cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mainz
Chomh maith le sin, tá ollscoil thábhachtach ann freisin. Bunaiodh Ollscoil Mainz nó Ollscoil Gutenberg (Johannes Gutenberg-Universität), mar a thugtar anois uirthi, sa bhliain 1477. Faoi láthair, tá breis is 35,000 mac léinn ag freastal ar an ollscoil.
An Téalainn
Tír in oirdheisceart na hÁise is ea Ríocht na Téalainne . Tá teorannacha aici leis an Malaeisia, le Laos, leis an gCambóid agus le Maenmar.
Is í Téalainnis (ไทย = "saoirse") an teanga náisiúnta.
Is é Bancác, i lár na tíre, an phríomhchathair.
Tagairtí
clé|mion|upright|Yingluck Shinawatra, Príomh-aire na Téalainne
Ceiltis na Mór-Roinne
mion|Teangacha Ceilteacha le linn na hIarannaoise agus na Seandachta Clasaicí. 1: lárcheantar na luathIarnnaoise (Hallstatt, luath-La Tène) 2: leathadh Ceilteach mar a mheastar faoin 4ú haois RC L: suíomh La Tène; H: suíomh Hallstatt; I: An Íbéir; B: Éire agus An Bhreatain; G: an Ghaláit (lonnaithe sa 3ú haois RC, tar éis 279 RC)
Is fine theangacha marbha í  Ceiltis na Mór-Roinne, a labhraítí ar mhór-roinn na hEorpach agus lár na hAnatóile, seachas Ceiltis na nOileán i Éirinn, sa Bhreatain agus sa Bhriotáin. Is aicme gheografaíocht seachas teangeolaíocht é de theangacha arsá Ceilteacha.
Labhraítí na teangacha úd i dtuaisceart Leithinis na hIbéire, sa Ghaill is sa Bheilg san iarthair; san Imchuach Carpaitiach agus sa Bhalcáin mar Noiris, agus san Anatolia mar san oirthear. Glaodh Keltoi, Celtae, Galli agus Galatae ar dhreamanna na gceantar seo ag scríbhneoirí Gréagacha agus Rómhánacha.
Ní teanga na mór-roinne í Briotáinis, gaolmhar mar atá le teangacha Briotainice eile, amhail is Coirnis agus Breatnais. Pléitear fós an bhfuil bunús Gaillise ann sa teanga úd.
Birches Head
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é Birches Head.
Balana
Baile i gContae Cheatharlach is ea Balana (Ballon as Béarla). Tá sé suite ar an N80 idir Inis Córthaidh agus Ceatharlach, taobh leis an ceangail N81. Níl an baile i suite ach timpeall 4 ciliméadar ón tSáine freisin.
Llanfihangel Rhos-y-Corn
51.9914°N, -4.1127°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfihangel Rhos-y-Corn, 86 km ó Caerdydd agus 280 ó Londain. Tá daonra 458 ann, agus tá 185 (40.4%) in ann Breatnais a labhairt.
An Bhuiríos, Contae Cheatharlach
Baile i gContae Cheatharlach is ea An Bhuiríos (Borris as Béarla).
Buamáil Droppin Well (1982)
mion|clé|Príomhshráid i m[[Baile Uí Cheallaigh]] Ar 6 Nollaig 1982, maraíodh seacht nduine dhéag – ina measc aon saighdiúir Sasanach déag – nuair a rinne an INLA ionsaí buama ar an teach tábhairne Droppin’ Well i mBaile Uí Cheallaigh, i gContae Dhoire.
Sé lá níos déanaí, scaoil an RUC beirt as an INLA, Seamus Grew agus Roddie Carroll. Neamharmtha ag an am, níor tháinig siad slán as an ionsaí.
Ciontuithe
Sa bhliain 1986, ciontaíodh i ndúnmharú Patrick Shotter, Eamon Moore, Jacqueline Moore, Anna Moore agus Helena Semple.
Bhí Jacqueline Moore trom ar pháiste ag an am.
Spadán píbdhonn
Is ainmhí é an spadán píbdhonn (Bradypus variegatus). Mamach atá ann. Faightear é i ndeisceart Mheiriceá Láir agus i gcuid mhaith den Mheiriceá Theas.
David Plouffe
Straitéisí polaitiúil Meiriceánach é David Plouffe (rugadh 27 Bealtaine 1967) is fearr aithne mar bhainisteoir feachtais uachtaránachta rathúil Barack Obama sa bhliain 2008. Bhí sé ina chomhairleoir feachtais don Pháirtí Daonlathach le fada, bhí sé ina chomhpháirtí ag an ngnólacht comhairliúcháin feachtais páirtí-ailínithe AKPD Message and Media, ón bhliain 2000.
Bhí Plouffe ina chomhairleoir sinsearach seachtrach do Obama ó chéad lá an Uachtaráin in oifig agus ceapadh ansin é mar Chomhairleoir Sinsearach don Uachtarán (laistigh den Teach Bán) sa bhliain 2011 tar éis do David Axelrod éirí as oifig, a chuaigh ar aghaidh le feachtas atoghcháin Obama a thosú. I mí Mheán Fómhair 2014, rinneadh é ina Leas-Uachtarán Sinsearach ar Bheartas agus Straitéis do Uber.
Luathshaol
Rugadh agus tógadh Plouffe i Wilmington, Delaware. Is de theaghlach Caitliceach Rómhánach den aicme oibre é (is Easpagóideach é anois), mac le Frances (née Vincent), máthair a d'fhan sa bhaile, agus James Everett “Jim” Plouffe, oibrí monarchan a d'oibrigh san earnáil mhargaíochta níos déanaí.
Conspóid
Tá cáineadh déanta ar Plouffe faoina ghníomhartha cainte íoctha thar lear agus é ar briseadh ó chomhairle a thabhairt d'Obama. Go luath sa bhliain 2009, labhair Plouffe i Baku, Asarbaiseáin, i gcomhair $50,000. Bhí naisc ag urraitheoir na hócáide le rialtas údarásach na hAsarbaiseáine. Tar éis gearáin ó ghrúpaí cearta daonna, bhronn Plouffe a tháillí cainte don Institiúid Náisiúnta Daonlathach.
Íogaireacht do bhia
Is é atá i gceist le íogaireacht do bhia ná éadulaingt d'ábhar bia, agus seans go dtarlaíonn frithghníomh mínormálta imdhíonach tar éis an bia sin a ithe. Is neamhbhuan a leithéid de ghnáth, agus is féidir an t-ábhar a chur ar ais sa chothú tar éis tamall seachanta. Muna féidir le duine cur suas leis an ábhar ansin, deirtear gur íogaireacht dhaingnithe atá aige. I measc na gcúiseanna is féidir a bheith le híogaireacht do bhia, tá frithghníomh ailléirgeach, frithghníomh síceolaíoch, frithghníomh cógaisíochta don ábhar bia nó breiseán ann, iarmhairt dhíreach greannaithe ag an mbia ar líneáil na putóige (mar a bhíonn ag cruithneacht ar dhaoine áirithe), agus easpaí einsímí ionas nach féidir leis an gcolainn comhábhair sa bhia sin a phróiseáil (mar shampla, uireasa lachtáise).
Lucilia (cuil)
Géineas carrchuileanna is ea Lucilia san fhine Calliphoridae. Tugtar carrchuil ghlas ar speicis éagsúla sa ghéineas seo go coitianta.
Niamh Chinn Óir
San Fhiannaíocht i Miotaseolaíocht na nGael, bean chéile Oisín mac Fionn ab ea Niamh (Sean-Ghaeilge Niam) Chinn Óir.
Sa leagan meánaoiseach dá scéal, duine daonna, banphrionsa na Mumhan ab ea Niamh, a d'éalaigh le hOisín go hUlaidh, ach chuir sí lámh ina bás féin nuair a tháinig arm a hathar ar a tóir. Sa leagan nua-aimseartha bhíos aithnidiúla, bean an alltair ab ea Niamh, a thug Oisín chun maireachtáil léi i dTír na nÓg.
Scéal
Tháinig Niamh thar lear aniar ar each bán, agus bhuail sí leis na Fianna i mbun seilg fia gar de Loch Léin (Contae Chiarraí).
Chuir sí í féin in aithne dóibh mar Niamh Chinn Óir, iníon rí Thír na nÓg, agus nocht sí a grá d'Oisín mac Fionn. Shocraigh sí é a thógaint léi go Tír na nÓg, agus rinne sí cur síos ar a buanna. Ghéill Oisín, tite cheana féin i ngrá, agus d'imigh leo beirt le chéile ar an each bán.
Ar an turas leo, chonaic siad fathach mór, Fomhor Builleach Droime Lóghach, ar tóir go foréigneach bruinneall Thír na mBeo. Chuireadar timpeall orthu chun dul go Tír na mBan, áit a throid Oisín ar son na bruinnille agus mharaigh sé an fathach.
Tar éis dó 300 bliain nó níos mó a chaitheamh ann, tháinig cumha ar Oisín agus dúirt gur mhian leis a athair agus na Fianna thall in Éirinn a fheiceáil arís. I roinnt athleaganacha, insítear nach raibh na 300 bliana ach 3 bliana dar leis. Ghlac Niamh go doicheallach, ag súil le drochscéala, go dtabharfadh sé cuairt abhaile ar an each bán. Chuir sí geis air gan lámh a leagan ar chré na tíre. Dúirt sí leis go mbeadh turas in aisce roimhe, óir go raibh na Fianna imithe le fada an lá, agus go raibh an Críostaíocht i réim sa tír.
D'fhill Oisín ar Éirinn, agus cuardaigh sé na Fianna ach ní raibh gar leis. Ag Gleann na Smólach, iarradh ar Oisín cabhair a thabhairt chun leac mharmair a ardaigh. Lena neart osnádúrtha, bhog Oisín an leac, ach bhris surcingle an chapaill san iarracht. Thit sé chun talaimh, agus d'éirigh sé ina sheanfhear fann dall. Theith an capall ar ais go Tír na nÓg.
Leagan meánaoiseach
Sa téacs is sine, le fáil in Agallamh na Seanórach, d'éalaigh Niamh iníon Aonghasa Thírigh, rí na Mumhan, le hOisín go dtí an Ulaidh. Bhí siad san ach ar feadh sé tseachtain, nuair a tháinig a athair ar an bhfód ar a tóir. Chor sí lámh ina bás féin dá bharr, i dteannta le tríocha ban, ag cur a haghaidh faoi thalamh. D'ainmníodh an áit Tobar na Bantrachta (Sean-Ghaeilge tipra ) astu, áit a deirtear atá ar bhruach Loch an Daimh Dheirg.
Leagan nua-aimseartha
Is é an dán Laoi[ḋ] Oisín A[i]r Ṫír Na N-Óg, cumtha thart ar 1750 agus luaite le Mícheál Coimín (1676–1760), an t-aon téacs amháin a dhéanann trácht ar eachtra Oisín san alltar. D'fhéadfadh é gur bunaíodh an dán ar saothair nach maireann, nó b'fhéidir gur chum an file an chuid is mó den scéal, bunaithe ar nodanna loma faoi eachtraí Oisin agus Caoillte sna sidhe, mar atá le fáil in Agallamh na Seanórach. Moladh fiú gur ghlac an file chuige féin foinsí nárbh gá bheith Gaelach, óir go raibh scéalta eachtrannacha mar a leithéid líonmhar agus forleathan ag an am.
Is léir go bhfuil scéal a imithe go Tír na nÓg ar cheann de roinnt dá leithéid chun a mhíniú cén fáth nár maraíodh Oisín sa Chath Gabhra inar scriosadh na Fianna, agus conas a mhair sé chun a scéal a insint na céadta ina dhiaidh.
The Real Housewives of Fat Tony
Craoladh an naoú heipeasóid déag, "The Real Housewives of Fat Tony", den dara sraith is fiche The Simpsons ar an 1 Bealtaine 2011. Scríobh Dick Blasucci an eipeasóid seo. D'fhéach 6.10 milliún duine ar an eipeasóid.
Mystery Train
Is é Mystery Train ná scannán a stiúradh agus a scríobhadh Jim Jarmusch sa bhliain 1989. Tá an plota an scannáin suite i Memphis, Tennessee. Roinntear an scannán i dtrí ghearrscannáin, 'A Long Way From Yokohama,' 'A Ghost' agus 'Lost In Space.' Cuireadh an chéad scéal (A Long Way From Yokohama) le chéile in onóir Elvis Presley, tá an pháirt seo den scannán faoi dhá turasóirí a thagraíonn gaol i ngach rud le Elvis. Sa dara scéal (A Ghost), tá carachtar Nicoletta Braschi ag stopadh in óstán le Elizabeth Bracco, pléann siad a chuid fadhbanna. Tagann réiteach ar na fadhbanna seo nuair a fhaigheann Braschi cuairt ó thaibhse Elvis. Leanann scéal a trí (Lost In Space) ag lorg réiteach ar fhadhbanna Elizabeth Bracco, nuair a thagann a bhuachaill ar an bhfód. Tá an celtóir le feiceáil Screamin' Jay Hawkins i ngach scéal ag obair ag an deasc san óstán, agus bíonn a cheol sa chúlra don scannán chomh maith.
Blurton
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é Blurton.
Quentin Tarantino
Stiúrthóir agus léiritheoir scannán Meiriceánach is ea Quentin Jerome Tarantino (a rugadh 27 Márta 1963 in Knoxville, Tennessee).
Tá go leor duaiseanna bainte amach aige i gcomhair scannán éagsúil, cosúil le Pulp Fiction, Reservoir Dogs, agus Donnie Brasco. An chéad scannán a rinne sé ná My Best Friends Birthday.
Saol pearsanta
Tá Quentin nasctha le cúpla bean i dtreo rómánsúil. Bean cosúil le Mira Sorvino, stiúrthóirí Allison Anders agus Sofia Coppola, aisteoir Julie Dreyfus agus fuirseoirí Kathy Griffin agus Margaret Cho. Ní dúirt sé nach raibh sé chun bean chéile a ghlacadh agus páiste a bheith aige sula raibh sé 60 ach cheapann sé go bhfuil an t-ádh air ina shaol le haghaidh scannán a dhéanamh.
Tá plean aige éirí as scannáin a dhéanamh nuair atá trí scór bainte amach aige ionas go mbeadh sé in ann úrscéalta a scríobh.
Cheannaigh sé an "New Beverly Theatre" i Mí Feabhra 2010.
Bonnán buí (éan)
Is éan é an bonnán, bonnán buí, nó bonnán léana. Is baill d'fhine na Ardeidae iad.
Llanfihangel Rhydieithon
52.2914°N, -3.2454°W
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfihangel Rhydieithon, 90.3 km ó Caerdydd agus 231 ó Londain. Tá daonra 223 ann, agus tá 15 (6.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Blythe Bridge
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é Blythe Bridge.
Giobún cíorach buí-leicneach
Is ainmhí é an giobún cíorach buí-leicneach. Mamach atá ann.
Ceasair
Is pearsa ó Leabhar Gabhála na hÉireann í Ceasair (Sean-Ghaeilge Cessair nó Cesair), le brí Brón, Cruatan. De réir an LGÉ, ba cheannaire í ar na chéad lonnaitheoirí a tháinig go hÉirinn, roimh an Díle. D'fhéadfadh gur iarracht é seo miotas níos luaite págánach a athinsint do lucht Chríostaí, ach b'fhéidir mar mhalairt air sin gur toradh bréagstaire tar éis an iompú é.
Achoimre
De réir an LGÉ, iníon Bith mac Naoi (neamh-bíobalta) agus a bhean chéile Birren ba ea Ceasair. Tá an t-ainm Bith fréamhaithe ón Prótai-Cheiltis *bitu-, a thugtaí go minic mar chuid d'ainmneacha ríthe na nGallach agus Ceiltigh na nOileán (cf. Bituitus).
I leaganacha áirithe den scéal, d'inis Naoi dóibh dul go dtí teorainn iarthair an domhain, chun an Díle atá le teacht a éalú. I leaganacha eile, tar éis d'áit ar Áirc Naoi a séanadh orthu, dúirt Ceasair leo íol a dhéanamh chun comhairle a thabhairt dóibh. Dúirt an t-íol leo éalú ón Díle thar muir go hÉirinn. D'imigh siad ar thrí long ar turas fada, ach nuair a rinne siad iarracht teacht i dtír, cailleadh dhá long. I measc iad siúd a tháinig slán, ní raibh ach Ceasair, naonúir bán is daichead agus triúr fear: Fintán mac Bóchra, Bith agus Ladra. Tháinig siad i dtír ag Dún na mBárc ar Bá Bheanntraí, daichead lá roimh an Díle, in Aois an Domhain 2242 de réir Annála na gCeithre Máistrí, nó 2361 RC de réir chroineolaíocht Sheathrúin Chéitinne.
Roinneadh an triúr fear go cothrom idir na mná. Go háirithe, thóg Ceasair Fintán, thóg Bairrfhind Bith agus thóg Alba Ladra. Fuair Bith agus Ladra bás tamaillín i ndiaidh sin, áfach (ba é Ladra an chéad fhear curtha faoi in Éirinn). Fágadh Fintán ina aonar leis na mná, ach chuaigh an obair sa mhuileann air agus theith sé. Nuair a tháinig an Díle, níor tháinig ach Fintán slán. Rinneadh bradán de agus níos deireanaí iolar. Mhair sé 5,500 bliain tar éis na Díle, nuair a rinneadh fear de arís agus d'inis sé scéal stair na hÉireann.
De réir seanscéil, fuair Ceasair bás ag Cúil Ceasra(ch) i gConnacht agus curadh carn, Carn Ceasra(ch), thar a corp. Deirtear go bhfuil an carn seo in aice le Mainistir na Búille i gContae Ros Comáin, nó b'fhéidir ag Cnoc Meá i gContae na Gaillimhe (Lynch, 2006).
D'fhéadfadh é chomh maith go bhfuil nasc idir Fintán/Mac Cuill agus an bradán feasa, a bhain eolas go léir an domhain amach tar éis dó naoi gcnó choill, a thit i d[Tobar Connla]] isteach, a ithe. Is amhlaidh de réir a n-ainmneacha gur mháithreacha sinseartha an domhain iad compánach Cheasaire, ina measc: German (Gearmánaigh), Espa (Spáinnigh), Alba (Briotanaigh), Traige (Tráiciaigh), Gothiam (Gotaigh), srl. Sa chaoi seo, "le teacht dream Cheasaire, cruthaíodh in Éirinn domhnán de dhaonra an domhain go léir". Tugann ainmneacha roinnt compánach eile, bandéithe ársa na hÉireann chun cuimhne.
Déanann Seathrún Céitinn trácht ar seanscéal gur shéid stoirm mhór triúr iascairí — Capa, Laigne agus Luasad — ón Ibéir go hÉirinn, bliain roimh an nDíle. Thaitin an tír leo, chuaigh siad abhaile chun a mná chéile a bhailiú, tháinig ar ais tamaillín roimh an Díle, agus bádh go léir ansiúd iad.
Tá leagan eile fós ag Mallory. Bhí céad is caoga ban agus triúr fear maraon leis na scéalta eile. Fuair an chéad fhear bás agus cuireadh faoi é i gContae Loch Garman. Bhí céad ban anois ag an dara fear agus d'éag é le teann corthachta. Chuaigh an 150 ban ansin sa tóir ar an bhfear a raibh fós ann, ach léim sé isteach san fharraige agus rinneadh bradán de.
Pearse Wyse
Polaiteoir Éireannach is é Pearse Wyse (2 Márta 1928 – 28 Aibreán 2009). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil agus An Páirtí Daonlathach.
Íogaireacht laghdach do dhruga
Sa mhíochaine, an iarmhairt laghdach a tharlaíonn nuair a dháiltear druga ar leith go rialta thar am. Meastar go dtarlaíonn sé seo trí athruithe i scannáin na gceall chun go ngreamaíonn siad an druga de réir a chéile, nó sna bealaí a ndíghrádaíonn an druga sa cholainn. Feictear íogaireacht laghdach san imdhíonacht nuair a laghdaíonn an fhreagairt imdhíonach do phróitéin choimhthíoch de réir a chéile.
Rastar
Patrún dronuilleogach línte cothrománacha scanta a úsáidtear chun íomhá a chruthú i bhfíscheamara is a atáirgeadh ar scáileán léirithe an fheadáin gha-chatóidigh ar theilifíseán.
Llanfihangel Troddi
51.7889°N, -2.7365°W
Baile i Sir Fynwy, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfihangel Troddi, 45.7 km ó Caerdydd agus 183 ó Londain. Tá daonra 1,221 ann, agus tá 108 (8.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Triscéil
mion|'' Neolithic triple spiral symbol
Is móitíf ársa í  triscéil  nó  tríchosóg, agus ann  tríbís  le siméadracht rothlach. Tá an dearadh bunaithe ar bís Airciméidéach, é sin nó trí chos daonna. Feictear í ar dhéantáin den Aois Neoiliteach agus Cré-umhaois suas go dtí an Iarannaois, go háirithe i gcultúr La Tène agus nósanna gaolmhara na gCeilteach.
Cabáiste aille
deas|150px|thumb|Cabáiste aille Planda méith ilchraobhach ilbhliantúil a fhásann 30 cm ar airde, dúchasach do chóstaí na hEorpa, na Meánmhara is na Mara Duibhe. Na duilleoga roinnte ina dteascáin chaola líneacha, ciorclach i dtrasghearradh. Na bláthanna scothbhuí in umbail 3-6 cm ar leithead. Uaireanta déantar picil as na duilleoga méithe.
Triscéil
As Gréigis, ciallaíonn τρισκελής (triskelḗs) "trí-chosach". Feictear an triskeles de thrí chos daonna go háirithe sa Sean-Ghréig, i dtosach ar earraí potaireachta ársa, níos deireanaí ar bhoinn den ré chlasaiceach.
Cabáiste aille
Tugtar ainmneacha eile ar an bplanda áirithe seo, cnámhlus, craobhraic agus lus na gcnámh ina measc.
Triscéil
Cé gur aidiacht ársa í τρισκελής, úsáideadh an téarma le haghaidh an tsiombail sin chéad uair sa bhliain 1835 ag Honoré Théodoric d'Albert de Luynes as Francis mar triskèle.
Knud Rasmussen
Taiscéalaí is eitneolaí a rugadh i Jacobshavn na Graonlainne ab ea Knud Johan Victor Rasmussen (7 Meitheamh 1879-21 Nollaig 1933). Ó 1902 stiúraigh sé cuid mhaith aistear sa Ghraonlainn. I 1910 bhunaigh sé bunáit trádála Inis Tuile ar Rinn Eabhrac, agus i 1921-1924 thrasnaigh ón nGraonlainn go Caolas Bheiring ar charr sleamhnáin madraí.
Homer Scissorhands
Craoladh an fichiú heipeasóid, "Homer Scissorhands", den dara sraith is fiche The Simpsons ar an 8 Bealtaine 2011. Scríobh Peter Gaffney agus Steve Viksten an eipeasóid seo. D'fhéach 5.48 milliún duine ar an eipeasóid.
Moncaí marmaisíneach ceannbhuí
Is ainmhí é an moncaí marmaisíneach ceannbhuí. Mamach atá ann.
Meicsiceo
Is tír i Meiriceá Thuaidh é Stáit Aontaithe Mheicsiceo (Spáinnis: Estados Unidos Mexicanos; Nahuatl: Mexihco Tlacetililli Tlahtohcayotl) atá suite idir Mhurascaill Mheicsiceo agus an tAigéan Ciúin. Tá sí ag críochantaíocht le Stáit Aontaithe Mheiriceá ó thuaidh agus le Muir Chairib, leis an mBeilís agus le Guatamala thoir ó dheas. Is í Meicsiceo an cúigiú tír is mó i mór-roinn na Mheiriceá de réir achair, agus is í an 13ú tír is mó ar domhan. Meastar go bhfuil daonra níos mó ná 125 milliún in Meicsiceo, agus is í an 11ú tír is mó ar domhan de réir daonra , agus an tír is mó ina labhraítear Spáinnis. Is í an dara tír is mó i Meiriceá Laidineach i ndiaidh na Brasaíle. Tá 31 stát agus Cathair Mheicsiceo i Meicsiceo agus is í Cathair Mheicsiceo príomhchathair na tíre agus an chathair is mó.
Iógart
mion|clé|Iógart Táirge, a thosaigh sna Bálcáin, a dhéantar trí bhainne a choipeadh le baictéir ar leith, Lactobacillus bulgaricus agus Streptococcus acidophilus. Déanann sé seo aigéad lachtach as an lachtós sa bhainne. Is féidir bainne milis, beagmheathrais nó bearrtha a úsáid, agus blasanna, milsithe is torthaí a chur leis.
Llanfihangel Ysgeifiog
53.2138°N, -4.3062°W
Baile i Môn, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfihangel Ysgeifiog, 207.5 km ó Caerdydd agus 341 ó Londain. Tá daonra 1,499 ann, agus tá 1,146 (76.5%) in ann Breatnais a labhairt.
Trasinscneach
mion|Bratach trasinscneach Duine nach bhfuil a f(h)éiniúlacht inscne ag teacht leis an gceann a tugadh dó/di nuair a rugadh é/í is ea duine trasinscneach.
John Ray
Nádúraí a rugadh i mBlack Notley Shasana ab ea John Ray (29 Samhain 1627 – 17 Eanáir 1705). Rinne sé rangú ar phlandaí agus chuir béim ar an speiceas mar bhunaonad. Ba é bunsraith na tacsanomaíochta nua-aoisí a shaothar.
Cabáiste an mhadra rua
Planda ilbhliantúil a dhéanann mata, le cnotaí duilleog céasla-chruthach maolfhiaclach. Na bláthanna i gcraobhacha ar ghais ingearacha a fhásann 30 cm ar airde, bán go scothbhándearg le spotaí dearga. Hibrid is ea é, ach ní heol a bhunús. Fástar go forleathan i ngairdíní é.
Miotaseolaíocht na mBreatnach
Tá ann i  Miotaseolaíocht na mBreatnach  (Breatnais: Mytholeg Cymru) ná béaloideas as an mBreatain Bheag i dteannta le nósanna de eile roimh dheireadh na chéad mílaoise.
Bhíodh sé de chúram na ndraoithe (derwyddon) miotaseolaíocht agus stair na finne a sheachadadh ó bhéal go béal. Tá an béaloideas seo caillte nó athraithe de thaisme ionraidh agus tionchair sheachtraigh. Caomhnaítear 'séard atá fágtha lámhscríbhinní Breatnaise na meánaoise, san áireamh Llyfr Coch Hergest, Llyfr Gwyn Rhydderc, Llyfr Aneirin agus Llyfr Taliesin. I measc saothair i dteangacha eile, tá: as Laidin Historia Brittonum de chuid na naoú haoise agus an cronic de chuid na 12ú haoise le Sieffre o Fynwy, Historia Regum Britanniae; agus as Béarla, béaloideas níos deireanaí dá chnuasach scéalta The Welsh Fairy Book le William Jenkyn Thomas.
Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann
Is éard atá i Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann, ar a dtugtar An Ríocht Aontaithe (RA) agus An Bhreatain fosta (Béarla: United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland nó United Kingdom nó UK), ná stát neamhdhlisteanach é atá suite siar ó thuaidh ó chósta Mhór-Roinn na hEorpa. Áiríonn an tír oileán na Breataine Móire, an chuid thoir thuaidh d’oileán na hÉireann, agus go leor oileán níos lú eile. Is é Tuaisceart Éireann é an t-aon chuid den RA a bhfuil teorainn talún aige le stát eile – Poblacht na hÉireann. Is é Tuaisceart Éireann é an t-aon chuid den RA a bhfuil teorainn talún aige le stát ceannasach eile nuair nach nglactar na Spleáchais (Giobráltar agus Akrotiri agus Dhekelia) san áireamh. Tá teorainn idir Giobráltar agus an Spáinn, chomh maith leis sin tá teorainn ag Akrotiri agus Dhekelia le Poblacht na Cipire agus ag Dhekelia le Poblacht Thuaisceart na Cipire (atá faoi cheannas Turcaigh an oileáin ach nach bhfuil aitheantas idirnáisiúnta aige), agus an Crios Maolánach de chuid na NA a scarann an dá thír ar an oileán. Seachas an teorainn talún seo, bíonn an tAigéan Atlantach thart timpeall na tíre ar fad siar agus ó thuaidh, bíonn an Mhuir Thuaidh ina luí soir, an Mhuir nIocht ó dheas agus Muir Éireann siar.
Is í foirm rialtais na tíre í monarcacht bhunreachtúil le córas parlaiminteach. Is í cathair Londain í an phríomhchathair. Tá 4 thír chomhdhéanaimh sa RA: Tuaisceart Éireann, Alba, An Bhreatain Bheag agus Sasana. Tá fo-rialtais chineachta ag na chéad 3 chinn acu seo, a bhfuil cumhachtaí athraitheacha acu bunaithe ina bpríomhchathracha, Béal Feirste, Dún Éideann agus Caerdydd faoi seach. Gaolmhar leis an RA gan a bheith ina gcodanna di atá 3 Spleáchas na Corónach: Geansaí, Geirsí agus Manainn. Tá 14 Chríoch Thar Lear. Is ionann iad seo agus píosa iarmharacha de Impireacht na Ríochta Aontaithe, ina raibh beagnach ceathrú iomlán de dhromchla an domhain ag deireadh an 19ú haois agus toiseacht an 20ú haois. Ba í an Impireacht í an ceann is mó riamh ar domhan. Tchítear tionchar na RA i leitheadúlacht an Bhéarla mar mheán cumarsáide, cultúr na nOileán Briotanach, agus córais dlí i dtíortha ar fud na cruinne.
Is tír fhorbartha í an RA, a bhfuil an cúigiú geilleagar is mó ar domhan aige de réir OTI ainmneach agus an naoú ceann is mó ar domhan de réir Paireachta Cumhacht Cheannaigh. Ba í an chéad tír thionsclaíoch ar domhan í agus an neart is tábhachtaí ar domhan i rith an 19ú haois agus go luath san 20ú haois. Déantar tagairt go seadh don RA mar neart ollmhór agus tá go fóill cumhachtaí ollmhóra aigi i leith na heacnamaíochta, an chultúir, an mhíleata agus na n-eolaíochtaí aici, mar aon le tionchar nach beag go hidirnáisiúnta. Is stát núicléach aitheanta é agus caitheann sé an ceathrú caiteachas is mó ar domhan ar chúrsaí míleata.
Tá tuairim is 65 milliún duine ina gcónaí sa Ríocht Aontaithe: breis is 55 milliún i Sasana, cúig mhilliún in Albain, trí mhilliún sa Bhreatain Bheag agus cúpla milliún i dTuaisceart Éireann.
Rinne Sasana concas ar an mBreatain Bheag i rith na Meánaoise. Chruthaigh Acht an Aontais 1707 Ríocht Aontaithe na Breataine Móire, agus chruthaigh Acht an Aontais 1800 Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann. Nuair a bhain Saorstát Éireann a neamhspleáchas amach san fhichiú céad, cruthaíodh Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Thuaisceart Éireann.
Is stát aonadach é an Ríocht Aontaithe, rialaithe faoi monarcacht bhunreachtúil agus córas parlaiminteach, lena shuíochán rialtais sa phríomhchathair, Londain.
Geilleagar
Úsáidtear an punt steirling mar airgeadra sa Ríocht Aontaithe. Dar le tuairisc na bliana 2022 ón gCiste Airgeadúil Idirnáisiúnta, is é geilleagar na Ríochta Aontaithe an 9ú ceann is mó ar domhan de réir olltáirgeacht intíre (OTI) paireachta cumhacht cheannaigh (PCC), agus an 6ú ceann de réir OTI ainmniúla. De réir OTI PCC de réir chónaithigh, is an 26ú geilleagar is mó ar domhan atá ag an Ríocht Aontaithe, é ar $55,862 don chónaitheach.
Is í an earnáil seirbhíse (nó an tríú earnáil) an earnáil is mó i ngeilleagair na tíre, agus timpeall ar 80% de phostanna sa Ríocht Aontaithe san earnáil seo. I Mí na Samhna 2019, bhí ráta dífhostaíochta na tíre ar 3.7%, an seachtú leibhéal is lú san Aontas Eorpach dá mbeadh an Ríocht Aontaithe páirteach san eagraíocht sin.
Chell, Staffordshire
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é Chell.
Tadhg mac Nuad
San Fhiannaíocht i miotaseolaíocht na nGael, draoi agus seanathair Fhionn mac Cumhaill ar thaobh a mháthar ba ea Tadhg mac Nuadha. Ní léir é arbh é a athair Ardrí na hÉireann, Nuadha Neacht; an dia, Nuadha Airgeadlámh na dTuath Dé Danann; nó pearsa eile.
Ábhar na Breataine
Bailiúchán de litríocht na meánaoise is ea  Ábhar na Breataine, maidir leis an mBreatain and mBriotáin, agus a ríthe agus laochra seanscéalacha, Rí Artúr ach go háirithe. Is ar cheann de thri scéalaíocht mhóra an Iarthair é, i dteannta le hÁbhar na Fraince faoi Charlemagne, agus le hÁbhar na Róimhe maidir le nó spreagtha ag miotaseolaíocht chlasaiceach.
Tadhg mac Nuad
Bhí iníon le Tadhg darbh ainm Muirne, a raibh a lán fear sa tóir uirthi, Cumhall, ceannaire na bhfian ina measc. Dhiúltaigh de cách, ámh, óir go bhfaca i dtuar go gcaillfeadh sé a áit dúchais dá bpósfadh sí. D'fhuadaigh Cumhall Muirne, dá bharr rinne Tadhg achainí ar an Ardrí, Conn Céadchathach, a eisreachtaigh é agus a chuaigh ar a thóir. Maraíodh Cumhall i gCath Chnucha ag Goll mac Morna, a tháinig ina ionad mar cheannaire na bhFiann, ach bhí Muirne torrach chéanna féin. Diúltaigh Tadhg í agus d'ordaigh sé a mhuintir í a dhó, ach chuir Conn cosc ar seo agus chuir sé Muirne faoi chosaint comhghuaillí dá chuid.
Rugadh agus tugadh Fionn mac Mhuirne faoi cheilt, agus d'éirigh sé ina cheannaire na bhFiann in ionad Ghoill agus é fásta. D'éiligh sé éiric as Tadhg i gcoir bhás a athar, ag bagairt cogaidh nó comhrac aonair dá ndiúltófaí é. Thairg Tadhg dó a áit chónaithe ar chnoc Alúin, agus ghlac Fionn leis seo.
Bhí iníon eile ag Tadhg, Uirne, a ndearnadh cú di ag banríon Dhál Araí, agus thug sé cúpla cú ar an saol, Bran agus Sceólang.
Lana Del Rey
Amhránaí Meiriceánach is ea Lana Del Rey a rugadh faoin ainm Elizabeth Woolridge Grant ar 21 Meitheamh 1985.
Scaoileadh an t-albam, "Born to Die" i mí Eanáir 2012.
Réicivíc
Is é Réicivíc (Íoslainnis: Reykjavík, “Cuan Deataigh”) príomhchathair na hÍoslainne. Is í an chathair is mó sa tír, agus an phríomhchathair náisiúnta is faide ó thuaidh ar domhan. Tá 118,000 daoine ina gcónaí ann. Tá Réicivíc suite in iardheisceart na hÍoslainne, i Chuan Facsaflói.
500 Keys
Craoladh an t-aonú heipeasóid is fiche, "500 Keys", den dara sraith is fiche The Simpsons ar an 15 Bealtaine 2011. Scríobh John Frink an eipeasóid seo. D'fhéach 6.00 milliún duine ar an eipeasóid.
Halldór Ásgrímsson
Íoslannach is ea Halldór Ásgrímsson (8 Meán Fómhair, 1947–18 Bealtaine, 2015) a bhí ina phríomh-aire na tíre idir 2004 agus 2006.
Donal Creed
Polaiteoir Éireannach is é Donal Creed (7 Meán Fómhar 1924 – 23 Samhain 2017). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Fothair Tabhaicht
Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Fothair Tabhaicht.
Cliffe Vale, Staffordshire
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é Cliffe Vale.
Riho Makise
Is ban-aisteoir as an tSeapáin í Riho Makise. Rugadh í i Fukuoka ar 17 Nollaig, 1971; tá fuil de shaghas B aici agus tá sí 160cm ar airde.
Suimeanna
Bailé, Damhsa
Philip Neri
Naomh Caitliceach is ea Philip Romolo Neri (21 Iúil 1515 – 25 Bealtaine 1595) nó Filippo Romolo Neri mar a bhí aithne air san Iodáil. Rugadh i bhFlórans san Iodáil é agus fuair sé bás sa Róimh.
Achadh Loinne
Is sráidbhaile suite i gComhairle Shruighlea é Achadh Loinne.
Gráinne Murphy
Is snámhóir í Gráinne Murphy. Ghlac sí páirt i gCluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2012. Rugadh í ar an 26 Márta 1993, in Loch Garman.
Nora Kershaw Chadwick
Fileolaí Sasanach ba ea  Nora Kershaw Chadwick  CBE FSA FBA (28ú Eanáir 1891 – 24ú Aibreán 1972). Bhí suim ar leith aici i Léann Angla-Shacsanach, Ceilteach agus Lochlannach.
Dresden, Staffordshire
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é Dresden.
Cuimrigh
Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Cuimrigh.
Plasmaid
deas|mion|300x300px| Léaráid de bhaictéar a thaispeánann ADN crómasómach agus plasmaidí (ní an ghrafaic seo cruinn de réir scála) Is éard is plasmaid ann ná móilín beag d'ADN seachchrómasómach laistigh de chill atá scartha go fisiciúil ó ADN crómasómach agus ar féidir léps macasamhlú go neamhspleách. Faightear iad go coitianta mar mhóilíní d'ADN ciorclach déshnáithithe i mbaictéir ; ach uaireanta bíonn plasmaidí i láthair in Archaea agus Eukaryota. Sa nádúr, is minic a iompraíonn plasmaidí géinte a théann chun tairbhe don orgánach agus a thugann buntáiste roghnach, amhail frithsheasmhacht in aghaidh antaibheathach. Cé go mbíonn crómasóim mór agus go bhfuil an fhaisnéis ghéiniteach riachtanach go léir iontu le maireachtáil faoi ghnáthdhálaí, de ghnáth bíonn plasmaidí an-bheag agus ní bhíonn ach géinte breise iontu a d'fhéadfadh a bheith úsáideach i gcásanna nó i ndálaí áirithe. Úsáidtear plasmidí saorga go forleathan mar veicteoirí i gclónáil mhóilíneach, ag freastal chun macasamhlú seichimh d'ADN athchuingreach a thiomáint laistigh d'orgánaigh óstacha. Sa tsaotharlann, féadfar plasmaidí a thabhairt isteach i gcill trí imoibriú claochlúcháin. Tá plasmaidí sintéiseacha ar fáil lena soláthar ar an idirlíon..
Breathnaítear ar phlasmid mar mhacasamhaileáin, aonaid d'ADN atá in ann macasamhlú go huathrialach laistigh d'óstach oiriúnach. Mar sin féin, go ginearálta ní rangaítear plasmaidí, cosúil le víris, mar bheatha  Tarchuirtear plasmaimíd ó bhaictéar amháin go dtí baictéar eile (fiú ó speiceas eile) go príomha trí chomhchuingiú. Meicníocht amháin aistrithe géine cothrománach is ea an t-aistriú ósta-go-hósta seo, d'ábhar géiniteach, agus meastar plasmaimídí mar chuid den ghluaisóm (Béarla: mobilome). Murab ionann agus víris, a chlúdaíonn a n-ábhar géiniteach i gcóta cosanta próitéine ar a dtugtar caipsid, is ADN "nocht" iad na plasmaimíd agus ní ionchódaíonn siad na géinte is gá chun an t-ábhar géiniteach a chásáil le haistriú chuig óstach nua; mar sin féin, ionchódaíonn roinnt aicmí plasmaide an pileas "gnéas" comhchuingeach atá riachtanach dá n-aistriú féin. Athraíonn plasmaimíd í ó 1 go dtí os cionn 400 k péirí de bhunanna, agus is féidir le líon na bplasmaimíd comhionann i gcill amháin a bheith idir aon agus na mílte i gcásanna áirithe.
8 Meán Fómhair
Is é an 8 Meán Fómhair an 251ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 252ú lá i mbliain bhisigh. Tá 114 lá fágtha sa bhliain.
Droichead na hInse
Is droichead bóthair suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Droichead na hInse.
Godfrey Timmins
Polaiteoir Éireannach ab ea Godfrey Timmins (6 Meán Fómhair 1927 – 11 Aibreán 2001). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Droichead na hInse
clé|250px|mion|Droichead na hInse inniu
Etruria, Staffordshire
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é Etruria.
Roger Couderc
Is iriseoir spóirt Francach é Roger Couderc, speisialtóir i rugbaí, a rugadh 12 Iúil 1918 i Souillac (Lot) agus a d’éag 25 Feabhra 1984 i Bron.
Is mór atá a chuid tuairimí díograiseacha, ar an teilifís agus ar an raidió, ag leathnú an tóir atá ar rugbaí sa Fhrainc, go háirithe ó thuaidh ón Loire. Thug imreoirí fhoireann na Fraince an t-ainm "an séú fear déag de XV na Fraince" air.
Llanfihangel-ar-arth
52.0307°N, -4.2532°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfihangel-ar-arth, 96.2 km ó Caerdydd agus 290 ó Londain. Tá daonra 2,141 ann, agus tá 1,221 (57%) in ann Breatnais a labhairt.
Cluain na nGall
Baile i gContae Cheatharlach is ea Cluain na nGall (Clonegal as Béarla).
Innis Tuathar
Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Innis Tuathar.
Frank Cluskey
Polaiteoir Éireannach ab ea Frank Cluskey (8 Aibreán 1930 – 7 Bealtaine 1989). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Sgáin
Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Braonan.
Man Ray
Péintéir, dealbhóir, grianghrafadóir is déantóir scannán a rugadh i Philadelphia, Pennsylvania ab ea Man Ray (Emanuel Rudnitsky, 27 Lúnasa 1890 - 18 Samhain 1976). Pearsa thábhachtach i bhforbairt an Nua-Aoiseachais, bhunaigh sé an ghluaiseacht Dhadach i Nua-Eabhrac. Sna 1930idí tháirg sé an-chuid grianghrafanna is "rayographs", mar a thug sé ar a chóiriúcháin grianghrafanna.
Fenton, Staffordshire
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é Fenton.
Cluain Mhór
Baile i gContae Cheatharlach is ea Cluain Mhór (Clonmore as Béarla).
Takeshi Kitano
Is stiúrthóir scannánaíochta agus fuirseoir as an tSeapáin é Beat Takeshi. Rugadh i gContae Tóiceo é, ar an 18 Eanáir, 1947, agus is é Takeshi Kitano an t-ainm a tugtar air. Tá sé 168 cm ar airde, 76kg de meáchan, agus tá cineál fola O aige.
Ó Aibreán 2005, tá Beat Takeshi ina mhúinteoir choláiste.
Cabáiste géaraithe
deas|200px|thumb|Cabáiste géaraithe Bia coitianta sa Ghearmáin a dhéantar trí chisil ailtéarnacha cabáiste mhionghearrtha is salainn a dhéanamh i mbosca adhmaid is ea cabáiste géaraithe (nó sauerkraut ). Díbrítear aer trí ualach a chur ar barr. Ansin fágtar an t-iomlán ar feadh míosa nó mar sin le coipeadh.
Michael Conlan
Is dornálaí é Michael Conlan (rugadh ar 19 Samhain, 1991). As Béal Feirste dó. Bhuaigh sé bonn cré-umha amháin ag na Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2012.
Iolar maol
Iolar mór, suas le 80-100 cm ar fhad, dúchasach do Mheiriceá Thuaidh is ea an t-iolar maol. I gcontúirt imeacht in éag sna 1960idí, ach tar éis tréaniarracht chaomhnaithe sna Stáit Aontaithe, tá na huimhreacha ag méadú. Faightear gar d'uisce é. Itheann sé éisc, éin is mamaigh. Tagraíonn a ainm don chlúmh bán ar a cheann is a scornach. Glacadh leis mar shiombail náisiúnta na Stát Aontaithe i 1782, agus tugtar an t-iolar Meiriceánach air freisin.
Iolrach Cairtéiseach
mion|Iolrú Cairtéiseach Sa mhatamaitic, tacar gach péire is féidir ó dhá thacar, A is B, a chumtar trí eilimint amháin as A agus eilimint amháin as B a roghnú. Mar shampla, más A = {1, 2} agus B = {a, b}, is é an t-iolrach Cairtéiseach A × B = {(1,a), (2,a), (1,b), (2,b)}.
Iolar mara earrbhán
Iolar a itheann éisc agus a fhaightear ar chóstaí is ea an t-iolar mara earrbhán (Haliaeetus albicilla), nó, níos simplí, an t-iolar mara, cé go n-úsáidtear an t-ainm seo ar bhaill eile den ghéineas Haliaeetus freisin. Tá cineálacha eile iolar éisc a fhaightear gar d'uisce úr, ach itheann siad sin veirteabraigh eile chomh maith le héisc.
Am Port Mòr, Peairt
Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Am Port Mòr.
The Ned-Liest Catch
Craoladh an dara heipeasóid is fiche, "The Ned-Liest Catch", den dara sraith is fiche The Simpsons ar an 22 Bealtaine 2011. Scríobh Jeff Westbrook an eipeasóid seo. D'fhéach 5.25 milliún duine ar an eipeasóid.
Llanfihangel-y-Fedw
51.5538°N, -3.0952°W
Baile i Casnewydd, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfihangel-y-Fedw, 9.8 km ó Caerdydd agus 205 ó Londain. Tá daonra 291 ann, agus tá 17 (5.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Hanley Park
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent é Hanley Park.
Cabhaí
Creimire atá dúchasach do Mheiriceá Theas. Cuimsíonn sé an mhuc guine agus raon leathan creimirí eile. Ceansaíodh an mhuc guine baile mar bhia ag na hIncigh, agus itear fós í i Meiriceá Theas. 15 speiceas le fáil.
John O'Connell (Baile Átha Cliath)
Polaiteoir Éireannach is é John O'Connell (20 Eanáir 1927 – 8 Márta 2013). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Declan McAleer
Is polaiteoir de chuid Shinn Féin é Declan McAleer (Déaglán Mac Giollauidhir). Rugadh ar 10 Iúil 1973 é. Is Comhalta den Tionól Reachtach é do Thír Eoghain Thiar, ó 2012 ar aghaidh.
Scaipeadh Rayleigh
Scaipeadh solais (agus tonn eile) ag réada atá beag i gcomparáid le tonnfhad an tsolais. Méadaíonn sé leis an minicíocht i gcumhacht 4. Rinne an Tiarna Rayleigh taighde air seo agus chuir síos air den chéad uair. Scaipeadh Rayleigh sholas na Gréine ag móilíní an aeir is cúis le goirme fhollasach na spéire, mar scaiptear an solas gorm (le tonnfhaid ghearra) níos mó ná na dathanna eile i speictream na Gréine.
Maolíosa McHugh
Is léachtóir agus polaiteoir de chuid Shinn Féin é Maolíosa McHugh (Maolíosa Mac Aodha). Is as An Mhorn Bheag i gContae Thír Eoghain é. Is Comhalta den Tionól Reachtach é do Thír Eoghain Thiar, ó 2019 ar aghaidh.
Saol pearsanta
Tá sé pósta le Geraldine McHugh. Tá cúigear pháistí acu.
Jun Matsuda
Is ban-aisteoir agus pop-cheoltóir ("íol") as an tSeapáin í Jun Matsuda. Rugadh í i dTóiceo ar an 7 Meitheamh 1977; tá an tíopáil fola AB aici; agus tá sí 160cm ar airde.
Íbis niamhrach
Is éan í  an íbis niamhrach (Plegadis falcinellus). Is baill d'fhine na Threskiornithidaee iad.
An Tiarna Rayleigh
Fisiceoir a rugadh i Maldon, Shasana ab ea John William Strutt, An Tiarna Rayleigh (12 Samhain 1842 – 30 Meitheamh 1919). Rinne sé taighde bunúsach ar fhuaim is solas agus a nádúr tonnach go háirithe.
Tugtar scaipeadh Rayleigh ar scaipeadh tonn ag páirteagail an-bheaga (cuid mhaith níos lú na tonnfhad na toinne). Le William Ramsay, d'aimsigh sé argón don chéad uair i 1894.
Chuidigh sé le socrú na n-aonad leictreach. Rinne sé staidéar ar dhlús na ngás is feidhmiú dhlí Boyle i ngáis faoi bhrú an-íseal. Bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1904.
Míseal
Baile i gContae Cheatharlach is ea Míseal (Myshall as Béarla).
Bart Stops to Smell the Roosevelts
Craoladh an dara heipeasóid, "Bart Stops to Smell the Roosevelts", den tríú sraith is fiche The Simpsons ar an 2 Deireadh Fómhair 2011. Scríobh Tim Long an eipeasóid seo. D'fhéach 6.19 milliún duine ar an eipeasóid.
Hanley, Staffordshire
Is ceantar suite i Stoke-on-Trent, Staffordshire é Hanley.
Íbis bheannaithe
Íbis atá dúchasach don Afraic ó dheas ón Sahára, deisceart na hAráibe is Oileáin Aldabra (agus an Éigipt, tráth) is ea an íbis bheannaithe (Threskiornis aethiopicus).
Tacsanomaíocht
Tá dlúthbhaint aici leis an íbis cheanndubh (Threskiornis melanocephalus) agus leis an íbis bhán Astrálach (Threskiornis molucca), lena bhfoirmíonn sí coimpléasc ollspeicis, an oiread sin ionas go measann roinnt éaneolaithe go mbaineann na trí speiceas lena céanna. Is minic a hibridíonn na híbisí seo i dtréada measctha. Is minic a thugtar an íbis dhílis Astrálach ar an óbis bheannaithe sa ghnáthchaint.
Cur síos
Bán le ceann is scornach dorcha, cleití boga dubha ar an eireaball. Itheann sí éisc is feithidí, agus neadaíonn i gcrann nó ar an talamh.
Maothail, Peairt
Is baile suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Maothail.
Rhazes
Lia is ailceimicí Peirseach a raibh cónaí air i mBagdad ab ea Razi (Abu Bakr Muhammad ibn Zakariya ar-Razi, c 10ú céad). Tionchar fiúntach ag a chiclipéid ar eolaíocht míochaine sa Mheánaois.
Nicola Brogan
Is polaiteoir de chuid Shinn Féin í Nicola Brogan (Nioiclín Ní Bhrógáin). Is as An Ómaigh í. Is Comhalta den Tionól Reachtach í do Thír Eoghain Thiar, ó 2020 ar aghaidh.
Muine Bheag
Baile i gContae Cheatharlach is ea Muine Bheag (Bagenalstown as Béarla).
Les Paul
Ceoltóir, ceapadóir agus ceannródaí giotáir ab ea Lester William Polsfuss (9 Meitheamh, 1915 — 13 Lúnasa, 2009) nó Les Paul mar a bhí aithne níos fearr air. Meiriceánach a bhí ann, bhí páirt lárnach aige i bhforbairt an ghiotáir leictrigh agus tá ceann de na giotáir is cáiliúla ar domhain ainmnithe in ómós dó, an Gibson Les Paul. Giotáraí an-chumasach ab ea é chomh maith, a d´fhág a rian go soiléir ar na glúine a tháinig ina dhiaidh.
Tagairtí
200px|mion|clé|Les Paul ag seinm an ghiotáir sa bhliain 2004.
FK Kauno Žalgiris
Is club peile é Kauno Žalgirio futbolo klubas as Kaunas. Bunaíodh an club sa bhliain 2005, agus imríonn sé sa A lyga.
Ré
An dara fo-roinnt is mó a úsáidtear san amscála geolaíoch. Déantar gach ré a fhoroinnt ina tréimhsí.
Llanfihangel-y-Pennant
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfihangel-y-Pennant, 141.9 km ó Caerdydd agus 292 ó Londain. Tá daonra 338 ann, agus tá 174 (51.5%) in ann Breatnais a labhairt.
13 Samhain
Is é an 13 Samhain an 317ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 318ú lá i mbliain bhisigh. Tá 48 lá fágtha sa bhliain.
Iomaíocht na n-arm
Carnadh leanúnach arm ag stáit, bunaithe ar an tuiscint gur fearr sábháilteacht stáit má bhíonn ardchumhacht aige ar stát eile. Ach le fás leanúnach arm is córais lainseála ar gach taobh, is mó ar fad an baol don tsábháilteacht an teannas idirnáisiúnta is an mhímhuinín idir tíortha ar fud an Domhain.
Iomadú núicléach
Scaipeadh arm núicléach. Tá an-chuid iarrachtaí á ndéanamh bac a chur air, srianta ar easpórtálacha, scrúdú is fíorú idirnáisiúnta, agus baic ar thástáil is táirgeadh ábhair armghráid. De réir an Chonradh in aghaidh Iomadú Núicléach (1968) is gá diúltú do thaighde is forbairt ar airm núicléacha. Níor shínigh Iosrael, an India ná an Phacastáin é, agus tá taighde is forbairt núicléach ar siúl acu. Ar ndóigh, níor shínigh na seanchumhachtaí núicléacha — na Stáit Aontaithe, an Rúis, an Bhreatain, an Fhrainc, an tSín —ach an oiread. De réir na ráflaí, tá tíortha eile sa tóir ar na hairm seo, agus fiú sceimhlitheoirí. Is míchompordach an leamhsháinn é, gan aon dabht.
Corr leitheadach Eoráiseach
Is éan í an chorr leitheadach Eoráiseach. Is baill d'fhine na 	Threskiornithidae iad.
Llanfrothen
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Llanfrothen, 174 km ó Caerdydd agus 312 ó Londain. Tá daonra 422 ann, agus tá 296 (70.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Jade Ewen
Amhránaí, scríbhneoir amhrán agus aisteoir ó Shasana is ea Jade Ewen (rugadh 24 Eanáir, 1988). Is ball den phopbanna Sugababes í.
Buamáil Warrington (1993) agus dúnmharuithe i dTuaisceart Éireann
Imeachtaí
Phléasc dhá bhuama de chuid an IRA phléasc dhá bhuama i mboscaí bruscair, agus daoine ag siopadóireacht ar an phríomhshráid i Warrington, Cheshire, Dé Sathairn, 20 Márta 1993. Gortaíodh 56 duine agus maraíodh Jonathan Ball, trí bliana d’aois. Rinneadh coirloscadh ar an Chlub Éireannach i Warrington.
Chuaigh rudaí in olcas cúpla lá ina dhiaidh sin nuair a fuair leaid óg eile a gortaíodh sa phléasc, Tim Parry, dhá bhliain déag, bás fosta; baineadh é den mheaisín tacaíochta beatha é cúig lá tar éis na mbuamaí. clé|mion|Dúnmharaíodh ceathrar Caitliceach i g[[Carraig Ceasail (Castlerock), Doire]] Bhí ardteannas i dTuaisceart Éireann ag an am céanna agus dhúnmharaigh paraimíleataigh (as an UFF/UDA) seisear Caitliceach i dTuaisceart Éireannː Peter Gallagher (44) sa Westlink Enterprise Centre; James Kelly (25) i gCarraig Caiseal; James McKenna (52) i gCastlerock ; Gerard Dalrymple (58) i gCastlerock; Noel O'Kane (20) i gCastlerock; agus Damian Walsh (17) sa Dairy Farm Shopping Centre. mion|Cuimhneachán
mion|Dolores O'Riordan, 2016
Athmhuintearas
Labhair tuismitheoirí Tim Parry, Colin agus Wendy, ar an teilifís i nguth suaimhneach faoin mhac iontach a bhí caillte acu, agus d’iarr siad ar mhuintir na háite gan a bheith feargach.
D’fhás an ghluaiseacht síochána, The Warrington Campaign, ón phointe sin,. Tá obair leanúnach ar siúl ag a lán daoine don fheachtas ó shin, darbh ainm an Peace Foundation inniu, Is é an cuspóir atá acu ná daoine óga ó Shasana, na Sé Chontae agus an Phoblacht a thabhairt le chéile agus tuiscint agus cairdeas a chruthú eatarthu. mion|The Cranberries agus 'Zombie'
Cuimhne
Chum The Cranberries an t-amhrán cáiliúil, 'Zombie'. Chuir Jenny Ní Ruiséil Gaeilge air. Cinn crochta (go)(h)ísle, allta
Leanbh caillte céasta
Is go fíochmhar, (i)’dtost na hoíche
Ach a chroí, ní mo bhrí
Leis na tancanna lán,
Ráth Bhile
Baile i gContae Cheatharlach is ea Ráth Bhile (Rathvilly as Béarla).
Buamáil Warrington (1993) agus dúnmharuithe i dTuaisceart Éireann
Cuimhne
I do cheann, smaointe ann, bíonn siad scantraithe
I do cheann, i do cheann,
Scantraithe, scantraithe scantraithe
Loch Eyre
Tá Loch Eyre, nó Kati Thanda–Lake Eyre go hoifigiúil, in oirthuaisceart na hAstráile Theas, tuairim is 700 ciliméadar ó thuaidh as Adelaide, príomhchathair an stáit, agus ní bhíonn ann ach réileán salainn de ghnáth. Tá achar timpeall ar 9690 ciliméadar cearnach ar an réileán agus nuair a líontar é bíonn sé ar an loch is mó san Astráil. Bhíodh cáil ar an réileán mar an áit inar sháraigh daoine éagsúla an churiarracht domhanda luais ar thalamh. Sháraigh an Ridire Donald Campbell an churiarracht luais ann sa bhliain 1964. mion|Loch Eyre
Buamáil Warrington (1993) agus dúnmharuithe i dTuaisceart Éireann
Cuimhne
Céard ‘tá 'do cheann, i do cheann
Scantraithe, scantraithe, scantraithe
Croí máithre sáite báite,
cráite leis an mbuairt seo
Nuair is fíochmha(i)r(e) tost ná aoibh
Is éasca ‘n phian a thabhairt leat
Mar an ‘gcéanna, ón bhliain
A chailleadh, réabhlóidí
Lena gcroíthe chomh lán,
Iad chomh lán, lena bhfonn
I do cheann i do cheann, fós in aighneas
I do cheann, cuimhní ann
Scantraithe, scantraithe,
Céard ‘tá ‘do cheann, i do cheann
Scantraithe, scantraithe,...
Mahmoud Ahmadinejad
Ba é Mahmoud Ahmadinejad (rugadh ar 28 Samhain 1956) an 6ú uachtarán na hIaráine. Toghadh é ina uachtarán ar 24 Meitheamh 2005 agus ghlac sé an post ar 3 Lúnasa 2005. clé|mion|177x177px|25 Meitheamh 2005 Toghadh é ina Uachtarán ar an tír arís i mí Meithimh 2009. Ach mhaígh páirtithe an fhreasúra go raibh caimiléireacht i gceist sa phróiseas vótála.