cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Contae Briscoe, Texas
Is contae in iar-thuasceart Texas é Briscoe. Is é Silverton príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 1,637 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 1,790 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 82.2% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 17.6%.
Cruinne oscailte
Sa chosmeolaíocht, is éard atá i gceist le cruinne oscailte ná samhail spás-ama ina bhfuil an chuaire spásúil níos lú ná 0. Sa chás seo, leanfaidh an Chruinne uirthi ag fairsingiú go deo, agus is féidir a chruthú nach raibh ach Ollphléasc amháin ann san am atá caite. Ní ionann é seo agus an coincheap ilfhillteán oscailte sa toipeolaíocht, rud atá ina chúis mhearbhaill anois is arís: is féidir leis na sliseanna spásúla i gcruinne oscailte a bheith ina n-ilfhillteán dúnta.
Shape of the Universe
Bruno Schulz
clé|mion|féinphortráid le Schulz, 1920 - 1922 Scríbhneoir agus ealaíontóir Polannach de phór Ghiúdach ab ea Bruno Schulz.
Rugadh in Drohobycz (inniu, Drohobych san Úcráin) é ar an 12 Iúil 1892. Mharaigh na Naitsithe é sa chathair chéanna ar an 19 Samhain 1942. clé|mion|"Cliché-verre" le Bruno Schulz Ba iad an dá bhailiúchán gearrscéal ta úd a thabhaigh a chlú dó, agus a lán teanga cha curtha orthu. Is minic a chuirtear i gcomparáid le saothar Franz Kafka iad.
Glúón
De réir chrómaidinimic an chandaim, is é an glúón bunaonad nó candam fuinnimh an idirgnhíomhaithe láidir idir cuairc. Greamaíonn siad cuairc dá chéile (ar nós “gliú”) i dtreo go gcruthaítear prótóin agus neodróin.
Iompraíonn siad lucht datha (lucht leictreach) an idirghníomhaithe láidir, murab ionann is na fótóin, a dhéanann idirghníomhú leicreamhaighnéadach a roinnt ach nach bhfuil lucht leictreach acu féin. Fágann seo nach amháin go roinneann na glúóin an t-idirghníomhú láidir ach gur cuid de iad. Dá bhrí sin, is deacra go mór chrómaidinimic chandamach a anailísiú ná leictridhinimic chandamach.
Níl mais ar bith ag an nglúón, agus tá 1 aonad de ghuairne aige, rud a chiallaíonn gur bósón é. Tá an glúón ar aon dul leis an bhfótón sa mhéid seo.
Tá ocht gcinn de ghlúóin ann le dathanna éagsúla. Iompraíonn cuairc trí chineál luchtanna datha; iompraíonn frithchuairc trí chineál frithdhathanna. Is féidir a shamhlú go n-iompraíonn glúóin idir dathanna agus fhrithdhathanna, agus dá bhrí sin is féidir naoi dteaglaim dathanna agus frithdhathanna a áireamh i nglúóin.
Ní “fíordhathanna” glúón atá i gceist anseo ach dathanna “éifeachtacha”. Chun a thuiscint conas a chuirtear le chéile iad, ní foláir aird a thabhairt ar an matamaitic.
Lucht datha agus forshuíomh
Tá seo le léamh mar "dhearg-frithghorm móide gorm-frithdhearg". (Teastaíonn fachtóir fhréamh chearnach an dó i gcomhair normalú, rud nach gá a thuiscint anseo.) Dá bhféadfaí dath glúóin a thomhas go díreach sa staid seo, ní dóichí go mbeadh lucht dearg-frithghorm aige ná go mbeadh lucht gorm-frithdhearg aige.
Staideanna singléadacha datha
Seo í an staid shingléadach datha:
I bhfocail, bheadh dearg-frithdhearg, gorm-frithghorm agus glas-frithghlas chomh dealraitheach lena chéile mar dhath na staide.
Ocht ndath glúóin
Tá ocht staid neamhspleácha datha ann a fhreagraíonn d’ocht ndath na ngluón. Is féidir na staideanna seo a mheascadh le chéile agus is féidir iad a léiriu ar a lán bealach dá bharr. Seo liosta coitianta:
Is ionann iad seo agus maitrísí Gell-Mann. Is í príomh-airí na staideanna seo iad a bheith neamhspleách go líneach agus neamhspleách freisin ar an staid shingléadach: mar sin 32 − 1 or 23. Ní féidir aon teaglaim de na staideanna seo a chur leo chun staid eile a chruthú. . Tá a lán roghanna eile ann, ach is mar a chéile iad ó thaobh na matamaitice de. Tá siad chomh casta lena chéile agus tá na torthaí fisiciúla céanna orthu.
Bran ua Máele Dúin
Rí Uí Chinnsealaigh de rítheaghlach Shíol Maoluíre ba ea Bran ua Maoil Dúin (Bran ua Máele Dúin, nó Bran mac Dúnchada) (bás 712). Ní fios cathain a tháinig Bran i gcoróin, ach tugtar réimeas trí bliana dó sa Leabhar Laighneach, a dtabharfadh le fios go raibh sé i réim ón mbliain 709 go dtí a bhás sa bhliain 712.
Eoghan Caoch mac Nath Í ba ea a shinsear deireanach, chuig ghlúin roimh ré, a bhí sa 6ú haois ina rí Uí Chinnsealaigh. Maol Idir mac Guaire, bunaitheoir na clainne, ba ea a shin-seanathair. Forannán mac Maoil Uidhre ba ea an rí deireanach dá mhuintir sa séú haois.
Insítear i nAnnála Uladh don bhliain 709 gur throid Uí Chinnsealaigh Cath Selg i bhFortuatha Laighean (taobh thoir de Shléibhte Cill Mhantáin) in aghaidh Cheallaigh Cualann, rí Laigean Uí Máil. Maraíodh sa chath beirt mhac Cheallaigh. Ní dhéanann Annála Tiarnaigh trácht ar chéilí comhraic Cheallaigh, ach deirtear ann go raibh amhais Shasanacha aige. Is dócha go raibh Uí Chinnsealaigh ina n-ionsaitheoir, agus go raibh sáinn sa chath i ndáiríre, in ainneoin mírath Cheallaigh.
Tharla cath cathartha ansin ann i measc Uí Chinnsealaigh, agus maraíodh Bran, i dteannta le mic dó, i mbun catha sa bhliain 712. Glaoitear Cath Áth Buichet ar an gcath sa Leabhar Laighneach. Tháinig slán mac amháin Brain, Cinnsealach mac Brain (bás 770), a ndearnadh rí Uí Chinnsealaigh de níos deireanaí.
Cónocht
mion|clé Ciallaíonn cónocht go bhfuil an méid céanna dorchadais agus solais an lae ann, nó go sonrach, aon cheann den dá phointe ar an sféar neamhaí mar a dtrasnaíonn an t-éiclipteach an meánchiorcal neamhaí. Ar an lá seo, tá dhá uair an chloig déag de sholas an lae ann agus dhá uair an chloig déag den dorchadas.
mion|clé|Bliain amháin
Go fisiciúil, is iad seo na pointí ag a dtrasnaíonn an ghrian an meánchiorcal neamhaí ina gluaisne bhliantúil:
mion|clé|Lá amháin ar 18 MF 2014
agus
mion|clé|An [[tuaisceart]]
Ar na laethanta sin, is díreach os cionn an mheánchiorcail a bhíonn an ghrian. Titeann an oiread céanna solais agus teasradaíochta ón ngrian ar an leathchruinne thuaidh is a thiteann ar an leathchruinne theas. Bíonn an lá agus an oíche chomh fada lena chéile - go díreach - ag an am seo.
Tógtar cónocht an earraigh mar phointe nialais i gcórais comhordanáidí neamhaí.
George J. Mitchell
Is iar-Sheanadóir na Stát Aontaithe é George J. Mitchell (a rugadh ar 20 Lúnasa 1933). Bhí Mitchell sa Seanad ó 1980 go dtí 1995 agus chaith sé tamall de na blianta sin ina cheannaire ar na Daonlathaigh ó 1989 go dtí 1985. Ina dhiaidh sin, bhí sé ina thoscaire ag na Stáit Aontaithe i dTuaisceart na hÉireann agus sa Meánoirthear. Is iar-Sheansailéir ar Ollscoil na Banríona é.
Dlíodóir
Céimí de chuid Lárionad Dlí Ollscoil Georgetown is ea Mitchell, áit a ndearna sé staidéar ar an dlí mar mhac léinn tráthnóna. Bhí sé ina aturnae trialach sa Rannóg in Aghaidh Trustaí, de chuid Roinn Dlí agus Cirt na Stát Aontaithe, ina chúntóir feidhmiúcháin ag An Seanadóir Edward S. Muskie agus ag ag cleachtadh an dlí go príobháideach i Portland, Maine (1965 go 1977.)
Aturnae na Stát Aontaithe le haghaidh Maine ab ea Mitchell (1977-79). Bhí sé ina bhreitheamh de Chúirt Dúiche na Stát Aontaithe le haghaidh Dúiche Maine (1979-80). Tá Mitchell fós ina chomhpháirtí sa chomhlacht dlí domhanda DLA Piper
Polaitíocht
Ceapadh Mitchell chun téarma an tSeanadóra Muskie mar Sheanadóir de chuid SAM a chríochnú.
Toghadh agus atoghadh sa phost sin é sa bhliain 1982 agus 1988, agus é ina Cheannaire ar an Mionlach sa Seanad ó 1989 go 1995. mion|clé|sna [[1990idí]]
Taidhleoireacht
Mar Thoscaire Speisialta SAM do Thuaisceart Éireann ó 1995 go 2001 bhí ról tábhachtach ag Mitchell i bpróiseas síochána Thuaisceart Éireann, go mór mór agus Comhaontú Aoine an Chéasta faoi chaibidil.
Mar aitheantas air sin, bhí sé ina Sheansailéir ar Ollscoil na Banríona, Béal Feirste ó 1999 go 2009.
Tá Mitchell ina Chathaoirleach Emeritus agus ina Chathaoirleach Oinigh ar An Tionscadal Domhanda um Cheartas. mion|clé
Sally Rooney
Is údar Éireannach í Sally Rooney (a rugadh 20 Feabhra 1991). Foilsíodh a céad úrscéal, Conversations with Friends, sa bhliain 2017. D'fhoilsigh sí Normal People ina dhiaidh sin i 2018.
Oideachas agus a saol pearsanta
Rugadh Rooney i gCaisleán an Bharraigh sa bhliain 1991, áit ar thógadh sí. D'oibrigh a athair do Telecom Éireann, agus bhí a máthair i gceannas ar ionad ealaíon. Tá deartháir níos sine agus deirfiúr níos óige ag Rooney. Rinne Rooney staidéar ar Bhéarla ag Coláiste na Tríonóide, áit a raibh sí tofa mar scoláire sa bhliain 2011. Thosaigh sí céim mháistreachta sa pholaitíocht ann, ach níor chríochnaigh sí é. Bhain sí céim i litríocht Mheiriceánach ina ionad.
Ainmnítear Rooney mar an cainteoir is fearr ag Craobhchomórtais Díospóireachta Ollscoile na hEorpa i 2013. Sula bheith ina scríbhneoir, bhí ról riaracháin aici i mbialann. Tá sí ina cónaí i mBaile Átha Cliath.
Conversations with Friends
Chríochnaigh Rooney a chéad úrscéal—rud a rinne sí cur síos ar mar 'raiméis amach is amach'—nuair a bhí sí 15. Thosaigh sí ag scríobh 'de shíor' ag deireadh na bliana i 2014. Chuir sí críoch ag a céad úrscéal, Conversations with Friends, nuair a bhí sí ag déanamh staidéir ar chéim mháistreachta i litríocht Mheiriceánach. Scríobh sí 100,000 focail den leabhar laistigh de trí mhí.
Foilsíodh an úrscéal i mí Meithimh 2017 ag Faber and Faber. Bhí sé ainmnithe le haghaidh an duais idináisiunta Dylan Thomas de chuid Ollscoil Swansea sa bhliain 2018 agus le haghaidh Duais Folio 2018.
Normal People
Foilsíodh an dara húrscéal ag Rooney, Normal People, i mí Meán Fómhair 2018, ag Faber&Faber chomh maith. Tháinig an t-úrscéal nuair a thosaigh Rooney ag fiosrú an stair idir an bheirt phríomhcharachtair an gearrscéal aici, At the Clinic. I mí Iúil 2018, cuirtear Normal People ar fadliosta don bhliain sin le haghaidh an Duais Man Booker. Ar an 27 Samhain 2018, bhuaigh sí Úrscéal Éireannach na Bliana ag Gradaim Leabhair na hÉireann agus bhí an t-úrscéal ainmnithe le haghaidh Leabhar na Bliana 2018 ag Waterstones. I mí Eanáir 2019, bhuaigh sé Gradam Leabhair Costa i gcatagóir na n-úrscéalta. Bhí sé ar an bhfadliosta le haghaidh Duais Dylan Thomas 2019 agus an Duais Ficsean na mBan 2019.
Óscar Acosta
Ba scríbhneoir, léirmheastóir liteartha, polaiteoir agus taidhleoir Hondúrach é Óscar Acosta (Tegucigalpa, 14 Aibreán 1933 - Iúil 16 2014). Thosaigh sé mar iriseoir i bPeiriú agus shaothraigh sé foirmeacha ealaíne liteartha éagsúla. Tá carachtar dlúth pearsanta agus tírghrá ag a chuid oibre. Bhí sé ina uachtarán ar Acadamh Teanga Hondúras. '''
Beathaisnéis
Rugadh Óscar Acosta sa bhliain 1933, sa chomharsanacht Las Delicias i gcathair Tegucigalpa, príomhchathair Phoblacht Hondúras. Bhí sé ina fhile, ina scéalaí, ina iriseoir agus ina eagarthóir a bhain le Generación del 50 (Gaeilge: Glúin na gCaogaidí), dream a d'eascair meon nua liriciúil leis an teanga agus a ionchorpraigh teicnící meicniúla agus fealsúnachta ina gcuid oibre chun cinsireacht dhocht an Stáit Francoach a shárú agus an bonn a bhaint aisti.
Taidhleoir gairme, bhunaigh sé i Tegucigalpa, i gcuideachta intleachteach eile, an Editorial Nuevo Continente agus na hirisí Extra agus an Presente, níos déanaí an Editorial Iberoamericana. Sna 1960idí bhí sé ina stiúrthóir ar an Editorial Universitaria agus ar iris litríochta Ollscoil Hondúras. D'eagraigh sé Círculo Literario Universitario le mic léinn eile agus é ag déanamh staidéir ar an dlí.
Taidhleoireachta
Mar thaidhleoir rinne sé ionadaíocht ar Hondúras i bPeiriú, sa Spáinn agus san Iodáil, chomh maith leis an Suí Naofa. Bhí sé ina bhall de Academia Hondureña de la Lengua, agus frieisn ina chathaoirleach ar an Asociación de Prensa..
Oibreacha
I measc a chuid leabhar filíochta tá:
Freisin. chuir sé dánta le húdair eile le chéile i saothar ar nós Antología de la nueva poesía hondureña (1967) y Poesía hondureña de hoy (1971). I measc a chuid staidéar tá Rafael Heliodoro Valle, vida y obra (1964). Tá a chuid filíochta domhain agus suaimhneach, le ton pearsanta..
Bás
Fuair an file Óscar Acosta bás i gcathair Tegucigalpa an 16 Iúil, 2014, ag fágáil oidhreacht iontach do mhuintir Hondúras agus do na tíortha eile ina raibh cónaí air agus é i mbun a chuid dualgas a chomhlíonadh ag obair mar thaidhleoir.
Teoiric choibhneasachta Einstein
mion|400x400px|Cuaire i spás-am Dhá theoiric fhisiceacha atá i gceist maidir le teoiric ghinearálta na coibhneasachta a shamhlaítear le hainm Albert Einstein: teoiric speisialta na coibhneasachta agus teoiric ghinearálta na coibhneasachta.
Teoiric speisialta na coibhneasachta
Teoiric í seo a thugann cuntas ar chomhdhéanamh an spás-ama. D’fhoilsigh Einstein an teoiric seo sa bhliain 1905, cé gur réitigh an tOllannach Hendrik Lorentz agus an Francach Henri Poincaré an bealach dó. Tá an teoiric bunaithe ar dhá phrionsabal atá bunoscionn leis an meicníocht chlasaiceach, mar a leanas:
2) Is ionann luas an tsolais do na breathnóirí uile, cuma cé chomh luath is atá siad ag gluaiseacht i dtreo fhoinse an tsolais nó ag imeacht uaithi.
Is iomaí toradh aisteach air seo:
•	Coibhneasacht na comhuaineachta: Dhá rud a thiteann amach san am céanna dar le breathnóir amháin, déarfaidh breathnóir eile nár thit siad amach san am céanna ar chor ar bith, má tá an bheirt bhreathnóirí úd ag gluaiseacht ó chéile nó i dtreo a chéile.
•	An t-amleathadh: Má tá breathnóir ag imeacht sleamhnaíonn an t-am uaidh níos moille ná am an bhreathnóra atá ina stad.
•	Coibhneasacht an fhaid: Má tá rud ag imeacht feictear go bhfuil sé ag crapadh chuige de réir na háite a bhfuil an breathnóir.
•	Coibhéis na maise agus an fhuinnimh: Is féidir damhna a chlaochlú go fuinneamh de réir na foirmle cáiliúla: E = mc2. Is ionann fuinneamh agus mais chlaochlaithe agus í siúd méadaithe faoi luas an tsolais i gcumhacht a dó. Seasann E don fhuinneamh, m don mhais agus c do luas an tsolais.
•	Luas an tsolais: Ní thig le rud ar bith imeacht níos luaithe ná luas an tsolais i bhfolús.
Sa choibhneasacht speisialta, úsáidtear trasfhoirmithe Lorentz in áit trasfhoirmithe Galilei. clé|mion|400x400px|Turgnamh Kennedy–Thorndike
Teoiric ghinearálta na coibhneasachta
Chum Einstein teoiric ghinearálta na coibhneasachta sna blianta 1907-1915. Is éard is bunchloch don choibhneasacht ghinearálta prionsabal na coibhéise, a deir gur mar a chéile an luasghéarú agus fanacht i bhfos i réimse imtharraingteach (ar dhromchla an domhain, mar shampla). Dá bhrí sin is gluaiseacht thámhúil an tsaorthitim: an réad atá ag déanamh saorthitime tá sé amhlaidh toisc gur mar sin a ghluaiseann rudaí nuair nach bhfuil fórsa ar bith ag dul i bhfeidhm orthu, in áit é a dhéanamh de bharr na himtharraingthe. Tá sé seo bunoscionn leis an meicníocht chlasaiceach agus leis an gcoibhneasacht speisialta. De réir na dteoiricí sin ní féidir le rudaí atá ag imeacht go támhúil géarú ar a luas i gcoibhneas a chéile, cé go ndéanann rudaí atá ag saorthitim é. Is é an míniú a thug Einstein air seo go bhfuil an spás-am "cuartha" de bharr na himtharraingthe. Sa bhliain 1918 chuir Einstein é seo in iúl de réir na matamaitice nuair a cheap sé na cothromóidí réimse.
Mr. Plow
Craoladh an naoú heipeasóid, "Mr. Plow", den ceathrú sraith The Simpsons ar an 19 Samhain 1992. Scríobh Jon Vitti an eipeasóid seo. D'fhéach 24 milliún duine ar an eipeasóid.
Ben Cross
Aisteoir Sasanach de phór na hÉireann ab ea Harry Bernard "Ben" Cross a rugadh ar an 16 Nollaig 1947 i bPaddington, Londain. Fuair sé bás ar an 18 Lúnasa 2020.
Abbey Road, Londain
deas|250px|thumb|Abbey Road Is bóthar suite i gCathair Westminster é Abbey Road.
Contae Brooks, Texas
Is contae i ndeisceart Texas é Brooks. Is é Falfurrias príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 7,223 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 7,976 duine sa bhliain 2000. Ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 65.5% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 33.8%.
Pocán
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann é Pocán.
Gordon Wallace MacLennan
Ba theangeolaí é Gordon Wallace MacLennan (Gòrdon MacGilleFhinnein i nGaeilge na hAlban). Rugadh i 1931 é agus fuair sé bás i 1992. Ba é an Dochtúir MacLennan an chéad chathaoirleach le Léann Ceilteach in Ollscoil Ottawa, post a bunaíodh i 1972, agus bhí suim ar leith aige sa Ghaeilge, i nGaeilge na hAlban, agus i mbéaloideas an dá theanga.
Ghlac sé páirt freisin i Suirbhidh Chànanach na h-Alba i nDún Éideann.
Damhna dorcha
Ábhar é damhna dorcha sa Chruinne a chreidtear a bheith ann ach nach bhfuil sé aimsithe fós ag eolaithe. Is tríd an méid seo a leanas a thomhas a dhéantar amach an mhais a bhíonn i réaltra: luas na réaltaí ina bhfithisí thart ar lár an réaltra. Ar an tslí chéanna a fhaightear amach mais braisle réaltraí: .i. ó luas na réaltraí thart ar lár na braisle.
Trí na meastacháin sin a dhéanamh a fhaightear amach mais iomlán na Cruinne: is amhlaidh a bhíonn sí seo idir cúig huaire agus deich n-uaire chomh mór le suim mhais na réaltaí infheicthe sa Chruinne. Déantar amach dá bhrí sin go bhfuil an-chuid de mhais na Cruinne atá dofheicthe. Seans gur dúphoill agus abhacréaltaí donna atá i gcuid den damhna dorcha sin, agus meastar freisin gur féidir gur cáithníní fo-adamhacha nár aithníodh fós, an chuid eile de.
Ivan IV Vasilyevich
Bhí Ivan IV Vasilyevich (Rúisis: Ива́н Васи́льевич) ina Shár ar an Rúis sa séú haois déag.
Saol
Cailleadh athair Ivan, Vasiliy a Trí, sa bhliain 1533, agus ó ba rud é nach raibh ach trí bliana slánaithe ag a mhac óg, fágadh na móruaisle - na boigheáraigh - i seilbh na tíre.
Dream an-chumhachtach, an-neamhspleách a bhí sna boigheáraigh. B'iadsan an aicme ab airde i sochaí na sean-Rúise, agus nuair nach raibh an Sár os a gcionn, ba sciobtha a d'éirigh ina mhionchogaíocht idir na teaghlaigh éagsúla faoi cé acu ba mhó cumhachta. Agus é ag fás aníos, ghlac Ivan óg col le haicme na mboigheárach go léir, ag coinneáil súile dó ar an gcineál brilsce agus bruíonachais a bhí acu eatarthu, agus gach aon fhaicsean ag iarraidh na cinn eile a chloí le láimh láidir. Nuair a tháinig Íobhán i gcrann an oiread is a bhí sé in ann dul i gceannas ar a ríocht féin, rinne sé ródach mór ar na boigheáraigh chomh maith leis na Tataraigh dheireanacha.
Chloígh Ivan an dá Chánacht mhóra, Kazan agus an Astracáin, sna 1550idí, ach níor bhac sé leis an gCrimé, nó bhí an leithinis seo faoi choimirce Shabhdán na Tuirce, a bhí ina thiarna chomh cumhachtach dainséarach agus gurbh eagal le hIvan féin é.
Ba le linn Ivan a cuireadh tús le gabháltas na Sibéire. Bhronn Ivan tailte móra in oirthear na Rúise - arbh ionann é ag an am agus na Sléibhte Úralacha, teorainn na hEorpa is na hÁise - ar thráchtálaí shaibhir dar shloinne Stroganov.
Ba thoradh é seo gur éirigh cogadh idir na Tataraigh áitiúla agus díormaí Stroganov. De réir a chéile d'éirigh le Yermak, taoiseach Cosacach a bhí ina cheann urra ar thrúpaí Stroganov, an oiread sin talamh a dhéanamh san Oirthear agus gur gabháltas ann féin a bhí ann. Is é an rud a tharraing an gabháltas seo ina dhiaidh ná caidreamh le pobail agus le dreamanna nua, ar nós treibheanna beaga d'fháiteallaithe a raibh craicinn fhionnaidh le ceannacht uathu. Mar sin, chuir lucht gnó na Rúise suim sna seansanna úra san Oirthear, agus iad ag tabhairt aghaidh ar an tSibéir de réir a chéile.
Ar ndóigh, ní i bhfaiteadh na súl a tháinig borradh ar an trádáil Shibéireach: forbairt fhadaraíonach a bhí i gceist le feachtas Yermak féin, gan aon trácht a dhéanamh ar an ngabháltas iomlán ar an tSibéir. Dáiríribh, bhí an imirce go dtí an tSibéir inchomparáide ar go leor bealtaí leis an dóigh ar ghabh na Meiriceánaigh an t-"Iarthar Fiáin" ó na hIndiaigh. - Thairis sin, ba thréimhse mhór bhorrtha í tréimhse Ivan i gcúrsaí trádála ar dhóigheanna eile fosta, agus naisc úra á gceangal leis an Eoraip féin chomh maith leis an Áis.
Bhí cogadh ar na bacáin leis na Sualannaigh fosta. Bhí teorainn thoir na Sualainne - agus í suite fiarthrasna na Fionlainne - sainithe an chéad uair riamh sa chonradh síochána a shocraigh Novgorod agus an tSualainn sa bhliain 1323, ach de réir a chéile bhí an tSualainn éirithe as an teorainn seo a urramú, agus áitribh mhíntíreachais á mbunú ag feirmeoirí ón taobh Sualannach den teorainn ar an taobh eile. D'éirigh ina chogadh idir an dá thír seo sa bhliain 1555, ach tháinig deireadh leis i gceann dhá bhliain gan aon athrú ar na teorainneacha, ná aon bhuanfhuascailt ar na fadhbanna ba bhun leis an gcogadh. Bhí an Rúis agus an tSualainn le cogadh i ndiaidh cogaidh a chur ar a chéile sna haoiseanna a bhí le teacht, agus an Fhionlainn á satailt go minic ag na saighdiúirí.
Nuair a bhí an tsíocháin ar bun i ndiaidh an chogaidh áirithe seo, chúngaigh díormaí Ivan ar áit eile, mar atá, ar an dún úd Narva in oirthear na hEastóine. Ba leis na Ridirí Teotanacha an Eastóin san am seo, ach bhí na Ridirí féin in adharca a chéile, go háirithe nuair a d'éirigh eatarthu faoi chúrsaí an Reifirméisin agus iad ag teacht crosach ar a chéile faoin gcineál creidimh ab fhearr.
D'éirigh le hIvan tionchar éigin a fháil ar ghabháltaisí Baltacha na Danmhairge tríd an bprionsa áitiúil Dhanmhargach a bhladar chun géillsineachta le tuilleadh tailte a ghealladh dó mar fheod. Mhair an chogaíocht i gcónaí idir an tSualainn agus an Rúis sna tíortha Baltacha, áfach. Le teacht an rí Ungáraigh Stiofán Batory i seilbh choróin na Polainne sa bhliain 1575, chuir na Polannaigh a ladar sa chogadh seo freisin. Ansin, bhí an Rúis sáraithe ag a cuid namhad, go háirithe nuair a nocht fórsaí Tatáracha na Crimé ag geataí Mhoscó, i mbreis ar a raibh ar siúl ag na naimhde Iartharacha. Shocraigh na Rúisigh síocháin leis an bPolainn sa bhliain 1582, ach mhair an cogadh tamall eile leis na Sualannaigh in ainneoin iarrachtaí le sos cogaidh a chur ar bun: níor tháinig deireadh leis an gcogaíocht ar an gcathéadan áirithe sin ach le síocháin Täysinä sa bhliain 1595.
Fear mór foréigin agus fiántais a bhí in Ivan Uafásach ina shaol phríobháideach féin, chomh maith leis na polasaithe. Mar sin, ag druidim chun deiridh dá shaol, mharaigh sé an mac ba sine aige, a ríchomharba, le buille dá bhata nuair a d'éirigh geamhthroid eatarthu. (Dhathaigh an t-ealaíontóir Rúiseach Ilya Repin pictiúr clúiteach den mhóitíf seo: Ivan Uafásach i ndiaidh dó a mhac a mharú.) Bhí an oiread sin reiligiúndachta in Ivan agus gur nós leis breithiúnas aithrí a dhéanamh in éiric an eirligh a rinne sé ar a chuid namhad. Fuair sé bás sa bhliain 1584.
Ocrasachas
Is gluaiseacht litríochta é Ocras-achas (Béarla: Hungryalism) i litríocht na Beangailise (as an nGlúin Ocrasach nó an Hungry generation a ainmnítear é). Sa bhliain 1961 a tosaíodh uirthi ag Malay Roy Choudhury i gKolkata na India.
Cill Mobhí
Is baile i gcontae Mhaigh Eo í Cill Mobhí (Béarla: Kilmovee ). Is as an mbaile an TD agus iarbhainisteoir peile John O'Mahony.
Ryūnosuke Akutagawa
Scríbhneoir Seapánach ab ea Ryūnosuke Akutagawa (1 Márta 1892 – 24 Iúil 1927). Chōkōdō Shujin (澄江堂主人) an t-ainm ealaíne a bhí air, agus scríobh sé haiku faoin ainm Gaki. Aithnítear é mar "athair an ghearrscéil Sheapánaigh". Tá an Duais Akutagawa, an duais liteartha is tábhachtaí sa tSeapáin, ainmnithe ina dhiaidh.
Contae Franklin, Maine
thumb|290px|[[Loch Mooselookmeguntic]]
Is contae in iarthair Maine é Franklin. Is é Farmington príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.
Stair
Bunaíodh Contae Franklin ar 9 Bealtaine 1838. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Benjamin Franklin.
Tíreolaíocht
Tá an contae ag críochantacht le:
Daonra
Sa bhliain 2016 bhí 30,001 duine ina gcónaí ann. Tá achar 4,514 ciliméadar cearnach (4,514/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 7/km² sa chontae.
Is í Béarla an príomhtheanga do 95.7% agus is Fraincis an príomhtheanga do 2.9%.
Albert Memorial
deas|250px|thumb|Albert Memorial Is cuimhneachán suite i gCathair Westminster é Albert Memorial.
Déréalta
thumb|Córas déréalta [[Sirius - Sirius A agus Sirius B]] Córas réaltach is ea déréalta. Dhá réalta, nó réalta agus dúpholl a bhíonn inti; is é comh-aomadh imtharraingteach na reann sin a bhíonn á nascadh le chéile.
Contae Brown, Texas
Is contae i lár Texas é Brown. Is é Brownwood príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 38,106 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 37,674 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 90.2% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 9.3%.
Maurice Blocker
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Maurice "The Thin Man" Blocker, a rugadh ar 15 Bealtaine 1963 i Washington, D.C..
Contae Hancock, Maine
Is contae i ndeisceart Maine í Hancock. Sa bhliain 2010 bhí 54,418 duine ag marachtáil sa chontae. Is é Béarla an phríomhtheanga do 96.8%, is í Fraincis an phríomhtheanga do 1.5% agus Spáinnis do 1%.
Féasóg
thumb|Fear le féasóg thumb|[[Ned Kelly, laoch náisiúnta na hAstráile le féasóg agus croiméal]] Is gruaig ar an aghaidh fear é féasóg.
Chrysiogenetes
Tá fíleam faoi leith tugtha don speiceas baictéarach Chrysiogenes arsenatis, glaoite Chrysiogenetes. Tá idir stíl bheatha agus bhithcheimic shainiúil aige. In ionad gnáth riospráid aeróbach a dhéanamh bíonn riospráid le arsanáit, sé sin arsanaic an-ocsaídithe, ar siúl aige.
Baintear úsáid as aicéatáit mar an deontóir leictreon. De ghnáth bíonn arsanaic tocsaineach agus dá bhrí sin bagrach don bheatha.
Jessica Simpson
Is amhránaí, dearthóir faisin agus aisteoir Meiriceánach í Jessica Ann Johnson (née Simpson, rugadh í ar an 10 Iúil, 1980).
Sale, Victoria
Cathair i réigiún Gippsland, Victoria na hAstráile is ea Sale. Bhí 13,336 duine ina gcónaí sa cheantar sa bhliain 2006.
Áirse Wellington
Is áirse an bhua suite i gCathair Westminster í Áirse Wellington.
Scátáil Ealaíonta ag Cluichí Oilimpeacha 2018
Tá an Scátáil Ealaíonta ar cheann de na spóirt a bheidh ar siúl ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 i bPyeongchang. Beidh na comórtais ar siúl sa Gangneung Ice Arena.
Coire chatachan
Ba áitreabh feirm é Coire chatachan, suite ar an Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd.
Ráth Cabáin
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann é Ráth Cabáin.
Contae Burleson, Texas
Is contae in oirthear Texas é Burleson. Is é Caldwell príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 17,187 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 16,470 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 85.4% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 13.4%.
Máirtín Ó Murchú
Is teangeolaí Éireannach é Máirtín Ó Murchú atá ina ollamh emeritus in Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath faoi láthair. Is iomaí rud a d'fhoilsigh sé, ach ó thaobh taighde ar Ghaeilge na hAlban, is é an leabhar East Perthshire Gaelic an ceann is tábhachtaí.
I measc a chuid foilseachán eile:
Lughaidh Leanbh
Ba é Lughaidh IV., an Leanbh. (Gearmáinis: Ludwig IV., das Kind ) (893 - 20/24 Meán Fómhair 911) an t-aonú mhac dlisteanaigh a bhí ag an Impire Arnulf i gCarinthia leis a bhean chéile, Ota, ball den Ríshliocht Cairilínseach. Rugadh é i bhFrankfurt am Main is dócha. Tháinig sé i gcomharbacht ar a athair mar rí, tar éis bhás a ​​athar sa bhliain 899, nuair a bhí sé 6 bliana d'aois.
Geolaíocht
thumb|300px|Léaráid [[Cuaschlaonas|chuaschlaonas agus dronnchlaonas]]
Is éard is geolaíocht ann (ón nGréigis: γη, ge, "domhan"; agus λόγος, logos, "caint" nó go díreach "ag caint faoin Domhan") ná an eolaíocht agus an staidéar a ndéantar ar an Domhan, agus na h-ábhair soladacha áirithe atá le fáil ann. Clúdaíonn an eolaíocht seo staidéar ar rudaí ar nós carraigeacha, ithir, geamchlocha agus rudaí a bhaineann leis an gcomhdhéanamh, struchtúr, airí fisiceach, stair agus na próisís a bhí i gceist i bhforbairt an domhain. Ceann de na domhaneolaíochtaí atá ann.
Mahamad
mionsamhail|Dhá leagan an ainm "Mahamad".|cléBa é Muhammad fáidh an Ioslaim. Creideann na Moslamaigh gur nocht Dia a theachtaireacht naofa tríd na fáithe, arbh é Muhammad an duine deireanach acu.
Geolaíocht
thumb|left|250px|Dromchla [[Mars (pláinéad)|Mars]]
Mahamad
Saol
Rugadh Muhammad i Meice na hAraibe circa 570-571. Abdullah an t-ainm a bhí ar a athair agus Aminah an t-ainm a bhí ar a mháthair.
Clann
Tá conspóid ann fós, i measc na Moslamach agus idir Moslamaigh agus neamh-Moslamaigh, maidir le cén aois a bhí a bhean, Aisha, nuair a phós sí Mahamad agus nuair a cuireadh an pósadh i gcrích (tá na meastacháin idir sé bliana agus naoi mbliana déag d'aois agus idir naoi mbliana agus naoi mbliana déag d'aois, faoi seach.)
Fuair Muhammad bás sa bhliain 632.
Bonn
Tá níos mó ná ciall nó brí amháin ann leis an bhfocal bonn. Roghnaigh an ceann atá uait ón liosta seo thíos:
Diúranais
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Diúranais.
Lisa's First Word
Craoladh "Lisa's First Word", an deichiú heipeasóid den cheathrú sraith de The Simpsons ar an 3 Nollaig 1992. Scríobh Jeff Martin an eipeasóid seo. D'fhéach 28.6 milliún duine ar an eipeasóid.
Drochaid Aonachain
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Drochaid Aonachain.
An Ros Mór, Contae Thiobraid Árann
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann é an Ros Mór.
Liam Ó Néill
Is uachtarán de chuid an Chumainn Lúthchleas Gael é Liam Ó Néill. Is é an 37ú uachtarán a bhí ann. Tháinig sé i gcomharbacht ar Chríostóir Ó Cuana sa bhliain 2012 agus ba é an chéad uachtarán de chuid an chumainn sa ré reatha nach raibh éinne i gcomórtas leis. Athréimniú na hiomána a bhí ar cheann dá spriocanna mar uachtarán.
I dtoghchán na bliana 2008, bhailigh Ó Cuana níos mó ná leath na vótaí, ag fáil an ceann is fearr ar Liam Ó Néill agus Seán Ó Fógartaigh. Bhíodh Ó Néill mar chathaoirleach ar Chomhairle Laighean.
Tá Ó Néill ina phríomhoide ar Ghaelscoil i dTromaire ón mbliain 1981, ról a bhí ag a athair, Liam eile, leis ar feadh 40 bliain roimhe.
Cluas
Orgán a bhaineann leis an éisteacht, agus i mamaigh, leis an gcothrom is ea an chluas. I mamaigh, de ghnáth déantar cur síos ar an gcluas mar thrí chuid - an chluas sheachtrach, an chluas láir, agus an chluas inmheánach. Is éard atá sa chluas seachtrach ná an cluaisín agus an chanáil éisteachta. Ós rud é gurb í an chluas seachtrach an t-aon chuid den chluas atá le feiceáil i bhformhór na n-ainmhithe, is minic a thagraíonn an focal "cluas" don chuid sheachtrach amháin. Cuimsíonn an chluas lár an cuas tiompánach agus na trí cnámhóg cluaise. Suíonn an chluas istigh sa lúbra cnámhach, agus tá struchtúir ann atá lárnach do roinnt céadfaí: na canálacha leathchiorclach, a chuireann cothrom agus súil rianaithe ar chumas le linn gluaiseachta; an t-uitrím agus an sacaín, a chumasaíonn an cothrom le linn stad; agus an cochla, a chuireann ar chumas an duine éisteacht. Cuirtear cluasa na veirteabrach go siméadrach ar gach taobh den cheann, socrú a chuidíonn le logánú fuaime.
Alice Through the Looking Glass (scannán 2016)
Scannán beochana Meiriceánach is ea Alice Through the Looking Glass a rinneadh sa bhliain 2016.
Cluas
An chluas sheachtrach
Tagann na fuaimthonnta tríd an duillín agus tríd an gcanáil sheachtrach chloisteála. Buaileann siad tiompán na cluaise, agus critheann sé i bpas le brú na fuaime.
An chluas láir
Tá trí chnámhóg sa chluas láir agus iad ceangailte lena chéile: an casúirín a ghluaiseann i dtiúin le tiompán na cluaise; an inneoin agus an stíoróipín. Tiomáineann sí seo scannán beag sa chochla, an fhuinneog ubhchruthach.
An chluas inmheánach
Bíonn an chochla sa chluas inmheánach lán le leacht agus brat de ribechealla feadh a fhaid, agus má ghluaiseann an fhuinneog ubhchruthach tarchuirtear tonnta tríd an leacht. Spreagann na tonnta seo néarchinn na néaróige cloisteála.
Íogaireacht na cluaise daonna
Ní hionann íogaireacht na cluaise daonna chun gach uile mhinicíocht. Úsáidtear an chloismhéadracht chun íogaireacht na cluaise a thomhas. Is ionann tairseach na cloisteála agus an fhuaim is lú déine a chloiseann an chluas. Ní hionann an tairseach seo i gcás gach uile mhinicíocht. Ní féidir fuaim ar bith faoi bhun na tairsí a chloisteáil. Ni chloistear rud ar bith faoi 20 Hz ná os cionn 20 kHz.
Is minic a dhéanann dáileoga iomarcacha d'fhuaimchumhacht damáiste do néarchinn na ribecheall.
Sándor Csernus
Staraí Ungárach agus Ollamh le Stair na Meánaoise as Szeged, An Ungáir é Sándor Csernus (san Ungáiris: [ˈʃa:ndor ˈˈt͡ʃɛrnuʃ]) (a rugadh ar an 21 Márta, 1950). Tá an chuid is mó dá saol caite aige ag Ollscoil Szeged.
A Shaol
Rugadh Sándor Csernus i nAlgyő san Ungáir sa bhliain 1950. Bhain sé céim máistreachta amach i stair agus i staidéar na Fraince sa bhliain 1975.
Contae Kennebec, Maine
Is contae i ndeisceart Maine í Kennebec. Sa bhliain 2010 bhí 122,151 ag marachtaint sa chontae. Is í Augusta príomhchathair Maine. Is í Béarla príomhtheanga 92.5% den daonra agus is í an Fhraincis príomhtheanga do 5.48% den daonra.
Reilig
mion|Reilig cois bóthair in Hualien, sa [[An Téaváin|Téaváin]] Áit ina n-adhlactar corpáin na marbh is ea reilig nó cill. Is minic a bhíonn reilig in aice le séipéal.
Bíonn leac ann go minic mar chomhartha go bhfuil uaigh ann.
Béal
mion|clé|Béal daonna
Is é an béal an chéad chuid de chonair an bhia a nglacann bia agus seile. Is éard is an múcós béil ann ná an clúdach eipitéiliach de sheicin mhúcasach taobh istigh den bhéal.
Contae Knox, Maine
Is contae i ndeisceart Maine í Knox. Sa bhliain 2010 bhí 39,736 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 97.1% agus ba í Fraincis an mháthairtheanga do 1.5%.
Caisteal Dún Bheagain
clé|250px|mion|Caisteal Dún Bheagain Is caisleán é Caisteal Dún Bheagain, suite ar an Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd.
The Vamps
Is popbhanna Sasanach iad The Vamps.
Gradaim
Tá 9 ngradam buaite ag The Vamps.
Am Bratach Síth
deas|250px|thumb|Am Bratach Síth Is bratach é am Bratach Síth, suite ar an Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd.
Contae Burnet, Texas
Is contae i lár Texas é Burnet. Is é Burnet príomhbhaile an chontae. Is é Marble Falls an chathair is mó sa chontae. Bhí 42,750 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 34,147 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 84.9% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 13.7%.
Tír Dhá Ghlas
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann í Tír Dhá Ghlas.
An Dòrnaidh
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an Dòrnaidh.
Sergiusz Piasecki
Scríbhneoir Polannach de phór na Bealarúise ab ea Sergiusz Piasecki (Bealarúisis: Сяргей Пясэцкі/Siarhiej Piasecki, a rugadh timpeall na bliana 1900 i Lachowicze (inniu, Lachavičy sa Bhealarúis) agus a fuair bás ar an 12 Meán Fómhair 1964 i Londain.
Saol
Bhí Piasecki ina ógchiontóir, ina choirpeach agus ina smuigléir nár fhoghlaim aon cheird ach amháin ceird an fhoghlaí teorann, agus é ag cur troda leis na Polannaigh is na Rúisigh nó ag comhoibriú leo de réir mar ab fhearr leis. Níor fhoghlaim sé ach Rúisis agus canúint Bealarúisise nuair a bhí sé óg.
Bhí Piasecki ag obair do sheirbhísí faisnéise na Polainne sa chéad leath de na fichidí, ach ansin, chuaigh sé ó smacht orthu, agus é ag tógáil cócaoin agus ag bagairt daoine síochánta. Caitheadh i dtóin an phríosúin é sa bhliain 1926. Ansin, thosaigh sé ag foghlaim Polainnise agus ag scríobh scéalta sa teanga seo faoi eachtraí a shaoil neamhghnách.
Saothar
Thuill an chéad úrscéal foilsithe, Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy ("Grá Geal an Bhéir Mhóir"), clú agus cáil dó. Sa bhliain 1937, scaoileadh saor leis, ó bhí scríbhneoirí móra na Polainne ag impí ar Uachtarán na Poblachta Ignacy Mościcki gan é a choinneáil i mbraighdeanas a thuilleadh. clé|mion|Cuimhneachán, Lachowiczach I rith bhlianta an chogaidh, bhí Piasecki ag cuidiú le Armia Krajowa ("An tArm Intíre"), gluaiseacht frithbheartaíochta na bPolannach a bhí ag troid na Naitsithe. I ndiaidh an chogaidh, d'éalaigh sé ón bPolainn, nuair a tháinig na Cumannaigh i gcumhacht, agus shocraigh sé síos i Londain. Scríobh sé a lán úrscéalta faoina chuid eachtraí, chomh maith le haoirscéalta frith-Chumannacha, ó bhí sé go tréan in aghaidh an Chumannachais. Bhí acmhainn mhaith grinn ann,  greann dorcha thumb|Sergei Piasecki uaigh ag an Reilig i Hastings, An Ríocht AontaitheGo gairid roimh a bhás, d'fhoilsigh Piasecki dhá úrscéal faoi shaol na bPolannach idir dhá thine Bealtaine - an Ghearmáin agus an tAontas Sóivéadach - i rith an chogaidh, mar atá, Człowiek przemieniony w wilka ("An Duine i gConriocht") agus Dla honoru Organizacji ("Ar son Onóir na hEagraíochta"). Faraor, ní raibh i ndán dó an tríú húrscéal sa tsraith a chríochnú.
Simon Brown
Dornálaí Iamácach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Simon Brown, a rugadh ar an 15 Lúnasa, 1963 i gClarendon Paróiste, Iamáice.
Drochaid Chárr
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Drochaid Chárr.
Mainistir Lothra
Mainistir a bhunaigh Naomh Ruadhán i Lothra, Contae Thiobraid Árann sa 6ú haois ab ea Mainistir Lothra. Dhóigh na Lochlannaigh an mhainistir sa bhliain 845, ach tógadh eaglais nua in ómós do Naomh Ruadhán ar an suíomh timpeall na 11ú haoise. Tá fothrach na heaglaise sin fós ann, i ngar don teampall Protastúnach áitiúil atá fós in úsáid.
Nintendo
Comhlacht Seapánach is ea Nintendo Co., Ltd (Seapáinis: 任天堂株式会社) a tháirgeann earraí leictreonaice agus físchluichí le ceanncheathrú acu i Kyoto. clé|mion|Nintendo Playing Card Co. - sean cheanncheathrú, Kyoto
Stair
Bunaíodh an comhlacht faoin ainm Nintendo Karuta sa bhliain 1889 ag ceardaí darb ainm Fusajiro Yamauchi chun na cártai imeartha lámhdhéanta siúd hanafuda a dhéanamh. Sna 1960idi, thosaigh réimsí an chomhlachta ag leathnú i dtreo earraí eile agus chuir Nintendo a chéad chonsól cluichí, The Color TV-Game, ar an margadh sa bhliain 1977. Le scaoileadh an Nintendo Entertainment System sa bhliain 1985, bhain Nintendo aitheantas idirnáisiúnta amach den chéad uair. clé|mion|Nintendo Playing Card Co. - sean cheanncheathrú, Kyoto Ó shin i leith, tá cuid mhaith de na consóil chluichí is mó rath i stair an thionscail cruthaithe acu, mar atá an Game Boy, Super Nintendo Entertainment System, Wii agus an Nintendo Switch. Anuas ar sin, is iomaí saincheadúnas suntasacha atá scaoilte acu, amhail Donkey Kong, Mario, The Legend of Zelda, Kirby, Metroid, Fire Emblem, Splatoon, Super Smash Bros. agus Pokémon.
Arnulf, Diúc na Baváire
Ba é Arnulf, Diúc na Baváire (a bhfuair bás 14 Iúil 937), ar a dtugtar an tOlc (Gearmáinis: der Schlimme), Diúc na Baváire ón bhliain 907 go dtí a bhás. Bhí sé ina bhall de ríshliocht na Luitpoldach (Gearmáinis: Luitpoldinger).
Proinsiasaigh
Ord rialta de chuid na hEaglaise Caitlicí iad na Proinsiasaigh. Ba é Naomh Proinsias a chuir an tOrd ar bun sa tríú haois déag. Déanta na fírinne, tá 3 ord i gceist leis na Proinsiasaigh seachas ceann amháin. Is Prionsiasaigh iad na Comhallaigh, na Caipisínigh agus na Prionsiasaigh Choinbhinsiúnacha.
Ord na bProinsiasach in Éirinn
clé|250px|mion|[[San Proinsias Assisi]]
Contae Oxford, Maine
Is contae in iarthair Maine é Oxford. Sa bhliain 2010 bhí 57,833 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 95.9% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.6%.
William O'Brien
Ba náisiúnaí Éireannach é William O'Brien (2 Deireadh Fómhair 1852 – 25 Feabhra 1928). Iriseoir, réabhlóidí, polaiteoir, scríbhneoir, agus ball de Pharlaimint na Breataine a bhí ann. Bhí baint mhór aige le leasú talaimh ag deireadh na 19ú aoise agus sa luath 20ú haois, chomh maith lena chuid oibre ar son Féinriail in Éirinn. I Maigh Eala, i gContae Chorcaí, a rugadh é.
Tugadh Domhnach na Fola ar an eachtra a tharla de bharr agóid i Londain 13 Samhain 1887 ag tabhairt amach faoi chomhéigean agus le saoirse William O'Brien, as chuir chun chinn. D'eagraigh an Chónaidhm Raidiciúil an agóid.
Contae Lincoln, Maine
Is contae i ndeisceart Maine é Lincoln. Is é Wiscasset príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 34,457 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 97.7% de na daoine agus bhí Fraincis ag 1% díobh.
Mainistir Naomh Ruán
Is mainistir suite i gContae Thiobraid Árann í Mainistir Naomh Ruán.
Dún Sgathaich
250px|mion|clé|Dún Sgathaich Is caisleán é Dún Sgathaich, suite ar an Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd.
Contae Penobscot, Maine
Is contae i lár Maine é Penobscot. Sa bhliain 2010 bhí 153,923 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 95.8% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.3%.
Joe Swanson
Is é Joe Swanson ceann de na carachtair sa tsraith theilifíse bheoite Family Guy. Tá sé guthaithe ag Patrick Warburton.
Welcome to Briarcliff (American Horror Story)
Craoladh an chéad eipeasóid den dara sraith de American Horror Story, .i. "Welcome to Briarcliff", ar an 17 Deireadh Fómhair 2012. Tim Minear a scríobh é. D'fhéach 3.85 milliún duine ar an eipeasóid.
Aontachtóirí na hÉireann
deas|300px|thumb|Bratach an Aontais Is é is brí leis an Aontachtóir i gcomhthéacs na hÉireann ná duine a léiríonn tacaíocht d'aontacht na hÉireann agus na Breataine Móire mar aon slánaonad bunreachtúil amháin. Is é Acht na hAontachta ón mbliain 1800 príomhcháipéis na hAontachtóireachta, nó b'é an t-acht sin a chuir deireadh le hÉirinn mar stát ar leith a raibh parlaimint dá chuid féin aige. Nuair a thosaigh na hÉireannaigh ag cur ar son an Rialtas Dúchais sa naoú haois déag, tháinig na téarmaí Béarla Unionism agus Unionist sa ghnáthúsáid.
Maidir leis an téarmaíocht sa Ghaeilge, is é an leagan a mholann foclóir Uí Dhónaill ná Aontachtaí, agus d'fhéadfá Aontachtaíocht nó Aontachtachas a úsáid le Unionism a aistriú. Dealraíonn sé, áfach, gurb é Aontachtóir an leagan is coitianta i bhfíor-úsáid na teanga, agus mar sin, is iad Aontachtóir agus Aontachtóireacht na leaganacha a bheidh le léamh san alt seo. mion|múrphictiúr, [[Bóthar na Seanchille]] In Éirinn sa lá atá inniu ann, is é an chéad rud a ritheann leis na daoine agus iad ag cloisteáil an fhocail sin "Aontachtóir" ná Protastúnaigh Thuaisceart Éireann. Cé nach bhfuil gach Caitliceach ó thuaidh ina Náisiúnaí ná gach Protastúnach ina Aontachtóir, is féidir seasamh polaitiúil an chuid is mó de mhuintir an Tuaiscirt a thuar de réir an dreama eitnireiligiúnda. Nuair a bunaíodh an stáitín Tuaisceartach i ndiaidh chríochdheighilt na hÉireann sa bhliain 1920, b'iad na hAontachtóirí a chuaigh i gceann air, nó fuair siad tromlach láidir i bparlaimint nua an stáit, an Stormont. Chuaigh siad i dtuilleamaí chlaonroinnt na dtoghlach agus bhain siad úsáid as cleasanna cosúla a raibh blas an fhrithdhaonlathais agus na héagóra orthu, dar leis na Caitlicigh, a fuair iad féin curtha ar imeall na sochaí agus i bhfad ón gcumhacht.
B'e an míniú a thug na hAontachtóirí ar na cleasanna seo ná go raibh an stát féin cruthaithe le hiad siúd a shásamh a bhí fonnmhar an Aontacht a choinneáil, is é sin, na Protastúnaigh thar aon dream eile - stát agus parlaimint Phrotastúnach a bhí ann don mhuintir Phrotastúnach, mar a mhaígh na hAontachtóirí. Ó theastaigh ó na Caitlicigh an Tuaisceart a aontú leis an gcuid eile d'oileán na hÉireann, a réasúnaigh na hAontachtóirí, ní raibh cumhacht ar bith ag dul dóibh ó cheart sa stáitín a bhí siad ag iarraidh a chur de dhroim an tsaoil.
An Dúchas Briotanach
250px|deas|thumb|[[Liam Oráiste, an Réabhlóid Ghlórmhar]]
Is é an dúchas Briotanach lárphointe na hAontachtóireachta in Éirinn. Creideann an tAontachtóir i bprionsabail na Réabhlóide Glórmhaire sa bhliain 1866, mar a cheiliúrann an tOrd Oráisteach ar a gcuid mórshiúlta iad, agus léiríonn an tAontachtóir urraim do Choróin na Breataine Móire, ós dóigh leis gurb í an Choróin is mó a sheasann do na prionsabail sin. Is é dearcadh na Náisiúnaithe in Éirinn ná gur chóir scarúint a lorg ón mBreatain Mhór, is é dianbharúil na nAontachtóirí gur cheart an nasc leis an mBreatain Mhór a dhaingniú agus a bhuanú, agus is cúis bhróid dóibh gur Briotanaigh iad agus gurb iad siombailí an Bhriotanachais a siombailí féin. Ina dhiaidh sin féin, is féidir leis na hAontachtóirí a cheapadh agus a rá gur Éireannaigh iad freisin.
Siombailí tábhachtacha don Aontachtóireacht is ea an Bhanríon, teaghlach ríoga na Breataine Móire go léir, bratach na hAontachta agus parlaimint na Breataine Móire. Sna ceantair Aontachtacha i dTuaisceart Éireann, bíonn muintir na háite ag cur na siombailí seo ar taispeántas go hoscailte lena ndílseacht do dhúchas a bpobail a léiriú.
An Aontachtóireacht ar fud na hÉireann
Sa naoú haois déag agus i dtús na fichiú haoise, bhí lucht leanúna na hAontachtóireachta flúirseach ar fud oileán na hÉireann. Chomh déanach leis an mbliain 1859, b'é Páirtí Coiméadach Aontachtach na hÉireann (Unionist Irish Conservative Party) an páirtí polaitiúil ba mhó san oileán, agus é ag gnóthú ní ba mhó suíocháin sa Pharlaimint ná Páirtí Liobrálach na hÉireann nó aon cheann de na Páirtithe Náisiúnaíocha éagsúla. Nuair a tháinig na fichidí san fhichiú haois, áfach, ní raibh an Aontachtóireacht ag dul ach leis na contaetha in Ultaibh ar chuir an mhuintir isteach fúthu iontu le linn Phlandáil Uladh. Sa bhliain 1920, rith Parlaimint na Ríochta Aontaithe an tAcht um Rialtas na hÉireann a rinne dhá cheantar saindlínse den oileán. Fágadh ceann acu seo, mar atá, Tuaisceart Éireann, faoi svae Pháirtí Aontachtach Uladh. Sa chuid eile den oileán, mar atá, Saorstát Éireann, chuaigh an Aontachtóireacht i laghad, nó is iomaí iar-Aontachtóir a chuaigh le ceann de na páirtithe measartha Náisiúnaíocha, ar nós Chumann na nGaedheal. Inniu, ní fhanann ach dornán beag Aontachtóirí i bPoblacht na hÉireann, agus an chuid is mó de na daoine ag dearcadh ar an Aontachtóireacht mar fheiniméan nach bhfuil le fáil ach amháin sa Tuaisceart. mion|[[Conradh agus Cúnant Sollúnta Uladh, sráid Thorndyke, Béal Feirste]]
An Creideamh
Inniu, is é an meas a bhíonn ag na daoine ar an Aontachtóireacht gur leis na Protastúnaigh is mó a bhaineann sí, agus an Náisiúnachas ag dul leis an gCaitliceachas. Níl an scéal chomh simplí sin, áfach. Bhí ceannairí Protastúnacha ag na Náisiúnaithe Éireannacha go háirithe sa naoú haois déag, cosúil le Henry Grattan, Theobald Wolfe Tone agus Charles Stewart Parnell. Cé gurbh iomaí Caitliceach a chaith vóta ar son na nAontachtóirí sna toghcháin, b'iad na Protastúnaigh a bhí i gceannas ar na páirtithe polaitiúla Aontachtaíocha.
Mar sin, thosaigh na Náisiúnaithe ag milleánú na nAontachtóirí faoi sheicteachas,agus na hAontachtóirí ag stiúradh Thuaisceart Éireann. Sna blianta 1920-1972, ní raibh ach aon Chaitliceach amháin ina Aire Rialtais sa Tuaisceart. D'fhruiligh an Príomh-Aire Brian Faulkner, polaiteoir de chuid Pháirtí Aontachtach Uladh, an Caitliceach áirithe seo - an Dochtúir G. B. News - d'aonturas le feabhas a chur ar an gcaidreamh trasphobail. mion An caibinéad a raibh an Dochtúir News ina bhall de, b'é an rialtas deireanach é sular chuir Londain féinrialtas an Tuaiscirt ar fionraí. Is é an tátal a bhain David Trimble, ceannaire na nAontachtóirí Ultacha, as an scéal gur "fuar an fháilte a fuair na Caitlicigh rompu i dteach an Tuaiscirt" (a cold house for Catholics), nuair a bhí sé tar éis Duais Nobel na Síochána a ghnóthú as ucht na n-iarrachtaí a rinne sé leis an tsíocháin a chur ar bun.