cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stampaí poist na hÉireann
Bileoga beaga
Ón bhliain 1983 go dtí an lá atá inniu ann tá bileoga beaga á n-eisiúint níos minice. Níor ghnách ach sraith amháin in aghaidh na bliana a eisiúint ar dtús ach le déanaí tá roinnt mhaith á cur amach gach bliain.
Stampaí aerphoist
Eisíodh seacht stampa Éireannacha aerphoist idir na blianta 1948 agus 1965 arbh fhiú 1d, 3d, 6d, 8d, 1/-, 1/3, agus 1/5 iad. Ní raibh ráta ar leith ann do na stampaí 1d ná 3d, cé go raibh cead iad a úsáid ar litreacha nárbh aerphost iad; bhí ráta comhaimseartha le híoc ag na cinn eile ar fad nuair a eisíodh ar dtús iad. Maidir le stampaí aerphoist, níor eisíodh ach na cinn seo, ach tá cuid mhór stampaí deifnídeacha agus comórtha curtha amach le luachanna éagsúla a d'íoc as ráta postais na seirbhíse aerphoist.
Dobharmharcanna
Sholáthair clódóirí i Londain na stampaí forchlóite Éireannacha agus tháinig siad le dobharmharc Shifear Ríoga Sheoirse V orthu. Ba dhearadh stílithe é an chéad dobharmharc Éireannach ar a raibh an dá litir ‘s’ agus ‘e’ ag forluí ar a chéile sa dóigh agus go raibh dobharmharc ‘se’ a sheas d’ainm na tíre, "Saorstát Éireann". Cuireadh deireadh le húsáid an dobharmhairc seo timpeall na bliana 1940 nuair a d’athraigh ainm na tíre go "Éire". Cuireadh páipéar dobharmharcáilte le ‘e’ ina áit le "Éire" a léiriú. Maidir le stampaí ón tréimhse sin, ag brath ar an dóigh a ndearnadh an páipéar a chur isteach sna hinnill chlódóireachta, is féidir inbheartú agus rothlú de chineálacha éagsúla a bheith ag an dobharmharc.
Timpeall na bliana 1971, chuir an t-údarás Éireannach um eisiúint stampaí deireadh le húsáid dobharmharcanna agus ní úsáidtear páipéar dobharmharcáilte ar na stampaí a eisíonn An Post sa lá atá inniu ann.
Páipéarachas poist
Cuireadh páipéarachas poist de na cineálacha seo a leanas amach le dearaí difriúla de stampa múnlaithe a cuireadh orthu le léiriú gur íocadh an postas roimh ré: clúdaigh chláraithe, cártaí poist, clúdaigh, cártaí litreacha, clúdaigh de pháipéir nuachtáin, aerlitreacha agus foirmeacha teileagraif. Bunaíodh gach stampa múnlaithe post-íoctha (nó post-paid mar a chuirtear air sa Bhéarla) – ach amháin iad siúd a bhain le luathúsáid teoranta páipéarachas poist Briotanach a eisíodh roimhe agus nach ndearnadh a fhorchló mar a rinneadh leis na stampaí poist – ar leaganacha éagsúla de dhearadh ar a raibh ainm na tíre, Éire, chomh maith leis na luachanna cuí scríofa ar tháibléid i dtéacs agus in uimhreacha cruinnithe timpeall ar mhóitíf de chláirseach Éireannach. Ba dhearadh de sheamróg é an chéad dearadh eile a tháinig amach ina dhiaidh sin agus ní ba dhéanaí arís bunaíodh an dearadh seo go scaoilte ar an lógó de línte camarsacha leis an fhocal POST atá in úsáid ag An Post ón bhliain 1984. Tá roinnt dearaí bunaithe ar stampaí poist úsáidte ag An Post fosta mar stampaí múnlaithe postas-íoctha ar pháipéarachas postais Éireannach.
Stampaí cabhartha a bhí i gcuid acu ar dtús ach go ginearálta rinneadh na stampaí múnlaithe postas-íoctha le clóghrafaíocht. Ba é an Brainse Stámpála Iomcaim (The Revenue Stamping Branch), Caisleán Bhaile Átha Cliath, a chuir an marc postais múnlaithe indicia i bhfeidhm go dtí an bhliain 1984, nuair a thosaigh An Post ag baint úsáide as an mhodh clódóireachta clóghrafaíochta.
Páipéarachas poist oifigiúil
Nuair a bhain Éire neamhspleáchas amach, cuireadh clúdach cláraithe 5 pingine an Rí Seoirse V agus foirm theileagraif aon scilling i gcló ar dhath glas le go n-úsáidfí in Éirinn iad go mbeadh táirgí Éireannacha le fáil. Níor cuireadh ar fáil ach foirmeacha teileagraif Éireannacha a raibh luach 1/- agus 1/6 orthu. Tá cuid mhór clúdach cláraithe eisithe, idir bheag agus mhór agus a bhfuil luachanna éagsúla orthu. Ba chuideachtaí príobháideacha a rinne na clúdaigh chláraithe a bhí clóite (ach nach raibh stampáilte) agus choinnigh Oifig an Phoist iad go dtí go raibh gá leo. Mar sin de, ba mhinic a cuireadh stampa múnlaithe don ráta postais reatha ar sheanchlúdaigh a raibh táillí as dáta orthu sa téacs. Sa dóigh seo, cruthaíodh cuid mhór fochineálacha do bhailitheoirí. Tá inphrionta postas-íoctha ar tháirgí eile fosta, mar shampla ar eisiúintí speisialta de chártaí poist agus ar chártaí poist comórtha, lena n-áirítear sraith chártaí do Lá Fhéile Pádraig atá á heisiúint gach bliain ón bhliain 1984.
Go dtí 1987, táirgeadh aerlitreacha (ar a dtugtar aérogrammes chomh maith) gan aon táille a chur orthu. Bhí siad le fáil saor in aisce ó oifigí poist nuair a íocadh an ráta cuí a bhí i bhfeidhm do cibé stampa postais a ceannaíodh chun an aerlitir a sheoladh. Díoladh formhór na n-aerlitreacha le indicia réamhíoctha ar biseach beag thar an ráta postais aérogramme a bhíodh i bhfeidhm ag an am.
Stampáilte ar ordú
Tugadh cead do chuideachtaí, do chompántais agus do dhaoine aonair clúdaigh, cártaí, bileoga litreacha, srl. a dhear agus a chlóigh siad féin, a chuir isteach chuig Oifig an Phoist le go ndéanfaí iad a mhúnlú le indicia oifigiúla postas-íoctha. Tugadh an phribhléid stampála air seo. Bhí an-tóir ar chlúdaigh litreach fuinneoige do phost ráta ábhair chlóite. Ba é Bord Soláthair an Leictreachais a bhain an úsáid ba mhó as an tseirbhís seo. D’úsáid sé léamh méadar agus cártaí coinne ar feadh breis agus daichead bliain. I measc na ndreamanna a d’úsáid páipéarachas stampáilte ar ordú áirítear Coláiste na Carraige Duibhe, Córas Iompair Éireann, Esso, Great Northern Railway agus John Player & Sons, Baile Átha Cliath. Ní fios go bhfuil aon chlúdach cláraithe stampáilte ar ordú ann. Is cosúil gur chuir An Post an phribhléid stampála ar ceal gan fógra poiblí a thabhairt mar is annamh atá páipéarachas postais stampáilte ar ordú feicthe ó ghlac An Post cúram Oifig an Phoist sa bhliain 1984. Ní raibh ach cúig úsáideoir cláraithe ag Jung. Tá a fhios gur tháirg sé úsáideoir líon beag de pháipéarachas den chineál seo a raibh tionchar ag stampshanais orthu idir na blianta 1963 agus 2000.
Ag bailiú stampaí Éireannacha
Tá stampaí postais Éireannacha nua-eisithe le fáil ó Bhiúró Stampshanais An Post in Ard-Oifig an Phoist, Baile Átha Cliath. De ghnáth, bíonn eisiúintí de stampaí comórtha agus speisialta le fáil ar feadh bliana ag tosú ón dáta a n-eisítear iad. Go dtí lár na 1960idí, bhí polasaí iontach coimeádach ann maidir le heisiúint stampaí in Éirinn agus níor eisíodh ach roinnt bheag stampaí nua gach bliain, uaireanta gan stampa ar bith, mar shampla, sa bhliain 1951; suas le ceithre nó cúig stampa comórtha, a mbíodh dhá luach éagsúla acu de ghnáth, chomh maith le corrstampaí deifnídeacha nua nó nuashonraithe ba ghnách sna 1960idí. Le linn na 1970idí agus ina dhiaidh sin, tháinig méadú as cuimse ar an líon seo.
Déanann roinnt bailitheoirí iarracht bailiúchán bunúsach a thiomsú de na stampaí is coitianta ón bhliain 1922 agus ina diaidh, ach is féidir leis sin a bheith deacair anois toisc líon na stampaí atá eisithe. Díríonn cuid mhaith bailitheoirí ar aon chineál stampa — stampaí deifnídeacha nó stampaí comórtha, mar shampla — nó fiú ar aon eisiúint amháin, cosúil leis na stampaí deifnídeacha Gerl. Tá tóir ar na clúdaigh Céad Lá (First Day Covers nó FDC), agus go háirithe ar na stampaí comórtha den chineál seo a bhfuil sraitheanna iomlána áirithe leo, ach tá sé deacair teacht ar na heisiúintí níos sine toisc nár cuireadh fiú aon mhilliún de na stampaí seo a raibh luach ard orthu i gcló do roinnt eisiúintí le linn na luathbhlianta (1929–1940idí). Is líon i bhfad Éireann níos ísle é seo ná líon na stampaí a raibh luach íseal orthu — cuireadh breis agus 20 milliún díobh seo i gcló le linn na tréimhse céanna.
Bhí éileamh iontach ar na forchlónna nuair a tháinig siad amach ar dtús ach toisc iad a bheith casta mar ábhar, dúshlán stampshanais iontach a bheadh iontu d’fhíorbhailitheoir.
Spéirling Jeanne
Ba é Spéirling Jeanne an séú spéirling sa bhliain 2004, ag bualadh Oileáin Maighdine na Stát Aontaithe, Pórtó Rícó, an Phoblacht Doiminiceánach, Haïti agus oirdheisceart na Bahámaigh.
Stair na stoirme
Ghluais Jeanne ó dheas ó Oileáin Maighdine na Stát Aontaithe ar 15 Meán Fómhair, agus tháinig i dtír ag Yabucoa, Pórtó Rícó níos déanaí sa lá.
Lean Jeanne uirthi go mall os cionn na Poblachta Doiminicéanaigh ar 17 Meán Fómhair sular fhág sé an oileán go déanach sa tráthnóna. Faoin am sin, bhí Jeanne tar éis laghdú céim eile, go neart ísilbhrú meánchriosaigh.
Ar 18 Meán Fómhair, agus an córas á leanúint gar do Inagua Mór, tháinig croílár nua ar an saol, achar mhaith thoir-ó thuaidh, agus chuaigh an iompú a bhí cheana ann i léig. Chuaigh an lár nua i dtreise arís go raibh ina spéirling ar 20 Meán Fómhair.
Fágadh 600,000 gan uisce reatha i bPórtó Rícó. Rinne titim talún an-dochar don dúlra i bhForaois Náisiúnta na Cairibe, agus maraíodh seachtar.
Agus é ag gluaiseacht thar thuaisceart na Poblachta Doiminiceánaigh, maraíodh 18 ar a laghad. 275px|right|thumb|Gluaiseacht Jeanne ar 22 Meán Fómhair  [[2004 ag 05:00 EDT]]
Ar 21 Meán Fómhair, tuairiscíodh go raibh ar a laghad 691 marbh i Gonaïves, Haïti, 40 ar a laghad gar dó i Port-de-Paix, agus 51 in áiteanna eile i Haïti. ,.
Féach freisin
Hairicín Ivan, 2004
Knebworth House
Is teach mór suite i Hertfordshire é Knebworth House.
Gus Lesnevich
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, ab ea Gustav George Lesnevich, a rugadh ar 22 Feabhra 1915 i gCliffside Park, Nua-Gheirsí agus a fuair bás ar an 28 Feabhra 1964.
Tim Russert
clé|mion Craoltóir, iriseoir, dlíodóir agus Meiriceánach de bhunadh na hÉireann ba ea Tim Russert (7 Bealtaine 1950 – 13 Meitheamh 2008). clé|mion
Iriseoireacht
Duine a raibh bród air as a oidhreacht Ghaelach agus dlíodóir ab ea é, a bhí i measc na daoine ba mhór le rá sna 1980idí-2000idí i gcúrsaí craoltóireacht sna Stáit Aontaithe, thar aon rud eile mar mhodhnóir an chláir NBC 'Meet the Press' idir 1991 is 2008.
Rinne NBC roinnt gearrthóg a thaispeánann Russert ag baint úsáid as an gcuid is fearr de scileanna an dlíodóra san obair iriseoireachta a rinne sé.
Bás tobanna agus oidhreacht
clé|mion Bhuail taom croí Russert ar 13 Meitheamh 2008, in aois 58 bliain dó. Luigh a bhás go trom ar dhaoine, go mór mór toisc go raibh an feachtas um an toghchán uachtaránachta stairiúil i 2008 á ghéarú um an dtaca sin.
Ag labhairt faoi Russert, dúirt Barack Obama gur sheas sé an fód ar son na hiriseoireachta dáiríre agus gur fhear iontach é ag an am céanna. Dar le Obama, ba chara é arbh féidir leat brath air leis na cruacheisteanna a chur ort, gan gabháil go réidh ort ar chor ar bith, an méid sin gur mhúin sé dó seirbhís níos fearr a dhéanamh don phobal trí iallach a chur air ceisteanna a fhreagairt cé go raibh siad míchompordach, le linn dó a bheith ionraic agus díreach ina ainneoin sin, gan iarracht ar chluichí a imirt, gan iarracht ar phointí a scóráil mar chríoch ann féin.
Néarchóras imeallach
An chuid den néarchóras atá eagraithe i líon ollmhór néaróg a cheanglaíonn an néarchóras lárnach le fíocháin eile na colainne. Roinntear é ina chuid uathchórasach, a bhaineann le freagairtí ainneonacha (uathoibríocha), agus an chuid shómach, a chuimsíonn sa duine dís néaróg cráiniach, agus timpeall 31 dís néaróg dromlaigh a bhíonn gníomhach i ngníomhartha deonacha, monatóiriú na timpeallachta seachtraí, agus cuid mhaith de thimpeallacht inmheánach na colainne.
Tim Russert
Bás tobanna agus oidhreacht
Sa bhliain 2018, chuir beirt a bhíodh ag obair leis i NBC News a gcuid smaointe faoi in iúl, maidir leis an méid a chaill an iriseoireacht agus saol poiblí na Stát Aontaithe tríd a bhás agus leis na ceachtanna atá le tarraingt as a shaol oibre ag iriseoirí an lae inniu.
Bobby Womack
Amhránaí soul Meiriceánach ab ea Bobby Womack a rugadh ar an 4 Márta, 1944 i gCleveland, Ohio, agus a fuair bás ar an 27 Meitheamh, 2014.
Sopwell Priory
clé|250px|mion|Sopwell Priory Is prióireacht Beinidicteach suite i Hertfordshire í Sopwell Priory.
Achadh Gallan
Is baile suite i gContae Aontroma é Achadh Gallan.
Athróg chaoch
Athróg a úsáidtear san anailís cúlaithe is ea athróg chaoch, a rangaítear mar náid nó mar aon, mar athróg chineálach.
Uaimh Royston
Is uaimh saorga suite i Hertfordshire í Uaimh Royston.
Giúrann
Crústach muirí a chónaíonn lena bhun greamaithe le foshraith chrua nó orgánach eile is ea giúrann. An cholainn imchlúdaithe i sliogán, déanta as plátaí cailcreacha. De réir cineáil, itheann sí trí bhia a scagadh as an uisce le géaga tóracsacha oiriúnaithe (cirri). Níos mó ná 1,000 speiceas, a fhaightear i ngach áit ón gcrios idirthaoide go dtí an fharraige dhomhain. Cuid acu seadánach ar phortáin.
Snáthaid fuála
Is miotal snasaithe caol mín le pointe ar an gceann amháin agus poll nó súil le haghaidh snáth ar an eile, úsáide i gcomhair fuáil í snáthaid.
Néarfiseolaíocht
Staidéar ar fheidhmiú an néarchórais in ainmhithe. I measc bealaí na néarafiseolaithe tá baint nó scrios néarfhíochán, spreagadh leictreach néarcheall is/nó taifeadadh na ríge ó nearchill (cosúil leis na fótaghabhdóirí sa reitine nó acsón na scuide) nó grúpa néarcheall (cosúil leis na gainglíní bunata is an mhótarchoirtéis in inchinní mamacha) le leictreoidí. Tagann teicníochtaí ó dhisciplíní eile in úsáid freisin, cosúil le tomagrafaíocht ríomhchuidithe, uathradagrafaíocht, histeafluairiseacht is eile.
Cormac Devlin
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála é Cormac Devlin. Tá sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Tinneas cinn
Cráphian os cionn boghta an chloiginn, na n-uisinní nó cúl an chinn, de ghnáth scaipthe is locáilte go garbh. Den chuid is mó is beagthábhachtach an cás é, agus freagraíonn sé d'anailgéisigh shimplí, cosúil le haspairín. Ach ó am go chéile comharthaíonn tinneas cinn galar trom incráiniach cosúil le rith fola, meiningíteas nó siad. Ní bhraitheann an inchinn brú nó fórsa, agus is amhlaidh a tharlaíonn tinneas cinn de bharr síneadh nó díchumadh na scannán mórthimpeall ar an inchinn, ó theannas na matán ar an gcloigeann, nó leathadh fuileadán le méadú in imshruthú na fola, mar a tharlaíonn i bhfiabhrais ghinearálta nó ró-ól alcóil.
Néaróis
Mí-eagar meabhrach a bhaineann le hardleibhéal imní, faitíos a thuigeann an fulangaí a bheith míréasúnach, agus bealaí áibhéileacha nó neamhchoinsiasacha chun dul i ngleic leo. Bíonn na siomptóim anróiteach don fhulangaí agus míthaitneamhach do dhaoine eile. Bíonn an mí-eagar buan, agus ag an am céanna bíonn an réaltacht iomlán don fhulangaí. Samplaí is ea hipeacoindre, an neamhord éigníoch dúghafach, agus neamhoird fóibe.
Glacaire
Comhbhall lárnach trealaimh chun fuaim thaifeadta ar dhioscaí a atáirgeadh, a chuimsíonn stíleas, cartús is starrmhaide an ghramafóin nó an chaschláir. Malartaítear na droimneachtaí sa chlais ar an diosca chuig creathanna an stílis. Iompraíonn an starrmhaide éadrom docht na creathanna seo don chartús, a mhalartaíonn iad ina chomhartha leictreonach a théann don aimplitheoir agus uaidh sin don challaire. Nuair a saothraíodh dioscaí fadsheanma is taifeadadh steireafónach (le droimneachtaí níos fíneálta i gclaiseanna níos caoile) bhí gá le stílis diamaint le bioranna níos míne.
Néarchóras
An chuid den cholainn atá i mbun na codanna éagsúla a rialú is a iomlánú, agus modhanna a chur ar fáil chun gur féidir leis an ainmhí freagairt don timpeallacht athraitheach is a thaobh istigh a choinneail socair ag an am céanna. Cuimsíonn sé na néaróin, agus cealla a thacaíonn leo. Déantar eolas a aistriú idir néarchealla ag sionapsaí trí fhuascailt ábhair tarchuradóra. Déanann sé cumarsáid le fíocháin eile na colainne trí fhuascailt dhíreach ábhair tarchuradóra ar an bhfíochán (de ghnáth i gcomhar le hábhar cabhraitheach éigin eile, cosúil le heinsím) nó trí fhuascailt hormón isteach in imshruthú na fola (go díreach ón néarchóras nó ó fhaireoga eincríneacha faoina stiúir). Maidir le gach gníomhaíocht den néarchóras, bíonn 3 chomhchuid: gníomh céadfach nó glactha, gníomh iomlánaithe, agus gníomh luadrach nó feidhmithe. Sna hardainmhithe, tá an chomhchuid iomlánaithe níos forbartha ná na codanna gníomhartha eile, agus comhdhéanann sí mórchuid an néarchórais. Sa bhfoirm is simplí, mar shampla sna céalantrátaigh, ní bhíonn sa néarchóras ach líonra réscaipthe de chealla idircheangailte. De réir mar a éiríonn an t-ainmhí níos casta, éiríonn an líonra seo níos eagraithe ina chórda fada díreach, bailíonn na néaróga luadracha is na néaróga céadfacha, agus faoi dheireadh forbraíonn aonad mór iomlánaithe (an inchinn). I mamaigh roinntear an néarchóras ina chuid lárnach is a chuid fhorimeallach, an dá chuid ag feidhmiú le chéile mar aonad feidhmithe. Sa chuid lárnach atá an inchinn is corda an dromlaigh, agus gach fochuid eile sa chuid fhorimeallach. I measc neamhoird, galair is ionfhabhtuithe an néarchórais tá an néarailge, an phairilis, na galair prión, agus an teiteanas.
Cogadh na Fionlainne (1808-1809)
mion|clé|Cuid de na himeachtaí, Márta - Bealtaine 1808 Is éard a bhí i gceist le Cogadh na Fionlainne ná cogadh a chuir Impireacht na Rúise ar an tSualainn sna blianta 1808-1809 agus a rinne cúige Rúiseach de chríocha thoir na Sualainne, is é sin, den Fhionlainn. mion|clé|Oifigeach von Konow agus saighdiúir Bergsten.
Imeachtaí
Roimh an gcogadh, ní raibh an Rúis lena cuid a dhéanamh den Fhionlainn go fóill - ní choinnídís an limistéar ach go sealadach, go dtí go mbeadh an tSualainn sásta dul i gCóras na Mór-roinne. Tháinig na Rúisigh ar athchomhairle go sciobtha i ndiaidh thús an chogaidh, áfach, ó bhí siad barúlach go raibh an Fhionlainn ag bagairt ar Chathair Pheadair, dá bhfanfadh an tSualainn ina seilbh. Bhí siad buartha faoi dhaingean Sveaborg in aice le Heilsincí freisin, ós bunáit láidir a bhí ann a d'fhéadfadh na Sualannaigh a úsáid le haghaidh ionsaithe ar Chathair Pheadair nó ar thailte na Rúise timpeall Mhuir Bhailt.
Iarmhairtí
I ndiaidh an chogaidh, rinneadh Ard-Diúcacht den Fhionlainn - is é sin, fuair an tír stádas féinrialaitheach mar chuid den Rúis. B'éigean do na Sualannaigh an Fhionlainn go léir a ghéilleadh don Rúis.
Dathamharc
mionsamhail|deas|Scagairí dathanna Cumas difríochtaí i dtonnfhaid dathanna a shroicheann an reitine a bhrath. Tá líocha solasíogaire sna cóin (fótaghabhdóirí reitineacha) agus gach ceann díobh íogair do thonnfhaid ar leith. Tarchuireann na cóin eolas códaithe ar feadh néarón áirithe reitineach is na néaróige optaí don inchinn lena phróiseáil is a aireachtáil mar dhathanna.
I ndaoine, cuimsíonn na cóin líocha atá íogair do sholas dearg, solas glas, is solas gorm. Má bhíonn ceann ar bith de na líocha seo as láthair, bíonn dathdhaille ar an duine. Cuireann deargdhaille (prótanóipe) isteach ar chumas duine dearg is glas a idirdhealú, gormdhaille (deotranóipe) ar chumas idirdhealaithe idir gorm is buí, agus glasdhaille (tríotanóipe) ar chumas an chuid ghlas de speictream a aireachtáil. Is tréith ghnéasnasctha í dathdhaille, a tharlaíonn 20 oiread níos mó i measc na bhfear ná i measc na mban. Ní fhaigheann bean an éalang muna mbíonn dathdhaille ag a beirt tuismitheoirí.
Tinneas maidine
Masmas is urlacan sa chéad 3 mhí den toircheas, a chuireann isteach ar timpeall 50% de mhná toirchithe. Claonadh aige dul i léig ina dhiaidh sin. Meastar gur de bharr athruithe hormón a tharlaíonn sé.
Biorán cniotála
deas|250px|thumb|Biorán Is uirlis le haghaidh cniotáil chun fabraicí cniotáilte a tháirgeadh é biorán.
Dathanna comhlántacha
mionsamhail|deas Má shuimítear dhá sholas le tonnfhaid dhifriúla (agus mar sin, dathanna difriúla) agus má fhaightear solas ar dhath bán mar thoradh, deirtear gur dathanna cómhlántacha iad.
Fuáil
deas|250px|thumb|Fuáil Is rud éicint a cheangal, a ghreamú, a dheisiú trí ag déanamh greamanna le snáthaid agus snáithe nó inneall fuála í fuáil.
Coronation Street
Sobaldráma Briotanach is ea Coronation Street (nó Corrie go neamhfhoirmeálta uaireanta). Ba é Tony Warren a chruthaigh é, agus cuireadh ar an aer ar dtús é ar 9 Mí na Nollag 1960. Ba faoin dteideal Florizel Street a ceapadh ar dtús é, ach dúirt Agnes, freastalaí tae ag comhlacht teilifíse Granada (áit a táirgeadh Coronation Street) gur airigh "Florizel" ró-chosúil le buidéal glantóireachta. Tá Coronation Street suite i sráid déanta suas sa bhaile déanta suas ar ainm dó Weatherfield, bunaithe ar Salford, ar chuid anois de mhórchathair Mhanchain é. Is é an clár teilifíse is láidre ar ghréasán ITV. Is é EastEnders an BBC an t-iomaitheoir is mó atá aige i measc operas galúnaigh.
Stair
Chraol an chéad eipeasóid ar an 9 Nollaig 1960 ag 7.
Iosrael
Tír sa Meánoirthear, ar bhruach thoir na Meánmhara é Iosrael. Bhí daonra de 8,4 milliún duine sa tír sa bhliain 2006.
Daoine
Tá móramh Giúdach in Iosrael, agus is stát Giúdach é. Ach bíonn lucht mór Arabach sa tír, maraon le mionlaigh eile. Tá dlúthbhaint ag tailte na bPalaistíneach le hIosrael maidir le cúrsaí airgid agus polaitíocht a, mar go n-oibríonn an-chuid Palaistíneach in Iosrael, agus go bhfuil na céadta coilíneachtaí curtha ar bun ag Iosraelaigh den aicme chrua a dteastaíonn uathu seilbh a ghlacadh go hiomlán ar an 'Iosrael stairiúil'.
Ar 8 Nollaig 2017, d'fhógair Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá, Donald Trump, go raibh na Stáit Aontaithe chun aitheantas a thabhairt feasta go hIarúsailéim mar phríomhchathair Iosrael.
Cláir Virgin Media Ireland
Seo sampla de na cláir theilifíse a bhíonn (nó a bhíodh) le feiceáil ar Virgin Media One.
Iosrael
Tíreolas
Is í an Mhuir Mharbh an áit is ísle ar domhain, agus téann a lán ann le snámh, rud atá an-éasca, ós rud é go bhfuil an t-uisce trom le salann. Tá dún Masada fós le feiceáil, áit ar fhan buíon Giúdach a bhí ag cur i gcoinne na Rómhánach ar feadh trí bliana, gur mharaigh siad iad féin ar dheireadh. Tógann sé trí huair a chloig dul go dtí an mullach, nó is féidir dul le carr-chábla. I measc na sliabhraonta tá an Ghailíl, Shliabh Chairmeil agus an Golan sa tuaisceart. clé|mion|593x593px|14 Bealtaine 1948 - Forógra na “Saoirse”
Stair
De réir an Bhíobla, thug Maois na hIosraeilítigh go dtí an tír seo tar éis 40 bliain sa bhfásach. Bhí géarleanúint ar na hIosraeilítigh le linn dóibh bheith i ngéibheann ag na Bablónaigh, agus arís cuireadh chun siúil iad tar éis am Chríost, nuair a leagadh an dara Teampall. Níor fhan ach an-bheagán díobh sa tír go dtí gur thosaigh buíon bheag ag filleadh ag deireadh an 19ú haois.
Ar an 2 Samhain 1917, tharla an "Balfour Declaration": d'fhógair an Rúnaí Gnóthaí Eachtracha sa Bhreatain, Arthur Balfour ag an am, go mbunófaí stát Giúdach sa Phalaistín.
Ar 14 Bealtaine 1948, d'fhógair rialtas Iosrael  go foirmeálta go raibh neamhspleáchas bainte amach aige.
Cogadh na Sé Lá
Ar an 5 Meitheamh 1967, rinne Iosrael ionsaí ar an Éigipt. Cuireadh tús le Cogadh na Sé Lá.
Léigear alcázar, Toledo
Ar an 21 Iúil 1936, le linn Cogadh Cathartha na Spáinne, chuir na Poblachtánaigh an alcázar (nó seandún) i gcathair Toledo  faoi léigear, áit a raibh grúpa beag náisiúnaithe ag seasamh an fhóid i gcoinne fhórsaí an rialtais.
Ba shaghas siombail den éirí amach é do na náisiúnaithe an Alcázar. Bheartaigh an Ginearál Franco dul i gcabhair orthu agus cuireadh an t-ionsaí ar Mhaidrid ar athló. clé|mion|238x238px|Toledo i 1936 agus mná ag troid? Bréagphictiúr is cosúil, nó bolscaireacht. Bhí mná go leor i dToledo ag an am ach is cosuil nach cead acu a bheith ag troid.
Thóg na réabhlóidithe mianadóirí ó Asturias, i dtuaisceart na tíre, isteach chun buamaí a chur faoin gcaisleán, iarracht dheireanach chun na cosantóirí a chloí. Cé gur phléasc na buamaí is gur thit cuid den chaisleán, ní raibh na hionsaitheoirí in ann na fothracha a thógáil.
Katharine McPhee
Is amhránaí Meiriceánach í Katharine McPhee. Rugadh ar an 25 Márta 1984 in Orlando, Florida í. Ba í an dara duine is mire sa chúigiú séasúr den chlár teilifíse American Idol sa bhliain 2006.
CMAT
mion|Tá an t-amhrán 'Another Day (KFC)' bunaithe ar scéal faoi bheith i KFC i ndiaidh oíche amach Is ceoltóir Éireannach í CMAT (Ciara Mary-Alice Thompson). Is as Contae na Mí í.
Gairm ceoil
Ba bhall den bhanna ceoil Bad Sea í, sular thosaigh sí ag obair mar cheoltóir aonair.
Chuir sí dhá shingil amach le linn dianghlasála COVID-19: 'Another Day (KFC)' agus 'Rodney'.
Teilifís
mion|clé|RTÉ, Monadh Rois, [[Domhnach Broc]] Is é an rud atá i gceist leis an teilifís ná córas teileachumarsáide le pictiúir ghluaiste a chraoladh, ionas gur féidir iad a ghlacadh i bhfad ar shiúl ó áit a gcraolta leis an ngléas ar a dtugtar teilifíseán.
mion|RTÉ Domhnach Broc
Comhpháirteanna
Is iad na comhpháirteanna atá ag teastáil le craolachán teilifíse a dhéanamh ná:
mion|stiúideo Nuacht RTÉ 2009
Teicneolaíocht
Ní hé an feadán ga-chatóideach an t-aon teicneolaíocht is féidir a úsáid le híomhánna teilifíse a thaispeáint a thuilleadh. Is féidir úsáid a bhaint as cúlteilgeoirí teilifíse (RPTV) freisin, agus inniu, tá na teilifíseáin phlánacha, cosúil leis na teilifíseáin phlasma agus na teilifíseáin leachtchriostail, ag dul i bhfairsinge. Is féidir úsáid a bhaint as gléas taispeántais atá bunaithe ar na dé-óideanna astaithe solais (na LEDanna) freisin, le haghaidh taispeántas mórphictiúir amuigh faoin spéir.
Stair
Ar an 10 Bealtaine 1928, cuireadh tús leis an chéad chraoladh rialta teilifíse i dtuaisceart Stát Nua-Eabhrac i Schenectady (W2XB). Stáisiún teilifíse de chuid General Electric a bhí ann.
Éire
In Éirinn, is é RTÉ an príomhchraoltóir náisiún ta, agus é faoi smacht an rialtais. Gearrtar suim airgid de na féachadóirí mar thaille ceadúnais leis an gcraolachán a mhaoiniú.
Gearg choille scornáin
Is éan í ghearg choille scornáin. Is baill d'fhine na Odontophoridae é. .
Achadh Lí
Is baile suite i gContae Aontroma é Achadh Lí.
Nicktoons (RA & Éire)
Nicktoons Too (UK and Ireland) was launched on May 1st, 2006.
May 5, 2007
Glaise mhalaicíteach
Ábhar datha glas, ainmnithe as a chosúlacht leis an mianra malaicít, cé nach bhfuil aon ghaol struchtúrtha eatarthu. Sampla de rang mór ábhar datha a dtugtar trífeinilmheatáin orthu mar gheall ar a struchtúr.
Tinneas gluaisne
Faigheann duine sláintiúil masmas agus déanann urlacan de bharr gluaiseacht an ghluaisteáin, an eitleáin, nó na loinge. Is amhlaidh a chuireann an ghluaisne isteach ar na horgáin cothromaíochta sa chluas inmheánach, agus tosaíonn gníomhú athfhillteach a spreagann an lár urlacain i stoc na hinchinne. Tagann fachtóirí síceolaíocha i gceist freisin.
Glaidíolas
mion|Glaidíolas Planda ilbhliantúil é an glaidíolas le cormán mór snáithíneach, dúchasach don Eoraip, an Áise is an Afraic. Na duilleoga saigheadchruthach i bhfeain leata. An bláth rud beag siogamorfach, le feadán gearr is 6 theascán iombhláthanna leata nó infhillte, i raon dathanna agus i spící aontaobhacha. An-chuid cineál saothraithe le bláthanna móra. Timpeall 300 cineál ann.
Achadh Eochaille
Is baile suite i gContae Aontroma é Achadh Eochaille.
Contae Aurora, Dakota Theas
Is contae Meiriceánach é Contae Aurora atá suite i stát Dakota Theas. Sa bhliain 2010, bhí daonra 2,710 duine ann. Is é Plankinton a phríomhbhaile contae.
Gearg Himiléach
Is éan í ghearg Himiléach. Is baill d'fhine na Phasianidae é. .
Neart teanntachta
An strus i dteannas is gá chun ábhar a bhriseadh. Úsáidtear σ mar siombail dó, agus tomhaistear in aonaid Pa (pascal) é. Maidir le miotal, bíonn an tréith seo ag a huasluach nuair a fhuartharraingítear ina shreang é. Nuair a chuirtear strus níos lú ná an neart teanntachta i bhfeidhm ar ábhar, tagann míchumadh (fadú) plaisteach ar an gcuid is mó díobh. Bíonn neart 2 × 10 9 Pa ag sreang cruach piano, agus σ = 2 × 10 8 Pa ag iarann teilgthe.
Tinneas taistil (buinneach)
Buaileann taom gairid buinní duine ar cuairt i dtír iasachta. Uaireanta is de bharr bia-nimhithe é seo, go minic de bharr bianna is/nó uisce is/nó baictéir atá éadrom ach coimhthíoch do dhuine a ionghabháil.
Dathanna príomhúla
mionsamhail|deas Maidir le solas, sa bhfisic is sa bhfiseolaíocht tá 3 dhath — gorm, glas is dearg — a roghnaítear mar dhathanna príomhúla, bunaithe ar airíonna aireachtála na néarcheann sa reitine. Is féidir aon dath eile, dath tánaisteach, a chruthú le meascadh éigin díobh.
Tugtar an sáithiú ar an gcodán de sholas de gach dath príomhúil atá san iomláine. Maidir le hábhair datha sa phéintéireacht, glactar mar dhathanna príomhúla cian, maigeanta is buí. Go teoiriciúil is féidir ábhar d'aon dath eile a chumadh trí mheascadh na ndathanna seo, ach uaireanta braitheann sé ar cheimic na n-ábhar seo (má imoibríonn siad, is féidir go mbeidh dath eile ar fad ar an táirge).
Achadh Pheatáin
Is baile suite i gContae Aontroma é Achadh Pheatáin.
Contae Beadle, Dakota Theas
Is contae Meiriceánach é Contae Beadle atá suite i stát Dakota Theas. Sa bhliain 2010, bhí daonra 17,398 duine ann. Is é Huron a phríomhbhaile contae.
Glantach
Ábhar a laghdaíonn teannas dromchla uisce agus a dhéanann é níos inmheasctha le holaí is saill. Sa chuid is mó de na glantaigh, bíonn móilíní nó iain le cuingreacha de chodanna polacha (uisce-aimsitheach) is neamhpholacha (ola-aimsitheach) a fheidhmíonn chun ola is uisce a nascadh le chéile. Is sampla iad gallúnacha de ghlantaigh ianacha le grúpa luchtaithe (uisce-aimsitheach) nasctha le grúpa ailcile (saillaimsitheach). Tugtar glantaigh ar phúdair thrádálacha níocháin, ach ní bhíonn ach méid beag glantaigh iontu: oibreáin bogtha uisce agus nascairí is mó a bhíonn iontu.
Dath
mionsamhail|deas|Pinn daite Baineann an dath a airíonn an tsúil leis an meascán de thonnfhaid solais a thagann isteach sa tsúil. Is féidir aon dath a chumadh as meascán éigin de na 3 phríomhdhath: gorm, glas is dearg.
Óganasan
Is é an t-óganasan dúil cheimiceach uimhir a 118, agus is í an tsiombail cheimiceach ná Og. Fuair an dúil a hainm ón bhfisiceoir Rúiseach Yuri Oganessian a raibh an-pháirt aige i dtaighde na ndúl trom trasúránach. Ba iad na fisiceoirí Meiriceánacha agus Rúiseacha, agus iad ag comhoibriú i gComhinstitiúid an Taighde Núicléach i nDubna in aice le Moscó, a d'aithin an chéad adamh óganasain sa bhliain 2002, agus fuair an dúil a hainm ar an 28 lá de Mhí na Samhna 2016.
Dath
Tagann dathanna chun cinn ar dhá shlí: nuair a tharchuireann foinse éigin solas infheicthe, agus nuair a shoilsítear réad éigin a bhfuil lí air. De ghnáth bíonn raon tonnfhad sa solas a thagann ó fhoinse ar bith. Spreagann na tonnfhaid sin na néarchinn chuí sa reitine, suimíonn an inchinn na comharthaí néarógacha, agus airítear an meascán mar dhath amháin. Tugtar meascán dathanna trí shuimiú ar an tslí seo.
Óganasan
Tá an t-óganasan suite i ngrúpa na dtriathghás, ach is deacair aon rud cinnte a rá i dtaobh a airíonna ceimiceacha, nó níor aonraigh na fisiceoirí aon eiseamal suntasach óganasain go nuige seo—ní dhearna siad ach adaimh aonair a ghineadh faoi imthoscaí saotharlainne. Tá cuid mhór fisiceoirí barúlach go bhfuil gnáthchóras peiriadach na ndúl curtha as a riocht ag na hiarmhairtí coibhneasaíocha agus dúil chomh trom leis an oganasan i gceist, ionas gur féidir, dá n-éireodh linn eiseamal a tháirgeadh agus taighde a dhéanamh air, go n-iompódh sé amach go bhfuil an dúil seo soladach le teocht an tseomra agus í araiciseach chun imoibriúcháin le dúile eile, dhá rud nach samhlófá leis na triathgháis ar aon nós.
Dath
Chun an suimiú a chur i gcrích go coitianta, roghnaítear 3 dhath —gorm, glas is dearg — agus tugtar dathanna príomhúla orthu. Aon dath eile, is dath tánaisteach é agus is féidir é a chruthú le meascadh éigin de na dathanna príomhúla. Is áisiúil tríantán suimithe na ndathanna chun toradh na meascán éagsúil a réamhinsint. I meascán ar bith mar seo, ní mór an méid de gach dath a stiúradh chun toradh cruinn a aimsiú.
Óganasan
Is é 295Og an t-iseatóp is cobhsaí de chuid an óganasain is eol do na fisiceoirí, agus é féin gan ach 181 mhilleasoicind ar leathré.
Dath
Mar sin, nuair a shuimítear 50% de dhearg agus 50% de ghlas, tagann dath buí as. Nuair a mheasctar an sáithiú céanna de ghorm agus glas, dath cian a thagann as. Nuair a shuimítear gorm agus dearg, is maigeanta a thagann as. Nuair a mheasctar an sáithiú céanna de dhearg, glas is gorm, dath bán a bhíonn mar thoradh air. Is léir ón tríantán gurb ionann an meascán seo is gorm le buí, nó glas le maigeanta nó dearg le cian.
Is ar an mbealach céanna a fheidhmíonn scagaire datha: dealaíonn sé dathanna áirithe agus fagann dathanna eile chun iad a thaispeáint do na súile. Más bán an solas a théann isteach i scagaire do dhath príomhúil amháin, dealaíonn an scagaire an dath comhlántach agus fágann an dath príomhúil ar leith sa léas solais. Má chuirtear dhá scagaire i ndiaidh a chéile sa léas solais bháin, ní fhágtar sa léas ina dhiaidh ach an dath a bhíonn comhlántach le dhá dhath na scagairí. Má mheasctar dhá phéint, ceann dearg is ceann gorm, dealaítear níos mó dathanna ón mbán ná mar a dhéanann ceachtar acu ina aonar. Is é an dath a fheictear ná dath corcra. Léirítear an feidhmiú seo le tríantán dealaithe na ndathanna. Nuair a mheasctar lí dhearg agus lí bhuí, is dath flannbhuí an toradh. Nuair a mheasctar gorm agus buí, dath glas a thagann as, agus nuair a mheasctar dearg, buí is gorm, faightear dubh. Tugtar meascán dealaithe na ndathanna ar an bpróiseas seo.
Duaithníocht
mionsamhail|deas|[[Giorria an Artaigh]] Patrún dathanna ar ainmhí a chabhraíonn len é a chosaint. I ndathú duaithne (nó duaithníocht), meascann an patrún leis an timpeallacht. I ndathú suaiteach, moillítear aithint ainmhí mar tarraingítear aird an fhoghlaí ar airí nó dhó den phatrún.
Bíonn dathú rabhaidh feiceálach, agus léiríonn airíonna do-ite nimhiúla nó díobhálacha an ainmhí don fhoghlaí len é a éaradh.
Neartú bia
Séard is neartú bia ann ná próiseas ina gcuirtear cothaitheach breise le bia ar leith. Mar shampla, neartaíonn na déantúsóirí gránbharra bricfeasta le hiarann. Cuirtear iallach ar dhéantúsóirí margairín vitimíní A is D a chur leis. Baineann rialtais feidhm as neartú bia chun cothaitheach áirithe a mhéadú ar mhaithe le sláinte an phobail. Déanann salann íodaithe (iadaín, I, curtha leis) cinnte de gur annamh a tharlaíonn ainglis (galar easpa iadaín) anois.
Aontroim Thoir (Toghcheantar Tionóil)
Is toghcheantar tionóil é Aontroim Thoir ar Thionól Thuaisceart Éireann (Béarla: East Anthrim ).
D'úsáideadh an suíochán den chéad uair i dtoghchán do Thuaisceart Éireann amháin, d’Fhóram Thuaisceart Éireann i 1996. Ó 1998, tá baill tofa aige don Tionól reatha.
Banc Forbartha na hAfraice
mion Banc forbartha réigiúnach don Afraic is ea Banc Forbartha na hAfraice nó Banque Africaine de Développement (BAD).
De réir tuarascáil sa bhliain 2017, tá 350 milliún duine san Afraic faoin am seo a bhfuil caighdeán maireachtála de chuid na meánaicme acu. Foilsíodh an tuarascáil i bpáirt le Clár Forbartha na Náisiún Aontaithe.
Tá de rún ag Éirinn ballraíocht a bhaint amach i bhforais airgeadais idirnáisiúnta ar a n-áirítear Banc Forbartha na hAfraice,
Josephine Kermode
Beatha agus saothar
Rugadh Margaret Letitia Josephine Kermode ar an 18 Meán Fómhair 1852 in Ramsey (Rhumsaa). Bhí sí ar dhuine den seachtar clainne a mhair ag an Urramach William Kermode (1815-1890) agus ag an dara bean aige, Jane née Bishop (1818-1858) ó Staffordshire. Bhí suim mhór ag William i ndúlra agus i seandachtaí Mhanann.
Fuair Cushag agus a deirfiúracha oideachas ó mháistreás cónaithe. Tar éis bhás a hathar chuaigh sí ag obair mar bhanaltra dúiche ach b’éigean di éirí as de dheasca drochshláinte. Níor phós sí riamh ach bhí sí ina bean tí ag a dheartháir P.M.C. Kermode ón mbliain 1908 amach. Ba scoláire é a d’fhoilsigh leabhar tábhachtach i dtaobh chrosa Mhanann in 1907.
Ba é “A Lonan Legend” an chéad saothar a d’fhoilsigh Josephine, rud a rinne sí in 1899. Foilsíodh an chéad chnuasach dánta aici, Poems by Cushag, in 1907. Ag an am sin a tharraing sí uirthi féin “Cushag” mar ainm cleite (“Cuiseag” i litriú Gaelach). Tagann an t-ainm ó Jacobaea vulgaris (buachalán buí), bláth oifigiúil Oileán Mhanann.
In 1908 d’fhoilsigh Cushag na Peel Plays, trí dhráma ghearra. Léiríodh iad in Purt na h-Ynshey (Port na hInse nó Peel), a bhuíochas sin ar a cara Sophia Morrison. Léiríonn na drámaí an tsuim a bhí ag Cushag i mbéaloideas Mhanann, ós leaganacha de scéalta traidisiúnta atá i gceist. Scríobh sí drámaí eile ina dhiaidh sin.
In 1911 d’fhoilsigh sí cnuasach nua dánta, Ellan Vannin, agus in 1913 bhí roinnt dánta léi mar chuid dá raibh in A Book of Manx Poetry, duanaire a chuir William Cubbon in eagar.
Béaloideas
Bailitheoir béaloidis ba ea Cushag, obair a rinne sí i dteannta Sophia Morrison. Bhuail siad le chéile in 1907 agus ba ghearr go raibh siad mór lena chéile. Bhí sé de bhuntáiste ag Cushag go raibh Gaeilge Mhanann ar a toil aici, ó bhí sí á labhairt óna óige amach. D’fhoilsigh sí scéal traidisiúnta i nGaeilge dar theideal Harry-Crab as yn Mob-beg in 1913. Ba í Morrison a rinne an chuid is mó den obair agus iad ag bailiú béaloidis, ach d’fhoilsigh Cushag roinnt píosaí gearra mar "Folklore Notes" ar an iris Mannin.
Deireadh a beatha
Chuaigh Cushag agus a deartháir chun cónaithe in Doolish (Dubhghlais nó Douglas), príomhbhaile an oileáin, in 1922, áit a raibh post faighte ag P.M.C. mar an chéad Choimeádaí ar Iarsmalann Mhanann (Thie Tashtee Vannin – Taigh Taistí Mhanann). D’fhan Cushag ann go dtí go bhfuair a deartháir bás in 1932. D’aistrigh sí go Bournemouth, áit a raibh sí ina cónaí lena deirfiúr Cherill, agus cailleadh í ar an 15 Feabhra 1937. Tá sí curtha in Wimborne Minster.
Nua-Eabhrac (stát)
Ceann de na 50 stát de chuid Stáit Aontaithe Mheiriceá is ea Nua-Eabhrac. Is é Albany príomhchathair an stáit agus is í Cathair Nua-Eabhrac an chathair is mó agus is aitheanta ann. Úsáidtear an giorrúchán NY don phost.
Tá Stát Nua-Eabhrac suite ar chósta an Aigéin Atlantaigh in oirthuaisceart na Stát Aontaithe. Tá Nua-Eabhrac ag críochantacht le Ceanada thuaidh, le Vermont, Massachusetts, agus Connecticut thoir, agus le New Jersey agus Pennsylvania theas.
Stair
Chuir daoine fúthu san áit ina bhfuil Stát Nua-Eabhrac anois timpeall 10,000 bliain ó shin. Treibheanna Algancacha a bhí i ndeisceart agus oirthear an stáit le fada an lá faoin am ar tháinig na chéad Eorpaigh. Bhí an pobal Lenape sa deisceart agus i ngleann an Hudson suas leath bealaigh go hAlbany, a bheag nó a mhór; agus bhí na Mahican ní b'fhaide soir ó thuaidh. Tháinig na hIroquois aneas as na sléibhte Apaláiseacha timpeall na bliana 800 agus chuir siad fúthu in iarthar agus i dtuaisceart Nua-Eabhrac. Cónaidhm de chúig threibh a bhí ann, mar atá (agus ag dul ó oirthuaisceart Nua-Eabhrac siar) na Móhácaigh, Oneida, Onondaga, Cayuga agus Seneca. Chónaíodh na Móhácaigh taobh thuaidh de na Lenape. Ar theacht na nEorpach, thréig na Tuscarora, treibh Iroquois eile, a ndúiche i Carolina Thuaidh agus chuir siad fúthu i Nua-Eabhrac mar an séú treibh den chónaidhm.
Sa bhliain 1917 tugadh cearta vótála do na mná den chéad uair.
Ar an 11 Meán Fómhair 2001, fuair breis is 2,600 duine bás san Ionad Trádála Domhanda in Manhattan, an t-ionsaí sceimhlitheoireachta is mó i stair na Stát Aontaithe.
Gordon Lyons
Is polaiteoir de chuid Pháirtí Aontachtach Daonlathach (PAD) é Gordon Lyons (rugadh é 6 Márta 1986), a bhí ina Chomhalta den Tionól Reachtach (CTR) d’ Aontroim Thoir ó Lúnasa 2015.
Nua-Eabhrac (stát)
Stair
In 2011 thug Tionól Reachtais an stáit cead do shaoránaigh an stáit daoine den inscne chéanna a phósadh. mion|Fear ag obair ar an Empire State Building in 1930. Fostaíodh a lán Móhácach agus cuid daoine as [[Talamh an Éisc in obair thógála i gCathair Nua-Eabhrac i lár an 20ú haois.]]
Gordon Lyons
D'oibrigh Lyons mar chúntóir do Chomhalta an PAD den Tionól Reachtach Sammy Wilson ar feadh cúig bliana. Níor éirigh leis in Aontroim Thoir i dtoghchán Tionóil Thuaisceart Éireann 2011, agus i gceantar Bhóthar an Chósta de Chomhairle Buirge Latharna freisin.
Nua-Eabhrac (stát)
Gnéithe fisiciúla na tíre
Tá sléibhte na nAdirondack i dtuaisceart an stáit, agus cinn níos ísle ná iad, na Catskills, siar ó dheas as Albany i lár an stáit. Tá abhainn mhór an Hudson ag rith ó theorainn Cheanada go dtí cathair Nua-Eabhrac, agus seolann longa móra uirthi go dtí Albany. Ba é tógáil an Chanáil Erie, go deimhin, a chur bun leis an gceannas a bhí le fada ag cathair Nua-Eabhrac i gcúrsaí tráchtála. Ba mhór an áis an chanáil chun earraí a thabhairt as gach cearn go dtí an cósta roimh aimsir na dtraenach.
Gordon Lyons
I dtoghcháin áitiúla 2014, toghadh Lyons don limistéar nua "Bóthar an Chósta", don Chomhairle Dúiche Lár agus Oirthear Aontroma, agus i mí Lúnasa 2015, comhthoghadh é chun áit Wilson a ghlacadh ar an Tionól.
Nua-Eabhrac (stát)
Geilleagar
Ba US$1.16 trilliún an olltáirgeacht instáit ag Stát Nua-Eabhrac sa bhliain 2010, rud a chuir an stát sa tríú háit sna Stáit Aontaithe, i ndiaidh California agus Texas.
Gordon Lyons
Atoghadh Lyons ag Toghchán Tionóil 2016 agus bhí sé ina bhall den Choiste Geilleagair agus ina Chathaoirleach ar an gCoiste um Nósanna Imeachta.
Nua-Eabhrac (stát)
Geilleagar
Tá níos mó ceanncheathrúna institiúidí airgeadais suite i gCathair Nua-Eabhrac ná in aon chathair eile sna Stáit Aontaithe. Is iomaí duine atá ar fostú sna bancanna, comhlachtaí árachais, tithe bróicéireachta, agus stocmhalartáin sa chathair sin, go mór mór i gCeantar an Airgeadais i ndeisceart Manhattan. Is sa cheantar sin a bhfuil Stocmhalartán Nua-Eabhrac agus an Stocmhalartán Meiriceánach suite.
Gordon Lyons
Nuair a atoghadh é i dToghchán Tionóil TÉ 2017, cheap Ceannaire an PAD Arlene Foster, Lyons mar Phríomh-Aoire Ghrúpa Tionóil an PUD.
Nua-Eabhrac (stát)
Geilleagar
I measc thionscail an stáit, tá foilsitheoireacht, clóbhualadh, innealra agus feisteas tionsclaíoch, innealra leictreonach, turasóireacht, agus feirmeoireacht. Meastar é ar an seachtú háit maidir le táirgeadh tionscail. Tógtar eallach agus éanlaith clóis, agus fástar glasraí, torthaí agus min. Tá tábhacht, leis, le fás caora fíniúna agus déanamh fíona ar an Oileán Fada, i ngleann an Hudson agus in iarthar an stáit.
Gordon Lyons
Nuair a athbhunaíodh dílárú na cumhachta an 11 Eanáir 2020, cheap an Príomh-Aire Arlene Foster Lyons mar Aire Sóisearach san Oifig Fheidhmiúcháin.
Nua-Eabhrac (stát)
Cathair Nua-Eabhrac
Roinntear cathair Nua-Eabhrac inniu ina cúig bhuirg:
Gordon Lyons
D’fhóin sé mar Aire Gníomhach Talmhaíochta, Comhshaoil, agus Gnóthaí Tuaithe tar éis do Edwin Poots seasamh síos go sealadach ar chúiseanna sláinte.
Nua-Eabhrac (stát)
Cathair Nua-Eabhrac
Bhí daonra 8,008,278 i gcathair Nua-Eabhrac sa bhliain 2000, rud a thugann tús áite di i measc chathracha na Stát Aontaithe. Ba i gcathair Nua-Eabhrac a tháinig an-chuid inimirceach i dtír ón Eoraip anuas go dtí tús an fichiú haois, i ndeisceart Manhattan, in áit a dtugtar an Battery uirthi, agus trí Oileán Ellis ina dhiaidh sin. Tá an-éagsúlacht fós ag baint le pobal na cathrach.
Sa lá atá inniu ann, tagann a lán imirceach i dtír in Aerfort John F. Kennedy in Queens, nó in Aerfort Newark, in New Jersey, atá suite 35 ciliméadar ón gcathair.
An tOileán Fada
Tá An tOileán Fada ag síneadh soir as cathair Nua-Eabhrac. Tá sé os cionn 170 ciliméadar ar fad ach níl sé mórán thar 30 ciliméadar ar leithead in aon chuid de. De ghnáth, fágtar Queens agus Brooklyn ar lár agus An tOileán Fada á lua, mar go bhfuil siad i gcathair Nua-Eabhrac, cé gur chuid den oileán iad maidir le tíreolaíocht.
Néarón
Is é atá i néarón (nó cillín néarach nó néarchill) ná cillín sa chorp a ligeann thart gach sórt spreagadh a bhaineann leis an inchinn, leis na céadfaí agus le gach sórt gluaiseachta agus corrú a bhaineann don corp. Is bunaonaid fheidhmithe i néarchóras an ainmhí iad. Déanann sé eolas a phróiseáil is a tharchur chuig fíocháin sprice (néaróin eile, matáin, faireoga), de ghnáth trí bhíthin ceimiceán (néaratharchuradóirí). I néarón veirteabraigh, de réir cineáil, bíonn cillchorp (le núicléas soiléir is cuid mhaith citeaphlasma mórthimpeall air), acsón amháin (le géaga teirminéil, oiriúnaithe chun eolas a iompar ón gcillchorp is trasna ceangal chuig na fíocháin sprice), agus deindrítí (ribí a phéacann amach ón gcillchorp is a ghlacann eolas ó theirminéil acsón ó néaróin eile chun an t-eolas sin a iomlánú ag an néarón). Ní bhíonn deindrítí i néaróin inveirteabrach.
Tá cillíní áirithe a bhaineann le gluaiseacht agus corrú na ngéag agus agus an láir - néaróga mótair iadsan. clé|200px|thumb|Cillín néarach amháin.
Tá cillíní eile a bhaineann leis na céadfaí, .i. leis an amharc, leis an éisteacht, le mothúcháin tríd an gcraicinn, le boladh agus le blasú. Néaróga céadfaí iadsan.
Tá cillíní eile a bhaineann le feidhmiú na mball beatha, ar nós na n-aenna, na scamhóg agus an bhoilg. Tugtar néaróga átanómacha orthu sin.
Tá cillíní eile a bhaineann leis an bpróiseáil a dhéanann an inchinn ar an eolas go léir a thagann isteach ó na néaróga céadfaí agus ó na néaróga átanómacha, chomh maith leis na mothúcháin intinne a bhaineann leo siúd. Tugtar néaróga comhcheangal orthu.
Eero Saarinen
Ailtire Meiriceánach de bhunadh Fionlannach ab ea Eero Saarinen (20 Lúnasa, 1910 - 1 Meán Fómhair, 1961) a bhain cáil amach lena chruthanna cuaracha áirseacha. Ceanglaítear go minic é leis an Stíl Idirnáisiúnta. Ba mhac leis an ailtire Eliel Saarinen é, agus rinne sé staidéar faoi threoir a athar ag an Cranbrook Academy of Art. Bhain sé B.Arch. amach ó Ollscoil Yale i 1934.
Imeasc a chuid saothar, tá:
Bhí Saarinen ar an gcoiste roghnaithe le haghaidh an chomórtais deartha do Theach Opera Sydney, agus meastar go raibh baint aige lena roghnú, dearadh a bhfuil cáil dhomhanda air a cheap Jørn Utzon.
Eliel Saarinen
Ailtire Fionlannach ab ea Gottlieb Eliel Saarinen (20 Lúnasa 1873 – 1 Iúil 1950) a bhain cáil amach as a chuid foirgneamh art nouveau i dtús an 20ú haois.
Leag sé amach plean forbartha do lár Heilsincí i stíl iarsmúil, plean nár cuireadh i gcrích riamh.
D'imigh sé go dtí Stáit Aontaithe Mheiriceá sna 1920í agus lean sé ag dearadh oifigí agus foirgneamh poiblí agus mar mhúinteoir ailtireachta.
Foirgnimh
deas|250px|thumb|Stáisiún Traenach [[Heilsincí.]]
Ghlac Saarinen páirt sna comórtais idirnáisiúnta deartha le haghaidh Canberra, Budapest agus Taillinn (i1911–1913). Nuair a d'éirigh leis i gcomórtas le haghaidh an Túr an Chicago Tribune (1922) bhog Saarinen leis go Stáit Aontaithe Mheiriceá (1923). Imeasc mórthionscnaimh eile, d´fhorbair sé concheap agus dhear sé an láithreán ar fad ag an Cranbrook Academy of Art agus a scoil lámh le Detroit. Mhair sé anseo go dtína bhás i 1950. Le haghaidh seomra bídh uachtaráin an acadaimh (agus cé a bheadh ann ach é féin!) dhear sé an Chathaoir Shleasa chliútiúil, ceann dá shár-shaothair, agus le haghaidh stúidió a mhnaoi dhear sé an Chathaoir Ghorm (iad araon i 1929).
B'ailtire tábhachtach freisin mac Eliel Saarinen, Eero (1910–1961), duine de threoraithe na Stíle Idirnáisiúnta, mar a thugtar air.
Contae Bon Homme, Dakota Theas
Is contae Meiriceánach é Contae Bon Homme atá suite i stát Dakota Theas. Sa bhliain 2010, bhí daonra 7,070 duine ann. Is é Tyndall a phríomhbhaile contae.
Freddie Mills
Dornálaí Sasanach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, ab ea Frederick Percival Mills, a rugadh ar 26 Meitheamh 1919 i mBournemouth, Hampshire agus a fuair bás ar an 25 Iúil 1965.
5Spike
Is stáisiún teilifíse é 5Spike atá mar chuid de Viacom International Media Networks Europe. Craoladh an chéad chlár ar an 15 Aibreán 2015.
Georgia O'Keefe
Ealaíontóir Meiriceánach ab ea Georgia Totto O'Keeffe (15 Samhain 1887 - 6 Márta 1986). Bhí aithne uirthi as a cuid pictiúr den ábhar neamhbheo, Nua-Eabhrac, agus tírdhreacha i Nua-Mheicsiceo. Tá O’Keeffe aitheanta mar “Máthair an nua-aoiseachais Meiriceánach”. clé|mion|1918, le Alfred Stieglitz