cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bruno Kreisky
Polaiteoir
Spreag Kreisky cásanna cúirte áirithe, a bhfuil aithne mhaith ar cheann acu ag mic léinn ó thaobh an dlí Eorpach um chearta an duine de, mar gheall ar an breithiúnas sa chás Lingens v Austria (breith phearsanta ar fhiúntas v fíricí agus figiúirí) sa bhliain 1986,  maidir le hiriseoir a ciontaíodh i gclúmhilleadh coiriúil i dtaobh an tSeansailéara.
Máirtín Ó Raghallaigh
Is peileadóir é Máirtín Ó Raghallaigh, nó Martin O'Reilly mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 15 Feabhra 1993. Is as Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall é. Bhí sé ar fhoireann Dhún na nGall nuair a bhuaigh siad Craobh Iomána Shinsearach na hÉireann 2012.
Cipriano Martos
Oibrí agus ceardchumannaí Spáinneach ab ea Cipriano Martos Jiménez (Huétor Tájar nó Loja, Granada, 9 Nollaig, 1942 nó 5 Iúil 1945 - Reus, Tarragona, 17 Meán Fómhair , 1973 ). a bhí ina mhíleatach frith-Fhaisisteach. Fuair sé bás mar íospartach den chéasadh a d’fhulaing sé le linn na ceiste a chuir an Leifteanant Braulio Ramo Ferreruela air i mbeairic an Gharda Sibhialta —cé gurb é an leagan oifigiúil ná gur chuir sé lámh ina bhás féinn trí aigéad sulfarach a ionghabháil a loisc a chonair díleá.
John Jeffries
Balúnaí is lia a rugadh i mBostún, Massachusetts, ab ea John Jeffries (5 Feabhra 1745 – 16 Meán Fómhair 1819). Lia ginearálta na bhfórsaí Briotanacha le linn Réabhlóid Mheiriceá ab ea é. Chuir sé faoi i Sasana agus i 1785 rinne an chéad trasnú balúin thar Mhuir nIocht le Jean-Pierre Blanchard (1753–1809). Sa bhliain 1790 d'fhill sé ar Mheiriceá. Shíothlaigh sé i mBostún sa bhliain 1819.
Réscaipeadh
Scaipeadh solais ag meán tréshoilseach. I soilsiú i stiúideo grianghrafadóireachta, cuirtear leathán fabraice miotalaí, rianpháipéir nó plaistigh eitseáilte áit éigin os comhair an lampa chun an solas a réscaipeadh agus soilsiú níos boige uilethreoiche a tháirgeadh. Uaireanta úsáidtear dioscaí nó líonta réscaipthe, déanta as fabraic an-mhín, a chuirtear os comhair lionsa an cheamara chun géire na híomhá a laghdú.
Eaglais Achadh Abhall
Stair
Deirtear gur bhunaigh Naomh Finian, as Cluain Ioraird i gContae na hlarmhí, mainistir anseo sa 6ú céad. Ni aon rian den chéad mhainistir sin fágtha. I lár an 12ú céad a tógadh an séipéal dronuilleogach cloiche atá ina sheasamh ar an láthair anois. Tá doras breá ar an taobh thiar a bhfuil lindéar comhréidh air agus múnláil Rómhánúil ar an taobh amuigh mar aon le áirse chruinn ar an taobh istigh. Sa dá fhuinneog bheaga ar an mbinn thoir tá múnlálacha cruinne húda agus colúin á dtacú ar an dá thaobh. Tá a macasamhail d'fhuinneog bheag ar an mballa ó thuaidh. Tá fuinneog eile go hard ar an mbinn thiar agus áirse rinneach uirthi. Tá beanna an tséipéil os cionn 10 méadar ar airde. Tá an chuid is mó den bhalla ó dheas atógtha. Tá sampla annamh de piscina Rómhánúil. Tá ardchros soladach gan aon mhaisiú ina seasamh ar bhonn pirimidiúil sa reilig. Tá umar nó trach eibhir in aice láimhe. Is féidir bloghanna eile cloiche a fheiceáil sa reilig, ina measc dhá bhonn croise agus iarsmaí crosleaca.
Llanwnnen
52.1032°N, -4.1422°W
Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea Llanwnnen, 96 km ó Caerdydd agus 284 ó Londain. Tá daonra 471 ann, agus tá 307 (65.2%) in ann Breatnais a labhairt.
Skeerey Vreeshey
Paróiste (Manainnis: skeerey) i dtuaisceart Oileán Mhanann is ea Skeerey Vreeshey (Gaeilge: Paróiste Bhríde, Béarla: Bride). Tá sé suite sa sheadin Inver Ayre. Tá achar 21.7 km² agus 418 duine ina gcónaí sa bparóiste de réir dhaonáireamh 2006. Tá na sráidbhailte Skyll Vreeshey agus Cranstal sa bparóiste. Síneann sé ó Kione ny h-Ayrey, an pointe is faide ó thuaidh san oileán, go dtí paróiste Creest ny h-Ayrey ó dheas, agus ó Andreas ar an taobh thiar, soir go dtí Muir Éireann.
Is é seo an paróiste is gaire don Bhreatain; níl ach 26km idir Kione ny h-Ayrey agus Gall-Ghàidhealaibh in Albain.
Gorsebrook
Is ceantar suite i Wolverhampton é Gorsebrook.
Chris Rock
Christopher Julius "Chris" Rock III  is aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach a rugadh sa bhliain 7 Feabhra 1965.
Urmston
Is baile suite i Lancashire é Urmston.
Skeerey Chairbre
Paróiste (Manainnis: skeerey) in Oileán Mhanann is ea Skeerey Chairbre (Béarla: Arbory). Tá sé sa sheadin Rosien ar chósta theas an oileáin. Tá Balley Chashtal agus Muir Éireann ar an taobh theas den pharóiste, le paróistí Rosien ar an taobh thiar, Perick ar an taobh thuaidh, agus Malew ar an taobh thoir. Tá na sráidbhailte Eairy Shynnagh, Colby, as Balley Beg sa bparóiste.
Fordhouses
Is ceantar suite i Wolverhampton é Fordhouses.
Kerry Condon
Is aisteoir Éireannach í Kerry Condon (Ciarraí Ní Chúndúin). Rugadh ar 9 Eanáir 1983 i nDúrlas Éile í. Tá cáil bainte amach aici mar an carachtar Stacey Ehrmantraut ar an gclár teilifíse Better Call Saul (2015-22).
Résheoid
Cineál cloiche scothluachmhaire den mhianra iathchloch potaisiam. Loinnir mhílítheach ópalach aici mar gheall ar a micreastruchtúr ailínithe mínscála a dhíraonann solas.
Eiric na Leamhna
Is peileadóir Ghaelach ó Bhaile Átha Cliath é Eiric na Leamhna (Eric Lowndes sa Bhéarla). Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Cumann Naomh Peregrine. Bhí Lowndes ar fhoireann Bhaile Átha Cliath nuair a bhain siad Craobh Laighean i 2014, 2015, 2016 agus 2017.
Edward Jenner
Lia a saolaíodh i mBerkeley Shasana ab ea Edward Jenner (17 Bealtaine 1749 - 26 Eanáir 1823). I 1796 d'ionaclaigh sé páiste le bolgach bó, agus dhá mhí níos déanaí le bolgach Dé. Níor tholg an páiste an galar marfach seo. Ina dhiaidh sin tháinig vacsaíniú le bheith an-choiteann mar chosaint i gcoinne galar éagsúil.
Llanwrda
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llanwrda, 72.5 km ó Caerdydd agus 263 ó Londain. Tá daonra 504 ann, agus tá 257 (51%) in ann Breatnais a labhairt.
Llanwrthwl
52.2621°N, -3.5013°W
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Llanwrthwl, 89.8 km ó Caerdydd agus 246 ó Londain. Tá daonra 190 ann, agus tá 35 (18.4%) in ann Breatnais a labhairt.
Thomas Cole
Péintéir Meiriceánach as Sasana ab ea Thomas Cole (1 Feabhra 1801 - 11 Feabhra 1848) a raibh clú air as a chuid tírphictiúr agus péintéireachtaí staire. Aithnítear é mar bhunaitheoir an Hudson River School, gluaiseacht ealaíne Meiriceánach a bhí i réim i lár na 1800idí. Saintréith shaothar Cole ná an léiriú rómánsach ar fhásach agus ar dhúlra Mheiriceá.
Luathshaol agus oideachas
Rugadh Cole in Bolton le Moors, Lancashire, sa bhliain 1801, Chuaigh Cole ar imirce go dtí na Stáit Aontaithe in éineacht lena theaghlach sa bhliain 1818. Chuir siad fúthu in Steubenville, Ohio. In aois a 22 bliain, thug sé aghaidh ar Philadelphia agus ní ba dhéanaí, sa bhliain 1825, ar Catskill, Nua-Eabhrac. D'fhan sé ina chónaí in Catskill lena bhean chéile agus a gcuid bpáistí go dtí a bhás sa bhliain 1848.
Fuair Cole obair mar ghreanadóir ar dtús. Bhí sé féin-oilte mar phéintéir.
Tagairtí
mion|clé|Radharc ar an Dá Loch agus Teach Sléibhe, Sléibhte Catskills, Maidin (1844)
Marcel Duchamp
Péintéir a rugadh i mBlainville na Fraince ab ea Marcel Duchamp (28 Iúil 1887 - 2 Deireadh Fómhair 1968). Bhain Duchamp le cuid mhaith de na gluaiseachtaí nua-aoiseacha, le Ciúbachas is Todhchaíochas, agus bhí ina cheannródaí sa Dadachas.
Whiston, Merseyside
Is ceantar suite i Merseyside é Whiston.
Michael Murphy (peileadóir)
Is peileadóir é Mícheál Ó Murchú (Béarla: Michael Murphy). Is as Leitir Ceanainn, Contae Dhún na nGall é. Imríonn sé ar fhoireann peil Ghaelach Dhún na nGall agus ar a fhoireann áitiúil Gleann tSúilí. Imríonn sé lántosaí don Ghleann tSúilí agus don Dún na nGall. Sa bhliain 2012, fógraíodh gurbh é captaen na foirne Dún na nGall é. Rinneadh Ó Murchú an chéad imreoir a bheith ina captaen nuair atá bua díreach i ndiaidh a chéile acu. Chomh maith ba é an dara captaen an Corn Sam Maguire a bhuachan, tar éis Antóin Ó Maolmhuaidh (Anthony Molloy) sa bhliain 1992. Go minic, meastar gurb é Ó Murchú ceann de na peileadóirí ab fhearr riamh.
Saol a hóige
Rugadh Mícheál Ó Murchú ar an 4ú Lúnasa 1989 i Leitir Ceanainn agus tógadh é i nGleann tSúilí, Contae Dhún na nGall. Is páiste aonair é. Is é Mick Ó Murchú a athair. Bhí a athair ina bhall den Gharda Síochána agus d’oibrigh a bhean Mháire don tseirbhís sláinte. Ar mhuintir a athair Mícheál, as Maigh Eo a tháinig an chuid is mó dá shinsir. Rugadh Ó Murchú lena chromán as áit agus sa bhliain 1990, rinneadh obráid air ag an Ospidéal Ollscoile an Mater Misericordiae. Lá amháin nuair a bhí Ó Mhurchú i mBaile Átha Cliath i gcomhair scrúdú sláinte, chuir sé ceist ar a athair an dtiocfadh leis dul isteach Páirc an Chrócaigh. Thug garda slándála cead dóibh dul isteach agus bhuail Ó Murchú leis an tráchtaire spóirt cháiliúil Mícheál Ó Muircheartaigh. Shiúil sé isteach ar an bpáirc i bPáirc an Chrócaigh den chéad uair in éineacht leis Ó Muircheartaigh.
Oideachas
D’fhreastail sé ar Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath (DCU) agus sa bhliain 2013 fuair sé céim le bitheolaíocht agus corpoideachas. Le linn na mblianta a chaith sé ag staidéar i mBaile Átha Cliath, roinn sé lóistín le Pól Ó Floinn (Paul Flynn) agus Aodán Breathnach (Aidan Walsh) buaiteoirí Craobh na hÉireann le Baile Átha Cliath agus Corcaigh.
A Gairm Proifisúnta
Is múinteoir meánscoile é Mícheál Ó Murchú. Faoi láthair tá sé ag múinteoireacht i gColáiste Naomh Adhamhnáin i Leitir Ceanainn. Is iardhalta é i gColáiste Naomh Adhamhnáin. Múineann sé bitheolaíocht agus corpoideachas. Oibríonn sé i ‘Michael Murphy Sports & Leisure’ freisin, an siopa spóirt a d’oscail sé i 2014 lena comhimreoir Niall Ó Gallchobhair (Neil Gallagher).
Club CLG
Sa bhliain 2011 bhí sé mar bhall den fhoireann Ghleann tSúilí a bhuaigh an chéad teideal Craobh shinsear Peile Dhún na nGall nuair a bhuail Gleann tSúilí 1-08 go 0-9 in aghaidh Naomh Mícheál sa chluiche ceannais. Bhí scór 1-7 aige de réir an scóir iomláin 1-8. Bhronn na himreoirí gradam laoch na himeartha air.
I mí Dheireadh Fómhair sa bhliain 2013 bhuaigh Ó Murchú a dhara Craobh Shinsear Peile Dhún na nGall nuair a bhuaigh Gleann tSúilí 3-19 go 2-6 in aghaidh Na Cealla Beaga. mion
Captaenacht Dún na nGall
D’ainmnigh an bainisteoir Séamus Mag Aonghusa (Jim Mc Guiness) Ó Murchú mar chaptaen ar fhoireann Dhún na nGall i mí na Nollag sa bhliain 2010, nuair nach raibh sé ach bliain is fiche d’aois. Ba é ceann de na himreoirí is óige a bheith mar chaptaen.
Sa bhliain 2011 threoraigh sé an fhoireann go dtí a gcéad teideal Craobh Pheile Uladh i 19 mbliana nuair a bhuail Dún na nGall 1-11 go 0-08 in aghaidh Doire i bPáirc Thiarnaigh Naofa (St.Tiernach’s Park), Cluain Eois (Clones). Lean Dún na nGall ar aghaidh go dtí an cluiche leathcheannais na hÉireann i 2011 ach ar an drochuair chaill siad an cluiche in aghaidh Baile Átha Cliath.
Craobh Peil na hÉireann 2012
Sa tríú nóiméad den chluiche ceannais lasc Ó Murchú na liathróide isteach san eangach tar éis na liathróide a bhailiú ó Carl De Léis (Karl Lacey). Dúirt na meáin agus an lucht féachana gurbh é an cúl is íocónaí sa bhliain 2012 agus mairfidh an cúl sin i gcuimhne na ndaoine. Nuair a chuaigh Ó Murchú suas an ardán Ó Hógáin (Hogan Stand) i bPáirc an Chrócaigh agus d’ardaigh sé an Corn Sam Maguire, thosaigh sé a óráid leis “We have him” ag tagairt don Chorn Sam Maguire. Ag deireadh a óráid chan sé an cúrfa den amhrán Dún na nGall “Jimmy’s winning matches”. Bhí an t-amhrán “Las Vegas (In the Hills of Donegal)” ag bladhradh amach as na callairí i bPáirc an Chrócaigh agus rinne an fhoireann Dún na nGall cuairt ghaisce thart Páirc an Chrócaigh agus bhain siad an-sásamh as an mbua. Bhí a oiread le 82,000 ag an gcluiche ceannais.
De réir a comhimreoir Niall Ó Gallchobhair (Neil Gallagher), is cinnte nach mbeadh an bua ag foireann Dhún na nGall Craobh na hÉireann sa bhliain 2012 gan Mícheál Ó Murchú. mion|Mícheál Ó Murchú ag scóráil cic pionóis in aghaidh John Deighan (Doire) sa Craobh Comórtais Uladh (2008)
Peil na Rialacha Idirnáisiunta (International Rules)
Chuaigh Ó Murchú den chéad uair chun na hAstráile chun sraith Peil na Rialacha Idirnáisiúnta (sa chatagóir faoi sheacht mbliana déag) a dhéanamh sa bhliain 2007 nuair nach raibh sé ach sé bliana déag d’aois. Mar sin féin, sa bhliain 2010 dhiúltaigh sé tairiscint chun bogadh go dtí na hAstráile agus ní bheadh sé ag smaoineamh air sa todhchaí mar bhí sé ag iarraidh fanacht abhaile i ndún na nGall agus imirt dá chlub agus dá chontae. Tháinig sé ar an tsraith Peil na Rialacha Idirnáisiúnta i 2010 den chéad uair ag imirt don fhoireann na hÉireann in aghaidh na hAstráile. Arís i 2011 thaistil sé chun na hAstráile don dara sraith den Pheil na Rialacha Idirnáisiúnta. Sa tsraith seo sháraigh Ó Murchú gach uile imreoir agus measadh go raibh sé ceann de na himreoirí is fearr in Éirinn.
Tar éis a rath i 2011 fógraíodh gurbh é captaen fhoireann na hÉireann é don tsraith 2013.
Mícheál Ó Murchú agus an teanga Gaeilge
Rinne Ó Murchú físeán don Chumann Lúthchleas Gael le linn bhliain na Gaeilge i 2018. Is é ‘Buail Buaille don Ghaeilge’ an t-ainm ar an bhfíseán. San fhíseán seo, tá sé ag ciceáil scóir don Ghaeilge le linn bhliain na Gaeilge i 2018.
Sa bhliain 2017 rinne Ó Murchú agallaimh don BBC Gaeilge in éineacht le imreoir Ard Mhaca, Cathal de Bhearnúin (Charlie Vernon) ag labhairt faoina saoil mar imreoirí CLG.
Obair Theilifíse
Bhí Mícheál Ó Mhurchú ar an chlár faisnéise The Toughest Trade sa bhliain 2017. Mhalartaigh Ó Mhurchú áiteanna leis réalta rugbaí Shane Williams agus chaith sé seachtain amháin ag foireann rugbaí na Fraince Clermont. In ionad Ó Mhurchú, chuaigh James isteach sa chlub Ó Mhurchú Gleann tSúilí.
Chomh maith le The Toughest Trade, bhí sé ar an scannán peile “Gaelach Getting to grips with some GAA skills” le Cathal de Bhearnúin (Charlie Vernon) as Ard Mhacha. Rinneadh scannánú ar an scannán ar an Ómaigh agus craoladh an scannán ar BBC.
D’oibrigh sé mar anailísí do Eir Sport le linn a gclúdach ar an gCluiche Leathcheannais Craobh Shinsear Peile Dún na nGall idir Gaoth Dobhair agus Naomh Conaill i 2017.
Rinne sé a chéad uair mar anailísí ar The Sunday Game don chraoladh oíche de bhuaicphointí an leathcheannais na hÉireann idir Muineachán agus Tír Eoghain ar an 12 Lúnasa i 2018. Fuair sé go leor aiseolas dearfach tar éis a chéad uair mar anailísí ó léirmheastóirí agus lucht féachana. D’fhill Ó Murchú ar The Sunday Game ar oíche an cluiche ceannais peile na hÉireann i 2018 idir Baile Átha Cliath in adhaidh Tír Eoghain agus arís i 2019, Baile Átha Cliath in aghaidh Ciarraí.
Gnó
I mí Lúnasa sa bhliain 2014, d’oscail Ó Murchú a shiopa spóirt féin i Leitir Ceanainn “Michael Murphy Sports and Leisure” taobh lena comhimreoir Niall Ó Gallchobhair (Neil Gallagher). Ó ag oscailt an siopa spóirt, bíonn tarraingt mhór ag turasóirí air. Tagann lucht leanúna CLG ó cháin agus ó chóngar chun comhrá a bheith acu leis an gcaptaen a bhuaigh craobh na hÉireann, chun grianghraf a thógáil leis, nó chun átagraf a fháil.
I Meán Fómhair sa bhliain 2016 sheol Michael Murphy Sports and Leisure tionscnamh nua chun gaiscí na daltaí agus na scoileanna chun ceiliúradh agus chun luach saothair a thabhairt dóibh. Is é ‘Michael Murphy Sports and Leisure School Star Awards’ an t-ainm atá ar an ghradam. Tá cead ag gach bunscoil agus gach meánscoil ar fud Dhún na nGall.
Bronn Mícheál Ó Murchú an gradam ‘Michael Murphy Sports and Leisure School Stars’ ar Ghairmscoil Chú Uladh an Chlocháin (Ballinamore Vocational School Cloghan) i nDún na nGall. Fuair an scoil aitheantas dá cúrsaí folláine agus sláinte a chur chun cinn sa bhliain 2017. Bhuaigh an scoil €250 d’fheisteas traenála mar chuid den ghradam. Thug Mícheál Ó Murchú cuairt ar Ghairmscoil Chú Uladh an Chlocháin chun a nduais a bhronnadh ar na daltaí.
Duaiseanna agus Gaiscí
I gcaitheamh na mblianta ag imirt dá chlub Gleann tSúilí agus dá chontae Dún na nGall, bhuaigh Ó Murchú mórán duaiseanna.
Caitheamh Aimsire
Rinne Ó Murchú agallamh leis GAA.ie ‘Up close and Personal’ nuair a bhí sé fiche bliain d’aois. Labhair sé faoina caitheamh aimsire taobh amuigh de CLG. Labhair sé faoina caitheamh aimsire taobh amuigh de CLG. Dúirt sé is iad ag léamh, ag féachaint ar an teilifís agus ag imirt Xbox an caitheamh aimsire is fearr leis.
Heath Town
Is ceantar suite i Wolverhampton é Heath Town.
Níall Ó Scolaí
Is peileadóir Ghaelach ó Bhaile Átha Cliath é Níall Ó Scolaí (Niall Scully sa Bhéarla). Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Teach Mealóg Sráid Singe. Bhí Scully ar fhoireann Bhaile Átha Cliath nuair a bhain siad Craobh Laighean i 2017.
Analóir
Briseann analóir (nó Ionanálaitheoir uaireanta) an réama tiubh a bhíonn ina chúis le hionfhabhtú scamhóga, srl
Tá dhá chineál éagsúla analóirí ar fáil ː
Aeráid
Má tá análóir dáileog méadraithei gceist,  is é an gás iontu atá freagrach as fadhbanna aeráide. Úsáideann an gnáthdhuine le hasma dhá nó trí análóir in aghaidh na míosa ar an meán.
Llanwrtyd
52.1062°N, -3.638°W
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Llanwrtyd, 76.5 km ó Caerdydd agus 250 ó Londain. Tá daonra 824 ann, agus tá 147 (17.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Grand Prix 1974
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1970 i leadóg ar an Grand Prix. Bhuaigh Jimmy Connors agus Guillermo Vilas na craobhacha is mó le 7 agus bhuaigh Guillermo Vilas an airgead is mó le $219,844 agus na pointí is mó le 746 pointe.
Cuibhreannas Idirnáisiúnta na nIriseoirí Iniúchta
Líonra domhanda neamhspleách de 280 iriseoir iniúchta agus os cionn 140 eagraíocht meáin thar níos mó ná 100 tír is ea '''Cuibhreannas Idirnáisiúnta na nIriseoirí Iniúchta, Crp. (CIII)' (Béarla: International Consortium of Investigative Journalists, Inc. (ICIJ)'', Tá sé bunaithe i Washington, DC le pearsanra san Astráil, sa Fhrainc, sa Spáinn, san Ungáir, sa tSeirbia, sa Bheilg agus in Éirinn.
Skeerey Charmane
Paróiste (Manainnis: skeerey) in Oileán Mhanann is ea Skeerey Charmane (Béarla: German). Tá sé suite sa sheadin Glion Faba. Sna seanlaethanta, ba chuid den pharóiste é Purt ny h-Inshey, áit ina bhfuil Ard-Eaglais Charmane. Tá Balley Keeill Eoin, áit ina mbíonn Féile Tinvaal ar siúl gach bliain, sa bparóiste. Is ceantar cnocach é den chuid is mó, seachas talamh réidh cois fharraige i ngar do Phurt ny h-Inshey. Tá paróistí Maayl ar an taobh thuaidh de, Braddan agus Marooney ar an taobh thoir, agus Perick ar an taobh thiar theas. Tá Muir Éireann ar an taobh thiar thuaidh den pharóiste.
Johannes Hans Daniel Jensen
Fisiceoir a rugadh i Hamburg na Gearmáine ab ea Johannes Hans Daniel Jensen (1907-1973). Rinne sé taighde bunúsach ar struchtúr sceallach na gcáithníní fonúicléacha i gcosúlacht ar struchtúr sceallach na leictreon san adamh. Roinn sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1963 le Maria Goeppert-Mayer is Eugene Wigner.
Cuibhreannas Idirnáisiúnta na nIriseoirí Iniúchta
Sheol an t-iriseoir Meiriceánach Charles Lewis an CIII i 1997 mar thionscnamh de chuid an Ionaid um Ionracas Poiblí (Center for Public Integrity), agus é mar aidhm aige coireacht agus caimiléireacht idirnáisiúnta a nochtadh. Sa bhliain 2017, rinneadh eagraíocht iomlán neamhspleách de agus deonaíodh stádas neamhbhrabúis 501(c)(3) uirthi níos déanaí.
Bedford, Nua-Eabhrac
Is baile i gContae Westchester, Nua Eabhrac é Bedford. Bhí 17,335 duine ina gcónaí sa bhaile de réir daonáirimh 2010.
Tá sé suite in oirthuaisceart Chontae Westchester agus cuimsíonn sé ceithre shráidbhaile: Bedford Hills, Bedford, Katonah, agus Bedford Corners.
Bunaíodh an baile ar 23 Nollaig 1680, nuair a cheannaigh 22 Piúratánach ó Stamford, Connecticut, réimse talún trí mhíle cearnach ar a dtugtar an “Hopp Ground” ón cheannaire Lenape Katonah ar chótaí, pluideanna, vampam, agus éadach.
Horseley Fields
Is ceantar suite i Wolverhampton é Horseley Fields.
Castleton, Derbyshire
Is baile suite i nDerbyshire é Castleton.
Mauser Model 1871
Ba é Peter Paul Mauser a dhear an raidhfil a ainmníodh as. Ba é a chéad raidhfil cartúis é ag Arm na Prúise sa bhliain 1872. Dearadh réabhlóideach a bhí ann do na 1870idí.
Alice Kyteler
Ba í an Bantiarna Alice Kyteler (1263 – tar éis 1325) an chéad duine a daoradh chun báis in Éirinn mar gheall ar an asarlaíocht.
Saol
Bhí sé pósta ceithre huaire; le William Outlaw, Adam le Blund, Richard de Valle, agus Sir John le Poer.
Ollscoil George Mason
Tá dhá champas inti anois i dtrí gcontae: Contae Fairfax (an príomhchampas), Contae Arlington (a bhfuil an scoil dlí ann) agus Contae Prince William.
Cormac Mac Coisdealbha
Is peileadóir Ghaelach ó Bhaile Átha Cliath é Cormac Mac Coisdealbha (Cormac Costello sa Bhéarla). Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Fionnbhrú Colmcille. Bhí Costello ar fhoireann Bhaile Átha Cliath nuair a bhain siad Craobh Laighean i 2013, 2014, 2015 agus 2016.
Dax
Is común í Lannion (Ocsatáinis: Dacs; Bascais: Akize) atá suite sa Département des Landes i réigiún na Nua-Acatáine‎ in iardheisceart na Fraince.
Nascadh
Tá Dax nasctha le Logroño (An Spáinn) ó 1963.
Willis Linn Jepson
Luibheolaí a saolaíodh gar do Vacaville, California ab ea Willis Linn Jepson (19 Lúnasa 1867 - 7 Samhain 1946). I measc a scríbhinní tá an saothar clasaiceach A Manual of the Flowering Plants of California (Lámhleabhar Plandaí Blátha California, 1925). Bhunaigh sé Cumann Luibheolaíochta California i 1913, agus Conradh Cosanta na gCrónghiúisí i 1918.
Lanesfield
Is ceantar suite i Wolverhampton é Lanesfield.
Troye Sivan
Is amhránaí, cumadóir agus aisteoir as an Astráil é Troye Sivan Mellet (Fuaimniú: ). Rugadh ar an 5ú Meitheamh 1995 é i Johannesburg, an Afraic Theas. Bhí sé ina chruthaitheoir físeáin ar YouTube agus tá 7.8 milliún leantóirí aige ar YouTube agus breis is 1.5 billiún radhairc. D'eisigh sé a chéad albam Blue Neighbourhood sa bhliain 2015. Chuaigh an singil "Youth" ón albam sin sa top 40 ar an gcairt Billboard Hot 100. Shroich a dara halbam Bloom (2018) uimhir a trí san Astráil agus uimhir a ceathair ar chairt an Billboard 200.
Mar aisteoir, d'imir sé Wolverine óg in X-Men Origins: Wolverine (2009) agus bhí sé mar an príomhcharachtar sa tríológ Spud. Sa bhliain 2018, fuair sé ainmniúcháin Golden Globe le haghaidh "Best Original Song" leis an amhrán "Revelation", ón scannán Boy Erased. I 2022, bhí sé sa scannán Three Months.
Early Life
Rugadh Sivan i Johannesburg san Afraic Theas. Is bean an tí agus iarmhainicín í a mháthair, Laurelle Mellet, agus is fiontraí agus gníomhaire eastáit é a athair, Shaun Mellet. D'fhás Sivan suas i bPerth, an Astráil Thiar lena thuismitheoirí agus a thriúr deartháireacha.
Moscow, Idaho
Is cathair i dtuaisceart Idaho i ngar don teorainn le stát Washington é Moscow. Bhí 25,435 duine ina gcónaí sa chathair de réir daonáirimh 2020. Is príomhbhaile chontae Latah é, agus tá Ollscoil Idaho, príomh-ollscoil taighde an stáit, lonnaithe in Moscow.
Llanybydder
52.0745°N, -4.1573°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llanybydder, 94.5 km ó Caerdydd agus 284 ó Londain. Tá daonra 1,568 ann, agus tá 897 (57.2%) in ann Breatnais a labhairt.
Siondróm Reye
Galar tearc, ach go minic marfach, a bhfuil claonadh aige teacht i ndiaidh ionfhabhtaithe víreasaigh, agus baint éigin aige le húsáid aspairín é Siondróm Reye. Tarlaíonn deascáin shailleacha san ae is at na hinchinne, agus dá thoradh sin, mearbhall is coma. Ainmnithe as an bpaiteolaí Astrálach R. D. K. Reye (1912-1978) a chuir síos ar an riocht den chéad uair i 1963.
Conchúr mac Taidhg Ó Ceallaigh
Seachtú rí is tríocha Uí Mhaine agus dara Ceann na Fine ba ea  Conchúr mac Taidhg Ó Ceallaigh  (Meán-Ghaeilge  Concobar mac Taidg Ua Cellaig) (bás 1030).
Ba dhoiléir é tráth an chomharbacht tar éis bhás Taidhg Mhóir ag Cluain Tarbh sa bhliain 1014.
Deirtear sna hannála gur maraíodh Conchúr ag fir Tethbae. Maraíodh a dheartháir Diarmaid sa bhliain 1065.
Tadhg Mór Ó Ceallaigh
Séú rí is tríocha Uí Mhaine agus céad Cheann na Fine ba ea  Tadhg Mór Ó Ceallaigh  (bás iiii).
Cúlra
Tháinig Tadhg i gcomharbacht ar Muirgheas mac Domhnaill, a d'éag i mbun catha sa bhliain 986.
Beatha
Is amhlaidh go raibh Tadhg ar an bhfód i gcathanna Loch Rí (987) agus an slógadh cuid Teamhraigh sa bhliain 999. Comhghuaillí Bhriain Bóramha ba ea Tadhg in éadan rí na Mí, Maol Seachnaill mac Domhnaill (975-1022) agus beirt ríthe Chonnacht, Cathal mac Conchúir mhic Thaidhg (973-1010) agus Tadhg an Eich Ghil (1010-1030).
Rinne sé cleamhnas le Briain nuair a d'éirigh deirfiúr leis ina bean chéile Bhriain. Neartaigh a stádas nuair a d'éirigh Brian ina Ardrí sa bhliain 1002. Chuaigh sé ina theannta go dtí Áth Cliath sa bhliain 1014, áit a throid agus a d'éag sé i gCath Chluain Tarbh.
Sean-nós
mion|Armas Uí Cheallaigh ag Mainistir Thuilsce, Contae Ros Comáin D'inis John O'Donovan sean-nós maidir le harmas Uí Cheallaigh a bhí ann go forleathan sa 19ú haois. Feictear enfield ar an armas, agus creideadh gur tháinig sé as an bhfarraige ag Cath Chluain Tarbh chun corp Thaidhg a chosaint óna Lochlannaigh.
Dar le O'Donovan, glaodh Tadhg Catha Bhriain ar sna hannála.
Sliochtaigh
Nó de shliocht Taidhg nó de sloinne Uí Cheallaigh a bhí gach rí Uí Mhaine seachas duine amháin (Diarmaid Ó Madáin), go dtí gur éirigh Feardhorcha Ó Cellaigh as an teideal go déanach sa 16ú haois. Sa lá atá inniu ann, is é Count de Grallagh et Tyrcooley a shliochtaigh shinsearachta. Is coitianta é an sloinne fós sa cheantar (Contae na Gaillimhe), de shliocht uile Cheallaigh mhic Fhionnachta.
Feirmeoireacht scannán
Tagraíonn feirmeoireacht scannán do mhodh malartach feirmeoireachta orgánaí a úsáideann hidreascannán comhdhéanta de pholaiméir intuaslagtha in uisce (teanndáileog hidrifileach (nó SkyGel)  polaiméir sár-ionsúiteach a ghníomhaíonn mar thaiscumar a choinníonn uisce suas le 1,000 oiread a mheáchain.) agus scannán IMEC atá bunaithe ar hidreaghlóthach seachas ar ithir traidisiúnta.
Forbraítear an scannán IMEC agus an SkyGel go sonrach chun úsáid uisce a laghdú, táirgiúlacht agus toradh plandaí a mhéadú, mar aon le táirgeadh atá saibhir i siúcraí, in aigéad gáma-aimíneabútrach agus i lícipéin.
Conas a oibríonn sí
In ord ón talamh aníos, tá an braillín uiscedhíonach, an dilfheadán faoin hidreaghlóthach, an chéad chiseal eile de na fabraicí neamhfhite, ar a dtagann an hidreaghlóthach féin ar a bharr, le silfheadán ar bharr an scannáin.
Naisc sheachtracha
https://www.youtube.com/watch?v=eu5EwxMwHyc
Evan Mac Cumascaigh
Is peileadóir Ghaelach ó Bhaile Átha Cliath é Evan Mac Cumascaigh (Evan Comerford sa Bhéarla). Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Ciceam Bhaile Munna.
James M. Buchanan
Laureate an Duais Nobel agus taighdeoir eacnamaíochta é James McGill Buchanan Jr. (3 Deireadh Fómhair, 1919 - 9 Eanáir 2013). Rugadh é in Murfreesboro, Tennessee, SAM. Bhí sé ina ollamh ag Ollscoil George Mason le tamall fada, agus tá anailís ghéar ar an teoiric "logrolling" déanta aige, i measc a chuid oibre eile ar an cheisteanna eacnamaíochta. Cailleadh é ar 9 Eanáir 2013 i Blacksburg, Virginia.
Aimitis
Is grianchloch chorcra nó chorcairghorm í aimitis a úsáidtear go minic mar ornáid. I seanscéal Gréagach, bhí dath bán ar an aimitis, ach cuirtear fíon ar an chloch agus d'athraigh sé go dtí corcra.
Llanycil
52.9005°N, -3.6146°W
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Llanycil, 160.7 km ó Caerdydd agus 284 ó Londain. Tá daonra 404 ann, agus tá 325 (80.4%) in ann Breatnais a labhairt.
Miridae
Fine mhór ilghnéitheach d'fheithidí is ea na Miridae (tráth, mar Capsidae). Is féidir tagairt a dhéanamh don speiceas mar fhríd chaipsideach. I measc na n-ainmneacha coitianta a tugtar orthu bíonn frídí (nó feithidí) plandaí, duilleacha, agus féir. Is í an fhine is mó d'fhíor-fheithidí bainteach leis an fho-ord Heteroptera; a chuimsíonn os cionn 10,000 speiceas ar eolas, agus bíonn cinn nua eile á cur leo i gcónaí. Bíonn an chuid is mó de na miridigh aitheanta go forleathan mar lotnaidí talmhaíochta Speicis iad a phollann fíocháin na bplandaí, a bheathaíonn ar shú glasraí, agus uaireanta a tharchurann galair víreasacha plandaí. Mar sin féin, bíonn roinnt speiceas creachóireach.
Cur síos
Is feithidi beaga talún iad na Miridae, de ghnáth ubhchruthach nó fadaithe le tomhas níos lú ná 12 milliméadar ar fhad. Bíonn cruit ar go leor acu, mar gheall ar chruth an phrótóracs, a iompraíonn an ceann cromtha síos. Tá cuid acu gheal dháite agus patrúnaithe go tarraingteach, cinn eile liathdhonn nó dorcha, an chuid is mó neamhfheiceálach. Déanann roinnt géineas aithris ar na seangáin, ag céimeanna áirithe den saol. Ní bhíonn aon súileog nó ocelli acu. Tá ceithre dheighleoga ag a rostrm. Is gné úsáideach d'fhonn baill den fhine a aithint ná láithreacht an cuneus, se sin rinn triantánach an chóiriam, cuid cheiritineach daingean den an sciathán tosaigh, an hemelytron. Bíonn an cuneus le feiceáil sna Miridae go léir beagnach, agus ní bhíonn sé ach ag chúpla Hemiptera eile, go háirithe i bhfine na nAnthocoridae, nach bhfuil mórán mar mar an gcéanna leis na Miridae ar bhealaí eile. Bíonn,i gcónaí, trí dheighleoga sna tarsais.
Rashida Jones
Is aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach í Rashida Leah Jones (rugadh 25 Feabhra, 1976).
Niels Kaj Jerne
Imdhíoneolaí Danmhargach a rugadh i Londain ab ea Niels Kaj Jerne (23 Nollaig 1911 – 7 Deireadh Fómhair 1994). Ina thaighde ar an gcóras imdhíonach, rinne sé staidéar ar chruthú na n-antasubstaintí, mhínigh forbairt na T-limficítí, agus shaothraigh teoiric an chórais imdhíonaigh ina samhlaítear é mar líonra limficítí is antasubstaintí ag idirghníomhú le chéile.
Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1984 le César Milstein is Georges Köhler as an obair sin.
Connaghyn
Paróiste (Manainnis: skeerey) in Oileán Mhanann is ea Connaghyn nó Ardjyn Chonnaghyn (Béarla: Onchan). Is toghcheantar é don Cheathrar agus Fiche freisin, agus tá beirt teachtaí tofa ann. Tá an paróiste suite sa sheadin Garff, cé gur chuid de Medall é san am ata caite. Tá paróiste Lonan ar an taobh thoir thuaidh de, paróiste Braddan ar an taobh thiar thuaidh, Doolish ar an taobh thiar theas, agus Muir Éireann ar an taobh theas. Is iad Carn Gerjoil (445 m) agus Slieau Ree (316 m) na pointí is airde. De réir dhaonáireamh 2006, bhí 9,172 duine ina gcónaí sa bparóiste. Is é Kione Droghad, bruachbhaile de chuid Doolish, an baile is mó sa bparóiste.
Cairbíd
deas|200px|thumb|Cairbíd Aon chomhdhúil charbóin, iad siúd ina bhfuil an carbón ianach go príomha. Úsáidtear an téarma go baileach ar chairbíd chailciam, CaC2, ar salann aicéitiléine í. Is féidir aicéitiléin, C2H2, a athghiniúint ó chairbíd ach uisce a chur léi, tríd an imoibriú CaC2 + 2 H2O → Ca(OH)2 + C2H2.
Seán Mistéal
Bhí Seán Mistéal (Béarla: John Mitchel); 3 Samhain, 1815 - 20 Márta, 1875) ina náisiúnaí gníomhaíoch Éireannach, aturnae, agus iriseoir polaitiúla. Beirthe i gCamnish, in aice le Dún Geimhin, Contae Dhoire, Éire bheadh sé ina chomhalta tosaigh sna heagraíochtaí Éire Óg (Young Ireland sa Bhéarla) agus an Chónaidhm Éireannach (Béarla: The Irish Confederation). Bhí sé le bheith ina ghuth poiblí do dhearcadh Thaobh na Cónaidhme, sna 1850í agus 1860í.
Chreid sé gur rud riachtanach í sclábhaíocht agus chosain sé cearta na stát sclábhaíocht a roghnú nó a mhalairt.
Toghadh mar fheisire é do Theach na gComóntach, Westminster, Sasana; ach é a bheith dícháilithe de bharr gur ciontaíodh mar fheileon é. Tá a dhialann, an 'Jail Journal', ar cheann de na téacsanna is cáiliúla don phobal náisiúnach. thumb|upright|left|Uaigh an Mhistéalaigh, Reilig [[Úinitéireachas|na Úinitéirigh, An tSráid Ard, Iúr Cinn Trá, Contae an Dúin]]
Teaghlach
Fuair athair Sheáin, sé sin John Mitchel a chuid oideachais go príomha ag Ollscoil Ghlaschú, d'iontráil sé ministreacht na hEaglaise Phreispitéirí go luath mar mhinistir. Thug William Dillon, beathaisnéisí Mhitchel le fios dúinn go "faoi na bliana 1810, cuireadh é i gceannas ar séipéal in aice le Dún Geimhin, contae Dhoire. " Is anseo a bhuail sé agus a phós sé Mary Haslett. Sa bhliain 1819, glaodh air dul chuig Doire, áit ar fhan sé le roinnt ceithre bliana, go dtí gur bhfuair sé "glaoch" dul go dtí Iúr nó Ard Mhacha. Ghlac sé leis an glaoch chun an Iúir, agus d'fhan sé ann, agus ba mheas ag ranganna uilig na háite air go dtí go bhfuair sé bás sa bhliain 1840. Tar éis bás a fir céile, thaisteal a bhean Mary Haslett go min minic. Sa bhliain 1853, nuair a d'éalaigh a mac, a bhí ar deoraíocht sa Tasmáin, agus a chuaigh go dtí na Stáit Aontaithe, chuaigh sí ann freisin, lena mac agus beirt iníonacha, chun fáilte a chuir roimhe. Chónaigh sí i Meiriceá feadh roinnt blianta agus ansin aththrasnaigh sí an tAtlantach, agus chuaigh chun cónaí i Londain í. As sin d'fhill sí ar ais chuig an Iúir, áit ar fhan sí go dtí go bhfuair sí bás sa bhliain 1865.
Sna Stáit Aontaithe
D'éalaigh Mitchel, le cúnamh ó Patrick James Smyth, ó Chríoch Van Diemen sa bhliain 1853 agus rinne sé a bhealach (trí Taihítí, San Francisco, Nicearagua agus Cúba) go Cathair Nua-Eabhrac. Is ann, i mí Eanáir 1854, a thosaigh sé ag foilsiú an Irish Citizen, ach níor mhair sé 'fáilte an laoich' a bhí faighte aige ar dtús. Bhí a chosaint ar an sclábhaíocht i stáit an deiscirt "the subject of much surprise and general rebuke", fad a chothaigha a thacaíocht do réabhlóid Eorpach coimhthíos idir é féin agus Ordlathas na hEaglaise Caitlicí.
Ar son na Sclábhaíochta
Nuair a bhí sé sna Stáit Aontaithe, ní raibh aon leisce ar Mhistéal an t-éileamh a dhéanamh arís gur "an innately inferior people" a bhí sna daoine gorma. Sa dara heagrán, den Irish Citizen, dhearbhaigh sé nach coir í "or even a peccadillo to hold slaves, to buy slaves, to keep slaves to their work by flogging or other needful correction", agus go mb’fhéidir gur mhian leis féin "a good plantation well-stocked with healthy negroes in Alabama". Subject to widely-circulated broadsides from the abolitionist Henry Ward Beecher Ag  éirí as na mórbhileoga forleathana ón chealaitheoir Henry Ward Beecher agus ón deoraí phoblachtach Fhrancach Alexandre Holinski, spreag na ráitis fearg an phobail. I mBaile Átha Cliath, thionóil an Chónaidhm Éireannach cruinniú éigeandála chun agóid a dhéanamh ar thuarascálacha sna nuachtáin Mheiriceánaigh agus na Breataine a "erroneously attributed" barúlacha an Mhiséalaigh ar son na sclábhaíochta" "to the Young Ireland party".
An Iolaire
Luamh a bhí in HMY An Iolaire (Gaeilge: An tIolar). Go moch ar maidin Lá na Bliana Úire 1919, bhí beagnach 300 duine ar bord, mairnéalaigh ag filleadh abhaile tar éis an An Chéad Chogaidh Dhomhanda. Bhí ar a laghad 284 duine ar bord agus bádh níos mó ná 200 duine. I ndiaidh dóibh teacht slán ón gCéad Chogadh Mór, bádh iad 20 slat ó chladach Leòdhais. Bhí siad uilig sa Chabhlach Ríoga. básanna inseachanta ba ea iad go léir.
An tubaiste
I ngar do chladach Steòrnabhaigh, raiceáladh An Iolaire agus scriosadh ar charraigeacha darb ainm Béisteanna Thuilm é.
Conspóid
Ba thragóid inseachanta é. Ba sheanbhád í an Iolaire; tógadh mar luamh í in 1881 agus ghlac an Cabhlach Ríoga seilbh uirthi ag tús an Chogaidh.
Bhí imní ar an chaptaen fiú agus ‘An Iolaire’ ag imeacht ó Chaoil Loch Aillse ag 7.30 Oíche Chinn Bliana, í ag triall ar Steòrnabhaigh, príomhbhaile Leòdhais.
Bhí ar a laghad 284 duine ar bord, ach gan slí ann ach do 100. Ní raibh ach dhá bhád tarrthála agus 80 seaicéad tarrthála ann. clé|mion|Tharla an tragóid ar lá 'Hogmanay' Ní raibh iomrá ar oifigigh ‘An Iolaire’. Fágadh faoi na hoileánaigh féin tarrtháil a dhéanamh orthu féin agus iad amuigh sa dorchadas agus na tonnta ag briseadh orthu.
Ainneoin nach ndeachaigh ‘An Iolaire’ faoi go 3.30, agus go raibh garastún láidir ag an Chabhlach ar Steòrnabhaigh, níor thángthas i gcabhair uirthi.
Fá choicís, chuir an Cabhlach an bád báite ar an mhargadh agus coirp fós uirthi. Chuir sin oiread feirge ar an phobal gur tarraingíodh siar é.
Fiosrúchán
Bhunaigh an Cabhlach Cúirt Fiosrúcháin, Fiosrúchán Poiblí, ach níor foilsíodh an tuarascáil go dtí ... 1970. Chuir sin an locht ar na hoifigigh, ar easpa trealaimh, agus ar an Chabhlach i Steòrnabhaigh as gan teacht i gcabhair orthu.
Bhí sé 45 bliain sular tógadh leacht cuimhneacháin.
Pobal Gaelach briste faoi bhrón
Bádh 181 fear as Leòdhas agus na hEaradh in Eileanan Siar na hAlban. As pobal 29,600 ar Leòdhas, maraíodh 1,151 fear sa Chogadh Mór. clé|mion Bhí 50 duine as ceantar an Rubha ar ‘An Iolaire’. Níor tháinig ach 11 acu slán.
Maraíodh deichníur as Seiseadar, sráidbhaile beag ar an Rubha, sa Chogadh ach fuair 10 eile bás ar an Iolaire.
Colm Basquel
Is peileadóir Ghaelach ó Bhaile Átha Cliath é Colm Basquel. Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Baile Buadáin Naomh Éanna.
An Phéist
Ceann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha is ea an Phéist, agus ba cheann í freisin de na 48 réaltbhuíon a bhí ar chatalóg de chuid Tholamaes. I measc na réaltbhuíonta nua-aimseartha, is uathúil í mar réaltbhuíon ar mbeith roinnte ina dá chuid di, dá ngairtear Ceann na Péiste (nó Serpens Caput, ar an taobh thiar) agus Eireaball na Péiste (nó Serpens Cauda, ar an taobh thoir). Tá réaltbhuíon Fhear na bPéisteanna suite idir an dá chuid seo.
Tugtar Serpens mar ainm Laidine ar réaltbhuíon na Péiste, rud a chiallaíonn "nathair". Bí cúramach gan an réaltbhuíon seo a thógáil in abhraíocht réaltbhuíon na Péiste Bige, dá ngairtear Hydrus as Laidin, ná in abhraíocht réaltbhuíon na Péiste Uisce, dá ngairtear Hydra as Laidin.
Príomhghnéithe
Ós rud é go bhféachtar ar an bPéist mar réaltbhuíon amháin, d'ainneoin go bhfuil sí roinnte ina dá chuid, ní bhaineann ach aon sraith amháin d'ainmneacha Bayer leis an dá pháirt. Mar sin de, is í α Ser an réalt is gile ar Cheann na Péiste, agus is í η Ser an réalt is gile ar Eireaball na Péiste. Agus níl aon réaltaí ar an réaltbhuíon seo atá níos gile ná an tríú méid ach amháin an dá réalt siúd; mar sin de is deacair an réaltbhuíon seo a aimsiú ar spéir na hoíche. I measc na réaltaí atá ar an gCeann faightear α, β, γ, δ, ε, ι, κ, λ, μ, π, ρ, σ, τ, χ agus ω Ser. I measc na réaltaí is gile atá ar an Eireaball faightear ζ, η, θ, ν, ξ, agus ο Ser.
Stair is miotaseolaíocht
Is í an Phéist an nathair atá ar iompar ag Fear na bPéisteanna, an láimhseálaí nathrach. Ar dtús ní raibh ach réaltbhuíon amháin sa cheantar seo den spéir dá ngairtí Serpentarius nó Ophiuchus (.i. Fear na bPéisteanna). Baineann an réaltbhuíon seo le miotas faoi bunús an leighis. Ach roimh an 17ú haois níor bhain aon mhiotaseolaíocht leis an bPéist seachas miotaseolaíocht Fhear na bPéisteanna.
Monica Barnes
Is bean Éireannach í Monica Barnes. Rugadh í ar an 12 Feabhra 1936 i gCarraig Mhachaire Rois i gContae Mhuineacháin i Cúige Uladh agus fuair sí bás ar 2 Bealtaine 2018 i Gleann na gCaorach, i mBaile Átha Cliath. Bhí Monica ina polaiteoir Fine Gael agus bhí sí ina dTeachta Dála don dáilcheantar Dún Laoghaire ó 1982 go dtí 1992 agus 1997 go dtí 2002. Bhí sí ina seandaóir don panéil Labour ó mhí Feabhra 1982 go dtí Samhain 1982 agus bhí sí mar bhall den Comhairle den Stáit ó 1991 go dtí 1995. Bhí Barnes ina feimineach agus ina gníomhaí cearta mban a chomhbhunaigh an Chomhairle um Stádas na mBan (Comhairle Náisiúnta na mBan anois).
Dún Laoghaire-Ráth an Dúin
Contae ríathach i bPoblacht na hÉireann is ea Dún Laoghaire-Ráth an Dúin (Béarla: Dún Laoghaire-Rathdown ) a rinneadh ón gcontae traidisiúnta Baile Átha Cliath. Tá Dún Laoghaire-Ráth an Dúin ar an taobh thoir theas de chathair Bhaile Átha Cliath, agus tá baile Dhún Laoghaire aige mar lárionad riaracháin. Bunaíodh an contae sa bhliain 1994 nuair a nascadh ceantar Bhardas Dhún Laoghaire, an (Deansgrange Joint Burial Board) agus an chuid thoir theas de Chontae Bhaile Átha Cliath le chéile.
Monica Barnes
Saol luath
Rugadh Monica Barnes ar 12ú Feabhra 1936 i gCarraig Mhachaire Rois, Co. Mhuineacháin. Ceardchumannaí ba ea é athair Monica a bhí ag obair i Monarcha Thionscail Gypsum i nDún an Rí, Co. an Chabháin. DFhreastal ​​sí ar gClochar Louis, i gCarraig Mhachaire Rois, Contae Mhuineacháin, scoil chónaithe ar bhain sí scoláireacht comhairle contae léi.Theip uirthi i scrúdú Mata na hArdteistiméireachta, rud a chiallaigh nach raibh sí in ann dul ar aghaidh chuig an ollscoil. D’oibrigh sí i Londain mar chléireach i Stocmhalartán Londan. Tar éis dí filleadh ar Éirinn, phós sí Bob Barnes agus bhog an lánúin go Ráth Naíonáin, Baile Átha Cliath. Bhí beirt iníonacha agus mac ag Barnes.Tar éis breith a céad linbh, dúirt sí níos déanaí go raibh dúlagar iarbhreithe uirthi, riocht nár aithníodh go mór in Éirinn ag an am. Dúirt a dochtúir léi "tú féin a tharraingt le chéile". Ina dhiaidh sin bhunaigh sí grúpa tacaíochta do mhná a bhfuil an ríocht orthu agus thosaigh sí ag cur spéise i gcomhionannas agus i gCearta na mban.
Dún Laoghaire-Ráth an Dúin
"Ó Chuan go Sliabh" an mana atá ag Dún Laoghaire-Ráth an Dúin. Sa chirín tá coróin an Rí Laoghaire, Árd-Rí na hÉireann sa chúigiú haois agus cónaí air sa cheantar.
Eva Braun
thumb| Eva Braun agus [[Adolf Hitler taobh amuigh den Berghof|clé]] B'í Eva Anna Paula Braun (6 Feabhra 1912 – 30 Aibreán 1945) bean chéile Adolf Hitler. Níor phós siad ach ar an 29 Aibreán 1945, nuair a bhí an tArm Dearg ag cúngú orthu. An lá arna mhárach, chuir Hitler agus Braun lámh ina mbás féin.
Saol
clé|mion|Eva nuair a bhí sí ógFuair Eva Braun oiliúint i scoil trádála agus chuaigh sí ag obair ina cúntóir do Heinrich Hoffmann, grianghrafadóir Hitler. Ansin a fuair sí aithne ar Hitler, an chéad uair sa bhliain 1929, nuair a bhí sí seacht mbliana déag d'aois, agus théadh Hitler agus sise chuig na pictiúirí uaireanta. Níor thosaigh an cumann grá dháiríre roimh an mbliain 1932, nuair a chuir neacht Hitler, Angela "Geli" Raubal, lámh ina bás féin. D'fhág a bás siúd Hitler go mór faoi léan, agus ansin, chuir Eva an chuma ar an scéal go raibh sí féin meáite ar fhéinmharú a dhéanamh. D'éirigh Hitler chomh buartha fúithi, ansin, nach scarfadh sé léi a thuilleadh. clé|mion|Hitler agus Eva Braun, 1942. Ní raibh aon chlann acu. Duine neamhpholaitiúil go hiomlán ab ea Eva Braun, agus ní cheisteodh sí polasaithe Hitler. B'iad an faisin, na scannáin agus an ceol na rudaí ba mhó ba suim léi.
Cé go raibh cumann grá acu ón mbliain 1932 i leith, níor phós siad roimh Aibreán 1945. Ceann de na cúiseanna a luaitear leis sin is ea go raibh eagla ar Hitler go gcaillfeadh sé vótaí na mban sna toghcháin, nó go gcaillfeadh sé a ngnaoi nuair a bhí sé ina dheachtóir.
Féinmharú
Chuir Hitler agus Braun lámh ina mbás féin ar an 29 Aibreán 1945, Shlog Braun agus Hitler ciainíd, is cosúil agus ansin scaoil Adolf urchar leis féin ar eagla na heagla. Cuireadh na coirp trí thine ansin
Jessica Ziu
Is imreoir sacair Phoblacht na hÉireann í Jessica Ziu (a rugadh ar 16 Meitheamh 2002). Bhog a athair go dtí Éire ón Albáin i 1998. Thosaigh sí ag imirt sacair nuair a bhí sí cúig bliain d'aois. Chuaigh sí ina leith le Rivermount Boys i Fionnghlas agus bhí sí an t-aon cailín sa foireann.
Llanymddyfri
51.9937°N, -3.7952°W
Grand Prix 1975
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1975 i leadóg ar an Grand Prix. Bhuaigh Manuel Orantes na craobhacha is mó le 6 agus bhuaigh Guillermo Vilas an airgead is mó le $237,392 agus na pointí is mó le 850 pointe. Ba é Arthur Ashe imreoir na bliana agus Vitas Gerulaitis imreoir nua na bliana.
Diarmaid mac Taidhg Ó Ceallaigh
Ochtú rí is tríocha Uí Mhaine agus tríú Ceann na Fine ba ea  Diarmaid mac Taidhg Ó Ceallaigh  (bás 1065).
Margaret Grey Porter
Daonchara Éireannach a d’fhorbair lása Charraig Mhachaire Rois ab ea Margaret Grey Porter (née Margaret Lavinia Lindsey).
Saol
Rugadh i gContae Mhaigh Eo í, an iníon is sine ag Thomas Lindsey agus Lady Margaret, iníon Charles Bingham, Céad Iarla Leamhcáin. Bhí triúr deartháireacha agus ceathrar deirfiúracha aici. Phós sí an tUrramach John Grey Porter (1789–1871) in 1816.
Diarmaid mac Taidhg Ó Ceallaigh
Beatha
Tar éis bhás Chonchúir mhic Taidhg, is amhlaidh gur tharla aighneas comharbachta sa ríocht, agus ní fios go cruinn cé a tháinig chun cinn. Sa ríliosta, ní fheictear i ndiaidh Chonchúir ach "Mac Taidhg Ua Cellaigh"; mharaigh Tadhg Mór ag Clontarf sa bhliain 1014.
Margaret Grey Porter
Saol
Fuair sí bás i 1881.
Diarmaid mac Taidhg Ó Ceallaigh
Beatha
Is dóigh go bhfeictear é Annála na gCeithre Máistrí, aitheanta mar Diarmaid:
Sa ríliosta, tagann Dúnchadh Ó Ceallaigh, i gcomharbacht air.
Dúchorp
Astaíonn dromchla te radaíocht leictreamaighnéadach. Braitheann déine is tonnfhad na radaíochta seo ar dhearbhtheocht an dromchla agus gnéithe mar dhath is ainmhíne an dromchla astaíochta. Cinneann na gnéithe seo éifeacht astaíochta an dromchla. Más nialas an éifeacht seo ní astaíonn an dromchla aon radaíocht, dá airde a theocht. Má bhíonn an dromchla 100% éifeachtach chun radaíochta, tugtar dúchorp air. Ag an am céanna, ionsúnn an dúchorp go hiomlán gach radaíocht a imbhuaileann é. Iarracht mhaith ar dhúchorp mar seo is ea poll beag i mballa bosca bhig agus an taobh istigh dubhaithe. An radaíocht uile a imbhuaileann an poll beag, téann sí isteach sa bhosca agus ionsúitear go huile istigh ann í. Nuair a théitear an bosca, astaítear radaíocht ón bpoll. Ag teocht an tseomra, is radaíocht infridhearg dhofheicthe an radaíocht astaithe seo, agus bíonn cuma dhubh ar an bpoll.
Llanynys
Baile i Sir Ddinbych, an Bhreatain Bheag, is ea Llanynys, 186.4 km ó Caerdydd agus 285 ó Londain. Tá daonra 738 ann, agus tá 353 (47.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Áine O'Gorman
Is imreoir sacar í Áine O'Gorman (a rugadh 13 Bealtaine 1989). Is peileadóir Éireannach é a imríonn do chlub Shraith Náisiúnta na mBan Peamount United. Mar imreoir nó chun tosaigh, d’imir O'Gorman do UCD Waves roimhe seo agus chaith sé dhá shéasúr le club Sasanach FA WSL Doncaster Rovers Belles in 2011 agus 2012.
I mí na Samhna 2015, fostaíodh O'Gorman mar thraenálaí pearsanta agus bhí sí ag bailiú aigead do carthanais.
Chad of Mercia
Naomh is ea Cedd, a rugadh sa bhliain 634 i Northumbria agus a fuair bás ar an 2 Márta 672, i Lichfield, Staffordshire.
Cairde na Cruinne
clé|250px|mion|Cairde na Cruinne Cónascadh idirnáisiúnta de ghrúpaí brú maidir leis an gcomhshaol é Cairde na Cruinne (Béarla: Friends of the Earth), na grúpaí i ngach tír neamhspleách ar a chéile.
Alan Ó Nualláin
Is iománaí ó Bhaile Átha Cliath é Alan Ó Nualláin (Alan Nolan sa Bhéarla). Rugadh é ar an 4 Meitheamh 1985. Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Cumann Naomh Bríd.
Cairdeoideach
right|thumb|300px|Cairdeoideach Conair pointe ar imlíne ciorcail a rollann timpeall ar chiorcal eile den gha céanna. Más a ga an ciorcail, is féidir an chonair seo a shlonnadh leis an gcothromóid pholach r = a (1 + cos θ).
Mearcair (miotaseolaíocht)
mion|250px|Freascó de Mhearcair-Heirméas in [[Pompeii, 1d aois]]
Mórdhia i miotaseolaíocht na Rómhánach ba ea  Mearcair  (Mercurius), agus é ar cheann desna 12 Dii Consentes sa phaintéón. Is é dia an bhrabúis, an deisbhéalaí, teachtaireachtaí, cumarsáide (tairngreacht san áireamh), turasóirí, teorainneacha, an áidh, cleasaíochta agus gadaithe. Is é fosta treoraí anamacha chun an alltair.
Chreideadh na Rómhánaigh gur mac é le Maia (iníon as seachtar leis an Tíotán, Atlas) agus Iúpatar, é sin nó le Caelus agus Dies. Ó thús a scéil, is amhlaidh go raibh gaol aige leis an dia Éatrúscach, Turms. Tá ag an dá dhia tréithe dála an dé Ghréagaigh, Heirméas. Feictear é go minic agus an cadúicéas ina láimh chlé aige, bronnta air, i dtosach mar slat draíochta, ag Apalló.
mion|[[Heirméas ina Shuí, tochailte ag Teach Mór na bPaipírí.]]