cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joe Steve Ó Neachtain
Saothar
Bhí geamaireachtaí, scoraíochtaí, scéalta do pháistí, léirmheasanna liteartha, agus léachtaí ar chúrsaí liteartha scríofa ag Joe Steve freisin.
The Wind that Shakes the Barley
Imeachtaí an scannáin
I dtús an scannáin, feicimid muintir an tsráidbhaile in áit éigin faoin tuath i gContae Chorcaí ag bualadh liathróide - cluiche iománaíochta atá idir lámhaibh acu. I ndiaidh an chluiche, tá fir na háite ag caitheamh toitíní agus ag cardáil a gcuid cúrsaí le chéile, agus tagann sé chun solais go bhfuil fear óg acu, Damien Ó Donnabháin, díreach ag imeacht go Londain le leigheaseolaíocht a staidéar in ospidéal mór ansin. Go tobann, tagann na Dúchrónaigh leis an gcorpchuardach a dhéanamh ar na fir agus a gcuid ainmneacha a scríobh síos. Níl duine acu, fear óg darb ainm Mícheál Ó Súilleabháin, sásta a ainm a thabhairt ach as Gaeilge, rud nach bhfuil ceannaire na nDúchrónach sásta leis. Maraíonn na Gaill Mícheál as fuil fhuar, agus i ndiaidh an ainghnímh, tá a chuid cairde ag áitiú ar Damien fanacht sa bhaile agus cabhrú leis na hÓglaigh cath a chur ar na Gaill. Tá deartháir Damien, Teddy, i gceannas ar bhriogáid na háite. Ní chreideann Damien, áfach, go bhfuil sé indéanta na Sasanaigh a ruaigeadh as an tír le lámh láidir.
Go gairid ina dhiaidh sin, tá Damien ag fanacht leis an traein i gCorcaigh, agus anois, tagann na Gaill go stáisiún na traenach. Tá siad ag iarraidh dul ar an traein, ach ansin, deir foireann na traenach leo go bhfuil sé coiscthe ag an gceardchumann saighdiúirí Gallda a ligean ar bhord. Tugann na Sasanaigh drochíde don triúr acu, idir stiúrthóir, thiománaí, agus stócálaí, ach sa deireadh, bailíonn siad leo de shiúl cos.
I ndiaidh na himeachtaí seo a fheiceáil dó, tagann athrú comhairle ar Damien, agus é dírithe anois dul sna hÓglaigh. Tugann sé na móideanna agus abhae leis ag troid na nGall. Le díoltas a agairt ar na Sasanaigh as Mícheál Ó Súilleabháin a mharú, ionsaíonn Damien agus a chuid Óglach beairic áitiúil na saighdiúirí dubha le raidhfilí a fháil. Baineann siad úsáid as na raidhfilí le scuad de Dhúchrónaigh a mharú. Ina dhiaidh sin, áfach, áitíonn an tiarna talún John Hamilton ar Chríostóir Ó Rathaille, searbhónta dá chuid atá sna hÓglaigh, sceitheadh ar na hÓglaigh eile. Sin é an rud a dhéanann Críostóir, agus go gairid ina dhiaidh sin, tá an bhriogáid go léir faoi ghlas ag na Gaill. Sa phríosún dóibh, castar Dan, tiománaí na traenach, ar Damien arís, agus iompaíonn sé amach gur Sóisialaí agus fear mór ceardchumannaíochta é.
Tugann na Dúchrónaigh Teddy leo as an gcillín le hé a chéasadh. Agus na Gaill ag baint na n-iongan dá lámha, tosaíonn a chuid cairde ar Amhrán na bhFiann le misneach a chur ar Teddy. Sa deireadh, cabhraíonn duine de na Dúchrónaigh, arb Éireannach é, leis na príosúnaigh éalú, ach caithfidh siad triúr fear a fhágáil ina ndiaidh.
Faigheann na hÓglaigh amach go bhfuil Críostóir ina bhrathadóir, agus é ag comhoibriú leis an tiarna talún. Níl ach aon phionós amháin ag dul don bhrathadóir - pionós an bháis. Tá Teddy fágtha an-lag i ndiaidh na híde a thug na Gaill dó sa phríosún, agus caithfidh Damien an fhreagracht a ghlacadh as bású na mbrathadóirí. Cuirtear an tiarna talún chun báis chomh maith le Críostóir, ach tá Damien agus Críostóir cairdiúil ó laethanta an chéad óige, agus i ndiaidh na breitheanna báis a chur i bhfeidhm dó, tá eagla air dul i bhfianaise mháthair Chríostóra. Deir sé lena chailín Sinéad Ní Shúilleabháin, atá ina ball de Chumann na mBan, go bhfuil an mothú imithe as a chorp go hiomlán i ndiaidh dó a sheanchara a bhású.
Ina dhiaidh sin, cuireann Damien, Teddy agus na hÓglaigh eile luíochán roimh na Dúchrónaigh. Téann na Dúchrónaigh sa ghaiste ceart go leor, ach díreach faoin am céanna, ionsaíonn na Sasanaigh feirm mhuintir Shinéad leis na hÉireannaigh a imeaglú. Cuireann siad an fheirm trí thine agus baineann siad folt a gruaige de Shinéad le deimheas caorach. Ní féidir le Damien a dhath a dhéanamh leis an gcailín a chosaint, ó nach bhfuil lón cogaidh fágtha aige i ndiaidh an luíocháin.
Go gairid ina dhiaidh seo, áfach, tagann teachtaire go dtí an sráidbhaile leis an scéala a insint go bhfuil sos cogaidh i bhfeidhm idir na hÓglaigh agus na Gaill, agus comhchainteanna síochána le tosú. Nuair atá muintir na háite ag ceiliúradh na hócáide, seangaíonn Sinéad agus Damien leo le tamall a chaitheamh i gcuideachta a chéile sa leaba.
Ansin, tagann an nuacht go bhfuil an Conradh Angla-Éireannach sínithe, agus tá na hÓglaigh scoilte faoi. Tá Teddy sásta glacadh leis an gConradh mar atá sé, agus é ag áitiú gur sheansáil David Lloyd George, Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe, a thodhchaí pholaitiúil go léir leis an gConradh seo féin. Tá Damien barúlach nár chóir leor a ghabháil ach le neamhspleáchas iomlán i bPoblacht, in áit stádas an tiarnais i Saorstát. Maidir le Dan, arís, tá dearcadh Sóisialach aige, agus is é a thuairim nach n-athróidh an Conradh ach blas cainte an lucht rialtais agus dathanna na brataí náisiúnta, - is é sin, nach dtiocfaidh feabhas ar bith ar shaol na ndaoine bochta. De réir mar atá an Saorstát ag dul chun cumhachta, tá coimhthíos ag teacht ar Damien agus ar na Poblachtánaigh áitiúla eile roimh an stát nua. Tagann Teddy go dtí an áit agus é ag caitheamh shainéide nua Arm an tSaorstáit, agus is é an fháilte a fhaigheann sé ná go dtugann duine de lucht leanúna Damien "fear gaimbín" air. Níos déanaí, feicimid Damien san eaglais, agus an sagart ag caitheamh anuas ar na frith-Shaorstátairí ina sheanmóir. Cuireann Damien isteach ar an sagart, agus é ag lochtú an Chonartha os comhair an phobail. Sa deireadh, tréigeann sé an teach pobail, agus leath na muintire sna sálaí aige. Téann sé sa chuid de na hÓglaigh a dhiúltaíonn don Chonradh, agus iad ag druileáil in araicis an chogaidh chathartha.
Téann Teddy i dteagmháil lena dheartháir, agus é ag iarraidh a mhíniú dó go bhfuil na feirmeoirí saibhre agus an lucht gnó scanraithe ag an reitric Shóisialach sna paimfléid Phoblachtánacha a bhíonn á scaipeadh ag Damien agus a chuid cairde. Is é an freagra a thugann Damien ná go bhfuil na bochtáin i ndrocháit agus nach féidir stop a chur leis an imirce gan dul i dtuilleamaí an tSóisialachais. Áitíonn Teddy ar Damien go gcuirfear an Conradh Angla-Éireannach ar ceal a thúisce is a thiocfaidh sracadh sa tír. Deir Damien go bhfuil Teddy tar éis móid dílseachta a mhionnú do rí Shasana agus "naprún an bhuistéara" (an Union Jack) a chur air féin.
Go gairid ina dhiaidh sin, briseann an cogadh cathartha amach. Cromann Damien agus a chuid Óglach ar threallchogaíocht, agus iad ag ionsaí is ag marú saighdiúirí de chuid Arm an tSaorstáit. Go gairid ina dhiaidh sin, beireann na Saorstátairí ar Damien, agus pionós an bhás ag bagairt air. Tá sé go díreach ag fanacht leis an mbás sa chillín céanna ina raibh sé nuair a ghabh na Gaill é an chéad uair, ach ansin, tagann Teddy ar cuairt chuige. Deir Teddy leis nach bhfuil de dhíth air ach síocháin a chur ar bun in Éirinn arís, ionas go mbeidh seisean agus Damien in ann pósadh agus clann a thógáil faoi shuaimhneas. Anois, má nochtann Damien dó an áit a bhfuil airm an IRA i bhfolach, ní chuirfear chun báis é, agus gheobhaidh sé pardún iomlán. Níl Damien sásta sceitheadh ar a chuid comrádaithe - nár chuir sé féin Críostóir Ó Rathaille chun báis toisc go raibh sé ina bhrathadóir? Imíonn Teddy leis, agus scríobhann Damien an litir dheireanach chuig Sinéad, agus é ag rá go bhfuil a fhios aige céard atá i ndán dó agus go bhfuil sé breá sásta a anam a chailleadh ar son na cúise.
Le bodhránacht an lae, tugtar Damien go dtí áit a bhásaithe. Tugann Teddy an t-ordú, agus maraíonn an scuad a dheartháir. Briseann a ghol ar Teddy, agus é ag baint na gceangal de Damien. Ina dhiaidh sin, tugann Teddy litir dheireanach a dhearthára chuig Sinéad. Is fuar an fháilte a fhaigheann sé ansin. Ordaíonn Sinéad dó bailiú leis chomh luath in Éirinn agus is féidir. Agus é imithe, titeann Sinéad as a seasamh le teann bróin, agus í ag scairteadh ar Damien ina ainm.
Léiriú an scannáin
Tá imeachtaí an scannáin suite in Éirinn, agus Éireannaigh ab ea an chuid ba mhó de na haisteoirí. Mar sin féin, comhléiriú idirnáisiúnta a bhí ann, agus comhlachtaí ó Éirinn, ón Ríocht Aontaithe, ón nGearmáin, ón Spáinn, ón bhFrainc agus ón Iodáil páirteach ann. Maidir leis an stiúrthóir Ken Loach, is Sasanach é, agus gairmréim fhada curtha isteach aige ag déanamh scannáin pholaitiúla a bhfuil blas na heite clé orthu.
Stratas ceirmeach
Bealach chun ciorcaid mhóra leictreonacha a dhéanamh ó shlisní trí iad a shéalú i dtíle ceirmeach. Cosúil le clár ciorcad priontáilte, ach cuid mhaith níos iontaofa.
The Wind that Shakes the Barley
Bua an Palm d'Or
Bhuaigh an scannán an gradam 'Palm d'Or' sa bhliain 2006. Is comórtas é a dhéanann ceiliúradh ar scannáin na linne, agus tá sé ar siúl le 60 bliain anuas. Dúirt lucht an ghiúiré go raibh an scannán lán de mhothúcháin. Fuair The Wind that Shakes the Barley an ceann ní b'fhearr ar scannáin ar nós "Babel", "Fast Food Nation" agus "BABEL".
Conspóid
Bhí alt ag an "Daily Mail" (Sasana) leis an teideal "Why does Ken Loach loath his country so much?" . Tháinig Ken Loach amach, agus dúirt sé "If we tell the truth about the past, maybe we'll tell the truth about the present". Ach bhí tuilleadh gearán le cloisteáil faoin scannán, "Tuilleadh nimhe ón súmaire Loach" ("More poison from Loach the leech" as Béarla).
Cotailéadón
deas|200px|thumb|Cotailéadón Duilleoga suthacha atá i láthair i síol. De ghnáth, cruth atá difriúil ó fhíordhuilleoga orthu. Bíonn siad méith is fanann faoin talamh mar stór bia, nó bíonn tanaí is tagann os cionn talún, ag feidhmiú mar chéad duilleoga an tsíolphlanda.
Ró-iascaireacht
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Chilean_purse_seine.jpg/300px-Chilean_purse_seine.jpg|mion|300x300px| Bolmáin Sileacha gafa ag peas-saighneoireacht [[An tSile|Sileach]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Fishing_down_the_food_web.jpg/350px-Fishing_down_the_food_web.jpg|mion|350x350px| Iascaireacht síos an bia-eangach Is éard is ró-iascaireacht ann ná speiceas éisc (.i . iascaireacht) a bhaint as dobharlach ag ráta níos airde ná an ráta gur féidir leis an speiceas a dhaonra a athlíonadh go nádúrtha (.i. róshaothrú ar stoc éisc an iascaigh atá ann faoi láthair), rud a fhágann go bhfuil an speiceas ag éirí níos tearcdhaonrtha sa limistéar sin. Is féidir le ró-iascaireacht tarlú i ndobharlaigh de mhéideanna ar bith, amhail linnte, bogaigh, aibhneacha, lochanna nó aigéin, agus d'fhéadfadh ídiú acmhainní, rátaí fáis bitheolaíocha laghdaithe agus leibhéil ísle bithmhaise a bheith mar thoradh air. Is féidir le ró - iascaireacht bhuan a bheith ina cúis le déspeansáid chriticiúil, nuair nach bhfuil an daonra éisc in ann é féin a chothú a thuilleadh. Tá cineálacha áirithe ró-iascaireachta, cosúil le ró-iascaireacht na siorcanna, tar éis cur isteach ar éiceachórais mhuirí iomlána. I measc na gcineálacha ró-iascaireachta tá: ró-iascaireacht ar éisc óga, ró-iascaireacht ar éisc mhóra, ró-iascaireacht éiceachórais.
Braitheann cumas an iascaigh teacht aniar ón ró-iascach ar cibé an bhfuil a acmhainn beathaithe iomlán agus éagsúlacht na ndálaí éiceolaíocha oiriúnach don téarnamh sin. D’fhéadfadh athrú éiceachórais a bheith mar thoradh ar athruithe móra ar chomhdhéanamh speiceas, nuair a bhíonn comhdhéanamh speiceas éagsúil ó na cinn a bhí ann roimh ídiú an stoic éisc bhunaidh. Mar shampla, nuair a bhíonn an ró-iascach déanta ar bhric, d’fhéadfadh carbáin leas a bhaint as an athrú ar chothromaíochtaí iomaíocha  agus seilbh a ghlacadh ar bhealach a fhágann nach féidir leis na mbric daonra pórúcháin a athbhunú.
María Edwards
Oibrí sóisialta de chuid na Sile agus banaltra Chaitliceach ab ea María Edwards de Errázuriz (née María Edwards McClure nó María Errázuriz; 11 Nollaig 1893 – 8 Meitheamh 1972). Tugadh onóir di i mí na Samhna 2005 ag cuimhneachán Yad Vashem Iosrael (Údarás Cuimhneacháin Mhairtírigh agus Laochra an Uileloiscthena) mar dhuine den "Fíréan i measc na Náisiún ," as a rannpháirtíocht le linn an Uilelosctha agus í ag cuidiú le leanaí Giúdacha a shábháil sa Fhrainc. Ní raibh a cuid gníomhartha teoranta do Giúdaigh a shábháil ach chabhraigh sí go gníomhach freisin le Frithbheartaíocht na bhFrancach.
Ros na Rún
Sobaldráma Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 (TnaG) ó 3 Samhain 1996 ar aghaidh é Ros na Rún. Tá sé ar cheann de na cláir is cáiliúla ar TG4. Tá sé ar an teilifís gach Máirt agus Déardaoin ag 20:30 agus tá ollchlár ar an teilifís gach Domhnach.
Tá an clár suite sa Spidéal, Contae na Gaillimhe. Comhléiriúchán de chuid Eo Teilifís agus Tyrone Productions. Thosaigh an chlár ag craoladh i HD don 23ú sraith sa bhliain 2018, mar an gcéad sobaldráma ag craoladh i HD in Éirinn.
1990idí
Thosaigh an clár ar RTÉ a hAon. Tá sé ar WYBE in Philadelphia agus bhí sé ar TeleG in Albain.
2000idí
Craoladh an 1000ú eipeasóid ar 31 Nollaig 2009.
2010idí
Ar 3 Márta 2011, bhí Stephen Fry ar an gclár mar thurasóir Sasanach.
Fothach
Is galar urchóideach capall é an fothach, ina n-atann na faireoga (faoi na gialla go háirithe) agus a dtarlaíonn sileadh múcasach ón tsrón. Marfach tógálach. Is féidir le duine í a tholgadh.
Liosta Feisirí Pharlaimint na hEorpa (1979–84)
Is liosta é seo de Feisirí Pharlaimint na hEorpa ó 1979 go 1984:
Barraigh
right|200px|thumb|Radharc ar [[Bàgh a' Chaisteil|Bágh a' Chaisteil]] Tá Barraigh nó Eilean Bharraigh suite ar an taobh ó dheas d'Inse Ghall, Comhairle nan Eilean Siar, agus is oileán beag é atá seacht míle ar fhad. Céiliúrann ainm an oileáin misinéir Éireannach, darbh ainm Naomh Fionnbarra. De réir traidisiúin, tháinig Fionnbarra go hAlbain le Colm Cille.
Tá caladh maith ag Bágh a' Chaisteil ar thaobh deas an oileáin, ar a bhfuil cairéal agus droichead tógála. Fuair an cuan a ainm ó Chaisteal Chiosmuil, seanchathair Mhic Néill.
De réir daonáireamh 2011 bhí 761(62%) cainteoirí Gaeilge na hAlban.
Dídeanaí
Bíonn ar na milliúin gach bliain a bhfód dúchais a thréigean chun tearmann a lorg. Tá timpeall 25 milliún teifeach ar domhan inniu.
Ceiliúrtar Lá Domhanda na dTeifeach ar an 20 Meitheamh gach bliain. mion|Campa dídeanaithe, Za'atri sa [[An Iordáin|Iordáin. Is mór an náire an bhail atá ar na teifigh sna campaí seo.]]
Sainmhíniú
De réir an Choinbhinsiúin, is duine é dídeanaí, "“mar gheall ar eagla ghéarleanúna a bhfuil bunús maith faoi ar chúiseanna a bhaineann le, reiligiún, náisiúntacht, comhaltas de ghrúpa sóisialta ar leith nó tuairimí polaitiúla, go bhfuil sé lasmuigh de thír a náisiúntachta agus nach bhfuil ar a chumas, nó nach bhfuil sé toilteanach, i ngeall ar an eagla sin, leas a bhaint as cosaint na tíre sin”."(Airteagal 1(A)(2), den Choinbhinsiún).
Déanann Coinbhinsiún 1969 Eagraíocht um Aontas na hAfraice (EAA) dídeanaí a shainmhíniú mar aon duine a gcuirtear iachall air a thír nó a tír a fhágáil "“mar gheall ar ionsaí seachtrach, ar fhorghabháil, ar fhorlámhas eachtrach nó ar imeachtaí a shuaitheann an t-ord poiblí go mór, bíodh sé i gcuid dá thír, dá thionscnamh nó dá náisiúntacht nó ina n-iomláine .”"Ar an gcuma chéanna, deir Dearbhú 1985 Cartagena go n-áirítear le dídeanaithe freisin daoine a théann ar teitheadh óna dtír "“toisc go ndearnadh bagairt ar a mbeatha, ar a slándáil nó ar a saoirse trí fhorneart ginearálaithe, trí ionsaí eachtrach, trí choinbhleachtaí inmheánacha, trí mhórsháruithe ar chearta an duine nó trí imthosca eile a shuaith an t-ord poiblí go mór.”"
Gail Patrick
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Gail Patrick (20 Meitheamh, 1911 – 6 Iúil, 1980).
Lonesome George
mion|L.G. sa bhliain 2005 Olltoirtís ab ea Lonesome George (nó El Solitario Jorge), as Páirc Náisiúnta Oileáin Galapagos (ar Oileán Pinta). Bhásaigh Lonesome George ar 24 Meitheamh 2012. Ba é an t-ainmhí ba theirce ar domhan é ag an am. Measann daoine go raibh George tuairim is 100 bliain d’aois nuair a d'éag sé.
Is oileánra í an pháirc náisiúnta Galapagos agus bhí George ina shiombail di. Maireann orgánaigh ar leith inti nach mbíonn in áit ar bith eile ar domhan. mion|Lonesome George inniu
Díothú
Chomh fada agus is eol dúinn bhí George ar an toirtís deiridh dá chineál. Meastar go bhfuil an fospeiceas sin díothaithe anois.
Rinne eolaithe iarracht George a chúpláil le toirtís bhaineannacha a raibh garghaol acu leis. Cé gur rugadh uibheacha dóibh, bhí siad neamhthorthúil. clé|mion|Is [[oileánra í an pháirc náisiúnta Galapagos agus bhí George ina shiombail di.]]
Fíricí fánacha
Chaith David Attenborough a ochtódú breithlá ag scannánú olltoirtísí ar na hOileáin Galapagos; ina measc bhí an olltoirtís, Lonesome George, a bhí thart ar an aois chéanna leis an taiscéalaí léannta.
Aidhe-aidhe
Is ainmhí as Madagascar é an Aidhe-aidhe (Daubentonia madagascariensis). Mamach atá ann, agus is ball d'fhine na Daubentoniidae é.
Anailís thrasghearrthach
mion|[[aga folaigh vs tréimhse  saoil]] Anailís ghrafach nó staitistiúil ag pointe ama ar leith is ea anailís thrasghearrthach, ar na gaoil idir dhá athróg nó breis (mar shampla, idir grúpa samplach de ghnó lachtaí, de thíortha nó d'athróg éigin eile).
Cothaithigh
deas|250px|thumb|Cothaithigh Comhpháirteanna go léir bia is gach forábhar cothaithe a thagann isteach in aon cheann de na ranganna seo a leanas: na macrachothaithigh a sholáthraíonn fuinneamh don cholainn, ina measc próitéiní, carbaihiodráití is saill, nó na micreachothaigh a chuimsíonn mianraí, vitimíní is ceimiceáin nach mbíonn ach rian díobh (na riandúile) ann. Ní cothaithigh na snáithíní sa bhia.
Antonin Artaud
B'aisteoir Francach é Antoine Marie Joseph Artaud (4 Meán Fómhair 1896 – 4 Márta 1948).
Adalbert Probst
Bhí Adalbert Probst ( 1900 - 1934 ) ina Cheannaire na n-Óg Caitliceach, sa Ghearmáin le linn na tréimhse Naitsíoch. Maraíodh é le linn Oíche na Sceana Fada 1934 (Gearmáinis: Nacht der langen Messer). Bhí Probst ina stiúrthóir náisiúnta ar an Deutsche Jugendkraft Sportverband nó an DJK (Gaeilge:Cumann Spóirt na nÓg Caitliceach). Chuir an Eaglais Chaitliceach sa Ghearmáin in aghaidh iarrachtaí an Rialtais Naitsíoch nua a eagraíochtaí óige a dhúnadh. Bhí Probst, in éineacht le Erich Klausener ceannaire Die Katholische Aktion (Gaeilge: An Ggníomhaíocht Chaitliceach) agus Fritz Gerlich (eagarthóir an tseachtanáin, Der Gerade Weg ) i measc na bhfigiúirí ardphróifíle den fhreasúra Caitliceach a bhí dírithe ar fheallmharú in Oíche na Sceana Fada i samhradh na bliana 1934, iarracht luath ó Hitler a cheannasacht ar pholaitíocht na Gearmáine a dhearbhú trí fhoréigean. Fuadaíodh Probst agus fuarthas marbh ina dhiaidh sin, a líomhnaítear a bhí "shot while trying to escape".
Johann Strauss, athair
Cumadóir is stiúrthóir, a rugadh i Vín, ab ea Johann Strauss, athair (14 Márta 1804 – 25 Meán Fómhair 1849). I gcomhar le Josef Lanner, bhunaigh sé traidisiún válsa na Víne. Rinne sé an-chuid turas ar fud na hEorpa lena cheolfhoireann féin, agus chum cuid mhaith máirseálacha, Máirseáil Radetsky ina measc, agus an-chuid valsaí.
Peter Kornbluh
Is anailísí sinsearach é Peter Kornbluh (rugadh 1956) sa Chartlann Slándála Náisiúnta agus stiúrthóir ar Thionscadal Doiciméadúcháin na Sile agus ar Thionscadal Doiciméadúcháin Chúba.
Luathshaol
D’fhás Kornbluh aníos in Ann Arbor, Michigan, áit ar bhain sé céim amach ó Pioneer High School i 1974. Fuair sé BA ó Ollscoil Brandeis i 1978. Tá sé ag obair sa Chartlann Slándála Náisiúnta ó 1986.
Comhlathas (SAM)
Is téarma é an Comhlathas a úsáideann ceithre cinn de 50 stát na Stát Aontaithe ina n-ainmneacha stáit oifigiúla iomlána. Is téarma traidisiúnta Béarla é " Commonwealth " do phobal polaitiúil a bunaíodh ar mhaithe leis an leas coiteann. Tá na ceithre stát - Kentucky, Massachusetts, Pennsylvania, agus Virginia - go léir in Oirthear na Stát Aontaithe, agus sular bunaíodh na Stáit Aontaithe i 1776, bhí siad ina sealúchais choilíneacha Briotanacha (cé nach raibh Kentucky ann mar pholaití neamhspleách faoi riail na Breataine, ina ionad sin bhí sí ina cuid de Virginia). Dá bhrí sin, tá tionchar láidir acu ar dhlí coiteann Shasana i gcuid dá ndlíthe agus dá n-institiúidí.
Ollscoil na hÉireann, Má Nuad
Is ollscoil í Ollscoil na hÉireann, Má Nuad agus í suite i Maigh Nuad. Ceann de na ceithre chomh-ollscoil í ar comhchodanna iad de chóras cónaidhmeach Ollscoil na hÉireann.
Cuireadh tús leis an ollscoil seo sa bhliain 1795, mar Choláiste Phádraig, Má Nuad, nuair a reachtaigh Parlaimint Ghrattan dlí le hinstitiúid acadúil a bhunú a chinnteodh feabhas oideachais do na Caitlicigh. Go dtí sin, b'éigean do mhic léinn Chaitliceacha ó Éirinn freastal ar ollscoileanna na Mór-roinne Eorpaí. B'í Maigh Nuad a tháinig an institiúid sin ar an bhfód. Ní raibh ann ar dtús ach coláiste traenála sagart, agus tráth, bhí sí ar an gcoláiste ba mhó sa domhan den chineál sin. Sa bhliain 1896, fuair an coláiste stádas na hOllscoile Pointifiúla, buíochas le feabhas a chuid cúrsaí sa diagacht, san fhealsúnacht agus i ndlí canónda na hEaglaise. Nuair a bunaíodh Ollscoil Náisiúnta na hÉireann mar chóras cónaidhmeach sa bhliain 1910, glacadh le coláiste Mhá Nuad mar chuid den struchtúr sin. Sa bhliain 1966, d'fháiltigh an coláiste roimh na chéad mhic léinn nárbh ábhair shagairt iad. Sa bhliain 1997, tháinig Roinn Ealaíon, Roinn Eolaíochta, Roinn Léinn Cheiltigh agus Roinn Fealsúnachta an choláiste seo le chéile in Ollscoil nua ar glacadh léi mar cheann de chomh-ollscoileanna na hOllscoile Náisiúnta.
Inniu, tá níos mó ná sé mhíle mac léinn ag freastal ar chúrsaí Ollscoil Mhá Nuad.
Margaret Skinnider
Réabhlóideach agus feimineach ab ea Margaret Frances Skinnider (28 Bealtaine 1892 – 10 Deireadh Fómhair 1971). Throid sí le linn Éirí Amach na Cásca 1916 i mBaile Átha Cliath mar naoscaire, agus ba í an t-aon bhean a gortaíodh sa gníomhaíocht. Mar scabhta, moladh í as a crógacht. Tagraíonn Sadhbh Walshe di mar "the schoolteacher turned sniper ", san nuachtán The New York Times.
An Coimisiún Le Rincí Gaelacha
Is é An Coimisiún Le Rincí Gaelacha (CLRG, Béarla: The Irish Dancing Commission) a bunaíodh i 1927, an eagraíocht is sine le haghaidh damhsa iomaíoch Éireannach ar fud an domhain. Sa lá atá inniu ann tá Comhairlí Réigiúnacha éagsúla ar fud 26 tír. Tá ceanncheathrú aige in Éirinn ag Áras Rince, 68 Sráid Amiens, Baile Átha Cliath, Is é an t-údarás lárnach é do chreidiúnú múinteoirí agus moltóirí. Eagraíonn an Coimisiún an Oireachtas Rince na Cruinne chomh maith le Oireachtas Rince na hÉireann an dá chomórtas is tábhachtaí ar an bhféilire bliantúil.
Is stíl damhsa taibhithe é rince céime na hÉireann lena fhréamhacha i ndamhsa traidisiúnta na hÉireann. Tá sé tréithrithe go ginearálta ag corp uachtarach righin agus gluaiseachtaí tapa agus beacht na gcosa. Is féidir é a dhéanamh ina aonar nó i ngrúpaí.
Ráiteas Misin
Is é cuspóir an Choimisiúin Damhsa Gaeilge a chaomhnú agus a chur chun cinn, lena n-áirítear damhsa céime, damhsa céili agus damhsa foirne eile, agus úsáid na Gaeilge a chur chun cinn freisin.
Stair
mion|damhsa ceili Bhunaigh Conradh na Gaeilge eagraíocht shóisialta agus chultúrtha a chuireann an Ghaeilge chun cinn in Éirinn agus ar fud an domhain. Bunaíodh an eagraíocht i 1893 le Dubhghlas de hÍde mar a chéad uachtarán, nuair a tháinig sé chun cinn mar chomharba ar roinnt grúpaí ón 19ú haois mar an tAontas Gaelach. Bheadh an eagraíocht chun tosaigh san athbheochan Gaelach agus de ghníomhachtúlacht Gaeilgeoir. Bhunaigh siad Coimisiún le Rincí Gaelacha - ag deireadh na nóchaidí fichidí ar mhaithe le scrúdú a dhéanamh ar eagrú damhsa na hÉireann mar a bhí sé ag an am sin agus chun moltaí a dhéanamh maidir le conas a d’fhéadfaí é a eagrú níos fearr agus curtha chun cinn sa todhchaí.
1927- Tháinig an comhlacht le chéile den chéad uair mar Choimisiún Fiosrúcháin.
Wolf 359
Is é réalta atá suite breis ar 7.8 solasbhliain nó 2.4 parsoic ó ghrianchóras an Domhain Wolf 359. Is ceann de na réaltaí is gaire don Domhan é. Is abhac dearg é agus is bladhmréalta é. Níl tú ábalta é a feiceáil leis an tsúil. Is cuid den réaltbhuíon an Leon é. D'fhionn an Gearmánach Max Wolf é
An Coimisiún Le Rincí Gaelacha
Stair
1930- Tháinig sé le chéile mar údarás leis an sainordú a mholtaí féin a chur i bhfeidhm. mion|Dámhachtainí réigiúnacha CLRG le lógó CLRG|276x276px 1939- Ceann de na cúraimí tábhachtacha a rinne ceannródaithe luatha An Coimisiun ba ea foilsiú lámhleabhar de dheich Damhsa Ceili. Sna blianta ina dhiaidh sin foilsíodh dhá lámhleabhar eile, agus cuireadh na trí cinn le chéile in aon imleabhar amháin, agus tá sé riachtanach anois an staidéar a dhéanamh ar dhaoine ar mian leo a bheith ina múinteoirí ar Damhsa Gaeilge. mion|245x245px|Damhsóirí Éireannacha ag cáilitheoirí réigiúnacha Laighean. 1969- Bhris grúpa múinteoirí damhsa Éireannacha a raibh frustrachas orthu faoin méid a cheap siad a bheith ina n-easpa tionchair san eagraíocht a bhí ag fás, bhris siad ó CLRG agus bhunaigh siad Comhfhoireann na Mú baill le Rincí Gaelacha (The Congress of Irish Dance Teachers) chun dul san iomaíocht le CLRG. Is iad an dá eagraíocht seo an ceann is suntasaí i ndamhsa na hÉireann, cé go bhfuil CLRG i bhfad níos mó agus níos domhandaithe.
Faoi 1999, bhí thart ar 500 múinteoir damhsa cláraithe le CLRG in Éirinn agus 600 i dtíortha eile. I 2014, mheas CLRG gur múineadh thart ar 250,000 damhsóir faoina dhlínse. I 2014 choimisiúnaigh An Coimisiun athchóiriú iomlán ar an bhfoilseachán seo agus tháirg sé DVD chun na tríocha damhsa ar fad a léiriú. Beidh an foilseachán seo mar lámhleabhar oifigiúil do gach imeacht ó Mheán Fómhair 2015 ar aghaidh.
Tionchair agus nuachóiriú
Tháinig an fhorbairt is tábhachtaí agus is mó tionchair i ndamhsa na hÉireann nuair a seoladh Riverdance i 1994 Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Mar thoradh ar an ócáid ​​seo agus rath leanúnach chomórtas damhsa na hÉireann tháinig méadú mór ar an spéis dhomhanda i ndamhsa na hÉireann. Ó shin i leith, thug an seó cuairt ar níos mó ná 450 ionad ar fud an domhain agus é ar cheann de na léiriúcháin damhsa is rathúla ar domhan. Sna blianta ina dhiaidh sin tháinig méadú suntasach ar líon na n-iomaitheoirí ag na Craobhchomórtais Rince na Cruinne, agus tháinig méadú faoi dhó ar chéatadán na ndamhsóirí ó lasmuigh d’Éirinn agus na Stáit Aontaithe. Ag tús na 2000idí, bhí imní ann faoi chealú chultúr traidisiúnta na hÉireann. Rinneadh cultacha níos nuachóirithe le criostail Swarovski, tan bréige, agus gruaig chatach bhréige. In 2014 rinneadh na rialacha a athbhreithniú chun cosc ​​a chur ar smideadh nó fabhraí bréagacha a úsáid i gcomórtas do dhamhsóirí faoi 10 mbliana d’aois, chomh maith le “áiseanna gluaiseachta” mar leaisteacha a shrianadh, rud a chabhraigh le hiomaitheoirí staidiúir dhian a choinneáil.
Eagraíochtaí réigiúin
Reáchtálann gach réigiún ar fud an domhain imeacht cáilitheach aonair don Oireachtas Rince na Cruinne. Ní cháileoidh ach an peircintíl barr de gach réigiún.
Oireachtas Rince na Cruinne
Bíonn na Craobhchomórtais Dhomhanda ar siúl i dtír nua gach bliain le 5,000 iomaitheoir agus 25,000 lucht féachana ó níos mó ná 30 tír. Caithfidh rinceoirí cáiliú ag mórimeachtaí damhsa na hÉireann ar fud an domhain d’fhonn a bheith san iomaíocht. Go traidisiúnta ar fud na Seachtaine Naofa, bhí forbairt na gCraobh mar chuid shuntasach de chlár oibre náisiúnach na hÉireann, an Coimisiún agus an tSraith Ghaelach i dtreo dheireadh an 20ú haois. mion|Éadaí damhsa nua-aimseartha le criostail swarovski|249x249px === Roinnt seaimpíní iomráiteacha a bhuaigh an teideal Domhanda. ===
mion|Riverdance
Creidiúnúcháin
mion|Leabhar damhsaí na hÉireann Eagraíonn CLRG scrúduithe grád do dhamhsóirí agus scrúduithe creidiúnaithe do mhúinteoirí agus moltóirí.
Tá 12 ghrád scrúdaithe damhsa ann. Ní mór d’iarrthóirí inniúlacht a thaispeáint i réimse damhsaí aonair agus ceilí, agus tá siad marcáilte ar uainiú, obair chos, forghníomhú agus iompar, mar atá san iomaíocht chomh maith le scrúduithe Gaeilge sna gráid thosaitheoirí.
Torc na bhfaithní
Muca i ngéineas na Suidae is ea toirc na bhfaithní. Tá an dá speiceas ann, mar atá Phacochoerus aethiopicus agus Phacochoerus africanus. Tá siad dúchasach san Afraic fho-Shahárach. Maireann siad in áiteanna oscailte agus leath-oscailte, uaireanta in áiteanna an-tirime. Is uiliteoirí iad na muca seo.
Micreathon
Eatramh ama sa cheol atá níos lú ná leath-thon. Dúchasach i gcultúir áirithe ceoil, san oirthear go háirithe, agus tarlaíonn siad go nádúrtha sa tsraith armónach. I gceol ealaíne an iarthair is é an leath-thon an t-eatramh is lú de ghnáth, ach baineann ceapadóirí áirithe de chuid na haoise seo (mar shampla Hába, Bloch, Bartók is Boulez) feidhm as micreathoin, agus ceathrú toin go háirithe, chun iarmhairtí is insint nua a bhaint amach.
Whipping Boy (Banna Éireannach)
Banna ceoil Éireannach a sheinn rac ailtéarnach a bhí in Whipping Boy. Bhí siad gníomhach ó dheireadh na 1980í go dtí deireadh na 1990idí. D'eisigh siad 3 albam lánfhada.
Stair
Bunaíodh Whipping Boy i Baile Átha Cliath sa bhliain 1988, agus b'iad seo a leanas na baill: Fearghal McKee (amhránaíocht), Paul Page (giotár), Myles McDonnell (dordghiotár, amhránaíocht), agus Colm Hassett (drumaí). Ar dtús, sheinneadh siad leaganacha clúdaigh d’amhráin de chuid The Velvet Underground agus The Fall, agus Lolita and the Whipping Boy an t-ainm a bhí orthu. Ghiorraigh siad ainm an bhanna nuair a d'fhág an giotáraí mná.
Rinneadh an banna a athbheochan i Meán Fómhair 2005, agus fógraíodh roinnt ceolchoirmeacha in Éirinn. Tháinig deireadh leis an gcéad leagan amach bunaidh a bhí ar an mbanna sa bhliain 2006. Rinne McKee agus Hassett an banna a athbheochan sa bhliain 2011, gan cead Page agus McDonnell. Ghlac Killian McGowan agus Finn O'Connor a róil siúd. D’eisigh na ceoltóirí sin singil dar teideal “No One Takes Prisoners Anymore” sular tháinig deireadh leis an leagan amach sin den bhanna in 2012.
Muile
Is oileán é Muile, nó An tOileán Muileach, atá sna hOileáin Istigh, Earra-Ghàidheal agus Bòd. Is é an ceathrú hoileán is mó amach ó chósta na Breataine Móire. Is é Tobar Mhuire a phríomhbhaile, agus is é Creag an Iúir an dara baile is mó ann. Tá Muile gar d'Í Chaluim Chille, Tiriodh, Ulbha, agus Cola.
1968
Eachtraí
mion|4 Aibreán 1968: Feallmharaíodh Martin Luther King Jr. i Memphis, Tennessee, SAM.
Cinegael
Comhlacht scannánaíochta Bob Quinn is ea Cinegael, lonnaithe i gCeathrú Rua, Conamara.
Margaret Cousins
Oideachasóir, sufragóir, giúistís agus diasamh ba ea Margaret Elizabeth Cousins (née Gillespie), nó Gretta Cousins (7 Samhain 1878 i Ros Comáin– 11 Márta 1954 san India). Ba dhuine de bhunaitheoirí Léig na hÉireann um Cheart Vótála do Mhná í Margaret Cousins. Scríobh sí an dúrud litreacha, alt agus paimfléad in Éirinn, sa Bhreatain agus san India faoin diasúnacht, faoi oideachas agus faoi chearta na mban.
Tús a shaoil
Rugadh Cousins ar 7 Samhain 1878 i Mainistir na Búille, Contae Ros Comáin. Ba í an duine ba shine sa chlann í as measc cúig dhuine dhéag. Ba é cléireach na cúirte giorra, Joseph Gillespie, a hathair agus ba í Margaret Annie Gillespie (Shera roimh phósadh di) a máthair.
Baile Átha Cliath
Ina dhiaidh sin rinne sí staidéar san Acadamh Ríoga Ceoil i mBaile Átha Cliath (1898). Bhain sí Baitsiléir Ceoil amach in Ollscoil Ríoga na hÉireann sa bhliain 1902.
Tar éis di James Cousins a phósadh sa bhliain 1903, bhí sí leagtha amach ar a neamhspleáchas a choinneáil. Chinn siad nach mbeadh clann acu. D'oibrigh sí mar mhúinteoir ceoil ar bhonn páirtaimseartha. Mar gheall ar a fear céile, chuir sí aithne ar go leor de na mórphearsana liteartha i mBaile Átha Cliath. Ina measc bhí James Joyce, a d'fhan le muintir Cousins ina mbaile i nDroichead na Dothra i mí an Mheithimh 1904, agus George Russell, fear eile a raibh dúil aige sa diasúnacht.
Bhain an domhan mistiúil greim uirthi. Ghníomhaigh sí mar mheán ag séansanna a bhí ar siúl ina teach. Bhain sí triail as an scríbhneoireacht uathoibríoch agus as an astralaíocht, D'éirigh sí ina diasamh.
Gníomhaíochas
Fearacht a fir céile chuaigh sí le saol an fheoilséantóra. Nuair a bunaíodh Cumann Veigeatóirí na hÉireann (1904), rinneadh rúnaí oinigh an Chumainn di.
Agus í ag tabhairt cuairt ar Shasana sa bhliain 1906 chun labhairt ag comhdháil feoilséantóirí, d'éirigh léi freastal ar chomhdháil Chomhairle Náisiúnta na mBan freisin. Spreag sin í le dul le Cumann Ceart Vótála agus Rialtais Áitiúil Mhná na hÉireann tar éis di filleadh ar Éirinn. Ach níorbh fhada gur tháinig frustrachas uirthi de bharr a chuir chuige scáfair,
Mar sin, bhunaigh Cousins an Léig na hÉireann um Cheart Vótála do Mhná (Irish Women's Franchise League) in éineacht le Hanna Sheehy-Skeffington ar 4 Samhain 1908. Dream míleatach neamhpháirtí ba ea an Léig. Ar cheann de na baill ba thábhachtaí agus ab iomráití den Léig, d'éirigh sí ina cisteoir i dtús báire í agus rinneadh rúnaí oinigh di sa bhliain 1911.
Labhraíodh sí go minic ag a chruinnithe faoin aer i mBaile Átha Cliath agus ar thurais cheart vótála timpeall na tíre. Níor chuir sé isteach ná amach uirthi gur cuireadh fáilte dhoicheallach roimh a cuid cainteanna corruair. Luaitear sa nuachtán ceart vótála, The Irish Citizen (a raibh a fear céile ar dhuine de na bunaitheoirí) gur labhair sí ag cruinnithe i gCiarraí, i nDún na nGall, i Sligeach, in Inis Ceithleann, i bPort Rois, agus i Maigh Eo (8 Feabhra 1913).
Dhéanadh sí stocaireacht ar Fheisirí Éireannacha chomh maith – go háirithe ar cheannaire Pháirtí Parlaiminteach na hÉireann John Redmond (a bhí in aghaidh cheart vótála na mban) – agus ar an bpríomh-rúnaí Augustine Birrell (1910). mion|Aoine an Doirte Fola (Black Friday), Londain, [[18 Samhain 1910]]
Sasana
Chuaigh Cousins anonn go Sasana chun oirbheartaíocht mhíleatach a fhoghlaim. Choinnigh Cousins nasc le sufragóirí Shasana agus d'oibrigh sí le hAontas Sóisialta agus Polaitiúil na mBan i Londain i mí Iúil 1909.
I mí na Samhna 1910 bhí sí ar dhuine de sheisear ionadaithe na hÉireann ag 'parlaimint na mban' in Caxton Hall, Londain. Mháirseáil sí ar Black Friday (Aoine an Doirte Fola) ar 18 Samhain 1910; ciontaíodh í as na fuinneoga ag 10 Sráid Downing a bhriseadh; chaith sí mí i bpríosún Holloway dá dheasca. Níor chuir sé sin meath ar a díocas míleatach, áfach. mion|sufraigéid
Ar ais in Éirinn
Ghlac sí páirt in agóidí i gcoinne an Bhille Rialtas Dúchais, toisc nár foráladh ceart vótála do mhná leis, le linn chuairt Asquith ar Bhaile Átha Cliath sa bhliain 1911 agus, ina theannta sin, labhair sí ag ollchruinniú sna Antient Concert Rooms i mBaile Átha Cliath inar éiligh sí go gcuirfí mná san áireamh sa Bhille (Meitheamh 1912).
Cuireadh i bpríosún Thulach Mhór í sa bhliain 1913 as ucht fuinneoga i gcaisleán Bhaile Átha Cliath a bhriseadh, in éineacht le gníomhaithe eile ó Chonradh Ceart Vótála Mhná na hÉireann – Margaret Connery agus Bean Hoskins. Fad a bhí siad i ngéibheann i bpríosún Thulach Mhór, throid siad ar son stádas polaitiúil. Chuaigh siad ar stailc ocrais ghearr ar tugadh an-phoiblíocht di. Bhuail taom croí Hoskins agus tugadh an stádas polaitiúil dóibh sa deireadh.
Learpholl
I mí an Mheithimh 1913, agus de bharr deacrachtaí airgeadais, thug muintir Cousins aghaidh ar Learpholl. Cúpla lá níos déanaí, inne sí ionadaíocht do Chonradh Ceart Vótála Mhná na hÉireann ag sochraid Emily Davidson i Londain.
Ar ais i Learpholl, thosaigh sí ag plé le grúpaí áitiúla ceart vótála, rinneadh uachtarán ar an gcumann áitiúil feoilséantóirí di, agus chabhraigh sí le bunú Bhan-Eaglais an Idéil Nua.
I mí Eanáir 1915, mar ghníomhaí de chuid na Léige, rinne sí stocaireacht ar na Feisirí Éireannacha Redmond, Tim Healy, agus Joseph Devlin in Westminster.
Thug sí cuairt ghearr ar Éirinn i mí Iúil 1915, ina ndeachaigh sí i mbun a cuid oibre bolscaireacht a don Leig athuair. Ansin chuir sí féin agus a fear céile fúthu san India (Deireadh Fómhair 1915). mion|fir amháin i gCúirt an Ghiúistís san Andhra Pradesh c.1840
Saol in India
Tar éis bogadh go dtí an India, lean sí ar aghaidh leis an bhfeachtas ar son chearta na mban. Rinneadh an chéad bhan-ghiúistís san India di sa bhliain 1922. mion|1917-2017ː [[Women's Indian Association]] Chuaigh sí ag obair mar mhúinteoir. Sa bhliain 1916, ba í an chéad bhall neamh-Indiach de Bhan-Ollscoil na hIndia in Poona í.
Bhí sí fostaithe mar ardmháistreás ar Scoil Náisiúnta na gCailíní in Mangalore (1919–20).
Bhí ról lárnach aici in eagrú na chéad ócáide den bhan-chomhdháil uile-India (1926), a raibh sí i gceannas uirthi in 1936, agus in eagrú na ban-chomhdhála uile-Áise (1931).
Thug sí cuairt ar Éirinn in 1927 agus níor thaitin an saol in Éirinn ag an am. mion|an chéad bhall neamh-Indiach de Bhan-Ollscoil na hIndia / Indian Women's University, [[Poona]] Chuaigh sí i gceann obair dhaonchairdiúil chomh maith; bhí baint aici leis an Children's Aid Society, Women's Homes of Service, agus Baby Welcomes. Gabhadh í i mí na Nollag 1932 as ucht labhairt ag cruinniú in Madras chun agóid a dhéanamh i gcoinne áireamh na reachtanna éigeandála sa chód pionóis. Cuireadh i bpríosún Vellore í go dtí Deireadh Fómhair na bliana dár gcionn.
Bás agus tionchar
Bhuail stróc Cousins nuair a bhí sí 65 bliain d'aois, sa bhliain 1943.
In éineacht a fir céile, thiomsaigh sí comh-dhírbheathaisnéis dar theideal We Two Together (1950).
Ritheadh an tAcht um Pósadh Hiondúch san India sa bhliain 1955. Tá athchóiriú an dlí maidir le pósadh agus colscaradh na Hiondúch ar cheann de na cúiseanna a mbíodh Cousins ag agóidíocht ar a son, mar cheannródaí de chuid an fheimineachais san India.
Micreascópacht tóireadóir scanta
Craobh den mhicreascópacht is ea micreascópacht tóireadóir scanta. Tá raon micreascóp éagsúil ann anois atá bunaithe ar theicníocht ina ndéantar dromchla samplach a iniúchadh le barr tóireadóra a scantar i leith an dromchla sin.
Sa mhicreascóp tollánach scanta (STM) is iad na leictreoin thollánacha istigh sa dromchla seoltach a dhéanann an íomhá. I micreascóp fórsa adamhaigh (ATM) is é an fórsa ar bharr an tóireadóir scanta ag gach pointe de dhromchla seoltach nó neamhsheoltach a íomháítear. Déantar airíonna dromchlacha maighnéadacha is leictreacha a thréithriú is a íomháú ach cinn brata chuí a úsáid sa scanadh.
Mar shampla, i micreascópacht poitéinsil leictrigh scanta (SEPM) úsáidtear tóireadóir brata le platanam chun an dromchla is a bhfuil air a mhapáil. I micreascóp optúil neasréimse scanta, faightear íomhánna optúla le taifeach 10 nanaiméadar nó mar sin ach úsáid a bhaint as solas ó shnáithín an-mhín chun an dromchla a scanadh, rud a sheachnaíonn teorainn an díraonta a tharlaíonn i ngnáthmhicreascóip de bhrí go bhfágann an léas solais an snáithín an-ghar don dromchla samplach.
Úsáidtear micreascóip scanta in an-chuid feidhmeanna: seiceáil slisní leathsheoltóra is dioscaí optúla le linn a ndéanta, breathnú ar chealla, próitéiní, baictéir is víris in situ. Cheap Binnig, Quate is Gerber an teicníocht micreascópachta seo le tóireadóir scanta i 1986.
Tionscal Feithiclí Heilléanach
Is monaróir feithiclí Gréagach atá lonnaithe i Thessaloniki é Tionscal Feithiclí Heilléanach. Bunaíodh an comhlacht sa bhliain 1972 mar Steyr Hellas agus ghlac sé a ainm reatha sa bhliain 1987. Táirgeann sé busanna, leoraithe, agus feithiclí míleata den chuid is mó.
Budawanny
Scannán is ea Budawanny a rinne Bob Quinn sa bhliain 1986. Galldú ar an bhfrása Gaeilge "bod an mhanaigh" is ea teideal an scannáin. Is é is ábhar don scannán ná sagart a ghineann páiste agus an teannas a éiríonn idir é agus a easpag.
Suitear an scannán ar oileán amach ó chósta Chonamara. Tá sé bunaithe ar an leabhar Súil le Breith le Pádraig Standún.
Scannán ciúin is ea é, taobh amuigh de na radhairc leis an easpag, atá i mBéarla.
Johann (Óg) Strauß
Veidhleadóir, stiúrthóir is cumadóir a rugadh i Neubau gar do Vín na hOstaire, mac le sean-Johann Strauß ab ea Johann (Óg) Strauß (25 Deireadh Fómhair 1825 - 3 Meitheamh 1899). Chum sé níos mó ná 400 válsa — ina measc An der schönen blauen Donau (Ar an Danóib Ghorm, 1867) agus Geschichten aus dem Wienerwald (Scéalta as Coillte na Víne, 1868)—polcaí, máirseálacha, cuid mhaith ceolchluichí — ina measc Die Fledermaus (An Ialtóg, 1874)—agus an píosa ceoil coirme fíorchoitianta Perpetuum Mobile (Síorghluaiseacht).
Acht um Pósadh Hiondúch san India (1955)
mion|clé|Deimhniú pósta in India, sampla clé|mion|Deasghnáth Arundathi nakshatram, India
Ritheadh an tAcht um Pósadh Hiondúch san India sa bhliain 1955. Cuireadh cosc ar pholagamas agus tháinig colscaradh faoin reachtaíocht, srl.
B'shin é an chéad cheann de na ceithre Bhille um Chód Hiondúch. Rinneadh dlí de na Billí sin idir 1955 is 1956. Tá siad mar bhunús go fóill leis an dlí teaghlaigh maidir le beagnach billiún duine san India.
Tá athchóiriú an dlí maidir le pósadh agus colscaradh na Hiondúch ar cheann de na cúiseanna a mbíodh Margaret Cousins ag agóidíocht ar a son, mar cheannródaí de chuid an fheimineachais san India.
Bro-Gerne
Réigiún stairiúil sa Bhriotáin is ea Bro-Gerne (La Cornouaille as Fraincis, Cornugallia as Laidin) agus tugtar anois é ar leath deas Chontae Penn-ar-Bed timpeall príomhchathair an chontae Kemper chomh maith le stracaí beaga as Contaetha Mor-Bihan agus Aodoù-an Arvor.
Tá 218 pobal i mBro-Gerne ina raibh 456,307 daoine ina gcónaí sa bhliain 1999. Tá achar 5,979km² ar an limistéar.
Tagann an t-ainm Fraincise Cornuaille ón bhfocal Briotáinis do Chorn na Breataine mar gur go dtí an chríoch seo a theith sean-Bhreatnaigh ón gCorn ó na Sacsanaigh tar éis titim Impireacht na Róimhe.
Deineadh an chéad tagairt don limistéar idir na blianta 852 agus 857 i réim easpag Anawaten ar dheoise Chorentin Naofa, a bunaíodh sa bhliain 495. Ina dhiaidh sin, tugadh Bro-Gerne ar limistéar dheoise Kemper. Aontaíodh an deoise le Diúcacht na Briotáine san 11ú haois.
I ndiaidh Réabhlóid na Fraince, ath-eagraíodh Bro-Gerne mar chuid de Chontae Penn-ar-Bed.
Is anseo is láidre atá cultúr na Briotáine agus is ann freisin atá an ceantar is mó ina labhraítear fós an Bhriotáinis mar ghnáth-theanga.
Tá Ker-Ys, nó Ys, cathair a bhí, de réir finscéalta na Briotáine, lonnaithe i gCuan Douarnenez, Penn-ar-Bed. Ba é an Rí Gradlon a thóg é dá iníon Dahut.
Diúra
Is oileán é Diúra in Earra-Ghàidheal agus Bòd na hAlban agus is ceann de na hOileáin Istigh é. Is é Taigh na Creige a phríomh-bhaile. De réir dhaonáirimh na bliana 2001 bhí 188 daoine ina gcónaí ann.
Tréimhsiú
deas|mion|310x310px| Chum [[Francesco Petrarca|Petrarch an smaoineamh go raibh "An Ré Dhorcha" ann san Eoraip, agus diaidh ar ndiaidh, tháinig an smaoineamh chun cinn mar thréimhsiú trípháirteach de chuid stair an Iarthair; a leithéid agus an tSean-Mheánaois, an Meán-Mheánaois agus an Nua-Mheánaois]] Is éard is tréimhsiú ann ná an próiseas a dhéanann catagóiriú ar an am atá thart i dtréimhsí discréideacha, cainníochtaithe a bhfuil ainmneacha ar leith orthu. Déantar é seo de ghnáth chun staidéar agus anailís a dhéanamh ar stair, ag tuiscint na bpróiseas reatha agus stairiúil, agus ar chúiseanna a d'fhéadfadh a bheith nasctha leis na himeachtaí sin. Éiríonn teibíochtaí tuairisciúla as seo a sholáthraíonn téarmaí áisiúla do thréimhsí ama le tréithe réasúnta seasmhacha. Mar sin féin, is minic a bhíonn tomhas an túis nó an deiridh de "thréimhse ama" treallach, ós rud é gur athraíonn sé le himeacht ama le linn na staire.
Joel McCrea
B'aisteoir Meiriceánach é Joel Albert McCrea (5 Samhain 1905 – 20 Deireadh Fómhair 1990).
Cothromaíocht theirmeach
Sa teirmidinimic, tréith shainiúil dhá chóras nuair nach sreabhann teas eatarthu. Sa staid seo, stopann airíonna cosúil le brú is teocht, táscairí ar athruithe teirmeacha, ag athrú. Mar shampla, má bhaineann cupán tae cothromaíocht theirmeach leis an seomra amach, beidh an teocht mar an gcéanna ar fud an tae sa chupán.
Fothimthriallta i bhfithis, claonadh agus luainíocht an Domhain
Athrú tréimhsiúil i bhfithis an Domhain, claonadh a aise, agus a rothlaithe. Measann eolaithe go mbíonn tionchar ag na timthriallta seo ar an gcóras farraige/atmaisféir a stiúrann aeráid an Domhain. Go baileach, meastar go gcuireann na timthriallta seo go mór le tús is deireadh oighearaoiseanna. Tá tréimhsí 26,000 bliain ag an luainíocht i gclaonadh na haise, timpeall 41,000 míle bliain i gclaonadh na haise, agus timpeall 100,000 bliain i gcruth éilipteach na fithise. Trí na huillinneacha ag a dtagann radaíocht ón nGrian agus na faid idir an Ghrian is dromchla an Domhain a athrú, is amhlaidh a chreideann na heolaithe go stiúrann na timthriallta seo, a luíonn anuas ar a chéile, téamh is fuarú fadtréimhseach an Domhain, agus teacht chun cinn is cúlú na n-oighearshruthanna is na n-oighearaoiseanna.
Cian d'Fhearaibh Bolg
An rí deireanach de mhuintir Senchineoil as Cóiced Ól nÉchmacht, .i. cúige Chonnacht an lae inniu, ba ea Cian d'Fhir Bholg (Sean-Ghaeilge Cían d'Fhearaibh Bolg).
Stair
Meastar gurbh Fhir Bholg miotasacha iad an Seanchineál. Mhol T. F. O'Rahilly gur spreagadh na Fir Bholg ag na hIverni agus na Laigin stairiúla. Ní ghlactar seo go forleathan i measc scoláireachta Éireannaí, ámh, toisc nach bhfuil nasc nó ceangal idir na dreamanna úd sa chorpas ar marthain, cé is moite de tuairimíocht teangan. B'fhéidir é go raibh gaol acu leis na Fir Domnann, lonnaithe i gcúige Chonnacht.
Díbríodh na Fir Bholg Chonnacht as a n-áit dúchais ag Clann Chuáin agus muintir na nGaoidhil. Agus a rí Aonghas mac Úmhóir i gceannas, chuaigh siad ar deoraíocht go dtí Cuan na Gaillimhe agus Oileáin Árann. De réir seanscéil, thóg Aonghas an dún ar Inis Mór, mar atá Dún Aonghasa, ainmnithe as fós. Tharla na heachtraí seo sa dara haois RC, dar le hÓ Rahilly.
Lonnaigh Conall Caol mac Aonghasa lena mhuintir i ríocht Aidhne.
Greallan agus Uí Mhaine
Bhunaigh an misinéir Críostaí, Naomh Greallan, a chill ag Cill Chluaine (gar de Bhéal Átha na Sluaighe) ar Mhaigh Sheanchineáil. Deirtear gur fhreastal Cían ar an naomh ann.
Ag an am seo, d'ionsaigh géag Oiriall faoi cheannas Eochadha Ferdaghiall, i dteannta lena mhac Máine Mór agus a gharmhic Amhalaidh agus Breasal mac Maine Mhóir. De réir Leabhar Uí Mhaine:
Luann Mac Fhirbhisigh rann ar an airm:
Sos cogaidh
Chun troid agus doirteadh fola eile a chosc, shocraigh Greallan sos cogaidh idir Cuan agus na hOirialla. D'ullmhaigh Cian fleadh chun é seo a cheiliúradh, ach ghabh sé Amhalaidh mar ghiall ann. Bhí sé ar intinn ag Cian trí Amhalaidh iachall a chur ar Mháine Mór cúlú. Bhí caidreamh collaí ag Amhalaidh le bean chéile le gaiscíoch Chéin, a mharaigh é. Chinn Cian ansin ionsaí gan coinne a dhéanamh ar na hOirialla.
Tháinig Greallan ar an eolas faoi arm na bhFear Bolg, rud a chuir i sáinn é ó gach taobh, agus é ina ráthóir an sos cogaidh.
Toradh
Rinneadh naomh phátrún Uí Mhaine de Ghreallan.