cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Síodeiteach
Is éan ceoil de chuid an leathsféir thuaidh é an síodeiteach. Is baill d'fhine na Bombycillidae iad. Liath/bán le heireaball dubh, cíor ar a cheann. Cinn aonaracha le barr saghas céiriúil ar chuid de chleití an sciatháin. Áitríonn sé talamh coille is garraithe, agus itheann caora is feithidí.
Cath Mohács
clé|250px|mion|Cath Mohács Ceann de chathanna is tábhachtaí sa stair lár na hEorpa ab ea Cath Mohács. Tharla ar an 29 Lúnasa 1526 i ngar Mohács, idir Ríocht na hUngáire agus Impireacht Otamánach.
Chur
Cathair san Eilvéis is ea Chur (Chur, Cuira, Coira). Sa bhliain 2010 bhí 36,690 duine ag maireachtaint sa chathair.
Baint le hÉirinn
Tá Harry Clarke, an t-ealaíontóir gloine Éireannach clúiteach, curtha ann, in uaigh gan leac.
Tá cónaí ar Torlach Mac Con Midhe, scríbhneoir Éireannach ann freisin.
Teangacha
Sa bhliain 2000 ba í an Ghearmáinis an chéad teanga ag 81% de dhaonra Chur. Ba í an Rómainis an dara teanga is comónta agus í mar chéadteanga do 5.4%. Bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an chéad teanga do 5.1%.
Al Jazeera
Is craoltóir nuachta é Al Jazeera. Tá na ceanncheathrú i nDoha, Catar. Tagann an t-ainm ón teanga Araibis, agus ciallaíonn sé An tOileán as Gaeilge. Craolann an stáisiún ceannlínte agus cúrsaí reatha ar fud an domhain agus gach lá den tseachtain ar an teilifís agus ar an idirlíon. Thosaigh an tseirbhís ag craoladh i 1996, agus anois, tá sé ar fáil ar fud an domhain. Bhí clú agus cáil ar an gcraoltóir nuair a bhí an 'World Trade Centres' faoi ionsaí, ar 9/11, mar gur chraol sé teachtaireachtaí taifeadta ó Osama bin Laden.
Veselin Topalov
thumb|Veselin Topalov sa bhliain 2005.|cléIs ficheallaí Bulgáireach é Veselin Topalov. Rugadh é ar an 15 Márta 1975. Is árdmhaistir agus iarchuradh domhanda FIDE é.
Bhuaigh Topalov craobh dhomhanda FIDE sa bhliain 2005 ach d'aithnití Vladimir Kramnik, an curadh domhanda clasaiceach, ag an am céanna. Chaill Topalov an chraobh i gcluiche conspóideach in éadan Kramnik sa bhliain 2006, chluiche chun curadh domhanda amháin a aimsiú.
Natsuo Kirino
Tá Natsuo Kirino (桐野 夏生 - Kirino Natsuo) á úsáid mar ainm cleite ag Mariko Hashioka (r. 7 Deireadh Fómhair 1951 in Kanazawa i Maoracht Ishikawa), úrscéalaí Seapánach ar cuid suntais í sa slua scríbhneoirí mná atá ag scríobh scéalta bleachtaireachta sa tSeapáin.
Veselin Topalov
Bhain Topalov ceart cur ar Viswanathan Anand chun an chraobh dhomhanda a athghábhail tar éis dó an ceann is fearr a fháil ar Ghata Kamsky i gcluiche sa bhliain 2009. Tharla an cluiche idir Topalov agus Anand i gcathair Sóifia i mí Aibreán agus mí Bealtaine 2010. Bhuaigh Anand an cluiche deireanach ar 11 Bealtaine 2010 chun an bua a fhail (6.5-5.5).
Natsuo Kirino
Beatha
Bhí Kirino ina cónaí ina lán cathracha sular chuir sí fúthu i dTóiceo, mar a bhfuil sí fós. Phós sí sa bhliain 1975 agus rugadh a hiníon sa bhliain 1981.
Bhain sí céim sa dlí amach in Ollscoil Seikei sa bhliain 1974. Is iomaí post a bhí aici sular shocraigh sí ina tríochaidí ar dhul le scríbhneoireacht, agus níor tháinig aoibh na léitheoirí uirthi go dtí go raibh sí ina daichidí.
Scríbhneoireacht
Chuaigh Kirino i mbun oibre mar scríbhneoir sa bhliain 1984 agus í ag scríobh úrscéalta rómánsacha. Ach ní mór an glaoch a bhí ar a leithéidí agus go luath sna 1990í ghéill sí don fhonn a bhí uirthi scéinséirí a scríobh agus iniúchadh a dhéanamh ar aigne an choirpigh. Tá mórán úrscéalta scríofa aici anois agus a lán cnuasach gearrscéalta, agus tá sí ar na húdair is mó a bhfuil tóir orthu sa tSeapáin.
Chuirfeadh a saothar scéalta Meiriceánacha faoi bhleachtairí crua i gcuimhne duit, ach is iomaí dearcadh agus insint atá ann agus gan aon saininsint údarásach le fáil chun an léitheoir a threorú. . Murab ionann is an chuid is mó de scéalta faoi bhleachtairí crua-intinneacha, is minic atá príomhcharachtar mná in úrscéalta Kirino, de shaghas an bhleachtaire Miro Murano, bean a chuireann cor san ghnáthinsint agus í ina laoch agus ina híospartach araon. Is minic an t-uaigneas le fáil ina saothar, agus é á chur in iúl freisin go bhfuil saol na Seapáine truaillithe ag an maoin, go háirithe i gcúrsaí teaghlaigh agus grá.
Is iondúil go dtugtar cuntas ina leabhair ar mhná a dhéanann gníomhartha uafáis, i dtreo go bhféadfaí a saothar a mheas mar “fheimineachas noir”. Tá craiceann na fírinne ar a scéalta agus is féidir leis an léitheoir fíorthuiscint a fháil ar aigne na mban dá bharr.
Growing Pains
Ba chlár teilifíse Meiriceánach é Growing Pains (24 Meán Fómhair 1985 - 25 Aibreán 1992).
Beach
Sanasaíocht
Sean-Ghaeilge “bech”, ón bhfréamh Ind-Eorpaise *bhei-.
Herbert Kitchener, an Chéad Iarla Kitchener
Marascal machaire Briotanach, státaire, agus taidhleoir ab ea Horatio Herbert Kitchener, an Chéad Iarla Kitchener (24 Meitheamh 1850 – 5 Meitheamh 1916).
Rugadh Kitchener sa bhliain 1850 i mBéal Átha Longfoirt, i gContae Chiarraí, mac leis an Lt. Col. Henry Horatio Kitchener (1805-1894) agus le Frances Anne Chevallier-Cole. Sasanaigh ab ea iad a cheannaigh talamh in Éirinn tamall beag roimhe sin.
Bhí Kitchener i dtuaisceart na Súdáine sa bhliain 1884 nuair a chuir arm an Mahdí Cartúm faoi léigear. Bhí Charles Gordon, oifigeach Sasanach, i gceannas ar fhórsaí na cathrach. Bhí ar Kitchener cumarsáid a choimeád oscailte le Cartúm go dtí go sroicheadh arm Briotanach an chathair chun deireadh a chur leis an léigear. Níor éirigh leo an chathair a shroicheadh in am, áfach. Ar deireadh, ar an 26ú lá d'Eanáir 1885, d'éirigh le harm an Mahdí an lámh in uachtar a bhaint amach. Maraíodh Gordon i dteach an ghobharnóra, agus baineadh a chloigeann dá chorp le taispeáint don Mhahdí go raibh sé marbh.
Páirtí Náisiúnta an Conradh
Páirtí polaitiúil Éireannach ba ea Páirtí Náisiúnta an Conradh. Bunaíodh an páirtí sa bhliain 1926.
Toghadh beirt Teachtaí Dála de chuid an pháirtí nua in olltoghchán na bliana 1923 agus ochtar sa chéad olltoghchán eile sa bhliain 1927.
72 (uimhir)
Is é 72 an uimhir nádúrtha tar éis 71 agus roimh 73.
Vernier
Cathair san Eilvéis is ea Vernier. I mí Meitheamh 2000, bhí 34,973 ina gcónaí sa chathair.
Valbaí sporearrach spéaclach
Ainmhí is ea an valbaí sporearrach spéaclach.
Anglesey Abbey
Is teach mór suite i gCambridgeshire é Anglesey Abbey.
Aillte Bempton
Is aillte suite in East Riding of Yorkshire iad Aillte Bempton.
Glory Days
Is é Glory Days an ceathrú halbam ón popghrúpa Little Mix. Bhí sé scaoilte ar an 18 Samhain, 2016.
William Hewat
Polaiteoir Éireannach ab ea William Hewat. Bhí sé ina bhall den Business and Professional Group.
Glory Days
Cairteacha
{|
73 (uimhir)
Is é 73 an uimhir nádúrtha tar éis 72 agus roimh 74.
Cóipcheart
mion|170x170px|Siombail cóipchirt, nó Cóipcheart, idirnáisiúnta. Is coincheap dlíthiúil é cóipcheart, a achtaíonn rialtais, chun cearta teoranta a thabhairt d’údar saothair bhunaidh chun a dháileadh a rialú, de ghnáth ar feadh tréimhse 70 bliain tar éis bhás an údair. Tar éis an ama seo, tagann an obair isteach san fhearann poiblí.
Go ginearálta, is é an “ceart é a chóipeáil”, ach de ghnáth soláthraíonn sé cearta eile don údar freisin, amhail an ceart chun creidmheas a fháil as a chuid oibre, cinneadh a dhéanamh cé atá in ann é a oiriúnú, cé atá in ann é a dhéanamh, cé atá in ann sochar airgeadais. Is cineál maoine intleachtúla é (cosúil le paitinn, trádmharc agus rún trádála) a bhaineann le haon chineál smaointe nó faisnéise atá bunaidh. Cruthaíodh cóipcheart, ar dtús, mar bhealach do rialtais na hEorpa srian a chur ar phriontáil ; is é cuspóir comhaimseartha an chóipchirt cruthú saothar nua a chur chun cinn ag tabhairt smacht iomlán don údar ar an saothar agus ar na brabúis ón saothar.
Tá an cóipcheart caighdeánaithe go hidirnáisiúnta, agus maireann sé idir caoga agus céad bliain ó bhás an údair, nó tréimhse theoranta do shaothair gan ainm nó ó údair chorpraithe; Teastaíonn deasghnáth ó roinnt údarás chun cóipcheart a bhunú, ach aithníonn a bhformhór cóipcheart aon oibre críochnaithe gan chlárú deasghnátha. Is gnách go gcuirtear cóipcheart i bhfeidhm mar ábhar sibhialta, ach cuireann roinnt údarás bearta coiriúla i bhfeidhm orthu siúd a sháraíonn cóipcheart.
Aithníonn mórchuid na n-údarás srianta cóipchirt, ag ligean eisceachtaí “cothrom” do shrianta cóipchirt an údair, agus ag tabhairt cearta áirithe d’úsáideoirí. Spreag forbairt an ghréasáin, na meán digiteach, agus teicneolaíocht mar líonraí ríomhairí, mar chomhroinnt comhad piara go piaraí, atoghadh srianta, agus chuir sé deacrachtaí breise le forfheidhmiú cóipchirt, agus spreag dúshláin bhreise. go bunús fealsúnachta an dlí. Chuir gnóthais a bhfuil muinín eacnamaíoch acu as cóipcheart chun cinn síneadh agus leathnú a gcearta cóipe, agus tá forfheidhmiú breise dlíthiúil agus teicneolaíochta á lorg acu.
Drag Race Thailand
Clár teilifíse réaltachta is ea Drag Race Thailand. Comórtas drag as an dTéalainn is ea é. Tá banríonacha draig Art Arya agus Pangina ina láithreoir. Thosaigh sé i 2018.
Buaiteoirí
Natalia Pliacam (séasúr a haon)
74 (uimhir)
Is é 74 an uimhir nádúrtha tar éis 73 agus roimh 75.
George Jeffreys, 1ú Barún Jeffreys
Ba bhreitheamh Breatnach é George Jeffreys, 1ú Barún Jeffreys, a rugadh ar an 15 Bealtaine 1645 in Acton, Wrexham, an Bhreatain Bheag agus a fuair bás ar an 18 Aibreán 1689.
Christian Cantwell
Is lúthchleasaí cáiliúil é Críostaí Cantwell (rugadh 30 Meán Fómhair, 1980 in Jefferson City, Missouri). Caitheann sé an "shot"
Gairm
An caith is fearr riamh atá aige ná 22.54 méadar, nó 73 ft 11 ½ i, a chaith sé i Gresham, Oregon ar 5 Meith, 2004. An séásúr is fearr a bhí aige ná 2006, nuair a chaith sé 8 de na 10 throws is faide i rith na bliana.
Bhuaigh sé bonn airgid i 2008 Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh i mBéising, an tSín ar 15 Lúnasa 2008 le caith 21.09 méadar ar chúl an buaiteoir óir, Tomasz Majewski na Polainne. Ag an Craobh Domhanda mBeirlín i 2009, fuair sé an ceann is fearr ar Majewski le caitheamh 22.03 méadar chun an bonn óir a thógaint
Saol Pearsanta
Rugadh é i Jefferson City, Missouri, agus d'fhreastail Eldon High School i Eldon. I 2003, d'fhreastail sé ar Ollscoil Missouri. Phós sé lúthcleasaí Teri Steer, agus tá leanbh amháin acu, Jackson Daniel.
Provenance (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an naoú heipeasóid, "Provenance" den naoú sraith The X-Files ar an 3 Márta 2002. Scríobh Chris Carter agus Frank Spotnitz an eipeasóid seo. D'fhéach 9.7 milliún duine ar an eipeasóid.
Audley End House
Is teach mór suite i gCambridgeshire é Audley End House.
Reese Hoffa
Is lúthchleasaí Meiricá nach é Reese Hoffa (a rugadh 8 Deireadh Fómhair 1977 in Evans, Georgia).
75 (uimhir)
Is é 75 an uimhir nádúrtha tar éis 74 agus roimh 76.
Cárta creidmheasa
mion|Cártaí creidmheasa Visa agus MasterCard Cárta íocaíochta is ea cárta creidmheasa agus é eisithe do dhaoine mar bhealach le híoc as rudaí. Cuireann sé ar chumas sealbhóir an chárta íoc as earraí agus seirbhísí gan ach gealltanas a thabhairt ag am a gceannaithe go n-íocfaidh an sealbhóir am éigin as sin amach.
Cuireann eisitheoir an chárta cuntas imrothlach ar siúl don sealbhóir agus bronnann sé líne chreidmheasa dó. Bíonn an sealbhóir ábalta tarraingt ar an líne sin chun ceannaí a íoc nó chun airgead a fháil ar airleacan.
Ní hionann cárta creidmheasa agus cárta muirir, a chuireann ar an sealbhóir fuílleach an chuntais a athíoc gach mí. I gcodarsnacht leis sin, ceadaíonn cártaí creidmheasa don sealbhóir fuílleach leanúnach a gcaitheann sé ús a íoc as.
Tá difear, freisin, idir cárta creidmheasa agus cárta airgid sa mhéid go mbíonn an tríú páirtí ann a íocann an díoltóir agus a fhaigheann aisíocaíocht ón gceannaitheoir. I gcás cárta airgid, níl i gceist ach íocaíocht an cheannaitheoir a chur siar, íocaíocht a thugann sé go díreach don díoltóir gan an tríú páirtí a bheith ann.
Bíonn an gnáthchárta creidmheasa 85.60 mm × 53.98 mm (3.370 orlach × 2.125 orlach) i méid chun é a dhéanamh de réir an chaighdeáin ISO/IEC 7810 ID-1. clé|mion
Stair
Ar an 10 Meán Fómhair 1963, d'oscail American Express seirbhís cárta creidmheasa i Sasana.
Uilithe teangeolaíocha
Is é is uilí teangeolaíoch ann ná prionsabal atá fíor faoi gach aon teanga dá bhfuil á labhairt ag an gcine dhaonna. Mar shampla, is uilithe teangeolaíocha iad na ráitis seo leanas: Tá ainmfhocail agus briathra i ngach aon teanga nó Tá consain agus gutaí i ngach aon teanga labhartha. An taighde a dhéantar ar na huilithe teangeolaíocha, tá sé ceangailte go dlúth don típeolaíocht theangeolaíoch, agus is é is cuspóir don chineál seo staidéir ná fionnachtana a dhéanamh faoin dóigh a láimhseálann inchinn an duine na teangacha. B'é Joseph Greenberg ba mhó a rinne ceannródaíocht i dtaighde na n-uilithe teangeolaíocha. Chuir sé timpeall is tríocha teanga i gcomparáid le chéile leis na chéad uilithe den chineál seo a leagan amach, an chuid is mó acu ag baint le cúrsaí na comhréire.
Shelbourne Football Club
Is cumann sacar é Shelbourne Football Club (Gaeilge: Cumann Peile Shíol Bhroin [sic]) atá suite i nDroim Conrach, Baile Átha Cliath, Éire. Tá Shelbourne ag imirt sa chéad roinn i sraithe na hÉireann. League of Ireland First Division Is é Ian Morris an bainisteoir don chlub. Imríonn Shelbourne i bpáirc na Tulcha. Leasainmneacha ag an gclub ná The reds, the shirts, shels, the Dockers.
An t-Ainm
Tagann an t-ainm ó Bhóthar Shíol Bhroin [sic] (Shelbourne road). Deirtear go raibh fir ag imirt sacar ach ní raibh ainm acu. Bhí siad i gcoinne saighdiúirí na breatainne a bhí suite i mbeairic Beggars Bush. Bhí na fír as An Rinn ag imirt i gcluichí dúchlanach in aghaidh na saighduirí. chuirtear an ceist ag na bhfir cad é ainm an fhoirnne atá aghaibh. Ach Ní raibh ainm ar bith acu. D'fheach siad suas agus chonaic siad an comhartha sráide Shelbourne road agus leis sin, Rugadh an t-ainm Sheblourne.
Uilithe teangeolaíocha
Téarmaíocht
Aithnítear dhá chineál uilithe teangeolaíocha, mar atá, dearbhuilithe (atá i gcontrárthacht leis na huilithe staitistiúla, nach bhfuil ina n-uilithe sa chiall chúng, ach ina gclaontachtaí) agus uilithe impleachtúla (atá i gcontrárthacht leis na huilithe neamhimpleachtúla). Is fíor iad na dearbhuilithe i leith gach aon teanga, ach níl mórán acu ann. Dearbhuilí é, mar shampla, go bhfuil forainmneacha i ngach teanga. Maidir leis na huilithe impleachtúla, arís, deir siad go gcaithfidh rud áirithe a bheith fíor má bhíonn rud áirithe eile fíor - is é sin, gurb impleacht don chéad rud é an dara rud. Uilí impleachtúil is ea é, mar shampla, go gcaithfidh sé go bhfuil uimhir dhéach sa teanga, má bhíonn uimhir thriarach sa teanga. Na huilithe neamhimpleachtúla, arís, ní dheir siad ach amháin go bhfuil tréith ar leith ann nó nach bhfuil.
Shelbourne Football Club
Stair
mion|Bunaíodh an club i 1895 mion|Slattery's, Bunaíodh Shelbourne anseo Bunaíodh an Club sa bhliain 1895. Bunaíodh an club i dteach tábhairne i mbaile athá cliath. Slattery's an t-ainm atá ar sna laethanta seo. Bhí James Owen mar an chéad runaí. Ag an am sin bhí an cheanncheathrú sinear sacar laighean suite i bhfionnghlas. Shiúil James Owen ó Ascaill na bhFolcadán go Fionnghlas chun cinnte a dhéanamh go raibh an club cláraithe i gceart.
Uilithe teangeolaíocha
Téarmaíocht
Maidir leis na claontachtaí - na huilithe staitistiúla - deir siad go mbíonn tréithe áirithe coitianta as an ngnáth, cé nach mbíonn siad le fáil i ngach teanga. Is é sin, bíonn na tréithe seo níos coitianta ná mar a bheadh, dá mbeidís ag brath ar an taisme amháin. Is féidir do na claontachtaí a bheith impleachtúil nó neamhimpleachtúil freisin. Claontacht neamhimpleachtúil é, mar shampla, go bhfuil consain shrónacha le fáil i bhformhór mór na dteangacha nádúrtha. An chuid is mó de na claontachtaí, áfach, bíonn siad impleachtúil. Sampla de chlaontacht impleachtúil is ea é, má thagann na ranna cainte i dteanga áirithe sna sálaí ag a chéile de réir an oird "ainmní - cuspóir - briathar" (is é sin, más é an gníomhaí a thagann roimh an mbeirt eile, agus an cuspóir roimh an mbriathar), gur minicí ná a mhalairt a úsáidfidh an teanga iarfhocail in áith na réamhfhocal. (Ar mhaithe leis an gcomparáid, is é gnáthordú na rann cainte sa Ghaeilge ná "briathar - ainmní - cuspóir", agus baineann an Ghaeilge úsáid as réamhfhocail, cosúil le "ag", "ar" agus a leithéidí eile.) Ós rud é nach bhfuil ann ach claontacht, níl sé deacair teacht ar eisceachtaí. Is é gnáthordú na rann cainte sa Laidin ná "ainmní - cuspóir - briathar", ach mar sin féin, is dual don Laidin úsáid a bhaint as réamhfhocail. Dealraíonn sé, áfach, gur cleamhnas míchompordach a bhí ann agus go raibh sé i ndúchas na Laidine ceann den dá shaintréith seo a thréigean: na teangacha Rómánsacha a d'eascair as an Laidin, is é gnáthordú na rann cainte is rogha leosan ná "ainmní - briathar - cuspóir". Ar ndóigh, cé gur athraigh siad ordú na bhfocal, choinnigh siad na réamhfhocail.
Beauty and the Beast (scannán 2017)
Scannán fantaisíochta ceolmhar Meiriceánach de chuid Disney ón bhliain 2017 is ea Beauty and the Beast. Bill Condon an stiúrthóir. Is athdhéanamh ar scannán Disney den ainm céanna ón mbliain 1991 é. Ghlac Emma Watson, Dan Stevens, Luke Evans, Kevin Kline, Josh Gad, Ewan McGregor, Stanley Tucci, Audra McDonald, Gugu Mbatha-Raw, Ian McKellen, agus Emma Thompson páirt ann.
Shelbourne Football Club
Stair 1895- 1921
Thosaigh Shelbourne amach ag imirt sa tsraith agus sa chorn sóisearacha laighean. Chiall siad ach cluiche amháin idir an dhá comórtas ag buachan an tsraith agus an corn. Mar Gheall ar seo rinne an club cinneadh. Chuirfeadh siad an club i sraith sinsear na hÉireann. Chuaigh siad isteach agus thosaigh Shelbourne ag imirt sa tsraith IFA sa bhliain 1897. Bhí rath ag an club ag an tús. Sa bhliain 1905 D'éirigh leo an chorn cluiche ceannais a shroich. Chiall siad an cluiche 2-0 le Distillery. Ach an bhliain tar éis sin ba é Cumann Peile Shíol Bhroin an t-aon fhoireann as Baile Áth cliath chun an bua a bhaint amach i gcorn IFA. Bhí an bua acu in aghaidh Belfast Celtic leis an scór 2-0. Bhuaigh Shelbourne an corn arís i 1910 agus i 1920.
Críochdheighilt na hÉireann
Nuair a scar Eíreann idir Tuaisceart Éireann agus Saorstát Éireann as a chéile. Bhí gá ann sraith na hÉireann nua a chruthú. Chruthaigh Cumann Cumann Peile na hÉireann i 1921. Bhí cuis amháin eile don scaradar. Sa Bhliain 1921 agus Cogadh na Saoirse (Éire) ar siúl. Ghlac Shelbourne agus Glentoran as Béal Feirste páirt sa chluiche ceannais. Chríoch an chéad chluiche mar chomscór. Bhí an chéad chluiche ar siúl i mBéal Feirste. Ghlactar ag an am go mbeadh an athimirt i mbaile Áth Cliath. Ach Mar gheall ar an gCogadh Na Saoirse, Shocraigh an IFA go mbeadh an athimirt ar siúl arís i mbéal feirste. In agóid níor ghlac Shelbourne páirt sa chluiche agus Gheill Shíon Broin an cluiche agus bhí an bua ag Glentoran gan choimhlinit acu sa chluiche. Drochiarmhairt don chás seo ná sraith agus corn nua a bhí ann do chlubanna sa Saorstát. Bhí Shelbourne mar cheann de na bunaitheoirí an eagraíochta. Ghlac siad páirt sa chéad sraith nua. Bhuaigh Shelbourne an tsraith nua don chéad uair i 1925/1926.
Stair 1926-1947
Bhí trí sraith na hÉireann buaite ag Shelbourne suas go dtí tús na trochadí. Bhí achran idir Shelbourne agus an Cumann Peile na hÉireann i 1933. Chuir an Cumann Peile na hÉireann cluiche ar siúl ar an lá céanna nuair a bhí cluiche ag Shelbourne. Chaill siad airgead mar gheall ar drochthinreamh. D'fhág Shelbourne an tsraith in a dhiaidh sin agus níor dhill siad ar ais chuig an tsraith don bhliain 1936. D'éirigh leo an chéad Corn Cumann Peile na hÉireann a bhaint amach sa bhliain 1939. Díreach roimh ráig Dara Cogadh Domhanda. Bhuaigh Shelbourne an corn in aghaidh Sligo Rovers Football Club Páirc Chnocán Uí Dhálaigh Bhí an scór 1-0 tar éis an athimirt. Le linn an cogadh Bhuaigh Shelbourne an tsraith i 1943/1944 agus arís i 1946/1947.
Stair 1947-1992
Tréimhse chiúin a bhí ann club. Bhí bearna tríocha bliana idir an bua i sraith na hÉireann i 1961/1962 agus 1991/1992. Nuair a bhuaigh Shelbourne an trófaí in aghaidh Club Peile Dhún Dealgan ar an lá dheirenach den séasúr, lá mór do chlub a bhí ann. Nóiméad suntasach den chlub a tharlú sa bhliain 1946. D'imir Shelbourne in aghaidh Futbol Club Barcelona sa chéad babhta sa UEFA Champions League Chaill Shelbourne an dhá cluiche agus d'éirigh leo cúl a aimsiú sa Camp Nou.
Stair 1992-2006
Is é an seal seo mar an pháirt is ráthúla i stair an chlub. Le linn an tréimhse seo, Bhuaigh Shelbourne sé sraithe agus ceithre corne. Sa bhliain 2000. Bhuaigh Shelbourne an tsraith agus an corn, buachan dhá uair as a chéile. Ghlac Shelbourne páirt i gcomórtas na hÉorpach i rith an seal seo.
San Eoraip
Thar na blianta ghlac Shelbourne páirt i gcluichi na hEorpach. D'imir an club sa UEFA Champions League ,UEFA Europa League, UEFFA Intertoto Cup agus an UEFA Cup Winners Cup.
Sa bhliain 2003 Bhuaigh Shelbourne sraith na hÉireann agus mar gheall ar seo, cháiligh siad don bhabhta cáilithe. Sa Chéad babhta, d'imir Shelbourne in aghaidh as KR Reykjavik sAn Íoslainn. mion|Shelbourne san Eoraip .Bhí comhscór 2-2 sa chéad chluiche agus bhí comhscór arís sa bhabhta baile 0-0 ach chuaigh Shelbourne tríd ar riail chúil as baile.
Sa dara babtha, D'imir Shelbourne in aghaidh Hadjuk Split as An Chróit. Arís eile bhí an chéad chluiche as baile. Chaill Shelbourne an cluiche 3-2. Fuair siad dhá chúl as baile. Sa bhabhta baile i b Páirc na Tulcha Fuair Shelbourne an bua amach 2-0. Scórail Dave Rodgers an chéad cúl. Chuaigh Shelbourne tríd (4-3) sa scór chomh iomlán.
Alexandre Despatie
Is iar-thumadóir Ceanadach as Québec é Alexandre Despatie (a rugadh ar 8 Meitheamh 1985 in Montreal). D'éirigh sé as an tumadóireacht sa bhliain 2013.
Shelbourne Football Club
San Eoraip
Fuair Shelbourne Real Club Deportivo de La Coruña sa tríú tarraingt den chomórtas. An am seo, Bhí an chéad babtha abhaile agus ar siúl i mBóthar Lansdún. Comhscór 0-0 a bhí ann. Bhí 24,000 daoine ag an gcluiche. Sa dara clucihe Sa Spáinn  bhuaigh  Real Club Deportivo de La Coruña an cluiche 3-0. Ba ea an chéad am a shroich foireann as sraith na hÉireann an tríú babhta sa UEFA Champions League roimh.
Uilithe teangeolaíocha
Téarmaíocht
Is féidir do na huilithe teangeolaíocha bheith déthreoch nó aontreoch. Más ceann déthreoch atá ann, is ionann sin is a rá go bhfuil dhá shaintréith againn arb impleacht dá chéile iad. Mar shampla, is impleacht don ordú focal "ainmní - cuspóir - briathar" úsáid na n-iarfhocal, agus is impleacht d'úsáid na n-iarfhocal an t-ordú focal "ainmní - cuspóir - briathar". In uilí aontreoch, áfach, níl an impleacht ag obair ach in aon treo amháin. Mar shampla, na teangacha ina gcuirtear an clásal coibhneasta roimh an ainmfhocal a bhfuil sé ag tagairt dó, is dual dóibh an t-ordú focal "ainmní - briathar - cuspóir" a bheith acu, ach ní hionann sin is a rá go mbeadh clásail choibhneasta den chineál sin róchoitianta sna teangacha a bhfuil an t-ordú focal seo mar ghnáthordú acu.
Iad siúd a deir gur féidir "gramadach uileghabhálach" a leagan amach do theangacha an uile dhomhain, is minic a théann siad i muinín na n-uilithe teangeolaíocha sa chomhréir lena ndearcadh a chosaint (cé gur minicí dóibh tagairt d'fhianaise na heipistéimeolaíochta, is é sin, deir siad go bhfuil sé i ndúchas an eolais mar rud a leithéid d'eagar a bheith air). Tá siad ann freisin a deir gur cuidiú leis an gcumarsáid iad na huilithe teangeolaíocha, agus go bhfuil sé níos fusa ciall a bhaint as teanga a chloíonn leis na huilithe. Is é sin, dá mbeadh teanga ann nach gcloífeadh leis na huilithe, thiocfadh athrú ar an teanga le hí a dhéanamh níos sothuigthe.
Uilithe teangeolaíocha i gcúrsaí na foghraíochta
Tá uilithe teangeolaíocha ann san fhoghraíocht freisin. Mar shampla, ní féidir teacht ar aon teanga ar an uile dhomhan a bhainfeadh úsáid na fóinéime as an rolladh teangliopach - is é sin, an fhuaim a chruthaítear tríd an teanga a fháscadh amach idir na liopaí agus é a chur ag crith - cé go bhfuil aithne ag lucht labhartha na gcéadta teanga ar an bhfuaim seo mar chomhartha dímheasa. Ón taobh eile de, níl teanga ann nach n-úsáidfeadh an guta [a] nó [ɑ] mar fhóinéim. Rud eile fós, tá pléascaigh - fuaimeanna cosúil le [p], [t], [k], [b], [d], [g] - i ngach teanga. Tá an chéad trí cinn acu - [p], [t] agus [k] - le fáil i bhformhór mór na dteangacha, ach tá na consain liopacha [p] agus [m] ar lár i dteangacha na nIroquois Thuaidh, agus níl na consain dhéadacha [t] agus [d] ar fáil sa tSamóis labhartha.
Kanye West
Ceoltóir rap agus léiritheoir ceoil Meiriceánach is ea Kanye Omari West (Ar a dtugtar Yeezy nó Ye freisin). Chuir sé tús le go leor forbairtí i gceol Hip-Hap agus i gceol go ginearálta. Tá a lipéad ceoil féin aige, GOOD Music.
Saol
Rugadh é in Atlanta, Georgia, SAM, ar 8 Meitheamh 1977, ach tógadh é in Chicago tar éis cholscaradh a thuismitheoirí. Ollamh Bhéarla a bhí ina mháthair, Donda West, in ollscoil Clark Atlanta, agus cathaoirleach an Roinn Bhéarla ag Ollscoil Stáit Chicago, roimh éirí as a post chun bheith ina bainisteoir dó.
Sa mheánaicme a tógadh é. D'fhreastail Kanye ar Ardscoil Polaris i Oaklawn, Illinois, tar éis chónaí i Chicago. Nuair a bhí sé 10 bliana d'aois, Bhog sé lena mháthair go dtí Nanjing,An tSín, agus thosaigh sí ag múineadh san ollscoil áitiúil. Dar lena mháthair, bhí West an t-aon duine eachtrannach ina Rang, ach phioc sé suas an teanga go tapa.
Tar éis an meánscoil a chríochnú, fuair sé scoláireacht go dtí an Acadamh Ealaíon Meiriceánach i 1997, ach aistrigh sé go dtí Ollscoil Stáit Chicago chun staidéar a dhéanamh ar an Bhéarla. Éirigh sé as an Ollscoil ag 20 bliana d'aois chun béim ar a ghairm ceól. Chuir sé seo díomá ar a mháthair, mar chreid sí go raibh céim mar eochair do shaol maith.
Thosaigh sé ag scríobh filíochta nuair a bhí sé cúig bliana daois. Mheabhraigh a mháthair gur thug sí aird ar dtús ar phaisean an larthair sa líníocht agus sa cheol nuair a bhí sé sa triú grád. Thosaigh sé ag rapáil sa seachtú grád agus thosaigh sé ag déanamh ceoil sa seachtú grád, sa deireadh iad a dhíol le healaíontóirí eile.
Thrasnaigh kanye West cosáin leis an léiritheoir DJ No. I.D, lena ndearna sé dlúthchairdeas go tapa leis. Go luath tháinig DJ No. I.D ar mheantóir do Kanye West.
Ba uaidh a d’fhoghlaim Kanye West conas buillí a shampláil agus a ríomhchlarú tar éis dó a chéad samplaí a fháil agus é 15 bliana daois.
Gairm an Cheoil
Fuair sé a dheis mhór i 2000, nuair a thosaigh sé ag léiriú ceoil do Rock-A-Fella Records. Ar 23 Meán Fómhair 2002, bhí sé i timpiste bóthair, a bhris a ghiall. Scríobh sé a chéad amhrán, Through the Wire, nuair a raibh sé san ospidéal. Chuir sé amach a chéad albam, The College Dropout i Mí Feabhra 2004. Chuaigh an albam go dtí uimhir a dó sna cairteacha.
Shelbourne Football Club
San Eoraip
Tar éis sin, chuaigh Shelbourne isteach go dtí an UEFA Europa League agus d'imir siad i gcoinne Lille OSC  as An Fhrainc. Bhí an chéad chluiche den bhabhta ar siúl i mBóthar Lansdún. D'éirigh le Shelbourne comhscór a bhaint amach. 2-2. Chiall siad an dara cluiche 2-0 agus le sin, bhí an t-aistear san Eoraip críochnaithe. (4-2) sa scór iomlán
Liosta de na iomaitheoirí The X Factor (sraith 1 an RA)
Is liosta é seo de na hiomaitheoirí ar an gcéad sraith The X Factor.
Shelbourne Football Club
San Eoraip
An bliain tar éis sin Ghlac Shelbourne páirt sa bhabhta cáilithe sa UEFA Champions League Bhí an chéad in aghaidh Glentoran suite i Béal Feirste. Bhuaigh Shelbourne an babhta as baile 1-2. San athbhabhta Fuair Shelbourne an bua amach 4-1. (6-2) sa scór iomlán.
Chuaigh Shelbourne i mbun an dara babhta in aghaidh Steaua Bucharest as An Rómáin. Sa chéad chluiche, comhscór a bhí ann. 0-0 i bPáirc na Tulcha. An tseachtain tar éis sin, Thug Shiol Broin cuairt ar Bhúcairist. Chiall siad an cluiche 4-1.
Bridlington Priory
Is eaglais Anglacánach suite in East Riding of Yorkshire í Bridlington Priory.
Shelbourne Football Club
San Eoraip
Sa Bhliain 2006, cháiligh Shelbourne don chomórtas An Intertoto Cup. Sa chéad babhta bhuaigh Shelbourne 0-1 thar larr san Liotuáin in aghaidh FK Vetra. San athbhabhta i bPáirc na Tulcha scór Shelbourne ceithre cúl sa chluiche agus bhuaigh siad 4-0 (5-0) sa scór iomlán. Tháinig an t-aistear ar chríoch nuair a chaill Shelbourne le Odense F.C as An Danmhairg. Chiall siad an chéad babhta 3-0 thar larr. Bhauigh Shelbourne an babhta baile 1-0 ach chaill siad (3-1) sa scór iomlán. Ba ea an am dheireach a d'imigh Shelbourne sa Eoraip.
Fadhbanna airgeadais agus ísliú céime
mion|Baile Shelbourne Bhuaigh Shelbourne an Sraith i 2006 ach mar gheall ar fhadhbanna airgeadais. Ní fuair Shelbourne ceadúnas don UEFA Champions League chomh maith leis sin ní raibh siad ag lorg an ceadúnas. Bhí fadhbanna ag baint le sreabhadh airgid, d'imigh imreoirí agus bhí an club i mbaol do dhíothaithe.
Stair 2006-2018
Tar éis an ísliú céime, bhí Shelbourne ag imirt sa chéad roinn i sraithe na hÉireann. Fuair siad ardaigh céime chuig príomhshraith na hÉireann agus shroich siad an cluiche ceannais sa chorn chomh maith sa bhliain 2011 ach chaill Shelbourne an cluiche i gcoinne Sligo Rovers Football Club sa Staid Aviva. Fuair Shelbourne ísluí céime chuig an chéad roinn i 2013 agus d'fhán siad ann go dtí 2019.
2019-2021
Sa Bhliain 2019. Bhuaigh Shelbourne an chéad roinn. Ar an 13ú lá de mhí mheán fómhair. D'imir Shelbourne in aghaidh Drogheda United Football Club ar an lá leathdheireanach den séasúr. Scór Adrian Friel, Oscar Brennan agus Lorcan Fitzgerald na cúl. Bhuaigh Shelbourne an cluiche 3-1.
Sa bhliain 2020, d'fhill Shelbourne ar ais chuig príomhshraith na hÉireann. Ach mar gheall ar COVID-19 ní raibh slua lucht taccaíochta ag na gcluichí. Chríoch Shelbourne sa naoú áit sa tsraith. Mar thoradh, d'imir siad i gcoinne Longford Town Football Club sa chluiche dícháilithe i bpáirc Richmond. Bhuaigh Longford Town Football Club an cluiche 1-0 agus Chuaigh Shelbourne síos arís don bhliain 2021.
Liosta onóracha
20px|border Sraith na hÉireann: 13 20px Corn Cumann Peile na hÉireann: 7 20px Sciath Sraithe na hÉireann: 8 20px Corn Sraithe na hÉireann: 1 Corn sinsear Laighean. 21
mion|Lucht taccaíochta tar éis an bua sa chéad roinn i 2019 20px Corn IFA: 3 Sraith na hÉireann An Chéad roinn
An scuaid faoi láthair (2021)
Ó Márta 2021 mion|páirc na Tulcha
Foireann seomra cúil
Bainisteoir Ian Morris
Cóitseáil cúnta Alan Reynolds
Cóitseáil cúl báire Paul Skinner
Fisió Alan Dooley
Dochtúir Paddy Kenny
Kanye West
Saol Pearsanta
Phós sé Kim Kardashian i 2014. Rinne Kardashian iarratas ar cholscaradh ar 19 Feabhra 2021. Tá ceithre páistí acu, iníonacha North(2013) agus Chicago(2018), agus mic Saint(2015) agus Psalm(2019).
Bratach na Sile
thumb|250px|Bratach na Sile
Itzehoe
Cathair i dtuaisceart na Gearmáine is ea Itzehoe []. Tá sé suite i Schleswig-Holstein, an stáit is tuaisceartaí sa tír, agus san iarthuaisceart de Hamburg. Ritheann an abha Stör tríd an gcathair. Bhí 33,049 daoine ina gcónaí in Itzehoe sa bhliain 2006.
Kanye West
Saol Pearsanta
Ar 10 Samhain 2007, fuair mháthair West, Donda West bás ag cois 58. I mí Eanair 2008 dúirt oifig Chroinéara Chontae Los Angeles go bhfuair máthair an rapper bás  de ghalar artaire corónach agus fachtóirí iar- obráide íolracha ó, nó mar thioradh air, liposuction agus mamaplásty.
Dámhachtainí agus éachtaí
Tá duaiseanna éagsúla buaite ag Kanye West. Ina measc tá Gradam Webby d’Ealaíontóir na bliana, Gradam Sármhaitheasa na Comhairle Accessories as a bheith ina dhéatóir stíle, fear idirnáisiúnta na bliana ag gradaim GQ, Gradam Clio do ‘ The life of Pablo’ album Taithí, agus onóir ón Acadamh Taifeadta. Tá West ar cheann de ocht n-acht a bhuaigh gradam Gnóthachtála ealaíontóra Billboard. Tá an Brit Award don ealaíontóir aonair fireann idirnáisiúnta is fearr buaite aige trí huaire, chomh maith le a bheith ar dhuine de thriúr ealaíontóirí a bhuaigh an gradam sna blianta as a chéile. I 2011, bhí sé ar an gcéad ealaíontóir a bhuaigh an tEalaíontóir Hip – Hop Fireann is fearr ag na Dámhachtaíní ‘BET’ trí huaire, is é an t-ealaíontóir fireann is mó buaite d’fhíseán na bliana ag an searmanas agus is é an t-aon duine ar bronnadh an duais air. Dámhachtain físeach ag Onórachta ‘BET’.
Richard Beamish
Polaiteoir Éireannach ab ea Richard Beamish (16 Meitheamh, 1862 - 23 Feabhra, 1938). Bhí sé ina bhall de Business and Professional Group.
Natalia Pliacam
Banríon draig as an dTéalainn is ea Natalia Pliacam. Is ainm stáitse í Natalia Pliacam; mar fhear, Assadayut Khunviseadpong (อัษฎายุทธ คุณวิเศษพงษ์) is ainm di. Rugadh í i 1981. Tá a muintír de shliocht Síneach. Ritheann siad gnó cónra. Bhuaigh sí an chéad séasúr de Drag Race Thailand. An chéad bhuaiteoir mórthomhas is ea í.
Burghley House
Is teach mór suite i gCambridgeshire é Burghley House.
Kanye West
Chonspóid
Le linn agallaimh raidió ar an 26 Samhain 201, mhínigh West cén fath ar chreid sé go raibh fadhbanna ag brú ar Barack Obama polasaithe I Washington: “Fear, lig dom rud éigin a insint duit faoi George Bush agus airgead ola agus Obama agus gan aon airgead. Ba mhaith le daoine Obama a rá. Ní féidir leis na bearta seo a dhéanamh a fhorghníomhaithe. Sin toisc nach bhfuil na ceangail ag daoine dubha agus atá ag Giúdagh... Giúdach muid. Ní fhaigheann muid teaghlach, fuair sé airgead mar sin. Mar fheagra ar a chuid tuairimí, dúirt an Léig Frith- Chlúmhilleadh. "Tá sé ann aris, an canard aois-aois go bhfuil Giudaigh uile-chumhachtach agus rialú luamháin na cumhachta sa rialtas."[439] Ar 21 Nollaig, 2013, West tacalocht ón tuairim bhunaidh agus duirt sé le stáisiún raidió i Chicago gur
Jorge Fernando Castro
Dornálaí Airgintíneach, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea Jorge Fernando "Locomotora" Castro a rugadh ar an 18 Lúnasa, 1967 i gCaleta Olivia, an Airgintín.
Bratach na Sile
Is iad na dathanna agus a siombalachas:
Kanye West
Chonspóid
"Shíl mé go raibh mé ag moladh, ach mas rud ar bith a thainig sé amach níos aineolach. Nil a fhios agam conas a bheith in iúl duit go bhfuil airgead maslach.”
Mórthomhas
Éadaí do dhaoine móra, ramhra, nó téagartha is ea éadaí mórthomhas.
Okkervil River
Is banna ceoil Meiriceánach iad Okkervil River as Austin, Texas. Is iad Scott Brackett, Brian Cassidy, Travis Nelsen, Patrick Pestorius, Will Sheff, Justin Sherburn, Lauren Gurgiolo baill an ghrúpa. Leaschraoladh an albaim is déanaí The Stand Ins i Meán Fómhair, 2008.
Shelbourne Football Club
Foireann seomra cúil
Fear Trealaimh Johnny Watson
Imreoirí cháiliúla
Wes Hololahan
Staid
Thar na blianta, D'imir Shelbourne ar chúpla staid. Ag an tús, D'imir Shelbourne i bpáirc Shelbourne sa Rinn. Bhí Shelbourne ag imirt i b Páirc Chnocán Uí Dhálaigh agus i bpáirc baile Gaelach. Bhog Shelbourne go Páirc na Tulcha sa bhliain 1989
Coimhlint spórtúla
I mbáile Áth Cliath tá ceithre príomhchumann sacar. Shamrock Rovers Football Club, Bohemian Football Club, St Patrick's Athletic Football Club agus Shelbourne. Bíonn an iomaíocht an-gear idir na clubanna. Ach go háirithe idir Shelbourne agus Bohemian Football Club. Tá na clubanna an gearr lena chéile. Suite idir Baile Phib agus Droim Conrach.
Uster
Is í Gearmáinis an teanga is comónta agus í an chéad teanga do 85% (de dhaonra Uster). Is í Iodáilis an dara teanga is comónta agus í an chéad teanga do 4.5%, Is í Albáinis an tríú teanga is comónta agus í an chéad teanga do 1.7%.
77 (uimhir)
Is é 77 an uimhir nádúrtha tar éis 76 agus roimh 78.
Caisleán Skipsea
clé|250px|mion|Caisleán Skipsea Is caisleán suite in East Riding of Yorkshire é Caisleán Skipsea.
Shinji Takehara
Dornálaí Seapánach, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea Shinji Takehara a rugadh ar an 25 Eanáir, 1972 i Maoracht Hiroshima, an tSeapáin.
Éire (bandia)
Sa mhiotaseolaíocht Ghaelach, ba bhandia eapainmneach na hÉireann í Ériu, iníon Ernmas de chuid na Tuatha Dé Danann. B'é Mac Gréine a fear céile.
Ós rud é go ndéanan 'Ériu' ionadaíocht do bhandia na hÉireann, go minic léirítear í mar phearsantú na hÉireann. Is í "Ériu" an fhoirm ársa don logainm "Éire" nó "Erin" a bhíonn in úsáid sa lá atá inniu ann.
Ról agus léiriú miotasach
I dteannta lena deirfiúracha Banba agus Fódla, ba bhall í de thré-bhandéithe an fhlaithis. Nuair a tháinig Clann Mhíle go hÉirinn ón Ghailís|, d'iarr gach deirfiúr go n-ainmneofaí an tír as féin. Bronnadh seo, ach úsáidtear Ériu mar phríomhainm na tíre. Feictear Banba agus Fódla scaití mar ainmneacha fileata d'Éirinn, díreach mar a úsáidtear Albion mar ainm fileata don Bhreatain Mhór.
Dar leis an staraí Éireannach den 17ú haois Seathrún Céitinn, ba iad Badhbh, Macha and Mór-Ríoghain bandéithe gaolta le hÉire, Banbha and Fódhla.
Tá gaol phearsanta éagsúla luaite d'Ériu i dtéacsanna éagsúla. Deirtear gurbh é Mac Gréine a fear céile. Deirtear fosta gurbh é a leanann é Elatha, flaith na bhFomhórach, agus bhí mac acu, Breas. Deirtear gur chlann le Delbáeth iad Elatha agus Ériu beirt, agus más fíor, leath-shiblíní is ea iad. Sa Dinnseanchas Rennes, Codal Roundbreasted ba ea a hathair altrama.
Ainm agus sanas
Dar leis an University of Wales, is é an fhréamh athchruthaithe Prótai-Cheiltis don ainm Éire ná *Φīwerjon- (ainmneach uatha Φīwerjō), agus maíonn seo an fhoirm Phróit-Ind-Eorpais *piHwerjon-. Is dócha é go bhfuil gaol idir seo agus an fhoirm aidiachta *piHwer- "ramhar", cf. Sanskrit pīvan, f. pīvarī agus foirm ghaolmhar pīvara, "ramhar, lán, flúirseach". Tugadh go luath an t-ainm seo ar Oileán na hÉireann.
As Q-Cheiltis (.i. Próta-Ghoidelic) faightear an fhoirm athchruthaithe *īweriū As an bhfoirm seo nó b'fhéidir níos déanaí, faightear as Gréigis Ἰέρνη I[w]ernē agus Ἰουερνία Iouernia. Tógadh an dara foirm acu sa Laidin mar an t-ainm Hibernia.
76 (uimhir)
Is é 76 an uimhir nádúrtha tar éis 75 agus roimh 77.
Caisleán Cambridge
clé|250px|mion|Caisleán Cambridge sna 1730í Is caisleán suite i gCambridgeshire é Caisleán Cambridge.
Codach
thumb| Tacar Mandlebrot. Tá an cuma céanna ar an dtacar iomlán is atá ar aon phíosa beag den tacar. thumb| Píosa beag den Tacar Mandlebrot. thumb| Píosa eile den Tacar Mandlebrot.
Is é is codach nó frachtal ann ná tacar a fanann 'casta' cé chomh beag agus atá sé. Is tacair féinchosúlta iad go léir. Cialaíonn é sin ná go bhfuil an cuma céanna ar an dtacar iomlán is atá ar aon phíosa beag den tacar. Toisc go bhfuil codaigh casta, chun roinnt dá n-airíonna is tábhachtaí a achoimriú, is maith an rud é roinnt coincheaptha réasúnta simplí a bheith againn. Is é toise tacair ceann de na coincheaptha is tábhachtaí den saghas seo. Tá toise ghraf feidhme slime y = f(x) cothrom le 1 agus tá toise sféir cothrom le 2, ach de ghnáth ní slánuimhir é toise chodaigh.
Ar feadh fhormhóir a staire, níor pléidh ach amháin tacair a raibh roinnt slime acu agus mar sin, d'fhan matamaitic amach ó codaigh. Ní raibh an focal Francach do chodach cumtha go dtí 1975. Le teacht ríomhairí agus teaspáintí ghrafacha nua-aimseartha, fuair taighde ar chodaigh a lán cabhair agus an-chuid spreagadh. É sin ráite, bhí roinnt samplaí de chodaigh luaite fadó.
Sa bhliain 1872, shainigh Gearmánach Karl Weierstrass feidhm f a bhí leanúnach ag gach pointe ach a bhí do-dhifreálaithe ag gach pointe freisin. Ghlaofaí codach ar ghraf na feidhme sin inniu. Is sampla casta é sin ach shainigh an matamaiticeoir Sualannach Helge von Koch sampla eile a bhí i bhfad níos simplí i 1904. Rinne daoine mar Poincaré, Fatou agus Julia mionfhiosrú ar an gcoincheap de chóras feidhme atrialla sa 19ú agus go luath sa 20ú haois. Tugann an coincheap sin slí tábhachtach dúinn chun codaigh a shainiú.
Go dtí gur chuir Mandelbrot chun suntais na hairíonna atá i gcoitianta ag na tacair den tsaghas seo, chonacthas mar thacair iargúlta aisteacha iad. Chomh maith le sin, thaispean sé gur samhlacha réadúla agus úsáideacha iad i gcomhair a lán feiniméin nádúrtha. Mar shampla gneithe geolaíochta cosúil le chóstaí, struchtúr plandaí, soithigh fola, scamhóga, praghsanna sa stocmhargadh agus Brúnghluaisne. Dúirt sé go raibh codaigh níos nádúrtha agus imfhiosaí ná na rudaí slime a bhí sa mhatamaitic traidisiúnta.
Liosta de na iomaitheoirí The X Factor (sraith 2 an RA)
Is liosta é seo de na hiomaitheoirí ar an ndara sraith The X Factor.
Teoiric ghinearálta na coibhneasachta
Teoiric imtharraingthe is ea teoiric ghinearálta na coibhneasachta. Chum Albert Einstein í idir 1907 agus 1915, agus maíonn sí gurb éard is cúis le hoibriú breathnaithe na himtharraingthe freangadh an spás-ama.
Anuas go dtí an 20ú haois glacadh le teoiric imtharraingthe Isaac Newton, teoiric a dhéanann talamh slán de gur fórsa inbheirthe an imtharraingt atá ábalta dul i bhfeidhm i bhfad uaidh. Dúirt Einstein, áfach, nach dtarraingíonn an damhna aon damhna eile chuige tríd an spás, mar a shamhlaigh Newton. Tá an spás agus an t-am fite fuaite ina chéile ina “spás-am”, agus déanann rudaí an-mhóra an spás-am a fhreangadh. Mar léiriú, is fiú a shamhlú go gcuirtear rud mór i lár traimpilín chun go mbrúitear an fhabraic síos, agus go sleamhnaíonn liathróidín síos ón imeall go dtí an lár dá bharr, faoi mar a bhí sé á “tharraingt”.
Maíonn teoiric Einstein go bhfuil cuaire an spás-ama ag brath ar dháileadh an damhna agus an fhuinnimh atá istigh inti. Is éard a chuireann cor sa scéal dáileadh an damhna agus an fhuinneamh a bheith ag brath ar chuaire an spáis. Fágann seo go bhfuil geoiméadracht an spáis ag brath ar dhamhna agus ar fhuinneamh agus go bhfuil gluaiseacht an damhna agus an fhuinnimh ag brath ar gheoiméadracht an spáis. Dá bhrí sin d’fhéadfadh dhá imeacht titim amach san uair chéanna ó thaobh breathnóra amháin de agus ag uaireanta difriúla ó thaobh breathnóra eile de.
Gluaiseann rudaí gan bhac de réir a dtáimhe féin tríd an spás-ama fhreangtha (mar a dhéanann an Domhan) agus iad ag leanúint conair chuar toisc gurb í sin an cóngar (nó an bealach geodasach) is gaire sa spás-am.
Taispeánann trialacha agus breathnadóireachtaí go míníonn cuntas Einstein ar an imtharraingt roinnt torthaí nach bhfuil mínithe ag dlí Newton. Orthu sin tá aimhrialtachtaí beaga i bhfithis Mhearcair agus i bhfithis pláinéad eile. Tuarann teoiric ghinearálta na coibhneasachta torthaí nua imtharraingthe, ar nós tonnta imtharraingteacha, lionsú imtharraingteach agus amleathadh imtharraingteach.
Uirlis riachtanach í an choibhneasacht ghinearálta sa réaltfhisic. Tugann sí léargas nua ar na dúphoill, réigiúin spáis mar a bhfuil an imtharraingt chomh mór sin nach féidir leis an solas féin éalú. Síltear gurb í an imtharraingt seo is cúis leis an dianradaíocht a astaíonn reanna réalteolaíocha ar nós núicléis réaltracha ghníomhacha nó mionchuasár. Tá baint aici freisin le gnáthshamhail chosmeolaíoch na hOllphléisce.
Prionsabal na coibhéise
Má tá duine in ardaitheoir atá ag saorthitim, mothaíonn sé dímheáchan; bíonn rudaí ar snámh san aer nó ag imeacht faoi luas seasmhach. Tá gach rud san ardaitheoir ag titim in éineacht agus ní bhraitear aon imtharraingt. Is ionann cás do bhreathnóir atá ag saorthitim agus do bhreathnóir i ndomhain an spáis nach bhfuil imtharraingt le mothú aige. Is iad seo na sainbhreathnóirí (breathnoirí “támhúla”) a dtugann Einstein cuntas orthu i dteoiric na coibhneasta speisialta: breathnóirí a fheiceann an solas ag imeacht ar línte díreacha faoi luas seasmhach.
Mhaígh Einstein gur airí bunúsach de chuid na himtharraingthe an méid a fheiceann breathnóirí gan mheáchan agus breathnóirí támhnúla, agus rinne sé bunús a theoirice as, mar atá le feiceáil ina phrionsabal coibhnéise.
Lionsú imtharraingteach
Ó shraontar solas i réimse imtharraingteach, is féidir le solas ó rinn imigéiniúil breathnóir a bhaint amach ar dhá chonair ar a laghad. Tig le solas cuasáir gabháil le taobh amháin de réaltra ollmhór agus breathnóir a shroichint ar an Domhan, fad is atá an solas á shraonadh ar an taobh eile nó go sroicheann sé an breathnóir ó threo eile. Dá bhrí sin, feicfidh an breathnóir sin aon rinn amháin in dhá áit dhifriúla.
Baineann an réalteolaíocht bhreathnaitheach feidhm as an lionsú chun dul amach ar airíonna rinne. Fiú nuair nach bhfuil an rinn le feiceáil go díreach, tá eolas le fáil as an íomhá lionsaithe faoi thoirt na rinne is cúis le sraonadh an tsolais. Is féidir tomhas a dhéanamh ar dháileadh an damhna dhorcha, rud nach n-astaíonn solas agus nach féidir é a bhreathnú ach trína thionchar imtharraingteach.
Tonnta imtharraingteacha
Tá tonnta imtharraingteacha ina ndíchumadh geoiméadrachta a scaipeann ar luas an tsolais. Is féidir cuimhneamh orthu mar chuilithíní sa spás-am. In Eanáir 2016 d’fhógair foireann an LIGO Ardstaidéir gur bhreathnaigh siad tonnta imtharraingteacha a tháinig as cónascadh dhá dhúpholl.
Aithníodh tionchar na dtonnta imtharraingteacha nuair a breathnaíodh déréalta áirithe. Téann a leithéidí timpeall a chéile agus cailleann fuinneamh de réir a chéile trí thonnta imtharraingteacha a astú. Bíonn ceann de na réaltaí seo ina phulsár, rinn an-dlúth a dtugtar réalta neodrónach uirthi agus a bhfuil a cuid tonnta imtharraingteacha i bhfad níos láidre ná na cinn atá ag réaltaí eile. Ina theannta sin, astaíonn pulsár caolgha radaíochta maighnéadaí óna phoil mhaighnéadacha. Is cosúil na bíoga raidió seo le clog an-chruinn. Is féidir iad a úsáid chun fithis na déréalta a thomhas, agus is furasta do dhíchumadh an spás-ama lorg a fhágáil orthu.
Dúphoill
Nuair atá mais cruinnithe i réigiún an-dlúth den spás, maíonn teoiric na coibhneasachta ginearálta go mbeidh dúpholl ann, réimse spáis a bhfuil a chuid imtharraingthe chomh mór sin nach féidir leis an solas féin éalú as. Síltear gurb éard atá i gcineálacha áirithe dúpholl an chéim dheireanach in éabhlóid réaltaí ollmhóra. Déantar talamh slán de go bhfuil dúphoill shármhóra le fáil i lár an chuid is mó de na réaltraí agus toirt na milliún grian iontu.
Tá dúphoill ar na reanna is dlúithe a fhéadann dul timpeall a chéile ina gcóras déréalta. Dá bhrí sin tá neart ar leith sna tonnta imtharraingteacha a astaíonn siad.
Tagairtí
•	Berry, Michael V. (1989), Principles of Cosmology and Gravitation (2nd ed.), Institute of Physics Publishing, ISBN 0-85274-037-9
•	Gnedin, Nickolay Y. (2005), "Digitizing the Universe", Nature, 435 (7042): 572–573, Bibcode:2005Natur.435..572G, doi:10.1038/435572a,PMID 15931201
•	Hogan, Craig J. (1999), ''The Little Book of the Big Bang. A Cosmic Primer'', Springer, ISBN 0-387-98385-6
•	Lochner, Jim, ed. (2007), "Gravitational Lensing", Imagine the Universe website, NASA GSFC
•	Norton, John D. (1985), "What was Einstein's principle of equivalence?" (PDF), Studies in History and Philosophy of Science, 16 (3): 203–246,doi:10.1016/0039-3681(85)90002-0
•	Newbury, Pete (1997), Leathanaigh ghréasáin faoi lionsú imtharraingteach
Sion
Cathair san Eilvéis is ea Sion. Ag deireadh 2013 bhí 32,797 ag maireachtáil sa chathair.
Teoiric ghinearálta na coibhneasachta
Tagairtí
•	Schutz, Bernard F. (2003), Gravity from the ground up, Cambridge University Press, ISBN 0-521-45506-5