cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
San Mairíne
Tíreolaíocht Pholaitiúil
Is é Dogana an áit is flúirsí daoine, ach ní caisleán ann féin é. Cuid de chaisleán Serravalle é ó thaobh an riaracháin de.
Tá na caisleáin roinnte ina gceithre thoghlach is daichead (curazie).
Daonra
Sa bhliain 2007 bhí 30,926 duine ina gcónaí sa Phoblacht. Sanmairínigh iad 85% den phobal agus is Iodálaigh iad 10%, rud a fhágann gur eachtrannaigh an chuid eile. Is é an Caitliceachas an príomhchreideamh.
Tá timpeall 17,000 Sanmairíneach ina gcónaí lasmuigh den Phoblacht, agus a bhformhór le fáil sa Iodáil féin, in Emilia-Romagna agus i Marche. Tá timpeall 6,600 duine ina gcónaí thar lear.
Tá an daonra ag dul i méid i gcónaí: bhí 7,080 duine ann de réir an chéad daonáireamh (1864), 7,464 de réir an dara ceann (1874) agus 9,359 de réir an tríú ceann (1899). Bhí 12,100 duine ann sa bhliain 1947 agus 12,284 sa bhliain 1976.
Faoin mbliain 2005 bhí méadú 1.3% ag teacht ar an daonra, agus measadh an mheánaois báis mar 81.62 bliain.
Is í an Iodáilis an teanga oifigiúil, agus labhraítear an chanúint romanoglo.
thumb|300 px|right|Monte Titano.
Ón Seanreacht go dtí na Meánaoiseanna
Deir an finscéal gur bhunaigh San Mairíne, deagánach agus saor cloiche ó oileán Arbe sa Dalmáit a bhí ag teitheadh ó ghéarleanúint Dhióicléitianas, pobal beag Críostaí ar Monte Titano, an sliabh is airde sa Phoblacht, ar 3 meán Fómhair 301. Bean ghustalach ó Rimini ba ea an tiarna talún agus thug sí an ceantar don phobal nua. Thug siad ‘Tír San Mairíne’ ar an áit, agus deirtear go ndúirt Mairíne féin an méid a leanas lena lucht leanúna ag saothrú an bháis dó: Relinquo vos liberos ab utroque homine (Fágaim neamhspleách ar cheachtar [i.e. an Pápa agus an tImpire] sibh).
D’fhág an chomhairle seo a rian ar chúrsaí riaracháin míle bliain tar éis bhás an naoimh. Sa bhliain 1296, nuair a cuireadh an dlí ar mhainistir Valle Sant'Anastasio, dúradh gur dhiúltaigh siad dleachtanna a íoc toisc go ndearna a naomh ‘saor’ iad, de réir an mhana seo: Nemini teneri (Bí neamhspleách ar chách). Sa bhliain 1300, nuair a rinneadh socrú idir easpag Montefeltro agus roinnt ‘caisleán’ eile a raibh San Mairíne ar cheann acu, admhaíodh go raibh sé de cheart ag San Mairíne de réir ordú an naoimh gan dleachtanna a íoc. (Thángthas ar an gcáipéis úd i mainistir de chuid na Mion-Bhráithre ag Sant’Igne in aice le San Leo.)
Na Meánaoiseanna Déanacha agus Athbheochan an Léinn
Thug an Stát Pápach, faoi Nioclás IV, aitheantas don Phoblacht sa bhliain 1291. Nascadh caisleán Chiesanuova leis sa bhliain 1320. Sa bhliain 1351, tar éis d’easpag San Leo é a scaoileadh óna dhualgais fheodacha, rinneadh dúiche neamhspleách den Phoblacht.
Bhí an stát á rialú ag an Arengo, comhdháil na gcinn fine, ón mbliain 1000 amach, ach ní raibh a leithéid de shocrú oiriúnach agus an stát ag méadú. Sa 13ú haois bunaíodh tionóil pholaitiúla, Comhairle an Chaogad agus Comhairle an Trí Dhuine Dhéag, agus sa bhliain 1243 tháinig ‘Captaein an Stáit’ (Capitani Reggenti) i réim, fir ar thogh an tArengo iad agus a raibh cumhacht fheidhmeannach agus dlí acu. Ritheadh na chéad dlíthe sa bhliain 1263. Sa 15ú haois bunaíodh an Ard-Chomhairle Mhór (Consiglio Grande e Generale), tionól a raibh seasca ball den Arengo ann. Ach de réir a chéile ghlac na forais nua an chuid ba mhó dá chúraimí ón Arengo, agus cé nár cuireadh é siúd ar ceal riamh, bhí sé chomh lag sin gur ar éigean a tionóladh arís é ón mbliain 1571 amach.
An Tréimhse Nua-Aimseartha
thumb|left|140px|Bunreacht na bliana 1600 Ar 8 Deireadh fómhair 1600 cuireadh an chéad bhunreacht scríofa, Leges Statutae Sancti Marini, ar fáil, rud atá ina bhunús le dlíthe na Poblachta go fóill, i dteannta le dlíthe toghchánaíochta na dtríochaidí.
Tar éis na bliana 1700 thosaigh na forais ag meath: chuaigh an Ard-Chomhairle Mhór ó smacht agus í ag feidhmiú ar mhaithe le baicle teaghlach uasal, baicle a bhí ag dul i laghad. Ní raibh a baill á dtoghadh ag an Arengo a thuilleadh ach á gcomhthoghadh ag an gComhairle féin. Mar sin a lean an scéal go dtí an bhliain 1906, nuair a chuaigh an tArengo i mbun nuachóiriú daonlathach na tíre.
D’fhulaing an Phoblacht trí thréimhse ghearra forghábhala. Sa bhliain 1503 ghabh Cesare Borgia í ar feadh roinnt míonna roimh a bhás. Sa bhliain 1739 rinne an Cairdinéal Alberoni iarracht ar an bPoblacht a ghabháil ar mhaithe leis an Stát Pápach, iarracht a theip de bharr idirghabháil stát eile, easumhlaíocht shibhialta agus gearán a dhéanamh leis an bPápa. Tharla an fhorghabháil dheireanach sa bhliain 1944 nuair a tháinig na Gearmánaigh agus iad ag cúlú, agus ansin na Comhghuaillithe, a d’fhan cúpla seachtain ann.
Thug Napoléon aitheantas don Phoblacht sa bhliain 1797 thar ceann na Fraince, aitheantas a thug tíortha Eorpacha eile freisin ag Comhdháil Vín sa bhliain 1815. Deirtear gur thairg Napoléon teorainn na Poblachta a fhairsingiú chomh fada le Muir Aidriad, tairiscint nár glacadh léi. Dá bhrí sin níor áiríodh an Phoblacht mar pháirtí de chuid na Fraince ag an gComhdháil.
An 19ú hAois
right|thumb|280px|Sa bhliain [[1849, tar éis threascairt na Poblachta Rómhánaí, theith Giuseppe agus Anita Garibaldi go bhfuair siad dídean i San Mairíne.]]
Le linn an Risorgimento (is é sin, cogaí aontaithe na hIodáile) bhí an Phoblacht ina dídean ag mórán a bhí páirteach i gcoimhlintí na mblianta sin, coimhlintí a raibh lámh ag a lán Sanmairíneach iontu. Sa bhliain 1849, nuair a bhí Garibaldi ag iarraidh an Veinéis a bhaint amach, thimpeallaigh ceithre arm é ag Macerata Feltria. D’iarr Garibaldi ar an Ard-Chomhairle Mhór ligean dó dul trasna San Mairíne, ach tugadh diúltú dó. D’iarr sé arís é, agus an uair seo ní fhan sé le diúltú ach chuaigh thar teorainn isteach leis an 1,500 fear a bhí aige fós agus d’iarr dídean go pearsanta. Thug Domenico Maria Belzoppi I, Captaen Stáit agus liobrálach a sacadh i bpríosún tar éis achrainn i Rimini sa bhliain 1845, dó í mar mhalairt ar dhul in urrús ar neamhspleáchas an stáit agus ar é a chosaint ar namhaid armtha.
Lean San Mairíne air ag fáiltiú roimh na teifigh agus ag tacú leis an gceannairc, rud a mhúscail amhras sa Stát Pápach agus san Ostair. Bheartaigh an dá thír úd ar an bPoblacht a fhorghabháil ach theip air seo de bharr idirghabháil Napoléon III na Fraince.
Nuair a aontaíodh an Iodáil laghdaígh contúirt na forghabhála dá réir. Rinneadh conradh cairdis (trattato d’amicizia) ar 2 Márta 1862 a bhí ina urra ar neamhspleáchas na Poblachta agus a chuir cúrsaí tráchtála chun cinn. Athbhreithníodh é sna blianta 1939 agus 1971 i ngeall ar aontas custaim agus ar fhóirdheontas bliantúil a fháil ón Iodáil.
Sa dara cuid den 19ú haois bheartaigh cuid den lucht intleachta ar shaol an phobail a athchóiriú, saol coimeádach tuaithe. Dá bhrí sin cuireadh clár úinéireachta talún (catasto) ar bun sa bhliain 1858, osclaíodh ospidéal nua sa bhliain 1865, cuireadh bail nua ar an gcóras poist agus bunaíodh an teileagraf sa bhliain 1880, agus foilsíodh cód peannaideach sa bhliain 1865 a chealaigh pionós an bháis. Tosaíodh ag fostú mórán múinteoirí sa bhliain 1880, agus bunaíodh an Cumann Comharthacaíochta (la Società di Mutuo Soccorso) sa bhliain 1876 i gcomhair oibrithe bochta, cumann a chuidigh leis an mBanc Taisce a bhunú.
Mar sin féin, is beag dul chun cinn a rinne an geilleagar, agus an fheirmeoireacht chomh neamhthorthúil sin. Bhain 80% den phobal le muintir na tuaithe, agus ceárdaithe, oibrithe cathrach agus lucht gnó ba ea an fuíoll. Bhí mórán gan obair agus bhí an tionsclaíocht lag, rud a sheol neart daoine thar teorainn amach chun Meiriceá, chun na Fraince agus chun na hEilbhéise.
An 20u hAois
Sa bhliain 1906 tharla réabhlóid shíochánta a chuir cuma nua ar an gcóras toghchánaíochta. Tar éis don Arengo a thionól rinneadh dlí a chuir deireadh le smacht na holagarcachta agus a dúirt go gcaithfí an tríú cuid den Ard-Chomhairle a thoghadh gach trí bliana.
Nuair a thosaigh an Chéad Chogadh Domhanda bhí eagla ar an Iodáil go dtabharfadh San Mairíne dídean do thréigtheoirí agus chuir sí brú ar an bPoblacht ar dheacair do lucht na neodrachta, dream ar sheas an Páirtí Sóisialach dóibh, cur ina choinne. Chuaigh roinnt Sanmairínigh in arm na hIodáile agus soláthraíodh ospidéal machaire. Tugadh óráidí faoina riachtanaí a bhí sé greim a fháil arís ar Rab, oileán Dalmátach arbh é áit dhúchais an naoimh féin é, cé gur chuir an chaint seo colg ar na húdaráis Ostra-Ungáracha.
Tháinig drochbhail ar an ngeilleagar agus an cogadh ar siúl, de dheasca boilsciú, dífhostaíochta agus gan beartas soiléir eacnamaíoch a bheith ann. Thairis sin de, bhí lochtú géar á dhéanamh ar an gciondáil, rud a cuireadh i bhfeidhm sa bhliain 1915: bhí ábhair riachtanacha bia agus earraí eile á bhforéileamh ar phraghas socair, agus ní mó ná sásta a bhí lucht curadóireachta ná na sóisialaigh dá bharr.
Tar éis an chogaidh féin theip ar na trí pháirtí ba mhó (sóisialaigh, daonlathaigh choimeádacha agus, tar éis na bliana 1920, páirtí pobail) rialtas buanseasmhach a bhunú agus an geilleagar a fheabhsú. Bhí daoine míshásta leis an leasú cánach a rinneadh sa bhliain 1922, agus bhí olc ar fhaisistigh Iodálacha toisc go raibh easaontóirí ag dul ar a gcoimeád i San Mairíne.
Joan Mallon
Faoi Joan E Mallon
Example Woman' (also known as: Example Woman of Explanation; place of birth (country), date of birth year of birth – place of birth] (country), date of death year of death) is an alleged woman used to create a sample biography for the WikiWomen project. The biography is copied to adapt to an existing WikiWoman.
San Mairíne
An 20u hAois
Sa bhliain 1922 bunaíodh an PFS, Partito Fascista Sammarinese (Páirtí Faisisteach Sanmairíneach), agus é ag feidhmiú ar son baicle tiarnaí talún. Tháinig sé i dtreis i dtoghcháin na bliana 1923, agus beartas frithdhaonlathach aige arbh ionann é agus beartas na bhfaisisteach Iodálach. Ba mhinic ina bhualadh é ag na faisistigh agus ag lucht na heite clé. Bhí ag teip ar na páirtithe eile réiteach le chéile fós, agus sa bhliain 1923 d'éirigh leis na faisistigh an Ard-Chomhairle a scaoileadh agus Consiglio Principe e Sovrano (Príomh-Chomhairle Ceannasach) a chur ina háit. Níor rith ach iarrthóirí faisisteacha agus beagán iarrthóirí Caitliceacha i dtoghcháin na bliana 1923, agus scaoileadh na páirtithe eile ar fad. Tháinig rialtas PFS i réim, ach bhíodh an oiread sin aighnis ar siúl sa pháirtí go mbíodh orthu dul ag iarraidh cabhrach ar a gcairde san Iodáil, rud a lig don pháirtí Iodálach dul i bhfeidhm de réir a chéile ar pholaitíocht San Mairíne.
Joan Mallon
Faoi Joan E Mallon
Rugadh Joan E Mallon sa bhliain 1955.
San Mairíne
An 20u hAois
Ón mbliain 1930 amach bhí bail níos fearr ag teacht ar shaol an phobail. Bhí oibreacha poiblí ar siúl, tháinig feabhas ar chúrsaí tionsclaíochta agus tráchtála, tógadh iarnbhóthar go dtí Rimini agus thosaigh turasóirí ag teacht.
Joan Mallon
Saol & Gairm bheatha
Bunús
Anseo deir sé cad as don bhean srl., go minic freisin cé hí a teaghlach (cáiliúil).
Óige agus Oideachas
Anseo is féidir linn níos mó a fhoghlaim faoina hóige agus mar sin de.
San Mairíne
An Tréimhse Iarchogaidh
Tar éis threascairt an Fhaisisteachais tháinig comhrialtas den eite chlé i réim. Sa bhliain 1950 cuireadh córas leasa shóisialaigh ar bun. Chuaigh sé rite le rialtas na hIodáile rialtas den eite chlé i San Mairíne a fhulaingt agus an Cogadh Fuar i dteann a réime, agus dhruid sé an teorainn sa bhliain 1950, rud a chuir isteach ar chúrsaí tráchtála agus ba chúis le cúpla monarcha áitiúil a dhúnadh.
Sna seascaidí agus sna seachtóidí tugadh aitheantas do roinnt cearta sibhialta, ceart vótála na mban san áireamh (1960). D'fhan comhrialtais den eite chlé i réim, cé go ndeachaigh na Daonlathaigh Chríostaí i gcomhar leis na Cumannaigh sa bhliain 1988. Níor tháinig aon athrú mór ar an gclaonadh clé, áfach, rud ba léir chomh déanach le toghcháin na bliana 2006, nuair a tháinig comhrialtas meánchlé i dtreis.
Joan Mallon
Ré thábhachtach dá saol
B’fhéidir go raibh tréimhse eile ann ina ndearna an bhean go leor rudaí tábhachtacha nó ina raibh taithí acu uirthi.
San Mairíne
An Tréimhse Iarchogaidh
Bhí an Phoblacht ag fáil aitheantas idirnáisiúnta i gcónaí, agus nasc taidhleoireachta á dhéanamh aici le mórán tíortha. Tá sí ina ball de Chomhairle na hEorpa ón mbliain 1988 i leith, agus ghlac sí an Uachtaránacht sa bhliain 1990. Tá sí ina ball de na Náisiúin Aontaithe ón mbliain 1992 i leith.
Joan Mallon
Gairm
Cúiseanna a bhfuil clú uirthi; tábhacht nó tionchar ag baint léi.
San Mairíne
Naisc
An Iodáil
Joan Mallon
Saol déanach agus bás
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Oidhreacht
Cad eile atá againn den bhean seo? Ar fhág sí leabhair nó saothar eile, an féidir linn fós cuairt a thabhairt ar áiteanna ina raibh sí ina saol agus rianta fágtha? Rud éigin mar sin.
Séamus Ó Beaglaoich
Ceoltóir, amhránaí agus feirmeoir ó Bhaile na bPoc i gCorca Dhuibhne a bhí in Séamus Ó Beaglaoich nó Séamus Begley (26 Lúnasa 1949 - 9 Eanáir 2023).
Saol
Rugadh agus tógadh Séamus Ó Beaglaoich i mBaile na bPoc i gCorca Dhuibhne, duine de naonúr clainne a raibh bua an cheoil iontu go léir. Rugadh é i gceann de theaghlaigh mhóra an cheoil in Éirinn – muintir Bheaglaoich Bhaile na bPoc. Bhíodh halla rince ar an Muirígh ag muintir Bheaglaoich agus é ina chomórtas idir ógánaigh Bhaile na bPoc féachaint cé leis a thitfeadh an gradam – a bheith ag seinm ag na céilithe sa halla.
Thosaigh an Beaglaíoch ag seinm ceoil in Halla na Muirí agus é 14 bliain d’aois. Ba iad leithéidí Joe Burke, Paddy O’Brien agus Finbarr Dwyer na boscadóirí ba mhó a chuaigh i bhfeidhm air agus é ag teacht chun coinlíochta.
Deireadh sé féin go mba bhreá an lá dó ag Oireachtas na bliana 1969 ach a ndúirt an moltóir Seán Óg Ó Tuama leis an mBeaglaoch óg go raibh a ghuth róbhinn don sean-nós.
Thug sé tamall dá shaol ag obair in Chicago ach d’fhill sé ar an bhfód dúchais agus bhí ina fheirmeoir anseo.
Le spreagadh Riobaird Mhic Góráin Ghael Linn, d'eisigh Séamus Ó Beaglaoich féin agus a dheirfiúr Máire a gcéad albam in 1973, An Ciarraíoch Mallaithe. Ní fada gur bhain fear pharóiste Mórdhach gradam amach mar cheoltóir, ní hamháin in Éirinn ach ar fud an domhain.
As a chumas diamhair ar an mbosca ceoil is mó a thuill sé aitheantas agus bhain a chleamhnas ceoil leis an ngiotáraí Steve Cooney suaitheadh maith as saol an cheoil thraidisiúnta tar éis dóibh bualadh lena chéile ar dtúis i dtábhairne an Bhreathnaigh ar an mBóthar i 1984.
Chuir sé albam eile amach le Máire in 1989, Planxtaí Bhaile na bPoc.
As an gcleamhnas ceolmhar a rinneadh dó féin agus an tAstrálach Steve Cooney do tháinig Meitheal sa bhliain 1996 - cnuasach a bhain an anáil do phobal an cheoil de bharr an choir nua a bhaineadar as ceol traidisiúnta. Is mó duine a bhí meallta ag a n-albam Meitheal agus ag a gceolchoirmeacha spleodracha a mbíodh fiántas agus anam as an ngnáth ag baint leo. Mar “Guns N’ Roses Bhaile na bPoc” a chuir an craoltóir Ailbhe Ó Monacháin i láthair iad ar oíche oscailte TG4 i 1996.
Ina dhiaidh sin, bhí leithéidí Jim Murray agus Tim Edey mar thionlacan aige. Bhuaigh a saothar Ragairne (2001), in éineacht le Jim Murray, duaiseanna d’albam traidisiúnta na bliana ó Hot Press agus The Irish Times.
Feirmeoir agus scéalaí
Ina pharóiste dúchais, Paróiste Mórdhach, bhí Ó Beaglaoich aitheanta mar shárchainteoir agus é ar dhuine de na daoine ab fhearr sa Ghaeltacht chun scéal a insint.
Bás agus oidhreacht
Fuair Séamus Ó Beaglaoich bás gan choinne in Eanáir na bliana 2023, in aois a 73 bliana. Ag éileamh lena chroí, chuaigh sé faoi scian in Ospidéal Luimnigh ach chuaigh cúrsaí in aimhréidh.
Cuireadh Séamus Ó Beaglaoich i reilig Chill Chuáin. Léiriú ar shuim agus ar mheas an phobail ar Shéamus gur chraol RTÉ Raidió na Gaeltachta an t-aifreann ar a leathanach Facebook. Maireann a bhean chéile Mary, a gclann - Breandán, Eoin, Niall agus Méabh - deartháireacha agus deirfiúracha agus a gclannaibh siúd.
Tagairtí
<references group="" responsive="1">
Sputnik 1
Mí ina dhiaidh sin lainseáil siad Sputnik 2, ar mheáchan 508 kg. Tarchuireadh tomhais fhiseolaíocha is bhithcheimiceacha uaidh ar feadh seacht lá.
Flannbhuí meitile
Ruaim den diasachineál a chuimsíonn an grúpa –N=N–. Is táscaire pH é, a bhíonn dearg ina fhoirm aigéadach agus buí/flannbhuí ina fhoirm bhunata, an t-athrú ag tarlú ag pH = 4.
Sputnik 1
Cúlra
Thosaigh spásrás idir na Stáit Aontaithe agus an tAontas Sóivéadach i lár na gcaogaidí, iad ag iarraidh an lámh in uachtar a fháil ar a chéile sa taiscéalaíocht sa spás. Bhí an tAontas Sóivéadach ag déanamh an-dul chun cinn i gcúrsaí eolaíochta agus teicneolaíochta sna 1950idí.
The Sunday Business Post
Nuachtán mórbhileog Éireannach is ea an The Sunday Business Post. Is é Tom Lyons an eagarthóir reatha.
Clothna mac Aenghusa
File agus Ollamh Éireann ba ea  Clothna mac Aonghasa  (Meán-Ghaeilge  Clothna mac Aenghusa), (bás 1008).
Caomhnaítear roinnt dá chuid dánta i Leabharlann Choláiste na Tríonóide.
John Mearsheimer
Is eolaí polaitiúil Meiriceánach agus scoláire caidrimh idirnáisiúnta é John Joseph Mearsheimer / / ˈmɪərʃaɪmər / ; rugadh 14 Nollaig, 1947), a bhaineann leis an scoil smaointeoireachta réalaíche. Is é an tOllamh Scothsheirbhíse R. Wendell Harrison in Ollscoil Chicago é. Tá sé curtha síos mar an réalaíoch is mó tionchair dá ghlúin.
Is fearr aithne ar Mearsheimer as a chuid forbartha ar theoiric an réalachais ionsaitheach, a chuireann síos ar an idirghníomhú idir cumhachtaí móra mar rud a spreagtar go príomha ag an dúil réasúnach chun mórcheannais réigiúnaigh a bhaint amach i gcóras idirnáisiúnta anordúil. Creideann Mearsheimer gur dócha go dtiocfaidh coinbhleacht leis na Stáit Aontaithe as cumhacht mhéadaithe na Síne.
Sa leabhar The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy, a scríobh Mearsheimer, déanann sé argóint fhónta go bhfuil tionchar díréireach ag stocaireacht Iosrael ar bheartas eachtrach na SA.
Luathshaol
Rugadh Mearsheimer i mí na Nollag 1947 i mBrooklyn, Nua-Eabhrac. Tógadh i gCathair Nua-Eabhrac é go dtí go raibh sé ocht mbliana d’aois, nuair a d’aistrigh a thuismitheoirí a theaghlach go gCroton-on-Hudson, Nua-Eabhrac, bruachbhaile i gContae Westchester. Nuair a bhí sé 17, liostáil Mearsheimer in Arm na SA. Tar éis bliain amháin mar bhall liostáilte, fuair sé ceapachán chuig Acadamh Míleata na SA ag West Point, ar fhreastail sé air ó 1966 go 1970. Tar éis dó céim a bhaint amach, d'fhóin sé ar feadh cúig bliana mar oifigeach in Aerfhórsa na SA.
Sa bhliain 1974, agus é san Aerfhórsa, ghnóthaigh Mearsheimer céim mháistreachta sa chaidreamh idirnáisiúnta ó Ollscoil California Theas. Chuaigh sé isteach in Ollscoil Cornell agus i 1980 ghnóthaigh sé Ph.D. sa rialachas, go háirithe i gcaidreamh idirnáisiúnta. Ó 1978 go 1979, bhí sé ina chomhalta taighde ag an Brookings Institution i Washington, DC. Ó 1980 go 1982, bhí sé ina chomhalta iardhochtúireachta in Ionad Gnóthaí Idirnáisiúnta Ollscoil Harvard. I rith na bliana acadúla 1998-1999, bhí sé ina Chomhalta Whitney H. Shepardson ag an gComhairle um Chaidreamh Eachtrach i Nua-Eabhrac.
Gairmréim
Ó 1982, tá Mearsheimer ina bhall de dhámh Roinn na hEolaíochta Polaitiúla in Ollscoil Chicago. Rinneadh ollamh comhlach de i 1984 agus ina ollamh iomlán i 1987 agus ceapadh ina Ollamh le Seirbhís Oirirce R. Wendell Harrison é i 1996. Ó 1989 go 1992, bhí sé ina chathaoirleach ar an roinn. Tá post aige freisin mar bhall den fhoireann ar chlár iarchéime an Choiste um Chaidreamh Idirnáisiúnta, agus tá sé ina chomhstiúrthóir ar an gClár um Bheartas Slándála Idirnáisiúnta. I measc leabhar Mhearsheimer tá Conventional Deterrence (1983), a bhuaigh Gradam Leabhar Edgar S. Furniss Jr.; Nuclear Deterrence: Ethics and Strategy (comheagarthóir, 1985); Liddell Hart and the Weight of History (1988); The Tragedy of Great Power Politics (2001), a bhuaigh Duais Lepgold Book ; The Israel Lobby and U.S. Foreign Policy(2007); agus Why Leaders Lie: The Truth About Lying in International Politics(2011). Tá a chuid alt le feiceáil in irisí acadúla mar International Security agus in irisí móréilimh mar an London Review of Books. Tá píosaí op-ed scríofa aige don New York Times, don Los Angeles Times, agus don Chicago Tribune.
Tá roinnt duaiseanna múinteoireachta buaite ag Mearsheimer. Fuair sé Gradam Clark don Distinguished Teaching nuair a bhí sé ina mhac léinn iarchéime ag Cornell i 1977, agus bhuaigh sé Gradam Quantrell i gcomhair Excellence in Undergraduate Teaching  in Ollscoil Chicago i 1985. Ina theannta sin, roghnaíodh é mar Scoláire Cuairte Phi Beta Kappa don bhliain acadúil 1993-1994. Sa cháil sin, thug sé sraith cainteanna in ocht gcoláiste agus ollscoil. Sa bhliain 2003, toghadh é chuig Acadamh Ealaíon agus Eolaíochtaí Mheiriceá. Sa bhliain 2003, toghadh é chuig merican Academy of Arts and Sciences. Fuair e Gradam James Madison de chuid an American Political Science Association' sa bhliain 2020, a bhronntar gach trí bliana ar eolaí polaitiúil Meiriceánach a bhfuil obair mhór léannta oirirce déanta aige. Thug Coiste na nGradam faoi deara go bhfuil Mearsheimer "one of the most cited International Relations scholars in the discipline, but his works are read well beyond the academy as well."
Tá saothair Mhearsheimer á léamh agus á bplé go forleathan ag mic léinn chaidreamh idirnáisiúnta an 21ú haois. Tá suirbhé 2017 ar dhámh chaidrimh idirnáisiúnta SAM sa tríú háit i measc na "scoláirí a raibh an tionchar is mó ag a gcuid oibre ar réimse an chaidrimh idirnáisiúnta le 20 bliain anuas."
Iombhagairt choinbhinsiúnach
Tugann a chéad leabhar Conventional Deterrence (1983) aghaidh ar an gceist conas a bhraitheann cinntí chun cogadh a thosú ar thoradh réamh-mheasta na coinbhleachta míleata. I bhfocail eile, conas a théann tuairimí lucht cinnteoireachta faoi thoradh cogaidh i bhfeidhm ar rath nó ar theip na hiombhagartha? Is é bunargóint Mhearsheimer gur dócha go n-oibreoidh iombhagairt nuair a chreideann an t-ionsaitheoir féideartha go mbeidh an t-ionsaí costasach, agus nach dócha go n-éireoidh leis. Má tá cúis ag an ionsaitheoir féideartha, áfach, a chreidiúint go mbeidh costais ísle i gceist leis an ionsaí agus gur dócha go n-éireoidh leis, ní dócha go mbeidh an éifeacht inmhianaithe ag an iombhagairt, rud a nglactar leis go forleathan anois mar a oibríonn prionsabal na hiombhagartha. Go sonrach, áitíonn Mearsheimer go mbíonn rath na hiombhagartha ag brath ar an straitéis atá ar fáil don ionsaitheoir féideartha. Leagann sé amach trí straitéis.
Ar an gcéad dul síos, tá ardleibhéal éiginnteachta i gceist le straitéis chnaíte faoi thoradh cogaidh agus costais arda don ionsaitheoir. Ar an dara dul síos, tá níos lú rioscaí agus costais níos ísle i gceist le straitéis le haidhmeanna teoranta. Ar an tríú dul síos, soláthraíonn straitéis blitzkrieg, bealach chun an namhad a shárú go tapa agus go cinntitheach le costais réasúnta íseal. Dar le Mhearsheimer, is é tuairim an ionsaitheora fhéideartha is mó is cúis le teipeanna sa bhlár catha nua-aimseartha; gur féidir le straitéis blitzkrieg a chur i bhfeidhm go rathúil ina n-úsáidtear tancanna agus fórsaí meicnithe eile go tapa d'fhonn láithreacha an namhad a ghabháil agus nó a chur trína chéile. Ní dócha go dtiocfadh teipeanna iombhagartha mar thoradh ar an dá straitéis eile toisc go mbeadh dóchúlacht íseal go n-éireoidh leo, mar aon le costais arda (cogadh cnaíte) nó gnóthachain teoranta agus an fhéidearthacht go n-iompódh an choinbhleacht ina cogadh cniotála (aidhmeanna teoranta). Má tá straitéis chomhleanúnach blitzkrieg ar fáil ag an ionsaitheoir, áfach, is dócha go dtiocfaidh ionsaí as, mar is mó na tairbhí a d'fhéadfadh a bheith ann ná na costais agus na rioscaí a bhaineann le cogadh a thosú.
Chomh maith le hanailís a dhéanamh ar chásanna ón Dara Cogadh Domhanda agus ón gcoimhlint Arabach-Iosraelach, baineann Mearsheimer impleachtaí óna theoiric maidir le hionchais na hiombhagartha coinbhinsiúnaí i Lár na hEorpa le linn an Chogaidh Fhuair. Áitíonn sé nach dócha go ndéanfaí ionsaí Sóivéadach toisc nach mbeadh an t-arm Sóivéadach in ann straitéis blitzkrieg a chur i bhfeidhm i gceart. Mar gheall ar chothromaíocht na bhfórsaí, an deacracht a bhaineann le dul ar aghaidh go tapa le fórsaí meicnithe trí Lár na hEorpa, agus fórsaí ollmhóra ECAT atá ag cur in aghaidh a leithéid d’ionsaí Sóivéadach, breathnaíonn sé gur beag seans go dtosóidh na Rúisigh cogadh coinbhinsiúnach san Eoraip.
B. H. Liddell Hart
Déanann dara leabhar Mhearsheimer, Liddell Hart and the Weight of History (1988), athbhreithniú ar oidhreacht intleachtúil an teoiriceora mhíleata Bhriotánach B. H. Liddell Hart den 20ú haois. Cé go n-admhaíonn Mearsheimer gur bhain a thaighde féin tairbhe mhór as a chuid scríbhinní spreagúla, agus gur cheart saothair Liddell Hart a mheas go fóill mar léamh riachtanach do mhic léinn dáiríre na straitéise agus na cogaíochta, áitíonn Mearsheimer go bhfuil cuid mhór den gnáth-thuiscint faoin méid a chuir Liddell Hart le smaointe míleata an lae inniu lochtach.
Léiríonn Mearsheimer gur éirigh le Liddell Hart a stádas intleachtúil a shábháil trína chur ina luí ar iar-Ghinearál an Wehrmacht creidiúint a thabhairt dó as na smaointe a spreag forbairt na straitéise blitzkrieg sa Ghearmáin. Agus fonn orthu a gclú scriosta féin a athbhunú tar éis an chogaidh, thug na ginearáil Gearmánacha a bhí ar scor ar nós Heinz Guderian cead do Liddell Hart áibhéil a dhéanamh faoi a thionchar ar blitzkrieg ina gcuid cuimhní cinn mar mhalairt ar cabhrú leo íomhá díobh féin a chur chun cinn mar nuálaithe míleata thar aon ní eile seachas cúlaistíní Naitsíocha. I gcás Guderian, d’fheidhmigh Liddell Hart go héifeachtach mar a “ghníomhaire liteartha” do dhomhan an Bhéarla (lch. 185). Mar an gcéanna chabhraigh Fritz Bayerlein, a bhí ina cheannaire foirne don Ghinearálta Erwin Rommel i bhfeachtas na hAfraice Thuaidh, le Liddell Hart an taifead stairiúil a ionramháil le haghaidh léiriú bréagach ar Rommel mar “dhalta” a bhí aige (lgh. 193-201). Críochnaíonn Mearsheimer trí bhéim a chur ar a thábhachtaí atá pobal intleachtúil láidir a bheidh in ann “intleachtóirí cosanta” a choinneáil cuntasach: ''Defense intellectuals need to know that informed judgments will be passed on their views and their overall conduct and that charlatanism will be exposed. Absence of penalties for misbehavior means no brake on the spread of false ideas. Liddell Hart actually was held accountable at one point. The significant ebbing of his influence during and immediately after World War II was, in effect, punishment for offering flawed ideas for how to deal with the Third Reich. What is disturbing about Liddell Hart's case, however, is that eventually he was able to escape from this predicament by rewriting history. The national security community, especially its historians, need to be alert to historical manipulation for selfish reasons'' (p. 224). Spreag argóintí Mhearsheimer faoi Liddell Hart freagraí éagsúla. Mar shampla, d’aontaigh bunaitheoir 'An Institiúid Taighde ar Theoiric Oibriúcháin d'Fhórsaí Constanta Iosrael' (Béarla: Israel Defense Forces Operational Theory Research Institute), Simon Naveh, i staidéar ar leith, a d’aimsigh "by distorting the actual historical circumstances of the Blitzkrieg formation [Liddell Hart] obscured its temporal and cognitive origins.... The early-1950s display of the transformed version of Blitzkrieg as a historical fact, carrying the joint signature of Liddell Hart and Guderian, lent it an authentic touch and a professional legitimacy that could not be shaken." I gcodarsnacht leis sin, d’áitigh Richard Swain ó Choláiste Ceannasaíochta agus Foirne Ginearálta Arm na SA (Béarla: US Army Command and General Staff College), cé go bhfuil “"...a good deal about which Mearsheimer is correct," is dócha go dtéann sé thar fóir faoi chomh mór agus a bhí saobhadh stairiúil Liddell Hart go comhfhiosach féinchúiseach: "To charge Liddell Hart with cleverly creating a deception requires one first to accept that Liddell Hart knew he had been wrong. There is little or no evidence of that."
Iomadú agus iombhagairt núicléach
San aiste sin agus san alt san iris Foreign Affairs dar teideal; "The case for a Ukrainian nuclear deterrent" sa bhliain 1993, d'áitigh sé gur cheart do SAM glacadh leis an bhféidearthacht go bhforbródh an Ghearmáin agus an Úcráin armlann núicléach chun contúirtí cogaidh a laghdú agus go n-oibreodh siad chun cosc a chur ar ardú an náisiúnachais iomarcach. Chuir Mearsheimer roinnt cásanna féideartha i láthair don Eoraip tar éis d’fhórsaí Mheiriceá agus na Rúise imeacht. Luaigh sé gur dóichí go bhfanfadh an Eoraip le hiomadú núicléach faoi shíocháin mar gan bac núicléach, is dócha go ndéanfadh an Ghearmáin iarracht arís an mhór-roinn a shárú. Mhaígh Mearsheimer nach bhfuil sé ciallmhar go straitéiseach don Úcráin a armlann núicléach (iarsmaí de stoc-charn na Sóivéide) a thabhairt suas. Sa bhliain 1994, áfach, d’éiligh sraith comhaontuithe ar an Úcráin fáil réidh lena stoc-charn núicléach iar-Shóivéadaigh ar fad, próiseas a bhí críochnaithe faoi 1996. Nuair a cheistíodh i leith an dearbhaithe a bhí ann roimhe seo ag léacht a tugadh do Roinn na Polaitíochta Idirnáisiúnta in Ollscoil na Breataine Bige in Aberystwyth, d’áitigh sé gur chreid sé go fóill, ainneoin lánpháirtiú agus leathnú na hEorpa, go dtiocfadh a thuar chun críche dá bhfágfadh arm SAM an Eoraip.
Institiúidí idirnáisiúnta
In alt freagartha, admhaíonn na scoláirí institiúideacha nua-liobrálacha Robert Keohane agus Lisa Martin go raibh claonadh i saothair institiúideacha barrthábhachtacha faillí a dhéanamh ar fhadhb na ngnóthachan coibhneasta ach deir siad go ndearna an díospóireacht a bhí scaipthe mar thoradh ar dhúshláin na réalaithe  "has made distributional and bargaining issues more salient than they were in early neoliberal thinking"  (lch 45). Cúisíonn Mearsheimer “a careful look at Keohane and Martin's response reveals that liberal institutionalism in its latest form is no longer a clear alternative to realism, but has, in fact, been swallowed up by it."
Réadúlacht ionsaitheach
Is é Mearsheimer an príomh-mholtóir ar son na réadúlachta ionsaithí. Leagann an teoiric struchtúrach, murab ionann agus réadúlacht chlasaiceach Hans Morgenthau, an phríomhbhéim ar an iomaíocht slándála i measc cumhachtaí móra laistigh d'ainrialtacht an chórais idirnáisiúnta, ní ar nádúr daonna státairí agus taidhleoirí.
Caisleán an tSiáin
Is baile suite i gContae Mhuineacháin é Caisleán an tSiáin.
Lennie Hoffmann, Barún Hoffmann
Breitheamh i Sasana is ea Leonard Hubert "Lennie" Hoffmann, Baron Hoffmann GBS PC (a rugadh ar 8 Bealtaine 1934). Bhí tionchar mór ag Hoffmann ar fhorbairt an dlí phoiblí i Sasana, go mór mór maidir le luathbhlianta an Achta um Chearta an Duine 1998.
Saol
clé|mion|Lennie Hoffmann sa bhliain 2018 I Cape Town a rugadh An Tiarna Hoffmann, mac le duine de chomhbhunaitheoirí an ghnólachta dlí is mó san Afraic, ENSafrica (Edward Nathan Sonnenbergs). Is céimí de chuid Ollscoil Cape Town agus Choláiste na Banríona, Ollscoil Oxford (mar Scoláire Rhodes) é. Bhuaigh sé Scoláireacht Vinerian i 1957, as an bhfeidhmíocht is fearr sa scrúdú ar Chéim Bhaitsiléara an Dlí Shibhialta. Bhí sé ina Chomhalta Dlí Shibhialta Stowell i gColáiste na hOllscoile, Oxford ó 1961 go 1973.
Tharla Hoffmann seo go pointe áirithe i gcomhthráth le ham Sheáin Uí Cheallaigh (nach maireann) mar chomhalta de Choláiste na Tríonóide, Oxford (1961-65) agus ba é sin an bonn le cairdeas buan, mar a chuimhnigh an Tiarna Hoffmann nuair a labhair sé i gCOBÁC sa bhliain 1996.
Glaodh chun an Bharra air i Gray's Inn sa bhliain 1964 agus chun an Bharra Laistigh sa bhliain 1977.
Breitheamh
Ceapadh Hoffmann ar Chúirteanna Achomhairc Jersey agus Guernsey sa bhliain 1980 agus rinneadh breitheamh de Ard-Chúirt Shasana agus na Breataine Bige (Rannán na Seansaireachta, 1985-92).
Bhí Hoffmann ar an gCúirt Achomhairc ó 1992 go 1995 agus bhí sé ina Thiarna Achomhairc i nGnáthnós 1995 go 2009.
Hoffmann in Éirinn
Sa bhliain 1996 a thug an Tiarna Hoffmann an tríú Léacht Bhliantúil i gCuimhne Sheáin Uí Cheallaigh i UCD, dar teideal "A Sense of Proportion" inar scrúdaigh sé ról phrionsabal na comhréireachta i ndlí bunreachtúil agus cearta daonna. Tá leagan leasaithe dá léacht le fáil i (1997) 32 𝙄𝙧𝙞𝙨𝙝 𝙅𝙪𝙧𝙞𝙨𝙩 (ns) 49-61.
Tony Bennett
B'amhránaí Meiriceánach é Anthony Dominick Benedetto (3 Lúnasa 1926 – 21 Iúil 2023), a raibh aithne air faoina ainm gairmiúil Tony Bennett. Rugadh é i Nua Eabhrac, le tuismitheoirí Iodálacha. Bronnadh go leor duaiseanna air, ina measc siúd 20 duais Grammy, gradam saoil agus dhá dhuais Emmy. Ainmníodh é mar mháistir snagcheoil na heagraíochta NEA, mar laoch Lárionad an Chinnéidigh agus bhunaigh sé Scoil na nEalaíon Frank Sinatra in Astoria, Queens, Nua-Eabhrac. Dhíol sé níos mó ná 50 milliún ceirnín ar fud an domhain agus thuill sé réalt ar Chosán na Laoch Hollywood.
Mód, meán, airmheán
Sa staitistic, má bhíonn sraith de n uimhreacha ann, is é a meán uimhriúil ná suim na n-uimhreacha, roinnte ar n. Más iad x1, x2, x3… xn na huimhreacha, is é an meán uimhriúil, m = (1/n)(x1 + x2 + x3… xn) = (1/n) ∑ xi.
Is é airmheán na n-uimhreacha an uimhir sin i measc na n-uimhreacha uile a bhfuil leath de na huimhreacha níos lú ná í is leath níos mó.
Ní hionann de ghnáth an meán is an t-airmheán. Is é mód na n-uimhreacha sa tsraith an uimhir ina measc a tharlaíonn níos minice ná aon uimhir eile.
Mar shampla sa tsraith uimhreacha seo: {1, 1, 1, 1, 2, 2, 2, 2, 3, 3, 3, 4, 4, 4, 4, 4, 5, 6, 6, 6}, n = 20, a suim ∑ xi = 64, agus mar sin a meán uimhriúil = 64/20 = 3.2. clé|mion|299x299px Is é 3 an t-airmheán, agus 4 an mód. Sainmhínítear an meán geoiméadrach de n uimhreacha mar an nú fréamh d'iolrú na n-uimhreacha uile sa tsraith: n√ (x1 × x2 × x3 x… xn).
Sunday World
Nuachtán táblóideach Éireannach is ea an Sunday World, a chlóbhualadh don chéad uair ar an 25 Márta 1973. Is é Colm MacGinty an eagarthóir reatha.
Olly Murs
Is amhránaí, cumadóir amhrán Pop-cheol Sasanach í Oliver Stanley "Olly" Murs (rugadh é ar an 14 Bealtaine 1984). Tháinig se sa dara háit ar an séú sraith The X Factor sa bhliain 2009. Is iar-láithreoir The X Factor agus The Xtra Factor le Caroline Flack é. Is cuid de na moltóirí ar The Voice UK é Olly.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 4 ghradam buaite ag Murs. Tá 14 ainmniúchán faighte aige.
1986
Eachtraí
mion|26 Aibreán 1986: Stáisiún cúmhachta núicléach i Searnóbail i ndiaidh pléascadh an imoibreora. mion|28 Eanáir 1986:Phléasc an tointealaí spáis Challenger amach ó chósta Florida, SA.
Fleibíteas
Is é rud is fleibíteas ann ná athlasadh féithe, bainteach le féitheacha borrtha go coiteann. Tarlaíonn sé go minic le trombóis na fola sa bhféith, agus ansin tugtar trombaifleibíteas air. Is iad na féitheacha sna cosa is minice a bhíonn buailte leis, agus uaireanta tarlaíonn sé i ndiaidh breith clainne nó máinliachta, nó le cónaí na fola sna cosa tar éis aistir fhada. Más géar an fleibíteas, is féidir go dtarlóidh othrasú an chraicinn os cionn na féithe is éidéime sna cosa. Is í an aimhréidh is measa ná eambólacht, do na scamhóga go háirithe.
Lu Xun
Bhí Lu Xun ar na scríbhneoirí Síneacha ba thábhachtaí sa 20ú haois. Rugadh ar an 25 Meán Fómhair 1881 in Shaoxing sa tSín é agus fuair sé bás ar an 19 Deireadh Fómhair 1936 in Shanghai. Bhí sé ina bhall de Ghluaiseacht 4 Bealtaine agus de ghluaiseacht Baihua ar son caint na daoine leis na seánraí agus an stíl liteartha a leasú. Bunaitheoir litríocht nua-aimseartha na Síne ab ea é.
An t-ainm
Is ainm cleite é Lu Xun (i gcló Síneach simplithe: 鲁迅; i gcló Síneach traidisiúnta: 魯迅; i bPinyin: Lǔ Xùn, i dtrascríobh Wade-Giles: Lu Hsün).
Rugadh é mar Zhou Zhangshou, ach thug sé Zhou Shuren air féin ar ball (i gcló Síneach simplithe: 周树人; i gcló Síneach traidisiúnta: 周樹人; i bPinyin: Zhōu Shùrén; i dtrascríobh Wade-Giles: Chou Shu-jen).
Meánam Greenwich
Bunús na gcriosanna ama, bunaithe ar an am caighdeánach ag fadlíne 0° trí Greenwich Shasana (GMT de ghnáth i mBéarla). Bhíodh sé bunaithe ar an ngrianam, ach ó 1972 ar an am adamhach idirnáisiúnta, a dhíorthaítear ó mhinicíochtaí trasdulta ar leith in adaimh ar leith, a dtugtar an t-am uilíoch air anois. Bunaíodh ar dtús taobh istigh den Bhreatain é chun amchláir na dtraenacha a dhéanamh rialta iontaofa, agus leathnaíodh amach uaidh sin go hidirnáisiúnta é.
Gene Tunney
Dornálaí Gael-Mheiriceánach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain as 1926-1928, ab ea Gene Tunney (7 Bealtaine, 1897 – 7 Samhain, 1978). Chloígh sé Jack Dempsey faoi dhó; uair amháin i 1926 agus arís 1927 sa cath an áireamh fada. Bhí a thuismitheoirí as Coillte Mách.
New Inn, Sir Gaerfyrddin
52.0085°N, -4.227°W
Paper Clip (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an dara heipeasóid, "Paper Clip" den tríú sraith The X-Files ar an 29 Meán Fómhair 1995. Scríobh Chris Carter an eipeasóid seo. D'fhéach 17.20 milliún duine ar an eipeasóid.
Comhtháthú ollscála
deas|200px|thumb|Comhtháthú ollscála Modh déantúsaíochta ciorcad, a chomhtháthaítear le líon an-mhór comhbhall scoite (níos mó ná 100,000) ar an slisne sileacain is ea Comhtháthú ollscála (VLSI). Ba dhul chun cinn é seo ar LSI, comhtháthú mórscála, an chéad chéim i bhforbairt na slisní sileacain, mar a mbíodh timpeall 1,000 comhbhall ar shlisne amháin.
Cluain Tiobrad
Is baile suite i gContae Mhuineacháin í Cluain Tiobrad (Béarla: Clontibret ). Tá achar 107.6 km² / 26,585.2 acra / 41.5 míle cearnaithe.
Béal Átha Beithe
Is baile é Béal Átha Beithe (Béarla: Ballybay) atá suite in oirthuaisceart Chontae Mhuineacháin. Tá an baile suite ag an gcrosbhóthar a dtrasnaíonn na bóithre R183 and R162. Ar na bailte atá suite in aice le Béal Átha Beithe tá Cluain Eois, Baile na Lorgan, agus Carraig Mhachaire Rois. Ciallaíonn an focal 'áth' sa Ghaeilge ná 'a ford' nó pointe éadomhain ar abhainn. Tógadh an baile in aice le loch mór (Lake Major) agus loch eile níos lú (Lake Minor). Is paróiste dlí é. Is cineál crainn í an 'bheith' agus is dócha go raibh flúirse crainn bheithe suite timpeall an átha seo tráth dá raibh. Mar sin, ciallaíonn 'Béal Átha Beithe - 'the ford mouth surrounded in Birch trees'.
Stair agus áiteanna stairiúla
Bhunaigh daoine de mhuintir Mhic Shiacais an baile san ochtó haois déag. D'oibrigh siad i dtionscal an línéadaigh. Bunaíodh Comhairle an Bhaile sa bhliain 1870. Bhí clú agus cáil ar an mbaile agus ainmníodh an baile 'Ballybea' ach anois, tugtar é an t-ainm 'Ballybay'. Ba bhaile cáiliúil é mar a bhí margaí, aontaí, cruinnithe poiblí, comhshocraithe, máirséalacha pháráide agus imeachtaí do gach eagraithe. Ba bhaile craobh aonaigh é ag an am sin. Bhí tionscal an línéadaigh ag éirí le linn an ama seo. Bhí meath ag teacht air i gceantar mar Bhéal Átha Beithe de dheasca an tsuíomh a bheith meicnithe, an tseoil chumhachta agus cumhacht an choire ghaile.
Le linn an Chéad Chogadh Domhanda, bunaíodh an baile mar sonad mór um trádáil chapall, rud a thacaigh le ceadaithe mar úmadóirí, gaibhne, crúdóirí agus tairneoirí.
Bhí cruinnithe ag coimisinéirí an bhaile sa bhliain 1871 le hionadaí bainc, gnóthadóirí, agus daoine éagsúla a bhí suim acu i bhforbairt an bhaile. Maidir le leagan amach baile, bunaíodh soláthar uisce, soilsiú sráide agus plean bainistíochta dramhaíola.
Teach Bhéal Átha Beithe
Sa bhliain 1820, bhí an chlann Leslie ina gcónaí i dteach mhór ar eastát Bhéal Átha Beithe. Bhí clann sínte acu agus tógadh an teach chun státus mar tiarnaí talún a thaispeáint. Bhí sé suite ar imeall an bhaile, ag féachaint síos ar Lough Major. Fuair Emily Leslie French bás sa bhliain 1884, agus tugtar an teach dá mac, Robert Charles. Tar éis a bhás, bhí mac aige, Henry Edward John Leslie, a bhí ina chónaí sa teach agus chaith sé a ama ann agus ní raibh sé pósta.
Teach an Mhargaidh
clé|207x207px|Teach an Mhargaidh.|frameless Tógadh Teach an Mhargaidh sa bhliain 1848. Is dhá stór é agus é luaite leis an altire William Walker. Tá sé suite sa bhaile in aice le Sráid na hEaglaise. Is áit stairiúil í. Tá plaic os comhair an tí agus deir sé 'Dearadh é chun ról ilfheidhmeach a bhí glacta ag an bhfoirgneamh margaidh a bhí ann roimhe sin a chomhlíonadh agus ar an slí sin chuir sé suntasach le forbairt shóisialta agus eacnamaíoch an bhaile. Tá an margadh agus na hoifigí gaolmhara lonnaithe ar urlár na talún agus tá seomra tionóil mór agus seomraí poiblí ar an gcéad urlár chomh maith le seomra ina mbíodh an oifig cíosa tráth. Bhíodh foirgneamh scoile sealadach, teach cúirte, leabharlann agus halla ceolchoirme agus damhsa ar an gcéad urlár ag tréimhsí éagsúla. Téann staighre adhmaid ón mbá ó dheas ar an bPríomhshráid go dtí seomra cíosa ar an gcéad urlár. D'úsáideadh an Giúistís Síochána nó Breitheamh na Cúirte Dúiche an seomra sin mar fhorsheomra agus é i gceannas ar chúirteanna gearra agus ar na cúirteanna áitiúla.' Tá sé le feiceáil sa lá atá inniu agus tagann a lán cuairteoirí teach a fheiceáil.
Halla Naomh Pádraig
Tá sé suite ar Sráid Naomh Pádraig. Bhí a lán imeachtaí sa halla cosúil le club óige, biongó, dráma, basáir na blianta ó shin.
An tIarnród
mion|143x143px|Oifig an stáisiúin inniu. Bunaíodh stáisiún na traenach i mBéal Átha Beithe ar an seachtú lá dhéag i mí Iúil sa bhliain 1854. Dúnadh é ar an gceathrú lá déag i mí Dheireadh Fómhair 1957. Tá cuid d'oifig an stáisiúin le feiceáil inniu. Osclaíodh líne an iarnróid in 1849 agus cuireadh síneadh siar as go dtí Béal Átha Bethe in 1854. Tar éis sin, bhí ainm ar chóras an iarnróid a bhaineann le hIarnród Thuaisceart na hÉireann agus le hIarnród Uladh. Ba é Mór-Iarnród an Tuaiscirt (GNR) an t-ainm a bhí air. Bhí Emilie Leslie i gceist le pleanáil an iarnróid. Bhí comhaontú gur dtógfaí an stáisiún ó dheas den áit a bhí beartaithe ar dtús agus go dtógfaí an stóras earraí taobh thoir de theach an stáisiúin féin. Bhí na daoine ag úsáid an traenach i gcónaí le linn an Dara Cogadh Domhanda agus fostaíodh tuilleadh foirne ag an am seo. Dúnadh a lán líne sa bhliain 1957 agus i ndiaidh sin, dúnadh an tIarnród in 1957.
Bus
Tá réimse leathan de seirbhísí ar fáil. Stopann an bus, Collins Coaches, ag barr na sráide, ag cearnóg an bhaile. Téann sé go Baile Átha Cliath trí Charraig Mhachire Rois, Bhaile Átha Fhirdhia, agus trí Bhaile Shláine gach lá ar sheirbhís laethúil. Tá seirbhís ar fáil do na daoine atá ag taisteal chuig Muineachán nó Institiúid Mhuineacháin.
Seirbhísí Reiligiúnacha
Tá trí eaglais sa bhaile inniu:
Inniu
Leathnaíodh Ionad Fiontair Bhéal Átha Beithe sa bhliain 2015. Tá cistineacha ann agus is féidir leis a chur ar cíos.
Athchóiríodh Ionad an Phobail le linn na mblianta 2011 - 2012. Osclaíodh é go hoifigiúil ag Aire Stáit um Thurasóireacht agus Spórt Michael Ring TD sa bhliain 2013. Tá sé suite ar chúl an choláiste Bhéal Átha Beithe. 'Ballybay Community College Sports Hall' an t-ainm atá air. Tá stair fhada aige. Tá áiseanna éagsúla ar fáil san ionad cosúil le halla spóirt, stiúideo damhsa, seomraí gléasta, cúirt liathróid láimhe, agus dhá spórtlann. Tá páirc peile díreach os comhair Coláiste Pobail Bhéal Átha Beithe. Is féidir leis an ionas a chur ar cíos. mion|137x137px|Crostraenálaí sa pháirc.
Chomh maith leis sin, athchóríodh páirc an bhaile agus tá níos mó áiseanna do daoine óga. Tá trealamh aclaíochta timpeall na páirce cosúil le rothar aclaíochta, agus crostraenálaí.
Lóistín
Teach Ardmore is ainm don aíochtlann agus tá sé suite i lár an bhaile. Tá dhá sheomra déag ann agus tá páirc cairr ann do na lóistéirí.
Ionad Bogaigh
Tá ionad bogaigh suite ar bhóthar Chluain Eois. Is ionad ilfheidhme é agus tá seirbhísí éagsúla ar fáil don phobal cosúil le cúrsaí do daoine fásta, agus imeachtaí do turasóirí (éanbhreathnú, áiseanna iascaireachta, agus treoshuíomh den áit). Cuireann siad imeachtaí cultúrtha i láthair cosúil le aonacha ceardaíochta, imeachtaí ceoil agus bíonn taispeántas ealaíne ar siúl. Tá réimse leathan de speicis dúchasacha (éin, éisc, ainmhithe, amfaibiaigh, srl) ina gcónaí sa cheantar.
CLG
Tá nasc láidir ag an mbaile le CLG (Cumann Lúthchleas Gael). Ballybay Pearse Brothers an t-ainm atá ar an gclub. Páirc na Bráithre Piarasaigh CLG is ainm don pháirc imeartha agus tá sé suite ar imeall an bhaile. Bhuaigh an club ocht gcraobhchluice i gContae Mhuineacháin ó 1935. Chomh maith leis sin, rinneadh cónascadh idir CLG Druim Shamhain agus CLG Bhéal Átha Beithe faoi shé déag agus mionúir. Imríonn ceathrar imreoirí le foireann an Chontae Mhuineacháin ; Drew Wylie, Ryan Wylie, Thomas Kerr agus Dessie Ward faoi láthair. Tá peil na mban ar fáil sa club freisin. Naomh Bríd CLG and t-ainm atá air.
Sacar
Ballybay Athletic an t-ainm a bhí ar fhoireann sacair sa bhaile. Bunaíodh sé sna seachtóidí agus d'imir siad i gconradh Mhuinéacháin agus an Chabháin. Bhí a bpáirc ar bhóthar Mhuinchille os comhair an stáisiún cumhachta atá ann anseo. McMurray's Meadow an t-ainm a bhí air. Bhuaigh siad dhá horn Steadfast sna seachtóidí.
Bollaí
Osclaíodh club Bhéal Átha Beithe/Dhoire Mholach faoi Lúnasa sa bhliain 2006. Tá clubtheach in aice leis an bpáirc. mion|121x121px
Iascaireacht
Tá ceantair iascaireachta ag timpeall an bhaile. Tagann a lán iascairí ón chontae go dtí Béal Átha Beithe mar a bhíonn cúpla comórtas le linn na bliana. Tá réimse leathan d'éisc cosúil le liús, bran, agus róiste. Chomh maith leis sin, tá calafort iascaireachta le feiceáil in aice leis an bpáirc.
Oideachas
Tá dhá bhunscoil i mBéal Átha Beithe inniu: Scoil Éanna agus Ballybay Central National School agus meánscoil amháin - Coláiste Phobail Bhéal Átha Beithe. Is scoileanna meascáin iad. Tá Scoil Éanna agus Ballybay Central National School suite ar bhóthar Bhaile na Lorgan, agus tá an meánscoil suite ar bhóthar Charraig Mhachaire Rois.
Sa bhliain 2019, bhuaigh Coláiste Phobail Bhéal Átha Beithe craobh na hÉireann.
Tá Naíonra Bhéal Átha Beithe ar fáil do naíonáin os comhair na bunscoile Scoil Éanna in aice le páirc an bhaile.
Tá leabharlann suite i lár an bhaile. Tá roinnt seirbhísí do dhaoine fásta agus do pháistí.
Dráma
Athbhunaíodh Cumann Dráma Bhéal Átha Beithe sa bhliain 2017. Rinne siad trí dráma: Anyone Could Rob a Bank le Tom Coffey sa bhliain 2017, Professor Tim le George Shiels i mí an Mhárta sa bhliain 2018 agus A Room with a Queue le Grainne Jordan sa bhliain 2019.
Ceol
Scríobh an t-amhránaí Tommy Makem amhrán faoin mbaile, "In the Town of Ballybay". Tá amhráin eile ar fáil faoin teideal "Songs and Poems" sa leabhar At the Ford of the Birches.
Teangacha Seapónacha
Is fine teangacha iad na teangacha Seapónacha. Tá siad go léir á labhairt sa tSeapáin, agus is é tuairim na dteangeolaithe gur shíolraigh siad go léir as aon teanga amháin, ar a dtugann siad Réamh-Sheapóinis nó Próta-Sheapóinis.
Na teangacha Seapónacha
Is iad na teangacha Seapónacha ná: