cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bandia
thumb|An bandia [[Eos, an bandia Gréagach an bhreacaidh]] Is dia baineann é bandia. Fad a raibh siad, tá siad agus d'fhéadfadh siad ceangailte le réimse leathan na bhfeinimén mar atá dia fireann, cogadh, scrios is bás san áireamh, agus cruthú, leigheas is trua freisin, tá an bandia níos mó ceangailte go coitianta leis An Domhan, thorthúlacht, máithreachas is grá. I roinnt reiligiúin, coinníonn déansamh baineann beannaithe áit lárnach i bpaidir agus adhradh. Tá Siactúchas, an adhartha an fórsa baineann a bheonn an domhan, ceann de na trí mór-sainchreidimh an Hiondúchais. I mBúdachas na Tibéide, tá an dul chun cinn is airde go bhfuil aon duine ábalta a chuireadh i gcrích a bheith cosúil leis an Buddhanna baineann mór (mar shampla Arya Tara) cé atá léirithe mar a bheith na sár-gardaí, neamheaglach is líonta le trua do gach duine.
Aldo Moro
Ba é Aldo Moro (23 Meán Fómhair 1916 – 9 Bealtaine 1978) Príomh-Aire na Iodáile idir 1963-1976 (Presidente del Consiglio dei ministri della Repubblica Italiana).
Fuadaíodh Moro i mí na Márta 1978. Mharaigh an Bhriogáid Dhearg ón eite chlé an t-iarphríomh-aire Aldo Moro sa Róimh tamaill ina dhiaidh. Neartaigh laige an chórais pholaitíochta an Mafia ar feadh an ama. Tá na tosca a bhain lena bhás conspóideach fós.
Saol
clé|mion|1972 Céimí sa dlí de chuid Ollscoil Bari (a thugtar Università degli Studi di Bari Aldo Moro uirthi faoi láthair) ab ea Moro. Bhí sé ina Ollamh le Dlí Coiriúil ann ó thús na 1950idí go dtí gur aistrigh sé go ollúnacht i nDámh na hEolaíochta Polaitiúla in Ollscoil Róimh Sapienza (Sapienza Università di Roma) sa bhliain 1963. Lean sé air ag foilsiú neart saothar maidir leis fealsúnacht an dlí agus fealsúnacht na polaitíochta i gcaitheamh a shaoil sa pholaitíocht. Rinneadh Leas-Uachtarán na nDaonlathaithe Críostaí de sa bhliain 1946 agus toghadh chun an Tionóil Bhunreachta sa bhliain chéanna. Bhí sé ina bhall de Theach na dTeachtaí, ar son Bari, ó 1948 go dtí go bhfuair sé bás. clé|mion|Willy Brandt agus Moro i 1969Bhí roinnt cúraimí aire tábhachtacha ag Moro (Dlí agus Cirt, 1955-57; Oideachais Phoiblí, 1957-59; Gnóthaí Eachtracha, 1964-65, 1965-66, 1969-72, 1973-74).
Bhí Moro ina Phríomh-Aire faoi dhó (1963-68 agus 1974-76). Lena linn bhí sé i measc na bpolaiteoirí ba mhó a raibh gnaoi na ndaoine orthu agus bhí páirt lárnach aige sa "comhréiteach stairiúil" idir na Daonlathaithe Críostaí, na páirtithe ar chlé ón lár agus Páirtí Cumannach na hIodáile. clé|mion|na Briogáidí Dearga (Brigate rosse) mion|clé|19 Márta 1978ː d'fhuadaigh na Briogáidí Dearga (Brigate rosse) Aldo Moro cúpla seachtain níos déanaí
Feallmharú
Ar an 16 Márta 1978, d'fhuadaigh na Briogáidí Dearga (Brigate rosse) Aldo Moro. Mharaigh na sceimhlitheoirí cúig gharda cosanta san iarracht.
Maraíodh Moro cúig lá is caoga ina dhiaidh sin; ar an 9 Bealtaine 1978, fuarthas corp Aldo Moro i ngluaisteán Renault 4 sa Róimh. Tá na tosca a bhain lena bhás conspóideach fós.
David Byrne
Is peileadóir Ghaelach ó Bhaile Átha Cliath é Daithí Ó Broin (David Byrne sa Bhéarla). Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Naomh Ólaf. Bhí Ó Broin ar fhoireann Bhaile Átha Cliath nuair a bhain siad Craobh Laighean i 2015, 2016 agus 2017.
Ripley, Derbyshire
Is baile suite i nDerbyshire é Ripley. Príomhbhaile cheantar Ghleann an Amber atá ann. Bhí cónaí ar 20,807 duine in Ripley sa bhliain 2011.
Paindéim COVID-19 san Iodáil
mion|clé|250px|Cásanna dearbhaithe in aghaidh gach 100,000 daoine den daonra i ngach cúige.
Thosaigh an paindéim COVID-19 san Iodáil i mí Eanáir 2020. Faoi 20 Iúil 2021, bhí 4,293,083 cás agus 127,884 bás dearbhaithe. Ina theannta sin, tá biseach ar 4,115,889 daoine. Tá níos mó ná 62 milliún vacsaín riartha agus tugadh an chéad agus an dara dáileog den vacsaín do 27 milliún duine.
Márta go dtí Meitheamh 2020
Ar dtús, cuireadh An Lombaird agus ceithre chúige déag eile i dtuaisceart na tíre faoi dhianghlasáil ar an 8 Márta. Chuir Giuseppe Conte ordú dianghlasála i bhfeidhm ar fud na tíre ar an lá dár gcionn. Ar an 11 Márta, dúnadh gach siopa ach na hollmhargaí agus na cógaslanna. Ar an 21 Márta, dúnadh gnóthaí neamhriachtanacha timpeall na tíre.
Ar an 1 Aibreán, leathnaíodh an dianghlasáil go dtí 13 Aibreán. Ar an 10 Aibreán, d'fhógair Conte go leathnóidh dianghlasáil arís go dtí 3 Bealtaine ar a laghad, ach tugadh cead do roinnt gnóthaí beaga a athoscailt ar an 13 Aibreán. Ar an 26 Aibreán, dúirt Conte go dtosóidh "céim 2" ar an 4 Bealtaine. Athosclódh páirceanna, monarchana agus láithreáin tógála, agus bhí daoine ceadaithe dul laistigh dá réigiún. I dtús mhí na Bealtaine, bhí maolú ar na srianta, agus cuireadh "céim 2" i bhfeidhm sa tír. Ar an 16 Bealtaine, fógraíodh plean níos mó srianta a mhaolú. Ón 18 Bealtaine, athosclódh bialanna, beáir, miondíoltóirí agus mórán gnóthaí eile. Chomh maith leis sin, athosclódh ionaid aclaíochta agus linnte snámha ón 25 Bealtaine, agus athosclódh pictiúrlanna agus amharclanna ón 15 Meitheamh. Chríochnaigh an cosc ar thaisteal i dtús mhí an Mheithimh.
Iúil go dtí Deireadh Fómhair 2020
I mí Lúnasa, dúnadh clubanna oíche ar feadh trí seachtaine agus bhí ar muintir na hIodáile clúdaithe aghaidhe a chaitheamh in áiteanna poiblí ó 06:00 go dtí 18:00.
Cuireadh srianta i bhfeidhm an athuair i mí Dheireadh Fómhair, i ndiaidh borradh ar líon na gcásanna de COVID-19. Bhí an cumas ag méaraí áiteanna poiblí a dhúnadh tar éis 21:00, agus níor ceadaíodh ach seirbhís boird tar éis 18:00 i mbialanna agus beáir. Ar an 25 Deireadh Fómhair, fógraíodh go ndúnfaidh ionaid aclaíochta, linnte snámha agus pictiúrlanna ar feadh míosa. Bhí ar bhialanna, caifí agus beáir a dhúnadh faoi 18:30.
Ina theannta sin, cuireadh ordú cuirfiú i bhfeidhm i roinnt réigiúin timpeall na hIodáile i mí Dheireadh Fómhair, cosúil leis An Lombaird, Lazio, agus Campania. Ceist conspóideach is ba é, agus eagraíodh agóid i gcoinne an cuirfiú i Napoli.
Samhain 2020 go dtí an lá atá inniu ann
I mí na Samhna, bunaíodh córas go rangaíonn réigiúin san Iodáil ag brath ar an leitheadúlacht de COVID-19, mar dearg, oráiste nó buí. Tá na srianta is déine ar thaisteal, gnó agus spórt sna ceantair dearga, tá srianta meánacha i bhfeidhm sna ceantair oráiste, agus tá na srianta is ísle i bhfeidhm sna ceantair buí. Chomh maith leis sin, má tá an ráta ionfhabhtaithe níos lú ná 50 cásanna in aghaidh gach 100,000 daoine den daonra i réigiún áirithe agus tá an uimhir atáirgthe íseal, ní bheidh ordú cuirfiú i bhfeidhm agus is féidir le bialanna agus beáir fanacht oscailte i ndiaidh 18:00, murab ionann is na ceantair dearga, oráiste agus buí. Má sásaíonn réigiúin na coinníollacha seo, rangaíonn an réigiún mar bán.
I mí na Nollag, fógraíodh go mbeidh dianghlasáil i bhfeidhm arís i rith na Nollag agus san athbhliain. Bhí siopaí, beáir agus bialanna dúnta, agus cuireadh cosc ar thaisteal réigiúnach. Thosaigh an clár vacsaíne san Iodáil ar an 27 Nollaig.
Barr cumhdaigh
deas|200px|thumb|Barr cumhdaigh Barr a chosnaíonn barr eile atá plandáilte faoina bhun. Úsáidtear gránbharra mar seo d'fhéar is seamair nuachurtha. Is féidir an téarma céanna a úsáid i gcás cáil, mar shampla, a sholáthraíonn cumhdach d'éanlaith géim.
Shallcross, Derbyshire
Is baile suite i nDerbyshire é Shallcross.
Staveley, Derbyshire
Is baile suite i nDerbyshire é Staveley.
Dáire Ó Dálaigh
Is peileadóir Ghaelach ó Bhaile Átha Cliath é Dáire Ó Dálaigh (Darren Daly sa Bhéarla). Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Raibíní Fhine Gall. Bhí Ó Dálaigh ar fhoireann Bhaile Átha Cliath nuair a bhain siad Craobh Laighean i 2013, 2014, 2015 agus 2016.
Swadlincote
Is baile suite i nDerbyshire é Swadlincote.
Whaley Bridge
Is baile suite i nDerbyshire é Whaley Bridge.
Tarraingt suas
mion|331x331px|Bean ag déanamh tarraingt suas Is aclaíocht d'uachtar an choirp é an tarraingt suas. Is éard atá i gceist leis an aclaíocht ná uachtar na droma, na bícéipsí agus na cuislí a aclú. Nuair a dhéantar an tarraingt suas, beir an duine ar bharra le dhá lámh, tarraingíonn an duine í/é féin suas go dtí a smig os cionn an bharra. Ansin, íslíonn an duine é/í féin go dtí a (h)uillinn lánchasta. Is bealach maith é an tarraingt suas le tomhas a dhéanamh ar an gcorpacmhainn atá ag duine éigin. Mar sin, úsáideann Muirshaighdiúirí na Stát Aontaithe an tarraingt suas sa tástáil chorpacmhainne s'acu. Caithfear trí cinn a dhéanamh ar a laghad, agus fiche cinn a dhéanamh chun lánmharcanna a bhaint amach, sa tástáil sin. Déantar idirdhealú idir greamanna a usáidtear san aclaíocht seo i mBéarla, nuair atá an duine ag féachaint ar bos na lámh, tugtar chinup uirthi, agus nuair atá an mhalairt i gceist, tugtar pullup uirthi. Ní dhéantar an idirdhealú sin i nGaeilge, áfach.
The Cat in the Hat (Scannán 2003)
Bhí an smaoineamh an scannáin ceaptha ó thús i 2003, nuair a bhí Tim Allen (atá cáiliúil as ag déanamh an guth Buzz Lightyear sa tsraith Toy Story) tugtha an pháirt an cat ar dtús, ach lig sé a ról titim de bharr obair ar The Santa Clause 2: The Mrs. Clause', agus níos moille bhí an ról tugtha don réalta an scannáin Shrek' Mike Myers. Bhí scannánú déanta i gCalifornia ar feadh trí mhí. Tá an chomhcheilg bunúsach i gcomhthráth leis an leabhar, ach bhí na 82 nóiméid líonta le fo-comhcheilgeanna agus carachtair nua ar fad difriúil ón scéal, cosúil leis an oiriúnú an leabhair How the Grinch Stole Christmas.
17 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
16 Feabhra - 17 Feabhra - 18 Feabhra Is é Dé Sathairn an 17 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 an deichiú lá comórtais agus an t-ochtú lá a mbronnfar boinn.
George Cole
B'aisteoir Sasanach é George Edward Cole (a rugadh ar an 22 Aibreán 1925 agus a fuair bás ar an 5 Lúnasa 2015). B'iomaí páirt a ghlac sé i scannáin agus ar an teilifís sa 20ú haois.
Saol
clé|mion|St. Trinian D'uchtaigh George and Florence Cole é. Thosaigh sé ag obair i siopa búistéara agus é 14 bliain d'aois. Go gairid ina dhiaidh sin chuaigh sé le compántas aisteoireacht a taistil. Rinne sé páirt Flash Harry sna chéad scannáin St. Trinian (1954–1966) agus Arthur Daley in Minder, dráma de chuid ITV a mhair ó 1979 go 1994.
Foilsíodh a dhírbheathaisnéis The World Was My Lobster sa bhliain 2013.
Logán Afarach
mion|440x440px| Léarscáil de shuíomh an láithreáin 'Logán Afarach' nó Triantán Afarach'(an limistéar scáthaithe i lár an léarscáil) agus [[Clais na hAfraice Thoir; taispeáineann na triantáin dearga zóin stairiúil na mbolcán gníomhach. ]] deas|mion|330x330px|Léarscáil topagrafacha a léiríonn an Logán Afarach, comhghaolaithe leis an limistéar scáthaithe sa léarscáil a thaispeántar thuas An Cumar Triarach Afarach is cúis leis an log nó logán (ísealchríoch ) geolaíoch an Logán Afarach (ar a dtugtar freisin an Triantán Afarach), atá mar chuid de Gleann na Claise Móire in Oirthear na hAfraice. Nocht an réigiún iontaise de na hominini is luaithe, is é sin, sé sin an ceann is luaithe de chlád an duine; agus creideann roinnt pailé-ointeolaithe gurb é cliabhán héabhlóide an duine é. Forluíonn an Logán Afarach teorainneacha na Eiritré, Djibouti agus Réigiún iomlán na hAetóipe; agus is ann atá an áit is ísle san Afraic, Loch Karum, Djibouti, ag 155 m (nó 509 troigh) faoi leibhéal na farraige.
Coláiste an Gharda Síochána
Is é Coláiste an Gharda Síochána an coláiste an Garda Síochána. Tá sé suite i An Teampall Mór, Contae Thiobraid Árann.
Barrbhalla fuinneogach
mionsamhail|Barrbhalla fuinneogach i [[Ardeaglais Amiens]] San ailtireacht, an chuid uachtarach de bhalla foirgnimh, le fuinneoga os cionn na ndíonta sa chomharsanacht. Tagraíonn de ghnáth d'fhuinneoga in eaglais os cionn díonta na dtaobhrann.
Christiaan Barnard
Máinlia cairdiach a rugadh i mBeaufort West san Afraic Theas ab ea Christiaan Neethling Barnard (8 Samhain 1922 – 2 Meán Fómhair 2001). clé|mion|236x236px|1968 In ospidéal Groote Schuur i 1967 rinne sé an chéad trasphlandú rathúil croí dhaonna. Mhair an duine a fuair an t-aistriú Louis Washkansky ar feadh ocht lá dhéag i ndiaidh na hobráide; fuair sé bás mar gheall ar aimhréidheanna a tháinig le húsáid a bhaint as drugaí chun diúltú an chroí a sheachaint.
Le himeacht ama d'fheabhsaigh Barnard marthanas othar go mór le croíthe trasphlandaithe.
Fuair Barnard bás sa bhliain 2001 sa Chipir den asma.
Feidhmeanna hipearbóileacha
mion|300x300px Sa mhatamaitic, is analóga iad feidhmeanna hipearbóileacha de na gnáthfheidhmeanna triantánúla a shainmhínítear don hipearbóil seachas ar an gciorcal : díreach mar a fhoirmíonn na pointí (cos t, sin t) ciorcal le ga aonaid, foirmíonn na pointí (cosh t, sinh t) na pointí an leath dheis den hipearbóil chomhshleasach.
Pláta Somálach
Mionphláta teicteonach is ea Pláta na Somáile, nó an Pláta Somálach, ar scaradh gabhail ar an mheánchiorcal san leathsféar thoir.
Feidhmeanna hipearbóileacha
Tá feidhmeanna hipearbóileacha le fáil i réitigh a lán cothromóidí difreálacha líneacha (mar shampla, an chothromóid a shainíonn caitéin), de roinnt cothromóidí ciúbacha, i ríomhanna uillinneacha agus faid i gcéimseata hipearbóileach, agus i gcothromóid Laplace i gcomhordanáidí Cairtéiseacha. Tá cothromóidí Laplace tábhachtach i go leor réimsí den fhisic, lena n-áirítear teoiric leictreamaighnéadach, aistriú teasa, dinimic na sreabhán, agus coibhneasacht speisialta.
Pláta Somálach
Geolaíocht
clé|mion|An Pláta Somálach timpeallaithe ag [[Pláta na hAfraice (Núbach), Leithinis na hAraibe agus Pláta na hIndia.]] Rinneadh Pláta na Somáile idir 60 milliún bliain ó shin agus 10 milliún bliain ó shin le scoilteadh Pláta na hAfraice ó Chlais na hAfraice Thoir. Toisc go ndeighleann Clais na hAfraice Thoir an mór-roinn ina dhá phláta, tugtar uaireanta an Pláta Núibiach, ar Phláta na hAfraice ó dheas ón scoilt.
Feidhmeanna hipearbóileacha
Is iad na bunfheidhmeanna hipearbóileacha ná:
Pláta Somálach
Geolaíocht
Tá Pláta na Somáile timpeallaithe san oirthear ag Clais na hAfraice Thoir, a shíneann ó dheas ón chumar triarach san Logán Afáireach, le síneadh na scoilte faoin fharraige ag leathnú ó dheas amach ón chósta. Ar feadh chósta na hAraibe Sádaí a shíneann an Droim Áidin. Is é an Droim Indiach Láir a teorainn thoir, agus tugtar 'Droim Carlsberg', freisin, ar a chuid tuaisceartach. Is é an Droim  Indiach Thiar an teorainn theas. Léiríonn dátú bolcánachais sna hOileáin Chomóra, agus sna bolcáin i dtuaisceart Mhadagascar ráta gluaisne chuig an oirthir thar bhall te de thart ar 45 mm sa bhliain.
Feidhmeanna hipearbóileacha
as a ndíorthaítear:
a fhreagraíonn do na feidhmeanna trigoniméadracha díorthaithe.
Is iad seo a leanas na feidhmeanna hipearbóileacha inbhéartacha :
mion| Ga tríd an aonad hipearbóileach x2 - y2 = 1 sa phointe (cosh a, sinh a), áit a bhfuil a dhá oiread an achair idir an gha, an hipearbóil, agus an x-ais. Maidir le pointí ar an hipearbóil faoi bhun an x-ais, meastar go bhfuil an limistéar diúltach (féach an leagan beo i gcomparáid leis na feidhmeanna triantánacha (ciorclach)).
Barócach (ceol)
deas|250px|thumb|Barócach Tréimhse i stair an cheoil thart ar 1580-1730. De réir a chéile, cuireadh tonúlacht in ionad módúlachta, méadaíodh ar mhaisiú séiseach, saibhríodh an armóin le crómatacht, tugadh breis suntasachta do cheol gléis, agus cruthaíodh ceolfhoirne. Cuireadh bunús faoi shaghsanna nua ceoil: ceoldrámaíocht, oratóir, cantáid, sonáid is coinséartó. Tháinig cumadóirí cumasacha chun cinn freisin: Bach, Handel, Monteverdi, Purcell, agus Vivaldi.
Institiúid Ealaíne, Deartha agus Teicneolaíochta Dhún Laoghaire
Is coláiste suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Institiúid Ealaíne, Deartha agus Teicneolaíochta Dhún Laoghaire nó IEDL (Béarla: Dún Laoghaire Institute of Art, Design and Technology nó IADT).
Stair
Bunaíodh an institiúid sa bhliain 1997. Bhí Coláiste Ealaíona agus Dearadh Dhún Laoghaire ar an suíomh roimhe sin agus rinneadh cuid den Institiúid é mar Scoil na nEalaíon Cruthaitheach.
Dennis Waterman
B'aisteoir Sasanach é Dennis Waterman (24 Feabhra 1948 – 8 Bealtaine 2022).
Cailleadh é in ospidéal sa Spáinn ar 8 Bealtaine 2022.
Wirksworth
deas|250px|thumb|Eaglais Mhuire, Wirksworth Is baile suite i nDerbyshire Shasana é Wirksworth. Tá an baile luaite sa leabhar Domesday sa bhliain 1086. Go stairiúil, bhí mianadóireacht na luaidhe agus na cairéil chloiche tábhachtach i ngeilleagar an cheantair. Tá timpeall ar 5,000 duine ina gcónaí in Wirksworth.
Barrachód
Bíonn an comhartha a ghlactar cosúil le cód Morse, agus déanann ríomhaire an patrún a aithint go han-tapa. Leis an eolas seo suimíonn an ríomhaire ainm is praghas an earra le bille an chustaiméara, dealaíonn an t-earra ó fhardal an tsiopa, agus má tá an fardal sin ag dul i léig tugann sé rabhadh don bhainisteoir gur gá a thuilleadh de a sholáthar do na seilfeanna.
Fuaimeanna Bartolozzi
Fuaimeanna ceoil ar leith (micreatoin is cordaí ina measc) a dhéanann seinnteoirí gaothuirlisí, ag leanúint na dteicníochtaí a shaothraigh an cumadóir Iodálach Bruno Bartolozzi (1911-1980). Chuir sé síos orthu ina leabhar Nouvi suoni per i legni (Fuaimeanna Nua do Ghaothuirlisí, 1967).
American Idol
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag Simon Fuller é American Idol, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 11 Meitheamh, 2002. Chraol sé ar Fox. Chríochnaigh sé ar Fox ar an 7 Aibreán, 2016. D'fhill an chlár dá séú sraith déag ar ABC ar an 11 Márta 2018.
Is iad buaiteoirí an chláir go dtí seo; Kelly Clarkson, Ruben Studdard, Fantasia Barrino, Carrie Underwood, Taylor Hicks, Jordin Sparks, David Cook, Kris Allen, Lee DeWyze, Scotty McCreery, Phillip Phillips, Candice Glover, Caleb Johnson, Nick Fradiani, Trent Harmon, Maddie Poppe, Laine Hardy, Just Sam, Chayce Beckham, Noah Thompson agus Iam Tongi.
Séasúr 16
D'fhill an chlár dá séú sraith déag ar ABC ar an 11 Márta 2018. Fógraíodh Katy Perry mar an chéad breitheamh don sraith nua. Ar an 20 Iúil 2017, fógraíodh go mbeadh Ryan Seacrest ag filleadh. Fógraíodh Luke Bryan agus Lionel Richie mar na breithiúna eile. Fógraíodh ar an 6 Samhain 2017, go mbeadh an 16ú séasúr ag tosú ar an 11 Márta 2018.
Séasúr 17
Fógraíodh ar an 4 Bealtaine 2018 go mbeadh dara séasúr ar ABC. Fillfidh Katy Perry, Luke Bryan agus Lionel Richie mar bhreithiúna le Ryan Seacrest ag filleadh mar láithreoir.
Richard Joyce
Ba ghabha buí Éireannach é Richard Joyce, a rugadh i 1660 i gContae na Gaillimhe agus a fuair bás i 1737.
Ollscoil Teicneolaíochta Bhaile Atha Cliath
Is Ollscoil Teicneolaíochta suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Ollscoil Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath, nó OT Bhaile Átha Cliath. Bunaíodh OT BÁC ar an 1 Eanáir 2019.
Stair
Tháinig Institiúid Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath, Institiúid Teicneolaíochta Baile Bhlainséir agus Institiúid Teicneolaíochta, Tamhlacht le chéile mar chuid den Ollscoil Teicneolaíochta.
Veliko Tarnovo
Is cathair sa Bhulgáir í Veliko Tarnovo (Gaeilge: Tarnovo Mór). Tá sí suite i lár tuaisceart na tíre. Príomhchathair a bhí inti le linn Dara Impireacht na Bulgáire agus bhí cur i gcoinne na nOtománach láidir inti ina dhiaidh sin.
Cannes
Is cathair é Cannes atá suite ar Rivéara na Fraince. Is ceann scríbe gnóthach é le turasóirí agus an óstach an Féile Scannánaíochta Cannes. Is común de chuid na Fraince atá suite sa roinn Alpes-Maritimes. Tá an chathair cáiliúil as an ollmhaitheas, bialanna is óstáin.
Šiprage
Forbhreathnú de réir liostaí
+ Ceantar Šiprage
Kiri Te Kanawa
Ba amhránaí ceoldrámaíochta Maorach í Dame Kiri Jeanette Claire Te Kanawa, a rugadh Claire Mary Teresa Rawstron ar an 6 Márta 1944.
Rivéara na Fraince
Imealbhord na Meánmhara an choirnéil na Fraince oirdheisceart, stáit tiarna Monacó san áireamh is ea Rivéara na Fraince (Fraincis: Cote d'Azur). Níl aon teorainn oifigiúil ach tá sé measta ghnáth a rith ón chiumhais na hIodáile in oirthear go dtí Saint-Tropez, Hyères, Toulon, nó Cassis san iarthar.
Rehab (Amhrán Amy Winehouse)
Is amhrán le amhránaí-cumadóir Amy Winehouse é "Rehab", scaoileadh ar 23 Deireadh Fómhair 2006 mar an chéad singil óna dara halbam, Back to Black. Scríofa le Amy Winehouse is táirgthe le Mark Ronson, tá na liricí dírbheathaisnéisiúil, agus labhraíonn siad faoi dhiúltú Winehouse, uair amháin, dul go dtí clinic athshlánúcháin.
Frédéric Auguste Bartholdi
Dealbhóir a rugadh i gColmar na Fraince ab ea Frédéric Auguste Bartholdi (2 Lúnasa 1834 - 4 Deireadh Fómhair 1904). Rinne sé speisialtacht ar shéadchomharthaí ollmhóra. Dhear is thóg sé Dealbh na Saoirse as cré-umha i bport Nua-Eabhrac, a nochtadh sa bhliain 1886.
V. S. Naipaul
Scríbhneoir Briotanach a rugadh in Oileán na Tríonóide agus Tobága ab ea Vidiadhar Surajprasad Naipaul (17 Lúnasa 1932 – 11 Lúnasa 2018), nó V.S. Naipaul mar is fearr aithne air. Do rugadh é ar an 17ú lá de Lúnasa in Chaguanas in Oileán na Tríonóide, ceann amháin d'oileánaibh na Tríonóide agus Tobága. D'éag sé ar 11 Lúnasa 2018 i Londain Shasana. Tá breis is 30 leabhar foilsithe aige, idir úrscéalta, aistí agus leabhair taistil. Is dóigh áfach gurb iad na húrscéalta A House for Mr Biswas (1961), In a Free State (1971), A Bend in the River (1979) agus The Enigma of Arrival (1987) na saothair is mó clú dá chuid. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 2001.
Treibheanna na Gaillimhe
deas|250px|thumb|Brachta na dTreibheanna 14 teaghlaigh ceannaí iomráiteach na Gaillimhe idir na 13ú haois agus 19ú haois ab iad Treibheanna na Gaillimhe.
Vincent Christopher Barry
Ceimicí is taighdeoir míochaine a rugadh i gCorcaigh ab ea Vincent Christopher Barry (1908-1975). Rinne sé taighde forleathan ar dhrugaí a d'fhéadfadh a bheith éifeachtach mar chóireálacha i gcoinne na heitinne, a bhí ina sciúirse ar phobal na tíre seo i lár an 20ú céad. An baictéar Mycobacterium tuberculosis is cúis leis an ngalar seo. D'aimsigh sé dhá chomhdhúil a bhí éifeachtach i gcoinne na heitinne, agus ar an dea-uair, ceann eile a fuarthas a bheith éifeachtach i gcoinne baictéir ghaolmhair, Mycobacterium leprae, cúis an lobhra. Is cóireáil thábhachtach í seo anois ar an ngalar uafásach sin.
Féile Scannánaíochta Cannes
mion|clé|340x340px Is féile scannánaíocht a bhliantúil é Féile Scannánaíochta Cannes (Festival de Cannes) a thionóltar in Cannes, an Fhrainc, a léiríonn scannáin nua de gach saghas seánra, cláir faisnéise san áireamh, ón fud an domhain.
Bunaithe i 1946, tá sé ceann de na féilí scannánaíochta is mó le rá agus is an chuid is mó a foilsíodh ar fud an domhain. Tá an fhéile 'chuireadh amháin' coinnithe go bliantúil (de ghnáth i mBealtaine) ag an Palais des Festivals et des Congrès.
Fabián Balbuena
Is imreoir sacair Paraguach é Fabián Cornelio Balbuena González a rugadh ar an 23 Lúnasa 1991 i Ciudad del Este. Imríonn sé faoi láthair le West Ham.
Frederic Charles Bartlett
Síceolaí a rugadh i Stow-on-the-Wold, Sasana ab ea Frederic Charles Bartlett (20 Deireadh Fómhair 1886 – 30 Meán Fómhair 1969). An chéad ollamh le síceolaíocht thurgnamhach ag Ollscoil Cambridge a bhí ann. Rinne sé taighde ar fhadhbanna praiticiúla eirgeanamaíocha sa tsíceolaíocht fheidhmeach, agus modh ceannródaíoch feasach chun an chuimhne dhaonna a thuiscint.
Comúin na Fraince
mion Is ionad riaracháin sa Fhrainc é an común. Sa bhliain 2004, bhí 36,681 común ar fad ann, 36,552 sa Fhrainc féin agus 129 sna roinn agus réigiúin thar lear, cosúil le Mayotte agus La Réunion. Ina theannta sin, tá 94 sna collectivités d'outre-mer, mar atá dhá chomún in Saint-Pierre-et-Miquelon amuigh ó chósta Mheiriceá Thuaidh, agus 48 cinn i bPolainéis na Fraince, 33 cinn sa Nua-Chaladóin agus ceann amháin i Clipperton, na trí cinn seo san Aigéan Ciúin.
John H. Stracey
Dornálaí Sasanach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea John H. Stracey, a rugadh ar 22 Meán Fómhair 1950 i mBethnal Green, Londain.
Gabha
clé|250px|mion|Gabha ag obair Is duine a dhéanann agus a dheisíonn réada in iarann de láimh é gabha. Tugtar an cheárta, ceárta an ghabha ar an áit a n-oibríonn gabha.
Fughlaigh
Is oileán suite i gComhairle Shealltainn é Fughlaigh. Tá 38 daoine ina gcónaí ann.
20 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016
19 Lúnasa - 20 Lúnasa - 21 Lúnasa
Visual Basic
Teanga ardleibhéil ríomhchláraithe, is na bogearraí forbartha a thugann tacaíocht di, a ligeann d'úsáideoirí cláir idirghníomhacha a chruthú go héasca. Saothraithe ag Microsoft. Cuireann sí áiseanna ar fáil chun clárú amhairc (cumas chun cód a chruthú trí dhealbha a láimhseáil) a dhéanamh chomh maith le gnáthmhodhanna téacsbhunaithe cláraithe.
Rampar
deas|250px|thumb|Rampar Is múr cosanta de chaisleán nó cathair mhúrtha, le barr leathan air agus uchtbhalla clocha air é an rampar.
Francis Fukuyama
Fealsamh, eacnamaí agus eolaí polaitíochta Meiriceánach is ea Yoshihiro Francis Fukuyama, a rugadh ar 27 Deireadh Fómhair 1952 in Chicago, Illinois. Tá tionchar sách mór aige ar dhioscúrsa polaitíochta an lae inniu, as a théis um “dheireadh na staire” go háirithe. Tá Fukuyama ina Chomhalta Sinsearach ag an Freeman Spogli Institute for International Studies ag Ollscoil Stanford faoi láthair. Is ball freisin é den Fhóram Idirnáisiúnta i gcomhair Léann Daonlathach de chuid na Dearlaice Náisiúnta i gcomhair Daonlathais. Bhíodh sé ina bhall de roinn na heolaíochta polaitiúla sa RAND Corporation.
A luathshaol
Rugadh Francis Fukuyama i Hyde Park, comharsanacht i Chicago. Chuir a sheanathair ar thaobh a athar faoi ar chósta thiar Mheiriceá i ndiaidh imeacht ón tSeapáin chun an Cogadh Rúis-Sheapánach a sheachaint. Rith sé siopa ansin gur cuireadh i gcampa é le linn an Dara Cogadh Domhanda. Oileadh athair Francis, Yoshio Fukuyama, mar mhinistéir san Eaglais Phobalda. Fuair sé dochtúireacht i socheolaíocht in Ollscoil Chicago agus mhúin sé cúrsaí creidimh. Rugadh a mháthair, Toshiko Kawata Fukuyama, in Kyoto na Seapáine. Iníon Shiro Kawata í, fear a bhunaigh Roinn na hEacnamaíochta in Ollscoil Kyoto agus arbh é an chéad uachtarán ar Ollscoil Chathair Osaka é. D'fhás Francis aníos in Manhattan mar pháiste aonarach, gan chur amach rómhór aige ar chultúr na Seapáine agus gan an tSeapáinis a fhoghlaim. Chuaigh a thuismitheoirí a chónaí in State College, i bPennsylvania, sa bhliain 1967.
Oideachas
Bronnadh céim bhaitsiléara i gclasaicí air in Ollscoil Cornell. Rinne sé staidéar ansin ar an bhfealsúnacht pholaitiúil faoi Allan Bloom. Ina dhiaidh sin, thug sé aghaidh ar Ollscoil Yale mar ar rinne sé litríocht chomparáideach, sé mhí i bPáras faoi Roland Barthes agus Jacques Derrida i measc daoine eile, ach níor mhair a shuim san ábhar sin. D'aistrigh sé go hOllscoil Harvard ansin agus rinne sé staidéar ar an eolaíocht pholaitiúil faoi Samuel P. Worthington agus Harvey Mansfield. Bronnadh Ph.D. san eolaíocht pholaitúil air in Ollscoil Harvard as a théis faoi bhagairtí Sóivéadacha sa Mheánoirthear. Sa bhliain 1979 chuaigh sé leis an RAND Corporation. Bhí baint aige leis an Telluride Association agus Ollscoil George Mason. Bhí sé ina ollamh agus ina stiúrthóir san Paul H. Nitze School of Advanced International Studies in Ollscoil Johns Hopkins i Washington, D.C. ar feadh 10 mbliana. Sa bhliain 2010 chuaigh sé le Stanford, i gCalifornia.
Deireadh leis an stair
Tá cáil faoi leith ar Fukuyama de bharr a leabhar úd The End of History and the Last Man (1992), leabhar inar áitigh sé go bhfuil deireadh tagtha nach mór le gach troid idé-eolaíoch mar bhí bua ag an daonlathas liobrálach i ndiaidh deireadh an Chogaidh Fhuair agus titim Bhalla Bheirlín. Scríobh sé gur b’fhéidir go dtiocfadh stad le héabhlóid idé-eolaíoch an chine dhaonna, is é sin go mbeadh liobrálachas polaitiúil agus eacnamaíoch i réim i ngach áit sa todhchaí.
Cháin roinnt mhaith daoine an téis seo. Scríobh Ralf Dahrendorf gur thug aiste Fukuyama a 15 nóiméad de chlú do Fukuyama agus b’shin é. Mhol cuid smaointeoirí Fukuyama, áfach. Dúirt Amitai Etzioni go raibh Fukuyama ar an dornán inlteachtóirí a maireodh a smaointe. An phríomhchúis le cáineadh na n-intleachtóirí, b’fhéidir, ná gur ionsaí a bhí in The End of History ar an iarnua-aoiseachas atá láidir sna hollscoileanna le blianta anus.
Bhí Fukuyama ceangailte le fada leis an nua-choimeádachas, ar a laghad ó na 1980idí agus eisean ina chomhairleoir don Uachtarán Ronald Reagan. Chuidigh sé le forbairt Dúnghaois Reagan. I ndiaidh ionsaithe 9/11 sa bhliain 2001, bhí Fukuyama orthu siúd a mhol cur chuige láidir don Uachtarán George W. Bush sa Mheán Oirthear. De réir a chéile, agus eisean ag amharc ar thorthaí na dúngaoise céanna chomh maith leis an mbealach a bhí Bush agus a fhoirean á cur i gníomh, tháinig díomá air. Deir sé go bhfuil a chuid tuairimí féin níos cóngaraí don chur chuige ar a dtugtar Réalachas Wilson, dúnghaois an Uachtaráin Woodrow Wilson a raibh páirt níos mó ann don idéalachas agus don 'chumhacht bhog'. D'fhógair sé sa bhliain 2008 go gcaithfeadh sé a vóta do Barack Obama mar uachtarán.
Accrington
Is baile suite i Lancashire, Sasana, é Accrington. Bhí 45,600 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2001 agus 78,224 i mórcheantar Accrington.
Soiscéal Mharcais
mion|Soiscéal Mharcais, [[Leabhar Cheanannais]] Is ceann de Shoiscéil Chanónta, ceann de Shoiscéil Shionoptacha agus an dara leabhar den Tiomna Nua é Soiscéal Naofa Íosa Críost de réir Mharcais.
Paindéim COVID-19 sa Spáinn
mion|250px|Cásanna dearbhaithe in aghaidh gach 100,000 daoine den daonra i ngach comhphobail fhéinrialaitheacha, ón 24 Meitheamh 2021.{{legend|#fee5d9|>2000}}{{legend|#fcbba1|>3000}}{{legend|#fc9272|>4000}}{{legend|#fb6a4a|>5000}}{{legend|#de2d26|>6000}}{{legend|#a50f15|>7000}}{{legend|#630606|>8000}}{{legend|#3a0303|>9000}} Thosaigh an paindéim COVID-19 sa Spáinn ar an 31 Eanáir 2020. Faoi 20 Iúil 2021, bhí 4,189,136 cás agus 81,148 bás dearbhaithe.
Márta go dtí Aibreán 2020: an chéad staid éigeandála
mion|250px|An Gran Vía i Maidrid i mí an Mhárta 2020. Fógraíodh staid éigeandála sa tír agus chuir rialtas na Spáinne ordú dianghlasála i bhfeidhm ar an 14 Márta 2020 ar feadh 15 lá. Ar an 28 Márta, ordaíodh d'oibrithe neamhriachtanach fanacht sa bhaile ar feadh coicíse, ó 30 Márta go dtí 9 Aibreán. Ar an 4 Aibreán, d'iarr an príomh-aire na Spáinne Pedro Sánchez ar Chomhdháil Teachtaí na Spáinne an staid éigeandála a leathnú ar feadh coicíse go dtí 26 Aibreán, agus leathnaíodh é ar an 9 Aibreán. Ar an 13 Aibreán, d'fhill oibrithe tógála agus oibrithe in earnáil na tionsclaíochta ar a n-obair, agus tugadh clúdaithe aghaidhe do dhaoine ag baint úsáid as iompar poiblí. Ar an 21 Aibreán, d'fhógair an rialtas go mbeidh cead ag páistí níos óige ná 14 bliana dul ag siúl lena dtuismitheoirí ón 26 Aibreán. Dhá lá ina dhiaidh sin, leathnaíodh an dianghlasáil go dtí 9 Bealtaine.
Bealtaine go dtí Meitheamh 2020: deireadh leis na srianta
Ar an 28 Aibreán, fógraíodh plean srianta a mhaolú. Bhí ceithre chéim ag an bplean, uimhrithe 0 go 3. Bhraith dul chun cinn ar an ráta ionfhabhtaithe agus an cumas an chórais chúram sláinte. Ón 2 Bealtaine, tugadh cead do saoránaigh aclaíocht a dhéanamh. Ina theannta sin, thosaigh céim 0 ar 4 Bealtaine. Caithfear daoine ag baint úsáid as iompar poiblí clúdaithe aghaidhe a chaitheamh ón dáta sin. Cuireadh céim 1 i bhfeidhm sna hOileáin Chanáracha agus i Formentera níos luaithe ná aon chuid eile den tír.
Ar an 8 Bealtaine, d'fhógair an rialtas go mbogfaidh leath na tíre go céim 1 i gceann trí lá. Athosclaíodh áit suí faoin aer ag bialanna, agus ceadaíodh cruinnithe de 10 duine le scaradh sóisialta. D’fhan Maidrid ag céim 0.
Ar an 16 Bealtaine, bheartaigh an rialtas an staid éigeandála a leathnú ar feadh míosa. Ar an 18 Bealtaine, thosaigh céim 2 sna hOileáin Chanáracha agus Formentera. Ceadaíodh cruinnithe de 15 duine agus athosclaíodh ionaid siopadóireachta. D'fhan Maidrid, Barcelona agus Castilla y León ag céim 0 fós. Bhí céim 1 i bhfeidhm sa chuid eile den tír.
Chríochnaigh an staid éigeandála ar an 21 Meitheamh, agus thosaigh an "normáltacht nua" céim. Bhí na srianta bearthaite ag an údarás i ngach comhphobail fhéinrialaitheacha.
Iúil go dtí Meán Fómhair 2020: athbheochan den víreas
I mí Iúil, thosaigh líon cásanna COVID-19 ag méadú timpeall na tíre i Barcelona, Zaragoza agus Maidrid, agus cuireadh srianta réigiúnach i bhfeidhm. Dúirt rialtas na Catalóine leis na saoránaigh fanacht sa bhaile agus bhí cosc ar cruinnithe de níos mó ná 10 duine. Tugadh ordú do gach duine san Chatalóin clúdaithe aghaidhe a chaitheamh go poiblí. Dúnadh clubanna oíche agus cuireadh cosc ar chaitheamh tobac i La Rioja agus sa Réigiún Murcia. I mí Lúnasa, bhí an ráta ionfhabhtaithe is airde san Iarthar na hEorpa ag an Spáinn.
Deireadh Fómhair 2020 go dtí an lá atá inniu ann
Ag tús mhí Dheireadh Fómhair, cuireadh Maidrid faoi dhianghlasáil arís tar éis ardú suntasach ar líon na gcásanna den COVID-19. Ar an 25 Deireadh Fómhair, chuaigh An Spáinn i staid éigeandála ar ais. Thosaigh an clár vacsaíne sa Spáinn ar an 27 Nollaig.
Bás inchinne
Diagnóis go bhfuil duine marbh ó chríoch ghníomhaíocht na hinchinne is na gcodanna sin a bhaineann le riospráid is feidhmeanna riachtanacha eile go háirithe. Is gá go ndeimhníonn beirt dochtúirí nach bhfuil ríoga leictreacha ar dhromchla an chinn (is é sin, leictreinceifealagram cothrománach), agus nach bhfuil athfhillteacha stoc na hinchinne i láthair (ina measc frithghníomh mhac imrisc na súile don solas, is ascalú na súl — nistigmeas —mar fhreagairt ar uisce te is uisce fuar i gcanáil sheachtrach na cluaise). De ghnáth déantar an diagnóis ar dhuine atá i gcóma agus a riospráid á coinneáil ar siúl go saorga, ach a chroí ag bualadh fós.
Baile Átha Cliath Thiar (Dáilcheantar)
Is toghcheantar parlaiminte suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Baile Átha Cliath Thiar. Is Dáilcheantar 4 suíochán é seo.
John Baskerville
Clódóir a saolaíodh i Wolverley Shasana ab ea John Baskerville (28 Eanáir 1706 – 8 Eanáir 1775). Ó 1740 bhí gnó seapánaithe aige i mBirmingham, ag cur vearnaise seapánaí ar mhiotal is leathar. Ó timpeall 1750 ar aghaidh chuaigh sé le múnlú litreacha miotalacha don chlóbhualadh, agus dhear is tháirg na clónna a ainmníodh as.
Armónach gloine
mion|clé|Uirlis Thomas Bloch Is uirlis cheoil déanta de ghloine an t-armonica, nó an t-armónach gloine. Déanann an uirlis shimplí seo ceol nuair a ndéanann méar an cheoltóra teagmháil le ciumhais ghloine atá ag casadh. Níl aon ghaol ag an armónach gloine leis an orgán bhéil.
Stair
clé|mion D’airg Benjamin Fnanklin an t-armonica agus ba é an t-armonica gloine an t-aireagán ab ansa le Franklin. Síleann a lán cumadóirí, Beethoven agus Mozart ina measc, go bhfuil ceol an armonica go haoibhinn.
Duran Duran
Is banna ceoil é Duran Duran as Sasana. Bunaíodh sa bhliain 1978 é agus bhí an-tóir air sna 1980idí. Is iad na baill de Duran Duran ná Roger Taylor, Simon Le Bon, John Taylor, Nick Rhodes agus Andy Taylor.
Pléascóg Nollag
deas|250px|thumb|Pléascóg Nollag Is tiúb cairtchláir clúdaithe i bpáipéar maisithe agus tarraingthe le linn dinnéar Nollag í pléascóg Nollag.
Basse taille
mion|An Cupa Óir Ríoga, nó Cupa Naomh Úna, i [[Músaem na Breataine. Rinneadh sa 14ú haois é sa Fhrainc.]] Modh chun airgead, agus uaireanta ór, a chruanadh is ea basse taille. Ar dtús snoítear is greantar an miotal, agus ansin cuirtear cruan daite tréshoilseach ar a bharr ionas gur féidir le solas lonrú tríd. Meastar gur tugadh an ealaín seo isteach ag deireadh an 13ú céad i bPáras.
Ríthe na nUladh
Ríthe as Cúige Uladh ab ea Rí na nUladh (Sean-Ghaeilge Rí Ulad), idir seanscéalach agus stairiúil. Bronnadh an teidal Rí an Chúige (rí in Chóicid) air scaití.
mion|180px|right|Na treibheanna Ceilteacha in Éirinn, de réir Tholamaes
Ríthe na nUlad seanscéalach, agus na críocha níos lú ar chósta thoir thuaidh na tíre, a bhíodh i gceist leis an teideal ó thús. Léiríonn léarscáil Tholamaes (tiomsaithe circa AD 150 ó fhoinsí éagsúla a bhí níos luaithe ann) iad mar Uoluntii agus Darini in aice láimhe. Is cosúil go raibh ceannas díreach acu ar Chontae Mhuineacháin, Chontae Ard Mhacha, Chontae an Dúin, Chontae Aontroma agus cuid mhaith de Chontae Lú mar atá siad anois ann, nuair a bhí a fhorlámhas i mbláth. Ba iad na hOirialla, cónaidhm scaoilte de chine na gCruithneach agus vasáilligh na nUlad, a bhí i gceannas i lár an chúige. Tá dhá threibh eile luaite ag Tolamaes níos faide siar ina léarscáil, na Vennikinii i gContae Dhún na nGall agus na Erpitianni ar feadh Loch Éirne uachtair agus íochtair; bhí an bheirt acu is dócha faoi réir riail na nUlad.
mion|180px|Sainítear seacht "gcúige" i [[Leabhar na gCeart den 10ú haois]]
Tháinig deireadh leis an teideal tar éis ionradh na Normannach sa bhliain 1177 agus bhunú Iarlacht na nUladh. Bronnadh an teideal Rex Hibernicorum Ulidiae, .i. "Rí na nGael na nUladh", ar Mhic Dhúinnshléibhe go dtí gur thit an rítheaghlach i léig faoi dheireadh na 13ú haoise.
Tar éis teip na hiarlachta sa bhliain 1333, d'fhorghabh agus d'athbheoigh Uí Néill an Tuaiscirt, príomhchéilí comhraic Gaelacha na nUlad, an teideal i ndiaidh na bliana 1364. Mar thoradh, d'éirigh gaol idir an teideal agus a gcuid críoch, agus go deimhin thug siad an t-ainm 'Ulaidh' orthu.
18 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
17 Feabhra - 18 Feabhra - 19 Feabhra Is é Dé Domhnaigh an 18 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 an t-aonú lá déag comórtais agus an naoú lá a mbronnfar boinn.
Meiril
deas|250px|thumb|Meiril Is cuid den uchtbhalla í meiril.
Adlington, Lancashire
Is baile suite i Lancashire é Adlington.
Nikolai Basov
Fisicí a rugadh in Usman na Rúise ab ea Nikolai Gennadiyevich Basov (14 Nollaig 1922 – 1 Iúil 2001). Shaothraigh sé an teoiric faoin méasar i 1955, agus d'fhionn an léasar i 1958. Lena chomhghleacaí Alexandr Prokhorov is Charles Townes, bhuaigh sé Duais Nobel sa bhfisic i 1964 as an saothar seo. I Moscó a bhfuair sé bás.
Éilis na Bóihéime
Banphrionsa na líne Bóihéimí Přemyslid ba ea Éilis na Boihéime (Seicis: Eliška Přemyslovna) (20 Eanáir 1292 - 28 Meán Fómhair 1330) a d'éirigh a bheith an banríon comhpháirtíocht na Bóihéime mar chéad bhean an rí Seán an Dall (Seán Lucsamburg). Ba í máthair Charles IV rí na Bóihéime agus an Impire Rómhánach Naofa.
Óige
Iníon Wencelaus II na Bóihéime is Judith an Habsburg ba ea í. Nuair a bhí sí cúig bliana d'aois, fuair a máthair bás. As na deich leanbh níor shroich ach ceathrar acu fásta. Wencelaus, Áine, Éilis agus Mairéad. Bhí leathdeirfiúr ag Éilis freisin, atá ainmnithe Aignéis.
Leanaí
Bhí Éilis agus Seán tuismitheoirí le seachtar
Frásaeim
Is éard is frásaeim ann, ar a dtugtar freisin nath cainte ,  frása nádúrtha, slonn ilfhoclach  (sa ríomhtheangeolaíocht), nó cor cainte,   ná ilfhocal nó friotal ilmhoirféimeach, ceann ar a laghad dá chomhpháirteanna ar bhíonn srianta go roghnach nó go teoranta ag coinbhinsiún teanga go bhféadfadh é a roghnaíodh gan srian.
XSLT
Teanga thrasfhoirmiúcháin is ea an Trasfhoirmithe Teanga Inbhreisithe Stílbhileoige, nó XSLT (ón Bhéarla eXtensible Stylesheet Language Transformations). Is teanga í a thrasfhoirmíonn cáipéisí XML go dtí cáipéisí XML eile, nó formáidí eile amhail HTML, gnáth-théacs nó XSL-FO.
Agus na formáidí nua cruthaithe, is féidir iad a thrasfhoirmiú go formáidí iomlán nua amhail PDF, PostScript agus PNG.
EIPIC
Sraith dráma Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 ó 1 Feabhra 2016 ar aghaidh é EIPIC.
Cuitiliú (idirdhealú)
Seans go dtagraíonn Cuitiliú do:
Éileapsóideach
Is éard is éileapsóideach ann ná dromchla gur féidir a fháil ó sféar nuair a díchumtar é trí bhíthin threoscálú, nó go hiondúil, trí'' thrasfhoirmiú fineach.
Plánághearrthacha
mion|300x300px|Gearradh plánach éileapsóidigh
Léiriúchán paraiméadrach
mion|300x300px|Éileapsóideach mar íomhá fhineach den n-sféar.
Basúcaí
Téaduirlis ceoil Ghréagach a phioctar. Úsáidtear go minic i gceol tíre é. Muineál an-fhada le cipíní méire air, agus 3 nó 4 raon sreangach a phioctar le figín.
The Incredibles
Scannán beochana Meiriceánach is ea The Incredibles a rinneadh sa bhliain 2004. B'é Brad Bird stiúrthóir an scannáin. Tháinig an scannán ar an scáileán ar an 5 Samhain, 2004.
Básúca
Arm a tugadh isteach in arm na Stát Aontaithe le linn an dara cogadh domhanda i gcomhair coisithe. Scaoileann sé diúracán beag roicéid as feadán simplí lainseála. Is éifeachtach an pléascán dírithe seo i gcoinne armúr éadrom tancanna.
Hello
Is beannacht é Hello sa teanga Béarla. Tá sé in úsáid ón 1860í. Cloistear é sa Ghaeilge freisin, agus scríobhtar haló nó heileo sa chás sin.
Basún
Gaothuirlis ceoil, píobán siúntaithe adhmaid, timpeall 2 m ar fhad, ach dúbailte ar ais air féin agus feistithe le gléasanna miotalacha is crúca cuartha is giolcach dúbailte ar a bharr. Le fírinne, is dordóbó é. Fuaimníonn an basún dúbailte (an frithbhasún) ochtach níos ísle ná an gléas chaighdeánach.
Bás
mionsamhail|clé|Is siombail choitianta den bhás cloigeann duine. mionsamhail|clé|[[Colainn|Corp duine ar lobhadh in Iarthar na hAstráile, 1905.]] Bás a thugtar ar an riocht atá ar neach éigin nuair a bhíonn deireadh le gach gníomhaíocht cheallach atá riachtanach don bheatha, buille an chroí is an riospráid, agus nach féidir na córais sin is an duine a athbheochan.
Dlí
Níl sainmhíniú beacht buan ar an mbás, agus tagann an dlí, an mhíochaine is infhaighteacht gartharrthála is meaisíní áirithe san áireamh. Feictear an éiginnteacht seo go soiléir i gcás duine atá ar mheaisín tacaíochta beatha ar feadh i bhfad gan aon athrú chun feabhais.
Thomas de Vere Coneys
Ba é Thomas de Vere Coneys (c. 1804 - 1851) an chéad chathaoir sa Ghaeilge i gColáiste na Tríonóide, post a ghlac sé i 1841. D'fhoilsigh sé an Foclóir Gaoidhilge Sacs-Bhéarla sa bhliain 1849, agus bhí leagan de Leabhar na hUrnaí Coitinne foilsithe faoina chúram sa bhliain 1851.
Bás
Dlí
I dtíortha áirithe sainmhíníonn an dlí gurb ionann bás is bás na hinchinne.
Cúiseanna
Sna tíortha forbartha, is iad galair chorónacha croí agus ailse na cúiseanna is coitianta le bás daoine. Ach i dtíortha bochta atá i mbéal forbartha, is ionfhabhtuithe (maláire, eitinn, SEIF) na cúiseanna is coitianta.
Bíonn garghaol idir rátaí báis i dtír ar bith agus bochtanas, dífhostaíocht, tithíocht, oideachas is caighdeán an chóras sláinte.
21 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016
20 Lúnasa - 21 Lúnasa
Faoiste
Is milseán bog briosc déanta as siúcra, im agus bainne nó uachtar í an fhaoiste.
21 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016
Is é Dé Domhnaigh an 21 Lúnasa ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016 an naoú lá déag comórtais agus lá an tsearmanais dúnta.
Teach geata
deas|250px|thumb|Teach geata Is foirgneamh bainte le geata caisleán, teach mainéir, dúnfort, baile, nó foirgnimh tábhachta eile é teach geata.
19 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
18 Feabhra - 19 Feabhra - 20 Feabhra Is é Dé Luain an 19 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 an dara lá déag comórtais agus an deichiú lá a mbronnfar boinn.
Snas ingne
deas|250px|thumb|Snas ingne Is é is snas(án) ingne nó vearnais ingne ná péint speisialta le haghaidh ingne. Fanann sé ar d'ingne tamaillín. Bíonn sé usáidí go minic i fashiún agus an chuid is mó den am bíonn sé usáidí le mná ach amantaí bíonn fir ag úsáid é chomh maith.
Éamonn Mac Giolla Iasachta
Bhí Éamonn Mac Giolla Iasachta (Béarla: Edward MacLysaght ; 6 Samhain 1887 - 4 Márta 1986) a bhí ar cheann de na gineolaithe ba mhó le rá in Éirinn san fhichiú haois. Chuir a chuid leabhar ar shloinnte Éireannacha go mór le hobair an Athar Phádraig de Bhulbh Sloinnte Gaedheal is Gall(1923) agus chuaigh sé i bhfeidhm orthu siúd go léir a rinne taighde ar stair a muintire.
Luathshaol
Rugadh Mac Giolla Iasachta in Flax-Bourton, Nailsea, Somerset, Sasana. Ba iad Sidney Royse Lysaght agus Katherine Clarke a thuismitheoirí. San iontráil a thug sé in Who’s Who,What’s What and Where in Ireland, sa bhliain 1973, is iad ‘Edward Anthony’ a ainmneacha agus deir sé gurbh amhlaidh a baisteadh é i gContae an Chláir 6 Samhain na bliana 1889 agus gur ‘Séadna McLysaght’ ab ainm dá athair. Protastúnach a athair Sidney agus b’as an gceantar idir Mala agus Dún ar Aill dó; bhí gnó cruach aige i mBriostó ach úrscéalaí aitheanta ba ea é agus bhí meas air mar fhile. Scríobh Éamonn a bheathaisnéis, S.R. Lysaght. The Author and the Man, 1974. B’as Lincolnshire do Katherine Clarke ach mhaíodh Éamonn gurbh as Laois dá sinsir i bhfad siar. Luann Éamonn deartháir amháin, Pat.
Níl amhras ach gur mar oidhreacht ón athair a fuair sé an grá a bhí aige riamh ar Éirinn. Ach is oiliúint Shasanach amach is amach a tugadh dó: scoil ullmhúcháin in Nash House gar do Bhriostó, ansin an scoil cháiliúil Rugby, mar a raibh Rupert Brooke ar dhuine dá lucht aitheantais, agus i ndeireadh báire cúpla bliain i gColáiste Corpus Christi, Oxford. D’fhág sé Oxford um Márta 1908: ‘I did no good there and left the place abruptly in a disreputable atmosphere of whiskey and horses’ (Changing Times). Faoin ainm ‘Jim Hogan’ chuaigh sé ag obair mar phrintíseach ar fheirm in Tunley, Somersetshire, gan fhios dá mhuintir a bhí san Astráil ag an am. Bhain sé ardtaitneamh as trí shamhradh timpeall 1907 a chaith sé i gContae an Chláir, é ag cur faoi i sean-otharcharr sna dumhcha idir Lios Ceannúir agus an Leacht; tuairim 1908 a thosaigh sé ag foghlaim beagán Gaeilge ó chainteoirí dúchais sa cheantar sin. I 1909 cheannaigh a athair feirm mhór 600 acra sna Ráithíní in aice le Tuaim Gréine i gContae an Chláir; níor shíl Coimisiún na Talún gur thalamh é a bhí oiriúnach le roinnt ar thalmhaithe. B’as an taobh sin den Chlár do mhuintir Lysaght i bhfad siar agus is nuair a d’aistrigh siad go Co. Chorcaí a d’iompaigh siad ina bProtastúnaigh; cá bhfios nach raibh baint ag iompú Éamoinn ina Chaitliceach san eaglais i dTuaim Gréine leis an gcúlra sin? Ba é a bheadh i mbun ghnó na feirme sna Ráithíní ó 1909 amach. B’fhéidir a rá gur cuntas ar a shaol mar fheirmeoir is ea an t-úrscéal The Gael, 1919. Feasta is Cláiríneach a bheadh ann agus bheadh blas an Chláir ar a Bhéarla, fiú.
Eitilt 370, Aerlínte na Malaeisia (MH370)
D'fhág Eitilt 370, Aerlínte na Malaeisia (MH370/MAS370), Aerfort Idirnáisiúnta  Kuala Lumpur ar Dé Sathairn, 8 Márta 2014. Bhí an t-eitleán ar a bhealach go Béising na Síne, Daon-Phoblacht na Síne. Chuaigh an t-aerárthach de dhéanamh Boeing 777 ar iarraidh ag 17.21 UTC.
Cuardach
Bhí 'timpiste' tugtha ag údaráis na Malaeisia ar an dtubaist a tharla d'aerlíne MH370 inar cailleadh 239 paisinéir san iomlán. Léirigh gaolta na marbh amhras agus díomá faoin gcinneadh.
Criú is Paisinéirí
Daoine ar bord
Tóracs (anatamaíocht feithidí)
I bhfeithid, is í an tóracs ceann de thrí chodanna móra de hanatamaíocht na feithide. Is í seo an dara chuid de chuid na collaine idir an cheann agus an bholg.
Coinníonn sí greim ar trí phéire cosa agus na sciatháin.
Tá sí comhdhéanta de thrí chuid ar leith i ngach feithid:
Peyton List (aisteoir a rugadh i 1998)
Ban-aisteoir agus mainicín Meiriceánach is ea Peyton Roi List, a rugadh ar 6 Aibreán 1998.
Eaglais Naomh Mícheál, Béal Átha na Sluaighe
Stair
Bhí Séipéal Naomh Mícheál le dearadh i ndiaidh comórtais ag J.J. McCarthy i 1846. Tréigeadh an tionscadal mar gheall ar an nGorta Mór. Cuireadh tús le hathbhreithniú a dhearann ​​Augustus Welby Northmore Pugin i 1842. Rinne Cardinal Wiseman as Westminster an eaglais a chonspóidiú ar 25 Lúnasa 1858.