cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Diarmuid Ua Duibne
Cultúr na ndaoine
San úrscéal Fate/Zero agus a chóiriú anime, tá Diarmaid ann mar an Giolla "Lancer", ag beartú a dhá shleá, Ga Buí agus Ga Dearg. Tá a chumas miotasach ag Ga Buí fós, in ann cneácha a thabhairt nach leigheasann choíche. Ar a mhalairt sin, tá cuntas nua ag Ga Dearg, in ann cosaintí draíochta a pholladh, agus cumais draíochta áirithe a cheilt. Tagann Lancer ar ais ar an bhfód sa leagann móibíleach den tsraith, Fate/Grand Order, ach is féidir é a ghaireadh mar Ghiolla "Saber", agus beartaíonn sé dhá chlaíomh, Beagalltach and Móralltach, in ionad a ghathanna, cé go bhfuil siad fós dearg agus bhuí.
Tá cráitéar ar Europa ainmnithe as Diarmuid, agus go léir eile ainmnithe as caractair Cheilteacha.
Loch na hEala
Léirigh an Bhailé Impiriúil na Rúise, nó an Bolshoi, "Loch na hEala", bailé le Pyotr Ilyich Tchaikovsky, don chéad uair i Moscó ar an 4 Márta 1877.
Sa bhliain 1895, d'fhobair Marius Petipa cóiréagrafaíocht cheannródaíoch chun dul leis an ceol.
Maistín Napóileach
thumb|240px|Maistín Napóileach Is madadh clóis é maistín Napóileach.
Sacraistí
deas|250px|thumb|Sacraistí Is seomra san eaglais é sacraistí.
Dick Ayers
Ba ghreannán ealaíontóir Meiriceánach é Richard Bache "Dick" Ayers ar an 28 Aibreán, 1924 agus fuair bás ar an 4 Bealtaine, 2014.
Altóir san Eaglais Chaitliceach
deas|250px|thumb|Altóir San Eaglais Chaitliceach, is í an altóir an struchtúr ar a cheiliúradh an Eocairist.
Achoimre ar ábhair LADT
Tá an imlíne seo a leanas curtha ar fáil mar achoimre agus treoir le haghaidh ábhair LADT.
Kablammo!
Traic Liosta
Gach amhrán le Wheeler, ach amháin iad le nótaí.
Foireann
Sa bhreis
Vitalogy
Is albam ón bhanna Pearl Jam é Vitalogy, a bhí eisithe i mhí Samhain sa bhliain 1994.
Islands (albam Ash)
Is albam ón bhanna Ash é Islands, a bhí eisithe ar an 18 Bealtaine, 2018.
Hurlamaboc
Is leabhar ficsean é Hurlamaboc, agus is leabhar Gaeilge é freisin, Scríobh Éilís Ní Dhuibhne an úrscéal seo. Is úrscéal le haghaidh na déagóirí é agus tá an scéal seo ar an curaclam Gaeilge iar-bhunscoile Ardteistiméireacht. Is scéal faoi dhaoine óga é ag fás in Éirinn áit nach dhéanann structúir agus deimhneachtaí a dtuismitheoirí ciall, foghlamaíonn siad chun a roghanna féin a dhéanamh is iad ag dul isteach is amach i saol na gcarachtar eile, déanann siad é seo le neamhspleáchas agus aibíochtam céimseach. Tabhaireann tuiscint luachanna amadach agus leithleasach a dtuismitheoirí féinforbairt agus breithiúnais mhaith chun Éireann níos fearr ná Éireann éadomhain abharaíoch a dtuismitheoirí a cruthú
Leargas faoin gclann:
Is scéal iontach agus simplí é Hurlamaboc le hÉilis Ní Dhuibhne. Úsáideann an An Roinn Oideachais an scéal seo le haghaidh an Ardteistiméireacht.
Bhí an scéal faoi an chlann agus an céilúradh Lisín agus Pól posta ar feadh fiche bliain. Chomh mhaith le seo bhí scéal faoi na mhic léinn agus páiste eile sa cheantar. Bhí gach rud foirfe i dteach Lisín agus i dá shaol freisin. Bhí sí lánsásta le gach rud. A fear céile Pól a beirt mhic Ruán agus Cuán, an teach agus léi féin. Bhí Cuán trí bliana déag d'aois, agus ocht mbliana déag d'aois é Ruán. Bhí Lisín agus Pól ag ceiliúradh ócaid an mhór mar tá siad pósta le fiche bliain, agus tá siad ag ullmhú cóisire chun ceiliúradh an tionól seo. Bhí an teaghlach ar fad ag dúil leis, sin a dúirt siad cibé. Ní raibh Pól saibhir nuair a bhuail siad le chéile don chéad uair, bhí sé ag obair sa siopa nuair a bhuail sé Lisín. Ansin, bhí sé ag éirí go sármhaith lei agus bhí meas ag gach duine air mar is léachtoir i gcúrsaí gnó é anois agus cheannaigh sé stoc ar an idirlíonn agus tar éis é seo cheannaigh sé tithe agus árasáin freisin. Bhí Lisín agus Pól ina gcónaí ar Ascaill na Fuinnseoige is ceantar rachmasach, galánta é. Bhí gruaig fionn ar na máithreacha eile go léir agus chaith siad smidiú an t-am ar fad. Ceantar foirfe a bhí ann agus bhí saol gach duine foirfe (go mór mór Lisín) freisin. Ansin bhí gach rud réidh aici agus bhí an reoiteoir lán le bia, cheannaigh sí an reoiteoir eile agus tar éis tamaill bhí dhá reoiteoir lán le bia ann. Bhí péint nua ar na mballaí, snas ar na húrláir agus blathanna sna prócaí. Bhí an teach i gcónaí néata agus álainn ag Lisín, agus bhí sí féin i gcónaí néata agus álainn freisin. Bhí cuma óg uirthi agus a cuid gruaig fionn ar na mná ar fad an bhóthar, ach bhí Lisín níos néata agus níos faiseanta ná aon duine eile. Ní raibh ach bean amháin le gruaig dhorcha ann agus shíl na mná eile go raibh sí aisteach. Chreid Ruán go mbeadh an cóisir “crap”. Ach dúirt sé lena mháthair go mbeadh sé “cool”, mar bhí sé ag iarraidh í a shásamh. Bhí grá aige dá mháthair, ach chuir sí lagmhisneach air an t-am ar fad. Tháinig comharsa go dtí an doras chun glacadh le cuireadh go dtí an chóisir. Bhí rud éigin faoin fhear a chuir isteach ar Ruán. Bhí sé cairdiúil agus gealgháireach, ach bhí súile géara aige agus é ag stánadh ort i gcónaí. Ní raibh post ag Lisín lasmuigh den teach, mar ní raibh gá ar bith go mbeadh. Ach bhí sí ina ball de chuid mhór clubanna. Bhí sí ag freastal ar ranganna teanga chomh maith. Bean spéisiúil ab ea í a bhí ábalta labhairt ar aon ábhar faoin ghrian.
Leargas faoin déagóirí:
Triúr déagóirí ina chónaí sa bhaile Ráth Chormaic, taobh amugh Dún Laoghaire i mBaile Átha Cliath, Ruán, Emma agus Colm is ainm dóibh. Tá gach duine ag ullmhú ó an Ardteistmeireacht agus tá gach déagóir ag fulaingt faoi do buartha féin, imní teaghlach agus trioblóid féin freisin.
Ruán an mac is sine ó Lisín agus Pól, níl a lán rud mar a chéile le do mháthair fiorfe agus galánta. Caitheann sí gach lá ag foghlaim teangacha agus ag cabhair le clubanna áitiúil, ag freastail grúpa gairdín agus clubanna leabhair freisin. Cúpla bhliain ó shin bhí Ruán ag taisteal ag déanamh staidéar i gcoláiste ealaín. Cé gur thug an máthair Ruán le fios go raibh grá mór aici don ealaín agus do chúrsaí ealaíne, i gcoitinne bhí sí tar éis brú a chur ar Ruán imeacht ón gconair seo. b'fhearr léi go racadh an mac ba shine aici i dtreo cúrsaí ríomhaireachta agus go mbeadh sé níos sábháilte sa todhchaí ó thaobh airgid de. A athair Ruán roimh a bhuel sé Lisín, bhí sé ag obair sa siopa agus níl aon mian aige freisin. Chonaic Lisín potéinseal in Pól. Agus anois is léachtóir gnó ollscoile é agus tá a lán airgead aige freisin i gcomparáid nuair a bhí sé ag obair sa siopa. Cheannaigh sé stoc ar an idirlíon agus tar éis é seo cheannaigh sé go mór tithe agus árasán ar fud na hEoraip is fear meas go maith ab ea é. Tá fhios aige Ruán go bhfuil tacaíonn a athair an tuairimí do bhean chéile le fiche blianta.
Tá Colm ina chónaí sa teach de chuid na comhairle in aice láimhe. Mhac do fear gleoite é, ach is fear alcólach é freisin. Níl an t-atmaisféair go mhaith ar chúla téarmaí. Chaith Colm go mór le h-ám ag obair sa Spar áitiúil. Bain sé taitneamh as an dálaí suaimhneach agus struchtúrtha. Fuair sé airgead ó post seo cosúil le do mháthair, fuair sí airgead mar tugann sí an-aire Jacob, páiste óg ó tithe príobháideach san Ascaill na Fuinnseoige. Sábháil se do chuid airgead gach seachtain mar nuair a chríochnaíonn sé an Ardteist beidh sé ábalta a imeacht.
Aidhm an Scéal
Tugann an scéal seo léargas isteach an saol meán-aicmeach in Éirinn. Feictear gnéithe den saol nuair a bhí an Tíogar Ceilteach ar siúl. Is aoir é an an t-úrscéal nua-aimseartha seo. Tá an saol le muintir Albright i lár an scéal seo. Teaglach atá ina chónaí i mbruachbhaile galánta. Cé go bhfuil an teaglagh rachmasach agus go bhfuil Lisín foirfe, cosúil le na máithreacha eile san Ascaill na Fuinnseoighe. Feicimuid go bhfuil Ruán mí-shona ann féin agus tuigimuid go bhfuil míshuaimhneas ar Ruán. Níl sé ag dúil leis an chóisir ach cé go ndeir sé a mhalairt lena mháthair. Tá sé soiléir go bhfuil an scríbhneoir ag magadh ar luachana na ndaoine méan-aicmeacha. Tá na mná ar an mbóthair cosúil lena chéile. Tá ghruaig fionn, faiseanta, foirfe agus teach neata freisin orthu... Ach máthair amháin, Éibhlín Ní Loingsigh agus ceap siad uilig go bhfuil sí aisteach ar fad. Tá Lisín féin dathúil agus slachtmhar, agus tá a téach foirfe agus néata freisin. Cosúil le muintir (Pól agus mhic Ruán/Cuán) tá gach rud dathúil agus foirfe, níl aon fadhb. Tá sé an aidhm acu a tsaoil foirfe meanachmach a thaispeáin do gach duine. Tá a dtigh ar thaispeáin le gach duine. Mothaíonn siad brú chun an caighdeán is airde a choimeád; seo é an chúis a cheapann siad go bhfuil Éibhlín ait mar níl na radharcanna ábharsach céanna aici. Is léir go bhfuil an t-údar ag magadh faoi dhaoine meán-aicmeacha in Éirinn i rith an Tíogair Cheiltigh agus faoin bhrú a bhaineann le saol "galánta" nó "foirfe" freisin. Feicimid dhá thaobh den scéal, ar an lámh amháin, saol na ndaoine fásta agus ar an lámh eile, saol na ndéagóirí ag fás aníos sa timpeallacht seo.
Taibearnacal
San Eaglais Chaitliceach, in Eaglais Cheartchreidmheach an Oirthear, agus i roinnt traidisiún Anglacánach agus Liútarach, is éard is taibearnacal ann ná bosca speisialta ina gcuirtear an Comaoineach Naofa (an abhlann choisricthe) faoi ghlas mar chuid de shacraimint na Eocairiste. Tugtar almóir (Béarla: aumbry) ar choimeádán den chineál céanna atá ionsuite go díreach isteach i mballa.
De ghnáth, déantar an taibearnacal as miotail lómhara, cloch, nó adhmad, agus is féidir é a chur faoi ghlas agus a fheistiú ar an altóir nó ar an mballa i ngar di, sa chaoi nach mbeifí in ann an abhlann choisricthe a thógáil gan chead. Sna reiligiúin seo, creidtear go bhfuil láithreacht réalta Íosa san Chomaoineach, agus dá bharr sin, úsáideann siad an téarma taibearnacal, focal ón Sean-Tiomna a dhéanann tagairt do láithreacht Dé i measc na nGiúdach.
Cath Gettysburg
Cuireadh Cath Gettysburg, ar an 1–3 Iúil, 1863, timpeall ar bhaile mór Gettysburg, Pennsylvania, idir fórsaí an Tuaiscirt agus an Deiscirt i rith Chogadh Cathartha na Stát Aontaithe. Sháraigh an cath seo cathanna eile an chogaidh ó thaobh na saighdiúirí a fuair bás, agus glactar leis gur de thoradh an chatha seo a thosaigh an cogadh ag éirí leis an Tuaisceart. Ba é an Maor-Ghinearál George Meade a bhí i gceannas ar thrúpaí an Tuaiscirt, mar atá, Arm an Potomac, agus chuir sé deireadh leis an ionsaí a bhí ar cois ag Robert Lee agus na trúpaí faoina cheannas-san, mar atá, Arm Virginia Thuaidh.
I ndiaidh an cath a bhriseadh ar an Tuaisceart in aice le Chancellorsville, Bealtaine 1863, bhí Lee ag déanamh a bhealaigh trí Ghleann Shenandoah le tús a chur leis an dara hionsaí ar an Tuaisceart, ar a dtugtar Feachtas Gettysburg. Bhí a chuid trúpaí ar bharr na gaoithe, agus theastaigh uaidh súil an tsaoil mhóir a tharraingt ón léirscrios a bhí déanta ar Thuaisceart Virginia. Bhí dóchas aige go n-éireodh leis teacht a fhad le Harrisburg nó fiú le Philadelphia, ionas nach mbeadh an dara rogha ag polaiteoirí an Tuaiscirt ach scor den chogaíocht agus síocháin a shocrú leis an Deisceart. Bhí an tUachtarán Abraham Lincoln ag cur brú ar an Maor-Ghinearál Joseph Hooker trúpaí Lee a leanúint, ach trí lá roimh an gcath bhain sé an ceannas de Hooker agus chuir sé Meade ina áit.
Chuaigh an dá shlua cogaidh i dteagmháil le chéile an chéad uair ar an 1 Iúil 1863, nuair a bhí Lee ag comhchruinniú a chuid trúpaí ansin faoi dheifir, agus é meáite ar chath ceart a chur ar arm an Tuaiscirt le léirscrios a dhéanamh air. Na dromanna ísle taobh thiar thuaidh den chathair ba iad an Briogáidire-Ghinearál John Buford agus a rannán marcshlua á gcosaint i dtús an chatha, ach ansin tháinig dhá chór cos-slua de chuid an Tuaisicrt chun fóirithinte chucu. Ansin áfach d'ionsaigh dhá chór móra de chuid a naimhde iad ón taobh thiar thuaidh agus ón taobh thuaidh, agus ansin b'éigean do thrúpaí an Tuaiscirt a línte cosanta a thréigean agus cúlú a dhéanamh trí shráideanna an bhaile mhóir go dtí na cnoic a bhí suite díreach taobh theas den chathair.
Ar an dara lá den chath bhí an chuid ba mhó den dá arm i láthair. Chuir an Tuaisceart ar bun líne chosanta a bhí cosúil le duán iascaigh. Ar an 2 Iúil, nuair a bhí an tráthnóna ag teannadh chun deireanais, d'ionsaigh Lee taobh clé an Tuaiscirt go trom, agus bhí ina chogadh dhearg ag Little Round Top, Wheatfield, Devil's Den agus Peach Orchard. Ar an taobh deis, ní raibh an Deisceart ar dtús ach ag cur a chuid fórsaí in iúl, ach de réir a chéile thosaigh ionsaí ceart ar an taobh sin féin, go háirithe ar Cemetery Hill agus ar Culp's Hill. Chaill an Tuaisceart a lán saighdiúirí sa troid seo, ach ansin féin níor chúlaigh trúpaí an Tuaiscirt óna gcuid línte cosanta.
Ar an tríú lá thosaigh an troid ar Chulp's Hill arís, agus bhí marcshlua an dá thaobh ag cur catha ar a chéile anseo agus ansiúd, ach thar aon rud eile rinne 12,500 saighdiúir de chuid an Deiscirt faoi cheannas an Mhaor-Ghinearáil George Pickett iarracht lár líne chosanta an Tuaiscirt a bhriseadh ar Cemetery Hill. Chuir gunnaí móra agus raidhfilí an Tuaiscirt stop leis an ionsaí seo, agus cailleadh cuid mhór saighdiúirí de chuid an Deiscirt.
I ndiaidh an chatha b'éigean do Lee agus d'iarsmaí a chuid trúpaí filleadh go Virginia. Bhí leathchéad míle fear ón dá thaobh tar éis bháis de thoradh an chatha.
Ar an 10 Samhain choisric an tUachtarán Lincoln reilig chogaidh dóibh siúd a maraíodh timpeall ar Gettysburg, agus chuaigh an óráid - Aitheasc Gettysburg - a thug sé ag an ócáid i dtáin na staire.
Lá an Dúchais (An Afraic Theas)
Lá saoire poiblí Afracach Theas a cheiliúrtar ar 24 Meán Fómhair is ea Lá an Dúchais (Usuku Lwamasiko sa tSúlúis; Erfenisdag san Afracáinis). Ar an lá seo, spreagtar na hAfraicigh Theas a gcultúr agus éagsúlacht, a gcreidiúintí agus dtraidisiún, i gcomhthéacs níos leithne de náisiún is le gach duine atá ann. clé|mion|Gunna "Middle North Battery", Simon's Town, ar Lá an Dúchais
Stair Lá an Dúchais roimh 1995
I gKwaZulu-Natal, tugadh Lá Shaka ar 24ú Meáin Fhómhair, i gcuimhne ar an Rí Súlúis, Shaka. Ba é Shaka Rí Súlúis a d'imir ról tábhachtach in aontacht dreamanna díchosúla Súlúis isteach i náisiún comhtháite. Gach bliain, bailíonn na daoine ag uaigh Rí Shaka chun onóir a thabhairt dó ar an lá seo.
Nuair a nochtadh Bille na Laethanta Saoire Poiblí Bille don pharlaimint náisiúnta nua daonlathach i 1995, ní raibh an 24ú Meáin Fhómhair san áireamh ar an liosta molta laethanta saoire poiblí. Mar thoradh ar an eisiamh seo, rinne Páirtí Saoirse na hInkatha (PSI) agóid i dtaobh an bhille. Tháinig an pharlaimint agus an PSI go dtí comhréiteach agus tugadh ar an lá a theideal láithreach agus aitheantas mar lá saoire poiblí.
Ceiliúradh ar an Lá
mion|Miss Indoni 2018, Durban ar Lá an Dúchais Ceiliúrann na hAfracánaigh Theas Lá an Dúchais trí chuimhneach ar dhúchas cultúrtha an móráin cultúr as atá daonra na hAfraice Theas. Cuirtear imeachtaí ilchineálaigh tríd an tír ar fad le comóradh a dhéanamh air seo.
Thug Iar-Thaoiseach Rinne an Iarthair Ebrahim Rasool caint don phoiblí ag ceiliúradh Lae an Dúchais ag bealach dúchais Gugulethu i 2007 i nGugulethu. I Hout Bay, bíonn mórshiúl airm agus athchruthú na caithe a troideadh ann. mion|444x444px|Cape Town ar Lá an Dúchais I 2005, rinneadh feachtas sna meáin lorg an lá a athbhrandú mar 'La Náisiúnta na Braai', in aitheantas an traidisiúin Aifreacaigh Theas de fhleánna fulachtaí neamhfhoirmiúla, nó braaithe, a dhéanamh.
Ar an 5ú Meáin Fhómhair 2007, cheiliúr Ardeaspag Desmond Tutu (trí naprún a chaitheamh agus ispín boerewords a shlogadh) a cheapacháin mar phatrún Lae na Braai, a dhearbhaigh sé gur fhórsa aontaithe i dtír roinnte a bhí ann. Ag deireadh na bliana 2007, d'athraigh Lá Náisiúnta na Braai a ainm go Braai4Heritage, agus fuair an tionscnamh formhuiniú Chomhairle Afraice Theas an Dúchais. clé|mion|Xhosa ar Lá an Dúchais D'fhógair Eagraí Jan Scannell (ar a dtugtar "Jan Braai") nach í an aidhm atá ann "braai" ollmhór a dhéanamh, ach cinn beaga a dhéanamh, le cairde agus teaghlaigh. Roinnt daoine a dúirt gur cleasaíocht é seo le tabhairt ar na daoine dearmad a dhéanamh ar stair an lae agus ar an fáth bunaidh gur cruthaíodh an lá.
McLaren
Stair
Is fearr a thugtar ar McLaren mar tógálaí Foirmle a hAon ach tá iomaíocht ann freisin agus bhuaigh sé an Indianapolis 500 agus an Corn Dúshlán Meiriceánach Cheanada-Mheiriceá (Can-Am). Is é an fhoireann an dara ball gníomhach is sine tar éis Ferrari. Is iad seo an dara ball foirne is rathúla i stair Formula One i ndiaidh Ferrari, tar éis 182 rásaí, 12 Craobhchomórtas Tiománaithe agus ocht gCraobhchomórtas Tógálaithe a bhuaigh. Is fochuideachta faoi lánúinéireacht é an fhoireann den Ghrúpa McLaren. Bhunaigh an New Zealander Bruce McLaren, an chéad fhoireann i 1963, bhuaigh an fhoireann a chéad Grand Prix ag Grand Prix na Beilge 1968, ach ba é an chéad rath is mó a bhí i Can-Am, a raibh siad i gceannas orthu ó 1967 go 1971. Ina dhiaidh sin bhí buaiteoirí Meiriceánach le Indianapolis 500 a bhuaigh i gcarranna McLaren do Mark Donohue i 1972 agus Johnny Rutherford i 1974 agus 1976. Tar éis dó Bruce McLaren fuair bás i dtimpiste tástála i 1970, ghlac Teddy Mayer i gceannas ar an bhfoireann ar a gcéad Chraobhchomórtais Foirgníochta One Formula One i 1974, le Emerson Fittipaldi agus bhuaigh James Hunt Craobh na dTiománaithe i 1974 agus 1976 faoi seach.Mar thoradh ar an mbliain 1974 ba é an urraíocht a bhí le fada anuas marcáilte ag branda toitíní Phillip Morris Marlboro
D'éirigh Ron Dennis ar scor mar phríomhoide foirne McLaren i 2009, agus d'fhostaigh McLaren Martin Whitmarsh an t-am. Mar sin féin, ag deireadh 2013, tar éis séasúr is measa an fhoireann ó 2004, cuireadh Whitmarsh as an áireamh. D'fhógair McLaren in 2013 go mbeadh siad ag baint úsáide as innill Honda ó 2015 ar aghaidh, in ionad Mercedes-Benz. Rinne an fhoireann rás mar McLaren-Honda don chéad uair ó 1992 i 2015 Grand Prix na hAstráile. I Meán Fómhair 2017, d'fhógair McLaren gur aontaigh siad ar sholáthar inneall le Renault ó 2018 go 2020.
Urraíocht agus Aeireachtaí
Idir 1968 agus 1971, d'úsáid an fhoireann dearadh oráiste, a cuireadh i bhfeidhm freisin ar ghluaisteáin a bhí ag iomaíocht sa tsraith Indianapolis 500 agus Can-Am, agus baineadh úsáid as bealaí eatramhach tástála sna blianta ina dhiaidh sin
i 1968, chuir an Club Gluaisteán Ríoga agus Fédération Internationale de l'Automobile na rialacha maidir le hurraíocht tráchtála ar carr Formula ne,agus i 1972, d'éirigh le cuideachta cosmaidí Yardley of London an chéad urraitheoir McLaren, [180 ] agus athraíodh an sreangán go ceann bán den chuid is mó chun dathanna an urraitheora a léiriú. [181] D'athraigh sé seo i 1974, nuair a chuaigh Philip Morris isteach mar urraitheoir teidil trína gcuid branda toitíní Marlboro, agus d'fhostaigh foireann ar leith amháin carr-le feithicil ar leith - le Yardley livery don bhliain. [180] Mhair brandáil dearg agus bán Marlboro go dtí 1996, agus an t-am a chuaigh an t-ainm ag an bhfoireann ag iontráil an focal "Marlboro", agus an urraíocht Formula One is faide aici é ag an am (ós rud é go raibh urraíocht Hugo Boss níos mó ná sin ó shin den fhoireann, a bhí ar siúl ó 1981 go 2014)
n 1997, ghlac Philip Morris bealaí le McLaren, ag bogadh go Ferrari, ina ionad sin. Chuir brandáil toitíní Reemtsma Wes t an urraíocht ar ionad urraíochta Marlboro, leis an bhfoireann ag dul isteach faoin ainm "West McLaren Mercedes", [186] agus glacadh le seónna airgid agus dubh.
In 2007, shínigh McLaren conradh seacht mbliana leis an gcuideachta teileachumarsáide Vodafone, ar a dtugtar "Vodafone McLaren Mercedes". Bhí deireadh leis an socrú go dtí 2014, cé go bhfógair an fhoireann ag Grand Prix na hAstráile 2013 go dtiocfadh a gcomhpháirtíocht i gcrích ag deireadh séasúr 2013. In ainneoin an cinneadh a mhíniú an urraíocht a thabhairt chun críche mar thoradh ar mhian Vodafone athmheas a dhéanamh ar a dheiseanna tráchtála, tugadh tuairisc ina dhiaidh sin go ndearnadh an cinneadh chun 2012 Grand Prix Bairéin a reáchtáil in ainneoin réadaíocht shibhialta leanúnach agus agóidí i gcoinne an rás, agus Vodafone in ann a gcuid lógónna a bhaint as gluaisteáin McLaren le linn an rás mar fhachtóir lárnach sa chinneadh an urraíocht a fhoirceannadh. Thairg branda uiscebheolaigh Diageo, Johnnie Walker, urraitheoir comhlachta ó 2005, go nglacfadh sé mar urraitheoir teidil ag deireadh 2013, ach rinne an tUasal McLaren, Ron Dennis, a chathaoirleach ar a thairiscint de £ 43m, a chreid go raibh sé "róbheag . "
Ag deireadh na bliana 2015, fógraíodh go raibh McLaren mar gheall ar chathaoirliú TAG Heuer do Rásaíocht Red Bull. D'éirigh le príomhfheidhmeannach McLaren, Ron Dennis, dul i ngleic le Jean-Claude Biver, Príomhfheidhmeannach TAG Heuer.
I 2015 ní raibh urraitheoir teidil ag McLaren, agus chuir sé £ 20m breise ar ais i 2016.
Ó 2018 beidh siad ag dul san iomaíocht faoin ainm "McLaren"
Formula One
bhuaigh Mclaren an craobhchomórtais na tógálaithe ocht n-uaire (1974, 1984, 1985, 1988, 1989, 1990, 1991, 1998).
Bhuaigh seacht tiománaithe dhá cheann déag de Chraobhchomórtas Tiománaithe le McLaren
Diarmuid Ua Conaill
Bithcheimiceoir comhairleach ab ea Diarmuid Ua Conaill (1941 - 2018).
Saol
Rugadh Diarmuid Ua Conaill i gCathair Chorcaí sa bhliain 1941 agus d'fhás sé suas i dTír Chonaill agus i gCiarraí, an dara páiste i measc seisir. Thosaigh sé le scríbhneoireacht nuair a bhí sé ina dhéagóir. Bhain sé amach céim MSc sa bhithcheimic ó Choláiste na hOllscoile, Corcaigh. Chaith sé an chuid is mó da shaol oibre ag Ospidéal an Mater, i mBaile Átha Cliath mar bhithcheimiceoir comhairleach, ar feadh breis is 30 bliain. Duine séimh ciúin, fiosrach faoin saol, faoin réalteolaíocht agus faoin ríomheolaíocht go háirithe. Bhí gean aige don Ghaeilge i gcónaí riamh. Bhain sé an-taitneamh as comhluadar a chairde sa Chiorcal Comhrá i mBinn Éadair. Athair dilis clainne ba ea é, a bhain sult as taisteal, stair theghlaigh, ficsean eolaíochta, seoladh bád, beiriste agus spaisteoireacht le madra.
Bás
D'éag Diarmuid i mí Iúil 2018, agus maireann a bhean chéile Annette, ceathrar iníon, seachtar garchlainne, beirt deirfiúr agus beirt sá dtriúr deartháir. Adhlacadh é i mBaile Átha Cliath.
Saothar
Féach:'Scríbhneoirí Cois Teorann 4', Eagarthóir: Seosamh Mac Muirí, Coiscéim
Vince Dundee
Dornálaí Iodálach, a bhí ina churadh meánmheáchain, ab ea Vince Dundee, a rugadh Vincenzo Lazzara ar 22 Deireadh Fómhair 1907 i bPalermo, an tSicil agus a fuair bás ar an 27 Iúil 1949.
Lou Brouillard
Dornálaí Ceanadach, a bhí ina churadh meánmheáchain, ab ea Lou Brouillard, a rugadh Lucien Pierre Brouillard ar 23 Bealtaine 1911 i Saint-Eugène, Québec agus a fuair bás ar an 14 Meán Fómhair 1984.
Langúr Nilgiri
Is ainmhí é an langúr Nilgiri. Mamach atá ann.
Heraclius
Impire na Biosáinte idir 610 agus 641 ab ea Heraclius (575 – 11 Feabhra, 641). Chuir sé an Ghréigis i bhfeidhm mar theanga oifigiúil na hImpireachta. Tháinig sé i gcumhacht tar éis gur ghlac a athair páirt in éirí amach i gcoinne an impire Phocas. An bhliain a tháinig sé i gcumhacht, áfach, bhí an Impireacht i mbaol ó naimhde éagsúla ar dhá theorainn ar a laghad. Bhí air smacht a ghabháil i rith an chogaidh idir a impireacht féin agus Impireacht na Sasánach. Cé gur chaill na Biosánaigh na céad cathanna san fheachtas sin, bhí an t-impire in ann cailleadh iomlán a sheachaint tríd an úsáid a bhain sé as cabhlach na Biosáinte agus na ballaí cosanta láidre taobh amuigh de Cathair Chonstaintín. Ina dhiaidh sin, b'éigean dó an t-arm a láidriú, agus d'éirigh leis na Sasánaigh a dhíbirt amach as an Anatóil. Sa bhliain 627 fuair sé an bua iomlán orthu i gCath Nineveh agus cuireadh rí na Sasánach, Khosrow II as cumhacht ag a mhac, Kavadh II, a ghéill go huile is go hiomlán do Heraclius sula d'fhág sé na críocha gafa. Mar sin a tháinig an tsíocháin faoi réim arís. Ina dhiaidh sin bhí air dul i ngleic le dúshlán nua: Concais na Moslamach. Tháinig na Moslamaigh ón Araib chun críocha na Sasánach a ghabháil. Faoi 634 a bhíodar sa Siria Rómhánach, áit a fuair siad an bua ar Theodore, deartháir Heraclius. Taobh istigh d'achar gearr, d'éirigh leo An Mheaspatáim, An Airméin agus An Éigipt a ghabháil. Rinne Heraclius iarracht caidreamh taidhleoireachta a bhunú idir na Crótaigh na Seirbiaigh sna Balcáin. Rinne sé iarracht freisin, an siosma sna heaglaisí Críostaí a réiteach. Dhiúltaigh an dá thaobh glacadh leis an réiteach seo, áfach.
Ceibidigh
Is fine moncaithe de chuid an Domhain Nua é Cebidae. Tugtar na ceibidigh orthu i nGaeilge.
Madra Thalamh an Éisc
thumb|240px|Madra Thalamh an Éisc Is madadh clóis é madra Thalamh an Éisc.
Agallamh Beag
Is cnuasach scéalta na Fiannaíochta é Agallamh Beag (Sean-Ghaeilge Acallam Bec), caomhnaithe sa Leabhar Leasa Mhóir den 15ú haois agus an Lámhscríbhinn Reeves. Tá gaol gar aige le Agallamh na Seanórach, a mheastar scaití gur athleagan níos deireanaí dó siúd é. Mar a mhalairt ar an Seanórach, is é Oisín laoch an scéil, in ionad Chaoilte mhic Rónáin. Mhol Dubhghlas de hÍde gurb fhéidir go gcaomhnaíonn an téacs tús na Senórach atá caillte.
Brocaire Norfolk
thumb|240px|Brocaire Norfolk Is madadh clóis é brocaire Norfolk.
Aillen
Gníomhartha
De réir Macgnímartha Finn, gach Samhain mhealladh sé cách a chodladh lena chuid ceoil, agus ansin dhódh sé Teamhair chun talaimh lena anáil tintrí. Cuireadh bac air le teacht Fhionn mhic Chumhaill, a choinnigh féin ina dhúiseacht ag ionanálú nimhe óna shleá, agus mharaigh sé Aillen. De bharr seo, ceapadh é ina cheannaire na bhFiann.
Ainmneacha
Bhí an-tóir ar an ainm Áillen in Éirinn ársa. Thugtaí scaití an t-ainm ar Áine, bandia na torthúlachta.
Finn Eces
San Fhiannaíocht i Miotaseolaíocht na nGael, file agus saoi na bhFiann ab ea Finnéigeas (Sean-Ghaeilge Finn-Éces ).
De réir an scéil Macgnímartha Finn, múinteoir Fhionn mhic Chumhaill ab ea é. Ar feadh na mblianta, bhí Fionnagán ag iarraidh an bradán feasa a bhreith, ach theipeadh air. Sa deireadh lá amháin, agus Fionn óg in éineacht leis, rug sé é, agus d'iarr sé ar a dhalta an t-iasc a réiteach. Dhóigh Fionn óg a ordóg ar chraiceann te an éisc, ámh, agus chuir ina bhéal í chun í a mhaolú. Bronnadh air dá bharr fios an éisc, a bhíodh aige pé uair a chuireadh sé a ordóg ar ais ina bhéal.
Nuada
I bhfoinsí ar leith, luaitear Nuada mar Nuadu Finn-Éces, agus molann údair éagsúla go bhfuil gaol idir Fionn agus an Bradán Feasa, agus cultas Nuada féin. Deirtear i seanchas na bhFiannaíocht gur shinsear Fhionn ab ea Nuada.
Corn Domhanda Sacair na mBan 2019
clé|260px|mion|An searmanas oscailte, a bhí ar siúl roimh an chéad chluiche idir an Fhrainc agus an Chóiré Theas ar an 7 Meitheamh 2019. Is é Corn Domhanda Sacair na mBan 2019 an 8ú heagrán de Chorn Domhanda Sacair na mBan, a bhí ar siúl sa Fhrainc i samhradh na bliana 2019. Ghlac 24 thír páirt sna babhtaí deiridh. Gheobhaidh na trí thír is fearr ón Eoraip áit ag an gcraobhchomórtas sacair Oilimpeach.
Roghnú na tíre óstaí
Ar an 19 Márta 2015 roghnaíodh an Fhrainc go hoifigiúil chun Corn an Domhain 2019 agus Corn an Domhain faoi 20 2018 a eagrú.
Cáiliú
Thosaigh na cluichí cáiliúcháin don chraobhchomórtas in Aibreán 2017. Seo a leanas líon na n-áiteanna a bhí ag gach cónaidhm:
Seo na foirne a cháiligh:
Staideanna
Bhí an cluiche oscailte ar siúl ar an 7 Meitheamh 2019 i bParc des Princes i bPáras. Beidh an dá chluiche leathcheannais agus an cluiche ceannais ar siúl i bParc Olympique Lyonnais, Lyon, áit a bhfuil spás do 58,000 duine.
Tarraingt
Rinneadh an tarraingt ar an 8 Nollaig 2018 san ionad cultúrtha La Seine Musicale, atá suite ar oileán sa Seine. Roimh an tarraingt, cuireadh na tíortha rannpháirteacha i gceithre ghrúpa. Úsáideadh a n-áit in aicmiú FIFA ar an 7 Nollaig 2018 chun iad a dháileadh sna grúpaí. Cuireadh an Fhrainc i nGrúpa 1.
Tábla de na foirne sa tríú háit
Rachaidh na cheithre fhoireann is fearr a thagann sa tríú háit ar aghaidh chuig an gcéad bhabhta eile.
Cáiliú do Chluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2020
Bhí roinnt tíortha in ann cáiliú do chluichí Oilimpeacha 2020 ag an gcraobhchomórtas seo. Is iad sin ná na trí thír ón Eoraip is fearr a d'éirigh leo sa chomórtas. Dá n-éireodh chomh maith céanna le roinnt tíortha, chuirfeadh UEFA córas cáilithe ar bun ag tús na bliana 2020, cluichí díbeartha nó craobh le haghaidh cáilithe mar shampla, ach ar deireadh ní raibh gá leis sin. Ós rue é gurb é Sasana ceann den trí thír a cháiligh, is é foireann na Breataine a chuirfear chuig Tóiceo.
Scórálaithe
Tá foirne na n-imreoirí i gcló trom fós san iomaíocht sa chomórtas.
Dún Mhic Aoidh
Tá Dún Mhic Aoidh (English - McKee Barracks) lonnaithe in aice le Páirc an Fhionnuisce sa  Chabhrach i  mBaile Átha Cliath.
Sa bhliain 1922 ghlac an Saorstát seilbh ar an Dún agus sa bhliain 1926 athainmníodh é in ómós do Risteárd Mac Aoidh iarbhall sinsearach den Sean-IRA.
Fionn agus Gráinne
Scéal gearr na Fiannaíochta is amhlaidh as Meán-Ghaeilge is ea Finn agus Gráinne, faoi Fhionn mac Cumhaill agus a thochmharc agus ar deireadh colscaradh ó Ghráinne, iníon rí Chormac mhic Airt.
Dáta agus bunús
Caomhnaítear an téacs ach amháin sa Leabhar Mór Leacáin (ARÉ), ff. 181a, 2. Cé go bhfuil nua-litriú ann, meastar go bhfuil an buntéacs i bhfad níos sine ná ré a tiomsaithe sa 14ú/15ú haois. Mhol Kuno Meyer gur scríobhadh an téacs sa 10ú nó fiú 9ú haois, cé gur mhol Gerard Murphy an 10ú/11ú haois.
Achoimre
Mheall Finn úa Báiscni Gráinne, iníon rí Chormaic mc Airt. Ag iarraidh an gaiscíoch nár mhaith léi ar chor ar bith a chuir uaithi, smaoinaigh sí ar éilimh dodhéanta, de réir dealraimh, mar dheontas chleamhnais: "go dtuga cúpla de gach ainmhí fiáin na hÉireann in aon tréad amháin, go dtí múr cosanta Teamhrach". D'éirigh le Cáilte Cosluath, cara dílis Fhionn, sa tasc ámh, agus b'éigean do Chormac a iníon a thabhairt mar chéile d'Fhionn.
B'fhuath le Gráinne a céile agus bhí an pósadh ina chiseach. I rith ceiliúradh Féile na Teamhrach tráth, thug Cormac faoi dheara an chuma bhrónach ar aghaidh a iníne. Dúirt sí leis i gcogar go raibh sí tinn leis an fuath a raibh aici ar Fhionn, ag tiúchan a fola agus ag at a féitheacha. Chuala Fonn de thaisme freagairt Chormaic ar an scéala seo, thuig sé anchaoi Ghráinne agus d'fhógair sé a gcolscaradh. Críochnaigh an téacs le roinnt roscaí deacra pléite idir Cormac agus Finn ar ábhar an cholscartha.
Teddy Yarosz
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh meánmheáchain, ab ea Teddy Yarosz a rugadh Thaddeus Jarosz  ar 24 Meitheamh, 1910 i Rochester, Pennsylvania agus a fuair bás ar an 29 Márta, 1974.
Fianshruth
Is éard atá i gceist leis an teideal Fianṡruth Fionn (Meán-Ghaeilge Fianṡruth (Find)) ná dhá liosta in ord aibítre d'ainmneacha na Fiannaíochta, ó ré na Meán-Ghaeilge. I Leabhar Buí Leacáin amháin atá siad ar marthain, a théann siar go dtí an dóú haois déag. Maíonn Gerard Murphy go mb'fhéidir gur cuireadh tús leis an gcnuasach chomh luath leis an aonú haois déag. I dteannta na liostaí, ar a dtugtar ar A agus B, tá réamhrá. I measc na 170 ainm, isteach nó amach, atá iontu, ní fhaightear líon mór dóibh i bhfoinsí eile, ainneoin go bhfuil líon eile de lucht aitheanta na Fiannaíochta, amhail is Fergus Finnbél, in easnamh.
Teideal
Is féidir an chiall seanchas na bhFiann a bhaint as an teideal fian-ṡruth. Mar a chuir Stern in iúl, feictear an focal sa Dinnseanchas Aoi, mar cheann de na seánraí liteartha nár chóir a aithris ag Aonach Charmain:
Réamhrá ó Liosta B
Seachas i bhfoirm macasamhála, ní foilsíodh liosta na n-ainmneacha fós. Seo a leanas an réamhrá do liosta B (difríochtaí i dtaca le liosta A idir lúibíní), aistriúchán Gearmáinis le Ludwig Stern, agus aistriúchán Nua-Ghaeilge:
2020í
Faisean
Spreag treochtaí faisin 2020 den chuid is mó sna 2000idí. Treocht faisin go luath sna 2020idí ab ea masc maisiúil a chaitheamh chun an galar COVID-19 a chosc.
Ceol
Faoi 2020, bhí TikTok ina ardán ceoil a raibh an-tóir air ar na meáin shóisialta. Tháinig méadú ar sruthú ar ardáin mar Spotify, YouTube Music, Amazon Music agus Apple Music mar gheall ar phaindéim COVID-19. Cuireadh féilte ar nós Coachella ar ceal mar gheall ar an víreas. Scrios paindéim COVID-19 an gnó camchuairte.
Popcheol, hip hop, R&B, nu skool breaks, reggae fusion agus nu disco chun tosaigh go luath sna deich mbliana.
Ailtireacht
Tá athbheochan san ailtireacht léiritheach. Críochnaíodh SoFi Stadium an 8 Meán Fómhair 2020 agus is cuid de Hollywood Park é, comharsanacht mháistirphleanáilte atá á forbairt in Inglewood, California. Feidhmíonn an staidiam mar bhaile do na Los Angeles Rams agus do Luchtairí Los Angeles. Tá SoFi Stadium chun Super Bowl LVI a óstáil i mí Feabhra 2022.
Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2019
Is é Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2019 an 131ú heagrán den Chraobh Uile-Éireann ó bunaíodh an comórtas in 1887. Tá 31 chontae as Éirinn páirteach ann (gach contae seachas Cill Chainnigh), chomh maith le Londain agus Nua-Eabhrac.
Foirne, staideanna agus suíomhanna
Tá 33 fhoireann páirteach sa chraobhchomórtas.
James Napper Tandy
Réabhlóidí Éireannach, agus ball de chuid na nÉireannach Aontaithe ab ea James Napper Tandy (timpeall 1739 - 24 Lúnasa 1803). Bhí tionchar láidir ag Réabhlóid na Fraince air agus bhí ról lárnach aige in Éirí Amach na nÉireannach Aontaithe.
Gníomhaíochas Polaitiúil
Protastúnach as Baile Átha Cliath agus mac iarnmhangaire a bhí i dTandy, agus baisteadh é faoin ainm 'James Naper Tandy’ in Eaglais San Audeon ar an 16 Feabhra 1739. D’fhreastail sé ar an scoil chónaithe cháiliúil sin de chuid Chumann na gCarad i mBéal Átha an Tuair, i ndeisceart Chill Dara, scoil ar ar fhreastail Edmund Burke, a bhí ocht mbliana ní ba shine, freisin. Ina dhiaidh sin, chuir sé faoi ina ghairm mar mhioncheardaí i lár na cathrach i mBaile Átha Cliath. In 1765, bhí sé ina bhardach eaglaise in Eaglais san Audeon, agus in eaglais áitiúil eile (seans gurbh Eaglais Naomh Bríd nó Eaglais Naomh Eoin a bhí i gceist) ina ndearna sé cloigín eaglaise nua a raibh a ainm sínte air a choimisiúnú. Tá an cloigín sin ar taispeáint ar urlár Eaglais Naomh Werburgh ó bhí 1946 ann. mion|Taobh istigh d'Eaglais Naomh Werburgh. Tá an Cloigín Napper Tandy le feiceáil ann.
Thug sé aghaidh ar ghairm sa pholaitíocht agus toghadh é ina bhall de chuid Bhardas Bhaile Átha Cliath agus é ina ionadaí do Ghild na gCeannaithe. Tugadh gnaoi na ndaoine air as cáineadh a rinne sé ar an éilitheacht bhardasach agus as an togra a mhol sé baghcat a dhéanamh ar earraí Sasanacha mar fhreagra ar na teorannacha a chuir an Rialtas ar an gcumarsáid in Éirinn.
I mí Aibreáin 1780, caitheadh Tandy amach as Óglaigh Bhaile Átha Cliath toisc gur mhol sé go ndíbreofar Diúc Laighean. Bhí sé ar cheann de na baill ab fheiceálaí sa pháirtí polaitíochta beag, a raibh daoine as aicme na siopadóirí inti den chuid is mó, a bhunaigh buanchoiste i Mí an Mheithimh 1784 chun suaitheadh a dhéanamh chun leasaithe a bhaint amach, agus a ghair ar thionól chomhdhála ina mbaileodh toscairí ó gach cearn den tír. Tionóladh an coinbhinsiún sin i mí Dheireadh Fómhair 1784.
In 1785, d’éirigh le Tandy agus John Binns a chur ina luí ar Bhardas Bhaile Átha Cliath go rithfí rún ina lochtófar na rúin leasaithe tráchtála a rinne Pitt. Rinneadh ina bhall é den Chumann Fuigeanna a bhunaigh Henry Grattan, ach chuaigh sé leis an gcraobh radacach de agus ghlac sé páirt ghníomhach i mbunadh Chumann na nÉireannach Aontaithe le Wolf Tone in 1791, agus ba eisean an chéad duine a ceapadh ina rúnaí den eagraíocht sin.
Díríodh aird na n-údarás air de bharr na barúla a bhí aige, a raibh tionchar Réabhlóid na Fraince le brath go soiléir iontu. Briogadh é chun dúshlán a thabhairt do Tholer, an tArd-Aighne ar Éirinn, chun comhraic aonair a throid, nuair a chuir Toler in iúl gur dhrochdhuine a bhí i dTandy ar bhonn pearsanta. D’fhéach Teach na dTeachtaí air sin mar shárú pribhléide Feisire, agus eisíodh barántas gabhála air, rud a d’éirigh leis a éalú go dtí gur tháinig a bhailíocht chun críoch nuair a tháinig an Téarma Parlaiminte chun deiridh. Leis sin thionscnaimh sé imeachtaí in aghaidh Fhear Ionaid an Rí as an mbarántas gabhála a eisiúint; cé nár éirigh leis an gcaingean dlí seo, chuir sé borradh faoin ngnaoi a raibh air, agus rinne Cumann na nÉireannach Aontaithe na costais a bhí i gceist leis sin a íoc. clé|mion|James Napper Tandy, Lifford Jail
Leagadh amach réabhlóide agus é ar deoraíocht
Bhí bá le muintir Réabhlóid na Fraince ag fás agus ag leathadh go forleathan agus go tapa in Éirinn ag an am. Rinneadh cinneadh óráid chomhgairdis a thabhairt do náisiún na bhFrancach i mí Iúil 1791 nuair a vótáil timpeall 6,000 duine i gcruinniú i mBéal Feirste. An bhliain dár gcionn, ghlac Tandy páirt ceannródaíochta i mbunaíocht de chumann míleata nua in Éirinn, bunaithe ar mhúnla an Gharda Náisiúnta sa Fhrainc; ghlac siad le prionsabail phoblachtacha agus chaith siad feisteas ar a raibh caipín Frigiach (nó caipín na saoirse) ar taispeáint ar barr na cruite Gaelaí, seachas an choróin. Chomh maith leis sin, thug Tandy mionn na gCosantóirí, cumann Caitliceach Rómhánach a raibh borradh ag teacht faoin bhforéigean arúlachta agus polaitíochta a rinne siad le blianta beaga anuas ag an am, ionas go dtiocfadh an eagraíocht sin le chéile leis na hÉireannaigh Aontaithe. mion|JAMES NAPPER TANDY, ó BARRINGTON (1833) p1.261 Nuair a fuair na húdaráis amach gur thóg sé mionn na gCosantóirí, cuireadh an dlí air as paimfléad ceannairceach a thabhairt amach i gContae Lú. Is iomaí uair a d’aistrigh sé a sheoladh ina dhiaidh sin, chun ionchúiseamh, chomh maith le leabhal, a éalú; i measc cuid de na seoltaí inar chuir sé faoi ag an am, áirítear: 16 Sráid Dorset in 1779, 21 Margadh an Arbhair go dtí 1783, 180 Sráid na Mainistreach go dtí 1785, 67 Sráid Bhríde go dtí 1786, 97 Sráid Bhríde go dtí 1788, agus d’fhill sé go 57 Sráid Bhríde ó 1789 go dtí 1795, an bhliain a theith sé go dtí na Stáit Aontaithe, inar fhan sé go dtí 1798. Chuaigh sé go Páras i mí Feabhra 1798, áit ina raibh scata teifeach Éireannach ag bailiú, agus Wolfe Tone an phearsa ba mhó le rá ina measc, chun éirí amach in Éirinn agus ionradh Francach a phleanáil. Bhí siad in adharca a chéile ag an am céanna maidir le teaicticí, faraor.
Filleadh go hÉirinn
Nuair a thairg rialtas na Fraince coirbhéad dó, an Anacreon, ghlac sé leis, agus sheol sé ó Dhunkirk i dteannta scata maith d’Éireannaigh Aontaithe, fórsa beag saighdiúirí agus lasta réasúnta maith arm agus armlóin le bheith tugtha amach in Éirinn. Tháinig sé i dtír ar Árainn Mhór, oileán in aice le cósta Chontae Dhún na nGall, ar an 16 Meán Fómhair 1798. mion|Eaglais Naomh Werburgh (1740) agus cloigín tiomnaithe do James Napper Tandy (1798) Dúiche faoi líon beag daoine a bhí ann, áfach, mar sin féin, agus ní raibh mórán suime ann sa turas taiscéalaíochta. D’fhorghabh Tandy an sráidbhaile Inis Mhic an Doirn, chuir sé bratach na hÉireann in airde ann agus d’eisigh sé forógra; ach sular i bhfad d’éirigh sé soiléir nach raibh aon dóchas ann go n-éireodh leo nuair a fuair sé amach gur dtreascair Humbert agus gur cuireadh Connacht a faoi smacht Sasanach. Chuir Tandy a shoitheach ar ais ar seol timpeall thuaisceart na hAlban chun cabhlach na Breataine a sheachaint. Tar éis dó long Bhriotanach a ghabháil, thóg sé leis í agus shrohic sé Bergen go slán sábháilte agus í faoina stiúir. Leis sin lean Tandy ar aghaidh go dtí an saorphort in Hamburg agus timpeall trí nó ceithre chéad príosúnach ina theannta leis - áit inar tháinig sé ar oifigeach Briotanach ar thug sé rabhadh dó dul i bhfolach chun dubh a chur ar na hoibreáin Francacha. Ach glacadh le héileamh tiarnasach go ngaálfar na teifigh d’ainneoin cuntar-bhagairt a tháinig ó Dhíreachtóireacht na Fraince. In 1799 tugadh Tandy agus cuid dá gcomhghleacaithe go Sasana ar bord an HMS Xenophon (Xeineafón), faoi stiúir Cheannasaí George Sayer, agus iad gafa mar phríosúnaigh stáit.
Deoraíocht
mion|Naomh Audeon, BÁC Cuireadh Tandy ar a thriail i mBaile Átha Cliath ar an 12 Feabhra 1800, ach éigiontaíodh é. D’fhan sé i ngéibheann i bPríosún Leifir i gContae Dhún na nGall go dtí mí Aibreáin 1801, agus cuireadh ar thriail é ansin as an bhforghabháil mhídhleathach a rinne sé ar Inis Mhic an Doirn. Phléadáil sé ciontach agus cuireadh pianbhreith bháis air; tugadh faoiseamh ó bhreith bháis dó agus tugadh cead dó teitheadh go dtí an Fhrainc.
D’ainneoin na drochnósanna agus na laigí uile a bhí aige, agus an easpa cumais a bhí aige chomh maith, níl aon údar ann a mheas gur dhuine mímhacánta nó gur dhuine bréige a bhí ann, agus, mar a thaispeántar go soiléir sa tslí ina bhfuil a ainm curtha isteach san amhrán sin a bhfuil cáil air “The Wearing of the Green”, is léir gur éirigh leis dul i bhfeidhm ar shamhlaíocht an phobail mhóir a bhí ar son éirí amach i gcoinne Shasana.
Féachadh air mar dhuine céimiúil sa Fhrainc. Tuigeadh gur bhua taidhleoireachta na Fraince a bhí i gceist nuair a scaoileadh saor é, i mí an Mhárta 1802. Nuair a d’éag sé ar an 24 Lúnasa 1803 in Bordeaux, “bhí an t-arm go léir sa dúiche agus sluaite ollmhóra de shaoránaigh, leis” ag a shochraid.
Tá ráflaí ann go ndí-adhlacadh a chorp ní b’fhaide anonn agus gur cuireadh ar ais go hÉirinn é, agus go n-adhlachadh é in uaigh gan leach in Eaglais Paróiste Chaisleán Bellingham i gContae Lú (bhí neacht leis, Anne Bearcáil, pósta le Bairnéad Chaisleán Bellingham). Cuireadh a bhaintreach chéile i reilig Naomh Muire, Bhaile Iúiliáin, Contae na Mí agus is éard atá scríofa ar an leach ná: "To the memory of Mrs Ann Tandy, died 25 Dec 1820, widow of James Napper Tandy, Irish Patriot and General French Army. This stone was erected by their son James Napper Tandy whose youthful son was buried here with Thomas Cannon..."
Risteárd Mac Aoidh
Ball sinsearach den Sean-IRA ab ea Risteárd Mac Aoidh (Richard "Dick" McKee as Béarla). Bhí sé cairdiúil le baill shinsireach eile i ngluaiseacht na Poblachta, ar nós Éamon de Valera, Micheál Ó Coileáin agus Austin Stack.
D'iarr Micheál Ó Coileáin ar Risteárd Mac Aoidh baicle bheag a chur le chéile chun feallmharuithe a dhéanamh le linn Cogadh na Saoirse in Éirinn. An Dáréag nó an Scuad a glaodh orthu. Bhí an-rath orthu le linn Cogadh na Saoirse.
Cuireadh chun bás Risteárd Mac Aoidh i gCaisleán Bhaile Átha Cliath ar an Domhnach 21 Samhain 1920, ar lá ar dtugadh  Domhnach na Fola air.
Tá Dún Mhic Aoidh sa Chabrach ainmnithe in ómós dó agus tá leacht cuimhneacháin in ómós dó i sráidbhaile  Fhionnghlaise.
Panthéon
Foirgneamh is ea an Panthéon ( pantheon, ón nGréigis πάνθειον (ἱερόν) '(teampall) do na déithe go léir ) sa Cheathrú Laidine i bPáras, sa Fhrainc. Tógadh é ar dtús mar eaglais a bhí tiomanta do Naomh Géinebhá agus áit chónaithe a chur ar fáil do thaiseagán chásse ina bhfuil a cuid taisí, ach tar éis go leor athruithe tá feidhm aige mar mhausoleum seandálaíochta ina bhfuil iarsmaí de shaoránaigh na Fraince. Is sampla luath é de nuachlasaiceachas, agus tá a aghaidh bunaithe ar an bPantheon sa Róimh, agus cruinneachán os cionn a bhfuil cuid de a charachtar ag Tempoetto Bhramante aige. Lonnaithe sa 5ú arrondissement ar an Montagne Sainte-Geneviève, tá an Panthéon ag breathnú amach ar Pháras ar fad. Bhí sé de rún ag an dearthóir Jacques-Germain Soufflot comhcheangal a dhéanamh le gile agus éadroime an ardeaglais Ghotach le prionsabail chlasaiceacha, ach bhí ról mar mhausoleum ag teastáil bhí ar na fuinneoga Gotach a bheith blocáilte.
Tógáil
clé|mion| Cruinneachán íochtarach an Phanthéoin clé|mion| Peidiméid an Phanthéoin leis an mana: Aux grands hommes, la patrie reconnaissante ("Do na fir móra, an tír dhúchais bhuíoch") Gheall an Rí Louis XV sa bhliain 1744 más rud é gu théarnaigh sé biseach air ón tinneas go gcuirfeadh sé in ionad an eaglaise scriosta de Mhainistir Naomh Genevieve foirgneamh a bhéas meas ag dul dó ar mhaithe le naomhphátrún Pháras. Tháinig sé chuige féin, agus chuir sé de chúram ar Abel-François Poisson, Marquis de Marigny, a a mhóid a chomhlíonadh. Sa bhliain 1755, choimisiúnaigh Marigny Jacques-Germain Soufflot an eaglais a dhearadh, agus thosnaigh an tógáil dhá bhliain ina dhiaidh sin.
Eòghann MacColla
B'fhile nó bard Gaelach ab ea Eòghann MacColla. “Evan MacColl” a bhí air i mBéarla. Bhíodh “Bàrd Loch Fìne”, “Clàrsair nam Beann” agus “Bàrd Chanada” air mar leasainm. clé|mion|Suaicheantas na h-Alba, le MacColla
Saol
Foilsíodh a chéad chnuasach dánta sa bhliain 1836, le dánta i nGaeilge na hAlban agus i mBéarla. Foilsíodh Clàrsach nam Beann, agus a chuid dánta go léir, sa bhliain 1937. clé|mion|Suaicheantas na h-Alba, lch 2 Chuaigh MacColla ar imirce go Ceanada sa bhliain 1849. Fuair ​​sé bás in Toronto sa bhliain 1898. mion|255x255px|[[Loch Fíne|Loch Fine, Inbhir Aora]]
A chuid filíochta
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Inveraray_Bridge_-_Loch_Fyne.jpg|deas|mion|250x250px|[[Loch Fíne|Loch Fine, Inbhir Aora]]
Círéib Soweto
Maraíodh breis is 176 i gCíréib Soweto san Afraic Theas ar 16 Meitheamh 1976.
Cath Gabhra
Scéal de chuid na Fiannaíochta i Miotaseolaíocht na nGael is ea Cath Gabhra. Insítear scrios na bhFiann agus báis de chuid is mó dá ghaiscígh le linn catha in éadan airm Ard-Rí na hÉireann, Cairbre Lifechair. Is suntasach é go léirítear na Fianna, laochra na scéalaíochta, i gcaoi dhiúltach.
Caomhnaítear Cath Gabhra i go leor leaganacha, agus luaitear é go minic i saothair eile, ina measc dánta maidir le Cairbre Lifechair sa Leabhar Laighneach agus san insint fhada, Agallamh na Seanórach.
An Cath
Gealladh Sgiam Sholais iníon Chairbre le Maolsheachlainn, prionsa na nDéisí, a raibh a athair Aonghas maraithe ag mic Chairbre,a1 Fíachu Sroiptine agus Eochaid Doimlen. D'éiligh na Fianna agus Fionn mac Cumhaill cáin mhór ar son an phósta, agus shocraigh Cairbre gur thruailligh a gcumhacht iad. Bhailigh sé arm mór ó na hUlaidh, na Laighin agus na Connachta, i dteannta le baicle na bhFiann a thug dílis do Gholl mac Morna, namhaid Fhionn. Ar thaobh Fhionn agus na Fianna eile bhí fir na Mumhan agus na nDéisí. Ag tús an chatha ag Gabhair, mharaigh Cairbre giolla Fhionn, Ferdia. Mharaigh ollghaiscíoch na bhFiann, Oscar mac Oisín rí Cairbre, ach déag sé dá chréachtaí, agus bhí port na bhFiann seinnte.
I leaganacha áirithe, maraíodh Fionn féin ag Aichlech agus é ag caoineadh a gharmhic. Bhuaigh arm Chairbre, agus níor tháinig slán de na Fianna ach Oisín agus Caílte mac Rónáin, a mhair go dtí teacht Naomh Pádraig dhá chéad bliain ina dhiaidh, de réir Agallamh na Seanórach.
Níltear ar aon intinn maidir le suíomh an chatha ó leagan go leagan. De ghnáth, meastar gurb ionann Gabhra agus Baile Gháire, Contae Bhaile Átha Cliath, an mar inniu, de réir eile, tá sé i nGleann Gabhra, suite idir na cnoic Teamhrach agus Achaill, Contae na Mí. De réir roinnt croinicí, tharla an cath sa bhliain AD 284.
Luascadán Foucault
mion|333x333px| Luascadán Foucault sa Phanthéon, i bParás na Fraince Gléas simplí is ea an luascadán Foucault ainmnithe i ndiaidh an fhisiceora Fhrancaigh Léon Foucault agus cumtha mar thurgnamh chun rothlú an domhain a thaispeáint. Tugadh isteach an luascadán sa bhliain 1851 agus ba é an chéad turgnamh a thug fianaise dhíreach shimplí ar rothlú an domhain. Sa lá atá inniu ann, bíonn móréilimh roimh thaispeántais na luascadán Foucault i músaeim eolaíochta agus ollscoileanna.
Luascadán Bunaidh Foucault
Tá cóip chruinn den luascadán bunaidh ag feidhmiú faoi chruinneachán an Panthéon, i bPáras ó 1995.