cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mahmoud Ahmadinejad
Tharla caismirtí, agóidí agus círéib eacha i dTehran ag an am céanna. Shocraigh na fórsaí slándála an lámh láidir a úsáid ar na hagóideoirí. Bhain an lucht agóide úsáid as na meáin sóisialta mar uirlis agóide don chéad uair riamh, chun a dteachtaireacht a scaipeadh. Taispeánadh dúnmharú Neda Agha-Soltan ar Twitter agus rinneadh samhailchomhartha di. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Neda%20Agha-Soltan%20gravesite%20in%20Behesht-e%20Zahra%20cemetery%20in%20Iran.jpg|clé|mion|177x177px|uaimh Neda Agha Soltan
Aided Muirchertaig meic Erca
I miotaseolaíocht na nGael, scéal de chuid Scéalaíocht na Ríthe is ea Anbhás Mhuircheartaigh mhic Earca (Meán-Ghaeilge Aided Muirchertaig meic Erca). Creidtear gur scríobhadh an téacs san 11ú haois. Caomhnaítear é i Leabhar Buí Leacáin agus lámhscríbhinn eile den 15ú haois.
Scéal
Agus é amach i mbun seilge, buaileann an rí stairiúil den 6ú haois, Muircheartach mac Muireadhaigh (Mac Earca), le cailleach álainn mheallacach darb ainm Sín. Agus a chroí istigh inti, cuireann sé an ruaig ar a bhean chéile agus a chlann. Cuireann an sagart Cairneach dá bharr mallacht air (féach Glám dícenn). Cuireann an cailleach ámh Muircheartach ar mire, go dtí go gcuireann sé a theach trí thine. Titeann sé i mbairille fíona, buailtear é ag sail dín agus éagann sé sna lasracha — 'bás tréaga' atá ann.
Rhosneigr
Sráidbhaile i bpobal Llanfaelog, Ynys Môn is ea Rhosneigr .. Tá sé suite ar chósta thiar an oileáin, ar mhórbhealach an A4080 .Ón gclog i lár an tsráidbhaile is féidir RAF Fali agus Mynydd Twr a fheiceáil. Tá na príomhbhailte Caergybi agus Llangefni agus cathair Bangor go léir laistigh d’achar taistil éasca. Seo an áit is costasaí le cónaí in Ynys Môn ó thaobh praghsanna tithe de.
Tá trá bheag in aice leis an sráidbhaile féin, agus dhá thrá níos mó, Traeth Cymyran agus Thraeth Llydan, in aice láimhe. Tá stáisiún traenach ann, chomh maith le roinnt óstán agus bialann. Is í an turasóireacht an príomhthionscal, cé go n-oibríonn cuid de mhuintir na háite san aerfort Y Fali in aice láimhe, agus do roinnt comhlachtaí eile cuid eile féinfhostaithe. Tá Llyn Maelog in aice láimhe agus ritheann an cosán Llwybr Arfordirol Ynys Môn thar an an sráidbhaile. Tá thart ar 65 acra san iomlán i Llyn Maelog.
Tá trí phríomhthrá ann:
Tá an trá foirfe chun siúl, surfáil agus curachóireacht. Buaiteoir rialta Gradam an Chósta Ghlais é.
Sanma Akashiya
Fuirseoir agus aisteoir de chuid na Seapáine é Sanma Akashiya (明石家さんま Akashiya Sanma, 1 Iúil, 1955-). Rugadh é i gContae Wakayama (is é Takafumi Sugimoto (杉本高文 Sugimoto Takafumi) an bunainm atá air) agus tógadh é i Nara.
Rhosneigr
Tá go leor áiteanna le hithe ag Rhosneigir, mar shampla píotsa Aydin, caifí toinne, iasc agus sceallóga Scarlett agus go leor eile.
Sanma Akashiya
Tá sé 174cm ar airde, tá 61kg meáchan ann agus tá cineál fola B aige. Ba mhaith leis cluiche leadóige nó pachinko a imirt.
Rhosneigr
Bhí an-tóir ar an sráidbhaile le linn na ré Éadbhardaí, agus tá an-tóir air fós mar shráidbhaile cois farraige i gceann de na háiteanna is áille ar Ynys Môn, i dtuaisceart na Breataine Bige.
Sanma Akashiya
Áiritear mar dhuine de na haisteoiri fir is mó clú sa tSeapáin é, rud a thuill áit i Leabhar Guinness dó.
Rhosneigr
Caomhnú
Tá Cósta Rhosneigr ainmnithe mar Shuíomh Sainspéise Eolaíochta.
Iomasachas (fealsúnacht)
San eitic, coincheap go mbraithimid fírinní morálta go díreach trí chéadfa ar leith, cosúil le haireachtáil leis na céadfaí fisiciúla. Níos ginearálta, meastar gur fochuid í seo den chéadfa lena a mbraithimid gach fírinne a priori.
Chris Farley
B'aisteoir agus fhuirseoir Meiriceánach é Christopher Crosby "Chris" Farley, a rugadh ar an 15 Feabhra 1964. Cailleadh é ar an 18 Nollaig 1997.
Masafumi Hizume
Déanann sé staidéar ag Ollscoil Kanazawa, agus tá sé 80kg meáchan agus cineál fuile AB aige.
Arc de Triomphe
Is séadchomhartha i bPáras é an Arc de Triomphe.
Spásteileascóp James Webb
Ní hé spásteileascóp James Webb an chéad teileascóp den chineál seo, ach is é an ceann is mó a chuir le heolas an chine dhaonna ar an domhainspás.
Stair
Is comhphairtíocht idirnáisiúnta idir NASA, ESA agus Gníomhaíocht Spáis Cheanada (CSA) é.
Ar Lá Nollag 2021 lainseáil an roicéad 'Ariane 5' ó Spásfort na hEorpa i nGuáin na Fraince. Ar bord an roicéad sin bhí teileascóp James Webb. Tar éis an lainseála agus an scaradh ón roicéad, dheimhnigh ionad rialú misin Webb i mBaltimore, SAM, gur chuir Webb a eagair fótavoltacha i bhfeidhm agus go bhfuil cuma mhaith air, rud a thug le tuiscint gur éirigh go maith leis an seoladh.
Bhí a cheann sprice (an dara pointe Lagrange nó L2) bainte amach i mí Eanáir 2022, 1.5 milliún km ón Domhan. Ón áit faire sin, déanann an teileascóp, an chruinne a iniúchadh sa speictream infridhearg.
Is comhphairtíocht idirnáisiúnta idir NASA, GSE (Gníomhaireacht Spáis na hEorpa) agus Gníomhaíocht Spáis Cheanada (CSA) é. Chosain sé beagnach 10 mbilliún euro chun é a thógáil.
Bran agus Sceólang
San Fhiannaíocht i miotaseolaíocht na nGael, cúnna Fhionn mhic Cumhaill ba ea  Bran agus Sceólang  (Fiach Dubh agus Scéalaí ). Is firinscneach é Bran agus baininscneach í Sceólang.
Spásteileascóp James Webb
Eolaíocht
Is féidir leis an spásteileascóp James Webb íomhánna i bhfad níos fearr de na réaltaí agus na reanna neimhe eile a thabhairt dúinn ná leis na teileascóip atá suite ar dhroim an domhain, ó nach bhfuil aer an atmaisféir ag cur isteach air, agus é thuas sa spás.
Bran agus Sceólang
Rinneadh cú d'Uirne, máthair na beirte, agus í torrach. Athróidh Uirne ar ais go riocht daonna tar éis di na caoláin a thabhairt ar an saol, agus bhí Bran agus Sceólang ina gcúnna ar feadh a saolta. Óir go deirfiúr le Muirne máthair Fhionn í Uirne, a dó is a dó le chéile a bhí Bran and Sceólang, agus a máistir.
Feictear na cúnna ar feadh na Fiannaíochta. Insítear go raibh siad go formhór bán, le leis corcra, eireabaill chorcairdhearga, cosa gorma, agus chomh hard le gualainn Fhionn. Agus Fionn i mbun seilge, bhíodh Bran i gcónaí i dteannta leis. Dar le seanscéal, ba iadsan a tháinig ar Oisín mac Fhionn ar fáin lomnocht san fhoraois.
Insítear go bhfuair Sceólang bás ag 'Fiach Ghleann an Smólaigh', ar tóir eilite bánduibhe. Chuir Bran lámh ina bhás féin de bhá, tar éis d'Fhionn buille tobann a thabhairt dó.
Spásteileascóp James Webb
Eolaíocht
Is iad príomh-aidhmeanna an teileascóip na chéad réaltaí a cruthaíodh i ndiaidh na hOllphléisce a fheiceáil, agus pláinéad i ngrianchóras eile ar a bhfuil atmaisféar oiriúnach don bheatha a aimsiú.
Bhí na chéad íomhánna eolaíocha ón teileascóp le fáil i mí Iúil 2022. Bhí na réaltfhisiceoirí in ann go díreach struchtúir a fheiceáil nach raibh fiú ainmneacha orthu ag an am sin. Is féidir linn réaltraí a fheiceáil anois mar a bhí siad 13 bhilliún bliain ó shin, ag tús na cruinne.
Ollscoil Bonn
Is ollscoil í an Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn, atá suite i mBonn sa Ghearmáin. Bunaíodh Ollscoil Bonn sa bhliain 1818. Tá an Ollscoil seo ar cheann de na hollscoileanna is mó sa Ghearmáin le breis is 32,000 mac léinn sa lá atá inniu ann. Bhí an teangeolaí cáiliúil Rudolf Thurneysen ina Ollamh le Léinn Cheiltigh in Ollscoil Bonn idir 1913 agus 1923.
Spásteileascóp James Webb
Éire
Bíonn DIAS in Éirinn ag comhoibriú chun crua-earraí agus bogearraí a fhorbairt don Spásteileascóp James Webb. Sa bhliain 2013, thosaigh DIAS forbairt ar bhogearraí don MIRI (radaíocht infridhearg) /Spásteileascóp James Webb.
Litir Naomh Séamas
Is leabhar sa Bhíobla agus sa Tiomna Nua í Litir Naomh Séamas.
Spásteileascóp James Webb
Fionnachtana
Trí amharc siar san am chun réaltraí a fheiceáil sa luathchruinne, tugann an James Webb noda thábhachtacha bhreathnaitheacha agus dul chun sa chumhacht ríomhaireachta agus cuirfear ar ár gcumas samhlacha uimhriúla i bhfad níos soifisticiúla a ríomh.
Treehouse of Horror XXII
Craoladh an tríú heipeasóid, "Treehouse of Horror XXII", den tríú sraith is fiche The Simpsons ar an 30 Deireadh Fómhair 2011. Scríobh Carolyn Omine an eipeasóid seo. D'fhéach 8.10 milliún duine ar an eipeasóid.
Llanfrynach
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfrynach, 50.6 km ó Caerdydd agus 227 ó Londain. Tá daonra 562 ann, agus tá 39 (6.9%) in ann Breatnais a labhairt.
Treehouse of Horror XXII
Cheiliúradar an eipeasóid seo Oíche Shamhna, agus is an dara heipeasóid is fiche a cheiliúrtar Oíche Shamhna í.
Ionsaí Strasbourg na bliana 2018
Ar an tráthnóna, 11 Nollaig 2018, tharla oll-scaoileadh i Strasbourg, an Fhrainc, nuair a d'ionsaigh fear sibhialtaigh éigean sa Christkindelsmärik (margadh Nollag) le gunnán agus scian, ag marú cúigir agus gortú 11 sular theith sé i dtacsaí. clé|250px|thumb|Ionsaí Strasbourg, 2018
Cabhánú
deas|225px|thumb|Cabhánú Foirm fiuchta áitiúil i leacht, ina dtarlaíonn íslithe drámata tobanna brú a chuireann tús le boilgíní beaga gáis/gaile. Is féidir go dtarlóidh cabhánú ag cúlfhaobhar lann lián loinge agus i leachtanna faoi fhuaimthonnta an-diana. Uaireanta déanann an cabhánú damáiste suntasach don lián loinge agus struchtúir eile.
Repo Man (scannán)
Scannán dúghrinn ficsin eolaíochta Meiriceánach is ea Repo Man a tháinig amach sa bhliain 1984. Scríobh agus stiúraigh Alex Cox é, a chéad scannán mar stiúrthóir. Ba le Harry Dean Stanton agus Emilio Estevez na príomhpháirteanna, le Tracey Walter, Olivia Barash, Sy Richardson, Vonetta McGee, Fox Harris, agus Dick Rude i measc na foirne tacaíochta. Baineann an plota le punc-racaire óg (Estevez) i Los Angeles atá earcaithe ag gníomhaireacht athshealbhaithe gluaisteán agus atá tarraingthe isteach i dtóraíocht Chevrolet Malibu mistéireach a d'fhéadfadh a bheith ceangailte le neacha eachtardhomhanda. Is aoir é ar an tomhaltachas, ar an Ré Adamhach, agus ar na Stáit Aontaithe faoi rialtas Reagan.
D'fhorbair Cox Repo Man i gcomhar le comhchéimithe dá chuid ó scoil scannánaíochta UCLA, Jonathan Wacks agus Peter McCarthy. Fuair Cox a chuid inspioráide óna thaithí féin ag obair leis an ngníomhaire athshealbhaithe Mark Lewis. Ceapadh Repo Man mar “scannán bóthair” ar dtús, ach d'athscríobh Cox an scéal le bheith ar siúl go príomha i gcathair Los Angeles féin chun é a chur i gcrích laistigh dá bhuiséad teoranta. Tháinig Michael Nesmith (iarbhall de The Monkees) ar bord an tionscadail mar léiritheoir feidhmiúcháin, agus bhain sé amach comhaontú le Universal Pictures. Rinneadh an phríomhghrianghrafadóireacht i rith samhraidh 1983. Spreag Cox tobchumadh ón bhfoireann agus bhí difríocht shuntasach idir deireadh an scannáin agus an méid a scríobhadh ar dtús sa script. Aithnítear an fhuaimrian, a bhfuil príomhthéama le Iggy Pop air, mar léargas ar phunc crua na 1980idí. Bhí Cox ag iarraidh go gcuirfeadh an ceol béim ar shaol na bhfear athshealbhaithe.
In ainneoin trioblóidí nuair a eisíodh Repo Man i dtús báire mar gheall ar amhras Universal ar indíoltacht an scannáin, moladh go hard na spéire é, agus mheas léirmheastóirí go raibh sé ar cheann de na scannáin is fearr i 1984. D'fhás saghas cultais bunaithe ar an scannán ó shin i leith, go háirithe ar an leagan atheagarthóireachta den scannán a rinne Cox don teilifís mar gheall ar an dubáil osréalach a cuireadh in áit na mionnaí móra (“melon farmer!”, srl.). Foilsíodh scéal leantach bunaithe ar script le Cox nach raibh léirithe riamh, Waldo's Hawaiian Holiday, mar úrscéal grafach in 2008, agus eisíodh “comharba spioradálta”, Repo Chick, in 2009.
Céad Litir Naomh Peadar
Is leabhar sa Bhíobla agus sa Tiomna Nua í Céad Litir Naomh Peadar.
Ollscoil Daido
Is ollscoil phríobháideach í Ollscoil Daido (Daido University; Seapáinis: 大同大学 Daidō daigaku) in Minami-ku, Nagoya, an tSeapáin. Bunaíodh an scoil sa bhliain 1939. Tá an scoil gar do Stáisiún Daidōchō.
Replaceable You
Craoladh an ceathrú heipeasóid, "Replaceable You", den tríú sraith is fiche The Simpsons ar an 6 Samhain 2011. Scríobh Stephanie Gillis an eipeasóid seo. D'fhéach 7.97 milliún duine ar an eipeasóid.
Hassan Rouhani
Is é Hassan Rouhani (Peirsis: حسن روحانی; a rugadh mar "Hassan Fereydoun" ar an 12 Samhain 1948) an 7ú Uachtarán agus Uachtarán na hIaráine (ó 3 Lúnasa 2013 go dtí 3 Lúnasa 2021). Cléireach Moslamach is ea é (leis an stádas Mujtahid Siach) agus dlíodóir agus iar-taidhleoir chomh maith. clé|mion|271x271px|timpeall 1960 Amharctar ar Rouhani mar dhuine measartha lárnach ó thaobh na polaitíochta de. clé|mion|197x197px|timpeall 1978
Oideachas
Tá céim bhaitsiléara sa dlí aige ó Ollscoil Tehran (1969) agus fuair sé MPhil sa Dlí (1995) agus PhD sa Dlí (1999) ó Ollscoil Chaladónach Ghlaschú, agus é 52 bliain d'aois ag an am. clé|mion|224x224px|1980Bhí an tráchtas MPhil faoin gcumhacht reachtach maidir leis an dtaithí Iaránach agus an tráchtas PhD faoi sholúbthacht an dlí Ioslamaigh sa chomhthéacs céanna.
Polaitíócht
Sa tréimhse sin bhí poist sinsearaigh éagsúla aige - sa rialtas, san arm agus sa riarachán.
Bhí Rouhani
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Hassan_Rouhani_-_January_29,_2005.png|clé|mion|226x226px|29 Eanáir 29 2005 ina cheannasaí an Fhórsa Aerchosanta (1986-91) le linn an Chogaidh
ina bhall den Chomhairle Sheiftiúlachta  clé|mion|177x177px|2013de Thionól na Saineolaithe araon ó 2000 anuas go dtí an lá inniu. - mar shampla,,. rúnaí d'Ardchomhairle na Slándála Náisiúnta (1989-2005).
Fuair Rouhani ceadúnas chun cleachtadh mar dhlíodóir sa bhliain 2007.
Bhí Rouhani freisin ina leas-chainteoir den 4ú agus 5ú théarma den Thionól Comhairliúcháin Ioslamach (An Majlis). I gcáil ar sin, bhí sé i gceannas freisin ar fhoireann iar-idirbheartaíochta na hIaráine agus ina phríomh-idirbheartaí leis an triúr ón AE - an Ríocht Aontaithe, an Fhrainc, agus an Ghearmáin - ar chlár núicléach na hIaráine.
Uachtarán
Ar an 7 Bealtaine 2013, chláraigh Rouhani don toghchán uachtaránachta a tionóladh ar an 14 Meitheamh 2013. Dúirt sé go n-ullmhódh sé "cairt um chearta sibhialta", an geilleagar a athbhunú agus an caidreamh guagach le náisiúin an Iarthair a fheabhsú. clé|mion|190x190px|2017 Toghadh Rouhani mar Uachtarán na hIaráine ar an 15 Meitheamh 2013, ag fáil an ceann is fearr ar Mhéara Tehrān, an tUasal Mohammad Bagher Ghalibaf agus ceathrar iarrthóir eile. clé|mion|177x177px|2021 Ar an 3 Lúnasa 2013, toghadh mar Uachtarán Phoblacht Ioslamach na hIaráine é, le haghaidh téarma oifige ceithre bliana. Atoghadh sa bhliain 2017 é.
Sa bhliain 2021, bhí súil ag Éire agus an tAontas Eorpach áiteamh ar an Iaráin a bheith rannpháirteach arís sa socrú a rinneadh sa bhliain 2015.
Clár núicléach na hIaráine
Sa bhliain 2015, bhí réiteach déanta ag An Iaráin le sé cinn de na Cumhachtaí Móra i gcomhráití núicléach tar éis breis is 10 mbliana taidhleoireachta. Le linn na mblianta 2015-2016, bhí cigirí idirnáisiúnta in ann breathnú níos géire ar chúrsaí núicléacha sa Iaráin. Ar an dtaobh eile den mhargadh, tháinig maoladh ar na smachtbhannaí a bhí á leagan ar an Iaráin leis na blianta.
Ach d'éirigh na Stáit Aontaithe as an margadh nuair a toghadh Trump. Níor chas Rouhani riamh le Trump; tuairimíocht gan dealramh a bhí ann sa bhliain 2019.
Sa bhliain 2021, bhí Éire ceaptha ag na Náisiúin Aontaithe mar áisitheoir san aighneas seo i dtaca le margadh 2015, agus ag áiteamh ar an Iaráin a bheith rannpháirteach arís sa socrú. Chas Simon Coveney le Hassan Rouhani nuair a bhí sé fós ina Uachtarán sa bhliain 2021,
Llanfyllin
52.766°N, -3.2725°W
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfyllin, 143.1 km ó Caerdydd agus 256 ó Londain. Tá daonra 1,482 ann, agus tá 505 (34.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Houécourt
Común is ea Houécourt sa roinn Vosges, i Lorraine in oirthuaisceart na Fraince.
Maria Ponomarenko
Iriseoir agus easaontóir Rúis each is ea Maria Ponomarenko (a rugadh sna 1970idí). mion|Maraíodh 300 duine ++ san amharclann in Mariupol
Coireanna
Gabhadh Ponomarenko i mí na Bealtaine 2022 mar gheall ar thuairisc ar na mbuamáil a rinne an Rúis ar amharclann in Mariupol, inar maraíodh 300 -600 duine̟ ++. Thug Amnesty International “coir chogaidh” ar an ionsaí a rinne eitleáin Rúiseacha.
Ar 16 Feabhra 2023, ghearr cúirt in Barnoul. sa Rúis téarma príosúin sé bliana ar Ponomarenko tar éis í a chiontú ‘i bhfoilsiú bréagfhaisnéise’. Cuireadh ina leith freisin gur thug sí 'cogadh' (focal nach gceadaítear a rá) ar ionradh na Rúise ar an Úcráin.
‘Ní cóir tírghrá a léiriú le coir,’ a dúirt Ponomarenko leis an gcúirt. Léirigh an cás an chinsireacht gan trócaire a cheileann an fhírinne faoi scéal na hÚcráine ar mhuintir na Rúise.
Pearsanta
Tá beirt pháistí óga ag Ponomarenko.
Ceatharlach
Baile i gContae Cheatharlach is ea Ceatharlach (Carlow) in oirhdheisceart na hÉireann, 85 km ó Bháile Átha Cliath. Tá daonra ann (idir uirbeach agus tuaithe).
Sanasaíocht
Creideann daoine áirithe gur cheart Ceatharloch ("ceathair loch" nó "quadruple lake") a thabhairt ar an áitreabh, ós rud é go bhfuil na bríonna "four" agus "lake" an Bhéarla ag gabháil leis na focail sin sa Nua-Ghaeilge. Déantar aistriúchán díreach ar na focail mar "Four Lakes", cé nach bhfuil aon fhianaise ann gurbh ann do na lochanna sin sa cheantair.
Stair
Léiríonn an fhianaise gur cuireadh tús leis an áitiú daonna i gContae Cheatharlach na mílte bliain ó shin. Is é Dolmain Chnoc an Bhrúnaigh an láthair réamhstairiúil is mó le rá – tuama ursanach meigiliteach suite lasmuigh de Bhaile Cheatharlach.
Tá Ceatharlach mar chuid de dheoise Chill Dara agus Leithghlinne inniu, ach tá cúpla lonnaíocht ó Ré na Luath-Chríostaí le braith timpeall an chontae go fóill. Deirtear gur bunaíodh Mainistir Naomh Moiling thart ar an 7ú aois, agus tá fothraigh na mainistreach le feiceáil inniu. Bhí ceann de na láithreacha mainistreacha i mó in Éirinn lonnaithe i Sean Leithghlinn agus sa bhliain 630 AD cuireadh sionad eaglaise ar bun ann inar cinníodh dáta na Cásca. Bhunaigh Naomh Comgall mainistir i limistéir Cheatharlach sa 6ú aois, maireann seanfhoirgneamh eaglaise agus reilig ann inniu ar a dtugtar Mary's Abbey. Go luath sa 19ú haois bhí Ceatharlach iomraíteach as a chuid talmhaíochta, as a d'eascraigh an leasainm "the scallion eaters". Cailleadh níos mó ná leath an daonra le linn aimsir an Drochshaoil ina dhiaidh sin. mion|clé|Ardeaglais Cheatharlach
An Ghaeilge
Le linn an 19ú haois labhraíodh Gaeilge i ngach contae i gCúige Laighean, a bhfuil Contae Cheatharlach mar chuid dóibh. Bhí an Ghaeilge a labhraíodh i gContae Cheatharlach mar chuid de lárchanúint a shín ó iarthar Chonnacht chomh fada le hinbhear na Life. Bhí saintréithe aici nach bhfuil le feiceáil ach i nGaeilge Chonnacht inniu. Cuireadh béim ar an gcéad siolla ag tús an fhocail, agus tugadh tosaíocht (de réir roinnt logainmneacha) don fhoghraíocht cr san áit ina bhfuil cn le feiceáil sa litriú caighdeánach. Sampla ó Cheatharlach is ea Crukeen (Cnoincín).
Meáin
Bunaíodh an nuachtán Carlow Nationalist sa bhliain 1883. Is nuachtán seachtainiúil saor in aisce The Carlow People.
Oideachas
I measc na scoileanna dara leibhéal tá Gaelcholáiste Cheatharlach, Presentation College, Tyndall College (lena n-áirítear an iar-scoil Carlow Vocational School), Tullow Community School, St Leo's College, agus St Mary's Knockbeg College sa cheantar.
I measc na n-institiúidí tríú leibhéal tá an Institiúid Teicneolaíochta, Ceatharlach, Carlow Institute of Further Education, agus Coláiste Phádraig Ceatharlach. Osclaíodh Coláiste Phádraig sa bhliain 1793, an chéad chliarscoil Chaitliceach a tógadh in Éirinn tar éis aimsir na bPéindlíthe.
Crith talún Spitak (an Airméin, 1988)
mion|clé|[[Cuimhneachán, Gyumri]] Ar 7 Nollaig 1988, meastar gur maraíodh idir 25,000-50,000 duine i gcrith talún i dtuaisceart na hAirméin e san Aontas Sóivéadach. Ach ní raibh an turraing róláidir (6.8 ar an scála Richter) Ní raibh an tír réidh chun déileáil le creathanna, is cosúil. mion|clé|[[Cuimhneachán, Gyumri]]
An Tulach
Baile i gContae Cheatharlach is ea an Tulach (Tullow as Béarla).
Dlúthbhrathadóir Solanóidigh Muón
deas|mion|300x300px| Radharc ar an ar an DBSM trí na codanna bairille. Tugann an dréimire ar thaobh na láimhe deise íochtarach léargas ar an scála. Is brathadóir ilchuspóireach é an Dlúthbhrathadóir Solanóidigh Muón (DBSM) ag an t-imbhuailteoir mór hadróin (IMH). Tá clár leathan fisice aige idir staidéar a dhéanamh ar an tSamhail Chaighdeánach (lena n-áirítear an bósón Higgs) agus toisí breise agus cáithníní a chuardach a d’fhéadfadh damhna dorcha a chomhdhéanamh.
An Tulach
Stair
Ar 2 Iúil 1798, gabhadh an tAthair Seán Ó Murchú, ceannaire Éirí Amach 1798, agus é i bhfolach i gclós feirme sa cheantar.
Cuireadh triail armchúirte air ar an toirt agus tréas ina leith sa Tulach. Rinneadh céasadh air agus crochadh é. Baineadh a chloigeann de agus cuireadh ar taispeáint é, le feiceáil ag cách.
Iomasachas (matamaitic)
Sa mhatamaitic, teoiric de chuid an mhatamaiticeora Ollanaigh Luitzen Egbertus Jan Brouwer (1881-1966) a dhéanann cothromaíocht idir an rud is féidir a chruthú agus an fhírinne. D'ionsaigh a mhodh oibre bunúis loighciúla na matamaitice. Mar mhalairt, thairg sé go raibh an mhatamaitic bunaithe ar raon tógálacha meabhracha, rialaithe ag dlíthe atá follasach iontu féin. Ba shuntasach a shaothar i bhforbairt na toipeolaíochta.
Ionsaí ar amharclann in Mariupol, 2022
Ar 16 Márta 2022 i gcathair Mariupol san Úcráin, rinne an Rúis ionsaí ar amharclann ina raibh na céadta ar foscadh ann Is féidir suas le 300 - 600++ duine a bheith maraithe san ionsaí. mion|an amharclann scriosta|clé
Cúlra
Bhí muintir na cathrach faoi dhianléigear ag Arm na Rúise ag an am, agus gorta agus galar ag bagairt orthu de cheal riar a gcáis.
Imeachtaí
Bhí 130 duine tarraingthe amach as an smionagar ina mbeatha ag lucht tarrthála, ach ní raibh tásc ná tuairisc ar bhunáite na ndaoine - mná agus leanaí - a bhí ar foscadh san amharclann.
Dúirt Údaráis na hÚcráine go raibh an Rúis ar an eolas go raibh sibhialtaigh i bhfolach sa bhfoirgneamh ag an am nuair a ionsaíodh é, mná agus leanaí a bhformhór.
Thug Amnesty International “coir chogaidh” ar an ionsaí.
I mí na Bealtaine 2022, gabhadh Maria Ponomarenko, iriseoir Rúiseach, mar gheall ar thuairisc ar na mbuamáil a rinne an Rúis in Mariupol,
Storc dubh
Is éan mór é an storc dubh (Ciconia nigra) san fhine Ciconiidae. Chuir Carl von Linné síos air den chéad uair sa 10ú heagrán dá Systema Naturae. Ag tomhas 95 go 100 cm ar an meán ó bharr an ghoib go dtí deireadh an an eireabaill, le réise sciathán 145-go-155 cm, tá cluimhreach dhubh den chuid is mó ar an storc dubh fásta, le fo-chodanna bána, cosa fada dearga agus gob fada biorach dearg. Is speiceas forleathan é ach neamhchoitianta, a phóraíonn in áiteanna scaipthe ar fud na hEorpa (sa Phortaingéil agus sa Spáinn den chuid is mó, agus i gcodanna lárnacha agus thoir), agus soir trasna an Phailéartigh go dtí an tAigéan Ciúin. Is imirceach fad-achair é, le daonraí Eorpacha ag geimhreadh san Afraic fho-Shahárach trópaiceach, agus daonraí na hÁise i bhfo-ilchríoch na hIndia.
Léann Ceilteach
mion|deis|Na [[Náisiúin Cheilteacha, príomhcheantar ina fhaightear lucht labhartha na dteangacha Ceilteacha]] Díríonn an Léann Ceilteach ar chultúr na gCeilteach, a gcuid staire, teangacha, litríochta, ealaíne, seandálaíochta, srl. Bíonn béim ar leith ar na sé theanga Cheilteacha atá ar marthain: Gaeilge, Gaeilge na hAlban, Gaeilge Mhanann, Breatnais, Coirnis agus Briotáinis.
Tá cúrsaí Léann Ceiltigh ar bun i n-ollscoileanna go príomha i nÉirinn, sa Bhreatain agus sa Fhrainc, ach fosta i Stáit Mheiriceá, i gCeanada, san Astráil, sa Ghearmáin, sa Pholainn, san Ostair agus san Ísiltír.
Aislinge Meic Con Glinne
I miotaseolaíocht na nGael, scéal aoire de chuid Scéalaíocht na Ríthe is ea Aisling Mhic Con Glinne (Meán-Ghaeilge Aislinge Meic Chon Glinne). Scríobhadh é ag údar aithnid den 11ú haois. Saothar de chuid na seannósanna, aisling agus iomramh, is ea é. Meastar gurb é ar cheann desna "mórshaothair aoire is fearr" de litríocht na nGael.
Téacs
Caomhnaítear an scéal in dhá leagan lámhscríbhinne, ceann amháin (luaite scaití mar leagan 'B') sa Leabhar Breac den 15ú haois, agus an ceann eile (aitheanta mar leagan 'H') i lámhscríbhinn de chuid na séú nó seachtú haoise déag. Tá difríochtaí suntasacha idir an dá leagan.
Scéal
Téann an scoláire, Aniar Mac Con Glinne as Ard Mhacha, ar aistear timpeall na hÉireann san 8ú haois in éineacht le habb mainistir Chorcaí. Tarlaíonn sáraíocht eatarthu, agus is dóigh go gcaitheann Mac Con Glinne mála leis an Eaglais. Daortar é chun báis sa bharr. Tá sé de stuaim ann áfach an pianbhreith úd a sheachaint, go dtí go dtagann sé go cúirt rí na Mumhan retten kann. Agus é ann, éiríonn leis andúil bia 'saige a bhriseadh, agus maithtear é dá bharr.
Tagairtí
Catagóir:
Dara Litir Naomh Peadar
Is leabhar sa Bhíobla agus sa Tiomna Nua í Dara Litir Naomh Peadar.
Fliú
Galar ionfhabhtaíoch géar riospráide víreasach is ea an fliú, le casacht, aerphasáistí plúchta, tinneas cinn, fiabhras, agus pianta sna matáin. i measc leanaí, d’fhéadfadh go mbeadh buinneach agus urlacan ann, ach níl siad seo coitianta i measc daoine fásta. Tarlaíonn buinneach agus urlacan níos minice i ngaistreintríteas, ar galar neamhghaolmhar é agus uaireanta tugtar go neamhchruinn "fliú boilg" nó an "fliú 24 uair an chloig" air. D’fhéadfadh deacrachtaí niúmóine víreasach, niúmóine baictéarach tánaisteach, cuaisíteas, agus fadhbanna sláinte roimhe seo mar plúchadh nó cliseadh croí a bheith níos measa. .
Bíonn tionchar ag trí cinn de na ceithre chineál víris fliú ar dhaoine: Cineál A, Cineál B, agus Cineál C. Ní fios go ndéanann Cineál D daoine a ionfhabhtú, ach creidtear go bhfuil an cumas aige é sin a dhéanamh. De ghnáth, scaiptear an víreas tríd an aer ó casacht nó sraothartach. Creidtear go dtarlaíonn sé seo den chuid is mó thar achair réasúnta gearr. Is féidir é a scaipeadh freisin trí theagmháil a dhéanamh le dromchlaí atá éillithe ag an víreas agus ansin teagmháil a dhéanamh leis na súile, an tsrón nó an béal. Féadfaidh duine a bheith ina iompróir aicídeach do dhaoine eile roimh agus i rith an ama a bhfuil comharthaí á thaispeáint acu. Féadfar an t-ionfhabhtú a dhearbhú trí thástáil a dhéanamh ar an scornach, an spútam, nó an tsrón don víreas. Tá roinnt tástálacha gasta ar fáil; áfach, d’fhéadfadh go mbeadh an t-ionfhabhtú ag daoine fós fiú má tá na torthaí diúltach. Tá an Tástáil um Imoibriú Slabhrúil Polaiméaráise a bhraitheann ARN an víris níos cruinne.
Laghdaíonn níochán lámh go mion minic an baol go scaipfear víreasach, mar aon le masc máinliachta a chaitheamh. Molann an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte vacsaínithe bliantúla in aghaidh an fhliú dóibh siúd atá i mbaol ard, agus ag na hIonaid um Rialú agus Cosc ar Ghalair (IRG) dóibh siúd atá sé mhí d’aois agus níos sine. Is gnách go dtugann an vacsaín fliú cosaint ar 4 thréithchineál an víris. De ghnáth glactar go maith leis. D’fhéadfadh nach mbeadh vacsaín a dhéantar ar feadh bliana úsáideach an bhliain dár gcionn, ós rud é go bhforbraíonn an víreas go gasta. Baineadh úsáid as drugaí frithvíreasacha mar an coscaire néaraimíníodáise Oseltamivir, i measc nithe eile, chun an fliú a chóireáil. Is cosúil nach mó an tairbhe a bhaineann le drugaí frithvíreasacha dóibh siúd atá sláintiúil ar shlí eile ná a gcuid rioscaí. Ní bhfuarthas aon sochar dóibh siúd a bhfuil fadhbanna sláinte eile acu.
Scaipeann an fliú ar fud an domhain i ráigeanna bliantúla, agus mar thoradh air sin bíonn drochthinneas ag idir trí agus cúig mhilliún agus faigheann thart ar 290,000 go 650,000 bás. Bíonn thart ar 20% de leanaí gan vacsaíniú agus 10% d’aosaigh gan vacsaíniú ionfhabhtaithe gach bliain. I gcodanna thuaidh agus theas an domhain, tarlaíonn ráigeanna go príomha sa gheimhreadh, agus timpeall an mheánchiorcal, d’fhéadfadh ráigeanna tarlú ag am ar bith den bhliain. Tarlaíonn an bás den chuid is mó i ngrúpaí ardriosca - na daoine óga, aosta agus iad siúd a bhfuil fadhbanna sláinte eile acu. Ní bhíonn ráigeanna níos mó ar a dtugtar paindéimí chomh minic. Sa 20ú haois, tharla trí phaindéim fliú: fliú na Spáinne sa bhliain 1918 (17–100 milliún a bhfuair bás), fliú na hÁise sa bhliain 1957 (dhá mhilliún a bhfuair bás), agus fliú Hong Cong sa bhliain 1968 (aon mhilliún a bhfuair bás). Dhearbhaigh an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte go raibh ráig de chineál nua fliú A / H1N1 ina phaindéim i Meitheamh 2009. Féadfaidh an fliú dul i bhfeidhm ar ainmhithe eile, lena n-áirítear muca, capaill agus éin.
Comharthaí agus airíonna
Tá thart ar 33% de dhaoine le fliú aisiomptómach. Is féidir le siomptóim an fhliú tosú go tobann lá nó dhó tar éis an ionfhabhtaithe. De ghnáth is iad na chéad chomharthaí ná crithfhuachtaí agus pianta coirp, ach tá fiabhras coitianta go luath san ionfhabhtú, le teocht an choirp idir 38 agus 39 ° C. Bíonn a lán daoine chomh tinn sin mbíonn orthu fanacht sa leaba ar feadh roinnt laethanta, le cráphianta agus tinnis ar fud a gcorp, atá níos measa ina ndroim agus ina gcosa.
Comharthaí an fhliú
Is féidir go mbeadh sé deacair idirdhealú a dhéanamh idir slaghdán coitianta agus an fliú i gcéimeanna luatha na n-ionfhabhtuithe seo. Is meascán de siomptóim a bhíonn ann, gnáth slaghdán agus niúmóine, corp nimhneach, tinneas cinn agus tuirse. De ghnáth ní siomptóm den fhliú in aosaigh í an bhuinneach, cé go bhfacthas í i roinnt cásanna daonna den “fhliú éanúil” H5N1 agus is féidir léi a bheith ina síomptóim i leanaí. Taispeántar sa tábla in aice láimhe na hairíonna is mó a fheictear go iontaofa sa fhliú.
Fuarthas gurb iad na tosca sonracha an fhiabhrais agus na casachta an tuar is fearr; méadaíonn cruinneas diagnóiseach le teocht an choirp os cionn 38 ° C. Tugann dhá staidéar anailíse cinnidh le fios go mbeidh an leitheadúlacht os cionn 70% le linn ráigeanna áitiúla den fhliú. Fiú mura bhfuil ráig áitiúil ann, féadfar údar a thabhairt le nósanna imeachta diagnóis i measc daoine scothaosta le linn shéasúr an fhliú fad is atá an leitheadúlacht os cionn 15%.
Tréithe
Is breoiteacht an-tógálach é an fliú. Scaipeann an víreas tríd an aer nó trí thadhall, agus go minic cuireann tús le heipidéim nó paindéim, fiú. Déanann iompróir an víreas a scaipeadh ar dhaoine eile trí chasachtach nó trí shraotha. Is féidir le hiompróir an víreas a scaipeadh lá nó dhó sula bhfaigheann siad féin siomptóim nó suas le seachtain ina dhiaidh.
clé|mion|géineolaíocht
Buaileann siomptóim an fhliú go tobann agus bíonn fiabhras agus pianta sna matáin ag gabháil leis. Tosaíonn slaghdán diaidh ar ndiaidh le siomptóm ar nós scornach tinn agus srón ag silleadh/srón plúchta.
Eipidéimeolaíocht
Tarlaíonn mortlaíocht shuntasach dá bharr, agus daoine óga, seandaoine, is daoine éineartaithe, ag fáil bháis go háirithe.
Go minic bíonn sé deacair idirdhealú idir gnáthshlaghdán agus an fliú. Níl slaghdán leath chomh dian mar ghalar is atá an fliú.
Vacsaíniú
mion|clé|Vacsaíniú
Ní éiríonn le vacsaíniú i gcónaí, de bhrí go n-athraíonn na víris ina gcineálacha eile le hairíonna difriúla imdhíonachta.
Stair
Bhí an fliú ar eolas ag lianna sa tSín sa 12ú céad.
I bpaindéim 1918, fuair 2 5 milliún duine bás ar fud an domhain.
Baile an Ridire Thoir
Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Baile an Ridire Thoir.
Admháil Taiscí Mheiriceánach
mion Is teastas é an Admháil Taiscí Mheiriceánach (ATM), nó American Depository Receipt nó ADR, a dhíoltar agus a cheannaítear i Stáit Aontaithe Mheiriceá, a léiríonn úinéireacht i stoic eachtracha.
Tacsaí
deas|250px|thumb|Tacsaí Carr is féidir a fhostú chun paisinéirí a iompar is ea tacsaí.
Buirg Londan Hounslow
Is Buirg Londan i Londain Thiar, Sasana é London Borough of Hounslow.
An Urnaí
Baile i gContae Cheatharlach is ea an Urnaí (Nurney as Béarla).
The Food Wife
Craoladh an cúigiú heipeasóid, "The Food Wife", den tríú sraith is fiche The Simpsons ar an 13 Samhain 2011. Scríobh Matt Selman an eipeasóid seo. D'fhéach 7.50 milliún duine ar an eipeasóid.
Llanfynydd
51.9275°N, -4.0969°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfynydd, 80.7 km ó Caerdydd agus 277 ó Londain. Tá daonra 493 ann, agus tá 241 (48.9%) in ann Breatnais a labhairt.
An Réadlann Eorpach sa Leathsféar Theas
Gníomhaireacht chomhoibrithe ina bhfuil 8 dtír Eorpach, a bunaíodh i 1962 chun réadlann Eorpach a oibriú sa leathsféar theas. Go hard sna hAindéis, sa tSile, a tógadh na teileascóip. Tá teileascóp optúil 3.6 m ar trastomhas (cró) ar La Silla (2,430 m in airde) ag ESO, eagar 4 theileascóp (cró 8.2 m acu) i bhfoirm VLT (teileascóp an-mhór, le cró feidhmeach 16 m) ar Cerro Paranal (2,635 m in airde), agus fáil ar theileascóip eile. Tá an cheanncheathrú i nGarshing, gar do München sa Ghearmáin.
Baile an Ridire Thiar
Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Baile an Ridire Thiar.
Doner kebab
Ón Tuirc a thagann an bia seo, déanta as uaineoil.
Inreachtach mac Dlúthaigh
Dluthach mac Fithcheallaigh?(féach ginealach) (bás 738) ba ea athair Inreachtaigh. Seo a leanas a ghinealach ó Cairbre Crom (beo c. 556):
Sinsear eapainmneach Chlann Fhlaitheamail ba ea a dheartháir, Flaitheamal. Dubhó a ghaoil, Cosgrach mac Fidhcheallaigh, ba ea Flann mac Aodhagáin, sinsear Mhic Aodhagáin.
Bhí mac amháin aige a bhfuil fianaise dó ann, Ailill, a d'éirigh féin ina rí agus a fuair bás sa bhliain c. 791/799.
Amra Choluim Chille
Dán Sean-Ghaeilge le Dallán Forgaill, scríofa c. AD 600, is ea Amhra Choilm Chille (Amra Choluim Chille). Faightear leagan de caomhnaithe i Leabhar na hUidhre.
Ábhar
Adhmholadh ar bhunaitheoir mhainistreach, Colm Cille is an dán. Déantar trácht fosta ar rí Alt Clut in Hen Ogledd (An Seantuaisceart), Rhydderch Hael. De réir an bhéaloidis, cumadh an t-amhra ag Dallán Forgaill, ar cheann desna filí is suntasaí den 6ú/7ú haois, a mheastar.
Óir gur an-shean é an dán, le teanga agus meadaracht ársa ann, déantar dá bharr neart deacrachtaí agus scoláirí ag iarraidh é a thuiscint. Cuirtear éagsúlacht sa meadaracht, le rím agus gan, chomh maith le huaim:
Dúnmharuithe Pháirc an Fhionnuisce (1882)
mion|Lord Frederick Cavendish, 1872 clé|mion|Thomas Henry Burke|200x200px clé|mion|200x200px|Clú idirnáisiúnta ar an eachtra... léiriú ar 25 Bealtaine 1882 sa Ghearmáin Ar 6 Bealtaine 1882, maraíodh beirt den lucht údaráis ba shinsearaí in Éirinn ag an am, an Tiarna Cavendish, Príomh-Rúnaí na hÉireann, agus Thomas Burke, Fo-Rúnaí Buan, le sceana máinliachta i bpáirc an Fhionnuisce, baill tábhachtacha de chuid údarás na Breataine ba ea iad.
Bhí an dream, na 'Invincibles', foghrúpa de na Fíníní, freagrach as. Sular i bhfad, tugadh Dúnmharuithe Pháirc an Fhionnuisce (Phoenix Park Murders) ar an eachtra agus cáineadh é go forleathan. mion|'The Irish Frankenstein ' san iris Punch ([[20 Bealtaine 1882). Is é Parnell an fear seó, agus na Finíní an t-arracht]] clé|mion|233x233px|[[James Carey (Fíníneach)|James Carey]] Iarracht ar cheannaireacht an rialtais Bhriotanaigh in Éirinn a chur de dhroim seoil. 'Eachtra sceimhlitheoireacht a' gan choinne, baineadh stangadh ceart as gach duine sa tír ag an am agus bhí clú idirnáisiúnta ar an ionsaí.
Dúnmharaíodh Burke agus Cavendish mar fhreagra ar thabhairt i láthair na nAchtanna Comhéignithe i gcoinne Chonradh na Talún, chomh maith leis an eachtra inar dhúnmharaigh baill den RIC beirt taispeántóirí i gContae Mhaigh Eo.
Fiosrúcháin
Níos déanaí, d’iompaigh James Carey ina bhrathadóir lena bheatha féin a shábháil agus thug sé fianaise in aghaidh a chomhghleacaithe a chinntigh gur crochadh cúigear acu. Cuireadh Joe Brady, Michael Fagan, Thomas Caffrey, Dan Curley agus Tim Kelly chun báis idir 14 Bealtaine - 9 Meitheamh 1883.
Parnell
An bhliain dár gcionn, 1888, léirigh tuarascáil gur litreacha bréige iad a scríobh an t-iriseoir Richard Pigott sa The Times. Ach bhí strus ar Pharnell mar an gcéanna agus bhásaigh sé sa bhliain 1891.
Iomchuibheas
Sa mhatamaitic, saghas coibhéise idir sloinn. Deirtear go bhfuil na huimhreacha b is c iomchuí do a má roinneann a an difríocht idir b is c. Tugtar modal (mod) an iomchuibhis ar a. Scríobhtar an t-iomchuibheas mar seo: b-c mod a (mar shampla, 12-2 mod 5). Shaothraigh Gauß ailgéabar na n-iomchuibheas.
Jeff Garlin
Is aisteoir Meiriceánach é Jeffrey Todd "Jeff" Garlin, a rugadh i Chicago, Illinois, ar 5 Meitheamh 1962.
Náisiúin Cheilteacha
Is ceantar é in iarthuaisceart na hEorpach ar a nglaoitear  na Náisiún Cheilteacha, áit a bhfuil teangacha agus tréithe cultúrtha na gCeiltigh fós ar marthain.
Is iad na sé ceantair a aithnítear go forleathan mar náisiún Cheilteacha ná: Labhraítear teanga Cheilteach BBB i ngach náisiún: teangacha Breatnacha sa Bhreatain Bheag, sa Bhriain agus i g Corn na Breataine; agus teangacha Gaelacha in Albain, i nÉirinn agus ar Oileán Mhanann.
Langúr Hatineach
Is ainmhí é an langúr Hatineach. Mamach atá ann.
Buirg Londan Greenwich
Is Buirg Londan i Londain Theas, Sasana é Royal Borough of Greenwich.
Llangadog
51.9381°N, -3.8832°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llangadog, 70.5 km ó Caerdydd agus 263 ó Londain. Tá daonra 1,272 ann, agus tá 739 (58.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Réadlann Gréine is Héilisféir
Scéim comhoibrithe idir ESA is NASA le staidéar a dhéanamh ar an nGrian óna chroíleacán domhain amach go dtí a coróin sheachtrach, an ghrianghaoth san áireamh. Lainseáladh an tsatailít SOHO, agus na turgnaimh is na hionstraimí cuí ar bord, ar fheithicil Atlas i 1995 agus suíodh í i bhfithis fháinneach os cionn pointe Lagrange L1 timpeall 1,500,000 km ón Domhan i dtreo na Gréine. Tá monatóiriú ar siúl go leanúnach ó shin agus na sonraí á dtarchur ar ais do na taighdeoirí ar Domhan.
Auray
Is común í Auray (An Alre) atá suite sa Département du Morbihan i réigiún na Briotáine in iarthuaisceart na Fraince.
Nascadh
Tá Auray nasctha leis na háiteanna seo a leanas:
Iomghaoth
mion|Tornádó Colún aeir a bhíonn ag rothlú go tapa timpeall ar lár áitiúil brú ísil is ea iomghaoth, nó camfheothan nó cuaifeach. Téamh áitiúil dhromchla na talún is cúis léi, a chuireann tús le héagobhsaíocht san aer agus a éirí comhiomprach.
Llangathen
51.8799°N, -4.0558°W
Cábla
150px|mionsamhail|deas|Cábla leictreach Rópa nó slabhra teann láidir is ea cábla mar shampla, sreang leictreachais nó teileafóin. Fadó bhí rópa snáithíneach i gceist, ach anois féadfaidh na snáithíní a bheith déanta as miotal nó miotal le ciseal seachtrach inslitheora (cáblaí leictreacha), nó gloine nó plaisteach (cábla snáithíní optúla).
Llangathen
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llangathen, 75.2 km ó Caerdydd agus 274 ó Londain. Tá daonra 497 ann, agus tá 257 (51.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Cábla
Na bunsnáithíní sa chábla casta, lúbtha nó fite ar a chéile ar feadh i bhfad. I gcábla comhaiseach bíonn an dara truaill copair idir an t-inslitheoir seachtrach, agus ciseal inslithe timpeall ar an gcroíleacán copair.
Caisleán Cnucha, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Caisleán Cnucha.
Morning View
Bhí an t-albam ar fad cláraithe sa Teach Morning View i gCalifornia, SAM. Bhí cúpla amhráin neamh-sheolta ón diosca seo. Is iad seo a leanas amhráin neamh-sheolta nó teidil eile ar amhráin: Anything, Puzzle, I Dream of Fiji, Police Car, Coffee Date with Content, Peel My Mañana.
Clár
(gach amhrán scríofa le hIncubus)
Aodh Ailghin
Dara rí is fiche Uí Mhaine ba ea  Aodh Ailghin  (Meán-Ghaeilge  Aedh Ailghin) (bás 767 ).
Ní fheictear ach eachtra mhór amháin sna hannála le linn réimeas Aodha, cé nach luaitear é féin:
Eddie Deezen
Is aisteoir, aisteoir gutha agus fuirseoir Meiriceánach é Edward Harold "Eddie" Deezen, a rugadh sa bhliain 6 Márta 1957.
Aodh Ailghin
Ní fios go cruinn cérbh é Crimthann Trodach. Ní raibh ach duine amháin ann ag an am a raibh údarás ar bith aige agus é ná Crimhthann mac Reachtghal, Abb Cluain Fearta ón mbliain 757 go dtí 761.
Bhí réimeas Aodha i gcomhthráth le Donn Cothaid mac Cathail (bás 773), rí deireanach na gConnacht de chuid Uí Fhiachrach Mhuaidhe, a chloígh Uí Bhriúin i gCath Druim Robaig.
Dicrurus paradiseus
Is speiceas éan pasaireach é Dicrurus paradiseus san fhine Dicruridae atá  dúchasach don réigiún Ind-Malaech.
Páirc an Fhionnuisce
Is páirc phoiblí mhór in iarthuaisceart Bhaile Átha Cliath in Éirinn í Páirc an Fhionnuisce.
Dicrurus paradiseus
Is éan meánmhéide na hÁise é dealaithe mar gheall ar a chleití fada fairsinge ar a eireaball, a bhfuil cuid de cosúil le seafta lom, agus mar sin tá siad cosúil le raicéad. Is ainmhithe feiceálacha iad de ghnáthóga coillte, a bhíonn suite go minic ar thalamh oscailte agus a mheallann aird a bhuíochas dá stór leathan glaonna, lena n-áirítear aithris foirfe ar ghlaonna ó speicis éan eile. Tá sé tugtha le fios gur féidir leis na haithrisí seo cabhrú le healtaí a chruthú le haghaidh beathaithe, in éineacht le speicis éan eile. Uaireanta goideann na héin seo feithidí a bhí gafa nó a ruaig éin eile san ealta agus iad ag beathú. Cé gur ainmhithe laethúla iad, bíonn siad gníomhach ó dhubh go dubh. Mar gheall ar a ndáileadh leathan agus a n-éagsúlachtaí sainiúla réigiúnacha, is samplaí iad de speiceasú trí aonrú agus d'fhánaíocht ghéiniteach.
Páirc an Fhionnuisce
Tá sí ar cheann de na páirceanna poiblí cathrach is mó san Eoraip. Tá Áras an Uachtaráin (áit chónaithe oifigiúil Uachtarán na hÉireann), Deerfield (áit chónaithe oifigiúil Ambasadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá), Zú Bhaile Átha Cliath, agus Ceanncheathrú an Gharda Síochána go léir laistigh den pháirc.
Tá achar 712 heicteár sa pháirc, le go leor gort, coillte agus lochán inti. Tá balla seachtrach atá 11 ciliméadar ar fhad ina thimpeall.
Dicrurus paradiseus
Cur síos
Tá a chluimhreach gorm-dubh le loinnir mhiotalach. Tá sé thart ar 35 cm ar fad agus is féidir lena eireaball 30 cm breise a bhaint amach. Leagann sé 2-4 uibheacha i nead a tógadh ar ghéag crann.
Páirc an Fhionnuisce
Áras an Uachtaráin
Is é Áras an Uachtaráin áit chónaithe oifigiúil d'Uachtarán na hÉireann.
thumb|200px|Caisleáin an Ásaigh
Ionad Cuairteoirí Pháirc an Fhionnuisce agus Caisleán an Ásaigh
Is é Caisleán an Ásaigh an foirgneamh is sine sa pháirc. Tá sé in aice Ionad Cuairteoirí na Páirce, agus tá bialann ann.
Cros an Phápa
Tógadh cros bán ollmhór do chuairt an Phápa sa bhliain 1979. D'fhreastail thart ar mhilliún duine ar Aifreann ag an am.
Zú Átha Cliath
Osclaíodh an Zú sa bhliain 1831. Anois tá suíomh an Zú thart ar 60 acra.
Dún na hArmlainne
Tógadh Dún na hArmlainne sa bhliain 1735 in áit an "Phoenix Lodge".
Ceanncheathrú an Garda Síochána
Tá ceanncheathrú na nGardaí suite i bPáirc an Fhionnuisce
Ospidéal Muire
Tá ospidéal do sheanóirí lonnaithe sa pháirc.
An Chúlóg (barúntacht)
Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath í an Chúlóg.
Augan
Is común í Augan (Algam) atá suite sa Département du Morbihan i réigiún na Briotáine in iarthuaisceart na Fraince.
Réadlann Náisiúnta Radairéalteolaíochta
Is í an Réadlann Náisiúnta Radairéalteolaíochta an phríomhréadlann radairéalteolaíochta sna Stáit Aontaithe, le teileascóip chumasacha i nGreen Bank, West Virginia, i gKitt Peak, Arizona, is i Socorro, Nua-Mheicsiceo (mar a bhfuil an tEagar Ollmhór), agus a príomhoifig i Charlottesville, Virginia. Bunaíodh i 1956 í, agus tógadh an chéad teileascóp i 1959. I measc na n-ionstraimí ag Green Bank tá mias 100 m × 110 m a críochnaíodh i 1999, an radaiteileascóp iomlán instiúrtha is mó ar Domhan.
Cabhlach cogaidh
deas|250px|thumb|Cabhlach cogaidh Brainse de na fórsaí armtha a bhíonn i mbun cogaíochta is cosaint loingis ar an bhfarraige is ea cabhlach cogaidh.
Tábhachtach leis na cianta. Mar shampla,
an bua cinniúnach a bhí ag na Gréagaigh i 480 RC a chloígh ionradh na bPeirseach, ba i gcath muirí é sin.
Sa 10ú céad bhí cabhlach 50,000 fear le longa armtha cogaidh ag impireacht na Síne. clé|mion|1905: Sa Chogadh Rúis-Seapánach fuair an cabhlach Seapánach an bua ar an gcabhlach Rúiseach i gCath Tsushima (íomhá le Nakamura Fusetsu) Ról an-mhór ag cabhlaigh sna cogaí domhanda le fomhuireáin, iompróirí aerárthach is soithigh dhébheathacha, chomh maith le longa éagsúla cogaidh.
Ó lár an 20ú céad tá dualgais breise ar chabhlaigh maidir le cosc núicléach, fomhuireáin chun diúracáin bhailistíocha a lainseáil, agus fomhuireáin núicléacha.
Tinvaal
Is reachtas Oileán Mhanann (Ellan Vannin) é an Tinvaal, nó ní b'fhoirmiúla Ard-whaiyl Tinvaal (Gaeilge:Ard-Chúirt Tinvaal) nó Cúirt Tinvaal. Córas dhá sheomra atá ann, ar a dtugtar brainsí den Tinvaal: Yn Kiare as Feed (Teach na nEochracha) a toghadh go díreach agus Yn Choonceil Slattyssagh (An Chomhairle Reachtaíochta) a roghnaítear go hindíreach. Nuair a shuíonn an dá sheomra le chéile, tugtar "Ard-whaiyl Tinvaal" air.
Maítear gurb í an pharlaimint is faide ar domhan a thagann le chéile go leanúnach, cé go bhfuil tíortha eile ann a mhaíonn an rud céanna. Is cosúil gur sa bhliain 979 a tosaíodh í. Cé go ndearna muintir Mhanainn comóradh na mílaoise ar bhunú an Tinvaal sa bhliain 1979, deir daoine go raibh an Tinvaal ar bun níos luaithe fós.
Deilí Nua
Priomhchathair na hIndia is ea Deilí Nua, agus 20,000,000 duine ina gcónaí ann.
2ú haois RC
2ú haois RC
Is í an dara haois RC an aois a mhair ó 200 RC go dtí 101 RC.
Forbhreathnú
An Tríú Cogadh Púnach (149 RC - 146 RC).
Deireadh Ré Heilléanaíoch agus tús Ré Rómhánach (146 RC)
Caladair
Is sráidbhaile suite in Comhairle na Gàidhealtachd é Caladair.
Caithréim Cellaig
I miotaseolaíocht na nGael, scéal de chuid Scéalaíocht na Ríthe is ea Caithréim Cheallaigh (Meán-Ghaeilge Caithréim Cellaig). Caomhnaítear dhá leagan den scéal, an ceann is sine i lámhscríbhinn de chuid na 15ú haoise, agus an ceann is óige i Leabhar Buí Leacáin i láimh eile. Téann an dá leagan siar go dtí am éigin idir na 13ú agus 14ú haoiseanna.
Scéal
Timpeall lár na 6ú nó 7ú haoise, manach is ea Ceallach mac Eoghain Bhéil i Mainistir Chluain Mhic Nóis. Maraítear a athair, rí na gConnacht, ag tríd in éadan na nUlad agus fágann Ceallach an mainistir chun teacht i gcomharbacht air. Cuireann Naomh Ciarán, abb Chluain Mhic Nóis, mallacht air áfach, agus troideann a chéile comhraic Guaire Aidne mac Colmáin go crua ina éadan. Socraíonn sé dá bharr éirí as a choróin ar son a dhearthár níos óige agus dul ar ais go dtí an mainistir.
Tá beatha chomh feabhas sin aige sa mhainistir go n-éiríonn sé ina dlúth-chomhairleoir dá dheartháir agus déantar easpag de. Tá a namhaid Guaire Aidne míshásta leis seo, agus déanann sé é a mharú ag ceathrar marfóirí. Baineann Muireadhach a dhíoltas amach ar mharfóirí a dhearthár, ach i ndeireadh na dála maraíonn Guaire é freisin.
Leithghlinn an Droichid
Baile i gContae Cheatharlach is ea Leithghlinn an Droichid (Leighlinbridge as Béarla).
A Crow Left of the Murder
Is é A Crow Left of the Murder... an t-album is lú seolta le hIncubus. Scaoileadh é ar an 3 Feabhra 2004.
Is é an chéad uair atá Ben Kenney ar albam Incubus, a d'ionadaigh Alex Katunich ar an dordghiotár. Bhí cosc ar an amhrán "Megalomaniac" toisc go raibh sé ró-pholaitiúil. Tharla sé sin tar éis an scannal faoi eachtraí Janet Jackson ag leath-am ag an Superbowl, nuair a nochtadh a leathchíoch beo ar an teilifís.
Clár
(gach amhráin scríofa le hIncubus)
Íomhá folaigh
An íomhá dhofheicthe a chruthaítear in eibleacht fhótagrafach nuair a nochtaítear í do sholas, ó radharc, mar shampla. Déantar sofheicthe í trí réaladh, ina dtiontaítear gráinní hailíd airgid ina n-airgead miotalach dubh.
Llangatwg
51.8514°N, -3.1465°W