cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Conor McGregor
Gairme gairmiúil dornálaíochta
Socraigh Mac Gréagóir sos a ghlacadh ar feadh cúpla mí mar ba é an t-am a rugadh a chéad leanbh, Conor Jack McGregor. Sa mhí Mheithimh, áfach socraigh sé rud difriúil a dhéanamh. Bhí troid dornálaíocht beartaithe i gcoinne Floyd Mayweather. Bhí bhí sé ar tí scoir, daichead bliain d’aois an bhliain seo. An chéad uair ina bhfuil Mac Gréagóir ag déanamh gairmiúil dornálaíochta i gcoinne an dornálaí is fearr sa domhan. Cé gur bhuaigh Mayweather bua KO i mbabhta a deich, bhí an chuid is mo den cainte ann faoi taispeántas Mac Gréagóir. Chuir Mac Gréagóir troid iontach ar bun agus bhí sé ina iomaitheoir diana do Mayweather i Las Vegas.
2018
Bhí an crios éadrom tógtha ó Mac Gréagóir toisc nach raibh sé san iomaíocht san eadrom seo ar feadh beagnach dhá bhliain. Cé go bhfuil troid eagraithe i gcoinne Khabib ag deireadh an bhliain. Is léir nach raibh Mac Gréagóir sásta leis an gcinneadh seo, chuir sé post ar twitter ar an 5ú lá de Aibreán ag miniú a ag míniú a frustrachais agus a díomá. Bhí ag Mac Gréagóir tapáil amach sa cheathrú babhta, ach tar éis an throid seo i gcoinne Khabib bhris troid amach le baill den dá fhoireann. Rud nach bhfaca UFC riamh.
2019
D’fhógair an trodaire tríocha bliain d’aois go bhfuil sé ag scor ó MMA cúig mhí ina dhiaidh an troid le Khabib.Ag an am seo bhí taifead MMA aige de fiche bua agus ceithre bhuille. É sin ráite, cheap a lán daoine go bhfillfeadh sé ar ais.
2020
Ainneoin a scoir rinne Mac Gréagóir teacht eile ar ais. An chéad chuma ó 2016 i gcoinne Donald Cerrone. Ní raibh sé ach daichead soicind a maireann an troid. Tá stair déanta arís ag Mac Gréagóir. Is é chéad trodaire a bhuaigh KO ag meáchan cleite, ag meáchan éadrom agus anois meáchan welter.
2021
Ní bheidh sé a thabhairt suas. Cé gur fhógair sé scor den dara huair tar éis an troid i 2020. Sa bhliain seo, 2021 bhí ag Mac Gréagóir a athimirt le Dustin Porier. Is ráite gur bhuaigh Mac Gréagóir an chéad bhabhta ar chártaí scór na mbreithiúna go léir. Is den dara babhta fuair Mac Gréagóir sé cos marbh agus ba é an am a d’éirigh leis an Porier agus bhuaigh sé den KO.
Fuisce Éireannach 'Proper no. Twelve
Sheol Mac Gréagóir fuisce nua Éireannach sa bhliain 2018. 'Proper no 12' an t-ainm atá air. Tagann an t-ainm seo chun an áit ina raibh sé as, an cód poist Baile Áth cliath a dó dhéag. Chruthaigh sé an branda seo toisc go raibh sé ag iarraidh a roinnt a paisean d'Éirinn. Theastaigh uaidh a chuid féin a chruthú chun é seo a dhéanamh. Is iad na leideanna de vanilla, binneas cosúil le mil agus adhmad tósta san uisce beatha a cruthaíonn ceann difriúil le cinn eile. De réir tuarascála, deirtear gur dhúbailt sé a ghlanfhiúchas mar gheall ar a a díolacháin de uisce beatha.
Saol pearsanta
Dee Devlin an t-ainm atá ag an bhean a bhfuil sé geallta di. Bhí sí lena thaobh ón tús agus chreid sí i gcónaí ann.Thosaigh beirt atá ag dul amach le chéile sa bhliain 2008 .Chaith sí a cuid ama ag tabhairt leis chuig an seomra aclaíochta é agus ag cabhrú leis a chuid aislingí a chur i gcrích. D'fhógair siad í Lúnasa 2020 go bhfuil siad geallta. Tá beirt pháistí acu. Bhí sé ar an 6ú Bealtaine, 2017 a rugadh a mhic Conor Jack McGregor. Cáiliúil ón nóiméad a chuaigh sé isteach sa domhan ar irisí nuachta,tabloids agus ar an t-idirlíon. Rugadh Croia a chéad iníon sa bhliain 2019 agus anois (2020) tá na beirt ag súil lena dtríú leanbh.
Is Caitliceach é Conor McGregor.
Tá beirt deiriúracha ag Conor McGregor, Erin McGregor ag us Aoife McGregor. Tá na tuismitheoirí céanna ag an triúr, Tony McGreor agus Margaret McGregor.
Tá tacaíocht ag Conor do chlub peile aontaithe Mhanchester ó bhí sé óg. Léirigh sé grá don Cheilteach F.C. Chuir sé tacaíocht in iúl freisin do Paris Saint-Germain mar chara le Sergio Ramos.
1 Lúnasa
Is é an 1 Lúnasa an 213ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 214ú lá i mbliain bhisigh. Tá 152 lá fágtha sa bhliain.
Douglas Ross (Polaiteoir Albanach)
Is polaiteoir Albanach é Douglas Gordon Ross (rugadh 27 Eanáir 1983) atá ina Cheannaire ar Pháirtí Coimeádach na hAlban ó 2020 i leith. Tá sé ina Fheisire Parlaiminte (FP) do Mhoireibh ó 2017 i leith. Chomh maith lena shuíochán i Westminster, feidhmíonn sé mar Fheisire de Pharlaimint na hAlban (BPA) thar ceann na Gàidhealtachd agus na nOileán tar éis dó a bheith tofa in 2021. Bhí sé ina BPA don réigiún ó 2016 go 2017 roimhe seo.
Mac OS X Snow Leopard
Is é Mac OS X Snow Leopard (leagan 10.6) an córas oibriúcháin is déanaí ó Apple. Tugtar 'Snow Leopard' air mar ba é Leopard an ceann deireanach roimhe seo.
Is é 10.6 an ainm ceart oifigiúil atá air. Is C.O ceart é ach níl an méid rudaí nua ann mar is gnáth den C.O.
Is C.O 64-giotán agus 32-giotán ag an am ceanna é.
Ellen Cuffe, Cuntaois Lios Loinín
Bean ghnó agus Seanadóir de chuid Shaorstát Éireann ba ea Cuntaois Lios Loinín (Béarla: Countess of Desart) a rugadh 1 Meán Fómhair 1857 agus a d'éag 29 Meitheamh 1933. Bhí sí ar an gcéad bhean in Éirinn a bronnadh saoirse na cathrach uirthi mar gheall ar an mbaint a bhí aici le gnóthaí áitiúla i gCill Chainnigh.
clé|mion
Beatha
clé|mion|curtha in Falmouth, [[Cornwall]] Rugadh Ellen Bischoffsheim sa teaghlach Giúdach mór le rá Bischoffsheim i Londain ar 1 Meán Fómhair 1857. Ba í an iníon ba shine le baincéir agus milliúnaí agus cuireadh oideachas príobháideach uirthi.
Phós sí an t-úrscéalaí William Ulick O’Connor Cuffe (1845–1898), 4ú hIarla Bhaile Mhic Dháith ar 29 Aibreán 1881 in Mayfair. Chuir sí fúithi i gCúirt Bhaile Mhic Dháith, in aice le Gráinseach Chuffe, Contae Chill Chainnigh Nuair a bhásaigh William Cuffe, chuaigh sí ina cónaí in 'Aut Even' (Áit Aoibhinn).
Ba uachtarán dá craobh áitiúil de Chonradh na Gaeilge í. Thacaigh sí le Conradh na Gaeilge agus mhaoinigh sí scéimeanna lena n-áirítear bunú amharclann Chill Chainnigh, Muileann Olla Chill Chainnigh Teo agus Adhmadóirí Chill Chainnigh Teo, a dhíol a cuid earraí ó shiopa i Sráid Nassau, Baile Átha Cliath.
Seanadóir
Ba í an chéad sheanadóir Giúdach in Éirinn í, sa bhliain 1922 agus ina comhalta den Seanad ó 1922 go dtí go bhfuair sí bás sa bhliain 1933.
In ainneoin a rannpháirtíochta gníomhaí i ngnóthaí agus sa saol poiblí, chuaigh sí i mbun feachtais in aghaidh ceart vótála do mhná agus vótáil sí i bhfabhar Bhille Rialuithe na Státseirbhíse (Leasú) 1925, a raibh sé mar aidhm leis mná a choinneáil ag gráid ísle na Státseirbhíse.
Le linn an ama a chaith Cuffe sa Seanad, chuir sí in aghaidh cosc a chur ar cholscaradh a d’fhéach sí air mar shaoirse a bhí deimhnithe sa Bhunreacht don mhionlach nár Chaitlicigh iad.
Asma Jahangir
Dlíodóir mór le rá agus gníomhaí ar son chearta an duine sa Phacastáin ba ea Asma Jahangir (27 Eanáir 1952 – 11 Feabhra 2018). clé|mion|2011
Saol
clé|mion|2012 Céimí de chuid Choláiste Chinn Àird do Mhná i Lahore agus Choláiste Dlí Ollscoil na Puinseáibe ba ea í. Ligeadh Jahangir isteach chun cleachtadh, os comhair Ard-Chúirt Lahore sa bhliain 1980 agus os comhair Chúirt Uachtarach na Pacastáine sa bhliain 1982.
Bhí Jahangir ar thús cadhnaíochta an bharra sa Phacastáin agus bhí sí ina hUachtarán ar Chumann Barra Chúirt Uachtarach na Pacastáine ó 2010 go 2012, an chéad bhean a bhí sa phost. Bhí sí cáinteach faoi na breithiúna Pacastánacha as a n-údarás breithiúnach a shárú agus gníomhú mar ionadaithe polaitithe an airm. clé|mion|Asma Jahangir agus Alastair Burt i Londain, 2012 Chomh maith leis an obair a rinne sí mar dhlíodóir, ghlac Jahangir páirt i roinnt eagraíochtaí neamhrialtasacha a bhaineann le cearta na duine agus leis an troid ar son an daonlathais, amhail an Ghluaiseacht um An Daonlathas a Athbhunú, Gluaiseacht na nDlíodóirí, Fóram Gníomhaíochta na mBan agus Coimisiún na Pacastáine um Chearta an Duine (ar a raibh sí ina comhbunaitheoir sa bhliain 1987 agus ina ceannaire ar feadh beagnach ceathrú céid.)
Ar an leibhéal idirnáisiúnta, bhí Jahangir ina Rapóirtéir Speisialta de chuid na Náisiún Aontaithe maidir le Bású Seachbhreithiúnach (1998-2004), maidir le saoirse reiligiúin nó creidimh (2004-2010) agus maidir le Cearta na Duine san Iaráin (2016 go dtí go bhfuair sí bás).
Bás agus tionchar
Stróc a thug a bás, ar 11 Feabhra 2018. Ní ba dhéanaí sa bhliain chéanna a bronnadh an Nishan-e-Imtiaz, duais shibhialta is airde de chuid na Pacastáine, uirthi tar éis báis.
Baile Mhic Shiúrtáin
Is baile fearainn i gContae Aontroma é Baile Mhic Shiúrtáin (Béarla: Jordanstown).
1971 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1971.
Paul Signac
Ealaíontóir a rugadh i bPáras ab ea Paul Signac (11 Samhain 1863 - 15 Lúnasa 1935). Le Seurat, d'fhorbair sé an deighilteachas — ach bhain sé féin úsáid as paistí dathanna íona, cosúil le mósáic, ní hionann is spotaí pointíleacha Seurat — agus rinne radhairc mara den chuid is mó.
Tracy Brabin
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea Tracy Lynn Brabin. Rugadh í i mBatley ar an 9 Bealtaine 1961.
Údarás Oideachais
Is comhlacht neamhrannach é an tÚdarás Oideachais (Béarla: The Education Authority) atá urraithe ag an Roinn Oideachais i dTuaisceart Éireann. Bunaíodh é faoin Acht Oideachais (Tuaisceart Éireann) 2014 (c. 12) a rith Tionól Thuaisceart Éireann. Tháinig an t-údarás i bhfeidhm an 1 Aibreán 2015.
Freagrachtaí
Tá an tÚdarás Oideachais freagrach as a chinntiú go bhfuil seirbhísí oideachais bunscoile agus meánscoile éifeachtúla agus éifeachtacha ar fáil chun freastal ar riachtanais leanaí agus daoine óga, agus tacaíocht chun seirbhísí óige éifeachtacha agus éifeachtacha a sholáthar. Chuir na cúig Bhord Oideachais agus Leabharlainne (BOLanna) na seirbhísí seo ar fáil roimhe seo. Tá gach ceann de na hiar-BOLanna anois ina bhfo-réigiún den Údarás Oideachais:
Bord an Údaráis Oideachais
Tá 20 ball ar Bhord an Údaráis Oideachais móide an Cathaoirleach. Ina measc seo tá:
Eotróife
Is éard is eotróife ann ná próiseas ina méadaítear an oiread cothaitheach i gcomhair plandaí atá i loch nó lochán. Is amhlaidh a iompraíonn srutháin is aibhneacha níotráití, fosfáití is leasúcháin nádúrtha eile a thuaslagann siad amach ón ithir isteach i locha, mar a dtiubhaíonn siad. Mar thoradh air sin fásann algaí is plandaí uisce as cuimse, plódaionn siad an t-uisce, agus nuair a fhaigheann siad bás ídíonn an fásra lofa an ocsaigin thuaslagtha san uisce ionas go maraítear na héisc sa loch. Leanann plódú an uisce, agus líontar an loch de réir a chéile le fásra marbh. Tagann an loch le bheith ina phortach, agus faoi dheireadh ina ithir thirim. Tá eotrófacht mire ar siúl in áiteanna áirithe de bharr imeachtaí daonna. Cuireann leasúcháin shaorga a nítear isteach in aibhneacha, camras, fuíll áirithe tionsclaíochta, agus glantaigh go mór leis an bpróiseas. De réir dealraimh, tá an-dochar den saghas seo déanta do Loch Erie i Meiriceá Thuaidh, Muir na Gailíle, agus Loch Baikal sa tSibéir.
Shannon Lucid
Spásaire is bithcheimicí ó na Stáit Aontaithe is ea Shannon Lucid (1943-). I 1996 rinne sí curiarracht maidir le fad misean spáis na Stát Aontaithe, tar éis 188 lá a chaitheamh i bhfithis sa stáisiún spáis Mir. Bronnadh Bonn Onóra Spáis na Comhdhála uirthi, an chéad bhean a fuair an onóir seo.
Contae na hIarmhí
Tá an Iarmhí nó Contae na hIarmhí (Béarla: County Westmeath) i lár na hÉireann, i gCúige Laighean. Ba chuid de Chontae na Mí í go dtí an bhliain 1543 nuair a bunaíodh í mar chontae ina haonar.
Comhlacht na hIndiacha Thoir
Cuideachta chomhstoic Shasanach ab ea Comhlacht na hIndiacha Thoir (CIT) (Béarla: The East India Company (EIC) a bunaíodh sa bhliain 1600 agus a díscaoileadh sa bhliain 1874. Bunaíodh é chun trádáil a dhéanamh i réigiún an Aigéin Indiaigh, ar dtús leis na hIndiacha Thoir (fo-roinn na hIndia agus Oirdheisceart na hÁise), agus níos déanaí leis an Áise Thoir.  D'urghabh an comhlacht rialú ar chodanna móra den fho-ilchríoch Indiach, ar chodanna coilínithe d'Oirdheisceart na hÁise agus Hong Cong. Nuair a bhí sé i mbarr a mhaitheasa, ba é an chorparáid is mó ar domhan. Bhí a chuid fórsaí armtha féin ag an EIC i bhfoirm trí arm Uachtaránachtana, arbh fhiú thart ar 260,000 saighdiúir iad, dhá oiread níos mó ná arm na Breataine ag an am.  Bhí tionchar as cuimse ag oibríochtaí an chomhlachta ar chothromaíocht dhomhanda na trádála, rud a d'aisiompaigh beagnach asat féin treocht ídithe soir buillean an Iarthair, a chonacthas ó aimsir na Róimhe.
Sifilis
Galar ainsealach gnéas tarchurtha de bharr an ghníomhaí Teponema pallidum í an tsifilis nó an bholgach Fhrancach nó an ghallbholgach uaireanta.
Tosaíonn an tsifilis le príomhlot ar na baill ghiniúna nó an t-anas. Cuid mhaith seachtainí ina dhiaidh sin, tarlaíonn ionfhabhtú ginearálta le fiabhras is gríos. Is féidir go bhfanfaidh an riocht suanach ansin thar bhlianta. Fásann cnapáin sa chraiceann is na scannáin mhúcasacha, agus briseann siad le hothrais mhóra.
Ina dhiaidh sin, cuireann an galar isteach ar an gcóras cairdiascamhógach is an néarchóras, agus déanann damáiste do chomhlaí an chroí. Atann an t-aorta, agus cuirtear tús le heaspa comhordaithe, cailliúint mothúcháin is gealtachas: gealtachas ginearálta an duine atá as a mheabhair.
mion|clé|249x249px|Sifilis ó bhroinn
Deirtear gurb as an Oileán Úr a tháinig an tsifilis go dtí an Eoraip. An chéad ráig sifilise a chuaigh in annála na staire tharla sí i Napoli, an Iodáil, faoi dheireadh na cúigiú haoise déag, go gairid i ndiaidh do Chríostóir Colambas filleadh ón gcéad chuairt a thug sé ar na tíortha thar sáile. Bhí an Fhrainc ag cur cogaidh ar ríocht Napoli san am, agus saighdiúirí Spáinneacha ag troid sna trúpaí Francacha: glactar leis go raibh an tolgadh ó Mheiriceá á scaipeadh acu. Tá teoiricí eile ann, áfach, a deir go raibh an galar ar fáil san Eoraip roimhe sin féin: mar shampla, deirtear nach lobhra a bhí i gceist leis an ngalar a luaitear mar lobhra sa Bhíobla, ach sifilis. Níl ann ach tuairimíocht, áfach, agus is dóigh leis an gcuid is mó de na heolaithe go bhfuil an teoiric "Mheiriceánach" níos inchreidte, ós rud é go bhfaigheann sí tacaíocht ó fhianaise na bitheolaíochta nua-aimseartha (na géineolaíochta).
clé|mion|261x261px|Nua-Eabhrac, 1936 - 1938
Is é an leigheas is mó a chleachtaítear inniu ná na hantaibheathaigh, cosúil leis an bpeinicillín. Sna laethanta a bhí, bhí na leigheasra bunaithe ar an mearcair, ach is nimh dhainséarach é an mearcair, agus bhí an-phriacail ag baint leis na cógais mhearcair.
Clóscríobhán
Meaisín a oibrítear de láimh chun litreacha is siombailí eile a chlóbhualadh ar pháipéar. De réir traidisiúin bíonn na carachtair suite ar bharra a dhéanann buille trom méire ar ghléas an ribín le dúch air a bhualadh i gcoinne an pháipéir. Gluaiseann an páipéar go huathoibríoch tar éis gach litir a chlóbhualadh mar sin. Fuair William Burt paitinn ar an ngluaiseacht seo i 1824, agus cuireadh roinnt bheag meaisíní malla ar an margadh ina dhiaidh sin. Ach i 1867 thóg Christopher Sholes an chéad mheaisín a bhí cosúil leo siúd atá in úsáid ó shin. D'fheabhsaigh comhlacht Remington (is comhlachtaí eile ina dhiaidh sin) a dhearadh, agus thosaigh tionscal rathúil uiledhomhanda ag déanamh is ag díol na gclóscríobhán seo. Timpeall céad bliain ina dhiaidh sin tháinig an clóscríobhán leictreach chun cinn nár ghá dó ach teagmháil leis na gléasanna chun litreacha a scríobh, an clóscríobhán liathróid gailf ar féidir an liathróid leis na cló-aghaidheanna uirthi a athrú go héasca chun fiú teangacha eile a scríobh, agus ansin an clóscríobhán leictreonach le cuimhne, scáileán, clóbhualadh tapa is gnéithe eagarthóireachta is stórála mar atá i bpróiseálaithe focal anois.
Thomas Jefferson
Ba é Thomas Jefferson (13 Aibreán 1743 - 4 Iúil 1826) 3ú uachtarán na Stát Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 4 Márta 1801 go dtí an 4 Márta 1809. I rith a théarma oifige, cheannaigh sé críoch Louisiana ón Fhrainc in 1803. In 1808 stad sé an trádáil sclábhaí eachtraí.
Eolas Beathaisnéiseach
Ba iad Peter Jefferson agus Jane Randolph a thuismitheoirí. Bhain sé amach céim ag an Coláiste Liam agus Mháire (1760-62).
Bónas
mion Aon íocaíocht sa bhreis nó nach bhfuil súil léi is ea bónas.
I gcúrsaí fostaíochta, is íocaíocht bhreise é bónas, a fhaigheann fostaithe ó lucht bainistíochta, mar chúiteamh ar dhea-obair de ghnáth, nó mar éiric ar rud éigin (e.g. obair chontúirteach), nó chun brabúis bliana dea-thrádála a roinnt amach.
i gcúrsaí árachais, is méid breise airgid é bónas, le taobh na bhfáltas, a dháileann árachóir ar shealbhóir polasaí nuair a dhéanann an t-árachóir brabús de bharr ciste árachais saoil a infheistiú.
Muireitleán Curtiss NC-4
Ar 27 Bealtaine 1919, tar éis 11 lá a chaitheamh ar an turas, thuirling ceann d'eitleáin, an NC-4, i Liospóin na Portaingéil e, an chéad eitleán riamh, agus an chéad chriú, a d'eitil trasna aigéan an Atlantaigh.
Claochlú digiteach
mion Leis an claochlú digiteach, tá an t-éiceachóras digiteach ag athrú de réir mar atá tomhaltóirí ag brath níos mó ar sheirbhísí cumarsáide leictreonacha agus ar na líonraí cumarsáide leictreonacha. Tá ról tábhachtach ó thaobh ár ngeilleagar a mhúnlú agus an geilleagair digiteach a chumasú ag na seirbhísí seo agus ar ardáin ar líne agus dhigiteacha.
Lucsa
Aonad soilsis an SI. Úsáidtear an tsiombail lx dó, agus sainmhínítear é mar lúman floisc lonrúil ionsaitheach ar mhéadar cearnach (lm m -2 ).
An Lios Dubh
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Lios Dubh air:
Rushanara Ali
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea Rushanara Ali. Rugadh í i Sylhet, an Bhanglaidéis ar an 14 Márta 1975.
26 Deireadh Fómhair
Is é an 26 Deireadh Fómhair an 299ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 300ú lá i mbliain bhisigh. Tá 66 lá fágtha sa bhliain.
13 Meitheamh
Is é an 13 Meitheamh an 164ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 165ú lá i mbliain bhisigh. Tá 201 lá fágtha sa bhliain.
Martin Petrov
Is iarimreoir sacair gairmiúil é Martin Petrov. As an mBulgáir dó. Rugadh Petrov ar an 15 Eanáir 1979.
Ba é Botev Vratsa a chéad fhoireann ghairmiúil. D'imir sé le CSKA Sofia ina dhiaidh sin, agus ansin d'imigh go Servette san Eilvéis. D'éirigh go maith leis ag Wolfsburg agus i samhradh na bliana 2005 cheannaigh Atlético Madrid é (€10 milliún). I mí Iúil 2007 cheannaigh Manchester City é. D'imigh sé go Bolton Wanderers sa bhliain 2010.
Ba imreoir tábhachtach é d'fhoireann náisiúnta na Bulgáire (1999–2011).
John Ericsson
Ceapadóir a rugadh i Långbansyttan na Sualainne ab ea John Ericsson (31 Iúil 1803 - 8 Márta 1889). Chuaigh sé go Sasana i 1826, agus cheap an chéad lián bíse rathúil le báid is longa a thiomáint (1836). Chuaigh sé go dtí na Stáit Aontaithe i 1839 agus dhear an long chogaidh Princeton, an chéad ghaltán a raibh a coire is a hinnill go hiomlán faoi líne an uisce. I 1861 thóg sé an long phlátáilte Monitor agus longa eile. D'athraigh a haireagáin úrnua tógáil longa cogaidh go huile is go hiomlán.
Closghram
deas|250px|thumb|Closghram Is éard is closghram ann ná próifíl thomhaiste de chumas cloiste duine a úsáidtear go forleathan chun lagú éisteachta a dhiagnóisiú. Is graf é a léiríonn an tairseach éisteachta i ndeicibeilí (dB) i gcomhair ton íon thar raon minicíochtaí inchloiste. Go minic tarraingítear an graf i dtéarmaí cailliúint éisteachta: ardú na tairsí i gcomparáid le meánthairseach líon mór daoine le héisteacht shláintiúil.
Cearrbhachas
mion| [[Caravaggio, Na Cúigleálaithe (c. 1594 ), a thaispeánann na cúigleálaithe]] mion| Seastán cearrbhachais i [[Páras|bPáras]] Is éard is cearrbhachas (ar a dtugtar gealltóireacht freisin) ann ná geall a chur ar rud éigin luachmhar ("na geallta") ar theagmhas a bhfuil toradh éiginnte aige agus é ar intinn rud éigin eile lena mbaineann luach a bhuachan. Mar sin ní mór trí ghné a bheith i gceist le cearrbhachas:comaoin (méid geallta), riosca (seans), agus duais. Is minic a bhíonn toradh an ghill ar an toirt, mar shampla dísle aonar a chaitheamh, casadh roth rúiléide, nó ceann scríbe sroichte ag capall, ach tá frámaí ama níos faide coitianta freisin, rud a ligeann geallta ar thoradh comórtas spóirt sa todhchaí. nó fiú séasúr iomlán spóirt.
Igor Sikorsky
Innealtóir aerloingseoireachta a rugadh i gCív na hÚcráine ab ea Igor Ivan Sikorsky (25 Bealtaine 1889 – 26 Deireadh Fómhair 1972). De chúlra eitneach Rúiseach é a chuir faoi sna Stáit Aontaithe agus a ghlac saoránacht Mheiriceánach. Thóg agus d'eitil sé an chéad eitleán 4 inneall i 1913 agus, i 1939, an chéad héileacaptar rathúil.
Psychidae
Fine de Lepidoptera (féileacáin agus leamhain) is ea na Psychidae. Tá an fhine measartha beag, le cur síos ar thart ar 1,350. Faightear na speicis ar fud an domhain, le roinnt, mar shampla an Apterona helicoidella le roinnt, mar shampla Apterona helicoidella, ag socrú síos le tamall anuas i mór-ranna nach bhfuil siad dúchasach iontu.
Ainm coitianta eile do na Psychidae is ea cásleamhain, ach úsáidtear é seo chomh maith céanna do na cás-iompróirí (Coleophoridae). Tagraíonn na hainmneacha do nósanna na mbolb na bhfinte seo, a thógann cásanna beaga cosanta inar féidir leo a cheilt. Baineann na Psychidae leis an ollfhine Tineoidea, ar ghinealach bunaidh na Ditrysia iad (mar atá Gelechioidea, lena n-áirítear cás-iompróirí). Ciallaíonn sé seo nach bhfuil baint chomh dlúth céanna idir na Psychidae agus na Coleophoridae lena chéile is atá le féileacáin (Rhopalocera).
Kate Nicholl
Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann í 	Kate Siobhan Nicholl (Cáit Nic Niocaill), a rugadh ar an 4 Bealtaine 1988 i Marondera, An tSiombáib. Is ball í de Pháirtí Comhghuaillíochta Thuaisceart Éireann. Is Comhalta den Tionól Reachtach í do Bhéal Feirste Theas, ó 2022 ar aghaidh.
Saol pearsanta
Tá sí pósta le Fergal Sherry. Tá beirt pháistí acu.
Maratón Bhostúin
mion|clé|1910 Rás reathaíochta fad-achair bliantúil a thionóltar i mBostún is ea Maratóin Bhostúin, ceann de na maratóin is cáiliúla ar fud na cruinne.
clé|mion
Stair
Reáchtáladh Maratón Bhostúin den chéad uair ar 19 Aibreán 1897. Bhuaigh John McDermott, de shliocht Éireannach, an rás (tugadh an 'B.A.A. Road Race' air ag an am). Sa bhliain 1967, d’éirigh le Kathrine Switzer Maratón Bhostúin a rith ó thús go deireadh agus í cláraithe faoin ainm neodrach ‘K. V. Switzer’, d’ainneoin na n-iarrachtaí a rinne feidhmeannaigh í a bhaint den rás. I ndiaidh na heachtra, cuireadh cosc foirmiúil ar mhná a bheith ag rásaíocht, Ní raibh cead ag mná páirt a ghlacadh sa rás go dtí 1972 nuair nár chláraigh ach naonúr ban fána choinne.
mion|clé|2012
Idir 1887-2009, níor ceapadh ach bean amháin mar uachtarán ar an bhord gobharnóirí. mion|2013, roimh na pléascannaTharla Buamáil Bhostúin ar an 15 Aibreán, 2013, Maraíodh triúr agus gortaíodh 264 duine mar gheall ar an ionsaí.
Sa bhliain 2018, rith 13,684 bean i mBostún. mion|2014 Ar an 29 Bealtaine 2020, d’fhógair Méara Bhostúin Marty Walsh agus an Boston Sports Association gur cuireadh Maratón Bhostúin siar go dtí 14 Meán Fómhair 2020 de bharr COVID, ach cealaíodh an rás faoi dheireadh.
Fran Rooney
Fear gnó agus abhcóide dlí a rugadh I mBaile Atha Cliath atá in Fran Rooney,  chomh maith le himreoir agus Iarbhainisteoir do Chumann Peile na hÉireann.
Gairm peile
D'imir sé le haghaidh Shamrock Rovers, agus Home Farm agus St Patrick’s Athletic. Traenáil sé na foirne peile agus peil Ghaelach. Lean sé peil a imirt agus, ag an am chéile, bhí sé ina bhainisteoir peile. Bhí sé ina bhainisteoir ar fhoireann peile náisiúnta na mban Phoblacht na hÉireann ó 1986 - 1992.
Dlí agus gnó gairme
Nuair a d'fhág Rooney an scoil chuaigh sé go dtí earnáil Rialtas na hÉireann. D'imir sé rólanna éagsúla sna hearnálacha Poist, Teileachumarsáide agus um Eitlíocht Shibhialta. Chaith sé 16 bliain ann, agus oideachas a chur leis féin páirtaimseartha.
Is iad Desmond, Rooney agus Michael Smurfit a fuarthas Baltimore Technologies. Bhí Rooney POF insna blianta 1996-2001. Sa bhliain 1998 shínigh Bill Clinton agus Bertie Ahern déileáil Thráchtáil Leictreonach le húsáid an teicneolaíocht Baltimore. Faoi cheannaireacht Rooney ag Baltimore, rinneadh roinnt cumaisc rathúla, chun bheith ina chomhalta den FTSE 100, agus a bhí liostaithe go rathúil ar an NASDAQ.Bhí Baltimore Technologies Cuideachta na Bliana, 1998 agus 2000. Sa bhliain 2000, bronnadh an tUasal Rooney Fear gnó na Bliana. Ba í Máire Mhic Giolla Íosa, (Mary McAleese), Uachtarán na hÉireann, i láthair, a bhronn air a chuid dhámhachtain. Ba é Fiontraí na Bliana, Banc na hÉireann, sa bhliain 2001. I mí Iúil 2001, scor Rooney Baltimore Technologies.
Bhí sé ina Phríomhoifigeach Feidhmiúcháin ar Chumann Sacair na hÉireann ó Bhealtaine 2003 go dtí Samhain 2004.
For Whom the Bell Tolls
Úrscéal de chuid Ernest Hemingway is ea For Whom the Bell Tolls, "(Gaeilge:Dá Bhuaileann an Cloigín)" a foilsíodh sa bhliain 1940. Tharraing an scannán sa bhliain 1943 clú idirnáisiúnta ar Hemingway.
An leabhar
Is líne ó dhán an fhile Sasanaigh, John Donne, é teideal an leabhair seo: clé|mion|209x209px|Tharraing an [[scannán clú idirnáisiúnta ar Hemingway níos déanaí]] Tá an t-úrscéal bunaithe ar thaithí Hemingway i gCogadh Cathartha na Spáinne. Tá an scéal suite in 1937, agus na poblachtánaithe ar tí ionsaí mór a thosnú ar Segovia. Glacann sabaitéir Meiriceánach, Robert Jordan, tasc chun droichead a phléascadh ionas nacn mbeadh na náisiúnaithe in ann frithionsaí a chur sa tsiúl. Buaileann sé le banda treallchogaidh Phablo sna sléibhte agus an t-éacht á ullmhú aige. clé|mion|177x177px|[[Ingrid Bergman|Ingrid Bergmann sa scannán]] clé|mion|177x177px|[[Gary Cooper sa scannán]] Tá bean ann, María, a raibh ina príosúnaí ag na náisiúnaithe i Valladolid. Cuireann Jordan suim inti, cé go bhfuil eagla air a chroí a oscailt d'éinne. D'fhulaing María go mór ag lámha na náisiúnach. Casann an scéal ar mheon Robert Jordan, a dhualgas don tásc idir lámha aige, a dhifríochtaí le ceannaire an bhanda atá dá thacú, Pablo, agus an cion atá ag Jordan do Mharía.
Tá ról lárnach sa scéal freisin ag bean Phablo, Pilar, a insíonn cúpla eachtraí uafásacha ó thús an chogaidh inar maraíodh na náisiúnaithe go barbarach ina baile féin tar éis éirí amach Franco.
Déanann an banda ionsaí ar na saighdiúirí náisiúnacha atá ag cosaint an droichid agus éiríonn le Jordan a dhinimít a chur agus an droichead a phléascadh. Tá na sléibhte breac le saighdiúirí Náisiúnacha i ndiaidh an ionsaí agus goineadh Jordan go dona agus an banda ag teitheadh ar a gcapaill. Fanann sé ann chun a chomhghleacaithe a chosaint agus iad ag teitheadh. Críochnaíonn an scéal le Jordan ar an dtalamh leis an meaisínghunna agus é ag smaoineamh faoin saol nach mbeidh sé in ann a chaitheamh le María.
Baineann Hemingway úsáid as sean-téarmai Bhéarla ar nós thee agus thou in ionad you chun blas an chanúint áitiúil Spáinnise a chruthú.
Scannán
Rinneadh scannán cáiliúil den leabhar i 1943 le Gary Cooper i bpáirt Robert Jordan agus Ingrid Bergmann i bpáirt María. Bhuaigh Katina Paxinou, a raibh páirt Pilar aici, an gradam Oscar don ban-aisteoir taca is fearr.
Tharraing an scannán clú idirnáisiúnta ar Hemingway.
1972 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1972.
Manainn (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin a bhfuil an t-ainm Manainn air:
Frank Field
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea Frank Ernest Field. Rugadh é in Edmonton, Londain ar an 16 Iúil 1942.
Maximillian Ernst
Péintéir a rugadh i mBrühl na Gearmáine ab ea Maximillian Ernst (1891-1976). I 1919 chabhraigh sé le bunú na gluaiseachta Dadaí. Níos déanaí, páirteach sa ghluaiseacht Osréalach i bPáras.
Cúigí agus críocha Cheanada
Tá deich gcúige agus trí chríoch i gCeanada. Is í an mhórdhifríocht idir cúige Cheanada agus críoch Cheanada ná gur cruthú den Acht Bunreachta é cúige, agus cruthaítear críoch de réir dlí feidearálach. Mar sin, tá smacht níos dírí ag an rialtas feidearálach ar na críocha, agus na cúigí á reáchtáil ag rialtais cúige.
Sileacóis
Galar tionsclaíoch a bhain le slite beatha cosúil le mianadóireacht ghuail, cóiriú cloiche, greanroiseadh, is tionscal na ceirmeachta. Tarlaíonn sí mar thoradh ar ionanálú na mionpháirteagail silice a dhéanann coilm ar dhromchla inmheánach na scamhóg.
George Berkeley
Fealsamh, matamaiticeoir agus Easpag Anglacánach ab ea George Berkeley (12 Márta, 1685 – 14 Eanáir, 1753).. Bhain sé cáil amach lena theoiric nua ar a dtugtar neamhábharachas.
Fealsúnacht
Bhí a fhealsúnacht idéalaíoch bunaithe ar an nath gurb ionann a bheith agus a bheith braite, agus mar sin nach ann do thoilleadh an domhain ábhartha (an t-idéal) go mbraitheann intinn duine é (an t-eimpíreach). Lena rá ar bhealach eile, is é an smaoineamh a bhí i gceist ná "Níl ábhar i rud muna gceapann muid go bhfuil".
B'fhuar an fháilte a cuireadh roimh na leabhair seo ar dtús. Bhí Berkeley fiú ina cheap magaidh ag an am. .
Saol
De bhunadh Chaisleán Disirt, Co. Chill Chainnigh, rinne Berkeley staidéar i gColáiste na Tríonóide. Ceapadh é ina léachtóir ann sa bhliain 1707.
Tar éis roinnt blianta a chaitheamh ag taisteal san Fhrainc agus san Iodáil, tháinig Berkeley ar an tuairim go raibh sibhialtacht na hEorpa millte go deo. Cheap sé go raibh dóchas na todhchaí ar fáil sa Domhan Úr. clé|mion|A Treatise Concerning the Principles of Human Knowledge, 1710 I mí Mheán Fómhair 1728, tar éis dó trí bliana a chaitheamh ag lorg deontas a mhealladh ó rialtas na Breataine, gheall Sir Horace Walpole suim £20,000 dó. Thóg Berkeley a sheolta a fhad le Newport, Rhode Island, in éineacht scaifte lucht leanúna agus a bhrídín nua.
De bhunadh Chaisleán Disirt, Co. Chill Chainnigh, ceapadh Berkeley ina Easpag Chluana sa bhliain 1734.
Oidhreacht
Ainmníodh ar ball ollscoil chlúiteach Berkeley (i San Francisco) ina onóir.
James Madison
Ba é James Madison (16 Márta 1751 - 28 Meitheamh 1836) 4ú uachtarán na Stát Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 4 Márta 1809 go dtí an 4 Márta 1817.
Mocaisín
mion|mocaisíní de chuid na Huron, timpeall 1880 Bróg leathair gan sáil a chaitheann Indiaigh Mheiriceá Thuaidh.
Ordinalia
Is iad na hOrdinalia ná trí dhráma rúndiamhair meánaoiseach ag dul siar go dtí deireadh na ceathrú haoise déag, scríofa go príomha i Meán-Choirnis, le treoracha stáitse i Laidin. Is iad na trí dhráma ná Origo Mundi (Bunús an Domhain, ar a dtugtar Ordinale de Origine Mundi, 2,846 líne), Passio Christi (Páise Chríost, ar a dtugtar Passio Domini Nostri Jhesu Christi, 3,242 líne) agus Resurrexio Domini (Aiséirí Ár dTiarna ar a dtugtar Ordinale de Ressurexione Domini, 2,646 líne). Is socruithe éagsúla de línte seacht agus ceithre shiolla iad méadair na ndrámaí seo. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Origo_Mundi_kynsa_gwersow.jpg/220px-Origo_Mundi_kynsa_gwersow.jpg|deas|mion| Na véarsaí tosaigh de de Origo Mundi, an chéad dráma den Ordinalia
An chéad dráma
Tosnaíonn an chéad dráma, ar a dtugtar Origo Mundi, le Cruthú an Domhain, Titim an Duine, agus Cáin agus Áibil, agus ina dhiaidh sin tógáil na hÁirce agus an Díle; dúnann an scéal faoi promhadh Abraham an chéad ghníomh. ar Ábraham an chéad mhír. Tugann an dara Mhaoise stair Mhaoise dúinn, agus léiríonn an tríú mhír scéal Dháiví agus tógáil Theampall Sholaimh, aisteach go leor ag críochnú le cur síos ar mhairtíreacht Naomh Maximilla mar Chríostaí ag an easpag a chuir Solamh i bhfeighil an teampaill.
Is í iarmhairt an Origo Mundi ná Cruthú an Domhain le Díle Naoi ar (Gwreans an Bys: Cruthú an Domhain), scríofa i gCoirnis le treoracha stáitse i mBéarla, ag William Jordan i 1611.
France Castel
Amhránaí, aisteoir, óstach raidió agus láithreoir teilifíse in Québec is ea France Castel, a rugadh mar Francine Bégin ar an 31 Lúnasa 1944 i Sherbrooke, Québec.
Óige agus tús gairme
Bhí France Castel ag rá amhrán as a óige agus ba ghearr go raibh sí páirteach sa tsiamsaíocht. Sna 1960idí bhí sí ina haonréadaí ag Les gamins, grúpa ceoltóirí óga ó Sherbrooke.
I samhradh na bliana 1967, bliain Iltaispeántas 1967, bhí ina hóstach ar Les Couche-tard, clár teilifíse a mbíodh tóir air. .As sin amach thugadh sí France Castel uirthi féin.
Tar éis di bualadh leis an gceoltóir Roger Gravel, thaifead Castel (in 1969) na chéad amhráin a chum sí féin.
As na 1970idí amach
Bhuail sí le Christine Charbonneau i 1970. Sa tréimhse sin bhí ag éirí thar cionn le Castel. Ba í Charbonneau a scríobh di Du fil des aiguilles et du coton, Château de sable , Sur le pont, Je le vois dans ma soupe , Dominique, Au fond de nous, L'amitié agus mórán amhrán eile. Bhí an-éileamh ar chuid acu in Québec. . Bhí siad ag obair le chéile ar feadh timpeall cúig bliana. . I 1975 dúirt Castel roinnt amhrán le Luc Plamondon.
Thréig Castel amhráin Charbonneau agus tharraing cinn nua chuici ó scríbhneoirí eile, mar aon le hamhráin a scríobh sí féin. . Thug sí a haghaidh ar na gormacha, agus d’fhág sin a rian ar a cuid amhránaíochta as sin amach.
Drámaí
Ó 1979 amach rinne sí páirteanna ina lán drámaí teilifíse, agus ba chuid suntais í mar aisteoir ina lán scannán: La Comtesse du Bâton Rouge (1997), Crème glacée, Chocolat et autres Consolations (2001), Karmina (1996) agus eile.
Le cloisteáil
France Castel – “Un soir de décembre”:
France Castel – “Je le vois dans ma soupe”:
France Castel – “Un chagrin d'amour”:
France Castel – “Château de sable”:
Yōko Kanno
Is cumadóir Seapánach í Yōko Kanno (Seapáinis:菅野 よう子, Kanno Yōko). Is le Meow on the Bridge (oifig cheoil) agus le Captain Duckling Records (lipéad ceoil).
Sileacón
Is é is sileacón ann ná polaiméir shlabhroscailte nó chioglach leis na haonaid athfhillteacha - SiR2- O-, ar grúpa ailcile é R-. Gan bholadh gan dath, dothuaslagtha in uisce is neamhimoibríoch leis, le splancphointí arda. Úsáidtear na sileacóin mar bhealuithe ardteochta is sreabháin hiodrálacha, agus i vearnaisí. mion|Struchtúr ceimiceach polydimethylsiloxane (PDMS), cineál sileacóin
A-Haunting We Will Go
Is scannán Laurel and Hardy é A-Haunting We Will Go a d’eisigh 20th Century Fox sa bhliain 1942 agus a stiúir Alfred L. Werkeru. Lou Breslow agus Stanley Rauh a scríobh an scéal.
César Aira
Is scríbhneoir agus aistritheoir Airgintíneach é César Aira. San Airgintín a rugadh é, sa bhliain 1949, in Coronel Pringles. D’fhoilsigh sé níos mó ná céad leabhar, b’fhéidir gur nóibhillí go leor acu, tá thart ar chéad leathanach i chuile cheann acu. Scaití, foilsíonn sé cúpla ceann sa mbliain. (In 1992, d’fhoilsigh sé chúig leabhar.) Ón mbliain 1993 tá sé ar a bhionda ag scríobh agus tá idir dhá agus cúig leabhar curtha amach gach bliain aige, leabhair ar fhad nóibhilllí.
Dar le Colm Tóibín tá "...Aira ar cheann de na scríbhneoirí is neamhchoitianta agus is suimiúla, go háirithe nuair is measa a bhíonn sé ag scríobh. Ligfidh sé do nóibhille gluaiseacht léi ón bhfíor-réalachas go haistíl iomlán."
In An Episode in the Life of a Landscape Painter, tá cuntas ar bheirt phéintéirí, atá ag péinteáil radharcanna tíre an 19ú haoisa agus ag trasnú na nAindéis ón tSile go dtí an Airgintín:
Lauren Jauregui
Is amhránaí Meiriceánach í Lauren Michelle Jauregui Morgado, a rugadh ar an 27 Meitheamh 1996. Tá sí ina ball den ghrúpa Fifth Harmony.
Gairm
Rinne Jauregui éisteacht don leagan Meiriceánach den X Factor sa bhliain 2012 in aois a 16 bliana. Tá sí ag obair ar a céad albam.
Áis éisteachta
deas|250px|thumb|Cluaisín cúnta Is é is áis éisteachta (nó cluaisín cúnta) ann gaireas chun fuaim a aimpliú do dhuine le héisteacht éalangach. B'fhoirm luath de an adharc cluaise, feadán cónach a bhailigh an fhuaim isteach ag an gceann leathan agus a tharchuir isteach go dtí tiompán na cluaise í leis an gceann caol. Gairis leictreonacha a úsáidtear anois, le micreafón, aimplitheoir is cluasán, gach ceann acu laghdaithe is pacáilte i soitheach an-bheag le hoiriúnú díreach ar an gcluas. Déantar an tarchur deireanach go dtí an tiompán nó le seoladh tríd an gcnámh mhastóideach.
Johnnyswim
Is banna ceoil é Johnnyswim ó Nashville, Tennessee, Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Bunaithe i 2005 ag Amanda Sudano agus Abner Ramirez, is amhránaí agus scríbhneoirí an bheirt acu. Seinneann siad amhrán béaloidis Meiriceá, ceol tíre, ceol rithim, gormacha agus popcheol.
Dioscliosta
Albam taifeadta
Albam beo
Albam Nollaig
CL (Ceirnín leathfhada)
Leo Esaki
Fisiceoir a rugadh in Ósaca na Seapáine is ea Reona Esaki nó Leo Esaki (12 Márta 1925). Agus é ag obair i gcomhlacht Sony i 1957 cheap sé dé-óid Esaki (an dé-óid tolláin), feiste leathsheoltach a úsáideadh go forleathan i ríomhairí leictreonacha is córais mhicreathonnacha.
Chuaigh sé go dtí na Stáit Aontaithe i 1960 ag obair i gcomhlacht IBM, agus rinne saothar ceannródaíoch ansin ar fheiste a bhí bunaithe ar loig chandamacha is forlaitísí.
Roinn sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1973 le Ivar Giaever is Brian Josephson as an saothar ar fheiniméin tolláin.
Nobuo Uematsu
Is cumadóir Seapánach é Nobuo Uematsu (Seapáinis: 植松 伸夫, Uematsu Nobuo).
Meánchnagaire breac
Is éan é an meánchnagaire breac (Dendrocopos medius). Is baill d'fhine na Picidae é.
13 Lúnasa
Is é an 13 Lúnasa an 225ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 226ú lá i mbliain bhisigh. Tá 140 lá fágtha sa bhliain.
Cáithnín
mion| Ní mór do stuatháthairí iad féin a chosaint ó spréacha táthaithe, gur cáithníní miotail téite iad a eitlíonn as an dromchla táthúcháin. Sna heolaíochtaí fisiceacha, is réad beag logánta é cáithnín ar féidir roinnt airíonna fisiceacha nó ceimiceacha a thabhairt dó, amhail toirt, dlús, nó mais. Athraíonn siad go mór ó thaobh méide nó cainníochta, ó cháithníní fo-adamhacha cosúil leis an leictreon, go cáithníní micreascópacha mar adaimh agus móilíní, go cáithníní macrascópacha cosúil le púdair agus ábhair ghráinneacha eile. Is féidir cáithníní a úsáid freisin chun samhlacha eolaíocha de rudaí níos mó fós a chruthú ag brath ar a ndlús, mar shampla daoine ag gluaiseacht i slua nó coirp neamhaí ag gluaiseacht.
Tá brí shách ginearálta leis an téarma cáithnín, agus déantar é a scagadh de réir mar is gá i réimsí éagsúla eolaíocha. Is féidir tagairt a dhéanamh d'aon rud atá comhdhéanta de cháithníní mar cáithníneach. Mar sin féin, is minice a úsáidtear an t-ainmfhocal cáithníní  chun tagairt a dhéanamh do thruailleáin in atmaisféar an Domhain, ar fuaidreán iad de cháithníní neamhcheangailte, seachas comhiomlán cáithníní nasctha.
Bruno Bréguet
Ba é Bruno Bréguet (rugadh 29 Bealtaine 1950 i gCoffrane, an Eilvéis - imithe gan tásc gan tuairisc 12 Samhain 1995) an chéad Eorpach a gabhadh agus a daoradh le haghaidh gníomhaíochtaí míleatacha ar son na Palaistíne. Bhí baint aige le hIlich Ramírez Sánchez, mar is fearr aithne air  "Carlos, el Chacal  ". D'imigh sé as radharc sa bhliain 1995.
Misean Iosrael
Sa bhliain 1970 thaistil Bréguet, a bhí 19 mbliana d'aois ag an am, go dtí an Liobáin chun dul isteach sa Front populaire de libération de la Palestine (FPLP). Cúpla seachtain ina dhiaidh sin, gabhadh é ar 23 Meitheamh 1970 in Iosrael, agus é ag iompar dhá chileagram de phléascáin chun suiteálacha cuain a phléascadh in Haifa. D'iarr a chara François Genoud ar a mhac céile, an dlíodóir Maurice Cruchon, Bréguet a chosaint.
sA BHLIAIN 1971, gearradh príosúnacht 15 bliana ar Bréguet i 1971, a shéan aon cheangal leis an FPLP, ach fuair sé pardún i 1977 mar thoradh ar abhcóideacht phoiblí ó choiste idirnáisiúnta de lucht tacaíochta lena n-áirítear Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Noam Chomsky agus Alberto Moravia — chomh maith le Genoud. Díbríodh as Iosrael é ar 24 Iúil 1977.
Ag deireadh na 1970idí,, seans gur bhunaigh Bréguet naisc le míleataigh den 'Prima Linea'. Scríobh sé cuntas ar a mbraighdeanas in Iosrael a foilsíodh sa bhliain 1980 i Milano faoin teideal La scuola dell'odio (Scoil an Fhuatha) ISBN 978-8867180691 ).
Misin sa Fhrainc
I mí Feabhra 1982 gabhadh Bréguet agus bean chéile Charlos Magdalena Kopp (ní raibh siad ach tagtha abhaile ó mhisean teipthe 18 Eanáir 1982 chun an gléasra cumhachta núicléiche Superphénix a scriosadh sa Fhrainc) i ngaráiste páirceála faoi thalamh i bPáras. Bhí dhá bhuidéal gáis, dhá chileagram de phléascáin á n-iompar acu i dtrunc na feithicle, a bhí ceangailte le hamadóir a bhí réidh le pléascadh ag a leathuair tar éis a deich, agus dhá ghránáid. Le linn na gabhála, rinne Bréguet iarracht na póilíní a mharú le gunna a loic air.
Shéan Breguet agus Kopp go raibh siad ar mhisean sceimhlitheoireachta. D’iarr François Genoud ar a chara, an dlíodóir Jacques Vergès, iad a chosaint sa chúirt. Phléasc eagraíocht Charlos roinnt buamaí freisin mar gheall ar an ngabháil, agus scríobh Carlos ansin chuig an Aire Inmheánach Francach Gaston Defferre ag éileamh go scaoilfí saor iad laistigh de thríocha lá. Nuair a scaoileadh an litir chuig an bpreas, tháinig deireadh leis an bpoiblíocht nuair a fuair an bheirt pianbhreitheanna príosúin níos éadroime nuair a tarraingíodh an cúiseamh iarrachta dúnmharaithe siar.
Dúradh ina dhiaidh sin go raibh Bréguet agus Kopp fostaithe chun oifig Pháras den iris Al Watan al Arabi a bhuamáil ag 33 Rue Marbeuf, a buaileadh sa deireadh an 22 Aibreán 1982.
Sa bhliain 1985, ligeadh Bréguet agus Kopp amach ar parúl agus d'fhill siad ar ais go Carlos san Damaisc, an tSiria. Níos déanaí, shocraigh Bréguet síos lena theaghlach sa Ghréig.
Iarchoilíneachas
Is staidéar criticiúil acadúil é an t-iarchoilíneachas ar oidhreacht chultúrtha, pholaitiúil agus eacnamaíoch an choilíneachais agus an impiriúlachais, ag díriú ar thionchar an rialú agus an dúshaothrú daonna ar phobal coilínithe agus a dtíortha.
Nganasainis
Teanga Shamódach í an Nganasainis, agus í á labhairt ag leathmhíle de dhaoine i Leithinis Taymyr i dtuaisceart na Rúise, chois na Farraige Artaí.
Iarchoilíneachas
Go sonrach, is anailís teoiric chriticiúil é ar stair, cultúr, litríocht, agus dioscúrsa na cumhachta impiriúla (Eorpaigh go hiondúil).
16 Márta
Is é an 16 Márta an 75ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 76ú lá i mbliain bhisigh. Tá 290 lá fágtha sa bhliain.
Bruno Bréguet
Gníomhaire CIA
Léirigh an staraí Eilvéiseach Adrian Hänni ina leabhar 2023 Terrorist und CIA Agent gur chomhoibrigh Breguet le Lár - Ghníomhaireacht Faisnéise na Stát Aontaithe (CIA) ó 1991 ar aghaidh ar a laghad. Mar ghníomhaire íoctha leis an ainm cripteach FDBONUS/1, chuir sé faisnéis ar fáil don CIA faoin ngrúpa Carlos agus chuir sé faoi ar eagraíochtaí sceimhlitheoireachta na heite clé Gréagach an staraí hEilvéise Adrian Hänni ina leabhar 2023 Terrorist und CIA Agent gur chomhoibrigh Breguet le Gníomhaireacht Lárnach Faisnéise na SA (CIA) ó 1991 ar a laghad ar aghaidh. Mar ghníomhaire íoctha leis an cripteach FDBONUS/1, chuir sé faisnéis ar fáil don CIA ar ghrúpa Carlos agus rinne sé spiaireacht ar eagraíochtaí sceimhlitheoireachta eite clé na Gréige. Déanann Jason Burke, ó The Observer, achoimre ar a shaol agus scrúdaíonn sé an nasc CIA
Sraith Balmer
mion|600x600px|Speictream astúcháin [[Hidrigin|hidrigine "infheicthe" sa tsraith Balmer. Is é H-alfa (Hα) an líne dhearg ar dheis. Tá ceithre líne (ag comhaireamh ón taobh dheis) go foirmiúil sa speictream infheicthe. Is féidir línte a cúig agus a sé a fheiceáil leis an tsúil féin, ach meastar go bhfuil siad ultraivialait mar go bhfuil tonnfhaid acu atá níos lú ná 400 nm.]] Is í Sraith Balmer an tsraith línte i speictream na hidrigine a sheasas do léimeanna an leictreoin idir an dara leictreonsceall is laige fuinneamh agus na cinn os a chionn. Tá ceithre líne acu suite i mbanda an tsolais infheicthe, agus an chuid eile sa bhanda ultraivialait. Fuair an tsraith a hainm ón bhfisiceoir Eilvéiseach Johann Balmer a d'aithin an dóigh a raibh tonnfhaid na línte ag brath ar a chéile agus a d'oibrigh amach foirmle mhatamaiticiúil a cheadaigh do na fisiceoirí coibhneas na dtonnfhad a chomhaireamh. Ní ba dhéanaí ghinearálaigh an Sualannach Johannes Rydberg cothromóid Balmer go cothromóid Rydberg a chuir ar a gcumas tonnfhaid agus minicíochtaí na sraitheanna eile a áireamh.
Is í cothromóid Rydberg ná:
(1/λ) = RZ2[(1/n12)-(1/n22)]
inarb ionann:
Nuair atá n2 ag dul i dtreo na héigríche (∞), tá (1/n22) ag dul go hasamtóiteach i dtreo an neamhní. Mar sin, má ligtear (1/n22) ar lár sa chothromóid, is féidir íosteorainn a chomhaireamh do thonnfhad na sraithe. Tabhair faoi deara nach bhfuil an chothromóid seo i bhfeidhm ach i gcóras atá comhdhéanta as núicléas agus aon leictreon amháin – go praiticiúil is ionann sin agus adamh hidrigine. Dá mbeadh tuilleadh leictreon ann rachadh castacht na cothromóide thar acmhainn na matamaiticeoirí féin.
Is é tonnfhad an chéad líne i sraith Balmer ná 656 nanaiméadar, agus is í teorainn na sraithe ná 364.6 nanaiméadar.
Cnagaire droimgheal
Is éan é cnagaire droimgheal. Is baill d'fhine na Picidae iad.
Reichsgericht
mion|clé|An forigneamh inniu, chuid den ollscoil [[Leipzig]] An chúirt is airde de chuid na Gearmáine, ó 1871 go 1945, ab ea an Reichsgericht agus í suite in Leipzig. clé|mion|An chúirt sa bhliain 1895
Christine Chartrand
Amhránaí, cumadóir agus óstach teilifíse ó Québec a rugadh ar 28 Márta 1948 is ea Christine Chartrand.
Chuaigh sí i mbun a gairme in aois a hocht mbliana déag ar an raidió. Thosaigh sí ag cur ceirníní amach trí Capitol Records, RCA Victor agus Trans-Canada, ag tarraingt aoibh na ndaoine uirthi agus ag bailiú duaiseanna.
I 1980 bhain sí barr an chnagliosta amach den chéad uair le “Il pleut des larmes”, amhrán a dúirt sí in éineacht lena seanchara Claude Stében. An bhliain dár gcionn rinne sí arís é le “Parce que l'amour c'est ça”. Ise a scríobh na hamhráin agus a chum an ceol le haghaidh a halbaim Facettes, a tháinig amach i 1982 agus a bhí léirithe aici féin.
Leanann sí uirthi ag teacht os comhair an phobail agus a fear céile Georges Tremblay ina teannta go minic. I measc na n-amhrán dá cuid ar éirigh thar cionn leo tá “Mon arbre” (1967), “Pourquoi je t'aime” (1968), “Qui sont ces gens?” (1968), “Quatre gouttes de pluie” (1968), “Pala pala pala” (1976), “Les gars” (1976), “Il pleut des larmes” (le Claude Stében, 1980) agus “Parce que l'amour c'est ça” (1981).
Carl Ludwig
Fiseolaí a rugadh i Witzenhausen na Gearmáine ab ea Carl Friedrich Wilhelm Ludwig (29 Nollaig 1816 – 23 Aibreán 1895). Rinne sé taighde ceannródaíoch ar tháil fhaireogacha, d'fhionn an caidéal mearcair fola, agus leis seo léirigh ról na hocsaigine is na ngás eile in imshruthú na fola. D'fhionn sé an cimeagraf i 1847 chun athruithe i mbrú na fola a thaifeadadh ar dhruma deataithe. An chéad duine riamh a choinnigh orgáin ainmhithe beo in vitro (1856).
Paróiste Chaitliceach Rómhánach Naomh Antaine (Cluain Tarbh)
Glacann an pharóiste sa chuid de Chluain Tairbh ó acomhal Bhóthar Bhinn Éadair le Bóthar Chluain Tarbh, ag dul ó dheas ó Pharóiste Cill Easra, agus ansin ag scoilteadh na ceantair ar feadh líne Ascaill an Chaisleáin. Áirítear leis seo atá ceantar stáisiún na nGardaí, limistéar miondíola tánaisteach agus dúichí nós Seafield.
Bhí, uair amháin, tobar beannaithe, laistigh de theorainneacha an pharóiste, ainmnithe i ndiaidh Naomh Philip nó Naomh Denis. Lonnaithe i gcomharsanacht an Bhóthar Dreapaí, níl sé seo le feiceáil a thuilleadh.
Na Frainc
[[Íomhá:Carte des peuples francs (IIIe siècle).svg|mion|clé|Léarscáil de na Frainc sa tríú haois.