cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Clochán Cárthainn
Cur síos
Sheasadh an chloch Oghaim ag an slí isteach thoir den ráth, ach anois tá sí ar an taobh thuaidh. Is cloch slinne í, le tomhas 208 × 38 × 18 cm. Léitear an inscríbhinn: Scríobhadh í seo os cionn inscríbhinn nia luaithe:
Feictear an t-ainm céanna ar chloch Oghaim, litrithe MAQI-CAIRATINI, i mBaile Phaghain (CIIC 40).
D'fhéadfadh é gurb í ciall an ainm 'clochán' anseo "áth chloch chora" (tá sruthán, an Doirín, lastoir de), nó clochán coirceogach, mar a fhaightear sa chaiseal.
Kersti Kaljulaid
mion|Kersti Kaljulaid (2021) Is í Kersti Kaljulaid uachtarán na hEastóine ó 2016. Rugadh 30 Nollaig 1969 i dTartu í.
Contae Guilford, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Guilford atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2017, bhí daonra 526,953 duine ann. Is é Greensboro a phríomhbhaile contae.
Victor Harbor
Cathair san Astráil Theas is ea Victor Harbor. Bhí 10,380 daoine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Luíochán Chill Mhichíl
Ba é Luíochán Chill Mhichíl ar 28 Samhain 1920 i gContae Corcaigh an luíochán ba mhó le linn Chogadh na Saoirse. Maraíodh seisear ball déag de Rannán Póilíní Cúnta (an RIC, Auxiliaries nó Dúchrónaigh) gar do Chill Mhichíl, idir Dún Mánmhaí agus Maigh Chromtha. clé|mion
Cúlra
clé|mion Ar an 21 Samhain tharla sléacht Dhomhnach na Fola i mBaile Átha Cliath (21 Samhain), agus seachtain ina dhiaidh sin, luíochán Chill Mhichíl.
An luíochán
clé|mion|[[Tom Barry (Poblachtánach)|Tom Barry ]]Óglaigh de chuid Airm Phoblacht na hÉireann, faoi stiúir Tom Barry, a bhí freagach as. Rinne an colún reatha de Bhriogáid Chorcaí Thiar luíochán agus mharaigh siad seachtar Póilíní Cúnta déag den ochtar déag, a bhí faoi cheannas Chigire Ceantair an RIC Francis Crake.
D’áitigh Tom Barry go diongbháilte gur lig na Póilíní Cúnta orthu go raibh siad ag géilleadh ag pointe amháin sa chomhrac, sular thosaigh siad ag troid arís. De thoradh na calaoise sin, d’áitigh Barry, maraíodh beirt dá fhir a tháinig amach as an áit ina raibh siad i bhfolach.
Mar gheall ar an bhfeillbheart sin, shocraigh sé gan príosúnaigh ar bith a ghlacadh. Mhaígh lucht cáinte Barry gur chum sé an scéal faoin ngéilleadh bréagach chun bonn cirt a thabhairt le sléacht réamhbheartaithe.
Cibé rud a tharla sa cheo cogaidh, rinneadh bearta díoltais go luath ina dhiaidh sin.
Iarmhairt
Ba léir go raibh feachtas míleata na Óglach chun dul i dtreise. Thit buille an díoltais gan mhoill: cuireadh contaetha Chorcaí, Thiobraid Árann, Chiarraí agus Luimnigh faoi dhlí míleata. Ar an 11/12 Nollaig, creachadh agus loscadh lár chathair Chorcaí. Níor léir fonn ar bith a bheith ar cheachtar den dá thaobh céim ar gcúl a thabhairt.
Tar éis na n-eachtraí seo, níorbh fhéidir an chogaíocht a shainmhíniú níos mó go simplí mar bheart de chuid na bpóilíní. Coinbhleacht mhíleata a bhí inti.
Luíochán Shulchóid Bheag
Ós rud é gur tharla sé ar an lá ar bhunú na Chéad Dála, is minic a fheictear air mar chéad bheart Chogadh na Saoirse.
Féach freisin
clé|mion|271x271px|[[Dónall Ó Braoin]]
Mamalúcach
deas|250px|thumb|Mamalúcach Saighdiúirí sclábhaí Moslamach agus rialtóirí Moslamach de bhunús sclábhaí ab iad Mamalúcaigh.
Therapy?
1989-1994
Bhuail Andy Cairns as Ballyclare agus Fyfe Ewing as Larne le chéile ag ceolchoirm áitiúil i 1989. Bhí an bheirt acu tugtha don bhannaí céanna, mar shampla Sonic Youth, Hüsker Dü, Butthole Surfers, The Undertones, Captain Beefheart, Motörhead, Mudhoney, Fugazi, The Stooges agus bannaí eile. Thosaigh siad a mbanna féin, agus roghnaigh siad an t-ainm Therapy. Botún ab ea an comhartha ceiste tar éis an t-ainm. Nuair a bhí sé ag déanamh a gcéad singil, chuir Cairns an t-ainm san áit mícheart, agus mar sin d'úsáid sé an comhartha ceiste chun an spás breise a líonadh. Thosaigh siad ag obair ar a chéad ceirnín, agus tháinig Michael McKeegan, cara Fyfe, isteach leo ag seinm an dhord-ghiotár. Sheol siad amach a gcéad singil Meat Abstract i 1990, agus bhí an t-ádh acu nuair sheinn John Peel ón BBC an t-amhrán ar a chlár raidió. Bhuail siad an bóthar ar a gcéad turas sa samhradh, ag seinm le Fugazi, Loop, Ride, Inspiral Carpets, Teenage Fanclub, Ned’s Atomic Dustbin agus Tad. I 1991, sheol siad amach a gcéad albam Babyteeth, agus chuaigh sé do dtí barr na chartaí neamhspleácha.
Lean Therapy? ar aghaidh i 1992 le h-albam nua, Pleasuredeath. Sheinn siad ag na féilte móra san Ghearmáin, An Fhrainc agus ag Reading i Sasana, agus Féile in Éireann. Sa samhradh, fuair Therapy? conradh leis an gcomhlacht mór A&M Records. Rinne siad albam nua Nurse, agus chuaigh an singil Teethgrinder go dtí uimhir 30 sna chartaí. Bhí cáil Therapy? ag fás go tapaidh ag tús 1993. Sheol siad an Shortsharpshock EP, agus chuaigh an singil Screamager isteach san UK Top Ten. Sheinn siad an singil ar an chlár teilifís cáiliúil Top of the Pops. Chuaigh siad amach ar turas san Eoraip agus SAM, agus sheinn siad ar chúpla clár teilifíse eile.
1994-2006
I 1996, d'fhág Ewing an banna agus tháinig Graham Hopkins isteach ina áit. Tháinig Martin McCarrick isteach sa bhanna freisin, ag seinm an ghiotár. Sheinn McCarrick an dhordveidhil níos luaithe ar na albaim Troublegum agus Infernal Love. Bliain ciúin ab ea an bhliain 1997, ach tháinig Therapy? ar ais i 1998 leis an albam Semi-Detached. Bhí A&M Records i dtrioblóid ag an am sin, agus cuireadh stop leis i gceann tamaill. Ní raibh aon comhlacht eile ag Therapy? ag an am sin, agus bhí fearg an domhain orthu. Mar thoradh, rinne siad albam nua a bhí an-glórach agus neamh-tráchtála, Suicide Pact-You First. Ní raibh an t-albam ró-rathúil, ach ba mhaith le cuid de na criticeoirí é. I 2001, chuaigh siad go dtí Seattle, SAM chun an t-albam Shameless a dhéanamh le léiritheoir cáiliúla Jack Endino. Toradh maith ab ea an t-albam. Ag deireadh 2001, d'fhág Hopkins an banna.
I 2002, chuaigh Therapy? amach ar turas arís, le drumadóir Keith Baxter. Bhuail siad le drumadóir Neil Cooper i rith an samhradh, agus tháinig sé isteach sa bhanna. Is drumadóir foirfe é Cooper don bhanna, agus rinne siad albam nua láidir High Anxiety i 2003. Bhí an t-albam rathúil arís, agus rinne an banna an Scopophobia DVD ag taispeántas i mBéal Feirste. D'fhág McCarrick an banna i 2004, ach lean siad ar aghaidh chomh láidir is riamh leis an albam nua Never Apologise Never Explain. Sheol Therapy? a gceirnín is déanaí One Cure Fits All ar 24 Aibreán, 2006.
Henry Campbell-Bannerman
Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é Sir Henry Campbell-Bannerman, GCB a rugadh ar an 7 Meán Fómhair 1836 – 22 Aibreán 1908.
Therapy?
Naisc sheachtracha
Therapyquestionmark Suíomh oifigiúil
Sauli Niinistö
Is uachtarán de chuid na Fionlainne é Sauli Niinistö. Rugadh i Salo é ar 24 Nollaig 1943.
Cill Íomair
deas|250px|thumb|Cill Íomair Is baile suite i gContae na Gaillimhe í Cill Íomair. Is sráidbhaile beag é Cill Íomair in oirthear na Gaillimh. Tá roinnt áiseanna ann mar shampla, ionad oidhreachta, eaglais chaitliceach rómhánach, oifig an phoist, bunscoil, leabharlann phoiblí, ionad sláinte, ollmhargadh, cógaslann, bialanna, siopa sceallóg agus cúpla pub.
Danae
[Danae nó Danaë]
Ba é Acraiséas rí na chathair Argas a hathair.
Ba é Peirséas a mac.
Donncha Ó Moráin
Is fear spóirt Éireannach é Donncha "Ogie" Ó Moráin (Béarla: Denis "Ogie" Moran) a rugadh i mBaile an Bhuinneánaigh, Contae Chiarraí ar an 16 Eanáir, 1956. D'fhreastail sé ar scoil chónaithe Rinn Mhic Gormáin, Contae na Mí, sna seascaidí déanacha agus na luath seachtóidí, áit a bhí ról lárnach aige i bhfoireann peile na scoile sin. Bhí rath nach beag ar an bhfoireann sin. Tar éis fhágaint na scoile dó, d'imir sé peil Ghaelach le Shannon Rangers agus foireann idirchontae Ciarraí sna 1970idí agus 1980idí. Bhí áit lárnach ag Ogie i ré órga na foirne sin, agus tá naoi mbonn buaite aige i gCraobh Peil Sinsearach na hÉireann. Is curiarracht é seo, a roinneann sé fós leis na peileadóirí móra eile ón fhoireann chéanna Pádraig Ó Spealáin, Páidí Ó Sé, Gearóid de Paor agus Mícheál Mac Síthigh.
Is peileadóir é a mhac Daithí Ó Moráin, a d'imir a chéad chluiche sinsir don Ríocht sa tSraith Náisiúnta ar an 1 Feabhra 2009.
‎
Contae Halifax, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Halifax atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 54,691 duine ann. Is é Halifax a phríomhbhaile contae.
Amóinít
Moileasc cosúil le nátalas atá imithe in éag. Faightear go han-mhinic ón tréimhse Dheavónach is an tréimhse Chailceach Dhéanach í. Bhí an sliogán ar an taobh seachtrach is é beo, de ghnáth bís leata, roinnte sa taobh istigh le ballaí trasnacha.
Agóid
deas|250px|thumb|Agóid Is léirsiú poiblí eagraithe ag cur in iúl agóid láidir i gcoinne polasaí oifigiúil nó cur chuige í agóid.
Cill Íomair Uí Dhálaigh
Is sráidbhaile agus paróiste dlí suite i gContae na Gaillimhe í Cill Íomair Uí Dhálaigh.
Stephen Mallatratt
B’aisteoir agus scríbhneoir teilifíse agus drámaíochta Sasanach é Stephen Mallatratt (15 Meitheamh 1947 – 22 Samhain 2004). An cháil is mó atá air ná gur scríobh sé an dráma mór-ráchairte, The Woman in Black, agus an dráma sin bunaithe ar an úrscéal le Susan Hill, leis an ainm céanna. Ba scríbhneoir fadtéarmach é don sobaldráma cáiliúil, Coronation Street, chomh maith. Fuair sé bás ó leoicéime.
Imleach Beag
Is sráidbhaile é Imleach Beag. Tá sé suite sa Mhuirthead in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Nicholas Williams
Mórscoláire de chuid na Gaeilge é Nicholas Jonathan Anselm Williams (rugadh i mí Dheireadh Fómhair, 1942 i Walthamstow, Sasana) agus na dteangacha Ceilteacha trí chéile, an Chornais go príomha astu sin.
Brad Pitt
Is aisteoir Meiriceánach é William Bradley "Brad" Pitt. Rugadh ar 18 Nollaig 1963 é, agus tá sé ag siúil amach le Angelina Jolie.
Nicholas Williams
Foilseacháin
mion|clé|Cóta armais Nicholas Williams sa Ghaeilge** “‘A modern and scholarly Cornish-English dictionary’: Ken George’s Gerlyver Kernewek Kemmyn (1993)”, in Writings on Revived Cornish 138–185
Brad Pitt
Gradaim
Tá 61 gradam buaite ag Pitt.
Pól Ó Cuilinn
Ba é Pól Ó Cuilinn (24 Aibreán 1803 – 24 Deireadh Fómhair 1878) an chéad chairdinéal Éireannach.
Contae Harnett, Carolina Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Harnett atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2014, bhí daonra 126,666 duine ann. Is é Lillington a phríomhbhaile contae.
Scarborough (Yorkshire Thuaidh)
mion|clé|250px|Grianghraf aeir de Scarborough
Baile i gcontae Yorkshire Thuaidh i Sasana, is ea Scarborough, atá suite ar chósta na Mara Thuaidh. Tá thart ar 50,000 duine ina gcónaí ann.
An Creagán, Contae na Gaillimhe
deas|250px|thumb|An Creagán Is baile suite i gContae na Gaillimhe é an Creagán.
Lorg an Chlaí
Is sráidbhaile é Lorg an Chlaí. Tá sé suite sa Mhuirthead, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
An Cnoc Breac
Is baile suite i gContae na Gaillimhe é an Cnoc Breac.
Henrik Pontoppidan
Úrscéalaí agus gearrscéalaí Danmhargach ab ea Henrik Pontoppidan (1857 - 1943). Do rugadh é ar an 24ú lá d'Iúil i gcathair Fredericia i ndeisceart na Danmhairge agus do fuair sé bás ar an 21ú lá de Lúnasa i gCóbanhávan na Danmhairge. Is é Lykke-Per (Gaeilge: 'Per Ámharach'), úrscéal il-imleabhar a foilsíodh idir 1898 agus 1904, a shárshaothar. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1918, chomh maith leis an scríbhneoir Danmhargach Karl Adolph Gjellerup.
The Bill
Is dráma teilifíse faoi saol an phóilín ar UTV é The Bill. Bíonn sé ar siúl Dé Chéadaoin agus Déardaoin ag a hocht a chlog.
Décharbónáit amóiniam
Is comhdhúil neamhorgánach í décharbón amóiniam le foirmle (NH 4 ) HCO 3, simplithe go NH 5 CO 3. Tá go leor ainmneacha ag an gcomhdhúil, rud a léiríonn a stair fhada. Ag labhairt go ceimiceach, is salann décharbónáite í den ian amóiniam Is solad gan dath í a dhíghrádaíonn go réidh go dhé-ocsaíd charbóin, uisce agus amóinia.
Táirgeadh
Déantar décharbón amóiniam trí dhé-ocsaíd charbóin agus amóinia a chomhcheangal:
Ós rud é go bhfuil dé-charbón amóiniam éagobhsaí go teirmeach, coimeádtar an tuaslagán imoibriúcháin fuar, rud a cheadaíonn deascadh an táirge mar sholad bán. Táirgeadh thart ar 100,000 tonna ar an mbealach seo sa bhliain 1997.
Má ritear an gás amóinia i dtuaslagán uiscí láidir de sóidiam monaihidrigine décarbónáite (meascán 2: 1: 1 de (NH 4 ) Athraíonn HCO 3, (NH 4 ) 2 CO 3, agus H 2 O) tiontaíonn sí ina gnáth-charbónáit amóiniam ((NH 4 ) 2 CO 3 ), ar féidir a fháil sa riocht criostalach ó thuaslagán a ullmhaítear ag thart ar 30 ° C. Scaoileann an chomhdhúil seo, nuair a nochtar san aer í, amóinia amach agus téann sí ar ais go décharbónáit amóiniam.
Peugeot
Is monaróir carranna Francach é Peugeot. Is le Stellantis é.
Décharbónáit amóiniam
Sal volatile
Tá comhshuíomhanna ina bhfuil carbónáit amóiniam iontu ar eolas againn le fada an lá. Tháirgtí iad uair amháin ar bhonn tráchtála, ar a dtugtaí Sal volatile (nó sa Bhéarla 'salt of hartshorn'). Fuarthas é trí dhriogadh tirim ábhair orgánaigh nítrigine amhail gruaig, adharc, leathar. Le cois décharbónáite amóiniam, tá carbamáit amóiniam san ábhar seo (NH 4 CO 2 NH 2 ), agus carbónáit amóiniam ((NH 4 ) 2 CO 3 ). Uaireanta tugtar seisceacharbónáite amóiniam air. Tá boladh amóiniach láidir aige, agus ar dhíleá le halcól, díscaoiltear an carbamáit ag fágáil iarmhar décharbónáite amóiniam.
Tarlaíonn dianscaoileadh comhchosúil nuair a bhíonn an seisceacharbónáit nochta don aer.
Úsáidí
Úsáidtear décharbón amóiniam i dtionscal an bhia mar ghníomhaire sceite le haghaidh leacearraí bácáilte, mar shampla cuacha agus craicir, agus sa tSín i mborróga galaithe agus cuacha almóinní Síneacha. Bhí sí in úsáid go coitianta sa teach sular cuireadh púdar bácála nua-aimseartha ar fáil. Sa tSín tugtar “púdar cumhra” ar an bia-inite seo. Go fóill féin, is féidir go mbíonn go leor leabhar cócaireachta bácála, go háirithe ó thíortha Lochlannacha, tagairt a dhéanamh dí go fóill mar hartshorn or hornsalt, nuair a glaoitear “hirvensarvisuola” uirthi i bhFionlainnis, "hjortetakksalt" san Ioruais, "hjortetakssalt" i Danmhairgis, "hjorthornssalt "i Sualainnis, agus" Hirschhornsalz "i nGearmáinis. Cé go bhfuil boladh beag amóinia le linn bácála, scaipeann sé seo go tapa, gan aon blas a fhágáil. Úsáidtear í i, mar shampla, brioscaí “drömmar” na Sualainne agus brioscaí Nollag na Danmhairge (Hjortetakssalt), agus Lebkuchen na Gearmáine. In a lán cásanna is féidir sóid aráin nó púdar bácála a chur ina ionad, nó meascán den dá rud, ag brath ar chomhdhéanamh an oideas agus ar na riachtanais gabhála. I gcomparáid le sóid aráin nó potais, tá buntáiste ag hashorn as níos mó gáis a tháirgeadh ar an méid céanna gníomhaire, agus gan aon bhlas goirt nó gallúnaí a fhágáil sa táirge críochnaithe, toisc go ndianscaoileann sé go hiomlán i dtáirgí uisce agus gásacha a ghalaíonn le linn bácála. Ní féidir é a úsáid le haghaidh earraí bácáilte tais, toirtiúla, mar shampla gnáth-arán nó cácaí, ós rud é go mbeidh roinnt amóinia gafa taobh istigh agus go mbeidh blas míthaitneamhach air. Tá E-uimhir E503 sannta dó le húsáid mar bhreiseán bia san Aontas Eorpach.
Úsáidtear í go coitianta mar leasachán nítrigine saor sa tSín, ach tá sé á dhíothú de réir a chéile i bhfabhar úiré le haghaidh cáilíochta agus cobhsaíochta. Úsáidtear an chomhdhúil seo mar chomhpháirt i dtáirgeadh comhdhúile múchta dóiteáin, cógaisíocht, ruaimeanna, líocha, agus is leasachán bunúsach é freisin, mar fhoinse amóinia. Tá décharbónáit amóiniam fós in úsáid go forleathan sa tionscal plaistigh agus rubair, i ndéanamh criadóireachta, i súdaireacht leathair chrome, agus chun catalaígh a shintéisiú.
Úsáidtear í freisin chun tuaslagáin a mhaolánú beagán alcaileach le linn íonú ceimiceach, mar chrómatagrafaíocht leachtach ardfheidhmíochta. Toisc go ndianscaoileann sé go hiomlán do chomhdhúile so-ghalaithe, ceadaíonn sé seo aisghabháil thapa an chomhdhúil spéise trí reothriomaithe.
Tá décharbónáit amóiniam freisin ina chomhpháirt lárnach den seileachán, an tsíoróip chasachta " Senega agus Amóinia".
Imoibriúcháin
Tuaslagann sé in uisce chun tuaslagán beag alcaileach a thabhairt. Tá sé dothuaslagtha in aicéatón agus alcóil.
Dianscaoileann décharbónáite amóiniam os cionn 36 ° C chuig amóinia, dé-ocsaíd charbóin, agus uisce i bpróiseas inteirmeach agus is cúis le sin titim i dteocht an uisce:
Nuair a chóireáiltear le haigéid, déantar dé-ocsaíd charbóin freisin:
Táirgeann imoibriú le bonn amóinia.
Imoibríonn sé le sulfáití de mhiotail alcaileacha chun a gcuid carbónáití a deascadh:
Imoibríonn sé freisin le hailídí miotail alcaile, ag tabhairt décharbónáite miotail agus hailíde amóiniam do mhiotail alcaileacha:
Sábháilteacht
Fuarthas amach go raibh décharbónáite amóiniam ón tSín a úsáideadh chun “cuacha” a dhéanamh truaillithe le mealaimín, agus cuireadh toirmeasc ar allmhairí sa Mhalaeisia tar éis scannal bainne na Síne 2008.
1591
Eachtraí
mion|San Dmitry
Manrach Ruairí
Is sráidbhaile í Manrach Ruairí. Tá an baile suite sa Mhuirthead in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Gallach
Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Gallach.
Fógraíocht
mion|[[Coca-Cola fógra ó na 1890í]] Is éard is fógraíocht ann ná cineál chumarsáid margaíochta, a bhaineann úsáid as modhanna fuaime nó amhairc agus leas as teachtaireacht neamhphearsanta agus iad urraithe go hoscailte, i gcomhair táirge, seirbhíse, nó smaoinimh a dhíol nó a chur chun cinn. Go minic, is gnóthaí ar mian leo a chur chun cinn a gcuid táirgí nó seirbhísí iad uraitheoirí na fógríochta
.
Charli XCX
Is amhránaí Sasanach í Charlotte Emma Aitchison (rugadh í ar an 22 Lúnasa 1995), nó Charlie XCX mar atá aithne níos fearr uirthi.
Fótagrafaíocht mínealaíne
mion|315x315px|An Stíris (1907) ([[An Béarla|Béarla:The Steerage) le Alfred Stieglitz, a bhí ina luath-obair ealaíne nua-aoiseachas, agus measann go leor staraithe gurb é an grianghraf is mó tábhachtach a rinneadh riamh. Duine fiú le rá ab ea Stieglitz le haghaidh na ngrianghrafadóireachta mínealaíne a thabhairt isteach i bailiúcháin na músaem.]]
Is éard is fótagrafaíocht mínealaíne ann ná grianghrafadóireacht ealaíne cruthaithe de réir fhís an ealaíontóra mar ghrianghrafadóir. Bíonn grianghrafadóireacht ealaíne i gcodarsnacht leis an ghrianghrafadóireacht ionadaíoch, ar nós na fóta-iriseoireachta, a sholáthraíonn cur-síos doiciméadach físiúil ar imeachtaí agus téamaí sonracha, sa bhrí litriúil, ag léiriú na fírinne oibiachtúla seachas rún suibiachtúil an ghrianghrafadóir; agus an grianghrafadóireacht thráchtála, a bhfuil mar phríomhchuspóir aici ná táirgí nó seirbhísí a fhógairt.
Seachtain na Gaeilge
Is féile Ghaeilge í Seachtain na Gaeilge, a bhíonn ar siúl in Éirinn agus in go leor tíortha eile gach bliain. Is é cuspóir na féile ná an Ghaeilge a chur chun cinn ar fud na hÉireann agus ar fud an domhain. Cuirtear tús leis an bhféile ar 1 Márta, agus leanann sé ar aghaidh go 17 Márta agus Lá Fhéile Pádraig gach bliain.
Stair
mion|Ceol 07Bhunaigh Conradh na Gaeilge Seachtain na Gaeilge sa bhliain 1902 le teanga na Gaeilge a chur chun cinn in Éirinn agus ar fud an domhain. Is í Seachtain na Gaeilge an fhéile Ghaeilge is mó in Éirinn agus timpeall an domhain. Chuaigh an fhéile ó neart go neart agus anois is seacht lá dhéag atá i gceist. Bíonn na dátaí céanna i gceist gach bliain agus bíonn an fhéile ar siúl idir an 1 Márta go dtí an 17ú Márta. Cuirtear tús leis an bhféile le seoladh oifigiúil.
Tá Energia mar urraitheoir ar an bhféile ó 2017. Is é 'Úsáid do Theanga' mana na féile agus oireann an fhéile do dhaoine ar gach leibhéal cumais sa Ghaeilge.
Meáin
Chuir na meáin chumarsáide béim bhreise as an nua ar thábhacht na Gaeilge le haltanna i nGaeilge, i mBéarla faoin nGaeilge agus eagarfhocail ag tacú leis an nGaeilge agus le Seachtain na Gaeilge. In RTÉ cuireann go leor cláracha Béarla béim bhreise ar an nGaeilge. I rith Sheachtain na Gaeilge bíonn Raidió Rí-Rá le cloisteáil ar an gcóras FM i gcathracha éagsúla ar fud na tíre. De ghnáth is féidir le éinne cluas a chur leis an stáisiún ar an idirlíon ag rrr.ie. Le linn Sheachtain na Gaeilge 2020, bhí feachtas "Time to Give A Focal" ann. mion|Ceol 08
Spórt
Is ollrith náisiúnta timpeall na hÉireann ar son na Gaeilge é Rith. Bhí an Rith náisiúnta is déanaí ar siúl ón 11-17 Márta 2018 mar cheann de phríomhimeachtaí Sheachtain na Gaeilge. Leagadh cúrsa 500km le rith ó Bhéal Feirste go Lios Tuathail i gCiarraí thar 7 lá. Bhí éagsúlacht ann in 2014 toisc go raibh Rith thar oíche i mBaile Átha Cliath den chéad uair riamh.
Bíonn go leor imeachtaí spóirt eagraithe le linn Seachtain na Gaeilge.
Ceol
Eisíonn an eagraíocht dlúthdhiosca in am don fhéile, mar atá Ceol '16, Ceol '08, Ceol '07, Ceol '06 agus SnaG '05. Bíonn amhránaí Éireannacha agus popamhránaithe ar na dhlúthdhioscaí seo, mar shampla Léimigí Thart le Des Bishop, Cailín na Gaillimhe le Mundy agus Grá dom Leonadh le The Swell Season. Is albam ceoil é CEOL 2018 le haistriúcháin Ghaeilge ar roinnt de na hamhráin is aitheanta ar fud an domhain. Bhí an t-albam curtha le chéile ag Conradh na Gaeilge & Raidió Rí-Rá i gcomhpháirtíocht le RTÉ 2fm & leis an láithreoir 2fm, Eoghan McDermott.
Seoladh CEOL 2018 le hEoghan McDermott chuig gach scoil sa tír mar chuid de Bhliain na Gaeilge 2018. Seoladh an t-albam ar 26 Meán Fómhair 2018 le tacaíocht ó Kodaline agus bhí mír faoin seoladh ar nuacht RTÉ. Scaipeadh 350,000 cóip den albam ar dhaltaí meánscoile & seoladh cóip chuig gach bunscoil sa tír.
Ambasadóirí
mion|Turas Teanga Bíonn lúchair mhór ar eagraithe Sheachtain na Gaeilge ambasadóirí difriúla a fhógairt gach bliain. Cuidíonn na hambasadóirí le poiblíocht na féile a scaipeadh ar phobal níos leithne. Taispéanann na hambasadóirí do dhaoine go bhfuil bród orthu a dteanga dhúchais a labhairt. Le blianta beaga anuas bhí Síbeal Ní Chasaide, Linda Irvine, Michael Darragh McAuley, James Patrice, Cáitlín Nic Aoidh agus go leor eile mar ambasadóirí ar an bhéile iomráiteach seo.
Coláiste Belvedere
Is scoil Íosánach i mBaile Átha Cliath í Coláiste Belvedere. Tá timpeall 900 scoláire ag freastal uirthi.
Tóin an Mhása
Is sráidbhaile í Tóin an Mhása. Tá an baile suite sa Mhuirthead in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Búrcáil
Is é is búrcáil ann ná an nós a bhí sa naoú haois déag, ach go háirithe, corpáin daoine marbha a bhaint aníos agus a dhíol leis na scoileanna anatamaíochta, le haghaidh taighde agus oiliúna. Is iad na téarmaí a úsáidtear sa Bhéarla ná resurrectionism agus body-snatching. Is é an focal a thugtar san fhoclóir Béarla-Gaeilge le Tomás de Bhaldraithe ná réabóireacht reilige, agus is réabóirí reilige iad na búrcálaithe.
An focal féin
Tagann an focal sin búrcáil as dialann Amhlaoibh Uí Shúilleabháin, agus an chuma ar an scéal go raibh sé in úsáid sa Ghaeilge nuair a bhí an nós féin fairsing. Mar sin, úsáidtear an téarma anseo, cé nach bhfuil sé le fáil sna foclóirí. Tá an focal féin bunaithe ar ainm an tsraithmharfóra mhíchlúitigh Liam de Búrca, nó William Burke. Sna blianta 1826-1827, mharaigh an Búrcach agus a chomhchoirpeach, William Hare, seachtar duine déag i nDún Éideann leis na corpáin a dhíol leis an dochtúir Robert Knox, anatamaí agus antraipeolaí a raibh clú nár bheag air mar fhear eolaíochta ar feadh tamaill. Na gnáthbhúrcálaithe, áfach, ní mharaídís aon duine as fuil fhuar, cé go raibh go leor cleasanna acu leis an marbhán a sciobadh as an uaigh i nganfhios do lucht a ghaoil.
Seo an tagairt a rinne Amhlaoibh do na "búrcánaigh", mar a thug sé orthu, ina dhialann:
(Tomás de Bhaldraithe, eagarthóir: Cín Lae Amhlaoibh. An Clóchomhar Teoranta, Baile Átha Cliath 1976, an tríú cló. Lch. 95-96. Tabhair faoi deara go ndearnadh caighdeánú áirithe ar an ngramadach anseo.)
An cúlra stairiúil
Sa Bhreatain Mhór, reachtaíodh an tAcht um Anatamaíocht (Anatomy Act) sa bhliain 1832 le rialacha agus prionsabail a leagan síos faoi úsáid na gcorpán i dtaighde na hanatamaíochta. Roimhe sin, d'fhéadfadh aon duine a rithfeadh leis scoil anatamaíochta a bhunú, ach ní raibh soláthar oifigiúil ná dlíthiúil na gcorpán ann. Ba é an toradh nádúrtha dó seo ná go raibh éadáil áirithe le saothrú ar an mbúrcáil. Oilghníomh ab ea an bhúrcáil de réir an dlí shibhialta, is é sin, míbheart a thuillfeadh idir fhíneáil agus phríosúnacht don té a dhéanfadh é. Mar sin féin, bhí an oiread sin brabúis ag baint leis an ngnó is go raibh go leor daoine sásta dul sa seans.
Bhí an bhúrcáil chomh coitianta is nárbh annamh do ghaolta an duine mhairbh diansúil a choinneáil ar an marbhán roimh an adhlacadh agus ar an uaigh ina dhiaidh, ar eagla go mbeadh na búrcálaithe ag santú an chorpáin. Is iomaí corpán a cuireadh i gcónra iarainn, fosta, nó tógadh gréasáin de bharraí iarainn timpeall na n-uaigheanna, fiú.
Bhí a gcuid modhanna oibre ag na búrcálaithe an ceann is fearr a fháil ar na gaolta, áfach. Dá n-osclóidís uaigh nua, thabharfadh an duine dall lorg a lámh faoi deara. Ina ionad sin, ba nós leo fód mór móna a ghearradh amach cúig nó sé mhéadar ar shiúl ón uaigh. Ansin, thochlóidís tollán go dtí ceann na huaighe, méadar éigin síos sa talamh. Ansin, d'osclóidís leathcheann na cónra leis an gcorpán a tharraingt amach. Ansin, chuirfí an fód ar ais ina sheanáit, agus ní chuirfeadh na gaolta sonrú ina raibh déanta, ó nach bhfágfadh an modh oibre seo rianta an mhíghnímh in aice na huaighe.
Contae Henderson, Carolina Thuaidh
mion|200px|Suíomh Contae Henderson Is contae Meiriceánach é Contae Henderson atá suite i stát Carolina Thuaidh. Sa bhliain 2013, bhí daonra 109,540 duine ann. Is é Hendersonville príomhbhaile an chontae. Tá an contae suite sna Sléibhte Blue Ridge in iardheisceart an stáit ar an teorainn le Carolina Theas.
Bundaberg
Cathair i Queensland is ea Bundaberg. Bhí 59,768 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Loscadh Thúr Grenfell
Tharla Loscadh Thúr Grenfell ar an 14 Meitheamh 2017, i gKensington Thuaidh, Londain. Maraíodh 72 duine, agus gortaíodh 70 duine, nuair a chuaigh an túr árasáin, 24 stór ar airde agus a tógadh sa bhliain 1974, in iarthar chathair Londain, tré thine.
clé|thumb|Tine Thúr Grenfell
Fiosrúchán
Thosaigh an chéad seisiún éisteachtaí phoiblí faoin loscadh ar an 7 Meán Fómhair 2017, faoi Chathaoirleacht Martin Moore-Bic. clé|mion Sí Príomhaire na Breataine, Theresa May a bhunaigh Fiosrúchán Grenfell tráth a raibh cáineadh go leor á dhéanamh uirthi mar gheall ar an gcaoi ar láimhseáil sí an tragóid.
Na Garfráin
Is baile suite i gContae na Gaillimhe iad na Garfráin.
Priontaíocht
mion|304x304px|[[Rembrandt, Féin-phortráid, eitseáil, c.1630]] Is éard atá i gceist leis an bpriontaíocht ná saothair ealaíne a chruthú trí phriontáil, de ghnáth ar pháipéar, ach freisin ar fhabraic, adhmad, miotal, agus dromchlaí eile. Sa phriontaíocht thraidisiúnta, cruthaítear priontaí de láimh, gan leas a bhaint as atáirgeadh grianghrafadóireachta ná printéirí leictreonacha.
Cruthaítear priontaí trí dúch a aistriú ó “mhaitrís” go leathanach páipéir nó ábhar eile. Braitheann cineál na maitríse ar an teicníc priontála atá i gceist. Sa ghreanadóireacht agus san eitseáil, úsáidtear pláta miotail; sa liteagrafaíocht, úsáidtear cloch, alúmanam, nó polaiméir; sa ghearradh líonóile, úsáidtear líonóil; agus sa ghreanadóireacht adhmaid, blocanna adhmaid. Úsáidtear scáileáin déanta as síoda nó fabraicí sintéiseacha don phróiseas scagphriontála.
clé|mion|300x300px|[[Francisco de Goya|Francisco Goya, No Hay Quien Los Socorra, Tubaistí an Chogaidh sraith, uiscimir c.1810]] Ach amháin i gcás an aonchló, is féidir le haon phróiseas priontaíochta go leor leaganacha den saothar ealaíne céanna a tháirgeadh; ar a dtugtar “priontaí”. Breathnaítear ar gach prionta mar “bhunsaothar” ealaíne, agus tugtar “imprisean” air, seachas “cóip”, toisc go bhféadfadh difríocht sách mór a bheith ann idir imprisin, d'aon ghnó nó trí thimpiste. Tugtar “prionta atáirgthe” ar phrionta ar cóip de shaothar ealaíne eile é, go háirithe saothar péintéireachta.
Tugtar “eagrán” ar na himprisin a dhéantar ón mhaitrís chéanna. Ó dheireadh an 19ú haois, is gnách go síníonn ealaíontóir na himprisin aonair in eagrán, agus cuirtear uimhreacha orthu chun eagrán teoranta a chruthú. Ansin, scriostar an mhaitrís ionas nach féidir tuilleadh priontaí a tháirgeadh uaithi. Is féidir priontaí a phriontáil i leabhair mhaisithe nó i leabhar ealaíne freisin. mion|Félix Vallotton, La raison probante (An Chúis Chiallmhar), greanadh adhmaid ón tsraith Intimités, (1898)
An Mhuir Thuaidh
Farraige atá suite idir an Bhreatain, Críoch Lochlann agus Mór-Roinn na hEorpa í an Mhuir Thuaidh. Tá sí breis is 970km (600 mi) ar fhad agus 580 km (360 mi) ar leithead, Tá naisc idir an Mhuir Thuaidh agus an tAigéan Atlantach tríd an Mhuir Ioruach, Muir nIocht agus an Dover Strait.
Pápa Honorius III
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Honorius III.
Peter Stringfellow
Ba fhear gnó Sasanach é Peter James Stringfellow , a rugadh ar an 17 Deireadh Fómhair 1940 agus a fuair bás ar an 7 Meitheamh 2018.
Karl Adolph Gjellerup
Scríbhneoir Danmhargach ab ea Karl Adolph Gjellerup (1857 – 1919). Do rugadh é ar an 2ú lá de Mheitheamh sa sráidbhaile Roholte na Danmhairge agus do fuair sé bás ar an 11ú lá de Dheireadh Fómhair i nDresden na Gearmáine. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air, chomh maith leis an scríbhneoir Danmhargach Henrik Pontoppidan, sa bhliain 1917.
Pápa Gréagóir IX
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Gréagóir IX.
Yorkshire Thuaidh
thumb|deas|250px|East Riding of Yorkshire
Gort an Iomaire
deas|250px|thumb|Gort an Iomaire Is baile suite i gContae na Gaillimhe é Gort an Iomaire.
Uaimh agus Clocha Oghaim Dhrom Lócháin
Séadchomhartha Náisiúnta (154) is ea Uaimh agus Clocha Oghaim Dhrom Lócháin, aitheanta sa cheantar mar An Uaimh Oghaim, suite i gContae Phort Láirge, Éire.
Suíomh
Tá Drom Locháin suite ar talamh feirme 4 km soir ó Léim Uí Bhriain, An tSráidbhaile, ag 52.16285°N, -7.46488°W
Stair
Creidtear gur tógadh an uaimh thalún tuairim is an 9ú haois. Cuireadh ar líne thiar thiar theas í, a haghaidh ón ngréin ag dul faoi setting sun.
Uaimh thalún
Tá gailearaí na huaimhe 4.9 m ar fad agus and 1.3 m ar leithead, le hairde dín thuas go 1.2 m.  Foirgnítear í le liaga seasta, agus cuireadh deich gcloch Oghaim ann mar lindéir agus taobhchlocha, roinnt díobh crochta bun os cionn. Feictear cuasghreantaí ar cheann desna díonchlocha.
Clocha Oghaim
Tá tomhais éagsúla ag na clocha (CIIC 272–281). Déanta as greenschist atá seacht díobh, dhá as slinne agus ceann amháin as comhcheirtleán. Léitear na hinscríbhinní:
Ard Eoghain
Is sráidbhaile é Ard Eoghain. Tá sé suite sa Mhuirthead in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Pápa Celestine IV
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Celestine IV.
Sojourner Truth
mion|upright|Sojourner Truth timpeall na bliana 1870|cléDaonuasclóir agus gníomhaí ar son cearta na mban i bhí in Sojourner Truth nó Isabela Baumfree mar a rugadh í (t. 1797 – 26 Samhain, 1883).
Rugadh mar sclábhaí í, i Swartekill, Nua-Eabhrac, in Esopus. D’éalaigh sí le hiníon nuabheirthe léi óna gcuid máistrí sa bhliain 1826.
“Sojourner Truth” an t-ainm a thug sí uirthi féin ón mbliain 1843 i leith agus ise ag obair i gcoinne na sclábhaíochta. Bhí sí gníomhach le linn an Chogaidh Chathartha sna Stáit Aontaithe ag iarraidh fir ghorma a spreagadh chun troid in airm an Tuaiscirt.
I ndiaidh an chogaidh, rinne sí iarracht in aisce talamh a fháil ó rialtas na tíre do na sclábhaithe saortha. Chuir sí teach banaltrachta do sheandaoine gorma ar bun i stát Nua-Eabhrac freisin.
Fuair sí bás in Battle Creek, Michigan sa bhliain 1883.
Curzio Malaparte
Scríbhneoir agus iriseoir Iodálach de phór leath-Ghearmánach a bhí i gCurzio Malaparte (fiorainm: Kurt Erich Suckert), a tháinig chun saoil i bPrato (An Tuscáin) ar an 9 Meitheamh 1898 agus a fuair bás sa Róimh ar an 19 Iúil 1957.
Ghlac sé an t-ainm cleite air sa bhliain 1925. Leagan Iodáilise de Kurt é Curzio, agus is imeartas focal é Malaparte ("an Droch-Chuid") a thagraíonn do shloinne Napoleon, Bonaparte ("an Dea-Chuid").
A Shaol
Ba iad tuismitheoirí Mhalaparte an t-innealtóir fíodóireachta Erwin Suckert as Zittau agus a bhean Iodálach Edda Perelli as Milano. D'fhreastail Kurt óg ar Mheánscoil Cigognini i bPrato, agus sa bhliain 1911 chuaigh sé i bPáirtí Poblachtach na hIodáile, páirtí liobrálach a bunaíodh i ndeireadh na naoú haoise déag. Chuaigh an chéad dán leis i gcló sa bhliain 1912, agus sa bhliain ina dhiaidh sin thosaigh sé ag foilsiú iris aorach. Ní raibh sé ach sé bliana déag nuair a chuaigh sé in Arm na hIodáile, agus faoi dheireadh an chogaidh bronnadh bonn Iodálach agus cros onórach Fhrancach air mar aitheantas do chomh cróga is a bhí sé i bpáirc an áir. Bhí a deachú féin ag dul leis an gcrógacht sin, nó ní bhfuair sé biseach ceart riamh ón dochar a rinne ionsaí gáis dá scamhóga. mion|Lipari 1934 I ndiaidh an chogaidh chuaigh sé ag obair do Roinn Gnóthaí Eachtracha na hIodáile. Rinneadh taidhleoir de, agus fuair sé post an attaché in ambasáid na hIodáile i Vársá, an Pholainn. Ar dtús, bhí sé báúil leis an bhFaisisteachas, nó bhain sé amach ballraíocht an Pháirtí Fhaisistigh sa bhliain 1921, agus an lá dár gcionn ghlac sé páirt i Máirseáil Mussolini go dtí an Róimh. mion|1942 Sa bhliain 1926, bhunaigh seisean agus intleachtóirí Faisisteacha eile an iris úd Novecento, a bhí dírithe ar an gcúigeachas agus ar an bparóisteachas a bhaint de chultúr na hIodáile. Bhí lucht na hirise ag iarraidh litríocht nua a chumadh don Iodáil a chaitheadh súil shoirbhíoch ar an todhchaí, agus ghlac siad leis an bhféidearthacht go mbeadh an Faisisteachas fite fuaite leis an todhchaí sin. Níor chaith Malaparte ach bliain le lucht Novecento. Ina dhiaidh sin, chuaigh sé leis an ngluaiseacht úd Strapaese, a chuir béim ar thábhacht an chultúir thuaithe, ar an seanchas agus ar an mbéaloideas.
Faoin am seo a d'fhoilsigh sé a chuimhní cinn ón gCéad Chogadh Domhanda faoin teideal Viva Caporetto!, ar cuireadh atheagrán de i gcló faoin teideal La Rivolta dei santi maledetti ("Éirí Amach na Naomh Damanta"). Níor thaitin an leabhar leis na Faisistigh, agus fuair sé bata is bóthar ón Roinn Gnóthaí Eachtracha. clé|mion|1950 Sna blianta 1928-31, bhí sé ina eagarthóir ar an nuachtán mór La Stampa, agus é ag foilsiú na hirise liteartha úd Fiera Litteraria chomh maith. Sa bhliain 1933, gabhadh é, agus chaill sé ballraíocht an Pháirtí Fhaisistigh. Díbríodh go hOileán Lipari in aice leis an tSicil é, agus ar dtús bhí an chuma ar an scéal go gcaithfeadh sé cúig bliana a chur isteach ansin. Bhí cara sa chúirt aige, áfach, agus ceadaíodh dó an t-oileán a fhágáil i ndiaidh aon bhliain amháin. Ansin féin coinníodh i mbraighdeanas baile sa Tuscáin nó in Ischia é, agus b'éigean dó a chuid iriseoireachta a scríobh faoi ainm cleite. mion|1957, Capri I ndeireadh na dtríochaidí thóg Malaparte teach neamhghnách in Oileán Capri in aice le Milano, teach a bhfuil tábhacht leis mar chuimhneachán ailtireachta. Ba é an t-ailtire Iodálach Adalberto Libera a dhréachtaigh an teach, Villa Malaparte, agus tá clú agus cáil ar an áit inniu féin.
Le linn an Dara Cogadh Domhanda, bhí Malaparte ag obair ina iriseoir cogaidh. Scríobh sé tuarascálacha cogaidh ó chathéadain éagsúla an chogaidh: ón Afraic Thuaidh, ón bhFionlainn, ó na Balcáin, ón Aontas Sóivéadach. Ba é an nuachtán Corriere della Sera i Milano a d'fhoilsigh a chuid alt. Sa bhliain 1945, i ndiaidh do na Meiriceánaigh an Iodáil a ghabháil, bhí sé ina oifigeach idirchaidrimh idir na hIodálaigh agus na Meiriceánaigh. I ndiaidh an chogaidh, thosaigh sé ag cur suime sa Chumannachas. Nuair a bhí sé ar cuairt sa tSín, fuarthas amach go raibh ailse na scamhóg ag luí air, agus ba é an galar seo ba thrúig bháis dó sa deireadh. mion
Saothar
mion|clé|Great Wall of China, 1956, ón leabhar "Io, in Russia e in Cina"
Neamhfhicsean
mion|clé
Ficsean
mion
Carl Spitteler
File, scríbhneoir, criticeoir agus aistí Eilvéiseach ab ea Carl Friedrich Georg Spitteler (1845 – 1924). Do rugadh é ar an 24ú lá d'Aibreán i Liestal na hEilvéise agus do fuair sé bás i Luzern na hEilvéise ar an 29ú lá de mhí na Nollag. Ba í an Ghearmáinis a theanga dhúchais agus an teanga ina scríobhadh sé a chuid saothar. Bronnadh Duais Nobel na Litríochta air sa bhliain 1919.
Anacair leapa
Is éard atá in anacair leapa (nó brúchneá) ná paiste othrasaithe craicinn is fíocháin fho-chraicnigh os cionn starraiceachta cnámhaí a tharlaíonn in othair chróilí nó neamhaireachtálacha muna bhfaigheann siad cúram ceart cuí. Tarlaíonn an lot mar thoradh ar an mbrú a laghdaíonn soláthar fola don réigiún sin. Cnámha an chromáin is na sáile a bhíonn ciontach as go minic. Tarlaíonn sé do suas le 4% de na hothair a ghlactar isteach in ospidéil, go mór mór seandaoine is suas le 10% d'othair ortaipéideacha. Cosnaíonn sé na céadta milliún in aghaidh na bliana cóireáil a sholáthar, gan an crá breise do na hothair a bhfuil deacrachtaí eile acu a chur san áireamh.
clé|150px|thumb|Anacair leapa mion|clé|upright=1.6
Monaplacht
thumb|Standard Oil in Ohio: Sampla mhonaplaí
Bali
deas|250px|thumb|Bali Is oileán san Indinéis é Bali.
Monaplacht
thumb|An sampla le feidhm mheánioncaim líneach
thumb|Iomaíocht fhoirfe leis an bhfeidhm mheánioncaim líneach céanna Tagann an focal monaplacht ón nGréigis (monos nó aonarach agus polein nó díol). Is é an monaplaí an díoltóir amháin sa mhargadh. Níl praghas-ghlacadóir é, mar atá in iomaíocht fhoirfe. Roghnaíonn sé an chainníocht agus íocann na tomhaltóirí an praghas. Is minic go mbíonn baic dul isteach i margadh monaplachta.
Comhairthaí matamaitice:
Gnólacht monaplachta atá ag iarraidh a bhrabús a uasmhéadú:
Brabús = Ioncam – costais táirgeachta \pi'(X) = 0 (coinníollacha chéad ordú) (Ioncam imeallach = Costas imeallach)
Sampla
Le feidhm mheánioncaim líneach:
agus costais imeallaigh seasmhacha c'(X) = c agus a, b, c > 0
I gcomparáid leis an iomaíocht fhoirfe, tá an margadh monaplachta ina mhargadh neamhéifeachtach, leis na toimhdí céanna. Is praghas-ghlacadóir é gach gnólacht in iomaíocht fhoirfe. Tá an praghas cothrom le costas imeallach (p* = c'(X)).
N.B.: Ciallaíonn * an luach in iomaíocht fhoirfe.
Le feidhm mheánioncaim líneach
agus costais imeallaigh seasmhacha c'(X) = c.
Mar sin, is soléir go bhfuil an toradh in iomaíocht fhoirfe níós éifeachtúila mar bíonn an praghas níos ísle ná i monaplacht:
Evergreen, Alabama
}
Is é Evergreen an príomhbhaile agus an chathair is mó daonra i gContae Conecuh, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bunaíodh í sa bhliain 1819. Measadh 3,693 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.
Gabriel Byrne
Aisteoir Éireannach a bhfuil cáil bainte amach aige go hidirnáisiúnta é Gabriel James Byrne (12 Bealtaine 1950 a rugadh é). Tá sé ina chónaí i Nua-Eabhrac i láthair na huaire. Is cainteoir líofa Gaeilge é agus bíonn iarrachtaí ar siúl aige go minic chun an teanga a chur chun cinn go poiblí agus sna meáin chumarsáide.
Óige
Rugadh Gabriel Byrne i nDroimneach i mBaile Átha Cliath, do Dan Byrne, a bhí ina chúipéir agus d'Eileen Byrne, a bhí ina banaltra. Fuair sé a oideachas ó na Bráithre Críostaí agus chaith sé tamall i gcliarscoil nuair a bhí sé an-óg, ach d'éirigh sé aisti tar éis tamaill agus a chreideamh iomlán caillte aige. D'fhill sé ar Éirinn agus chaith sé tréimhsí i bpostanna éagsúla, go dtí gur chinn sé ar fhreastal ar an ollscoil. Bhain sé céim amach sa teangeolaíocht agus sa tseandálaíocht i UCD, áit ar éirigh leis líofacht a bhaint amach sa Ghaeilge chomh maith.
Siondróm Aagenaes
Tá a chúis ghéiniteach anaithnid, ach tá sé faighte le hoidhreacht go huathshómach aonarach agus suíonn an ghéin i gcrómasóm 15q.
Bíonn aimhrialtacht ghinearálaithe limfeach mar ghné choitianta an reachta, agus is féidir go bhfuil bunús na mácháile limfegéiniteach (Béarla: lymphangiogenetic)
Gabriel Byrne
A shaol gairmiúil
D'oibrigh Byrne sa seandálaíocht nuair a d'fhág sé UCD ach choinnigh sé a ghrá don teanga. Scríobh sé an chéad dráma teilifíse, Draíocht, do TG4, stáisiún teilifíse na Gaeilge nuair a thosaigh sé ag craoladh in 1996.
Sular thosaigh sé a ghairm mar aisteoir bhí neart postanna éagsúla ina measc: seandálaí, cócaire, trodaí tairbh agus muinteoir Spáinise. Thosaigh sé ag aisteoireacht agus é 29 agus chuir sé tús lena ghairm ar stáitse le Focus Theatre agus le Amharclann na Mainistreach i mBaile Átha Cliath. Ina dhiaidh sin chuaigh sé ag aisteoireacht leis an Royal ag Byrnesan agus an Royal National Theatre i Londain.
I láthair na huaire tá Byrne i ról Dr. Paul Weston, teirpeoir i sraith seachtainiúil mór le rá HBO In Treatment. Thug an New York Times "latest Dr. McDreamy" na teilifíse air dá ról agus bhuaigh sé an gradam Golden Globe don aisteoir ab fhearr i sraith theilifíse i 2008. Ghnóthaigh sé a chéad ainmniúchán Emmy (an príomhaisteoir ab fhearr i sraith theilifíse) chomh maith an bhliain chéanna.(B'é Byran Cranston as Breaking Bad a bhuaigh)
D'fhill sé ar an amharclannaíocht i 2008, ghlac sé ról King Arthur i Camelot le ceolfhoireann Nua-Eabhrac ón 7 Bealtaine go dtí an 10 Bealtaine, ról a ghlac mórlaochra na haisteoireachta, Richard Burton agus Richard Harris leis cheana.
24 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018
23 Feabhra - 24 Feabhra - 25 Feabhra Is é Dé Sathairn an 15 Feabhra ag Cluichí Oilimpeacha an Gheimhridh 2018 an seachtú lá déag comórtais agus an cúigiú lá déag a mbronnfar boinn.
Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2015
B'é an Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2015 an t-eagrán 13ú na bliantúil Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Beidh an comórtas ar siúl in Arena Armeec i Sóifia na Bulgáire an 21 Samhain 2015. Is é seo an chéad chomórtas Eoraifíse a bheidh ar siúl sa Bhulgáir.
Suíomh
I ndiaidh bhua na hIodáile sa chéad chomórtas i 2014 - thairg an ACE an ceart a óstáil an 2015 comórtas chun craoltóir náisiúnta na hIodáile, RAI. Ar 7 Deireadh Fómhair 2015, fógraíodh go mbeadh 17 tír a bheith le feiceáil sa chomórtas, le hÉirinn agus an Astráil ag déanamh a chéad uair. An Iodáil dhiúltaigh go luath a óstáil an ócáid, ina ionad sin Málta agus an Bhulgáir araon i bhfeidhm a óstáil ar an gcomórtas. Ar 26 Eanáir 2015, fógraíodh go mbeadh an Bhulgáir óstáil an ócáid. I Márta 2015 fógraíodh go mbeadh Arena Armeec bheith ar an suíomh don chomórtas.
Rannpháirtithe
Ar 7 Deireadh Fómhair 2015, deimhníodh go mbeidh seacht dtír déag páirt a ghlacadh sa chomórtas. Beidh an Astráil agus Éire a gcuid tús, beidh an Albáin ais tar éis as láthair dhá bhliain agus beidh Macadóine ais tar éis as láthair aon bhliain amháin. Beidh an Chróit agus an Chipir a tharraingt siar tar éis filleadh i 2014 eagrán, cé go mbeidh an tSualainn a tharraingt siar don chéad uair ó 2008. Bhí sé an chéad uair ó 2007, go raibh 17 tír páirt a ghlacadh.
Tuladandasana
200px|thumb|Cleachtadh na staidiúire ióga Tuladandasana, déanta faoi dhó i rang ióga te
Is ceann de na staidiúirí úsáidtear i gcleachtadh Ióga Bikram é Tuladandasana (Sanscrait: तुलादण्डासन Tulādaṇḍāsana; Béarla: balancing stick pose). Ciallaíonn ainm an staidiúir seo Staidiúir an Mhaide Chothromaíochta i nGaeilge.
Is é an 7ú staidiúir i sraith an chleachta a tharlaíonn i rang ióga Bikram.
Feidhm agus Tairbhí
Cabhraíonn an staidiúir seo an fuil a bheith buailte go croí, ar an modh sin ag glanadh artairí agus féitheacha.
An Dáréag (scuad de chuid na nÓglach)
Cúlra
Ar an 10 Aibreán 1919, d'fhógair an Chéad Dáil go mbeadh sé de pholasaí feasta constáblaí de chuid Chonstáblacht Ríoga na hÉireann a eascoiteannú. San am sin, ní raibh Sinn Féin sásta foréigean d'aon chineál a cheadú go hoifigiúil. Is iomaí constábla a ghéill don bhaghcatáil, don tsíor-áitiú agus don mhion-imeaglú. Mar sin féin, ní dhearna cuid eile de na constáblaí ach éirí ní ba bhagarthaí fós ar na hÓglaigh, agus i Mí Iúil 1919, d'iarr an Coileánach ar Risteárd Mac Aoidh baicle bheag a roghnú le haghaidh feallmharfóireachta.
Na Feallmharfóirí
B'iad na chéad daoine a roghnaíodh ná Páidín Ó Dálaigh, a bhí i gceannas ar an mbaicle, chomh maith le Mícheál Mac Dónaill, Ben Bairéad, Séamas Ó Conaire, Séan Ó Dúill, Joe Leonard, Pat McCrae, Jim Slattery, agus Bill Stapleton. Bhí siad fostaithe go lánaimseartha, agus tuarastal seachtainiúil á íoc leo.
Anatole France
mion|Síniú Anatole France Scríbhneoir Francach ab ea Anatole France (1844 - 1924), nó François Anatole Thibault mar atá a ainm scríte ar a theastas baiste.
Do rugadh é ar an 16ú lá d'Aibreán i bPáras na Fraince agus do fuair sé bás ar an 12ú lá de Dheireadh Fómhair i Saint-Cyr-sur-Loire, común atá suite gar do Thours na Fraince. Deirtear gurbh eisean duine desna scríbhneoirí ab fhearr agus is tábhachtaí a bhídís ag obair le linn na Troisième République (Gaeilge: 'An Tríú Poblacht'), mar a thugtar ar thréimhse staire na Fraince idir 1870 agus 1940.
Do chum Anatole France cuimse saothar - léirmheastóireacht liteartha, aistí, drámaí, úrscéalta, gearrscéalta agus dánta ina measc. Is iad na húrscéalta Le Crime de Sylvestre Bonnard, membre de l'Institut (1881), L’Île des Pingouins (1908), Les Dieux ont soif (1912) agus an leabhar dírbheathaisnéiseach Le Livre de mon ami (1885) cúpla ceann desna saothair dá chuid. Do moladh Duais Nobel na Litríochta dó sa bhliain 1921 mar aitheantas ar a shaothar iomlán.
Harry Houdini
Doilfeoir, draíodóir, éachtóir agus éalú-eolaí ab ea Harry Houdini. Rugadh faoin ainm Erik Weisz (leagan eile: Ehrich Weiss) é i mBúdaipeist san Ungáir ar an 24 Márta 1874, agus d'éag sé ar an 31 Deireadh Fómhair 1926.
Giúdach Ungárach ab ea Ehrich Weisz, agus chuaigh sé ar imirce go Meiriceá in éineacht lena thuismitheoirí agus lena chuid deartháireacha nuair a bhí sé ceithre bliana d'aois. Shocraigh an teaghlach síos in Appleton i stát Wisconsin, áit a raibh a athair ag obair ina raibí. B'éigean don teaghlach aistriú go Nua-Eabhrac nuair a bhí Ehrich ina dhéagóir.
Tús a ghairmréime
Bhí Ehrich ag cleachtadh ealaíona éagsúla sorcais ó bhí sé óg, agus sa bhliain 1893, chuir sé suim sa doilfeoireacht agus sa draíodóireacht. B'ansin a thosaigh sé ag tabhairt Harry Houdini air féin. Bhí a chuid cairde ag tabhairt "Harry" air le fada - bhí sé ní b'fhusa le fuaimniú ná "Ehrie" - agus fuair sé an sloinne ó Jean Eugène Robert-Houdin, doilfeoir Francach a mhair sa naoú haois déag. Ar dtús, bhí sé ag cleachtadh cleasanna cártaí den chineál thraidisiúnta, ach ní raibh mórán ratha air san obair sin. Nuair a chuaigh sé le héalú-eolaíocht, áfach, d'éirigh leis go gleoite.
Sa bhliain 1893, casadh bean óg, Bess Rahmer, air i gConey Island, a bhí ina healaíontóir stáitse chomh maith leis féin. Phós sé Bess, agus bhí sí ina cúntóir stáitse aige an chuid eile dá shaol.
An tÉalú-Eolaí
Ar dtús, ní raibh ag éirí le Houdini, ach sa bhliain 1899, casadh Martin Beck air, fear mór ilsiamsa ag an am. Chuaigh éalú-eolaíocht Houdini go mór i bhfeidhm ar Beck, agus mhol sé don ealaíontóir gan bacadh ach leis na héaluithe feasta. Go gairid ina dhiaidh sin, bhí Houdini ar a chamchuairt sna tithe ilsiamsa ar fud na Stát Aontaithe agus, sa bhliain 1900, san Eoraip féin.