cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Platanam
Miotal geal é an platanam, agus is furasta é a shaoirsiniú, cosúil leis an ór. Ar nós na miotal platanamchosúil go léir, tá sé iontach trom, 21.45 g/cm3 ar dlús. Tá sé díonta go leor ar a lán ocsaídeoirí, ach tuaslagann an t-aqua regia (meascán an aigéid nítrigh agus an aigéid hiodraclóraigh) é, mar a thuaslagann sé an t-ór. Nuair a imoibreoidh an platanam leis an aqua regia, déanfar ian coimpléascach, heicseaclóraphlatanáit, de (PtCl62-) - is í an uimhir ocsaídiúcháin atá ag an bplatanam san ian seo ná +4.
Tá an platanam nádúrtha comhdhéanta as sé iseatóp: Pt-190 (0.014 % de phlatanam an dúlra), Pt-192 (0.782 %), Pt-194 (32.967 %), Pt-195 (33.832 %), Pt-196 (25.242 %), agus Pt-198 (7.163). Raidiseatóp é Pt-190, an ceann is teirce acu, nó tagann alfa-mheath air, agus é ag claochlú go hoismiam. Tá leathré chomh fada aige agus gur féidir neamhshuim a dhéanamh dá radaighníomhaíocht - 650,000,000,000 bliain. Le fírinne, is dócha go bhfuil Pt-198 radaighníomhach freisin, ach tá a leathré i bhfad níos faide fós, ionas gur féidir dearcadh air mar núiclíd chobhsaí.
Dúil iontach tearc é. Is é tiúchan an phlatanam i screamh an Domhain ná 0.005 milliúnú cuid. Go tipiciúil bíonn sé ar fáil mar mhiotal, nó mar chóimhiotal leis na dúile eile sa ghrúpa chéanna, an t-iridiam ach go háirithe. Fosuithe gláracha a bhíonn i gceist ansin, is é sin, d'fhág uiscí triomaithe na hiarsmaí platanaim seo ina ndiaidh fadó. Tá na fosuithe sa Cholóim, Meiriceá Theas, á n-oibriú ó na laethanta roimh Chríostóir Colambas anuas, agus platanam fágtha iontu i gcónaí. Fosú tábhachtach eile atá i Sléibhte na hÚraile sa Rúis. Tá speirílít - comhdhúil na harsanaice agus an phlatanaim - ar fáil i gCeanada, i gcráitéar Sudbury, Ontario. Mianra platanaim í an chúipéirít atá comhdhéanta as suilfídí an phlatanaim agus na miotal gaolmhar - mianra tearc é ach tá sé le fáil sna fosuithe i gCúige Gauteng, timpeall ar Pretoria san Afraic Theas. Ansin atá na fosuithe is saibhre platanam ar fud an domhain.
Is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin is tábhachtaí ná +2 agus +4, ach go ginearálta, is dúil thámh í nach bhfuil araiciseach chun imoibriú leis na dúile eile. Úsáidtear an cis-phlatanam, comhdhúil choimpléascach ina bhfuil dhá mhóilín amóinia agus dhá adamh clóirín nasctha den adamh platanaim i lár an iomláin, - úsáidtear an chomhdhúil seo sa cheimiteiripe leis na cealla ailse a mharú.
Jacques Derrida
Fealsamh Francach ab ea Jacques Derrida (1930 - 2004), nó Jackie Derrida mar atá a ainm scríte ar a theastas breithe. Do rugadh é i gcathair El Biar, san Ailgéir, ar an 15ú lá de mhí Iúil agus do fuair sé bás i bPáras na Fraince ar an 8ú lá de mhí Dheireadh Fómhair. Is eisean a chruthaigh agus a forleathnaigh an déconstruction ('díthógáil') mar mhodh fealsúnachta. Is iad De la grammatologie (1967), L'écriture et la différence (1967) agus La voix et le phénomène (1967) cúpla ceann desna leabhraibh is iomráití a scríobh sé.
Noel Lemass, Óg
Polaiteoir Éireannach ab ea Noel Lemass, Óg (14 Feabhra 1929 – 13 Aibreán 1976). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Contae Randall, Texas
Is contae i Texas é Randall. Is é Canyon príomhbhaile an chontae. Is é Amarillo an chathair is mó sa chontae. Bhí 120,725 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Rammstein
Ceolfhoireann miotail nó Tanz-Metal é Rammstein agus é lonnaithe i mBeirlín sa Ghearmáin. Is iad Till Lindemann, Richard Z. Kruspe, Paul H. Landers, Oliver "Ollie" Riedel, Christoph "Doom" Schneider agus Christian "Flake" Lorenz baill na ceolfhoirne. Cé gur gnách leis an mbanna a gcuid amhrán a rá as Gearmáinis, bhain siad amach cáil nach beag timpeall an domhain. Faoi láthair tá siad tar éis seacht albam a eisiúint.
Stair
Ba é Richard Z. Kruspe a chuir an banna ar bun. Ba é an chéad fhoireann a bhí aige ná Orgasm Death Gimmicks, banna a bhunaigh sé i ndiaidh dó cur faoi i mBeirlín sa bhliain 1989. San am sin, bhí Kruspe go mór mór faoi thionchar bannaí Meiriceánacha cosúil le KISS. Nuair a thit Balla Bheirlín, d'fhill Kruspe abhaile go Schwerin, áit a raibh Till Lindemann ina dhrumadóir sa bhanna úd First Arsch. Bhí cónaí ar Kruspe faoi aon díon le hOliver Riedel agus Christoph "Doom" Schneider agus an bheirt acu ag seinm i mbannaí dá gcuid féin. Thosaigh Kruspe agus an bheirt sin ag comhoibriú le ceol de chineál nua a dhéanamh, ceol a bheadh ag baint úsáide as meaisíní chomh maith le ceoluirlisí den ghnáthchineál. Ansin chuala Kruspe Till Lindemann ag canadh amhrán os cionn a chuid oibre, agus d'fhruiligh sé mar fhonnadóir é.
Sa bhliain 1994 ghlac Rammstein páirt i gcomórtas do bhannaí amaitéaracha agus bhain siad an chraobh. Ba é an duais a bhí ag dul don bhuaiteoir ná leas a bhaint as stiúideó proifisiúnta le ceithre amhrán a thaifeadadh. Nuair a chuala Paul Landers an taifeadadh, bhí sé faoi dhraíocht ar fad agus chuaigh sé sa bhanna chomh maith le duine.
Ansin bhí fear de dhíth orthu le seinm ar na méarchláir. Bhí aithne ag Paul Landers ar Christian Lorenz, agus an bheirt acu tar éis ceol a dhéanamh in éineacht roimhe sin. Ar dtús bhí Lorenz idir dhá chomhairle, ach i ndeireadh na dála bhí sé sásta dul i Rammstein.
Selena Gomez
Saol Luath
Rugadh Gomez i nGrand Prairie, Texas ar an 22 Iúil 1992 do Ricardo Joel Gomez agus Amanda Dawn "Mandy" Cornett.
2012–inniu: Stars Dance, lipéad nua, For You, Revival agus tríú halbam stiúideo
Scaoil Gomez a céad albam Stars Dance ar an 23 Iúil, 2013 agus a céad SL For You ar an 24 Samhain, 2014. Scaoil Gomez a dara halbam stiúideo Revival ar an 9 Deireadh Fómhair 2015. Tá sí ag obair ar a tríú halbam stiúideo.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 90 gradam buaite ag Gomez. Tá 149 ainmniúchán faighte aici.
Dad Behavior
Craoladh an t-ochtú heipeasóid, "Dad Behavior", den ochtú sraith is fiche de The Simpsons ar an 20 Samhain 2016. Scríobh Ryan Koh an eipeasóid seo. D'fhéach 2.88 milliún duine ar an eipeasóid.
Newport Pagnell
Is baile suite i mBuckinghamshire é Newport Pagnell.
Peter Cullen
Is aisteoir Ceanadach é Peter Claver Cullen, a rugadh sa bhliain 1941.
Michael Jones (saighdiúir)
Saighdiúir Angla-Éireannach ab ea an Leifteanant-Ghinearál Michael Jones (d’éag Nollaig 1649) a throid ar son Rí Séarlas I le linn Chogadh Comhdhála na hÉireann ach a chuaigh isteach i dtaobh Pharlaiminte Shasana nuair a thosaigh Cogadh Cathartha Shasana. Bíonn clú air mar gheall ar a chuid bua ag Cath Chnoc Dhongan agus ag Cath Ráth Maonais, a d’éascaigh concas Chromail in Éirinn.
Beathaisnéis
Mac le Lewis Jones (1560–1646), Breatnach a shocraigh in Éirinn, agus a tháinig chun bheith ina Easpag Chill Dalua, bhí an Jones óg ina mhac léinn ag Lincoln’s Inn nuair a thosaigh an Cogadh Cathartha, ach throid sé in arm Séarlas I, Rí Shasana, na hÉireann agus na hAlban go luath i rith Éirí Amach na hÉireann 1641.
Tar éis deireadh a chur leis an gcogaíocht in Éirinn i 1643 bheartaigh an páirtí antoisceach i measc Phrotastúnaigh na hÉireann Jones agus ionadaithe eile a sheoladh chun a dtuairimí ar an rí a bhrú le linn na caibidlíochta maidir leis an gconradh leis na reibiliúnaithe Éireannacha, a bhí le bheith ar siúl in Oxford san earrach 1644. Priontaíonn Carte óráid a thug Jones chuig Ormonde thar ceann a chomhchoimisinéirí. Nuair a fuair sé amach, áfach, go mbeifí ag súil go dtabharfadh sé a chuideachta ar láimh chun dul isteach in arm na Ríoga i Sasana, dhiúltaigh Jones gníomhú, agus go gairid ina dhiaidh sin chuaigh sé i seirbhís na Parlaiminte.
Lisbjerg Skov
mion|clé|Radharc den ghairdín tírdhreachtaithe ó Lisbjerg Skov. Ar an oirdheisceart tá Egådalen agus Egå Engsø le feiscint, níos faide amach tá Aarhus Bugten (Cuan Aarhus) agus Mols. Is foraois de 280-heicteáir í Lisbjerg Skov, idir Lisbjerg, Elev agus Trige, díreach ó thuaidh d'Aarhus na Danmhairge. Is seanfhoraois í an chuid is mó den fhoraois (180 heicteár), ach sa tréimhse 1990-1996, cuireadh 100 heicteár nua sa bhreis lei in aice láimhe, taobh leis an chathair bhardais Aarhus Kommune, ar an taobh thiar agus ó dheas. Dá bhrí sin, is í san fhoraois nua seo atá croilár geilleagrach Lisbjerg Skov, sa lá atá inniu ann.
Michael Jones (saighdiúir)
Beathaisnéis
Thuill Jones clú dó féin mar scoláire Jones idirdhealú tapa mar cheannaire marcra. Ghlac sé páirt i mbua na ríogaithe ag Tarvin (21 Lúnasa 1644), ag Malpas (26 Lúnasa 1644), agus chuir sé in éadan iarracht an Tiarna Byron faoiseamh a thabhairt do Chaisleán Beeston an 18 Eanáir 1645. An 18 Meán Fómhair 1645 thug Jones, in éineacht le hAidiúnach-Ghinearál Lowthian, faoi  ruathar ar bhruachbhailte Chester, agus sé lá ina dhiaidh sin chuidigh sé le Poyntz bua a fháil ag Cath Rowton Heath. An 1 Samhain 1645 ag Greenb Denbigh, ruaig na Coirnéil Jones agus Thomas Mytton na trúpaí a bhailigh Sir William Vaughan  chun faoiseamh a thabhairt do Chester, agus i mí na Nollag ruaig Jones fórsa faoisimh eile ag Holt-bridge, agus ghabh siad a cheannasaí, Sir William Byron. Ghéill Chester ar an 6 Feabhra 1646,agus ceapadh Jones mar ghobharnóir ar an gcathair. Ach mar gheall ar a scil agus a mhisneach, an ceangal teaghlaigh a bhí aige le hÉirinn, agus an t-eolas a bhí aige ar dhálaí chogaíochta na hÉireann, chuaigh sé i mbun éirí amach na hÉireanna chur faoi chois. An 3 Iúil 1646 vótáladh gur chóir reisimintí capall an Choirnéil Jones agus Sydney a sheoladh go hÉirinn láithreach, ach níor thug siad faoi aistear  go dtí bliain ina dhiaidh sin. Ar dtús bhí sé i gceist é a cheapadh mar leas-ghobharnóir ar Bhaile Átha Cliath faoi Algernon Sydney, ach chomh luath leis an 24 Márta 1647 labhraítear air mar “cheannasaí ar na fórsaí atá fostaithe sa tseirbhís seo i mBaile Átha Cliath” (commander-in-chief of the forces employed in this service of Dublin), agus an 9 Aibreán ritheadh ordanás ag ceapadh é mar ghobharnóir. Tháinig Jones agus na coimisinéirí parlaiminte eile i dtír i mBaile Átha Cliath an 7 Meitheamh 1647, agus chuir siad conradh i gcrích le Séamus de Buitléir (1610-1688), 1ú Diúc Urumhan (a sheancheannasaí Ríoga) chun Baile Átha Cliath agus áiteanna eile a bhí fós ina sheilbh a sheachadadh an 18 Meitheamh 1647. D’aontaigh Ormonde na téarmaí agus ghéill sé Baile Átha Cliath dó gan troid i mí an Mheithimh 1647 ag rá gurbh fhearr leis “reibiliúnaithe Sasanacha seachas cinn na hÉireann”. Nuair a tháinig Jones i dtír i mBaile Átha Cliath, thug sé 5,000 saighdiúir Parlaiminte Sasanach leis. Chomh maith leis seo, fuair sé 3,000 saighdiúir Ríoga Sasanach a bhí faoi cheannas Ormonde. Chuir Jones ina luí ar na fir seo a ndílseacht a aistriú chuig na Parlaiminteoirí d’fhonn troid i gcoinne Chónaidhm na hÉireann. Thosaigh sé tríd an arm a atheagrú agus 'free quarter' a chur faoi chois. Níor éirigh lena chéad turais amach ó Bhaile Átha Cliath, ach bhí sé de dhualgas air troid ní chun bua a fháil, ach, mar a chuireann Bellings in iúl é, " "for bread and elbow-room"".
Bhí sé mar aidhm aige Baile Átha Troim a fhuascailt agus thapaigh an Ginearál Thomas Preston an deis dul faoi dheifir go dtí Baile Átha Cliath le linn dó a bheith as láthair. Thug Jones faoiseamh do Bhaile Átha Troim agus ansin Preston a scoitheadh, agus é á ruaigeadh ag Cath Chnoc Dungan trína sHaighdiúirí coise a scriosadh, agus a airtléire agus a bhagáiste go léir a ghabháil. Tógadh níos mó ná dhá chéad oifigeach, agus maraíodh os cionn trí mhíle Éireannach. Deir Borlase gurb é the greatest and most signal victory the English ever had in Ireland. Ba é seo an t-arm oilte agus is feistithe de chuid na Comhdhála agus ba dhorn ar an gcolainn é don Chomhdháil.
Wera Hobhouse
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Daonlathach Liobrálach sa Ríocht Aontaithe is ea Wera Hobhouse. Rugadh í i Hannover, an tSacsain Íochtarach ar an 8 Feabhra 1960.
Básuithe le linn Cogadh Cathartha na hÉireann
mion|Cuimhneachánː mharaigh scuad lámhaigh ceathrar ar an [[17 Samhain 1922]] Rinneadh mórchuid na mbásuithe le linn Cogadh Cathartha na hÉireann faoi na cumhachtaí éigeandála a bhí glactha ag an tríú Dáil ag deireadh Mheán Fómhair 1922, lenar ligeadh do chúirteanna míleata. mion|Tá [[Robert Erskine Childers curtha i reilig Ghlas Naíon]]
Imeachtaí
mion|Cuimhneachán, Corcaigh Maraíodh an Coileánach ar 22 Lúnasa 1922. Ar an 15 Deireadh Fómhair 1922, rith Rialtas an tSaorstáit Bille um Chumhachtaí Éigeandála sa Dáil. Bhíothas in ann pionóis an bháis a eisiúint as airm a bheith i seilbh nó as cabhrú agus neartú ionsaithe ar an Arm Náisiúnta. mion|[[Liam Ó Maoilíosa|Liam Mellows]] Go gairid ina dhiaidh, ghabh fórsaí an tSaorstáit ceathrar Óglach Poblachtánach i gCill Mhantáin ag iompar arm agus cuireadh chun báis iad go hachomair (mharaigh scuad lámhaigh iad ar an 17 Samhain 1922). B'iad James Fisher, Peter Cassidy, Richard Twohig agus James Gaffney is túisce de na 81 poblachtánach a chuir Rialtas an tSaorstáit chun báis idir Samhain 1922 agus Bealtaine 1923. mion|Cuimhneachán, [[Cathair Saidhbhín]] Seachtain ina dhiaidh sin, ar 24 Samhain 1922, básaíodh Robert Erskine Childers, "ó fuarthas piostal aige", a dúirt na Státairí (íorónta go leor, b'é an Coileánach a thug an piostal sin dó an chéad uair).
Spreag na básuithe gníomhartha díoltais ón IRA frith-Chonartha Is léir go ndeachaigh na Poblachtánaigh ar mire nuair a chuala siad iomrá air seo. D'fhógair Liam Ó Loingsigh nár cheart aon duine de na Teachtaí Dála a fhágáil beo, ó bhí siad i ndiaidh "bille an mhíle murdar" a shíniú is a fhormhuiniú. Mar sin, mharaigh na frith-Chonraitheoirí roinnt Teachtaí Dála. Maraíodh an Teachta Dála Seán Hales ar an 7 Nollaig, agus dódh teach Liam T Mhic Chosgair.
Sa deireadh thiar, cuireadh seachtar Poblachtánach déag is trí scór chun báis idir 1922-1923 (meastar 81 uaireanta). Bhí 400 eile daortha chun báis nuair a tháinig deireadh leis na básu ithe. De ghnáth, b'iad na cúirteanna airm a ghearr na pionóis bháis seo, agus ba leor a bheith i seilbh arm tine le duine a chur chun báis.
An chuid ba mhó de na daoine a básaíodh, bhí siad á gcoinneáil i mbraighdeanas i gCill Mhaighneáin nó i Muinseó i mBaile Átha Cliath. Ach cuireadh an chorrdhuine chun báis in áiteanna eile sa tír, i dTrá Lí mar shampla. Sheachain Earnán Ó Máille scuad an lámhaigh, ó bhí sé gonta go dona nuair a cimíodh é, agus shíl na Státairí nach raibh cuid a dhaortha ná cuid a lámhaigh fágtha san fhear bocht. Níor básaíodh Liam Ó Déasaigh, ach an oiread, nó bhí sé sásta forógra a shíniú ina raibh sé ag éileamh ar na frith-Chonraitheoirí na hairm a dhumpáil agus iad féin a ghéilleadh d'fhórsaí an tSaorstáit.
Ciarraí
Níorbh é seo an t-aon eachtra amháin dá chineál féin é, nó pléascadh cúigear cimí Poblachtánacha in aice le Cill Airne agus ceathrar eile i gCathair Shaidhbhín. B'é maorghinearál Paddy Daly i mBaile Átha Cliath, a bhí freagrach as na huafáis seo, ach is é an insint a chuir sé féin ar an scéal ná gur maraíodh na cimí nuair a bhí siad ag baint an dochair de phléascáin talún de chuid na bPoblachtánach. Thacaigh an Ginearál Ó Maolchatha leis an ráiteas seo, agus bhí sé oifigiúil go ceann i bhfad, go dtí gur tháinig an fhírinne chun solais. mion|Sabaitéireacht: bhí drochbhail ar chúrsaí airgeadais sa Stát. Traein imithe de na ráillí, 15 Lúnasa 1922, [[Cill Liúráin, Contae Loch Garman  ]]
Loch Garman agus i nDún na nGall
Ar an 13 Márta, cuireadh triúr trodaithe Poblachtacha chun báis go dlisteanach i Loch Garman san oirdheisceart. Mar dhíoltas, gabhadh agus maraíodh triúr saighdiúirí de chuid an Airm Náisiúnta.
"Ar maidin an 2 Samhain 1922, bhog buíon Óglach i dtreo Bhaile na Finne thart le Mín na bPoll i gceantar Dhún Lúiche, ach ar fhaisnéis spíodóirí áitiúla, ghabh saighdiúrí an tSaorstáit iad níos déanaí an oíche sin in áit darb ainm an Dúnán.
Scaoileadh an Captaen Cannon as Leitir Mhic an Bhaird san ionsaí sin. Fuair sé bás.
Chuaigh teachtaireacht go Baile Átha Cliath chuig ceannáras an tSaorstáit gur maraíodh saighdiúir eile dá gcuid agus tháinig teachtaireacht ar ais chuig an cheannasaí Joe Sweeney i nDroim Bó go gcaithfeadh sé ceathrar acu a chur chun báis.
Ní raibh a fhios ag na príosúnaigh go dtí an 4 a chlog ar maidin an 13 Márta go raibh siad le marú.
Ainneoin achainí ó Easpaig Ráth Bhoth agus Chiarraí, níor ghéill Aire Cosanta an tSaorstáit Risteard Ó Maolchatha.
Ar an 14 Márta ag Caisleán Dhroim Bó lámhachadh go hachomair ceathrar trodaithe de chuid an IRA Charlie Daly (26), Sean Larkin (26), Daniel Enright (23), agus Timothy O'Sullivan (23)."
Ag druidim chun deireadh
Tháinig an tsíocháin i Mí na Bealtaine sa bhliain 1923, ach níor chuir sé deireadh leis an dúnmharfóireacht. Mar shampla, d'fhuadaigh na Saorstátairí Nollaig Lemass, deartháir Sheáin, i Mí Iúil 1923, agus dhumpáil siad a chorpán marbh i sléibhte Chill Mhantáin, i gcóngar do Ghleann Cria, áit ar thángthas air i mí Dheireadh Fómhair sa bhliain chéanna.
Iarmhairtí
Cruálach is uile mar a bhí an feachtas dúnmharfóireachta seo, ní féidir a rá nach gcuideodh sé leis na Saorstátairí an lámh in uachtar a fháil ar iarsmaí na bhfrith-Chonraitheoirí. Ní raibh na Poblachtánaigh ábalta cath éifeachtúil a chur ar na Státairí, ós rud é nach raibh an daonra sibhialta fonnmhar dídean a thabhairt dóibh anois, mar a bhí le linn Chogadh na Saoirse.
An tSalvadóir
Is tír i Meiriceá Láir í an tSalvadóir. Tá an tír suite ar chósta an Aigéin Ciúin (theas) agus tá teorainn aici le Hondúras (thuas), agus Guatamala (thoir thuas). Is í San Salvador an phríomhchathair.
Penrhyn Llŷn
Síneann an leithinis Penrhyn Llŷn 30 míle (48 km) isteach i Muir Éireann ó iarthuaisceart na Breataine Bige, siar ó dheas ón Ynys Môn. Tá sé mar chuid den chontae nua-aimseartha agus réigiún stairiúil Gwynedd. Tá cuid mhaith den chuid thoir den leithinis, in aice Cricieth, go teicniúil, ina chuid de Eifionydd seachas Llŷn, cé go bhfuil na teorainneacha nua-aimseartha beagán doiléir faoi. Tá Llyn c. 300 km2 in achar, le daonra de ar a laghad 13,000.
The Voice (séasúr 5 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice, a tosaíodh i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa bhliain 2011. Thosaigh an cúigiú sraith de The Voice ar 23 Meán Fómhair, 2013 agus chríochnaigh sé ar 17 Nollaig, 2013.
B'iad Adam Levine, Blake Shelton, Christina Aguilera agus CeeLo Green na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Tessanne Chin an tsraith agus tháinig Jacquie Lee sa dara háit.
IRAS
Ba é IRAS an chéad réadlann ar bhord satailíte a ceapadh le suirbhéireacht a dhéanamh ar an radaíocht infridhearg ar fud na spéire. Seasann na litreacha IRAS do na focail Bhéarla Infrared Astronomical Satellite, is é sin, Satailít Infridhearg Réalteolaíochta. Is éard atá i gceist leis an infridhearg ná an cineál radaíochta atá suite idir na radathonnta (na tonnta raidió) agus an solas infheicthe ó thaobh an tonnfhaid de. Mar theas a aithníonn an duine an radaíocht infridhearg.
Abhainn Brúra
Is abhainn suite i gComhairle na Gàidhealtachd í Abhainn Brúra.
Idé-eolaíocht
mion|Idé-eolaíocht pholaitiúil sna [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|Stáit Aontaithe]] Iomlán na dtuairimí fealsúnacha agus polaitíochta a bheadh ag duine, aicme nó fiú ag náisiún áirithe is ea idé-eolaíocht.
IRAS
Scaoileadh an tsatailít seo chun bóthair ar an 25 Eanáir 1983 agus chaith sí deich mí ag suirbhéireacht na spéire. Ba iad údarás spáis na Stát Aontaithe (NASA), Institiúid na hÍsiltíre um Fhorbairt na nEitleán agus na Spáseitilte (NIVR, Nederlandse Instituut voor Vliegtuigontwikkeling en Ruimtevaart - tháinig NSO, nó Netherlands Space Office, Oifig Spáis na hÍsiltíre, ina háit idir an dá linn), agus Comhairle Taighde Eolaíochta agus Innealtóireachta na Ríocht Aontaithe (Science and Engineering Research Council nó SERC) a chuaigh le chéile leis an tsatailít seo a fhorbairt agus a chur ag obair.
Idé-eolaíocht
Uaireanta tá ciall drochmheasúil in úsáid an téarma "idé-eolaíoch"; is é sin, tuairimíocht gan beann ar an réaltacht, nó faoi thionchar.
IRAS
D'aithin an réadlann satailíte seo breis is dhá chéad caoga míle d'fhoinsí radaíochta infridheirge ar an spéir, agus í ag suirbhéireacht na spéire ag tonnfhaid 12, 25, 60, agus 100 micriméadar (is ionann 1000 micriméadar agus aon mhéadar amháin). Is iomaí foinse acu nach bhfuil a fhios againn go fóill cén cineál réad atá ann. Glactar leis gur réaltraí réaltroisteacha iad a lán de na foinsí seo, is é sin réaltraí ina mbíonn réaltaí nua ag teacht chun saoil go tiubh. Cuid eile de na réid a d'aithin an tsatailít, creidtear gur réaltaí iad a bhfuil diosca mór dusta ina dtimpeall - diosca den chineál a bheidh ina shíol do phláinéid nua. Bhí an tsatailít in ann diosca den chineál seo a aithint timpeall ar Vega, an réalta is gile i réaltbhuíon na Lire.
Idé-eolaíocht
In amanna éilíonn na húdaráis go mbeadh gach duine ag cloí leis an idé-eolaíocht chéanna agus iarrann siad lánghéilleadh dá dteagasc.
Dominic Grieve
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe ba ea Dominic Charles Roberts Grieve . Rugadh é i Lambeth, Londain ar an 24 Bealtaine 1956.
An tSraith ar Lár (Cnuasach Gearrscéalta)
Gearrscéalta agus nóibhille Gaeilge leis an scríbhneoir Éireannach Máirtín Ó Cadhain a foilsíodh ag Sáirséal agus Dill sa bhliain 1967 is ea An tSraith ar Lár. Cuireadh atheagrán amach i gclúdach bog ag Cló Iar-Chonnachta sa bhliain 2009.
Foilsíodh an leabhar ceithre bliana déag tar éis Cois Caoláire, agus chaith Ó Cadhain an t-am idir eatarthu i mbun agóidíochta le cúiseanna éagsúla.
Ealaíon an Chlúdaigh
Anne Yeats a dhear an clúdach. Dúch miotallach airgid a úsáidtear leis an gcúlra laith a dhéanamh agus dar le léirmheastóirí oireann seo don phictiúr pinn agus dúigh.
i gCnuasaigh eile
Tá an scéal Beirt Eile roghnaithe mar chuid den chnuasach Gearrscéalta an Chéid a d'fhoilsigh Cló Iar-Chonnachta sa bhliain 2000. Chuir Gearóid Denvir agus Aisling Ní Dhonnachadha an cnuasach in eagar.
Léirmheastóireacht
Dar le roinnt rinne an Cadhnach scríbhneoir nua-aoiseach de féin sa tréimhse sular foilsíodh an leabhar seo. Dar leo gur léir an Cadhnach tagtha in inmhe mar scríbhneoir ann. Díríonn sé ar an gcathair agus ar mhuintir na cathrach seachas an tuath agus ar an nGaeltacht sa chnuasach den chuid is mó. Na fir seachas na mná is mó a dhíríonn sé isteach orthu sa chnuasach seo. Bhuaigh an leabhar seo duais £2,000 ón bhForas Gael-Mheiriceánach i mbliain a fhoilsithe.
Olney, Buckinghamshire
Is baile suite i mBuckinghamshire é Olney.
Contae Panola, Texas
Is contae i Texas é Panola. Is é Carthage príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 23,796 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Avicenna
Fealsamh agus fear leighis Peirseach den gcreideamh Moslamach ab ea Abu 'Ali al-Husayn Ibn Abd Allah Ibn Sina, nó Ibn Sīnā, nó Avicenna mar a thugtar air i Laidin agus i bhformhór theangacha na hEorpa. Do rugadh é gar do Bhúkhara, i bproibhinse Chorasáin Mhóir (réigiún atá suite in Úisbéiceastáin an lae inniubh), ar an 7ú lá de Lúnasa sa bhliain 980 agus do fuair sé bás, i gcathair Hamadán (cathair atá suite in Iaráin an lae inniubh), le linn Mhí an Mheithimh sa bhliain 1037. Cé gur scríobh sé i bPeirsis leis, is in Araibis a scríobh Avicenna mórchuid dá shaothar, saothair a bhaineann le réimsí éagsúla an eolais - an réalteolaíocht, an ailceimic, agus an aigneolaíocht, ina measc. Do thugadh lucht leanúna Avicenna "Seich al-Ra'íos" (Gaeilge: 'Prionsa na Saoithe') air lena linn.
Do scríobh Aviceanna 450 saothar, agus tá thart ar 240 desna saothair sin againn go fóill - 150 saothar a bhaineann leis an bhfealsúnacht, 40 saothar a bhaineann le cúrsaí leighis, agus saothair éagsúla a bhaineann leis an dtíreolaíocht, leis an ndiagacht, leis an bhfisic, chomh maith le saothair fhilíochta. Is iad na saothair is tábhachtaí de chuid Avicenna ná an chiclipéid a scríobh sé fé chúrsaí leighis, Riail na Liachta (Araibis: كتب ا لقا نون في ا لطب ['Ciotáb al Cánún fi al-Tib']), agus an chiclipéid fhealsúnachta a scríobh sé chun anam an duine a leigheas ar a ainbhios, Leabhar an Leighis (Araibis: کتاب الشفاء ['Ciotáb al-Sifeá']).
Sa lá atá inniubh ann, agus cé nach féidir ach le staraithe amháin leas a bhaint as na leabhair a scríobh Avicenna fé chúrsaí leighis, tá tábhacht ar leith leis na saothair fhealsúnachta dá chuid. Saothair is ea iad a bhfuil tionchair dhá thraidisiún fealsúnachta le feiscint iontu, traidisiún an Oirthir agus traidisiún an Iarthair. Tá oidhreacht Avicenna fós beo in Ioslam na hIaráine. San Iarthar, tá Aviceanna agus a chuid saothar fós ina n-ábhair mhachnaimh d'fhealsúna.
Ivan Kramskoi
Ba phéintéir Rúiseach é Ivan Nikolaevich Kramskoi (Rúisis: Иван Николаевич Крамской) a rugadh ar an 8 Meitheamh 1837 agus a fuair bás sa bhliain 1887.
Gearrscéalta an Chéid
Cnuasach scothghearrscéalta Gaeilge é Gearrscéalta an Chéid a d'fhoilsigh Cló Iar-Chonnachta sa bhliain 2000. Chuir Gearóid Denvir agus Aisling Ní Dhonnachadha an cnuasach in eagar.
New Bedford, Massachusetts
Is cathair de chuid stát Massachusetts, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í New Bedford. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 95,115 duine ina gcónaí sa chathair. Tá New Bedford suite i gContae Bristol. Tá Jonathan F. Mitchell ina mhéara.
Stair
Indiaigh den phobal Whampanoag a bhí ina chónaí nuair a tháinig na chéad Eorpaigh go dtí an áit ina bhfuil New Bedford inniu. Chuir siad fúthu sa bhliain 1640 i ndiaidh dóibhsean agus do na hIndiaigh conradh a shíniú. Níl sé soiléir ar thuig an dá dhrong téarmaí an chonartha ar an bhealach céanna. Ní bhíodh úinéireacht talaimh mar nós ag na Whampanoag agus b'fhéidir nach raibh i gceist leosan ach úsáid an talaimh a ghéilleadh ar feadh tréimhse. D'fhan na hEorpaigh, pé ar bith scéal é, agus bhain Bedford Village stádas amach mar bhaile mór sa bhliain 1787 faoin ainm New Bedford.
Sasanaigh, Albanaigh, agus Breatnaigh a lonnaigh i New Bedford ar dtús. D'éirigh an baile tábhachtach dóibh siúd a bhí páirteach i seilg na míolta móra. Chuaigh roinnt mhaith Éireannach a chónaí ann ag tosnú go luath san 19ú haois; ansin chuaigh na Portaingéalaigh agus frainciseoirí ó Cheanada, a bparóiste Caitliceach féin ag gach dream acu. D'fhás pobal gorm agus pobal beag Giúdach ann freisin. Inniu tá an pobal Portaingéalach is mó sna Stáit Aontaithe san limistéir ina bhfuil New Bedford agus na bailte máguaird. mion|Sráid Purchase i New Bedford. Carta phoist, t. 1906
Poblacht na hAfraice Láir
Is tír san Afraic í Poblacht na hAfraice Láir. Is í Bangui an phríomhchathair.
mion|clé|175px|Eas Boali ar an Abhainn Mbali
Abhainn Ghlais
Is abhainn suite i gComhairle na Gàidhealtachd í Abhainn Ghlais.
Cluain Dolcáin
Sráidbhaile agus bruachbhaile Éireannach í Cluain Dolcáin (Béarla: Clondalkin), atá suite deich míle siar ó Chathair Átha Cliath, i réigiún Chontae Átha Cliath Theas. Tá 43,929 duine ina gcónaí ann, de réir na bhfigiúirí ón bhliain 2006. Tugtar "an Sráidbhaile" nó Sráidbhaile Chluain Dolcáin ar lár an bhaile. Tá cloigtheach mór suite ann, ceann de na cloigthithe is sine agus is cáiliúla sa tír.
Stair
Tá Cluain Dolcáin suite ar bhruach na Camóige, ar an dtalamh ard thar inbhear na Life ag féachaint amach ar an spás idir na sléibhte agus an abhainn. Suíomh maith agus éasca a chosaint a bhí ann, agus mar thoradh thosaigh lonnaitheoirí ag cur fúthu san áit timpeall 7,600 bliain ó shin. Treibh Ghaelach amháin a bhí lonnaithe ann ná Cualann. Tháinig an Chríostaíocht go dtí oirthear an Laighin sa 5ú haois, agus bhí Cluain Dolcáin ar na chéad comhphobail Chríostaíochta ón ré seo.
Creidtear gurbh é Naomh Crónán, nó Mochua mar atá aithne air freisin, a bhunaigh an baile timpeall na bliana 600. Chuir sé mainistir ar bun a bhí suite san áit ina bhfuil Eaglais Naomh Eoin lonnaithe inniu, le móta mór cosanta timpeall air.
Meastar gur d'éag Naomh Crónán Mochua sa bhliain 630, agus ceiliúrtar a lá féile ar an 6 Lúnasa. Ceaptar gur tógadh an cloigtheach san 8ú haois, mar pháirt den mainistir.
Ag an am seo, bhí Naomh Fugillus ina easpag ar an mbaile. B'é i rith an ré seo a rinneadh lámhscríbhinní áille de na Soiscéil sa mhainistir. Tá ceann díobh le feiceáil inniu i gKarlsruhe Liburg na Gearmáine.
Scrios na Lochlannaigh Cluain Dolcáin sa bhliain 832 agus dódh an mhainistir go talamh (rud a rinneadh arís sna blianta 1071 agus 1076). mion|333x333px|An Cloigtheach Le linn an tréimhse seo, chuir siad fúthu sa réigiún, agus thóg siad an fort Dun Amhlaeibh. D'fhan an baile faoi smacht ag na Danair go dtí gur buadh orthu sa chath cáiliúil i gCath Chluain Tarbh na bliana 1014. Is anseo a bhris Ard-Rí na hÉireann Brian Bóirmhe cumhacht na Lochlannach in Éirinn. Tá fianaise le fáil a mhaíonn gur lean bunú na mainistreach agus, mar thoradh, an baile ar aghaidh tar éis báis Naomh Crónáin, mar luaitear abaí agus easpaig sna thaifid suas go dtí an bhliain 1080.
Throid Ard-Rí deireanach na hÉireann Ruairi Ó Conchúir le Strongbow (an Iarla Risteárd de Clare) i gCluain Dolcáin sa bhliain 1171. Tháinig an sráidbhaile faoi smacht Ard-easpaig Átha Cliath, agus ag an 13ú haois rinneadh cur síos ar Chluain Dolcáin mar "bhaile leis a lán áitritheoirí, rialaithe ag báille". Tá eolas ann go raibh Robert Beg sa phost seo sa bhliain 1276, agus go raibh páirt lárnach ag an dtráchtáil i saol an bhaile. Bunaíodh Cluain Dolcáin mar "bhuirg" sa bhliain 1300, agus nuair a bhí an bhliain 1393 ann bhí cúig sráid bunaithe sa bhaile, mar atá - Mahow Street, Mill Street, New Street, Steeple Street agus Pope Lane. Sa bhliain 1547, dúradh go raibh Cluain Dolcáin "i measc na bailte caisealta agus maithe an Chontae". Bhí go leor troda sa cheantar le linn Éirí Amach 1641 in aghaidh rialtas na Breataine. Ghabh na Gaeil seilbh ar an mbaile, ach cuir na Sasanaigh trí thine é agus maraíodh fir, mná agus páistí. Osclaíodh Eaglais Naomh Eoin sa bhliain 1789, sa suíomh ina raibh teampall eile ann ó na Meánaoiseanna. Tógadh muileann púdair ghunna i gCluain Dolcáin san 18ú haois. Pléasc é faoi dhó, agus rinneadh an-dochar do dhaoine agus an baile máguaird.
An cloigtheach
clé|mion|333x333px|An cloigtheach Is é an cloigtheach an foirgneamh is cáiliúil i gCluain Dolcáin. Níor mhair aon eolas a léiríonn na cúiseanna agus an dáta a tógadh é, agus leanann an díospóireacht ar aghaidh faoin cheist seo. An chéad staraí a rinne staidéar ar an gceist ná an Dochtúir Thomas Molyneaux sa bhliain 1725. Bhí Molyneaux den tuairim gurb iad na Lochlannaigh a thóg é. Níor aontaigh George Petrie leis an ráiteas seo, ámh, agus é ag scríobh ina aiste do Acadamh Ríoga na hÉireann sa bhliain 1833. Chuir seisean i láthair an tuairim atá níos coitianta inniu, ná go raibh an cloigtheach tógtha ag na luath-Chríostaithe. Aontaítear inniu gur bhaineadh úsáid as mar chloigthúr, agus áit ina cruinníodh iarsmaí an bhunaitheoir chun iad a chosaint. Tá eolas le fáil ó na hAnnálaí Ulaidh gur tógadh iarsmaí Naomh Caoimhín agus Naomh Mochua ar chamchuairt tríd na tíre sa bhliain 790. Ceaptar gur tógadh an cloigtheach timpeall an ré seo. mion
Logainm
Tá roinnt tuairimí éagsúla ann maidir leis an mbrí a bhaineann le "Cluain Dolcáin". Glactar leis go gciallaíonn sé páirc, gort nó faiche a bhain le Dolcán. mion|Ailtireacht ó na [[1950idí]]
Cumann Lúthchleas Gael
Bunaíodh Cumann an Chloigthí Cluain Dolcáin, club de chuid an Chumainn Lúthchleas Gael intí sa mbliain 1884. Bunaíodh é mí i ndiaidh chéad-bhunú an Chumainn fhéin i nDurlas, agus is é an dara club is sine in Éirinn. Bhí sé bunaithe ag Mícheál Ó Cíosóig, nuair a tháinig sé ar cuairt go dtí an mbaile sa bhliain 1884. Tá neart coirn agus teideal bronnta ar an gclub seo síos tríd na blianta agus tá sí fós an láidir sa gceantar.
Teanga agus cultúr Gaelach
Feictear ar Chluain Dolcáin inniu mar áit lárnach don teanga Gaeilge agus cultúr Gaelach. Bunaíodh Muintir Chrónáin sa bhliain 1972 chun forbairt a dhéanamh leis an dteanga trí gníomhaí oideachais, sóisialta agus cultúrtha. I mí Bealtaine na bliana 1989, cheannaigh siad Orchard House i lár an bhaile. Athainmníodh é leis an ainm Áras Chrónáin, mar lárionad cultúrtha agus oidhreacht. Bhuaigh Muintir Chrónáin an Glór na nGael National Trophy sa bhliain 1975 agus arís sa bhliain 1988, mar aitheantas ar a iarrachtaí chun an teanga a fhorbairt. Níos déanaí sa bhliain 1991, roghnaíodh iad chun a bheith ina óstach ar an An tOireachtas, an Féile Cultúrtha Bliantúil. Eagraítear ranganna ceoil agus damhsa agus ranganna Gaeilge fós inniu in Áras Chrónáin. mion
Líonra Gaeilge
Ainmnaíodh Cluain Dolcáin mar líonra Gaeilge. D'fhógair Foras na Gaeilge ag ndeireadh 2015 go mbeidh cúig cheantar aitheanta mar Líonraí Gaeilge in Éirinn. Is iad Baile Locha Riach; Inis; Carn Tóchair agus Béal Feirste na líonraí eile timpeall an oileán.
Matt K. Miller
Is aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach í Matthew Kermit "Matt" Miller, a rugadh sa bhliain 1960.
Princes Risborough
Is baile suite i mBuckinghamshire é Princes Risborough.
Gallia Lugdunensis
thumb|280px|Impireacht na Róimhe le linn Ágastais (A rialaigh idir 117 agus 38 AD), a léiríonn, sa lár [[An Ghaill, an cúige impiriúil Gallia Lugdunensis (i dtuaisceart agus i lár na Fraince)]] thumb|280px| Gallia Lugdunensis i mbarr a réime.
Cúige d'Impireacht na Róimhe ab ea Gallia Lugdunensis (Fraincis: Gaule Lyonnaise) sa Fhrainc na linne seo, a bhí ina chuid de chríoch Cheilteach na nGallach ar a dtugtaí Gallia Celtica tráth. Ainmníodh é i ndiaidh a phríomhchathair Lugdunum (Lyon an lae inniu), b'fhéidir ina cheann de na cathracha Rómánacha is mó, siar ón Iodáil, agus ina mhórmhionta impiriúil. Taobh amuigh de Lugdunum bhí Ara trium Galliarum (Tearmann na Trí Chúige de chuid na Gaille), áit ar bhuail ionadaithe le chéile chun cultas na Róimhe agus Ágastais a cheiliúradh.
Stair
I De Bello Gallico ag cur síos ar a choncas ar an Ghaill (58-50 RCh), rinne Julius Caesar idirdhealú idir provincia nostra i ndeisceart na Gaille, a bhí ina chúige Rómhánach cheana féin le linn a shaoil féin, agus na trí chuid eile den Ghaill: críocha na nAquitani, na mBelgae, agus na nGalli (Gaeilge: an nGallach) a dtugtar na Celtae freisin orthu. Leathnaigh críoch na nGalli ón tSéin agus ón Mhatrona (An Ghaeilge:An Mátrún) san oirthuaisceart, a chruthaigh an teorainn le Gallia Belgica, go dtí an Garonne (Fraincis:Garonne) iardheisceart, a a chruthaigh an teorainn le Gallia Aquitania. Faoi Augustus, cruthaíodh Gallia Lugdunensis trí mheid na Gaille a laghdú: Tugadh an chuid idir an Loire agus an Garumna do Gallia Aquitania, agus tugadh codanna lár-oirthearacha do chúige nua Germania Superior. Taispeánann an léarscáil an méid tar éis na laghduithe seo. Tá dáta cruthaithe Gallia Lugdunensis faoi chaibidil, b'fhéidir idir 27 agus 25 R.Ch. nó idir 16 agus 13 RC, le linn cuairteanna Ágastas ar an Ghaill.
Cúige impiriúil a bhí ann, a measadh a bheith tábhachtach go leor chun é a rialú le leagáid impiriúil. Tar éis Teatrarcht Diocletianus (AD 296), ba é an príomh-chúige de dheoise darbh ainm Dioecesis Galliarum (Gaeilge: Deoisí na Gaille), agus níor bhuin leis ach na cúigí Heilvéatacha, Beilgeacha (Ceilteacha araon) agus Gearmánacha; in éineacht le Dioecesis Viennensis (cúige theas na Gaille), Britannia (Ceilteach freisin) agus Hispania (Leithinis na Ceiltibéarach go hiomlán), cruthaíodh an mhaoracht Phraetóiseach ar a dtugtar Galliae freisin, a bhí faoi réir impire an Iarthair.
Tháinig deireadh leis leis an gcúige sa bhliain 486 AD nuair a fuair
Les Triplettes de Belleville
Scannán coiméideach beochana is ea Les Triplettes de Belleville (Gaeilge: Trírín Belleville). Comhléiriúchán Francach, Beilgeach, Ceanadach (Québec) a bhí ann. Eisíodh an scannán sa Ríocht Aontaithe faoin ainm Belleville Rendez-vous. Syvain Chomet a scríobh agus a stiúir an scannán.
Gallia Lugdunensis
Stair
an ceann is fearr ar an ghinearál Rómhánach Syagrius.
Les Triplettes de Belleville
Is é bunús an scéal ná iarracht seanlánúin sa Fhrainc a gharmhac Champion a tharrtháil óna lagar spride, agus i ndiaidh don mafia Francach an t-ógánach a fhuadach agus é páirteach sa Tour de France agus é a thabhairt go Meiriceá leo, iarracht a mhaimeo, Madame Souza, chun é a scaoileadh uathusan. In Belleville, cathair Mheiriceánach ar mheascán í de Chathair Nua-Eabhrac, Montréal agus Cathair Québec, casann an trírín Belleville uirthi, triúr seanbhan a chasann amhráin ar an sean-nós vaudeville agus a chuidíonn léi teacht ar an ngarmhac agus lena tharrtháil. Tá ról ag Bruno, madra Madame Souza, tríd an scéal. Is i bhFraincis atá an chuid is mó den méid comhrá atá ann agus den amhránaíocht sa scannán, in éineacht le dreasa beaga Béarla agus Portaingéilise. Castar amhrán in Iodáilis ach gan mórán céille ann.
Stony Stratford
Is baile suite i mBuckinghamshire é Stony Stratford.
Abhainn Truim
Is abhainn suite i gComhairle na Gàidhealtachd í Abhainn Truim.
Contae Shelby, Texas
Is contae i Texas é Shelby. Is é Center príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 25,448 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Abhainn nam Manach
Is abhainn suite i gComhairle na Gàidhealtachd í Abhainn nam Manach.
Réadlann
deas|250px|thumb|Réadlann Is seomra nó foirgneamh atá i gceist le réadlann a bhfuil teileascóp réalteolaíoch nó trealamh eolaíoch ann le staidéar a dhéanamh ar fheiniméin nádúrtha, sa réalteolaíocht ach go háirithe.
Bud Luckey
Beochantóir agus maisitheoir Meiriceánach ab ea William Everett "Bud" Luckey, a rugadh sa bhliain 28 Iúil 1934. Cailleadh é ar an 24 Feabhra 2018 ar chúiseanna nádúrtha.
Wendover
Is baile suite i mBuckinghamshire é Wendover.
Contae Ashley, Arkansas
thumb|deas|Suíomh sa stát [[Arkansas.]]
Tá sé suite in oirdheisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
Sa bhliain 2016 bhí 20,492 duine ina gcónaí ann. Tá achar 2,437 ciliméadar cearnach (2,437/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 9/km² sa chontae.
Stair
Bunaíodh Contae Ashley ar 30 Samhain 1848. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Chester Ashley.
Tíreolaíocht
Tá dhá réigiún in aice leis an gcontae seo: Deilt Arkansas (a dtugtar go minic "The Delta" go háitiúil) agus Bayou Bartholomew.
Seán Flanagan
Polaiteoir Éireannach ab ea Seán Flanagan (26 Eanáir 1922 – 5 Feabhra 1993). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil. D'imir sé Peil Ghaelach do Maigh Eo.
Dana Snyder
Is aisteoir Meiriceánach é Dana Snyder, a rugadh ar 14 Samhain 1973. Aisteoir gutha agus fuirseoir atá ann freisin.
Winslow, Buckinghamshire
Is baile suite i mBuckinghamshire é Winslow.
Mohammad Yasin
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea Mohammad Yasin. Rugadh é i Mirpur, an Phacastáin ar an 4 Deireadh Fómhair 1976.
Contae Red River, Texas
Is contae i Texas é Red River. Is é Clarksville príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 12,860 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Edmund Husserl
Fealsamh agus matamaiticeoir Gearmánach ab ea Edmund Husserl (1859 - 1938). Ostarach ó dhúchas a bhí ann. Do rugadh é ar an 8ú lá de mhí Aibreáin i gcathair Proßnitz in Mähren, Impireacht na hOstaire, agus do fuair sé bás ar an 27ú lá de mhí Aibreáin i gcathair Freiburg im Breisgau na Gearmáine. Duine desna fealsúna a rabhadar is mo tionchar acu ar fhealsúnacht an 20ú haois ab ea Edumund Husserl, toisc gurbh eisean a bhunaigh an Fheiniméaneolaíocht mar mheon fealsúnachta.
The Last Traction Hero
Craoladh an naoú heipeasóid, "The Last Traction Hero", den ochtú sraith is fiche de The Simpsons ar an 4 Nollaig 2016. Scríobh Bill Odenkirk an eipeasóid seo. D'fhéach 5.77 milliún duine ar an eipeasóid.
2MASS
mion|250px|Íomhá de chuid 2MASS. Tá abhac donn le feiceáil sa chearnóg bheag dhearg. 2MASS J17111353 +2326333 a thugtar air i mbunachar sonraí 2MASS. Tionscadal breathnóireachta spéire a bhí i gceist le 2MASS a thosaigh sa bhliain 1997 agus ar tháinig deireadh leis sa bhliain 2001. Seasann an giorrúchán sin 2MASS do na focail Bhéarla Two Micron All-Sky Survey nó Suirbhéireacht Dhá Mhicriméadar na hUile Spéire. Dhá theileascóp a bhí in úsáid le haghaidh na suirbhéireachta seo, ceann acu i Mount Hopkins, Arizona, leathsféar thuaidh an Domhain, agus an ceann eile i Cerro Tololo sa tSile, an leathsféar theas. Ba é an tionscadal seo an iarracht is uaillmhianaí i stair an chine dhaonna leis an spéir go léir a mhapáil, agus é bunaithe ar na sonraí a bhí le bailiú ar thrí thonnfhad infridhearg timpeall ar dhá mhicriméadar. Bhí an tsuirbhéireacht dírithe ar na cuspóirí seo leanas a bhaint amach:
Tuirse aerthurais
Tuirse aerthurais a bhíonn ar an duine i ndiaidh aerthuras fada a dhéanamh go dtí crios ama eile, ionas nach bhfuil rithimí laethúla a gcolainne bord ar bhord leis an am áitiúil. Maireann an tuirse aerthurais i bhfad ar an othar má chuir sé turas fada de - le teacht chugat féin ón tuirse aerthurais, teastaíonn lá in aghaidh gach crios ama a thrasnáil tú i rith an turais, má bhí tú ag dul soir. Má bhí tú ag dul anoir, tógann an téarnamh lá go leith ort in aghaidh an chreasa ama. Ar ndóigh, níl anseo ach treoir.
Poblacht an Chongó
Is tír san Afraic í Poblacht an Chongó. Is í Brazzaville an phríomhchathair.
Abhainn Nis
Is abhainn suite i gComhairle na Gàidhealtachd í Abhainn Nis.
Ár Ghleann Comhann
Tharla Ár Ghleann Comhann (nó i nGaeilge na hAlban; Mort Ghlinne Comhann) i nGleann Comhann, Albain, go luath ar maidin an 13 Feabhra, 1692, le linn ré na Réabhlóide Glómhaire agus an tSeacaibíteachais. Thosaigh an t-ár go comhuaineach i dtrí lonnaíocht feadh a' ghleanna,-Inbhir Comhann, Inbhir Igan??, agus Achadh na gCon- cé gur tharla an sléacht fud fad a' ghleanna, nuair a bhí muintir Mhic Domhnaill ag iarraidh éalaithe. Maraíodh ochtar déag is tríocha duine de chuid Chlann Iain Abrach, ar an mbonn nár ghlac siad go pras le mionn dílseachta na monarc nua, Liam agus Máire.
Haemulidae
Is fíne iad na gramhsairí (Haemulidae), d'éisc mara san ord Perciformes. Bíonn go leor acu san fharraige agus iad ar fáil go forleathan. Tá thart ar 150 speiceas i 19 genera acu, agus faightear iad i bhfionnuiscí, i ngoirt agus i sáile trópaiceach ar fud an domhain. Is creachadóirí a fhaigheann ábhar beatha ar ghrinneall na farraige, agus ainmníodh iad mar 'gramhsairí' toisc a n-ábaltacht fuaim a dhéanamh agus iad ag meilt a gcuid fiacla.
Woburn Sands
Is baile suite i mBuckinghamshire é Woburn Sands.
Icosteidae
Is iasc ga-eiteach aisteach de chuid an Aigéin Chiúin thuaisceartach é an t-iasc ceirteacha (nó an ragfish sa Bhéarla), (Icosteus aenigmaticus); cé gur Perciform é, bíonn a chreatlach loingeánach den chuid is mó, agus bíonn eití peilbheacha ag na larbhaí a imíonn mar a théann siad in aibíocht. Is é an t-aon bhall é den fhine Icosteidae, agus cuireann roinnt údarás é isteach ina ord faoi leith féin, mar atá Icosteiformes. Itheann siad smugairle róin. B'é W. N. Lockington sa bhliain 1880 a rinne cur síos air, i dtús báire.
Carl Larsson
Ba phéintéir Sualannach é Carl Larsson a rugadh ar an 28 Bealtaine 1853 agus a fuair bás sa bhliain 1919.
Íbis mhaol thuaisceartach
Is éan imirceach í an íbis mhaol thuaisceartach (Geronticus eremita) a bhíonn ar fáil i ngnáthóga seasca mar leath-fhásaigh nó creagacha, gar go minic do huisce reatha. Tá an íbis dhubh shnasta (70-80 cm) seo, murab ionann agus baill eile den teaghlach, neamh-threafa, le haghaidh agus ceann dearg neamhchleiteach agus le gob fada cúrach. Pórann sí go coilíneach ar chósta nó laftáin aille sléibhe, áit ina leagann sí de ghnáth 2-3 uibheacha i nead maidí, agus bíonn sí beo ar laghairteanna, feithidí, agus ainmhithe beaga eile.
Graham Stuart
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Graham Charles Stuart. Rugadh é i Cathair Luail, Cumberland ar an 12 Márta 1962.
Moshchena
Is sráidbhaile é Moshchena suite in iarthuaisceart na h-Úcráine. Tá sé ina lárionad riaracháin do pharóiste (rada) Moshchena agus é suite i gcúige (oblast) Volyn.
Anne-Marie Trevelyan
Polaiteoir de chuid an Pháirtí Choimeádaigh sa Ríocht Aontaithe is ea Anne-Marie Trevelyan (née Anne-Marie Beaton). Rugadh í i Londain ar an 6 Aibreán 1969. Bhí sí pósta le John Trevelyan, a bhfuil gaol aige le Charles Trevelyan, rúnaí cúnta an Státchiste le linn an Ghorta Mhóir.
European Border Breakers Awards
thumb|rechts||250px| Duais na mBristeoirí Teorann san Eoraip 2012 - Selah Sue - le Mike Breeuwer Gach bliain aithníonn Duaiseanna na mBristeoirí Teorann san Eoraip (EBBA) an rath a tháinig ar 10 n-ealaíontóir nó ngrúpa a shroicheann lucht éisteachta lasmuigh dá dtíortha féin leis an gcéad albam uathu a eisíodh go hidirnáisiúnta sa bhliain roimhe sin. Ar bhuaiteoirí Dhuais na mBristeoirí Teorann san Eoraip áirítear Adele, Tokio Hotel, The Baseballs, Zaz, Lykke Li, Milow, Katie Melua, Damien Rice, Caro Emerald, Stromae and Mumford & Sons.
Eagrú
An Coimisiún Eorpach a sheol Duaiseanna EBBA agus is duaiseanna de chuid an Aontais Eorpaigh iad. Fundúireacht Noorderslag, a bhfuil de chúram uirthi dáileadh phopcheoil na hEorpa a spreagadh, a eagraíonn an roghnú agus searmanas an bhronnta. thumb|rechts||250px| Duais na mBristeoirí Teorann san Eoraip 2012 - Na buaiteoirí uile - le Mike Breeuwer
Buaiteoirí a roghnú
Is ar bhonn na gcritéar seo a leanas a roghnaítear na healaíontóirí nó na grúpaí a ainmnítear do Dhuaiseanna na mBristeoirí Teorann san Eoraip:
An seó
Ó 2009 bíonn searmanas na nduaiseanna ar siúl in Eanáir gach bliain, le linn na féile Eurosonic Noorderslag, i gcathair Groningen na hÍsiltíre,arna léiriú ag an aoi is ceoltóir BBC Jools Holland. Ceolann buaiteoirí Dhuais EBBA beo i rith an tseó, agus le linn na féile féile féin. Tugtar cuireadh do bhuaiteoirí na mblianta roimhe sin casadh mar aíonna speisialta. Taifeadann an cainéal craolacháin poiblí NOS/NTR and searmanas agus craoltar trí NET3 é. Craoltar an seó gach bliain ar roinnt cainéal teilifíse Eorpach.
Cúlra
An Coimisiún Eorpach a thionscain Duaiseanna EBBA in 2004. Trí na duaiseanna, tá faoin gCoimisiún Eorpach cúrsaíocht thrasteorann an phopcheoil a spreagadh agus aird a tharraingt ar mhór-éagsúlacht ceoil na hEorpa. Clár Cultúir an Aontais Eorpaigh a thacaíonn le Duaiseanna na mBristeoirí Teorann san Eoraip, agus tá faoi soghluaisteacht thrasteorann na n-ealaíontóirí is na ngairmiúlach ceoil a spreagadh; cúrsaíocht thrasteorann an aschurtha chultúrtha is ealaíne a mhisniú; agus comhphlé idirchultúrtha a chothú.
Buaiteoirí Dhuaiseanna EBBA 2012
Buaiteoir Dhuais Rogha an Phobail: Selah Sue
Buaiteoirí Dhuaiseanna EBBA 2011
Buaiteoir Dhuais Rogha an Phobail: The Baseballs
Buaiteoirí Dhuaiseanna EBBA 2010
Buaiteoir Dhuais Rogha an Phobail: Milow
Abhainn Comhan
Is abhainn suite i gComhairle na Gàidhealtachd í Abhainn Comhan.
Kneriidae
Is fine bheag iad na Kneriidae, d'éisc fionnuisce san ord Gonorynchiformes, atá dúchasach don Afraic.
Tá cónaí orthu de ghnáth i mearshruthanna ardchríocha, agus bíonn na héisc seo beag, ní níos mó ná 15 ceintiméadar (5.9 orlach) ar fhad. Go gnéasach, bíonn roinnt speiceas démhorfach ,le róiséad ar gheolbhaigh na bhfireannach aosach a bhíonn in easnamh sna baineannaigh. Tá speicis eile neoitineach, ag coinneáil gnéithe larbhacha agus iad fásta.
Aicmiú
Tá thart ar tríocha speiceas i gceithre ghéineas:
An fhine Kneriidae
Wolverton
Is baile suite i mBuckinghamshire é Wolverton.
Cnuasainmn
Is éard is cnuasainmn ann ná ainmfhocal a thugtar mar ainm ginearálta ar ghrúpa atá comhdhéanta de chineál amháin daoine nó ainmhithe.
Dennis Hopper
Aisteoir agus scannánóir ab ea Dennis Lee Hopper, a rugadh ar an 17 Bealtaine, 1936 i Dodge City, Kansas agus a fuair bás ar an 29 Bealtaine, 2010.