cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Baile Ghib
Tháinig daoine mór le rá i saol na Gaeilge as Gaeltacht na Mí. Is as Ráth Cairn do Bhláthnaid Ní Chofaigh, agus is as ceantar Bhaile Ghib do Hector Ó hEochagáin. Láithreoirí iad an bheirt acu, agus iad ag obair do RTÉ, ach bíonn Hector le feiceáil go minic ar TG4 chomh maith.
Tá níos mó ná ochtó bliain caite ó tháinig na chéad chlanna go Baile Ghib ó Ghaeltachtaí Chiarraí, Chorcaigh, Mhaigh Eo agus Dhún na nGall. Tháinig na clanna ar fad chuig Contae na Mí chun saol nua a thosú i lár na tíre mar pháirt de scéim choilíneacht Gaeltachta. Bhí an scéim eagraithe ag Coimisiún na Talún. D’fhágadar a gcuid talamh féin chun gabháltas a fháil i gContae na Mí. Bhí dhá chuspóir ag an rialtas agus De Valera don scéim, an chéad chuspóir ná chun an brú daonra sa Ghaeltacht a laghdú ó thuaidh agus ó theas sa tír. An dara cuspóir a bhí acu ná go mbeadh na clanna ar nós misinéirí teanga don Ghaeilge, agus go mbeadh borradh faoi líon na gcainteoirí Gaeilge mar gheall ar an bhogadh. D’aistrigh 122 clann ó cheantair Ghaeltachta go Contae na Mí i mBaile Ghib, Ráth Cairn, Cill Bhríde, Cluain Chill, agus Baile Ailín, agus an chuid ba mó acu chuaigh siad go dtí Baile Ghib.
I gcomparáid le Gaeltacht Ráth Cairn, áit ar tharla an rud céanna bhí difríocht iontach mór idir Ráth Cairn agus Baile Ghib. Tháinig gach éinne a bhí ag bogadh go Ráth Cairn ó Chonamara, i gcomparáid le Baile Ghib. Cuireadh in iúl ag an am nach raibh Raidió na Gaeltachta ná Teilifís na Gaeilge á mbunú ag an am agus mar sin ní raibh cleachtadh ag daoine ar na canúintí faoi leith, bhí easpa cumarsáide ann, agus dar liom chuir an easpa cumarsáide seo brú iontach mór ar labhairt na Gaeilge, nuair a thosaigh daoine ag foghlaim Béarla bhí sé i bhfad níos éasca Béarla a labhairt le daoine ó Ghaeltachtaí eile seachas Gaeilge.
Osclaíodh an Bhunscoil sa bhliain 1941, rud a chabhraigh leis na páistí óga a bhí ag freastal ar scoil Bhaile Óraí go dtí sin. Bhain Baile Ghib stádas Gaeltachta amach sa bhliain 1967 agus tá an Ghaeilge fós beo sa cheantar sa lá atá inniu ann.
Bhulf Tón
Is club gaa é Wolfe toin nó comhlacht atá lonnaithe i gcontae na Mí laistigh de na paróistí beaga i mBaile Ghib, i gcathair na háite agus i gcillíní beagnach leathbhealach idir na Kells agus an uaimh. is club dúbailte againn. Bhuaigh muid an chéad chraobhchomórtas sinsearach sa Mhí i 2006 agus bhíomar ceannaitheoirí i 2009 agus 2012. bhuaigh muid mion-theideal sa bhliain 2017 ag bualadh cnoc an tsamhraidh tar éis athscríbhneoireachta, d'ardaigh glúineacht oisin an cupán agus d'éirigh go raibh Corrigan ainmnithe mar fhear den chluiche. Bhuaigh muid craobhchomórtais club sóisearach an líne i 2003 ag baint le Cill Mhór ó Loch Garman 1-10 go 0-6. Le déanaí, bhuaigh muid an Ghaeltacht shinsearach ar fud na hÉireann i 2018 i nDúnibh i gContae Dhún na nGall agus is é ár n-éachtaí is bródúil as. Tá go leor u12, u14, u16, u17, u21 teidil againn ó 1975 agus is iad na 5 gclub is fearr i Meath tar éis dúinn an tsraith shinsearach A agus an craobhchomórtas u21 a bhuachan i 2017
Tógadh páirc nua i mBaile Ghib agus pleananna do spórtlann agus do chlub nua astro agus stáitse ealaíne. Tá Killbery mar an gcéanna le rian astro agus reáchtáil nua
John Backus
Matamaiticeoir Meiriceánach ab ea John Backus (3 Nollaig 1924 – 17 Márta 2007). Rugadh é i Philadelphia, Pennsylvania. Speisialtóir i ríomhaireacht ab ea é. Dhear sé an teanga chlárúcháin ardleibhéil FORTRAN.
Fánaid
Leithinis idir Loch Súilí agus Cuan Mhaoil Ruaidh is í Fánaid, ar chósta thuaidh Thír Cónaill. Is ceantar Gaeltachta é. Is ceantar álainn iargulta é ina bhfuil réimse mór ainmhithe agus éain fian le feiceáil. Tá clú ar an leithinis mar gheall ar an eibhearr uathúil atá ann, Eibhear Fhánada. Usaideadh an t-eibhear seo sa tionscal tógála thart fán domhan, go hairithe i nDún Éideann. Bhí tionscal mór eibhirr i bhFánaid i lár an 20ú haois. Is í feirm iasc bhradain 'Marine Harvest' an phríomhthionscal agus an príomhfhóstaitheoir sa reigúin anois. Tá cósta garbh i bhFánaid ina bhfuil cuid mhór suimheanna fá choinne iascaireachta. Tá clú ar an cheantar as ucht an iascaireacht mhaith glasán agus ronnach atá ann.
Is ceantar é le cuid mhór radharcanna, agus tá cuid mhór tránna ann fósta. Fosclaíodh droichead nua 'Harry Blaney' le déanaí, a cheanglaíonn leithinis Fhánada le leithinis Rosguill. Tá sé níos furasta d'thuraistheoirí freastal ar an cheantar dá bharr.
Tá club pheile Gaelaí amháin sa cheantar, 'Gaeil Fhánada', agus club socair, ar a dtugtar 'Fanad United' an dá phríomhchlub spóirt sa cheantar, agus tá cuid mhór bainte amach acu. Cuireadh tosacht le club sacair eile sa cheantar le déanaí, ar a dtugtar 'Mulroy Celtic'.
Tógadh an teach solais ar cheann Fhánada sa bhliain 1817. Le linn an Chéad Chogadh Domhanda, ba é Loch Suilí an bhunáit phríomha fá choinne loingeas na gcomhghuaillithe, agus bhí cionn Fhánada ag gardáil an bhealaigh chun na háit.
Fosclaíodh Teach Solais Fhánada do chuairteoirí sa bhliain 2016 agus tá líon mór turasóirí ag tarraingt ar an áit ó shin. Thig le daoine fanacht ins an teach solais thar oíche, agus tá ráth mór ar an tsuíomh fá láthair.
Ashleigh Barty
Is iarimreoir leadóige gairmiúla as An Astráil í Ashleigh Barty. Rugadh í ar an 24 Aibreán 1996. D'éirigh sí as an spórt agus í rangaithe ag uimhir 1. Bhuaigh sí trí chomórtas Grand Slam amháin buaite aige - 1 Australian Open, 1 French Open agus 1 Wimbledon.
Tagairtí
mion|clé|250p|Ashleigh Barty
Beatha Phí
Is céimí de chuid Choláiste na Tríonóide é Risteárd Mac Annraoi, agus go leor leabhar is aistí leis i gcló. Pléann cuid díobh le stair phobal na gCaecar in Éirinn, lena mbaineann sé féin.
Tóin re Gaoth Thiar
Is sráidbhaile é Tóin re Gaoth Thiar. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Patty Murray
Is í Patricia Lynn Murray (11 Deireadh Fómhair, 1950 ar rugadh í) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Washington. Is ball den Páirtí Daonlathach í.
Elena Vesnina
mion|clé|250px|Elena Vesnina Is imreoir leadóige gairmiúla as An Rúis í Elena Vesnina. Rugadh í ar an 1 Lúnasa 1986.
Baile na Craoibhe
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é Baile na Craoibhe.
Redmond
Is í Redmond cathair sa stát Washington, SAM. Tá 54,144 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010. mion|Redmond
Renton
mion|Renton Is í Renton cathair sa stát Washington, SAM. Tá 90,927 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
Irina-Camelia Begu
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Rómáin í Irina-Camelia Begu. Rugadh í ar an 26 Lúnasa 1990.
Dominic Hannigan
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála don Mhí Thoir é Dominic Hannigan. Tá sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre. Is duine aerach é agus ba é féin agus John Lyons an chéad bheirt a toghadh go Dáil Éireann a bhí aerach go hoscailte.
Sheas sé in Olltoghchán 2016, ach chaill sé a shuíochán.
Dangerously in Love
Is é Dangerously in Love an chéad albam ó Beyoncé. Scaoileadh é ar an 22 Meitheamh, 2003.
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Cairteacha
{|
I-Land
Is seó réaltachta marthanais sa Chóiré Theas é I-Land (Cóiréis: 아이랜드; RR: Airaendeu) arna eagrú ag Belift Lab, ar comhfhiontar é idir na cuideachtaí siamsaíochta CJ E&M agus Big Hit Entertainment.
Daria Kasatkina
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Rúis í Daria Kasatkina. Rugadh í ar an 7 Bealtaine 1997.
Dùn Mhèad
Is cnoc in Albain í Dùn Mhèad, atá suite i gComhairle Shruighlea.
Gabriel García de la Torre
Is imreoir sacair Catalónach é Gabriel Garcia De La Torre nó Gabri (rugadh Sallent (Barcelona) 10 Feabhra 1979) a imríonn le Umm-Salal Sports Club in Qatar. Thosaigh sé ag imirt le Barcelona B sa bhliain 1997 agus bhain sé an chéad fhoireann amach sa bhliain 1999. Gortaíodh go dona é sa cheathrú cluiche den tsraith 2005-06 is ní raibh sé in ann a bheith páirteach ann a thuilleadh. D'imir se le AFC Ajax agus ansin bhog se go Qatar.
Richland
mion|Richland Is í Richland cathair sa stát Washington, SAM. Tá 48,058 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
Obar Líobhaite
Is baile suite i Labhaidh Thoir é Obar Líobhaite. Tá sé ar an gcósta thoir, timpeall ar 18 míle slí thoir ó Dhún Éideann ar an mBóthar A198. De réir mheastacháin sa bhliain 2006, bhí 1,140 duine ina gcónaí ann.
Tógadh Eaglais Pharóiste Obar Líobhaite san 15ú haois agus atógadh í sa bhliain 1887. Bhí cuan an bhaile tábhachtach sa Mheán-Aois ach téann stair na háite níos faide siar ná sin arís.
An Taobh Mór, Contae Mhaigh Eo
Is sráidbhaile é An Taobh Mór. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Duighreach
Is baile suite i Labhaidh Thoir é Duighreach.
Ailtireacht Ioslamach
300px|mionsamhail|deas|Si-o-se-Pol san Iaráin Foirm a díorthaíodh ar dtús ó fhoirgnimh Chríostaí nó phágánacha, oiriúnaithe don reiligiún. Tháinig a gnéithe sainiúla — áirsí ar chruth crú chapaill, boghtaí tollánacha i saoirseacht cloiche, maisiúchán saibhir snoite ar dhromchlaí, mósáicí is péint — chun cinn san 8ú céad. Sa chéad ina dhiaidh sin forbraíodh na miontúir taobh leis na moscanna, chun daoine a ghlaoch don mhosc le haghaidh paidreoireachta.
Joe Manchin
Is é Joseph Manchin III (24 Lúnasa, 1947 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó West Virginia. Is ball den Páirtí Daonlathach é.
Texas
Ceann de na 50 stát de chuid Stáit Aontaithe Mheiriceá is ea Texas. Bunaíodh 'Poblacht Texas" in 1836 agus d'ionghabh na Stáit Aontaithe Texas sa bhliain 1845.
Tháinig ainm an stáit as an teanga Caddo, teanga bhundúchasach Mheiriceánach a bhí á labhairt ag na Hasinai. Comhghuaillíocht de threibheacha ab ea na Hasinai agus an teanga seo á labhairt acu. Is é is brí leis an bhfocal táyshaʔ sa teanga seo ná "cara", agus nuair a chuir na Meicsicigh iarmhír na huimhreach iolra leis, fuarthas Texas nó Tejas. clé|mion|Stephen Fuller Austin, "athair Texas"
Stair
Thosaigh Réabhlóid Texas ar 2 Deireadh Fómhair 1835 agus mhair an cogadh seacht mhí. Tharla an cogadh de bharr roinnt cúinsí, difríochtaí idir muintir Mheicsiceo agus muintir Texas ó thaobh cultúir de san áireamh, chomh maith le dearcaí i leith na sclábhaíochta agus an rialtais.
Ag an am céanna, rinne an t-arm Meicsiceach, faoi Antonio López de Santa Anna, léigear ar an Alamo agus ar 6 Márta 1836, rinneadh slad ar na “Texian” a bhí ann, ina measc Davy Crockett, laoch pobail na Stát Aontaithe. Chuir an t-ionsaí uafás ar mhuintir na háite ag an am.
Cloíodh an t-arm Meicsiceach sa Chath San Jacinto ar an 21 Aibreán 1836.
Bhí Poblacht Texas ann ar feadh tréimhse deich mbliana, go dtí gur ionghabh na Stáit Aontaithe an stát agus gur ligeadh isteach san Aontas é. mion| Stoirm in aice [[Enchanted Rock i gceantar na gcnoc i dTexas|clé]]
Tíreolaíocht Texas
Is é Texas an dara stát is mó sna Stáit Aontaithe de réir a achair (tá Alasca níos mó) agus de réir an daonra (tá California níos mó).clé|mion|Ola tobar (pumpjack), TexasIs í Austin príomhchathair Texas, ach is í Houston an chathair is mó. Ainmníodh an dá chathair as daoine de bhunaitheoirí an stáit, is é sin, Stephen Fuller Austin, "athair Texas", agus Sam Houston, a chaith dhá sheal ina Uachtarán ar Texas nuair a bhí sé ina Phoblacht neamhspleách. Tá duine as gach beirt in Texas ina gcónaí i ndúiche cathrach Houston nó i ndúiche cathrach Dallas-Fort Worth.
Úsáidtear an giorrúchán TX don phost.
Geilleagar
Is iad an dá thionscal is mó a thuilleann clú do Texas ná an fuinneamh (giniúint chumhachta agus scagaireacht artola) agus an aerloingseoireacht (NASA).
Iompar
Rialaíonn Roinn Iompair Texas (TxDOT) bóithre, eitleoireacht agus córais iompair poiblí sa stát. Is é Aerfort Idirnáisiúnta Dallas/Fort Worth, lonnaithe leath bealaigh idir Dallas agus Fort Worth, an t-aerfort is mó sa stát, an dara is mó sna Stáit Aontaithe, agus an ceathrú is mó ar domhan. An dara aerfort is mó sa stát ná Aerfort Idirilchríochach George Bush i Houston.
Freastalaíonn trí sheirbhís Amtrak ar Texas:
Is é Calafort Houston ceann de na calafoirt is mó ar domhan. Tá faid 80 ciliméadar aige, agus is é an dara calafort is gnóthaí sa tír ó thaobh tonnáiste de i ndiaidh Calafort Louisiana Theas.
Contae Chilton, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Chilton. Tá sé suite i lár an stáit. Tá an dlús daonra (24/km²) ann. Is é Clanton príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 43,941 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Shelby, Coosa, Elmore, Autauga, Perry, Bibb, agus Dallas.
Stair
Bunaíodh Contae Chilton ar 30 Nollaig 1868.
John Lyons
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do Bhaile Átha Cliath Thiar-Thuaidh é John Lyons. Tá sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre. Is duine aerach é agus ba é féin agus Dominic Hannigan an chéad bheirt a toghadh go Dáil Éireann a bhí aerach go hoscailte.
Sheas sé san Olltoghchán 2016, ach chaill sé a shuíochán.
Talmhaíocht
deas|250px|thumb|Talmhaíocht Is é atá i gceist le talmhaíocht ná bia nó táirgí eile a chur ar fáil le cothú plandaí áirithe agus ainmhithe clóis (gabhair, ba, caoirigh, capaill). Is minic is deacair le daoine téarmaí talmhaíochta ach is iontach an acmhainn é an Foclóir Talmhaíochta atá ar fail ón nGúm. Tá suíomh Idirlín, acmhainn.ie, atá an-úsáideach freisin agus teacht ann ar go leor téarmaí.
Ailtireacht Ghotach
An fhoirm ailtireachta, reiligiúnda de ghnáth, a bhí forleathan in iarthar na hEorpa ón 12ú céad go dtí déanach sa 15ú céad. Bhíodh airíonna sainiúla aici, ina measc an áirse bhiorach, an boghta iomaireach, an taca crochta, taobhanna maorga istigh, agus fairsinge uasmhéideach fuinneog le gloine dhaite shofaisticiúil. Saothraíodh cuid mhaith stíleanna éagsúla. Tháinig ailtireacht Ghotach chun cinn sa Fhrainc i lár an 12ú céad. Shroich sí Éire go luath sa 13ú céad. Is í an áirse rinneach sainchomhartha na hailtireachta Gotaí (ba í an áirse chruinn sainchomhartha na hailtireachta Rómhánúla). Mar a luadh thuas, ba í an aolchloch rogha na dtógálaithe Gotacha, cé go raibh sé níos deacra í a shnoí ná gaineamhchloch. Is iad an dá Ardeaglais i mBaile Átha Cliath, Ardeaglais Chríost agus Ardeaglais Phádraig, an dá shampla tógála is fearr ón 13ú céad. Is sampla maith eile í an Ardeaglais ar Charraig Phádraig i gCo. Thiobraid Árann.
Bhí stíl níos simplí den ailtireacht Ghotach in úsáid go forleathan ar fud na hÉireann sa 15ú agus 16ú céad. Is í an áirse chíme sainchomhartha na stíle seo; d’úsáidtí an áirse chíme i gcinn fhuinneoige den chuid is mó. rith an 15ú agus 16ú céad, tógadh líon mhór eaglaisí paróiste ar fud na tíre. Tá leagan amach simplí orthu: cruth dronuilleogach, agus corp agus saingeal na heaglaise san áireamh, nó saingeal a bhí níos faide agus níos caoile ag an gceann thoir. B’annamh croslann ná pasáiste a bheith san eaglais. Tá an doras isteach gar do cheann thiar an bhalla theas. Ba mhinic go raibh lochta don sagart ag an gceann thiar - is féidir é a aithint ón bhfuinneog ard sa bhinn thiar agus ó na coirbéil chloiche a thugann tacaíocht do na maidí urláir sna taobh-bhallaí. Roinneadh an chuid istigh idir corp, ag an gceann thiar don phobal, agus saingeal ag an gceann thoir, ina raibh an altóir. Bhíodh scáthlán adhmaid mar dheighilt idir an corp agus an saingeal. Bhíodh an fhuinneog ba mhó i lár an bhalla thoir, os cionn na haltóra.
Baile an tSaoir
Tíreolas
Tá Baile an tSaoir lonnaithe thar ar 10km (6 mhíle) ó lár na cathrach díreach trasna na tíre; tá Rath Fearnáin lonnaithe siar ó Bhaile an tSaoir, tá Áit an Ghainimh agus An Chéim soir ó Bhaile an tSaoir, tá Sléibhte Chill Mhantáin suite ó dheas agus Dún Droma ó thuaidh. Tá Baile an tSaoir ina luí díreach in aice leis an bpáirc 120 heicteár, Páirc Mharlaí.
Áiseanna
Tá réimse ollmhór siopaí agus comhlachtaí i mBaile an tSaoir, tá ollmhargadh sách mór san lonnaithe ar Ascaill Bhaile an tSaoir. Tá oifig an phoist, péire siopa geallghlacadóra agus péire teach tábhairne. Cuile Lá Caille imríonn an dá tithe tábhairne cluiche sacair i bPáirc Mharlaí. Is fearann páirce mór oscailte í Páirc Mharlaí, le ionad ceardaíochta gar don sean "teach mór", bíonn mór-ceolchoirmeacha sa pháirc gach bliain. Taobh amuigh de Pháirc Naomh Éanna, Páirc na Dothra agus Páirc na dTor, tá péire club gailf san áit.
Iompair
Tá Baile an tSaoir seirbhísithe ag na mbusaí 14, 16, 75, 116 agus 161 agus tá stad Luas faoi fhad siúil. Bhíodh an bus 48A ag freastal ar an áit ach scoradh den tseirbhís.
John Wyndham
Scríbhneoir Sasanach ab ea John Wyndham Parkes Lucas Beynon Harris (10 Iúil 1903 - 11 Márta 1969). Is é an t-ainm cleite is minicí a chleachtaíodh sé ná John Wyndham, cé go n-úsáideadh sé leaganacha gearrtha eile dá fhíor-ainm freisin, ar nós John Beynon nó Lucas Parkes. Sa chuid ba mhó a tháinig óna pheann, bhíodh sé ag plé olltubaistí domhanda agus an dóigh a dtiocfadh an cine daonna chuige féin arís i ndiaidh na tubaiste. mion| "The Lost Machine", 1932 |clé
Saol
Le linn an Dara Cogadh Domhanda, bhí sé ag cinsireacht ar dtús, ach ansin, chuaigh sé sna saighdiúirí. I ndiaidh an chogaidh, chrom sé ar an scríbhneoireacht arís, agus é ag iarraidh stíl nua a thabhairt isteach san fhicsean eolaíochta, stíl chiúin intleachtúil a bhí bun os cionn ar fad leis an gceoldráma spáis agus leis na cathanna móra spáis nár thaitin le Wyndham. mion|The Kraken|clé Ba é The Day of the Triffids an chéad úrscéal a scríobh sé sa stíl seo, agus thabhaigh sé an-chlú dó.
Sa bhliain 1963, phós sé bean darbh ainm Grace Wilson a raibh aithne aige uirthi le fiche éigin bliain anuas. Le fírinne bhí saol pósta á chleachtadh acu le fada, ach níor phós siad roimhe sin, ar eagla go gcaillfeadh Grace a post mar mhúinteoir, toisc nach raibh sé ceadaithe do mhná pósta fanacht ag obair ina múinteoirí san am ar casadh ar a chéile iad. Chuaigh siad ina gcónaí i bPetersfield i gContae Hampshire, in aice le Scoil Bedales, an ceann ab fhearr le Wyndham de na scoileanna ar fad ar fhreastail sé orthu ina bhrín óg dó. I bPetersfield a shíothlaigh sé sa bhliain 1969.
San am sin, bhí a chuid luathshaothar ó na hirisí Meiriceánacha á gcur in athchló, agus foilsíodh cuid áirithe dá chuid scríbhinní an chéad uair i ndiaidh a bháis.
Saothar
Bhí sé ag scríobh scéalta agus á bhfoilsiú ar irisí Meiriceánacha roimh an gcogadh féin, ach is i ndiaidh an chogaidh a tháinig an chuid is clúití dá shaothar ar pár, go háirithe na húrscéalta The Day of the Triffids (1951), The Kraken Wakes (1953), The Chrysalids (1955), The Midwich Cuckoos (1957), Trouble with Lichen (1960), Chocky (1968) agus Web (foilseachán iarbháis, 1979).
Bíonn imeachtaí a chuid leabhar suite i saol na Ríochta Aontaithe sna caogaidí, agus iad ag taispeáint saol ciúin idileach á stróiceadh as a chéile ag olltubaiste a bhaineann don domhan go léir. Is minic a bhíonn áiteanna so-aitheanta sna scéalta, agus craiceann maith fírinne ar na himeachtaí is éadóchúla amuigh toisc go bhfuil an timpeallacht chomh hinchreidte. Seo cleas inste a chuireann i gcuimhne, abair, Cogadh na Reann le H.G.Wells. clé|mion
The Day of the Triffids
Sa leabhar The Day of the Triffids, tá an cine daonna ag brath ar na "trifidí", sórt plandaí géin-ionramháilte a bhfuil nimh iontu agus iad in ann pairilis a chur ar an duine agus é a dhíleá is a ithe. Tálann na trifidí ola úsáideach, agus slí bheatha thábhachtach is ea feirmeoireacht na dtrifidí ar fud an domhain. Go tobann, buaileann cith dreigí an Domhan, agus fágann solas aisteach na ndreigí an cine daonna ar fad gan radharc súl, amach ón dornán nach bhfaca na dreigí. Nuair nach bhfuil aon duine ag tabhairt aire do na trifidí a thuilleadh, tá deis acu éalú leo as na feirmeacha agus na daoine a ionsaí.
Feirmeoir trifidí é Bill Mason, laoch an úrscéil, agus é ina luí san ospidéal i dtús an scéil agus é tar éis radharc a shúl a chailleadh go sealadach tar éis ionsaí a rinne trifid amháin air roimhe sin. Mar sin ní fhaca sé a dhath de na dreigí, agus dá réir sin níor chaill sé a radharc go buan, mar a tharla dóibh siúd a bhreathnaigh ar na dreigí. Fágtar an saol ar fad ina chíor thuathail agus na trifidí ag déanamh ionsaithe ar na daoine dalla, ach san am chéanna tá grúpaí éagsúla ag iarraidh inneall éigin a chur ar an tsochaí arís. I ndeireadh an scéil caithfidh Bill agus an teaghlach atá curtha ar bun aige i ndiaidh na tubaiste éalú go hInis Iocht le teacht slán ón dream míleatach atá ag sealbhú na mórthíre.
Scannánaíodh an t-úrscéal seo an chéad uair sa bhliain 1962. Bhí léiriú teilifíse de le feiceáil ar an mBBC sa bhliain 1981 don chéad uair.
Sa bhliain 2001, d'fhoilsigh an scríbhneoir Simon Clark an t-úrscéal leantach The Night of the Triffids, ag tabhairt cur síos ar fhorbairt an tsaoil i ndiaidh imeachtaí an bhunleabhair de réir a shamhlaíochta féin.
The Kraken Wakes
Is é an kraken a luaitear i dteideal an leabhair ná arrachtach farraige an bhéaloidis Lochlannaigh - kraken sa leagan bokmål den Ioruais, krakjen sa leagan nynorsk - ach is meafar é an t-arrachtach seo don bhagairt atá ann. I dtús báire tá caora tine, ar spásbháid naimhdeacha iad, ag titim anuas ón spéir, ach má tá, níl siad ag ionsaí an chine dhaonna go díreach - tá siad ag dul i dtóin phoill. Is é an tátal a bhaineann na heolaithe as seo gur tháinig na neacha eachtardhomhanda seo ó phláinéad éigin a bhfuil an t-aerbhrú i bhfad níos mó air ná ar an Domhan, agus nach dtig leo maireachtáil ach amháin ar ghrinneall na mara. Is é is toradh don ionsaí seo ná cogadh dearg idir an cine daonna agus na neacha eachtardhomhanda, agus an dara dream acu ag iarraidh an leac oighir timpeall ar dhá phol an Domhain a leá le súil is go rachaidh an t-uisce thar an gcine daonna ar fad.
The Chrysalids
Tá imeachtaí an úrscéil seo suite sa ré i ndiaidh olltubaiste dhomhanda éigin titim amach, is féidir gur cogadh núicléach a bhí i gceist. Na daoine atá fágtha ina mbeatha, creideann siad gurbh é Dia a ghearr pionós millteanach don chine dhaonna as a gcuid peacaí, nó tá saoldearcadh na n-iarmharán seo bunaithe ar chreideamh bhunúsach Chríostaí. Creideann siad go bhfuil sé géar-riachtanach cloí go dlúth leis an "normáltacht" agus daoine eisceachtúla a chur chun báis nó a dhíbirt. Na "criosáilídigh" nó chrysalids a luaitear i dteideal an leabhair is daoine eisceachtúla den chineál sin iad, nó tá siad in ann intinn na ndaoine eile a léamh. Caithfidh siad an bua seo a choinneáil ceilte ón bpobal, ar eagla an phionóis.
The Midwich Cuckoos
Is é is ábhar don leabhar seo ná an rud ar a dtugtar xéinigineas - is é sin iompar na clainne iasachta. Is é an sráidbhaile ídileach úd Midwich i Sasana is stáitse do na himeachtaí. Lá amháin tá Midwich timpeallaithe ag balla dofheicthe nach gceadaíonn d'aon duine cuairt a thabhairt ar an áit, agus tá muintir an tsráidbhaile ina gcodladh ar fad. An lá arna mhárach tá an balla imithe agus na daoine ina ndúiseacht arís, ach anois tá gach bean i Midwih ag iompar clainne. Páistí eachtardhomhanda atá i gceist, agus cnuasintinn acu: an rud a fhoghlaimeoidh duine amháin acu, beidh sé foghlamtha ag an gcuid eile acu ar an toirt. Tá na páistí i bhfad níos láidre ná na daoine daoinna ó thaobh na hintinne de ar bhealaí eile fós, agus níl suim ná suaiméid acu in aon chineál cómhaireachtáil shíochánta: tá siad meáite ar an gcine daonna a chur de dhroim an domhain nuair a thiocfaidh siad i gcrann.
Scannánaíodh The Midwich Cuckoos cúpla uair faoin teideal The Village of the Damned.
Chocky
Chocky an t-ainm atá ar chara shamhlaitheach Mhaitiú, buachaill dhá bhliain déag d'aois. I dtús an scéil tá athair Mhaitiú buartha faoina mhac toisc go bhfuil sé inbharúla nár chóir do stócach chomh sean le Maitiú cara samhlaitheach a bheith aige. De réir a chéile, áfach, tagann sé chun solais nárbh é Maitiú féin a cheap Chocky: is neach eachtardhomhanda é Chocky a bhfuil intinn an bhuachalla insíothlaithe aige, agus é ag baint leasa as an malrach le heolas a bhailiú faoi nósanna na ndaoine chun téisclim a dhéanamh le haghaidh ionsaí ar an Domhan. De réir a chéile, áfach, tá croí Chocky ag téamh le Maitiú, rud nach bhfuil ceadaithe dó.
Web
Foilseachán iarbháis é an t-úrscéal seo, rud atá le haithint air, nó dealraíonn sé nach bhfuil an scéal ach sceitseáilte, agus dá mairfeadh Wyndham beo, is dócha go gcuirfeadh sé tuilleadh "feola" ar chnámha an scéil seo. Mar sin féin, leabhar sách críochnaithe é Web agus is féidir sult léitheoireachta a bhaint as. Mar is léir ó theideal an leabhair, is iad na damháin alla atá ag bagairt ar an gcine daonna sa leabhar áirithe seo.
Páirtí na Sóisialaithe Réabhlóideacha
mion|clé|220px|Póstaer don toghchán sa bhliain 1917. An téacs thuas: An Páirtí Sóis.-Réabh. An téacs atá á iompar ag na léirsitheoirí: Sa chath a bhainfidh tú amach do cheart. An téacs ar an gcruinneog: Talamh agus Saoirse. B'é Páirtí na Sóisialaithe Réabhlóideacha (Rúisis:Партия социалистов-революционеров/Partiya sotsialistov-revolyutsionerov) an ceann ba thábhachtaí de pháirtithe na heite clé in Impireacht na Rúise roimh chaithréim na mBoilséiveach. Bunaíodh an páirtí sa bhliain 1902, ach roimhe sin féin, bhí grúpaí áitiúla ar fud na Rúise a dtugadh "na Sóisialaithe Réabhlóideacha" orthu féin. Bhí fréamha na ngrúpaí seo i ngluaiseachtaí tuathghríosóireachta na naoú haoise déag, agus iad ag iarraidh scológa bochta na Rúise a spreagadh chun ceannairce.
Cé gur páirtí Sóisialach ab ea na Sóisialaithe Réabhlóideacha, níor chreid siad sa Mharxachas. Is é an tuiscint a bhí ag Karl Marx ar an réabhlóid shóisialach gurbh é an lucht oibre, an phrólatáireacht thionsclaíoch, a chuirfeadh i gcrích í. Ní raibh idé-eolaithe na Sóisialaithe Réabhlóideacha ar aon tuairim leis, a fhad agus a bhí an Rúis i gceist. Ní raibh an oiread sin tionsclaíochta sa Rúis, a d'áitigh siad, nó ba tír curadóireachta agus talmhaíochta í thar aon rud eile. Mar sin, b'iad scológa bochta na tuaithe an aicme réabhlóideach, dar leo. Bhí siad ag féachaint le tacaíocht na scológ a fháil, agus d'éirigh leo réasúnta maith.
Níor dhruid siad siar ón sceimhlitheoireacht ach oiread. Mharaigh sceimhlitheoirí Sóisialacha Réabhlóideacha a lán státseirbhíseach ard, agus, fiú, beirt Airí Gnóthaí Inmheánacha.
I ndiaidh Réabhlóid na Feabhra 1917, tháinig scoilt ar na Sóisialaithe Réabhlóideacha. Thacaigh eite dheis an pháirtí leis an Rialtas Sealadach nua a ndeachaigh duine dá gcuid féin, Aleksandr Kerensky, i gceannas air. Thaobhaigh eite chlé an pháirtí leis na Boilséivigh. De réir a chéile, chuaigh cuid acu sna Boilséivigh, ach d'fhéach cuid eile le héirí amach nuair a chonaic siad go raibh na Boilséivigh ag cur ar bun deachtóireacht aon pháirtí sa tír. Ar an 30ú Lúnasa 1918, rinne Fanya Kaplan, Sóisialaí Réabhlóideach, iarracht Léinín a mharú, agus ghoin sí é go dona. Cuireadh Kaplan chun báis trí lá ina dhiaidh sin, agus rinneadh géarleanúint ar na Sóisialaithe Réabhlóideacha ar fud na tíre.
Ghlac iarsmaí na Sóisialaithe Réabhlóideacha páirt i gCogadh Cathartha na Rúise ag iarraidh cur in aghaidh na mBoilséiveach. Ina dhiaidh sin, fuair cuid acu - ar nós Aleksandr Kerenskiy - tearmann sna tíortha Iartharacha.
Sammamish
Cathair i stát Washington i SAM is ea Sammamish. Tá 45,780 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh 2010.
Dún Barra
Is baile suite i Labhaidh Thoir é Dún Barra.
Anastasia Pavlyuchenkova
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Rúis í Anastasia Pavlyuchenkova. Rugadh í ar an 3 Iúil 1991.
Gleann Fhionnghlais
deas|250px|thumb|Gleann Fhionnghlais Is gleann suite i gComhairle Shruighlea é Gleann Fhionnghlais.
Shoreline
Is í Shoreline cathair sa stát Washington, SAM. Tá 53,007 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
A' Ghualainn
Is baile suite i Labhaidh Thoir é a' Ghualainn.
Linus Torvalds
Is cruthaitheoir eithne an chórais oibriúcháin GNU/Linux, ar a dtugtar Linux níos minicí, Linus Torvalds. Rugadh é i Heilsincí na Fionlainne ar an 28 Nollaig 1969. Thug a thuismitheoirí ainm an fhisiceora Mheiriceánaigh Linus Pauling air.
Big Brother (RA)
Is comórtas réaltacht teilifíse é Big Brother, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2000.
Duais an Oireachtais
Duais liteartha do scríbhneoireacht as Gaeilge é Duais an Oireachtais a bhronntar ag Oireachtas na Gaeilge. Bronntar é mar phríomhdhuais i gComórtais Liteartha an Oireachtais, na comórtais liteartha a eagraítear mar chuid d'imeachtaí an Oireachtas.
Róise Ní Bhaoill
Is scríbhneoir agus gníomhaí ar son na Gaeilge í Róise Ní Bhaoill.
Saol
Rugadh Ni Bhaoill i nGaeltacht Chontae Dhún na nGall. Mac léinn ba ea í i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath, agus ina dhiaidh sin bhain sí MA sa bhainistíocht chultúrtha amach in Ollscoil Uladh.
Eagraíochtaí
Thosaigh sí ag obair le hIontaobhas ULTACH sa bhliain 1990 agus is í an Leas-Stiúrthóir í anois. Ball boird de chuid Dhaonmusaem Uladh agus Choimisiún Raidió na Gaeltachta ba ea í. Ball boird de Ghrúpa Oibre Chultúir agus Féiniúlachta a bhunaigh Choimisiún Cearta Daonna Thuaisceart Éireann, agus de dhá choiste de chuid Chomhairle Caidrimh Pobail Thuaisceart Éireann ba ea í freisin. Ba rúnaí í ar Choiste Thuaisceart Éireann agus ar Choiste na Ríochta Aontaithe den Bhiúró Eorpach do Theangacha Neamhfhorleathana. Ba bhall boird de chuid Cholm Cille í freisin.
Ball boird d'Iontaobhas na Gaelscolaíochta agus den Chiste Craoltóireachta Gaeilge is ea í. Ba bhall í de Choiste Fhorbartha Pholasaí an Chomhairle Chaidrimh Phobail agus de Phainéal Comhairleach de chuid Chomhairle Ealaíona Thuaisceart Éireann.
Saothair
Bhí Ní Bhaoill mar chomheagarthóir ar Gaelic-Medium Education Provision: Northern Ireland, The Republic of Ireland, Scotland and the Isle of Man (2003) agus scríobh sí The Irish Language in Education in Northern Ireland (2004). Scríobhann sí féin agus Gordon McCoy “Taisce Focal”, alt d'fhoghlaimeoirí ar an iris líonláithreáin Beo!. Sa tsraith seo, cuireann siad focail agus cora cainte i láthair atá le fáil sa Ghaeltacht ach nach bhfuil ar eolas ag go leor de lucht foghlamtha na teanga. Scríobhann siad faoi théama faoi leith gach mí.
Gleann Aircleid
deas|250px|thumb|Gleann Aircleid Is gleann suite i gComhairle Shruighlea é Gleann Aircleid.
Rachel Allen
Is cócaire Éireannach a bhíonn le feiceáil ar an teilfís agus a bhfuil leabhair scríofa aici í Rachel Allen (rugadh sa bhliain 1972 í). Rinne sí cúrsa cócaireachta i mBaile Uí Mhaolmhuaidh, Contae Chorcaí. Tar éis di an cúrsa a chríochnú fostaíodh í i mBaile Uí Mhaolmhuaidh. Phós sí Isaac Allen, mac le húinéir na scoile cócaireachta. Is láithreoir teilifíse í anois chomh maith le scríbhneoir. Tá triúr páiste aici féin agus ag a fear céile.
Eas Niagara
Is sraith easa móra é Eas Niagara (suíomh: 43°4′54.68″N, 79°4′19.5″W) atá suite ar an abhainn Niagara in oirthuaisceart Mheiriceá Thuaidh, ar an teorainn idir na Stáit Aontaithe agus Ceanada. Tugtar an t-ainm Chutes Niagara dó as Fraincis. Is é an t-eas is láidre sna Stáit Aontaithe, agus b'fhéidir an ceann is cáiliúla ar an domhain.
Earrach na bPobal
Sa stair, tugtar Earrach na bPobal (ar a dtugtar freisin an t-ainm Earrach na Náisiún nó Bliain na Réabhlóidí, i roinnt tíortha) ar an dtréimhse 1848/49, mar go raibh ceannaircí agus réabhlóidí fairsing ann a d'fhág Iarthar na hEorpa beagnach uilig ina chíor tuathail.
Ba é an chéad (agus an t-aonú) uair ar thit údarás traidisiúnta fud fad na hEorpa, ach bhí laistigh de bhliain amháin bhain fórsaí frithghníomhacha an bua amach agus theip ar na réabhlóidí. Thosaigh tonn seo na réabhlóide sa Fhrainc i mí Feabhra; bhuail an tonn an chuid is mó den Eoraip agus páirteanna den Mheiriceá Laidineach taobh istigh de chúpla mí. A ch ní raibh aon comhordú nó comhoibriú i measc na réabhlóidithe sna tíortha éagsúla. Bhí cúig toisc bainteach léi: míshástacht fhorleathan an phobail leis an cheannaireacht pholaitiúil; éileamh ar rannpháirtíocht agus daonlathas; éilimh an lucht oibre; borradh an náisiúnachais; agus ar deireadh, athghrúpáil na bhfórsaí frithghníomhaca na ríogaí, na n-uasaicmí, an airm, agus na dtuathánach. Bhí comhghuaillíochtaí éagobhsaí 'ad hoc' i gceannas ar na ceannaircigh; leasaitheoirí, meánaicmí agus oibrithe, nach bhféadfaí fanacht le chéile ach ar feadh seal.
Maraíodh na mílte daoine agus bhí d'iachall ar go leor eile dul ar deoraíocht. An rud is suntaisí a d'éirigh as ná gur cuireadh deireadh leis an seirfeachas san Ostair agus san Ungáir. Tharla na réabhlóidí is tábhachtaí sa Fhrainc, san Ghearmáin, san Iodáil, agus san Ostair, ach níor sé an Rúis, an Bhreatain Mhór, nó na Stát Aontaithe. mion|[[Forógra na gCumannach (1848)]]
Fréamh sa stair
D'eascair na réabhlóidí seo ó réimse leathan cúiseanna agus mar gheall ar sin bíonn sé deacair breathnú orthu mar thoradh ar ghluaiseacht comhleanúnach nó ar fheiniméan sóisialta. Bhí athruithe iomadúla ag titim amach sa tsochaí ar fud na hEorpa sa chéad leath den 19ú haois. Bhí idir leasaitheoirí liobrálacha agus polaiteoirí radacacha ag athmhúnlú rialtais náisiúnta. Bhí athraithe réabhlóideacha ag teacht ar shaol an lucht oibre de bharr athruithe teicneolaíochta. Leathnaigh an preas móréilimh feasacht pholaitiúil an phobail, agus d'eascair luachanna agus smaointe nua cosúil leis an liobrálachas pobail, náisiúnachas agus sóisialachas amach as. Leagann roinnt staraithe béim ar theip thromchúiseach na mbarr, go háirithe iad siúd sa bhliain 1846, a bhronn cruatan i measc na tuathánaigh agus bochtáin uirbeach an lucht oibre.
Bhí líon mór d'uaisle na tíre míshásta le absalóideachas ríoga nó gar-absalóideachas. Sa bhliain 1846 tharla éirí amach i measc uaisle na Polainne sa Ghailís Ostarach, ach theip orthu mar gur throid na tuathánaigh, ina dhiaidh sin, i gcoinne na n-uasal. Ina theannta sin, d'éirigh fórsaí daonlathacha amach i gcoinne na Prúise sa Pholainn Mhór.
Ansin thosaigh na meánaicmí ag corraigh. Bhí spriocanna an lucht oibre de ghnáth ar aon dul le spriocanna na meánaicmí. Scríobh Karl Marx agus Friedrich Engels ar iarratas an Chonartha Cumannach i Londain (eagraíocht comhdhéanta go príomha de oibrithe Gearmánacha) an Forógra Cumannach (a foilsíodh i nGearmáinis i Londain ar an 21 Feabhra, 1848). D'eisigh siad a gcuid "Éilimh Pháirtí Cumannach na Gearmáine" ó Pháras i mí na Márta 1848; níor áitigh an paimfléad ach aontú na Gearmáine, vótáil chomhchoiteann, díothú na ndualgas feodach, agus spriocanna den chineál céanna is a bhí ag na meánaicmí.
Chomhroinn na meánaicmí agus an lucht oibre an mhian chéanna le haghaidh athchóirithe, agus d'aontaigh siad ar go leor de na haidhmeanna ar leith. Bhí a rannpháirtíocht sna réabhlóidí éagsúil óna chéile áfach. Tharla na céad ceannaircí sna cathracha.
Oibrithe uirbeacha
D'fhás daonra na gceantar tuaithe sa bhFrainc go tapa, agus bhí ar go leor tuathánach an fearann a fhágáil agus dul ag lorg oibre sna cathracha. Bhí eagla ar a lán den bourgeoisie roimh oibrithe bochta. Shaoirsigh go leor de na hoibrithe neamhoilte 12-15 uair an chloig in aghaidh an lae nuair a bhí obair acu, ina gcónaí faoi chúinsí suaracha brocacha, agus iad lonnaithe i bplódcheantair galar-mharcaíochta. Bhraith na ceardaithe traidisiúnta brú na dtionsclaíocht, agus iad ag cailleadh a gcuid ceardchuallachtaí. Mhéadaigh mealltacht theachtaireachtaí na réabhlóidithe ar nós Marx agus ar lucht leanúna.
Bhí an staid sna stáit Gearmánacha mar an gcéanna. Cuireadh tús leis an tionsclaíocht i bpáirteanna den Phrúis. I rith na deich mbliana de na 1840idí sholáthair táirgeadh meicnithe i dtionscal na teicstíle éadaí saor, a bhí in ann sladghearradh a dhéanamh ar tháirgí lámhdhéanta na dtáilliúirí Gearmánacha. Leasaíodh na gnéithe is lú a raibh gean air den fheodachas tuaithe, ach d'fhan oibrithe tionsclaíocha míshásta leis seo agus bhrúigh siad ar aghaidh i gcomhair athraithe níos mó.
Ceantair tuaithe
Ba chúis le fás daonra tuaithe ganntanas bia, brú talamh, agus imirce, laistigh den Eoraip agus amach as an Eoraip, go háirithe go Meiriceá Thuaidh. Sna blianta 1845 agus 1846, ba chúis le dúchan prátaí géarchéim cothaithe i dTuaisceart na hEorpa. Bhí éifeachtaí an dúchain le feiscint go mór mór sa Ghorta Mór in Éirinn], agus d'fhulaing Garbhchríochta na hAlban agus Roinn na hEorpa ón ngalar céanna.
Ba ionann saibhreas na n-uasal (agus a gcumhacht comhfhreagrach) agus úinéireacht tailte feirme agus rialú éifeachtach na dtuathánach. Phléasc gearáin na dtuathánach amach i rith na bliana réabhlóideach 1848.
Ról na smaointe
In ainneoin iarrachtaí forbhríocha agus go minic foréigneacha na gcumhachtaí bhfrithghníomhaithe chun iad a choinneáil smachtaithe, tháinig bláth agus tóir ar smaointe lucht na ndaonlathach, na liobrálaithe, na náisiúnaithe, agus na sóisialaithe.
Robert Menzies
Ba é Sir Robert Gordon Menzies nó Raibeart Gòrdan Mèinnearach (20 Nollaig 1894 - 15 Bealtaine 1978), dlí odóir agus polaiteoir, an dóú Príomh-Aire déag de chuid na hAstráil e. Bhí sé ina Phríomh-Aire ar an Astráil ar feadh tréimhse níos mó ná a bhí duine ar bith eile (1939-41 agus 1949-66).
Bhí deis a labhartha go hiontach ag Menzies mar dhlí odóir (b'abhcóide de chuid na Banríona é) agus mar pholaiteoir. Chreid sé go diongbháilte sa mhonarcacht agus shíl sé gur chóir don Astráil ceangal muintearais a chothú leis an mBreatain.
D'éirigh sé ina Phríomh-Aire den chéad uair sa bhliain 1939, tar éis bhás Joseph Lyons, ceannaire an United Australia Party. Bhain a pháirtí toghchán na bliana 1940, ach thit an rialtas nuair a vótáil roinnt feisirí ar thaobh an Fhreasúra. Chaith Menzies féin ocht mbliana sa Fhreasúra dá bharr, agus bhunaigh sé Páirtí Liobrálach na hAstráile idir an dá linn. Chuaigh sé i mbun rialtais nua sa bhliain 1949, agus d'fhan sé i gcumhacht nó gur éirigh sé as sa bhliain 1966.
An chéad chuid dá shaol
thumb|left|upright|An Ridire Robert Menzies Rugadh Menzies in Jeparit, baile beag sa Wimmera in iarthar Victoria, ar 20 Nollaig 1894. Ba de shliocht Albanach agus Cornach é, agus bhí sé mórálach as pór na nGarbhchríoch a bheith ann. Bhí a athair agus uncail leis ina baill de Pharlaimint Victoria, agus bhí uncail eile ina Fheisire feidearálach.
thumb|left|Foirgnimh scriosta i Londain Bhí céim oifigigh ag Menzies i milíste na hOllscoile nuair a thosaigh an cogaidh. Ach d'éirigh sé as an bpost, cé go raibh a leithéidí eile ag iarraidh liostáil. Dúradh go raibh sé chomh aige leanúint dá chuid staidéir agus beirt dearthár leis san arm cheana. Ach scéal é a d'fhág smál éigin ar a chlú (cé gur cúitíodh é agus Menzies i Londain scór blianta ina dhiaidh sin i rith na buamála).
Bhí saol oibre an-rathúil aige mar dhlíodóir i Melbourne sula ndeachaigh sé le polaitíocht. Glaodh chun an Bharra Laistigh air sa bhliain 1929 (ar leibhéal na cónaidhme). Bhí tionchar ag a chúlra sa dlí (dlí bunreachtúil na hAstráile go háirithe) ar chuid mhór dá chuid polasaithe agus gníomhaíochtaí.
Sa bhliain 1920 phós sé Pattie Menzies, iníon Feisire choimeádaigh agus ball, mar sin, den scothaicme.
Ag dul i gcumhacht
Sa bhliain 1928 toghadh an Mèinnearach mar bhall de Chomhairle Reachtais Victoria (teach uachtarach na Parlaiminte) ar son Pháirtí Náisiúnach na hAstráile. Is beag nár cuireadh a iarrthóireacht ó mhaith nuair a d'fheann roinnt athshaighdiúirí é ar na páipéir as gan liostáil, ach tháinig sé slán. Sa bhliain 1929 d'aistrigh sé go dtí an Tionól Reachtais (an teach íochtarach), rud a lig dó a bheith ina Aire agus ina Thánaiste i rialtas coimeádach idir na blianta 1932 agus 1934.
Is sa bhliain 1934 a rinneadh polaiteoir feidearálach de, agus é ag seasamh do Pháirtí na hAstráile Aontaithe (United Australia Party - UAP) in Kooyong, toghlach uasaicmeach i Melbourne. Rinneadh Ard-Aighne agus Aire Tionsclaíochta de ar an bpointe i rialtas Joesph Lyons, agus sa bhliain 1937 rinneadh ball den Rí-Chomhairle de.
Sna blianta 1934 agus 1935 rinne Menzies iarracht sna cúirteanna thar ceann an rialtais ar Egon Kisch, Cumannach Giúdach ón tSeicslóvaic, a choinneáil amach ón tír. Dúirt daoine éigin go raibh lé ag Menzies leis na Naitsithe agus shíl a lán eile gur fhrith-Chumannach é, agus b'éigean dó an chonspóid a sheachaint trína rá gurbh é an tAire Intíre, Thomas Patterson, ba thúisce a rinne an t-ordú.
Le himeacht aimsire rinneadh tánaiste den UAP de, agus cuireadh ina leith go raibh rún aige Lyons a bhrú i leataobh. Tugadh leasainm cáiliúil cáiliúil air sa bhliain 1938 - "Pig Iron Bob" - de bharr achrainn idir é féin agus dugairí nárbh áil leo sean-iarann a chur thar sáile chun na Seapáine ar eagla gurbh ábhar cogaidh aici é. Ní raibh sé dall ar an gcontúirt, áfach, agus d'éirigh sé as an Aireacht sa bhliain 1939 mar agóid i dtaobh mhoilleadóireacht an rialtais. Ba ghearr gur cailleadh Lyons, ar 7 Aibreán 1939.
An chéad tréimhse mar Phríomh-Aire
thumb|left|Robert Menzies ag fógairt thosach an chogaidh don náisiún sa bhliain 1939. Ar 26 Aibreán 1939 toghadh Menzies mar cheannaire an UAP agus rinneadh Príomh-Aire de i gcomhrialtas idir an tUAP agus Páirtí na Tuaithe (Country Party nó "páirtí na bhfeirmeoirí"). Ach dhiúltaigh Earl Page, ceannaire Pháirtí na Tuaithe, dul isteach in Aireacht Menzies agus d'ionsaigh go géar sa Pharlaimint é, á rá gur chladhaire é Menzies toisc nár liostáil sé san Arm sa Chéad Chogadh Domhanda agus go raibh sé mídhílis do Lyons.
D'éirigh le Menzies rialtas mionlaigh a chur ar bun, agus chuir sé cuma nua ar an gComhrialtas nuair a chaill Page ceannas a pháirtí tamall ina dhiaidh sin. Mhaith sé do Phage ach ní labhródh Pattie Menzies leis siúd arís.
Cúrsaí cogaidh
Nuair a rinneadh Príomh-Aire de sa bhliain 1939 bhí sé an-deacair aige misneach a chur sa tír. Bhí cuimhne ag daoine fós ar an gCéad Chogadh Domhanda, cogadh nach raibh Menzies féin páirteach ann. Thug sé cuairt oifigiúil ar an nGearmáin sa bhliain 1938, agus thaobhaigh sé le beartas géillte is síthe Neville Chamberlain, mar a rinne a lán polaiteoirí ag an am. Ach nuair a d'fhógair Chamberlain cogadh ar an nGearmáin, lean Menzies é.
Ar éigean a tháinig an tUAP slán i dtoghchán na bliana 1940. Dhiúltaigh Páirtí Lucht Oibre na hAstráile (Australian Labour Party - ALP), a bhí faoi cheannas John Curtin, dul i gcomhar le Menzies i gcomhrialtas cogaidh, agus b'fhearr leo an tArm a choinneáil sa bhaile chun an tír a chosaint de rogha ar é a chur anonn chun na hEorpa. Bhí an tALP sásta, áfach, a bheith páirteach sa Chomhairle Chogaidh (Advisory War Council). thumb|Menzies agus [[Winston Churchill i Sráid Downing sa bhliain 1941.]] Chaith Menzies tamall maith de mhíonna sa Bhreatain sa bhliain 1941 ag plé cúrsaí straitéise le Churchill agus le ceannairí eile. Nuair a tháinig sé abhaile, bhí air éirí as mar Phríomh-Aire agus mar cheannaire an UAP, agus rinneadh Príomh-Aire d'Arthur Fadden, ceann Pháirtí na Tuaithe. Bhí fearg ar Mhenzies dá bharr agus is beag nár éirigh sé as an bpolaitíocht.
Tháinig an tALP i gcumhacht faoi threoir John Curtin sa bhliain 1941, agus rug siad an chraobh leo gan dua sa bhliain 1943. Bhí a fhios ag Menzies go raibh an tUAP gan bhrí agus chrom sé ar pháirtí nua a bhunú ina áit: tháinig an Páirtí Liobrálach ar an bhfód sa bhliain 1945. Is beag rath a bhí air ar dtús, mar toghadh Ben Chifley (oidhre Curtin) gan stró ar bith sa bhliain 1946, agus dhealraigh sé nach raibh an bua i ndán do na Liobrálaigh faoi cheannas Menzies.
Aiséirí
Bhí an tALP, mar pháirtí den eite chlé, thíos leis an bhfrith-Chumannachas a lean an gCogadh Fuar. Nuair a d'fhógair Chifley gur mhian leis na bancanna príobháideacha a náisiúnú cuireadh an mheánaicme chun scaoill, rud a chuaigh ar sochar do na Liobrálaigh, mar a rinne an stailc ghuail a chuir na Cumannaigh ar siúl sa bhliain 1949. I dtoghchán na bliana sin thréig na daoine an tALP ina dtuile sléibhe, agus fuair Menzies greim ar naoi suíochán nua is daichead sa bhreis - an t-athrú tuairime ba mhó riamh i dtoghchán Astrálach. Sa bhliain 1950, mar bharr ar an sonas, fuair Menzies an Legion of Merit ó Harry S. Truman, Uachtarán na Stát Aontaithe, as obair ar leith a dhéanamh i rith an chogaidh agus ina dhiaidh. thumb|left|Menzies agus a bhean chéile [[Pattie Menzies sna daichidí.]]
Bhí smacht ag an ALP ar an Seanad agus ba mhór an crá croí ag Menzies iad. Sa bhliain 1951 rith Menzies Bille chun an Páirtí Cumannach a chosc le súil go ndiúltódh an Seanad dó agus go mbeadh faill aige dá bharr ar an dá Theach a lánscor le haghaidh toghcháin, ach ligeadh don Bhille. Ina dhiaidh sin dúirt Ard-Chúirt na hAstráile nach raibh an Bille de réir an Bhunreachta. Thapaigh Menzies an deis chun lánscor a dhéanamh, áfach, nuair a dhiúltaigh an Seanad do Bhille i ngeall ar na bainc, agus i dtoghchán feidearálach na bliana 1951 fuair sé smacht ar an dá Theach.
Rinne sé botún, áfach, i gcás eile. Chuir sé reifreann ar siúl sa bhliain 1951 a ligfeadh an Bunreacht a athrú lena cheadú don Pharlaimint dlíthe a dhéanamh faoi na Cumannaigh dá mba ghá sin ar son shlándáil an Chomhlathais. Ach throid H.V. Evatt, ceannaire nua an ALP, i gcoinne an mholaidh ar son saoirsí sibhialta, agus bhain le breis bheag.
Bhí caidreamh ag Menzies ar an mBreatain agus ar Mheiriceá araon, agus chuir sé saighdiúirí Astrálacha chun Cogadh na Cóiré. Sa bhliain 1965 shocraigh sé ar shaighdiúirí Astrálacha a chur chun Cogadh Vítneam agus ar an gcoinscríobh a thabhairt ar ais. Bhí daoine sásta leis sin ar dtús, ach tháinig a mhalairt de thuairim ag mórán daoine.
Menzies agus an tALP
Níor éirigh le rialtas Menzies caoi mhaith a choinneáil ar an ngeilleagar, agus bhí súil ag Evatt le bua sa chéad toghchán eile dá bharr. Bhí an Mèinnearach in ann tairbhe a bhaint as an scéal go raibh Vladimir Petrov, taidhleoir Sóivéadach, tar éis a thaobh féin a thréigean san Astráil, agus go raibh fianaise ann go raibh spiairí sa tír agus le fáil fiú i bhfoireann Evatt féin. Ba leor seo chun an bua a thabhairt do na páirtithe coimeádacha, cé go bhfuair Páirtí an Lucht Oibrithe formhór na vótaí ann féin.
Tar éis thoghchán na bliana 1954 scoilt an tALP, agus chuir roinnt baill fhrith-Chumannacha páirtí nua ar bun a dtabharfaí Páirtí Daonlathach an Lucht Oibre air (Democratic Labor Party - DLP). Thugadh sé a chuid vótaí dara tosaíochta (“preference votes”) do dhream Menzies, rud a chuidigh go mór leis an ALP a choinneáil amach nó gur tháinig borradh faoin ngeilleagar i ndeireadh na gcaogaidí. Bhí inimircigh ag teacht ina dtuile, tithe á dtógail, earraí á ndéanamh, agus praghsanna arda ar easpórtálacha talmhaíochta.
Bhí ceannaire nua ar an ALP, Arthur Calwell, fear a bhain geit as Menzies nuair a chuir crapadh creidmheasa isteach ar fhostaíocht. Ní raibh ag Menzies i dtoghchán na bliana 1961 ach móramh dhá shuíochán. Tháinig rath ar an scéal (ó thaobh Menzies de) ina dhiaidh sin: bhain sé leas as conspóidí a naimhde agus go háirithe as an teilifís, meán nua. Craoladh a óráid pholasaí ar 12 Samhain 1963, an chéad uair riamh a rinneadh a leithéid san Astráil.
Menzies agus Éire
I measc na gceisteanna a bhí faoi fhíorthionchar na scrupall a bhí ar an Mèinnearach agus ar a chomh-airí, áirítear an dochar a rinneadh don chaidreamh idir Éirinn agus an Astráil mar gheall ar an achrann, a mhaireann ó 1949 go dtí 1964, maidir leis an teideal ar chóir do cheachtar den dá stát úsáid a bhaint as le haghaidh an Chinn Stáit agus dintiúir ambasadóra á dtaispeáint. Chuir rialtas an Mhèinnearaigh, óna thaobhsa de, i gcoinne úsáid a bhaint as an bhfrása "Uachtarán na hÉireann" ós rud é go raibh éileamh ar Thuaisceart Éireann taobh thiar de.
Agus é ag druidim le deireadh na tréimhse a chaith sé in oifig, tá dealramh air go raibh faoiseamh ar an Mèinnearach gur socraíodh an achrann sin agus gur chuir sé béim faoi leith ar thábhacht mhisean na hAstráile i mBaile Átha Cliath.