cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cian d'Fhearaibh Bolg
Toradh
Ní fheictear na Seanchineál ach go hannamh sna téacsanna atá ar marthain. Ní léir é an ionann iad agus na Soghain, nó an Fir Bholg iad dís. Scríobh Mac Firbhisigh nach raibh eolas ar bith ann faoi Chian agus a mhuintir óir gur mheasc siad le chéile leis an gclann Mhíle. Deir go raibh cónaí orthu i dtuaisceart Uí Mhaine, agus i dteannta sin go raibh cúig ghéag suite ó bhruach thoir Loch Coirib go dtí an tSuca, chomh maith le cheantar eile i gContae an Chláir taobh leo.
Richard Strauß
Cumadóir Gearmánach a rugadh i München ab ea Richard Strauß (11 Meitheamh 1864 – 8 Meán Fómhair 1949). Cáil air as a dhánta siansacha Till Eulenspiegels lustige Streiche (Cleasa Meidhreacha Till Eulenspiegel, 1894-1895), Also sprach Zarathustra (Mar Seo a Labhair Saratóst, 1895-1896) agus a cheoldráma Der Rosenkavalier (Fear Uasal na Rós, 1911).
An Indinéis i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na hÁise
Ghlac An Indinéis páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na hÁise 2019.
Iomaitheoirí
{{legend|gold|Buaiteoir}} {{legend|silver|Dara}} {{legend|#cc9966|Tríú}} {{legend|#FE8080|Deireadh}}
Fothram
Planda ilbhliantúil atá dúchasach don Eoraip is an Áise is ea fothram. Na gais cearnach i dtrasghearradh, folláin agus díreach in airde. Na duilleoga urchomhaireach fiaclach. An bláthra ard géagach. Na bláthanna le feadán beagnach sféarúil, scothghlas, 5 mhaothán beag, an dá cheann uachtaracha ag déanamh liopa scothdheirg/dhoinn, iad pailnithe ag foichí. An-chuid gnéithe cosúla sna creasa measartha freisin.
Barainneachtaí scála
Mar shampla, sa bhliain 2015, cheannaigh British Airways an aerlíne Éireannach, Aer Lingus, chun barainneachtaí scála a chruthú agus acmhainní a tharraingt le chéile.
Micrichlímeolaíocht
Staidéar ar an aeráid i réigiúin bheaga ar, nó gar do, dhromchlaí mar a maireann plandaí is ainmhithe. Cinneann na próisis atá ar siúl ag an dromchla sin micreaeráid an réigiúin sin: asú radaíocht na Gréine ag plandaí is ainmhithe, feidhmiú an teasa i ngalú is imghalú, agus iarmhairtí an aeir ag sreabhadh thar an dromchla.
Yosano Akiko
Yosano Akiko' (nó Ho Sho), 7 Nollag 1878 i dTóiceo, 26 Bealtaine 1942)
G Hannelius
Is aisteoir agus amhránaí Meiriceánach í Genevieve Knight Hannelius a rugadh 22 Nollaig 1998.
Kjartan Fløgstad
Scríbhneoir Ioruach é Kjartan Fløgstad agus é ag cleachtadh an teanga Nynorsk ina chuid saothar. Rugadh i Sauda (cúige Rogaland) é ar an 7 Meitheamh 1944, agus é ag scríobh filíocht, úrscéalta agus aistí.
Saol
Ba é an chéad saothar ó pheann Fløgstad a chuaigh i gcló ná an díolaim filíochta úd Valfart ("Oilithreacht"), a foilsíodh sa bhliain 1968. Ba é an t-úrscéal úd Dalen Portland ("Gleann Portland) sa bhliain 1977 a bhain amach clú agus cáil dó.
Chaith an scríbhneoir seal ag staidéar litríochta in Ollscoil Bergen, ach ina dhiaidh sin chuaigh sé ag obair sa tionsclaíocht agus ina mhairnéalach. As an saoltaithí seo a fáisceadh an chéad díolaim filíochta. Sa bhliain 1970 tháinig an chéad leabhar próis i gcló, mar atá, Den hemmelege jubel ("An Ríméad Rúnda"). Dhá bhliain ina dhiaidh sin d'fhoilsigh sé an leabhar gearrscéalta úd Fangliner, inar thug sé cur síos ar shaol an lucht oibre i dteanga an lucht oibre. Bhí blas an Mharxachais le haithint go soiléir ar an leabhar áirithe seo. Maidir leis an úrscéal Dalen Portland, caitheann sé súil ar lucht oibre na hIorua freisin, agus é ag tabhairt cuntais ar fhorbairt na sochaí tionsclaíochta i rith dhá ghlún. An chéad úrscéal eile a scríobh sé, mar atá, Fyr og flamme ("Tine agus Lasair"), is é is téama dó ná imeacht na sochaí tionsclaíochta, an dóigh a bhfuil sí ag titim as a chéile, agus cultúr aicmeach an lucht oibre ag dul in éag.
Ae
Is orgán i veirteabraigh agus roinnt ainmhithe eile é an t-ae. Díthocsainíonn sé meitibilítí éagsúla, déanann sé próitéiní a shintéisiú agus táirgeann sé bithcheimiceáin atá riachtanach le haghaidh díleáite agus fáis  Is é an t-ae an t-orgán faireogach is mó sa chorp. Tá sé suite faoin scairt sa cheathrú uachtarach ar dheis.
Leanne Kiernan
Is peileadóir Éireannach í Leanne Kiernan a imríonn mar thosaí do Learpholl den WSL agus d'fhoireann Phoblacht na hÉireann.
Rugadh ar an 27 Aibreán 1999 i gCoill an Chollaigh, Cabhán í.
Saol Luath
D'fhreastail Kiernan Baileborough Community School, áit ar imir sí d'fhoireann footsal na gcailíní sa scoil.
Micrifís
Leathán scannáin le heagar íomhánna micreascannán. Bíonn an leathán 76 × 127 mm suas go dtí 152 × 229 mm, le 30-100 íomhá air. Déantar na buncháipéisí a chóipeáil, forlaghdaithe faoi 24, ar scannán neamhphollta 16 mm. Gearrtar é seo i sraitheanna de 10 n-íomhá, agus déantar 6 shraith díobh seo a dhearbhchló ar leathán dé-asascannáin le húsáid i meaisíní cuí feiceála.
Micreathonnta
mion|Tarchuradóirí micreathonnta, Wrights Hill, Wellington, New Zealand Tonnta leictreamaighnéadacha ar mhinicíocht an-ard. In oigheann micreathonnach úsáidtear na tonnta seo chun bia a threá is a théamh. Is amhlaidh a chritheann na tonnta seo na naisc idir adaimh, agus sa bhfrithchuimilt a tharlaíonn dá bharr sin téitear is réitítear an bia in achar gairid ama.
Fionnadh an feiniméan seo de thaisme nuair a leádh barra seacláide i bpóca léine eolaí a bhí i mbun taighde ar mhicreathonnta. Baintear feidhm as micreathonnta chun comharthaí leictreonacha — teileafóin, raidió, teilifíse is ríomhaire—a tharchur ar feadh líne dírí fada tríd an aer.
I gcontrárthacht le gnáth-thonnta raidió a tharchuirtear chomh leathan agus is féidir thar réimse tíre, déantar léas comhlínithe aontreoch micreathonnta le haerógmhias pharabóileach, agus tarchuirtear an léas seo díreach i dtreo aerógmhias glactha eile.
An Bodach
Is réaltbhuíon an-soiléir é an Bodach, dá ngairtear freisin Oiríon agus an Sealgaire Mór; seans ann gurb í seo an réaltbhuíón is cáiliúla ar an spéir. De bharr na réaltaí lonracha dá cuid, atá ar dhá thaobh an mheanchiorcail neamhaí agus infheicthe ar fud an Domhain, aithnítear an réaltbhuíon seo go huilíoch.
Tá an Bodach ina sheasamh ar bhruach na hAbhann, agus a dhá ghadhar fiaigh (.i. an Madra Mór agus an Madra Beag) in éineacht leis, agus é ag troid leis an Tarbh. In aice láithreach, faightear fiach dá chuid, ar nós an Giorria.
Tá réaltbhuíon an Bhodaigh lán de réaltaí geala agus réada domhainspéire.
Stair
Dar leis na Sean-Suiméaraigh, caora a bhí sa réaltbhuíon seo; agus sa tSean-Sín, tá Oiríon ar cheann de na 28 Xiu (宿) an stoidiaca. Dá ngairtear Shen (參), a chiallaíonn go litriúil "a trí", is dócha gur ainmníodh as na trí réalta ar Chrios Oiríon é. Féach Réaltbhuíonta Síneacha.
Dar leis na Sean-Éigiptigh, ba chíos iad réaltaí an Bhodaigh d'Óisíris, dia an tsolais.
Déantar an-tagairt do "chrios agus chlaíomh" Oiríon sa tseanlitríocht chomh maith leis sa nualitríocht. Baineadh úsáid astu fiú amháin mar shuaitheantais chéime ar éide an 27ú Rannán Coise in Arm na Stát Aontaithe le linn an dá Chogadh Dhomhanda; is amhlaidh gurbh é Maorghinearál John f O'Ryan an chéad cheannasaí a bhí thar an rannán sin.
Miotaseolaíocht
right|thumb|200px|Greanadóireacht an Bhodaigh ón [[Uranometria de chuid Johann Bayer, le cúirtéis Leabharlann Réadlann Mairnéalachta na Stát Aontaithe]]
Ní haon iontas é go bhfuil breis agus scéal amháin ag baint le réaltbhuíon an Bhodaigh i miotaseolaíocht na Gréige, ós rud é go bhfuil an oiread sin clú agus cáile air mar réaltbhuíon shuntasach shoiléir.
V. K. Krishna Menon
clé|mion Dlíodóir, taidhleoir agus státaire as an India ab ea Vengalil Krishnan Krishna Menon nó V. K. Krishna Menon (3 Bealtaine 1896 – 6 Deireadh Fómhair 1974). Bhunaigh sé an Ghluaiseacht Neamhailínithe sna 1950idí. clé|mion
An Bodach
Miotaseolaíocht
De réir leagain amháin, rinne Oiríon maíomh go raibh sé féin ar an sealgaire is mó sa domhan. Chuala Héire, bean Shéas, an mhaíomh seo, agus chinn sí ar scairp a chur ar a lorg. Chealg an scairp chun báis é, ach bhí trua ag Séas dó agus d'aistrigh sé ar neamh é. Aistríodh an scairp ar neamh freisin, agus is í réaltbhuíon na Scairpe anois í. Is suimiúil a thabhairt faoi deara go bhfuil an dá réaltbhuíon os comhair a chéile ar an spéir: nuair a bhíonn an ceann amháin ag éirí, bíonn an ceann eile ag dul faoi. Mar sin de, ní féidir leis an scairp Oiríon a chealgadh choíche arís.
V. K. Krishna Menon
Saol
clé|mion|Jawaharlal Nehru i lár agus V.K. Krishna Menon ar dheis, na [[Na Náisiúin Aontaithe|Náisiún Aontaithe 21 Nollaig 1956]] Mac le dlíodóir ceannasach i Kerala ba ea Menon, a rugadh sa bhliain 1896. Bhain sé céim BA amach de chuid Choláiste na hUachtaránachta, Chennai (Madras) sa bhliain 1918. Rinne sé ansin staidéar i gColáiste Dlí Madras sular lean sé lena chuid oideachais i Londain (UCL, MA 1930; Scoil Eacnamaíochta agus Eolaíochta Polaitíochta Londain - LSE, 1934).
An Bodach
Miotaseolaíocht
Seans ann go raibh an t-ainm "Oiríon" ar an réaltbhuíon seo i bhfad roimh na Sean-Gréagaigh. Deirtear go mb'fhéidir gur ainmníodh an Bodach as an focal Acáidise Uru-anna, a chiallaíonn "Solas na bhFlaitheas". De réir Mhiotaseolaíocht na Measpatáime, ionannaíodh an réaltbhuíon seo leis an leathdhia Gilgamesh, agus é ag troid le "Tarbh na bhFlaitheas" (.i. an Tarbh). Le himeacht aimsire, tógadh an t-ainm isteach sa Ghréigis. Sa chaoi seo, is dócha go dtagann miotas Oiríon ó shuíomh coibhneasta na réaltbhuíonta atá ar an spéir in aice láithreach.
V. K. Krishna Menon
Saol
Glaodh mar abhcóide de Chumann Onórach an Teampaill Láir air sa bhliain 1934. Bhí sé gníomhach san fhoilsitheoireacht agus i bpolaitíocht na heite clé sa Ríocht Aontaithe sna 1930idí. Spreag sé Allen Lane sa bhliain 1935 le Penguin Books a bhunú agus ba é an chéad eagarthóir coimisiúnaithe dá chló Pelican dhá bhliain ina dhiaidh sin. clé|mion|Scoileanna Sainik Ceapadh Menon mar chéad Ard-Choimisinéir na hIndia sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 1947 i Londain (1947-52). Ceapadh é ansin mar Ambasadóir na hIndia chun na Náisiún Aontaithe (1952-62). Bhí dearcadh frith-impiriúlaíocha aige i Nua-Eabhrac.
An Bodach
Sa litríocht
Déantar tagairt don réaltbhuíon seo sna hÓideanna le Horáis, san Odaisé agus san Íliad a chuirtear i leith Hóiméir, agus san Aeniad le Veirgil.
V. K. Krishna Menon
Saol
Bhí sé ina Aire Cosanta ar an India ó 1957 go 1962; d'éirigh sé as i ndiaidh na buaite a bhí ag an tSín sa Chogadh Sino-Indiach (1962).
Ocsaigéad
Is ainm traidisiúnta é ocsaigéid d'aon aigéad a bhfuil ocsaigin sa ghrúpa aigéadach. Níos cruinne fós, tagraíonn an téarma ocsaigéad anois do chomhdhúil ina bhfuil ocsaigin, dúil amháin eile ar a laghad, agus hidrigin amháin ar a laghad nasctha le hocsaigin, agus a tháirgeann bun comhchuingeach, trí iain (nó trí ian) hidrigine dheimhnigh a chailleadh. .i. P(OH)3, RC(=O)OH, HOSOH, HOCl, HON=O, (HO)2SO2, RP(=O)(OH)2.
V. K. Krishna Menon
Éire
Áirítear le leabhar de chuid An Dochtúra Cháit Ní Máille Ireland, India and empire: Indo-Irish radical connections, 1919-64 (Cló Ollscoile Manchester, 2008) plé ar na naisc a bhí ag Menon le hÉirinn agus le radacaithe Éireannacha le linn a chuid ama i Londain.
Ocsaigéad
Ocsaigéid aitheanta iad an t-aigéad sulfarach H2SO4, an t-aigéad nítreach HNO3, an t-aigéad fosfarach H3PO4 agus an t-aigéad sárchlórach HClO4. Bíonn sraith iomlán ocsaigéad ag a lán dúl: mar shampla, tá ceithre ocsaigéad ag an gclóirín, mar atá, an t-aigéad sárchlórach, an t-aigéad clórach HClO3, an t-aigéad clórúil HClO2 agus an t-aigéad hipeaclórúil HClO. Tabhair faoi deara, áfach, nach féidir ach an t-aigéad sárchlórach a aonrú ón uisce - níl ocsaigéid eile an chlóirín beo ach i dtuaslagán uisce. Scéal eile gur féidir a gcuid salann a aonrú agus a chriostalú.
Ocsaigéid eisceachtúla iad an t-aigéad fosfarúil agus an t-aigéad fofhosfarúil, toisc go bhfuil adaimh hidrigine iontu atá nasctha go díreach den adamh fosfair, ionas nach féidir leo prótalú a dhéanamh ar aon nós. Sin é an fáth a scríobhtar a bhfoirmlí mar H2HPO3 (aigéad fosfarúil, dhá hidrigin inphrótalaithe, hidrigin amháin dophrótalaithe) agus HH2PO2 (aigéad fofhosfarúil, hidrigin amháin inphrótalaithe, dhá hidrigin dophrótalaithe).
Iarnród Éadrom Iarúsailéim
Iarnród éadrom meariompair in Iarúsailéim, is ea Iarnród Éadrom Iarúsailéim (הרכבת הקלה בירושלים - HaRakevet HaKala Birushalayim), ar osclaíodh an chéad líne di — an Líne Dhearg—i 2011. Tosaiodh á thógáil sa bhliain 2002 agus críochnaíodh é i 2010 tar éis go leor teipeanna ar chúis leo féimheacht na cuideachta tógála, fadhbanna teicniúla agus fionnachtana seandálaíochta.
Téann an Líne Dhearg ó Pisgat Ze'ev sa tuaisceart tríd an tseanchathair agus lár na cathrach go Sliabh Herzl ar thaobh theas na cathrach. Tá an líne 13.8 míle (8.6 km) ar fhad. Tá 23 stad ar fad ann. I gcóngar an bhealach isteach traidisiúnta go hIarúsailéim in aice le Kiryat Moshe (agus timpeall an tríú cuid aneas de bhealach an iarnróid) téann an líne trasna Dhroichead Chords Iarúsailéim (nó Droichead na Sreang go neamhfhoirmeálta), struchtúr a dhear an t-ailtire Spáinneach Santiago Calatrava. Droichead crochta tipiciúil de shaothar Calatrava atá ann. Úsáideann timpeall 130,00 duine sa lá é.
Léon Foucault
Fisicí a rugadh agus a d'éag i bPáras ab ea Jean Bernard Léon Foucault (18 Meán Fómhair 1819 – 11 Meán Fómhair 1868). Rinne sé luas forleata an tsolais a thomhas, d'fhionn an gíreascóp (1852), agus d'fheabhsaigh na scátháin i gcomhair teileascóp frithchaiteach. Cheap sé luascadán Foucault i 1851, atá in ann luascadh i dtreo ar bith ionas go rothlaíonn plána an luasctha de réir mar a rothlaíonn an Domhan ar a ais i rith an lae. Dá mbeadh an luascadán seo ag an Mol Thuaidh nó an Mol Theas, rothlódh an plána rothlaithe trí 360° i 24 uair. Ag an meánchiorcal, ní rothlódh an plána in aon chor. Ag aon domhanleithead eile, tharlódh rothlú rud éigin idir an dá fhoirceann seo. Bhain Foucault feidhm as an luascadán chun a chruthú go rothlaíonn an Domhan ar a ais.
Streptococcus
mion|clé|Streptococcus viridans Baictéar sféarúil nó ubhchruthach a fhaightear i slabhraí is ea Streptococcus.
Fulaingíonn sé ocsaigin, ach ní bhaineann úsáid aisti ina mheitibileacht.
Tagann cuid de na cineálacha i bhfeidhm i gcoipeadh déiríochta.
Faightear cineálacha eile i gconair díleá ainmhithe, agus is féidir go gcuireann siad tús le galair.
Streipteacocais ar leith a chuireann tús le fiabhras dearg agus niúmóine.
Piocadh na sróine
Is éard atá i gceist le piocadh na sróine ná múcas a bhaint ón tsrón le méar (rinitileicsis) agus, uaireanta, an múcas a baineadh a ithe (múcafagacht). I gcultúir an Iarthair, meastar go ginearálta gur iompraíocht chlaonaíoch é seo; is minic a dhéanann tuismitheoirí agus péidiatraithe iarracht cosc a chur ar an iompar. Is ábhar magaidh agus grinn sna meáin í an mhúcafagacht.
Is iompar thar a bheith forleathan é piocadh na sróine: léiríonn roinnt suirbhéanna go bhfuil sé beagnach uilíoch, agus déantar é timpeall ceithre huaire sa lá ar an meán. Rinneadh staidéar ar phiocadh na sróine sa bhliain 1995, agus iarradh faisnéis ó 1,000 duine fásta a roghnaíodh go randamach ó Wisconsin, SAM. Fuarthas 254 freagra. Shainmhínigh an staidéar piocadh na sróine mar “méar (nó rud eile) a chur isteach sa tsrón le hintinn tál triomaithe a bhaint as”. Díobh siúd a d’fhreagair an suirbhé, dúirt 91% gur phioc siad a srón go rialta (cé nár chreid ach 75% díobh go ndearna gach duine é), agus mhaígh beirt fhreagróirí gur chaith siad idir 15 agus 30 nóiméad agus idir uair agus dhá uair an chloig sa lá ag piocadh a sróine.
Táirgeann an tseicin mhúcasach i gcuas na sróine múcas fliuch a bhaineann deannach agus pataiginí ón aer a théann tríd an gcuas. Den chuid is mó, aistríonn na fabhráin sa chuas an múcas i dtreo na scornaí, áit ar féidir é a shlogadh. Mar sin féin, ní fhanann an múcas go léir sách sreabhach lenar féidir leis na fabhráin é a aistriú. Dá ghaire an múcas do pholl na sróine, is amhlaidh is mó an taise a chailleann sé don aer lasmuigh, agus is mó an seans go dtriomóidh sé agus go rachaidh sé i bhfostú sa tsrón. Nuair a bhíonn sé triomaithe, is gnách go mbíonn an múcas ina chúis le greannú a chuireann fonn ar dhaoine é a bhaint. Bíonn fonn ar dhaoine an múcas a bhaint freisin mar gheall ar análú laghdaithe tríd an tsrón, agus uaireanta mar gheall ar imní go bhféadfadh daoine eile é a fheiceáil i bpoll na sróine.
I gcultúir áirithe, meastar gur gníomh príobháideach é piocadh na sróine, cosúil le dífhaecú (cacadh), mún, bromadh, brúchtaíl, agus lámhchartadh. Cé go gcreidtear go bhfuil an mhúcafagacht fiú níos measa, léirítear é mar ábhar grinn sna meáin.
Telegael
Is comhlacht teilifíse é Telegael, atá lonnaithe sa Spidéal, Conamara. Bunaíodh an comhlacht chun scileanna teilifíse a chothú i measc cainteoirí Gaeilge agus chun a thaispeáint go bhféadfaí tionscal teilifíse Gaeilge a chur ar bun. Tá Telegael ar cheann de na grúpaí teilifíse agus meáin nua is mó atá chun tosaigh in Éirinn.
San áireamh i ngníomhaíochtaí an chomhlachta tá léiriú cláir, maoiniú cláir, soláthar áiseanna léiriúcháin agus iarléirithe, craoladh seachtrach digiteach, beochan agus fotheidealú. Sa bhreis ar na léiriúcháin do mhargadh na hÉireann, oibríonn Telegael le roinnt comhpháirtithe léiriúcháin idirnáisiúnta i bhforbairt, léiriú agus maoiniú cláir agus beochan teilifíse don mhargadh idirnáisiúnta.
Gnó agus fostaíocht
Tá Telegael ag forbairt réimse mór tionscnamh; beochan, fáisnéis, dráma agus príomhscannáin san áireamh. Oibríonn Telegael i gcomhpháirtíocht le léirtheoirí, le craoltóirí agus daileoirí idirnáisiúnta móra le rá chun cláir d’ardchaighdeán a mhaoinú agus a chomhléiriú don mhargadh teilifíse domhanda. Le deich mbliana anuas (2000), tá comhléiriú ag Telegael ar os cionn 40 tionscnamh don mhargadh idirnáisinta. Bíonn léiriúchán beoghnímh agus beochana ar bun ag Telegael chomh maith le maoiniú tionscnaimh, stiúideo ilcheamaraí agus obair iarléiriúcháin.
Is triúr a bhí fostaithe sa chomhlacht nuair a bunaíodh ar dtús é agus inniu tá ar an meán caoga duine fostaithe go lánaimseartha. Earcaítear daoine breise go páirt-aimseartha nó go séasúrach de réir mar is gá
Aitheantas agus duaiseanna
Tá cáil idirnáisiúnta bainte amach ag an gcomhlacht mar athghuthathóir agus críochnóir físe.
Thug clár Telegael a choimisiúnaigh TG4 mórdhuais leis ag Féile na Meán Ceilteach 2008. Bronnadh an Torc don Chlár Páistí ar eagrán ón dara séasúr den sraithdhráma Aifric.
Stair
Bhunaigh Pól Ó Cuimín an comhlacht Telegael Teo in 1988, le tacaíocht ó RTÉ agus ó Údarás na Gaeltachta, mar chéim straitéiseach a bhí dírithe ar fhorbairt na hearnála chlosamhairc sa Ghaeltacht.
Rose Maynard Barton
mion Is ealaíontóir Angla-Éireannach í Rose Maynard Barton. Rugadh i mBaile Átha Cliath í, ar an 21ú Aibreán 1856. B'ealaíontóir uiscedhatha í agus phéinteáil sí tírdhreach, radharcanna sráide, gairdíní, agus bailedhreacha in Éirinn agus i Sasana.
Páirc an Phiarsaigh
Staid spóirt Éireannach í Páirc an Phiarsaigh (Béarla: Pearse Stadium), atá suite i lár na Gaillimhe. Is í an staid is mó i gContae na Gaillimhe í, agus is é an áit ina bhfuil craobh de Chumann Lúthchleas Gael bunaithe sa chontae. Is sa staid seo a imríos foirne iománaíochta agus peile an chontae a gcuid cluichí.
Cuirtear ceolchoirmeacha ar siúl i bPáirc an Phiarsaigh freisin.
Stair
Osclaíodh an staidiam ar an 16 Meitheamh 1957, nuair a tháinig 16,000 duine amach chun féachaint ar Gaillimh ag fáil an lámh in uachtar i gcoinne Chiarraí sa pheil agus Tiobraid Árann san iomáint.
Thit an staid as úsáid ag tús na 1990idí. Rinneadh athchóiriú mór ann sa bhliain 2002, ámh, agus athosclaíodh é i mí Bealtaine 2003 le cóir suí níos mó, 20,000 duine.
An Phacastáin i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na hÁise
Glacfdidh An Phacastáin páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na hÁise 2019.
Iomaitheoirí
{{legend|gold|Buaiteoir}} {{legend|silver|Dara}} {{legend|#cc9966|Tríú}} {{legend|#FE8080|Deireadh}}
Gaineamhlach na Patagóine
Is é Gaineamhlach na Patagóine an gaineamhlach is mó i Meiriceá Theas (260,000 mi2), suite san Airgintín.
Streiptimícin
Frithbheathach a fionnadh i 1944, an chéad druga éifeachtach i gcóireáil chliniciúil ar an eitinn. Uaireanta bíonn fo-iarsmaí dochracha air, bodhaire mar shampla. D'éirigh friotaíocht bhitheolaíoch ina choinne fiú sna blianta luatha, ach úsáidtear fós é i manglaim drugaí i gcoinne na heitinne. Úsáidtear freisin é i gcoinne ionfhabhtuithe neamhchoitianta nach mbíonn frithbheathaigh níos sábháilte éifeachtach leo, an phlá mar shampla.
Pluto (Disney)
Chruthaigh Walt Disney an carachtar Pluto sa bhliain 1929. Chonacthas Pluto den chéad uair sna gearrscannáin The Skeleton Dance (1929), The Chain Gang (1930), The Picnic (1930) (mar Rover), agus The Moose Hunt (1931) (mar Pluto).
Is peata Mickey Mouse é. Is madra fola é Pluto. Ba é Pinto Colvig an chéad ghuth do Phluto.
Droichead Crochta Clifton
Is droichead suite i mBriostó é Droichead Crochta Clifton.
Joseph Fourier
Matamaiticeoir a rugadh in Auxerre na Fraince ab ea Jean-Baptiste Joseph Fourier (1768-1830). Thug sé isteach forbairt feidhmeanna i sraitheanna triantánúla, a dtugtar sraitheanna Fourier orthu anois. Thairg sé gur féidir beagnach aon fheidhm d'athróg réadluachach a scríobh i bhfoirm suim shínis is chomhshínis shlániolraithe na hathróige. Ina leabhar cáiliúil Théorie analytique de la chaleur (Teoiric Anailíseach an Teasa, 1822) chuir sé an anailís seo i bhfeidhm chun cothromóidí difreálacha páirteacha a réiteach maidir le seoladh teasa in ábhair is struchtúir sholadacha. Is uirlis bhunúsach an anailís seo sa bhfisic mhatamaiticiúil anois.
Cathair Luimnigh, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Luimnigh í Cathair Luimnigh.
Foraois bháistí na hAmasóine
Is í foraois bháistí na hAmasóine an fhoraois bháistí is mó ar domhan. Tagann 20% d’ocsaigin an domhain uaithi.
Tíreolaíocht
Tá an chuid is mó den fhoraois suite sna tíortha seo a leanas; an Bhrasaíl, Peiriú,an Cholóim, Eacuadór, an Ghuáin agus Veiniséala. Tá níos mó ná leath di sa Bhrasaíl. Tá an chuid is mó den abhantrach clúdaithe ag foraois bháistí na hAmasóine, ar a dtugtar 'Amazonia'. Le limistéar 500,500,000 km², de dhlúthfhoraois thrópaiceach, is í seo an fhoraois bháistí is mó ar domhan.
Nadúr
Tá cónaí ar thart ar na milliúin speiceas ainmhithe, plandaí agus feithidí i bhforaois bháistí na hAmasóine. Tá na milliúin sórt éagsúil feithide san fhoraois, cúig oiread sórt iasc ná mar atá in aibhneacha uile na hEorpa le chéile, agus 15% de speicis éan an domhain.
Dífhoraoisiú
Bíonn foraois bháistí na hAmasóine sa nuacht de bharr an dífhoraoisiú atá ag tarlú ansin. Léiríonn na staitisticí oifigiúlagur scriosadh os cionn 10,000 ciliméadar cearnach d’fhoraois na hAmasóine sa Bhrasaíl sa bhliain 2020– sin limistéir chontaetha na Gaillimhe agus an Chláir le chéile.
Ó thús an 20ú haois, tá feirmeoirí agus mianadóirí ag déanamh ionraidh ar fhoraoiseacha na Brasaíle agus séasúr na dtinte mar sheift acu. Ní haon rud nua iad falscaithe an tséasúir thirim; cuid d’éiceachóras fhoraois bháistí na hAmasóine iad.
Caisleán an Aonaigh
Creidtear gur thóg Theobald Walter Caisleán an Aonaigh go luath sa 13ú haois. I rith an 13ú haois ba é Caisleán an Aonaigh príomhtheach cónaithe mhuintir de Buitléar (Butler). Le linn an 15ú aois fuair an chlann Éireannach Mac Uí Bhriain seilbh ar an gcaisleán, ach sa bhliain 1533 ghabh Piers Butler, Iarla Osraí, seilbh arís air. Is éard atá sa chaisleán ná daingean suntasach ciorclach. Tá an bealach isteach ag leibhéal an chéad urláir. Níl ach dhá fhuinneog bheaga a ligeann solas isteach sa seomra ar an gcéad urlár. Is cosúil gurb é an seomra os a chionn an príomh-halla, agus is dócha gurb é an seomra ar an tríú hurlár an príomhlimistéar cónaithe agus solas ag teacht isteach ann ó chúig fhuinneog mhóra. Ó cheann amháin de na fuinneoga tá rochtain ar pholl teilgthe. Cuireadh an leibhéal os a chionn, ina bhfuil neart fuinneoga agus forbhaillí os a chionn, leis sa 19ú haois agus ní raibh siad ann ó thús. Ar dtús, bhí an daingean ag an mbuaic de bhábhún le cúig thaobh. Bhí bealach isteach ar an mbábhún agus an caisleán trí theach geata, a bhí cosanta ar gach taobh ag túir chruinne, nach maireann ach ceann amháin díobh anois.
Foraois bháistí na hAmasóine
Dífhoraoisiú
Thosaigh an fhadhb ag éirí níos measa sna 2010idí, go háirithe nuair a tháinig uachtarán fíorchoimeádach na Brasaíle, Jair Bolsonaro, i gcumhacht agus ag brath go mór ar thacaíocht na bhfeirmeoirí móra..Bhris falscaithe ollmhóra amach  san fhoraois bháistí na hAmasóine sa bhliain 2019
Polaitíocht
Sa bhliain 2023, tháinig na tíortha ina bhfuil foraois bháistí na hAmasóine suite ag teacht le chéile chun todhchaí an bhithchreasa a phlé. Bhí sé mar sprioc ag an gcruinniú mullaigh polasaí coiteann i leith na hAmasóine a cheapadh,
Stricnín
Alcalóideach nimhiúil, i láthair i mbaill den ghné strychnos, crainn spíonacha nó toim dreapaire le teannóga cosúil le crúcaí, atá dúchasach do na trópaicí. Tugadh isteach sa Ghearmáin é mar nimh francach sa 16ú céad. Úsáideadh go forleathan sa mhíochaine é, ach níl feidhm chliniciúil rathúil ar bith aige. Tarlaíonn nimhiú taismeach leis anois is arís, agus aisficse a mharaíonn duine. Meascann mangairí drugaí é le hearóin chun í a ramhrú, mar is púdair bhána an dá ábhar le blais chosúla shearbha.
Benoît Fourneyron
Innealtóir hiodrálach a saolaíodh i St Etienne na Fraince ab ea Benoît Fourneyron (1 Samhain 1802 – 8 Iúil 1867). I 1832 fuair sé paitinn ar shuiteáil tuirbín hiodrálaigh. Thóg sé níos mó ná 100 tuirbín hiodrálach ar fud an domhain.
Músaem Impireacht na Breataine agus Comhlathas
Is músaem suite i mBriostó é Músaem Impireacht na Breataine agus Comhlathas.
Micriméadar
Tomhsaire chun tomhais chruinne faid a dhéanamh. Is é a bhíonn ann ná fearsaid a ghluaistear le scriú ar a bhfuil snáithe an-mhín. Cuirtear an réad atá le tomhas idir ceann na fearsaide is inneoin an mhicriméadair. Bíonn cos an mhicriméadair calabraithe ionas gur féidir an fad a léamh ar bhairille na coise. Tá cineálacha le léamh digiteach ann freisin.
Micrileictreonaic
mion Brainse den leictreonaic a bhaineann le táirgeadh is úsáid micrichiorcad, ciorcaid leictreonacha mhiondealbhaithe le trasraitheoirí bídeacha, ciorcaid iomlánaithe bhídeacha, agus comhbhaill bhídeacha eile ar mhicrishlisne amháin. Úsáidtear ciorcaid mar seo i ríomhairí, teileafóin iniompartha, córais teileachumarsáide, agus an iliomad feidhmeanna eile sa bhaile, an oifig, an gluaisteán is eile.
1700í
Cinn stát
Séarlas II
Saighir Chiaráin
Sa ré ársa, ba áit adhlactha an séipéal do ríthe ríocht ársa Osraí. Tagann oilithrigh fós i gcomhair na stáisiún ag Tobar Naomh Ciarán agus ag Sceach agus Cloch Naomh Ciarán ar fhéile Chiaráin (5ú Márta). mion|clé|Téann an cloigtheach siar go dtí an ochtú-deichiú haois mion|clé|Bun [[Ardchros|ardchroise ón 9ú haois]] Istigh sa reilig tá bun ardchroise (SMR OF039-003002-) ón 9ú haois, ar a bhfuil snoíodóireacht de radhairc ón mbíobla, cosúil le 'hÁdhamh agus Éabha i nGairdín Pharthais'.
Am éigin roimh an mbliain 1170, tháinig Saighir Chiaráin chun a bheith ina theach do chanónaigh Agaistíneacha, agus go gairid i ndiaidh an dáta seo, tógadh séipéal prióireachta Naomh Ciarán.
Is iad ballaí an tséipéil sin teorainn thuaidh na reilige.
Tá bunsraith cloigthí níos sine le feiceáil ar uillinn sheachtrach thiar thuaidh fhothraigh na prióireachta. Díscaoileadh an phrióireacht sa bhliain 1152 agus am éigin ina dhiaidh sin daingníodh an séipéal nuair a cuireadh túr gunna beag cruinn leis ar an uillinn thoir theas.
Sa bhliain 1844, thóg Eaglais na hÉireann an séipéal atá ann inniu. Istigh ann tá cros chloiche agus roinnt crosleac a fuarthas sa reilig.
Tá Síle na gCíoch (SMR OF039-003011-) ón suíomh in Ard-Mhúsaem na hÉireann anois.
Mel Brooks
Is aisteoir Meiriceánach é Melvin James "Mel" Brooks (a rugadh ar an 28 Meitheamh 1926).
Vítneam i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na hÁise
Ghlac Vítneam páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na hÁise 2019.
Iomaitheoirí
{{legend|gold|Buaiteoir}} {{legend|silver|Dara}} {{legend|#cc9966|Tríú}} {{legend|#FE8080|Deireadh}}
Zú Briostó
deas|250px|thumb|Zú Briostó Is zú suite i mBriostó é Zú Briostó.
Ionsaí haiceála ar ríomhchoráis FSS agus na Roinne Sláinte (2021)
Rinneadh ionsaí haiceála ar ríomhchoráis Fheidhmeannacht na Seirbhíse Sláinte agus na Roinne Sláinte idir 30 Aibreán - 13 Bealtaine 2021, an ionsaí haiceála ríomhaireachta is measa riamh a rinneadh sa stát. Thug an FSS faoi deara ar an 13 Bealtaine go cúrasaí ag dul amú. mion|bogearraí éirice - sampla (Golden Eye sa cháß seo)Thruailligh bogearra éirice an córas ríomhaireachta; 'D'ainneoin an méid infheistíochta a bhí déanta ag an HSE len é a chosaint ar na hionsaithe seo, táimid fós ag foghlaim' a dúirt Paul Reid, Príomhfheidhmeannach FSS.
Cothromóidí comhuaineacha
Dhá chothromóid, nó níos mó, atá fíor ag an am céanna. Maidir le dhá chomhchothromóid chomhuaineacha le dhá athróg anaithnide, cosúil le x + y = 5 agus x - y = 3, bíonn péire réiteach amháin, sa chás seo x = 4 agus y = 1. Ach is féidir go mbeidh uimhir éigríochta réiteach acu, mar a tharlaíonn sa chás seo: x + 2y = 3 agus 2x + 4y = 6, a bhfuil na réitigh sa bhfoirm seo a leanas: x = k agus y = ½ (3 - k). Is féidir nach bhfuil aon réiteach acu freisin, mar is fíor sa chás seo: x + 2y = 4 agus x + 2y = 5. Is mar an gcéanna i gcás n cothromóid chomhuaineach le n athróg anaithnid: is féidir go bhfuil tacar amháin réiteach aonarach ann, nach bhfuil réiteach ar bith ann, nó uimhir éigríochta réiteach ann.
Ionsaí haiceála ar ríomhchoráis FSS agus na Roinne Sláinte (2021)
Bhí an bhuíon coirpeach Wizard Spider freagrach as an ionsaí, ar cheann de na buíonta coirpeach is cumasaí i gcúrsaí teicneolaíochta ar domhan. Bhí na bradaithe bunaithe i gCathair Pheadair - agus sa cheantar máguaird - sa Rúis. Bhain Wizard Spider úsáid as bogearraí éirice "Conti", bogearraí atá le fáil ar cíos ó 2019.
Iarmhairtí
Dhún an FSS síos a chóras le nach ndéanfaí tuilleadh dochair nuair a tuigeadh dó gur thruailligh bogearra éirice é. Cuireadh as go mór do sheirbhísí sláinte ar fud na tíre mar gheall ar an bhfoghail. Bhí tionchar mór ar chumas na heagraíochta trí chéile an cúram cuí a chur ar fáil d'othair. Cuireadh ar ceal formhór na gcoinní a bhí ag othair.
Bhí sonraí bainteach le hothair faighte ag an lucht haiceála.mion|Richard Corbridge, CIO FSS - comhdháil sa bhliain 2017ː "e-Health in the digital society"Cosnódh sé na deicheanna milliún euro leis an damáiste a chur ina cheart.
Costas
Bhí éileamh ar airgead fuascailte i mBitcoin déanta ag na foghlaithe. An aidhm a bhí Wizard Spider ná sonraí FSS a chriptiú agus a chur faoi ghlas agus ansin iarracht a dhéanamh airgead fuascailte a bhaint den Stát chun é a fháil ar ais
Stróbalas
Grúpa cónúil duilleog nó struchtúr ar dhéanamh duilleog, a iompraíonn spóragáin agus a fhaightear i bplandaí feadánacha a bheireann spóir. I ngimnispeirmeach, is cón adhmadach é, agus is inaitheanta é i bplandaí buntúsacha áirithe is bláthanna cosúil leis an magnóilia.
1967
Eachtraí
mion|250px|dheis|27 Meitheamh 1967: Cuireadh an chéad uathmheaisín bainc ag obair, in Enfield, Sasana.
Phil Donahue
Craoltóir agus léiritheoir Gael-Mheiriceánach is Phillip John "Phil" Donahue, a rugadh ar an 21 Nollaig, 1935 i gCleveland, Ohio.
Aisling Ní Raghaillaigh
Is polaiteoir Éireannach de chuid Shinn Féin í Aisling Ní Raghallaigh (a rugadh c. 1980). In 2021 tháinig sí in ionad Fhra McCann mar CTR ag déanamh ionadaíochta ar thoghcheantar Iarthar Bhéal Feirste i dtionól na Sé Chontae. thug sí an chéad óráid iomlán trí Ghaeilge i dTionól na sé chontae.
Bean spóirt
Tar éis di an A-Leibhéal a chríochnú, chuaigh Aisling ar aghaidh le gairm bheatha a bhaint amach sa scothspórt. Bhuaigh sí Craobhchomórtais Dhomhanda, Comórtais Uile-Éireann, agus gradaim Idirnáisiúnta éagsúla eile sa liathróid láimhe.
Gaeilge
Thug Reilly an chéad óráid riamh a bhí go hiomlán i nGaeilge don Tionól, Ar an 13 Bealtaine 2022 i ndiaidh a tofa. Cuireadh seirbhís aistriúcháin chomhuaineach ar fáil fad a bhí Aisling Reilly ag labhairt.
William Alfred Fowler
Réaltfhisicí a rugadh i bPittsburgh, Pennsylvania ab ea William Alfred Fowler (9 Lúnasa 1911 – 14 Márta 1995). Chuir sé coincheapanna na fisice núicléiche i bhfeidhm ar an réalteolaíocht, agus cuirtear síos dó gur bhunaigh sé teoiric na núicléisintéise. Bronnadh Duais Nobel na Fisice air i 1983 as a shaothar, á roinnt le Subramanayan Chandrasekhar (1910–1995).
Cainníochtú (eolaíocht)
Sa mhatamaitic agus san eolaíocht eimpíreach, is éard atá i gcainníochtú ná an gníomh comhairimh agus tomhais a mhapálann breathnuithe agus eispéiris an duine i gcainníochtaí. Tá cainníochtú sa chiall seo bunúsach don mhodh eolaíoch.
Eolaíocht nádúrtha
Is féidir tomhas éigin den tábhacht ghinearálta gan chonspóid a bhaineann le cainníochtú sna heolaíochtaí nádúrtha a fháil ó na tráchtanna seo a leanas:
Tagann brí an chainníochtaithe seo faoin gceannteideal pragmataic.
Puffin Rock
Is sraith teilifíse í Puffin Rock (carraig na bpuifíní) do phaistí, beochan de chuid Cartoon Saloon agus Dog Ears in Éirinn. Amach ó chósta na hÉireann atá an t-oileán ‘Puffin Rock’ agus insítear scéalta faoi eachtraí an fhuipín Oona agus a deartháir beag Baba.
Tá an príomhról (guthú i mBéarla) ag an aisteoir Chris O’Dowd, clé|mion
Cothromóid cheimiceach
deas|250px|thumb|Cothromóid cheimiceach An tslonn a chuireann síos ar imoibriú ceimiceach. Is gá go mbeidh an chothromóid cothromaithe, i dtéarmaí na n-uimhreacha adamh maidir le gach dúil atá i gceist agus i dtéarmaí an luchta leictrigh. Mar shampla, san imoibriú idir iain sármhanganáite (VII) is iarann (II) chun mangainéis (II) is iarann (III) a tháirgeadh, MnO4 - + 5 Fe 2+ + 8 H + → Mn 2+ + 5 Fe 3+ + 4 H2O, ídítear aigéad (H + ) agus táirgtear uisce freisin. Ar an taobh clé tá 1 Mn, 4 O, 5 Fe is 8 H, agus is mar an gcéanna ar an taobh deas. Ar an taobh deas tá lucht 1 (-) + 10 (+) + 8 (+) = 17 (+) agus ar an taobh deas tá 2 (+) + 15 (+) = 17 (+). Mar sin, tá an chothromóid cothromaithe.
Puffin Rock
Scannán
Tháinig scannán beochana amach, "Puffin Rock agus Cairde Nua" sa bhliain 2023 bunaithe ar an tsraith teilifíse Puffin Rock.Tháinig leagan Gaeilge den fhadscannán agus fotheidil Bhéarla leis. Sa scannán, tá a bhfuil i ndán don oileán féin idir dhá cheann na meá agus is faoi Oona agus a cairde a bhíonn sé a baile agus a pobal a thabhairt slán.
An Cartoon Saloon, a rinne scannán amhail Song of the Sea/Amhrán na Mara, a ainmníodh do dhuais Oscar, agus Dog Ears, stiúideo i nDoire, a rinne an bheochan.
Stróbascóp
Feiste a dhéanann bíoga gearra solais go tréimhsiúil le lampa stua mearcair. Bíonn minicíocht na mbíog inathraithe, suas leis na mílte in aghaidh an tsoicind. I ngrianghrafadóireacht, is féidir cuid mhaith íomhánna a dhéanamh de réad atá faoi ghluaiseacht i nochtadh amháin, agus mar sin i bpictiúr amháin.
Fothairt
Dream in Éirinn na meánaoise ba ea na Fothairt nó Fotharta, lonnaithe sa Laigin.
Stair
An dream dúchais thart timpeall mhainistir Bhríde ag Cill Dara ba ea na Fothairt. Mhaígh Uí Brigti, géag na bhFothart, nasc díreach le Bríd, mar is léir ón ainm. Feictear Uí Ercáin, géag Uí Meic Cruaich, fo-chlann na bhFothart, in Vita tripartita Sancti Patricii, agus gaol ar leith acu le Pádraig, a bheannaigh iadsan agus a rí Fergna mac Cobthaig. Luaitear Fergna fosta i mbeathaisnéis Fionntán Teach Munna, ina a bhuaileann sé leis an naomh in campo Lyffi (ar mhá na Life').
Ó lár na 8ú haoise go dtí 1042, bhí ríogacht na Laigean i gceannas Uí Dúnlainge. Chosain siad a gcuid leas trí phósadh pholaitiúil le Sárnat, iníon Eochach na bhFothart.
Mharaigh beirt ríthe na bhForthart, Fergus mac Móenaig agus Dub dá Chrich mac aui Cellaig mec Triein, i gCath Átha Seanaigh (Baile Sonnáin, gar de Chill Chuillinn) sa bhliain 738, i mbun cogaidh ar son Aodha, rí Laigean.
In ainneoin mheath a gcuid cumhachta pholaitiúla, sholáthraigh fós na Fothairt roinnt príomhchléire i gCill Dara. Feictear fosta in 'Vita Tripartita' gur bheannaigh Pádraig Uí Ercáin, agus gur gheall sé nach gcuirfí iad faoi smacht rí eachtraigh, ach go mbeadh a mbreithiúnas acu, laistigh a gcríocha féin.
Dreamanna
Tá na Fothairt luaite Leabhar Ua Maine, agus caomhnaítear a nginealaigh i Leabhar na nGinealach, Leabhar Mór Leacáin, Bodleian Library LS Rawlinson B 502 agus Rawlinson B 512.
Tagairtí annál
Gach tagairt as Annála na gCeithre Máistrí (M).
Micrimhionadúchán
mion|Atsugi, Japan (25 Iúil 2012) Tógáil ciorcad is córas an-bheag leictreonach, chun méid, meáchan is costas a shábháil (microminiaturisation i mBéarla).
Thosaigh an próiseas nuair a tháinig trasraitheoirí in ionad na bhfeadán folúsach sna 1950idí, agus tá sé ag leanúint ar aghaidh an t-am ar fad le ciorcaid iomlánaithe a úsáidtear go forleathan i riomhairí, teileafóin iniompartha is teicneolaíochtaí satailíte.
Rannóg an Aistriúcháin
Is éard is Rannóg an Aistriúcháin ann ná an rannóg stáit a chuireann aistriúcháin oifigiúla ar fáil ar Achtanna an Oireachtais agus ar Bhuan-Orduithe Dháil Éireann agus Sheanad Éireann. Cuireann an Rannóg seirbhísí aistriúcháin agus ateangaireachta ar fáil do Choimisiún Thithe an Oireachtais, do Sheirbhís Thithe an Oireachtais chomh maith le seirbhís aistriúcháin ar chomhfhreagras do Theachtaí Dála agus do Sheanadóirí. Tá an Caighdeán Oifigiúil i measc a gcuid cúraimí.
Aistritheoirí
I measc na n-aistritheoirí a d'oibrigh don Rannóg tá na daoine seo a leanas:
Cothromóid
deas|200px|thumb|Cothromóid Ráiteas go bhfuil slonn amháin matamaiticiúil cothrom le ceann eile. Is féidir go mbeidh cothromóid fíor i gcónaí, agus tugtar céannacht ar a leithéid: mar shamplaí, 2 + 2 = 4, x + y = y + x, (x -1)(x + 1) = x 2 - 1. Nó is féidir go mbeidh sí fíor do luachanna ar leith de na hathróga. Is féidir go mbeidh níos mó ná athróg amháin i gcothromóid. Rangaítear cothromóidí le hathróg amháin de réir céim na hathróige sin. Tugtar cothromóidí líneacha ar chothromóidí de chéim a haon, cosúil le ax = b, agus is é an réiteach x = b/a, más a ≠ 0. Bíonn cothromóidí de chéim a dó, cothromóidí cearnacha, sa bhfoirm a x 2 + bx + c = 0, agus a ≠ 0, agus réitigh acu mar seo: x = [-b ± √(b 2 - 4 ac)]/(2a). Is réaduimhreacha na réitigh seo más (b 2 - 4 ac) ≥ 0. Sa 16ú céad d'aimsigh an matamaiticeoir Iodálach Nicola Brescia bealach chun cothromóidí de chéim 3, cothromóidí ciúbacha, a réiteach. Níos déanaí thaispeáin Cardan is Ferrari bealach chun cothromóidí ginearálta de chéim 3 is 4 a réiteach. Rinne matamaiticeoirí iarrachtaí in aisce thar na céadta bliain réiteach ginearálta a aimsiú ar chothromóid de chéim 5, ach i 1824 chruthaigh Abel nárbh fhéidir réiteach mar sin a fháil.
An Mhórsceir Bhacainneach
Is ceann d'iontais na cruinne í an Mhórsceir Bhacainneach, an Great Barrier Reef. Tosaíonn sí taobh thoir thuaidh de Leithinis Rinn York in oirthuaisceart na hAstráile agus síneann sí 2,000 ciliméadar ó dheas le cósta Queensland.
Tá tuairim is 23,000 ciliméadar cearnach ann ar fad. I ndáiríre ní sceir amháin atá ann ach na mílte acu, ar a laghad 3,000. Ina measc tá 600 oileán. Deirtear go bhfuil chuile dhath a d'fhéadfadh a bheith ann ar an uisce ina timpeall, turcaid anseo, gormghlas ansiúd agus in áiteacha eile é chomh gorm leis an bplúirín. Tá éagsúlacht éan, éisc agus ainmhithe ann nach bhfuil le fáil ach i gcorr-áit ar domhan. Meastar go bhfuil 200 saghas éin agus 5,500 saghas éisc ann agus níl a bhformhór sin le fáil in aon áit eile. Turasóirí agus iascairí is mó a bhaineann leas as an sceir seo agus tá faitíos ar dhaoine anois go bhfuil iascairí ag déanamh dochair don éiceachóras leochaileach. Chomh maith leo sin, tá rudaí sa nádúr a dhéanann dochar di ó am go chéile. Go dtí seo is í crosóg na corónach deilgne is mó is cúis leis sin ó na seascaidí i leith, cé gur cosúil go bhfuil sí sin faoi smacht i láthair na huaire. Ina theannta sin, tá imní ar lucht taighde faoin ngealadh atá ag tarlú le tamall de bhlianta. Ceaptar go bhfuil baint ag téamh domhanda nó ag El Niño leis sin.
Cothromóid
I gcothromóid iltéarmach bíonn suim cumhachtaí athróige — x, abair —mar seo: a0 x n + a1 x n-1 + a2 x n-2 = 0, agus a0 ≠ 0. Is é n an chumhacht is mó den athróg, agus tugtar céim an iltéarmaigh air sin. Baintear feidhm as cothromóidí sa gheoiméadracht anailíseach chun cur síos ar chuair. Mar shampla, cuireann an chothromóid x 2 + y 2 = 1 síos ar chiorcal le lár ag an mbunús agus ga 1.
Cearbhchú Ioruach
thumb|240px|Cearbhchú Ioruach Is madadh clóis é cearbhchú Ioruach.
Cathair Bhaile Átha Cliath, Barúntacht
Is barúntacht suite i gContae Bhaile Átha Cliath í Cathair Bhaile Átha Cliath.
Cothromóid
Le forbairt ríomhairí tugadh spreagadh don iarracht garmheastacháin chomhleantacha ar réitigh a aimsiú do chothromóidí, cothromóidí neamhailgéabracha go háirithe, cosúil le x = e-kx.
Lá Eorpach Muirí (20 Bealtaine)
mion|an [[Gníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí|Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht Mhuirí]] Cuireadh an Lá Eorpach Muirí ar bun sa bhliain 2008, pointe cruinnithe bliantúil an Aontais Eorpaigh ar chúrsaí muirí agus "fás gorm inbhuanaithe". Déanann an tionscnamh seo de chuid institiúidí an Aontais Eorpaigh iarracht cur le feiceálacht na n-earnálacha muirí agus tacú le cur chuige comhtháite maidir le ceisteanna muirí.
Boarstall Tower
deas|250px|thumb|Boarstall Tower Is teach geata suite i mBuckinghamshire é Boarstall Tower.
Lá Eorpach Muirí (20 Bealtaine)
Ceiliúrtar an lá ar 20 Bealtaine gach bliain agus eagraíonn an Coimisiún Eorpach comhdháil. "Nasctar déantóirí beartais, eolaithe, an tionscal agus an tsochaí ag an gcomhdháil seo trí sheisiúin iomlánacha agus théamacha 'ardleibhéil', ceardlanna agus limistéar taispeántais." Bualieann pobal muirí na hEorpa le chéile lena linn chun comhghníomh ar ghnóthaí muirí agus fás gorm inbhuanaithe a phlé agus a threisiú.
Tram
thumb|Tram [[Luas (tram)|LUAS i mBaile Átha Cliath]] thumb|Sean-tram i mBaileÁtha Cliath
Tá tábhacht leis an tram i go leor cathracha sa domhain fós, cé gur baineadh de na sráideanna iad sa chuid is mó de mhór chathracha an domhain. Ritheann sé ar rianta iarann ar nós traenach, ach go bhfuil na rianta sáite faoi bharr an bhóthair. Mar sin tugtar streetcar sa Bhéarla nó Strassenbahn sa Ghearmánais orthu.
Tréithe
I measc buntáistí tramanna tá:
I measc na míbhuntáistí, tá:
Stair
Tá córas traim i San Francisco i gCalifornia le hos cionn céad bliain, agus éiríonn go geal leis ag tarraingt daoine suas a chuid sráideanna cnocacha.
Osclaíodh an Líne Uaine ar an 30 Meitheamh 2004 agus osclaíodh an Líne Dhearg ar 26 Meán Fómhair 2004. Osclaíodh stáisiún Gleann Bhríde i gCoill na Silíní in 2010. Osclaíodh an Luas Traschathrach idir Stáisiún Dhroichead Broome agus Stáisiún Luas Faiche Stiabhna in 2018.
Uirchill an Chreagain
Tá níos mó ná ciall amháin le Uirchill an Chreagain
Buckingham Chantry Chapel
Is séipéal suite i mBuckinghamshire é Buckingham Chantry Chapel.
Próiseas deighilte
Is éard is próiseas deighilte ann ná modh a athraíonn meascán nó tuaslagán de shubstaintí ceimiceacha ina dhá nó níos mó táirge ar leith. Mar thoradh ar an scaradh, saibhrítear ar a laghad ceann amháin nó níos mó de na substaintí. I roinnt cásanna, féadfaidh an próiseas an meascán a roinnt go hiomlán ina chomhábhair íon. Baineann deighiltí leas as difríochtaí in airíonna cheimiceacha nó airíonna fisiciúla (amhail méid, cruth, mais, dlús, nó finíocht ceimiceach) idir comhábhair mheascáin.
Is minic a dhéantar próisis a aicmiú de réir na ndifríochtaí áirithe a úsáideann siad chun na deighilte a bhaint amach. Mura féidir aon mhodh amháin a úsáid chun na deighilte atá ag teastáil a chur i gcrích, is minic gur féidir iloibriúcháin a chomhcheangal chun an toraidh a bhí ag teastáil a bhaint amach.
Le cúpla eisceacht, bíonn na dúile nó na comhdhúile sa nádúr i staid eisíon. Go measartha minic, ní mór do na hamhábhair seo dul trí dheighilte sula bhféadtar iad a úsáid go táirgiúil, rud a fhágann go bhfuil teicnící deighilte riachtanach don gheilleagar tionsclaíoch nua-aimseartha.
Féadfaidh cuspóir na deighilte a bheith anailíseach, nó b’fhéidir ullmhúcháin, i.e. codáin nó samplaí de na comhpháirteanna is féidir a shábháil a “ullmhú”. Is féidir an deighilt a dhéanamh ar scála beag, go héifeachtach ar scála saotharlainne chun críocha anailíseacha nó ullmhúcháin, nó ar scála mór, go héifeachtach ar scála tionsclaíoch chun críocha ullmhúcháin, nó ar scála idirmheánach éigin.
Deighilt iomlán agus neamhiomlán
Teastaíonn íonú iomlán ó chineálacha deighilte, mar atá i scagadh leictrealaíoch mian báicsíte i gcomhair mhiotal alúmanaim, ach sampla maith de theicníc deighilte neamhiomlán is ea scagadh ola. Tarlaíonn amhola go nádúrtha mar mheascán de hidreacarbóin agus eisíontaisí éagsúla. Scoilteann an próiseas scagtha an meascán go dtí meascáin eile níos luachmhaire, mar ghás nádúrtha, gásailín agus bunábhair cheimiceacha, nach substaintí íon iad aon cheann acu, ach caithfear gach ceann acu a scaradh ón amhola nua. Sa dá chás seo, tá gá le sraith deighiltí chun na táirgí deiridh atá ag teastáil a fháil. I gcás scagadh ola, cuirtear amhola faoi shraith fhada de chéimeanna driogtha aonair, agus táirgeann gach ceann acu táirge difriúil nó idirmheánach.
Crómatagrafaíocht
Déanann crómatagrafaíocht substaintí tuaslagtha a dheighilt trí idirghníomhú difriúil le (.i. taisteal tríd) hábhar.
Dían Cécht
I Miotaseolaíocht na nGael, dia leighis ab ea Dian Céacht (Sean-Ghaeilge Dían Cécht, darb ainm chomh maith Cainte nó Canta) na dTuath Dé Danann. Athair Cu, Cethen agus Chéin ann ea é. B'iad Miach, Airmed, Étan file agus Ochtriullach a pháistí eile. Sa Dinnseanchas, deirtear gur mac Daghdha é Dian Céacht. Ba sheanathair athartha Lugh é.
Sanasaíocht
Is amhlaidh go bhfuil an t-ainm fréamhaithe ón bPrótai-Ceiltis *Deino-kwekwto-, ‘comhbhruith gasta’.
Sa tSean-Ghaeilge, ciallaíonn cécht sail chéachta, a luaigh go fileata don chéachta iomlán. Is é brí le Dían ná díocasach, gasta, fuinniúil, nó tréan. . Le cois sin, tugann ainmneacha a pháistí, Miach agus Airmed, tacaí do ghaol le talmhaíochta agus treabhadh.
Sa Chóir Anmann, tugtar deus mar ghluais ar dían.
Beiriú na Bearú
Ba é Dian Ceacht a tharrtháil Éire tráth, agus ba chúis é, cé go hindíreach, ainm na Bearú.
Rugadh mac do Mhór-Ríoghain, bean chéile fíochmhar dia na neimhe, ach chomh uafáis a bhí sé gur thug lia na déithe, agus baol ina thuar aige, thug sé comhairle go marófaí ina leanbh é. Rinneadh amhlaidh, agus d'oscail Dian Céacht croí an linbh. D'aimsigh sé laistigh trí nathair a bheadh in ann agus iad fásta Éire a bhánú. Dhíothaigh sé na nathracha agus dhóigh sé iad ina luaithreach, chun olcas a gcoirp mharbha a chosc. Lena chois sin, rad sé an luaithreach isteach san abhainn ba ghiorra dó, óir go raibh faitíos air rompu fós. Agus, go deimhin, chomh nimhneach sin a bhí siad gur cuireadh an abha ag fiuchadh agus ag beiriú, agus maraíodh gach uile neach beo inti. Dá bharr sin, is é ainm na habhann ná An Bhearú as sin amach.
According to the Metrical Dindsenchas: 'No motion it made The ashes of Meichi the strongly smitten: The stream made sodden and silent past recovery The fell filth of the old serpent.
Three turns the serpent made; It sought the soldier to consume him; It would have wasted by its doing the kine; The fell filth of the old serpent.
Therefore Diancecht slew it; There rude reason for clean destroying it, For preventing it from wasting Worse than any wolf pack, from consuming utterly.
Known to me is the grave where he cast it, A tomb without walls or roof-tree; Its ashes, evil without loveliness or innocence Found silent burial in noble Barrow.