cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
The Crickets
Ba bhanna rac-cheoil Meiriceánach as Lubbock, Texas é The Crickets. Bhunaigh an t-amhránaí agus cumadóir Buddy Holly an grúpa sna 1950idí.
Bhain Holly úsáid as The Crickets mar bhanna taca suas go dtí an bhliain 1959 nuair a scoilteadh iad. Cé gur shocraigh siad an banna a chur ar ais le chéile, cailleadh Holly cúpla mí níos déanaí.
Lean The Crickets ar aghaidh ag seinm le chéile agus ag seoladh albam.
8 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
8 Feabhra - 9 Feabhra
Maínis Mór
Is oileán é Maínis Mór. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
8 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
Is é Déardaoin an 8 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 an chéad lá comórtais. Bhí an oscailt oifigiúil ar siúl an lá dár gcionn.
Club Nacional de Football
Club peile is ea Club Nacional de Football (Gaeilge: Cumann Náisiúnta Peile) atá suite san Montevideo, Uragua. Bunaíodh an club sa bhliain 1899 agus imríonn siad a gcluichí sa staid Gran Parque Central (Gaeilge: Páirc Mór Láir). Imríonn an fhoireann i Primera División Uruguaya (Sraith na Uragua), bhuaigh an club Sraith don chéad uair sa bhliain 1902. Is é Nacional an club is rathúla in Uragua, tá níos mó imreoirí soláthartha d'Fhoireann sacair náisiúnta Uragua leis an club ná aon club eile. Bhuaigh an club Sraith na Uragua don chéad uair sa bhliain 1902.
Dair (ogham)
Is í an seachtú litir den aibítir oghaim an Dair, ainmnithe as an gcrann, dair. Is í an dara litir den Aicme Uatha. Is é a luach foghraíochta.
Sanasaíocht
Gaolta is ea ainm na litreach le derw(en) na Breatnaise agus derv(enn) na Briotáinise. Athchruthaíodh an focal as Gaeilge Chianach mar *darek-s. Fréamhaithe ón bPróit-Ind-Eorpais *deru-, 'dair', atá sé.
Bríatharogam
Is iad a leanas na nathanna meafaracha (kennings) d'ainm na litreach le fáil sa Bhriatharogham:
Garry Kasparov
Is ardmháistir fichille Rúiseach agus Iar-Churadh Domhanda é Garry Kasparov (rugadh 13 Aibreán 1963, i mBaku, Poblacht Shóivéadach Shóisialach na hAsarbaiseáine). Is scríbhneoir agus gníomhaí polaitiúil é freisin.
Ba é Kasparov an Curadh Domhanda Fichille is óige riamh tar éis dhó an ceann is fearr a fháil ar Anatoly Karpov le scór 13-11 i sraith cluichí sa bhliain 1985 i Moscó. Bhí sé ina churadh oifigiúil go dtí an bhliain 1993 nuair a bhunaigh sé eagraíocht nua, an Professional Chess Assocation (PCA), tar éis conspóide le FIDE. Tugadh aitheantas dó mar Churadh Domhanda "Clasaiceach" go dtí gur chaill sé sraith cluichí i gcoinne Vladimir Kramnik sa bhliain 2000. Ba é an chéad Churadh Domhanda Fichille a chaill sraith cluichí in aghaidh ríomhaire nuair a fuair Deep Blue an ceann is fearr air le scór 3½–2½ sa bhliain 1997.
Bhí an grád is airde ar domhan ag Kasparov beagnach an t-am go léir ó 1986 go dtí gur éirigh sé as an imirt sa bhliain 2005. Bhí grád 2851 aige ar liosta FIDE mhí Iúil 1999, an grád is airde riamh.
Saghadal
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Saghadal.
Garry Kasparov
Craobh an Domhain
Bhí na sraitheanna cluichí sa bhliain 1993 agus 1995 eagraithe ag an PCA. D'eagraigh an comhlacht Braingames an tsraith cluichí sa bhliain 2000.
Ráth Conarta (barúntacht)
Is barúntacht suite i gContae na hIarmhí é Ráth Conarta.
Plewniak
Sráidbhaile sa Pholainn is ea Plewniak atá suite i limistéar Gmino Lesna; laistigh de Chontae Iarthar Vársá, Cúige Masovia, i Lár Thoir na Polainne.
Maighdeanas
Is duine é maighdean nár raibh comhriachtain acu riamh. Nuair atá comhriachtain acu le duine eile, ní maighdean iad a thuilleadh.
Ducksy Walsh
Imreoir liathróid láimhe mór le rá ab ea Michael Ducksy Walsh (3 Bealtaine, 1966 - 4 Lúnasa 2016 ). As cathair Chill Chainnigh ó dhúchas dó.
Tá sé ar an imreoir is mó rath riamh, agus sé chinn déag agus scór de Chraobhacha na hÉireann buaite aige (gach uile cheann idir na blianta 1985-1997 san áireamh). Chomh maith leis an éacht siúd, bhain sé deich gcinn de chraobhacha náisiúnta ar an gcúirt dhúbailte, lena chomhrádaí contae Eugene Downey.
Ceann mu Dheas
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Ceann mu Dheas.
Lisa's Pony
Craoladh an t-ochtú heipeasóid, "Lisa's Pony", den tríú sraith The Simpsons ar an 7 Samhain 1991. Scríobh Al Jean agus Mike Reiss an eipeasóid seo. D'fhéach 23 milliún duine ar an eipeasóid.
Táirgeadh
Déanann Lunchlady Doris a céad cuma san eipeasóid.
Comhghuaillíocht Frith-Dhéine
Is comhghuaillíocht polaitiúil Éireannach a bunaíodh sa bhliain 2014 í an Chomhghuaillíocht Frith-Dhéine (Béarla: Anti-Austerity Alliance nó AAA). Cláraíodh í mar pháirtí polaitiúil roimh na toghcháin áitiúla i 2014. Sheas timpeall daichead iarrthóir ar son an pháirtí, gach comhairleoir de chuid an Pháirtí Sóisialach ina measc agus cáineadh an páirtí mar Fronta don Pháirtí Sóisalach mar thoradh ar son. Toghadh 14 comhairleoir.
Caisleán Bingham
Ba chaisleán é Caisleán Bingham. Bhíodh sé suite sa Mhuirthead, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Comhghuaillíocht Frith-Dhéine
Is feachtas i bhfad amach ar an eite chlé í an Chomhghuaillíocht.
Bhuaigh Paul Murphy, ball den Pháirtí Sóisialach, fothoghchán i mBaile Átha Cliath Thiar-Theas ar 10 Deireadh Fómhair 2014 agus é ag seasamh ar son na Comhghuaillíochta.
Eilean
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é Eilean.
Oró Sé do Bheatha 'Bhaile
Stair
Scríobh Pádraig Mac Piarais véarsaí breise don amhrán.
Bun-leagan
Curfá:
Luachairín
Is éan í an luachairín. Is baill d'fhine na Emberizidae iad.
Oró Sé do Bheatha 'Bhaile
Bun-leagan
Óró! 'Sé do bheatha 'bhaile
Anois ar theacht an tsamhraidh
A Shéarlais Óig, a mhic Rí Shéamais
'Sé mo mhór-chreach do thriall as Éirinn
Gan tuinnte bróig' ort, stoca nó leinidh
Ach do chascairt leis na Gallaibh
Curfá
'Sé mo léan géar nach bhfeicim
Mur mbéinn beo 'na dhiaidh ach seachtain
Séarlas Óg is míle gaiscidheach
A' fógairt fáin ar Ghallaibh
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1961
Bhí Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1961 ar an 6ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Bronnadh an comórtas ar an Lucsamburg.
Oró Sé do Bheatha 'Bhaile
Bun-leagan
Tá Séarlas Óg a' traill ar sáile
Béidh siad leisean, Francaigh 's Spáinnigh
Óglaigh armtha leis mar gharda
'S bainfidh siad rinnce as éiricigh!
leagan Pádraig Mac Piarais
Curfá:
Óró, sé do bheatha abhaile,
Óró, sé do bheatha abhaile
Anois ar theacht an tsamhraidh.
'Sé do bheatha, a bhean ba léanmhar,
do b' é ár gcreach tú bheith i ngéibheann,
do dhúiche bhreá i seilbh méirleach,
is tú díolta leis na Gallaibh.
Curfá
Tá Gráinne Mhaol ag go duill ar sáile,
óglaigh armtha léi mar gharda,
Gaeil iad féin is ní Gaill ná Spáinnigh,
is cuirfidh siad ruaig ar Ghallaibh.
A bhuí le Rí na bhFeart go bhfeiceam,
Port na bhFrancach
Is port é Port na bhFrancach. Tá sé suite sa Mhuirthead, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
An t-Árd Ruigh agus Na Seots (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é An t-Árd Ruigh agus Na Seots. Cruthaíodh sa bhliain 1997 é. Is é Neil Gray (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Oró Sé do Bheatha 'Bhaile
leagan Pádraig Mac Piarais
Gráinne Mhaol agus míle gaiscíoch,
ag fógairt fáin ar Ghallaibh.
Curfá agus deireadh
Limerick F.C.
Club peile Éireannach is ea Limerick FC (Gaeilge: Cumann Peile Luimnigh) atá suite i gContae Luimnigh. Is é Pat Scully an traenálaí na 'Super Blues' agus imríonn an fhoireann i Sraith na hÉireann. Is é Jackman Park staid ina imríonn sé.
Lipeafuiscionóisí Céiriúla Néarónacha
Is éard is Lipeafuiscionóisí Céiriúla Néarónacha (LCN) ann ná ainm ginearálta ar ghrúpa de ar a laghad ocht ngalar néarmheathlúcháin atá deighilte go géiniteach, a éiríonn as bailiú iomarcach de lipi-líocha (lipeafuiscin) i bhfíocháin na colainne. Is é Galar Batten an cineál is comónta LNC atá ann.
Leigheas seanaoise
mion|clé|288x288px Is éard is leigheas seanaoise nó geiriaitric (ón nGréigis γέρων nó geron a chiallaíonn seanfhear agus ιατρός nó iatros a chiallaíonn lia) ná staidéar ar riachtanais míochaine seandaoine agus soláthar na riachtanas sin. Is é sin an speisialtacht leighis a bhíonn ag plé le diagnóis agus cúram a thabhairt do ghalair éagsúla a bhaineann de dhaoine atá dulta in aois.
I dtíortha an iarthair, tá líon na seandaoine ag dul i méid ón mbliain 1990, agus leanfaidh an claonadh seo, rud a éilíonn is a éalóidh breis seirbhísí speisialta sláinte is sóisialta dóibh.
Tá galair ar leith a chuireann isteach ar sheandaoine amháin, ach den chuid is mó fulaingíonn siad roinnt neamhord ainsealach ag an am céanna. mion|clé|288x288px Mar thoradh orthu seo, buaileann míchumais a laghdaíonn a n-ábaltacht cúram a thabhairt dóibh féin sa bhaile, agus mar sin is mó ná riamh an gá le seirbhísí cosúil le Is gá lóistín institiúideach a sholáthar do sheandaoine nach féidir leo maireachtáil go neamhspleách sa bhaile.
Seaneolaíocht. Baineann geiriaitric le staidéar ar an bpróiseas aoisithe freisin, a dtugtar seaneolaíocht air. mion|403x403px
Abhainn Tennessee
Abhainn i SAM í an abhainn Tennessee. Tá foinse na habhann ag an gcomhrac an dhá abhainn French Broad agus Holston i gcathair Knoxville i stát Tennessee. Sníonn sí isteach san abhainn Ohio.
Is í an craobhabhainn is faide den abhainn Ohio, is é sin 652 míle (1,049 ciliméadair) ar fad go garbh.
Tagann ainm na habhann ón logainm Sericis Tanasi, sráidbhaile Seiricíoch. Thugtar an abhainn ar dtús í an Seriricíoch (Béarla: the Cherokee River), mar bhí limistéar timpeall na habhann ag na Seiricíoch ó dhúchas.
Uí Mhac gCuais
Is barúntacht suite i gContae na hIarmhí iad Uí Mhac gCuais.
CrimethInc.
Is feachtas ainrialaitheach a thosaigh i Meiriceá Thuaidh sna nóchadaí é CrimethInc. Tá cáil orthu i measc ainrialaithe de bharr na leabhar atá scríofa acu: Days of War, Nights of Love (2000), Recipes for Disaster agus Expect Resistance (2007). Is éard atá i gceist acu ná taispeáint don phobal gurbh fhéidir slite beatha difriúla, saor, gan rialtas nó airgead, a bheith acu. Tá dlúthbhaint acu leis an bpolaitíocht, ní i dtoghcháin ach i gcoinne cogaidh agus chun an timpeallacht a chosaint.
Gealacha Iúpatair
Glactar leis go bhfuil, ar a laghad, trí cinn agus trí scór de ghealacha ag Iúpatar. Ba é Galileo Galilei a tháinig ar an gceithre cinn is mó acu, mar atá, Io, Europa, Ganymede, agus Callisto, nó Gealacha Galileo. Ó shin i leith, áfach, fuair na réalteolaithe amach faoina lán eile. Is gnách iad a aicmiú ina ngrúpaí mar seo:
Liosta
Tá 69 ngealach ag Iúpatar (52 cheann a bhfuil ainmneacha orthu).
WTA Tour 1986
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1986 i leadóg ar an WTA Tour. Ba é seo an 16ú eagrán. Bhuaigh Martina Navratilova na craobhacha is mó arís le 9, an airgead is mó le $1,905,841 agus na pointí is mó le 280.4807 pointe. Ba í Martina Navratilova imreoir na bliana agus Stephanie Rehe imreoir nua na bliana.
Tinne (ogham)
Is í an t-ochtú litir den aibítir oghaim an Tinne, le ciall 'teilgean' nó barra iarainn. Is cuileann í an litir i gCóras na gcrann. Is í an tríú litir den Aicme Uatha. Is é a luach foghraíochta.
Sanasaíocht
Is dócha gur gaolta is ea an focal le tend nó tind na Sean-Ghaeilge.
Bríatharogam
Is iad seo a leanas na nathanna meafaracha, ar a nglaoitear Bríatharogam (kennings) orthu:
De réir na fianaise seo, is léir gurb is brí le Tinne sa tSean-Ghaeilge ná "barra miotail”.
FET y de las JONS
Páirtí polaitiúil sa Spáinn ab ea FET y de las JONS - Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de la Ofensiva Nacional-Sindicalista. Is éard is brí leis an ainm fada ná "Falang Spáinneach na dTraidisiúnaithe agus na gCoistí um Ionsaí Náisiúnta Sindeacáiteach". Tháinig an Falang seo ar an bhfód ar an 19 Aibreán 1937, díreach le linn Chogadh Cathartha na Spáinne. San Fhalang, chuaigh dhá pháirtí éagsúla ón eite dheas le chéile, mar atá, na traidisiúnaithe a bhí ag éileamh go gcuirfí an ríocht ar bun arís sa tír agus go gcuirfí rí de chlann Bourbon á rialú, agus na sindeacáitigh náisiúnta a raibh níos mó suime acu i ndeachtóireacht nua-aoiseach i stíl Hitler. I ndiaidh do Franco bua a bhreith ar lucht na Poblachta sa Chogadh Cathartha, b'é an Falang an t-aon pháirtí amháin a bhí ceadaithe sa Spáinn.
Sa bhliain 1949, fuair an Falang ainm nua - Movimiento Nacional, nó an Ghluaiseacht Náisiúnta. I ndiaidh bhás Franco, d'imigh an Ghluaiseacht seo de dhroim an tsaoil, siúd is go maireann dreamanna beaga antoisceacha sa Spáinn inniu féin a mhaíonn gurbh iadsan fíor-oidhrí na Gluaiseachta.
Ní raibh mórán tionchair ag an bhFalang ar na polasaithe praiticiúla riamh, áfach. Club comhrá faoi chúrsaí polaitíochta a bhí ann go bunúsach agus na Falangaigh ag plé moltaí éagsúla radacacha, ach is ar éigean a cuireadh smaoineamh ar bith dá gcuid i gcrích. Bhí Franco i gceannas ar an tír agus é á rialú mar ab fhearr leis féin, agus dearcadh traidisiúnta coimeádach an tsaighdiúra phroifisiúnta aige.
Hande Yener
Is pop-cheoltóir Turcach í Hande Yener, a rugadh faoin ainm Makbule Hande Özyener ar 12 Eanáir, 1973.
Clayton, Alabama
Is é Clayton cathair agus an príomhbhaile Chontae Barbour, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Measadh 2,904 duine a bheith ina gcónaí sa bhaile sa bhliain 2016.
Tíotán (gealach)
Is é Tíotán an tsatailít is mó atá ag Satarn, agus é ar an dara gealach is mó sa ghrianchóras ar fad. Is é Tíotán an t-aon ghealach amháin a bhfuil atmaisféar substaintiúil aici, rud a choinnigh a dhromchla ceilte ar na réalteolaithe ar feadh i bhfad. Nítrigin, N2, is mó atá san atmaisféar (98.4%). Tá an fuíoll comhdhéanta as an meatán CH3 agus as hiodracarbóin eile, chomh maith le comhdhúile simplí hidrigine, nítrigine agus carbóin (cianaigin C2N2, abair, nó ciainíd hidrigine, HCN). Mar gheall ar dhlúithe an atmaisféir, is é an t-aon rinn néimhe sa ghrianchóras seachas an domhan ar a bhfuil aibhneacha, lochanna agus mara gníomhacha ar a dhromchla. Tá na gnéithe seo déanta as na hiodracarbóin céanna is atá an atmaisféar.
Tá Tíotán 50% níos mó ná ár nGealach féin ar trastomhas, agus 80% níos troime ná í. Is é Ganymede an t-aon satailít nádúrtha amháin sa ghrianchóras a sháraíonn méid Tíotán, agus tá Mearcair níos lú ná Tíotán, cé go bhfuil sé níos troime. Ba é an réalteolaí Ollannach Christiaan Huygens a chuir an chéad sonrú riamh i dTíotán, thiar sa bhliain 1655.
Pioneer agus Voyager
Ba é Pioneer 11 an chéad spástaiscéalaí a thug cuairt ar Shatarn sa bhliain 1979. Ghlac an tóireadóir grianghraif den gheallach, ach ní raibh siad d'ardchaighdeán. I dtús na hochtóidí, bhain na tóireadóirí Voyager 1 agus 2 an Satarn amach, agus bhí siad in ann tuilleadh sonraí a fháil faoin gheallach is mó, agus faoin atmaisféar go háirthe. Bhí scamaill na gealaí ró-thiubh ag an am sin le feacáil cad é a bhí fúthu, agus ní dheachaigh aon de na tóireadóirí luatha seo i bhfithis an phláinéid nó Tíotáin féin le bheith in ann fáil amach níos mó.
Cassini-Huygens
Thimpeallaigh an taiscéalaí úd Cassini an phláinéid ón 1 Iúil 2004 go deireadh a mhisin sa mhí Mheáin Fómhair 2017. Mar chuid den mhisean, scaoileadh an miontóireadóir Huygens ó Cassini, agus seoladh go scamaill Tíotáin é. Ghlac Huygens grianghraif dá thitim agus den áit ar a thuirling sé, agus rinne sé taifead fuaime ó ghaotha an atmaisféir.
Roy Scheider
B'aisteoir cáiliúil Meiriceánach é Roy Richard Scheider (10 Samhain 1932 – 10 Feabhra 2008). Bhain sé cáil amach i scannáin éagsúla, amhail Jaws leis an stiúrthóir mór le rá, Steven Spielberg, agus Marathon Man. Fuair sé bás in ospidéal i Little Rock, Arkansas, sna Stáit Aontaithe. Bhí cóireáil á cur air ansin le haghaidh ailse.
Micreascóp solais
mion|clé|250px|Micreascóp solais. Cur síos ar a chomhpháirteanna; A) Súil-lionsa, B) Réadlionsa, C) Sleamhnán, D) Soilsiú lionsaí, E) Stáitse, F) Leibhéil an tsoilsithe. Cineál micreascóip is ea micreascóp solais nó an micreascóp optúil, a úsáideann solas infheicthe agus córas lionsaí a fhormhéadaíonn íomhánna de shamplaí beaga. Miondearcán é trínar féidir mion-anailís a dhéanamh ar nithe bídeacha agus úsáidtear san eolaíocht go minic é. Is iad na micreascóip seo na cinn is sine agus dearadh iad ar dtús timpeall na bliana 1600. Is féidir le bun-mhicreascóip optúla a bheith an-simplí, cé go bhfuil go leor dearaí casta ann a bhíonn mar aidhm acu gléine agus codarsnacht an tsampla a fheabhsú. Go stairiúil, bhí sé éasca go leor micreascóip optúla a fhorbairt, mar go n-úsáideann siad solas infheicthe, ionas gur féidir an sampla a mheas go díreach trí shúil an duine.
Baile Dhunlèibhe (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Baile Dhunlèibhe. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is í Hannah Bardell (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Saturdays of Thunder
Craoladh an naoú heipeasóid, "Saturdays of Thunder", den tríú sraith The Simpsons ar an 14 Samhain 1991. Scríobh Ken Levine agus David Isaacs an eipeasóid seo. D'fhéach 24.7 milliún duine ar an eipeasóid.
Chennai
Is í Chennai (nó Madras mar a bhíodh aithne uirthi) príomhchathair stát Indiach Tamil Nadu. Tá timpeall 8 milliún ina gcónaí sa chathair, beagnach 10% daonra an stáit. Is í an chúigiú chathair is mó in India. Tá sí suite ar chósta Bhá an Bengal.
KC Stadium
Is staid na foirne sacair Hull City, East Riding of Yorkshire é Kingston Communications Stadium, atá suite i Hull, Sasana. Is é 25,404 toilleadh an staid.
thumb|left|200px|Kingston Communications Stadium
Chennai
Stair
Ba ionad mór riarthach í, príomhchathair Uachtaránacht Madras, le teacht an 20ú haois.
Geilleagar
Tá bonn tionsclaíochta leathan ag an gcathair i dtionscail gluaisteán, teicneolaíochta, déantúsaíochta agus cúraim sláinte. Tá sciar mór de mhótarthionscal na hIndia lonnaithe sa chathair.
Feadóg ghlórach
Is éan í an fheadóg ghlórach. Charadrius vociferus an t-ainm eolaíoch. Is baill d'fhine na Charadriidae iad.
Bíonn droim agus sciatháin an éin fhásta donn. Bíonn an bolg ban. Brollach bán a bhfuil dhá bhanda dubh air. Dath óráiste ar an tóin. Bíonn an aghaidh donn ach dath bán a bíonn ar an an gclár éadain. Is féidir fáinne óráiste-rua a fheiscint timpeall na súilí.
Gary Neville
Is iarimreoir sacair é Gary Neville (rugadh é ar an 18 Feabhra 1975 i Manchain Shasana). D'imir sé le Manchester United F.C.. Bhíodh sé ina bhall d'fhoireann náisiúnta Shasana.
Céachta
Uirlis feirme is ea céachta, á tharraingt ag capaill nó ag tarracóir agus a threabhann an talamh.
Sgibnis
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Sgibnis.
Ciúiriam
Is é an t-iseatóp is cobhsaí atá aige ná 248Cm, agus é 1.56 x 107 bliain ar leathré (is é sin, 15.600.000 bliain, cúig mhilliún déag agus sé chéad míle bliain). Is féidir eiseamail chiúiriam a tháirgeadh a cheadaíonn do na ceimiceoirí saintréithe an chiúiriam mar dhúil a aithint. Miotal airgeadgheal atá ann, agus é sách araiciseach chun imoibriú. Is é +3 an uimhir ocsaídiúcháin a bhíonn aige ina chuid comhdhúl. Is féidir leis an bhfluairín, áfach, ciúiriam a ocsaídiú go +4 - sin é an uimhir ocsaídiúcháin atá aige sa teatrafluairíd chiúiriam, CmF4.
Contae Macon, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Macon. Tá sé suite in oirthear an stáit. Tá an dlús daonra (14/km²) ann. Is é Tuskegee príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 18,963 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Bullock, Elmore, Lee, Montgomery, Russell, agus Tallapoosa.
Tá an Chontae Macon ar cheann den contaetha i gCrios Gorm (Béarla: the Black Belt), réigiún i Stáit Aontaithe Mheiriceá theas. Is í an áit a tharla Turgnaimh Sifilis Tuskegee, mar aon le suíomh Ollscoile Tuskegee, ceann den ollscoile rinneadh mar 'gorm go stairiúil'.
Stair
Bunaíodh Contae Macon ar 18 Nollaig 1832. Tugann ainm an chontae don Seanadóir John Elmore ó Carolina Thuaidh.
CORBA
Is caighdeán é an Ailtireacht Choiteann Bróicéara Iarratas ar Oibiachtaí nó CORBA (Common Object Request Broker Architecture as Béarla) a cuireadh chun cinn ag an ngrúpa OMG le haghaidh cumarsáid idir córais a dhéanamh níos éasca. Is féidir le comhpháirteanna dáilte ar nóid éagsúla ar an líonra agus scríofa i dteangacha éagsúla cumarsáid a dhéanamh.
Friends (séasúr 8)
Craoladh an ochtú séasúr Friends idir 27 Meán Fómhair, 2001 agus 16 Bealtaine, 2002 ag tosú le "The One After 'I Do'".
Foireann agus carachtair
{|
Coll (ogham)
Is í an naoú litir den aibítir oghaim an Coll, ainmnithe as an gcrann, coll. Is í an ceathrú litir den Aicme Uatha. Is é a luach foghraíochta.
Sanasaíocht
Gaolta is ea an focal le collen na Breatnaise, agus corulus na Laidine. Fréamhaithe is ea é ón Ghaeilge Chianach *koslas, agus sa deireadh ón bPróit-Ind-Eorpais *kos(e)lo-.
Modhnú agus malartú téacs sa Ghaeilge
Is éard is Modhnú agus malartú téacs sa Ghaeilge ann ná nuair a thugtar faoi théacs Gaeilge a mhalartú ach go mbeadh sé inléite mar sin féin. Seo dhá shampla thíos, ina bhfuil uimhreacha áirithe in áit litreacha i gceann acu agus na lár-litreacha malartaithe thart sa cheann eile.
Coll (ogham)
Briathar oghaim
Is iad a leanas na nónathanna meafaracha d'ainm na litreach le fáil sna Briatharoghaim:
Modhnú agus malartú téacs sa Ghaeilge
Uimhreacha
L31R10NN 4N P1054 530 GUR F31D1R L315 4N 1N71NN RUD41 10N74CH4 4 DH34N4MH, 4R D7Ú5 BH1 53 D34C41R 4CH F401N L1N3 530 74 D'1N71NN 4G L34MH G4N 57R0, G4N 5M401N34MH 41R F1Ú 4MH41N. B10DH BR0D 0R7! N1L 4CH R01NN7 D401N3 1N 4NN 530 4 DH34N4MH!
Lár-litreacha malartaithe
Dar le sribhué in ollcoisl i Sanasa, is cmua cén t-rod ina srcíbhoatr na lirtachea i bhofacl, a fahd is go bhiufl an chaéd ltiir augs [sic] an ltiir dhienaraech san áit charet. Is fidéir lies an gciud elie a bhieth ina phsiraech augs [sic] tiufgidh miud fós é gan mróán srtó mar go laénn miud an fcaol iloámn schaeas gcah ltiir. Ncah miud atá cilste!
Am Bárr
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é am Bárr.
Speal
Is uirlis í an speal a úsáidtear le féar, arbhar agus barra eile a bhaint de láimh. Crann fada atá aige agus lann chuartha ar a cheann.
Cille Bhrìghde an Ear, Srath Abhainn agus Lios Mo Fhèige (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Cille Bhrìghde an Ear, Srath Abhainn agus Lios Mo Fhèige. Cruthaíodh sa bhliain 2005 é. Is í Lisa Cameron (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Bacharach
Is baile beag é Bacharach atá suite i dTír na Réine agus an Phalaitíneacht, an Ghearmáin ar an Réin 48km taobh ó dheas de Koblenz. Tá baisleac ann ó thús an 13ú haois agus tá fothracha eaglaise Gotaí ann ón tríú agus ón gcuigú aois déag. Tá caisleán Stahleck suite in aici leis an mbaile, agus atá ina bhrú óige inniu.
Siondróm Churg-Strauss
Is éard is Siondróm Churg-Strauss ann ná triad de asma a thagann ar an othar go déanach, eoisinifilia agus soitheachaíteas granalómatach sna soithígh bheaga (is féidir le soitheachfhreanga, taom croí, agus trombóis dhomhainfhéitheach tarlú dá bharr) a chuireann isteach ar na scamhóga, na néaróga, an croí agus an craiceann. Is féidir go dtarlóidh suaitheadh seipteach nó Siondróm Freagairt Athlastach Shistéamach le glomarúlaineifríteas nó cliseadh duánach ach go háirithe má tá an t-othar ANCA dearfach.
Plasma fola
thumb|Tá an t-antaithéachtach 'aigéad eitiléindé-aimínteatraicéiteach' nó [[AEAT san dá fheadán seo, ar chlé bhí am ag na cealla dearga socrú síos agus titim go bun an fheadáin ach ní raibh am ag na cealla dearga ar dheis socrú síos agus dá bhrí sin tá siad fós ar crochadh.]] Is leacht buí san fhuil é plasma fola (nó fuilphlasma) ina mbíonn na cealla fola ar fad ar fuaidreamh de ghnáth. Cuimsíonn an plasma thart ar 55% de thoirt iomlán na fola.
Siondróm Churg-Strauss
Leigheas
Is gá stéaróidigh, INFα a thabhairt dóibh siúd a bhfuil an galar seo orthu.
Plasma fola
Is éard é plasma fola ná sreabhán ionshoithíoch agus tá sé ina chuid den leacht eachtarcheallach (sreabháin uilig an choirp taobh amuigh de na cealla). Tá sé comhdhéanta d'uisce den chuid is mó uisce (93% de réir toirte) cé go mbíonn próitéiní tuaslagtha, glúcós, fachtóirí téachta fola, iainmhianraí, hormóin agus dé-ocsaíd charbóin (is é an plasma an mheán is mó le haghaidh táirgí eisfheartha a iompair.). Ullmhaítear plasma fola trí fheadán de lánfhuil úr antaithéachta a lártheifneoiriú go dtí dtiteann na cealla fola go bun an fheadáin. Doirtear an fhuilphlasma amach as ansin. Tá dlús de thart ar 1025 kg/m3, nó 1.025 kg / l ag plasma fola. [[simple:Blood#Plasma
Blood
Baile nan Stiúbhartach
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Baile nan Stiúbhartach.
Eilifint Indiach
Is ainmhí mór í an eilifint Indiach. Elephas maximus indicus an t-ainm eolaíoch.Mamach atá ann, fospeiceas de chuid eilifint na hÁise. Tá trí fhospeiceas eile ann: E. m. sumatranus, E. m. maximus agusE. m. borneensis.
Tá sé le fáil san India agus i dtíortha eile freisin: an Bhanglaidéis, An Bhútáin, an Chambóid, an tSín, Laos, An Mhalaeisia, Burma / Myanmar, Neipeal, an Phacastáin, An Téalainn agus Vítneam.
Flaming Moe's
Táirgeadh
Déanann Aerosmith cuma san eipeasóid.
Eilifint Indiach
Bíonn na heilifintí Indiacha suas le 6.4m (21 troigh) ar fhad, 2-3.5m ar airde ag an ngualainn (6.6 - 11.5 troigh) 2.7 - 4.5 tona ar meáchan. Bhí an eilifint Indiach is mó riamh 8m (26 troigh) ar fhad, 3.5m (11 troigh) ar airde agus ocht dtona ar meáchan.
Culaith uisce
Is éard is culaith fhliuch (nó culaith uisce) ann ná culaith a chaitear san uisce le duine a choinneáil te. Coinníonn siad teas an duine isteach trí chiseal uisce a choinneáil le colainn an duine, agus an t-uisce sin te ag colainn an duine fanann siad te.
Cúr
Is éan é an cúr. Is baill d'fhine na Accipitridae iad.
Poncloscadh
Is éard is poncloscadh (nó forloscadh nó loscadh) ann ná cleachtas nó teicníc leighis chun cuid de chorp a dhó, chun cuid de a bhaint nó chun cuid de a dhúnadh. Scriosann sé roinnt fíocháin chun an fhuiliú a stopadh agus damáiste a mhaolú, fás nach rabhthas á iarraidh a bhaint, nó díobháil leighis fhéideartha eile a íoslaghdú, mar shampla ionfhabhtuithe nuair nach bhfuil antaibheathaigh ar fáil.
Bhí an cleachtas forleathan tráth chun cóireáil a dhéanamh ar chréachtaí. Sularbh ann d'antaibheathaigh bhí sé éifeachtach ar dhá bhealach éagsúil:
Cille Mhearnaig agus Lùghdan (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Cille Mhearnaig agus Lùghdan. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Alan Brown (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Achadh Reite
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é Achadh Reite.
Erfurt
Cathair atá suite i lár na Gearmáine is ea Erfurt. Is é an phríomhchathair an stáit Thuringia. Tá tionscal déantúsaíochta ann agus tá duine ina gcónaí sa chathair.
Luaíodh ar dtús le ainm Erphesfurt i 742 é. Ba baile thrádála tábhachtach é i rith na Meánaoiseanna.
She Oaks, Victoria
Bailecheantar atá suite 97 km siar ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea She Oaks. Sa bhliain 2011, bhí 234 duine ina gcónaí ann.
Peter Freeman (ceoltóir)
Cailleadh é ar 16 Márta 2021 tar éis cath le hailse ghoile.
Gairme
Chuir Freeman tús lena shlí ghairmiúil ceoil i 1983, mar dordghiotáraí leis an veidhleadóir leictreach Indiach, L. Shankar. As sin, ghlac sé páirt le ceoltóirí príomhshrutha, ar chamchuairt le Seal, ag seinm le John Cale, Alanis Morissette, Nile Rodgers, Shawn Colvin, Sussan Deyhim, Elliott Sharp agus Jon Hassell.
Bhog sé go Los Angeles i 2002, áit ar thosaigh sé ag dul isteach sna scannáin agus sa teilifís mar cheoltóir agus dearthóir fuaime ceoil, ag obair le cumadóirí mar Thomas Newman, Cliff Martinez, Anton Sanko, Charlie Clouser, Jeff Rona agus daoine eile.
Ba é, in éineacht le David Zicarelli, a bhí mar fhórsa tiomána taobh thiar den fheidhmchlár samplála agus lúbtha ceoil iPad, Looperverse.
Ar 1 Aibreán 2022, fógraíodh dhá cheann d’albaim aonair Freeman le Elliott Sharp agus arna scaoileadh tar éis a bháis ar ZOaR Records mar íoslódáil digiteach agus mar eagrán teoranta dlúthdhiosca dúbailte.
Mar ranníocóir
Le D-Train
Le Hipsway
Le Jan Bang
Le Jimmy Mbaye
Le Jon Hassell
Le Richard Horowitz agus Sussan Deyhim
Le Richard Shindell
Le Seal
Le Shawn Colvin
Mar innealtóir meascáin
Le Erik Sanko
Le Veruca Salt
Beach House
Is banna ceoil é Beach House a bunaíodh in Baltimore Mheiriceá sa bhliain 2004. Is iad Victoria Legrand agus Alex Scally baill an ghrúpa. Tháinig an t-albam is déanaí Teen Dream amach i Mí Eanáir 2010 le DVD le fís do gach amhrán ar an albam.
Albaim
Tá trí albam acu:
The One with Rachel's Date
Craoladh an cúigiú heipeasóid, "The One with Rachel's Date", den ochtú sraith Friends ar an 25 Deireadh Fómhair, 2001. Scríobh Brian Buckner & Sebastian Jones an eipeasóid seo. D'fhéach 25.64 milliún duine ar an eipeasóid.
WTA Tour 1987
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1987 i leadóg ar an WTA Tour. Ba é seo an 17ú eagrán. Bhuaigh Steffi Graf na craobhacha is mó le 11, an airgead is mó le $1,063,785 agus na pointí is mó le 280.2080 pointe. Ba í Steffi Graf imreoir na bliana agus Arantxa Sánchez Vicario imreoir nua na bliana.
Oifig na bhFoilseachán
Oifig idirinstitiúideach is ea Oifig na bhFoilseachán san Aontas Eorpach (Oifig na bhFoilseachán), arb aidhm di a áirithiú go bhfoilsítear foilseacháin institiúidí na gComhphobal Eorpach agus an Aontais Eorpaigh (AE) - Cinneadh 2009/496/CE, Euratom.
In theannta sin, soláthraíonn an Oifig Foilseachán roinnt seirbhísí ar líne a thugann saorrochtain ar fhaisnéis faoi dhlí an AE (EUR-LEX), faoi fhoilseacháin an AE (Siopa Leabhar an AE), faoi sholáthar poiblí san AE (TED) agus faoi thaighde is forbairt san AE (CORDIS).
Owen Hargreaves
Is imreoir sacair é Owen Hargreaves. Imríonn sé faoi láthair le Manchester United F.C. D'imir sé le FC Bayern München ón bhliain 2000 go 2007. Tá sé fiche is a seacht bliana d'aois.
Louisville, Alabama
Is baile i gContae Barbour, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é Louisville. Bhí 477 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.
Shelford, Victoria
Bailecheantar atá suite 106 km siar ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea Shelford. Sa bhliain 2011, bhí 316 duine ina gcónaí ann.
Iolar fíréan
Is éan é an t-iolar fíréan. Is baill den fhine Accipitridae iad na hiolair.
Springdallah, Victoria
Bailecheantar atá suite thart ar 130 km siar ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile, is ea Springdallah.
Taigh an Lòin
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in iarthar na hAlban, é Taigh an Lòin (Béarla: Tayinloan).
Comar nan Allt, Cill Saidh agus Cair Cheann Tulaich an Ear (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Comar nan Allt, Cill Saidh agus Cair Cheann Tulaich an Ear. Cruthaíodh sa bhliain 2005 é. Is é Stuart McDonald (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Patrice Evra
Is imreoir sacair Francach é Patrice Evra a rugadh ar an 15 Bealtaine 1981, atá ag imirt faoi láthair le Manchester United sa Premier League. D'imir sé le A.S. Monaco roimhe sin.
mion|clé|220px| Patrice Evra
The One with the Rumor
Craoladh an naoú heipeasóid, "The One with the Rumor", den ochtú sraith Friends ar an 22 Samhain, 2001. Scríobh Shana Goldberg-Meehan an eipeasóid seo. D'fhéach 24.24 milliún duine ar an eipeasóid.
Burns Verkaufen der Kraftwerk
Craoladh an t-aonú heipeasóid déag, "Burns Verkaufen der Kraftwerk" (droch-Ghearmáinis, ba cheart: Burns verkauft das Kraftwerk, Burns ag díol an stáisiúin ghiniúna), den tríú sraith The Simpsons ar an 5 Nollaig 1991. Scríobh Jon Vitti an eipeasóid seo. D'fhéach 21.1 milliún duine ar an eipeasóid.
An Tairbeart, Earra-Ghàidheal
Is baile stairiúil é an Tairbeart, agus é suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain. Tá 1,338 duine ina gcónaí ann.
Teanga Chomharthaíochta na hÉireann
Is teanga chomharthaíochta Éireannach é Teanga Chomharthaíochta na hÉireann (ISL) a mbaintear úsáid aisti i bPoblacht na hÉireann go príomha. Baintear úsáid as i dTuaisceart na hÉireann, ach úsáidtear Teanga Chomharthaíochta na Breataine British Sign Language ansin freisin. Tá gaol níos gaire ag Teanga Chomharthaíochta na hÉireann le Teanga Chomharthaíochta na Fraince ná mar atá aici le Teanga Chomharthaíochta na Breataine a céadúsáideadh i mBaile Átha Cliath. Tá tionchar tar éis a bheith aici ar theangacha comharthaíochta san Astráil agus san Afraic Theas, agus is beag an gaol atá aige le Gaeilge nó le Béarla labhartha.
Brian Stanley
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do Laois-Uíbh Fhailí é Brian Stanley (Gaeilge: Brian de Stainléigh) (rugadh é 1961). Tá sé ina bhall de Sinn Féin.
Sheas Stanley in Olltoghchán 2016 tráth ar éirigh arís leis le 21.2% de na vótaí céad rogha.
Harold Godwinson
Bhí Harold Godwinson nó an Rí Arald (c.1022 – 14 Deireadh Fómhair 1066), ina rí ar Shasana ar feadh tréimhse ghearr, idir bás Éadbhaird Coinfeasóir agus ionradh na Normannach agus teacht i réim Liam I.
Fuair sé bás i gCath Hastings, agus é ag iarraidh an ruaig a chur ar an arm Normannach a bhí díreach tar éis teacht i dtír i Sasana ón bhFrainc.
Cormac McCarthy
Scríbhneoir Meiriceánach ab ea Cormac McCarthy (20 Iúil, 1933 - 13 Meitheamh 2023). Rugadh é leis an ainm Charles Joseph McCarthy Jr.,. Rinneadh scannán as a úrscéal No Country For Old Men i 2007 agus The Road i 2009.
Judit Polgar
Is í Judit Polgar (rugadh 23 Iúil, 1976 i mBúdaipeist, An Ungáir) an banfhicheallaí is láidre riamh.
Bhain sí stádas Ard Mháistir Fichille amach sa bhliain 1991 nuair nach raibh sí ach 15 bhliain agus 4 mhí d'aois. Ag an am sin, ba í an duine is óige riamh chun sin a dhéanamh.
D'áitigh a cuid taispeántas ar a lán daoine a shíleadh nach dual do bhean ficheall a imirt ag na leibhéil is airde a n-intinn a athrú, iarchuradh domhanda Garry Kasparov san áireamh. clé|mion|307x307px|1988
Cúlra
Is Giúdach í Judit Polgar, ó Búdaipeist. Maraíodh gaolta léi san Uileloscadh.thumb|200px|Judit Polgar, 2004|cléCuireadh scolaíocht bhaile uirthi agus ar a deirfiúracha (Ardmháistir Susan agus Máistir Idirnáisiúnta Sofia) ag a n-athair László agus a máthair Klára. Rinne siad saincheird den fhicheall. Bhí an chlann páirteach i dturgnamh oideachais dírithe ag a n-athair, László Polgar, a bhí ag iarraidh a thaispeáint go bhfuil páistí ábalta sár-éachtaí a bhaint amach má mhúintear iad in ábhar éigin ó bhíonn siad an-óg.
Bronnadh stádas ArdMháistir Fichille ar Judit agus Zsuzsa i 1991. Bronnadh stádas Máistir Idirnáisiúnta Fichille ar Sofia. clé|mion|218x218px|2008 Cé go bhfuil a tuismitheoirí agus a deirfiúracha tar éis dul ar imirce, tá Judit fós ina cónaí san Ungáir. Tá sí pósta le treidlia darbh ainm Guzstav Fonts agus tá beirt chlainne acu.
Ficheall
Ba í a deirfiúr Zsuzsa a traenálaí nuair a bhí sí óg. B'fhearr le Judit bheith ag imirt i gcomortais oscailte i gcónaí - sheachain sí comórtais ban de ghnáth. Fuair sí an ceann is fearr ar ArdMháistir (Vladimir Kovacevic) don chéad uair nuair nach raibh sí ach 11 bhliain d'aois.
Ceirt (ogham)
Is í an deichiú litir den aibítir oghaim an Cheirt. Is í an cúigiú litir den Aicme Uatha. Trascríofa le Q, seasann sí d'fhóinéim liopachoguasach na Gaeilge Cianaí; is é a luach foghraíochta.
Judit Polgar
Ficheall
Tá buanna aici ar a lán imreoirí cáiliúla, Kasparov, Anand agus Topalov san áireamh.
Ceirt (ogham)
Sanasaíocht
Cuireann McManus (1991:37) ainm na litreach i gcomórtas le perth na Breatnaise ‘sceach’, agus quercus na Laidine ‘dair’. Athchruthaíodh an focal as Gaeilge Chianach mar *kʷer[x]tā. Fréamhaithe is ea é ón bPróit-Ind-Eorpais *perkwos. In Auraicept na n-Éces den 14ú haois, tugtar di an ghluais aball, abhaill. Meascadh an t-ainm leis an bhfocal ceirt, .i. ‘giobal’, mar a fheictear sna briatharoghaim (féach thíos).
Briatharogham
Is iad a leanas na nathanna meafaracha (kennings) d'ainm na litreach sna ''Briatharoghaim:
Judit Polgar
Ficheall
Is beag nach raibh Judit Polgár cúig bliana déag agus cúig mhí d'aois nuair a rinne ardmháistir fichille di sa bhliain 1991, ag sárú an curiarracht a bhí ag Bobby Fisher (a mhair ó 1958) as bheith ar an ardmháistir is óige. Ag an am, ní raibh inti ach an ceathrú ardmháistir baineann riamh. Fiú sa lá atá inniu ann, níl ach cúigear ardmháistir bhaineanna is tríocha i measc níos mó ná 1550 san iomlán.
I mí na Samhna 1995, bhain sí áit amach ar liosta grádaithe FIDE de na 10 bhficheallaí is airde ar domhain. Is í an t-aon bhean riamh chun bheith i measc an deichniúr ficheallaí is airde.
I Meán Fómhair 2005 i San Luis, An Airgintín ba í an chéad bhean riamh a bhí páirteach i gcomórtas chun an curadh domhanda fichille a roghnú, ach níor éirigh go maith léi. Chríochnaigh sí san áit deireanach (8ú).
I Deireadh Fómhair 2006 roinn sí an chéad áit i gcomórtas láidir in Essent, san Ísiltír. Bhí dhá bhua aici ar Topalov (bhí an grádú FIDE is airde ag Topalov ag an am sin).
Ar 2 Aibreán 2011, bhain Polgar an 3ú áit amach i gCraobh Aonánach Fichille na hEorpa. Chríochnaigh sí agus triúr eile ar an scór is airde, 8.5/11, ach tugadh an 3ú áit di mar gheall ar an scéim chun comhscór a réitiú.
Ar scor
Ar 13 Lúnasa 2014, d'fhógair sí go raibh sí ag éirí as imirt i gcomórtais fichille.
Tá sí ina cónaí i mBúdaipeist, a cathair dhúchais, fós.
Bronnadh Cros Mór de chuid Ord Stiofáin Naofa, Rí na hUngáire uirthi mar aitheantas ar an méid a rinne sí ar son na fichille san Ungáir agus ar fud an domhain.
Contae Madison, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Madison. Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit, ar theorainn na Tennessee. Tá an dlús daonra (169/km²) ann, agus is an 3ú contae is mó daonra in Alabama. Is é Huntsville príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 356,967 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Alabama Jackson, Marshall, Limestone, agus Morgan, agus le Contaetha Tennessee Lincoln, agus Franklin. mion|175px|Teach na cúirte agus oifigí an chontae in [[Huntsville, Alabama|Huntsville]]
Stair
mion|clé|Faoin tuath i gContae Madison, [[Alabama]] Bunaíodh Contae Madison ar 13 Nollaig 1808. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar 4ú Uachtarán SAM, James Madison ó Virginia.
Mórbhealach Idirstáit 80
Mórbhealach tras-ilchríochach bealach isteach teoranta sna Stáit Aontaithe is ea Mórbhealach Idirstáit 80. Téann sé ó Teaneck, New Jersey, i gceantar Chathair Nua-Eabhrac, go lár San Francisco, California. Ceapadh é sa bhliain 1956 mar cheann de na chéad bhealaigh sa Chóras Mórbhealach Idirstáit. Osclaíodh an chuid dheireanach de sa bhliain 1986.
Tá Mórbhealach Idirstáit 80 nó Interstate 80 (I-80) 2,899.54 míle nó 4,666.36 ciliméadar ar fad. An dara mórbhealach is faide sa tír atá ann. Leanann sé cúrsa an tsean-Bhealach Lincoln, an chéad bhóthar trasna na Stát Aontaithe, a bheagán nó a mhórán. Leanann sé Conair Oregon trasna Wyoming agus Nebraska, agus Conair California trasna an chuid is mó de Nevada agus California. Is bóthar dola é in áiteanna i Meániarthar na tíre, mar atá, in Indiana agus Ohio. mion|clé|An taobh thoir de Mhórbhealach Idirstáit 80 ina aice le Teaneck, [[New Jersey]] mion|clé|I-80 in iarthar [[Iowa]] mion|clé|I-80 in aice le [[San Francisco]]
Elamville, Alabama
Is pobal neamhchorpraithe i gContae Barbour, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá é Elamville.
Tonnmharcaíocht
Is spórt uisce é tonnmharcaíocht (surfáil nó marcaíocht mhaidhme uaireanta). Cleachtaítear é in agus ar roinnt soithí éagsúla. Ina measc tá clár maidhme, clár colainne, clár seoladh, cadhc, currach, agus fiú tocht ghaoth. Is é an bun-phrionsabal céanna a úsáidtear, brúnn fuinneamh na maidhme an marcach ar aghaidh.
Stair
Tá stair an spóirt ársa seo chomh rúndiamhrach leis an spórt é féin. Níl a fhios go baileach cén áit ar ghineadh cultúr an spóirt chultais seo. Luath nó mall is cinnte gur tháinig feasacht chúrsaí mara ar aon dream a chur chun farraige riamh. Cosmuintir tír s'againn féin ina measc. Mhúnlaigh siad a gcuid currachaí agus naomhóga ag brath ar an gceantar farraige a raibh siad ar fónamh. Cinnte bhí an fheasacht chéanna de dhíth ar mhuintir chladaigh iarthair na hAfraice agus Peiriú. Go deimhin thug a sinsir siúd adhradh do mhaidhmeanna. Pé scéal tá rian an chultúr marcaíocht mhaidhme greanta go smior i gcultúr na hoileáin Hawai'i. Is gairdín pharthais iad na hoileáin chéanna don mharcach maidhme. Tá siad suite i gcroílár an Aigéin Chiúin gan foscadh ó suaitheadh na farraige móire. Ní nach ionadh mar sin gur ann a tháinig fás agus borradh faoin spórt seo. Ní amháin gur chleacht gnáthmhuintir na n-oileán an marcaíocht mhaidhme ach is cosúil gur deasghnáth ríoga a bhí ann chomh maith. Ba ag na taoisigh a bhí ceart a bhealaigh ar na maidhmeanna. Ba le theacht an Captaen James Cook chuig na hoileáin seo i 1778 a tháinig muintir na hEorapa agus muintir an domhain mhóir ar an spórt.
Clár maidhme
In ainneoin tuiscint forleathan i measc daoine nach gcleachtann an mharcaíocht mhaidhme is fíor annamh a fhaightear clár déanta as adhmad sa lá atá inniu ann. Déantar formhór na gcláracha maidhme nua-aimseartha as cúr urethane (le snáth adhmaid mar spreacadh), snáthín gloine agus roisín polyester. Braitheann múnla agus fad an chláir ar stíl agus cumas an mharcaí. Tá raon idir chúig throigh agus aon troigh déag ag fad na gcláracha.
Rialacha
Creid nó ná creid ar nós chuile spórt eile tá a rialacha féin ag baint le marcaíocht mhaidhme. Má bhíonn beirt ag ceasladh don mhaidhm chéanna caitheann an té is faide géilleadh don té is gaire don bhriseadh agus atá ina sheasamh. Is faoin té atá ag ceasladh amach i dtreo na maidhme an cúram marcaí eile a sheachaint.
Maidhmeanna
mion|clé|350px|Marcaíocht mhaidhme i [[Haváí]]
Briseann maidhmeanna le neart agus fuinneamh éagsúil. Is iondúil go mbriseann maidhm réidh neamh rialta ar thránna. Meallann an cineál maidhme seo foghlaimeoirí don chuid is mó. Briseann maidhmeanna níos mó agus le níos mó fuinnimh ar ghob talún a síníonn amach sa bhfarraige. Ní mhór cumas réasúnta maith a bheith agat chun dul ar an gcineál seo maidhme. Is ar an gcineál seo maidhme atá an tóir is mó orthu. Briseann maidhme ollmhóra ar charraigeacha fo-thoinn a bhíonn suite don chuid is mó i bhfarraigí doimhne. Is féidir leis na maidhmeanna seo a bheith os cionn 100 troigh ar airde. Gan dabht mar sin is marcach ar leith a théann i ngleic leis na maidhmeanna seo.
Glac a' Mhuilinn
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Glac a' Mhuilinn.
Happy Valley, Victoria (Sír Golden Plains)
Bailecheantar is ea Happy Valley atá suite thart ar 135 km siar ó Mhelbourne, Victoria na hAstráile.
Dùn Dè an Iar (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Dùn Dè an Iar. Cruthaíodh sa bhliain 1950 é. Is é Chris Law (PNA) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Imshruthaíocht dhúbailte
Sa chóras imshruthaithe dúbailte cuirtear an fhuil ón gcroí go dtí na scamhóga, áit a n-ocsaiginítear í, agus ansin filleann an fhuil ocsaiginithe ar an gcroí arís sula seoltar ar fud an choirp í. Bíonn an cineál ceangail seo idir an croí, orgáin na riospráide agus an corp, ag leibhéil éagsúla, ag a lán ainmhithe eile; san áireamh amfaibiaigh, éin agus mamaigh (lena n-áirítear daoine.)
Phil Prendergast
Feisire de Pharlaimint na hEorpa ó Éirinn is ea Phil Prendergast. Rugadh i gContae Chill Chainnigh í sa bhliain 1959. D'oibrigh sí mar bhean chabhrach ar feadh 20 bliain sular thug sí faoin bpolaitíocht. Tá sí ina ball de Pháirtí an Lucht Oibre. Toghadh í mar fheisire i mí Aibreáin, 2011 mar chomharba ar Alan Kelly. Tá sí ina ball de Pháirtí an Lucht Oibre
Universidade do Estado de Minas Gerais
Is ollscoil í Universidade do Estado de Minas Gerais atá suite i mBelo Horizonte, Minas Gerais, sa Bhrasaíl.
Bunaíodh í sa bhliain 1989.
Jonathan O'Brien
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do Chorcaigh Thuaidh Láir é Jonathan O'Brien (Gaeilge: Seánatan Ó Briain, rugadh é i mí Nollaig 1971). Tá sé ina bhall de Sinn Féin. Tháinig sé ag barr na ballóide i gCorcaigh sa bhliain 2011.
Frank Feighan
Is polaiteoir Éireannach é Frank Feighan nó Proinsias Ó Fiacháin i nGaeilge (a rugadh ar an 4 Iúil 1962). Ball d'Fhine Gael atá ann. Tá sé ina TD do Ros Comáin-Deisceart Liatroma. Toghadh i dtoghchán ginearálta 2007 é. Roimhe sin bhí sé ina bhall den 22ú Seanad.
Sa bhliain 2006 glac sé páirt i seó de chuid RTÉ, You're a Star, chun airgead a bhailiú do charthanas do pháistí. Níl sé ag glacadh páirt san Olltoghchán 2016.
Sa bhliain 2007 ceapdh mar leas-urlabhraí an pháirtí d'Iompar agus Oideachas é. I mí Iúil 2010, roghnaigh Enda Kenny Feighan mar urlabhraí Gnóthaí Pobail, Comhionannais agus Gaeltachta. Bhí go leor daoine míshásta le ceapadh Feighan mar urlabhraí Gaeltachta, mar ní raibh Gaeilge ar bith aige. Dúradh gur maslach an rud duine gan Ghaeilge a cheapadh mar Aire Gaeltachta, rud a rinneadh roimhe sin nuair a ceapadh Síle de Valera agus Michael Ring roimhe seo agus nuair a cheap Charles Haughey é fén ina Aire Gaeltachta. Dúirt Feighan go raibh sé ag foghlaim na teanga anois agus go raibh sé in ann a chuid aoibre a chur i gcrích mar bhí Ó Cionaith agus an leas-urlabhraí Dinny McGinley as Gaoth Dobhair ag cabhrú leis.
Ghlac sé páirt sa chlár carthanachta You're a Star de chuid RTÉ sa bhliain 2006 le hairgead a bhailiú ar son gasúr.
Sráid Chéipil
i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath í Sráid Chéipil nó Sráid Capel (Capel Street i mBéarla).
Feilimí mac Cairbre Chroim
Meastar gur Rí na Mumhan d'Eoghanacht Ghleanndamhnach é Feilimí mac Cairbre Chroim (Sean-Ghaeilge Feidlimid mac Coirpri Chruimm). Luaitear é i Sioncronachtaí Laud mar chomharba a athar, Coirpre Cromm mac Crimthainn (bás 577).
Deirtear go raibh sé ina chomhrí ar dtús (nó leasrí) le Fearghas Scannal mac Criomhthainn (bás 582). Ní fheictear é sna hannála nó sa Leabhar Laighneach, ámh. Sna foinsí seo, luaitear Feilimí mac Tiarnaigh mar rí. De réir na staraithe T. M. Charles-Edwards agus F. J. Byrne, is amhlaidh go bhfuil claonadh ann sna liosta seo ar son na clainne Gleanndamhnaigh.
Braois
Is paróiste agus baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain in Albain é Braois nó Breis (Béarla: Birse). Cónaíonn an chuid is mó de mhuintir Bhraoise in iarthuaisceart an pharóiste. Foraois Bhraoise a thugtar ar an gcuid thiar theas den pharóiste atá beagnach neamháitrithe.