chun na Rangers i Jutogh agus Solon (i Himachal Pradesh) ag iarraidh orthu cabhrú leo. Níor thug an dream i Jutogh aon aird orthu. Ach i measc na bhfear sa bheairic i Solon, bhí James Daly. Bhí cúrsaí in Éirinn ag cur isteach air freisin. Shocraigh James agus a chomrádaithe ar agóid a dhéanamh láithreach agus chuadar ar stailc.
Níor mhair an cheannairc i bhfad ámh. D’ionsaíodar an áit a raibh siad agus scaoil na hoifigigh fúthu. Maraíodh beirt de na Rangers, Patrick Smythe agus Peter Sears. Faoi cheann trí lá tháinig dreamanna saighdiúirí dílse agus ghabhadar na hagóideoirí ar fad. D’adhmhaigh Daly gurbh é a bhí i gceannas i Solon -"If you want to know who the leader is, I am — James Daly, number 35025 of Tyrellspass, Co. Westmeath." Níor shéan sé riamh go ndúirt sé é.