cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Long fhada Lochlannach
Uirlisí an longthógálaí
Fuair seandálaithe a lán uirlisí in York (cathair Lochlannach) a bhain leis an ré 850-950, buaic na linne Lochlannaí. Bhain logthógálaithe úsáid as an tá, an tua, an máilléad agus dingeacha, in éineacht le inneonacha, líomháin, deimheas, meanaí, tarathair, gúistí, sceana tarraingthe, sceana eile (amhail sceana fillte), siséil agus boghshábha. Fuarthas béalmhír casdruilire agus í ar fheabhas chun poill a dhéanamh i dual.
Corda (ceol)
I gceol agus i dteoiric ceoil, déantar corda le trí nóta nó os a cionn seinnte go comhuaineach. San úsáid choitianta, ní corda ach grúpa le trí nóta atá tonúil nó a bhfuil feidhmiú diatonach aige.
Mar sin, níl corda ach ina fheidhm armónach den ghrúpa le trí nóta, agus tá comhuaineacht neamhriachtanach a dhéanamh as an trí nóta. Féadann níos lú ná trí nóta a fheidhmiú mar comhuaineacht de gach nóta i gcorda. Mar shampla, déanann corda a seinntear nóta i ndiaidh nóta airpéitse.
Sainmhíniú agus Cumadh na Cordaí
Ainmnítear cordaí de réir an méid nótaí atá iontu agus de réir an sóirt na hidirchéimeanna á chumadh as.
Tá an modh is furasta chun corda a ainmniú, nó chun a chumadh a theorannú, de réir an uimhir na nótaí atá ann. Is iad na cordaí is simplí (agus b’fhéidir na cordaí is coitianta) tríchordaí (a bhfuil trí nóta acu), teitreachordaí (a bhfuil ceathair acu), heicseachordaí (a bhfuil sé acu), srl.
Tá sé níos faisnéisí chun corda a ainmniú de réir an sóirt na hidirchéimeanna atá ann, mar is cuma faoin mhéad nótaí le hidirchéim chosúil eatarthu a charnadh ar an chéile; coinníonn an corda a fhuaim tréitheach fós. Ainmnítear na cordaí pléite is minice le nótaí a bhfuil tréigh óna chéile corda tréach. Ainmnítear corda cumtha le déigh eatarthu corda déach agus corda le ceathraigh eatarthu corda ceathrach.
Lipéadaítear cordaí le siombailí chorda.
An Tríchorda
Is iad tríchordaí na córdaí usáidte is coitianta i gceol iartharach. Is iad an bunús na harmóine dhiatonach é. Is é sin, cumtar le trí nóta: an fréamh, tréach (atá aon tréach amháin thar an fhréamh), agus an cúigeach (atá aon cúigeach amháin thar an fhréamh, nó aon tréach amháin thar an tréach).
Choinneodh an tríchorda déanta leis an nóta C mar an fhréamh: C (an fhréamh den scála), E (an tréach den scála), agus G (an cúigeach den scála).
Íomhá:tríchorda C.png
''Fig 2. C, E agus G – An tríchorda C mór''
Ag úsáid an scála céanna (go hintuigthe, an gléas C mór) féadann corda a dhéantar le D mar an fhréamh. Ba é sin: D (fréamh), F (tréach), A (cúigeach).
Mar sin, ainmnítear an tríchorda ar C tríchorda mór, nó mórchorda, agus an idirchéim ó C go dtí E mórtréach. Ainmnítear an tríchorda ar D mionchorda, a bhfuil idirchéim níos lú ón fhréamh go dtí an tréach aige. Ainmnítear an idirchéim sin miontréach, agus is é an corda D mion.
Cineáil na Tríchordaí
Chomh maith le mórchordaí is mionchordaí, tá tríchordaí méadaithe agus laghdaithe ann. Déannann na téarmaí sin cur síos ar an cáilíocht de chorda.
Cumtar tríchordaí méadaithe le mórtréach ach le cúigeach méadaithe (nó mórtréach thar mórtréach). Tá miontréach agus cúigeach laghdaithe (nó miontréach thar miontréach) ag tríchordaí laghdaithe. Cuireann na rialacha sin i gcomhthéacs na cineáil tríchorda mínithe go dtí an phointe seo:
Llanfair Clydogau
52.142°N, -4.0097°W
Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfair Clydogau, 93.3 km ó Caerdydd agus 276 ó Londain. Tá daonra 623 ann, agus tá 268 (43%) in ann Breatnais a labhairt.
An Cladach, Earra-Ghàidheal
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é an Cladach.
Susan Jocelyn Burnell
Réalteolaí a rugadh ar 15 Iúil 1943 san Lorgain is ea Susan Jocelyn Burnell (née Bell). Agus í i mbun taighde iarchéime in Ollscoil Cambridge faoi stiúir Anthony Hewish, thóg is d'fheidhmigh sí radaiteileasóp 81.5 MHz. Rinne sí grinniú córasach ar fud na spéire, agus i 1967 d'aimsigh an chéad phulsár, neodrónréalta rothlach a astaíonn radaíocht leictreamaighnéadach ó thaobh amháin ionas go mbraitear é mar fhoinse bíogtha radaíochta, cosúil le teach solais. Ina dhiaidh sin d'aimsigh sí 3 cheann eile. Faoi seo tá níos mó ná 350 cinn aimsithe ag réalteolaithe ar fud an Domhain. Roinneadh Duais Nobel sa bhfisic i 1974 le Hewish as fionnachtain an phulsáir, ach bhí conspóid shuntasach ann mar nár roinneadh le Burnell í.
ITVBe
Is stáisiún teilifíse é ITVBe atá mar chuid de ITV. Craoladh an chéad chlár ar an 8 Deireadh Fómhair 2014.
Raithneach ríúil
Raithneach ilbhliantúil le riosóim thiubha a dhéanann tortáin mhóra is ea raithneach ríúil. Dúchasach d'áiteanna fliucha seascannacha ar fud na réigiún measartha. Fásann na froinn suas le 3 m ar airde agus bíonn siad dédhuilleach. Iompraíonn na froinn thorthúla, le duilleoigíní beaga uachtaracha, cuid mhaith spóragán donn.
Sgairinis
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd í Sgairinis.
Donnie Fatso
Craoladh an naoú heipeasóid, "Donnie Fatso", den dara sraith is fiche The Simpsons ar an 12 Nollaig 2010. Scríobh Chris Cluess an eipeasóid seo. D'fhéach 7.18 milliún duine ar an eipeasóid.
Aisginis
Is baile suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd é Aisginis.
Ceann comhairimh
Ins na córais parlaiminte éagsúla, bíonn an ceann comhairimh freagrach as maoirseacht a dhéanamh ar thoghcháin i dtoghlaigh amháin nó níos mó.
An Astráil
San Astráil is fostaí de chuid Choimisiúin Toghcháin na hAstráile nó Coimisiúin Toghcháin Stáit é an ceann comhairimh, a bhíonn i gceannas, go lánaimseartha, ar an roinnoifig áitiúil, agus a dhéanann maoirseacht ar thoghcháin sa rannóg sin, nó fostaí de ghnólacht príobháideach a mbíonn i mbun toghcháin agus / nó ballóidí sna hearnálacha príobháideacha agus / nó poiblí, nó aon duine a láimhseáileann aon toghcháin agus / nó ballóide d'aon ghrúpa nó ghrúpaí.
Yuki Tsunoda
Tiománaí Foirmle a hAon ón tSeapáin is ea Yuki Tsunoda (Seapáinis: 角田 裕毅), a rugadh ar 11 Bealtaine 2000 i Sagamihara. I 2021, ghlac sé páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann AlphaTauri.
12
Básanna
10er
Cuairt an Phápa Eoin Pól II ar Éirinn
Thug Pápa Eoin Pól II cuairt ar Éirinn ón Satharn, 29 Meán Fómhair 1979 go dtí an Luan, 1 Deireadh Fómhair 1979, an chéad turas go hÉirinn ag Pápa. D'fhreastail os cionn 2.5 milliún duine ar na himeachtaí i mBaile Átha Cliath, Droichead Átha, Cluain Mhic Nóis, Gaillimh, Cnoc Mhuire, Luimneach, agus Maigh Nuad.
Féile mhór náisiúnta ab ea é, ceiliúradh spleodrach. "Nuair a tháinig Eoin Pól II ba gheall le rac-réalta é, JFK na hEaglaise, laoch a fuair an ceann is fearr ar an gcumannachas sa Pholainn agus ceannaire na hEaglaise Caitlicí in aon phearsa amháin."
"Young people of Ireland, I love you!" arsa an Pápa i mBaile an Bhriotaigh ar an 30 Meán Fómhair. Bhí grá mór aige do dhaoine óga agus an-mheas aige orthu, a dúirt sé. Fuair sé na gártha molta agus áthais an lá sin ó na mílte ógánach a bhí i láthair.
Don Cheadle
Is aisteoir agus scannánóir Meiriceánach é Donald Frank Cheadle Jr. (/ˈtʃiːdəl/; rugadh 29 Samhain 1964). Tá iliomad gradam faighte aige, lena n-áirítear dhá Ghradam Grammy, Gradam Tony, dhá Ghradam Golden Globe agus dhá Ghradam ón Screen Actors Guild; chomh maith leis sin, ainmníodh do Ghradam an Acadaimh é, agus 11 Ghradam Emmy freisin. Mar gheall ar a chuid ainmniúchán Emmy, Grammy, Oscar agus Tony (na gradaim “EGOT” mar a deirtear leo), tá sé ar cheann den bheagán daoine gorma a ainmníodh do na ceithre mhórghradam Mheiriceánacha seo.
Tar éis ról in Hamburger Hill (1987), agus páirt an drongadóra “Rocket” sa scannán Colors (1988), tharraing Cheadle cáil air féin sna 1990idí le rólanna in Devil in a Blue Dress (1995), Rebound: The Legend of Earl ‘The Goat’ Manigault (1996), Rosewood (1997), agus Boogie Nights (1997). D'éirigh na scannáin Out of Sight (1998), Traffic (2000), agus The Ocean's Trilogy (2001–2007) as a chomhoibriú leis an stiúrthóir Steven Soderbergh. Ainmníodh Cheadle do Ghradam an Acadaimh don Aisteoir is Fearr as an léiriú a rinne sé ar an mbainisteoir óstáin Ruandach Paul Rusesabagina sa dráma cumhachtach Hotel Rwanda (2004). Bhí sé ina chomhléiritheoir ar Crash, scannán a bhuaigh Gradam an Acadaimh don Scannán is Fearr in 2005. D'fhás a chlú ar fud an domhain lena ról mar James Rhodes/War Machine i gCruinne Chineamatach Marvel, ag tosú le Iron Man 2 (2010), ag dul in ionad Terrence Howard. Beidh an phríomhpháirt aige sa tsraith Armor Wars ar Disney+ mar chuid den saincheadúnas Marvel.
Is minic a bhíonn sé le feiceáil ar an teilifís freisin, i dtús báire le páirteanna in Night Court (1988), The Fresh Prince of Bel-Air (1990), Booker (1990) Picket Fences (1993–1995), The Bernie Mac Show (2002), agus ER (2002). Bhuaigh sé Gradam Golden Globe as a shaothar mar Marty Kaan in House of Lies (2012–2016), chomh maith le ceithre ainmniúchán do Ghradam Emmy. Ó 2019, tá an phríomhpháirt ag Cheadle sa tsraith Black Monday, agus ainmníodh do Ghradam Emmy faoi dhó é.
In 2016, bronnadh Gradam Grammy air den chéad uair, as an bhfuaimrian Miles Ahead. In 2022, bhuaigh sé Grammy den dara huair as an insint a rinne sé ar an leabhar fuaime Carry On: Reflections for a New Generation ó John Lewis; fuair sé Gradam Tony freisin don Cheoldráma is Fearr mar léiritheoir ar A Strange Loop.
Luathshaol
Rugadh Cheadle i Kansas City, Missouri do Bettye Cheadle (née North), múinteoir, agus Donald Frank Cheadle Sr., síceolaí cliniciúil. Tá deirfiúr aige, Cindy, agus deartháir, Colin. Bhog an teaghlach ó chathair go cathair nuair a bhí sé óg. D’fhreastail sé ar Bhunscoil Hartley in Lincoln, Nebraska ó 1970 go 1974. Bhain Cheadle céim amach ó East High School in Denver, Colorado sa bhliain 1982. Sheinn sé sacsafón sa bhanna snagcheoil san ardscoil, chan sé i gcór, agus bhí sé gníomhach san amharclannaíocht, ag glacadh páirteanna i gceoldrámaí, i ndrámaí, agus seónna míme.
D'fhreastail Cheadle ar Institiúid Ealaíon California, agus bhain sé Baitsiléir sna Mínealaíona amach san amharclannaíocht sa bhliain 1986.
Gníomhaíocht pholaitiúil
Bhí Cheadle i mbun feachtais chun deireadh a chur leis an gcinedhíothú in Darfur sa tSúdáin. Bhí Cheadle agus John Prendergast ina gcomhúdar ar leabhar faoin mhórcheist seo dar teideal Not On Our Watch: The Mission to End Genocide in Darfur and Beyond. In éineacht le George Clooney, Brad Pitt, Matt Damon, David Pressman agus Jerry Weintraub, bhunaigh Cheadle an tionscadal Not On Our Watch, eagraíocht a dhíríonn aird an domhain ar ainghníomhartha cogaidh chun stop a chur leo. Bronnadh Gradam BET do Dhaonchara na Bliana 2007 ar Cheadle as a chuid oibre daonnúla ar son mhuintir Darfur agus Ruanda.
Saol pearsanta
In 2008, rinneadh próifíl ar ghinealach Cheadle ar an tsraith African American Lives 2 ar PBS. Léirigh tástáil DNA gur de bhunadh Camarúnach é Cheadle. Léirigh tástáil eile gur tháinig trian amháin dá chuid sinsear Afracach ón réigiún ón tSeineagáil go dtí an Libéir, tháinig beagán níos mó ná an ceathrú cuid ón réigiún Chongó-Angóla, agus tháinig an chuid eile ó iarthar na Nigéire agus Beinin.
Phós Cheadle a pháirtí fadtréimhseach, ban-aisteoir agus comhréalta in Rosewood, Bridgid Coulter, go luath in 2020. Tá an lánúin le chéile ó na 1990idí agus tá beirt leanaí acu.
Marcán mac Tomáin
Cúigiú rí déag Uí Mhaine ba ea  Marcán mac Tomáin  (Meán-Ghaeilge  Marcán mac Tommáin) (bás 653 ).
Agus Marcán i gcoróin, bhí ríocht Uí Mhaine faoi ghéillsine Uí Fhiachrach Aidhne na gConnacht. Bhí Loingsech mac Colmáin (deartháir Ghuaire) i gceannas ag an am.
Insítear sa hannála gur maraíodh Marcán ag troid i nOirthir Sheola ag Ceann Faoladh mac Colgan agus Máenach mac Báethíne Uí Bhriúin sa bhliain 653.
Ocsdí
Is cineál imoibrithe cheimicigh é ocsdí ina bhfuil staideanna ocsaídiúcháin na n-adamh aithrithe. Tá sé mar chomhartha sóirt ag imoibrithe ocsdí aistriú iarbhír nó foirmiúil leictreon idir speicis cheimiceacha, go minic le speiceas amháin (an dí-ocsaídeoir) ag dul faoi ocsaídiú (leictreoin a chailleadh)  le linn do speiceas eile (an t-ocsaídeoir) ag dí-ocsaídiú  (gnóthachain leictreon). Deirtear gur ocsaídíodh an speiceas ceimiceach as a mbaintear an leictreon, agus deirtear gur dí-ocsaídíodh an speiceas ceimiceach a gcuirtear an leictreon leis. I bhfocail eile:
Ocsaídiú
• Tarlaíonn ocsaídiú nuair a chailleann adamh, móilín, nó ian leictreon amháin nó níos mó in imoibriú ceimiceach.
• Nuair a tharlaíonn ocsaídiú, méadaíonn staid ocsaídiúcháin an speicis cheimiceach.
• Ní gá go mbeadh ocsaigin i gceist le ocsaídiú! Ar dtús, úsáideadh an téarma nuair a bhí ocsaigin ina chúis le caillteanas leictreon in imoibriú. Tá an sainmhíniú nua-aimseartha níos ginearálta.
Dí-ocsaídiú
• is gnóthachan leictreon nó laghdú ar staid ocsaídiúcháin adamh, ian, nó adamh áirithe i móilín (laghdú ar staid ocsaídiúcháin).
Raithneach shreabhnach
Is éard atá i gceist le raithneach shreabhnach ná raithneach bheag de roinnt géineas le riosóim dreaptha a fhaightear go hiondúil mar eipifít. Na froinn aonduilleach nó dédhuilleach, cill amháin i dtiús is tréshoilseach, ach amháin mar a bhfuil féitheacha. So-ghonta do thriomú, agus ní fhaightear í ach in áiteanna fliucha taobh amuigh de na trópaicí.
ITV1 HD
Is stáisiún teilifíse é ITV1 HD atá mar chuid de ITV. Craoladh an chéad chlár ar an 9 Meitheamh 2006.
CentraleSupélec
Is ollscoil í CentraleSupélec atá suite i bPáras na Fraince. Bunaíodh í sa bhliain 1829.
Llanfair Dyffryn Clwyd
53.0887°N, -3.2932°W
Baile i Sir Ddinbych, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfair Dyffryn Clwyd, 179 km ó Caerdydd agus 278 ó Londain. Tá daonra 1,024 ann, agus tá 488 (47.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Liosta d'éanlaith na hAsarbaiseáine
Seo liosta d'éanlaith a taifeadadh san Asarbaiseáin. Cuimsíonn fána éanúil na hAsarbaiseáine 371 speiceas san iomlán, a bhfuil 9 gcinn acu neamhchoitianta nó ina bhfánaithe
Leanann láimhseáiI tacsanomaíocha an liosta seo (ainmniú agus seicheamh na n-ord, na bhfinte agus na speiceas) agus na hainmníochta (ainmneacha coiteanna agus eolaíocha) an coinbhinsiúin mar atá leagtha amach sa téacsleabhar;"The Clements Checklist of Birds of the World", 6ú heagrán. Léiríonn na cuntais na bhfinte ag tús gach ceannteidil an tacsanomaíocht seo, mar a dhéanann na comhaireamh speiceas atá le fáil i ngach cuntas fine. Cuirtear speicis timpisteacha (A) san áireamh sa chomhaireamh iomlán speiceas na hAsarbaiseáine.
Baineadh úsáid as na clibeanna seo a leanas chun aird a tharraingt ar roinnt catagóirí. Ní thagann na speicis dhúchasacha a tharlaíonn go coitianta in aon cheann de na catagóirí seo.
Lómaí
Ord : Gaviiformes     Fine : Gaviidae
Is grúpa éan uisceach iad na lómaí, atá le fáil i go leor áiteanna i Meiriceá Thuaidh agus i dtuaisceart na hEorpa. Tá siad ar mhéid lacha mhóir nó gé bheag, rud atá cosúil leo agus iad ag snámh, ach nach bhfuil baint iomlán acu leis. Tá 5 speiceas ar fud an domhain agus 2 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Foithigh
Ord : Podicipediformes     Fine : Podicipedidae
Éin thumtha atá beag go meánacha-móra fhionnuisce iad na foithigh. Tá ladhracha maothánacha acu agus is snámhóirí agus tumadóirí den scoth iad. Mar sin féin, cuirtear a gcosa i bhfad siar ar an gcorp, rud a fhágann go bhfuil siad anásta ar thalamh. Tá 20 speiceas ar fud an domhain agus 5 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Hastings, An Nua-Shéalainn
Cathair sa Nua-Shéalainn is ea Hastings.
Liosta d'éanlaith na hAsarbaiseáine
Broighill
Fine is ea na Phalacrocoracidae d’éin mhéánacha go móra mhara, iasc-itheach a chuimsíonn broighill agus seagaí. Ní hionann dathú a gcluimhrí, agus bíonn pluiméireacht dhorcha den chuid is mó ag an gcuid is mó díobh, agus roinnt speiceas eile dubh agus bán agus beagán eile ildaite.
Peileacáin
Ord: Pelecaniformes  Fine: Pelecanidae
Is éin mhóra uisce iad na peiliceáin a bhfuil púitse sainiúil faoina na ngob. Cosúil le baill eile den ord Pelecaniformes, tá cosa scamallacha orthu le ceithre bharraicín. Tá 8 speiceas ar fud na cruinne agus 2 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Bonnáin, corra riasca agus éigrití
Ord: Pelecaniformes  Fine: Ardeidae
Cuimsíonn an fhine Ardeidae na bonnáin, na corra riasca agus na héigrití. Is éin chreiche mheánach go móra iad na corra riasca agus na héigrití le muiníl agus cosa fada. Is gnách go mbíonn muiníl níos giorra ag na bonnáin agus go mbíonn siad ní b'airdeallaí. Eitlíonn baill d' Ardeidae lena gcuid muineál tarraingthe siar, murab ionann agus éin eile a bhfuil muineál fada orthu mar stoirc, íbisí agus na corra leitheadacha.
Íbisí agus Corra leitheadacha
Ord: Pelecaniformes    Fine: Threskiornithidae
Fine d’éin mhóra talún agus lapairí lena n-áirítear na híbisí agus na corra leitheadacha. Bíonn sciatháin fhada, leathan acu le a haon cleite déag príomhúil agus thart ar 20 cleite tánaisteach. Is eitleoirí láidre iad agus in ainneoin a mhéid agus a mheáchain, agus bíonn siad in ann bheith ar foluain go han-chumasach.
Stoirc
Ord: Ciconiiformes  Fine: Ciconiidae
Lapairí móra, fadchosacha, fadmhuineálacha is ea na stoirc, le goba fada láidre. Tá stoirc balbh, ach is modh tábhachtach cumarsáide é clagarnach na ngob le linn neadaithe. Is féidir lena neadacha a bheith mór agus féadfar iad a athúsáid ar feadh blianta fada. Tá go leor de na speiceas imirceach.
Lasairéin
Ord: Phoenicopteriformes  Fine: Phoenicopteridae
Lapairí tréadúil is ea na lasairéin, de ghnáth 0.9 go 1.5 m ar airde, a fhaightear i Leathsféar an Iarthair agus an Oirthir. Scagann siad beatha ar sliogéisc agus algaí. Déantar a gcuid gob de chruth corr a oiriúnú go speisialta chun láib agus siolta a scaradh ón mbia a itheann siad agus, go uathúil, úsáidtear iad bun os cionn. Tá 6 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Lachain, géanna agus ealaí
Ord: Anseriformes  Fine: Anatidae
Cuimsíonn Anatidae na lachain agus an chuid is mó d’éin uisce cosúil le lacha, mar shampla géanna agus ealaí. Cuirtear na héin seo in oiriúint do mhaireachtáil uisceach le cosa scamallacha, goba leacaithe, agus cleití atá sármhaith ar uisce a sceitheadh ​​mar gheall ar sciath olach. Tá 131 speiceas ar fud an domhain agus 31 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Coirnigh
Ord: Accipitriformes  Fine: Pandionidae
Níl ach speiceas amháin sa bhfine Pandionidae, an coirneach. Éan creiche meánach go mór é an coirneach atá ag ithe go sainiúil le héisc a bhfuil dáileadh domhanda air.
Seabhaic, cúir agus iolair
Ord: Accipitriformes  Fine: Accipitridae
Is fine d'éin chreiche iad na hAccipitridae, a chuimsíonn Seabhaic, iolair, cúir, cromáin agus bultúir an tseandomhain. Tá goba crúcacha cumhachtacha ag na héin seo chun feoil a stróiceadh óna gcreach, cosa láidre, gríbhí cumhachtacha agus radharc grinn.
Caracaraí agus falcúin
Ord: Falconiformes Fine: Falconidae
Is fine d’éin chreiche laethúil iad na Falconidae. Tá siad difriúil ó sheabhaic, iolair agus chúir sa mhéid is go maraíonn siad lena gcuid gob in ionad a gcuid gríobha. Tá 62 speiceas ar fud an domhain agus 8 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Frank Macfarlane Burnet
Imdhíoneolaí is víreolaí a rugadh i dTraralgon na hAstráile ab ea Frank Macfarlane Burnet (3 Meán Fómhair 1899 –31 Lúnasa 1985). Ina chuid taighde ar an bhfreagairt imdhíonach, thairg sé cealla bána fola ar leith a d'iompair na hantasubstaintí go dtí ionad na hantagaine chomh tapa sin. Ba chruthú ar an meicníocht seo obair Peter Medawar, agus roinn an bheirt acu Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis i 1960 as an obair seo.
Liosta d'éanlaith na hAsarbaiseáine
Piasúin agus patraiscí
Ord: Galliformes  Fine: Phasianidae
Is fine d’éin talún iad na Phasianidae. Go ginearálta, tá siad ramhar (cé go mbíonn méideanna éagsúla acu) agus tá sciatháin leathan, réasúnta gearr acu.
Grúis
Ord: Gruiformes   Fine: Gruidae
Is éin mhóra, fhada-chosa agus fhada-chrainn iad na grúis. Murab ionann agus na grúis a bhfuil an chuma chéanna orthu ach nach bhfuil gaolmhar leo, bíonn grúis ag eitilt le muineál sínte amach, gan a bheith tarraingthe siar. Tá taispeántais nó "damhsaí" cúirtéireachta casta agus torannacha ag a bhformhór. Tá 15 speiceas ar fud an domhain agus 3 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Rálóga, gerraí, cearcóga agus cearca ceannanna
Ord: Gruiformes Fine: Rallidae
Is fine mhór d'éin bheaga go meánmhéide í na Rallidae lena n-áirítear na rálóga, gerraí, cearcóga agus cearca ceannanna. De ghnáth bíonn siaf ina gcónaí i ndlúthfhásra i dtimpeallachtaí taise in aice le lochanna, seascann nó aibhneacha. Go ginearálta is éin chúthail agus rúnda iad, rud a fhágann go bhfuil sé deacair iad a bhreathnú. Tá cosa láidre agus barraicíní fada ag mórchuid na speiceas atá oiriúnaithe go maith do dhromchlaí boga míchothrom. Is gnách go mbíonn sciatháin ghearra, chothrománacha acu agus nach mbíonn siad thar cionn ag eitilt. Tá 143 speiceas ar fud an domhain agus 8 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Bustaird
Ord: Otidiformes  Family: Otididae
Is éin mhóra talún iad na bustaird a bhaineann go príomha le talamh tirim oscailte agus steipeanna an tSean-Domhain. Is uiliteoirí iad agus neadaíonn siad ar an talamh. Siúlann siad go seasta ar chosa láidre agus ar chrúbacha móra, ag piocadh le haghaidh bia ar a mbealach. Tá sciatháin fhada leathana acu le reanna sciathánacha "méaracha" agus patrúin shuntasacha agus iad ar eitilt. Bíonn taispeántais chúplála shuimiúla ag go leor acu.
Roilligh
Ord: Charadriiformes Fine: Haematopodidae
Tá na roilligh mór agus callánach mar a bheadh feadóga, le goba láidre chun moilisc a bhriseadh nó a oscailt. Tá 11 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.T
Abhóiséid agus Scodalaigh
Ord: Charadriiformes  Fine: Recurvirostridae
Fine de lapairí móra is ea na Recurvirostridae, lena n-áirítear na habhóiséid agus na scodalaigh. Tá cosa fada agus goba fada cuartha ag claonadh in airde ar na habhóiséid. Tá cosa thar a bheith fada agus goba fada tanaí díreacha ag na scodalaigh. Tá 9 speiceas ar fud an domhain agus 2 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Crotaigh
Ord: Charadriiformes  Fine: Burhinidae
Is grúpa de lapairí trópaiceacha den chuid is mó iad, atá ina mbaill d'fhine Burhinidae. Tá siad le fáil ar fud an domhain laistigh den chrios trópaiceach, agus tá roinnt speiceas ag pórú san Eoraip mheasartha agus san Astráil. Is lapairí meán go mór iad le goba láidre dubha nó buí-dubha, súile móra buí agus pluiméireacht dhuaithne. In ainneoin a bheith rangaithe mar lapairí, is fearr le mórchuid na speiceas gnáthóga tirim nó leath-tirim. Tá 9 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Pratancóil agus rásaithe
Ord: Charadriiformes  Family: Glareolidae
Is fine de lapairí iad na Glareolidae a chuimsíonn na pratancóil, a bhfuil cosa gearra, sciatháin bioracha fada agus eireabaill fhada ghabhlacha orthu, agus na rásaithe, a bhfuil cosa fada, sciatháin ghearra agus goba fada bioracha orthu a chuarann síos. Tá 17 speiceas ar fud an domhain agus 2 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Feadóga agus pilibíní
Ord: Charadriiformes  Fine: Glareolidae
Gobadáin agus comhghuaillithe
Ord: Charadriiformes  Fine: Scolopacidae
Is fine mhór ilchineálach d'éin chladaigh bheaga go meánmhéide iad na Scolopacidae, lena n-áirítear na gobadáin, crotaigh, guilbnigh, cosdeargáin, creabhair, naoscacha, guilbníní agus falaróipí. Itheann an chuid is mó de na speicis inveirteabraigh bheaga a roghnaíodh as an láib nó ithir. Cuireann athraithe ar fhad na gcosa agus na ngob ar chumas na speiceas éagsúil chun beatha sa ghnáthóg chéanna, go háirithe ar an gcósta, gan iomaíocht go díreach le haghaidh bia. Tá 27 speiceas a taifeadadh i Asarbaiseáin.
Meirligh
Ord: Charadriiformes  Fine: Stercorariidae
Is éin mheán go mórmhéide iad an fhine Stercorariidae, go ginearálta, le cluimhreach liath nó dhonn de ghnáth, go minic le marcálacha bána ar na sciatháin. Neadaíonn siad ar an talamh i réigiúin mheasartha agus artacha agus is imircigh fadraoin iad. Tá 7 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Faoileáin, geabhróga, agus cánóga sciorracha
Ord: Charadriiformes  Fine: Laridae
Fine d'éin mhara mheán go mórmhéide iad Laridae, na faoileáin, geabhróga, agus Cánóga sciorracha. Is gnách go mbíonn faoileáin liath nó bán, go minic le marcanna dubha ar an cheann nó ar na sciatháin. Bíonn goba láidre, fada agus cosa scamallacha orthu. Is grúpa éan mara meánmhéide go mór de ghnáth le cluimhreach liath nó bhán, go minic le marcanna dubha ar an cheann iad na geabhróga. Seilgeann an chuid is mó de gheabhróga iasc ag tumadóireacht ach piocann cuid acu feithidí as dromchla fíoruisce. Is éin fadmharthanacha iad go ginearálta, agus is eol do roinnt speiceas a bheith beo níos mó ná 30 bliain.
Gaineamhchearca
Ord: Pterocliformes Fine: Pteroclidae
Tá cinn agus muiníl bheaga, cosúil le cinn na gcolúr ag na gaineamhchearca, ach tá cabhlacha dlúth láidre acu. Tá sciatháin bhioracha fhada acu agus uaireanta eireabaill agus iad in ann tabhairt faoi eitilt dhíreach ghasta freisin. Eitlíonn ealtaí go poill uisce ag breacadh an lae agus ag luí na gréine. Tá a gcosa cleite síos go dtí na ladhracha. Tá 16 speiceas ar fud an domhain agus 2 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Coilm
Ord: Columbiformes  Fine: Columbidae
'
Cuacha agus Crotophagae
Ord: Cuculiformes  Fine: Cuculidae
Tá méid athraitheach ag na héin seo le corp caol, eireabaill fhada agus cosa láidre. Tá 138 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Scréachóga reilige
Ord: Strigiformes  Fine: Tytonidae
Is ulchabháin mheánmhéide go mór iad na scréachóga reilige le cinn mhóra agus aghaidheanna múnlaithe croí tréith. Tá cosa fada láidre acu le spúinse cumhachtacha. Tá 16 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Gnáth Ulchabháin
Ord: Strigiformes  Fine: Strigidae
Is ainmhithe creiche beaga go meánmhéide oíche iad na Strigidaeéin. Bíonn súile agus cluasa móra ag amharc chun tosaigh acu, gob cosúil le seabhac agus ciorcal feiceálach cleití timpeall gach súl ar a dtugtar diosca aghaidhe.
Tuirní lín
Ord: Caprimulgiformes  Fine: Caprimulgidae
Is éin oíche mheánmhéide iad na Tuirní lín a neadaíonn ar an talamh de ghnáth. Tá sciatháin fhada, cosa gearra agus goba an-ghearr acu. Tá cosa beaga ag a bhformhór, gan mórán úsáide acu le haghaidh siúlóide, agus sciatháin bhioracha fhada. Tá a gcuid clúmh bog duaithníochta cosúil le coirt nó duilleoga. Tá 86 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Gabhláin ghaoithe
Ord: Caprimulgiformes   Fine: Apodidae
Cruidíní
Ord: Coraciiformes  Fine: Alcedinidae
Beachadóirí
Ord: Coraciiformes  Fine: Meropidae
Is grúpa éan san fhine Meropidae iad na cruidíní. Faightear an chuid is mó de na speicis san Afraic ach tá cinn eile le fáil i ndeisceart na hEorpa, i Madagascar, san Astráil agus sa Ghuine Nua. Clúimh daite go galánta coirp chaola agus cleití eireaball lárnacha fada na chomhartha sóirt atá acu. Tá siad uilig ildaite agus tá goba ag breathnú síos agus sciatháin bioracha acu, rud a thugann cuma cosúil le fáinleog dóibh nuair a fheictear i gcéin iad. Tá 26 speiceas ar fud an domhain agus 2 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Gnáth rollóirí
Ord: Coraciiformes  Fine: Coraciidae
Tá rollóirí cosúil le caróga ó thaobh méide agus crutha, ach tá baint níos dlúithe acu leis na cruidíní agus na beachadóiri. Roinneann siad cuma ildaite na ngrúpaí sin le gormacha agus donn is líonmhaire. Tá an dá bharraic tosaigh istigh ceangailte, ach níl an ladhar seachtrach. Tá 12 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Húpúnna
Tá dathú dubh, bán agus buí-bándearg ar na húpanna le círín mór in cheartseasmhach ar a gceann. Tá 2 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Cnagairí agus comhghuaillithe
Ord: Piciformes  Fine: Picidae
Is éin bheaga agus mheánmhéide iad na cnagairí le goba cosúil le siséal, cosa gearra, eireabaill righne agus teangacha fada a úsáidtear chun feithidí a ghabháil. Tá cosa ag roinnt speiceas le dhá ladhar ag pointeáil ar aghaidh agus dhá cheann ar gcúl, agus níl ach trí bharraicín ag roinnt speiceas. Tá sé de nós ag go leor cnagairí cnagadh go torann ar stoc crainn lena gcosa.
Fáinleoga agus gabhláin
Ord: Passeriformes  Fine: Hirundinidae
Tá an fhine Hirundinidae curtha in oiriúint do bheathú ón aer. Tá corp caol sruthlínithe acu, sciatháin bhioracha fhada agus gob gearr atá in ann bheith ar leathadh go mór. Cuirtear na cosa in oiriúint bheith ina sheasamh seachas ag siúl, agus tá na ladhracha tosaigh ceangailte go páirteach ag an mbun. Tá 75 speiceas ar fud an domhain agus 4 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Glasóga agus riabhóga
Ord: Passeriformes  Fine: Motacillidae
Fine bheag éan le eireabaill mheánmhéide go fada is ea na Motacillidae. Cuimsíonn siad na glasóga, na crúba fada agus na riabhóga. Is feithiditeoirí caola iad a itheann ar an talamha amuigh faoin tuath. Tá 54 speiceas ar fud an domhain agus 9 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Cíorbhuíonna
Ord: Passeriformes  Fine: Regulidae
Is éard atá sna cíorbhuíonna,ná grúpa beag éan a chuimsítear go minic i measc ceolairí an tSean-Domhain, ach a thugtar stádas fine dóibh go minic toisc go bhfuil siad cosúil leis an mheantáin. Tá 7 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Síodeitigh
Ord: Passeriformes  Fine: Bombycillidae
Gaibhne dubha
Ord: Passeriformes  Fine: Cinclidae
Dreoilíní
Ord: Passeriformes   Fine: Troglodytidae
Donnóga
Ord: Passeriformes  Fine: Prunellidae
Smólaigh
Ord: Passeriformes  Fine: Turdidae
Ceolairí agus agus comhghuaillithe
Ord: Passeriformes   Fine: Scotocercidae
Locustellidae
Ord: Passeriformes   Fine: Locustellidae
Acrocephalidae
Ord: Passeriformes  Fine: Acrocephalidae
Phylloscopidae
Ord: Passeriformes  Fine: Phylloscopidae
Sylviidae
Ord: Passeriformes  Fine: Sylviidae
Cuilirí an tseandomhain
Ord: Passeriformes  Fine: Muscicapidae
Meantán croiméalach
Ord: Passeriformes  Fine: Panuridae
Meantáin earrfhada
Ord: Passeriformes  Fine: Aegithalidae
Grúpa beag éan pasaireach a bhfuil eireabaill mheánmhéide go fada acu. Is sac solúbtha a neadacha le bealach isteach beag, cruinn ar a bharr, ar crochadh íseal i tor aiteann nó tor nó go hard i forcanna chraobhacha na gcrann. Itheann a bhformhór aiste bia measctha lena n-áirítear feithidí. Tá 9 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Meantáin Mheiriceá Thuaidh
Ord: Passeriformes  Fine: Paridae
Is speicis bheaga choillearnacha stocacha iad na Paridae den chuid is mó le goba gearra láidre. Tá círíní ag cuid acu. Is éin inoiriúnaithe iad, le réim bia measctha lena n-áirítear síolta agus feithidí.
Cnóshnaganna
Ord: Passeriformes  Fine: Sittidae
Is éin bheaga choillearnacha iad na cnóshnaganna. Tá an cumas neamhghnách acu crainn a dhreapadh síos i ndiaidh a gcinn, murab ionann agus éin eile nach féidir ach dul suas. Tá cinn mhóra, eireabaill ghearra agus goba agus croibh cumhachtacha acu. Tá 24 speiceas ar fud an domhain agus 3 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Reathaithe balla
Ord: PasseriformesFine: Certhiidae
Éan atá cosúil le cnóshnag, dúchasach do dheisceart na hEorpa is an Áise. Gormliath le sciatháin leathana dhearga is bhána, agus gob fada caol cuarach. Áitríonn sé ceantair charraigeacha go hard sna sléibhte, agus itheann feithidí is damháin alla. Tá 6 speiceas ar fud an domhain agus 2 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Meantáin chrochta
Ord: PasseriformesFine: Remizidae
Grúpa beag éan pasaireach atá gaolmhar leis na fíor-mheantáin. Is feithiditeoirí iad. Tá 13 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Óiréil an tSean-Domhain.
Ord: Passeriformes  Fine: Oriolidae
Is éin pasaireacha ildaite iad óiréil an tSean-Domhain. Níl baint acu le hóiréil an Domhain Nua. Tá 29 speiceas ar fud an domhain agus 1 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Scréacháin
Ord: Passeriformes  Fine: Laniidae
Is éin pasaireacha iad na scréacháin a bhfuil aithne orthu mar gheall ar an nós atá acu éin eile agus ainmhithe beaga a ghabháil agus na codanna gan nach raibh ite acu a sádh ar dealga. Tá gob crúcach tipiciúil acu, cosúil le héan creiche.
Préacháin, scréachóga, fiaigh dhuibh agus snaganna breaca
Ord: Passeriformes  Fine: Corvidae
Cuimsíonn an fhine Corvidae Préacháin, fiaigh dhuibh, scréachóga, cáig, snaganna breaca, Dendrocitta, cnóirí| cnó-cnó s agus scréachóg talún. Tá na Corvidae os cionn an mheáin i measc na Passeriformes, agus léiríonn cuid de na speicis níos mó leibhéil arda clisteachta. Tá 120 speiceas ar fud an domhain agus 9 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Druideanna
Ord: Passeriformes  Fine: Sturnidae Is éin phasaireacha bheaga nó mheánmhéide iad na druideanna. Tá a n-eitilt láidir agus díreach agus tá siad an-thréadúil. Is í an ghnáthóg is fearr leo ná bheith amuigh faoin tuath. Itheann siad feithidí agus torthaí. Is gnách go mbíonn cluimhreach dhorcha le loinnir mhiotalach. Tá 125 speiceas ar fud an domhain agus 2 speiceas le fáil san Asarbaiseáin.
Gealóga an tseandomhain
Ord: Passeriformes  Fine: Emberizidae
Is fine mhór éan pasaireach iad na hEmberizidae. Itheann siad síolta le goba a bhfuil cruth sainiúil orthu. Tá patrúin sainiúla sa chloigeann ag go leor speiceas acu.
Glasáin, Euphonia, agus comhghuaillithe
Ord: Passeriformes  Fine: Fringillidae
Is éin phasaireacha a itheann síolta iad na glasáin, atá beag go measartha mór agus a bhfuil goba láidre orthu, de ghnáth cónúil agus i roinnt speiceas an-mhór. Tá dhá chleite eireabaill déag acu agus naoi bpríomhchleite ag gach ceann acu. Tá eitilt phreabadh ag na héin seo le babhtaí malartacha ag bualadh a sciathán agus ag faoileitilt ar sciatháin iata, agus bíonn cantain na n-éan seo go maith.
Gealbhain an tseandomhain
Ord: Passeriformes  Fine: Passeridae
Is éin bheaga phasaireacha iad gealbhain an tseandomhain. Go ginearálta, is gnách gur éin bheaga, ramhara, dhonna nó liatha iad le heireabaill ghearra agus ghoba gearra cumhachtacha. Itheoirí síol na iad gealbhain, ach itheann siad feithidí beaga freisin.
An córas imdhíonachta dúchasach
Tá an córas imdhíonachta dúchasach ar cheann den dá phríomhstraitéis imdhíonachta atá le fáil i veirteabraigh (an ceann eile an córas imdhíonachta oiriúnaitheach). Is straitéis chosanta éabhlóideach níos sine é an córas imdhíonachta dúchasach, i gcomparáid le cinn eile, agus is é an phríomhfhreagairt ar an gcóras imdhíonachta atá le fáil i bplandaí, fungais, feithidí, agus orgánaigh ilcheallacha bunúsach.
Cyril Lodowic Burt
Síceolaí a rugadh i Londain ab ea Cyril Lodowic Burt (1883-1971). Bhí sé freagrach as teoiric is cleachtadh tástálacha intleachta is inniúlachta, le feidhmeanna san oideachas is staidéár ar chiontóirí óga sa Bhreatain. Sna 1980idí ceistíodh a theoiricí is a mhodhanna oibre ó bhun, áfach.
ITV Encore
Ba stáisiún teilifíse é ITV Encore atá mar chuid de ITV. Craoladh an chéad chlár ar an 9 Meitheamh 2014. Chríochnaigh sé ag craoladh ar an 1 Bealtaine 2018.
Ulick Bourke
Scoláire Éireannach ab ea an Canónach Ulick Joseph Bourke a rugadh ar an 29 Nollaig 1829 i gCaisleán an Bharraigh, Contae Mhaigh Eo agus a fuair bás ar an 22 Samhain 1887.
Lucht na Síochána (Tuaisceart Éireann)
mion|clé|Betty Williams, 1978, ceannaire, Lucht na Síochána|302x302px
Bunú
clé|mion|Mairead Corrigan nó Mairéad Maguire Ar an 10 Lúnasa 1976, ar Bhóthar Fhionnachaidh i mBéal Feirste, scaoil Arm na Breataine Danny Lennon, ball den IRA, agus é ag tiomáint cairr ar a raibh na saighdiúiri sa tóir. Maraíodh Lennon ar an toirt.
Agus é marbh, sciurd an carr a raibh sé ann i dtreo Anne Maguire agus a triúr páistí, ag marú beirt acu, Joanne agus Andrew, i bpreabadh na súl. Fuair an tríú páiste, John, bás an lá ina dhiaidh. Gortaíodh an mháthair go dona agus bhí sí gan mhothú ar feadh cúpla lá, sular tháinig sí chuici féin agus tháinig ar an fhírinne.
Chuir Anne Maguire lámh lena bás féin 41 mí ina dhiaidh an eachtra.
As an fhearg ollmhor a d’eascair as an tubaiste, d’fhás gluaiseacht darb ainm Mná na Síochána.
An ghluaiseacht
Chonaic máithreacha ar fud an Tuaiscirt uafás na tubaiste a tharla do chlann Mhig Uidhir sa bhliain 1976. Bhailigh siad le chéile faoi stiúir dheirfiúr Anne Maguire, Mairéad agus Betty Williams. Ar feadh tamaill, bhí an chuma ar an scéal go raibh ollghluaisceacht ag dul a fhás as an tubaiste, a leagfadh síos dúshraith don tsíocháin agus mná á stiúradh. An lá i ndiaidh na mbásanna, tháinig 10,000 duine amach ar shráideanna Bhaile Andarsain in agóid in éadan an fhoiréigin. mion|Bóthar Fhionnachaidh i m[[Béal Feirste,]]Bronnadh Duais Nobel na Síochána ar Máiréad Corrigan agus Betty Williams ar an 10 Deireadh Fómhair 1976. Ach chuaigh cúrsaí in olcas. Rinneadh ionsaí ar mhórshiúl dá gcuid ar Bhóthar na bhFál i mí Dheireadh Fómhair 1976. D’amharc poblachtánaithe ar an ghluaiseacht mar “fhealltóírí” agus gur fronta d’Oifig Thuaisceart Éireann a bhí iontu. mion|"Peace Wall ", [[Béal Feirste]]
Bhí Ciaran McKeown ar dhuine de na ceannairí níos faide anonn.
Bhí fadhbanna eile ag Lucht na Síochána - díobháil foirne, díobháil áiseanna, díobháil taithí - agus ainneoin an dea-thoil, thit an tóin as an ghluaiseacht. Thit an tóin as an gluaiseach sa bhliain 1978.
Níos déanaí, bhí Mairéad Corrigan Maguire go mór chun cinn san fheachtas ar son Gháza.
I 1996, tháinig Monica McWilliams agus Pearl Sagar le chéile le Comhlathas na mBan a bhunu mar eagraíocht a chuirfeadh dlús faoi iarrachtaí mhná an Tuaiscirt sna 1990idí a bheith páirteach i struchtúir a bhí ag múnlú a dtodhchaí.
D'éag Betty Williams sa bhliain 2020.mion|Bronnadh [[Duais Nobel na Síochána ar Máiréad Corrigan agus Betty Williams sa bhliain 1976.]]
Llanfair Llythynwg
52.1886°N, -3.1233°W
Rónán Ó Snodaigh
Is ceoltóir, amhránaí agus file é Rónán Ó Snodaigh. Is é Ó Snodaigh príomhamhránaí an bhanna ceoil Kíla. D'eisigh Rónán ceithre albam dá chuid féin, 'Last mile home', ‘Playdays, ‘Tonnta Ró’ agus 'Tip Toe'. Is mac é leis an bhfoilsitheoir agus scríbhneoir Pádraig Ó Snodaigh, tá trí leabhar filíochta foilsithe aige 'The Gaden Wars', 'Songs' agus 'Luascadán' an leabhar amhránaíochta le comhlacht foilsitheoireacht a athar, Coiscéim.
Seinneann Ó Snodaigh an bodhrán, an djembe, an conga, an bongó agus an giotár agus a lán uirlisí ceoil eile.
Baineann sé úsáid rialta as rím, athrá, imeartas focal agus liostáil ina chuid amhrán. Go leor amhrán leis tá eilimintí den cheol dúchais Éireannach iontu measctha le nithe ó thraidisiúin eile, ina measc rapáil, ceol dúchasach na hAfraice agus eile. Deirtear go bhfuil stíl amhránaíochta an hip hap le sonrú ar a ghlór agus go bhféadfaí a rá gur albam é Sos atá faoi thionchar an rap agus an cheoil traidisiúnta in éineacht (https://www.goldenplec.com/album-reviews/ronan-o-snodaigh-sos-review/).
18 Márta
Is é an 18 Márta an 77ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 78ú lá i mbliain bhisigh. Tá 288 lá fágtha sa bhliain.
ITV4
Is stáisiún teilifíse é ITV4 atá mar chuid de ITV. Craoladh an chéad chlár ar an 1 Samhain 2005.
Rónán Ó Snodaigh
Tonnta Ró
mion|clé|Tonnta Ró
Playdays
mion|clé|Playdays
Tip Toe
mion|clé|Tip Toe
Cúil Mhín
Is bruachbhaile suite i gCluain Saileach gContae Bhaile Átha Cliath é Cúil Mhín. Tá an Chúil Mhín suite idir na hionaid fo-uirbeacha de Chaisleán Cnucha agus Baile Bhlainséir. Tá sé thart ar 15 ciliméadar ó lár chathair Bhaile Átha Cliath. Tá Gaelscoil Scoil Oilibhéir agus scoil daraleibhéal mhór Scoil Phobail Chúil Mhín suite ann. Tá iompar poiblí i gCúil Mhín ar fáil ag Iarnród Éireann ag stáisiún traenach Chúil Mhín agus Bus Átha Cliath. Freastalaíonn Bus Átha Cliath, uimhir 37 & 39, ar an gceantar.
Eastát Tionsclaíochta Chúil Mhín
Tá eastát tionsclaíochta suite sa Chúil Mhín. Lonnaithe ann, mar shampla, tá ionad de chuid An Post agus An Táscfhórsa um Dhrugaí agus Alcól Baile Bhlainséir.
Y Fferi Isaf
Is baile agus pobal i Sir y Fflint é Y Fferi Isaf. Tá sé suite ar an A494 gar do theorainn Shasana ag crosaire tábhachtach ar afon Dyfrdw.
Déanann Jack Sargeant (Lucht Oibre) ionadaíocht ar an gceantar seo i Senedd Cymru (Parlaimint na Breataine Bige) agus is é Mark Tami (Lucht Oibre) an Feisire Parlaiminte i Westminster.
Daonáireamh 2011
Seo a leanas an seasamh i ndaonáireamh 2011
From Russia Without Love
Craoladh an séú heipeasóid, "From Russia Without Love", den tríochadú sraith de The Simpsons ar an 11 Samhain 2018. Scríobh Michael Ferris an eipeasóid seo. D'fhéach 2.35 milliún duine ar an eipeasóid.
Jerry Lewis
B'aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach é Jerry Lewis (rugadh Jerome Levitch nó Joseph Levitch ar an 16 Márta, 1926 agus fuair bás ar an 20 Lúnasa, 2017.
Raithneach uisce
Raithneach uisciúil a shnámhann go saor is ea raithneach uisce. Dúchasach do réigiúin thrópaiceacha is fhothrópaiceacha, ach nádúraíodh go forleathan í i réigiúin níos fuaire ar fud na hEorpa, bíodh is go bhfulaingíonn sí cuid mhaith dochair sa gheimhreadh. An gas cúpla ceintiméadar ar fhad, géagach le froinn fhorluite, cosúil le crotail, clúdaithe le ribí neamhinfhliuchta, scothdhearg sa bhfómhar. Go minic cumhdaíonn sí dromchla an uisce i locha, locháin is díoga.
ITV1
Is stáisiún teilifíse é ITV1 atá mar chuid de ITV. Craoladh an chéad chlár ar an 22 Meán Fómhair 1955.
Hallaig (dán)
Is ceann de na dánta is cáiliúla le Somhairle MacGill-Eain é Hallaig agus is minic a bhíonn sé le fáil i nduanairí.
Sa bhliain 1954, cuireadh “Hallaig”, dán Gàidhlig le MacGill-Eain, i gcló san iris Gairm (Eagrán 8, Samhradh 1954). Sráidbhaile tréigthe i Ratharsair is ea Hallaig agus bhíodh gaolta de chuid Somhairle MacGill-Eain ina gcónaí ann.
Moms I'd Like to Forget
Craoladh an deichiú heipeasóid, "Moms I'd Like to Forget", den dara sraith is fiche The Simpsons ar an 9 Eanáir 2011. Scríobh Brian Kelley an eipeasóid seo. D'fhéach 12.6 milliún duine ar an eipeasóid.
Llanfair Talhaearn
53.2173°N, -3.6063°W
Baile i Conwy, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfair Talhaearn, 195.3 km ó Caerdydd agus 303 ó Londain. Tá daonra 1,044 ann, agus tá 465 (44.5%) in ann Breatnais a labhairt.
Baiste
mion|umar baiste, Cluain Ard, le Austin Cooper, 1794 Searmanas ina ndéantar Críostaí de dhuine (le huisce), agus a dtugtar ainm air, is ea baiste.
Sammy Davis Jr.
Ba Mheiriceánach é Samuel George Davis Jr. a rugadh ar an 8 Nollaig, 1925 agus a fuair bás ar an 16 Bealtaine, 1990.
Donnchadh mac Murchadha
Rí na Laighean de rítheaghlach Uí Chinnsealaigh ba ea Donnchadh mac Diarmada (Meán-Ghaeilge Donnchad mac Diarmata), aitheanta fosta mar Donchadh ó Maoil na mBo (Donchad Ua Mael-na-mBo), (bás 1115). Bhí sé i réim ón mbliain 1098 go dtí 1115.
Mhurchadh mac Diarmada ba ea athair Dhúnchadha, agus Diarmaid mac Maoil na mBó a sheanathair. Tháinig sé i gcoróin tar éis bhás a chol ceathrar Diarmaid mac Éanna sa bhliain 1098, maraithe ag a athair Murchadh.
Éilitheoir ba ea Donnchadh ar choróin ríocht Átha Cliath, a bhí tráth faoi cheannas a sheanathair in aghaidh Dhomhnaill Ghéarrlámhaigh Uí Bhriain agus a atharsa, an tArdrí, Muircheartach Mór mac Toirdhealbhaigh Ó Briain. Sa bhliain 1115, rinne Donnchadh agus a leas-rí, Conchobar Ua Conchobair Failge, ionsaí ar ríocht Átha Cliath, ag iarraidh teacht i dtír ar laige na Mumhan agus a rí Muircheartach Ó Briain tinn breoite. Chuir fir Átha Cliath, chúl ar an ionsaí agus mharaigh siad Donnchadh agus Conchúr.
Bhí triúr mac ag Donnchad: