cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hanna Sheehy-Skeffington
Gníomhaí
Nuair a fhill Sheehy Skeffington ar ais sa bhliain 1917, thosaigh sí ag obair mar fheidhmiúchán Sinn Féin. I mí Deireadh Fómhair 1917 ba í an t-aon ionadaí Éireannach le haghaidh an League for Small and Subject Nationalities, áit a raibh sí cúisithe mar chomhbhrónaí an Ghearmáin, chomh maith le roinnt rannpháirtithe eile. mion|Plaic chuimhneacháin in onóir Hanna Sheehy Skeffingtown i gCaisleán Bhaile Átha Cliath
Liam Kearney
Is imreoir sacair é Liam Kearney (r.10 Eanáir, 1983 i Corcaigh, Éire). Imríonn sé faoi láthair le Dandenong Thunder san Astráil, áit a fuair sé ceithre cúil. D'imir sé le Derry City ó 2009-2010, Shelbourne ó 2006 go 2007 agus Cork City ó 2007 go 2009 agus Waterford United sa bhliain 2010.
Mick Carter
Is carachtar ficseanúil é Mick Carter sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Danny Dyer an pháirt mar Mick. Bhí Mick ar an gclár den chéad uair ar an 25 Nollaig 2013.
Oíche na stumpaí
Is éard is Oíche na stumpaí nó cóisir na bpoc, oíche na gcoileach ann ná traidisiún iartharach ina ndéanann na fir, go hiondúil, ceiliúradh le fear atá le dul faoi chuing an phósta. Titeann sé amach roimh an mbainis de ghnáth agus breathnaítear air uaireanta mar an oíche dheiridh shaor atá ag an bhfear roimh phósadh dó. Is é leathbhádóir oíche na mbáb atá ann.
Stocaí
thumb|right|225px|Stocaí. thumb|right|225px|Stoca ar [[troigh|throigh.]]
Is baill éadaigh iad stocaí (nó giosáin uaireanta) a chaithtear ar throithe le iad a chosaint ón bhfuacht agus ó dhromchlaí géara. Bíonn péire de stocaí ann de ghnáth. Coimeádann stocaí na troithe teolaí. Bíonn siad gearr nó fada .i. ní chlúdaíonn stocaí áirithe na rúitíní ach clúdaíonn cinn eile na troithe, na rúitíní agus na lorga suas go dtí na glúine. Déantar as síoda, cadás, olann agus ábhair eile iad.
Harry Kane
Imreoir sacair Sasanach de phór na hÉireann is ea Harry Edward Kane. Rugadh ar an 28 Iúil 1993 i Walthamstow, Londain, é. Is as Contae na Gaillimhe é a athair. Tá sé faoi láthair ina imreoir ar son an chlub Shasanaigh Tottenham Hotspur.
Abhainn na hAille
Is abhainn suite i gContae an Chláir í Abhainn na hAille.
00612 (Cód ZIP)
Is éard is 00612 ann ná Cód ZIP don bhardas Arecibo, Pórtó Ríce.
Sealad Pailéicéineach
Mhair an Sealad Pailéicéineach (Gréigis: paleo "fada ó shin" agus kainos "nua" idir 65.5 go dtí 56.0 milliún bliain ó shin (65.5 ± 0.3 go 55.8 ± 0.2 Ma).
Is é an chéad sealad é den Tréimhse Phailéogéineach sa Ré Céineasóch é. Mar aon leis an chuid is mó d'am geolaíoch eile níos sine, tá na strataim a shainmhíníonn tús agus deireadh an tsealaid sainaitheanta go maith, ach tá dáta cruinn an deiridh éiginnte.
Lean an Sealad Pailéicéineach go díreach tar éis an olldíothú, an teagmhas díobhaidh a tharla ag deireadh an Chailcigh, ar a dtugtar an teorainn CT (Cailceach - Treasach), an marc tagartha le haghaidh díothúcháin na ndineasár (ach amháin a shliocht, na héin nua-aimseartha) agus go leor fásra agus ainmhithe eile.
Áracs
Damh mór allta atá imithe in éag is ea an t-áracs. Bhíodh sé forleathan san Eoraip, an Áise agus tuaisceart na hAfraice. Sinsear eallach baile atá ann. An tarbh mór le hadharca fada dírithe chun tosaigh, na baineannaigh níos lú le hadharca níos giorra. Maraíodh an ceann deireanach sa Pholainn i 1627. Ainm eile air is ea an t-úras nó an damh allta. Bhíodh sé in úsáid mar ainm ar an mbuabhall Eorpach tráth.
Sealad Pailéicéineach
Sanasaíocht
Bhain an pailéaluibheolaí agus geolaí Francach Wilhelm Philipp Schimper úsáid as an bhfocal "Paléocène" den chéad uair sa bhliain 1874 agus é ag cur síos ar thaiscí in aice le Páras (litrithe "Paléocène" ina chuid tráchtas).
Is meascán portmanta é an téarma "Paléocène" den Sean-Ghréigis palaios παλαιός a chiallaíonn "sean ", agus eo—eos ἠώς a chiallaíonn "breacadh an lae ", agus cene kainos καινός a chiallaíonn" nua "nó" le déanaí ", mar a chonaic an sealad breacadh an tsaoil le déanaí, nó leis an saol nua-aimseartha.
Sliabh an Chairn
Sliabh i gContae Luimnigh is ea Sliabh an Chairn (445 m).
Aragóinít
Foirm mhianrach de charbónáit chailciam, CaCO3, a fhaightear i gcarraigeacha áirithe alpacha ardbhrú, carraigeacha dríodracha carbónáite, agus blaoscanna moileasc áirithe ina ndéanann sí an líneáil néamhainn.
Tuadhraíocht
alt=Dhá tua bídeacha déanta as cré-umha agus siombailí orthu|mion|Miontuanna móideacha Rómhánacha Is é an rud atá i gceist le tuadhraíocht ná fáisteanacht, draíocht, nó piseoga a dhéantar le tua.
An Baile Dubh Íochtarach, Port Láirge
Is baile beag i ngar do chathair Phort Láirge i gContae Phort Láirge é An Baile Dubh Íochtarach.
Oíche na mbáb
Is éard is Oíche na mbáb (nó cóisir na gcearc) ann ná traidisiún iartharach ina ndéanann na mná, go hiondúil, ceiliúradh le bean atá le dul faoi chuing an phósta. Titeann sé amach roimh an mbainis de ghnáth agus breathnaítear air mar an oíche dheiridh saor atá ag an mbean roimh phósadh dí. Is é leathbhádóir oíche na stumpaí atá ann.
00613 (Cód ZIP)
Is éard is 00613 ann ná Cód ZIP don bhardas Arecibo, Pórtó Ríce.
An Baile Ard
Is baile fearainn suite i gContae an Chláir é An Baile Ard.
Contae Dauphin, Pennsylvania
Is contae i n-oir dheisceart Pennsylvania é Dauphin. I 2010 bhí cónaí ar 268,100 duine i gcontae Dauphin suas ó 251,798 duine sa bhliain 2000. Tá príomhchathair Pennsylvania Harrisburg lonnaithe sa chontae. Is é Harrisburg príomhbhaile an contae chomh maith. Tá an contae 1,450 km2 san iomlán.
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Dauphin agus í an phríomhtheanga do 216,635(91.79%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 9,320(3.95%) duine, bhí Vitneamis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,490(0.63%) duine sa chontae.
Cócaireacht na hAsarbaiseáine
mion|275px|dheis|Dolma Asarbaiseánach, meascán d'uaineoil, rís agus spíosraí fillte i nduilleoga fíonchaora nó cabáiste Is éard is cócaireacht na Asarbaiseáine ann ná an chócaireacht mar a dhéantar í go traidisiúnta san Asarbaiseáin.
Osló
Is é Osló (An Ioruais: Oslo) príomhchathair na hIorua agus é ar an gcathair is mó sa tír freisin. Tá sé suite in oirdheisceart na tíre, ag an gceann is faide ó thuaidh in fiord Osló. Creidtear go raibh an chathair bunaithe ag an rí Lochlannach Harald Hardråde sa bhliain 1048.
==Comhchathracha: ==
Crainn Nollag
Tá traidisiún ag Osló crainn Nollag a thabhairt gach bliain do na cathracha seo a leanas: Washington D.C., Nua-Eabhrac, Londain, Dún Éideann, Rotterdam, Antuairp agus Réicivíc. Tá crann sprúis 20-25m tugtha don Ríocht Aontaithe ó 1947 i leith mar bhuíochas don chabhair a fuair siad sa Dara Cogadh Domhanda.
Bakûr
Is ceantar na Tuirce é Bakûr. Ciallaíonn Bakûr "tuaisceart" i gCoirdis. Is tuaisceart na Cordastáine é Bakûr. Tá formhór na ndaoine i mBakûr Coirdíneach, cé go bhfuil daoine Turcach agus Arabach ina gcónaí ansin freisin.
Stéisean Ghleann Eagas
Is stáisiún suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Stéisean Ghleann Eagas.
Bobby Beale
Is carachtar ficseanúil é Bobby Beale sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Kevin Curran (2003 go 2007), Alex Francis (2007 go 2012), Rory Stroud (2013 go 2014) agus Eliot Carrington (2014 go 2016) an pháirt mar Bobby. Chonacthas Bobby ar an gclár den chéad uair ar an 24 Iúil 2003 agus d'fhág sé ar an 17 Meitheamh 2016. Rinne sé caimeo san eipeasóid ar an 17 Deireadh Fómhair 2017.
Paramus, New Jersey
mion|[[Paramus Park, siopalann in Paramus a osclaíodh sa bhliain 1974]] Baile i gContae Bergen, i dtuaisceart New Jersey, is ea Paramus. Bhí 26,342 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2010. Tá Paramus 8 míle slí (13 km) siar ó uachtar Manhattan. Ceaptar go dtagann an t-ainm ón bhfocal Lenape paramessing, "áit ina mbíonn turcaithe fairsing". (Cuirtear an bhéim ar an dara siolla de "Paramus".)
Sna blianta 1948–1958 a tháinig an fás daonra is mó i stair an bhaile—ó 4,000 duine go 24,000. Mar gheall ar na mórbhealaigh a théanns tríd, an talamh mín agus cóngaracht Chathair Nua-Eabhrac roghnaíodh Paramus mar an suíomh i gcomhar dhá shiopalann mhóra sna 1950idí. Gineann siopalanna Paramus luach breis agus $5 billiún de mhiondíolacháin sa bhliain, níos mó ná i gcód ZIP (poist) eile sna Stáit Aontaithe.
Bothán fear
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Grenfell%2C_NSW_-_Goods_Shed.jpg/220px-Grenfell%2C_NSW_-_Goods_Shed.jpg|mion| Bothán fear in Grenfell na hAstráile Is éard is bothán fear ann ná eagraíocht áitiúil neamhbhrabúis a sholáthraíonn spás le haghaidh ceardaíochta agus caidrimh shóisialta. Tháinig an ghluaiseacht chun cinn san Astráil sna 1980idí mar bhealach chun sláinte agus folláine na bhfear scothaosta a fheabhsú. Anois, cuireann roinnt de na botháin fáilte roimh aon duine, beag beann ar aois nó ar inscne. Tá níos mó 900 bothán fear ann san Astráil amháin, leis na mílte ball gníomhach. Tá go leor bothán fear i dtíortha eile chomh maith, mar shampla sa Ríocht Aontaithe, in Éirinn, sna Stáit Aontaithe, i gCeanada, san Fhionlainn, sa Nua-Shéalainn agus sa Ghréig.
Gael-Mheiriceánaigh
Is gnách Gael-Mheiriceánaigh a thabhairt ar na hÉireannaigh a chuaigh ar imirce go dtí Stáit Aontaithe Mheiriceá, chomh maith lena sliocht agus le sliocht a sleachta. I Suirbhéireacht Phobail Mheiriceá sa bhliain 2006, is é sin, cineál daonáirimh a chuir san áireamh na pobail eitneacha sa tír, thug beagnach 36 mhilliún duine, nó dáréag faoin gcéad de mhuintir na Stát Aontaithe ar fad, go raibh "oidhreacht Éireannach" acu. Is iad na Meiriceánaigh de phór na Gearmáine an t-aon phobal amháin den chineál seo a sháraíonn na Gael-Mheiriceánaigh. Tabhair faoi deara go bhfuil sé de ghnáthamh sna Stáit gan dearcadh ar na Protastúnaigh Ultacha - na Scots-Irish mar a thugtar orthu i mbéarlagair Mheiriceá - mar "Éireannaigh". Mar sin, tá an saindúchas Éireannach fite fuaite leis an gCaitliceachas sna Stáit Aontaithe.
[[File:Irish Americans.jpg|thumb|260px|Gael-Mheiriceánaigh:
John F. Kennedy, Mother Jones, George M. Cohan
James Braddock, Michael J. McGivney, J.M. Curley
Victor Herbert, Eugene O'Neill, Ed Sullivan.]]
Na hÉireannaigh Chaitliceacha
thumb|250px|Inimircigh Éireannacha i [[Kansas City, Missouri, 1909]]
Bhí Éireannaigh Chaitliceacha ag dul go Meiriceá fiú roimh bhunú na Stát Aontaithe, cé nach raibh mórán imirce ann san am. Cuid acu ba searbhóntaí baile, cailíní aimsire agus a leithéidí iad, agus cuid eile fós bhí siad i ndaoirse fiach - is é sin, bhí siad ag sclábhaíocht le leabhar na bhfiach a ghlanadh. Cuid eile acu fós, cuireadh an loch amach iad - is é sin, haistríodh thar sáile iad mar phionós. Chuaigh líon na n-inimirceoirí Éireannacha in airde nuair a bhí lucht oibre ag teastáil in Oirthuaisceart na Stát Aontaithe le canálacha a ghearradh, crainn a leagan, agus tithe a thógáil. Fir ba mhó a chuaigh leis an gcineál seo oibre, ar ndóigh. Mar shampla, nuair a gearradh an chanáil ó Loch Erie go hAbhainn Hudson, tháinig an chuid ba mhó den lucht oibre ó Éirinn nó as measc an phobail Ghaelaigh. D'fhás pobail thábhachtacha d'Éireannaigh in áiteanna cosúil le Bostún, Philadelphia, Cathair Nua-Eabhrac, agus Providence.
Le linn an Drochshaoil agus ina dhiaidh, sa dara leath de na 1850idí, tháinig na milliúin Éireannaigh go dtí an tOileán Úr, idir Cheanada agus na Stáit Aontaithe. Cuid mhór acu siúd a d'imigh ó Éirinn ag an am le haghaidh a thabhairt ar Mheiriceá, áfach, fuair siad bás amuigh sa teiscinn mhór, ó bhí na galair mharfacha ag siúl ar na daoine sna báid bhána. Ba nós coffin ships - longa an bháis - a thabhairt ar na longa imirce ó Éirinn go Meiriceá, fiú, ó chuaigh an t-éag chomh míthrócaireach ar na paisinéirí sular bhain siad amach an cladach thall.
Chuaigh duine as an triúr acu siúd i dtír i gCeanada ar dtús, ach is minic nár chuir siad fúthu ansin, nó dá gcuirfidís, d'fhanfaidís ina ngéillsinigh do choróin na Breataine Móire. Sna blianta 1820-1860, tháinig duine as gach triúr inimirceoirí sna Stáit ó Éirinn, agus bhí dhá dtrian de na hÉireannaigh ina gCaitlicigh. Faoi dheireadh na 1840idí, áfach, bhí duine as gach beirt de na hinimirceoirí ag teacht ó Éirinn, ó bhí an dúrud daoine ag éalú ón ngorta.
Na Protastúnaigh Ultacha sna Stáit
Is gnách Scots-Irish nó Albanaigh Éireannacha a thabhairt ar shliocht na bPlandóirí Ultacha a shocraigh síos sna Stáit. Tá an úsáid seo ag cur go maith leis an nós a bhíonn ag lucht labhartha Ghaeilge Uladh "Albanaigh" a thabhairt ar Phrotastúnaigh an chúige - nós atá chomh fréamhaithe sa chanúint agus go gcaithfidh tú "duine as Albain" a thabhairt ar aon duine a tháinig ó Albain go Cúige Uladh lenár linn féin. Pé scéal é, tá cónaí ar 4.9 milliún duine sna Stáit a dhearcann orthu féin mar "Albanaigh Éireannacha".
Tháinig an chuid ba mhó de shinsir na ndaoine seo san ochtú haois déag, agus iad ag iarraidh teacht slán ón míshuaimhneas polaitiúil ba dual do Chúige Uladh san am sin féin, chomh maith leis an drochbhail eacnamaíochta a bhí ar an gcúige ag an am. Chuaigh formhór mór na ndaoine ar imirce roimh bhunú na Stát Aontaithe mar stát neamhspleách - is é sin, bhí siad ag bogadh baile taobh istigh d'impireacht na Breataine Móire. Nuair a tháinig siad go Meiriceá, shocraigh an chuid ba mhó acu sna cúlriasca, agus san am sin, haithníodh mar ghrúpa eitneach ar leith iad, ach nuair a thosaigh na hÉireannaigh Chaitliceacha ag tonnadh isteach, bhí na hAlbanaigh Éireannacha i bpríomhshruth na sochaí le fada, agus chuir sean-naimhdeas an dá ghrúpa seo leis an drogall a fuair na Gaeil Chaitliceacha rompu i Meiriceá i dtús báire.
Ós Caitlicigh ab ea na hinimirceoirí nua Éireannacha, bhí sé ag dul rite leo i dtús fódú ceart a dhéanamh i Meiriceá, agus an chuid eile den tsochaí ag cloí leis an bProtastúnachas. Thairis sin, tháinig siad ó thír a bhí beo ar an talamh agus ar an talmhaíocht, ach san am sin bhí na Stáit Aontaithe ag dul chun tionsclaíochta go tiubh teirimeach. Bhí saol i bhfad ní b'fhusa ag na Scots-Irish nuair a shocraigh siad síos i Meiriceá, nó bhí siad ábalta dul le feirmeoireacht ar an toirt.
00614 (Cód ZIP)
Is éard is 00614 ann ná Cód ZIP don bhardas Arecibo, Pórtó Ríce.
Gael-Mheiriceánaigh
An Ghairm Bheatha
Cuid mhór de na hinimirceoirí Caitliceacha ó Éirinn, chuaigh siad ar lorg sna cathracha agus ar na láithreáin oibre áit a rabhthas ag gearradh iarnróid nó canálacha nua. Faoin tuath i stát Nua-Eabhrac, i gceantar na Loch Mór, i Lár an Iarthair agus sa Chianiarthair, chuaigh na hÉireannaigh Chaitliceacha féin le curadóireacht is le feirmeoireacht. San Oirthear, d'fhostaigh conraitheoirí Éireannacha lucht a gcomhdhúchais le haghaidh oibreacha tógála ar nós obair an uisce (canálacha, séarachas) nó gearradh na mbóithre is na n-iarnród, go háirithe i Stát Nua-Eabhrac agus i Sasana Nua. Chuaigh lear mór Éireannach go dtí na bailte nua a bhí ag fás timpeall ar mhonarchana, ar nós Lowell, Fall River agus Milford i Stát Massachusetts. Bhí fáilte roimh lucht oibre nua in áiteanna den chineál seo, go háirithe nuair nach raibh siad ag éileamh an iomarca pá. Chuaigh cuid mhaith cailíní Éireannacha in aimsir i dtithe na ndaoine uaisle fosta.
Na hÉireannaigh Chaitliceacha nár éirigh leo fostaíocht a fháil, d'fhan siad ina gcónaí i gcruachás uafásach i slumanna na gcathracha móra.
Cé nach raibh mórán céimíochta nó stádais ag na Caitlicigh Éireannacha ar dtús, bhí siad in inmhe an-dul chun cinn a dhéanamh i rith na mblianta, agus timpeall na bliana 1900, bhí siad ar aon leibhéal lena gcuid comharsan ó thaobh an ioncaim de. Ón mbliain 1945 i leith, is féidir a rá go bhfuil na Gael-Mheiriceánach níos fearr as ná an meánluach, go háirithe toisc go mbíonn siad sásta céim coláiste a bhaint amach.
Fuair na hÉireannaigh jabanna go sciobtha sna póilíní, sa bhriogáid dóiteáin agus i bhforais phoiblí eile sna cathracha móra go háirithe san Oir-Thuaisceart agus i réigiún na loch mór. Sna 1860idí, ba Ghael-Mheiriceánaigh iad formhór na gcoirpeach a gabhadh i gCathair Nua-Eabhrac - ach san am chéanna, bhí codán na nGael-Mheiriceánach sna póilíní ag druidim le duine as an mbeirt. Faoi chasadh na céide, ba Ghael-Mheiricéanaigh iad ceathrar as an gcúigear acu. Inniu féin, is fusa teacht ar dhuine de phór na hÉireann i measc na bpóilíní ná i measc na ngnáth-Mheiriceánach, go háirithe i Nua-Shasana.
Frith-Éireannachas
Nuair a tháinig na sluaite móra d'inimirceoirí Caitliceacha ó Éirinn go dtí na Stáit Aontaithe, bhí an Protastúnachas i bhfad ní ba láidre sa tír sin ná inniu, agus cuid mhaith de mhuintir na Stát an-drochamhrasach i leith an Chaitliceachais agus an-mhímhuiníneach as na hÉireannaigh. Ní mórán Protastúnach a phósfadh Caitliceach san am sin ach an oiread - bhí na heaglaisí go léir an-diúltach do chleamhnais mheasctha. Bhí na scoileanna poiblí go mór i dtuilleamaí Bhíobla an Rí Séamus, ach ní raibh na Caitlicigh sásta leis an leagan seo den Scrioptúr, ó shíl siad go raibh sé dímheasúil i dtaobh na gCaitliceach. B'fhearr leo, mar sin, scoileanna dá gcuid féin a chur ar bun do na páistí Caitliceacha.
Cnoc Suí Finn
Sliabh i gContae Luimnigh is ea Cnoc Suí Finn (528 m).
Dara Cogadh Balcánach
mion|láthair na n-oibríochtaí |clé Lean an Dara Cogadh Balcánach ar aghaidh ó 29 Meitheamh 1913 go dtí 10 Lúnasa 1913. Níos lú ná mí amháin i ndiaidh do Chonradh Londan deireadh a chur leis an gCéad Chogadh Balcánach, thosaigh coimhlint idir an Bhulgáir agus comhfhórsaí na Seirbe, na Gréige agus an Mhontainéagró.
Tháinig deireadh leis an gcoimhlint le treascairt fhórsaí na Bulgáire agus le síniú Chonradh Bhúcairist ar an 10 Lúnasa 1913.
Mary Bonaventure Browne
Bean rialta agus staraí de chuid na nGall-Ghael ba ea Mary Bonaventure Browne (c.1611 – c.1670). Ceannaí saibhir i gcathair na Gaillimhe ba ea a hathair agus bheadh sirriamacht an chontae aige ach Mionn an Ardcheannais a ghlacadh. Chuaigh Mary isteach i Siúracha Bochta Naomh Clára i gclochar Bheithil in aice le Baile Átha Luain. I 1647 ceapadh í ina ban-ab i nGaillimh.
Mar dhuine de na Gall-Ghaeil bhí idir Ghaeilge agus Bhéarla aici, agus faoin am sin bhí beirt Phroinsiasach ag aistriú cáipéisi a bhain leis an Ord go Gaeilge. Thug Mary léi go dtí Gaillimh an chóip de na cáipéisí úd a rinne Mícheál Ó Cléirigh i 1636. Bhí an chuid is mó gan aistriú go fóill agus ba í Mary a chuir an Dubhaltach Mac Fhirbhisigh i mbun na hoibre. As seo a tháinig “Riaghail ar Máthar Naomtha S. Clára ar na tionntúdh i ngaoidhilic as bérla ... 1636”.
Nuair a ghéill Gaillimh d’arm na Parlaiminte i 1652 thug na siúracha an Spáinn orthu féin. Cailleadh Mary ann roimh 1694 (cé go bhfuil 1703 luaite freisin mar bhliain a báis). Ag seo an cur síos a rinneadh uirthi in annálacha an Oird i 1694:
Peter Beale
Is carachtar ficseanúil é Peter Beale sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Francis Brittin-Snell (1993 go 1996), Alex Stevens (1997 go 1998), Joseph Shade (1998 go 2004), James Martin (2004 go 2006), Thomas Law (2006 go 2010) agus Ben Hardy (2013 go 2015) an pháirt mar Peter. Bhí Peter ar an gclár den chéad uair ar an 16 Nollaig 1993 agus den uair dheireanach ar an 24 Feabhra 2015.
Zabaykalsky Krai
Is comheintiteas críochach de Chónaidhm na Rúise í Zabaykalsky Krai (Gaeilge: Réigiún Zabaykalsky). Is é Chita príomhchathair an réigiúin. Bunaíodh an Réigiún seo ar an 1 Márta 2008.
Mary Bonaventure Browne
Le léamh
Browne, Mary Bonaventure (c.1611 – c.1893): An Bunachar Náisiúnta Beathaisnéisí Gaeilge
Nollaig Ó Muraile (1996, athchló 2002). The celebrated antiquary: Dubhaltach Mac Fhirbhisigh (c.1600-1671): his lineage, life and learning. Maynooth
Stéisean Inbhir Ghobhraidh
Is stáisiún suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Stéisean Inbhir Ghobhraidh.
Slinneánacht
alt=físeán gearr de chnámh leathan sa dhorchadas agus é ag casadh timpeall|mion|Slinneán
Is é an rud atá i gceist le slinneánacht ná fáistineacht le slinneáin bheithíoch (.i. cnámh leathan thanaí na gualainne ). Gualdhraíocht a thugtar uirthi freisin.
Sanasaíocht
Is ó slinnénacht a thagann an focal seo.
Sa Chultúr Gaelach
Nós gaelach is ea an slinneánacht a bhí fós beo i nGaeltacht na hAlban go déanach sa 19ú hAois. Bhí buanna sainiúla faoi leith ag teastáil le hí a dhéanamh.
Jackie Mac Donncha
Scríbhneoir Éireannach is ea Jackie Mac Donncha Rugadh i gCill Chiaráin i gConamara é sa bhliain 1946. Tá Gaeilge aige ó dhúchas. Ba as Cill Chiaráin do mháthair Jackie agus ba as an gceantar céanna dá athair.
Slinneánacht
Modh a Déanta
Bhaintí an fheoil gan uirlis ar bith a úsáid ach na méaranna amháin agus ba riachtanach gan rian a fhágáil ar an gcnámh ar eagla nach bhféadfaí ciall a bhaint aisti. Treo an chinn chaoil, sin treo an beatha; treo an chinn ramhair sin treo an bháis.
Bá Lios Ceannúir
Is bá suite i gContae an Chláir í Bá Lios Ceannúir.
Jackie Mac Donncha
Sa bhliain 1990 a chuaigh sé i mbun na scríbhneoireachta den chéad uair le linn dó a bheith ag baile. Mar chaitheamh aimsire a tharraing sé an scríbhneoireacht chuige i dtús ama. Níorbh fhada gur léir go raibh bua ar leith aige, áfach. D’fhoilsigh Cló Iar-Chonnachta cnuasach filíochta dar teideal Gaineamh Séidte sa bhliain 2003. Chuir an Dochtúir Gearóid Denvir, Ollscoil na hÉireann, Gaillimh, síos air mar "fhile fuinte, forbartha, lánfhileata". Bhain gearrscéal de chuid Mhic Dhonncha amach an phríomhdhuais sa chomórtas "Nuascéalaíocht" a d’eagraigh an páipéar Foinse. Tá sé i measc na scéalta atá foilsithe ag Cló Iar-Chonnachta sa leabhar Nuascéalaíocht. 'Aileach' (2010), novella, CIC, Broga Johnny Thomais (2012), cnuasach gearrscealta, CIC.Bhain an leabhar gearrscéalta an phríomhdhuais i gcomórtas litríochta Chló Iar Chonnacht 2012. D'fhoilsigh Cló Iar Chonnacht an leabhar An Mianadóir i 2015.
Ghnóthaigh an cartún Cúilín Dualach atá bunaithe ar ghearrscéal dá chuid, gradam I.F.T.A. amach sa bhliain 2005. Bhain sé gradam ag Féilte náisiúnta san Iodáil agus sa Spáinn, agus gradam ag an bhFéile Scannán Ceilteach sa Bhreatain Bheag sa bhliain 2006. Cartoon Saloon a rinne an anamúlacht, agus léiríodh i gcomhar le Sonta é. Bhí TG4 agus Bord Scannán na hÉireann ina urraitheoirí air, faoin scéim "Oscailt", de chuid TG4.
Lus na hÁise
Planda bláthanna, ilbhliantúil, luibheach, sioc-leochaileacht, is ea Lus na hÁise, nó mar is fearr aithne air Centella asiatica. Baineann an planda seo leis an bhfine Apiaceae, fofhine Mackinlayoideae. Tá an planda dúchasach san Áise. . Úsáidtear é mar glasra cócaireachta agus mar luibh leighis.
Cur síos
mion|Centella asiatica i Karnataka, an India. Fásann Cantella  i dtalamh báite  trópaiceach. Tá gais tanaí aige, agus iad ina stólain reatha, glas go scothdhearg-glas i ndath, a nascann na plandaí le chéile. Tá barra cruinne, gaisfhada, glas, aige, a bhfuil réidhuigeacht  le féitheacha palmatacha líonacha. Iompraítear na duilleoga ar pheitíní ingearacha, thart ar 2 cm. Tá an fréamhstoc comhdhéanta de riosóim, ag fás go hingearach anuas le fána. Tá dath geal orthu agus bíonn siad clúdaithe le fréamhribí.
Gnáthóg
Tá Centella asiatica dúchasach i bhfo-ilchríoch na hIndia,  nOirdheisceart na hÁise, agus  i réigiún bhogacha Oirdheisceart na Stáit Aontaithe.
Feidhm chócaireachta
mion|Deoch fhionnuar is ea Bai bua bok sa Téalainn
Féideartha mar uirlis fhítileasúcháin
I gcomhthéacs na fítileasúcháin de, tá an-phoitéinseal ag bain le C. asiatica mar  uirlis fhíteastósctha  toisc go bhfuil ar a chumas miotail a bhaint aníos agus a thrasgluaiseacht ó fhréamh go meathán nuair a fhástar é in ithir trom-mhiotal-éillithe.
Ceimic
deas|mion|Na comhdhúile tríteirpéine de Centella asiatica .
Dima Bilan
Is amhránaí popcheoil ón Rúis é Dima Bilan (Rúisis: Дима Билан; seanainm: Виктор Белан, Víctor Belan). Rugadh i 1981 in Ust-Dzheguta, Karachay-Cherkessia é. Chan Bilan an t-amhrán "Never Let You Go" san Eoraifís don Rúis agus fuair sé an dara háit. Bhuaigh sé an comórtas i 2008 leis an amhrán "Believe". Tá roinnt hit aige sa Rúis agus anois tá sé ag tórú slí bheatha idirnáisiúnta.
Beathaisnéis
Agus é dhá bhliain d’aois, bhog a chlann go dtí teach a seanmháthair i gcathair Naberezhnye Chelny i dTatarstan. Bhog a chlann arís go dtí Kabardino-Balkaria agus é 6 bliana d’aois. Chuaigh sé ar scoil anseo lena dheirfiúr – áit ina chan sé amhráin agus d’aithris sé dáin ag tionól na maidine.
00616 (Cód ZIP)
Is éard is 00616 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Badajero, Pórtó Ríce.
Dima Bilan
Beathaisnéis
Bhain sé céim amach ó Choláiste Ceolmhar na Gnesins mar cheoltóir clasaiceach. Chuir Bilan tús lena slí bheatha nuair a fuair sé an 4ú áit ag an bhféile Rúiseach/Laitviach "Tonn Nua" i 2002. I 2003, scaoil sé a chéad albam, "Ночьной Хулиган" (Nochnoj Khuligan/Maistín Oíche) leis na clúdaigh "Caruso" le Lucia Dalla agus "Fever" le Elvis. I 2004, scaoil sé a dara singil rathúil "На Берегу Неба" (Na Beregu Neba/Ag Bruach Na Spéire) – agus ba é sin ainm a dara albaim chomh maith.
Rinne Bilan iarracht Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse a shroicheadh i 2005 leis an amhrán "Not That Simple" ach ní bhfuair sé ach an dara háit i gcomórtas náisiúnta na Rúise. Bhí an t-amhrán táirgithe le Yury Aizenshpis nach maireann – mogal cheoil Rúisigh a bhí cáil air mar gheall ar a obair le Viktor Tsoi san Aontas Sóivéadach. I Mí na Nollag 2005, fuair Bilan dhá gramafón óir i gCathair Pheadair agus Almaty do "Ты Должна Рядом Быть" (Ty Dolzhna Rjadom Byt'), leagan Rúiseach do "Not That Simple". Táthar á rá gurb é an físeán do Ты Должна Рядом Быть ceann de na físeáin ba chostasaí i rith stair tionscail an cheoil Rúiseach. I rith taifeadaigh do "Новые песны о главном" (Novye pesny o glavnom/Amhráin nua faoi na príomhrudaí), fuair sé mórdhuais ó ghiúiré gairmiúil an Chéad Bhealaigh. Bhuaigh sé "Fear Gnó na Bliana" de thoradh vótála ar Rambler. Ag deireadh na bliana ghlac sé le cuireadh ó ghníomhaireacht Meiriceánach chun amhráin a chlárú do Peter Pan. Ar 14ú Márta 2006, ghlac Bilan páirt i "Золотая шарманка" (Zolotaja sharmanka/Orgán Sráide Óir) i gCív agus onóraíodh é mar "Amhránaí na Bliana."
Ag seasamh don Rúis san Eoraifís i 2006
I lár Márta 2006, bhí Bilan roghnaithe inmheánach le Bealach a hAon chun seasamh don Rúis ag Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse in Aithin, an Ghréig. As 37 tír, fuair Bilan an dara háit leis an amhráin pop "Never Let You Go" – bhí an toradh sin cothrom leis an amhrán Rúiseach "Solo" ó Alsou sa chomórtas i 2000.
Scór Bilan 248 pointe – 44 pointe níos lú den bhuaiteoir "Hard Rock Hallelujah" le Lordi ón Fhionlainn. Fuair Bilan 12 pointe ó seacht tír: An Airméin, An Bhealarúis, An Eastóin, An Fhionlainn, Iosrael, An Laitvia, An Liotuáin agus An Úcráin. Is iad An Danmhairg, An Eilvéis, An Íoslainn, An Ríocht Aontaithe, San Mairíne agus An tSualainn na tíortha amháin nach thug pointe do Bhilan.
Bhí beirt rinceoir bailé agus pianó bán clúdaithe le peiteail rós ar an stáitse le Bilan. Tháinig bean le cuma taibhse amach ón bpianó i rith an amhráin. Chaith Bilan veist bhán le huimhir ag léiriú a áit in ordú reatha an chomórtais – 13 sa chlár leathcheannais agus 10 sa chlár ceannais. Mar gheall ar ndrochthoradh na Rúise an bhliain roimhe sin, bhí ar Bilan canadh sa chlár leathcheannais ar dtús ar an 18ú Bealtaine. Cháiligh sé sa top-deich, ag críochnú sa tríú háit le 217 pointe, agus bhog sé go dtí an seó ceannais.
I mí Iúil 2006, ba é Bilan ceann de ceathrar amhránaí a ghlac páirt san eachtra ba mhó sa Rúis i 2006, "An Samhradh Dearg." Tharla an eachtra sin ar an gCearnóg Dhearg i Moscó. Chan sé ar an stáitse le Shakira, The Black Eyed Peas agus t.A.T.u.
I Meán Fómhair 2006, don dhara bhliain as a chéile, bhuaigh Dima Bilan Amhránaí na Bliana agus Amhrán na Bliana ag Gradaim an Cheoil Rúiseach MTV. Ar an 2ra Samhain, sheas Bilan don Rúis ag MTV EMA i gCóbanhávan.
Ceann Caillí
Is ceann tíre suite i gContae an Chláir é Ceann Caillí.
Paul Coker
Is carachtar ficseanúil é Paul Coker sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Jonny Labey an pháirt mar Paul. Bhí Paul ar an gclár den chéad uair ar an 1 Meitheamh 2015 agus den uair dheireanach ar an 8 Meán Fómhair 2016.
Romelu Lukaku
Imreoir sacair Beilgeach is ea Romelu Menama Lukaku Bolingoli. Rugadh ar an 13 Bealtaine 1993 in Antuairp, An Bheilg, é.
00617 (Cód ZIP)
Is éard is 00617 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Barceloneto, Pórtó Ríce.
Stéisean Bhaile Chloichridh
Is stáisiún suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Stéisean Bhaile Chloichridh.
Muisire Mór
Sliabh i gContae Chorcaí is ea Muisire Mór (644 m).
Tagairtí
,
An Baile Dubh Uachtarach, Port Láirge
Is baile beag i ngar don Abhainn Mhór i gContae Phort Láirge é An Baile Dubh Uachtarach.
Charlie Cotton (2014)
Is carachtar ficseanúil é Charlie Cotton sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Declan Bennett an pháirt mar Charlie. Bhí Charlie ar an gclár den chéad uair ar an 10 Márta 2014 agus den uair dheireanach ar an 15 Nollaig 2017.
Rita Kelly
Is scríbhneoir Éireannach í Rita Kelly.
Saol
Saolaíodh Rita Kelly i nGaillimh sa bhliain 1953, an duine ba shine de thriúr. Phós sí Eoghan Ó Tuairisc, nach maireann. Bhí sí ina scríbhneoir lánaimseartha ó 1972 go 1980. Ina dhiaidh sin ghlac sí post mar bhainisteoir ar chomhlacht foraoiseachta. Tar éis di ocht mbliana a chaitheamh sa phost sin d'fhill sí ar an scríbhneoireacht lánaimseartha, agus chaith sí le tréimhsí múinteoireachta i scoileanna, i gcoláistí agus i bpríosúin chomh maith. Bhí sí ina Scríbhneoir Cónaitheach i gCo. Laoise is i gCo. an Chabháin ar feadh tamaill. Scríobhann sí sa Ghaeilge agus sa Bhéarla.
Arán sóide
deas|200px|thumb|Arán sóide Saghas aráin ina mbaintear feidhm as décharbónáit sóidiam leis an dé-ocsaíd charbóin a sholáthar chun an t-arán a ardú. Tá sé níos éasca tapa le hullmhú ná arán a ardaítear le giosta.
Stéisean Raineach
Is stáisiún suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois é Stéisean Raineach.
00622 (Cód ZIP)
Is éard is 00622 ann ná Cód ZIP don sráidbhaile cois farraige Boquerón, Pórtó Ríce.
Smugairle róin coiteann
Is smugairle róin é an smugairle róin coiteann nó Aurelia aurita. Ball d'ord na Semaeostomeae atá ann.
Dáileadh
Tagtar ar ghéineas na nAurelia i bhfarraigí an domhain uilig nach mór, ó na teochreasa ó thuaidh go dtí domhanleithead 70° Thuaidh agus chomh fada ó dheas le domhanleithead 40 Theas. Tá an speiceas Aurelia aurita féin le fáil feadh chósta Atlantach na hEorpa Thuaidh agus feadh chósta Mheiriceá Thuaidh i Sasana Nua agus oirthear Cheanada. Go ginearálta, is géineas cladaigh é Aurelia ar féidir teacht air in inbhir agus cuanta.
Gabhal Mhór
Sliabh i gContae Chorcaí is ea Gabhal Mhór (574 m).
Giuseppe Meazza
Imreoir sacair Iodálach ab ea Giuseppe "Peppino" Meazza. Rugadh ar an 23 Lúnasa 1910 in Milano, An Iodáil, é. Fuair sé bás ar an 21 Lúnasa 1979.
Scóráíl sé dhá chúl ag Corn FIFA an Domhain 1934.
53 (uimhir)
Is é 53 an uimhir nádúrtha tar éis 52 agus roimh 54.
Smugairle an chompáis
Is smugairle róin é smugairle an chompáis (Chrysaora hysoscella). Ball d'ord na Rhizostomae atá ann. Bíonn sé le fáil I bhfarraigí na hEorpa, ón Tuirc go dtí an Kattegat, sa Lochlainn. Tagtar orthu freisin san Aigéan Atlantach Theas amach ó chósta na hAfraice Theas.
Sándor Kocsis
Imreoir sacair Ungárach ab ea Sándor Péter Kocsis. Rugadh ar an 21 Meán Fómhair 1929 i mBúdaipeist, An Ungáir, é. Fuair sé bás ar an 22 Iúil 1979.
Scóráíl sé 11 chúl ag Corn FIFA an Domhain 1954.
An Capall Beag
Tá an Capall Beag ar an dara réaltbhuíon is lú i measc na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha; níl ach an Chros amháin níos lú. D'ainneoin a mhéide bige agus d'ainneoin nach bhfuil aon réaltaí geala ar a chuid (níl réalta ar bith ann níos gile ná an ceathrú méid), bhí an Capall Beag ar cheann chomh maith de na 48 réaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes. Equuleus an t-ainm Laidine a thugtar ar an réaltbhuíon seo, a chiallaíonn "searrach".
Príomhghnéithe
Tá an Capall Beag ar an dara réaltbhuíon is lú, agus é 72 céim cearnach ar achar (is í an Chros amháin atá níos lú). Is amhlaidh gur an-doiléir don réaltbhuíon seo.
Ad exstirpanda
Is éard a bhí i gceist le Ad exstirpanda ná bulla de chuid an Phápa Innocent IV. Eisíodh ar an 15 Bealtaine 1252 é. Bhain sé le bealaigh le dul i ngleic le heiricigh. Tá aithne air mar an chéad cháipéis ó Phápa a lig do na firéinn céasadh a chleachtadh ar dhaoine a raibh eiriceacht churtha ina leith. Bhí tionchar ollmhór ag an gcáipéis seo ar stair eaglais na meánaoiseanna.
00623 (Cód ZIP)
Is éard is 00623 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Cabo Rojo, Pórtó Ríce.
Ad exstirpanda
Sé an sliocht a bhaineann leis an gcéasadh, as Laidin, ná:
Nick Cotton
Is carachtar ficseanúil é Nick Cotton sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac John Altman an pháirt mar Nick. Bhí Nick ar an gclár den chéad uair ar an 19 Feabhra 1985 agus den uair dheireanach ar an 19 Feabhra 2015.
Ad exstirpanda
"Teneatur praeterea potestas, seu rector, omnes haereticos quos captos habuerit, cogere, citra membri diminutionem et mortis periculum, […] errores suos expresse fateri, et accusare alios haereticos quos sciunt […]"
Aistriúchán:
"Ba cheart don duine i gcumhacht, iachall a chuir ar chuile eiriceach, atá gafa aige, gan iad a fhágaint le míchumas buan no iad a chur i mbaol a mbáis, a ndearmaid a admháil agus eiricigh eile a bhfuil aithne acu orthu a ainmniú."
Contae Delaware, Pennsylvania
Is contae i oir dheisceart Pennsylvania é Delaware. I 2010 bhí cónaí ar 558,979 duine i gcontae Delaware suas ó 550,864 duine sa bhliain 2000. Is í an contae leis an cúigiú daonra is airde i bPennsylvania. Is é Media príomhbhaile an contae. Tá an contae 490 km2 san iomlán(uisce+talamh). Is í an tríú contae is lú(i dtéarmaí archar) i bPennsylvania.
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Delaware agus í an phríomhtheanga do 468,530(90.88%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 8,750(1.7%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 5,889(1.14%) duine sa chontae.
An t-Achadh Riabhach
Is baile suite i Comhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Ear é an t-Achadh Riabhach.
Contae Elk, Pennsylvania
Is contae in iarthuaisceart Pennsylvania é Contae Elk. In 2010 bhí cónaí ar 31,946 duine i gcontae Elk, síos ó 35,112 duine sa bhliain 2000. Tá an contae 2,150 km2 san iomlán.
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M 2000, is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Elk agus í an phríomhtheanga do 31,885(97.16%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 355(1.08%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 320(0.98%) duine sa chontae.
Géar (míochaine)
Sa leigheas, má dhéantar cur síos ar ghalar mar ghéarmhíochaine, seasann sé go bhfuil sé ann ach ar feadh tréimhse ghairid agus, mar chomhthoradh air sin, gur thosaigh sé le déanaí. Athraíonn an cainníochtú ar an méid ama a chiallaíonn "gearr" agus "ar feadh tréimhse " de réir an ghalair agus de réir an chomhthéacs, ach tá an tsainchiall do  "géarmhíochaine" i gcónaí "cáilíochtúil" i gcodarsnacht le "ainsealach", a léiríonn galar fadtéarmach (mar shampla, géarleoicéime agus leoicéime ainsealach). Ina theannta sin, is minic a shamhlaíonn "géarmhíochaine" dhá bhrí eile: galar a thosaíonn go tobann agus go trom, mar shampla géarionfharchtadh miócairdiachin (GIM), nuair is gnéithe seanbhunaithe den bhrí iad tobainne agus déine, Dá bhrí sin, is minic a thugann sé le tuiscint go bhfuil an riocht  'sciobtha'  (mar atá sa sampla GIM) ach ní i gcónaí (mar atá i ngéar-riníteas, a shamhlaítear de ghnáth leis an slaghdán coitianta). Rud amháin atá i gcoiteann ag ionfharchtadh miócairdiach (IM) agus géar-riníteas ná nach bhfuil siad ainsealach. Féadfaidh siad tarlú arís (mar atá i niúmóine athfhillteach, is é sin, eipeasóid iolracha de niúmóine géarmhíochaine), ach níl an cás céanna ar siúl acu ar feadh míonna nó blianta (murab ionann agus an galar scamhóige toirmeascach ainsealach, a bhíonn)
00624 (Cód ZIP)
Is éard is 00624 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Peñuelas, Pórtó Ríce.
An t-Achadh Riabhach, Comhairle na Gàidhealtachd
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an t-Achadh Riabhach.
Cnoc an Ois
Is cnoc é Cnoc an Ois. Tá sé suite in iarthuaisceart Contae an Chláir.
Fáschom
Sliabh i gContae Phort Láirge is ea Fáschom (792 m).
Smugairle leonmhongach
Is smugairle róin é an smugairle leonmhongach nó ollsmugairle róin (Cyanea capillata).
Imeall
Is albam de chuid Mairéad Ní Mhaonaigh í Imeall, an chéad albam aonarach atá táiféadtha aici i ndiaidh 23 bliain mar cheoltóir. Rinne Manus Lunny an albam a léiriú, agus rinneadh an táiféadadh i stiúideo s'aige, 'Stiúidió na Mara' i gCo. Dhún na nGall. Is féidir leithéidí Tríona Ní Dhomhnaill, Dónal Lunny agus Michael McGoldrick a chloisint ar an albam.
Cyaneidae
Is fine smugairlí róin é na Cyaneidae. Tá dhá ghéineas agus thart ar 20 speiceas san fhine, an smugairle leonmhongach san áireamh.
Fatboy (EastEnders)
Is carachtar ficseanúil é Arthur "Fatboy" Chubb sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Ricky Norwood an pháirt mar Fatboy. Bhí Fatboy ar an gclár den chéad uair ar an 5 Eanáir 2010 agus den uair dheireanach ar an 24 Nollaig 2015.
Cluain Fhia
Is baile beag suite i gContae Phort Láirge í Cluain Fhia.
Ivor Allchurch
Imreoir sacair Breatnach ab ea Ivor John Allchurch. Rugadh ar an 16 Deireadh Fómhair 1929 in Abertawe, an Bhreatain Bheag, é. Fuair sé bás ar an 10 Iúil 1997. "Buachaill órga pheil na Breataine Bige" a thugtaí air.
Baile na Leamhnachd
Is baile suite i Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear é Baile na Leamhnachd. Bhí 3,773 duine ina gcónaí i mBaile na Leamhnachd i 2001.
Ivor Allchurch
Scóráíl sé dhá chúl ag Corn FIFA an Domhain 1958.
00627 (Cód ZIP)
Is éard is 00627 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Camuy, Pórtó Ríce.
Teicneoir éigeandála leighis
Is téarmaí iad teicneoir éigeandála leighis (TÉL) agus teicneoir otharchairr leighis a úsáidtear i roinnt tíortha chun soláthraí cúraim sláinte maidir le seirbhísí míochaine éigeandála a chur in iúl.
Is cliniceoirí iad na TÉLann oilte chun freagairt go tapa. ar chásanna éigeandála maidir le saincheisteanna míochaine, gortuithe trámacha agus láithreacha taismí timpistí.
Ní TÉLanna iad gach neach a oibríonn in otharchairr, áfach, agus úsáidtear an téarma go neamhfhoirmiúil uaireanta chun tagairt a dhéanamh do phearsanra otharchairr i gcoitinne. I dtíortha ina labhraítear Béarla, tá idirdhealú oifigiúil idir TÉLanna agus paraimhíochaineoirí, iag a mbíonn riachtanais bhreise oideachais, cáilíochtaí agus raon feidhme an chleachtais faoi leith acu.
Is gnách go mbíonn TÉLanna ag obair in otharcharranna, ach níor cheart iad a mheascadh le "tiománaithe otharchairr" nó "freastalaithe otharchairr" - baill foirne otharchairr nach raibh oilte roimhe seo i gcúram éigeandála nó i dtiomáint. Is minic a bhíonn TÉLanna fostaithe ag seirbhísí príobháideacha otharchairr, rialtais, ospidéil agus ranna dóiteáin. Soláthraíonn TÉLanna cúram leighis faoi shraith prótacal, a scríobhann dochtúir de ghnáth. mion| TÉLanna ag luchtú sciálaí gortaithe in otharcharr Is fostaithe íoctha iad roinnt TÉLanna, agus is oibrithe deonacha cuid eile (go háirithe iad siúd i gceantair thuaithe).
The Script
Is grúpa rac-cheoil é The Script ó Bhaile Átha Cliath. Bunaíodh “The Script” sa bhliain 2001. Tá triúr sa ghrúpa, is iad Danny O' Donoghue, Mark Sheehan agus Glen Power. Bhuail Danny le Mark i gclub oíche. Bhí suim ag Danny sa cheol céanna le Mark. Bhí Danny agus Mark i ngrúpa eile roimh “The Script”. “MyTown” an t-ainm a bhí ar an ngrúpa. Bhí Danny agus Mark ag seinnt le “MyTown” ó 1996 go 2001.
Cúlra agus Tinfeadh
Bhí “U2”, “The Police”, “The Neptunes”, “Timbaland” agus “Van Morrison” mar thionchair orthu. Sheinn “The Script” an t-amhrán “We Cry” ar “BalconyTv”, i mBaile Átha Cliath, i mí Meán Fómhair 2007. Bhí an t-ámhran ag uimhir a 15 ar na cairteanna ceoil i Sasana agus uimhir a naoi sna cairteanna ceoil in Éirinn. Sheol siad an t-ámhran “The Man Who Can't Be Moved” bliain tar éis “We Cry” i mí Meán Fómhair 2008. Bhí an t-ámhran ag uimhir a dó sna cairteanna ceoil i Sasana, in Éirinn agus sa Danmhairg. Sheol siad a gcéad albam sa bhliain chéanna. Sheinn The Script le Paul McCartney agus U2 nuair a bhí siad ar chamchuairt sa bhliain 2009. Bhuaigh siad trí dhuais ceoil sa bhliain chéanna.
An Dara Albam
Sheol siad a dara halbam i Meán Fómhair 2010. Tá an t-albam ag uimhir a haon sna cairteanna in Éirnn agus i Sasana anois. Ar Dé hAoine, 25ú Meán Fómhair, chuaigh ticéid cheolchoirme ar díol agus díoladh amach i dtri nóiméad iad. Beidh “The Script” ag dul ar chamcuairt i Meiriceá i nDeireadh Fómhair. Scríobh The Script amhrán le hagaidh Leona Lewis freisin.
Alfie Moon
Is carachtar ficseanúil é Alfie Moon sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Shane Richie an pháirt mar Alfie. Bhí Alfie ar an gclár den chéad uair ar an 21 Samhain 2002 agus den uair dheireanach ar an 25 Eanáir 2016. D'fhill sé do na heipeasóidí ar an 24 agus 25 Bealtaine 2018 agus arís ar an 15 Samhain 2018.
Lennart Skoglund
Imreoir sacair Sualannach ab ea Sándor Péter Kocsis. Rugadh ar an 24 Nollaih 1929 in Stócólm, An tSualainn, é. Fuair sé bás ar an 8 July 1975.
Scóráíl sé cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1958.
Ard Caoin
Is fo-bhaile de chuid Cathair Phort Láirge é Ard Caoin.
00631 (Cód ZIP)
Is éard is 00631 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Lares, Pórtó Ríce.
Contae Erie, Pennsylvania
Is contae i iar thuaisceart Pennsylvania é Erie. I 2010 bhí cónaí ar 280,566 duine i gcontae Erie síos ó 280,843 duine sa bhliain 2000. Is é Erie príomhbhaile an contae. Tá an contae 4,040 km2 san iomlán. Is í an contae is mó i bPennsylvania i dtéarmaí achar iomlán(uisce+talamh).
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Erie agus í an phríomhtheanga do 248,150(94.40%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 5,480(2.08%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,430(0.54%) duine sa chontae. Bhí Gaelainn an príomhtheanga do 30 duine i gcontae Erie sa bhliain 2000.
Am Baile Mòr
Is baile suite i gComhairle Siorrachd Dhùn Breatann an Ear é Am Baile Mòr.
Smugairle róin gasach
Is smugairle róin é an smugairle róin gasach. Ball d'ord na Rhizostomae atá inti.
An Mullach Mór, Contae an Chláir
Cnoc i gContae an Chláir is ea an Mullach Mór (180 m).
Arthur Fowler
Is carachtar ficseanúil é Arthur Fowler sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Bill Treacher an pháirt mar Arthur. Bhí Arthur ar an gclár den chéad uair ar an 19 Feabhra 1985 agus den uair dheireanach ar an 21 Bealtaine 1996.
Mullach an Ois
Sliabh i gContae Chorcaí is ea Mullach an Ois (694 m). Tá sé suite cúpla ciliméadar ó Bhaile Bhuirne. Cuireadh tarchuradóir suas ar an mullach i 1963. Ionadaíodh an tarchuradóir sin i 2009.
Cille Phádraig Úr
Is baile suite i Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear é Cille Phádraig Úr. Tá 27,967 duine ina gcónaí i gCille Phádraig Úr.
An Fhaiche, Port Láirge
Is baile fearainn i ngar don Rinn, Contae Phort Láirge é An Fhaiche.
Flórián Albert
Imreoir sacair Ungárach ab ea Flórián Albert. Rugadh ar an 15 Meán Fómhair 1941 in Hercegszántó, An Ungáir, é. Fuair sé bás ar an 31 Deireadh Fómhair 2011.
An Chéad Chathlán Coisithe
Bunaíodh an Chéad Chathlán Coisithe mar aonad Gaeilge de chuid Óglaigh na hÉireann sa bhliain 1924. I Mí Iúil 1924 roinneadh an tArm ina naoi mBriogáid agus seacht gcathlán is fiche iontu. Síleadh go raibh tábhacht ar leith leis an gCéad Chathlán chun úsáid na Gaeilge a threisiú. .
Bunaíodh An Chéad Chathlán Coisithe i mí an Mheitheamh 1924 nuair a bhí céad cainteoirí cruinnithe i mbeairic Gough i gCampa an Churraigh faoi cheannas Captaen Michael Fogarty agus ainmnithe an “No 1 (Irish-speaking) Battalion.” Ina dhiaidh sin, d’aistrigh an chath go dtí na Hibernian Schools i bPáirc an Fhoinnuisce. Aoi ab ea Padraic Ó Conaire ag an am seo; d’fhoilsigh sé daichead altanna faoin cath sa nuachtán míleata, An t-Óglach (bailithe le chéile i mar leabhar i 1941  )
I mí Aibreáin 1925, bhog an cath go Baile Átha Luaine agus shroich siad Dún na Rinne Móire i gcathair na Gaillimhe an mhí ina dhiaidh sin. Rinneadh damáiste do cuid de foirgnimh san beairic seo i rith Chogadh na gCarad. Cé nach raibh níos mó dha chéad saighdiúirí san chath ag an am seo, tháinig cuid is mó de hearcach nua as Conamara agus as na hOileáin Árann. Tháinig na cuid eile as ceantar Gaeltachta i Mumhan agus Dún na nGall. Rinneadh riarachán agus traenáil as Gaeilge. Ghlac an cath páirt sa shaol chultúrtha agus shóisialta sa chathair, go háirithe maidir leis An Taibhdhearc tar éis a bunaíodh í sa bhliain 1928. D’éirigh leis an bhfoireann tarraingt na téide  agus foireann rámhaíocht sa comórtas éagsúla agus bunaíodh an banna píob sa bhliain 1930.
Nuair a thosaigh An Éigeandáil i 1939, ghlac an cath páirt in iobríochtaí ina dhiaidh an ruathar IRA ar Dún na hArmlainne. I 1940, d’fhág an cath Dún na Rinne Móire agus ghabh siad seilbh ar Teach Dhún Sandail, Teach Pallas i dTíne, Caisleán Loch Cútra, Teach Chill Chobhráin agus Teach Caisleán an Haicéadaigh. Bhí príomhfhreagracht acu as an Aerpháirc Rinn Eanaigh (Aerfort na Sionainne) a chosaint.
Nuair a chríochnaigh An Éigeandáil sa bhliain 1945, d’fhill an “No 1 (Irish-speaking) Battalion” (an t-ainmneach oifigiúil fós) go Dún na Rinne Móire. Liostáil an scríbhneoir Dónall Mac Amhlaigh i 1947, agus scríobh sé an leabhar Saol Saighdura bunaithe ar a thaithí ag an am seo. Rinne sé cur síos ar ag roinnt a lóistín le hoileánaigh as Inis Toirbirt í (thréigthe i rith na gcaogaidí), agus bhí sé ina bhall de meitheal tarrthála nuair cailleadh ochtar eitleoir RAF  i tuairt eitleáin ar Acaill.
I mi Iúil 1960, imlonnaíodh ceithre saighdúir is fiche ó Rinne Móire go dtí an Congó ar oibríochtaí síocháinaíochta na Náisiún Aontaithe., mar chuid de Chomplacht C, 32ú Chathlán Coisithe. I rith na seascaidí, lean saighdiúirí ón Chéad Chath ar ag taisteal go dtí an Congó agus an Chipir, ar an dea-uair gan cailleadh duine. Faoi 1970, bhí earcaíocht teoranta don Gaillimh agus na hOileáin Árann; liostáil cainteoirí dúchais eile as Mumhan agus Tír Chonaill in aonaid níos mó áitiúil, Choinnigh titim ar an uimhir caointeoirí líofa le linn na hochtóidí. Dar leis oifigeach amháin: “Bhí buíon earcach agam sa Chéad Chath i 1979 agus rugadh nó tógadh 60% díobh i Sasana.”
D'fhiafraigh an tUasal Manning den Aire Cosanta (i nDáil Éireann ar 16 Meitheamh 1983) an raibh an Roinn Cosanta chun an Ghaeilge labhartha a chur chun cinn sna Fórsaí Cosanta. D'fhreagair an tAire Cosanta (An tUas. Cooney) é mar a leanas:
Tá aonad faoi leith san Arm — An Chéad Cathlán, Dún Uí Mhaoilíosa, An Ghaillimh — mar aonad a labhraíonn Gaeilge go coitianta. Déantar gnó agus traenáil an aonaid sin trí Gaeilge de ghnáth agus reachtaítear ranganna Gaeilge don Cathlán chun an teanga d'fheabhsú agus chun na téarmaí míleata a úsáidtear a choimeád suas chun dáta.
Ar 4 Nollaig 1986 d'fhiafraigh An tUasal Molloy den Aire Cosanta (An tUasal O'Toole) céard é lánlíon an Chéad Chatha, céard a rinneadh ón mbliain 1978 chun an Ghaeilge a chothú ann agus cá mhéad duine a liostáladh ann ó cheantair Ghaeltachta gach bliain. D'fhreagair an tAire Cosanta mar a leanas:
Sholáthair sé an t-eolas a leanas ar earcaigh ó cheantair Ghaeltachta ón mbliain 1978 i leith: 1978—13; 1979—16; 1980—11; 1981—18; 1982—5; 1983—0; 1984—0; 1985—1; 1986—1. .
Dar le clár faisnéise déanta faoin am seo ("Iris 87"), níorbh fholáir roinnt oiliúint  i mBéarla mar gheall ar gnáithaimh shábháilteachta.