cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bunúsaíochas
An Bunúsaíochas mar Fheiniméan
Níl coimhlint na mbunúsaithe agus na nua-aoiseach teoranta don Chríostaíocht amháin. Le fírinne, is féidir coimhlintí den chineál chéanna a aithint laistigh de go leor pobal reiligiúnda eile. Sna reiligiúin eile, is é an rud atá i gceist leis an mbunúsaíochas ná gluaiseacht atá ag iarraidh an seansaol agus an fhéiniúlacht reiligiúnda a chosaint ar an gcultúr idirnáisiúnta Iartharach. Beag beann ar an reiligiún áirithe a mbaineann siad leis, creideann na bunúsaithe go bhfuil a gcath ardtábhachtach, agus cor á chur i gcinniúint na hollchruinne féin acu. Ní hamháin go bhfuil foirceadal reiligiúnda ar leith á chosaint acu, thairis sin tá siad ag féachaint lena mbealach traidisiúnta maireachtála agus le slánú an anama mar choincheap a chosaint ar an tsaoltacht agus ar an díreiligiúnú nua-aimseartha. Is é an rud a thairgeann na gluaiseachtaí bunúsaíocha do lucht a leanúna ná saol rialta i bpobal dlúth a gcuireann an creideamh a dhiansrianta féin le gach gné de. Iad siúd a fhaigheann a leithéid de shaol tarraingteach, bíonn siad den tuairim nach bhfuil fíor-bheogacht ná féiniúlacht ar leith fágtha sa saol reiligiúnda seanbhunaithe, "oifigiúil".
Duibheagán Challenger
clé|mion|An 'Duibheagán Challenger ' vs  [[Sliabh Everest (Teomólungma)|Sliabh Everest]]
Bunúsaíochas
An Bunúsaíochas mar Fheiniméan
An sciath chosanta a thógann na bunúsaithe timpeall orthu féin, ní hamháin go bhfuil sí ceaptha leis na reiligiúin choimhthíocha a choinneáil amuigh. Tá sé chomh tábhachtach céanna, ar a laghad, an leagan "truaillithe", comhaimseartha dá gcreideamh féin a chosc. I saol na Críostaíochta, is minic a deir na bunúsaithe go bhfuil siad "athshaolaithe", gurbh iad na Críostaithe a "chreideann sa Bhíobla", murab ionann agus Protastúnaigh an "phríomhshrutha", na "nua-aoisigh", na "Liobrálaigh", nach í an Chríostaíocht ach an "Eaglastaíocht" (Béarla: Churchianity) a gcreideamh, dar leis na bunúsaithe. San Ioslam, tugtar jama'at ar na pobail bhunúsaíocha, pobail dhlútha de dhaoine atá sáite sa sítheád (jihad), is é sin, an streachailt naofa in aghaidh an chultúir Iartharaigh a chuireann faoi chois an fíor-Ioslam agus an cineál saol a d'ordaigh Dia mar dhlí, shari'ah, do na fíréin. Sa Ghiúdachas, arís, dearctar ar na Giúdaigh Haredi, nó na Giúdaigh atá "dílis don Tórá", mar bhunúsaithe. Cuireann na seicteacha seo an-bhéim ar chomh difriúil atá siadsan ó lucht leanúna na reiligiún eile, ach thairis sin, creideann siad gurb é a ndearcadh féin ar an saol an dearcadh "naofa", murab ionann agus dearcadh "saolta" an leagain oifigiúil den chreideamh. Bíonn na bunúsaithe ag fruiliú nua-earcaigh as a measc siúd a théann leis an leagan seanbhunaithe oifigiúil den chreideamh, agus iad ag áitiú orthu nach é sin an fíor-chreideamh údarásúil.
Béal an Mhuirthead
Is baile margaidh é Béal an Mhuirthead, agus timpeall 2000 duine ina gcónaí ann. Tá sé suite ar leithinis Mhuirthead i gContae Mhaigh Eo. Tá dhá chuan os comhair a chéile ann ar dhá thaobh an bhaile. Tógadh stáisiún garda cósta sa bhliain 1822 san áit a bhfuil baile Bhéal an Mhuirthead anois. clé|250px|thumb|[[Aird Oilí|Cuan Oilí]] Sa bhliain 1825 bheartaigh William Henry Carter (tiarna talún agus ailtire áitiúil) ar a bhaile féin a bhunú agus dá bhrí sin thóg sé féin agus an Bord Iascaireachta cé nua sa bhliain 1826. Is éard a bhí mar chuspóir ag W.H. Carter baile margaidh a chur ar bun agus laghdú a dhéanamh ar thábhacht an Gheata Mhóir, sráidbhaile Muirtheadach níos sine a bhunaigh muintir Bingham, treabhchas cumhachtach. Cuireadh margadh míosúil eallaigh ar siúl i mBéal an Mhuirthead agus is gearr gur tháinig rath air, cé gurb é an Geata Mór a bhí thíos leis. Chuir muintir Bingham i gcoinne na háite nua, ach bhí a sráidbhaile féin beagnach tréigthe ag lucht tráchtála faoi dheireadh na naoú haoise déag.
Bunúsaíochas
An Bunúsaíochas mar Fheiniméan
Is é tuairim a lán scoláirí go bhfuil na cineálacha éagsúla bunúsaíochais an-chosúil le chéile. Sin é an breithiúnas is dual don té a bhfuil saoldearcadh nua-aoiseach, neamhreiligiúnda nó aindiach aige féin. Mar a scríobh Peter Huff ar an iris úd International Journal on World Peace:
Patrick Swayze
Aisteoir, damhsóir agus cumadóir ceoil ab ea Patrick Wayne Swayze, a rugadh ar an 18 Lúnasa, 1952 i Houston, Texas agus a fuair bás ar an 14 Meán Fómhair, 2009. Damhsóir bailé a bhí ann, sular bhain sé cáil dhomhanda amach le páirteanna sna scannáin móra Dirty Dancing agus Ghost, agus mar Orry Main sa tsraith Mheiriceánach North and South. Bhí sé breoite le tamall le hailse sa phaincréas. Bhí sé pósta leis an aisteoir Meiriceánach Lisa Niemi, ach ní raibh aon pháistí acu.
Béal an Mhuirthead
Mar sin féin, rinne an Drochshaol an-díobháil do Bhéal an Mhuirthead i ndaichidí na haoise, agus thug a neart daoine a n-aghaidh ar na Stáit Aontaithe agus ar an mBreatain. I ndeireadh an fichiú haois tháinig rath nua ar an áit agus geilleagar na tíre ag borradh, rud ba chuis le daonra an bhaile a mhéadú.
Bunúsaíochas
Altanna Creidimh na mBunúsaithe
Creideann na bunúsaithe reiligiúnda gur tháinig an scrioptúr naofa go díreach ó dhia nó ó dhéithe a gcreidimh, focal ar fhocal. Tá an creideamh bunúsaíoch bunaithe ar an dá fhoirceadal gur chuir an dia nó na déithe a thoil nó a dtoil in iúl do na fáithe go cruinn, agus go bhfuil an toil sin curtha ar taifead go húdarásúil sa scrioptúr.
Béal an Mhuirthead
Tá Béal an Mhuirthead laistigh de theorainn Ghaeltacht Mhaigh Eo, ach Béarla atá in uachtar ann. Mar sin féin, is iomaí mac léinn a théann ar U.I.S.C.E., coláiste Gaeilge atá ar leithinis i ngar den bhaile, i rith an tsamhraidh.
Bunúsaíochas
Altanna Creidimh na mBunúsaithe
Ó ghlactar leis gurb é an scrioptúr briathar Dé, creideann na bunúsaithe nach bhfuil aon duine i dteideal an briathar sin a athrú, a chiall féin a bhaint as ná easaontú leis. Agus an méid sin ráite, is léir go bhfuil go leor difríochtaí idir na bunúsaithe difriúla. Mar shampla, creideann go leor bunúsaithe Críostaí sa tsaorthoil, is é sin, go bhfuil gach duine i dteideal a rogha féin a bheith aige, ach san am céanna, go bhfuil torthaí áirithe ag dul le roghanna áirithe. Tá an dearcadh taithneamhach ag a lán daoine toisc go bhfuil sé simplí: is féidir le cách an rud is mian leis a dhéanamh, ach iad siúd nach bhfuil ag urramú theagasc Dé, imreoidh Dia díoltas orthu, mura n-éirí siad as an bpeaca. Tá an méid sin soiléir ar na horduithe a thug Íosa sa Tiomna Nua i leith cheist an díoltais: "Is liomsa an díoltas, a deir an Tiarna", mar shampla. Tá creideamh na nGiúdach cosúil go leor, ach is é a ndearcadh siúd nach bhfuil sé mícheart díoltas a agairt.
Sucellos
mion|Deilbh is luaite den dia Sucellus (c. 1d aois AD). Fuarthas é i scrín tí Rómhánaigh ([[lararium). Walters Art Museum, Baltimore.]]
Bunúsaíochas
An Bunúsaíochas Críostaí
Iad siúd a thugann bunúsaithe Críostaí orthu féin, is dóigh leo gur cur síos cruinn é Scrioptúr Naofa na Críostaíochta ar stair an domhain agus an chine dhaonna. Is é an rud atá sa Tiomna Nua ná cúnant nua idir Dia agus an cine daonna, cúnant a chomhlíonann geallúintí an tSean-Tiomna ó thaobh an phlean de atá ag Dia slánú a thabhairt don chine dhaonna. Ó tá siad chomh muiníneach sin as an Scrioptúr, is dual dá lán Críostaithe Bunúsaíocha glacadh le himeachtaí an Scrioptúir mar lomlán na fírinne.
Béal an Mhuirthead
Bhí 'The Playboy of the Western World,' dráma le John Millington Synge, bunaithe ar a bhfaca sé thart faoi Bhéal an Mhuirthead. Synge a chum 'Danny,' dán faoi scraiste ar dhúnmharaigh drong áitiúil é agus é ag filleadh ar Bhéal an Mhuirthead as Baingear in Iorrais.
Sucellos
Dia Ceilteach ó thús ba ea Sucellos, léirithe ag iompar caite mór agus olla (nó bairille). D'adhrtaí é ag na Gaill-Rómhánaigh, agus fosta sa Raetia agus sa Bhreatain. Tá sé gaolmhar le talamhaíocht agus fíon, go háirithe i gceantar na n- Aeduorum.
Béal an Mhuirthead
Ligeann Béal an Mhuirthead isteach chuig leithinis Mhuirtheadach thú. Tá ainm an bhéaloideasa agus na staire ar thuaisceart Mhaigh Eo. Tagann a lán imirceach ar ais ó Shasana gach bliain le haghaidh 'Lá an Logha' ar an 15ú lá de Mhí Lúnasa.
Bunúsaíochas
An Bunúsaíochas Críostaí
Is tábhachtach na dreamanna "litearthaíocha" agus na dreamanna bunúsaíocha sa chiall fhairsing a aithint thar a chéile. Mar a thugann an t-ainm le fios, creideann na "litearthóirí" gur chóir an Bíobla go léir a thuiscint focal ar fhocal. Is amhlaidh, áfach, gur aistriúcháin iad na Bíoblaí ar fad i dteangacha Eorpacha cosúil leis an mBéarla agus leis an nGaeilge, agus mar sin, ní dhéanann siad aithris focal ar fhocal ar an mbuntéacs. Mar shampla, cé go bhfuil Bíobla an Rí Séamas fileata go leor ina fhriotal, is minic a bhíonn sé sách deacair le tuiscint, agus an teanga chomh rúndiamhair agus atá. Is féidir do na litearthaithe freisin gan chreidiúint a thabhairt ach d'aon aistriúchán amháin den Bhíobla, cosúil le Bíobla an Rí Séamas. Ní mar sin a shíleann na bunúsaithe fré chéile, áfach, ach bíonn diagairí liobrálacha, mar shampla, ag milleánú na mbunúsaithe faoi léamh róliteartha ar an mBíobla.
Sucellos
Dealbha
180px|mion|deis|Rilíf de Nantosuelta agus Sucellos as Sarrebourg, [[Museums of Metz.]]
Bunúsaíochas
An Bunúsaíochas Críostaí
Deir an t-antraipeolaí Lionel Caplan, agus é ag tagairt do bhunúsaithe na Stát Aontaithe:
Sucellos
Dealbha
Léirítear Sucellos de ghnáth mar fhear féasógach ag caitheamh wolf-skin, le casúr fadchrannach, agus bairille beorach crochta ar cuaille. Feictear scaití a chéile Nantosuelta in éineacht leis. Agus iad le chéile, tá in aice leo siombail rathúnais agus teaghlachas.
Bunúsaíochas
An Bunúsaíochas Críostaí
Is gá cuimhne a choinneáil air gurb iomaí craiceann a chuir coincheap an bhunúsaíochais de freisin i rith stair na Críostaíochta sna Stáit Aontaithe ó tháinig The Fundamentals i gcló. Iad siúd a bhí ina "mbunúsaithe" de réir na tuisceana comhaimseartha nuair a foilsíodh an tsraith leabhar sin, is iomaí duine acu nach dtabharfaí bunúsaí air inniu ar aon nós, cosúil le John Gresham Machen nó Benjamin Breckinridge Warfield.
Forbassach Ua Congaile
Rí Uí Fhailí ba ea  Forbasach ó Conghaile  (Sean-Ghaeilge  Forbassach ua Congaile) (bás 714).
Bunúsaíochas
An Bunúsaíochas Críostaí
An bunúsaíochas Críostaí mar a thuigtear an téarma inniu, is í is príomhghné di ná an scarúnachas sóisialta - an iarracht a dhéanann na bunúsaithe an tsochaí nua-aimseartha a ruaigeadh as a saol féin go hiomlán. I measc na rudaí a sheachnaíonn na bunúsaithe nó cuid acu, tá, mar shampla, aistriúcháin nua-aimseartha Bhíobla; biotáille agus drugaí; tobac; ceol nua-aimseartha (ceol nua-aimseartha Críostaí san áireamh ag a lán bunúsaithe); úsáid na n-ionstraimí ceoil sa teampall; damhsa; fir agus mná ag dul ag snámh in éineacht; éadaí nach dtaispeánann go soiléir cé acu bean nó fear atá ann; agus éadaí a thaispeánann go róshoiléir é.
Sucellos
Dealbha
Feictear an dís i rilíf mór le rá as Sarrebourg, gar de Metz, Tá Nantosuelta ina seasamh ar chlé, ag caitheamh gúna fhada. Ina láimh chlé aici, tá réad beag tí-cruthach le dhá pholl chiorclacha agus díon stuacach – colmlann b'fhéidir – ar ceann fada. Ina a láimh dheis aici, tá patera agus sí á doirteadh ar altóir sorcóireach. Tá Sucellos féasógach ina sheasamh ar dheis, ag caitheamh ionair le brat thar a ghualainn dheis. Ina láimh dheis aige, tá casúr agus ina láimh chlé tá olla. Ós cionn na bhfíoracha tá inscríbhinn thiomanta agus faoina mbun tá Rilíf íseal d'fhiach dubh. As foirm na litreacha, chuir Reinach, dáta ar an ndealbh idir deireadh na chéad aoise agus tús na dara.
Inscríbhinní
Feictear an sincréiteachas de Sucellus agus Silvanus i saothar ealaíne as Narbonensis.
Gnóthaí agus cúraim
Tá Sucellus gaolmhar le Silvanus na Rómhánach. Cosantóir na gcoillte agus na ngort ba ea é, i dteannta le silvani áitiúla, triúr le gach réadmhaoin: an teach, na goirt agus na teorannacha. Cosnaíonn Silvanus na tréada ar mhic tíre, agus feictear é agus craiceann mhac tire á chaitheamh aige.
Sa Ghaill, aithníodh Silvanus le Sucellus agus a casúr agus babhla aige. Tá sé míolta gur le haghaidh foirgníochta agus tógáil claíocha, ach ní léir seo. Molann Green gur dia chthonic é Sucellus, ag cisaint an teorainn idir na daoine beo agus na marbh.
Sanas
upright|mion|Dealbh chré-umha de Sucellus as [[Vienne.]]
D'fhéadfadh é go bhfuil brí ’buailteoir’ leis an bhfréamh Gaillise cellos, é féin fréamhaithe ón Próit-Ind-Eorpach *-kel-do-s, as a thagann fosta an Laidin per-cellere, an Ghréigis klao ('bris') agus an Liotuáinis kálti ('gaibhnigh'). Tá brú 'maith' leis an réimír su-, a fheictear i n-ainmneacha pearsanta na nGallach. Aistrítear Sucellus go minic sa bharr mar 'an buailteoir maith.'
Moltar sanas eile ag Blanca María Prósper, as an bhfréamh derivative of the Próit-Ind-Eorpach *kel- ‘cosain’, .i. *su-kel-mó(n) "le dea-chosaint", nó an fhoirm ghníomhaíoch *su-kel-mṇ- (tharlódh ansin simpliú agus comhshamhlú carn sondach). Dar le Prósper, bheadh gaol ann idir é agus an t-ainm Indice Suśarman-.
Forbassach Ua Congaile
Bhí gaol ann idir é agus a réamhtheachtaí, Fland Dá Chongal ach ní fios go cruinn cérbh é.
De réir an ríliosta sa Leabhar Laighneach, bhí réimeas trí bliana aige, b'fhéidir idir na blianta 711–714.
Bhí de shean-nós aighneas idir Uí Fhailí agus na ríthe Uisnigh. Sa bhliain 714, rinne sé iarracht leas a bhaint as ruathar a rinne Síol Aodha Sláine ar Murchadh ba Mí agus rinne sé féin ruathar ar an Mí. Cloíodh agus maraíodh é áfach ag fir na Mí i gCath Garbsalaigh.
Emily Beatty
Is imreoir haca Éireannach í Emily Beatty. Rugadh í ar an 18 Lúnasa 1993. Bhí sí mar chuid de scuad na hÉireann ag Corn an Domhain 2018 i Haca na mBan nuair a tháinig siad sa dara háit.
Coillte Mach
Baile in oirthear Chontae Mhaigh Eo is ea Coillte Mach (Kiltimagh as Béarla). Rugadh Antoine Raiftearaí an file sa mbaile seo. Is as an mbaile do Louis Walsh. Is féidir gur ó ainm an bhaile seo a thagann an focal béarlagair Béarla culchie nó "duine tuaithe".
Peadar O'Donnell
Scríbhneoir Béarla agus gníomhaí polaitiúil, idir Phoblachtach agus Mharxach, a bhí i bPeadar O'Donnell (Peadar Ó Domhnaill an leagan lán-Ghaeilge dá ainm, ach is é an leagan measctha a d'úsáid sé féin).
Saol
Rugadh sa Chlochán Liath i dTír Chonaill ar an 22 Feabhra 1893 é, agus fuair sé bás ar an 13 Bealtaine 1986. Bhí sé ina eagraí do Cheardchumann Oibrithe Iompair agus Ilsaothair na hÉireann agus throid sé i gCogadh na Saoirse.
Nuair a tháinig scoilt na nÓglach agus scaradh na gcompánach, thogair sé buille a bhualadh ar son na Poblachta, in aghaidh na Saorstátairí. Bhí sé ar dhuine acu siúd a shealbhaigh na Ceithre Cúirteanna, agus cimíodh é go gairid i ndiaidh bhombardú an árais sin. Chaith sé an chuid ba mhó de bhlianta an chogaidh chathartha i bPríosún Mhuinseo, agus i ndeireadh an chogaidh, chaith sé 41 lá ar stailc ocrais.
Nuair a scaoileadh saor leis an Dálach, chuaigh sé le polaitíocht i Sinn Féin, agus é ag iarraidh na Poblachtaigh a stiúradh i dtreo an tSóisialachais. Níor éirigh leis, agus ó nár éirigh, bhunaigh seisean agus lucht a leanúna an Chomhdháil Phoblachtach sa bhliain 1934. Throid sé i gCogadh Cathartha na Spáinne freisin, agus d'fhruiligh sé Poblachtaigh chlé eile in Éirinn le páirt a ghlacadh sa chogadh sin, Proinsias Ó Riain ina measc.
I ndiaidh na 1940idí, d'éirigh sé as an bpolaitíocht de réir a chéile, agus chaith sé a dhúthracht lena chuid oibreacha liteartha. Bhí sé ina eagarthóir ar The Bell sna blianta 1946-54.
Bhí aithne phearsanta aige ar Shéamus Ó Grianna agus ar Sheosamh Mac Grianna. Ba é Seosamh a d'aistrigh dhá leabhar leis go Gaeilge. Bhí an teanga ag an Dálach féin, cé nár bhain sé úsáid liteartha aisti.
A Rickle in Time
Craoladh "A Rickle in Time", an chéad eipeasóid den dara sraith de Rick and Morty, ar an 26 Iúil 2015. Scríobh Matt Roller an eipeasóid seo. D'fhéach 2.12 milliún duine ar an eipeasóid.
Comhairle Contae Bhaile Átha Cliath
Ba chomhairle de Chontae Bhaile Átha Cliath í Comhairle Contae Bhaile Átha Cliath.
Bearna na Gaoithe
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Bearna na Gaoithe air:
Trádáil cos istigh
mion|333x333px Trádáil stocmhargaidh, bunaithe ar fhaisnéis airgeadais a gnóthaíodh go míchuibhiúil laistigh de ghnó lacht, is ea trádáil cos istigh.
Spittal
51.8696°N, -4.939°W
Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea Spittal, 129.1 km ó Caerdydd agus 334 ó Londain. Tá daonra 483 ann, agus tá 101 (20.9%) in ann Breatnais a labhairt.
La Brea
Is limistéar i Los Angeles é La Brea. Tá poill tarra ann ina bhfuarthas cnámha dineasár agus iarsmaí réamhstairiúla eile.
Gabhadh Jagtar Singh Johal
Coinneáil ar chúiseanna polaitiúla is ea gabháil Jagtar Singh Johal a tharla i mí na Samhna 2017 sa Phuinseáb.
McKenzie, Alabama
Is é McKenzie baile i gContaetha Butler agus Conecuh, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhí 508 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.
Gabhadh Jagtar Singh Johal
Gabháil
Gabhadh Jagtar Singh Johal san India in 2017. De réir Ghrúpa Oibre na Náisiún Aontaithe ar Choinneáil Treallach, tá an tUasal Johal á choinneáil "arbitrarily" agus ba cheart é a scaoileadh láithreach. Tar éis a n-imscrúduithe, chinn grúpa na Náisiún Aontaithe go raibh coinneáil an Uasail Johal gan triail “on discriminatory grounds, owing to his status as a human rights defender and based on his political activism, religious faith and opinions," rud a dhearbhaigh teaghlach an Uasail Johal ó gabhadh é den chéad uair in 2017. Tá sé ráite ag Agtar Singh Johal leis an BBC gur céasadh é agus b'éigean dó ráitis faoi admháil eithigh a shíniú. Tá Jagtar Singh Johal cúisithe as rannpháirtíocht i ndúnmharuithe an Bhriogáidire (scortha) Jagdish Gagneja, ceannaire RSS Ravinder Gosain agus an Tréadaí Sultan Masih agus as maoiniú na heagraíochta sceimhlitheoireachta Fórsa  Fuascailte na Cálastáine i mí na Samhna 2017, nach bhfuil aon fhianaise inghlactha go breithiúnach ina choinne, in ainneoin go raibh breis agus trí bliana le himscrúdú ag na gníomhaireachtaí faisnéise. Níor tugadh Johal chun trialach.
Suíceach Briotánach as Dùn Breatann, Albain is ea Johal a bhfuil amhras air go raibh baint aige le go leor maruithe polaitiúla sa Phuinseáb.
McKenzie, Alabama
Oideachas
Is K-12 scoil lonnaithe i McKenzie é Mckenzie High School.
Capras
Is tom beag duillsilteach spréite é an an capras, dúchasach do dheisceart na hEorpa. Na duilleoga ailtéarnach ubhchruthach is rud beag méith. Na bláthanna 5-7 cm ar trastomhas, ceathairpheitealach, bán le cuid mhaith staimíní corcra. Déantar na bachlóga óga a phicilt mar chaprais.
Roc nimhe
Grúpa roc spadánta, forleathan i bhfarraigí trópaiceacha is measartha. Diosca na colainne cruinn, an craiceann mín, an t-eireaball láidir. Orgáin leictreacha forbartha go maith, in ann turraing láidir a tháirgeadh chun néal a chur ar a chreach. Cuimsíonn sé cineál mór san Atlantach thuaidh atá 1.8 m ar fhad.
Gabhadh Jagtar Singh Johal
Cúis na gabhála
Níor chuir údaráis na hIndia fianaise ar fáil fós do dhlíodóir Johal, a nascann é le coireanna ar bith, rud a fhágann nach féidir Johal a thabhairt chun trialach. Líomhnaíonn dlíodóir Johal nach bhfuil aon fhianaise den sórt sin ann, le tuiscint go bhfuil údaráis na hIndia ag coinneáil Johal d'aon ghnó agus go neamhdhleathach. Agus é faoi choimeád, cúisíodh Johal i gcoir eile freisin.
Líomhnaíonn a theaghlach gur coinníodh go bréagach é agus gurbh éigean dó ráitis bhána a shíniú agus aghaidh a thabhairt ar chéasadh sa phríosún. Shéan na póilíní na héilimh seo agus thug siad "emotional drama", orthu, ag tabhairt faoi deara go mbeadh aon duine a d’fhulaing méid an chéasta a líomhain Johal géilleadh dá chréacht. Scríobh na daoine agus na heagraíochtaí seo a leanas chuig Dominic Raab ag impí air níos mó a dhéanamh chun scaoileadh Johal a chinntiú; grúpaí idirnáisiúnta chearta an duine agus grúpaí  Suíceach sa Phuinseáb agus sa diaspóra, chomh maith le breis agus 140 Feisire Parlaiminte (FP) na RA, lena n-áirítear iar-rúnaí an Bhreatimeachta David Davis; an t-iar-rúnaí forbartha idirnáisiúnta Hilary Benn; Seanóir an Tí, Sir Peter Bottomley; ceannaire Phàrtaidh Nàiseanta na h-Alba ag Westminster, Ian Blackford; méara Sheffield, Dan Jarvis; iar-aire na hOifige Gnóthaí Eachtracha an Tiarna Hain; iar-cheannaire na nDaonlathaithe Liobrálacha Menzies Campbell; agus Andrew Rosindell, ball Coimeádach den roghchoiste um ghnóthaí eachtracha. Tá imní orthu faoi choinneáil Johal agus faoi líomhaintí faoi chóireáil bhrúidiúil i leith Johal - cuireadh i leith phóilíní na hIndia gur chéas siad é agus é faoi choimeád. Tá for-rochtain shuntasach Chálastáineach luaite ag rialtas na hIndia i dtreo Feisirí na Breataine de bhunadh Indiach as a dtacaíocht do Johal agus d'áitigh go bhfuil a bhfreasúra bunaithe ar bhlocanna móra vótála a cheansú,
An Staid Reatha (Aibreán 2022)
Bhí cás an Uasail Johal curtha ar aghaidh anois chuig Rapóirtéir Speisialta na NA ar chéastóireacht agus íde nó pionós eile atá cruálach, mídhaonna nó táireach nó pionós le haghaidh tuilleadh imscrúdaithe. Dúirt urlabhraí de chuid rialtas na Ríochta Aontaithe: "We have consistently raised our concerns about Mr Johal's case with the government of India, including his allegations of torture and mistreatment and his right to a fair trial."
Heather Payne
Is imreoir sacair í Heather Payne. Imríonn sí d'fhoireann sacair na hÉireann.
Gleann Chalraí Uachtarach
Is sráidbhaile é Gleann Chalraí Uachtarach. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Capriccio (ceol)
Sa cheol, píosa gearr ceoil, de ghnáth éadrom taibhseach, go minic don phianó. Chum Brahms cuid mhaith samplaí cáiliúla.
Gladys Knight
Amhránaí Meiriceánach is ea Gladys Maria Knight (28 Bealtaine, 1944 a rugadh í).
Stow Hill
51.5822°N, -3.0036°W
Baile i Casnewydd, an Bhreatain Bheag, is ea Stow Hill, 16.4 km ó Caerdydd agus 199 ó Londain. Tá daonra 4,594 ann, agus tá 380 (8.3%) in ann Breatnais a labhairt.
São Paulo
Is é São Paulo (San Pól) an chathair is mó sa Bhrasaíl. Tá an chathair suite in oirdheisceart na tíre le daonra thart faoi 11 mhilliún sa mhórchathair. Bhí forbairt mór uirthi sa 19ú haois le tionscadal an chaife, agus sa lá atá inniu ann is ceantar mór táirgeachta agus dáiliúcháin í. Is í príomhchathair an stát São Paulo í. Tá an chathair suite ag 23°32′36″ Theas, 46°37′59″ Thiar.
Is í an chathair is mó sa leathsféar theas le hachar 1,523.0 km2 agus le daonra 11 milliún í. Tá 19 milliún duine ina gcónaí i mórcheantar São Paulo de réir an rialtais.
Dlí Uí Mhurhcú
Féach freisin
Dlí Uí Mhurchú
Pengő
B'iarairgeadra Ungárach é an pengő a bhí in úsáid idir 21 Eanáir 1927 agus 31 Iúil 1946 nuair a d'éisíodh an forint ina áit tar éis tréimhse hipearbhoilscithe. Bhí 100 fillér sa phengő.
Tosach
I ndiaidh an Chéad Chogaidh Dhomhanda bhí ard-ráta boilscithe ar an krone Ostra-Ungárach (korona san Ungáiris .i. 'coróin'). Laistigh den Ungáir éisíodh airgead nua, an pengő, agus luach 12,500 krone air. Sainníodh luach an phengő mar seo: b'fhiú cileagram óir an méid 3,800 pengő. Níor éisíodh pengő óir áfach, mar a rinneadh i gcás an krone.
Deireadh an phengő
Chaill an pengő cuid mhór a luacha tar éis an Dara Chogadh Domhanda agus ba shin an ráta hipearbhoilscithe is airde a thaifeadadh riamh. Athluacháladh an pengő ach níor stop an hipearbhoilsciú agus fad is go raibh na praghsanna ag ardú gan stop ná stad, éisíodh airgead i luacha níos airde fós gur shroicheadh luach seisilliún (míle billiún billiún, 1021) pengő (íomhá). Priontáladh an luach seo ach níor éisíodh é. Is é an luach airgid is airde a bhí in úsáid ná 100 billiún billiún (100 cuintilliún, 1020) pengő (íomhá).
Níor féidir an geilleagar Ungárach a dhaigniú ach trí cruthú airigid nua agus mar sin, cruthaíodh an forint ar luach 400 ochtailliún (400 billiún billiún billiún, 4×1029) pengő ar 1 Lúnasa 1946.
Gaelpheil Trá
Cluiche is ea Gaelpheil Trá. Is í an pheil Ghaelach a bhunús, ach is ar ghaineamh tirim a imrítear é.
An cluiche
Tá an cluiche cosúil leis an ngnáthpheil Ghaelach, ach tá roinnt difríochtaí ann freisin. Mar shampla, ní mhaireann cluiche ach fiche nóiméad, agus úsáidtear páirc imeartha níos lú.
Stair
Eagraíodh an chéad chomórtas i Long Beach, Nua-Eabhrac, sa bhliain 2004. Sa bhliain 2008 a imríodh an chéad chomórtas san Eoraip, i Nantes na Briotáine. Imrítear Gaelpheil Trá i dtíortha eile san Eoraip anois freisin, mar shampla san Ísiltír.
Atáirgeadh plandaí
Ciallaíonn atáirgeadh ná an próiseas chun sliocht a tháirgeadh, tréith bhunúsach an orgánaigh. Is éard is atáirgeadh plandaí ann ná óga nó sliocht a ghiniúint i bplandaí, a d'fhéadfaí a dhéanamh trí atáirgeadh gnéasach nó  éighnéasach. Gineann atáirgeadh gnéasach sliocht trí chomhtháthú gaiméit firinn le gaiméit baineann chun siogót a dhéanamh. De bharr an phróisis seo, bíonn an sliocht nua leithleach go géiniteach ón tuismitheoir nó a dtuismitheoirí. mion|''Atáirgeann an planda [[Bryophyllum go neamhghnéasach trí bhuinneoga nua ó na duilleoga.]]
Tréimhse bhanna
mion|Sampla - bannaː 2 bhliain, 20%,  4% sab, 3.9605% Tomhas d'íogaireacht an phraghais atá ar phunann bannaí - nó banna - maidir le hathrú i rátaí úis is ea tréimhse bhanna. Is coincheap eile í an aibíocht, nuair a mbíonn banna tagtha go ham a iníocthachta.
Trevor Howard
B'aisteoir Sasanach é Trevor Wallace Howard-Smith (a rugadh ar an 29 Meán Fómhair 1916 agus a fuair bás ar an 7 Eanáir 1988).
Tina Fey
Is aisteoir, fuirseoir agus scríbhneoir Meiriceánach í Elizabeth Stamatina "Tina" Fey (rugadh 18 Bealtaine, 1970).
Nicolas-Louis de Lacaille
Réalteolaí ó Rumigny na Fraince ab ea Nicolas Louis de Lacaille (1713-1762). D'ullmhaigh sé an chéad chatalóg iontaofa d'ionaid na réaltaí sa leathsféar theas. D'ainmnigh sé 14 réaltra.
Moscó
Tá sé mar áit chónaithe d'uachtarán na Rúise, atá ina chónaí sa Kremlin. Tá clú agus cáil bainte amach ag an Kremlin ós rud é go bhfuil sé suite i gceartlár Mhoscó. Ón Kremlin is féidir an Chearnóg Dhearg (soir), Gairdín Alacsandair (siar) agus Abhainn Moskva (deas) a fheiceáil.
thumb|left|260px|An Chearnóg Dhearg
Iompar
Tá ceithre aerfort idirnáisiúnta (Bhnúcobho, Domodedebho, Siúcobhscaí agus Seiriméitiebhó) ag an gcathair. Freastalaíonn naoi stáisiún traenach agus trí chalafort abhann an chathair. Ó 1935 oibríonn an meitreo.
Suíomh
Tá Moscó suite i lár an chuid Eorpach den Rúis, idir na habhainn Oca agus Bholga. Is é 1081 km2 achar na cathrach (2006). Tá an chuid is mó (877 km2) suite taobh istigh den chuar-mhótarbhealach MKAD, agus an 204 km2 eile – taobh amuigh de. Is é 156m an airde mheánach os cionn leibhéal na mara. Tá an pointe is airde – 225m – suite ar an Ard Theóiplaí Stan. Tá an abhann Moscó 38km ar fhad taobh istigh den MKAD.
Fásra
Tá 34,300 ha (nó an tríú cuid na cathrach go léir) faoi ghlas.
I Moscó tá páirceanna agus coillte móra ann mar Ismaidhlobhscí, Timíriasebhscí, Filiobhscí, Liúblinscí, Bútobhscí, Bitsebhscí, Kusmínscí, Kúscobjo, an Gáirdín na Lus, Gáirdín Niescútsní, Bitsebhscí, na séadchomhartha Tsaritsinó agus Kolomenskoe.
Tá cuid den Pháirc Náisiúnta Losíní Ostrobh (Inis na Mús) suite laistigh den chathair.
Síol Muiredaigh
Clann Ghaelach suite i dtuaisceart Ros Comáin ba ea Síol Mhuirí (Meán-Ghaeilge Síol Muiredaigh, Síol Mhuireadhaigh, Síol Mhuiri).
Stair
Muiredach Muillethan rí Chonnacht (bás 702) ba ea sinsear Shíol Mhuirí Uí Bhriúin Aoi.
Clanna
I measc clanna Shíol Mhuirí, bhí a leanas:
Talgarth
51.9955°N, -3.2308°W
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Talgarth, 57.4 km ó Caerdydd agus 220 ó Londain. Tá daonra 1,681 ann, agus tá 198 (11.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Brasília
Is í Brasília príomhchathair na Brasaíle. Tógadh i lár na tíre mar chathair phleanáilte sna caogaidí í, agus na ceantair thithíochta leagtha amach mórthimpeall ar an gceantar riaracháin agus ambasáidí.
B'é an tUachtarán Juscelino Kubitschek a chinn ar chathair phleanáilte a thógáil i gcroílár na tíre, le baint den dóigh a raibh Rio de Janeiro ag sú acmhainní daonna agus nádúrtha na Brasaíle i leataobh, agus na réigiúin eile á bhfágáil faoi leatrom. B'iad Lúcio Costa, Oscar Niemeyer, agus Roberto Burle Marx a dhear an chathair. Go bunúsach, b'é Costa a rinne an leagan amach, agus b'as peann Niemeyer a tháinig na foirgnimh phoiblí. Thit sé ar chrann Marx radharcraí na cathrach a dhearadh. Thosaigh na hoibreacha tógála sa bhliain 1956, agus tháinig deireadh leo ceithre bliana ina dhiaidh sin, nuair a hathraíodh feidhmeanna na príomhchathrach ó Rio de Janeiro go Brasília.
thumb|left|300px|Brasília: radharc ón spás
Labradór
thumb|Labradór Is cineál madra foghlaeireachta é an Aimseadóir Labradóir nó díreach Labradór. Tá siad ar ceann de na pór madraí is mó a bhfuil tóir air sa Ríocht Aontaithe agus sna Stáit Aontaithe.
Bhí roinnt de na coinéil a shíolraigh a shinsir, an uisceadóir Naomh Sheáin, i Sasana. Ag an am céanna, tosaíodh meascán de fachtóirí bás an uisceadóir Nomh Sheáin, cuireadh polasaí um chosaint caora i dTalamh an Éisc agus coraintín confaidh sa Ríocht Aontaithe, agus lean é seo go bás an uisceadóir Naomh Sheáin i gCeanada.
Sna 1830idí, iomportáil an 10ú Iarla Home agus a bheirt nia an 5ú Diúc Buccleuch agus an Tiarna John Scott sinsir an pór ó Thalamh an Éisc go dtí an Eoraip chun iad a úsáid mar mhadraí foghlaeireachta. Duine eile a bhí mar thacadóir luath go na madraí Thalamh an Éisc, nó Aimseadóir Labradóir mar atá aithne againn orthu, ná an 2ú Iarla Malmesbury a shíolraigh iad de bharr a shaineolas ar seilg a dhéanamh ar éanlaith uisce.
I rith na 1880idí, chomhoibrigh an 3ú Iarla Malmesbury, an 6ú Diúc Buccleuch agus an 12u Iarla Home chun an nua-pór Labradór a fhorbairt agus a bhunú. Thug Buccleuch dhá mhadraí go Malmesbury, Buccleuch Avon agus Buccleuch Ned. Chúpláil na madraí seo le madraí baineann a bhí ag iompar fuil ó na madraí a iomportáil an 5ú Diúc agus an 10ú Iarla Home. Tógtar na sliocht mar shinsir an Labradór nua-aimseartha.
Tuairiscí Luath
Tá roinnt cur síos luath den uisceadóir Naomh Sheáin le fáil. I 1822, thrasnaigh an taiscealaí W.E Cormack an oileán Talamh an Éisc ar cos. In a dhialann scríobh sé                "Tá na madraí traenáilite go han-mhaith mar aimseadóirí i bhfoghlaeireacht agus tá siad úsáideach i slíthe eile chomh maith.... Tá an madraí le gruaigh mín nó gearr níos fearr mar nuair a thagann aimsir sheaca cuireann an sioc isteach ar na madraí le gruaig fada agus iad ag teacht amach as an uisce"
Rinne an Coirnéal Walker cur síos luath ar an madra, dúirt sé gurbh iad "an madra is fearr i comhair foghlaeireacht d'aon saghas. Tá sé dubh go ginearálta agus níl sé níos mó ná Phointéir, cosaí an-tanaí, le gruaig gearr agus mín agus níl eireaball catach aige; tá sé an tapaí; ag rith, ag snámh agus ag troid... agus tá srón ghéar aige"
Deirtear gur thógtar an chéad madra Naomh Sheáin ó Shasana timpeall ar 1820, ach bhí clu agus cáil ar an madra i Sasana cheana féin; tá scéal ann a deireann go bhfaca an 2ú Iarla Malmesbury madra Naomh Sheáin ar bád iascaireachta agus rinne sé socruithe láithreach le trádalaí cúpla de na madraí seo a iomportáil go Shasana. Chuaigh na madraí seo i bhfeidhm chomh mór sin ar an Iarla lena chuid cumas agus ábaltacht aon rud a aimsiú in uisce agus ar an tír go thug sé a choinéal ar fad dóibh len iad a fhorbairt agus a cobhsú.
Gleann Chalraí Íochtarach
Is sráidbhaile é Gleann Chalraí Íochtarach. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Capriccio (pictiúr)
San ealaín, is pictiúr nó prionta samhailteach é capriccio. San 18ú céad tháirg Canaletto is Giovanni Pannini (1691-1765) tírphictiúir den déanamh seo, go minic le foirgnimh ó áiteanna éagsúla sa phictiúr céanna. Bhí Goya is Tiepolo gafa leis an gcoincheap céanna, agus tháirg eitseálacha fantaiseacha le hábhair anchúinseacha áiféiseacha.
Ailill Corrach mac Flainn
Rí Uí Fhailí ba ea  Ailill Corrach mac Flainn  (bás 741). Fland Dá Chongal, iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 714 go dtí 741.
Maraíodh ceathrar deartháireacha aige i gCath Átha Seanaigh sa bhliain in 738, nuair a treascraíodh fir na Laigean ag Ardrí na hÉireann, Aodh Allán. Maraíodh Ailill féin sa bhliain 741 ach ní thuairiscítear na cúinsí.
Patraisc choiteann
Is éan í an phatraisc nó an phatraisc choiteann. Is baill d'fhine na Accipitridae é.
Bliain na gCeithre Impirí
mion|[[Galba]] Sa bhliain 68, d'éirigh na míleataigh amach in aghaidh Nearó. Chuir an t-impire lámh ina bhás féin ansin, de rogha ar an gcur chun báis a bhí i ndán dó. Sa bhliain 69, thum an Impireacht i gcogadh cathartha ar feadh bliana, a dtugtar Bliain na gCeithre Impirí air. mion|Otho
Galba
Thacaigh an Garda Praetóireach Galba ar dtús. Níor mhair sé ach cúpla mí. Mharaigh Otho é ar 15 Eanáir 69 agus agus ghabh sé an chumhacht le lámh láidir. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Gambard_1847_Vitellius.jpg|mion|anbhás Vitellius, le Henri-Augustin Gambard, 1847
Otho
Tháinig, Otho i gcomharbas ar Ghalba. Sheas ginearál eile, Vitellius, ina choinne don cheannaireacht. Fuair 40,000 bás i gcath Bedriacum, is cosúil. Chuir Otho lámh ina bás féin.
Vitellius
Ceapadh Vitellius ina Impire in Aibreán na bliana 69. Ní raibh Vitellius i gcumhacht ach ar feadh cúpla mí. Cuireadh as oifig é le linn coup d’état agus Vespasian i mbun. Fuair Vitellius anbhás ar an 22 Nollaig 69.
Vespasian
Tháinig Vespasian i gcomharbacht air. Ach thacaigh Vespasian le Vitellius ar dtús. Tamaill ina dhiaidh, d'fhógair na hairm san Éigipt agus Iúdáia Vespasian mar impire ar an 1 Iúil.
Ina iarracht chun chumhacht a bhaint amach, nasc Vespasian a fhórsaí le Mucianus, gobharnóir na Siria, agus le Primus, ginearál i bPannonia, agus mháirseáil sé ar an Róimh. clé|mion|Vespasianus Treoraigh Primus agus Mucianus fórsaí na bhFlaiviach i gcoinne Vitellius. Ar an 20 Nollaig 69, briseadh ar Vitellius, agus an lá dár gcionn dhearbhaigh an Seanad Vespasian ina Impire Rómhánach.
Flaithnia mac Flainn
Rí Uí Fhailí ba ea  Flaithnia mac Flainn  (died 755). Fland Dá Chongal, iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 741 go dtí 755.
Talsarnau
52.9031°N, -4.0637°W
Flaithnia mac Flainn
Maraíodh a réamhtheachtaí agus leasdeartháir, Ailill Corrach, da bhliain 741 agus ní tuairiscítear na cúinsí. Feictear Flaithnia in sna hannála ach ansin ina thásc.
Rinneadh rí Uí Fhailí dá mac, Diarmaid (bás 783).
Talsarnau
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Talsarnau, 169.4 km ó Caerdydd agus 310 ó Londain. Tá daonra 537 ann, agus tá 332 (61.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Mayflower
mion|clé|Íomhá rómánsach, gan dabht Long Shasanach ab ea an Mayflower, a d'ardaigh a cuid seolta sa bhliain 1620 chun an Domhan Úr agus saoirse a bhaint amach. Bhí 102 paisinéir ar bord, oilithrigh cuid acu. Tháinig siad i dtír in Plymouth, Massachusetts, i Meiriceá ar 21 Nollaig 1620.
Vicky Phelan
Bean Éireannach as Móin Choinn i gContae Chill Chainnigh, ab ea Vicky Phelan (28 Deireadh Fómhair 1974 - 14 Samhain 2022), a bhain clú amach san fheachtas chun cúiteamh a fháil d'íospartaigh Scannal CervicalCheck.
Mayflower
Na "Pilgrim Fathers" a thugtar ar lucht an Mayflower sa lá atá inniu ann, ainm nár tugadh orthu go dtí 1820. mion
Cúlra
Bhí Plandáil Uladh ar bun le 11 bliain nuair a chuir lucht an Mayflower tús lena n-aistear sa bhliain 1620.
"Separatists" nó "Scarúnaithe" a bhí iontu seo, Piúratánaigh radacacha a raibh sé mar aidhm acu scaradh le hEaglais Shasana toisc gur shíleadar go raibh an eaglais sin fós ag cloí an iomarca le traidisiúin agus searmanais na hEaglaise Caitlicigh.
Vicky Phelan
Scannal
Fuarthas amach ina dhiaidh sin go raibh toradh na tástála sin mícheart. In 2014, diagnóisíodh go raibh ailse ceirbheacs ar Phelan.
Le linn 2015-2018, thug sí cás Ard-Chúirte in aghaidh na saotharlainne i Meiriceá a rinne anailís ar a tástáil smeartha in 2011.
Mayflower
Cúlra
Bhí 12 bliain caite ag na Separatists i Leiden san Ísiltír i ndiaidh dóibh teitheadh ó ghéarleanúint i Sasana. Ach nuair a bhí cogadh ag bagairt idir an Ísiltír agus an Spáinn, rinne siad cinneadh imeacht chuig an Domhan Úr, áit ina mbeadh deiseanna eacnamaíochta sa mbreis acu chomh maith. mion|Teacht i dtír, Nollaig 1620ː líníocht ó 1876 agus iomhá rómánsach gan dabht Bhíodar ag iarraidh maireachtáil go neamhspleách de réir fhocail an Bhíobla. Bhíodar uilig ag leanacht na comhairle a thug Dia d’Abrahám i Leabhar Gheineasas: “Imigh ó do thír féin, agus ó do mhuintir féin agus ó theach d’athar chun na tíre a thaispeánfaidh mé duit.”
An tInbhear
Is sráidbhaile é an tInbhear. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Mayflower
Cúlra
Bhí chuile rud a tharla leagtha amach ag Dia, dar leo, agus bhí an cine daonna roinnte idir an dream a bhí roghnaithe ag Dia agus an dream nach raibh. (Bhí Cromail féin tamall ina Scarúnaí agus é ina fhear óg agus deirtear go ndearna sé iarracht dul ar imirce go Connecticut i 1634, ach nár cheadaigh rialtas Sasana dó imeacht.)
Vicky Phelan
Scannal
Faoi dheireadh, rinne Phelan socrú €2.5 milliún sa chás Ard-Chúirte. Níor ghlac an tsaotharlann le dilteanas sa chás.
Fiosrúchán
Bunaíodh Fiosrúchán Scally mar gheall ar an dua a chaith sí agus an misneach a léirigh sí ag tarraingt aird ar a scéal féin agus ar scéalta ban eile.
Mayflower
Aistear
Ceardchomhlacht i gcathair Londan a chuir an t-airgead ar fáil dóibh le coilíneacht a bhunú, ceann de na dreamanna céanna a rinne maoiniú ar na plandálaithe i gCúige Uladh agus ar ainmníodh Londonderry ina n-onóir i 1613.
Vicky Phelan
Fiosrúchán
Foilsíodh tuarascáil Fhiosrúchán Scally in 2018 ar ghabh an Stát léithscéal leis na mná dá barr.
Mayflower
Aistear
Chuir na hOilithrigh h chun farraige ar 16 Deireadh Fómhair 1620 i long a úsáideadh roimhe sin le fíon a iompar.
Vicky Phelan
Bás
Tar éis a báis, dúirt Uachtarán na hÉireann, Mícheál D. Ó hUigínn, "A bhuíochas lena hiarrachtaí pearsanta uafásacha gan staonadh in ainneoin an ualaigh arbh éigean di a iompar, tá cosaint tugtha agus tabharfar amach anseo, do shaol an iliomad ban."
Mayflower
Aistear
Bhí 102 paisinéir ar bord, idir ghasúir, daoine fásta, agus searbhóntaí, chomh maith le criú.. tríocha, nó mar sin (liosta iomlán anseo ). Bhí barraíocht daoine ar an long. mion|macasamhail lánscála in Plymouth MA inniu Dream faoi leith a bhí i 37 de na paisinéirí agus is féidir sin a aithint ó na hainmneacha a bhaist siad ar a gclann: Humility Cooper, Remember Allerton, Desire Minter, Resolved White, agus na deartháireacha Love agus Wrestling Brewster (ag iomrascáil le Dia a bhí i gceist ag William Brewster nuair a thug sé an t-ainm sin ar a mhac. Bhí beirt iníonacha le Brewster, Fear agus Patience, fágtha sa mbaile aige.).
Separatists nó Scarúnaithe a bhí iontu seo,  Rinneadh géarleanúint reiligiúnach orthu i Sasana. mion|ní raibh níl mórán spáis ann taobh istigh ǃ Piúratánaigh a bhí sásta fanacht in Eaglais Shasana agus dul i gcion uirthi “ón taobh istigh” a bhí sa chuid eile den dream a thug faoin aistear seo.
Síceolaíocht
Is éard atá i gceist leis an tsíceolaíocht (nó an aigneolaíocht uaireanta) ná an brainse sin den eolaíocht a bhaineann le aireachtáil, smaoineamh, mothúcháin, agus iompar, agus mar a éiríonn siad as próisis orgánacha agus in imoibriú leis an timpeallacht nádúrtha agus shóisialta.
Mayflower
Teacht i dtír
mion|cuimhneachán trí chéad bliain Ba sa cheantar ar ar baisteadh New England nó Sasana Nua, ceithre bliana roimhe sin, in 1616, a tháinig a long, an Mayflower, i dtír ar 19 Samhain 1620, 66 lá tar éis dóibh Plymouth in Devon Shasana a fhágáil. Shroich siad Cape Cod ar dtús.
Síceolaíocht
Tá naisc thábhachtacha idir í agus brainsí eile den eolaíocht nádúrtha (mar shampla, an bhitheolaíocht agus go háirithe an eolaíocht néarach) agus shóisialta (mar shampla, an tsocheolaíocht agus an eolaíocht pholaitiúil).
Tá brainse feidhmeach aici freisin, go háirithe an tsíceolaíocht chliniciúil, atá dírithe ar chothú sláinte intinne, agus an tsíceolaíocht gnó, atá dírithe ar fhadhbanna a bhaineann le dul chun cinn eagraíochta agus gnó. Uaireanta sa ghnáthchaint measctar síceolaíocht le síciatracht, ach ní hionann an dá rud. Is brainse leighis í an tsíciatracht agus is lia an tsíciatraí. De ghnáth ní bhíonn traenáil sa leigheas ag síceolaithe agus dá bhrí sin ní úsáideann siad cógais nó drugaí mar áiseanna theiripeach. Mar sin féin, is fíor go bhfuil gaol idir síciatracht agus síceolaíocht chliniciúil nuair atá scileanna síciteiripe i gceist.
Mayflower
Teacht i dtír
Bhí siad ar a mbealach go Virginia, áit a raibh Sasanaigh ina gcónaí ó 1607 i leith. Níorbh fhéidir leo seoladh thar Cape Cod in am don gheimhreadh, ámh, agus shocraíodar dul i dtír ansin in Plymouth, Massachusetts.
Fáilte
Fuair 49 den 102 oilithreach bás an geimhreadh sin, ach threabhadar leo, agus le cúnamh Indiaigh darbh ainm Squanto, a raibh Béarla aige ó na blianta a chaith sé mar sclábhaí ag na Sasanaigh, d’fhoghlaimíodar modhanna feirmeoireachta. Mhair an chuid is mó acu trí 1621,'
Bhí na hIndiaigh, na Wampanoag ina gcónaí sa cheantar sin le thart ar 12,000 bliain roimhe sin. Meastar go raibh tuairim is 15,000 de phobal acu ann ag tús an 16ú haois,. Ach cúpla bliain roimh theacht an Mayflower, rinne plá a tholg siad ó Eorpaigh scrios orthu, agus cuireadh thart ar 70% den daonra den saol. Thug na háitritheoirí nua aicídí eile anoir chucu – an bholgach agus an diftéire mar shampla. mion|cuimhneachán trí chéad bliain
Oidhreacht
Maíonn na milliúin duine i Stáit Aontaithe Mheiriceá sa lá atá inniu ann gur de shliocht lucht an Mayflower iad. Faraor níl ach thart ar 5,000 Wampanoag fós ina mbeatha ansin.
Tuar Mhic Éadaigh
Baile i ndeisceart Chontae Mhaigh Eo is ea Tuar Mhic Éadaigh. Tá sé ar an limistéar Gaeltachta is faide ó thuaidh i gceantar Gaeltachta Dhúiche Sheoigheach, ceantar a shíneann thar theorainneacha sléibhtiúla na Gaillimhe agus Mhaigh Eo. Cuimsíonn ceantar Thuar Mhic Éadaigh an stráice talún idir Loch Measca agus Sléibhte Phartraí a shíneann ó theorainn na Gaillimhe ag Droichead an tSnámha (sna Fionnaithe) sa deisceart go Droichead Dhoire Mhór (i gceantar na Sraithe) sa Tuaisceart. Cé gurb é Tuar Mhic Éadaigh príomhbhaile an cheantair tá na Fionnaithe, Coill an tSidheáin agus an tSraith fós ag feidhmiú mar mhionbhailte sa cheantar. Bhunaigh Conradh na Gaeilge Coláiste Chonnacht i 1905, áit a deirtear a chuir Éamon De Valera agus Sinéad Ní Fhlannagáin aithne ar a chéile. Ba choláiste Gaeilge a bhí ann do mhúinteoirí Gaeilge agus do lucht an chonartha. Bhunaigh Gaeltarra Éireann monarcha cniotála i bhfoirgneamh an choláiste blianta ina dhiaidh sin. Tá monarcha cniotála ag Gaeltarra Éireann ar an mbaile fós. Tá Coláiste Muire, meánscoil lán-Ghaeilge suite ar bhruach Loch Measca. Ba choláiste ullmhúcháin do mhúinteoirí a bhí ann i dtosach, ansin meánscoil chónaithe do chailíní faoi chúram Shiúracha na Trócaire, sula dearnadh meánscoil lae as. Tá an ceantar suite ar bhruach thiar Loch Measca agus bhí giota beag den cheantar ó dheas i gCo. na Gaillimhe go dtí 1898. Ar an 3ú Bealtaine, 1921, le linn Chogadh na Saoirse, tharla luíochán tábhachtach ar an mbaile.
Mhair an t-aisteoir Sasanach Robert Shaw (a bhfuil aithne mhaith air i ngeall ar na scannáin Jaws agus The Sting) ann i dTeach Droim Bán go dtí uair a bháis i 1978.
Rugadh an t-aisteoir Mick Lally ann i 1945. Is as baile Thuar Mhic Éadaigh do Mháire Ní Thuathail a bhunaigh EO Teilifís sa Spidéal.
Sa Staidéar Cuimsitheach Teangeolaíoch ar Úsáid na Gaeilge sa Ghaeltacht 2007 áiríodh an toghroinn is faide ó dheas (Abhainn Bhrain - Maigh Eo) agus an toghroinn teorantach (An Ros - Gaillimh) i gCatagóir B agus na toghranna eile ar fad i nDúiche Sheoigheach i gCatagóir C.
Silvio Berlusconi
Iar-Phríomh-Aire na hIodáile, fear gnó agus pobalóir ba ea Silvio Berlusconi (a rugadh 29 Meán Fómhair 1936 agus a d'éag 12 Meitheamh 2023).
Fear gnó – agus fear seó – ab ea Silvio Berlusconi a raibh comhlacht mór meán cumarsáide bunaithe aige sula ndeachaigh sé le polaitíocht. Dar leis an iris Forbes, b'é Berlusconi an duine is saibhre san Iodáil sa bhliain 2014 agus maoin phearsanta EUR 9 billiún aige. B'úinéir chlub sacair A.C. Milan é go dtí 2017.
clé|mion|mar chrónánaí sna 1950idí - 1960idí
Moncaí colabach rua na hAfraice Láir
Is ainmhí é an moncaí colabach rua na hAfraice Láir (Procolobus foai). Mamach atá ann.
Silvio Berlusconi
Polaitíocht
clé|mion|1996 clé|mion|an-mhór le Putin i gcónaí (2001 anseo)clé|mion|1994Bhunaigh Berlusconi an páirtí polaitíochta eite deise Forza Italia i 1993 agus toghadh ina Phríomh-Aire é den chéad uair an bhliain dar gcionn. Chaith sé ceithre théarma ina Phríomh-Aire ag tráthanna éagsúla idir 1994 agus 2011. clé|mion| scigphictiúr, Bealtaine 2011 Bhunaigh Berlusconi an páirtí Forza Italia sa bhliain 1993. Páirtí pobalach a bhí agus atá ann i gcónaí.
Sa bhliain 2001, dúirt Berlusconi gur oibrí coiléir ghoirm é, fiontraí, agus fear a thuig na feirmeoirí agus na ceardaithe. Dúirt sé le lucht gnó gur duine dá ngrúpa é, dúirt sé le feirmeoirí gur chabhraigh sé lena thuismitheoirí sna páirceanna i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda agus dúirt sé le ceardaithe gurbh é féin a chuir síos an brat urláir ina chéad oifig. Bhí an teachtaireacht soiléir ar dtús: "Is duine mar sibh féin mise, fear a tháinig chun cinn sa saol as a stuaim féin".
Bhí muinín ag an am ag daoine as a scileanna bainisteoireachta agus bhí an tuairim ann go forleathan nach mbeadh deacracht aige ag reáchtáil Italia Inc., ós rud é gur éirigh leis impireacht mhór gnó a riar go héifeachtach.
Sa bhliain 2007, bhunaigh Berlusconi páirtí eile - comhghuaillíocht pholaitiúil i ndáiríre - le Gianfranco Fini, Popolo della Liberta (PDL). Gheall sé sláinte eacnamaíochta dá thír agus bhí sé ina phríomh-aire don tríú uair ón mbliain 2008 go dtí 2011. Bhrúdh as an bpost é sa deireadh mar gheall ar ghéarchéim fiachais. clé|mion|a bhean Veronica Lario, colscartha sa bhliain 2010 Sa bhliain 2012, d'fhógair Príomh-aire na hIodáile ag an am, Mario Monti, go raibh sé chun éirí as a phost i ndiaidh do pháirtí an iarPhríomh-Aire, Silvio Berlusconi, a dtacaíocht don rialtas a tharraingt siar.
Bhí Berlusconi ag streachailt le drochshláinte sna 2010-20idí. Mar sin féin, feisire i bParlaimint na hEorpa a bhí ann idir 2019 agus 2022 agus toghadh é ina Sheanadóir i bparlaimint na hIodáile i mí Dheireadh Fómhair 2022, tráth a chuaigh Forza Italia i gcomhrialtas le páirtí eite deise an Phríomh-Aire Giorgia Meloni.
Conspóidí
Tharraing sé conspóid go minic agus cuireadh an dlí air go minic i gcaitheamh na mblianta a bhí sé ina pholaiteoir.
Sa bhliain 2012, bhí téarma príosúin bliana gearrtha air as imghabháil cánach dofhulaingthe agus polaitiúil (ní dhearna sé ach seirbhís pobail níos déanaí). Dúirt Berlusconi freisin go raibh an tír míshibhialta, barbartha agus nach raibh sí daonlathach níos mó.
Bhí conspóidí ag baint le Berlusconi faoina chaidrimh le mná. Bhí an nós aige cóisir a reáchtáil le mná nochta (striapacha is cosúil), darbh ainm 'Bunga-Bunga'. In 2013, ciontaíodh é i gcaidreamh collaí a bheith aige le cailín faoi aois ach cuireadh an ciontú sin ar neamhní an bhliain dar gcionn. Bhí sé os comhair na cúirte ar chúiseanna brionnaithe fós nuair a d'éag sé.
Saol
Rugadh Berlusconi i Milano i mí Mheán Fómhair 1936. Ba fheidhmeannach meánaicmeach bainc é a athair.