cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taoschnó
Sláinte
Bïonn taoschnó ar cheann de na rudaí is measa a thabharfá do pháiste le n-ithe, agus na tuismitheoirí comhpháirteach sa bhfiontar. Mar shampla, "“Taoschnónna te ón oigheann. Cinn Mheiriceánacha. Díoltar i mboscaí iad. Dosaen i ngach bosca. Tá an-ráchairt go deo orthu. Tá daoine áirithe ag ceannach sé nó seacht gcinn de bhoscaí agus á n-alpadh i bhfigiúirí dúbailte ar an turas abhaile sa ghluaisteán, deirtear. Tá daoine ag tiomáint ó Thír Chonaill, ó Luimneach, ó Chorcaigh chun iad a fháil. Fiú tá muintir Dheisceart na Cathrach seo ag trasnú abhainn na Life chun iad a fháil, an gcreidfeá é? Tá an-éileamh go deo orthu . . .”"
Stair
Thosaigh an Salvation Army ag bacáil taoschnónna ar feadh an Chogaidh Cathartha na Stát Aontaithe.
Cultúr
Ceiliúrtar Lá Náisiúnta an Taoschnó gach bliain sna Stáit Aontaithe ar an 2 Meitheamh.
Eilean Glas
Is leithinis é Eilean Glas, ar Hearadh, Comhairle nan Eilean Siar.
Stáisiún an Droichid Nua
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite sa Droichead Nua i gContae Chill Dara é Stáisiún an Droichid Nua.
Bun na hAbhann, Contae Dhún na nGall
Baile in Éirinn is ea Bun na hAbhann (Béarla: Burnfoot). Tá an baile suite in iarthuaisceart na tíre i gContae Dhún na nGall.
Feochadán
deas|250px|thumb|Feochadán Cineál planda is ea an feochadán. Is é an feochadán siombail bláthach na hAlban.
Contae Tyrrell, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Tyrrell atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 4,407 duine ann. Is é Columbia a phríomhbhaile contae.
Bun Dobhráin
Baile in Éirinn is ea Bun Dobhráin (Bundoran i mBéarla), atá suite i ndeisceart Chontae Dhún na nGall. clé|mion|Bun Dobhráin
Turasóireacht
Tá clú leitheadach ar Bhun Dobhráin de bharr na dtonnta arda agus dá bhrí sin, tá earnáil surfála mhór sa bhaile. Tagann na mílte daoine ó achan chearn den domhan le triail a bhaint as na tonnta agus tá clú ar an mbaile de bharr na gcasinoanna freisin.
Stair
220x220px|left|thumb|Bun Dobhráin|alt=Ar an 8 Lúnasa 1980, chuaigh an t-ostán “Central Hotel” i mBun Dobhráin trí thine. Maraíodh cúigear duine fásta agus cúigear leanbh. Bhí sé ar cheann de na tubaistí  ba mheasa in Éirinn sa 20ú haois, sé mhí roimh an tine i gClub an Stardust.
Murfreesboro, Tennessee
Is cathair de chuid stát Tennessee, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Murfreesboro. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011, tá 111,327 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Murfreesboro suite i gContae Rutherford. Tá Tommy Bragg ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1811.
An Carn (Fowler)
Is sráidbhaile é an Carn (Fowler) (Béarla: Carn (Fowler)). Tá sé suite sa Mhuirthead, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Cill Chomhaid
Baile fearainn i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea Cill Chomhaid.
The Jungle Book (scannán 2016)
Scannán beochana Meiriceánach is ea The Jungle Book a rinneadh sa bhliain 2016.
The Angry Birds Movie
Scannán beochana Meiriceánach is ea The Angry Birds Movie a rinneadh sa bhliain 2016.
Cartúr Ghilbeirt
Is sráidbhaile é Cartúr Ghilbeirt. Tá sé suite sa Mhuirthead, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Baile na nGallóglach
Is baile é Baile na nGallóglach (Béarla: Milford) atá suite i dTuaisceart Chontae Dhún na nGall. Is iad Ráth Mealtain, Cill Mhic Réanáin, Ráth Maoláin agus An Cheathrú Chaol na bailte atá lonnaithe i limistéar Bhaile na nGallóglach. Tá an baile suite ag ceann na Maoile Rua, loch mara a scoilteann Leithinis Fhánada ó Iarthuaisceart Dhún na nGall. Tá dhá loch fionnuisce suite in aice leis an bhaile fosta, Loch Fearna agus Loch Caol. Is anseo atá ceanncheathrú an nuachtáin áitiúil The Tirconaill Tribune.
Bunaíodh an baile san ochtó haois déag, agus b’iad baill de theaghlach Climéis a bhunaigh é.
Stair agus suíomhanna stairiúla
mion|alt=|Na Gallóglaigh Tá an baile ainmnithe i ndiaidh na nGallóglach, saighdiúrí turastail den scoth. Tharla cath idir na hÉireannaigh (ar chuidigh na Gallóglaigh leofa) agus na Sasanaigh ar chnoc i gCoil an Chratlaigh ar imeall an bhaile. Is é seo an áit as a n-eascraíonn an logainm ‘Baile na nGallóglach'
Plandáil Uladh agus an t-aonach
Le linn Phlandáil Uladh leithdháileadh an bhaile agus an dúiche máguaird ar Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath. Sa bhliain 1713, thart ar céad bliain i ndiaidh na Plandála, scríobh muintir na háite litir chuig Coláiste na Tríonóide ag iarraidh cead a fháil aonach a eagrú i mBaile na nGallóglach. B'é Coláiste na Tríonóide a tharraing an chéad léarscáil bheacht den cheantar, i 1715.
Bhíodh lá an aonaigh ar siúl ar an tríú lá fichead de gach mí. Eagraíodh aonach fostaithe i Mí na Bealtaine agus Mí Dheireadh Fómhair. Bhí an aonach ar cehann de na haontaí is fearr i nDún na nGall, go háirithe le heallach agus eacha a cheannach agus a dhíol. Thaistilíodh daoine ó na bailte in aice láimhe go Baile na nGallóglach do Lá an Aonaigh. Mar sin féin, faoi na 1960idí bhí na haontaí ag dul in éag agus sa bhliain 1967 fosclaíodh an margadh beostoic i mBaile na nGallóglach. Tharla an tAonach deireanach i mí na Bealtaine sa bhliain 1972.
Teach na mbocht
Mar gheall ar Dhlí na mBocht, a ritheadh sa bhliain 1834, bunaíodh tithe na mBocht ar fud na tíre. D’fhoscail an teach na mbocht i mBaile na nGallóglach ar an séú lá de Mhí Aibreáin sa bhliain 1846 le linn an Ghorta Mhóir. Ní raibh aon rogha ag na daoine bochta ach dul chun cónaí i dteach na mbocht. Scaraítí fir, mná, buachaillí agus cailíní go dian agus choinnítí i mbloic éagsúla i dteacht na mbocht iad. Scaraítí lánúineacha pósta fiú, agus ní bhíodh cead acu a bpáistí a fheiceáil ach ar feadh tamall gearr gach lá. B'éigean do gach duine obair de chineál éigin a dhéanamh.
An bácús, an muileann arbhair agus an muileann plúir
mion|212x212px|Bácús Baile na nGallóglach (Milford Bakery) I rith na fichiú haoise b'iad Bácús Bhaile na nGallóglach agus an muileann plúir na hionaid tionscail ba mhó ar bhruach na Maoile Rua. D’fhoscail an bácús sa bhliain 1964, agus ina dhiaidh sin d’fhoscail an muileann plúir sa bhliain 1937. Díoltaí arán agus plúir astu ar fud na tíre. Ar an drochuair, scriosadh an muileann arbhair go hiomlán i dtine ar an seachtú lá is fiche de Eanáir. Ar an dea-uair, ní raibh aon duine sa mhuileann ag an am seo. Tá gach ceann de na gnóthaí seo dúnta inniu.
Áiseanna
Tá go leor áiseanna i mBaile na nGallóglach ar nós áiseanna oideachais, ionad sláinte, stáisiún na nGardaí, leabharlann, stáisiún dóiteáin, eagláis, trí siopaí grósaera, gruagaire, siopa búistéara, bialanna, caiféanna, óstán, tréidlia, siopa poitigéara, siopa leictreach, siopa crua-earraí, trí tithe tábhairne agus go leor áiseanna spóirt ar nós halla spóirt, cúirt leadóige, ceithre páirceanna peile (páirc traenáil, páirc sacair, páirc peil Ghaelach agus páirc uile-aimsire). mion|Pobalscoil Loreto alt=Mulroy Bay|mion|An Mhaoil Rua (Mulroy Bay)
Oideachas
Tá bunscoil amháin i mBaile Na nGallóglach inniu - Scoil Mhuire. Tá dhá meánscoil ann - Pobalscoil Loreto agus Coláiste na Maoile Rua. Is scoileanna measctha iad. Chomh maith tá ionad oideachais do dhaoine fásta ann. Tá leabharlann sa bhaile fosta. Tá sé suite ag bun an bhaile. Tá go leor seirbhísí ar fáil do pháistí, neacha léinn agus daoine fásta sa leabharlann.
Iompar
Ritheann an bus 974, arna hoibriú ag Patrick Gallagher Travel, Luan go Satharn idir Leitir Ceanainn, Baile na nGallóglach, agus Na Dúnaibh, trí Ráth Mealtain, Creamhghort, an Gleann, agus Carraig Airt. I dteanna air siúd, oibríonn John McGinley Coach Travel seirbhís idir Baile na nGallóglach agus Leitir Ceanainn fá choinne daoine atá ag iarraidh ceangal lena seirbhís chóiste go Baile Átha Cliath.
Turasóireacht
‘The Mulroy Woods’ is ainm don t-óstán i mBaile na nGallóglach. Is ón Mhaoil Rua (Béarla: Mulroy Bay) a thagann ainm an t-óstán. Tá an t-óstán suite in áit álainn ar imeall an bhaile.
Bíonn go leor turasóirí ag tarraingt ar Bhaile na nGallóglach mar tá sé suite in aice na farraige, na dtránna agus na gcéanna. Tá ceithre thrá in aice le Baile na nGallóglach - Port an tSalainn, Ráth Maoláin, Na Dúnaibh agus An Trá Mhór. Vótáladh trá Phort an tSalainn an dara trá is áille ar domhan. ]
Seirbhísí reiligiúnda
alt=Eaglais Naomh Peadar|mion|Eaglais Naomh Peadar Tá trí eaglais i mBaile na nGallóglach inniu - Eaglais Naomh Peadar, an Eaglais Phreispitéireach agus Eaglais Naomh Bríde. Tá ceann amháin de na heaglaisí suite ar Bhóthar Chill Mhic Réanáin ar imeall an bhaile. Tá Eaglais Naomh Peadar suite ag bun na príomhshráide agus tá Eaglais Naomh Bríde suite in áit álainn ar a dtugtar An Gabhlán, ar imeall an bhaile.
CLG
Bunaíodh an chéad fhoireann peil Ghaelach sa bhliain 1963. Mulroy Gaels an t-ainm a bhí ar an fhoireann. I ndiaidh 1983 rinneadh athrú ar an ainm go dtí CLG Bhaile na nGallóglach. Trí bhaile atá san fhoireann, Baile na nGallóglach, Ráth Maoláin agus Ráth Mealtain. Bhuaigh siad craobh an chontae sa bhliain 1990.mion|alt=|Oifig an phoist
Sacar
Is é sacar ceann de na spóirt is luaithe a imríodh sa bhaile le foirne ag dul siar go dtí 1920. Milford Celtic an t-ainm a bhí ar an fhoireann sacair ag an am. Rinneadh athrú ar an ainm go dtí Milford United go luath sna hochtóidí go dtí an lá atá inniu ann.
Doingean mara
Is iasc é an doingean mara (Dicentrarchus labrax). Tugtar an doingean mara Eorpach freisin, chun idirdhealú a dhéanamh leis an doingean mara ballach, Dicentrarchus punctatus, an speiceas eile i ngéineas Dicentrarchus. Tá sé dúchasach don Eoraip agus do na farraigí congarach di, chomh fada ó dheas leis an tSeineagáil agus soir go dtí an Mhuir Dhubh. Maireann an doingean mara in inbhir agus aibhneacha in aice na farraige uaireanta freisin.
Contae Union, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Union atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 201,292 duine ann. Is é Monroe a phríomhbhaile contae.
Stáisiún Chúil an tSúdaire
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i gCúil an tSúdaire i gContae Laoise é Stáisiún Chúil an tSúdaire.
Stáisiún Sheáin Mhic Dhiarmada
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i Sligeach i gContae Shligigh é Stáisiún Sheáin Mhic Dhiarmada.
Townsville
Cathair i Queensland is ea Townsville. Bhí 143,328 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Kingston, Tennessee
Is cathair de chuid stát Tennessee, Stáit Aontaithe Mheiriceá, é Kingston. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, bhí 5,934 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Kingston suite i gContae Roane. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1792.
Contae Vance, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Vance atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 45,422 duine ann. Is é Henderson a phríomhbhaile contae.
Last Tap Dance in Springfield
Craoladh an fichiú eipeasóid, "Last Tap Dance in Springfield", den aonú sraith déag The Simpsons ar an 7 Bealtaine 2000. Scríobh Julie Thacker an eipeasóid seo. D'fhéach 7.3 milliún duine ar an eipeasóid.
An Droim Riabhach (Iorras)
Is sráidbhaile é an Droim Riabhach. Tá sé suite sa Mhuirthead, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Stonewall Jackson
Ba ghinearál Meiriceánach é Thomas Jonathan "Stonewall" Jackson (21 Eanáir 1824 – 10 Bealtaine 1863). I gClarksburg, Virginia (Virginia Thiar inniu) a saolaíodh é. Ceannaire tábhachtach ar thaobh na Cónaidhme i gCogadh Cathartha na Stát Aontaithe a bhí ann. Lámhachadh é de thimpiste le linn Chath Chancellorsville. Téascadh géag leis dá bharr. Mhair sé roinnt míonna ina dhiaidh sin ach sa deireadh fuair sé bás mar gheall ar fho-iarmhairt niúmóine. Buille mór do chúis an Deiscirt sa chogadh úd é sin.
Contae Wake, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Wake atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2017, bhí daonra 1,072,203 duine ann. Is é Raleigh a phríomhbhaile contae.
Herman Melville
Úrscéalaí, gearrscéalaí agus file Meiriceánach a rugadh i Nua-Eabhrac ab ea Herman Melville (1 Lúnasa, 1819 – 28 Meán Fómhair, 1891). Na mór-shaothair a tháinig óna pheann ná Moby-Dick (1851), Typee (1846), agus Billy Budd, Sailor (1891).
Lola Pagnani
Ban-aisteoir Iodálach is ea Lola Pagnani. Rugadh ar an 3 Aibreán, 1972 í.
Saol
Tugadh an t-ainm Anna Lola Pagnani Stavros di ag am a breithe. Is iníon Enzo Pagnani, an scriptscríbhneoir scannán, í. Bhain sí céim amach i bPáras sa damhsa comhaimseartha agus í 17 mbliana d'aois. Bhí sí ina damhsóir do Momix ag an Turas Domhain, agus chomhoibrigh sí le cóiréagrafaíocht Cirque du Soleil i Montréal. Ba príomhdhamhsóir í ag an an Áras Ceoldrámaíochta i Munich faoi stiúrthóireacht Lina Wertmuller, agus Giuseppe Sinopoli an stiúrthóir ceolta. Níos déanaí, ba chéimí í i ndamhsa comhaimseartha ag Alvin Ailey American Dance Theater i Nua-Eabhrac. Rinne sí staidéir ar aisteoireacht ag an HB Studio, i Nua-Eabhrac freisin, sula ndeachaigh sí ar ais go dtí an Iodáil.
San Iodáil d'oibrigh sí le daoine iomráiteacha na dtionscadal scannán agus téatar, mar shampla Ettore Scola, Giulio Base, Lina Wertmuller, Spike Lee, John Turturro, agus Abel Ferrara. Thacaigh sí le Lavazza le Tullio Solenghi agus Riccardo Garrone agus chaith sí dhá bhliain ag obair ar an seó cainte Maurizio Costanzo. Tugadh cuireadh di obair le Enrico Montesano, Marco Columbro, Barbara De Rossi, Blas Roca Rey, Enrico Brignano, Nino Manfredi, Vittorio Gassman agus Shelley Winters, a chabraigh léi chun staidéir a dhéanamh go príobháideach i Los Angeles.
Le déanaí, shocraigh sí chun clár faisnéise a dhéanamh le stiúrthóir agus léiritheoir Meiriceánach Melissa Balin, ós rud é gurbh íospartach í den Mhaifia. Women Seeking Justice (Mná ag Cuardú Cirt) is ainm don tionscadal.
Tá Béarla, Fraincis, Spáinnis, agus Iodáilis líofa aici.
Iomramh
Currach
Currach a thugtar ar an mbád iomramha is coitianta in Éirinn agus is iomaí cineál a bhí ann. Fráma éadrom a bhíonn ar an gcurach i gcónaí agus craiceann air. Maidir le fad, tá curach abhann na Bóinne geall le 6 troithe ar fhad agus Naomhóg Chiarraí 26 troigh ar fhad. As an áit ina dtógtaí iad a ainmníodh na curaí. Córas iompair, soitheach fóillíochta agus spóirt atá sa churach agus is iomaí cineál atá ann ón gcurach canbháis atá ag iascairí Árann, go naomhóg na gCiarraíoch, ina measc. Scríobhann lucht an Bhearla an focal Curragh nó Currach chun cur síos ar an mbad céanna.
Ainmeacha Éagsúla na gCurrachaí
Currach Acla, Currach Árann, Currach Bhéal Deirg, Currach na Bóinne, Currach Chuan na gCaorach, Currach Oileán Inis Scéith, Currach Chill Chaoidhe, Crann snámha Loch Chuimín an Turais, Currach Uaighe (Owey Island, Currach na Rosann, Currach Thoraigh.
Tá eolas breise faoi na báid seo le fail ar http://www.mmara.com/
Rásaíocht Currachaí
Bíonn rásaí curach ar siúl in Éirinn agus níos faide ó bhaile freisin. Go minic bíonn geallta bád seoil nó rásaí húicéirí húicéir ann taca an ama chéanna, le linn Fhéile Chuigéil, i Leitir Mealláin mar shampla nó mar chuid d’Fhéile Curach an Mháma nó tráth fhéile Milwaukee i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Anuraidh bunaíodh féile currachaí i Ros Muc i mí Bealtaine. Bhí rásaí currachaí beagnach imithe i léig uilig go dtí gur thosaigh athbheochan orthu sna seascaidí. Ba iad rasaí currachaí Bhóthar na Trá i nGaillimh na cinn ba mhó agus ba cháiliúla sa tír. Bhí an oiread sin cáil orthu go dtiocfadh na mílte lucht féachana le breathnú orthu. Bhronnfadh Uachtarán na hÉireann Éamon De Valera an corn ar na buaiteoirí. Bhuaigh clann clúiteach Seoigí Inis Bearachain an corn i 1956, 1957, 1958 agus arís i 1961 is ina dhiaidh sin a cumadh an t-amhrán Seoige Inis Bearachain.
Níl an fhéile mór currachaí seo i mBóthar na Trá níos mó ach ní aon dochar é sin mar tá neart féilte eile i gcathair na Gaillimhe cosúil leis an bhféile Ealaíona agus mar sin de. Féiltí beaga is mó atá ann anois i mbailte beaga cois cósta agus cuireann siad go mór le heacnamaíocht na mbailte céanna.Ritheanna imircí na tíre féiltí currancaí freisin agus tá an chail ar ann ceann ata i Milwaukee Meiriceá.(Tá eolas ar na himeachtaí seo le fáil ar http://www.gaelsaoire.ie/asp/events_responder.asp agus gaeltacht=gaillimh&language=gaeilge&town=) Bíonn rásaí go rialta ag an North American Currach Association agus eolais faoi na rásaí sin ag http://www.geocities.com/nacarowing/
Currach na Bóine
Is í Currach na Bóine an currach is sine agus is lú ata ann agus tá iarsmaí seandalaíocht den churach seo le fáil san Iarsmalann náisiúnta. Tá samplaí nua-aimseartha den churach seo le fáil in aice na Bóine sa lá atá inniu ann ach is le haghaidh teaspainteas is mo a bhaintear úsáid astú ní cosúil leis na currachaí farraigí atá in úsáid go forleathan ar chóstaí na hÉireann fós. nasc Corracle on river boyne: http://www.quinnipiac.edu/other/abl/etext/irish/pictures/p143.html
Meitheal Mara
Níl mórán tógalaí lán aimseartha currachaí sa tír sa lá atá inniu ann is ar bhun pairtaimseartha is mó a thógtar iad ach mar gheall ar an borradh atá ar eacnamaíocht na tíre tá ann éileamh ag lucht iomradh orthu faoi láthair. Tá tograí rialtais ag tabhairt cúnamh stáit chun tioncail tógáil currachaí a athfhorbairt agus is í an ceann is cailiula dóibh seo ná Meitheal Mara atá lonnaithe i gCathair Chorcaí(http://www.mmara.com/).Tá cúpla togra eile sa tír atá ann chosúil le seo ar nós West Clare Currachs(http://www.westclarecurrachs.com/).I mbliana chuir Cian De Buitleir dvd ar fail ag teaspáint cén chaoi le haghaidh na currachaí seo a thógáil.Is iad na saor báid as Conamara atá ar an dvd agus iad ag teaspáint a scileanna thraidisiúnta.
Conclúid
Ní dóigh go bhfuil aon radharc níos deise ná duine a fheiceáil dul amach Cuan na Gaillimhe maidin shamhraidh agus iad ar thóir ronnachaí nó an tatmaisféar a bhíonn ag féile currachaí nuair a bhíonn fir agus mná bhréatha Chonamara ag coimhlint le chéile os cionn na maidí rámha.
Ginmhilleadh
Tugtar breith anabaí nó ginmhilleadh spontáineach ar eachtraí a tharlaíonn gan idirghabháil. Nuair a ghlactar céimeanna d'aon ghnó chun deireadh a chur le toircheas, tugtar ginmhilleadh spreagtha air nó go hannamh ná sin "breith anabaí spreagtha".
De ghnáth tagraíonn an téarma neamhathraithe ginmhilleadh do ghinmhilleadh spreagtha. Tugtar "foirceannadh déanach ar thoircheas", ar ghnáthamh comhchosúil tar éis don fhéatas maireachtáil taobh amuigh den bhroinn.
Gnéithe  leighis
Is é atá i gceist leis an teicníc mháinliachta is coitianta ná an ceirbheacs a leathadh agus caidéal súite a úsáid. Dealraíonn sé go bhfuil an druga mifepristone i gcomhar le prostaglandin chomh sábháilte agus chomh héifeachtach le máinliacht le linn an chéad agus an dara ráithe toirchis.
Stair
Téann stair an ghinmhillte siar go dtí an ré ársa ach tá go leor conspóide ann faoi.
Gnéithe de dhlí
mion|Na dlíthe sa bhliain 2019 Tá an ginmhilleadh dlíthiúil in Éirinn, buíochas leis an mBille um an Séú Leasú is Triocha ar an mBunreacht. Vótáil 66.40% den phobal ar son an bille seo ar an 25 Bealtaine 2018. Roimhe seo, bhí an ginmhilleadh neamhdhlíthiúil in Éirinn. Tá an ginmhilleadh dlíthiúil freisin sa Bhreatain is cuid mhaith tíortha eile faoi chúinsí ar leith. Tá an ginmhilleadh conspóideach i gcuid mhaith tíortha.
Athmhíleatú ar Dhúiche na Réine
mion|clé|[[Tír na Réine agus an Phalaitíneacht|Dúiche na Réine]] mion|clé|Saoránaigh Ghearmánacha ag beannú do shaighdiúirí na Gearmáine sa bhliain 1936 Tharla Athmhíleatú ar Dhúiche na Réine ar an 7 Márta 1936, nuair a cháin Adolf Hitler Comhaontú Locarno agus sheol sé 15,000 saighdiúir agus 22,000 póilín ón nGearmáin isteach i nDúiche na Réine. Bhí an réigiún, ar an teorainn leis an Fhrainc, ina chrios maolánach “dímhíleataithe” ag an am sin. Sheas na Comhghuaillithe i leataobh, áfach.
Imeachtaí
Ní raibh cead ag arm na Gearmáine dul isteach i nDúiche na Réine faoi Chomhaontú Locarno mar go raibh an Fhrainc buartha faoi ionsaí ón Ghearmáin.
Chuir Adolf Hitler tús leis an chéad sárú míleata ar Chonradh Versailles ar 7 Márta 1936 áfach. D’ordaigh sé do 15,000 saighdiúir (ón Wehrmacht) agus 22,000 póilín dul isteach i nDúiche na Réine. Bhí a fhios ag Hitler go raibh a arm measartha lag go fóill. Mar sin bhí orduithe ag a chuid trúpaí ar an lá sin tarraingt siar dá gcuirfeadh arm na Fraince ina éadan. D’admhaigh Hitler níos déanaí go raibh sé ag dul sa seans nuair a chuir sé a chuid saighdiúirí isteach i nDúiche na Réine clé|mion|256x256px|Stanley Baldwin Ní dhearna an Fhrainc ná an Ríocht Aontaithe rud ar bith, áfach. Bhí a fhios acu le feadh tamaill céard a bhí ar intinn Hitler, is cosúil. Gan idirghabháil mhíleata ó na Comhghuaillithe, bhí an lá leis na Naitsithe.
I ndeireadh an lae, bhí polasaí géilleadh chun síthe i bfheidhm ag na Comhghuaillithe ag an am sin. mion|Albert Sarraut, uachtarán na Fraince
Iarmhairtí
Bhí teorainneacha iartharacha a thíre daingnithe ag Hitler gan troid ar bith agus bhí sé ábalta a aird iomlán a dhíriú anois ar theorainneacha oirthearacha na Gearmáine.
I ndiaidh athmhíleatú a dhéanamh ar Dhúiche na Réine, chuir Hitler luas lena pholasaí eachtrach (mar a bhí leagtha síos i Mein Kampf). Faoi Shamhain 1936 bhí conarthaí sínithe aige leis an Iodáil (Ais na Róimhe agus Bheirlín) agus leisan tSeapáin (an Comhaontú FrithComintern).
An tSacsain
Is í Dresden a príomhchathair. Cathracha móra eile is ea iad Leipzig, Chemnitz agus Zwickau.
Tá an tSacsain ag críochantacht leis na stáit Ghearmánacha Brandenburg, an tSacsain-Anhalt, Thüringen agus an Bhaváir. Thairis sin, tá teorainneacha aici leis an bPolainn agus le Poblacht na Seice.
I Mí na Samhna sa bhliain 2006, bhí 4,252,000 duine ina gcónaí sa tSacsain. Tá daonra na Sacsaine ag dul i laghad, ós rud é go bhfuil sí dealbh dearóil cosúil leis an gcuid is mó d'oirthear na Gearmáine, agus na daoine ag dul siar ar lorg jabanna. Ó athaontú na Gearmáine i leith, chaill an stát sé chéad míle duine dá dhaonra.
mion|clé|Fógra sa tSacsain as Gearmáinis agus Soirbis
Is í an eite dheis, nó an CDU (an tAontas Críostaí Daonlathach), an páirtí is láidre sa tSacsain ó athaontú na Gearmáine. Is iad na hiar-Chumannaigh (PDS - Páirtí an tSóisialachais Daonlathaigh) an páirtí is mó ar an eite chlé. Níor éirigh leis an SPD (is é sin, daonlathaigh shóisialta Iarthar na Gearmáine) mórán dul chun cinn a dhéanamh riamh i dtoghcháin réigiúnda an stáit chónascaigh seo. Ón mbliain 2004 i leith, áfach, tá comhrialtas an CDU agus an SPD ag rialú na Sacsaine.
Dún Luáin
Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea Dún Luáin. Fuarthas 1,292 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Stair
Ar an 26 Bealtaine 1798, tharla sléacht eile i nDún Luáin. Contae Chill Mhantáin. Cuireadh 36 príosúnach chun báis.
Stáisiún Bhéal an Átha
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i mBéal an Átha i gContae Mhaigh Eo é Stáisiún Bhéal an Átha.
Cath Fhoraois Teutoburg
Troideadh Cath Fhoraois Teutoburg (nó clades Variana ag staraithe Rómhánacha) sa bhliain 9|9 AD, nuair a chuir comhghuaillíocht de threibheanna Gearmánacha faoi cheannas Arminius (Gearmáinis: Armin; ar a dtugtar "Hermann"), mac Segimerus (Gearmáinis: Segimer nó Sigimer) na gCherusci, luíochan roimh agus scrios ar thrí léigiún Rómhánach, in éineacht lena bhfoireann chúnta, faoi stiúir Publius Quinctilius Varus.
Tonnfhad
thumb|200px|Tonnfhad: λ. Fad: d. Aimplitiúid: I San fhisic séard is tonnfhad ann ná an fad idir aonaid athfhilteach tonn forleata ag minicíocht áirithe. Úsáidtear an litir Gréagach lambda (λ), le chur síos a dhéanamh air.
Samplaí de rudaí bainteach le tonnta ná solas, tonn uisce, agus tonn fuaime. Ag úsáid an foirmle matamaitice tá tonnfhad = luas toinne / minicíocht:
Mar sin, tá gaol comhréireach inbhéartach idir tonnfhad agus minichíocht, ciallaíonn sin go bhfuil an tonnfhad beag nuair atá an minichíocht ard, leis an luas chéanna ciallaíonn minichíocht ísle go bhfuil an tonnfhad níos faide.
Contae Warren, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Warren atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 20,972 duine ann. Is é Warrenton a phríomhbhaile contae.
F. Scott Fitzgerald
Scríbhneoir Meiriceánach a rugadh i St. Paul, Minnesota ab ea Francis Scott Key Fitzgerald (24 Meán Fómhair 1896 – 21 Nollaig, 1940).
An Droichead Adhmaid
Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea An Droichead Adhmaid.
Stáisiún Bhaile an Mhóta
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i mBaile an Mhóta i gContae Shligigh é Stáisiún Bhaile an Mhóta.
Foirtchern
Taoiseach cogaidh Briotanach na 5ú haois ab ea Foirtchern.
Liosta de charachtair Coronation Street
Sobaldráma Briotanach is ea Coronation Street (nó Corrie go neamhfhoirmeálta uaireanta). Is liosta é seo de charachtair Coronation Street.
Contae Washington, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Washington atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2013, bhí daonra 12,722 duine ann. Is é Plymouth a phríomhbhaile contae.
Quang Binh
Is ceantar de chuid Vítneam, suite thoir ó thuaidh de Cathair Hue é Quang Binh (nó Quảng Bình sa litriú Vítneaimis). Is í Dong Hoi an chathair is mó i gceantar Quang Binh.
Na Cùileagan
Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, iad na Cùileagan.
Brian Mulroney
Bhí Martin Brian Mulroney (a rugadh ar an 20 Márta 1939) ina Phríomh-Aire ar Cheanada ó 1984 go dtí 1993. Bhí sé ina cheannaire ar an bPáirtí Coimeádach Forásach. ó 1983 go 1993. Tháinig sé chun saoil i mbaile iargúlta Baie-Comeau i gcúige Québec. Ba iad Mary Irene (née O'Shea) agus Benedict Martin Mulroney, fear agus bean de phór na hÉireann, a thuismitheoirí.
Binn Mhór
Sliabh i gContae na Gaillimhe is ea Binn Mhór (661 m).
Maigh Chríodáin
Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea Maigh Chríodáin.
An Cúil Bháicidh
Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é an Cúil Bháicidh.
Stáisiún Bhéal Easa
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i mBéal Easa i gContae Mhaigh Eo é Stáisiún Bhéal Easa.
Peiriú
Is tír i Meiriceá Theas í Peiriú, ar an Aigéan Ciúin. Tá sí ag críochantaíocht leis An tSile, leis an mBolaiv, leis an mBrasaíl, leis an gColóim agus le hEacuadór.
Is í Líoma an phríomhchathair. Tá 8 milliún duine ina gcónaí i Líoma.
thumb|left|Machu Picchu, Peiriú thumb|right| [[Señor de los Milagros, Lima]] thumb|right|Seaman in [[Urarina, 1988]]
Contae Watauga, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Watauga atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 51,079 duine ann. Is é Boone a phríomhbhaile contae.
Binn Chaonaigh
Sliabh i gContae na Gaillimhe is ea Binn Chaonaigh (633 m) nó Mám Éan (Maumeen), in aice an Mháma i gConamara.
Rinne Clíodna Cussen dealbh de Naomh Pádraig i Mám Éan.
Rinne Micheál Mac Gréil S.J. athbheochan ar oilithreacht Mhám Éan sna 2000idí.
Penélope Cruz
Is ban-aisteoir Spáinneach í Penélope Cruz Sánchez, a rugadh ar an 28 Aibreán 1974.
Rath an Daingean
Baile i gContae Chill Mhantáin in Éirinn is ea Rath an Daingean.
Stáisiún Mhainistir na Búille
Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite i Mainistir na Búille i gContae Ros Comáin é Stáisiún Mhainistir na Búille.
Stiofán Mac Éanna
Teangeolaí agus scríbhneoir de shliocht Éireannach ba ea Stiofán Mac Éanna (1872-1934). Tháinig cáil air de bharr an aistriúcháin Bhéarla a rinne sé de shaothar Plotinus, fealsamh mór a bhí beo le linn an chuid deiridh den Impireacht Rómhánach. Bhí an-mheas ar stíl Mhic Éanna, agus chuir sé fealsúnacht Plotinus in iúl do ghlúin nua.
Beatha agus saothar
I bPáras ba mhinic é i gcomhluadar náisiúnach Éireannach. Chuaigh sé isteach i bhfórsaí na Gréige i gCogadh Gréag-Thurcach 1897, rud a chuir ar a chumas eolas a fháil ar ghnáth-Ghréigis an lae inniu. Ba ghearr ann é, agus tar éis dó filleadh ar Pháras chuaigh sé go dtí Londain agus ansin go dtí Baile Átha Cliath. Chaith sé seal i Nua-Eabhrac ar an trá fholamh, agus nuair a d’fhill sé ar Pháras fuair sé post mar chomhfhreagraí eachtrach ó Joseph Pulitzer. Chuir sé scéalta abhaile ón Rúis, ón Ungáir agus óna lán tíortha eile.
Timpeall an ama seo phós sé Marie Bray, Meiriceánach a fuair a cuid scolaíochta sa Fhrainc. Bhí suim acu sna cúrsaí cultúir agus polaitíochta céanna.
I dtús na 1900í thosaigh Mac Éanna ag saothrú na Gréigise Clasaicí arís agus é ag smaoineamh ar shaothar Plotinus a aistriú. B’fhealsúnaí Gréagach é siúd a raibh an-spéis ag Mac Éanna ina ndúirt sé faoin ‘Aon’ a tháinig ann roimh gach réaltacht eile. D’éirigh sé as a phost mar chomhfreagraí do Pulitzer ach lean sé air ag scríobh don ‘Freeman’s Journal’. D’éirigh leis freisin an chéad imleabhar de Plotinus, Ennead 1, a chur amach.
Bhí bunús na Gaeilge aige faoin am seo. D’fhreastail sé féin agus Marie ar ranganna de chuid Chonradh na Gaeilge i Londain. I mBaile Átha Cliath rinne sé obair riaracháin don Chonradh agus chruinníodh Gaeilgeoirí i dteach mhuintir Mhic Éanna uair sa tseachtain chun comhrá a dhéanamh. Dúirt Piaras Béaslaí, cara leis, go raibh sé ábalta Gaeilge a labhairt go maith. Bhí ardmheas ag Mac Éanna ar an teanga: ‘A man could do anything in Irish, say and express anything, and do it with an exquisite beauty of sound’. Bhí díomá air gur thug sé faoin teanga go ródhéanach chun scríobh go maith inti: ‘I consider it the flaw and sin of my life that I didn't twenty years ago give myself body and soul to the Gaelic to become a writer in it…’
Nuair a thosaigh an Chéad Chogadh Domhanda, shíl sé go ndéanfadh sé díobháil mhór do gach taobh. Tháinig Éirí Amach na Cásca aniar aduaidh air mar a tháinig ar a lán eile, cé go raibh bá aige le náisiúnachas na hÉireann. Níor mhaith leis Conradh Angla-Éireannach 1921, ach ba thrua leis an cogadh cathartha a lean é.
Mheath an tsláinte ar Mhac Éanna agus ar Marie. Cailleadh Marie i 1923 agus chuaigh Mac Éanna chun Sasana ag súil le leigheas. Lean sé air ag aistriú agus ag foilsiú Plotinus agus chuidigh B.S. Page leis ar an imleabhar deireanach agus mar athcheartaitheoir. Faoin am seo bhí droim láimhe tugtha aige go rúnda leis an gCaitliceachas. An taighde a rinne sé ar reiligiúin eile agus ar fhealsúnachtaí eile tharraing sé ar ais go dtí Plotinus é agus go dtí aireachtáil iomach an tsaoil atá inár dtimpeall mar rud atá curtha in iúl ag rud eile nach é. Ba é seo an toradh a bhí ar ‘divine mind at work (or at play) in the universe”.
Bhí sé ar bheagán airgid anois, agus chaith sé deireadh a shaoil i mbothán sa Choirn. Fuair sé bás in ospidéal i Londain i 1934.
In Uiliséas James Joyce deir an leabharlannaí Richard Best: ‘Mallarmé, don't you know, has written those wonderful prose poems Stephen MacKenna used to read to me in Paris’.
Tagairtí
Journal and Letters of Stephen MacKenna, edited with a memoir by E.R. Dodds. London: Constable & Company Ltd, 1936
The Six Enneads By Plotinus, Written 250 A.C.E., Translated by Stephen Mackenna and B. S. Page: The Internet Classics Archive, http://classics.mit.edu/Plotinus/enneads.html
An Caisleán Gearr
Is baile suite i gContae na Gaillimhe é an Caisleán Gearr (Béarla: Castlegar). Bhí 842 duine ina gcónaí sa Chaisleán Gearr sa bhliain 2002.
Cúil Duibh
Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, é Cúil Duibh.
It's a Mad, Mad, Mad, Mad Marge
Craoladh an t-aonú eipeasóid is fiche, "It's a Mad, Mad, Mad, Mad Marge", den aonú sraith déag The Simpsons ar an 14 Bealtaine 2000. Scríobh Larry Doyle an eipeasóid seo. D'fhéach 7.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Dáithí Ó Sé
Is craoltóir teilifíse agus raidió Éireannach é Dáithí Ó Sé. Faoi láthair, tá sé ina láithreoir ar an gcomórtas Rose of Tralee agus is láithreoir é agus Maura Derrane ar The Today Show ar RTÉ. Ó 2018, tá clár aige ar TG4 darb ainm Seal le Dáithí '. Is cainteoir dúchais Gaeilge é Dáithí.
Saol luath
Rugadh Dáithí Ó Sé ar an bhFeothanach, sráidbhaile beag i gCorca Dhuibhne i gcontae Chiarraí, ar an dara lá de Mheitheamh 1976. Tá ceathrar deirfiúr agus deartháir aige: Caoimhín, Deirdre, Dónall agus Máire Áine. Ba é Maidhc Dainín Ó Sé athair Dáithí, agus ba í Kathleen (Caitlín) Nic Gearailt a mháthair. Bhí Maidhc agus Caitlín ina gcónaí i Chicago ó 1959 go dtí 1969, nuair a d'fhill siad ar ais go hÉirinn. Bhí Maidhc ina scríbhneoir agus ina cheoltóir; tá roinnt saothar foilsithe aige cosúil le Corcán na dTrí gCos. Is dócha go raibh an Ghaeilge curtha go mór i bhfeidhm i saol Dháithí fada is a bhí sé ag fás aníos.
D'fhreastail Dáithí ar an mbunscoil áitiúil agus ansin ar Mheánscoil na mBráithre Críostaí, áit ar fhreastal Dara Ó Briain freisin. Nuair a chríochnaigh sé sa scoil, lean sé ar aghaidh ag staidéar i gColáiste Mhuire gan Smál, agus bhain sé amach céim BA sa Stair agus sa Ghaeilge.
Gairm Dháithí roimh na meáin
Bhí roinnt post ag Dáithí sular thosaigh sé ag obair le TG4. Bhí sé ina bhúistéara nuair a bhí sé ar scoil, agus bhí sé ina dhoirseoir slándála. Bhí post aige mar thiománaí ar bhád farantóireachta timpeall na mBlascaodaí i gCiarraí. Bhí an-bhaint ag teaghlach Dáithí leis an bhfarraige; bhí a sheanathair Dainín Dan Ó Sé ina iascaire. Bhí Dáithí ina mháistir sorcais i Duffy’s Circus freisin. Chaith sé ceithre bliana leis an sorcas; thosaigh sé ann nuair a fuair sé glaoch ó ghrúpa a bhí ag cur na Gaeilge chun cinn, ag iarraidh air le dul isteach sa sorcas toisc go raibh siad ag iarraidh an teanga Ghaeilge a thabhairt isteach sa léiriú sorcais. Ba é an chéad seó sorcais as Gaeilge. Chuaigh siad ar camchuairt timpeall na hÉireann taobh amuigh de na ceantracha Gaeltachta. Dúirt sé in agallamh gur bhain sé an-sult as a chuid ama sna sorcais agus bhí sé an-ghreannmhar. Labhair sé faoi conas a bhí gach lá sa sorcas éagsúil. Bhí Dáithí Ó Sé ag obair go páirtaimseartha le TG4 nuair a bhí sé ag múineadh, dar le Dáithí bhain sé taitneamh as gach lá a raibh sé a mhúineadh ach bhí fonn air obair ar feadh TG4 nuair a cuireadh ceist air toisc go raibh sé fiosrach faoi. Ba dheis iontach é an post seo i gcomhair Gaeilgeora cosúil le Dáithí.
Gairm sna meáin
Bhí Dáithí Ó Sé mar chuid lárnach de theilifís trí Ghaeilge in Éirinn. Thosaigh Dáithí ag obair le TG4, stáisiún náisiúnta na Gaeilge in Éirinn, i 1999. mion|Tá Dáithí Ó Sé ag obair i TG4 ó 1999 Bhí sé ag obair go páirtaimseartha mar fhear na haimsire agus mar láithreoir leanúnachais ag an bpointe seo, ach faoi 2001, bhí conradh lánaimseartha faighte aige. In 2002, ghlac sé páirt sa chlár ‘Féilte’ ar TG4. Bhí an clár seo bunaithe ar deich bhféile samhraidh agus dhá cheann speisialta ag an Nollag a bhí lonnaithe i Nua-Eabhrac agus i mBostún. Freisin i 2002 bhí Dáithí páirteach i nGradam Ceoil TG4 a bhí ar siúl i gceoláras Ollscoil Luimnigh. Bhí sé mar láithreoir ar an oíche agus bhí thart ar 1,000 duine ann mar lucht féachana.
I 2003, lean Dáithí ar aghaidh leis an tsraith 'Féilte' agus bhí sé mar láithreoir ar an chlár Cleamhnas, ina ndeachaigh rannpháirtithe ar choinne chéadaithne lena chéile. Bhí Dáithí páirteach sa chlár ar feadh sraith amháin (13 clár). Lean Dáithí ar aghaidh ag obair le TG4 agus ag léiriú don stáisiúin ar roinnt clár cosúil le 'Coinne Le' — seó cainte a raibh ar siúl oíche Sathairn de ghnáth. I rith na mblianta seo freisin rinne sé tuairisciú ar Rásaí na Gaillimhe i gcomhair TG4 i 2004 agus 2005.
I 2006, thosaigh Dáithí ag obair ar an chlár Glór Tíre ar TG4. Clár teilifíse réaltachta a bhí ann, ag lorg an amhránaí is fearr sa seánra ceol tuaithe. Craoladh an clár seo den chéad uair in 2003. mion|Bhí an-ráchairt ar 'Dáithí ar Route 66' a craoladh ar TG4 i 2007. Anuas ar a chuid oibre ar TG4, thosaigh Dáithí Ó Sé ag teacht ar an bhfód ar RTÉ. In 2006, bhí sé mar iomaitheoir ar an chlár You're A Star a bhí curtha ar siúl chun airgead a bhailiú ar son carthanachta. Roghnaigh Ó Sé an charthanacht Make a Wish. In 2007, bhí Dáithí ar ais ar RTÉ mar iomaitheoir ar an chlár Celebrities Go Wild. Sa chlár seo bhí roinnt daoine cáiliúla i gConamara ag déanamh iarracht maireachtáil faoin tuath. Ghlac ochtar páirt ann, Michelle de Bruin agus Micheal Healy Rae ina measc. . I Meán Fómhair 2007, bhí Dáithí curtha as an chomórtas toisc nach bhfuair sé go leor vótaí ón phobal.
Tar éis na heachtraí seo ar RTÉ, bhí níos mó clú agus cáil ar Dháithí agus tháinig níos mó deiseanna chun tosaigh dó. Aithníonn Dáithí go raibh TG4 mar cloch chora dó i dtaobh feabhas a chur ar a ghairm sna meáin. Thug TG4 taithí iontach dó agus tá sé an-bhuíoch den stáisiún as sin. Thug TG4 an deis do Dháithí roinnt taistil a dhéanamh chomh maith. Bhí sé ina láithreoir ar an chlár Route 66 le Dáithí in 2007, tar éis Celebrities go Wild, agus d'imigh sé ar turas trí Stáit Aontaithe Mheiriceá. Thosaigh sé i Chicago agus thiomáin sé é féin agus an fhoireann a bhí leis go dtí California. Dar le Dáithí, ba é ceann de na rudaí is fearr a rinne sé riamh. Tar éis Dáithí ar Route 66, in 2008, tháinig Dáithí ar Highway 61 amach. Sa chlár seo, chuir sé agallamh ar dhaoine cosúil le Buddy Guy, Chuck Berry, Percy Sledge, Ben E. King agus Paul Simon. Deirtear gurb é 'Highway 61' an mórbhealach de cheol 'blues'.
Tháinig an-rath ar na sraitheanna a bhí bunaithe i Meiriceá agus i 2009 craoladh an clár Dáithí ar toir agus sa chlár seo bhí Ó Sé ag leanúint saol d'amhránaí a bhfuil clú agus cáil orthu i gcomhair a cheol tíre cosúil le Dolly Parton agus Johnny Cash. Bhí an seans aige na réaltaí Kenny Rodgers agus Merle Haggard a chur faoi agallamh. D'éirigh leis an gclár seo cosúil le Dáithí ar Route 66 agus Dáithí ar Highway 61. Lean Dáithí ar aghaidh in 2009 le RTÉ agus bhí sé ina mholtóir ar an All-Ireland Talent Show. Bhí Dáithí go mór i mbéal an phobail nuair a thosaigh sé mar láithreoir ag an Rose of Tralee.
Dáithí Ó Sé agus an Rose of Tralee
mion|Tá Dáithí mar óstach ar an chomórtas ó 2010. Bhí Dáithí an-pháirteach sa chomórtas bliantúil i dTrá Lí fiú sula raibh sé mar láithreoir air. Bhí sé mar chuid den phainéal moltóireachta i gcomhair na féile réigiúnaí den Rose of Tralee in 2005 agus 2006. In 2008, bhí sé ina chathaoirleach ar an bpainéal moltóireachta don cheiliúradh caoga bliain den Rose of Tralee idirnáisiúnta. In 2010, fógraíodh go mbeadh Dáithí Ó Sé ina óstach ar an gcomórtas Rose of Tralee agus thosaigh Dáithí an bhliain sin. Ba é an chéad fhear as Ciarraí chun a bheith ina láithreoir ar an chomórtas. Bhí Ray D'Arcy mar óstach ar an chomórtas roimh Dháithí idir 2004 agus 2009. De ghnáth, bíonn ar Dháithí an comórtas a chosaint mar bíonn tuairimí conspóideacha ag an phobal faoin fhéile agus ceaptar gur rud seanfhaiseanta é, ach de réir Dáithí tá sé forásach. Dar le Dáithí, bíonn a lán pleanála curtha isteach roimh an chomórtas agus bíonn sé ag tnúth le bualadh leis na mná sa chomórtas.
Dáithí Ó Sé agus an Today Show ar RTÉ
Bhog Dáithí ó TG4 go dtí RTÉ in 2010. In 2012, ceapadh é ina láithreoir ar an gclár laethúil Today le Maura agus Dáithí. Tá an clár fós ag rith go dtí an lá atá inniu ann. Bíonn sé ar siúl ag 3:30 san iarnóin ón Luan go hAoine ar RTÉ1. Craoltar an clár ó chontae Chorcaí. Tá rath leanúnach ag baint leis an gclár seo toisc go bhfuil sé á chraoladh go leanúnach ó 2012. Tá Maura Derrane mar chomhláithreoir leis. Bíonn aíonna ar an chlár agus de ghnáth bíonn cúrsaí nós maireachtála á bplé ar an chlár.
Dáithí agus an Ghaeilge
I dtaobh na Gaeilge de, is pearsa mhór i bpobal na Gaeilge é Dáithí. Cinnte, tá seo le feiscint trína ghairm i TG4 agus in 2018, thosaigh sé seó cainte darb ainm Seal le Dáithí. Labhraíonn Dáithí amach faoin Ghaeilge go minic. In 2013, d'aontaigh sé le bean a bhí curtha amach as tacsaí in Albain tar éis í a bheith ag labhairt as Gaeilge lena col ceathair nuair a bhí sí i suíochán cúil an chairr. Dúirt sé go raibh lán ceart ag na mná Gaeilge a labhairt nuair a bhí siad i láthair an tiománaí tacsaí. Dúirt sé go raibh an tiománaí aineolach agus dúirt sé go mbíonn sé go minic ag labhairt as Gaeilge, ní amháin sa bhaile ach i dtíortha eile freisin. Tá Dáithí ag iarraidh an teanga a chur chun cinn; tá sé ag labhairt na Gaeilge ónar rugadh é. Cuireann sé béim ar an gá le labhairt na Gaeilge agus níl mórán úsáid as an scríobh nó as foghlaim filíochta mar a dhéantar ar scoil. Aontaíonn sé go bhfuil sé go hálainn ach go réalaíoch ní chuidíonn sé leis an teanga labhartha. Creideann sé gur chóir an bhéaltriail amháin a úsáid mar an t-aon scrúdú Gaeilge i gcomhair na hArdteistiméireachta.
Gheall Dáithí in 2013 go bhfoilseodh sé ábhar go rialta san irisleabhar Foinse. Tá roinnt oibre déanta ag Dáithí chun an Ghaeilge a chur chun cinn agus tá sé soiléir go bhfuil grá ollmhór aige ar an teanga.
Quentin Bryce
Rugadh ar an 23 Nollaig 1942 í in Brisbane.
Bhí sí ina Gobharnóir ar Queensland ó 2005 go 2008. Ceapadh mar an 25ú Ard-ghobharnóir na hAstráile í sa bhliain 2008. Is í Bryce an chéad bhean riamh a roghnaíodh don phost.
Dáithí Ó Sé
Saol pearsanta
Taitníonn an chócaireacht go mór le Dáithí, de bharr go mbíonn sé ag obair agus ag taisteal go minic, agus mar sin ní bhíonn am aige a bhéilí féin a dhéanamh agus bíonn air ithe amach go minic. Bhí Dáithí ag postáil oidis anuas ar shuíomh RTÉ i gcomhair cácaí agus roinnt mias le hiasc
An Bhinn Bhorb
Sráidbhaile é an Bhinn Bhorb i gCo. Thír Eoghain. Tá sé suite díreach ar an teorainn le contae Ard Mhacha. Tá an bhinn féin, as a bhfuil an sráidbhaile baiste, os cionn na habhann ar thaobh Thír Eoghain. Is ar a mullach sin atá an caisleán tógtha; cé gur seandún atá ann, is Sasanach de mhuintir Wingfield, sa 17ú haois a thóg an caisleán atá fós ann.
Cath na Binne Boirbe, 1646: bhí bua ag Eoghan Rua Ó Néill anseo ar Munroe Shasana.
The Bastard of Istanbul
Is úrscéal le Elif Shafak é The Bastard of Istanbul a scríobhadh i mBéarla sa bhliain 2006.
An scéal
Is Meiriceánach í Rose a phósann fear de bhunadh na hAirméine ach scoirean siad de bharr brú óna chlann Airméanach. Tá páiste amháin acu, iníon darb ainm Armanoush. Chun díoltas a bhaint amach, pósann Rose fear Turcach, ach ina ainneoin seo, éiríonn leo agus tógann siad Armanoush le chéile.
Bíonn an-bhaint ag Armanoush le clann Airméanach a hathar agus í ag fás aníos. In aois naoi mbliana déag di, tugann sí cuairt ar chlann a hathar altrama, Tuircigh, in Iostanbúl. Clanna mná ar fad iad agus bean ar chomhaois léi, Asya, an duine is óige agus ise an Bastard den teideal. Leanann an scéal casta seo faoi stair na hAirméine agus An Tuirc, bainteach leis an dá chlann seo, le han-chuid casaithe agus comhtharluithe, agus críoch nach mbeifeá ag súil leis.
Logan
Is baile suite in Sruighlea é Logan.
Johannes Vilhelm Jensen
Scríbhneoir Danmhargach ab ea Johannes Vilhelm Jensen (1873 – 1950), nó Johannes V. Jensen mar is fearr aithne air ina thír dhúchais. Do rugadh é ar an 20ú lá d'Eanáir i Farsø, baile atá suite sa Iútlainn (Danmhairgis: Jylland), agus do fuair sé bás ar an 25ú lá de Shamhain i gCóbanhávan na Danmhairge. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1944.
Mise Éire (scannán)
Scannán faisnéise é Mise Éire a thugann cur síos ar imeachtaí staire na hÉireann sna blianta 1896-1918, idir fhorbairt an náisiúnachais in Éirinn, Éirí Amach na Cásca, agus bhua Shinn Féin i dtoghchán na bliana 1918.
Rinne George Morrison an stiúrthóireacht, agus chum Seán Ó Riada an ceol don scannán. B'iad Pádraig Ó Raghallaigh agus Liam Budhlaeir na tráchtairí. B'é Seán Mac Réamoinn a scríobh téacs na tráchtaireachta. B'é Gael-Linn a léirigh an scannán.
Léiriú
Seanábhar scannáin atá i Mise Éire ó thús deiridh. Trí úsáid a bhaint as nuachtscannáin, nuachtríleanna, grianghraif na linne agus ábhair chomhaimseartha eile, ríomhann Mise Éire stair na tréimhse 1896-1918.
Feictear  i Mise Éire, cur síos ar na mór-imeachtaí i ndáil le hÉirí Amach 1916, ar an méid a tharla lena linn agus faightear radharc ar na mórphearsana a ghlac páirt, ina measc, Ó Coileáin, de Valera agus Carson.
Cúl a' Chudainn
Is sráidbhaile suite i Ros, Comhairle na Gàidhealtachd, Alban é Cúl a' Chudainn.
Mise Éire (scannán)
Léiriú
Tá Mise Éire ar cheann de na chéad scannáin fhaisnéise riamh a cuireadh i dtoll le chéile as an gcineál seo pictiúirí. Chuaigh Morrison ar lorg ábhar pictiúirí de na daoine a bhí sáite sna himeachtaí seo ina lán cartlann a. D'éirigh leis, mar shampla, an beagán de na pictiúirí beo a bhí tógtha de Thomás Ó Cléirigh riamh a shuí sa scannán.
Fuair an scannán a ainm ó dhán cáiliúil Phádraic Mhic Phiarais, Mise Éire.
Dáileadh
Chuaigh Mise Éire ar an scáileán an chéad uair ag Féile na Scannánaíochta i gCathair Chorcaí ar 29 Meán Fómhair 1959. Tharla an chéad léiriú scannáin poiblí 5 Feabhra 1960 Bhí glacadh an-mhaith leis ag an am agus chuaigh ceol Sheáin Uí Riada i bhfeidhm go mór ar dhaoine.
Tar éis Mise Éire, léirigh Gael Linn agus George Morrison scannán eile den chineál chéanna faoi na himeachtaí staire in Éirinn ina dhiaidh sin, mar atá, Saoirse?. I 1966 tháinig scannán staire eile amach - An Tine Bheo. Mar chuid de chomóradh Éirí Amach 1916 a rinneadh an ceann áirithe seo. Lean Gael Linn agus an Riadach orthu leis an réabhlóid cheoil - ceol na scannán, Mise Éire, Saoirse?, agus An Tine Bheo, a luaitear mar chloch mhíle i bhforbairt an cheoil Ghaelaigh. mion|[[Seán Ó Riada|Seán Ó Riada, cumadóir]] Sa bhliain 2006, d'eisigh Gael-Linn an scannán ina dhiosca digiteach (DVD). Tá leabhrán mínithe leis anseo, mar aon le  hábhar scannánaíochta sa bhreis, an gearrscannán An Tine Bheo agus le nuachtscannán sa tsraith Amharc Éireann, a thugann cur síos ar an dóigh a ndearnadh an scannán.
Cora Finne, Contae na Gaillimhe
Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Cora Finne.
Cloch Oghaim Chluain Muirís
Is séadchomhartha ársa é Cloch Oghaim Chluain Muirís, suite i gContae Liatroma, Éire.
Suíomh
Is í an chloch an t-aon chloch Oghaim amháin a fhaightear i gContae Liatroma. Tá sí suite i dtailte na heaglaise Naoimh Mhichíl i mBarr na Cúile.
Stair
Téann an chloch siar go dtí c. AD 400-550, agus scríobhadh í b'fhéidir roimh an gcoimriú deiridh. Scrúdaigh Mac Neill í sa bhliain 1909, nuair a bhí sí ina leac uaighe do chlann Uí Chealachóir "os chomhair lár an bhalla binne thoir d'fhothrach" na heaglaise Chluain Muirís.
Cur síos
Tá an chnoc c. 0.85 m ar fad. Is deacair é na hinscríbhinní síonchaite a léamh:
Mheas MacNeill gurbh amhlaidh gur cuireadh i gcuimhne inti Qenuvin-dagnas. Sa Bhreatain Bheag, feictear an t-ainm 'Qennovindagni' in inscríbhinn Laidine ag Parcau gar de Whitland i gCarmarthenshire, agus creidtear gur duine Gaelach atá i gceist. Tugadh faoi ndeara ag scoláirí go bhfuil Cluain Muirís ach urchar méaróige ón teorainn idir Longfort agus Liatroim, agus an chloch ina déanamh i gcríocha stairiúil na Conmhaícne a scaradh tráth ríocht na Mí ó chúige Connacht.
Sa bhliain 1978, bogadh an chloch go sheastán gar de bhealach isteach na heaglaise, ach cuireadh ann bun os cionn í á dhéanamh.
Maláire
Galar tógálach is ea an mhaláire nó malaria (ón Iodáilis Mheánaoiseach do 'dhroch-aer' a thagann sé). Tá sé coitianta sna trópaicí agus sna fothrópaicí. Bíonn 350–500 milliún cás ann gach bliain, Tá dlúthbhaint idir an mhaláire agus an bochtanas.
Galar a tholgtar trí fhuil duine a ghalrú le seadán ar leith. Trí gha na muiscíte, a iompraíonn an seadán, a thógann duine an galrú. Ní chuireann an seadán isteach beag ná mór ar an bhfeithid féin, agus mar sin ní dhéanann a córas imdhíonach aon ionsaí air.
Eipidéimeolaíocht
clé|mion|Anopheles albimanusMaraítear 1-3 milliún duine gach bliain, 90% díobh san Afraic fho-Shahára ch: páistí iad a bhformhór, ar an mórgóir sna tíortha trópaiceacha.
Ach le firinne, is fadhb dhomhanda í, mar is iomaí cuairteoir ar thír the a fhilleann ar a thír dhúchais is é ionfhabhtaithe ag an seadán a bhíonn ciontach as an maláire. Sa Bhreatain, mar shampla, tarlaíonn 2,000 cás den ghalar seo gach bliain agus bíonn sé ina thrúig bháis do dháréag astu sin.