cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nicholas Callan
Fisicí a saolaíodh gar d'Áth Fhirdia ab ea Nicholas Callan (22 Nollaig 1799 - 10 Eanáir 1864). Ollamh i gColáiste Phádraig, Má Nuad. I 1836 chéadcheap sé an corna ionduchtúcháin, réamhtheachtaire an trasfhoirmeora atá riachtanach don chóras soláthar leictreachais. Úsáidtear fós é le spréach a dhéanamh trasna na spréachbhearnan in inneall dócháin inmheánaigh. Chéadcheap sé batairí nua, agus fuair paitinn ar mhodh leictreach chun iarann a chaomhnú ó mheirg.
Ice Age: Dawn of the Dinosaurs
Scannán de chuid Blue Sky Studios is ea Ice Age: Dawn of the Dinosaurs a seoladh (sna pictiúrlanna) sa bhliain 2009. Leanann sé ar aghaidh le scéal Ice Age agus Ice Age: The Meltdown. Ghlac Ray Romano, John Leguizamo, Denis Leary, agus Queen Latifah páirt ann. B'iad Carlos Saldanha stiúrthóirí na scannán.
Francolin dubh
Is éan í francolin dubh. Is baill d'fhine na Accipitridae é.
Brian Murphy (aisteoir)
Is aisteoir Sasanach é Brian Trevor John Murphy (a rugadh ar an 25 Meán Fómhair 1932).
Lá Idirnáisiúnta na nImirceach
Ceiliúrtar Lá Idirnáisiúnta na nImirceach ar an 18 Nollaig gach bliain. Ghlac Comhthionól Ginearálta na Náisiún Aontaithe an 'Coinbhinsiún Idirnáisiúnta um Imircigh' ar an lá seo, 18 Nollaig sa bhliain 1990.
Tá sé mar aidhm ag an Lá aitheantas a thabhairt don mhéid a dhéanann na himircigh ó thaobh an gheilleagair de agus aird ar a gcuid cearta daonna a chur chun cinn. Cuireann na Lá na dídean aithe agus na hinimircigh a fuair bás leis na blianta i gcuimhne dúinn chomh maith. clé|mion|Féile i [[Maidrid|Maidid - El Día del Migrante 2017]]
Pen Transh
51.7039°N, -3.0591°W
Baile i Torfaen, an Bhreatain Bheag, is ea Pen Transh, 26.1 km ó Caerdydd agus 204 ó Londain. Tá daonra 5,790 ann, agus tá 542 (9.4%) in ann Breatnais a labhairt.
Aicéatáit mhaignéisiam
Tá an fhoirmle cheimiceach Mg (C 2 H 3 O 2 ) 2 ag  aicéatáit mhaignéisiam ainhidriúil, agus ina fhoirm hiodráitithe, aicéatáit mhaignéisiam teitrihiodráite, tá a fhoirmle cheimiceach Mg (CH 3 COO) 2 • 4H 2 O. Sa chomhdhúil seo tá staid ocsaídiúcháin 2 + ag maignéisiam. Salann maignéisiam d'aigéad aicéiteach is ea aicéatáit mhaignéisiam. Tá sí taislíoch agus nuair a théitear í, dianscaoileann sí chun ocsaíd mhaignéisiam a fhoirmiú. Úsáidtear aicéatáit mhaignéisiam go coitianta mar fhoinse maignéisiam in imoibrithe bitheolaíocha.
Calmodailin
deas|200px|thumb|Calmodailin Ceann de ghrúpa próitéiní atá scaipthe go forleathan i bplandaí is ainmhithe. Nascann sé le cailciam chun coimpléasc a dhéanamh a ghníomhachtaíonn einsímí a bhaineann le próisis bhunúsacha na gceall (mar shampla, le miotóis, inghluaiseacht, scaoileadh néaratharchuradóirí, is eile)
Bruno Langley
Is aisteoir Sasanach é Bruno Langley. Rugadh é ar an 21 Márta, 1983. Glacann Langley an pháirt mar Todd Grimshaw sa sobalchlár Coronation Street úd de chuid ITV.
Har Gobind Khorana
Bitheolaí móilíneach a rugadh i Raipur na Pacastáine (san India ag an am) is ea Har Gobind Khorana (9 Eanáir 1922-9 Samhain 2011). Rinne sé taighde i Meiriceá Thuaidh ar shintéisiú núicléitídí, agus i 1970, an chéad sintéisiú géine saorga, saothar a bhí tábhachtach i réiteach an ghéanóim dhaonna.
Le Robert Holley is Marshall Warren Nirenberg, bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1968 as an saothar seo.
11 Eanáir
Is é an 11 Eanáir an 11ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 354 lá fágtha sa bhliain nó 355 i mbliain bhisigh.
Eatánóáit shóidiam
Salann sóidiam den aigéad aicéiteach is ea  eatánóáit shóidiam  nó  aicéatáit shóidiam, NaCH 3 COO, giorraithe freisin mar Na O Ac,  Tá réimse leathan úsáidí ag an salann taislíoch gan dath seo.
Tim Healy
Is aisteoir Sasanach é Timothy Malcolm Healy (a rugadh ar an 29 Eanáir 1952).
Pen-caer
52.014°N, -5.0718°W
Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea Pen-caer, 143.4 km ó Caerdydd agus 345 ó Londain. Tá daonra 454 ann, agus tá 187 (41.2%) in ann Breatnais a labhairt.
An Laitvia
Tír i dtuaisceart na hEorpa is ea an Laitvia (Laitvis: Latvija), nó Poblacht na Laitvia (Laitvis: Latvijas Republika) go hoifigiúil. Tá teorainn aici leis an Eastóin, an Rúis, an mBealarúis agus an Liotuáin. Tá An Mhuir Bhailt in aice léi freisin. Is í Ríge—an chathair is mó sna tíortha Baltacha—an phríomhchathair. Is ball den Aontas Eorpach í.
Tá beagnach naoi gcéad míle duine sa phríomhchathair. Is é aerfort Ríge an t-aerfort is mó sna tíortha Baltacha. Tá an daonra céanna ag Laitvia agus Cúige Laighin in Éirinn (1.9 milliún). Bhain an Laitvia a neamhspleáchas amach sa bhliain 1991 ón Aontas Sóivéadach, ar nós leis na poblachtaí iar-Shóivéadacha eile.
Michael Le Vell
Is aisteoir Sasanach é Michael Le Vell. Rugadh é ar an 15 Nollaig 1964. Glacann Le Vell an pháirt mar Kevin Webster sa sobalchlár Coronation Street.
Nia Long
Is ban-aisteoir Meiriceánach é Nia Long, a rugadh ar 30 Deireadh Fómhair sa bhliain 1970 mar Nitara Carlynn Long. Aithnítear í as a róil sna sraitheanna teilifíse úd The Fresh Prince of Bel-Air agus Third Watch agus i roinnt mhaith scannán mar In Too Deep, Boyz n the Hood, agus Big Momma's House.
Jascha Washington
Is aisteoir Meiriceánach é Jascha Akili Washington, a rugadh sa bhliain 1989.
I Won't Be Home for Christmas
Craoladh an naoú heipeasóid, "I Won't Be Home for Christmas", den séú sraith is fiche The Simpsons ar an 7 Nollaig 2014. Scríobh Al Jean an eipeasóid seo. D'fhéach 6.52 milliún duine ar an eipeasóid.
Timothy Spall
Is aisteoir Sasanach é Timothy Leonard Spall (a rugadh ar an 27 Feabhra 1957).
Dioscliosta Liam Payne
Is éard atá i ndioscliosta an amhránaí agus scríbhneoir amhrán Sasanach Liam Payne ná sé shingil mar ealaíontóir ceoil aonréadach.
Aontroim Theas (Toghcheantar Tionóil)
Is toghcheantar tionóil é Aontroim Theas ar Thionól Thuaisceart Éireann (Béarla: South Anthrim ).
D'úsáideadh an suíochán den chéad uair i dtoghchán do Thuaisceart Éireann amháin, d’Fhóram Thuaisceart Éireann i 1996. Ó 1998, tá baill tofa aige don Tionól reatha.
Zú
Tá bailiúcháin ainmhithe ar eolas againn ó ríochtaí ársa na hÉigipte, na hAisiria, na Síne agus na nAstacach.
Jack St Clair Kilby
Innealtóir leictreach a rugadh i Jefferson City, Missouri ab ea Jack St Clair Kilby (1923-2005). D'oibrigh sé i gcomhlacht Texas Instruments, agus d'fhionn an chéad áiritheoir láimhe is an ciorcad iomlánaithe. Roinn sé Duais Nobel na Fisice i 2000 le Zhores Alferov is Herbert Kroemer as forbairt an chiorcaid iomlánaithe, atá bunúsach do theicneolaíocht faisnéise is teileachumarsáide.
Bustard mór
Is éan é bustard mór (Otis tarda). Is ball d'fhine na Otidiformes é, agus is é an t-aon bhall den ghéineas Otis é.
Righneas (ábhair)
An méid fuinnimh is gá chun píosa d'ábhar a bhriseadh. Is tomhas é ar fhriotaíocht an ábhair sin do scaipeadh scoilteanna ann. Is righin aon ábhar atá deacair a stróiceadh nó a bhriseadh ina smidiríní. Tá gloine briosc, ach tá snáithínghloine righin de bhrí go gcuireann na snáithíní gloine atá neadaithe sa roisín bac ar scaipeadh scoilteanna.
Beverley Callard
Is aisteoir Sasanach í Beverley Jane "Bev" McEwan. Rugadh í ar an 28 Márta 1957. Glacann Callard an pháirt mar Liz McDonald sa sobalchlár Coronation Street.
An Chaor Aduaidh (idirdhealán)
Tá níos mó ná ciall amháin leis an téarma An Chaor Aduaidh:
Brandon T. Jackson
Is aisteoir Meiriceánach é Brandon Timothy Jackson, a rugadh sa bhliain 1984.
Dreancaid trá
Is artrapód í an dreancaid trá.
126 RC
Bhí an bhliain 126 RC bliain an fhéilire Rómhánach.
Pinocchio (idirdhealán)
Tá níos mó ná ciall amháin leis an téarma Pinocchio:
28 Aibreán
Is é an 28 Aibreán an 118ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 119ú lá i mbliain bhisigh. Tá 247 lá fágtha sa bhliain.
Eva Rothschild
Ealaíontóir Éireannach is ea Eva Rothschild, a rugadh sa bhliain 1971 i mBaile Átha Cliath.
Rinne sí staidéar in Ollscoil Uladh, agus bronnadh BA uirthi sna mínealaíona i gCólaiste Goldsmiths i Londain.
Droichead na Mílaoise
Is droichead suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Droichead na Mílaoise.
Rige ola
mion|Rige ola amach ó chósta na [[An Bhrasaíl|Brasaíle ]] Is ardán é rige ola a shuitear os cionn foinse ola amuigh sa bhfarraige chun an deiric, na fearais druileála, is an fhoireann a iompar. mion|rige ola sa [[An Mhuir Thuaidh|Mhuir Thuaidh]] Tugtar seaicéad ar an túr ard a thógtar ar an talamh thirim is a tharraingítear amach ar théad, ina luí ar a thaobh, don ionad cuí roimh é a chur ina sheasamh.
In uisce tanaí seasann an seaicéad ar bháirse a tharraingítear don ionad agus a chuirtear go tóin poill ansin le bun daingean a chur faoin túr. In uisce domhain cuirtear cosa fosaithe ar an ngrinneall, agus greamaitear go docht ansin é le pionnaí cruaiche.
Tá rigí géilliúla ann freisin a bhíonn in ann luascadh rud beag ach greamaithe leis an ngrinneall le teanntáin. Béalmhír fhíorchrua diamaint nó tungstain a úsáidtear chun druileáil trí na carraigeacha don ola faoina mbun. Bíonn an bhéalmhír ar dheireadh píobáin fhada a dtugtar an sreangán druileála air.
Ina fhochodanna a bhíonn sé seo, gach ceann 9 m ar fhad. Caidéalaítear láib ar leith de cheimiceáin is uisce síos an sreangán, agus súnn an sreangán an smiotadh carraige suas amach as an bpoll síos don ola.
Coinníonn an láib an bhéalmhír fuaraithe freisin. Ach an bhéalmhír a stiúradh, is féidir le rige suas le 40 tobar a dhruileáil ag uillinneacha éagsúla chun teacht ar a thuilleadh ola.
Carna (idirdhealán)
Tá níos mó ná áit amháin a bhfuil an t-ainm Carna air:
Letitia Marion Hamilton
B'ealaíontóir Éireannach í Letitia Marion Hamilton. Rugadh í ar an 30ú de mhí Iúil 1878. Fuair sí bás ar an 11ú de Lúnasa 1964. Fuair sí a chuid oideachas i National College of Art and Design, Alexandra College Dublin.
Rugadh í i Hamwood House i gcontae na Mí.
Rinne sí a céad taispeantas ealaíne i 1902.Rinne sí péintéireacht de áiteanna faoin tuath in Éirinn. Bhuaigh sí bonn cré-uamha ag na comórtais ealaíne ag Cluichí Oilimpeacha Londan. Bhí a stíl strócanna scuab scaoilte.
The Return of Jafar
Scannán de chuid Disney is ea The Return of Jafar a seoladh (mar fhíseán) sa bhliain 1994. Leanann sé ar aghaidh le scéal Aladdin (1992).
Pen-coed
51.5233°N, -3.4989°W
Baile i Pen-y-Bont ar Ogwr, an Bhreatain Bheag, is ea Pen-coed, 22.9 km ó Caerdydd agus 233 ó Londain. Tá daonra 8,868 ann, agus tá 1,004 (11.3%) in ann Breatnais a labhairt.
Charlottetown
mion|225px|dheis|Sráid i mBaile Sheàrlot Is cathair i gCeanada í Charlottetown (Baile Sheàrlot) atá ina príomhchathair d'Oileán Phrionsa Éadbhard. Tá 32,245 duine ina gcónaí sa chathair (daonáireamh 2001). Le linn an daonáirimh sa bhliain 2006, dúirt 42.2% de na daoine gur de shliocht Albanach iad agus 32.5% gur de shliocht Éireannach iad.
Pen-hŵ
51.6125°N, -2.833°W
Pen-coed
D'fhás Pencoed as ceithre ghráigbhaile san 19ú haois. Tionsclaíocht na guala ba chúis le forbairt an bhaile, ach tá na mianaigh sa cheantar dúnta anois. mion|Geata Chaisleán Pen-coed
Pen-hŵ
Baile i Casnewydd, an Bhreatain Bheag, is ea Pen-hŵ. Tá daonra 731 ann, agus tá 48 (6.6%) in ann Breatnais a labhairt.
Cláirseach thrá
Is artrapód í an cláirseach thrá.
Cálráib
mion|Cálráib Saghas cabáiste le gas an-ghearr ata, glas nó corcra, cosúil le tornapa is ea an chálráib (Brassica oleracea). Itear mar ghlasra é.
Droichead Thomáis Uí Chléirigh
Is droichead suite i mBaile Átha Cliath é Droichead Thomáis Uí Chléirigh, nó Droichead an Nascbhóthair Thoir mar a bhíodh air roimh 4 Bealtaine 2016.
Simon Gregson
Is aisteoir Sasanach é Simon Alan Gregory. Rugadh é ar an 2 Deireadh Fómhair, 1974. Glacann Gregson an pháirt mar Steve McDonald sa sobalchlár Coronation Street.
Eurylaimus ochromalus
Is speiceas éan é Eurylaimus ochromalus san fhine Eurylamaimidae.
Cosúil leis na héin san fhine seo, is éan méith é seo, thart ar 16 cm ar fad le gob mór leathan.
Is speiceas beag sainiúil é le ceann dubh, banda cíche, agus sna páirteanna uachtaracha aige, banda muineál bán, stríoc buí ar a chúl agus ar na sciatháin, agus sa chuid uachtarach - pháirteanna dúdhearg - bándearg a théann buí i dtreo an bhoilg. Tá an gob geal gorm, le barr glas go dtí na himill uachtaracha mandible agus imill dhubha. Taispeánann sé roinnt démhorfachta gnéasacha, agus an banda cíche dubh neamhiomlán i measc na mbaineannach
Dúchasach do Brúiné, an Indinéis, an Mhalaeisia, Maenmar, Singeapór, agus an Téalainn, cónaíonn sé i bhforaois shíorghlas, foraois dipterocarpach, seascann foraoise, foraois fraoigh, agus ciumhais fhoraoise, mar aon le foraois thánaisteach agus fáschoill ina bhfuil crainn mhóra. Den chuid is mó ina gcónaí sna hísealchríocha, tá an speiceas le fáil suas go dtí airdí de 1,220 m. Is ainmhí feithiditeach é den chuid is mó, ach beathaíonn sé ar moilisc agus tógann sé torthaí go teagmhasach.
Aontroim Thuaidh (Toghcheantar Tionóil)
Is toghcheantar tionóil é Aontroim Thuaidh ar Thionól Thuaisceart Éireann (Béarla: North Anthrim ).
D'úsáideadh an suíochán den chéad uair i dtoghchán do Thuaisceart Éireann amháin, d’Fhóram Thuaisceart Éireann i 1996. Ó 1998, tá baill tofa aige don Tionól reatha.
Baill
*ón 6 Aibreán 2023 amach
Poblacht na Slóvaice
Poblacht na Slóvaice nó Stát na Slóvaice, stát puipéad Gearmánach agus comhghuaillíocht le linn an Dara Cogadh Domhanda. Dhearbhaigh sé neamhspleáchas ón tSeicslóvaic le tacaíocht na Gearmáine. Ba é seo an chéad uair sa stair gur náisiún neamhspleách í an tSlóvaic.
An Baile Thiar (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin a bhfuil an t-ainm An Baile Thiar air:
Poblacht na Slóvaice
Chuir Stát na Slóvaice trúpaí chun tacú leis an nGearmáin faoi ionradh na Polainne agus an Aontais Shóivéadaigh agus dhíbir sé dhá thrian de Ghiúdais na Slóvaice go dtí an Pholainn faoi fhorghabháil na Gearmáine. Tar éis tacaíocht agus gníomhaíocht Pháirtithe Frith-Naitsíocha a mhéadú, rinne an Ghearmáin ionradh ar an tSlóvaic agus áitiú uirthi, rud a d’fhág go raibh éirí amach mór sa tír, agus go mbeadh an tír á áitiú ag an Aontas Sóivéadach níos déanaí agus tar éis an chogaidh, a dhíothú agus a chomhtháthú san tSeicslóvaic Cumannach nua.
Rigín seoil
An córas seolta is crann a úsáidtear ar bhád. I rigín laidineach ceanglaítear seol triantánach le sparra fada barrchaol ionas gur rigín oiriúnach é is féidir a cheangal ag raon uillinneacha. Is dócha gur thosaigh sé sa Mheaspatáim, gur ghlac na hÉigiptigh leis, agus ina dhiaidh sin fuarthas ar fud na Meánmhara é. Bhain foghlaithe mara Chósta na Barbaire feidhm as suas go dtí an 19ú céad, agus feictear fós é ar bháid Arabacha san Aigéan Indiach. I rígín ó thosach go deireadh, bíonn na seolta ar feadh an tsoithigh agus is féidir iad a bheith triantánach nó ceathairshleasach. Bíonn na rigíní seo níos éifeachtaí inláimhsithe ná rigín cearnach, agus feidhmíonn siad níos fearr ag dul i dtreo na gaoithe. I rigín cearnach, bíonn na seolta fillte ar sparraí a bhíonn crochta ar lár an chrainn, ag déanamh dronuillinne le líne ó thosach go deireadh an tsoithigh.
Ȯra Abia
Stát i gcrios geopholaitiúil Oirdheisceart na Nigéire is ea Ȯra Abia (Gaeilge: Stát Abia), tá sé ag críochantacht ó thuaidh agus soir ó thuaidh leis na stáit Enugu, agus Ebonyi, leis an stát Ȯra Imo ar an taobh thiar, an stát Tras-Abhann ar an taobh thoir, an stát Ȯra Akwa Ibom ar an taobh thoir theas, agus Stát na nAibhneacha ar an taobh ó dheas. Acrainm is ea an t-ainm Abia, déanta as na ceithre réigiún is mó sa stát; Aba, Bende, Isuikwuato, agus Arochukwu. Is é Umuahia príomhchathair an stáit agus Aba an chathair agus an lárionad tráchtála is mó.
Bhí Ȯra Abia mar chuid de stát Ȯra Imo go dtí 1991, nuair a d'fhógair an rialtas gur stát faoi leith é. Tá líon mór de mhuintir na nIobóch ina gcónaí ann. mion| Armas Ȯra Abia
Tírdhreach
Tá sé ar cheann de na naoi stát sa cheantar ar a dtugtar Mba Mmiri (Deilt na Nígire).
Claire King
Is aisteoir Sasanach í Claire King. Rugadh í ar an 10 Eanáir 1962. Ghlac King an pháirt mar Erica Holroyd sa sobalchlár Coronation Street ó 2014 go 2017 agus an pháirt mar Kim Tate in Emmerdale ó 1989 go 1999. Tháinig sí sa séú háit le Brendan Cole ar an ceathrú sraith Strictly Come Dancing sa bhliain 2006.
Alfred Charles Kinsey
Míoleolaí is eolaí sóisialta a saolaíodh in Hoboken, New Jersey ab ea Alfred Charles Kinsey (23 Meitheamh 1894 – 25 Bealtaine 1956). D'fhoilsigh sé dhá leabhar chonspóideacha, Sexual Behavior in the Human Male (Iompar Gnéasach an Fhireannaigh Dhaonna, 1948) agus Sexual Behaviour in the Human Female (Iompar Gnéasach an Bhaineannaigh Dhaonna, 1953).
Zheng He
mion|Tuama Zheng He in [[Nanjing]] Aimiréal agus taiscéalaí Síneach ba ea Zheng He (郑和; Zhèng Hé) (1371–1433). Seirbhíseach de chuid an Impire Yongle (an 3ú himpire Ming) a bhí ann. Sna blianta 1405-1433, thug loingeas Zheng He seacht dturas ar fud an Aigéin Indiaigh.
Pen-llin
51.4758°N, -3.4791°W
Baile i Bro Morgannwg, an Bhreatain Bheag, is ea Pen-llin, 21.1 km ó Caerdydd agus 232 ó Londain. Tá daonra 1,469 ann, agus tá 166 (11.3%) in ann Breatnais a labhairt.
Pen-rhys
51.5691°N, -4.1754°W
Baile i Abertawe, an Bhreatain Bheag, is ea Pen-rhys, 69.9 km ó Caerdydd agus 280 ó Londain. Tá daonra 441 ann, agus tá 25 (5.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Mílechosach ceirtlíneach
Is artrapód é an mílechosach ceirtlíneach.
Paicéad
Glaoitear paicéad (nó amanna fráma) ar phíosa sonraí a sheoltar thar líonra ríomhairí. Níl sé éifeachtach seicheamh fada giotáin a aistriú in aon aistear thar líonra. D'fhéadfadh trasnaíocht nó fabht cuir isteach ar an aistriú agus bheadh gá an seicheamh a athsheoladh. Leis seo a sheachaint, déantar na sonraí a bhriseadh suas ina bpíosaí beaga ar a dtugtar paicéid.
Frederick Stanley Kipping
Ceimicí a saolaíodh i Manchain Shasana ab ea Frederick Stanley Kipping (16 Lúnasa 1863 – 1 Bealtaine 1949). Rinne sé obair bhunúsach ar shileacón, agus luaitear é mar athair cheimic na sileacón, bíodh is gur fhorbair daoine eile cuid mhaith d'fheidhmeanna sileacóin. Chuidigh a chuid oibre go mór le forbairt dhomhanda thionscal an rubair agus bealaí bunaithe ar shileacóin. In éineacht le Perkin, scríobh sé téacsleabhar ceimice orgánach caighdeánach (Organic Chemistry, Perkin agus Kipping, 1899). I ndiaidh dul ar scor dó, chuir sé faoi in Cricieth, sa Bhreatain Bheag, agus is ann a fuair sé bás.
Paicéad
Inneachair na bPaicéad
Bíonn paicéid cúpla cileabheart ar fhad go hiondúil – braitheann sé seo ar an gcineál líonra agus an cineál prótacal atá in úsáid. Déantar na paicéid a sheoladh ceann i ndiaidh a chéile thar an líonra. Go hiondúil, bíonn paicéad comhdhéanta de trí chuid: an ceanntásc, na sonraí agus an buntásc. Coinnítear eolas riaracháin sa cheanntásc agus sa bhuntásc ar nós:
Dearbhú
Seoltar paicéad speisialta - admháil (ACK/acknowledge) ar ais chuig an seoltóir le haghaidh na bpaicéad a thagann slán. Seoltar paicéad speisialta - admháil dhiúltach (NAK /not acknowledge) le haghaidh na bpaicéad nach dtagann slán nó nach tagann in aon chor. Caithfear na paicéid nach dtagann slán a athsheoladh. Cuirtear é seo i bhfeidhm i mbealaí éagsúla ag brath ar an líonra atá in úsáid, ach i bprionsabal oibríonn gach líonra sa tslí seo.
Cosúlachtaí le Cártaí Poist
Cuirtear béim go minic ar na cosúlachtaí idir paicéid agus cártaí poist:
Droichead an Nascbhóthair Thiar
Is droichead suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Droichead an Nascbhóthair Thiar.
An Caladh (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin a bhfuil an t-ainm An Caladh air ann:
Liosta curaidh dornálaíochta trom-mheáchan
deas|250px|thumb|Liosta curaidh dornálaíochta trom-mheáchan Liosta curaidh dornálaíochta trom-mheáchan as 1884:
15 Bealtaine
Is é an 15 Bealtaine an 135ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 136ú lá i mbliain bhisigh. Tá 230 lá fágtha sa bhliain.
Ríl (spól)
Sa bhfótagrafaíocht, spól feireach ar féidir faid mhóra scannáin nó téipe a chasadh air, nó an rolla scannáin (pictiúr reatha) a choinníonn suas le 100 m ar fad, dóthain chun roinn chaothúil den chlár a chuimsiú i gcomhair eagarthóireachta is priontála. Bheadh 5 nó 6 ríl i ngnáthscannán (500-600 m).
Faye Brooks
Is aisteoir Sasanach í Faye Brooks. Glacann Brooks an pháirt mar Kate Connor sa sobalchlár Coronation Street.
Pen-twyn
51.5284°N, -3.1421°W
Baile i Caerdydd, an Bhreatain Bheag, is ea Pen-twyn, 5.8 km ó Caerdydd agus 209 ó Londain. Tá daonra 14,807 ann, agus tá 1,174 (7.9%) in ann Breatnais a labhairt.
Dlíthe Kirchhoff
I gciorcaid leictreacha, maidir le haon chumar a bhfuil 3 shreang nó níos mó ceangailte leis, bíonn suim na sruthanna isteach sa chumar cothrom le nialas, agus i lúb iata ciorcaid, bíonn suim na ndifríochtaí poitéinsil timpeall na lúibe cothrom le nialas. Díorthaítear iad ó imchoimeád an fhuinnimh is imchoimeád an luchta sa chiorcad. An-áisiúil in anailísiú ciorcad.
Babhtáil (airgeadas)
mion Méideanna comhionanna a cheannach agus a dhíol go comhuaineach do dhátaí éagsúla luacha ar na margadh airgeadais, is ea babhtáil, Bíonn leaganacha go leor ann, mar shampla réamhbhabhtáil, babhtáil airgeadraí nó babhtáil ráta úis (gnáthbhabhtáil na cinn is coitianta).
Scairp bhréige
Is artrapód í an scairp bhréige.
Teas
deas|250px|thumb|Teas ón nGrian. Cineál fuinnimh is ea an teas. Is é rud is ciontach le teas in ábhar: gluaisní fánacha na móilíní agus na gcáithníní fo-adamhacha san ábhair sin. Mar a chéile an méid teasa a bhíonn i mblúire damhna agus fuinneamh iomlán ghluaisne na móilíní. Nuair a théitear damhna mar sin, méadaíonn ar a theocht, agus ascalaíonn na móilíní, agus is mó is tapa a ghluaiseann siad. Is é an toradh a bhíonn air sin ná an damhna a fhorbairt. Má dhéantar a dhóthain téite ar ábhar soladach, agus na móilíní cóngarach dá chéile ann, bristear na naisc eatarthu, agus imíonn an solad ina leacht. Má théitear an leacht a thuilleadh, tagann luas chomh mór sin faoi na móilíní go saortar go hiomlán óna chéile iad. Gal nó gás a dhéantar den leacht an uair sin. Mar an gcéanna, nuair a fhuaraítear damhna, déantar luasmhoilliú ar na móilíní, agus crapann an t-ábhar, is é rud a dhéanfaidh sé; comhdhlúthú ina leacht trí fhuarú, agus ina dhiaidh sin, reo ina sholad.
Is é an tslí a ndéantar teas a aistriú ó áit go háit i solaid nó i leachtanna: trí é a sheoladh. Le comhiompar a dhéantar teas a aistriú i sreabháin agus i ngáis, agus le radaíocht fodhearg a dhéantar teas a aistriú tríd an saorspás agus trí gháis. Is í an teirmidinimic an eolaíocht ina gcíortar cúrsaí teasa: teas a ghiniúint, a aistriú, agus a athrú ina obair mheicniúil, nó ina chineál eile fuinnimh. Is é an giúl {J} gnáthaonad an teasa. Aonad coitianta fuinnimh is ea chomh maith é, agus aonad oibre. Tá seanaonad teasa ann a dtugtar an calra air.
Naffir
Chuirtear an ainm naffir نفير ar sórt obair comhchoiteann a bhfuil ar fáil i dtuaisceart, oirthear agus iarthar na Súdáine, go háirithe i Kassala, Kordofan, na sléibhte Nuba agus i Darfur. D'fhéadfá an focal "meitheal" a úsáid as Gaeilge leis an míniú céanna. Cuir síos amháin ar naffir, ná gur grúpa é a cuirtear le chéile trí líonraí chlanna agus comharsaí i gcomhair rud áirithe a dhéanamh. Scaipeann an grúpa nuair atá an rud sin déanta (Manger, 1987). Deireann sainmhíniú níos déanaí eile, go dtagainn naffir le chéile ón chomharsanacht nó ceantair chéanna chun obair a dhéanamh, mar shampla, teach a chruthú, nó an fómhar a chur isteach ('Conceptual analysis of volunteer', 2004).
Is dócha go bhfuil gaol idir naffir agus an focal "nafr" نفر in san Araibis caighdeánach a chuireann in iúl grúpa tagaithe le chéile chun troid a chaitheamh. San Araibis caighdeánach ba é naffīr āmm (نفير عام) glaoch chun troda (Wehr, 1980). Úsáidtear an focal naffir san tslí seo san tSúdáin freisin. Mar shampla, úsáidtear é sna Sléibhte Nuba go luath sna 1990idí nuair a chuirtear ainm an-Naffīr ash-Sha'abī (nó Mílísta Daonra) ar grúpaí airmithe a bhí ag cur scrios ar an cheantair (Kevlihan, 2005).
Is trumpa é naffir chomh maith in Araibís. Fadó do ghlac na Spáinnaigh leis an ainm seo i bhfoirm "an-naffir" agus dár ndóigh, athraítear é go "anafil" (Trompet.nl, 2005)
Leabhareolas
As Béarla
Lúbaí
As Béarla
In Ollannais
PewDiePie
YouTuber Sualannach, ríomhchluichire agus fear grinn é Felix Arvid Ulf Kjellberg, a bhfuil aithne níos fearr air óna ainm ar líne eile PewDiePie. Rugadh é ar 24 Deireadh Fómhair, 1989 i nGöteborg, an tSualainn. Cónaíonn sé faoi láthair i mBrighton, Sasana. Is é PewDiePie an síntiúsóir YouTube is mó, le breis agus 110 milliún síntiúsóir i mí na Nollag 2021. Is fearr aithne air mar gheall ar na físeáin YouTube a bhfuil tóir orthu le haghaidh méimeanna cluichí físeáin (Minecraft den chuid is mó).
Collège de France
Is ollscoil í Collège de France atá suite i bPáras na Fraince. Bunaíodh í sa bhliain 1530.
Walther Meissner
Rugadh Meissner i mBeirlín do Waldemar Meissner agus Johanna Greger. Rinne sé staidéar ar innealtóireacht mheicniúil agus ar fhisic in Technische Universität Berlin (Ollscoil Theicniúil Bheirlín), agus ba é Max Planck a mhaoirseoir dochtúireachta. Chuaigh sé isteach sa Physikalisch-Technische Bundesanstalt i mBeirlín ansin. Ó 1922 go 1925, thóg sé an tríú leachtaitheoir héiliam is mó ar domhan, agus sa bhliain tháinig sé ar  Iarmhairt Meissner, díchur an réimse mhaighnéadaigh i bhforsheoltóirí. Bliain ina dhiaidh sin, ceapadh é ina stiúrthóir ar roinn na fisice teicniúla sa Technische Universität i München. (Ollscoil Theicniúil München).
Tar éis an Dara Cogadh Domhanda, rinneadh uachtarán d'Acadamh Bavárach na nEolaíochtaí agus na nDaonnachtaí (Gearmáinis: Bayerische Akademie der Wissenschaften) de. Sa bhliain 1946, ceapadh é ina stiúrthóir ar an gcéad choimisiún taighde maidir le teocht íseal de chuid an acadaimh. Bhí saotharlanna lonnaithe i Herrsching am Ammersee go dtí 1965, nuair a aistríodh go Garching iad. Bhí Meissner ina chónaí ina aonar lena dhá mhadra le roinnt blianta anuas dá shaol. Fuair Meissner bás i München sa bhliain 1974.Bhí Meissner ina chónaí leis féin lena dhá mhadra le roinnt blianta sula bhfuair sé bás. Fuair Meissner bás i München i 1974.
Gail Porter
Is láithreoir teilifíse Albanach í Gail Porter, a rugadh i nDún Éideann, Albain ar an 23 Márta 1971.
Baile Uilcín (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Baile Uilcín air:
Droichead Phroinsias Uí Shearbháin
Is droichead suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Droichead Phroinsias Uí Shearbháin.
Kathleen Lynch
Polaiteoir Éireannach is ea Kathleen Lynch a rugadh ar 7 Meitheamh 1953 i gCorcaigh. Is Teachta Dála í do Pháirtí an Lucht Oibre.
Sheas sí san Olltoghchán 2016, ach chaill sí a suíochán.
Rilíf íseal
Dealbhóireacht ina ngobann an dearadh beagán beag os cionn an chúlra, cosúil le bonn airgid. Ardmháistrí ar an ealaín seo ab ea Donatello is Desiderio da Settignano.
Anne Butler Yeats
Ba phéintéir, dearthóir feistis agus stáitse Éireannach í Anne Butler Yeats (26 Feabhra 1919 – 4 Iúil 2001).
Pentywyn
51.7421°N, -4.5584°W
Comhlathas na Polainne - na Liotuáine
Comhlathas na Polainne - na Liotuáine, nó Ríocht na Polainne agus Ard-Diúcacht na Liotuáine tír stairiúil a bhí inti a bhí ann ó 1569 to 1795. Bhí sé ina aontas de Ríocht na Polainne agus an Ard-Diúcacht na Liotuáine. Ba í an tír is mó san Eoraip í le linn an 16ú-17ú haois, agus ag a bhuaic, mhair sé beagnach milliún ciliméadar cearnach, agus bhí talamh aige atá anois sa Pholainn, sa Liotuáin, sa Bhealarúis, san Úcráin, sa Rúis, sa Mholdóiv, sa Laitvia agus san Eastóin
Pentywyn
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Pentywyn, 99.9 km ó Caerdydd agus 307 ó Londain. Tá daonra 336 ann, agus tá 61 (18.2%) in ann Breatnais a labhairt.
Anne Butler Yeats
Luathshaol agus saol an teaghlaigh
Ba iníon í leis an bhfile William Butler Yeats agus Georgie Hyde-Lees, neacht leis an bpéintéir Jack B. Yeats, agus le Lily Yeats agus le Elizabeth Corbet Yeats. Bhí baint ag a haintíní le Gluaiseacht na nEalaíon agus na Ceardaíochta in Éirinn, agus bhí baint acu le tionscail Dun Emer Press, Cuala Press agus Dun Emer Industries. Ba pholaiteoir é a deartháir Michael Yeats. Thug a muintir "feathers" uirthi.
Comhlathas na Polainne - na Liotuáine
Bunaíodh an Comhlathas go hoifigiúil ag Aontas Lublin i 1569, ach bhí an dá thír in aontas ó shin 1386.
Anne Butler Yeats
Luathshaol agus saol an teaghlaigh
Rugadh Áine Yeats i mBaile Átha Cliath ar 26 Feabhra 1919, rinne a hathair comóradh ar a breith leis an dán A Prayer for My Daughter. Caith Anne a céad trí bhliain idir Bhaile Uí Laoigh, Co. na Gaillimh agus Oxford, sular bhog a teaghlach go 82 Cearnóg Mhuirfean, Baile Átha Cliath i 1922.
Comhlathas na Polainne - na Liotuáine
Roinneadh an Críochdheighiltí na Polainne, sa chéad Deighilt den Pholainn. Chaill an tír a lán críocha sa chéad agus sa dara deighilt, agus roinneadh ansin go hiomlán an Phrúis, an Ostair agus an Rúis. Ní bheadh an Pholainn neamhspleách arís go dtí deireadh an Chéad Chogaidh Dhomhanda
Anne Butler Yeats
Luathshaol agus saol an teaghlaigh
Bhí sí an-tinn mar pháiste. Chaith sí trí bliana in dhá ospidéal éagsúil. St. Margaret's Hall, 50 Bóthar Mespil, agus Nightingale Hall, Bóthar Morehampton, Baile Átha Cliath. D'fhreastail sí ansin ar Pinsean Henriette, scoil chónaithe i Villars-sur-Bex, an Eilvéis (1928–30). Agus í ag filleadh ar ais ar Bhaile Átha Claith chuaigh sí go Hillcourt, Gleann Aire, scoil chónaithe Eaglais na hÉireann do chailíní. Sa bhliain 1923, thug a aintín Elizabeth "Lolly" ceachtanna líníochta scuaibe di a chabhraigh léi an chéad duais a bhaint amach i gcomórtas Ealaíne Náisiúnta an RDS do pháistí faoi ocht mbliana d'aois, i 1925 agus 1926. Chaith sí trí bliana i scoileanna RHA faoi Maurice MacGonigal, Dermod O'Brien, agus Henry Tisdall.
Comhlathas na Polainne - na Liotuáine
Comhlathas na Polainne - na Liotuáine ba chuid lárnach den Chomhrialtas Críostaí é freisin i gCath Vín áit ar bhuaigh siad ar an Impireacht Otamánach
Hussars na Polainne tá aithne mhaith orthu ón am seo mion|135x135px|Armas
Anne Butler Yeats
Luathshaol agus saol an teaghlaigh
Níor phós Anne agus ní raibh páiste aici. Bhí deartháir amháin aici Michael Butler Yeats.
Ré thábhachtach dá saol
Mar ealaíntóir, phéinteáil sí tírdhreacha, still-lifes, agus pictiúir figiúirí dathúil. Is féidir cuid obair s'aici a fheiceáil go náisiúnta agus go hidirnáisiúnta le taispeantaisí in san ghearmáin, sna stáit aontaithe, san ísiltiltír comh maith le taispeantas na oireachta. I measc a taispeántais aonair tá: Gailearaí Péintéirí Bhaile Átha Cliath, Baile Átha Cliath (1946,48); Gailearaí Dawson, Baile Átha Cliath (1963,66); Gailearaí Nua, Béal Feirste (1964,67); Cumann Cheanada Ollscoil Toronto um Léann na hÉireann (1968); Gailearaí Bardasach na Nua-Ealaíne, Baile Átha Cliath (1971-72); Ollscoil Winnipeg, Ceanada (1975); Caen, An Fhrainc (1979); Dánlanna Taylor, Baile Átha Cliath (1981,94); Gailearaí Ealaíne Shligigh (1984,89); Gailearaí Sheoirse Bhaile Átha Cliath, Mini Retrospective (1990); agus Royal Hibernian Academy Gallagher Gallery, Retrospective (1995).[3]
Comhlathas na Polainne - na Liotuáine
Ainmneacha Eile
Céad Phoblacht na Polainne/I Rzeczpospolita
Anne Butler Yeats
Ré thábhachtach dá saol
Le linn na 1950idí thosaigh sí ag dearadh leabhar. Le linn an tréimse de 25 bliain, dearadh sí tuairim is 40 leabhar.
Grace Gifford
Ealaíontóir agus cartúnaí Éireannach ab ea Grace Evelyn Gifford Plunkett (4 Márta 1888 – 13 Nollaig 1955) a bhí gníomhach sa ghluaiseacht Phoblachtánach. Phós sí a fiancé Seosamh Pluincéad i bPríosún Chill Mhaighneann cúpla uair an chloig sular cuireadh chun báis é as a pháirt in Éirí Amach na Cásca 1916. Bhí 11 siblíní aici mar Sidney Czira, Nellie Gifford is Muriel MacDonagh.
Comhlathas na Polainne - na Liotuáine
Ainmneacha Eile
Comhlathas na Dhá Náisiún
21 Meitheamh
Is é an 21 Meitheamh an 172ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 173ú lá i mbliain bhisigh. Tá 193 lá fágtha sa bhliain.
Grace Gifford
Óige agus Oideachas
I 1904 ag an aois 16 blian d'aois thosaigh Grace ag deanamh staidéar ag an Ollscoil Dublin Metropolitan School of Art (NCDA) is rinne sí staidéar faoin ealaíontóir Éireannach William Orpen. I 1907 críochní sí an cursa is chuaigh sí an sin go dtí Londain chun staidéar a dheanamh ar mínealaín i gcoláiste UCL.
Pósadh agus Teaghlach
Pósú Grace Gifford ar Seosamh Pluincéad sa blian 1916 is ní raibh aon teaghlach aici mar gheall gur cuireadh chun bás é cúpla uair tar éis a pósadh. Bhí 11 siblíní aici is athair aici Frederick Gifford bhí sé in a cuid Dlídóir is bhí a mathair Isabella Julia Burton Gifford is bhí sí gan phoist.
Ré thábhachtach dá saol
Le linn saol aici bhí símar ealíntoir is ceann an maith ach nuair a cuireadh fear céile s'aici chun báis bhí orthu na scillennna seo a úsaid chun airgead a fháíl, bhí sí ag deanamh cartúín is pictúirí eile.
Gairm
Tár éis bás a fhear chéíle thainig clú is cáil ar Grace mar gheal ar a chuid cartúin pholaitiúla i bhfabhar pholasaithe Shinn Féin agus mar gheall go toid sí i gCogadh Cathartha na hÉireann. Sa bhliain 1923, imtheorannaíodh í gan triail ar feadh míonna sa phríosún céanna inar chaill a fear céile a saol, agus is féidir a láithreacht a fheiceáil fós ina cill, agus í ag péinteáil portráidí ón gcreideamh Caitliceach ar na ballaí.
Anne Butler Yeats
Gairm
Tá a cuid pictiúr ar siúl i mbailiúcháin phríobháideacha agus phoiblí ar fud an domhain, lena n-áirítear (in Éirinn): Gailearaí Náisiúnta na hÉireann, Baile Átha Cliath; Gailearaí Bardasach Hugh Lane, Baile Átha Cliath; Músaem Uladh, Béal Feirste; Coláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath; Gailearaí Chontae Shligigh, Sligeach; Comhairle Ealaíon na hÉireann.
Saol déanach agus bás
Fuair sí bás in 2001, agus cuireadh saothair dá cuid i roinnt iarsmalann in 2002 ina honóir. Mar shampla, cuireadh thart ar 20 píosa i nGailearaí Náisiúnta na hÉireann.
Siosma Mór an Iarthair
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Western_schism_1378-1417.svg/220px-Western_schism_1378-1417.svg.png|clé|mion| Léarscáil a thaispeánann tacaíocht do Avignon (dearg) agus don Róimh (gorm) le linn Siosma an Iarthair; tá an léiriú seo cruinn go dtí an Chomhairle Pisa (1409), a chruthaigh an tríú líne éilitheoirí. Bhí an phápacht lonnaithe in Avignon ó 1309, ach d'fhill an Pápa Gréagóir XI ar an Róimh sa bhliain 1377. Tharla an scoilt an bhliain dár gcionn nuair a d'fhógair Coláiste na gCairdinéal go raibh sé tar éis dhá phápa a thoghadh laistigh de thréimhse sé mhí tar éis bhás Gréagóir XI: an Pápa Urban VI agus an Frithphápa Clement VII. Tar éis roinnt iarrachtaí ar athmhuintearas, dhearbhaigh Comhairle Pisa (1409) nach raibh éileamh dlisteanach ar an bpápacht ag ceachtar díobh, agus thoghadar an tríú duine mar Phápa, Alastar V. Fuair Alastar V bás an bhliain dár gcionn, agus tháinig Eoin XXIII i gcomharbas air. Réitíodh an siosma nuair a d'eagraigh Eoin XXIII Comhairle Konstanz (1414–1418). Shocraigh an Chomhairle go n-éireodh Gregory XII agus Eoin XXIII as, chuir sí an Frithphápa nua in Avignon, Beinidict XIII, faoi choinnealbhá, agus thogh sí Máirtín V mar an Pápa nua, le bheith i gceannas ar an Eaglais sa Róimh.
Uaireanta tugtar an Siosma Mór ar an scoilt, cé go n-úsáidtear an téarma seo níos minice ar an Siosma Mór a tharla sa bhliain 1054 idir an Suí Naofa sa Róimh agus Eaglais Cheartchreidmheach an Oirthir.
Cill Chiaráin (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Cill Chiaráin air:
Droichead Ruaraí Uí Mhóra
Is droichead suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Droichead Ruaraí Uí Mhóra.
Pen-y-bont ar Ogwr
Contae sa Bhreatain Bheag is ea Pen-y-bont ar Ogwr. Bhí 143,200 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011.
John O'Leary (Ciarraí)
Polaiteoir Éireannach ab ea John O'Leary (3 Bealtaone 1933 – 5 Deireadh Fómhair 2015). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Björk
Amhránaí agus cumadóir is ea Björk Guðmundsdóttir (saolaíodh i Réicivíc, an Íoslainn í ar an 21 Samhain, 1965). Bhí rath aici ar dtús ina h-amhránaí leis an mbanna rac-cheoil The Sugar Cubes, agus ansin mar amhránaí ina h-aonar.
Rogha dánta / Selected poems
Sa chnuasach dátheangach seo d'aistrigh Micheál Ó hAirtnéide cuid de na dánta ab fhearr a tháinig ó pheann Nuala Ní Dhomhnaill. D'fhoilsigh Raven Arts an leabhar i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1988.
Gustav Kirchhoff
Fisicí a rugadh i gKaliningrad na Rúise (Königsberg na Prúise ag an am) ab ea Gustav Robert Kirchhoff (12 Márta 1824 – 17 Deireadh Fómhair 1887). Rinne sé taighde ar chiorcaid leictreacha (ag forbairt dlíthe Kirchhoff), teas, agus speictriméadracht solais. Le Wilhelm Bunsen, d'aimsigh sé na dúile caeisiam is rubaidiam don chéad uair.
Coleen Nolan
Is amhránaí agus láithreoir teilifíse de phór na hÉireann í Coleen Patricia Nolan, a rugadh i mBlackpool, Sasana ar an 12 Márta 1965. Tháinig sí sa cheathrú háit ar an ceathrú sraith Dancing on Ice le Stuart Widdall sa bhliain 2009.
Bundún coirníneach
Is artrapód é an bundún coirníneach (Actinia equina).
Gleasnast
mion|Bolscaireacht sa bhliain 1988
San Aontas Sóivéadach sna 1980idí, chiallaigh gleasnast (гласность, glasnost, )) 'oscailteacht' nó réchúiseachas.
Cúlra
Bhí a fhios ag Míchail Gorbaitseov, ceannaire an Aontais Shóivéadaigh, sna 1980idí, go gcaithfeadh an APSS athrú ó bhun, idir chúrsaí polaitiúla agus chúrsaí eacnamaíocha, dá mb’áil leis fanacht beo. Spreag Gorbaitseov an pobal fosta, áfach, cáineadh cruthaitheach a dhéanamh ar an chóras chumannach.
B'é an focal "gleasnast" (agus peireastráice) a tharraing Gorbachev chuige ag iarraidh a chuid leasuithe a shainmhíniú. Bhí na coincheapanna seo lárnach maidir le tuiscint a fháil ar an Rúis sna 1980idí. D'athraigh an saol san Aontas ag an am, agus baineadh srianta na cinsireachta de na meáin chumarsáide, ionas go bhfuair muintir an Aontais cead cainte.
An Bhanna Uachtarach (Toghcheantar Tionóil)
Is toghcheantar tionóil é An Bhanna Uachtarach ar Thionól Thuaisceart Éireann (Béarla: Upper Bann ).
D'úsáideadh an suíochán den chéad uair i dtoghchán do Thuaisceart Éireann amháin, d’Fhóram Thuaisceart Éireann i 1996. Ó 1998, tá baill tofa aige don Tionól reatha.
Seán Diolún
Ba pholaiteoir náisiúnach Éireannach é Seán Diolún (Béarla: John Dillon) (4 Meán Fómhair, 1851 - 4 Lúnasa, 1927), a bhí gníomhach sa ghluaiseacht a bhí ag iarraidh Rialtas Dúchais a bhaint amach in Éirinn.
Mac leis an scríbhneoir Seán de Bláca Diolún (John Blake Dillon), bhí Seán Diolún ina bhall de Conradh na Talún. Ghlac sé páirt i gCogadh na Talún sna 1880idí nuair a bhí sé óg.
Níos déanaí, bhí Diolún ina cheannaire ar Pháirtí Parlaiminteach na hÉireann idir na blianta 1892 agus 1900, agus arís sa bhliain 1918 tar éis bás Sheáin Mhic Réamainn. clé|mion|240x240px|Póstaer ó Chonradh na Talún (1880idí) Chaill Diolún agus a pháirtí a lán tacaíocht tar éis Éirí Amach na Cásca sa bhliain 1916, agus chuir fás Shinn Féin i rith an tréimhse seo deireadh leo.
Chuaigh a mhac Seámus Diolún isteach sa pholaitíocht freisin.
Mucros
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Mucros air:
Cead Aighnis
Cnuasach filíochta ó lámh Nuala Ní Dhomhnaill is ea Cead Aighnis. Tá dánta ann faoi chine faoi fharraige darb ainm na Murúcha. D'fhoilsigh An Sagart (Maigh Nuad) é sa bhliain 1999.
Pen-y-cae
Baile i Wrecsam, an Bhreatain Bheag, is ea Pen-y-cae, 169.1 km ó Caerdydd agus 260 ó Londain. Tá daonra 3,247 ann, agus tá 620 (19.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Mary Swanzy
Ealaíontóir Éireannach ba ea Mary Swanzy (15 Feabhra 1882  i mBaile Átha Cliath  - 1978). Bhí sí mar an dara de thriúr iníonacha de chuid Sir Henry Rosborough, Swanzy (máinlia súl) agus a bhean Mary (née Denham)
Ealaíontóir tírdhreacha agus seánra Éireannach a bhí i Mary Swanzy HRHA. Bhí sí ar cheann de na chéad phéintéirí teibí in Éirinn agus í ar cheann de na chéad phéintéirí teibí in Éirinn, a bhfuil clú uirthi mar gheall ar a stíl eicléictiúil, agus phéinteáil sí i go leor stíleanna lena n-áirítear ciúbachas, futurism, fauvisism, agus orphism.
D’fhill sí ar Bhaile Átha Cliath agus bhí taispeántais rialta aici. Thaispeáin sí a cuid oibre ag an Salon des Independants, ag éirí ina ball coiste i 1920 agus ag na Beaux Arts. Thaistil sí go forleathan agus phéinteáil sí tírdhreacha óna turais éagsúla. D’fhan Cezanne agus Gauguin mar na tionchair ba mhó a bhí aici, chomh maith lena meas mór ar shaothar Sandro Botticelli (c.1445-1510).
Déanann a cuid tionchair achoimre ar a stíl sách eicléictiúil ina clasaiceachas dúchasach, an úsáid gheal a bhain sí as dathanna agus cineálacha solais in éineacht le tionchar leanúnach Ciúbach. Tá a nuálaíocht agus a oeuvre athmheasta agus ardaithe le blianta beaga anuas.
Níl an leibhéal gnóthachtála atá aici, a taisteal domhanda agus a smaointeoireacht bhunaidh ar aon dul le healaín na hÉireann dar leis an IMMA a thugann moladh di mar Mháistir na Nua-Ghaeilge.
Tá a saothar ar taispeáint taobh le Marc Chagall (1887-1985) agus William Scott (1913-1989). Rinneadh ball oinigh den Acadamh Ríoga Hibernian í i 1949. Rinneadh ceiliúradh mór uirthi le haird siarghabhálach ar a cuid oibre i 1968 ag Dánlann Hugh Lane, Baile Átha Cliath.
I 1920, i gcoinne chúlra an fhoréigin i gCogadh Saoirse na hÉireann, d'fhág sí Éire i bhfoirm deoraíochta féin-fhorchurtha. Ag taisteal ar dtús trí Oirthear na hEorpa agus na Balcáin, sheol sí ansin go Haváí agus Samó ó 1923 go 24 - go litriúil ag trasnú na cruinne.
Le linn di a bheith ann rinne sí saothar atá uathúil i gcomhthéacs Éireannach le híomhánna a thaispeánann a proto-feimineachas agus a léirmheas ar an gcóras coilíneach. Mar is fearr aithne uirthi as a cuid saothar péintéireachta Ciúbacha agus Futurist, tar éis 1914 thaispeáin sí go rialta ag Salon des Indépendants i bPáras agus ag na Beaux Arts, in éineacht le healaíontóirí a bhfuil clú orthu anois. Faoi 1946 bhí sí san áireamh i dtaispeántais le Chagall, William Scott agus Henry Moore ach ina dhiaidh sin thit a saothar i doiléire.
Seans go raibh sé seo i bpáirt mar gheall ar a stádas mar ealaíontóir baineann agus go deimhin bhí sí glórtha ar cheisteanna inscne, ag rá; ‘Dá rugadh Anraí mé in ionad Mhuire bheadh ​​mo shaol an-difriúil
Spíonáin is róiseanna
Seo cnuasach filíochta ó pheann Nuala Ní Dhomhnaill. Sa bhliain 19993 a d'fhoilsigh Cló Iar-Chonnachta in Indreabhán é.
Patsy Rowlands
Ba bhan-aisteoir Sasanach í Patricia Amy "Patsy" Rowlands (a rugadh ar an 19 Eanáir 1931 agus a fuair bás ar an 22 Eanáir 2005).
Veronica
Is é Veronica an géineas is mó san fhine Plantaginaceae, fine na bplandaí bláthanna, le thart ar 500 speiceas. Tugtar lus cré, seamair chré, nó niamhscoth ar speicis éagsúla.
Roghnaigh Carl Linnaeus an t-ainm Veronica san ainmníocht dhéthéarmach bunaithe ar úsáid choitianta i go leor teangacha Eorpacha do phlandaí sa ghrúpa seo. Bhí an focal in úsáid i mBéarla chomh luath leis an mbliain 1572. Is dócha go léiríonn an t-ainm nasc leis an Naomh Véaranaice.
Grianghrafadóireacht Kirlian
Is féidir réimse dhian leictreach a chruthú le foinse ardvoltais (30-50 kV) agus í a thaifeadadh ar phláta fótagrafach mar thrasnaíocht leictreach. Má chuirtear ábhair sheoltacha sa réimse, taifeadtear íomhá de dhromchla an ábhair. I gcás inslitheora, taifeadtar íomhá den taobh istigh den ábhar. Má chuirtear rud beo sa réimse, faightear íomhá shainiúil de. D'fhionn na hinnealtóirí Rúiseacha Semyon is Valentina Kirlian an feiniméan seo sna 1950idí, féiniméan atá ina ábhar taighde i láthair na huaire.
Riníteas
Athlasadh i líneáil na sróine a dtarlaíonn sileadh mar thoradh air, is srón phlúchta silidh. Is féidir go dtarlóidh sé de thoradh ar riocht ailléirgeach cosúil le fiabhras léana, nó ionfhabhtú cosúil le slaghdán leitheadach.
Cill Fhíonáin (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Cill Fhíonáin air:
146 RC
Eachtraí
Deireadh leis an Tríú Cogadh (149 RC - 146 RC) idir na Rómhánaigh agus na Cartagaigh. Scríos cathrach na Cartaige go hiomlán ag na Rómhánaigh. thumb|Iarsmaí na Cartaige
Básanna
thumb|Rí Seiliúcach Alexander Balas agus a bhean chéile Cleopatra Thea
Droichead Samuel Beckett
Is droichead suite i mBaile Átha Cliath trasna na Life é Droichead Samuel Beckett.
Santiago Calatrava, ailtire as Valencia na Spáinne, a dhear é ina stíl nua-thodhchaíoch shainiúil. Cuireadh tús lena thógáil sa bhliain 2007 agus osclaíodh é ar 10 Nollaig, 2009.
Pen-y-ffordd
53.1486°N, -3.0424°W
Baile i Sir y Fflint, an Bhreatain Bheag, is ea Pen-y-ffordd, 185.7 km ó Caerdydd agus 269 ó Londain. Tá daonra 3,780 ann, agus tá 413 (10.9%) in ann Breatnais a labhairt.
Benedicta Boccoli
Is ban-aisteoir Iodálach í Benedicta Boccoli, a rugadh ar an 11 Samhain 1966.
A saol
Rugadh Benedicta i Milano ar 11 Samhain 1966. D'aistrigh sí go dtí an Róimh lena teaghlach mar leanbh. Tá a deirfiúr Brigitta ina haisteoir chomh maith.
Aithnítear Benedicta mar aisteoir eicléictiúil. Thosaigh sí ar an teilifís ag aois an-luath (18 bliana). Cúpla bliain ina dhiaidh sin, is é a haithne ar an amharclann gur oir an obair sin di mar aisteoir.
16 Lúnasa
Is é an 16 Lúnasa an 228ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 229ú lá i mbliain bhisigh. Tá 137 lá fágtha sa bhliain.
Féar Suaithinseach
Seo leabhar leis an bhfile Éireannach Nuala Ní Dhomhnaill. Cnuasach filíochta atá ann. D'fhoilsigh An Sagart é sa bhliain 1984. Tá "Dán do Mhelissa", a cuireadh ar chúrsa na hArdteistiméireachta, ar cheann de na dánta is cáiliúla ann.
Árón
Ba fháidh agus naomh é Árón. Luaitear é sa Sean-Tiomna.
Camino de Santiago
mion Is dócha gurb é Camino de Santiago de Compostela an cosán oilithreachta is clúití ar domhan, mórbhealach oilithrigh ársa i dtuaisceart na Spáinne.
Tá cáil mhór ar fud an domhain ar an Camino de Santiago-an tsiúlóid choisricthe sa Spáinn le bealaí éagsúla ar fud na tíre atá ag tarraingt ar Santiago de Compostela in iarthuaisceart na Spáinne, áit a gcreidtear go bhfuil Naomh Séamas curtha. mion
Stair
Sa bhliain 1171, d'iarr Anraí II Shasana pas coimirce ar Fernando II, Rí León, lena bhóthar a réiteach go Santiago. Tá gach dealramh ar an scéal gur leagadh an oilithreacht mar phionós air in éiric dhúnmharú Thomas Becket.
Is fada an bhaint atá ag na Gaeil leis an oilithreacht go Santiago de Compostela.
Marianne Stone
Ba bhan-aisteoir Sasanach í Marianne Stone (a rugadh ar an 23 Lúnasa 1922 agus a fuair bás ar an 21 Nollaig 2009).
Corn Nioclás Mac Riocaird
Comórtas agus duais iomána é Corn Nioclás Mac Riocaird nó Corn Mac Riocaird (Béarla: Nicky Rackard Cup), atá eagraithe ag Cumann Lúthchleas Gael do na contaetha as "Sraith 4", nó na foirne atá níos laige sa spórt.
Tá an corn ainmnithe i ndiaidh Nioclás Mac Riocaird, duine de na h-iománaithe ab fhearr riamh.
Calraiméadracht
deas|250px|thumb|Calraiméadracht Tomhas an fhuinnimh a aistrítear i bpróiseas ceimiceach nó fisiciúil ar leith, cosúil leis an bhfuinneamh a ionsúnn solad ar leith óna thimpeallacht nuair a leánn ina leacht, nó an fuinneamh a astaítear nuair a dhóitear ábhar éigin. I gcúrsaí cothaithe baintear úsáid as calraiméadair chun an méid calraí i mbia éigin a thomhas, agus an teas atá astaithe ag duine a thomhas, coibhéiseach le hídiú fuinnimh an duine. Bíonn cuid de na calraiméadair seo mór a dhóthain chun gur féidir le duine maireachtáil ann ar feadh roinnt mhaith laethanta is beatha réasúnta iomlán a bheith aige lena linn, ionas gur féidir ídiú fuinnimh sa ghnáthbheatha a thomhas.
Elaine Thompson
Is rábálaí raoin agus faiche Iamácach í Elaine Thompson. Rugadh í ar an 28 Meitheamh 1992.
Agóidí i Srí Lanca, 2022
I mí an Mhárta 2022, thosaigh oll-léirsithe i Srí Lanca maidir le géarchéim eacnamaíochta an oileáin.
Elaine Thompson
Ag na Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016 i Rio de Janeiro, An Bhrasaíl, bhuaigh Thompson bonn ór sna rásaí 100m agus sna rásaí 200m agus bonn airgid sa rás sealaíochta 4×100 m.
Agóidí i Srí Lanca, 2022
mion|clé|'Gotagogama' nó "Gota Go Village"
Rinn (ailtireacht)
San ailtireacht, an bior le taobhanna cuartha a mhaisíonn oscailtí in eangach Ghotach. Nuair a bhíonn 3 nó 4 rinn i gciorcal, foirmíonn cruthanna seimre trídhuilleacha nó ceithredhuilleacha.
Agóidí i Srí Lanca, 2022
Ar 13 Iúil, theith an tUachtarán, Gotabaya Rajapaksa, lena theaghlach go dtí na hOileáin Mhaldíve, chun éalú ó lucht agóide sa tír. D'eitil sé an lá dár gcionn go Singeapór agus d'éirigh sé as a phost.
Fógraíodh staid éigeandála sa tír.