cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Teilifís dhaite
Tugadh teilifís dhaite isteach sna 1950idí, ach ba ghá don chóras a bheith comhoiriúnach leis an gcóras teilifíse monacrómataí chun gurbh fhéidir na híomhánna a léiriú ar na milliúin teilifíseán a bhí ag daoine. Sa cheamara daite, cosúil leis an gceamara fótagrafach daite, roinntear an íomhá a thagann tríd an lionsa i 3 íomhá, dearg, glas is gorm (na príomhdhathanna) le priosma léas-scoilte le scagairí dathanna is 3 bhraiteoir ar leith, nó le scagaire stríoca míne an 3 dhathanna is braiteoir amháin. Nuair a scantar an íomhá, faightear 3 chomhartha (mar mhalairt ar an gcomhartha amháin sa chóras monacrómatach), dearg, glas is gorm (RGB). Cuingrítear iad seo, 30% R, 59% G le 11% B, chun an comhartha lonrais Y a chruthú, arb ionann é is comhartha monachrómatach don íomhá. Códaítear an t-eolas ar na dathanna, an crómanas, in dhá chomhartha difríochta B-Y is R-Y, i ngaol pais a shuimítear leis an gcomhartha lonrais i modh ar leith a dtugtar modh ilchodach air, le tarchur. Saothraíodh códuithe difriúla i Meiriceá is an tSeapáin (córas NTSC) agus san Eoraip (córas PAL nó SECAM). Sna 1980idí saothraíodh an modh comhpháirte, ina gcoinnítear na comharthaí crómanais scartha ón gcomhartha lonrais, a gcomhbhrúitear iad in am ionas go dtógann siad le chéile an t-am céanna, agus a úsáideann an modh ilchodach. Tugann sé seo pictiúr feabhsaithe, agus úsáidtear go forleathan é i bhfísthaifeadáin is an teilifís ardghéire. Sa ghlacadóir, soláthraíonn scanadh faoi rialú an chomhartha lonrais íomhá mhonacrómatach ar scáileán monacrómatach. I nglacadóir daite, díchódaítear an comhartha lonrais is na comharthaí crómanais chun an 3 chomhartha dearg, glas is gorm a fháil chun an 3 leictreonghunna a rialú sa bhfeadán leis an scáthmhasc is na fo-spotaí dearga, glasa is gorma i ngach spota ar an scáileán a spreagadh le chéile agus dath feiceálach suimithe amháin a dhéanamh ar an spota sin i scanadh na híomhá. I dteilifíseán leata nua-aoiseach, ní feadán ga-chatóideach le leictreonghunnaí atá ann, ach leathán picteilíní le fo-phicteilín don dearg, don ghlas is don ghorm i ngach ceann, ar féidir gach fo-phicteilín a spreagadh go neamhspleách sa scanadh chun an íomhá a chruthú.
Teiliméadracht
Tomhas paraiméadair agus tarchur na sonraí ón bhfoinse, go huathoibríoch de ghnáth, trí bhíthin tonnta raidió go dtí glacadóir i bhfad amach ón bhfoinse. Tarchuireann satailítí a gcuid sonraí mar seo go dtí an Domhan, agus is mar seo a fheidhmíonn raidió, teilifís is na teileafóin nua-aimseartha sho-iompartha.
Contae Ontario, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Ontario atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 107,931 duine ann. Is é Canandaigua a phríomhbhaile contae.
Múrmhaisiú
Péintéireacht nó snoíodóireacht ar bhalla. Tá a leithéid ann leis na cianta, agus úsáideadh teicníochtaí éagsúla thar na blianta. Tá cuid mhaith múrmhaisithe fós ann sa Mheánoirthear. Bhain na hÉigiptigh úsáid as leamhaol nó guais chun a dtuamaí a mhaisiú, ach bhain na Bablónaigh is na hAisiriaigh feidhm fhorleathan as snoíodóireacht rilífe ísle i gcloch. Ní mhaireann ach iarsmaí de mhúrmhaisiú na nGréagach, ach tá an-eolas ar mhúrmhaisiú na Rómhánach ón 2ú céad RC-79 AD, ó tochlaíodh Poimpé, Ercolano is Strabiae. Bhí freascónna is mósáicí acu. Bhí mósáicí an-choitianta sa ré Bhiosántach sa Róimh, agus bhí freascónna an-choitianta arís le linn na Meanaoise déanaí is na hAthbheochana. Sampla áitiúil de mhúrmhaisiú is ea saothar an dá thaobh ar bhallaí tithe i dTuaisceart Éireann, agus saothar na n-ealaíontóirí graifítí nach bhfuil teorannaithe don tír seo.
Dé-eildrin
Is feithidicíd í an dé-eildrin ar comhdhúil orgánach de chuid an chlóirín í, cosúil leis an DDT. Tháinig sí an chéad uair in úsáid sna 1940idí, agus bhítí an-dóchasach aisti ar dtús, ó chreidtí go bhféadfaí an DDT a chaitheamh i dtraipisí agus feithidicíd ab fhearr ná í ar fáil. Faraor bhí an locht céanna ar an dé-eildrin agus a bhí ar an DDT, nó déanann an dá chomhdhúil carnadh sa bhiashlabhra. Thairis sin, tá sí níos contúirtí don duine ná an DDT féin. Mar sin, d'éirigh an chuid ba mhó de thíortha an domhain as an dé-eildrin a úsáid.
Tá gaol dlúth ag an dé-eildrin leis an eindrin, feithidicíd eile den chineál chéanna, agus í ag déanamh damáiste d'orgánach an duine cosúil leis an dé-eildrin. Steiré-isiméirí iad an dé-eildrin agus an eindrin, is é sin níl de dhifríocht eatarthu ach struchtúr tríthoiseach na móilín.
Glasán Mongólach
Is éan é an glasán Mongólach (Bucanetes mongolicus). Is baill d'fhine na Fringillidae iad.
Orison (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an seachtú heipeasóid, "Orison" den seachtú sraith The X-Files ar an 9 Eanáir 2000. Scríobh Chip Johannessen an eipeasóid seo. D'fhéach 15.63 milliún duine ar an eipeasóid.
Teilimír
Cuid de chrómasóm i bhfad amach ón gceintrimír ina mbíonn cuid mhaith DNA athdhéanta arís is arís eile. Gan na teilimíreanna bheadh na crómasóim éagobhsaí agus d'fhéadfadh siad cuingriú le crómasóim eile chun struchtúir fáinne a dhéanamh. Laghdaíonn fad na dteilimíreanna de réir a chéile agus duine ag dul in aois. Meastar go dtarlaíonn sé seo de bhrí go gcailltear gníomhaíocht na héinsíme teilimíréis le haois.
Torchoill
Cnoc i gContae Loch Garman is ea Torchoill (253 m).
John Southworth (mairtíreach)
Naomh Caitliceach is ea Caitliceach é John Southworth. Rugadh é ar an 1592 i Lancashire agus cuireadh chun báis é ar an 28 Meitheamh 1654, i dTyburn, Londain.
Contae Orange, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Orange atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 372,813 duine ann. Is é Goshen a phríomhbhaile contae.
Vijay Singh
Is galfaire Fidsíoch é Vijay Singh a rugadh ar an Viti Levu, Fidsí ar an 22 Feabhra 1963.
Gluais de théarmaí pócair
Seo a leanas gluais de théarmaí pócair a úsáidtear sa chluiche cártaí seo. Chomh maith leis na téarmaí atá liostaithe anseo, tá na mílte téarmaí sa chaint neamhfhoirmeálta ann. Ní foclóir foirmiúil é seo; fágtar sonraí úsáide beachta agus iliomad bríonna a bhfuil dlúthbhaint acu ar lár anseo i bhfabhar caitheamh go beacht leis na buneilimintí.
Sa ghluais seo téarmaí Béarla liostaithe in ord aibítre in éineacht le téarmaí coibhéiseacha nó malartacha Gaeilge.
Teilisiopadóireacht
Córas chun siopadóireacht a dhéanamh ón mbaile, ag baint feidhm as líonra teileachumarsáide cosúil leis an Idirlíon. Tugtar siopadóireacht ar líne uirthi freisin. Bíonn liosta na mbianna, na n-earraí is na seirbhísí atá á soláthar ag an siopadóir le breathnú ar scáileán ríomhaire nó teilifíse an tomhaltóra. Is féidir iad a ordú go díreach agus íoc astu le teileabhaincéireacht thar an líonra teileachumarsáide. Ansin seachadtar na hearraí don tomhaltóir ag am socraithe.
Hartley Shawcross
Abhcóide agus polaiteoir ab ea Hartley William Shawcross, Barún Shawcross (4 Feabhra 1902 – 10 Iúl 2003).
Saol
clé|mion|Físeán i 1948ː Shawcross ag labhairt i mBéarla ag 1n40s sa Háig Céimí de chuid Choláiste Dulwich, rinne sé staidéar ansin i Scoil na hEacnamaíochta agus na hEolaíochta Polaitiúla (LSE) Londain, agus Ollscoil na Ginéive.
Rinne sé staidéar le haghaidh an Bharra in Ósta Gray, agus bhí sé sa chéad áit sna scrúduithe deiridh don Bharra sa bhliain 1925. clé|mion|, cás Corfu Channel Le linn dó a bheith ina léachtóir páirtaimseartha in Ollscoil Learphoill (1927-1934) d'fhorbair sé suas le cleachtas rathúil éagsúil ar Chuaird an Tuaiscirt agus glaodh chun an Bharra Laistigh air sa bhliain 1939.
Bhí Shawcross ina Phríomh-Ionchúisitheoir de chuid na Ríochta Aontaithe ag an mBinse Míleata Idirnáisiúnta i Nürnberg ó 1945 go 1946, áit ar measadh go forleathan gurbh é an duine b'éifeachtaí de na príomhionchúisitheoirí, go háirithe i gcomparáid lena chomhghleacaí Meiriceánach, An Breitheamh Robert Jackson.
Feisire Parlaiminte de chuid Pháirtí an Lucht Oibre ba ea Shawcross ó 1945 go dtí gur éirigh sé as i 1958.
Bhí Shawcross ina Ard-Aighne ar Shasana agus an Bhreatain Bheag ó 1945 go 1951. Sa phost sin, rinne sé roinnt cásanna a bhí i mbéal an phobail a ionchúiseamh go pearsanta os comhair chúirteanna Shasana, mar shampla na cásanna i gcoinne William Joyce ("Lord Haw-Haw"), John George Haigh ("dúnmharfóir an fholcadáin aigéid") agus Klaus Fuchs.
Bhí Shawcross i bhfad ní ba rathúla mar dhlíodóir ná mar pholaiteoir agus bhí sé ina Chathaoirleach ar Chomhairle Bharra Shasana agus na Breataine Bige ó 1952 go 1957. Sa bhliain dheireanach, d'éirigh sé as an mBarra ar chomhairle na ndochtúirí agus ón bParlaimint an bhliain ina dhiaidh sin.
Rinneadh tiarna saoil trasbhinse de sa bhliain 1958 (duine de na chéad tiarnaí saoil a cheapadh riamh.) Ó shin i leith bhí gairme fada aige mar dhuine de na "maithe agus móruaisle", i bpoist amhail
Chomh maith leis sin, bhí sé i measc bunaitheoirí JUSTICE (roinn Bhriotanach de chuid Choimisiún Idirnáisiúnta na nDlí-Eolaithe) agus ina chathaoirleach tosaigh air, ó 1957 go 1972. clé|mion|uaimh, Gravestone, Jevington, East Sussex Mar dhuine de bhunaitheoirí Ollscoil Sussex, bhí dlúthbhaint fhada aige léi agus bhí sé ina Leas-Seansailéir (1961-65) agus ina Sheansailéir uirthi.
Robert Murphy
Mac gréasaí, matamaiticeoir a rugadh i Mala ab ea Robert Murphy (1806-1843). I 1824 d'fhoilsigh matamaiticeoir as Maigh Nuad réiteach ar sheanfhadhb, ciúb a aimsiú trí gheoiméadracht a bheadh ina dhúbailt ar chiúb eile, ach tharraing an t-ógánach Murphy cáil air féin trí bhotún sa réiteach a léiriú. Agus é fós ina fhochéimí in Ollscoil Cambridge d'fhoilsigh sé ailt ar mhatamaitic fheidhmeach sa bhfisic is cothromóidí ailgéabracha. D'fhoilsigh sé leabhar ar leictreachas agus sraith alt bunúsach ar anailís, inbhéartú, díbirt is suimeáil. Scríobh sé an leabhar údarásach A Treatise on the Theory of Algebraical Equations (Tráchtas ar Theoiric na gCothromóidí Ailgéabracha, 1839).
Hartley Shawcross
Saol
Bhí sé ar thús cadhnaíochta na n-agóideoirí ar son Bille um Chearta, tráth a bhfacthas go forleathan é, agus an Tiarna Hailsham an duine is mó a bhíonn luaite sa chomhthéacs sin, mar chosaint i gcoinne iomarcaí féideartha de chuid rialtas den eite chlé.
Maurice Ravel
Cuirtear síos air mar chumadóir impriseanaíoch go minic, cosúil leis an chumadóir eile Francach Claude Debussy, ach níor thaitin an téarma seo le ceachtar acu.
Saol
mion|clé|Ravel i 1912. Bhí an ceol go mór ina theaghlach nuair a rugadh é, agus d’fhreastail sé ar Ardscoil Cheoil Pháras, a bhí mar an phríomh-choláiste ceoil sa Fhrainc. Ní raibh ardmheas ag an bunaíocht coimeádach dó, agus tharlaigh scannal mar gheall ar an drochíde a thug siad dó.
Tar éis dó an ardscoil cheoil a fhágáil, rinne sé a bhealach féin mar cumadóir. D’fhorbair sé stíl a bhí soiléireacht mhór ag baint leis, agus tá gnéithe nua-aoiseachais, bharócaí agus nuachlasaicis le fáil ann, chomh maith le gnéithe snagcheoil ina dhiaidh sin. Thaitníodh sé leis triail a bhaint as struchtúir nua ceoil, atá feiceálach ina shaothar is cáiliúla, Bolero (1928), ina nglacann athsheinm áit na forbartha.
Rinne sé cuid cóiriúcháin ceolfhoirneach ar ceol cumadóirí eile, agus is é an leagan de Pictures at an Exhibition le Mussorgsky, a chóirigh Ravel i 1922, a chóiriúchán is cáiliúla.
Chum Ravel níos lú saothair ná a chomhaoisigh, toisc go raibh sé ina oibrí mall agus cúramach.
Saothar
mion|clé|Maurice Ravel, le 7 Márta 1928, chez Éva Gauthier I measc a shaothair, tá ceol don phianó, ceol aragail, dhá choinséartó pianó, ceol bailé, dhá cheoldráma agus ocht gciogal amhrán; níor scríobh sé aon siansa ná ceol eaglaise. Tá dhá leagan ann de chuid mhór dá shaothair: leagan phianó ar dtús, agus ceolfhoirniú níos moille.
Tá cuid dá cheol phianó, a leithéid Gaspard de la nuit (1908), rídheacair a sheinm, agus tá cothromaíocht sciliúil de dhíth chun a shaothair ceolfhoirne chasta, ar nós Daphnis et Chloé, a chur i láthair.
Taifeadadh
Bhí Ravel ar dhuine de na cumadóirí is luaithe a d’aithin go raibh cumas ag taifeadtaí dul i gcion ar phobal níos leithne lena gcuid ceoil. Ó na 1920dí ar aghaidh, in ainneoin an teicníc teoranta a bhí aige mar phianódóir agus mar stiúrthóir ceolfhoirneach, ghlac sé páirt i dtaifeadadh ar roinnt dá shaothair; rinneadh cuid taifeadadh eile faoina mhaoirseacht.
Teilifíseán
Feadán ga-chatóideach ar leith a bhí i dteilifíseán sa 20ú haois. Sa chás seo tá dhá voltas shábhfhiaclacha, ceann amháin a athdhéanann a chlaonadh ag minicíocht 25 Hz is a shraonann an pointe breo go ceartingearach ó bharr go bun, agus an ceann eile a shraonann an pointe breo go cothrománach ó chlé go deas 625 uair le linn tréimhse amháin den sraonadh ceartingearach.
An sraonadh líne a thugtar ar an dara ceann seo, agus is é an sraonadh fráma an chéad cheann. Agus iad ag feidhmiú le chéile, is amhlaidh a shraonann siad an pointe breo i bhfiarláin chun fráma iomlán de 625 líne a ghrinniú 25 uair gach soicind. clé|mion|199x199px|Radio News, M.F. 1928 Le linn grinneadh gach líne soláthraítear an comhartha físe do ghreille sa leictreonghunna, rud a mhodhnaíonn déine an léas leictreon, rud a mhodhnaíonn déine lonrach an tsolais a astaítear ag an bpointe breo ar an scáileán.
Stair
Ar an 10 Bealtaine 1928, cuireadh tús leis an chéad chraoladh rialta teilifíse i dtuaisceart Stát Nua-Eabhrac i Schenectady (W2XB). Stáisiún teilifíse de chuid General Electric a bhí ann.
Tagairtí
mion|clé|262x262px|link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Braun_HF_1.jpg|deas|Braun HF 1, [[an Ghearmáin, 1959.]]
Veidhlín
Is é téaduirlis an veidhlín nó fidil, a bhfuil ceithre téad aige de ghnáth.
De ghnáth, bíonn na téada tiúnáilte leis na nótaí G, D, A, agus E. Tarraingítear bogha thar na téada chun fuaim a ghiniúint. Neamhcosúil leis an giotár, níl aon stiallóga ná marcóirí eile aige ar an méarchlár.
Stair
I measc na mionathruithe a rinneadh níos déanaí air, tá an méarchlár fadaithe, an taca smige, agus níolón is cruach in ionad snáithe caoláin mar ábhar sreang.
Glasán cogalach
Is éan é an glasán cogalach (Bucanetes githagineus). Is baill d'fhine na Fringillidae iad.
Geanón
Moncaí ón Seandomhan, dúchasach don Afraic ó dheas ón Sahára. An ceann cruinn le féasóg is féasóga leicinn ar thaobhanna na haghaidhe. Caol le cosa cúil fada is eireaball fada. Fionnadh daite ar chuid de na cineálacha.
Coláiste na Dea-Chomhairle
Is meánscoil suite i gContae Loch Garman é Coláiste na Dea-Chomhairle.
Pápa Cléimeans IX
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Cléimeans IX.
Drochaid a' Chóta Meadhain
Is stáisiún suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath é Drochaid a' Chóta Meadhain.
Drochaid a' Chóta Taobh Grianach
Is stáisiún suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath é Drochaid a' Chóta Taobh Grianach.
Contae Orleans, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Orleans atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 42,883 duine ann. Is é Albion a phríomhbhaile contae.
Pádraig Mac an Choiligh
Polaiteoir Éireannach, Teachta Dála, craoltóir agus Iar-Uachtarán Parlaimint na hEorpa é Pádraig Mac an Choiligh (a rugadh ar 28 Samhain, 1952) (Pat Cox as Béarla). Ba bhall d’Fhianna Fáil, an Pháirtí Daonlathach agus an ELDR, grúpa na bhfeisirí Liobrálaigh i bParlaimint na hEorpa, é le linn a shaol pholaitiúil.
Óige
Rugadh i mBaile Átha Cliath é ar an 28ú Samhain 1952 ach d’fhás sé suas i gCathair Luimnigh, áit a raibh cónaí ar a mhuintir. Tar éis freastal ollscoile i gColáiste na Tríonóide i mBaile Átha Cliath dó, ceapadh mar léachtóir san eacnamaíocht san Fhoras Náisiúnta um Ardoideachais (anois Ollscoil Luimnigh) é sa bhliain 1979.
Ba mar straitéisí polaitiúil ar an stáisiún raidió neamhoifigiúil Big L i Luimneach a chéad phost mar chraoltóir agus ghnóthaigh sé ainm dó féin as a thuairiscí faoin dtrí Olltoghchán i mblianta 1981 agus 1982. Dá bharr sinn, ceapadh ina iriseoir ar dtús agus ina láithreoir níos déanaí ar phríomh-chlár polaitiúil an chraoltóra náisiúnta RTÉ, Today Tonight.
Dáil Éireann
D’fhág Mac an Choiligh RTÉ nuair a bhunaigh Ó Máille le cabhair ó Riobárd Ó Maolluaidh agus Máire Ní Áirne An Páirtí Daonlathach i ndiaidh dá chaitheamh amach as Fianna Fáil ag Cathal Ó hEochaidh. Ba Chox an chéad Ard-Stiúrthóir an pháirtí nua. Toghadh mar Feisire Parlaimint na hEorpa do cheantar Mumhan é sa bhliain 1989 agus bhuaigh sé suíocháin i nDáil Éireann i nDáilcheanntar Corcaigh Lár-Theas trí bhliain ina dhiaidh sin.
Nuair a d’éirigh Ó Máille as cinnireacht a pháirtí, sheas Cox i gcoinne Ní Áirne ach buadh air tar éis comhraic an-ghéar. Nuair a tháinig an chéad toghchán Eorpach eile sa bhliain 1994, ba mhian le Ó Máille go n-éireodh Cox as agus é féin a ainmniú mar an t-aon iarrthóir PD i dtogh-cheanntar na Mumhan.
San Eoraip
Ós rud é go raibh clú éigin á bhaint amach aige cheana féin i measc an ghrúpa Liobrálach i Strasbourg, dhiúltaigh Mac an Choiligh éirí as a shuíochán. D’fhág sé na Daonlathaigh, sheas sé mar iarrthóir neamhspleách agus bhuaigh sé ar a shean-chara Ó Máille. Díreach i ndiaidh a thoghcháin, d'éirigh sé as mar Theachta Dála Corcaigh Lár-Theas.
Ceapadh mar cheannaire na Liobrálach é sa bhliain 1998 agus nuair tháinig seans an Uachtaránacht na Parlaiminte chucu sa bhliain 2002, bronnadh an gradam ar Chox.
Bhí an-suim aige i leathnú an Aontais Eorpaigh tar éis titim an chumannachais in Oirthear na hEorpa. Chomh maith le sin, d’oibrigh sé go dian chun go bhfaigheadh an Pharlaimint tuilleadh thionchar ar chinniúintí Comhairle na nAirí.
Ba le linn Uachtaránacht Mhic an Choiligh ar chaith an Pharlaimint Coimisiún Jacques Santer as oifig ar an 15ú Márta 1999 nuair a dhiúltaigh duine den fhoireann, Édith Cresson na Fraince éirí as i ndiaidh coiste fiosrúcháin á cáineadh go géar.
Le leathnú an Aontais, chaill Éire dhá shuíochán sa thionól nua agus, ós rud é ná raibh ach trí chinn acu fágtha i dtogh-cheantar na Mhumhan in áit cúig chinn sa thoghchán roimhe sin, níor sheas sé arís sa bhliain 2004.
Is Uachtarán Gluaiseacht na hEorpa é i láthair na huaire.
Teilitéacs
Seirbhís eolais de shonraí alfa-uimhriúla is léaráidí simplí a tharchuirtear mar leathanaigh scoite i bhfoirm atá códaithe go digiteach sna heatraimh réimse bánaithe den chomhartha teilifíse tarchurtha. Is féidir an t-eolas is deireanaí, ceannlínte nuachta, torthaí spóirt, léarscáileanna aimsire is a leithéid a léiriú ar theilifíseán baile ach díchódóir is roghnóir leathanaigh a bheith ag an úsáideoir, áiseanna a bhíonn ar chianrialaitheoir an teilifíseáin le blianta fada anois.
Comhairle Contae Loch Garman
deas|250px|thumb|Comhairle Contae Loch Garman Is comhairle suite i gContae Loch Garman í Comhairle Contae Loch Garman.
Seasnag
Is baile suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é Seasnag.
Sclábhaíocht san Libia
deas|250px|thumb|Margadh sclábhánta
Sclábhaíocht sa ré iar-Gaddafi
D'fhoilsigh an Eagraíocht Idirnáisiúnta um Imirce tuairisc in Aibreán 2017 á thaispeáint go líon mór na imircigh as an Afraic fho-Shahárach ag dul go Eoraip díolta mar sclábhaithe tar éis á gcoinneáil lena gáinneálaithe ar dhaoine nó dreamanna mílíste.
David Tweed
Polaiteoir Aontachtach agus gníomhaí aontachtach ab ea David Tweed, nó Davy Tweed (13 Samhain 1959 – 28 Deireadh Fómhair 2021).
Bhí obair ag Tweed mar phreabaire agus doirseoir slándála ar feadh na mblianta.
Rugbaí
D'imir Tweed ar cheithre ócáid i 1995 d'fhoireann rugbaí na hÉireann.
Polaiteoir
Iarbhall den Ord Oráisteach a bhí ann. Chaith sé seal ina chomhairleoir áitiúil sa Bhaile Meánach. ar son an DUP. Toghadh é sna blianta 1997, 2001 agus 2005. Toghadh é in 2010 ar son pháirtí an Glór Traidisiúnta Aontachtach. clé|mion|Feachtas seicteach in aghaidh an phobail Chaitlicigh i Harryville. Leagadh Our Lady Church in 2012
Feachtas seicteach
Bhí ainm Tweed in airde i 1996 as an bpáirt a ghlac sé san fheachtas seicteach in aghaidh an phobail Chaitlicigh i Harryville ar an mBaile Meánach. Bhí Tweed i measc slua dílseoirí a dhéanadh imeaglú gach tráthnóna Dé Sathairn - agus laethanta eile - ar dhaoine a bhí ag dul ar Aifreann sa séipéal Caitliceach ansin.
Trí bliana a mhair an feachtas fuatha áirithe sin. Rinneadh loitiméireacht ar an séipéal go minic freisin. Leagadh Our Lady Church in 2012.
Péidifileach
In 2012, ciontaíodh Tweed i mí-úsáid ghnéis a dhéanamh ar leanaí idir 1988-1996. Ach ceithre bliana ina dhiaidh sin, scaoileadh saor é ó phríosún ar phointe teicniúil dlí agus cuireadh a chiontú ar ceal.
Bás
Maraíodh Tweed i dtionóisc bhóthair i gCo Aontroma ar 28 Deireadh Fómhair 2021. Bhí sé ag tiomáint gluaisrothair nuair a d'imigh sé den bhóthar i nDún Sobhairce i dtuaisceart an chontae ag thart ar 16.30.
Dúirt ceannaire an pháirtí sin Jim Allister gur údar mór bróin bás Tweed.
Deoise Fhearna
Is deoise suite i gContae Loch Garman í Deoise Fhearna.
Stócaiméadracht
Sa cheimic, is éard is stócaiméadracht ann ná ríomh na n-imoibreán agus na dtáirgí in imoibrithe ceimiceacha.
Tá an stócaiméadracht bunaithe ar Dhlí Imchoimeád na Maise. De réir an dlí seo, ní loitear na ní chruthaítear mais in athruithe fisiceacha no ceimiceacha. Bíonn mais iomlán na n-imoibreán cothrom le mais iomlán na dtáirgí, rud a fhágann go mbíonn an caidreamh idir cainníochtaí imoibreán agus táirgí de ghnáth mar chóimheas de shlánuimhreacha dearfacha. Ciallaíonn sé seo más eol méideanna na n-imoibreán ar leithligh, is féidir méid an táirge a ríomh. Os a choinne sin, má tá cainníocht aitheanta ag imoibreán amháin agus más féidir cainníocht na dtáirgí a chinneadh go heimpíreach, is féidir méid na n-imoibreán eile a ríomh freisin.
Taispeántar é seo san íomhá anseo, áit a bhfuil an chothromóid chothromaithe:
Anseo, imoibríonn móilín meatáin amháin le dhá mhóilín de ghás ocsaigine chun móilín amháin dé-ocsaíd charbóin agus dhá mhóilín uisce a thabhairt. Is sampla é an chothromóid cheimiceach áirithe seo de dhóchán iomlán. Tomhaiseann an stócaiméadracht na caidrimh chainníochtúla seo, agus úsáidtear í chun méid na dtáirgí agus na n-imoibreán a tháirgtear nó a theastaíonn in imoibriú ar leith a chinneadh. Tugtar stócaiméadracht imoibrithe ar na caidrimh chainníochtúla i measc dúl agus iad ag glacadh páirte in imoibrithe ceimiceacha. Sa sampla thuas, tomhaiseann stócaiméadracht imoibriúcháin an gaol idir na cainníochtaí meatáin agus ocsaigine a imoibríonn le dé-ocsaíd charbóin agus uisce a dhéanamh.
Mar gheall ar an ngaol atá ar eolas ag móil le meáchain adamhacha, is féidir na cóimheasa a thug an stócaiméadracht faoi deara a úsáid chun cainníochtaí a chinneadh de réir meáchain san imoibriú a thuairiscítear le cothromóid chothromaithe. Tugtar stócaiméadrachtchomhshuímh air seo.
Pléann gás-stócaiméadracht le himoibrithe a bhaineann le gáis, áit a bhfuil na gáis ag teocht, brú agus toirt aitheanta agus inar féidir glacadh leis gur gháis idéalacha iad. Maidir le gáis, go hidéalach tá an cóimheas toirte mar an gcéanna le dlí an gháis idéalaigh, ach caithfear cóimheas maise an imoibrithe aonair a ríomh ó mhaiseanna móilíneacha na n-imoibreán agus na dtáirgí. Go praiticiúil, mar gheall ar iseatóip a bheith ann, úsáidtear maiseanna mólaracha ina ionad agus an cóimheas maise á ríomh.
Sainmhíniú
Braitheann an stócaiméadracht ar na dlíthe an-bhunúsacha a chabhraíonn lena thuiscint níos fearr, .i. dlí imchoimeád na maise, an dlí an chomhshuímh thairisigh (ie, an dlí comhdhéanamh seasmhach), an dlí na gcomhréir iolrach agus dlí na gcomhréir deilíneach. Go ginearálta, comhcheanglaíonn imoibrithe ceimiceacha i gcóimheasa cinnte ceimiceán. Ós rud é nach féidir le himoibrithe ceimiceacha damhna a chruthú ná a scriosadh, ná dúil amháin a athrú go ceann eile, caithfidh méid gach dúile a bheith mar an gcéanna le linn an imoibrithe iomláin. Mar shampla, caithfidh líon na n-adamh i ndúil áirithe X ar thaobh an imoibreáin a bheith comhionann le líon na n-adamh san dúil sin ar thaobh an táirge, cibé an bhfuil na hadaimh sin go léir páirteach in imoibriú nó nach bhfuil.
Is éard atá in imoibrithe ceimiceacha ann, mar oibríochtaí aonaid mhacrascópaigh, ná líon an-mhór d’bhunimoibriúcháin, nuair a imoibríonn móilín amháin le móilín eile. Toisc gurb éard atá sna móilíní imoibriúcháin (nó páirteanna) tacar cinnte adamh i gcóimheas slánuimhir, tá an cóimheas idir imoibreáin in imoibriú iomlán i gcóimheas slánuimhir freisin. Féadfaidh imoibriú níos mó ná móilín amháin a idiú, agus comhaireann an uimhir stócaiméadrachta an uimhir seo, arna sainmhíniú mar dearfach do tháirgí (suimithe) agus diúltach d'imoibreáin (bainte). De ghnáth, tugtar na comhéifeachtaí stócaiméadrachta ar na comhéifeachtaí gan sín. Bíonn mais adamhach dhifriúil ag dúile éagsúla, agus mar bhailiúcháin d’adamh aonair, tá mais mhólarach cinnte ag móilíní, arna thomhas leis an aonadmhól (6.02 × 1023 móilín aonair, tairiseach Avogadro). De réir sainmhínithe, tá mais mhólarach 12 g / mól ag carbón-12. Mar sin, chun na stócaiméadrachta a ríomh de réir maise, cuirtear líon na móilíní atá riachtanach do gach imoibreán in iúl i móil agus iolraítear iad faoi mhais mhólarach gach ceann acu chun maise gach imoibreáin, in aghaidh  mhóil an imoibrithe, a thabhairt. Is féidir na cóimheasa maise a ríomh trí gach ceann a roinnt ar an iomlán san imoibriú iomlán.
Is meascáin d'iseatóip a mbíonn an uimhir adamhach chéanna ag baint leo, ach mais-uimhir dhiftiúil, is ea dúile ina staid nádúrtha, dá bhrí sin ní slánuimhreacha iad maiseanna adamhacha. Mar shampla, in ionad comhréir chruinn chothrom 14:3, is éard atá i 17.04 kg d’amóinia ná 14.01 kg de nítrigin agus 3 × 1.01 kg de hidrigin, toisc go bhfuil nítrigin-15 san áireamh i nítrigin nádúrtha, agus folaíonn hidrigin nádúrtha hidrigin-2 (deoitéiriam).
Is imoibreán stócaiméadrach imoibreán a ídítear in imoibriú, seachas imoibreán catalaíoch, nach gcaitear san imoibriú iomlán toisc go n-imoibríonn sé i gcéim amháin agus go ndéantar é a athghiniúint i gcéim eile.
Gram a thiontú go móil
Ní amháin go n-úsáidtear an stócaiméadracht chun cothromóidí ceimiceacha a chothromú ach úsáidtear í freisin i dtiontuithe, .i. graim a thiontú go móil ag úsáid mais mhólarach mar fhachtóir tiontaithe, nó ó ghraim go millilítear ag úsáid dlús. Mar shampla, chun méid de NaCl (clóiríd sóidiam) a fháil i 2.00 & nbsp; g, dhéanfadh duine an méid seo a leanas:
Sa sampla thuas, nuair a dhéantar iad a scríobh amach i bhfoirm chodáin, cruthaíonn na haonaid gram céannacht iolraíoch, atá comhionann le ceann amháin (g/g = 1), agus an méid mar thoradh air sin i móil (an t-aonad a bhí ag teastáil), mar a thaispeántar sa chothromóid seo a leanas;
Comhréir mhólarach
2 H2 + O2 → 2 H2O
Déanann an stócaiméadracht imoibriúcháin cur síos ar an gcóimheas 2:1:2 de mhóilíní hidrigine, ocsaigine agus uisce sa chothromóid thuas.
Ceadaíonn an cóimheas mólarach tiontú idir móil de shubstaint amháin agus móil de shubstaint eile. Mar shampla, san imoibriú; 2 CH3OH + 3 O2 → 2 CO 2 + 4 H2 O
Fánaíocht
deas|250px|thumb|Fánaíocht Is an ghníomhaíocht chun siúl fada a thógáil, trasna na tíre go háirithe í fhánaíocht.
Gearrscannáin The Simpsons
Is liosta é seo de na gearrscannáin The Simpsons. Thosaigh The Simpsons mar gearrscannáin ar The Tracey Ullman Show. Thosaigh na gearrscannáin le "Good Night" ar an 19 Aibreán 1987 agus chríochnaigh siad ar an 14 Bealtaine 1989 le "TV Simpsons".
Stócaiméadracht
Comhréir mhólarach
faightear an méid uisce a tháirgfear trí 0.27 mól de CH3OH a dhó, trí úsáid a bhaint as an gcóimheas mólarach idir CH3OH agus H2O de 2 go 4.
Méid an táirge a chinneadh
D'úsáidfí na céimeanna seo a leanas:
Seo a leanas an chothromóid chothromaithe go hiomlán:
Chun na céime mais go mól a bhaint amach, dhéanfaí mais an chopair (16.00 g) a thiontú go móil chopair trí mhais an chopair a roinnt ar a mhais mhóilíneach: 63.55 g/ mól.
Anois ó fuarthas an méid Cu i móil (0.2518), is féidir linn cóimheas an mhóil a aimsiú. Faightear é seo trí bhreathnú ar na comhéifeachtaí sa chothromóid chothromaithe: tá Cu agus Ag i gcóimheas 1:2:
Anois gur eol gurb é 0.5036 mól na móil Ag a tháirgtear, déanaimid an méid seo a thiontú go gram Ag a tháirgtear chun teacht ar an bhfreagra deiridh:
Samplaí breise
Maidir le própán (C3H8) ag imoibriú le gás ocsaigine (O2), seo a leanas an chothromóid cheimiceach chothromaithe :
Ansin déantar mais an uisce a fhoirmítear má dhóitear 120 g de phrópán (C3 H8) i mbarraíocht ocsaigine
Bailiúchán na Scol
I 1937, bhunaigh Séamus Ó Duilearga, Seán Ó Súilleabháin agus Coimisiún Béaloideas na hÉireann scéim nua uaillmhianach trí na Scoileanna Náisiúnta, inar bhailigh daltaí béaloideas ó dhaoine aosta teaghlaigh agus ó chomharsana. Ansin dhoiciméadaigh na daltaí an t-ábhar seo ina gcuid gcóipleabhair scoile. Ansin seoladh obair na ndaltaí chuig an gCoimisiún Béaloideas, áit ar tugadh “Bailiúchán na Scol” air is é mar aidhm a bhí acu ná an béaloideas traidisiúnta na hÉireann a shábháil.
Stair
Ar an gcéad lá d’Iúil i 1937, bunaíodh “Scéim na scoil”. Tá "Bailiúchán na scol" air seo anois.
Le bunú Shaorstát na hÉireann tháinig athruithe mórdhíola ar chultúr agus ar theanga na hÉireann i gcomparáid faoi riail na Breataine. Chinn rialtas na hÉireann gur trí na glúine níos óige a rugadh an teanga arís. I 1922 bhí staidéar na Gaeilge éigeantach i scoileanna Gaeilge. Cé go raibh go leor criticeoirí sa scéim "No language has ever been kept alive by mere book-teaching. Special conditions attempt to preserve Gaelic by book-teaching alone specially futile", réitigh sé an bealach do cheann de na bailiúcháin béaloidis is nuálaí. sa domhan.
Bhunaigh Coimisiún Béaloideas na hÉireann, Séamus Ó Duilearga, & Seán Ó Súilleabháin an scéim uaillmhianach nua seo “Bailiúchán na Scoil” trí na scoileanna náisiúnta, ina mbaileodh daltaí béaloideas agus gearrscéalta óna mbaill teaghlaigh agus comharsana níos sine. An aidhm a bhí leis ná béaloideas na hÉireann a dhoiciméadú, cuid dhílis de chultúr na hÉireann sular cailleadh é. Tá béaloideas na hÉireann comhdhéanta de scéalta an phobail a bhí neamhliteartha den chuid is mó san am atá thart. Ag brath ar éisteacht, féachaint, aithris agus cuimhneamh, is é an t-eolas atá curtha síos ag na daoine a chuaigh roimhe. Chonacthas go raibh an eochair ag leanaí chun na scéalta "ó ghlúin go glúin”" seo a bhailiú.
Faoi 1937, breis agus 18 mí ina dhiaidh sin, bhí 375,660 leathanach de bhéaloideas bailithe ag an scéim ó níos mó ná 50,000 mac léinn ar fud 26 chontae na hÉireann.
Coimisiún Béaloideas na hÉireann
Go dtí gur bunaíodh Coimisiún Béaloideas na hÉireann, ní raibh aon bhailiúchán ná cartlann náisiúnta de thraidisiúin tíre ag saor-stát na hÉireann. I 1935 bunaíodh an Coimisiún chun aithris a dhéanamh ar chartlanna nuálacha i dtuaisceart na hEorpa agus i gCríoch Lochlann. Bhí Éire ar cheann de na chéad tíortha in iarthar na hEorpa a d’fhorbair cartlann den sórt sin os comhair na Breataine nó Thuaisceart Éireann. Meastar go bhfuil “saibhreas dosháraithe” ag béaloideas Gaelach na hÉireann agus na hAlban áit ar bith eile san Eoraip.
Ba é aidhm choimisiúin Bhéaloideas na hÉireann ardán a bhailiú, a chaomhnú agus a sholáthar do bhéaloideas mór na hÉireann, ar thraidisiún Éireannach é go deimhin, go háirithe sa Ghaeilge. Ina theannta sin, rinne sé iarracht meath tapa na teanga labhartha Gaeilge a mhoilliú trí fhormhór na dtraidisiún seo a bhailiú sula gcaillfí go deo iad.
Lean an Coimisiún le hobair Chumann Béaloideas na hÉireann (a bunaíodh i 1927) agus sa deireadh bheadh ceann de na bailiúcháin bhéaloidis traidisiúnta is mó ar domhan acu. Thógfadh sé cúig bliana is fiche, áfach, sula mbeadh bonn buan á thabhairt ag an gcoimisiún a chuirfeadh ar chumas na cartlainne teacht go héasca ar scoláirí agus ar an bpobal i gcoitinne. Tá an béaloideas a bhailigh an Coimisiún fós á smaoineamh i measc scoláirí agus ollscoileanna ar fud an domhain inniu.
Lean an Coimisiún lena chuid oibre faoin ainm sin go dtí 1971 nuair a tháinig Roinn Béaloideas na hÉireann, Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath ina áit. D'fhóin an Roinn ó shin mar stór de na sonraí a bailíodh, lena n-áirítear Bailiúchán Béaloideas na hÉireann, a tháinig chun bheith ina Bhailiúchán Náisiúnta Béaloideas ina dhiaidh sin, ag Ionad Delargy UCD do Bhéaloideas na hÉireann agus sa Bhailiúchán Náisiúnta Béaloideas
Séamus Ó Duilearga
Feictear Seamus Ó Duilearga mar dhuine de na daoine is mó tionchair i gcaomhnú agus in athbheochan na Gaeilge. Mar gheall ar a thiomantas do bhéaloideas na hÉireann chuir sé aithne is fearr ar scoláirí Gaeilge ar domhan.
Bhí Seamus ina bhall bunaitheach de Chumann Béaloideas na hÉireann (1926), Institiúid Béaloideas na hÉireann (1930-1934) agus Choimisiún Béaloideas na hÉireann (1935-1970). Sa lá atá inniu ann, leanann obair na gcomhlachtaí seo faoi choimirce an Bhailiúcháin Náisiúnta Béaloidis in Ionad Delargy UCD do Bhéaloideas na hÉireann i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath ina bhfuil níos mó ná 4 mhilliún mír de bhéaloideas comparáideach, eitneolaíocht agus míreanna ó réimsí gaolmhara.
Thaistil céimí sa staidéir Cheiltigh ar fud an domhain chun cuairt a thabhairt agus foghlaim faoi bhéaloideas agus cartlanna litríochta traidisiúnta. D’fhill sé ar Éirinn cinnte go raibh ar an tír bailiúchán náisiúnta a chruthú de thraidisiún na tíre de chomhréireanna comhchosúla, go deimhin de chomhréireanna níos suntasaí leis na bailiúcháin ar bhuail sé leo agus é ag taisteal. Is tríd an staidéar seo a rinneadh an chéad saothar de chuid Chumann Béaloideas na hÉireann agus Coimisiún Béaloideas na hÉireann a raibh sé ina bhall bunaitheach de ná Scéim Bhailiúcháin na Scol i 1937.
Seán Ó Súilleabháin
Is cainteoir dúchais Gaeilge agus gníomhaí teanga é ar feadh a shaoil, chuaigh Seán isteach i gcoimisiún béaloidis na hÉireann i 1935. Rugadh é i gCiarraí i 1903 agus rinneadh múinteoir scoile náisiúnta de i 1923, ag obair mar mhúinteoir `i gCill Chainnigh agus i Mount Sion i bPort Láirge. Ba le linn a thréimhse i bPort Láirge a chuir sé tús lena chuid oibre ar an mbéaloideas mórchóir. Thug sé taifeadán leis gach Satharn isteach i seandaoine i dteach “Siúracha na mBocht”. Ó na scéalta a bhailigh sé ó dhaoine scothaosta, d’fhoilsigh sé "An Lóchrann" i 1930-31. Bheadh ​​sé seo an fhormáid chéanna a d'úsáidfeadh sé le "Bailiúchán na Scol" i 1937.
Tar éis dó BA sa Léann Ceilteach a chríochnú i 1934 agus máistreacht a leanúint ina dhiaidh sin i 1935, ba é Seán an chéad ghníomhaí le Coimisiún Béaloideas na hÉireann. Bhí baint mhór aige leis an "Bailiúchán na Scol" a chruthú i 1937, mar mhúinteoir scoile, thuig sé conas scéim chomh géar sin a rolladh amach. Thaistil sé an tír ag cur comhairle ar mhúinteoirí maidir le cur i bhfeidhm na scéime sna scoileanna. D'oibrigh sé go dlúth freisin le lucht tacaíochta na scéime, An Roinn Oideachais, agus Eagraíocht Múinteoirí Náisiúnta na hÉireann. Thiomsaigh sé treoirlínte ar na cineálacha scéalta agus ábhar ba chóir a bhailiú, lena n-áirítear sraith ceisteanna faoi chaoga a cúig ceannteideal a dearadh chun ábhar luachmhar a fháil ó na faisnéiseoirí. D'eagraigh sé na treoirlínte seo i leabhrán darb ainm "Béaloideas agus Traidisiún na hÉireann", a d'eisigh sé do na scoileanna go léir a raibh baint acu leis an tionscadal.
Tacaíocht Oifigiúil
mion|289x289px|An Roinn Oideachais agus Scileanna Ba í príomhaidhm na scéime seo acmhainn iontach na Gaeilge, a béaloideas, a bhailiú agus a chaomhnú. Bhí coimisiún bhéaloideas na hÉireann, eagraíocht a fhaigheann tacaíocht ón rialtas, san áit iontach chun cúnamh ceart oifigeach a iarraidh.
Mar bhí an scéim ag brath go hiomlán ar an scoil náisiúnta agus ar a múinteoirí agus a leanaí. Bhí ar chruthaitheoirí na scéimeanna tacaíocht na Roinne Oideachais agus Eagraíocht Múinteoirí Náisiúnta na hÉireann a fháil ar dtús. Thuig coimisiún Béaloideas na hÉireann nach bhfaigheadh ​​siad rochtain ar na scoileanna gan a gcead. Den chuid is mó ba é a chur ina luí ar na ‘múinteoirí gnóthacha’ agus na ‘ceardchumainn géarchúiseacha, crua-bhácáilte’ páirt a ghlacadh sa scéim an dúshlán is deacra a bhí roimh an tionscadal go luath. Bhí imní ar mhúinteoirí go bhféadfadh an scéim cur le hualach oibre atá faoi ualach cheana féin, ach go bhféadfadh cigirí an choimisiúin an measúnú a dhéanamh freisin.
Dhírigh Seán Ó Súilleabháin, múinteoir féin a chuid oibre ar an taobh seo den scéim. Reáchtáil sé cruinnithe agus comhdhálacha le heagraíochtaí na múinteoirí amhrasacha chun a fháil amach cad a bhí ag teastáil ó gach scoil chun dul ar aghaidh leis an scéim chomh furasta agus is féidir. Chinntigh sé freisin go dtabharfadh cigirí ar bith aird nach raibh múinteoirí in ann tionchar a imirt ar an mbailiúchán a rinne a gcuid daltaí.mion|242x242px|An Roinn Airgeadais|cléIonas go n-éireoidh le scéim na scoile, bheadh ​​ar na múinteoirí treoir a thabhairt do na daltaí faoi mhodhanna na scéime. D’ullmhaigh Seán Ó Súilleabháin leabhrán treoracha do na múinteoirí i mBéarla, darb ainm “Béaloideas agus Traidisiún na hÉireann” agus i nGaeilge darb ainm “Béaloideas Éireann”. Bhí na céadta ceisteanna coitianta sna leabhráin seo a cuireadh ar Seán óna chuid ama ag taisteal chuig múinteoirí. Choinnigh na leabhráin an fhaisnéis uile ar an scéim, agus bheadh ​​sé mar fhoinse go rachadh múinteoirí chuici chun treoir a fháil. Is í an Roinn Airgeadais a thacódh go hiontach leis an scéim. B’fhéidir go raibh an tacaíocht seo ann mar gheall ar chostas íseal scéim den sórt sin. Chaithfeadh na costais a bhaineann leis an scéim na hábhair agus an postas den chuid is mó a chlúdach.
Chuir an scéim lámhscríbhinní agus leabhair nótaí ar fáil do gach scoil chun na scéalta a bhailiú. Dúradh go raibh 13,000 leabhar nótaí agus lámhscríbhinní ar a laghad seolta chuig scoileanna faoi dheireadh na scéime 18 mí ina dhiaidh sin. Cheadaigh an Roinn airgeadais suim “nach mó ná 50 punt” chun na leabhráin a phriontáil agus a scaipeadh agus suim “nach mó ná 10 bpunt” le haghaidh leabhar nótaí breise.
An Bailiúchán Inniu
In 2012, cuireadh tús le tionscadal Dúchas. Rinne an Coimisiún Náisiúnta Béaloideas in UCD agus Fiontar & Scoil Na Gaeilge, DCU an obair. Bhí sé mar aidhm ag an tionscadal Dúchas cartlann dhigiteach agus comhéadan bainistíochta sonraí agus eagarthóireachta saincheaptha a chruthú chun ábhar Bhailiúchán na Scoile a innéacsú. Dearadh an comhéadan digiteach seo chun an bailiúchán a dhéanamh inrochtana don phobal agus do scoláirí. Bheadh ​​sé ina chruthúnas sa todhchaí freisin nach gcaillfí an bailiúchán nuair a theipeann ar na cóipleabhair sa deireadh.
Faoi dheireadh 2013, rinneadh níos mó ná 64,000 earra a dhigitiú agus a chur ar fáil don phobal.
Aiseag a' Chongail
Is stáisiún suite i gEarra-Ghàidheal agus Bòd é Aiseag a' Chongail.
Musc
mion|Musc le bláthanna Cineál mimulus le bláthanna buí is ea an musc, atá dúchasach do Mheiriceá Thuaidh, ó British Columbia go California. Shaothraítí é ar son bolaidh a bhain leis na ribí greamannacha ar fud an phlanda, ach cailleadh an t-airí seo agus níl aon bholadh ag an bplanda inniu.
Bailiúchán na Scol
An Bailiúchán Inniu
Idir 2014 agus 2016, rinneadh na méideanna faoi cheangal eile ó bhailiúchán na Scoileanna a dhigitiú agus a innéacsú agus cuireadh rogha de chóipleabhair a bhaineann le scoileanna nach bhfuil ábhar iontu sna méideanna sin. Rinneadh roinnt feabhsuithe freisin ar an gcartlann dhigiteach agus ar chomhéadan bainistíochta sonraí saincheaptha. Bhí bunachar sonraí ann anois de shloinnte, meitheal Dúchas agus cnaipe cuardaigh speisialaithe.
The Amazing Maleeni (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an t-ochtú heipeasóid, "The Amazing Maleeni" den seachtú sraith The X-Files ar an 16 Eanáir 2000. Scríobh Vince Gilligan, John Shiban, agus Frank Spotnitz an eipeasóid seo. D'fhéach 16.18 milliún duine ar an eipeasóid.
Bailiúchán na Scol
An Bailiúchán Inniu
2017-2018, forbraíodh suíomh Gréasáin nua, Dúchas.ie. Áiríodh ann Bailiúchán Grianghrafadóireachta an Choimisiúin Náisiúnta Béaloidis chomh maith le Bailiúchán na Scoileanna. Bhuaigh Dúchas.ie "An Suíomh Gaeilge is Fearr" ag na “gradaim Eir Spiders”. Seoladh rogha de phríomhbhailiúchán na lámhscríbhinní ag “Oireachtas na Samhna 2018”.
Klingenthal
Is baile sa tSacsain é Klingenthal (i Gaeilge: gleann fuaimmach). Tá breis is 8,783 daoine ina gcónaí ann. Sreabhann abhainn Zwota ón gleann, is isteach i bPoblacht na Seice.
Geanphearóid
Pearóid bheag atá dúchasach don Afraic agus Madagascar. Áitríonn sí coillearnach, scrobarnach is talamh oscailte, agus itheann síolta is caora. Déanann sí ealtaí móra. An baineannach níos mó ná an fireannach, uaireanta. An-choitianta mar éan cáis. Piocann siad a chéile, agus is uaidh seo a thugtar an t-ainm orthu, a úsáidtear don phearaicít Astrálach freisin.
Klingenthal
Stair
Luaitear Klingenthal den chéad uair i gcáipéisí i 1602. Ba é an "Höllhammer" (i nGaeilge: casúr an log) an chéad fhoirgneamh sa bhaile, tógtha i 1591 chun méine a phróiseáil.
Sna céadta bliain amach romhainn, bhí cuid mhór den fhás daonra ina dhídeanaithe Protastúnach ó Bohemia Caitliceach. Thug siad uirlisí ceoil mar gheilleagar. Thug siad uirlisí ceoil ceardaíocht leo.
Géanóm daonna
Cód géiniteach iomlán an duine. Leagan amach na ngéinte ar gach ceann de na 46 crómasóm daonna. Foilsithe den chéad uair sna hirisí údarásacha Nature (Nádúr) na Breataine agus Science (Eolaíocht) na Stát Aontaithe i 2001. Déanta amach ag foirne comhoibritheacha ar fud an Domhain, cuid acu maoinithe go poiblí ag rialtais sé thír i Scéim an Ghéanóim Dhaonna, agus foireann de chuid comhlacht Celera Genomics, maoinithe go príobháideach.
An cód iomlán den chéad míle géin a threoraíonn an neach daonna. Tá na géinte seo suite go randamach ar feadh timpeall cúpla méadar de na móilíní déhéilicse DNA atá lúbtha ar a chéile arís is arís eile i gcrómasóim gach cille sa cholainn dhaonna, ach na cealla dearga fola. Sa scéim, aimsíodh gach géin díobh seo, a seoladh ar na crómasóim, a comhdhéanamh bithcheimiceach, na díseanna núicléitídí, agus a n-ord sa ghéin. Suas le 3,000 milliún díseanna núicléitídí atá i gceist. De réir torthaí na scéime, níl aon chiall ná cúis fhollasach le timpeall 97% den chód, nach bhfuil ann ach sraitheanna athráite nó raiméis.
Níl an oiread géinte ag an duine is a mheastaí: níl ach idir 30,000-40,000 géin ann, bíodh is go meastaí go raibh timpeall 100,000. Mar chomparáid, tá 13,000 géin ag an gcuileog. Maidir leis an aigéad dí-ocsairibeanúicléasach (DNA) daonna, an móilín a iompraíonn an cód, níl ach 0.2% de dhifríocht idir daoine, agus 4% de dhifríocht idir daoine is simpeansaithe, na mamaigh is gaire gaolmhaire dúinn.
Melio Bettina
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, ab ea Melio Bettina, a rugadh ar 18 Samhain, 1916 i mBeacon Nua-Eabhrac agus a fuair bás ar an 20 Nollaig, 1996.
Muscaed
Arm tine trom, an t-arm cos-slua is tábhachtaí ó dheireadh an 17ú céad go dtí lár an 19ú céad, ceannasach i ré Napoléon. An cró mín béal-lódáilte, agus gá le cuid mhaith traenála len é a oibriú i gceart. Ní raibh sé cruinn, agus bhí gá le ranganna cruinnithe saighdiúirí lena scaoileadh i roiseanna ar ghearr-raon chun a bheith éifeachtach.
Mainistir Thinteirn
Is mainistir na gCistéirseach suite ar Rinn_Duáin i gContae Loch Garman í Mainistir Thinteirn. Tugadh Tintern de Voto mar ainm air, a chiallaíonn ‘Tintern na móide’. Tógadh é timpeall na bliana 1200.
Contae Otsego, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Otsego atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 62,259 duine ann. Is é Cooperstown a phríomhbhaile contae.
Mary J. Blige
Amhránaí Meiriceánach is ea Mary Jane Blige a rugadh ar an 11 Eanáir 1971 sa Bhronx, Nua-Eabhrac.
Crois Tearain
deas|250px|thumb|Crois Tearain Is acomhal bóithre suite i gComhairle Cathair Ghlaschú é Crois Tearain.
Druim Gailleach
Is stáisiún suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath é Druim Gailleach.
Teachtaireacht
deas|250px|thumb|Bean ag scríobh teachtaireacht Is cumarsáid ó bhéal nó scríofa curtha go faighteoir nach féidir teagmháil a dhéanamh go díreach í teachtaireacht.
Contae Putnam, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Putnam atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 99,710 duine ann. Is é Carmel Hamlet a phríomhbhaile contae.
Mainistir Dhún Bróithe
Is mainistir suite i gContae Loch Garman í Mainistir Dhún Bróithe.
Crith talún Liospóin (1755)
mion|am taistil (uaireanta) Tharla crith talún ollmhór i Liospóin, príomhchathair na Portaingéile, ar 1 Samhain 1755, de 7.7̘+ ar an scála Richter b'fhéidir. mion Scriosadh an chathair. Maraíodh idir 12,000-50,000.
Buaileadh an tír go dona; tháinig an seanréimeas polaitíochta faoi bhagairt.
Bratach na hIodáile
mion|Bratach na hlodàile Toghadh Bratach na hlodáile go hoifigiúil an 7 Eanáir 1797. Tá baint ag an mbrat le hamhrán náisiúnta na hIodáile. I measc na leasainmneacha a thugtar ar bhratach na hIodáile, tá “Tricolore Italiano”.
Tá sé comhdhéanta de thrí dath éagsúla go hingearach. Léiríonn gach ceann acu dathanna na hIodáile, a stair fhada.
Druim Fraochair
Is stáisiún suite i gComhairle Inbhir Chluaidh é Druim Fraochair.
Muscdhamh
Gabharantalóp mór atá dúchasach do thundra Artach Mheiriceá Thuaidh is ea an muscdhamh (Ovibos moschatus). An fionnadh an-tiubh fada mosach dúdhonn, na cosa gearr donn éadrom le crúba spréite. An ceann mór, coinnithe íseal, agus adharca leata ag teacht le chéile ag lár an chinn mar a bheadh clogad iontu is na reanna cuartha chun tosaigh. Maireann sé i dtréada.
William Parry Murphy
Haemaiteolaí a saolaíodh i Staughton, Wisconsin ab ea William Parry Murphy (6 Feabhra 1892 - 9 Deireadh Fómhair 1987).
Faoi anáil shaothar George Whipple ar anaemacht mharfach, agus i gcomhar le Georg Minot, thug sé cothú d'ae amh isteach mar chóireáil rathúil ar an ngalar marfach seo.
Bhuaigh an triúr acu Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1934 as.
Orania
Is pobal bán san Afraic Theas í an Orania i dTuaisceart Rinn, san Afraic Theas. Is pobal leath-uathrialach é atá comhdhéanta den chuid is mó de Afrikaners. Afracáinis agus Béarla a labhraíonn siad den chuid is mó.
Baiona
Is baile in iarthuaisceart Thír na mBascach í Baiona (Bayonne as Fraincis), sa Fhrainc. Bhí 44,300 duine ina gcónaí i mBaoina féin de réir meastacháin a rinneadh sa bhliain 2004 agus bhí 178,965 duine ina gcónaí i mórcheantar Baoina (mar atá comúin Baoina, Biarritz agus Anglet).
mion|clé|250px|Ardeaglais Nôtre-Dame
Páirc Loch Garman
Is staid suite i gContae Loch Garman í Páirc Loch Garman. Toilleann an staidiam 25,000 duine.
Gearbú
Creimire, cosúil le luch is ea an gearbú. Gluaiseann sé trí léimeanna, agus is féidir leis léim chomh fada le 3 m. Na cosa cúil 4 oiread ar a laghad níos faide ná na cosa tosaigh. Na cluasa mór, an t-eireaball fada le ribí fada gruaige ag a bharr. Itheann sé síolta, plandaí nó feithidí; ní ólann. Tugtar francach an fhásaigh air freisin.
Irreemplazable
Is é Irreemplazable an chéad cheirnín leathfhada ó Beyoncé. Scaoileadh é ar an 28 Lúnasa, 2007.
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Contae Rensselaer, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Rensselaer atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 159,429 duine ann. Is é Troy a phríomhbhaile contae.
Deis
Is bruachbhaile suite in Obar Dheathain é Deis.