cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Silvio Berlusconi
Fear gnó
Bhí cáil agus rachmas ag Berlusconi sular thosaigh sé a ghairm pholaitiúil Sa bhliain 1962, ag am a raibh borradh faoi thionscal na tógála, bhunaigh sé comhlacht darbh ainm Edilnor. Seacht mbliana ina dhiaidh sin fuair sé 3 bhilliún lira ar iasacht chun an baile codail Milano 2 a thógáil in aice lena chathair dhúchais. Gan mhoill, ba é Berlusconi an forbróir ba mhó áras cónaithe agus móreastát réadach miondíola san Iodáil. clé|mion|[[Associazione Calcio Milan|AC Milan]] I 1974 thosaigh Berlusconi ag infheistiú in earnáil na teilifís e den chéad uair, earnáil bhí ar tí fás go mór. I 1980, bhunaigh sé Canale 5, an chéad ghréasán tráchtála náisiúnta teilifíse, mar aon le Italia 1 i 1982 agus Rete 4 i 1984. D’éirigh leis é sin a dhéanamh mar gur rialaigh an Chúirt Bhunreachtúil i 1976 nach raibh sé de chead ag an stáisiún náisiúnta teilifíse, RAI (Radio Televisione Italiana) monaplacht a bheith aige i réimse na craoltóireach ta náisiúnta a thuilleadh. I ndiaidh an chinnte seo, d’imigh cúrsaí ó smacht agus bunaíodh 700 stáisiún bradach teilifíse ar fud na hIodáile.
Bhunaigh sé an comhlacht Mediaset sa bhliain 1987, an t-ilchomhlacht meán is mó san Iodáil níos déanaí.
Sacar
Milanese cruthanta a bhí ann agus ba leis ceann de na cumainn sacair is mó san Eoraip, AC Milan, idir 1986 agus 2017.
Bás
Bhí cóir leighis á cur ar Berlusconi in Ospidéal San Raffaele in Milano faoi ionfhabhtú scamhóige, nuair a d'éag dé ar 12 Meitheamh 2023. Bhí sé 86 bliain d'aois agus bhí leoicéime air le tamall.
An Béar Beag
Is é an Béar Beag an réaltbhuíon is faide ó thuaidh ar an leathsféar neamhaí thuaidh. Ursa Minor an t-ainm Laidine a thugtar air, a chiallaíonn an béar níos lú. Tá an réaltbhuíon seo ar na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha, agus is ceann í freisin de na 48 seanréaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes. Is suntasach í mar shuíomh an phoil neamhaí thuaidh, ach tiocfaidh athrú ar an gcás seo i gceann dhá chéad bliain nó mar sin mar gheall ar torthaí na luainíochta (nó réamhtheachtas na n-eacaineachtaí).
Príomhghnéithe
260px|right
Gearg choiteann
Is éan í an ghearg nó an ghearg choiteann. Is baill d'fhine na Accipitridae é.
An Béar Beag
Stair
Deirtear gurbh é saoi na Sean-Gréige Tailéas as Miléiteas a thug isteach an réaltbhuíon seo sa 6ú aois R.C., ach is cinnte gur bhaineadh mairnéalaigh úsáid aisti mar threoir neamhaí i bhfad roimhe sin.
Anallód, tugadh Sciathán an Dragain ar an mBéar Beag, agus féachadh air mar phíosa de réaltbhuíon an Dragain.
Miotaseolaíocht
Tá scothchosúlacht bhéir (agus eireaball an-fhada amach is amach air) ar réaltbhuíon an Bhéir Bhig má chuirtear san áireamh réaltaí doiléire atá infheicthe fós ag an tsúil fhornocht. Dá bhrí sin, i dteannta réaltbhuíon an Bhéir Mhóir in aice láithreach, tá baint éigin aige le bunús mhiotas Callisto. Deirtear gur fadaíodh an t-eireaball thar an norm toisc gur chuirtí an Béar ar casadh ar a eireaball arís agus arís eile timpeall an phoil thuaidh.
Níos luaithe ná sin, áfach, d'fheachtaí ar na seacht réaltaí ab ghile de chuid na réaltbhuíne seo mar sheachtar deirfiúracha. De réir mhiotaseolaíocht luath na Gréige, ionannaíodh na seacht réalta de chuid an Bhéir Bhig leis na Heispíridí, iníonacha Atláis. I dteannta réaltbhuíonta eile ar chomhartha stoidiacach na Meá (.i. an tAoire, an Béar Mór, agus an Dragan), is cosúil go bhfuil baint éigin ag an mBéar Beag le bunús mhiotas úlla na Heispirídí, ceann de Dhá Shaothar Déag Earcail.
De réir cultúr éagsúil eile ba é an Béar Beag an poll a raibh imthaca acastóir an Domhain ann. De réir na réalteolaíochta Hiondúiche, is é Dhruva é an Réalta Thuaidh, a chiallaíonn "pol" sa lá atá inniu ann; baineann scéal leis an fear seo a aithrisíonn conas mar a rinneadh réalta de.
Idirghleann
Is sráidbhaile é Idirghleann. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Capsúl (luibheolaíocht)
deas|200px|thumb|Capsúl Toradh tirim le cuid mhaith síolta a fhaightear ó roinnt cairpéal. Nuair a bhíonn sé aibí, osclaíonn sé trí chomhlaí, póir nó claibín, nó trí bhriseadh neamhrialta. Tugtar an t-ainm céanna ar an struchtúr ar ghas a chuimsíonn spóir i raithneach, caonach is aelusanna, a réabann nuair a bhíonn aibí chun a bhfuil ann a fhuascailt.
Talyllychau
51.9752°N, -3.9862°W
Baile i Sir Gaerfyrddin, an Bhreatain Bheag, is ea Talyllychau, 78.4 km ó Caerdydd agus 271 ó Londain. Tá daonra 486 ann, agus tá 207 (42.6%) in ann Breatnais a labhairt.
Agútaí Lár-Mheiriceánach
Is ainmhí é an agútaí Lár-Mheiriceánach. Mamach atá ann.
Bolling, Alabama
Is é Bolling pobal neamhchorpraithe i gContae Butler, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Albert Finney
Aisteoir Sasanach ab ea Albert Finney a rugadh ar an 9 Bealtaine 1936 i Salford, Lancashire agus a fuair bás ar an 7 Feabhra 2019. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr i gCoiméide nó Ceoldráma sna gradaim Golden Globe i 1971.
Pearaicít rósbhráisléadach
Is éan í an phearaicít rósbhráisléadach (Psittacula krameri).
Templeton
51.7683°N, -4.7363°W
Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea Templeton, 112.4 km ó Caerdydd agus 319 ó Londain. Tá daonra 920 ann, agus tá 136 (14.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Ali MacGraw
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Elizabeth Alice "Ali" MacGraw. Rugadh í ar an 1 Aibreán 1939. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 1971.
Chapman, Alabama
Is é Chapman pobal neamhchorpraithe i gContae Butler, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Iolrachas reiligiúnach
mion|cruinniú éacúiméineach Baineann an t-iolrachas reiligiúnach le daoine de shaghsanna éagsúla, a bhfuil creidiúintí nó tuairimí éagsúla acu, laistigh den aon sochaí amháin,  chomh maith leis an tuairim gur rud maith fiúntach go sóisialta é a leithéid a bheith ann.
Entente Gaélique de Haute-Bretagne
Club de chuid Chumann Lúthchleas Gael sa Bhriotáin is ea Entente Gaélique de Haute-Bretagne.
Cuid de chlub U.S. Liffré i Liverieg, Il-ha-Gwilen, atá ann.
Championnat de Bretagne
2005/2006 - Curaidh na Briotáine (ag imirt faoin ainm Sens de Bretagne)
2007/2008 - Curaidh na Briotáine
2008/2009 - Curaidh na Briotáine
2010/2011 - Curaidh na Briotáine
2012/2013 - Curaidh na Briotáine
2013/2014 - Curaidh na Briotáine
2014/2015 - Curaidh na Briotáine
2015/2016 - Curaidh na Briotáine
Beach Gaelic de Nantes
2008 - Curaidh
2009 - Curaidh
Chalenge de Monterfil
2008 - Curaidh
2009 - Curaidh
Thomas Jones (Státseirbhíseach)
Státseirbhíseach Briotanach agus rúnaí comh-aireachta ab ea Thomas Jones. Rugadh Thomas Jones in Rhymni (Rhymney), an Bhreatain Bheag. Bhí sé ag gabháil do mhinistreacht Mheitidisteach i gColáiste na hOllscoile, an Bhreatain Bheag i dtosach, ach bhain sé céim san eacnamaíocht amach ó Ollscoil Ghlaschú i ndiaidh sin.
D'oibrigh Jones ina léachtóir ar cuairt in Éirinn (1904-5) agus ina dhiaidh sin ina ollamh le heacnamaíocht pholaitiúil in Ollscoil na Banríona, Béal Feirste (1909-10).
Baile na Mainistreach
Is baile mór é Baile na Mainistreach nó Baile Úr na Mainistreach (Béarla: Newtownabbey), é suite ar an taobh thuaidh Bhéal Feirste i gContae Aontroma na hÉireann. Tá 80,000 duine ina gcónaí sa Chomhairle Buirg, atá le fail i mBaile na Mainistreach, Bealach Chláir, agus Gleann Gorm Liath. Ceantrar Aontachtóirí atá ann den chuid is mó, agus breis is 75% den daonra Protastúnach.
Florida
Is ceann de Stáit Aontaithe Mheiriceá é Florida. Tá sé ag críochantaíocht le Georgia agus Alabama. Is é Tallahassee príomhchathair an stáit ach is é Jacksonville an chathair is mó. Úsáidtear an giorrúchán FL don phost.
Cumascach mac Flainn
Rí Uí Fhailí ba ea  Cumascach mac Flainn  (bás 757). Fland Dá Chongal, iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 755 go dtí 757. Ba é an chéad mhac le Fhan agus a chéile Éireanach, iníon le Murchadh na Mí (bás 715), rí Uisnigh, dá ndearnadh rí de.
Ní fheictear Cumascach i nAnnála Uladh, ach insítear i nAnnála Tiarnaigh gur maraíodh é sa bhliain 757 ag Maol Dúin mac Aodha (bás 786), rí Mumhan.
Kell Brook
Dornálaí Sasanach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Kell Brook, a rugadh ar 3 Bealtaine 1986 i Sheffield, Yorkshire Theas.
Tiers Cross
51.7554°N, -5.0341°W
Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea Tiers Cross, 132 km ó Caerdydd agus 340 ó Londain. Tá daonra 563 ann, agus tá 80 (14.2%) in ann Breatnais a labhairt.
Rennes Ar Gwazi Gouez
Club de chuid Chumann Lúthchleas Gael sa Bhriotáin is ea Rennes Ar Gwazi Gouez. Is i Roazhon (Briotáinis) nó Rennes (Fraincis) atá Ar Gwazi Gouez lonnaithe.
Stair
Bunaiodh Ar Gwazi Gouez sa bhliain 1998, agus d'imir siad a chéad chluiche i gcoinne Brest. B'Éireannaigh iad formhór na mball ar dtús ach is iomaí imreoir Briotánach atá ann anois.
Sa bhliain 2007, bhuaigh na Gouez an Shield i Sraith na hEorpa tar éis dóibh comórtais Maastricht agus Barcelone a bhuachan.
Ainm
Ciallaíonn an frása Briotáinise Ar Gwazi Gouez "Na Géanna Fiáine". Seo tagairt do na hÉireannaigh a d'fhág a dtír dhúchais agus a throid ar son na Fraince nuair a briseadh ar na Gaeil i gCath na Bóinne.
N5
Is príomhbhóthar náisiúnta é an N5, i bPoblacht na hÉireann. Ceanglaíonn sé an N4, ag An Longfort (agus Baile Átha Cliath), le Cathair na Mart, agus Contae Mhaigh Eo ar fad. Téan an bóthar trí Contae an Longfoirt, Contae Ros Comáin, agus Contae Mhaigh Eo.
Scramóg
Is baile beag i gContae Ros Comáin é Scramóg (Béarla: Scramoge), atá suite ar an gcrosbhóthar idir an N5 agus an R371, 18 ciliméadar ó bhaile Longfort. Níl an baile ach cúpla míle ó abhainn na Sionainne freisin.
N5
Bailte ar an cúrsa;
Ráth Muireagáin
Is sráidbhaile é Ráth Muireagáin. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Caracal
Ball de chlann na gcat, dúchasach don Afraic is deisceart na hÁise. Scothdhearg/donn. Caol le cosa fada, eireaball gearr, cluasa fada tomacha. Áitríonn sé sabhána is coillearnach thirim. Itheann sé éin, creimirí is antalóip bheaga. Ceansaítear go héasca é.
Rocócó
deas|300px|thumb deas|300px|thumb Tréimhse i stair na n-ealaíon díreach i ndiaidh na tréimhse barócaí déanaí in ealaín is dearadh Eorpach ab ea an Rocócó. Faoi bhláth sa bhFrainc is deisceart na Gearmáine timpeall 1700-1750, nuair a tháinig faisean nua-chlasaiceach ina ionad, ag leathadh amach ón Róimh. Cé go raibh an Barócach drámata is cumasach galamaisíoch, rinne an Rocócó iarracht taitneamh is fíneáltacht a bhaint amach ar scála beag, le hiarmhairtí dromchlacha in ionad maiseanna dearfacha. Mar sin, bhain sé an rath is mó amach mar stíl mhaisiúcháin inmheánaigh, mar shampla i ndearthaí Pierre Lapautre (c 1648-1716), Gilles-Marie Oppenord (1672-1742), Nicolas Pineau (1684-1754), agus Juste Aurèle Meissonier (c 1693-1754). Ba é Watteau an péintéir cáiliúil Rocócó.
Senedd Cymru
Is é Senedd Cymru ([ˈsɛnɛð ˈkəm.ri], Parlaimint/Seanad na Breataine Bige) reachtas cineachta, aonseomrach na Breataine Bige. Déanann sé dlíthe don Bhreatain Bheag, gearrann sé cánacha áirithe, agus déanann sé iniúchadh ar Rialtas na Breataine Bige. Is institiúid dhátheangach é, le Breatnais agus Béarla mar theangacha oifigiúla. Ó bunaíodh é i mBealtaine 1999 go dtí Bealtaine 2020, tugadh Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Tionól Náisiúnta na Breataine Bige) air.
Toghtar 60 ball den Senedd, ar a dtugtar Aelod o'r Senedd (Baill den Seanad), giorraithe “AS” (nó “MS” i mBéarla), gach cúig bliana. Go hiondúil, is é an páirtí is mó sa Senedd a fhoirmíonn Rialtas na Breataine Bige.
Stair
Cruthaíodh Tionól Náisiúnta na Breataine Bige leis an Acht um Rialtas na Breataine Bige 1998, tar éis toradh reifreann na bliana 1997. I dtús báire, ní raibh sé de chumhacht ag an Tionól reachtaíocht phríomha a achtú. Bronnadh cumhachtaí teoranta reachtaithe air leis an Acht um Rialtas na Breataine Bige 2006.
Leathnaíodh na cumhachtaí sin a thuilleadh le hAcht na Breataine Bige 2014 agus Acht na Breataine Bige 2017. Thug an dara hAcht samhail cineachta nua isteach, bunaithe ar chumhachtaí forchoimeádta mar atá ag Parlaimint na hAlban.
Tithe Níocháin Maigdiléanacha
mion|'Tearmann ' i Sasana', tús an 20ú haois. mion|mórleabhar de chuid Sisters of Our Lady of Charity, High Park, [[Drumcondra Football Club|Drumcondra, BÁC (ar taispeáint sa Little Museum inniu).]] Mhair na tionscadail chlochair ar a dtugtar na Neachtlanna nó Tithe Níocháin Maigdiléanacha (Magdalene Laundries) in Éirinn, agus thar lear, ó lár an ochtú haois déag go dtí deireadh an fichiú haois. Bhí mná curtha i bhfolach ann ar feadh na mblianta fada agus rugadh páistí dóibh sna Tithe go minic. mion|agóid i mBÁC, 18 MF2012
Córas
mion|Suíochan, [[Faiche Stiabhna]] Nuair a d’fhaightí amach go raibh bean torrach, mheasadh a cuid tuismitheoirí go raibh siad náirithe go deo. Is iondúil go ligtí an fear saor ó cháineadh. Leanbh mídhlisteanach, leanbh tabhartha, a bheadh aici de réir an Stáit.
Sna Neachtlanna, coinníodh na mná faoi smacht, mná dofheicthe mar go raibh siad 'salaithe' i súile na heaglaise agus an phobail. Chaith na mná a saol ag sclábhaíocht, lá i ndiaidh lae ag déanamh níocháin daoine eile.
Ba thithe déirce iad na Neachtlanna ón taobh amuigh; thug siad deis don phobal éalú ó fhreagracht agus a bheith saor ó chiontacht. Ba phríosúin bhrúidiúla iad, áfach do na créatúir a raibh sé de mhí-ádh orthu a bheith caite isteach iontu.
Níorbh iad an chléir amháin, a bhí i mbun, a bhí ciontach: bhí a gcuid tuismitheoirí agus a gcuid comharsan, agus an rialtas, fiú an tsochaí uilig, páirteach sa gcomhcheilg freisin. Maidir le ceannairí an Stáit, dhún siad a súile ar fad ar a raibh ag tarlú.
Stair
D'oscail Lady Arabella Denny an Dublin Magdalen Asylum ar Shráid Líosain, BÁC sa bhliain 1765 agus.éiteas Eaglais na hÉireann ann.
Féile Holi
mion|Teampall Sri Radha Krishna, Spanish Fork, Utah, SAM, 2013 Féile Hiondúch is ea Holi, nó Féile na nDathanna, agus tús an earraigh san fhéilire Hiondúch. Téann an fhéile Earraigh siar na mílte bliain agus is ceann de phríomhfhéile na Hiondúch. mion|Radha agus Krishna ag imirt Holi.
Nósanna
Maireann an fhéile seo ar feadh dhá san India de ghnáth. Bíonn rince ann le ceol traidisiúnta agus cluichí le huisce agus le púdair daite. Bíonn péinteáil aghaidheanna, srl agus dathanna go leor ann.
Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath
deas|250px|thumb|Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath
Is comhairle i mBaile Átha Cliath í Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath.
Paris Gaels GAA
Is club de chuid Chumann Lúthchleas Gael i b Páras na Fraince é Paris Gaels GAA.
An club
Bunaíodh Paris Gaels i mí Aibreáin 1995. Imrítear peil, iomáint agus camógaíocht sa chlub.
Rinn na Sionnach
Is sráidbhaile é Rinn na Sionnach. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Tirymynach
Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea Tirymynach, 122.9 km ó Caerdydd agus 288 ó Londain. Tá daonra 1,837 ann, agus tá 1,006 (54.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Lee Evans
Is aisteoir Sasanach é Lee John Martin Evans (a rugadh ar an 25 Feabhra 1964).
Bardas Bhaile Átha Cliath
deas|250px|thumb|Bardas Bhaile Átha Cliath Ba rialtas na cathair Baile Átha Cliath é Bardas Bhaile Átha Cliath.
Tongwynlais
51.5309°N, -3.2495°W
Baile i Caerdydd, an Bhreatain Bheag, is ea Tongwynlais, 7.6 km ó Caerdydd agus 216 ó Londain. Tá daonra 1,797 ann, agus tá 210 (11.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Forest Home, Alabama
Is é Forest Home pobal neamhchorpraithe i gContae Butler, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá oifig an phoist le Cód ZIP 36030 ag an bpobal.
Caracara
Seabhac seilge mór leathaneiteach atá dúchasach do dheisceart na Stát Aontaithe is Meiriceá Theas. Áitríonn sé talamh oscailte suas go dtí airdí móra. Itheann sé cuid mhaith saghsanna ainmhithe is splíonach. Goideann sé ó éin chreiche eile.
An Tuar Glas
Is sráidbhaile é an Tuar Glas. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Santo & Johnny
Dísreach Meiriceánach rac-cheoil sna 1960idí ab ea Santo & Johnny. Beirt deartháireacha de bhunadh na hIodáile as Brooklyn, Nua-Eabhrac a bhí sa bhanna: Santo Farina (rugadh 24 Deireadh Fómhair, 1937) agus Johnny Farina (rugadh 30 Aibreán, 1941).
Séamus Mac Muiris Mac Gearailt
Ball de Rishliocht Mhic Gearailt ab ea Séamus Mac Muiris Mac Gearailt (Béarla: James FitzMaurice FitzGerald) a fuair bás an 18 Lúnasa 1579. Bhí Ríshliocht na nGearaltach i réim in Éirinn sa 16ú haois, i gcúige Mumhan. D'éirigh Séamus amach i gcoinne údarás na Banríona Eilís I Shasana, mar aisfhreagra ar chéad ionradh de chuid na dTúdarach ar Éirinn. Stiúir sé an chéad Éirí Amach na nGearaltach, sa bhliain 1569; chaith sé tréimhse ar deoraíocht i mór-roinn na hEorpa, ach d'fhill sé ar ais le fórsa ionraidh sa bhliain 1579. Fuair sé bás go gairid tar éis tuirlingthe áfach. Bhí baint mhór ag a channaircí le hidé-eolaíocht an Fhrith-Reifeirméisin Chaitliceacigh.
Srinivasa Ramanujan
Matamaiticeoir Indiach ab ea Srinivasa Ramanujan a rugadh faoin ainm Srinivasa Ramanujan Aiyangar (IPA: [sriːniʋaːsa ɾaːmaːnud͡ʑan ajːaŋgar]; 22 Nollaig 1887 – 26 Aibreán 1920). Cé nach raibh mórán oiliúna fhoirmiúila sa mhatamaitic aige, rinne sé obair shuntasach san anailís mhatamaticiúil, teoiric uimhreach, sraitheanna éigríochta, agus codáin leantacha. Mar chuid den saothar úd, réitigh sé fadhbanna matamaitice a airíodh mar neamhréitithe go dtí sin.
Terence Beesley
B'aisteoir de phór na hÉireann é Terence Beesley a rugadh ar an 7 Meán Fómhair 1957 agus a fuair bás ar an 30 Samhain 2017.
Lacha mhandrach
Lacha fara, dúchasach d'oirthear na hÁise ach a tugadh isteach i dtuaisceart na hEorpa is ea an lacha mhandrach (Aix galericulata). An fireannach ildaite le ceann scáinte is cleití cosúil le seolta ar na sciatháin. Áitríonn sí uisce úr i measc crann, agus itheann síolta, éisc bheaga is feithidí. Neadaíonn sí i bpoll i gcrann.
Dáileadh
Bhíodh an speiceas le fáil go forleathan san Áise Thoir, ach tá laghdú tagtha ar an líon díobh atá anois ann mar thoradh ar méid díobh a cuireadh chuig tíortha eile agus scriosadh na gcoillte arb iad gnáthóg na lachan. Ceaptar anois nach bhfuil ach 1,000 péire díobh in oirthear na Rúise agus 1,000 péire eile sa tSín. Is dócha go bhfuil 5,000 péire sa tSeapáin, áfach. Imircigh iad na pobail Áiseacha agus iad ag caitheamh an gheimhridh sna hísleáin in oirthear na Síne agus i ndeisceart na Seapáine.
Gnáthaíonn an lacha mhandrach na coillte dlútha ar chiúmhaiseanna lochanna agus aibhneacha. Feictear iad in ísleáin sa chuid is mó ach uaireanta freisin i ngleannta suas go 1,500m in airde. Sa gheimhreadh, bíonn siad le feiceáil i riascanna agus ar aibhneacha chomh maith. Gí gur fearr léi fionnuisce feictear iad in inbhir agus múrlaigh ar na cóstaí freisin. San Eoraip, maireann siad i dtimpeallacht níos oscailte ná an ghnáthóg is dúchasach dóibh san Áise.
Cionaoth mac Flainn
Rí Uí Fhailí ba ea  Cionaoth mac Flainn  (Sean-Ghaeilge  Cináed mac Flainn) (bás 770). [Fland Dá Chongal]], iar-rí, ba ea a athair, agus Éireanach, iníon Mhurchadha na Mí (bás 715), rí Uisnigh a mháthair. An dara mac acu dá ndearnadh rí de a bhí sé. Bhí sé i réim ón mbliain 757 go 770.
Sa bhliain 770, thug sé a dhúshlán an tArdrí Laigean, Cellach mac Dúnchada (bás 776). Ag an am céanna, bhí ruathair á dhéanamh ar an gceantar ag Uí Néill an Deiscirt, an tArdrí, Dúnchadh na Mí ina measc (bás 797). Cloíodh agus maraíodh Cionaoth i gCath Áth Orc (Uíbh Fhailí) i dteannta lena dheartháir, Ceallach, agus a chomhghuaillí, Cathnia mac Bécce desna Fothairt.
Rinneadh rí Uí Fhailí dá mhac Flaithnia (bás 806).
Dlúthdhiosca
Is éard atá i ndlúthdhiosca (DD nó CD, Compact Disk) ná diosca plaisteach a stórálann fuaim nó eolas digiteach. Tá sé thart ar 12 cm / 4.7 orlach ar leithead, agus 1.2 mm (0.047 orlach) ar tiús.
Is éard atá i ndlúthdhiosca fuaime ná saghas dlúthdhiosca a úsáidtear chun píosaí ceoil nó caint d'ardchaighdeán a thaifeadadh, a stórálann suas le 70 nóiméad ceol, ionchódaithe go digiteach, ar thaobh amháin.
Is éard atá i ndlúthdhiosca ríomhaireachta ná dlúthdhiosca a fhormáidítear d'úsáid le hinneall ríomhaireachta. Úsáidtear iad chun téacs scríofa, íomhánna agus giotaí físeáin a chur i dtaisce. Tá na dioscaí seo idéalach do shaothair mhóra, m.sh. ciclipéidí nó ríomhchluichí.
An diosca
Stóráiltear na giotáin mar shraith log is ardán ar rianta 1 6 um ar leithead. Cumhdaítear an diosca le hábhar frithchaiteach (alúmanam, de ghnáth) a scaipeann nó a fhrithchaitheann léas léasair ar ais i mbrathadóir fótaileictreach, a úsáidtear chun an ceol ionchódaithe ar an diosca a léamh is a sheinm nuair a rothlaítear an diosca ag luas tairiseach uilleach.
Níl aon ídiú ag stíleas ar an diosca, ní chuireann máchailí ar an dromchla isteach ar a fheidhmiú, agus is beag nach foirfe an t-atáirgeadh fuaime is ceoil leis.
Innealtóireacht
Eitseáilítear poill micreascópacha ar an dlúthdhiosca le húsáid ga léasair. Tá cód digiteach sna poill seo a léiríonn an fhaisnéis atá stóráilte. Ansin, cuirtear cóta alúmanaim ar an taobh eitre.
Nuair a léitear an diosca sa tíomántán, léann ga léasair eile an cód agus déantar comharthaí leictreacha leo don ríomhaire.
Déanann an ríomhaire atáirgeadh ar an bhfaisnéis mar íomhá, mar chód fuaime, nó i bhfoirmeacha eile le cabhair feidhmchlár.
Stair
mion|Tháinig albam de chuid [[ABBA, "The Visitors" amach sa bhliain 1982 ar DD]] Sheol Philips agus Sony an dlúthdhiosca sa bhliain 1982. Bhí an chéad dlúthdhiosca tráchtála fáiscithe ar 17 Lúnasa 1982, i monarcha Philips in Langenhagen (Hannover) sa Ghearmáin. albam de chuid ABBA, "The Visitors", ar an lipéad ceoil Polygram (a tháinig amach sa bhliain 1981 mar cheirnín vinile). Ach níor cuireadh é ar an margadh láithreadh. Ar 1 Deireadh Fómhair 1982, díoladh an t-albam '52nd Street' de Billy Joel sa tSeapáin ar an lipéad Sony, an chéad dlúthdhiosca le fáil go poiblí.
Uí Cheallaigh
mion|200px|Armas Uí Cheallaigh
Tá trí chlann ann in Éirinn darb ainm Uí Cheallaigh. Is í clann Uí Cheallaigh Uí Maine an ceann is suntasaí. Tá clann eile i mBreá, de shliocht Uí Néill. Tá clann shóisearach eile ann, Uí Cheallaigh Chualann, de shliocht Uí Mháil, ainmnithe as a n-áit dúchais.
Céiticeach
Is ainmhí mara é an céiticeach. Mamach atá ann.
Uí Cheallaigh
Uí Cheallaigh Uí Mhaine
Ceallach mac Fíonachta, a mhair sa 9ú haois, is ea sinsear Uí Cheallaigh Uí Mhaine. Ba é Tadhg Mór Ó Ceallaigh an chéad duine a ghlac an sloinne, a maraíodh i gCath Chluain Tarbh ag tríd ar son a chomhghuaillí, Brian Bóramha, rí na Mumhan agus Ardrí na hÉireann.
Feictear luathghinealach Uí Cheallaigh i Leabhar Uí Mhaine, scríofa sa 14ú haois, faoi ord ardeaspag Thuama, Muircheartach mac Pilib Ó Ceallaigh, spreagtha ag Liam Ó Ceallaigh, taoiseach Uí Mhaine. Caomhnaítear an leabhar i nAcadamh Ríoga na hÉireann i mBaile Átha Cliath.
Seo a leanas chur síos ar armas Uí Cheallaigh Uí Mhaine: Is é an mana ná:
Uí Cheallaigh Bhreá
Ceallach mac Congalaigh mhic Conaing use sinsear chlann Uí Cheallaigh, Brega. Ar cheann de Cheithre Chlann na Teamhrach is ea iad, a mheastar.
Uí Cheallaigh Chuala
Ceallach Cualann mac Gerthidi is ea sinsear chlann Uí Cheallaigh Chualann, rí Uí Mháil na Laighean ag deireadh na 7ú haoise.
Ródaidéandran
Tom nó crann beag síorghlas, uaireanta eipifít, dúchasach do réigiúin mheasartha sa leathsféar thuaidh, ach cruinnithe sa réigiún mar a mbriseann na haibhneacha móra Áiseacha trí na Himiléithe Thoir, agus an Nua-Ghuine. Faightear é in ithir aigéadach amháin. Na duilleoga ailtéarnach, ubhchruthach de ghnáth is leathrúil. Na bláthanna i gcrobhaingí ag barra na bpríomhghéag, tonnadóirchruthach nó clogchruthach. Na seipil laghdaithe ina bhfaobhair uaireanta, 5-10 bpeiteal is staimíní. Na céadta saghsanna nádúrtha ceansaithe ar eolas, le bláthanna ar an iliomad méideanna is dathanna. Baineann asáilianna leis an ngné chéanna, agus bíonn an chuid is mó de na tréithe thuas acu freisin, ach amháin go bhfuil siad duillsilteach.
Dún Uí Choileáin
clé|250px|thumb|Dún Uí Choileáin Is iar-bheairicí mhíleata suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Dún Uí Choileáin.
John Mac Menamin (breitheamh)
Is breitheamh é John Mac Menamin (a rugadh ar 14 Samahin 1952). Bhí se an-mhór le Garrett Fitzgerald agus Fine Gael.
Saol
clé|mion|[[Coláiste Thír an Iúir, Baile Átha Cliath|Coláiste Thír an Iúir]]Rugadh Mac Menamin i 1952 i mBaile Átha Cliath. Cuireadh oideachas air i gColáiste Thír an Iúir agus sa Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath ina dhiaidh sin, áit inar bhain sé céim Onóracha amach sa Stair i 1973. Fad a bhí sé ina mhac léinn, ba bhall é de Chomhairle na nIonad Comhairle Dlí Saor in Aisce (FLAC), agus bhí baint aige le hionad a reáchtáil i mBaile Formaid. clé|mion
Tonna
51.6767°N, -3.7706°W
John Mac Menamin (breitheamh)
Gairm
Bhain sé cáilíocht amach mar abhcóide in Óstaí an Rí i 1975. Glaodh chun Barra na Sinsear i 1991 agus bhí chleachtas ginearálta aige (agus obair Athbhreithnithe Bhreithiúnaigh ina speisialtóireacht dá chuid). Bhí baint aige leis an mBinse Flood/Mahon agus Ryan.
Tonna
Baile i Castell-nedd Port Talbot, an Bhreatain Bheag, is ea Tonna, 46.6 km ó Caerdydd agus 252 ó Londain. Tá daonra 2,445 ann, agus tá 292 (11.9%) in ann Breatnais a labhairt.
John Mac Menamin (breitheamh)
Gairm
Tar éis dó bheith ar Chomhairle an Bharra agus ar feadh ceithre théarma, toghadh é ina Chathaoirleach, agus b’amhlaidh a bhí sé idir 1997 agus 1999. Ó ceapadh é chuig an mbinse in 2004, dhéileáil sé go príomha le hábhair athbhreithnithe bhreithiúnaigh.
Ceapadh é mar bhall den Chúirt Choiriúil Speisialta in 2009. Óna cheapachán, rinne sé an cinneadh ar líon cásanna ag a raibh gné um chearta an duine, agus chuaigh sé i ngleic le saincheisteanna maidir le cearta iarrthóirí tearmainn, leanaí ónar theastaigh cúram speisialta, caitheamh le príosúnaigh, agus aithreacha neamhphósta.
Ceapadh Menamin ar an gCúirt Uachtarach in 2012.
D’fhoilsigh sé líon páipéar agus bhí sé rannpháirteach i seimineáir, go háirithe i dtaobh dlí teaghlaigh agus dlí leanaí de. Bhí sé i gceannas ar liosta Mionaoiseach na hArd-Chúirte ar feadh trí bliana. Is é ionadaí na hÉireann é ar an CCJE, Comhairle Chomhairleach na mBreithiúna Eorpacha, coiste comhairleach le Comhairle Airí Chomhairle na hEorpa.
Steve Kerr
Is cóitseálaí agus imreoir cispheile proifisiúnta Meiriceánach é Stephen Douglas Kerr (rugadh 27 Meán Fómhair 1965) agus iarimreoir cispheile atá mar phríomhchóitseálaí na Golden State Warriors faoi láthair. Tá an chraobh NBA buaite aige naoi n-uaire, cúig huaire mar imreoir (trí cinn leis na Chicago Bulls agus dhá cheann leis na San Antonio Spurs) agus ceithre huaire mar phríomhchóitseálaí na Golden State Warriors.
John Mac Menamin (breitheamh)
Gaeilge
D’aontaigh Mac Menamin sa bhliain 2011 go bhféadfaidh na himeachtaí athbhreithnithe bhreithiúnaigh a chur ar siúl le haghaidh orduithe i gcoinne an Aire Sláinte, Éire, an Ard-Aighne agus an Bord Leigheasra na hÉireann ag iarraidh orthu Treoir 2001/83/CE a chur i bhfeidhm. Tomás Mac Ruairí, iar-Uachtarán ar Chonradh na Gaeilge, a rinne an t-iarratas a cuireadh i láthair na hArd-Chúirte. Dúirt Mac Ruairí: "Fiú i stáit bheaga mar an Eastóin, an Laitvia, an Liotuáin agus an tSlóivéin, atá níos lú ná Éire, ní choisceann sé orthu an Treoir á chur i bhfeidhm go hiomlán ina ndlínsí. Go dtí seo níor chinntigh rialtas na hÉireann go mbeadh na lipéid agus bileoga cógaisíochta i nGaeilge agus i mBéarla anseo, agus ní amháin gur sárú soiléir é seo ar dhlí an Aontais Eorpaigh, ach déanann sé imeallú ar an teanga chomh maith le bheith idirdhealaitheach ar an bpobal arb í an Ghaeilge a chéad rogha mar theanga.".
Steve Kerr
D’imir Kerr cispheil ar an ollscoil leis na Arizona Wildcats. Roghnaigh na Phoenix Suns é sa dara babhta den NBA Draft 1988 agus d’imir sé 15 shéasúr san NBA.
John Mac Menamin (breitheamh)
Pearsanta
Tá sé pósta le Lia O’Hegarty, a bhíodh ina Comhairleoir Dlí leis an Oireachtas, agus a bhí níos déanaí ina comhairleoir ar shaincheisteanna dlíthiúla agus comhshaoil. Tá leanbh amháin acu.
Avril Doyle
Is polaiteoir Éireannach í Avril Doyle (18 Aibreán 1949 a rugadh í). Ba fheisire Pharlaimint na hEorpa í (2004-2009). Tá sí ina ball d'Fhine Gael.
Steve Kerr
An bhliain dár gcionn, shroich siad babhtaí ceannais an NBA i 1997 in aghaidh na Utah Jazz. Ag deireadh an séú cluiche agus na foirne ar comhscór, ghlac Kerr pas ó Jordan agus fuair sé an scór cinniúnach. Bhuaigh na Bulls an chraobh in 1998 chomh maith chun trí chraobh as a chéile a bhaint amach.
Avril Doyle
Rugadh i mBaile Átha Cliath í agus oileadh ag Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath í.
Steve Kerr
In 1999, d’aistrigh Kerr chuig na San Antonio Spurs agus sa bhliain sin bhuaigh siad a gcéad chraobh NBA riamh le bua 4-1 in aghaidh na New York Knicks. Tar éis bliain leis na Portland Trail Blazers, d’fhill Kerr ar ais go San Antonio in 2002 agus bhuaigh sé a chúigiú craobh in 2003 in aghaidh na New Jersey Nets, 4-2.
Nuair a chríochnaigh sé mar imreoir, rinne Kerr go leor oibre mar thráchtaire agus bhí sé le cloisteáil ar an teilifís. D’fhág sé an chraoltóireacht in 2007 chun bheith mar Bhainisteoir Ginearálta na Phoenix Suns. Chaith sé trí bliana ann gan rath sular tháinig se ar ais chuig an gcraoltóireacht arís.
In 2014, ghlac Kerr post mar phríomhchóitseálaí na Golden State Warriors. Ba í an bhliain sin an bhliain ab fhearr i stair na foirne agus bhuaigh siad sna NBA Finals 2015 in aghaidh na Cleveland Cavaliers, 4-2. Bhí an bua ag Kerr agus é ina chéad bhliain mar phríomhchóitseálaí. An bhliain dár gcionn, bhuaigh na Warriors 73 chluiche, an churiarracht is fearr riamh, agus níos fearr ná an churiarracht a bhain na Bulls amach in 1996 nuair a bhí Kerr ag imirt leo. Bhí Kerr ainmnithe mar Cóitseálaí na Bliana ach theip orthu sna NBA Finals, 3-4 in aghaidh na Cleveland Cavaliers. In 2017, bhuaigh siad an chraobh ar ais, 4-1 in aghaidh Cleveland agus in 2018 bhuaigh siad in aghaidh Cleveland arís, 4-0. In 2019, bhain siad na NBA Finals amach arís, den chúigiú huair as a chéile, ach theip orthu 2-4 in aghaidh na Toronto Raptors.
Bhí tionchar nach beag ar an bhfoireann de bharr gortuithe do réaltaí Stephen Curry agus Klay Thompson sna blianta ina dhiaidh sin. In 2022 áfach, tháinig na Warriors ar ais agus bhain siad an chraobh amach arís in aghaidh na Boston Celtics, 4-2.
Scaoileadh agus dúnmharaíodh Malcolm Kerr, athair Steve, in ionsaí sceimhlitheoireachta sa Liobáin in 1984, áit a raibh sé mar Uachtaráin an American University of Beirut. Le blianta beaga anuas, cuireann Steve a thuairimí in iúl go neamhbhalbh faoi rialú gunnaí i Meiriceá agus labhraíonn sé go minic ar an ábhar.
Spring Hill, Alabama
Is é Spring Hill pobal neamhchorpraithe i gContae Butler, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá.
An Seisceann, Contae Mhaigh Eo
Is sráidbhaile é an Seisceann. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Idan Ofer
Is billiúnaí, fear gnó agus daonchara Iosraelach é Idan Ofer (Eabhrais:עידן עופר; rugadh 2 Deireadh Fómhair 1955), a bhfuil leas gnó aige i loingseoireacht, fuinneamh, mianadóireacht agus spóirt. Bhunaigh sé Eastern Pacific Shipping, agus ina phríomhaí ar Quantum Pacific Group, cuideachta sealbhaíochta. Tá sé ina scairshealbhóir tromlaigh den Israel Corporation, atá liostaithe ar Stocmhalartán Tel Aviv, chomh maith le Kenon Holdings, atá liostaithe ar Stocmhalartán Tel Aviv agus Nua - Eabhrac. Is úinéir é freisin ar an gcuideachta shealbhaíochta Iosraelach Lynav Holdings agus ar Ansonia Holdings atá lonnaithe san Ísiltír.'''
Tá sciar 33% ag Ofer i gcumann peile La Liga na Spáinne, an club peile Atlético Madrid,  agus sciar 85% i gcumann peile Primeira Liga na Portaingéile, an club peile FC Famalicão.
O bhí Lúnasa measadh gur US$11.0 billiún a ghlanfhiúchas.
Luathshaol
Mac an billionaire IosraelachI Sammy Ofer (Shmuel Herskovich ar dtús) nach maireann agus Aviva Ofer, is ea Idan Ofer  B'fhear ceannasach loingseoireachta Iosraelach a athair a tháinig ar imirce go hIosrael ón Rómáin. Is fear gnó Iosraelach Eyal Ofer a dheartháir níos sine. Is é a uncail Yuli Ofer.
Mí
Is éard atá i Mí ceann de dhá roinn déag na bliana. Is mar a chéile iad beagnach agus ciorcail na gealaí.
Ag seo míonna na bliana: Eanáir, Feabhra, Márta, Aibreán, Bealtaine, Meitheamh, Iúil, Lúnasa, Meán Fómhair, Deireadh Fómhair, Samhain, Nollaig. Tháinig a lán de na hainmneacha seo ó sheanfhéilte Ceilteacha, mar shampla Bealtaine (féile na dtinte) agus Lúnasa (féile an dé Lú). Tháinig cuid eile ó fhéilte Críostaí, mar shampla Nollaig (Natalicus). Iúil Caesar a thug a ainm do mhí Iúil.
Richard Towneley
Matamaiticeoir Sasanach, fealsamh nádúrtha agus réalteolaí ab ea Richard Towneley (10 Deireadh Fómhair 1629 - 22 Eanáir 1707), a bhí ina chónaí i Halla Towneley, in aice le Burnley i Lancashire. Ba é a uncail an t-ársaitheoir agus matamaiticeoir Christopher Towneley (1604-1674).
Scar Caitliceachas Towneley é ó chuid de phríomhghréasáin eolaíochta na tréimhse, mar an Cumann Ríoga, ach bhí a chomhoibrithe aonair suntasach agus éifeachtach. Ba é ceann acu sin Robert Boyle, ag cabhrú le Dlí Boyle a fhoirmiú, nó mar a thug Boyle air, ‘Hipitéis Mr. Towneley ’. Chuir sé an microméadar in aithne  do John Flamsteed freisin agus chum sé an céimshrian Graham a úsáideadh in dhá chlog i Réadlann Greenwich.
Saol
Rugadh Richard Towneley i Nocton Hall, i Lincolnshire, an 10 Deireadh Fómhair 1629, an mac ba shine le Charles Towneley (1600–1644) agus Mary Trappes (1599–1690).
Ba bhaill shuntasacha iad na Towneleys den mhionlach Caitliceach Rómhánach i Lancashire agus dílseoirí Seacaibíteach le fada an lá. Bhí a bpríomháit bhaile, Towneley Hall faoi fhorghabháil ag na fórsaí parlaiminte le linn Chéad Chogadh Cathartha Shasana ; d'earcaigh Charles Towneley reisimint coisithe Ríoga agus maraíodh é ag Marston Moor i 1644.
Gairmréim
Ceaptar gur fhreastail Towneley ar choláiste sna Tíortha faoi Thoinn, is dócha in Ollscoil Douai na Fraince, áit ar cuireadh oideachas ar a dheartháireacha. Coigistíodh sa bhliain1652, tugadh eastáit an teaghlaigh ar ais tar éis an Athchóirithe i 1660, cé go raibh orthu Halla Nocton a dhíol. Lig sé seo saoirse do Towneley é féin a chaitheamh ar staidéar na matamaitice agus na fealsúnachta nádúrtha, rud a d’fhág a dheartháir níos óige Charles (1631–1712) i mbun a eastáit a bhainistiú.
Comhoibriú le Robert Boyle
Ba é Henry Power, as Halifax, dochtúir an teaghlaigh Towneley agus cara a roinn díograis Towneley i leith turgnamh. An 27 Aibreán 1661, d’úsáid siad baraiméadar, den chineál a cheap Evangelista Torricelli i 1643, chun brú an aeir ag airde difriúla ar Pendle Hill i Lancashire a thomhas. Mar thoradh air sin, d’aithin siad gaol idir dlús an aeir agus a bhrú. D’fhoilsigh Power na torthaí sa deireadh ina leabhar Experimental Philosophy i 1663, ach chonaic Robert Boyle dréacht luath i 1661, agus is cosúil gur phléigh Towneley na turgnaimh le Boyle freisin nuair a thug sé cuairt ar Londain i ngeimhreadh 1661–62. Níos déanaí i 1662, bhí Boyle in ann an rud ar a dtugtar Dlí Boyle a fhoilsiú anois, ach thagair sé dó mar “hipitéis an Uasail Towneley”.
Microméadar Gascoigne
clé|mion|224x224px| [[Micriméadar|Micriméadair William Gascoigne, mar a tharraing Robert Hooke .]]
Fear Manach agus Tír Eoghain Theas (Toghcheantar Tionóil)
Is toghcheantar tionóil é Fear Manach agus Tír Eoghain Thea ar Thionól Thuaisceart Éireann (Béarla: Fermanagh and South Tyrone ).
D'úsáideadh an suíochán den chéad uair i dtoghchán do Thuaisceart Éireann amháin, d’Fhóram Thuaisceart Éireann i 1996. Ó 1998, tá baill tofa aige don Tionól reatha.
Iascaire
Is éard is iascaire ann ná duine a ghabhann éisc agus ainmhithe eile as dhobharlach, nó a bhailíonn sliogéisc.
Ar fud an domhain, tá thart ar 38 milliún iascaire tráchtála agus leorchothaitheach agus feirmeoirí éisc. Tá iascaireacht ann mar mhodh chun bia a fháil ón tréimhse Mhéisiliteach.
Stair
Tá an iascaireacht ann mar mhodh chun bia a fháil ón tréimhse Mhéisiliteach. Bhí an iascaireacht ina príomhbhealach chun maireachtáil chomh maith le bheith ina fhiontar gnó. clé|mion|Éigiptigh ag tabhairt iasc isteach agus á scoilteadh lena sailleadh
Carachtar (ríomhaireacht)
I gcórais ríomhaire, léiriú carachtair chlóbhuailte (litir, uimhir, sainchomhartha éigin eile) a úsáidtear chun eolas a chur síos ar pháipéar. Tá dhá chóras choiteanna le carachtair a chódú i ríomhairí: ASCII is EBCDIC.
N7
Ceanglaíonn an N7 Baile Átha Cliath (ag an M50) le Luimneach. Tá an cúrsa iomlán timpeall 195 ciliméadar (120 mhíle) i bhfad, agus tá an bóthar an-tábhactach don Plean Forbartha Náisiúnta. Faoi láthair na huaire, tá sé á atógáil mar mhótorbhealach (mar an M7) ag an Údarás um Bóithre Náisiúnta.
Bealach an N7
Sular thosnaíodh ar thógáil an mhótorbhealaigh M7, bhí na bailte seo suite ar bhealach an N7:
Tógáil an Mhótarbhealaigh M7
Sa bhliain 2009, bhí tógáil an M7 curtha i gcríoch idir An Nás agus Port Laoise agus idir Áth na Coite agus deireadh an N7 ag Timpeallán Ráth Bhán ar imeall Luimnigh. Is mór-bhóithre dúbailte de chaighdeán mhótarbhealaigh an stráicé idir Baile Átha Cliath agus An Nás
Peil Ghaelach sa Fhrainc
Imrítear peil Ghaelach sa Fhrainc faoi stiúir an Fédération Française de Football Gaélique. Tá an chuid is mó de na clubanna sa Bhriotáin agus i gcathracha móra, mar shampla Páras, Lyon, Nice agus Clermont-Ferrand. Ar dtús, b'Éireannaigh iad formhór na n-imreoirí, ach is iomaí imreoir Francach atá ann anois, go mór mór sa Bhriotáin.
N7
Tógáil an Mhótarbhealaigh M7
Tá sé beartaithe go n-osclófar stráiceanna eile an M7/N7 mar a leanas:
Peil Ghaelach sa Fhrainc
Le championnat de Bretagne
Sa bhliain 2005 a tháinig Craobh na Briotáine ar an bhfód.
Le championnat de France
Imrítear craobh na Fraince gach bliain. Glacann foirne na Fraince, chomh maith le foirne as Geirsí agus Geansaí, páirt sa chomórtas.
Imríonn an dá fhoireann is fearr sa chéad roinn i Sraith na hEorpa.
Grúdlann Gheata San Séamuis
Is grúdlann suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Grúdlann Gheata San Séamuis.
Lacha thumthach
Lacha a fhaigheann bia trí thumadh faoi dhromchla an uisce. Dhá chineál ann: gnáthaíonn an cineál intíre locha tanaí, ag ithe fásra, agus tumann an cineál mara níos doimhne, ag ithe iasc beag is inveirteabrach.
Henry Power
Lia agus turgnamhaí Sasanach ab ea Henry Power FRS (1623–1668), duine de na chéad Chomhaltaí tofa den Chumann Ríoga.
Saol
Mháithreánaigh Power mar phinsinéir de chuid Coláiste Chríost, Cambridge i 1641 agus bhain sé BA amach i 1644. Tháinig sé chun bheith ina chomhfhreagraí rialta de Sir Thomas Browne, a bhí ina chónaí i Halifax 1633-1635 ar ábhair eolaíochta. Bhain sé MA amach i 1648, agus MD i 1655 (1654? ). Dealraíonn sé gur chleacht sé a ghairm ag Halifax le tamall, ach d’imigh sé go New Hall, in aice le Elland sa deireadh. Toghadh Power agus glacadh leis mar chomhalta den Chumann Ríoga 1 Iúil 1663, agus é féin agus Sir Justinian Isham ar na chéad chomhaltaí tofa.
D’éag sé sa Halla Nua ar 23 Nollaig 1668, agus adhlacadh é i séipéal na Naomh Uile, Wakefield, le pláta práis mar chuimhne air, le inscríbhinn Laidineach air, ar an urlár sa saingeal lár.
Oibreacha
Is é an t-aon saothar foilsithe aige ná 'Experimental Philosophy'. Pléann a thrí leabhar faoi seach le micreascópacht agus teoiric na gcorpainí ; turgnaimh Torricelli ; agus an folús, agus na bréagnuithe a mholtar d’oibreacha na nÍosánach Jacobus Grandamicus (Jacques Grandami, 1588–1672).
Picire Chaco
Is ainmhí é an picire Chaco. Mamach atá ann.
Henry Power
Dlí Boyle
I sraith turgnaimh le chara de chuid an teaghlaigh, Richard Towneley, d'aimsigh Henry Power an gaol idir brú agus toirt gáis ar a tugadh dlí Boyle ina dhiaidh sin. Rianaíodh an caidreamh seo in ""Experimental Philosophy." Mar sin féin, d’fhéadfadh go leor a mhaíomh mar sin féin gur luadh i lámhscríbhinn réamhfhoilsithe de “Experimental Philosophy” an hipitéis mar obair aonair Richard Towneley. Luaigh an teoraic bliain amháin níos luaithe roimh an foilseachán san “Experimental Philosophy”, a chinntigh, in éineacht le cur chun cinn Boyle ar an smaoineamh agus a stádas suntasach mar eolaí de chuid na huasaicme, go dtabharfaí "Dlí Boyle" ar an teoiric. Chuir Boyle i leith Towneley mar an t-aon taighdeoir, ag cinntiú nach dtabharfaí ach beagán aitheantais do ranníocaíochtaí Power.
Tonypandy
51.6216°N, -3.4542°W
Baile i Rhondda Cynon Taf, an Bhreatain Bheag, is ea Tonypandy, 24.9 km ó Caerdydd agus 230 ó Londain. Tá daonra 3,609 ann, agus tá 353 duine (9.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Ródhaonra
Coincheap doiléir ar dhlús daonra i dtír ionas nach féidir le hacmhainní na tíre an pobal go léir a chothú, a ghléasadh, a chosaint is a chóireáil i gcoinne galar is eile, ar bhonn réasúnta sásúil go fadtréimhseach.
An Luath-Chailceach
Ceann de na foranna éagsúla d'amscála geolaíoch is ea an Luath-Chailceach nó an Tréimhse Luathchailceach (ainm geochroineolaíoch). Cuimsíonn sé an sealad is luaithe nó is ísle de rannán an Chailcigh. De ghnáth, áirítear é mar an tréimhse idir 146 meigibhliain (Mb) go 100 Mb. Tá sé roinnte ina sé thréimhse nó aois: Albach, Aipteach, Bairéimeach, Ótraíveach, Valangaineach, agus  Beiriasach.
Baile na gCros
Is é Baile na gCros an t-ainm Gaelach ar an áit a nglaoitear Castlepollard uirthi as Béarla. Baile é atá suite i gContae na hIarmhí. Tá An Chuil in aice leis. Tá Tullynally Castle ann freisin.
Marcia Wallace
Ban-aisteoir Meiriceánach ab ea Marcia Karen Wallace, a rugadh sa bhliain 1942 agus a d'éag sa bhliain 2013.
Casúr
Is uirlis é casúr a bhaintear feidhm as chun rudaí a bhualadh, tairní ach go háirithe. Bíonn ceann agus cos air. Buailtear rudaí leis an gceann agus beirtear greim ar an gcos. "Ord" a ghlaotar ar chasúr mór chun rudaí a thuargaint.
N52
Áiteacha ar an cúrsa;
Taigh-feachd an Ruadhainn
Is cuimhneachán dea-chaomhnaithe é Taigh-feachd an Ruadhainn (Gaeilge na hÉireann: Beairic an Ruadhainn) in aice le Cinn aʼ Ghiuthsaich ar bhlianta suaite na Seacaibíteach in Albain. Is féidir na fothracha suntasacha a fheiceáil thart ar 400m soir ó thuaidh ar bhaile beag Ruadhainn, agus tá siad mórán mar a bhí siad nuair a mhúchadh an tine a las na Seacaibítigh san fhoirgneamh sa bhliain 1746.
William Butler
Ba mhílísteoir Meiriceánach é Captaen William Butler (1759 - 20 Márta 1818) a throid i gCogadh Creek. Ainmníodh an contae Butler, Alabama i gcuimhne air.
Muir Chairib
Tá Muir Chairib ceangailte leis an Aigéan Atlantach agus soir ó dheas ó Mhurascaill Mheicsiceo. Clúdaíonn sí an chuid is mó de phláta Chairib. Tá Veiniséala, an Cholóim agus Panama ó dheas uaithi, Cósta Ríce, Nicearagua, Hondúras, Guatamala, an Bheilís agus Meicsiceo siar uaithi agus Cúba, an Easpáinneoil, Iamáice, agus Pórtó Rícó ó thuaidh uaithi.
Ceann de na mara sáile is mó ar domhan is ea Muir Chairib. Tá sí 2,754,000 cm² (1,063,000 m²) in achar. Is é an Trinse Cayman, idir Cúba agus Iamáice an áit is doimhne. Tá sé 7500 m (25,000 troigh) faoin leibhéal mara.
I gcoitinne, glaotar an Chairib ar an Muir agus a cuid oileán.
Ord
Casúr mór is ea ord. Bíonn ceann mór trom agus cos fada air. Baintear feidhm astu chun rudaí troma nó rudaí móra, amhail clocha nó ballaí, a thuargaint. Beirtear greim air leis an dá lámh.
John Thaw
B'aisteoir Sasanach é John Edward Thaw (a rugadh ar an 3 Eanáir 1942 agus a fuair bás ar an 21 Feabhra 2002).
Tonyrefail
51.5836°N, -3.4292°W
Baile i Rhondda Cynon Taf, an Bhreatain Bheag, is ea Tonyrefail, 21 km ó Caerdydd agus 229 ó Londain. Tá daonra 11,852 ann, agus tá 1,286 (10.9%) in ann Breatnais a labhairt.
Saileach bhriosc
Is crann í an tsaileach bhriosc.
John Kerr (Gobharnóir Ginearálta ar an Astráil)
Gobharnóir Ginearálta ar an Astráil ó 1974 go 1978 ab ea an Ridire John Kerr (24 Meán Fómhair 1914 – 24 Márta 1991).
Saol
Tar éis dó céim céad onóracha a bhaint amach ó Scoil Dlí Ollscoil Sydney, glaodh chun Bharra na Breataine Bige Theas Nua air sa bhliain 1938.
Cé go ndéanadh sé ionadaíocht do cheardchumainn agus go raibh sé ina bhall de Pháirtí Lucht Oibre na hAstráile i dtosach báire, bhí díomá ar Kerr go luath faoin bpolaitíocht pháirtí agus faoi threo Pháirtí Lucht Oibre na hAstráile go mór mór.
Glaodh chun an Bharra Laistigh air sa bhliain 1953 agus ceapadh ina bhreitheamh de Chúirt Tionscail an Chomhlathais é sa bhliain 1966. Ag an am céanna bhí sé ina bhreitheamh den Chúirt Uachtarach i gCríoch Príomhchathrach na hAstráile (1966-72), ina bhreitheamh de na Cúirteanna Fiosrúcháin Mara (1967-72), ina Leas-Uachtarán ar an mBinse um Chleachtais Trádála (1967-73) agus ina Chathaoirleach ar Choiste Athbhreithnithe Riaracháin an Chomhlathais (1968–72). clé|mion|Armas agus bratach Sa bhliain 1972 a d'éirigh sé as Cúirt Tionscail an Chomhlathais, chun a bheith ina Phríomh-Bhreitheamh na Breataine Bige Theas Nua, post a bhí aige go dtí gur ceapadh ina Ghobharnóir Ginearálta ar na Astráil é, sa bhliain 1974. clé|mion
Conspóidí
Is é an ghné is chonspóidí dá thréimhse ina Ghobharnóir Ginearálta gur chuir sé rialtas Pháirtí an Lucht Oibre faoi Gough Whitlam as oifig i mí na Samhna 1975. Chuir sé Malcolm Fraser, ceannaire an fhreasúra, ina áit, d'ainneoin go raibh muinín ag Teachfir na nIonadaithe as Whitlam fós.
Ghníomhaigh Kerr mar sin toisc nach raibh rialtas Whitlam in ann a chuid bearta buiséid a chur tríd an Seanad. Cheap sé go raibh sé i dteideal, mar Ghobharnóir Ginearálta, Whitlam a chur as oifig toisc nach raibh an Phríomh-Aire in ann soláthar a fháil agus nárbh fhéidir éalú as an tsáinn bhunreachtúil ach trí Fraser a cheapadh.
Juan Bustamante Dueñas
Ceannaire dúchasach de chuid Pheiriú ab ea Juan Bustamante Dueñas (Vilque, 24 Meitheamh 1808 — 3 Eanáir 1868), ar a dtugtar Túpac Amaru III,, a bhí, ar lorg ceartas sóisialta, i gceannas ar an réabhlóid thuathánach i bPuno idir 1867 agus 1868.
John Kerr (Gobharnóir Ginearálta ar an Astráil)
Conspóidí
Is ábhar conspóide é sin i gcónaí agus cáineadh go mór (agus cáintear fós) an tslí ina ndearna Kerr Whitlam a dhífhostú (mar shampla, trí thuairim dlí phríobháideach a fháil maidir leis an gceist óna chara, an Príomh-Bhreitheamh An Ridire Garfield Barwick.)
Juan Bustamante Dueñas
Ar 2 Eanáir 1868, bhí 71 dá lucht tacaíochta faoi ghlas i mbotháin tuí, a dódh síos ar maidin an 3 Eanáir.
John Kerr (Gobharnóir Ginearálta ar an Astráil)
Conspóidí
Chaill Páirtí an Lucht Oibre an olltoghchán ina dhiaidh sin, nuair a bhí ollbhua ag Comhrialtas Liobrálach-Náisiúnach Fraser.
Juan Bustamante Dueñas
Cuireadh iachall ar Bustamante na corpáin a aistriú chuig uaigh coiteann.
Níos déanaí, tugadh go dtí an phríomhchearnóg é, áit ar crochadh a lena chosa é agus buaileadh é. Dícheannadh é ar deireadh.
Carachtar rialúcháin
Sa ríomhaireacht, carachtar nó cód nach gclóbhuailtear, ach a chuireann oibríocht ar leith i bhfeidhm nuair a tharchuirtear chuig trealamh forimeallach é. Is samplaí iad an t-aisfhilleadh carráiste is an fotha líne a chuireann oibríochtaí áirithe i bhfeidhm sa phrintéir.