cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Muireadhach mac Eochagáin
Bhí a chol ceathrar agus réamhtheachtaí, Bé, maraithe ag Aitíth mac Laigni (bás 898) Uí Eachach Chobha sa bhliain 893. Mharaigh Aitíth fosta é sa bhliain 895.
Rick Riordan
Saol
In 2022, chomhscríobh Riordan an clár píolótach don tsraith Percy Jackson and the Olympians ar Disney+ agus tá sé ina léiritheoir feidhmiúcháin ar an seó. Cheannaigh Disney Fox in 2019, rud a thug na cearta dóibh úrscéalta Percy Jackson a chur in oiriúint don teilifís.
Madge Bellamy
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Madge Bellamy (30 Meitheamh 1899 – 24 Eanáir 1990).
Martin O'Hagan
Feallmharú
Bhí paramíleataigh - an LVF (Loyalist Volunteer Force) - freagrach as an dúnmharú. Sa bhliain 2008, bhí cúigear tugtha os comhair cúirte agus dúnmharú an iriseora curtha ina leith.
15 Iúil
Is é an 15 Iúil an 196ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 197ú lá i mbliain bhisigh. Tá 169 lá fágtha sa bhliain.
Liosta de chuid na lochanna san Eilean Sgitheanach
Seo liosta de chuid de na lochanna san Eilean Sgitheanach.
Slèite
Seo cuid de na lochanna atá suite i Slèite i ndeisceart an an oileáin.
Ceolaire ictireach
Is éan é an ceolaire ictireach. Is baill d'fhine na Acrocephalidae iad.
Stáirse
(C6H10O5)n, carbaihiodráit, polaiméir comhdhlúthúcháin glúcóis atá isiméireach le ceallalós, a fhaightear mar ábhar cúlchiste i gcealla beo. Trí pháirthidrealú, táirgeann sé amalós (olaigiméir) agus maltós (démhéir). Feidhmeanna aige nach feidhmeanna bianna iad, mar shampla mar ghreamachán, líonach piollairí, is bián i bpáipéar.
Piper Maru (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an cúigiú heipeasóid déag, "Piper Maru" den tríú sraith The X-Files ar an 9 Feabhra 1996. Scríobh Frank Spotnitz agus Chris Carter an eipeasóid seo. D'fhéach 16.44 milliún duine ar an eipeasóid.
Fluairíd
Rianmhianra a bhíonn i láthair go nádúrtha sa chré agus an t-uisce. Fuarthas amach in áiteanna i Meiriceá, nuair a bhí tiúchan nádúrtha na fluairíde san uisce beagán níos mó ná is gnách, gur chuir sé seo go mór le cosaint fiacla i gcoinne a meata trí cháiréas. Uaidh sin, déanann na húdaráis áitiúla in an-chuid áiteanna fluairíd sóidiam a chur leis an soláthar uisce inólta (aon pháirt in aghaidh an mhilliúin) chun an chosaint seo a thabhairt do dhaoine an t-am ar fad. Tá daoine ann nach n-aontaíonn leis seo ar eagla go bhfaighidh daoine ródháileoga a bheadh baolach.
Méid (réalteolaíocht)
Tomhas ar ghile rinn spéire. Hioparcas a d'úsáid an téarma sa chiall seo den chéad uair i 120 RC, ag lua na réaltaí is gile don tsúil mar ‘mhéid 1’ agus na réaltaí is doiléire mar ‘mhéid 6’. I 1856 cuireadh bunús eolaíochta faoin gcóras seo. Is i seicheamh logartamach a leagtar amach na céimeanna méide. Is ionann an chéim ó mhéid 2 go méid 3, nó ó mhéid 3 go méid 4, le cóimheas gile 2.512. Comhfhreagraíonn an difríocht idir méid 1 is 6 do chóimheas gile 100. Ós scála logartamach é seo, is scála coibhneasta é agus níl aon nialas air. Tugtar méid dhealraitheach réalta ar ghile na réalta a thomhaistear ar Domhan, ach braitheann an tomhas sin ar fhad na réalta agus a bunlonrachas. Is áisiúla an dearbhmhéid, méid dhealraitheach, malartaithe nó ceartaithe, an luacha a bheadh aici dá mbeadh an réalta ag fad (treallach) caighdeánach 10 parsoic. Ní féidir airíonna réaltaí is réaltraí a chur i gcomparáid le chéile i gceart gan na dearbhmhéideanna a bheith i gceist.
Jacques Santini
Is traenálaí peile é Jacques Santini a rugadh ar 25 Aibreán 1952 in Delle, i limistéar Belfort, sa Fhrainc. D'imir sé i gcomhair AS Saint-Étienne agus bhí sé mar thraenálaí ag Toulouse FC, Lille OSC, AS Saint-Étienne, FC Sochaux, Olympique Lyonnais, an Fhrainc, Tottenham Hotspur agus AJ Auxerre. Stiúrthóir ginearálta Paris F.C. atá ann anois.
Ér, Orba, Ferón agus Fergna
I Miotaseolaíocht na nGael, chomh-Ard-Ríthe na hÉireann ba ea Éar, Orba, Fearón agus Feargna (Sean-Ghaeilge Ér, Orba, Ferón, Fergna), mic Éber Finn, ar feadh leath-bhliana tar éis dóibh a gcol ceathracha Luigne agus Laigne, mic Éireamhóin, a mharú sa Chath Árd Ladrann. Maraíodh iadsan dá réir sin ag Íriel Fáid mac Éireamhóin sa Chath Cul Martha, mar chúiteamh ar a dheartháireacha.
Sanasaíocht
De réir en.wikipedia.org, ach gan lua, is í brí le Ferón ná "gabha".
Gael-Astrálaigh
Gael-Astrálaigh (Béarla: Irish-Australian) a bhí cuid fada agus seasmhach i stair Astráil. Tháinig go leor go dtí an Astráil san ochtú haois déag mar lonnaitheoirí nó mar chiontaíonn, agus chuir le forbairt Astráil i go leor réimsí éagsúla. Go deireadh na 19ú haoise thart ar an tríú den daonra san Astráil a bhí Éireannach.
Ag an daonáireamh 2006 a dhearbhú 50,256 cónaitheoirí hAstráile rugadh iad i bPoblacht na hÉireann agus a 21,292 eile dearbhófar go bhfuil a rugadh i dTuaisceart Éireann. Ba gcathracha le daonraí a rugadh in Éirinn is mó Sydney (12,730), Melbourne (8950) agus Perth (7060).
Ag 2011 Daonáireamh 2,087,800 Astráiligh dhearbhú (10.4% den daonra iomlán) raibh bhunadh na hÉireann ina aonar nó i gcomhar le shinsearacht eile; ach bhí na hAstráile agus i mBéarla shinsearacht ainmneofar níos minice
An tSeineagáil
Is tír í an tSeineagáil atá lonnaithe taobh theas d'Abhainn na Seineagáile in iarthar na hAfraice. Tá teorainn aici leis an Aigéan Atlantach, an Mháratáin, an Ghaimbia agus Guine Bhissau. Is iamhchríoch í an Ghaimbia laistigh den Seineagáil, ag leanúint Abhainn na Gaimbia ar feadh 300 km intíre. Tá oileáin Rinn Verde suite 560 km ó chósta na Seineagáile. Is é Dacár príomhchathair na Seineagáile.
Stair
Ar an 27 Meán Fómhair 2002, báthadh 1,863 duine nuair a d'iompaigh an bád farantóireachta MV Le Joola ar a béal faoi.
Building a Building
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Building a Building a rinneadh sa bhliain 1933. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
39
Básanna
30er
Veigeánachas
mion Creideann veigeáin nár cheart úsáid a bhaint as an aon rud a thagann ó ainmhithe. Is cearta ainmhithe, agus an chruálacht a bhaineann dóibh, na cúiseanna is mó a luann siad as an chineál saoil seo a roghnú. mion|veigeáin de réir tíortha mion|1 Samhain
Stair
Bhí an tóir atá ar an veigeánachas ag méadú sna 2000idí agus 2010idí, chomh maith le gluaiseachtaí eile ag an am, mar shampla, cóir-thrádála agus in-athchúrsáil te. “Níos lú feola, níos lú teasa, níos mó beatha,” a deir an t-aisteoir Arnold Schwarzenegger sa bhliain 2016.
Bhí earnáil na n-éadaí veigeáin ag fás de réir a chéile dá bharr, le daoine ag ceannach éicearraí ionas gur féidir leo cloí lena gcuid luachanna agus seasamh a ghlacadh ar son ainmhithe. Bhí an cuardach le haghaidh fabraicí nua-aoiseacha nach dtagann ó ainmhithe, ach a bhfuil cáilíochtaí ar nós olla ag baint leo, ag croílár nua-chomhlachtaí veigeáin.
Ach níl suim an phobail sa veigeánachas róláidir mar sin féin; mar shampla, dúirt buistéir sa bhliain2109  go bhfuil raibh ag fanacht dílís don dhinnéar traidisiúnta na Nollag, ainneoin fás ar fheoilséanadh agus veigeánachas.
Meigilit
mion|[[Árd na gCraobhach, Conamara]] Séadchomhartha ó réamhstair na hEorpa, tógtha as leaca móra garbhchóirithe cloiche, is ea meigilit. Tagann an chuid is mó díobh ón aois Neoiliteach.
Faightear séadchomharthaí atá inchurtha leo, gan aon ghaol leo, i ndeisceart na hIndia, sa Tibéid, oirdheisceart na hÁise, an tSeapáin, agus an Aigéine.
Ceolaire Sindeach
Is éan é an ceolaire Sindeach. Is baill d'fhine na Phylloscopidae iad.
Inimirce
deas|250px|thumb|Inimircigh Eorpacha ag teacht isteach san Airgintín deas|250px|thumb|[[Londain ilchultúrtha inniu]] Is éard atá i gceist le inimirce ná imirce isteach i dtír ó thíortha eile.
The Mad Doctor (scannán 1933)
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea The Mad Doctor a rinneadh sa bhliain 1933. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Muimne, Luigne agus Laigne
I Miotaseolaíocht na nGael, chomh-Ard-Ríthe na hÉireann ba ea Muimhne, Luighne agus Laighne (Sean-Ghaeilge Muimne, Luigne agus Laigne), mic Éireamhóin agus a bhean chéile Odba. Tháinig siad i réim i gcomharbacht ar a n-athair. Bhí siad i gcoróin ar feadh trí bliana go dtí go bhfuair Muimhne bás den phlá ag Ráth Cruachan, agus maraíodh Luighne agus Laighne ag a gcol ceathracha Ér, Orba, Ferón agus Fergna, mic Éber Finn sa Chath Árd Ladrann. Ní raibh aon oidhrí orthu.
Mickey's Mellerdrammer
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Mickey's Mellerdrammer a rinneadh sa bhliain 1933. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Apocrypha (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an séú heipeasóid déag, "Apocrypha" den tríú sraith The X-Files ar an 16 Feabhra 1996. Scríobh Frank Spotnitz agus Chris Carter an eipeasóid seo. D'fhéach 16.71 milliún duine ar an eipeasóid.
Risteard FitzGilbert de Clare, 2ú hIarla Penfro
thumb|350px|Pósadh Aoife agus Strongbow (1854) le Daniel Maclise.
Ba d'aicme uasal Angla-Normannach agus Cambra-Normannach é Risteard FitxGilbert de Clare ailias Strongbow (Arc-Fort) (c. 1130 - 20 Aibreán 1176, Baile Átha Cliath),an 2ú hIarla Phembróic agus Cunta Striguil (sa Bhreataine Bheag) agus Iarla Laighean (in Éirinn), tiarna Bienfaite agus d'Orbec (sa Normainn) a thosaigh ar choncas na Normannach ar Éirinn a bhaint amach.
Cognóman
Is é Strongbow, an t-ainm is fearr aithne ar Risteárd, ach ní dócha gur tugadh sin air ar feadh a shaoil. Bhí cognómain de na tiarnaí eile Chambra-Normannacha agus Normannacha i bhFraincis na Normannach, mar a labhair na huaisle Fraincis agus, le cúpla eisceacht, scríobhadh doiciméid oifigiúla i Laidin le linn na tréimhse seo. Is cosúil gur tháinig an mearbhall chun cinn nuair a bhí ainm Risteáird á aistriú go Laidin. Scríobhadh a ainm sa Liber de Wintonia idir 1300 agus 1304 (os cionn 120 bliain tar éis a bháis) mar "Ricardus cognomento Stranghose Comes Strugulliae (Gaeilge: Richard Stranghose iarla Striguil)." Chuir an croiniceoir seo Stranghose go hearráideach (luiteoga coigríche) ann mar cognóman, nuair atá sé i bhfad níos dóchúla gur litriú athraitheach nó tras-scríobh an logainm 'Striguil' a bhí i gceist a dtugtar Strangboge, Stranboue nó Stranbohe in athscríbhinní eile. Ní go dtí an ceathrú haois déag go bhfuil ainm Risteáird aistrithe mar Strongbow ar deireadh: "Earl Richard son of Gilbert Strongbow [earl of Shropshire].
Gairmréim
Ba mhac le Gilbert de Clare, céad Iarla Phembróic agus Isabel de Beaumont é Risteárd. Fuair ​​athair Risteáird bás thart ar 1148, nuair a bhí sé tuairim is 18 mbliana d'aois, agus fuair Risteárd an teideal 'Cunta Striguil' Iarla Phembróic le hoidhreacht. Is dócha nár aithníodh an teideal seo ag corónú Anraí II sa bhliain 1154.
Mar mhac an chéad 'iarla', tháinig sé i gcomharbacht ar eastáit a athar i 1148, ach bhain Anraí II an teideal uaidh sa bhliain 1154 mar gur taobhaigh Risteárd leis an Rí Stiofán Shasana i gcoinne mháthair Anraí, an Banimpire Matilda.
Thug a lucht comhaimseartha an t-ainm Cunta Striguil air, as ucht a thiarnas i dtailte teorann na Breataine Beaga i Striguil, áit a raibh dúnfort aige in áit ar a dtugtar Cas-gwent air anois, i Sir Fynwy mBealtaine ar an abhainn Afon Gwy. Chonaic sé deis chun a fhortún a aisiompú i 1168 nuair a bhuail sé le Diarmait Mac Murchada, Rí Laighean.
Mar chúitimh, fuair Strongbow iníon Dhiarmada mar chéile agus rinneadh oidhre an rí de. Ach b'éigean dó géilleadh do cheannas Rí Shasana agus na Normainne, Anraí II agus ní raibh sé riamh ina rí ar Chúige Laighean.
B'iad Gilbert de Clare, Céad Iarla Phembróic agus Isabel de Beaumont a thuismitheoirí. Fuair a athair Gilbert bás nuair a bhí Risteárd thart fá ocht mbliana déag d'aois, agus fuair sé teideal a athair trí oidhreacht. Ach sa bhliain 1168 bhí seo caillte nó forghéillte aige.
Éire
Sa bhliain 1166 thug Diarmuid Mac Murchadha, Rí Laighean, a aghaidh ar Bhristó (Béarla: Bristol), Shasana, chun bualadh le Roibéard FitzHarding, ceannaithe saibhir de chuid na cathrach. Thairg seisean comhairle do Dhiarmuid imeacht leis chun na Fraince agus a scéal ar fad do chur faoi bhráid Anraí II. Bhuaileadar le chéile áit éigin i nAquitaine, sa deireadh. Ghlac Anraí Rí le Diarmuid ina ghialla dhó, agus tharraing sé cáipéis ag ceadú dó dhuine ar bith i dtailte na bPlantagenetach cabhrú leis chun a ríocht do bhuachaint ar ais.
Aibítir Laidineach
Is í an aibítir Laidineach (nó an aibítir Rómhánach) an córas scríbhneoireachta aibítreach is mó in úsáid ar fud an domhain sa lá atá inniu ann. Tá 26 litir sa bhun-aibítir, agus úsáidtear é, le roinnt modhnuithe, sa chuid is mó de theangacha na hEorpa (roinnt tíortha Oir-Eorpach in easnamh), i Meiriceá Thuaidh agus Theas, san Afraic Fo-Sahárach, agus in oileáin an Aigéin Chiúin.
Baintear úsáid as litreacha eile freisin i dteangacha éagsúla, m.sh. w i mBéarla agus Gearmáinis.
Forbairt
Seo an chéad aibítir Laidine a bhí ann A, B, C, D, E, F, H, I, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, V, X. Cuireadh Y agus Z leis ar ball chun fuaimeanna ó theangacha eile a chur leis.
Nuair a cruthaíodh an aibítir Angla-Shacsanach bhí litreacha uile na Laidine ón am sin i gceist. Mar sin féin cuid de na litreacha atá sa Bhéarla anois níor tháinig siad isteach sa teanga sin ach le déanaí. An litir is déanaí a tháinig isteach ná ‘J’ nó ‘I’ agus eireaball air. Úsáideadh ‘I’ agus ‘J’ araon don litir chéanna agus níor glacadh le ‘J’ in aibítir an Bhéarla go dtí an naoú céad déag féin.
Caibidil (reiligiún)
mion|Chapter House, Ardeaglais Lincoln, Sasana Is éard atá i gceist le caibidil san eaglais Críostaí ná canónaigh ardeaglaise i mbun tionóil le chéile nó sa saol tuata uaireanta, cumann nó comhlachas srl.
16
Básanna
10er
1882
Tarluithe
mion|Tháinig soilse leictreacha go [[Beirlín na Gearmáine sa bhliain 1882. Péintéireacht le Carl Saltzmann]]
Maura Derrane
Is láithreoir teilifíse agus iriseoir Éireannach í Maura Catherine Derrane (rugadh 8 Iúil 1970). Is láithreoir í chomh maith le Dáithí Ó Sé ar The Today Show ar RTÉ. Is Gaeilgeoir dúchais í Maura.
Stáisiún spáis
mion|deas|An [[Stáisiún Spáis Idirnáisiúnta á thógáil]] Spásárthach i bhfithis íseal os cionn an Domhain a gcónaíonn an fhoireann ann ar feadh tréimhse réasúnta fada. Samplaí is ea Skylab na Stát Aontaithe agus Mir an Aontais Shóivéadaigh/na Rúise.
Úsáidtear a leithéid chun cleachtadh eitiltí fada a charnadh, agus taighde ábhartha bithleighis is réalteolaíochta a dhéanamh. I 1993 athraíodh clár oibre NASA is ESA ar stáisiún spáis chun comhoibriú leis an Rúis.
Fluairisin
C20H12O5, ruaim antracuineoin, dearg le fluairiseacht dhian ghlas. Baintear feidhm as i dtuaslagáin an-chaola chun ligean i gcórais uisce is claiseanna srutha a aimsiú.
Billy Bletcher
B'aisteoir Meiriceánach é William Bletcher (24 Meán Fómhair, 1894 – 5 Eanáir, 1979). Rinne sé an ghuth den carachtar Pete sna gearrscannáin Mickey Mouse ó 1932 go 1954.
Eachtra Neara
Achoimre
Oíche Shamhna a bhí ann, agus bhí Neara, laoch in arm Mhéabha agus Ailill mac Máta, i mbun seilge ar shliabh Chruachain (Ráth Cruachan i gContae Ros Comáin). Thug Ailill dúshlán dá laochra, 'sé sin, in ainneoin oíche Samhna agus gach olc a bhaineadh léi, maide sailí a cheangail ar chois fhir chrochta. Nuair a chuir sé an maise thart ar rúitín an marbháin, bhog sé agus d'iarr sé uisce uaidh. Lig Neara dó é a dreapadh ar a dhroim agus d'iompair é chuig teach, ach léim lasracha aníos thart ar an tigh agus iad ag teacht ina threo. Chuaigh siad chuig teach eile, ach timpeallaíodh é le huisce. Ar an tríú hiarraidh acu, d'éirigh leo dul isteach i dtigh, agus d'ól an marbhán trí gloine uisce, ag caitheamh an cheann deiridh amach ar mhuintir an tí, á mharú.
Cé gur mhaith le Neara fanacht in éineacht leis na sidhe, chuaigh sé ar ais go Cruachain chun na lucht cónaithe a chur ina bhfaichill ar a gcinniúint. Chun é sin a sheachaint, shocraigh siad, le Méabh agus Ailill mar cheannairí agus cabhair ó Fergus mac Róich, an liosachán a ionsú agus é a bhánaigh. Shocraigh Neara fanacht sa liosachán agus gan dul ar ais go Cruachan.
I leagan eile den scéal, is amhlaidh gur fhan Nera sa liosachán ar feadh bliana. Nuair a tháinig sé ar ais go Méabh, is léir dó nach ndeachaigh am ar bith thart ón oíche a cheangail sé an maide sailí ar chois an chrochta. Mar fhianaise a eachtra, thóg sé bláth úr an tsamhraidh amach leis ar an Samhain úd. Ní luaitear sa leagan seo an t-achrann ag an liosachán.
Argas mór
Is speiceas piasúin ó Oirdheisceart na hÁise é an t-argas mór (Argusianus argus).
Ní ceart é a mheascadh leis an dá speiceas den argas cíorach a bhfuil dlúthbhaint acu leis, géineas Rheinardia.
Tacsanomaíocht
clé|mion| Léaráid a thaispeánann Argus ocellatus & Argus bipunctatus (ceathrú cleite) Ó mhonagraf den Phasianidae, nó, d'Fhine na bpiasún Thug Carl Linnaeus a ainm sonrach ar an argas mór (as a dtagann a ainm coitianta agus ainm a ghéinis) mar gheall ar na patrúin casta súl ar a sciatháin, ag tagairt d'Argas, fathach céad súl i miotaseolaíocht na Gréige
Fospeicis
Aithnítear dhá fhospeiceas:
17
Básanna
10er
Meileanóma
Saghas ailse chraicinn atá marfach go minic, is ea meileanóma.
Tá ag méadú ar líon na gcásanna de meileanóma in Eirnn le blianta anuas. Meastar go bhfuil dhá phríomhchúis leis an méadú seo: 1/ déanann níos mó daoine níos mó bolg le grian níos faide, is iad níos noichte, go minic i dtíortha grianmhara, ná mar a dhéantaí; agus
2/ tá an ciseal ózóin laghdaithe, is níos mó den radaíocht ultraivialait ag sroichint dromchla an Domhain is craiceann na ndaoine.
1980
B'é 1980 bliain bhisigh ag tosú Dé Mháirt.
Eachtraí
mion|250 px|dheis|An rig druileála [[An Ioruaidh|Ioruach Alexander L. Kielland (ar dheis). Fuair 123 oibrí artola bás nuair a thit sé ar a chéile ar 27ú Márta, 1980.]]
Is Cuimhin Liom an Sneachta
Dán is ea Is Cuimhin Liom an Sneachta le Seán Mac Fheorais.
Cur síos
Scríobh Seán MacFheorais an dán seo. Insíonn sé dúinn faoin sneachta mór a tharla fadó; agus an chaoi a fuair a mhac bás den fhuacht. Léiríonn an dán seo cumhacht na haimsire agus an éifeacht atá ag an dúlra ar shaol an duine.
Fluairiseacht
Astú solais infheicthe ó dhromchla ábhair ar a dtugtar fosfar, tar éis don dromchla céanna a bheith imbhuailte ag radaíocht leictreamaighnéadach dhofheicthe eile le tonnfhaid níos lú, mar radaíocht ultraivialait nó X-ghathanna. Braitheann dath nó tonnfhad an tsolais infheicthe ar an bhfosfar, agus is féidir fosfar a roghnú chun aon dath is mian a chruthú. I ngnáthlampa fluaraiseach, bíonn feadán gloine lán de ghal mearcair, agus an taobh istigh den ghloine clúdaithe le fosfar fluaraiseach. Bíonn leictreoidí ag dhá cheann an fheadáin, agus nuair a chuirtear dóthain voltais idir na leictreoidí, ianaítear an ghal, rud a chruthaíonn radaíocht ultraivialait. Ansin nuair a imbhuaileann an radaíocht seo an fosfar, aisradaítear solas infheicthe uaidh sin. Tá lampa fluaraiseach an-éifeachtach, beagnach 4 oiread níos éifeachtaí ná an gnáthlampa gealbhruthach: is é sin le rá go bhfaightear an oiread céanna lúman as lampa fluaraiseach 40 W is a fhaightear as lampa gealbhruthach 150 W.
1700
Tarluithe
Gan dátaí mion|225px|dheis|Idirghuí an Phápa Gréagóir le Muire in am plá. Péintéireacht le Sabastiano Ricci, ola ar chanbhás, 1700.
Breitheanna
Gan dáta
Marcellite Garner
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Edna Marcellite Garner (3 Iúil 1910 – 26 Eanáir 1993). Bhí sí an chéad ghuth den charachtar Minnie Mouse.
Fluairít
Mianra coiteann fluairíd chailciam, CaF2, gorm nó corcra de ghnáth, is fluairít. An phríomhfhoinse fluairín. Faightear í i bhféitheacha is cuasóga taobh le carraigeacha doigheartha, agus fluaraisíonn sí faoi sholas ultraivialait. Baintear feidhm aisti mar fhlosc i ndéanamh cruach.
Meileatoinin
Hormón a dhíorthaítear ó shéireatoinin, taobh istigh den fhaireog phinéalach den chuid is mó. Ní heol cén fheidhm atá aige. Iomlaoidíonn a thál ón bhfaireog is a thiúchan sa bhfuil, iad araon ar uasmhéid le linn an dorchadais. Is féidir go bhfuil baint aici le sioncrónú rithimí laethúla i ndaoine.
Little Mix
Popghrúpa é Little Mix ón Ríocht Aontaithe. Bhuaigh siad an ochtú sraith The X Factor le 48.2% na vótaí sa bhliain 2011. Dhíol siad 2.5 mhillúin albaim agus 5 mhillúin singlí ar fud an domhan.
2011: The X Factor
Bhuaigh Little Mix an ocht sraith de The X Factor le 48.2% na vótaí sa bhliain 2011.
2012: DNA
mion|clé|200px|Little Mix ar an stáitse i 2012. Ar an 25 Eanáir 2012, rinne Little Mix cuma ag an National Television Awards agus chan siad an amhrán En Vogue "Don't Let Go (Love)". Bhí siad ar an stáitse don chéad uair leis a gcéad amhrán "Wings" ag an gceolchoirm T4 on the Beach ar 1 Iúil. Ina dhiaidh sin, chuaigh "Wings" díreach go uimhir 1 ag an gCairt Singil na Ríocht Aontaithe. Tháinig a ndírbheathaisnéis Ready to Fly amach ar an 31 Lúnasa 2012. Scaoil Little Mix a gcéad albam DNA ar an 19 Samhain, 2012. Shroich sé uimhir 3 in Éirinn agus i Ríocht Aontaithe. Tháinig an dara singil ón albam, "DNA", amach i nDeireadh Fómhair, agus in Eanáir 2013 shínigh siad le Columbia Records i Meiriceá Thuaidh. Scaoileadh "Wings" mar a gcéad singil i Meiriceá ar an 5 Feabhra 2013. Chuir siad an tríú singil "Change Your Life" ar an 3 Feabhra 2013 agus ar an 4 Márta 2013 fógraíodh go mbeadh "How Ya Doin'?" an singil deireanach ón a gcéad albam. Dhíol "How Ya Doin'?" 120,000 cóipeanna sna RA.
2013: Salute
Scaoil Little Mix a ndara albam Salute ar 8 Samhain, 2013.
2016–2017: Glory Days
Bhí sé fógartha, ar an 21 Meitheamh 2016 go bhfuil an ghrúpa ag obair ar a gceathrú albam. Glory Days is ainm don albam agus bhí sé scaoilte amach ar an 18 Samhain 2016. Tháinig an chéad singil as an t-albam "Shout Out to My Ex", ar an 16 Deireadh Fómhair 2016 agus chuaigh sé díreach go uimhir 1 sa Ríocht Aontaithe agus in Albain.
2018: Summer Hits Tour 2018 agus LM5
D'eisigh an ghrúpa a gcúigiú halbam LM5 ar an 16 Samhain 2018.
Jesy Nelson
Rugadh Jessica Louise Nelson ar an 14 Meitheamh 1991 do thuismitheoirí John Nelson agus Janice White. Tógadh i Romford í.
Leigh-Anne Pinnock
Rugadh Leigh-Anne Pinnock ar an 4 Deireadh Fómhair 1991. Tógadh i High Wycombe, Buckinghamshire í.
Jade Thirlwall
Rugadh Jade Amelia Thirlwall ar an 26 Nollaig 1992. Tógadh i Shields Theas, Tyne and Wear í.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 30 gradam buaite ag Little Mix. Tá 76 ainmniúchán faighte acu.
Pinto Colvig
B'aisteoir Meiriceánach é Vance DeBar Colvig (11 Meán Fómhair, 1892 – 3 Deireadh Fómhair, 1967). Bhí sé an chéad ghuth de na carachtair Disney Pluto agus Goofy.
18
Básanna
10er
An Baile Meánach
mion|An Baile Méanach Is baile mór i lár Oirthear Chontae Aontroma i dTuaisceart Éireann é an Baile Meánach. Níl an baile ach timpeall 10 míle ó Ghlinntí Aontroma, agus tá sé suite ar an phríomh-Iarnróid idir Béal Feirste, Aontroim, Cúil Raithin, agus Doire. Rinneadh an chéad stair a scríobh faoi cheantair an Baile Meánach sa 5ú agus an 7ú haois, i rith na tréimhse Chríostaí luath. Tá daonra an bhaile Protastúnach agus Aontachtaí go formhór (beagnach 80%).
Deir cuid daoine go bhfuil an baile i lár ‘Crios Bíobla’ Thuaiscirt Éireann. Ach, ag an am céanna, tá fadhb mhór hearóin ann chomh maith.
Bunaíodh eaglais ag deireadh an 5ú haois i gCoinire, baile beag 5 míle theas ón Bhaile Meánach. Tar éis seo, bunaíodh mainistir ag Timpeall Maoile, sna Cealla, in aice le Coinire. Sa bhliain 831, tháinig na hUigingaigh, Lochlannaigh chuig an cheantar, agus dhóigh siad an eaglais i gCoinire. I rith an 12ú haois, tháinig na Sasanaigh go Condae Aontroma agus an Dún, agus chruthaigh siad croí Iarla-Ríocht na hAngla-Normanach in Ulaidh.
Íriel Fáid
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí na hÉireann ba ea Írial Fáidh (Sean-Ghaeilge Íriel Fáid), an mac is óige d'Éireamhón agus a bhean chéile Tea. Tháinig sé i gcoróin tar éis dó Ér, Orba, Ferón agus Fergna, mic Éber Finn, a mharú sa Chath Cul Martha, mar chúiteamh ar bás a dheartháirse Muimne, Luigne agus Laigne. Glan sé dhá mhaigh déag thochail seacht ndún, agus throid ceithre chath in éadan na Fomhórach. D'éag sé le hadhairt ag Maigh Muaidhe tar éis deich mbliana i réim, agus tháinig a mhac Ethriel i gcomharbacht air.
Guido Westerwelle
Ba pholaiteoir Gearmánach é Guido Westerwelle (27 Nollaig 1961 – 18 Márta 2016). Bhí sé ina leas-sheansailéir agus ina aire gnóthaí eachtracha na Gearmáine ó 28 Deireadh Fómhair 2009 go dtí 17 Nollaig 2013.
Cúlra agus Oideachas
Ba dhlíodóirí iad a bheirt tuismitheoirí. Bhain sé céim sa dlí amach ó Ollscoil Bonn sa bhliain 1987. Cáilíodh é mar abhcóide sa bhliain 1991. Bhain sé dochtúireacht sa dlí amach ó Ollscoil Hagen sa bhliain 1994. Ón bhliain 1991 ar aghaidh, d'oibrigh sé mar abhcóide.
Polataíocht
Bhí sé ina uachtarán ar na "Liobaireálaigh Óga", an eagraíocht óige FDP, Páirtí Liobaireálach Daonlathach, ó 1983 go 1988 agus ansin glacadh mar bhall den FDP buan é. Bhí sé ina rúnaí ginearálta ar an FDP ó 1994 go 2001. Toghadh é chun an Bundestag sa bhliain 1996 agus ceapadh é mar cheannaire an FDP, i gcomharbacht ar Wolfgang Gerhardt, sa bhliain 2001.
Saol
Chuir sé an pobal i gcoitinne ar an eolas go raibh sé aerach ag cóisir le ceiliúradh an caogú lá breithe ag Angela Merkel sa bhliain 2004. Bhí céile aige, Michael Mronz, le fada an lá.
Chuir sé daoine ar an eolas sa bhliain 2014 go raibh leoicéime air.
Fluaracarbóin
Comhdhúile carbóin is fluairín. Is é teitreafluaraimeatán, CF4, an ceann is simplí. Nasc an-chobhsaí is ea an nasc C-F, agus tá na fluaracarbóin sháithithe an-neamhimoibríoch. Déanann teitreafluaireitiléin (CF2=CF2) an pholaiméir an-chobhsaí PTFE (Teflon) trí phoiliméarú suimiúcháin.
Tony Iommi
Giotáraí agus cumadóir é Frank Anthony "Tony" Iommi (rugadh ar 19 Feabhra, 1948 é i mBirmingham, Sasana). B'eisean bunaitheoir an bhanna miotal troime Black Sabbath sna 1960idí, agus an duine a chum an chuid is mó den cheol. Ba é Ozzy Osbourne an ball is cáiliúla, ach i ndáiríre b'é Iommi an ceannaire i gcónaí.
Stánphláta
mion|Tá stánphláta le feiceáil ar an taobh istigh seo de channa Is é is stánphláta ann ná leathán tanaí cruach, clúdaithe le stán trí thumadh i stán leáite, nó leictreaphlátáil. Úsáidtear é chun boscaí éadroma láidre agus tógálacha cosanta a dhéanamh. Ar eolas ó dheireadh an 17ú céad, ach níor baineadh mórán feidhme as gur ceapadh cannú go luath sa 19ú céad, agus is tábhachtach an tionscal cannaithe ar fud an Domhain faoi seo.
Maol Mochéirí mac Ionrachtaigh
Rí Ulad de chlann Leath Cathail, cuid de Dhál Fhiatach, ba ea Maol Mochéirí mac Indreachtaigh (Sean-Ghaeilge Máel Mochéirge mac Indrechtaig) (bás 896). Cathalán (bás 871), iar-rí Ulad, ba ea a dheartháir. Bhí sé i réim ón mbliain 893 go dtí 896, mar leath-rí le Muireadhach mac Eochocáin (bás 895) de phríomhchlann Dhál Fhiatach.
Maraíodh Muireadhach sa bhliain 895 ag Aitíth mac Laigni (bás 898) Uí Eachach Chobha. Maraíodh Maol Mochéirí ag a mhuintir féin an bhliain dár gcionn.
Bhí mac ag Muireadhach, darbh ainm Cumascach, ach ní dhearnadh rí Ulad de dhuine Leath Chathail ina dhiaidh.
Meilinin
Ábhair datha dhúdhonna a thugann dathanna difriúla, idir buí is donn, do na súile, an craiceann, an ghruaig, na cleití is na lanna i gcuid mhaith veirteabrach, i dtiúchain dhifriúla. I láthair sna cealla a iompraíonn ábhair datha (meilineafóir) in amfaibiaigh, reiptílí is éisc, agus cealla seachtracha craicinn (meilinicítí) na mamach. I ndaoine, cosnaíonn siad an craiceann i gcoinne damáiste ón radaíocht ultraivialait i solas na Gréine. Braitheann an oiread díobh atá sa chraiceann ar fhachtóirí géiniteacha is comhshaoil.
Thomas Cook
Ceannródaí turasóireachta a rugadh i Melbourne, Derbyshire Shasana ab ea Thomas Cook (22 Samhain 1808 – 18 Iúil 1892). Is eagraíocht uiledhomhanda an comhlacht taistil a bhunaigh sé.
D'eagraigh Cook grúpa taistil den chéad uair ar 5 Iúil 1841 nuair a chuir sé 500 duine ó Leicester Shasana go Loughborough agus iad ar mhisean in aghaidh an ólacháin. Duine cráifeach den chreideamh Baisteach ba ea Cook.
Sa bhliain 1845 thosaigh Cook ag eagrú grúpaí go Learpholl agus sa bhliain 1851 grúpaí turasóirí go dtí mór roinn na hEorpa.
I mBergen, san Iorua a fuair sé bás ar 18 Iúil 1892. clé|mion Chuaigh an gnólacht 'Thomas Cook', an ghníomhaireacht taistil, i mbá sa bhliain 2019, ach díoladh tá t-ainm trádála.
Edward Conway
Fiseolaí, bithcheimicí is matamaiticeoir a rugadh in Aonach Urmhumhan ab ea Edward Joseph Conway (3 Iúil 1894 – 29 Nollaig 1968). Rinne sé taighde ar fheidhmiú na bhfidíní sa duán. Rinne sé staidéar cuimsitheach ar na tiúchain dhifriúla ian Na +, K + is Cl - sa sreabhán incheallach is an sreabhán eactarcheallach, agus na meicníochtaí a rialaíonn na tiúchain seo. I 1941 d'éirigh leis a léiriú go bhfuil an cillscannán éigníomhach roghnaíoch tréscaoilteach, agus go bhfuil próiseas iompair ghníomhaigh sa chillscannán atá in ann iain is móilíní a iompar trasna an scannáin i gcoinne grádáin leictricheimicigh, ar gá fuinneamh a sholáthar go leanúnach dó. Mar thoradh ar an dá mheicníocht seo a bheith ag obair as lámha a chéile an t-am ar fad, saothraítear poitéinseal (leictreach) fosaithe trasna an chillscannáin. Ar bhunsraith na hoibre seo, léirigh Hodgkin is Huxley na meicníochtaí atá faoin bpoitéinseal gníomhaithe a tharlaíonn i gcillscannáin fíochán infhlosctha inchorraithe (matáin is néaróga), obair a bhuaigh Duais Nobel i 1963. Rinne sé taighde suntasach ar na himoibrithe dí-ocsaídithe/ocsaídithe i gcealla na stéige a bhíonn ag díleá glúcóis agus a ról i dtáirgeadh an aigéid hidreaclóraigh i súlach gastrach. Rud suntasach ina shaothar ab ea an bhéim ar fheidhmiú na matamaitice i ngach réimse dá thaighde.
Ye Olden Days
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Ye Olden Days a rinneadh sa bhliain 1933. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Ozzy Osbourne
Amhránaí rac-cheoil is ea John Michael "Ozzy" Osbourne (rugadh ar 3 Nollaig 1948 in Aston, Birmingham, Sasana). Chan Osbourne sa racbhanna Black Sabbath sna 1960í agus na 1970í, ach cuireadh é as an ngrúpa i 1979, mar gheall ar na fadhbanna a bhí aige le drugaí. Thosaigh Osbourne slí beatha nua mar amhránaí ina aonar, le cabhair ó a bhean chéile Sharon, agus bhí rath aige arís. Bhunaigh siad an fleá cheoil Ozzfest chomh maith. Bhailigh Black Sabbath le chéile arís i 1997, agus tá siad ag seinm anois agus arís fós.
Bhí Osbourne agus a chlann ar fad le feiceáil ar an gclár teilifís The Osbournes, ar MTV.
Leon Neil Cooper
Fisiceoir a rugadh i Nua-Eabhrac is ea Leon Neil Cooper (r. 28 Feabhra 1930). Shaothraigh sé teoiric ar iompar díseanna leictreon (díseanna Cooper) in ábhair áirithe ag teochtaí ísle, a chuidigh go mór chun teoiric BCS (Bardeen-Cooper-Schrieffer) na forsheoltachta a shaothrú níos déanaí. Roinn sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1972 le John Bardeen is Robert Schrieffer as.
Ethriel
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí na hÉireann ba ea Eithrial (Sean-Ghaeilge Ethriel) mac Íriel Fáid, i gcomharbacht ar a athair. I rith a réimis, ghlan sé sé mhaigh. Bhí sé i gcoróin ar feadh fiche bliain sular mharaigh Conmáel é sa Chath Rairiu, mar chúiteamh ar a athair Éber Finn, a mharaigh Éireamhón seanathair Ethriel é. Ba é an taoiseach deireanach a tháinig i measc ionróirí de shliocht Chlann Mhíle a bhí mar rí ar Éirinn.
Deichniúr Dearmadta
mion|[[reilig Ghlas Naíon]] Le linn Chogadh na Saoirse sa bhliain 1920 agus 1921, chuir Rialtas na Breataine in Éirinn 10 fhear chun báis i bpríosún Mhuinseo; tugadh ‘An Deichniúr Dearmadta’ orthu. mion|Cuimhneachán Ba iad ‘An Deichniúr Dearmadta’ ná: Kevin Barry (básaíodh 1 Samhain 1920), Patrick Moran, Thomas Whelan, Francis Flood, Bernard Ryan, Thomas Bryan agus Patrick Doyle (básaíodh 14 Márta 1921), Thomas Traynor (básaíodh 25 Aibreán 1921) agus Patrick Maher agus Edmond Foley (básaíodh 7 Meitheamh 1921).
Tháinig ‘An Deichniúr Dearmadta’ ó gach cearn den tír, agus iad idir 18 agus 40 bliain d’aois. Bhí mná céile agus páistí ar chuid acu, Bhí cuid eile nach raibh ach i dtús a saol. Chuir arm na Bretaine faoi thriail iad, as dúnmharú, tréas agus cogadh a imirt, agus daoradh chun báis iad. Scaip scéal a mbásuithe ar fud an domhain. Ní hamhlaidh a ligeadh i ndearmad iad, ach fágadh curtha i bPríosún Mhuinseo iad ar feadh 80 bliain.
Ar an 14 Deireadh Fómhair 2001, dhí-adhlacadh naonúr den Deichniúr agus tugadh sochraid iomlán Stáit dóibh. Athchuireadh i gcré choisricthe iad i reilig Ghlas Naíon.
André Breton
File agus scríbhneoir Francach ab ea André Breton, a rugadh ar an 19ú lá d'Fheabhra sa mbliain 1896 i dTinchebray, áit atá lonnaithe insa ndépartement Orne, agus a fuair bás i bPáras, ar an 28ú lá de Mheán Fómhair sa mbliain 1966. Duine de bhunaitheoirí na gluaiseachta san ar a dtugtar Surréalisme (Gaeilge: Osréalachas) ab ea é.
I measc na saothar a chum sé, tá na leabhair Nadja (1928), L'Amour fou (1937) agus go leor forógraí a dhéanann cur síos ar cad is Osréalachas ann agus conas ba chóir d'ealaíontóirí an Osréalachais a gceird a chleachtadh.
Mar thoradh ar an ról lárnach a bhí aige i ngluaiseacht an Osréalachais, do bhí André Breton ar dhuine desna daoine is tábhachtaí i saol na n-ealaíon agus na litríochta sa bhFrainc sa gcéad leath den 20ú haois.
Tagairtí
mion|clé|André Breton (1896 - 1966) sa mbliain 1927. [[Henri Manuel a dhein an grianghraf.]]
Stáisiún Spáis Idirnáisiúnta
Stáisiún spáis atá ag fithisiú an Domhain ag airde 400 km is ea an Stáisiún Spáis Idirnáisiúnta (ISS). Thosaigh NASA ar an bpleanáil sna 1980idí, ach d'fhás an scéim mar chomhoibriú idirnáisiúnta leis an Rúis, Ceanada, an tSeapáin, an Bhrasaíl, is an ESA. Tosaíodh an tógáil nuair a cuireadh dhá mhodúl le chéile sa spás i 1998. Tá timpeall 88 aistear déanta ag tointeálaí spáis Mheiriceá, agus feithiclí Soyuz is Progress na Rúise le hábhair tógála, teicneoirí is eolaithe don obair tógála is taighde. Beidh an obair tógála críochnaithe i 2011. Timpeall 350 tonna meáchain atá ann anois, é 109 m ar leithead, 20 m ar airde, 73 m ar fhad. 136 siúlóid spáis oibre (849 uair oibre taobh amuigh den stáisiún) a rinne spásairí Meiriceánacha, Rúiseacha is Eorpacha (ó 15 tír ina n-iomláine) sa tógáil. 6 shaotharlann ann, dírithe ar thaighde ar mhíochaine spáis, bitheolaíocht imtharraingteach, eolaíochtaí faoi mhicreadhomhantarraingt, fás criostal, ábhareolaíocht, eolaíocht an dócháin. Ina dhiaidh sin tá coilíneacht spáis le tógáil a bheidh fuinnmhithe ag grianfhuinneamh, a rothlóidh tapa go leor chun a dhomhantarraingt féin a chruthú, ina soláthrófar solas go hailtéarnach chun macasamhail den timthriall lae is oíche a dhéanamh.
19
Bhí bliain 19 coitianta ag tosú ar Dé Domhnaigh an fhéilire Julian''. ''
Básanna
10er
Ciríll (patrarc Mhoscó)
Easpag Ceartchreidmheach na Rúise is ea Ciríll ( Кирилл, Slavóinis na hEaglaise: Ст҃ѣ́йшїй патрїа́рхъ кѷрі́лъ, ainm tuata Vladimir Mikhailovich Gundyayev, Владимир Михайлович Гундяев). Rinneadh 'Patrarc Mhoscó agus na Rúise uilig' agus 'Príomháidh d' Eaglais Cheartchreidmheach na Rúise' de, ar 1 Feabhra 2009.
Sular choisriceadh é ina Phatrac, bhí Ciríll ina Ardeaspag Smolensk agus Kaliningrad  (níos déanaí ina Ardeaspag Cathrach) ag tosú ar 26 Nollaig 1984, agus ina Chathaoirleach freisin ar Roinn Caidrimh Sheachtrach na hEaglaise de chuid Eaglais Cheartchreidmheach na Rúise agus ina bhall buan den Sionad Naofa ag tosú ó thús na bliana 1989.
Ospidéal Naomh Fintan
Is ospidéal meabhairghalar é Ospidéal Naomh Fintan i gCill Airne. Osclaíodh an t-ospidéal i 1852. Dúnadh é in 2012. Osclaíodh ionad nua do dhaoine breoite ar an talamh.
Three Little Pigs (scannán)
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Three Little Pigs a rinneadh sa bhliain 1933. Is gearrscannán Silly Symphony é.
1701
Tarluithe
mion|275px|An airtléire [[An tSualainn|Shualannach ag bombardú Dünemünde in aice le Riga na Laitvia]]
Cópapód
Artrapód bídeach uisciúil. Tá foirmeacha a mhaireann go saor an-fhlúirseach san iliomad gnáthóg muirí is fionnuisce, ag déanamh naisc bhunúsaigh sa slabhra bia trí mhionphlandaí planctóin a ithe. Timpeall 9,000 speiceas sa bhfo-rang, cuid mhaith díobh comhthíosach le grúpaí eile ainmhithe nó seadánach orthu.
Fluarascóp
Ionstraim míochaine a theilgeann X-radaíocht tríd an gcolainn chun íomhá reatha a dhéanamh de na fíocháin inmheánacha ar scáileán fluaraiseach. Úsáideann dochtúirí é le diagnóisiú a dhéanamh. Is féidir le gnáthíomhánna radagrafacha airíonna níos mine a thaispeáint, ach is fearr an fluarascóp nuair is gá airíonna gluaiste a scrúdú. Baintear feidhm as ionstraimí cosúla chun ábhair is réada meicniúla a iniúchadh.
Edward Cooper
Réalteolaí agus polaiteoir, a rugadh i mBaile Átha Cliath, ab ea Edward Joshua Cooper (1798-1863). I 1830 fuair sé Caisleán Mharcraí i mBaile Easa Dara, Contae Shligigh, le hoidhreacht, agus thóg réadlann ann.
Thomhais sé neasionaid 60,066 réalta, nach raibh ach 8,965 cinn acu ar eolas roimhe sin. Cúntóir Cooper, Andrew Graham, a rinne an chuid is mó den obair. D'fhoilsigh an rialtas na torthaí seo i gCatalogue of Stars near the Ecliptic, observed at Markree (Catalóg na Réaltaí gar don Éiclipteach a breathnaíodh i Marcraí, 4 imleabhar, 1851-1856).
Teachta parlaiminte ba ea é idir 1830 -1841 agus 1857 -1859.
Teso Dos Bichos (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an t-ochtú heipeasóid déag, "Teso Dos Bichos" den tríú sraith The X-Files ar an 8 Márta 1996. Scríobh John Shiban an eipeasóid seo. D'fhéach 17.38 milliún duine ar an eipeasóid.
Partraige
mion|Tuatha na luathmheánaois in oirdheisceart na gConnacht (Partraí sa lár)
Dream in Éirinn luathstairiúil ba ea Partraí (Sean-Ghaeilge Partraige).
Bhíodh go leor géaga a bhfuil fianaise ann orthu:
Is amhlaidh gurbh fhorthuatha iad uile, rud a chuireann in úil b'fhéidir gurbh finí níos ársa iad ná na dreamanna níos cumhachtaí le linn na luathmheánaoise. Mhol Francis John Byrne gur treibh réamhCheilteach a bhí ann sna Partraí. Mhol sé fosta gur ghéag níos deireanaí acu ba ea Fir Umaill, lonnaithe thart ar Chuan Mó (Uí Bhriúin in am trátha).
Níos deireanaí sa mheánaois, tháinig géaga Chonnacht na bPartraí faoi smacht na clainne Normannach Seoighe, a bhfuil 'Dúiche Sheoighe' ainmnithe astu.
Tá an t-ainm caomhnaithe sa cheantar Partraí an lae inniu.
Partraige Locha
Bhíodh Partraí Locha faoi cheannas taoisigh Uí Dhorchaí. Maraon le Partraí an tSléibhe, bhíodh siad faoi ghéillsine Chonmhaicne Cúile agus chlann Seoighe. Ba í mainistir Naomh Féichín i gConga, Cill Mheáin, Contae Mhaigh Eo, a lárionad eaglasta.
Partraige Cera
Bhíodh Partraí Cheara faoi cheannas taoisigh Uí Ghairmhiallaigh. Díbríodh iad go dtí ceantar Bhaile Óbha ag Fir Cheara Uí Fhiachrach Muaidhe, agus tógadh níos deireanaí i nDúiche Sheoighe isteach. Bunaíodh clochar sa tuath ag Ceathrú an Chlochair Theas, Baile an Róba, Cill Mheáin, Contae Mhaigh Eo. Ba í mainistir Naomh Mo Chua as Balla an t-ionad eaglasta is tabhachtai sa tuath.
Staphylococcas aureus meiticillinfhriotaíoch
mion|Neutrophil MRSA II Baictéar de chineál stafalacocais atá tar éis éirí friotaíoch do na gnáthfhrithbheathaigh is ea Staphylococcas aureus meiticillinfhriotaíoch (MRSA i mBéarla). Tugtar sárfhrídín air sa ghnáthchaint, ach úsáidtear an téarma céanna ar bhaictéir eile atá éirithe friotaíoch (mar shampla tá VRSA ann freisin, Stafalacocas aureus vancamaicinfhriotaíoch).
Eipidéimeolaíocht
Is annamh a tharla MRSA roimh na 1980idí, ach anois faightear in an-chuid ospidéal é, agus scaipeann foireann an ospidéil é muna mbíonn a gcleachtadh sláinteachais go maith (is gá dóibh a lámha a ní tar éis tadhaill le hothar agus an timpeallacht iomlán a choinneáil glan).
Bíonn othair áirithe íogair don ionfhabhtú seo is iad lagaithe ag pé galar atá orthu, agus faigheann cuid acu bás uaidh.
Cosc
Tagann MRSA chun cinn má bhíonn duine ionfhabhtaithe á chóireáil ar bhonn fadtéarmach le frithbheathaigh cosúil le peinicillin. Fásann an fhriotaíocht sa bhaictéar de réir a chéile.
Is féidir an t-ionfhabhtú a tholgadh ó dhuine ionfhabhtaithe eile.
Arsenal Football Club
Is club peile as Londain é Arsenal Football Club. Imríonn na Gunners sa Premier League. Is é 'The Emirates Stadium' an staid ina imríonn siad.
Staphylococcas aureus meiticillinfhriotaíoch
Cosc
Ba cheart baill foirne a thástáil go rialta féachaint an bhfuil siad ag iompar an bhaictéir, agus úsáid na bhfrithbheathach a shrianadh an oiread agus is féidir. mion|Rory Gallagher, BÁC, 1980
Arsenal Football Club
Stair
Ba é Arsenal an chéad chlub ó Shasana Theas chun páirt a ghlacadh i Sraith na Peile, i 1893, agus shroich siad an Chéad Rannán i 1904. Níor tharla ach amháin uair amháin, i 1913, leanann siad ar an sreab is faide sa roinn barr, agus tá Bhuaigh an dara cluichí is fearr-eitilt i stair pheile na mBéarla. Sna 1930í, bhuaigh Arsenal cúig gComórtas Sraith agus dhá Corn Corn FA, agus Corn FA eile agus dhá Chraobhchomórtais tar éis an chogaidh. I 1970-71, bhuaigh siad a chéad League agus FA Cup Double. Idir 1989 agus 2005, bhuaigh siad cúig theideal League agus cúig Cupa FA, lena n-áirítear dhá Doubles níos mó. Chríochnaigh siad an 20ú haois leis an seasamh is airde sa tsraith.
Bhuaigh Herbert Chapman chéad trófaithe náisiúnta Arsenal, ach d'éag sé roimh ré. Chuidigh sé le líonadh na bhfoirmeacha, tuilephointí agus léine WM a thabhairt isteach,agus chuir na sleeves bán agus dearg níos gile leis an trealamh Arsenal. Ba é Arsène Wenger an bainisteoir is faide agus bhuaigh sé na trófaithe is mó. Bhuaigh sé 7 FA Cups taifeadta, agus leag an fhoireann a bhuaigh sé ar an teideal taifead i mBéarla don chéad sraith is fearr a bhí ar siúl ag eitiltí ag eitilt 49 cluichí idir 2003 agus 2004,ag fáil an t-ainm "Invincibles", agus Premier League ór speisialta trófaí.
Sa bhliain 1886, bhunaigh oibrithe muiníneachta Woolwich an club mar Dial Square. Sa bhliain 1913, thrasnaigh an club an chathair go Staidiam Arsenal i Highbury, ag teacht ina gcomharsana gar do Tottenham Hotspur, agus ag cruthú derby Thuaidh Londain. I 2006, bhog siad chuig an Staidiam Emirates in aice láimhe. Maidir le hioncam, is é Arsenal an naoú gclub peile is mó saothraithe is airde ar domhan, agus € 487.6m sa bhliain 2016-17. Bunaithe ar ghníomhaíocht na meán sóisialta ó 2014 go 2015, is é lucht leanúna Arsenal an cúigiú is mó ar domhan. Sa bhliain 2018, mheas Forbes gurb é an club an tríú is luachmhaire i Sasana, leis an gclub is fiú $ 2.24 billiún
Maistreán
Is éard is maistreán ann ná bia measctha nó brúitín, le haghaidh ainmhithe go háirithe.
Starr mhastóideach
Starr chnámhach mhór taobh thiar den chluas, cuid de chnámh na huisinne, a chuimsíonn aerchealla (aerchealla mastóideacha) a bhfuil bealach uathu isteach i gcuas na cluaise inmheánaí. Tugann sí ceangal don mhatán steirneamhastóideach (a sheasann amach i ndaoine tanaí nuair a théann sé síos ina lár i dtreo an steirnim).
Mickey's Mechanical Man
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Mickey's Mechanical Man a rinneadh sa bhliain 1933. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Conmáel
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí na hÉireann ba ea Conmaol (Sean-Ghaeilge Conmáel), mac Éber Finn. Tháinig sé i gcoróin tar éis dó Ethriel mac Íriel Fáid a mharú sa Chath Rairiu. Ba é an chéad Ard-Rí de shliocht Chlann Mhíle a rugadh in Éirinn, agus an chéad lonnaithe sa Mhumhain. Throid sé cúig chath is fiche in éadan muintir Éireamhóin, agus bhí sé i réim ar feadh tríocha bliain sular mharaigh Tigernmas é sa Chath Aonach Mhacha.
Deirtear gur de shliocht Chonmaoil iad na hEoghanachta.
Scaollcheannach an bhreosla sa Bhreatain (2021)
mion|'No fuel' Shell, East Barnet Road, [[Londain, 28 M.F. 2021]] Bhí fadhbanna le soláthar breosla, scaollcheannach an bhreosla agus scuainí ag stáisiúin peitril in áiteanna sa Bhreatain i mí Mhéan Fómhair agus i i mí Dheireadh Fómhair na bliana 2021. Tharla an t-éileamh mar go raibh eagla ar dhaoine nach mbeadh fáil acu ar bhreosla toisc ganntanas tiománaithe leoraí a bhí ann.
Ar 27 Meán Fómhair, dúirt Cumann Miondíoltóirí Peitril na Breataine go raibh suas le dhá thrian dá chuid ball rite amach as breosla cheana féin. D'fhág sé seo nach raibh cuid de na hearraí á dtabhairt chomh fada le hollmhargaí.
Bearta rialtais
Ar dtús, dúirt Rúnaí Iompair na Breataine, nach raibh aon ghanntan breosla sa tír, agus go raibh sé de dhualgas ar thionscail an bhreosla a chuid féin a dhéanamh agus nach ceist don rialtas amháin í seo. Dúirt Aire Comhshaoil na Breataine go raibh faitíos i measc an phobail go mbuailfeadh iad le ganntan breosla, agus go raibh an ró-cheannach dá réir ar siúl.
Ansin d'fhógair Rialtas na Breataine go raibh sé lena chuid dlíthe iomaíochta a chur de leataobh. mion|scuainí fada, Morrisons, Wetherby 25 M.F. 2021 Tamaill ina dhiaidh, chinn Príomh Aire na Breataine,Boris Johnson cumhachtaí éigeandála a úsáid agus Arm na Breataine  a thabhairt isteach leis an breosla a sheachadadh. D'iarr Rialtas na Breataine ar an Arm na Breataine i ndeireadh Mhéan Fómhair a bheith ar aire le cúnamh a thabhairt. Ach ar 1 Deireadh Fómhair, bhi suas le 150 tancaer míleata fós ag ullmhú chun breosla a thabhairt go stáisiúin nach raibh aon ola fágtha iontu.
Ansin tugadh cead 10,000 oibrí as tíortha eile le tabhairt isteach go sealadach idir Deireadh Fómhair agus Nollaig féachaint leis an ghéarchéim seo a réiteach. mion|Wetherby
Éire
In Eireann, dúirt Uachtarán Chónaidhm Iompróirí Bóthair na hÉireann 'Ba mhór an feall é dá gcaillfeadh an tAontas Eorpach tiománaithe, agus iad imeacht chuig an Ríocht Aontaithe, mar go mbeadh impleachtaí trimchúiseacha aige sin don tír s'againne'.
Fluaróis
Nimhiú ainsealach de bharr óil uisce ina bhfuil farasbarr fluairíde. Tarlaíonn sí in áiteanna ar fud an domhain, san India go háirithe, agus mar thoradh air tagann mílítheacht ar na fiacla is airtríteas martraitheach a chuireann isteach ar an dromlach go háirithe. Is mó ar fad an tiúchan fluairíde is gá chun tús a chur le fluaróis ná an tiúchan íseal a chuirtear in uisce inólta chun fiacla a chosaint ar cháiréas.
20
Básanna
20er
Tír na Deo
Úrscéal do pháistí de chuid an scríbhneoir Breatnach J. M. Barrie is ea Tír na Deo.
Lemony Snicket
Is ainm cleite a úsáideann an t-úrscéalaí Meiriceánach Daniel Handler é Lemony Snicket. Tá go leor leabhar do pháistí foilsithe ag Handler faoin ainm seo, agus bhí an-éileamh ar roinnt acu, go háirithe A Series of Unfortunate Events — díoladh níos mó ná 60 milliún cóip de na leabhair sa tsraith seo, agus cuireadh scannán amach in 2004 bunaithe ar na leabhair, chomh maith le sraith theilifíse idir 2017 agus 2019. Is reacaire ficseanúil agus carachtar in A Series of Unfortunate Events é Lemony Snicket, agus is é an príomhcharachtar sa tsraith réamhscéil dar teideal All the Wrong Questions chomh maith.
In A Series of Unfortunate Events, iniúchann agus aithrisíonn Snicket scéal na ndílleachtaí Baudelaire. Tá an tsraith All the Wrong Questions scríofa mar bhréag-dhírbheathaisnéis, agus leanann sé Snicket trína óige agus a phrintíseacht leis an V.F.D. (Volunteer Fire Department).
Is é Lemony Snicket ábhar na dírbheathaisnéise ficseanúla Lemony Snicket: The Unauthorized Autobiography agus paimfléad dar teideal 13 Shocking Secrets You’ll Wish You Never Knew About Lemony Snicket (a cuireadh amach mar fheachtas margaíochta leis an leabhar The End). I measc saothar eile a scríobh Handler faoin ainm Snicket, tá The Baby in the Manger, The Composer Is Dead, Horseradish: Bitter Truths You Can't Avoid, The Latke Who Couldn't Stop Screaming, The Lump of Coal, agus 13 Words.
Sa scannán A Series of Unfortunate Events, is é Jude Law a rinne páirt Lemony Snicket, agus déanann an carachtar taifead ar imeachtaí an scannáin ar chlóscríobhán taobh istigh de chlogás. San fhíschluiche atá bunaithe ar an scannán, is é Tim Curry a ghuthaíonn Lemony Snicket. Sa tsraith theilifíse Netflix, is é Patrick Warburton a dhéanann an pháirt.