cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gluais de théarmaí seoltóireachta
Rigín
Cuibhreach fir1 – téad a úsáidtear chun rud atá á thógáil a choinneáil socair. Guy tackle.
Fáinne fir4 cleithe - fáinne téide gan dlús a nascann cleith agus crann le chéile. Is féidir an chleith a ligeann aníos agus anuas an crann dá bharr. Parral, parrel.
Frídeoir fir3 – bosca a bhfuil ulóg nó ulóga ann. Block.
Háilléar fir1 - téad chun seolta, slata etc. a thógáil. Halyard.
Háilléar fir1 píce – háilléar atá ceangailte den gheaifil lena thógáil. Peak halyard.
Háilléar fir1 teap an gheaifil mhóir – téad a úsáidtear chun barr an gheaifil a thógáil. Main gaff topping lift.
Háilléar fir1 tróit – téad a thógann an ceann den gheaifil is gaire don chrann. Throat halyard.
Hás fir4 - poll sa tosach le haghaidh cábla ancaire nó cábla feistithe. Hawse.
Láinnéar fir1 cleithe – tácla láidir a úsáidtear chun barr an gheaifil nó an bhumaile a thógáil. Lift.
Saorscód fir1 an sparra deilfe - slabhra nó cábla ag rith ó cheann an bhuma jibe go dtí an sparra deilfe chun tarraingt an rigín sheasta a chúiteamh. Martingale.
Scód fir1 – téad atá ceangailte de chluas seoil ar thaobh na fothana. Sheet.
Síobh fir3 – roth eangach: féach ulóg. Sheave.
Stríocán fir1 – téad a úsáidtear chun slat nó seol a tharraingt síos. Downhall.
Taca fir4 - téad atá ceangailte de chluas seoil ar thaobh na gaoithe. Tack.
Tácla fir4 – na téada agus na frídeoirí a úsáidtear chun long a ainliú; téad a ritheann thar shíobh nó thar roinnt síobh. Tackle.
Tácla fir4 ancaireachta, grinnill – téada agus fearas eile a bhaineann leis na hancairí nó a úsáidtear chun feistiú a dhéanamh. Ground tackle.
Tácla fir4 cleithe - comhghléas táclaí a úsáidtear chun slata troma a thógáil nó a chóiriú. Jeers.
Tácla fir1 rífeála – téad a ritheann ón deic go dtí barr an chrainn agus uaidh sin go dtí frídeoir eile ar shlat an tseoil uachtair, áit a bhfuil sé nasctha le láinnéirín rífeála a ritheann síos trí pholl sa tslat chomh fada le cringleach rífeála. Reef tackle. Tácláil bain3 teannta – tácla a bhfuil frídeoir dúbailte air thuas agus frídeoir amháin air thíos. Luff tackle.
Téadán fir1 cluaise – téad a tharraingíonn cúinne (cluas) íochtair seoil. Clew line.
Téadán fir1 coirneoige – téad a tharraingíonn bun coirneoige suas chun na slaite. Í ag rith trí fhrídeoirí thuas agus anuas as sin thar bholg an tseoil chun na haighre. Buntline.
Téadán fir1 leithid - téad a tharraingíonn leithead coirneoige suas chun na slaite. Leech line.
Trót fir1 – an ceann istigh den gheaifil, an ceann is gaire don chrann. Throat.
Ulóg bain2 – roth atá feistithe i bhfrídeoir agus a bhfuil imeall eangach air chun téad a iompar. Pulley.
Veang fir4 – téad a dhaingníonn an chleith agus í ag síneadh ó phíce na cleithe síos go dtí an gunail nó go dtí crann. Vang.
Veang fir4 buma – téad a tharraingíonn an bumaile anuas. De ghnáth téann sí ó bhun an chrainn siar feadh an tríú cuid d’fhad an bhumaile. Ulóga ceangailte de. Boom vang, kicking strap.
Seoltóireacht
thumb|Pointí seoltóireachta. A. Idir dhá ghaoth (in éadan na gaoithe). B. Teann. C. Fairsing ar a bíoma. D. Fairsing ar a ceathrú. E. Ag imeacht le scód.
Ar an ngualainn dheas. On the starboard bow.
Ar an gceathrú dheas – i dtreo an chuid den long atá i leith an deiridh. On the starboard quarter.
Bain an ghaoth de - seol chomh mór sin in éadan na gaoithe go mbaintear an ghaoth den seol, a bheag nó a mhór. Luff.
Bain den ghaoth – seol i leith na gaoithe. Beat to windward.
Beaiceáil - seol a chasadh i dtreo go séidfidh an ghaoth ar an taobh eile de. Back (a sail).
Bord fir1 - tamall de sheoladh i dtreo áirithe. Tack. Féach bordáil agus leathbhord.
Bordáil – bád nó long a chur ar mhalairt treo in éadan na gaoithe. Tack. Féach Leathbhord a thógáil/a chaitheamh.
Bordáil deisil – seoladh i dtreo na láimhe deise. On a starboard tack.
Buail chuige - seoladh i leith na gaoithe. Beat to windward.
Crap, corn – seol a bhailiú aníos agus a cheangal. Furl.
Cuir thart tóin le gaoth - bordáil a dhéanamh trí thosach loinge a chur thart nó go bhfuil sí tóin le gaoth agus í a chur chun na gaoithe arís ar an taobh eile. Wear ship
Cúlaigh - soitheach a chur ag bogadh siar. Back.
Deasbhord fir1 – taobh na láimhe deise. Starboard.
Díreach in éadan/i súil na gaoithe. Head to wind.
Fairsing – seoladh i dtreo éigin roimh an ngaoth. Sailing large.
Fairsing ar a bíoma – an gaoth ag séideadh i dtreo thaobh an bháid. Beam reach.
Fairsing ar a ceathrú – an gaoth ag séideadh idir taobh agus deireadh an bháid. Broad reach.
Fairsing ar a gualainn – an ghaoth ag séideadh idir taobh agus tosach an bháid. Close reach.
Feistigh - soitheach a dhaingniú nó a shocrú ina háit le téad nó le hancaire. Berth, moor.
Gaoth bain2:
Grúntáil – doimhne na farraige a thomhas. Sound (depth), take soundings.
Idir dhá ghaoth – an bád in éadan na gaoithe agus gan cor aisti. In irons.
Jaidhbeáil - seol ar fhad loinge ag bogadh ó thaobh taobh nuair a bheireann cóir chúil ar an leithead deiridh. Gybe, jibe.
Leathbhord a thógáil/a chaitheamh - bád nó long a chur ar mhalairt treo in éadan na gaoithe. Tack. Féach bordáil.
Leathbhord, ar - ag seoladh i dtreo nua. On a tack.
Líon an stiúir - í a chasadh chomh fada i leataobh agus is féidir. Put the tiller hard over.
Lom isteach na seolta - socraigh na seolta chun gur féidir seoladh lom ar an ngaoth. Haul the wind.
Lufáil - seoladh chomh fada sin in éadan na gaoithe go mbaintear an ghaoth den seol. Luff. Féach Bain an ghaoth de.
Luigh amach ón talamh – an talamh a fhágáil i do dhiaidh. Bear off.
Luigh isteach le talamh – druidim i leith an talaimh. Bear in.
Pinseáil - luff: féach seol gann ar an ngaoth.
Seol ar a bogha – seoladh ar aghaidh. Fore-reach.
Seol chun na gaoithe – seol i mbéal na gaoithe ach gan gluaiseacht an tsoithigh a mhaolú go rómhór. Sail to windward.
Seol díreach ar an aighre – seol díreach roimh an ngaoth. Straight before the wind.
Seol gann ar an ngaoth – seol beagnach i gcoinne na gaoithe. Luff.
Seol géar (lom) ar an ngaoth – cas an bád beagnach díreach i gcoinne na gaoithe. Point up into the wind.
Seol glan ar – coinneáil amach ó. Sail clear of.
Seol i súil na gaoithe - seol lom ar an ngaoth. Sail close-hauled.
Seol lom lán – seol roimh an ngaoth. Sail full and by.
Seoladh bog, seoladh cóir - seoladh réidh suaimhneach. Fair sailing.
Stad – an siúl a bhaint de bhád trí na seolta a chur ag oibriú i gcoinne a chéile, i.e. éadan seoil amháin ar a laghad a thabhairt ar an ngaoth agus seolta eile a chasadh i dtreo eile. Heave to.
Stiúir ar deasbhord – stiúir ar thaobh na láimhe deise. Starboard rudder.
Tá sí íseal ina diaidh - tá a deireadh tumtha san fharraige. Down by the stern.
Teann seol – scód a scaoileadh chun nach bhfaigheadh an ghaoth greim ar sheol. Luff a sail.
Tóg leathbhord – long nó bád a chur ag seoladh i malairt treo. Tack.
Trimeáil (truimeáil) - seol a athrú de réir na gaoithe. Trim (a sail).
Rámhaíocht
Bád fir1 rámhaíochta - bád a bhrúitear chun cinn le rámha. Row-boat.
Bád fir1 scaobtha: féach "Crann snámha".
Bos bain2 maide rámha - an chuid leata de rámh a thumtar san uisce. Blade of oar.
Buille fir4 rámha - buille de rámh san uisce. Oar stroke.
Cnoga fir4 ladhrach - ladhar atá ina thaca ag rámh agus é á úsáid. Oar crutch.
Coite fir4 - bád traidisiúnta Éireannach atá déanta d'aon chrann amháin. Cot, wherry.
Crann fir1 snámha - bád a bhfuil a cabhail déanta d'aon chrann amháin, agus feistiúcháin eile (fearacht suíochán) curtha léi go minic. Dugout (canoe).
Iomair (iomramh, iomartha) - bád nó long a choinneáil ag imeacht le buillí rámha. Row.
Leaba bain5 iomartha - rowlock: féach "roillic".
Maide fir4 claba - rámh atá feistithe i dteanntán. Clamped oar.
Maide fir4 stiúrach - rámh a úsáidtear i ndeireadh báid nó loinge mar ghléas stiúrtha. Steering oar.
Rámh fir3 - sáfach fada agus bos leata air chun bád a thiomáint. Oar.
Roillic bain2 - gléas ar ghunail báid a gcasann rámh air. Rowlock.
Féach freisin
Mac Cárthaigh, Críostóir (eag.) (2008). Traditional Boats of Ireland. Cork: The Collins Press. ISBN 139781905172399
Téarma.ie: foclóir ar líne a bhfuil liosta cuimsitheach téarmaí seoltóireachta Gaeilge ann.
Suíomh: 'Rigging explained'
Maritime glossary 1814
Falconer, William, An Universal Dictionary of the Marine, or, a Copious Explanation of the Technical Terms and Phrases employed in the Construction, ...of a Ship... London: Thomas Cadell, eagrán 1780.
Biddlecombe, George (1848). The Art of Rigging. Charles Wilson.
Naisc
Curach choirte na hAstráile
Long fhada na hÉireann
An Feadán Mór
Is baile fearainn suite i gContae Thiobraid Árann é an Feadán Mór.
Tagairtí
Feadán Áirítear portach móna mór, a bhfuil san am atá thart bhuail na riachtanais soladach bhreosla (i bhfoirm móna) de chuid mhór de na lár na tíre. An móna a úsáidtear chun a ghearradh ag baint úsáide as úirlis a dtugtar sleán, ach sna blianta sin tá lománaíodh le cabhair innealra. An saltair Críostaí luath-mheánaoiseach a dtugtar anois mar an Saltair an Fheadáin Mhóir Thángthas anseo i mí Iúil 2006 sa phortach móna
Leo Docherty
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Leo Docherty. Rugadh é i nGlaschú ar an 4 Deireadh Fómhair 1976.
Iarnród Éireann
Eagraíocht
clé|mion|Aicme 071 Inneal Traenach Uí General Motors Uimhir 086 T Thart fá an t-am a bhunaíodh an comhlacht, tugtar an t-ainm "Irish Rail" orthu féin agus d'uchtaigh siad siombail "na cheithre Iarnróid". I 1994, bheartaigh an comhlacht an leagann Gaeilge den ainm a tharraing anuas agus í a chuir chun tosaigh ina mbranda comhlachta. De bharr sin chumadh siombail nua, giorraithe go "IÉ". Áfach, d'fhán an dá leagann theangach mar bhall den ainm oifigiúil ("Iarnród Éireann - Irish Rail"). I 2013, tarraingítear branda dátheangach anuas.
Tá seirbhísí traenach scartha i gceithre láithreacha réigiúnacha: - Seirbhísí ó thuaidh agus soir faoi riar ag Stáisiún Uí Chonghaille (An tSeirbhís ó thuaidh thoir go dtí Sligeach san áireamh) - Seirbhísí ó dheas agus thoir faoi riar ag Stáisiún Heuston mion|Aicme 29000 traein Uí CAF
Stoc rolla i bhfeidhm ag Iarnród Éireann
Tá méíd na traenloingeas ar chomhaireamh 547 gCarráistí (gan an tSéirbhis Enterprise a thógáil san áireamh)
Traeinloingeas Idirchathrach agus an Enterprise
Traeinloingeas Commaitéir Stoc láithreach Iar-stoc
An traeinloingeas sa todhchaí
De thoradh an bhorrtha in úsáid na dtraenacha thar roinnt bliana, tá scéim ar bun ag IÉ níos mó feithiclí a chur chun seirbhíse. Faoi láthair, reáchtáileann IÉ seirbhísí Mearlíne Átha Cliath (DART) a seit traenach ar 6 charráistí ar a laghad fad is atá dtraeinloingeas SIIC (Seirbhís Iarnróid Idir Cathrach) uilig curtha chun seirbhíse. Feasta, cuirfear scéim cennachán cumtha ag IÉ i bhfeidhm agus tarraingneofar anuas SIIC nua - ceannachán de 41 charráistí le seachadadh i 2021 ar dtús, lena dtarraingítear 3 thraenacha nua anuas chun seirbhíse agus an fuílleach in úsáid le haghaidh leathnú na gcarráistí traenacha eile go hidirmheánach. Freisin, tá sprioc déanta ag IÉ athsholáthair iomlán a dhéanamh ar thraeinloingeas Mearlíne Átha Cliath fad is atá an leathnú gréasán traenach ar bun. Beidh an creat Mearlíne Átha Cliath pleanáilte ag soláthar suas le 600 feithiclí ar sheit traenacha de 4 agus 8 (g)c(h)arráistí, lena bheidh leath dóibh ina dtraenacha AIL (Aonad Iolrach Leictreach) agus an leath eile ina dtraenacha ACIL (Aonad Cadhnra Iolrach Leictreach).
Brigitte Bardot
clé|mion|sa bhliain 2006 Is ban-aisteoir agus mainicín Francach í Brigitte Bardot (a rugadh ar an 28 Meán Fómhair 1934). Bhí cáil dhomhanda uirthi sna 1950í agus 1960í de bharr a cuid scannán agus a híomhá ghnéasúil. clé|mion|1958 Is feachtasóir ar son chearta ainmhithe Bardot le fada an lá. Is veigeán í agus creideann sí nár cheart úsáid a bhaint as an aon rud a thagann ó ainmhithe.
Wisconsin
Stát i Stáit Aontaithe Mheiriceá is ea Wisconsin. Tá teorainneacha ag Wisconsin freisin leis na stáit eile Illinois, Iowa, Minnesota agus Michigan, í atá suite ar thaobh eile Loch Superior. Is í Madison an phríomhchathair agus Milwaukee an chathair is mó. Is cathair mhór eile í Green Bay freisin, baile dúchais na Green Bay Packers, an fhoireann peil Mheiriceánach cáiliúil.
Michael McCarthy
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do cheantar Chorcaigh Thiar-Theas é  Michael McCarthy (Gaeilge: Mícheál Mac Cárthaigh) (rugadh é ar 15 Samhain 1976). Tá sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre agus ina TD ón mbliain 2011. Iarbhall de Sheanad Éireann é agus céadthoghadh chuig an oifig sin sa bhliain 2002 é, agus atoghadh é in 2007 ar phainéal an Lucht Oibre. Is as Dúnmaonmhuí in iarthar Chorcaí dó ó dhúchas, agus leag sé cos ar thairseach na polaitíochta i gcéaduair in aois a 22 bliana trí shuíochán a ghnóthú ar son Pháirtí an Lucht Oibre ar Chomhairle Chontae Chorcaí i limistéar toghcháin an Sciobairín.
Sheas sé san Olltoghchán 2016, ach chaill sé a shuíochán.
Grúpa Saineolaithe ar Riachtanais Scileanna sa Todhchaí
Naisc Sheachtracha
http://www.skillsireland.ie/
36 (uimhir)
Is é 36 an uimhir nádúrtha tar éis 35 agus roimh 37.
League of Ireland 1924/25
Ba é League of Ireland 1924/25 an ceathrú shéasúr de Shraith na hÉireann.
A' Mhòigh
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é a' Mhòigh nó A' Mhoigh.
Wendy Morton
thumb|Wendy Morton|cléPolaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Wendy Morton. Rugadh í i Yorkshire Thuaidh ar an 9 Samhain 1967.
Siena
Is cathair i réigiún na Tuscáine san Iodáil é Siena.
Muir Síorlaich
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Muir Síorlaich.
Teach Dhoire Mhóir
Sealúchas de chuid an National Trust (Iontaobhas Náisiúnta d'Áiteanna Stairiúla nó d'Áilleachta Nádúrtha) is ea Teach Dhoire Mhóir sa Sruthán i gContae Ard Mhacha i gCúige Uladh na hÉireann. Bíonn sé oscailte don phobal agus cuireann an tIontaobhas Náisiúnta síos air mar "theach ceann tuí de chuid deireadh an 18ú haois i stíl dhúchasach na mionuaisle".
Gnéithe
Tá an teach ionsuite i níos mó ná 100 acra (0.40 km2) d'fhearann páirce álainn agus de choillearnaí. Gné shainiúil an tí ná úsáid tuíodóireachta áitiúla ar leith ag baint úsáide as giolcacha na Sionna.
Stair
Thóg an Tiarna Isaac Corry, a bhí ina Theachta Parlaiminte do Iúr Cinn Trá ar feadh tríocha bliain, é idir 1776 agus 1787, ar talamh a bhfuair sé mar oidhreacht óna athair. Thóg an Tiarna Charles Coote an teach i stíl an teachín, mar "grianán samhraidh galánta ..." Dréachtadh Acht an Aontais i bparlús mór an tí sa bhliain 1800. Leag John Sutherland, ar cheann de na deisceabail is ceiliúradh de Lancelot "Capability" Brown, amach an fearann páirce atá thar thimpeall air. Dhíol Corry an áit sa bhliain 1810, nuair a d'aistrigh sé go Baile Átha Cliath, agus fuair an teaghlach Young é ina dhiaidh sin. Dhíol an Tiarna William Young an t-eastát sa bhliain 1825 don an teaghlach Smyth. Cheannaigh na Richardsons, a bhí ina gcónaí in aice leis an eastáit, an diméin ina raibh 140,000 crainn ann. Sa bhliain 1952 bhronn an tUasal JSW Richardson Teach Dhoire Mhóir agus a eastát ar an National Trust.
Bullseye (American Horror Story)
Craoladh an séú heipeasóid, "Bullseye" den cheathrú sraith American Horror Story ar an 12 Samhain 2014. Scríobh John J. Gray an eipeasóid seo. D'fhéach 3.65 milliún duine ar an eipeasóid.
Prato
Is cathair i réigiún An Tuscáin san Iodáil é Prato.
Mosi-oa-Tunya
Bhí cónaí ar neacha daonna agus réamhdhaonna sa cheantar suas le trí mhilliún bliain ó shin agus tá déantáin ar nós uirlisí clochaoise, airm, ornáidí agus uirlisí tochailte faighte ann a bhaineann leis an tréimhse sin agus le tréimhsí go leor ó shin. Ba é an tAlbanach David Livingstone an chéad Eorpach a chonaic na heasanna ar an 17 Samhain 1855.
Ollscoil na Tasmáine
Is ollscoil Astrálach í Ollscoil na Tasmáine (Béarla: University of Tasmania ; giorraithe: UTAS, UTas nó Tas Uni) le trí champas sa Tasmáin. Is í an ceathrú ollscoil is sine san Astráil í. Cruthaíodh í an 1 Eanáir 1890 agus tá sí ina ball de Chumann Idirnáisiúnta Ollscoileanna an Chomhlathais. Oibríonn an ollscoil le hollscoileanna eachtracha chun eispéireas idirnáisiúnta a sholáthar dá mic léinn le féidearthachtaí malairte le níos mó ná daichead eagraíocht san Eoraip, san Áise agus i Meiriceá Thuaidh.
Fia Thiar
deas|250px|thumb|Fia Thiar Is baile fearainn suite i gContae Thiobraid Árann é Fia Thiar.
Marc-Innis
Is ceantar suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Marc-Innis.
Lyon
Is cathair í Lyon i lár-oirthear na Fraince. Is í Lyon an tríú cathair is mó sa Fhrainc, tar éis Párais agus Marseille. Is cathair mhór gnó í Lyon, agus í suite idir Páras agus Marseille. Tá cáil ar an gcathair mar phríomhchathair ghastranómachais na Fraince agus bhí páirt mór ag Lyon i stair thionscal na scannán freisin. Tá an fhoireann sacair Olympique Lyonnais lonnaithe sa chathair.
Is í Lyon an dara ceantar ceannchathartha is mó sa Fhrainc nuair a cuirtear a bruachbhailte agus na cathracha timpeall uirthi san áireamh. Bhí daonra 1,783,400 sa cheantar ceannchathartha sa bhliain 2007.
Is lárionad mór tionsclaíoch í Lyon don tionscal peitriceimiceach, don tionscal cógaisíochta agus don tionscal biteicneolaíochta. Tá tionscal mór bogearraí sa chathair freisin, agus é dírithe go mór ar fhíschluichí.
Is préfecture (príomhchathair) an Rhône (département) í Lyon agus is príomhchathair réigiún Rhône-Alpes í freisin. Thug UNESCO aitheantas don chathair mar Shuíomh Oidhreachta Domhanda.
Bhíodh cáil ag Lyon i gcónaí mar phríomhchathair thionscal an síoda agus is lárionad faisin í an chathair fós. Tá ceanncheathrú Interpol agus Euronews lonnaithe sa chathair freisin.
Graham Brady
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Sir Graham Stuart Brady. Rugadh é i Salford, Lancashire ar an 20 Bealtaine 1967.
Achtanamícin
thumb|280px|Struchtúr Achtanamícin
Is aicme ar bith d'antaibheathach polaipeiptídé í Achtanamícin, aonráithe ó bhaictéir ithreach den ghéineas streiptimíceas.
Tamhnaigh Mór
Is baile fearainn i gContae Fhear Manach é Clann Amhlaoibh.
Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais
Is ollscoil í Pontifícia Universidade Católica de Minas Gerais atá suite i mBelo Horizonte, Minas Gerais, sa Bhrasaíl.
Bunaíodh í ar an 12 Nollaig 1958.
Adanóisín
Is núicléisíd í Adanóisín, comhdhéanta de mhóilíní adainíní greamaithe chuig pháirt de mhóilín siúcra riobóise (ribafuranós) via nasc β-N9-gliocóisíc.
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann
Ba stát ceannasach é Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann (RA) a bhí ann idir 1801 agus 1922. Bunaíodh é le hAchtanna an Aontais 1800, a rinne ríochtaí na Breataine Móire agus na hÉireann a chumasc ina stát aontaithe. Mar thoradh ar Shaorstát na hÉireann a bhunú i 1922 athainmníodh an tír ina dhiaidh sin mar An Ríocht Aontaithe i 1927, atá fós ann sa lá atá inniu ann.
The Simpsons (séasúr 10)
Craoladh an deichiú séasúr The Simpsons idir 23 Lúnasa 1998 agus 16 Bealtaine 1999 ag tosú le "Lard of the Dance".
Dermot Somers
Dreapadóir, taiscéalaí, scríbhneoir agus craoltóir é Dermot Somers (a rugadh sa bhliain 1947, i dTromán, Contae Ros Comáin). D'fhreastail sé ar an scoil lán-Gaeilge Coláiste Mhuire i mBaile Átha Cliath, agus ar Choláiste Ollscoile BÁC marar bhain sé céim BA agus HDipEd amach, agus bhí sé ina mhúinteoir scoile ar feadh tréimhse, sular dhírigh sé go lán-aimsirthe ar an scríbhneoireacht, craoltóireacht agus taisteal. Tá cónaí air i nDroichead Átha faoi láthair.
Dreapadóireacht
Thosaigh Somers ag dreapadóireacht sa bhliain 1974 nuair a bhí 27 mbliana d'aois aige, agus chruthaigh sé ina dhreapadóir cheannródaíoch in Éirinn le linn na seachtóidí. Chuir sé bonn le cúrsaí nua in áiteanna éagsúla, ina measc an Aill Fhada sa Bhoireann, An Gobán Saor agus Fáth mo Bhuartha ar an mBinn Mhór i gCo Aontroma, Ceann Mhuc Rois siar ó na Cealla Beaga i gCo Dhún na nGall, agus an Tuar Mór i gCo Shligigh. I 1983 ba é an chéad Éireannach ar éirigh leis na sé Aghaidheanna Móra ó Thuaidh i Sléibhte na nAilp a dhreapadh. Ghlac sé páirt i dturasanna dreapadóireachta go dtí beanna éagsúla i sléibhte Himalaya: Changtse i 1987; Manaslu i 1991; agus Everest i 1993. Dhreap sé sé sna hAindéis agus i réimsí sléibhte eile ar fud an domhain fosta.
Pistoia
Is cathair i réigiún An Tuscáin san Iodáil é Pistoia.
1649
Eachtraí
Éire: arm Chromail in Éirinn
Derek Nolan
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do cheantar Gaillimh Thiar é Derek Nolan (Gaeilge: Ó Nualláin) (rugadh é Deireadh Fómhair, 1982). Tá sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre agus ina TD ó thoghchán na bliana 2011. Bhuaigh Nolan suíochán ar Chomhairle Chathair na Gaillimhe i Meitheamh na bliana 2009. Ainmníodh é i gcomharbacht ar Mhícheál D. Ó hUiginn, iarrthóir Pháirtí an Lucht Oibre don uachtaránacht, sa toghchán do Dháil Éireann agus tháinig sé sa chéad áit i gceantar na Gaillimhe Thiar ar an gcéad iarracht dó.
Sheas sé san Olltoghchán 2016, ach chaill sé a shuíochán.
Garrán Fheorais
Is baile fearainn suite i gContae Thiobraid Árann é Garrán Fheorais.
Tulaigh Dhoire Bhreith
Is baile fearainn i gContae Fhear Manach í Tulaigh Dhoire Bhreith.
Armia Krajowa
mion|clé|Séadchomhartha cuimhneacháin, Rzeszów, An Pholainn Ba é Armia Krajowa, nó An tArm Intíre, an ghluaiseacht frithbheartaíochta ba mhó sa Pholainn i rith an Dara Cogadh Domhanda. Ba é Związek Walki Zbrojnej ("Aontas na Gleice Armtha") ba chéadsíol leis an Arm Intíre, agus fuair sé an t-ainm nua i Mí Feabhra 1942. Ina dhiaidh sin, chuaigh an chuid ba mhó de na gluaiseachtaí frithbheartaíochta leis an Arm Intíre. D'fhan an tArm dílis don rialtas émigré i Sasana, agus is gnách dearcadh air mar arm na Polainne Rúnda i rith an chogaidh. Is deacair a rá cé mhéad treallchogaithe a bhí ann ar fad, ach is dócha go raibh líon na saighdiúirí rúnda seo idir 200,000 agus 600,000. Scoireadh an tArm Intíre ar an 20 Eanáir 1945, nuair a bhí an chuid ba mhó de na Gearmánaigh bailithe leo agus iad ag teitheadh roimh an Arm Sóivéadach.
Ba é an Kotwica suaitheantas agus siombail an Airm. Siombail is ea é atá ag breathnú cosúil le hancaire (kotwica as Polainnis), agus í curtha le chéile as na litreacha P agus W a sheasann do na focail Polska Walcząca - "An Pholainn ag Troid".
Mark Tami
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea Mark Richard Tami. Rugadh é in Enfield Town ar an 3 Deireadh Fómhair 1962.
Tromsø
Cathair i dTuaisceart na hIorua é Tromsø (IPA:, Fionlainnis: Tromssa, Laplainnis: Romsa), agus is é príomhchathair an chúige úd Troms fylke é. Ar an 1 Eanáir 2010 bhí 67,230 duine ina gcónaí sa chathair agus sa limistéar a bhaineann léi.
Téann an t-áitreabh daonna san áit naoi míle bliain siar, ach maidir leis an gcathair atá ann inniu, d'fhorbair sí timpeall na heaglaise a tógadh ansin sa bhliain 1252. Is é an t-ainm a baisteadh ar an eaglais ná Santa Maria iuxta paganos, nó Eaglais Mhuire in aice leis na Págánaigh. Tógadh balla mór cosanta timpeall na heaglaise le hionsaithe na Laplannach is na bhFionlannach a stopadh, agus iarsmaí den bhalla fágtha le feiceáil i gcónaí.
Sa bhliain 1794 bronnadh pribhléidí cathartha ar an áit, ach san am sin féin ní raibh ann dáiríribh ach sráidbhaile beag. Sa naoú haois déag, áfach, bunaíodh monarchana agus tháinig borradh faoi shaol eacnamaíochta an cheantair. Tógadh an chéad mheánscoil sa bhliain 1848, agus sa bhliain chéanna cuireadh longcheárta ar bun i dTromsø.
I ndeireadh na naoú haoise déag, bhí an chathair iompaithe ina lárionad tábhachtach trádála, agus maidir leis na taiscéalaithe a thug cuairt ar an bPol Thuaidh, ba í an chathair seo an bhunáit as ar thug siad aghaidh ar an gceann scríbe. Ina measc sin bhí Umberto Nobile, Roald Amundsen, agus Fridtjof Nansen.
Cócaireacht na Síne
Ar na stíleanna cócaireachta réigiúnda is coitianta tá (ag dul ó dheas agus ansin siar tríd an tír) cócaireacht Shandong (lŭcài, 鲁菜), Jiangsu (sūcài, 苏菜), Anhui (wǎncài, 皖菜), Zhejiang (zhècài, 浙菜), Fujian (mǐncài, 闽菜), Guangdong (yuècài, 粤菜), Hunan (xiāngcài, 湘菜) agus Sichuan (chuāncài, 川菜). Go traidisiúnta, tugtar "na hocht gcócaireacht mhóra réigiúnda" (bādà càixì, 八大菜系) na Síne orthu.
An tríolóid
Tá cócaireacht na Síne ceangailte leis an sochaí, leis an bhfealsúnacht agus leis an míochaine.
Nürnberg
Is cathair í Nürnberg i ndeisceart na Gearmáine. Tá sé suite i gceantar na Francóine sa Bhaváir (Bayern).
Tá clú agus cáil ar an áit mar an chathair ina reachtaíodh Dlíthe Nürnberg, a choisc ar na Giúdaigh daoine "Airianacha" a phósadh agus a bhain saoránacht na Gearmáine díobh le linn ré Adolf Hitler, agus an áit inar tharla Triail Nürnberg, nuair a cuireadh ceannairí na Naitsithe chun báis agus an Dara Cogadh Domhanda caillte acu.
Stáit Mheiriceá
Is iad na Stáit seo a leanas ballstáit Stát Aontaithe Mheiriceá:
Défhosfáit adanóisín
Is núicléitíd í défhosfáit adanóisín, giorraithe mar DFA. Is eistear é freisin, de chuid an aigéid polafosfarach agus na núicléisíde adanóisín le chéile. Tá DFA comhdhéanta de na grúpí seo a leanas; pireafosfáit, riobós (atá ina aldaipeantós), agus adainín (atá ina bhunnúicléach).
Is táirge dianscaoilte é défhosfáit adanóisín de dífhosfairiliú le trífhosfáit adanaisínáis (TFA áis). Is móilín tábhachtach le haghaidh traschur fuinnimh é i gcealla.
Císineá
Is í Císineá (Chișinău) príomhchathair na Moldóive, agus í ar an gcathair is mó sa tír freisin. Tá sí suite cois Bîc i lár na tíre. Bhí cónaí ar 592,900 duine sa chathair sa bhliain 2007.
Bunaíodh Císineá mar shráidbhaile mainistreach sa bhliain 1436. Baile beag a bhí ann fós sa bhliain 1800, ach tháinig borradh agus fás air ina dhiaidh sin.
Coinbhinsiún Idirnáisiúnta maidir leis an Uile Dhuine a Chosaint ón bhFuadach
Shínigh Éire an Coinbhinsiún Idirnáisiúnta maidir leis an Uile Dhuine a Chosaint ón bhFuadach ar an 27 Márta 2007. Ach ní dhaingnigh an rialtas an conradh riamh. D'éirigh rudaí níos casta nuair a tháinig ar thaisí 474 gasúr óg ó árais máithreacha agus naíonáin i dTuaim.
Ceiliúrtar an Lá Idirnáisiúnta d’Íospartaigh Fuadach ar an 30 Lúnasa gach bliain.
Jan O'Sullivan
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do cheantar Chathair Luimnigh í Jan O'Sullivan née Gale (Gaeilge: Jan Uí Shúilleabháin) (rugadh í ar 6 Nollaig 1950 ). Tá sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre agus an tAire Stáit reatha Um Thithíocht agus Pleanáil.
Sheas O'Sullivan san Olltoghchán 2016 agus atoghadh í le 11.2% de na vótaí céad rogha.
Livorno
Is cathair i réigiún An Tuscáin san Iodáil é Livorno.
Revolutionary Road
Scannán ón bhliain 2009 is ea Revolutionary Road.
Garraí Uí Chinnéide
Is baile fearainn suite i gContae Thiobraid Árann é Garraí Uí Chinnéide.
Lios Gabhail
Ba abtheach i gContae Fhear Manach é Lios Gabhail.
Nigel Mills
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Nigel John Mills. Rugadh é i Jacksdale, Nottinghamshire ar an 28 Deireadh Fómhair 1974.
Grosseto
Is cathair i réigiún An Tuscáin san Iodáil é Grosseto.
Seosamh Mac Grianna
Duine de mhórscríbhneoirí na hAthbheochana agus na Gaeltacht a ba ea Seosamh Mac Grianna, ó Rinn na Feirste sna Rosa i nGaeltacht Thír Chonaill ( 15 Eanáir 1901- 11 Meitheamh 1990).
Saol
Deartháir do Shéamus Ó Grianna ab ea Seosamh, nó Joe Fheidhlimí Dhónaill Phroinsiais, mar a thugadh muintir Rinn na Feirste air. Éan corr a bhí ann ó thús, mar Sheosamh, agus ní dheachaigh sé riamh ag obair ar an Lagán ná go hAlbain, mar ba dual d'aos óg Thír Chonaill a dhéanamh. Ghlac sé páirt sa Chogadh Cathartha in éineacht lena dheartháir, agus chaith an bheirt acu an bhliain go leith roimh dheireadh an chogaidh imtheorannaithe ag an Saorstát.
Chaith Seosamh a sheal féin ag aistritheoireacht don Ghúm, agus déanta na fírinne rinne sé a lán aistriúchán a thabhaigh clú is cáil dó, go háirithe an Ghaeilge a chuir sé ar Ivanhoe le Walter Scott. Meastar milliún go leith focal a bheith sna leabhair a d’aistrigh sé don Ghúm i rith 1925-32
Mar sin féin, bhí sé míshásta leis an bpá a fuair sé ón nGúm, agus níos míshásta fós leis an dóigh ar chaith an Gúm lena chuid bunscríbhinní. Siúd is go raibh an t-úrscéal An Druma Mór críochnaithe aige sna tríochaidí, níor tháinig sé i gcló roimh na seascaidí.
Chuaigh an cruatan go mór mór chun dochair dó, go háirithe ó thaobh na sláinte sící de. Sa bhliain 1935, agus é díreach ag scríobh úrscéil faoi shaol polaitiúil na hÉireann, buaileadh le galar meabhrach é, a d'fhág ina chreapaltán é ó thaobh na haigne de, ar feadh a raibh fágtha de shaol aige.
Chaith sé tamall i nGráinseach Ghormáin in 1935-36. As sin amach bhí an saol go dona aige. Bhí sé in aontíos le bean darbh ainm Peigí le tamall. Bhí mac acu darbh ainm Fionn ach cuireadh isteach i ndílleachtlann na mBráithre Críostaí i nGlas Naíon é nuair nár fhéad an lánúin cúram ceart a thabhairt dó.mion|Rann na Feirste
D'éist sé an obair scríbhneoireachta, agus baisteadh Dá mBíodh Ruball ar an Éan (is é sin, "dá mbeadh eireaball ar an éan", de réir an Chaighdeáin) ar an úrscéal neamhchríochnaithe.
Chaith Mac Grianna roinnt blianta ina chónaí ag Páirc Naomh Áine, Rath Éanaigh, sna 1950idí. D’fhág Seosamh an teach sin in 1957 agus chuaigh sé ar ais go Rann na Feirste (nochtadh leac cuimhneacháin ann i gcuimhne ar an scríbhneoir sa bhliain 2023). mion|Saint Eunan's College, Letterkenny Chaith Seosamh an chuid is mó den am ina dhiaidh sin ag éileamh san ospidéal síciatrach. Bhí sórt cleamhnais neamhoifigiúil aige le bean agus saolaíodh mac don bheirt aige. In 1959, chuir Peigí lámh ina bás féin agus an bhliain chéanna sin a bádh an mac. Cuireadh Seosamh isteach in Ospidéal Naomh Conall i Leitir Ceanainn tuairim an ama sin agus ann a d’fhan sé. Scitsifréine a bhí air, ach níor fhág sin nach bhféadfadh sé a bheith páirteach in éigsí agus i bhféiltí i nDún na nGall ar ball. San ospidéal Naomh Conall a bhásaigh sé 11 Meitheamh 1990.
Scríbhinní
mion|St Pats College Drumcondra, BÁC Is iad na leabhair is tábhachtaí dár scríobh Seosamh ná Pádraic Ó Conaire agus Aistí Eile, An Druma Mór, Eoghan Ruadh Ó Néill, Dá mBíodh Ruball ar an Éan agus Mo Bhealach Féin.
Aistí
mion|St.Conall's:  [[ospidéal síciatrach]] Is í an aiste is mó le rá dár scríobh Seosamh ná Pádraic Ó Conaire. Dealraíonn sé go raibh sé meáite ar cheird an scríbhneora a tharraingt air féin ó bhí sé an-óg, ach níor thuig sé go bhféadfadh sé an cheird sin a chleachtadh trí mheán na Gaeilge sular léigh sé an chéad leabhar le hÓ Conaire. Rinne sé an-chomhionannú le Pádraic mar dhuine agus mar dheoraí, nó shíl sé gur éanacha corra den chineál céanna ab ea an bheirt acu. Is amhlaidh go raibh coimhthíos ar Sheosamh riamh roimh shaol na Gaeltachta féin, ach nuair a fuair sé aithne ar scríbhneoireacht Uí Chonaire, chonacthas dó nach raibh sé ina aonar a thuilleadh le mothúcháin den tsórt áirithe sin.
Is iad sean-fhilí Chúige Uladh is mó atá á gcardáil sna haistí eile, idir shaol agus shaothar. Bhí Seosamh riamh míshásta leis an dearcadh díspeagúil ar fhilí Uladh a léirigh Dónall Ó Corcora ina leabhar údarásúil The Hidden Ireland, agus theastaigh uaidh a thaispeáint nach raibh aon chaill orthu i gcomparáid le filí na gcúigí eile. Bhí sé eolach ar shaol agus ar shaothar na bhfilí ón mbéaloideas, agus é ag trácht orthu mar a bheadh aithne phearsanta aige orthu. Ní dhearna sé plán mín de dhuáilcí daonna pearsanta na bhfilí ach an oiread, a mhalairt ar fad bhí sé in ann tagairt ghreannmhar a dhéanamh dóibh uaireanta.
An Druma Mór
Is é An Druma Mór an t-aon úrscéal amháin de chuid Sheosaimh nár foilsíodh gan mhoill i ndiaidh dó é a chríochnú. Ar an drochuair, ní raibh an Gúm sásta é a fhoilsiú roimh na seascaidí agus tháinig athrú mór ar litríocht na Gaeilge idir na tríochaidí nuair a scríobhadh agus deireadh na seascaidí nuair a foilsíodh é. D'fhéadfá a rá gur lá i ndiaidh an mhargaidh a tháinig an leabhar ar an saol faoi dheireadh. Go bunúsach, tugann an leabhar seo cur síos ar an dóigh a stróiceann teacht na nua-aoise agus na polaitíochta nua-aimseartha seanchomhar na Gaeltachta as a chéile. Tá na himeachtaí suite i sráidbhaile beag ar an gcósta thiar, áit nach bhfuil aon duine in ann é féin a choinneáil beo beathaithe ach é a bheith ag rúpáil oibre ó dhubh go dubh. Is í an t-aon fhilíocht amháin atá ag na daoine seo ná paráid Lá 'le Pádraig, nó lá an Druma Mhóir. Cé go raibh an t-úrscéal críochnaithe aige sna tríochaidí, níor foilsíodh é go dtí 1969. Ní nach ionadh, ghoill an cheist go mór ar Sheosamh.
Mo Bhealach Féin
Scríobh Seosamh Mac Grianna an leabhar Mo Bhealach Féin (foilsithe i mBéarla mar "This Road of Mine") faoi thionchar na scéalta faoin bhfánaíocht a chum Pádraic Ó Conaire. Maidir le "Mo Bhealach Féin", is cur síos é ar fhánaíocht Sheosaimh féin ar fud na hÉireann agus na Breataine Móire. Inbhreathnú agus féin-scrúdú atá ann, agus ní bhíonn sa radharcra timpeall mo dhuine go minic ach cúlra nó stáitse don dóigh a bhfuil sé ag déanamh staidéir ar imeachtaí a intinne. Má bhítear ag dul ar lorg chéad chomharthaí an ghalair intinne a chuir deireadh le caithréim scríbhneoireachta Sheosaimh i lár na dtríochaidí, beidh siad le haithint i bhfad níos soiléire ar an leabhar áirithe seo ná ar an "Ruball".
Ruball ar an Éan
Foilsíodh an t-úrscéal neamhchríochnaithe úd Dá mBíodh Ruball ar an Éan an chéad uair mar aguisín le "Mo Bhealach Féin". Iarracht a bhí ann cur síos liteartha a thabhairt ar shaol an aosa intleachtúil sa phríomhchathair. Dá n-éireodh leis an scríbhneoir an t-úrscéal a chríochnú, an "ruball a chur leis an éan" - is é "ruball" an leagan Ultach den fhocal "eireaball" - is dócha go gcuirfeadh sé athrú cuma ar fad ar fhorbairt na litríochta Gaeilge, na húrscéalaíochta ach go háirithe. Níl an leabhar leadránach mar atá sé, nó is iomaí scig-gháire a bhaineann Seosamh as an léitheoir leis an tsúil mhagúil a chaitheann sé ar pholaitíocht agus ar chultúr na hÉireann sna tríochaidí.
Go gairid roimh a bhás, thug an scríbhneoir le fios go raibh "ruball curtha ar an éan" aige, agus ó na laethanta sin ar aghaidh bíonn an cheist i mbéal an phobail, ar fhág Seosamh aon lámhscríbhinn ina dhiaidh a mbeadh deireadh an scéil inti.
An dóigh ar fágadh an t-éan gan ruball, spreag sé Antain Mac Lochlainn chun pinn leis an úrscéal Ruball an Éin a fhoilsiú sa bhliain 2005. Mar a léiríonn an teideal, iarracht atá ann an t-úrscéal neamhchríochnaithe a chríochnú faoi dheoidh.
Maoilios Caimbeul
Is file Albanach é Maoilios Caimbeul. Scríobhann sé i nGaeilge na hAlban. Rugadh ar 23 Márta 1944 é i Stafainn san Eilean Sgitheanach.
Priscianus Caesariensis
Ba ghramadóir Laidineach é Priscianus Caesariensis, ar a dtugtar go minic Priscin. Scríobh sé an leabhar Institutiones grammaticae ("Bunsraitheanna gramadaí") ar an ábhar. Bhí an téacsleabhar seo ina chaighdeán chun staidéar a dhéanamh ar an Laidin le linn na Meánaoiseanna agus sholáthair sé an t-amhábhar le haghaidh na ngramadóir tuairimeach.
Beathaisnéis
Níl mórán eolais againn faoi shaol Phriscian. Ba de shliocht na Gréige é, agus rugadh agus tógadh é i Caesarea (Cherchell an lae inniu, an Ailgéir) príomhchathair an cúige Rómhánach Mauretania Caesariensis. Dar le Cassiodorus, mhúin sé Laidin i gCathair Chonstaintín. I measc a mhionoibreacha tá an dán molta (Sean-Ghréigis: πανήγυρις (panégyris)) chuig Anastasius (491-518), scríofa sa bhliain 512 (circa), a chuidíonn len a thréimhse ama a fháil amach dúinn. Ina theannta sin, tá foscript sna lámhscríbhinní Institutiones grammaticae a thugann le fios gur chóipeáil Flavius Theodorus, a bhí ina chléireach san rúnaíocht impiriúil, an obair (526, 527).
Crispin Glover
Is aisteoir Meiriceánach é Crispin Hellion Glover, a rugadh ar an 20 Aibreán, 1963.
Nick Herbert
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Nicholas Le Quesne Herbert. Rugadh é i gCambridge ar an 7 Aibreán 1963.
Philip Reeve
Is údar Briotanach ficsin é Philip Reeve (ar 28 Feabhra 1966 a rugadh é). Scríobhann sé leabhair do pháistí don chuid is mó.
Chris Hardwick
Is fuirseoir agus aisteoir Meiriceánach é Christopher Ryan "Chris" Hardwick, a rugadh ar an 23 Samhain, 1971.
Páirc an Bruiscear
Is staidiam i gContae Fhear Manach í Páirc an Bruiscear (Béarla: Brewster Park). 18,000 duine a thoileann an staidiam.
Sláinte agus Cúram Sóisialta Thuaisceart Éireann
Is é Sláinte agus Cúram Sóisialta Thuaisceart Éireann an t-ainm atá ar an eagraíocht atá freagrach as seirbhísí sláinte agus cúram sóisialta i dTuaisceart Éireann. Tá eagrúchán na heagraíochta cosúil go leor leis an NHS, ach go n-áirítear leas sóisialach agus seirbhísí cosanta leanaí mar chuid de. Bhí buiséad £3.9bn ag an eagraíocht sa bhliain 2010.
Utah
Stát i Meiriceá is ea Utah, atá suite in iarthar na tíre. Is í Cathair Salt Lake an phríomhchathair agus an chathair is mó.
Stair
Tá Meiriceánaigh dhúchasacha ina gcónaí sa cheantar le fada an lá. Bhí daoine in Utah 10,000 go 12,000 bliain ó shin, dar leis na seandálaithe. mion|clé|Fáilte go Utah
Jake (Animorphs)
Carachtar ficseanúil óna leabhair Animorphs is ea Jake Berenson.
Mícheál D. Ó hUigínn
Is é Mícheál Dónall Ó hUigínn (18 Aibreán 1941 i Luimneach a rugadh é) naoú hUachtarán na hÉireann ón mbliain 2011. Socheolaí, file, údar, craoltóir agus polaiteoir atá ann, a bhí ina Theachta Dála de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sular toghadh mar Uachtarán é.
Oideachas
Rinne sé staidéar in Ollscoil na hÉireann i nGaillimh, in Ollscoil Mhanchain agus in Ollscoil Indiana.
Oidhreacht mar Aire Rialtais
Bhí Ó hUigínn mar Aire Gaeltachta agus Cultúir sa chomhrialtas ó 1993 go 1997. Ar na mórghníomhartha a chuir sé i gcrích :
Chinn sé gan seasamh in Olltoghchán 2011, ach sheas sé sa toghchán Uachtaránachta sa bhliain chéanna agus toghadh ina Uachtarán é.
Gníomhaí ar son chearta an duine
Bhí Michael D. Higgins i mbun feachtas ar feadh a shaoil ar son cearta daonna agus leis an tsíocháin agus an daonlathas a chur chun cinn in Éirinn agus in an-chuid áiteanna ar domhan, ó Nicearagua go dtí an tSile, an Chambóid, an Iaráic, an tSomáil.
Sa bhliain 1992, ba é Michael D. Higgins an chéad duine ar bhronn an Biúró Síochána Idirnáisiúnta i Heilsincí Duais Síochána Sheáin Mhic Ghiolla Bhríde air, mar chomhartha aitheantais ar a shaothar ar son na síochána agus an cheartais in an-chuid áiteanna ar domhan..
Filíocht agus scríbhneoireacht
Anuas ar dhánta a bheith foilsithe i dtréimhseacháin éagsúla, tá ceithre chnuasach filíochta foilsithe aige
Tá dhá chnuasach aistí foilsithe aige
Bhíodh sé ina cholúnaí reatha don iris mhóréilimh Hot Press le linn na tréimhse 1982-1992, nuair a chuir sé ceisteanna sóisialta na linne ar a súile do lucht léitheoireachta óg. Why is this so complicated omg
Céad téarma
D'éirigh leis ainmniúchán Pháirtí an Lucht Oibre a fháil seasamh don uachtaránacht sa bhliain 2011 in áit Fergus Finlay. Ar 29 Deireadh Fómhair 2011, bhuaigh Ó hUigínn an toghchán nuair a fógraíodh an toradh i gCaisleán Bhaile Átha Cliath.
Insealbhaíodh Michael D. Higgins ina Uachtarán ar Éirinn ar 11 Samhain 2011, an naoú duine san oifig sin.
Arezzo
Is cathair i réigiún na Tuscáine san Iodáil í Arezzo.
Mícheál D. Ó hUigínn
Dara téarma
Bheartaigh Ó hUigínn chun seasamh don Uachtaránacht don dara huair. Ba fhéidir leis é féin a ainmniú mar uachtarán reatha. Tháinig sé sa chéad áit sa toghchán le 822,566 vótaí agus 55.8% de na vótaí céad rogha.
Albany, an Astráil Thiar
Port agus cathair san Astráil Thiar is ea Albany (fuaimniú: /ˈælbəni/), atá suite 418 km ó phríomhchathair an stáit, Perth. Sa bhliain 2009, bhí timpeall ar 33,600 duine ina gcónaí ann, agus mar thoradh is an séú chathair is mó sa stát é.
Mícheál D. Ó hUigínn
Saol pearsanta
Tá Michael D. Higgins pósta le Sabina Higgins, agus tá ceathrar clainne acu. Ba bhall bunaidh í Sabina Higgins den Focus Theatre agus an Stanislavsky Studio i mBaile Átha Cliath.
Albany, an Astráil Thiar
Tá lár na cathrach suite ar imeall thuaidh Calafort Princess Royal, cuid de ‘King George Sound’. Bunaíodh Albany i mí an Eanáir sa bhliain 1829, mar bhunáit mhileata de chuid New South Wales. Thugtaí Frederickstown air in ómós don Phríonsa Frederick, Diúc Eabhrac agus Albany.
Mícheál D. Ó hUigínn
Saol pearsanta
Cainteoir líofa Gaeilge agus Béarla atá ann, agus cuid mhaith Spáinnise aige chomh maith.
Albany, an Astráil Thiar
Is é Albany an bhaile is sine san Astráil Thiar, toisc go raibh sé bunaithe dhá bhliain níos luaithe ná Perth agus Fremantle.
Stair
Ba iad na Bundúchasaigh Menang Noongar an chéad ghrúpa ina gcónaí sa cheantar, a bhain úsáid as an ndúiche le linn an samhridh chun iascaireacht agus gníomhaíochtaí eile a dhéanamh. Thugtaí Kingjarling ar an gceantar, nó “áit na báisteach” sa theanga Noongar.
Ba iad an chéad taiscéalaithe Eorpacha ná foireann an bháid Ollannach Gulden Zeepaert, le François Thijssen sa bhliain 1627. Sheol siad thar an cósta theas, i dtreo na hAstráile Theas.
Scrúdaigh an taiscéalaí Sasanach George Vancouver an cósta theas arís sa bhliain 1791, agus bháist sé ‘King George Sound’ air. Ba é Albany an áit a rinne sé éileamh ar ‘New Holland’ ar son Choróin na Breataine, ar 27 Meán Fómhair, 1791.
Um Nollaig sa bhliain 1826, tháinig sluaíocht Bhriotanach i dtír ó Sydney ar an Amity, le Major Edmund Lockyer i gceannas, agus bunaíodh bunáit mhileata ann. Tharrtháil Lockyer mná Búndúchasacha ón hóileáin cóngarach, a raibh fuadaithe mar sclábhaithe gnéasacha, le sealgairí rónta ag obair sa King George Sound. Rug sé orthu, agus sheol sé iad chuig Sydney chun trialach. Mar thoradh, bhí ‘corroboree’ ag na Menang Noongar ar a shon.
Tíreolaíocht
Tá lár an cathrach suite idir na cnoic Sliabh Melville agus Sliabh Clarence.
Tionscal
Is iad na príomhthionscail Albany ná turasóireacht, iascaireacht agus talmhaíocht.
Teampall Carraig
Is eaglais i gContae Fhear Manach é Teampall Carraig.
Ubhar
Is Ubhar (Béarla: Eggcorn) atá i gceist nuair a úsáideann daoine an focal mícheart, ach leis an brí ceart, i ngan fhios dóibh go bhfuil botún déanta acu mar tá ciall leis an leagan mícheart. Mar shampla 'Bhí culaith sámh orm aréir' in áit 'Bhí codladh sámh orm aréir'.
Gloria De Piero
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea Gloria De Piero. Rugadh í i mBradford, West Riding of Yorkshire ar an 21 Nollaig 1972.
Gleann Achaidh
Is ceantar suite i gContae Thiobraid Árann é Gleann Achaidh. Cuimsíonn sé dhá bhaile fearainn, Gleann Achaidh Uachtarach agus Gleann Achaidh Íochtarach.
Test of Strength (American Horror Story)
Craoladh an seachtú heipeasóid, "Test of Strength" den cheathrú sraith American Horror Story ar an 19 Samhain 2014. Scríobh Crystal Liu an eipeasóid seo. D'fhéach 3.91 milliún duine ar an eipeasóid.
Watchmen (scannán)
Scannán ón bhliain 2009 is ea Watchmen.
Ranna Stáit na hÉireann
Tá 16 Ranna Stáit ann mar chuid de Rialtais na hÉireann. Déanann an Taoiseach aire a cheapadh chun dul i gceannas ar gach roinn. Liostaí Airí agus Airí Stáit anseo. Tá foireann oibre buan ag gach roinn a fhanann sa roinn fiú má thagann athrú ar an Rialtas atá i réim. Tugtar an Státseirbhís ar an bhfoireann oibre buan seo. D'fhógraíodh athruithe ar ainmneacha agus ar fhreagrachtaí ranna áirithe an 9 Márta 2011.
Na Ranna
Roinn an Taoisigh.
Tugann an Roinn seo tacaíocht riaracháin agus taighde don Taoiseach agus don Rialtas.
An Roinn Airgeadais
Cuireann sé comhairle ar an Rialtas maidir le bainistiú agus smacht a bheith ar an Rannóg Phoiblí.
An Roinn Sláinte
Tá an Roinn seo freagrach as forbairt polasaí sláinte agus pleanáil na seirbhísí sláinte. tá na seirbhísí sláinte ar fáil ag Feidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte (FSS).
An Roinn Oideachais agus Scileanna
An Roinn Coimirce Sóisialaí