cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
CLG Pailís Chaonraoí
Stair
Ba chlub sóisear é Pailís Chaonraoi í gcónaí ó am a bhunú. Cé gur bhuaigh Clochán orthu i gcluiche ceannais iomána sóisear an chontae sa bhliain 1912, níor éirigh leo aon chaobh a bhuachaint go dtí gur tháinig corn peile mionúir B an chontae chucu sa bhliain 1996. Ba é sa pheil sóisear B a bhuadar a gcéad corn sna gráid fásta, craobh na Cathrach sa bhliain 2001. Tar éis craobh iomána sóisear B na Cathrach a ghabháil cúpla bliain as a chéile, chuadar suas go dtí grad sóisear A sa bhliain 2009.
Imreoirí Cáiliúla
I measc imreoirí cáiliúla an chlub, tá Micheál Mac Eochaidh (Mike Keogh), cúlbáire Luimnigh i gcluiche ceannais peile faoi-21 sa bhliain 2000, agus Eoin Ó Síocháin (Eoin Sheehan) a ghnóthaigh scór 4-5 do Luimneach le linn cluiche i gcoinne Port Láirge i gCraobh Peile Sinear na Mumhan sa bhliain 1987.
Crook Log
Is baile é Crook Log atá suite sa bhuirg London Borough of Bexley, Londain Theas.
Loch Eireachd
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Eireachd.
Maoracht Shizuoka
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Shizuoka (静岡県). Tá sí suite i laroirthear na tíre ar an oileán Honshu. Tá 3,774,471 duine ina gcónaí i Shizuoka (daonáireamh 2010).
Cathair Ghairdíneach
Is ceantar suite i gCaireo í an Chathair Ghairdíneach.
Edward Walsh
File agus aistritheoir Éireannach ab ea Edward Walsh (1805 – 6 Lúnasa 1850). Níor mhór é a áireamh i measc an tseisir is fearr sa 19ú céad a d’aistrigh amhráin Ghaeilge go Béarla agus tá gearrchuntais ar a bheatha sna foclóirí beathaisnéise. Is léir gur bunaíodh iad go príomha ar an gcuntas a bhí ag Timothy Gleeson in Journal of the Cork Historical and Archaeological Society in 1893 (‘Edward Walsh, the Irish Poet and Translator . . .: a biographical sketch, with poetry’). Tugann Robert Welch caibidil iomlán dá aistriúcháin in A History of Verse Translation from the Irish 1789-1897, 1988. Foilsíodh A Tragic Troubadour: Life and Collected Works of Folklorist, Poet and Translator Edward Walsh (1805-1850), 2005 le John J. Ó Ríordáin, CSSR (735 lch).
A Star is Burns
Craoladh an t-ochtú heipeasóid déag, "A Star is Burns", den séú sraith The Simpsons ar an 5 Márta 1995. Scríobh Ken Keeler an eipeasóid seo. D'fhéach 14.4 milliún duine ar an eipeasóid.
Edward Walsh
Luathshaol
B’as ceantar Shráid an Mhuilinn, Contae Chorcaí, dá thuismitheoirí. Gairid i ndiaidh a phósta díshealbhaíodh an t-athair agus liostáil sé i Mílíste Chorcaí Thuaidh. Is nuair a bhí sé ar stáisiún i gcathair Dhoire a rugadh Edward. Tugtar le tuiscint gur i ndiaidh Waterloo a d’fhill an teaghlach ar Shráid an Mhuilinn. D’fhoghlaim an buachaill óg Gaeilge ó mhuintir na comharsanachta agus d’fhreastail sé ar scoil scairte.
Conair ghairme
Bhí sé tamall ina oide tí ag ball parlaiminte agus bhí i bpríosún píosa eile de bharr páirt a ghlacadh san agóid timpeall na nDeachúna. Fuair sé post múinteora náisiúnta sa Ghleanntán in aice le Mala ach briseadh as é in 1842 nuair a scríobh sé ‘What is Repeal, Papa?’ in The Nation. Timpeall an ama chéanna bhí sé ag scríobh seanscéalta in Dublin Penny Journal agus bhíodh véarsaí aige in Dublin Journal of Temperance, Science and Literature. Fuair sé post eile múinteoireachta i dTúirín in aice le Ceapach Choinn agus is ann a phós sé Bridget Sullivan ón Eaglais. Is di a chum sé an t-amhrán Béarla ‘Brídín Bán mo Stór’. Tharraing Seán Ó Dálaigh aird Charles Gavan Duffy air agus tugadh obair liteartha dó i mBaile Átha Cliath. Bhí sé tamall de 1843 ina fho-eagarthóir ar The Irish Monitor. D’fhoilsigh Ó Dálaigh Reliques of Irish Jacobite Poetry (1844), cnuasach d’aislingí agus d’amhráin eile i nGaeilge le haistriúcháin Walsh.
Forimeallach
mion|Is sampla de ghléas fhorimeallach é an dé-tiomántán diosca seo i gcomhair dioscaí boga 3.5 orlach agus 5.25 orlach Tugtar forimeallach ar ghléas crua-earraí a cheanglaítear le ríomhaire; m.sh., clóire, scanóir, is araile.
Edward Walsh
Conair ghairme
I réamhrá Irish Popular Songs, 1847 chaith Walsh anuas ar na scoileanna náisiúnta i ngeall ar a bhfaillí sa Ghaeilge agus thug eolas ar a shaothar mar bhailitheoir amhrán. Ní róshásta a bhí sé i mBaile Átha Cliath agus fuair sé post mar mhúinteoir náisiúnta, ag teagasc na n-ógchoirpeach in Inis Píc an babhta seo. Deir Gleeson go raibh lámh ag Sir Richard Musgrave sa cheapachán—b’as Túirín dá mhuintir sin. Tá curtha síos ag Seán Mistéal in Jail Journal ar an gcuairt a thug Walsh air 30 Bealtaine 1848 sular seoladh go dtí Van Diemen’s Land é. Is mar seo a d’aistrigh Eoghan Ó Neachtain an suimiú a rinne sé: ‘An Breathnach bocht! Tá muirín lag, óg air agus do réir cosúlachta tá sé gan croí gan tsláinte. Tá an scrios dá thuar dó leis na blianta ach sílim go bhfuil sé scriosta fá dheireadh. Tá príosúnaigh ag obair ar an oiléan agus is sásta atá siad ná an múinteoir scoile. B’fhéidir go bhfuil éad ag an bhfear liom dáiríre; go dearfa níl aon éad agam-sa leis-sean’ (Irisleabhar an príosúin Sheáin Mhistéil, 1910-11). Briseadh as a phost arís é nuair a fuair na húdaráis tuairisc na cuairte sin. Ag múineadh i dTeach na mBocht i gCorcaigh a chéad stáisiún eile ach ba ghairid gur theip ar a shláinte. D’éag sé 6 Lúnasa 1850 agus cuireadh é i reilig Naomh Seosamh i gCorcaigh. Tuairim 1857 chuir lucht na gceird sa chathair leacht suas ina onóir le hinscríbhinn Ghaeilge agus Béarla agus cabhraigh leis an mbaintreach agus a muirear dul ar imirce chun na hAstráile. Faoi 1891 bhí droch-chaoi ar an leacht agus cuireadh coiste ar bun lena athchóiriú. Seán Pléimeann agus Pádraig Ó Briain a chum an inscríbhinn bhreise.
Deacagán
Is fíor phlána le deich taobhanna díreach agus deich uillinneacha é deacagán.
Crossness
Is baile é Crossness atá suite sa bhuirg London Borough of Bexley, Londain Theas.
Athens, Texas
Is é Athens príomhbhaile Contae Henderson, Texas. Bhí 12,710 ina gcónaí in Athens sa bhliain 2010.
Elsahel
Is ceantar suite i gCaireo é Elsahel.
An Geàrr Loch
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an Geàrr Loch.
Maoracht Aichi
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Aichi (愛知県). Tá sí suite i lariarthar na tíre ar an oileán Honshu. Tá 7,408,640 duine ina gcónaí in Aichi (daonáireamh 2010).
Gabhlán binne
thumb| Delichon urbicum Is éan é an gabhlán binne. Is ball d'fhine na Hirundinidae é.
St. Petersburg, Florida
Is cathair de chuid stát Florida, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í St. Petersburg. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011, tá 244,769 duine ina gcónaí sa chathair. Tá St. Petersburg suite i gContae Pinellas. Is í St. Petersburg an 4ú cathair is mó sa stát. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1888. Tá Bill Foster ina mhéara.
Tútmósa I
Faró Éigipteach ab ea Tútmósa I (réimeas 1506–1493 r. Chr.).
Wickham Thoir
Is baile é Wickham Thoir atá suite sa bhuirg London Borough of Bexley, Londain Theas.
Masr el Adima
Is ceantar suite i gCaireo é Masr el Adima.
Països Catalans
Luadh an téarma Països Catalans ar dtús, ag deireadh na 19ú haoise, ach d'fhan sé in úsáid go teorainneacha i measc líon beag d'údair Catalóinise go dtí na 1960idí déanacha agus na 1970í, Ina dhiaidh sin chuaigh sé i bhfeidhm ar dhaoine mar théarma a bhí luchtaithe go pholaitiúil, le linn réimeas an ghinearáil Francisco Franco a bheith ag dul i léig.
Mar sin, mhéadaigh brí an téarma amach chuig réimse na polaitíochta. Bhain an-chonspóid leis an téarma i rith Idirthréimhse na Spáinne, ach go hairithe i Valencia le linn na 1980í.
Jim Cummings
Is aisteoir gutha Meiriceánach é James Jonah "Jim" Cummings (a rugadh ar 3 Samhain 1952). Tá beagnach 100 páirt guthaithe i scannáin aige go dtí seo, Aladdin agus The Lion King ina measc. In Youngstown, Ohio a rugadh é. Chaith sé tamall ag obair in New Orleans sular thug sé aghaidh ar Chalifornia.
Gloster Meteor
Ba é an Gloster Meteor an chéad inneall turba-scairde oibríochta de chuid Aer Fhórsa na Breataine nó an Royal Air Force(RAF) agus na Comhghuaillithe a bhí rannpháirteach sa Dara Cogadh Domhanda i 1944. Ba é George Carter an dearthóir, agus d'eitil an Gloster don chéad uair i 1943, agus chuaigh sé chun oibre sa Scuadrún 616 ar an 22 Iúil 1944 leis an RAF. Ní raibh an Gloster Meteor ard-aeraidinimiciúl mar eitleán, ná an t-eitleán is tapúla ag an am, ach d'éirigh leis an dearthóir George Carter agus a fhoireann i nGloster Shasana aerárthach trodaíochta éifeachtach a tháirgeadh. D'fhan an Gloster in Aer Fhórsa na Breataine agus aer fhórsaí eile le fiche nó tríocha bliain ar aghaidh. Bhí na heitleáin Meteor páirteach mar chuid d'Aer Fhórsa na hÁstráile nó an Royal Australian Air Force (RAAF)i gCogadh na Cóiré agus d'fhan sé i seirbhís le aer fhórsaí iomadúila an domhain go dtí na seachtóidí.
Inneall turba-scairde
Is iad na scairdinnill is simplí agus is sine iad na hinnill turba-scairde. D'fhorbair an bheirt innealtóir éagsúil, Frank Whittle i Sasana agus Hans von Ohain san Ghearmáin an coincheap, neamhspleách óna chéile, sna tríochaidí.
Tá na turba-scairde comhdhéanta de ionraon aeir, comhbhrúiteoir aeir, cuasán dó, gástuirbín (a thiomáineann aer chuig an chomhbhrúitera) agus soc.
Tá na turba-scairde neamhéifeachtach (ag luas níos lú ná Mach2) agus iontach challánach. Bíonn innill turbai-fean in úsáid ag mórchuid aerárthaí na linne seo. thumb|250px|Léaráid ag taispeáint feidhmiú innill turbai-scairde le sreabhadh lártheifeach. Tá an comhbhrúiteoir á thoimaint tríd an chéim thuirbíneach agus caitear an t-aer amach, a cheanglaíonn dó bheith ath-stiúraithe comhthreomhardh le hais an sá.
Stair
Ba é an Messerschmitt Me 262 agus an Gloster Meteor na chéad innill turba-scairde oibríochta a bhí rannpháirteach sa Dara Cogadh Domhanda i 1944.
Úsáidtear an t-inneall turba-scairde go príomha le haghaidh eitleáin a thiomáint.Tarraingítear aer isteach sa chomhbhrúiteoir rothlach, tríd an ionraon aeir, agus i ndiaidh an t-aer a bheith chomhbhrúite go dtí brú níos airde, ligtear é isteach sa chuasán dó. Measctar an breosla leis an aer comhbhrúite agus téann an meascán seo ag bladhmadh i sruth guairneáin an choinneálaí lasrach. Ardaíonn an próiseas dó seo teocht an gháis go suntasach. Forbraíonn na táirgí dó iontach te seo agus iad ag dul tríd an turibín, áit a mbaintear cumhacht as le haghaidh an chomhbhrúiteora. Cé go laghdaíonn an próiseas forbartha brú agus teocht an gháis a imíonn amach ón tuirbín, de ghnáth, bíonn na paraiméadair araon fós níos airde ná na coinníollacha comhthimpeallacha.
Forbraíonn an sruth gáis go dtí brú chomhthimpeallach agus é ar a shlí amach ón tuirbín, tríd an soc tiomána, agus táirgítear scaird gháis ardluais sa chleitín sceite. Má tá móiminteam an tsrutha sceite níos mó ná móiminteam an gháis iontógála, bíonn an ríog dearfach, agus de réir sin bíonn sá glan chun tosaigh ar an aerinneall.
Aer-iontógáil
right|thumb|Beochan de chomhbhrúiteoir aiseach. Is iad na státair na lanna dorcha.
thumb|250px|Léaráid ag taispeáint feidhmiú innill turbai-scairde le sreabhadh aiseach.Sa chás seo,tá an comhbhrúiteoir á thoimaint tríd an chéim thuirbíneach, ach fanann an t-aer comhthreomhar le hais an sá.
Tá an t-ionraon aeir suite os comhair an chomhbhrúiteora, agus é ceaptha chun rop-bhrú an tsruthfheadáin, a thagann ón aer-iontógáil, a shábháil ar an mbealach is éifeachtúla. Ag leanúint ón ionraon aeir, téann an t-aer isteach san chomhbhrúiteoir.
Comhbhrúiteoir
Tarraingítear aer isteach sa chomhbhrúiteoir rothlach, tríd an ionraon aeir, agus i ndiaidh an t-aer a bheith chomhbhrúite go dtí brú níos airde, ligtear é isteach sa chuasán dó. Measctar an breosla leis an aer comhbhrúite. Rothlaíonn an comhbhrúiteoir faoi an-ard luais,agus cuireann seo le fuinneamh na haershreibhe. Go comhuaineach, comhbhrúitear an t-aer isteach i ndlúthspás, dá bharr sin, ardaítear a bhrú agus a teocht. Sa chuid is mó de na heitleáin scairdchumhachta, baintear amach aer-sceite ón chomhbhrúiteoir go comhleanúnach i dtreo is gur féidir jabanna éagsúla a dhéanamh, aerchóiriú/brúchóiriú, ionraon an innill a neamh-oighriú agus fuarú an tuirbín san áireamh.
Go ginearálta bíonn na hilchineálacha comhbhrúiteoirí in úsáid sna hinnill turba-scairde agus gástuirbíní: aiseach, lártheifeach, aiseach-lártheifeach, dé-lártheifeach, srl.
I dtosach, bhí brúchóimheas foriomlán sách íseal de 5:1 ag comhbhrúiteoir an innill turba-scairde (mar atá ag méid mór de na haonaid-chúnta chúmhtacha agus na hinneall turba-scairde cumhacht- tiomána an lae inniu.)
Cuasán Dó
Tá an próiseas dócháin sa chuasán dó i bhfad níos difriúla ná a leithéid in inneall loiní. Dónn an t-inneall loiní gáis i gcuasánd le toirt bheag agus teoranta, agus i rith loiscneach an bhreosla, ardaíonn an brú go suntasach. San inneall turba-scairde, téann an meascán d'aer agus de bhreosla, neamhghaibhnithe, tríd an cuasán dó. De réir agus a dhónn an meascán, ardaíonn an teocht go suntasach, agus ní thagann mórán athrú ar an mbrú (bíonn beagán titim air).
Féach freisin
Strahltriebwerk
Monatóir (ríomhaireacht)
thumb|Monatóir LCD Is é an monatóir (nó níos foirmeálta, aonad fístaispeána) an príomhghléas aschuir a bhíonn ag ríomhaire. Ar feadh na mblianta, bhíodh monatóirí bunaithe ar an dteicneolaíocht feadán ga‑chatóideach (CRT). Cé go bhfuil siad seo in úsáid fós, tá formhór na gceann nua bunaithe ar theicneolaíocht an LCD (taispeáint leachtchriostail). Tá siad seo in úsáid i ríomhairí glúine ar feadh na mblianta ach is iad an gnáthrogha le ríomhairí deisce anois de bharr titim i gcostais déantúsaíochta agus go mbíonn níos lú spáis agus níos lú cumhachta ag teastáil uathu.
Loch Garraidh
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Garraidh.
Sráid Talaat Harb
Is ceantar suite i gCaireo í Sráid Talaat Harb.
Cuanach
Baile fearainn i gContae Chill Dara is ea Cuanach (Béarla: Coonagh).
Scairt thóracsach
|mion|clé|Meicníocht na hanálaithe (Tá dath uaithne ar an scairt )|300px
In anatamaíocht na mamach, is éard is scairt thóracsach (Sean-Ghréigis: διάφραγμα diáphragma "deighilt" ), ann ná clár de mhatáin inmheánacha a leathnaíonn trasna ar bhun chreat na n-easnacha. Deighleann an scairt cuas an chliabhraigh (croí, scamhóga & easnacha) ó chuas an bhoilg agus bíonn feidhm thábhachtach aici sa riospráid.
San anatamaíocht, tagraíonn 'diafram' do struchtúir chothroma eile cosúil leis an diafram úraiginitiúil nó an diafram peilbheac, ach de ghnáth, ach uaireanta bíonn scairt thóracsach i gceist leis an bhfocal 'diafram' cé nach é an téarma ceart teicniúil é. Bíonn diafraim nó struchtúir cosúil leo ag veirteabraigh eile ar nós reiptílí agus amfaibiach, ach bíonn éagsúlacht le sonraí tábhachtacha na hanatamaíochta acu mar shampla le suíomh na scamhóg i gcuas an abdómain.
Girls und Panzer
Bhí an bheochan Girls und Panzer craolta den chéad uair ó Dheireadh Fómhair 2012 go dtí Márta 2013.
Jamyang Kyi
Amhránaí Tibéadach is ea Jamyang Kyi, a rugadh sa bhliain 1965 in Amdo in oirthuaisceart na gcríoch Tibéadach. Is scríbhneoir, iriseoir, láithreoir do Theilifís Qinghai agus feiminí í freisin.
Maoracht Mie
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Mie ( 三重県). Tá sí suite in oirthear na tíre ar an oileán Honshu. Tá 1,855,177 duine ina gcónaí i Mie (daonáireamh 2010).
Breandán Ó Buachalla
Ba scoláire agus acadóir Gaeilge é Breandán Ó Buachalla (15 Eanáir 1936 - 20 Bealtaine 2010). Aithnítear é ar dhuine de na scoláirí ba thábhachtaí i léann na Gaeilge sa dara cuid den 20ú haois agus i dtús na haoise seo. Bhí sé ar dhuine de na daoine is mó saineolas ar fhilíocht agus ar scríbhneoireacht na Nua-Ghaeilge Moiche.
Jamyang Kyi
A saol pearsanta
Rugadh Jamyang Kyi i gcúige Qinghai, sa chuid a dtugann na Tibéadaigh Amdo air, réigiún ina maireann roinnt grúpaí eitneacha inniu agus go traidisiúnta ceann de na trí réigiúin den Tibéid. Rugadh isteach í i dteaghlach tuaithe i maoracht féinrialach Tsolho (Hainan). Bhí cónaí uirthi ina dhiaidh sin i gcathair Xining in Amdo i gcúige Qinghai. Tá sí pósta agus tá beirt iníonacha aici.
Breandán Ó Buachalla
Óige
Rugadh Breandán Ó Buachalla i gCathair Chorcaí sa bhliain 1936. Oileadh é i Scoil Neasáin agus i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh, áit ar bhain sé bunchéim amach sa Léann Ceilteach.
Gairmréim mar acadóir
Chaith sé tréimhse ina léachtóir Gaeilge in Ollscoil na Banríona, Béal Feirste ar dtús, sular thug sé aghaidh ar München na Gearmáine chun staidéar a dhéanamh ar fhocleolaíocht agus ar theangeolaíocht faoi cheannas Julius Pokorny. Bhí sé ina Ollamh le Gaeilge i Scoil an Léinn Cheiltigh in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath ó 1973 go dtí 1978, chomh maith le bheith ina Ollamh le Nua-Ghaeilge i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath ó 1978 go dtí 1996. Anuas air sin, bhí sé ina ollamh ar cuairt i gColáiste Bhostún agus Ollscoil Nua-Eabhrac. Bhí sé ina ollamh (ar an gcéad duine ag freastal ar Ollúnacht Thomáis J. agus Chaitlín Uí Dhónaill leis an Teanga Ghaeilge agus le Litríocht na Gaeilge) i Roinn na Gaeilge agus na Litríochta Gaeilge in Ollscoil Notre Dame ó 2003 ar aghaidh.
Jamyang Kyi
Scríbhneoireacht agus teilifís
Iriseoir teilifíse agus scríbhneoir atá in Jamyang Kyi. Chuir sí cláracha i láthair i Tibéidis ar an slabhra úd Teilifís Qinghai ar feadh breis is 20 bliain. Ó 2005 i leith, tá roinnt aistí faoi staid na mban sa Tibéid scríofa aici. I measc a cuid alt atá curtha i gcló tá ceann amháin ina chuireann sí síos ar dhéileáil na mban óg (Qinghai Daily, eagrán Tibéidise, 11/30/05), agus ceann eile faoi stádas na mban sa phobal Tibéadach. Tá cur síos faoi leith déanta aici ar phóstaí faoi iachall.
A gabháil
Agus corraíl shóisialta ar siúl sa Tibéid sa bhliain 2008, ghabh póilíní de chuid na Síne Jamyang Kyi ar 1 Aibreán 2008 ina háit oibre ag Teilifís Qinghai
Breandán Ó Buachalla
Saothar
Is é an saothar is mó dár tháinig ó pheann Uí Bhuachalla ná Aisling Ghéar: na Stíobhartaigh agus an tAos Léinn 1603-1788, leabhar ocht gcéad leathanach ina ndéanann sé cardáil ar sheánra na haislinge i bhfilíocht na Gaeilge agus ar an tábhacht a bhí leis an seánra seo i mbolscaireacht na Seacaibíteach. Thairis sin, chuir sé in eagar amhráin le filí na hochtú haoise déag: Cathal Buí Mac Giolla Ghunna agus Peadar Ó Doirnín. Amach ó Aisling Ghéar, is é an leabhar is téagartha dár fhoilsigh sé ná I mBéal Feirste Cois Cuain, nó stair Chathair Bhéal Feirste a chuir béim ar leith ar thraidisiún na Gaeilge sa chathair. Bhí an leabhar seo ar ceann de na tráchtais scolártha ba sine dár tharraing súil cheart ar ról dearfach na bProtastúnach i saol na Gaeilge sna críocha ar a dtugtar Tuaisceart Éireann inniu.
Bás
Fuair Ó Buachalla bás go tobann le taom croí Déardaoin, 20 Bealtaine 2010.
Loch a' Ghartain
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch a' Ghartain.
Amdo
mion|350px|Mapa a léiríonn trí réigiún traidisiúnta na [[An Tibéid|Tibéide]] Is ceann de thrí réigiúin traidisiúnta na Tibéide é Amdo (Tibéidis: ཨ༌མདོ; Sínis: 安多, pinyin, Ānduō). Is iad Ü-Tsang agus Kham an dá cheann eile. Is in Amdo a rugadh an 14ú Dalai Lama.
Lucht siúil
Is daoine fánaíochta de shliocht Éireannach ina gcónaí in Éirinn agus sa Bhreatain iad an lucht siúil.
Is é Béarla an phríomhtheanga atá acu den chuid is mó, cé go labhraíonn go leor acu An tSeiltis freisin, teanga de bhunadh measctha Béarla agus Gaeilge. Ó thaobh creidimh de, is Caitlicigh iad formhór Lucht Siúil na hÉireann, an príomhreiligiún i bPoblacht na hÉireann. Tá siad ar cheann de go leor grúpaí a aithníodh mar “Siúlóirí” nó ”Taistealaithe”, grúpa a bhfuil dlúthbhaint acu leis an Lucht Siúil Albanach. Is minic a thagraítear go mícheart orthu mar “Gypsies”, ach ní bhaineann Lucht Siúil na hÉireann go géiniteach leis na Romaigh, ar de bhunadh Ind-Airianach iad. Tá sé léirithe ag anailís ghéiniteach go raibh an Lucht Siúil de shliocht Éireannach, agus gur dealraitheach iad ó dhaonra socraithe na hÉireann sna 1600í, le linn aimsir choncas Chromail ar Éirinn is dócha. De bharr na gcéadta de scaradh tá an Lucht Siúil tar éis éirí difriúil go géiniteach ó na hÉireannaigh lonnaithe. Mhol grúpaí cearta an Lucht Siúil le fada an lá ar son stádas eitneach ó rialtas na hÉireann, agus d’éirigh leo in 2017.
Sa Ríocht Aontaithe is mó a chónaíonn Lucht Siúil na hÉireann, chomh maith le pobail mhóra in Éirinn, sna Stáit Aontaithe agus i gCeanada. Ó 2016, tá 32,302 Taistealaithe in Éirinn. Is ionann iad agus 0.7% de dhaonra iomlán Phoblacht na hÉireann. Tá meastacháin éagsúla ann maidir le méid an daonra iomlán de dhaoine a bhfuil sinsearacht den Lucht Siúil acu, toisc nach ndearbhaíonn go leor daoine de bhunadh an Lucht Siúil iad féin mar Thaistealaithe. Creidtear go bhfuil suas le 300,000 Lucht Siúil sa Ríocht Aontaithe amháin.
Eoghanacht Ghleanndamhnach
Géag na nEoghanacht, ríthe na Mumhan le linn na 5ú-10ú haoiseanna, ab ea an Eóganacht Ghleanndamhnach. Ainmnithe as Gleanndamhnach (Gleannúir, Contae Chorcaí) a bhí siad. De shliocht Aonghusa mhic Nadh Fraoigh, an chéad rí Críostaí na Mumhan, ab ea iad, trína mhac Eochaidh mac Aonghasa agus a gharmhac, Criomhthann Sreamh mac Eochada.
Measadh gur bhall de chiorcal istigh na nEoghanacht ab ea an Eoghanacht Ghleanndamhnach, i dteannta leis an Eoghanacht Chaisil agus an Eoghanacht Áine. Dháileadh na trí ghéag seo ríogacht na Mumhan eatarthu sa 7ú agus formhór den 8ú haoiseanna.
De réir rollaí na ríthe don 6ú haois, thagadh gach rí as an ngéag Gleanndamhnach. Dóibh siúd bunaithe ar na Sioncronachtaí Laud, ámh, is dócha go bhfuil claonadh ann, óir gur scríobhadh iad i Mainistir Chluana, Contae Chorcaí, i lár na 8ú haoise, mainistir a bhíodh ag taibhiú leis an ngéag Gleanndamhnach.
Fuair rí deireanach na géaga Gleanndamhnaigh sa bhliain 821. Níos deireanaí, tháinig an chlann Uí Chaoimh i gceannas
Seo a leanas ríthe Caisil agus na Mumhan de chuid na hEoghanachta Gleanndamhnaigh: <i> </i>
Tress MacNeille
Is ban-aisteoir guth a Meiriceánach í Tress MacNeille. I gCalifornia a rugadh í sa bhliain 1951. Thaitin cartúin léi agus ise ina páiste. Bhí sí ag iarraidh a bheith ina haisteoir gutha ó bhí sí ocht mbliana d'aois. Tá páirt aici sa Simpsons agus neart sraitheanna cartún teilifíse eile.
Goile
Is orgán i veirteabraigh agus roinnt ainmhithe eile é an goile.
Ernie Sabella
Is aisteoir Meiriceánach é Ernest "Ernie" Sabella. Ar 19 Meán Fómhair 1949 a rugadh é i Westchester, Nua-Eabhrac.
Duán
mion|clé|Na duáin i gcorp daonna Ceann den dá orgán i veirteabraigh a tháirgeann fual. Sa duine bíonn na duáin comhchruthach, ar chruth pónairí, suite ar an gcuid uachtarach de chúlbhalla an bhoilg, ar an dá thaobh den cholún veirteabrach.
Bíonn dhá dhuán ag gach duine. Déantar fual iontu. Sileadh sé amach, síos an úiréadar agus isteach sa lamhnán.
Tugann an t-úiréadar an fual don lamhnán. Bíonn meáchan timpeall 130g ag gach duán, agus le faireog aidréineach, bíonn sé imchlúdaithe le fíochán tacaíochta is tacaithe le saill.
Bíonn suas le milliún neafrón (an bunaonad feidhmithe) i ngach duán. clé|mion Déanann an neafrón an fhuil a phróiseáil le hábhair iomarcacha a bhaint aisti, agus ag an am céanna comhábhair riachtanacha (glúcós, sóidiam, potaisiam is eile) a choinneáil inti chun toirt is comhdhéanamh shreabháin na colainne a choinneáil taobh istigh de theorainneacha normálta.
Caergybi
An baile is mó i gcontae Ynys Môn in iarthuaisceart na Breataine Bige is ea Caergybi (Béarla: Holyhead). Is calafort mór é freisin in aice leis an Mhuir Éireann, ag freastal ar Éirinn.
Duán
Tálann an duán gníomhaithe tábhachtacha (réinin, eiritreapóitin, próstaglaindin is eile) agus iompraíonn an fhuil iad go dtí a spriocfhíocháin. Is iad na riochtaí a chuireann isteach ar na duáin ná glomarúlaineafraíteas, cliseadh duán, clocha úiríneacha is úiréime.
Caergybi
In ainneoin é a bheith ina bhaile is mó sa chontae, le daonra de 11,237 (daonáireamh 2001), ní hé baile an chontae é agus níl sé fiú ar an oileán 'Ynys Môn' ach ar Ynys Gybi (Béarla: Holy Island). Ar dtús báire, cheangail an droichead an Pontrhydybont (Béarla: Four Mile Bridge) é le Ynys Môn. I lár an 19ú haois, mhaoinigh an Tiarna Stanley, a bhí ina dhaonchara áitiúil, tógáil cabhsa níos mó ar a dtugtar ar go háitiúil "An Cob". Anois, iompraíonn sé an A5 agus an líne iarnróid. Ritheann an carrbhealach dúbailte A55 comhthreomhar leis an cob ar chabhsa nua-aimseartha.
Ailee
Is amhránaí í Ailee (rugadh í sa bhliain 1989).
Dioscliosta
EP's:
Ü-Tsang
Is ceann de thrí réigiúin traidisiúnta na Tibéide é Ü-Tsang nó Tsang-Ü (Tibéidis: དབུས་གཙང་; Sínis (shimplithe): 乌思藏, pinyin: Wūsīzàng). Is iad Amdo agus Kham an dá cheann eile.
Loch Liobhann
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Liobhann.
Maoracht Shiga
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Shiga (滋賀県). Tá sí suite i lár na tíre ar an oileán Honshu. Tá 1,402,132 duine ina gcónaí i Shiga (daonáireamh 2010).
Pápa Eusbius
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Eusbius.
Ariana Grande
Is ceoltóir pop agus R&G, scríbhneoir amhrán agus ban-aisteoir Hollywood í Ariana Grande-Butera, a rugadh in Boca Raton, Florida, SAM ar an 26 Meitheamh 1993.
Camchuairteanna
Príomh-Chamchuairteanna
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 66 gradam buaite ag Grande. Tá 220 ainmniúchán faighte aici.
2018 Wimbledon Championships
Is comórtas Grand Slam é 2018 The Championships, Wimbledon a imríodh ag an All England Lawn Tennis and Croquet Club. Thosaigh an príomhchomórtas ar 2 Iúil 2018 agus críochnóidh sé ar 15 Iúil 2018.
B'é 2018 an 132ú heagrán den chomórtas, an 51ú sa ré oscailte agus an tríú comórtas Grand Slam an bhliain sin.
43 (uimhir)
Is é 43 an uimhir nádúrtha tar éis 42 agus roimh 44.
Bessie Smith
B'amhránaí Meiriceánach as Chattanooga, Tennessee í Bessie Smith (15 Aibreán, 1894 – 26 Meán Fómhair, 1937). Cuirtear Banimpire na nGormacha uirthi freisin, óir meastar nach raibh a sárú le fáil i measc na n-amhránaithe mná na ngormacha sna 1920í agus na 1930í. Chuaigh sí go mór i gcion ar na hamhránaithe snagcheoil a tháinig ina diaidh.
Pierre, Dakota Theas
Is é Pierre príomhchathair stát Dakota Theas, agus príomhbhaile Chontae Hughes.
An Chathair Thoirmiscthe
Tógtha idir 1406-1420, tá 980 foirgneamh sa choimpléasc le 8,707 seomraí, agus clúdaíonn sé 720.000 m2 (7,800,000 troigh cearnach). Léiríonn an coimpléasc ailtireacht thraidisiúnta phálásach na Síne, agus bhí tionchar aici ar fhorbairtí cultúrtha agus ailtireachta san Áise Thoir agus in áiteanna eile. Ghnóthaigh sí stádas mar Suíomh Oidhreachta Domhanda UNESCO sa bhliain 1987
Pápa Miltiades
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Miltiades.
Soiscéal Lúcáis
mion|clé|Soiscéal Lúcáis, [[Leabhar Cheanannais]] Is ceann de Shoiscéil Chanónta, ceann de Shoiscéil Shionoptacha agus an tríú leabhar den Tiomna Nua é Soiscéal Naofa Íosa Críost de réir Lúcáis.
Dubhairt sé Dábhairt sé
Is aistriúchán Gaeilge é Dubhairt sé dábhairt sé ar an dráma Béarla Spreading the News leis an mBantiarna Gregory. Pádraig Ó Siochfhradha (1883–1964), “an Seabhac”, a d'aistrigh. Ba é Muiris Ó Catháin (c.1890–1960) a bhí i gceannas na buíne a léirigh an dráma, an chéad dráma Gaeilge dár craoladh riamh ar Radio Éireann, timpeall ar an mbliain 1933. Bhí ról ag Mairéad Ó hOisín (1892–1978). Foilsíodh é ar dtús ar an An Claidheamh Soluis ar an 29 Iúil 1911 agus foilsíodh an bunleagan Béarla sa bhliain 1904.
Jimmy Carter
Ba é James Earl "Jimmy" Carter, Jr. (1 Deireadh Fómhair 1924 a rugadh é) an 39ú Uachtarán na Stát Aontaithe agus an 83ú Ghobharnóir Georgia. Bhuaigh sé an Duais Síochána Nobel i 2002.
Scadán
Iasc olúil é an scadán den ghéineas Clupea, a bhíonn ar fáil in uisce éadomhain teomheasartha an Aigéin Chiúin Thuaidh agus an Atlantaigh Thuaidh, lena n-áirítear an Mhuir Bhailt. Aithnítear trí speiceas de Clupea. Féadfaidh na taxa is mó, an scadán Atlantaigh (Clupea harengus) agus scadán an Aigéin Chiúin (Clupea pallasii) beirt a roinnt ina fhospeiceas. Is éisc fhoráiste iad na scadáin a ngluaiseann i scoileanna móra, ag teacht san earrach chuig cóstaí na hEorpa agus Mheiriceá, áit a ngabhtar, a sailltear, a ndeataítear, a mharanáiditear agus a n-uachtaraítear iad.
thumb|left|Clupea harengus
Maoracht Kyoto
Maoracht Uirbeach de chuid na Seapáine is ea Kyoto (京都府). Tá an chathair an-thábhachtach Kyōto leis an mhaoracht seo san áireamh. Tá sí suite i lár na tíre ar an oileán Honshu. Tá 2,633,428 duine ina gcónaí i Kyoto (daonáireamh 2010).
Méar
Is éard atá i gceist le méar ná ceann de chúig bhall ar bharr na láimhe nó na coise daonna. Uaireanta tarraingíonn an focal do ghéag portáin nó gliomaigh freisin.
Kham
Is ceann de thrí réigiúin traidisiúnta na Tibéide é Kham (Tibéidis: ཁམས / Khams་; Sínis: 西康, pinyin, Xīkāng). Is iad Ü-Tsang agus Amdo an dá cheann eile.
Pápa Sailbheastar I
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Sailbheastar I.
Woody Allen
Stiúrthóir scannán agus aisteoir is ea Woody Allen (a rugadh mar Allen Stewart Konigsberg ar an 1 Nollaig, 1935). Tugtar aitheantas ar fud an domhain dá shaothar agus is iomaí caint a tharraing a shaol príobháideach.
Cluain Meala
Is baile i gContae Thiobraid Árann in Éirinn í Cluain Meala. Bhí daonra de 17,908 sa bhaile dar le daonáireamh na bliana 2011. Is é Cluain Meala an baile is mó sa Chontae. Is baile suntasach í Cluain Meala i stair na hÉireann de bharr na frithbheartaíochta láidir a tharla ann in Aibreán - Bealtaine 1650 i gcoinne airm Chromail. Sníonn abhainn na Siúire tríd an bhaile. Tá sléibhte agus coillte sa cheantar máguaird, Sliabh na mBan agus Na Comhracha san áireamh.
Woody Allen
Scannáin
clé|mion|217x217px|1953 Rinne Allen a chéad scannán What’s New Pussycat i 1965 ach ba leis an scannán Take the Money and Run i 1969 a thosaigh Allen ag feidhmiú mar stiúrthóir i ndáiríre.
I 1977 a eisíodh a scannán ab iomráití fós. Scéal grá, grinn agus bróin, bhuaigh Annie Hall ceithre dhuais ag na hOscair an bhliain sin agus dúradh go raibh Allen tar éis meas nua a chothú ar genre an scannáin ghrinn rómánsúil.
Tá tionchar na litríochta, na fealsúnachta agus na síceolaíochta go léir le feiceáil i saothar Allen. Tá na scannáin lán le teannas gnéis go hannamh.
Is é Nua-Eabhrac, an áit ar rugadh agus ar tógadh é (agus, dár ndóigh, áit a bhfuil cónaí fós air), atá mar phríomhinspioráid aige. Tá an spreagadh seo le feiceáil go háirithe sa scannán ómósach úd Manhattan (1979). clé|mion|177x177px|1969 Dúirt sé in agallamh gurb é a phictiúr, Match Point (2005), an pictiúr ab fhearr dá ndearna sé riamh.
Cé go bhfuil aois mhaith sroichte ag Woody Allen sna 2010idí, tá sé fós gníomhach mar stiúrthóir.
Conspóidí
Cé go dtugtar urraim fós dó mar stiúrthóir, tá roinnt drochphoiblíochta tuillte ag Allen thar na blianta chomh maith. clé|mion|199x199px|Soon Yi Previn agus Woody Allen, 2009 Rinneadh dochar dá ainm ag tús na nóchaidí nuair a d’fhág sé a bhean Mia Farrow ar mhaithe le Soon-Yi Previn (22 bliain d'aois ag an am), uchtleanbh Farrow ó chaidreamh eile. Thug na meáin ag an am mionsonraí graosta gnéas acha.
I Sacsaibh na séad i gcéin óm dhúchas
Chum Eoghan Rua Ó Súilleabháin an dán I Sacsaibh na séad i gcéin óm dhúchas agus Cogadh Saoirse Mheiriceá ar siúil.
Cúlra
Tugann an t-údar le fios gur preasáladh é agus go raibh se i Sasana nuair a chum sé an saothar. Deirt sé freisin go raibh sé "in arm 's in éide gléasta". Ach is iad na hoifigigh amháin a chaitheadh éide i gcabhlach na Breataine san ochtú céad déag. Mar sin, cheap Eoghan Caomhánach, scríobhaí a chóip an dán sa bhliain 1825, gur aistrigh Eoghan Rua ón gcabhlach go dtí an t-arm. Ceapann an scoláire Vincent Morley go bhfuil míniú níos simplí agus níos sochreidte ar fhianaise na haislinge - cé nach gcaitheadh gnáth-mhairnéalach éide, chaitheadh saighdiúirí an chabhlaigh, na muirshaighdiúirí, cótaí dearga mar a dhéanadh saighdiúirí an airm. Níorbh fhurasta na muirshaighdiúirí seo a earcú - bhí pá na mairnéalach níos fearr agus saol na saighdiúirí níos sócúlaí ar tír ná ar muir - agus mar sin bhí tábhacht ar leith leis an bpreasálacht i gcás shaighdiúirí an chabhlaigh. Bhíodh na díormáí preasála gníomhach i gcalafoirt na Mumhan agus tá iomrá an réice ar Eoghan Rua - ní deacair a shamhlú go bhféadfaí é a ghabháil i gcuideachta lucht ragairne agus a sheoladh amach thar cuan amach.
Dáta
Is deacair dáta cruinn a lua leis an saothar toisc nach bhfuil tagairtí ann d'imeachtaí a bhí ar siúl ag an am. Sa leabhar Eoghan Ruadh Ó Súilleabháin, 1784, dúirt Risteard Ó Foghludha go bhfaca sé cóip den aisling i leabhar a scríobh Seán Ó Súilleabháin i Mala i gContae Chorcaí sa bhliain 1778. Tá deacrachtaí nach beag ag baint leis an dáta seo, áfach. Is léir go raibh Eoghan Rua in Éirinn i samhradh na bliana 1778, tráth a chum sé Tá an cruatan ar Sheoirse. Is léir freisin go raibh sé in Éirinn i Lúnasa na bliana 1781, nuair a chum sé barántas dá chomhfhile Muiris Ó Gríofa. Más rud é gur preasáladh Eoghan Rua i dtreo dheireadh na bliana 1778, ní móide go scaoilfí abhaile é chomh luath le 1781, dhá bhliain sular chríochnaigh an cogadh. Lena chois sin, chum sé amhrán i mBéarla (Rodney's Glory) a thacaíonn leis an tuairim go raibh se i láthair ag an gcath a troideadh idir cabhlaigh na Fraince agus na Breataine ag Îles des Saintes sna hIndiacha Thiar, an 12 Aibreán 1782; bua mór don Aimiréal George Rodney a bhí ann, a chinntigh go mbeadh an lámh in uachtar ag an mBreatain i Muir Chairib feasta. Mar sin, meastar go mb'fhéidir go raibh dul amú ar Ó Foghludha maidir le dáta na lámhscríbhinne, gur chaith an file téarma amháin mar mhuirshaighdiúir (ó 1781 go 1783) agus gur chum se an dán seo le linn na tréimhse sin.
Mothúcháin an fhile
Tá easpa dóchais maidir le cúrsa an chogaidh le brath sa dán seo. Cheap an file go raibh na Briotanaigh "ró-thréan i mbarcaibh" - tuairim nár dheacair a thuiscint más amhlaidh gur cumadh an saothar i ndiaidh bua Rodney i gcath Les Saintes. Ach d'fhéadfaí éadóchas Uí Shúilleabháin a mhíniú ar bhealaigh eile. B'fhéidir go ndeachaigh an chumhacht mhíleata agus an saibhreas a chonaic sé i gcalafoirt Shasana i gcion air. B'fhéidir gurb é a dhrochchás féin a bhí ag cur isteach air. Baineann sé le hábhar freisin go raibh Eoghan Rua ag scríobh chuig cara: "Seán seasmhach saor de phriomhshliocht Eachaidh / is é do ghlacfaidh tú i gcion; / is tabhair dó féin tar aon dem charaid / mo bhé gan taisce cumhdaigh." B'fhéidir go mbeadh léiriú níos macánta ar thuairimí an fhile ar fáil in aiste phríobháideach na i saothar a cumadh don phobal i gcoitinne.
An chéad véarsa
I Sacsaibh na séad i gcéin óm dhúchas / faoi bharra na gcraobh cois cé na stiúrbharc / is mé ag machnamh ar éag na bhflaith is na laoch / i bhfearainnaibh Chéin do turnadh / le Danair i spéirling chúncais / dá gcabhair cidh tréan mé i bhfionntar / ag fearadh mo dhéar go lachtmhar le léan / gan aiteas, gan réim, gan subhachas.
Tampa, Florida
Is cathair de chuid stát Florida, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Tampa. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011, tá 335,709 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Tampa suite i gContae Hillsborough. Is í Tampa an 3ú cathair is mó sa stát. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1823. Tá Bob Buckhorn ina mhéara.
Julius Leber
Ba pholaiteoir sóisialach Gearmánach é Julius Leber (16 Samhain 1891 - 5 Eanáir 1945), comhalta den SPD, agus ba chéile comhraic gníomhach é in aghaidh an Naitsíochais. Ghlac sé páirt san chomhcheilg ar an 20 Iúil 1944, iarracht chun Adolf Hitler a fheallmharú.
Patrick Warburton
Is fuirseoir agus aisteoir Meiriceánach é Patrick John Warburton. Rugadh in Paterson, New Jersey é ach d'fhás sé suas sa chuid ba mhó in Huntington Beach, California i dteaghlach "coimeádach" Caitliceach. Aisteoir a bhí ina mháthair.
Beatrix na hÍsiltíre
Ba í Beatrix na hÍsiltíre (née Beatrix Wilhelmina Armgard, rugadh 31 Eanáir 1938) Banríon Ríochta na hÍsiltíre idir 1980 agus 2013.
Corónaíodh í ina banríon ar an 30ú lá de mhí Aibreáin 1980. D'éirigh sí as an gcoróin in 2013 chun an post a thabhairt dá mac, Willem-Alexander.
Dónal Ó Seancháin
Is iománaí Éireannach Dónal Ó Seancháin (Béarla: Dan Shanahan) a rugadh ar an 4 Eanáir 1977 i Lios Mór, Contae Phort Láirge. D'imir sé ina thosaí leis a chlub áitiúil Lios Mór agus an fhoireann idirchontae Phort Láirge.
Dearctar air mar dhuine de na himreoirí is fearr a bhí ann, agus bronnadh an duais Iománaí na Bliana air sa bhliain 2007.
Pallaidiam
Is é an pallaidiam dúil uimhir a 46, agus is í an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná Pd. Miotal atá ann agus é gann go maith sa dúlra. Ceann de na miotail phlatanamchosúla é, agus é lonrúil, cosúil leis an airgead geal. Ba é an ceimiceoir William Hyde Wollston ba thúisce a d'aithin gur dúil ar leith a bhí ann, agus d'ainmnigh sé é as an astaróideach úd 2 Pallas.
Baintear úsáid as an bpallaidiam le himoibrithe ceimiceacha a chatalú, nó is féidir leis an miotal seo cuid mhór hidrigine a shú isteach. Thairis sin, is féidir hidrigin a ghlanadh ar an dóigh seo, ós rud é nach féidir na gáis eile a stóráil sa phallaidiam mar sin. Dúil úsáideach é an pallaidiam sa tseodóireacht, sa leictreonaic, san fhiaclóireacht agus ina lán teicneolaíochtaí eile. Má mheasctar pallaidiam leis an ór, gheofar ór geal - ór nach bhfuil dath buí an óir ann.
Is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin is tábhachtaí a bhíonn ag an bpallaidiam ná +1, +2, agus +4. I gcuid de na comhdhúile, d'fhéadfá an chiall a bhaint as an bhfoirmle gurb é +3 an uimhir ocsaídiúcháin atá ag an bpallaidiam iontu, ach is é an tuiscint atá ag na saineolaithe ar na comhdhúile seo inniu go bhfuil idir Pd(II) agus Pd(IV) iontu, agus go bhfuil sé de chlaonadh ag an bpallaidiam comhdhúile a dhéanamh a bhfuil an dá staid ocsaídiúcháin seo ar fáil iontu in éineacht.
Institut polytechnique des sciences avancées
Ollscoil aeraspáis sa Fhrainc is ea Institut polytechnique des sciences avancées, a bhfuil aithne níos fearr uirthi ar fud an domhain faoina hacrainm IPSA. Bunaíodh í sa bhliain 1961 i bPáras, Île-de-France.
Big Mama Thornton
Ba cheoltóir Meiriceánach í Willie Mae "Big Mama" Thornton. Rugadh í ar an 11 Nollaig, 1926 in Ariton, Alabama agus cailleadh í i Los Angeles, California ar an 25 Iúil 1984.
Jürgen Klinsmann
Is traenálaí peile é Jürgen Klinsmann (rugadh é ar an 30 Iúil, 1964 i Göppingen sa Ghearmáin) a bhí i gceannais an fhoireann náisiúnta na Gearmáine, agus Bayern München le déanaí.
Peileadóir rathúil ab ea é chomh maith leis na clubanna AS Monaco sa Fhrainc, Inter agus Sampdoria san Iodáil, agus Tottenham Hotspur F.C. i Sasana. Bhuaigh Klinsmann Corn Sacair an Domhain leis an nGearmáin i 1990, agus Craobhchomórtas Sacair na hEorpa i 1996. D'éirigh sé as an spórt i 1998, ach tháinig sé ar ais mar thraenálaí na foirne náisiúnta ar an 26 Iúil, 2004.
Home Invasion (American Horror Story)
Craoladh "Home Invasion", an dara heipeasóid den chéad sraith de American Horror Story ar an 12 Deireadh Fómhair 2011. Scríobh Ryan Murphy agus Brad Falchuk an eipeasóid seo. D'fhéach 2.46 milliún duine ar an eipeasóid.
Pápa Marcas
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Marcas.
Caesionidae
Is Fine éisc iad na fiúsailéirí (Caesionidae), san ord Perciformes. Tá siad gaolta leis na sclamhairí, ach oiriúnaithe chun planctón, seachas chreiche níos móire a ithe. Bíonn siad le fáil ar sceireacha san Ind-Aigéan Ciúin. Is éisc sorcóireacha agus sruthlíniúla iad, suas le 60 cm (24 orlach), cé nach bhaineann an líon is mó ach thart ar leath an fhad sin amach. Tá a ngialla uachtaracha insínte, agus oiriúnaithe le haghaidh planctóin a phiocadh.
Centerville, Texas
Is é Centerville príomhbhaile Contae Leon, Texas. Bhí 892 ina gcónaí i Centerville sa bhliain 2010.
An Limistéar Comhshlándála
mion|333x333px|an Limistéar Comhshlándála Is éard atá i gceist leis an Limistéar Comhshlándála (Béarla: Joint Security Area, Cóiréis: 공동경비구역/Gongdong Gyeongbi Guyeok) ná an t-aon chuid den chrios dé-mhíleataithe idir an Chóiré Thuaidh agus an Chóiré Theas ina bhfuil fórsaí armtha an dá stát i ndlúth-theagmháil le chéile.
Shigatse
Cathair ar leibhéal maorachta i Réigiún Féinrialach na Tibéide i nDaonphoblacht na Síne is ea Shigatse, nó Xigazê go hoifigiúil. Tá Shigatse suite i ndeisceart na Tibéide, sa chúige traidisiúnta úd Ü-Tsang.
An Limistéar Comhshlándála
Is minic a thugtar Panmunjom ar an áit i gcuimhne ar an sráidbhaile a bhí ansin roimh Chogadh na Cóiré, nó Sráidbhaile an tSos Cogaidh, nó Sráidbhaile na gComhchainteanna. Cuireadh an sráidbhaile féin de dhroim an domhain le linn an chogaidh, agus níl fágtha de inniu ach an "iarsmalann síochána" a thóg muintir na Cóiré Thuaidh san áit ina raibh lár an tsráidbhaile fadó. Tá an Limistéar Comhshlándála suite leathchiliméadar ó dheas ón iarsmalann sin.
thumb|An Limistéar Comhshlándála|cléIn Panmunjom a síníodh an conradh faoin sos cogaidh ar an 27 Iúil 1953, a chuir deireadh le Cogadh na Cóiré - go sealadach, ar fad. Ní conradh síochán a é, agus mar sin, ó thaobh an dlí idirnáisiúnta de, níl an cogadh sin críochnaithe i gceart go fóill.
Eachtraí
Thit eachtraí éagsúla amach sa Limistéar Comhshlándála i rith na mblianta. I ndiaidh an tsos cogaidh, d'fhill na cimí cogaidh abhaile agus iad ag trasnú na líne críochadóireachta tríd an "Droichead gan Filleadh" (Béarla: Bridge of No Return, Cóiréis: 돌아올 수 없는 다리/Doraol su eomneun dari).
Na saighdiúirí a fhaigheann oiliúint mhíleata Mheiriceánach ar an mbealach seo, tugtar KATUSA orthu, is é sin, Meitheal Chúnta Chóiréach Arm na Stát Aontaithe (Korean Augmentation to the United States Army).
Anna Campbell
Throid an Sasanach Anna Montgomery Campbell nó Hêlîn Qereçox (1991 - 15 Márta 2018) leis an Aonad um Chosaint na mBan (YPJ de chuid na gCoirdíneach) sa choimhlint Rojava le linn Chogadh cathartha na Siria. Feimineach agus ainrialaí ab ea í chomh maith.
An Limistéar Comhshlándála
Eachtraí
Tá an lárionad oiliúna, Camp Jackson, suite taobh thuaidh de Súl, príomhchathair na Cóiré Theas. clé|mion|"KATUSA-U.S. Soldier Friendship Week", 2009 Tugtar na Fórsaí Comhshlándála, nó Joint Security Forces, ar shaighdiúirí an KATUSA agus na saighdiúirí Meiriceánacha in éineacht.
Anna Campbell
Sinsearacht agus an saol luath
Rugadh Campbell i Lewes, Sussex Thoir, Sasana, iníon leis an gceoltóir rac forásach Dirk Campbell. Ba í Katherine Emma "Adrienne Katie" a máthair, a rugadh Bridges, dara bean chéile a hathar.
An Limistéar Comhshlándála
Eachtraí
Go dtí le déanaí, ní raibh ach dornán saighdiúirí Cóiréacha ann, ach d'imigh sin agus tháinig seo: inniu, is iad na Cóiréigh a ghlac orthu cuid mhór de na dualgais a bhí ar na Meiriceánaigh roimhe seo, agus chuaigh líon na Meiriceánach san áit i laghad. Tá an chuma ar an scéal go bhfuil na Meiriceánaigh dírithe ar an áit a fhágáil ina hiomláine faoi na Cóiréigh lá de na laethanta seo.
Anna Campbell
Sinsearacht agus an saol luath
Bhí sinsir mhíleata ag Campbell, le sinsear ag fónamh sa Chabhlach Ríoga agus san Airtléire Ríoga. D’fhóin a seanathair sa Reisimint Ríoga Umar sa Dara Cogadh Domhanda.
An Limistéar Comhshlándála
Turasóireacht
mion|Tuarasóirí Cé go bhfuil caidreamh an dá stát Cóiréach lán naimhdeas agus drochamhras inniu féin, tagann céad míle turasóir go dtí an Limistéar Comhshlándála gach bliain le súil a chaitheamh ar iarsmaí deireanacha an Chogaidh Fhuair.
Anna Campbell
Sinsearacht agus an saol luath
Cuireadh oideachas uirthi i St Mary's Hall, Brighton, ansin chuaigh sí chun staidéir in Ollscoil Sheffield sular bhog sí go Briostó, áit ar oibrigh sí mar pluiméir. Bhí baint ag Campbell le go leor gluaiseachtaí polaitiúla, lena n-áirítear Agóidí Mac Léinn na Ríochta Aontaithe 2010, Hunt Saboteurs Association, an Chrois Dhubh Anrialach, agus eagraíochtaí anarchúla agus díothaithe eile. clé|mion|Trodaithe YPJ de chuid na g[[Coirdínigh|Coirdíneach]]
Rannpháirtíocht i Rojava
Le linn na coimhlinte Rojava, throid Campbell leis an YPJ san Fheachtas Deir ez-Zor, ionsaí ar an daingean Stát Ioslamach de Deir ez-Zor. Bhí baint aici freisin le gníomhaíochtaí an YPJ mar thacaíocht do chearta na mban i gCordastáin. De réir The New York Times, bhog sí le cosaint “réigiún uathrialach, Coirdis den chuid is mó i dtuaisceart na Siria, ar a dtugtar Rojava, a thacaíonn a gceannairí le polaitíocht tuata, daonlathach agus chothrománach, a bhfuil cearta comhionanna aici do mhná”.
An Limistéar Comhshlándála
Turasóireacht
Scéal eile áfach nach bhfuil cead ag sibhialtaigh ón dá Chóiré cuairt a thabhairt ar an limistéar. Mar sin, ní féidir leo turasóireacht den chineál seo a dhéanamh.
Anna Campbell
Bás
Maraíodh Campbell in ionsaí diúracán a rinne Fórsaí Armtha na Tuirce le linn oibríocht mhíleata na Tuirce in Afrin Canton. D’fhógair an YPJ:
An Limistéar Comhshlándála
An Scannán Joint Security Area
clé|mion|post breathnóireachta Sa bhliain 2000, rinne an stiúrthóir Cóiréach Deisceartach Park Chan-wook scannán dar teideal Joint Security Area (Cóiréis: 공동경비구역 JSA/Gongdong Gyeongbi Guyeok JSA). Tugann an scannán cur síos ar shaol na saighdiúirí óga ar diúité ag an teorainn, ach is é is príomhábhar don scéal ná an cairdeas aisteach idir beirt saighdiúirí ón Deisceart agus beirt eile ón Tuaisceart.
Goimh fhrithir is ea críochdheighilt na tíre do mhuintir na Cóiré Theas, agus is é an Limistéar Comhshlándála siombail na críochdheighilte. Mar sin, ní ábhar iontais é go raibh ráchairt mhór ar an scannán. Le fírinne, ba é an scannán ba mhó ráchairt i stair scannánaíochta na Cóiré Theas lena linn.
Anna Campbell
Bás
Is í an t-aon bhean as an mBreatain a fuair bás ag troid ar son an YPJ.
Tar éis dó bás Campbell a fhógairt, chuir a hathair tús le feachtas chun a corp a aisghabháil, nach bhféadfadh eagraíochtaí cúnaimh a aimsiú go dtí go mbeadh sos cogaidh i bhfeidhm sa cheantar. Chuir Dirk Campbell cúisí i leith rialtas na Breataine go raibh ‘easpa forghníomhaíochta iomláine’ ann maidir le cuidiú lena corp a aisghabháil, atá fós le gnóthú ó láthair an chatha ó 2019.
Mar fhreagairt ar bhás Campbell, chuir lucht agóide ó Bristol Kurdish Solidarity Network (BKSN) agus cairde Campbell bac ar oifigí BAE Systems i mBriostó. Cúisíonn gníomhaithe an chuideachta as airm a sholáthar don Tuirc a úsáideadh in aghaidh sibhialtach i Rojava.
Pápa Iúil I
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Iúil I.
Músaem na gCoptach
Is músaem suite i gCaireo é Músaem na gCoptach.
Curitiba
Is cathair sa Bhrasaíl í Curitiba. Tá sí suite i ndeisceart na tíre agus is í príomhchathair Stát Paraná. Tá 1,764,540 duine ina gcónaí i gCuritiba agus 3,209,980 ina gcónaí sa cheantar cathrach (daonáireamh 2010).
Université de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines
Ollscoil sa Fhrainc is ea Université de Versailles-Saint-Quentin-en-Yvelines, a bhfuil aithne níos fearr uirthi ar fud an domhain faoina acrainm UVSQ. Bunaíodh í sa bhliain 1991 i Versailles, Île-de-France. Timpeall ar 20,000 mac léinn a fhreastalaíonn ar ranganna in UVSQ.
N'Djamena
Stair
Bhunaigh na Francaigh dúnfort san áit ina bhfuil N'Djamena inniu ar 29 Bealtaine agus d'ainmnigh siad é Fort Lamy i ndiaidh oifigeach airm Francach a cailleadh i gcath i lár na hAfraice go gairid roimhe sin. Bhí Fort Lamy ina phríomhbhaile riaracháin ag na Francaigh agus lean sé ina phríomhchathair i ndiaidh neamspleáchas Shead sa bhliain 1960. Athraíodh ainm na cathrach go N'Djamena sa bhliain 1973.
Sa bhliain 1960, bhí isteach is amach le 60,000 duine ina gcónaí sa chathair, fás 226.5% an méid sin ar an daonra sna 1940idí déanacha.
Dactylopteridae
Is fine iad na cnúdáin eitilte (Dactylopteridae), d'éisc mara atá suntasach le haghaidh a n-eití brollaigh mór méadaithe. Ós rud é nach féidir leo eitilt i ndáiríre, b'fhearr le roinnt údar an t-ainm malartach cnúdáin chaidhpeacha. Is iad an t-aon fhine amháin iad san fho-ord Dactylopteroidei.
Tugadh faoi deara iad ag "siúl​​" ar urláir ghainmheach na farraige agus iad ar lorg crústaigh agus inveirteabraigh bheaga agus iad ag baint leasa as a n-eití brollaigh. Cosúil leis na fíor-chnúdain (spideoga na farraige), ar a bhfuil, b'fhéidir, gaol acu leo, bíonn lamhnán snámh le dhá mhaothán agus "matán greadta" a mbíonn in ann bualadh i gcoinne an lamhnáin snámha chun fuaimeanna a tháirgeadh. Bíonn gainní troma cosanta acu, agus bíonn taobhanna íochtaracha a n-eití brollaigh geal-daite, b'fhéidir chun geit a bhaint as creachadóirí.