cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Feirmeoireacht orgánach
thumb|Líomaí orgánacha Feirmeoireacht gan aon cheimiceáin shaorga a úsáid: leasú talún, feithicíd, sprae, nó ábhar cógaseolaíochta. Coinnítear torthúlacht na talún le haoileach eallaigh is múirín, agus trí rothlú barr le barr a fhosaíonn nítrigin, cosúil le seamair. Coimeádtar smacht ar fhiailí is galair trí rothlú is saothrú, fiú gortghlanadh láimhe. I dtíortha ar leith, bíonn biseach le fáil ar bhia orgánach. Tá an fheirmeoireacht seo ag fás go tapa le blianta anuas san Eoraip, ach is cuid bhídeach den fheirmeoireacht iomlán fós í.
Deborah Erskine
Saol pearsanta
Phós sé Robert Erskine ar 31 Deireadh Fómhair 2019.
Ruaidrí na Saide Buide
Rí na gConnacht ba ea  Ruairí na Saidhe Buí Ó Conchúir  (Sean-Ghaeilge Ruaidrí na Saide Buide Ua Conchobair) (bás 1118).
Irresistible (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an tríú heipeasóid déag, "Irresistible" den dara sraith The X-Files ar an 13 Eanáir 1995. Scríobh Sara B. Charno an eipeasóid seo. D'fhéach 14.7 milliún duine ar an eipeasóid.
Ruaidrí na Saide Buide
Stair
Bhí Connachta san 11ú haois ar chomh chríocha a bheag nó a mhór leis an gcúige mar atá inniu ann. Ba é an príomhdhifríocht ná go raibh cuid de ríocht Bhréifne fós i gcúige Uladh (Contae an Chabháin). Le roinnt céadta bliain, na bhall iad ríthe na gConnacht de chlann Uí Bhriúin, síolraithe ó Bhrión, leasdeartháir níos sine Néill Naoighiallaigh.
mion|150px|Éire san 11ú haois
Bhíodh ceangal ann idir ríthe na gConnacht Ard-Ríthe Uí Néill, mar chomhghuaillithe seachas géillsinigh. Thosaigh ré nua le bás Ardrí deiridh Uí Néill, Maol Seachnaill mac Domhnaill sa bhliain 1022. Ag déanamh aithris ar Bhrian Bóramha, bhíodh ríthe ruireacha éagsúla ag iarraidh an ard-ríogacht a éilimh. Sna 1070í, bhí Toirdhealbhach Ua Briain an rí is cumhachtaí in Éirinn, agus má bhí sé níos lú ná meas a mbolscairí, bhí tionchar ar leith aige thar na Connachta.
Muintir agus clann
Ba bhall de chlann Uí Chonchúir ba ea Ruairí, de shliocht Chonchúir mhic Thaidhg Mhóir. Aodh an Gha Bhearnaigh ba ea a athair. Cé gur neamhghnách é go dtiocfadh mac go díreach i gcomharbacht ar athair, feictear gach sinsear athar Ruairí chomh fada siar is Conchúr féin (bás 882) ina rí Chonnacht. Cailleach Chaomhghin (Caillech Cáemgein) ba ea a mháthair, b'fhéidir de Chlann Uatach as Contae Ros Comáin.
I measc a mhac, bhí a leanas:
Bhí ar a laghad beirt iníonacha aige:
Rí Chonnacht
Faoin mbliain 1076, nuair a fheictear Ruairí don chéad uair sna hannála, is amhlaidh raibh sé ina rí ruireach in ionad Uí Ruairc. I nAnnála Inis Faithlinn, tuairiscítear gur gabhadh é ag by Toirdhealbhach Ua Briain, rí na Mumhan, agus scaoilte saor é le fuascailt.
Sa bhliain 1079, is amhlaidh gur cuireadh é as a choróin ag Toirdhealbhach, agus tháinig Aodh Ó Ruairc ar ais. Sa bhliain chéanna, maraíodh Aodh Ó Flaithbheartaigh as Iar Connacht, céile comhraic Ruairí.
Sa bhliain 1087, agus Toirdhealbhach Ua Briain anois marbh, chloígh Ruairí, le tacú Chluain Mhic Nóis, Aodh Ua Ruairc agus ghabh sé arís ríogacht na gConnacht.
Sa bhliain 1088, thug Ruairí aitheantas do chéile comhraic Muircheartaigh Domhnall Ó Lochlainn mar Ardrí, agus rinne an bheirt ionradh ar an Mumhain. Chuireadar cathair Luimnigh trí thine, agus scriosadar cuid de shuíomh insealbhaithe Uí Bhriain ag Ceann Cora. Deirtear in Chronicon Scotorum gurbh ar éigean gur fágadh nó bó nó duine.
Bhain Muircheartach díoltas amach sa bhliain 1089, agus leag sé crann beannaithe sa Ghaillimh, ach lasmuigh de sin níor éirigh leis an ruathar agus bhain Ruairí a chuid díoltais féin amach le hionsaí ar an Mumhain.
Dallta
Ghéill Ruairí arís dá Lochlainn sa bhliain 1090, i dteannta le rí na Mí agus Ua Briain. Sa bhliain 1092, dalladh é ag a mac altrama féin, Flaithbheartach Ua Flaithbheartaigh, a ghabh ríogacht na gConnacht. Maraíodh Flaithbheartach mar dhíoltas sa bhliain 1098 ag muintir Ruairí. D'fhéadfadh é gur cuireadh a choróin é roimh a bhás. Chuaigh Ruaidrí mar oilithreach chuig an mainistir ag Cluain Mhic Nóis, agus fuair sé bás ann sa bhliain 1118.
Maighnéadaiméadar
Gaireas chun neart agus treo réimsí maighnéadacha a thomhas. Thóg Gauß ceann an-luath inar chroch sé maighnéad beag mar luascadán toirsiúin le sreang toirsiúin, ionas go raibh an maighnéad in ann rothlú go saor cothrománach, agus ba thomhas ar neart an réimse tréimhse an ascalaithe. I measc na maighnéadaiméadar nua-aoiseach, ceann amháin is ea an maighnéadaiméadar floscgheata, ina bhfuil péire leictreamaighnéad, fuinnmhithe le foinse sheachtrach voltais ailtéarnaigh, agus gineann siad seo comhartha i gcorna atá timpeall orthu mar fhreagairt ar an réimse atá á dtástáil. Tá maighnéadaiméadair chrióigineacha (nó SQUIDs) ann freisin. Úsáidtear maighnéadaiméadair i bhfeidhmeanna ina mbíonn réimsí maighnéadacha i ngeoifisic agus sirtheoireacht mhiotal.
Feiste fhorsheoltach trasnaíochta candamaí
Fáinne d'ábhar forsheoltach a bhaineann úsáid as comhchumair Josephson, a úsáidtear chun tomhais chruinne a dhéanamh ar mhionréimsí maighnéadacha. Braitheann sí ar an idirghníomhú idir an réimse is an sruth timpeall an fháinne. Baintear feidhm aisti chun teocht an-íseal agus gníomhaíocht leictreach na hinchinne a thomhas.
Snáithín saorga
Ábhar, cosúil le níolón, réón is poileistear, a úsáidtear chun teicstílí a dhéanamh. Tosaíodh ar a dtáirgeadh sna 1930idí, agus faoi na 1950idí bhí táirgeadh ollmhór ar fud an Domhain is modhanna déanta amach chun éadaí de gach sórt a dhéanamh astu, chomh maith le gléasra míleata is tionsclaíochta. Mar thoradh laghdaíodh táirgeadh na holla, an chadáis is na siúite go mór. Tá an réabhlóid teicstíle seo ag leanúint an t-am ar fad.
Semionotiformes
Amlíne na ngéineas
clé|mion| Fiacail de chuid Hdrodus prisca ,Foirmíocht Mhenuha, an Cailceach Déanach, i ndeisceart [[Iosrael ]]
Éire Óg
Bhí Éire Óg ina ghluaiseacht pholaitiúil agus chultúrtha sna 1840idí a throid ar son neamhspleáchas na hÉireann. Bhí baint ag ceannairí na gluaiseachta leis an nuachtán seachtainiúil The Nation a céadfhoilsíodh i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1842. Chuir siad i gcoinne Ghluaiseacht na hAisghairme (a bhunaigh Dónall Ó Conaill i 1830) mar gheall ar chléiriúlachas agus ar mheon comhréitigh an ghrúpa sin. Sa bhliain 1848, nuair ba mheasa an Gorta Mór, rinne lucht Éire Óg iarracht ar éirí amach mar rogha an díogha. Gabhadh ceannairí an éirí amach agus díbríodh as Éirinn iad. Tar éis sin, scoilt an ghluaiseacht idir an dream a bhí ar son na láimhe láidre, réamhtheachtaí Bhráithreachas Phoblacht na hÉireann, agus iad siúd a bhí ag iarraidh “Cumann Thuaidh-Theas” a thógáil a cheanglódh páirtí neamhspleách parlaiminteach le hagóidíocht ar son leasú chóras an talún.
Tadhg Ó Donnchadha
Scríbhneoir, file, eagarthóir, aistritheoir agus ball suntasach de Chonradh na Gaeilge agus de Chumann Lúthchleas Gael ab ea Tadhg Ó Donnchadha (4 Meán Fómhair 1874 – 21 Meán Fómhair 1949), nó Tórna. Bhí sé ina eagarthóir ar Irisleabhar na Gaedhilge, ina Ollamh le Gaeilge i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh agus ina Dhéan ar Dhámh an Léinn Cheiltigh.
Snáithín optúil
mion Déantar an struchtúr seo as a lán tointí caola gloine, gach ceann acu le clúdach de ghloine eile ar a fhad. I gcroílár na tointe, tá gloine le luach ard comhéifeacht athraonta, agus comhéifeacht athraonta íseal ag an gclúdach. clé|mion Nuair a ionsaíonn ga solais, go príomha ga léasarsholais, an teorainn idir na gloiní seo agus é claonta ó thaobh na gloine inmheánaí, frithchaitear go hiomlán é. Mar sin, nuair a lonraítear ga solais isteach ceann amháin den tointe, frithchaitear go hiomlán arís is arís eile é go ndéanann sé a bhealach amach tríd an gceann eile.
Tadhg Ó Donnchadha
Saol
Rugadh i gCarraig na bhFear, Contae Chorcaí é, ceantar Gaeltachta ag an am, agus d'fhreastail sé ar scoil ansin agus ar Choláiste Phádraig, Droim Conrach, Baile Átha Cliath. Sa bhliain 1901, fuair sé postanna mar eagarthóir ar an nuachtán Banba agus mar eagarthóir Gaeilge ar an Freeman's Journal, agus an bhliain dár gcionn ar Irisleabhar na Gaedhilge. Scríobh sé faoin ainm cleite “Tórna”.
Snáithín optúil
Tarlaíonn sé seo gan ach maolú beag solais ar feadh an chúrsa tríd an tointe, is cuma cé chomh lúbtha is atá an tointe. Bíonn an ga solais sáinnithe inti, agus is féidir solas a stiúradh in aon treo is maith leat ach an tointe a dhíriú. Feidhmíonn an tointe mar a bheadh píopa solúbtha solais inti. mion De ghnáth bíonn a lán tointí i snáithín ar bith, agus cuireann sé seo ar ár gcumas a lán solais a stiúradh ó áit amháin go dtí aon áit eile.
Tadhg Ó Donnchadha
Saol
I gcomhar le Máire Ní Chinnéide, Seán Ó Ceallaigh, agus Séamus Ó Braonáin, dhréachtaigh sé na chéad rialacha don chluiche nua camógaíochta sa bhliain 1903. Ba é Ó Donnchadha a cheap ainm an chluiche freisin, a thagann ón mbata a úsáidtear, ar a dtugtar camán.
Tháinig sé chun suntasachta ar dtús nuair a chuir sé saothar Mháire Bhuidhe, file Iarthar Chorcaí agus údar “Cath Céim an Fhíodha”, in eagar. Sa bhliain 1905 d’fhoilsigh sé a chéad bhailiúchán filíochta, Leoithne Andeas. Nuair a cuireadh deireadh le foilsiú Irisleabhar na Gaedhilge i 1909, thapaigh sé an deis cuairt a thabhairt ar Ollscoil Heidelberg chun staidéar a dhéanamh ar an tSean-Ghaeilge le Ludwig Mühlhausen. Ar fhilleadh dó, ceapadh é ina Ollamh le Gaeilge i gColáiste Phádraig, Droim Conrach.
Snáithín optúil
Is iomaí úsáid a bhaintear as na gléasanna seo inniu, chun solas a sheoladh go dtí nó amach as ionaid dhoshroichte eascairdiúla agus chun comharthaí a tharchur go tapa éifeachtach i bhfeidhmeanna teileachumarsáide.
Is féidir i bhfad níos mó comharthaí digiteacha — glaonna teileafóin, mar shampla, nó sonraí ríomhaire—a sheoladh ag an am céanna ar feadh snáithín optúil ná ar feadh sreang copair, agus mar sin tá comhlachtaí teileafóin ar fud an Domhain i mbun snáithíní a insealbhú in ionad na sreanga copair. clé|mion
Tadhg Ó Donnchadha
Saol
Sa bhliain 1916, rinneadh Ollamh le Gaeilge (agus, ina dhiaidh sin, Déan ar Dhámh an Léinn Cheiltigh) de i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh, áit ar fhan sé go dtí a bhás. D’fhoilsigh sé lámhleabhar do mhic léinn ar ealaín na filíochta Gaeilge, Bhéarsaíocht Ghaeilge (Baile Átha Cliath, 1936) agus scríobh sé go leor téacsleabhar ar Ghramadach na Gaeilge. Chuir sé cnuasaigh thábhachtacha lámhscríbhinní Gaeilge in eagar, ina measc, filíocht Dhiarmada Mac Sheáin Bhuídhe Mac Cárthaigh a foilsíodh i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1916.
Ba bhailitheoir amhrán é freisin, a d’athmhúscail suim i saothar filí Iarthar Chorcaí ar nós Sean Ó Coileáin, Donncha Ó Súilleabháin agus Michael Chormaic.
D’aistrigh sé líon mór leabhar, ficsean agus neamhfhicsean, filíocht agus amhráin, go Gaeilge, mar shampla Rubaiyat Omar Khayyam, Bourgeois Gentilhomme le Molière, agus saothair de chuid Padraic Colum, Lady Gregory, George Moore, agus Jules Verne. Chuir sé saothar Aogán Ó Rathaille (1670–1728) agus Pádraigín Haicéad (1600–1654), i measc daoine eile in eagar. Ba é Seanfhocail na Mumhan a shaothar deireanach (Baile Átha Cliath 1962).
Ba é a dheartháir Eamon O’Donoghue údar Slán le Corcaigh agus Drúcht Geal Ceoidh, agus ollamh le Gaeilge i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh freisin. Bhí deartháir eile, Donncha Ó Donnchadha, ina shagart paróiste i dTrácht Fhionn i gCorcaigh. Bhí a dheirfiúr, Cáit Ní Dhonnchadha, gníomhach ar son na Gaeilge agus na camógaíochta.
Oidhreacht
Fuair sé bás 23 Deireadh Fómhair 1949 agus cuireadh é in Ardeaglais Naomh Fionnbarra i gCorcaigh. Bhí Éamon de Valera i láthair ag a shochraid. Rinne an Southern Star cur síos air mar “phiara aitheanta scríbhneoirí filíochta na Gaeilge, an Corcaíoch is uaisle is umhaile, an Tórna mór, a bhfuil a ainm le cloisteáil i ngach áit ina bhfuil léitheoirí Gaeilge ann, sa bhaile nó thar lear”.
9 Feabhra
Is é an 9 Feabhra an 40ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 325 lá fágtha sa bhliain nó 326 lá i mbliain bhisigh.
Sonraí dé-athráideacha
I staitisticí, is éard is sonraí dé-athráideacha ná sonraí ar gach ceann de dhá athróg, ina ndéantar luach gach ceann de na hathróga a phéireáil le luach na hathróige eile. Go hiondúil bheadh sé ina ábhar spéise imscrúdú a dhéanamh ar an mbaint a d’fhéadfadh a bheith idir an dá athróg. Is féidir staidéar a dhéanamh ar an gcomhcheangal trí thaispeántas táblach nó grafach, nó trí staitisticí samplacha a d’fhéadfaí a úsáid le haghaidh infeiris. Bheadh an modh a úsáidtear chun an comhcheangal a fhiosrú ag brath ar leibhéal tomhais na hathróige.
Más athróga cainníochtúla iad, is minic a léirítear péirí luachanna an dá athróg seo mar phointí aonair i bplána ag baint úsáide as scaipghram. Déantar é seo ionas gur féidir an gaol (más ann dó) idir na hathróga a fheiceáil go héasca. Mar shampla, d’fhéadfaí sonraí dé-athráideacha ar scaipghram a úsáid chun staidéar a dhéanamh ar an ngaol idir fad truslóige agus fad na gcos. I gcomhchoibhneas dé-athráideach, is féidir le hasluitigh a bheith thar a bheith amhrasach nuair a bhaineann siad le dhá scór foircneach ar dhá athróg. Is é an bealach is fearr chun na hasluaileacha seo a chuardach ná féachaint ar na scaipghraim agus féachaint an seasann aon phointe sonraí amach idir na hathróga.
Athróga spleácha agus neamhspleácha
I gcásanna áirithe de shonraí dé-athráideacha, cinntear go mbíonn tionchar ag athróg amháin nó go gcinnfidh sé an dara hathróg, agus úsáidtear na téarmaí athrógí spleácha agus athrógí neamhspleácha chun idirdhealú a dhéanamh idir an dá chineál athróg. Sa sampla thuas, is é fad coise an duine an t-athróg neamhspleách. Is é fad coise an duine a chinneann an fad na truslóige, mar sin is í an t-athróg spleách í. Le cosa níos faide bíonn fad na truslíoge níos faide, ach má mhéadaítear fad na truslíoge ní mhéadóidh fad do chosa.
Socraítear comhchoibhneasa idir an dá athróg mar comhchoibhneasa láidre nó laga agus déantar iad a rátáil ar scála –1 go 1, nuair is comhchoibhneas díreach foirfe é 1, is comhchoibhneas l inbhéartach foirfe é –1, agus ní comhchoibhneas ar bith é 0. Bíonn comhchoibhneas láidir díreach ann nuair atá cosa agus truslóga fada arain ann.
Anailís ar shonraí dé-athráideacha
San anailís ar shonraí dé-athráideacha, de ghnáth déanann duine comparáid idir staitisticí achoimre de gach ceann de na hathróga nó baintear leas as anailís ar chúlchéimniú chun neart agus treo an chaidrimh shainiúil idir na hathróga a fháil amach. Mura féidir le gach athróg ach ceann amháin de líon beag luachanna a ghlacadh, mar shampla "fireann" nó "baineann", nó "ciotach" nó "deistic", ansin is féidir an comhdháileadh minicíochta a thaispeáint i dtábla teagmhasachta, ar féidir anailís a dhéanamh air le haghaidh neart an chaidrimh idir an dá athróg.
Michael Kelly (teanór agus fear amharclainne)
Teanóir agus fear amharclainn e ab ea Michael Kelly (25 Nollaig 1762 – 9 Deireadh Fómhair 1826).
Saol
Rugadh Michael Kelly i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1762. Ceannaí fíona ba ea a athair, fear a raibh post aige freisin mar Bhainisteoir na Searmanas i gCaisleán Bhaile Átha Cliath. Bhí cónaí orthu i Sráid Mhuire agus ba Chaitlicigh iad, cé go raibh seisean ina Mháisiún ina dhiaidh sin.
Theastaigh óna athair go mbeadh a mhac ina mháinlia ,ach theastaigh ón ngasúr dul leis an gceol. Rinne Michael óg staidéar faoi amhránaí Iodálach a bhí fostaithe ag an Rotunda. Chuaigh sé ar an stáitse don chéad uair nuair a bhí sé ceithre bliana déag d'aois i bpáirt an Chúnta i La buona figliuola le Nicolò Piccinni in amharclann Smock Alley.
An Iodáil
Ansin i 1779 socraíodh ar é a chur chun na hIodáil e ar mholadh an tsopráin fhirinn Venanzio Rauzzini. Chaith Michael dhá bhliain ag foghlaim na hamhránaíochta i Naples agus in Palermo.
Thosaigh sé ansin ag saothrú mar amhránaí tenór. Ach níor éirigh go rómhaith leis ar dtús: bhíodh sé thíos seal thuas seal ar dtús. I 1781 bhí sé ag teacht i dtír as bád ag Leghorn nuair a chas sé le beirt a bhí ina ndlúthchairde aige ina dhiaidh sin: an cumadóir ceoil Stephen Storace agus a dheirfiúr Nancy, an soprán. Bhí ocht mbliana déag aige faoin am sin. Bhí gruaig fhionn air agus é gealchraicneach. Is léir ó phortráid a deineadh nuair a bhí naoi mbliana is fiche aige gurbh fhear an-dathúil é. mion|Foilsíodh an portráid seo i "Reminiscences of Michael Kelly" sa bhliain 1826 Nuair a chonaic Nancy Storace ar dtús é, cheap sí gur chailín a bhí ann agus feisteas buachalla air. Chuala O'Kelly í á rá sin lena deartháir. "You are mistaken Miss; I am a very proper he animal and quite at your service!" ar seisean léi. B'in mar a chuir siad aithne ar a chéile. Bhí Stephen naoi mbliana déag ag an tráth sin agus bhí sé bhliana déag ag Nancy agus iad, mar aon le hO'Kelly, ag saothrú leo.
Ní in iarsmaí stairiúla na hIodáile a chuir sé suim ag an am sin: "a petticoat in a populous street in Naples was to me the finest sight in the world." Chaith sé trí lá i bpríosún sa tSicil i 1781 de bharr raic a tharla nuair a shuigh sé taobh le bean álainn in amharclann agus thosaigh sé ag cur cainte uirthi - rud a chuir as don fhear a bhí á tionlacan nuair a fuair sé O'Kelly ina shuíochán.
Dhá bhliain ina dhiaidh sin, bhí sé fostaithe san amharclann i mBrescia. D'éirigh idir é féin agus an té ar leis an amharclann - "a man of inordinately bad character, and implacable in his revenge, whenever he took offence" - faoin tsoprán Ortabella a bhí in aon lóistín le hO'Kelly. Bhí ar éaló ón amharclann agus léiriú faoi lán seoil, nuair a bhí gach aon duine eile gnóthach ag réiteach le haghaidh bailé de Léigear na Traoi a bhí mar eadarlúid sa cheoldráma ina raibh sé páirteach. mion|[[Impire Seosamh II]]
Vín
mion|Marriage of Figaro Act II I 1784 fuair sé post le compántas a bhunaíodh i Vín faoi choimirce an Impire Seosamh II chun ceoldrámaí Iodálacha a chur ar siúl. Bhí Nancy Storace fostaithe mar prima donna leis an gcompántas seo cheana féin. Sa dhá bhliain a chaith sé i Vín chuir sé aithne mhaith ar an gcumadóir Wolfgang Amadeus Mozart. Tá cur síos maith tugtha aige ar Mozart ina 'Reminiscences. '
Ghlac O'Kelly páirt Don Basilio i gcéad léiriú Nozze di Figaro Mhozart i 1786. Tugann sé cur síos ar na cleachtaí - ag a mbíodh an t-údar féin i láthair, "with his crimson pelisse and goldlaced cocked hat". Léiríonn sé an tslí a chuaigh an ceol i bhfeidhm orthu siúd a bhí i láthair. Bhí an baratón Bennuci, a ghlac páirt Figaro, ag casadh an amhráin bhríomhair 'Non piu andrai, farfallone amoroso':
Londain
I 1787, chuaigh sé go Londain in éineacht le Stephen agus Nancy Storace, ag taisteal tríd an nGearmáin agus tríd an bhFrainc. Bhí litir faighte aige i Vín óna athair á rá go raibh a mháthair tinn. Shroich siad Londain i mí na Márta ach níor bhain sé Baile Átha Cliath go dtí mí an Mheithimh tar éis bhás a mháthar.
Fostaíodh é mar amhránaí ag amharclann Drury Lane, áit a raibh Bleá Cliathach eile - an drámadóir Richard Brinsley Sheridan - ina bhainisteoir. Chaith sé fiche bliain ina dhaidh sin mar amhránaí tenór san amharclann sin.
Ba é an chéad cheoldráma ina raibh sé páirteach ná Lionel and Clarissa le Charles Dibdin. Ghlac sé féin páirt Lionel agus ghlac Anna Maria Crouch páirt Chlarissa. Cheana féin bhí sé ina chónaí tigh Bhean Crouch. D'imigh fear céile Anna Maria i 1791 agus ó shin go bhfuair sí bás in 1805 - í ina halcólach agus an tsláinte ag teip uirthi le tamall - bhí sise agus Kelly ina gcónaí le chéile, cé gur dóichí freisin go raibh sí ina leannáin ag Prionsa na Breataine Bige freisin i 1792 nó 1793.
Bhíodh léiriú cabhrach in aghaidh na bliana dó in ionad pá sheasta. I ndiaidh bhás Stephen Storace i 1796 bhí tóir air mar chumadóir ceoil ag Drury Lane. Ach bhí ar dhaoine eile an ceol a cheapadh sé a chóiriú do bhuíon ceoil, mar nach raibh an scil sin aige. Cheap sé roinnt ceoldrámaí - cé gurbh fhearr, b'fhéidir, drámaí le hamhráin ag gabháil leo a thabhairt orthu. Ba é Bluebeard an ceann is mó ar éirigh leis.
Cuimhní cinn
Duine de na cairde ba mhó a bhí aige ag an am sin ba ea Richard Brinsley Sheridan agus tá nádúr an duine gafa aige go beacht sa phictiúr den fhear gaoiúil seo a chruthaíonn sé ina chuimhní cinn.
Ach is léir freisin gurbh fhear mór grinn é Sheridan. Bhí ceoldráma - The Caravan, or the Driver and his Dog - ar siúl ag Drury Lane. Bhí madra sa dráma seo a léimeadh isteach i linn uisce, a cuireadh ar an stáitse, chun an páiste a tharrtháil - éacht a fuair an-bhualadh bos ón lucht féachana i gcónaí. Nuair a shroich Sheridan an amharclann oíche amháin, tháinig aisteoir chuige agus é an-bhuartha. Dúirt mo dhuine leis go raibh tinneas air agus nach bhféadfadh sé leanúint lena pháirt ar an oíche sin. "My good fellow," arsa Sheridan, "you terrified me. I thought you were going to tell me that the dog had taken ill."
Tá a lán eolais i gcuimhní cinn Kelly faoi nósanna na hamharclainne lena linn. Is léir gur cuireadh an-bhéim ar an seó iontu agus go mbíodh fíormheascán sna ceoldrámaí. Tráth dá raibh Sheridan ag lorg ceoldráma a thuillfeadh airgead don amharclann, mhol Kelly sean-cheoldráma Cymon dó. "Cymon, my good Sir, would not bring sixpence to the treasury," arsa Sheridan leis. clé|mion|Michael Kelly sna 1780idí Chuir siad chuige chun Cymon a mhaisiú. Choinníodh cuid mhaith den cheol a cheap Michael Arne don dhráma bunaidh. Cheap Steven Storace agus Thomas Shaw, ceannaire bhuíon ceoil na hamharclainne, roinnt ceoil as an nua agus chóirigh Storace fonn a cheap Kelly féin. Sna léirithe féin tháinig Cymon (Kelly) agus Sylvia ar an stáitse i gcarbad a raibh dhá chapall faoi agus Ciúipid bheag (an t-aisteoir Edmund Keane agus é ina pháiste) ann freisin.
Bhíodh sé de nós ag amhránaí freisin amhráin a thaithin leo, no a cheap siad a thaithnoeidh leis an lucht éisteachta, a chur isteach in aon cheoldráma a bhíodh ar siúl. I 1787, nuair a bhí Kelly páirteach i gComos i mBaile Átha Cliath, thóg sé díshéad as ceoldráma eile ar fad agus cuireadh le céad ghníomh Comus é.
I 1803 bhí Kelly agus an soprán Iodálach Angelica Catalani páirteach i léiriú de Didone Abbandonata le Giovanni Paisiello i Luimneach. Bhí siad i lár díséid agus an lucht éisteachta gafa ag an gceol nuair a bhéic fear amach ón lochta - ag iarraidh go gcasfaí an amhrán céanna - "Mr Kelly, will you be good enough to favour us with - 'O thou wert born to please me?'"
Bhíodh Kelly ag dul chun na Fraince go rialta ó d'fhill sé ar an Ríocht Aontaithe. Bhíodh sé i bPáras go rialta i mblianta tosaigh Réabhlóid na Fraince. I mí an Mheitheamh 1791 bhí sé ag aon bhord i gcaife leis an bpoblachtánach Sasanach Tom Paine nuair a scaipeadh an nuacht go raibh Louis XVI agus a theaghlach gafa ag Varennes nuair a theip orthu teitheadh ón tír. "Never shall I forget the delight of that caitiff Tom Paine; his Bardolph face blazed with delight...," a deir sé. Ceapann údar amháin go raibh bá ag Kelly leis an réabhlóid ag an tús ach gur iompaigh sé ina choinne ansin - dála mórán eile - agus go raibh sé ag iarraidh a bhá leis an réabhlóid ag an tús a cheilt nuair a bhí a chuimhní cinn á scríobh aige. Níl focal sa leabhar maidir le cúrsaí casta na hÉireann sa tréimhse chéanna. mion|[[Seoirse IV na Ríochta Aontaithe]] In 1803 chuaigh Kelly ar an stáitse ag Drury Lance don uair dheireannach: an bhliain chéanna a d'fhág Nancy Storace an stáitse ar fad. An t-am deireanach a chas Kelly ar aon stáitse ba i mBaile Átha Cliath in 1811 é. Bhí ocht mbliana is daichead aige. An bhliain chéanna chlis ar an ngnó a bhunaigh sé i 1798.
Ó 1814 í leith, bhí Kelly buailte ag an ngúta. Ó 1820 bhí sé ag caitheamh níos mó ama in Brighton. Bhí Prionsa na Breataine Bige ina rí anois mar Seoirse IV. Caitheadh seisean cuid mhaith ama in Brighton freisin agus bhí sé mór le Kelly i gcónaí. Rinne Kelly sodar i ndiaidh na n-uaisle riamh agus, ní nach ionadh, chuaigh cineáltas na n-uaisle i bhfeidhm ar an duine seo de bhunadh meánaicmeach. Bhí sé ina dhílseoir críochnaithe anois.
Bás
Foilsíodh a chuimhní cinn in 1826 - an bhliain a fuair Kelly bás i Margate. Cuireadh é in eaglais Naomh Pól in Covent Garden i Londain.
D'fhág an caimileon lách seo, a bhí chomh scóipiúil ina óige agus ar éirigh chomh maith leis ina chaidreamh le daoine eile agus taitneamh a thabhairt dóibh.
D'fhág Kelly leabhar suimiúil ina dhiaidh. Sa leabhar sin thug sé cuntas bríomhar picaresque ar a óige ar mhór-roinn na hEorpa. Tá an-chuimhse eolais le fáil ina leabhar freisin faoin gceol agus faoin amharclann lena linn, agus ar ndóigh, faoi féin.
Gochūmon wa Usagi Desu ka?
Is anime (beochan Sheapánach) agus manga é Gochūmon wa Usagi Desu ka? (Seapáinis: ご注文はうさぎですか？, "Ar Iarr Tú Coinín?", giorrúchán: ごちうさ Gochiusa)  ó 2011 le Koi. D'fhoilsigh an comhlacht foilsitheoireachta Hōbunsha é i Manga Time Kirara MAX. Is scéal faoi chailín a oibríonn i gcaifé i mbaile Francach (b'fhéidir Colmar nó Strasbourg).
5 Aibreán
Is é an 5 Aibreán an 95ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 96ú lá i mbliain bhisigh. Tá 270 lá fágtha sa bhliain.
A' Chailleach (Frìth Fanaich)
Is binn í A' Chaillich sa Ghaeltacht, in Albain. Tá sí 997m in airde agus tá sí rangaithe mar Bhinn Rothach. Tá binn eile darb ainm A' Chailleach ann léi, sa Mhonadh Liath.
Intolerance (scannán)
Scannán tostach Meiriceánach is ea Intolerance a rinneadh sa bhliain 1916. D. W. Griffith a léirigh agus a stiúir. Eisíodh an scannán sna Stáit Aontaithe ar 6 Meán Fómhair 1916.
A' Chailleach (Frìth Fanaich)
Tá Loch Toll an Lochain suite soir ó thuaidh i gcoire ag bun na binne.
Is gnách go dtéitear i dtreo na binne seo ó lúb an A832 in aice leis an Bhràigh Mhòr agus suas ar an Druim Breac. De ghnáth déantar é a dhreapadh i gcomhar leis an Sgurr Breac.
Ón mhullach, faightear deis radhairc iontacha a fháil ar bheanna Frìth Fanaich, Achadh an Iasgair, Thoirbheartain, agus Achadh na Seileach. .
Felim mac Cathail Crobdeirg Ua Conchobair
Rí Chonnacht ba ea Felim mac Cathail Crobdeirg Ua Conchobair (?-1265).
Seven Kings
Is baile é Seven Kings atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir. Tá a lán áiseanna spóirt i Seven Kings Park, mar shampla cúirteanna leadóige. Tá sé ag críochantacht le hIlford agus le Goodmayes. Tá pobal beag Éireannach i Seven Kings agus tá Pub Éireannach, O'Gradys, ar an bpríomhbhóthar. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 15,164 duine ina gcónaí ann.
Stair
Bé Sevekyngg nó Sevekyngges an chéad ainm a aithnítear ar an gceantar; 'lonnaíocht teaghlach duine dárb ainm Seofoca' is brí leis. Ní raibh Seven Kings ina pharóiste ann féin riamh, ach bhí sé mar chuid den pharóiste ársa Ilford sa Becontree Hundred i gcontae Essex. Tá Seven Kings suite in aice leis an mbóthar Rómhanách ársa idir Londain agus Colchester agus d'fhorbair sé go tapaidh i rith an 19ú haois le tógáil an iarnród. Cuireadh deireadh leis an bparóiste Ilford agus buirg bardasach sa bhliain 1965 agus ceanglaíodh Seven Kings le Londain Mhór.
Claude Cohen-Tannoudji
Fisicí a rugadh ar 1 Aibreán 1933 i gConstaintín na hAilgéire is ea Claude Nessim Cohen-Tannoudji. Giúdaigh Ailgéaracha iad a mhuintir. Roinn sé Duais Nobel na Fisice i 1997 le William Phillips is Steven Chu as a dtaighde chun bealaí a shaothrú le hadaimh a fhuarú is a sháinniú le léas léasair. D'fhoilsigh sé Optique et Électroniques Quantiques (Optaic is Leictreonaic Chandamacha, 1964) agus Atoms in Electromagnetic Fields (Adaimh i Réimsí Leictreamaighnéadacha, 1994).
Billie Jean King
Iar-imreoir leadóige is ea Billie Jean King (rugadh Moffitt). Rugadh i Long Beach, California í ar an 22 Samhain, 1943. Tá 12 craobh Grand Slam buaite aici - 1 Australian Open, 1 French Open, 6 Wimbledon agus 4 US Open. Bhí Craobhchomórtais Leadóige Léana FItzwilliam i mBaile Átha Cliath buaite aici faoi dhó, 1963 agus 1969. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Billy_Jean_Moffitt.jpg|clé|mion|1963ː bhuaigh [[Billie Jean King Craobhchomórtais Leadóige Léana FItzwilliam i mBaile Átha Cliath.  ]]
Gníomhaí
Scríobh sí leabhar sa bhliain 2008 ina ndúirt sé go raibh sé aerach "Pressure is a Privilege: Lessons I've Learned from Life and the Battle of the Sexes"
Snáithín carbóin
mion|poll déanta i snáithín carbóin Is éard atá i gceist le snáithín carbóin ná ábhar an-láidir ó thaobh teannais, a dhéantar trí theaschóireáil rialaithe snáithíní aicrileacha.
Nuair a fhitear i bhfabraic iad, bíonn siad go hiontach chun gás nimhiúil a ionsú, fo-éadaí cosanta a dhéanamh do shaighdiúirí, agus cochall iarta a dhéanamh. I bhfad níos láidre ná cruach, agus úsáidtear iad in ábhair shaorga lannacha a bheadh láidir is éadrom in aerárthaigh is roicéid.
Úsáidtear iad freisin mar threisiú i bplaistigh (mar shampla, i slata iascaigh, raicéid, scíonna, clogaid is camáin).
Leabhar na gCeart
Cnuasach téacsanna Gaelacha na meánaoise is ea Leabhar na gCeart (Sean-Ghaeilge Lebor na Cert), ina bhfuil liostaí de dhíolachán agus cánacha, a raibh íoctha as nó dlite do rí Chaisil (inniu i gContae Thiobraid Árann) agus ríthe eile na hÉireann.
Níl ann sa saothar ach amháin nach mór ach liostaí agus cuntais loma tomhaiste, a chláiríonn an iad cíosanna nó tairiscintí dheonacha atá i gceist; cé mhéad damh, bó, capall, reithe, bean luí, sclábhaí, gaisce, boird fhichill agus coirceog gur cheart bheith ann; agus cé chomh fada ba chóir an rí a riar agus é ar cuairt.
De réir seannóis, foilsíodh an chéad leagan in AD 450, agus an leagan deireanach ag Cormac Ua Cuilleannáin, rí-easpag Chaisil, i 900. Agus an téacs curtha i gcomparáid le stair pholaitiúil na hÉireann, áfach, creideann roinnt scoláirí an lae inniu amhail is Daniel Anthony Binchy, gurb é is dóichí ná gur den 11ú haois é. Caomhnaítear an saothar inniu i Leabhar Bhaile an Mhóta, Leabhar Deathan Leasa Mhóir agus Leabhar Mór Leacáin.
Mobhí Cláraineach
Naomh manachúil Éireannach ab ea Mobhí Cláraineach (nó Bearchán), a áirítear mar dhuine de Dhá Aspal Déag na hÉireann. Bhí sé ina ab ar mhainistir i nGlas Naíon, áit ar mhúin sé Colm Cille, Naomh Cainneach, Comhghall, agus Ciarán Saighre.
Cúlra
Ina shaothar Trias Thaumaturga, rinne Seán Mac Colgan cur síos ar Mhobhí mar a leanas: “Naomh Berchanus, ar a thugtaí Mobianus Clairenach, mac Beoain, mic Bressal, mic Ailgin, mic Igna, mic Athra, mic Lughna Trinog, mic Brecdulb, mic Airt Corp, mic Cairbre Niadh, &c... in áit ar a dtugtar Glas Naíon, sa dúiche Galengae 12 Deireadh Fómhair agus cois abhainn na Life sa Lagenia.” Ba ghaol le Bríd Chill Dara é.
I Martarlaig Oengus, déantar cur síos air mar “Mobí mac Beoain do Corco trí do Luignib Connacht,” agus deir sé gurb í “Huaine ingen Fhindbarr” a mháthair.
Saol
Ciallaíonn an t-ainm cláraineach “duine a bhfuil aghaidh chothrom air”, toisc go deirtear gur rugadh gan súile gan srón é. An chúis a bhí leis an gcuma aisteach seo ná gur “chuir an domhan brú air” nuair a rugadh é (Clar enech he, ar ro thairin talamh he corbo aenchlar). Deirtear gur leigheasadh go míorúilteach é nuair a steall sé uisce baiste Dháibhí ar a aghaidh trí huaire.
Ba mhúinteoir i scoil mhainistreach é Mobhí, áit ar mhúin sé go leor naomh Éireannach mór le rá. Nuair a bhí an scoil i mbarr a réime, bhí tuairim is caoga scoláire ann.
Ba é Mobhí a thug cead do Cholm Cille, ag uair a bháis, Scoil Dhoire a bhunú. Fuair sé bás ar 12 Deireadh Fómhair 544 den phlá a scoir a scoil.
Adhradh
D’aithin a dhaltaí féin Mobhí mar naomh go luath i ndiaidh a bháis.
Dúirt an tArdeaspag John Healy, ina leabhar Insula Sanctorum et Doctorum, gur “máistir mór ar an saol spioradálta” é Mobhí.
Ceiliúrtar a fhéile ar 12 Deireadh Fómhair, agus inniu tá paróiste de chuid Eaglais na hÉireann i nGlas Naíon ainmnithe i ndiaidh Naomh Mobhí.
Tá sé luaite i Martarlaig Dhún na nGall ar an 12 Deireadh Fómhair, lá a bháis, agus déantar cur síos air mar a leanas: “Mobhí Cláraineach, ab Ghlas Naíon, i bhFine Gall, ar bruach abhainn na Life, an taobh thuaidh; agus Bearchán ainm eile dó.”
Ivan Drago
Is carachtar ficseanúil Sóivéadach-Rúiseach ón tsraith scannán Rocky é Ivan Vasilyevich Drago (Иван Васильевич Драго). Bhí sé le feiceáil den chéad uair sa scannán Rocky IV sa bhliain 1985, mar phríomhchéile comhraic Rocky Balboa, agus ansin sa scannán Creed II, (2018) mar thraenálaí dá mhac Viktor. Is é an t-aisteoir agus ealaíontóir comhraic Sualannach Dolph Lundgren a rinne an pháirt. De réir pobalbhreithe ar iarchuraidh trom-mheáchain agus scríbhneoirí dornálaíochta mór le rá, ba é Drago ar an tríú dornálaí is fearr sa tsraith scannán Rocky.
Agnetha Fältskog
Amhránaí Sualannach is ea Agnetha Åse Fältskog, a rugadh ar 5 Aibreán 1950 i Jönköping, i Smáland. Bhíodh sí ina ball den ghrúpa ABBA. I ndiaidh don bhanna briseadh suas, lean Fältskog a déanamh ceoil ina haonar. Sa bhliain 2013 fuair A., an t-albam is déanaí uaithi, fáilte óna lucht éisteachta. Dar léi féin, d'imir roinnt amhránaithe baineann tionchar uirthi, mar atá Marianne Faithfull, Connie Francis, Aretha Franklin agus Lesley Gore.
An Nua-Bhreatain
deas|250px|thumb|An Nua-Bhreatain Is oileáin san oileánra Bismarck, Nua-Ghuine Phapua í an Nua-Bhreatain.
Ali Abdullah Saleh
Iar-uachtarán Éimin ab ea Ali Abdullah Saleh (a rugadh ar an 21 Márta 1942 agus a d'éag ar an 4 Nollaig 2017).
Cohórt
Téarma a úsáidtear i staidéir dhéimeagrafacha chun cur síos ar ghrúpa nó díorma daoine a mhair ag an am céanna, ar fhorluigh scéalta a mbeathaí ar a chéile, agus ar féidir iad a rianú trína gcleachtaí breithe, báis, pósta, oideachais nó eile.
Feisteas tuirlingthe
Rotha, coscáin is maolairí turrainge eitleáin, ar féidir iad a tharraingt isteach sa chabhail nó na sciatháin agus é ag eitilt, chun an chomhéifeacht chúltarraingthe a laghdú. Tá eitleáin ann a úsáideann snámháin chun tuirlingt ar uisce nó scíonna chun tuirlingt ar shneachta.
Snáithíní gruaige
Snáithíní ainmhithe, as próitéiní den chuid is mó. De ghnáth ionannaítear iad leis an ainmhí óna bhfaightear iad, mar shampla, olla ón gcaora, móihéar ón ngabhar angóra, síoda ón seiriceán, is eile.
Enema of the State
Is albam ón bhanna Blink-182 é Enema of the State, a bhí eisithe ar an 1 Meitheamh, 1999.
Traic Liosta
Gach amhrán le DeLonge agus Hoppus.
Britt Ekland
Is aisteoir Sualannach í Britt-Marie Eklund, a rugadh ar an 6 Deireadh Fómhair 1942. Tháinig sí sa naoú háit ar an deichiú sraith I'm a Celebrity...Get Me Out of Here! sa bhliain 2010.
3 Lúnasa
Is é an 3 Lúnasa an 215ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 216ú lá i mbliain bhisigh. Tá 150 lá fágtha sa bhliain.
Ingrid Bergman
Aisteoir Sualannach ab ea Ingrid Bergman (a rugadh ar an 29 Lúnasa 1915 – 29 Lúnasa 1982. Bhuaigh sí trí ghradam Academy: Ban-Aisteoir is Fearr i 1944 agus 1956 agus Ban-Aisteoir ag Tacú is Fearr i 1974. Bhuaigh sí an gradam Golden Globes Ban-Aisteoir is Fearr i 1945 agus i 1946 agus don Ban-aisteoir is Fearr i ndráma i 1957.
An Nua-Chaladóin
Is oileánra Francach san Aigéan Ciúin í an Nua-Chaladóin. Sa bhliain 2014 bhí 268,767 duine ina gcónaí ann. Is é Nouméa an phríomhchathair.
Tagairtí
mion|clé|250px|Tírdhreach i ndeisceart na Nua-Chaladóine
Die Hand Die Verletzt (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, "Die Hand Die Verletzt" den dara sraith The X-Files ar an 27 Eanáir 1995. Scríobh Glen Morgan agus James Wong an eipeasóid seo. D'fhéach 17.7 milliún duine ar an eipeasóid.
Lá Fhéile Stiofáin
mion|Naomh Stiofán, Carlo Crivelli (1476) Tugtar Lá Fhéile Stiofáin (Lá 'le Stiofáin) ar an 26ú lá de mhí na Nollag.
San Stiofán
Creidtear gurb é Naomh Stiofán, nó San Stiofán, an chéad mhairtíreach Críostaí. Ciallaíonn an t-ainm Stiofán coróin. 'Más breith is mó a shamhlaítear le féile Lá Nollag, is é an bás foréigneach is mó a thagann chun aigne nuair a luaitear Stiofán – nó Etienne sa domhan Francach. An chéad mhairtíreach a bhí ann, a thug a anam ar son na Críostaíochta. Diamhasla a bhí sa teagasc Críostaí a bhí ar siúl aige, dar leis na Giúdaigh, agus d’imir siad bás air le clocha mar gheall air seo.' Saoradh chun beatha don duine sa mhainséar, agus daoradh chun báis do dhuine dá dheisceabail, Stiofán. Lúcháir agus áthas, ar thaobh amháin, agus foréigean agus feall ar an taobh eile. 'Is maith a chuireann Lá Fhéile Stiofáin an chodarsnacht idir an sonas agus an donas i gcuimhne dúinn".
clé|mion|[[Lá an Dreoilín, Bun Raite, Luimneach]]
Lá an Dreoilín
In Éirinn, tugtar Lá an Dreoilín ar an 26 Nollaig chomh maith. Tagann an chodarsnacht i gceist chomh maith san ainm seo a bhíonn in úsáid in Éirinn chomh maith. Tá contrárthacht dá chuid féin ag baint leis an éan beag bídeach seo de bharr cáil a bheith air mar Rí na nÉan sa bhéaloideas, agus, ag an am céanna, é curtha ina leith sa bhéaloideas céanna gur sceith sé ar Stiofán a bhí i bhfolach sa chlaí agus é ar teitheadh ó na Giúdaigh.
Lá Saoire
Is lá saoire é ar fud an chuid is mó den Eoraip, ach sna Stáit Aontaithe is gnáthlá oibre é.
thumb|Bronntanais Nollag ar "Boxing Day" i Sasana fadó|clé Tugtar "Boxing Day" ar an 26 Nollaig i Sasana agus i gCeanada. Cuireann cúrsaí déirce an t-ainm Sasanach Boxing Day i gcuimhne dúinn, agus an nós a bhíodh ann boscaí déirce a dháileadh ar na boicht an lá céanna.
Tugtar "zweiter Weihnachtstag" ar an 26 Nollaig i nGearmáinis.
Maighnéadaisféar
Réigiún timpeall ar phláinéad, nó rinn spéire eile sa Ghrianchóras, a bhfuil réimse maighnéadach aige agus an réimse sin brúite isteach ann ag an ngrianghaoth shruthaithe. Cruth deoire a bhíonn ar an réigiún seo, ach athraíonn a leithead is a chruth de réir mar a athraíonn an ghrianghaoth. Stóráiltear cáithníní luchtaithe ón ngrianghaoth is atmaisféar an Domhain i maighnéadaisféar an Domhain. Rinneadh an-chuid scrúdaithe is anailísithe air seo ó tháinig Explorer 1 ar chreasa Van Allen i 1958. Teilgtear cáithníní stóráilte ó am go chéile isteach sna réigiúin thuaidh is theas ar feadh an réimse mhaighnéadaigh, agus luasghéaraítear iad ar bhealaí nach dtuigtear i gceart fós. Imbhuaileann siad seo le hadaimh san atmaisféar, rud a dhéanann astaíochtaí a fheictear mar ghealáin. I measc na bpláinéad eile le réimsí maighnéadacha tá Iúpatar, Satarn, Úránas, Neiptiún, is Mearcair.
John Tate
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, ab ea John Tate a rugadh ar 29 Eanáir, 1955 in Marion, Arkansas agus a fuair bás ar an 9 Aibreán, 1998.
Mike Weaver
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh domhanda trom-mheáchain, is ea Michael Dwayne Weaver a rugadh ar 13 Meitheamh, 1951 i bGatesville, Texas.
Snámhacht (próiseas)
Próiseas chun codanna áisiúla mianraí a scaradh amach ón bhfuíoll trí ghreamú roghnaíoch pháirteagail an ábhair inmhianaithe le bolgáin sa choipeadh. Tumtar an mianra san uisce, agus séidtear aer tríd sin. Is féidir cumadh na mbolgán a chur ar aghaidh le hoibreáin dhromchlaghníomhacha nó choipeacha.
Maighnéadstraidhn
An t-athrú ar fhad ábhair fhearómaighnéadaigh nuair a chuirtear i réimse maighnéadach é. Mar shampla, crapann nicil ar feadh treo an réimse agus forbraíonn sa treo trasnach. Tarlaíonn sé seo mar thoradh ar ailíniú na bhfearann maighnéadach faoi iarmhairt an réimse sheachtraigh. Baintear feidhm as seo i dtrasduchtóirí áirithe ultrafhuaime.
An Nua-Ghuine
deas|250px|thumb|An Nua-Ghuine Is oileán san Aigéine í an Nua-Ghuine.
Féith
Fuileadán a iompraíonn fuil dhí-ocsaiginithe ó na fíocháin ar ais don chroí. Bíonn na féitheacha domhaine taobh le hartairí. Bíonn na féitheacha éadroma sa bhfíochán fochraicneach, cosúil le cainéil ghorma go díreach faoin gcraiceann, ag an rosta is ar an rí, mar shampla. Sreabhann an fhuil níos moille agus faoi bhrú níos lú sna féitheacha ná sna hartairí. Is mó na féitheacha ná na hartairí comhfhreagracha, ach is tanaí infhillte a mballaí. Nuair nach bhfuil fuil i bhféith, sleabhcann sí. Sa chuid is mó de na féitheacha tá comhlaí, foirmthe as filltí intéileacha, le fíochán snáithíneach leaisteach á neartú. Cuireann na comhlaí cosc le haon chúlsreabhadh fola, agus iompraíonn colún fola sna féitheacha (sna cosa, mar shampla) mar a bhfuil sreabhadh in airde. Má chliseann na comhlaí sna cosa, tarlaíonn féitheacha borrtha.
10 Aibreán
Is é an 10 Aibreán an 100ú lá den bhliain de réir an gvjgfágthayyhjréagóra nó an 101ú lá i mbliain bhisigh. Tá 265 lá gvjgfágthay sa bhliain.
Reifreann ar Chomhaontú Aoine an Chéasta, 1998
Reáchtáladh reifreann ar Chomhaontú Aoine an Chéasta, 1998 , ceann amháin i dTuaisceart Éireann agus ceann eile sa Deisceart, ar an 22 Bealtaine 1998 (fógraíodh na torthaí an lá dár gcionn, 23 Bealtaine). Cor cinniúnach i stair na hÉireann ba ea Comhaontú Aoine an Chéasta. Léiríodh sna reifrinn, "is mionlach bídeach gan tacaíocht iad atá ag dul in aghaidh thoil an phobail, thuaidh agus theas."
Wallace Fard Muhammad
Bunaitheoir Náisiún Ioslam ab ea Wallace Fard Muhammad a rugadh ar an 26 Feabhra, 1877.
Reifreann ar Chomhaontú Aoine an Chéasta, 1998
clé|mion|Póstaer
Tuaisceart Éireann
Bhí Comhaontú Aoine an Chéasta faofa ag móramh mór sna Sé Chontae. . Vótáil 71.12% den phobail 'Tá' i dTuaisceart Éireann.
Sa Phoblacht
Vótáil breis agus 94% i bhfabhar an Chomhaontaithe ó dheas.
Iarmhairtí
i bhfianaise an reifrinn i 1998 ní féidir leis na n-easaontóirí a ndiúltú don chonradh polaitiúil ar ghlac muintir na hÉireann leis thuaidh agus theas sa reifreann; ní féidir leo a mhaíomh go bhfuil ‘dlisteanacht phoblachtánach’ acu.
Naisc sheachtracha
Sa bhliain 2023, thug an clár faisnéis The Agreement  ar RTÉ 1 cuntas ar an dua a bhain leis an gComhaontú.
Féitheacha borrtha
Féitheacha séidte de bharr bac ar imshruthú na fola iontu, nó neamhéifeacht na gcomhlaí. Féadfaidh siad tarlú áit ar bith sa cholainn, ach is i bhféitheacha na gcos i minice ar fad iad. Seasamh ar feadh i bhfad, agus cúinsí géiniteacha, a bhíonn mar chúis leo. Má bhíonn siad dian, féadfaidh siad a bheith pianmhar ata, le hothrais iarmharacha sa chos, agus b'fhéidir gur gá iad a bhaint trí mháinliacht.
Nua-Inse Ghall
B'ainm coilíneach ar an oileánra atá aithne orthu anois mar Vanuatú í Nua-Inse Ghall.
Alain Delon
mion|1961 '''Alain Delon Is aisteoir agus stiúrthóir Francach é Alain Delon a rugadh ar an 1935 i g Sceaux. Bronnadh Gradam an Aisteora Is Fearr ag Féile Scannánaíochta Cannes.''' mion|[[Nicolas Sarkozy - Alain Delon - 2010]]
Thosaigh sé a ghairm bheatha i 1957.
Tá sé ar cheann de na haisteoirí is mó ráchairt i bpictiúrlanna na Fraince, ag imirt i scannáin a mheallann thart ar 134 milliún lucht féachana pictiúrlann, rud a chiallaíonn sé ar cheann de na haisteoirí is cáiliúla sa Fhrainc agus ar cheann de na Fraince is cáiliúla sa domhan.
Tar éis dó an bille a roinnt le haisteoirí móra ar nós Jean Gabin, Simone Signoret, Brigitte Bardot, Michèle Morgan, Danielle Darrieux, is clasaicigh den phictiúrlann iad líon mór scannán inar sheinn sé: Zorro i 1975, agus tá blas ar an gceann seo cosúil le scannán Iodálach Wild West (spaghetti western). mion|2013
29 Lúnasa
Is é an 29 Lúnasa an 241ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 242ú lá i mbliain bhisigh. Tá 124 lá fágtha sa bhliain.
Snámhaí balla
Éan atá cosúil le cnóshnag, dúchasach do dheisceart na hEorpa is an Áise. Gormliath le sciatháin leathana dhearga is bhána, agus gob fada caol cuarach. Áitríonn sé ceantair charraigeacha go hard sna sléibhte, agus itheann feithidí is damháin alla.
Sophia Loren
Is ban-aisteoir Iodálach í Sophia Loren, a rugadh mar Sofia Villani Scicolone ar an 20 Meán Fómhair 1934.
An Frith-Dhomhan
Ba iad na fealsúna nádúrtha sean-Ghréagacha Píteágarás agus Philólaos a mhol go mbeadh a leithéid de phláinéad ann sa tsamhail den ollchruinne a bhí acu. Ceannródaithe ab ea iad toisc nár chuir siad an Domhan i lár na hollchruinne, ach shíl siad go raibh an Domhan, an Frith-Dhomhan agus an Ghrian araon ag timpeallú na Tine Láir, mar a thug siad ar an tine a shíl siad a bheith suite i lár na hollchruinne. Ní raibh i solas na Gréine ach frithchaitheamh na tine seo, de réir a dtuisceana siúd.
Lenár linn féin chasfaí smaoineamh an Fhrith-Dhomhain ort san fhicsean eolaíochta. Is dócha gurb é an scannán úd ón mbliain 1969, Doppelgänger nó The Journey to the Far Side of the Sun, an saothar is clúití atá bunaithe ar an móitíf seo.
The Phantom of the Opera (scannán 1925)
Scannán tostach Meiriceánach is ea The Phantom of the Opera a rinneadh sa bhliain 1925.
Elijah Muhammad
Ceannaire an Náisiúin Ioslam ab ea Elijah Muhammad a rugadh leis an ainm Elijah Robert Poole ar an 7 Deireadh Fómhair, 1897 i Sandersville, Georgia agus a fuair bás ar an 25 Feabhra, 1975. Bhí tionchar nach beag ag Elijah Muhammad ar deisceabail eile amhail Malcolm X, Louis Farrakhan, Muhammad Ali agus a mhac Warith Deen Mohammed.
Bhí Elijah Muhammad ar duine de triúr dhéag clainne a saolaíodh i mbochtanas i ndeisceart na tíre. Seanmóirí agus feirmeoir ab ea a athair William Poole Sr. (1868–1942) agus bean tí ab ea a mháthair Mariah Hall (1873–1958). Bhí cúrsaí eacnámaíochta agus fostaíochta thar a bheith géar sa chuid sin den tíre - mar muhintir den chine gorm ach go háirithe - agus thugadar aghaidh ar na cathracha nóra ó thuaidh chun a chuid a fheabhsú. Socraíodor in Hamtramck, Michigan agus an Spealadh Mór fós i mbarr a réime.
Agus é i mbun oibre in Detroit a fuair Elijah Muhammad an chéad bhlas den Ioslam ag cruinniú i mí Lúnasa na bliana 1931.
Snámhaíocht
Díchumadh céimseach solaid atá faoi strus leanúnach, cosúil le fadú sreinge faoi ualach inteannta. In ábhair chriostalta, cosúil le miotail, tarlaíonn snámhaíocht trí ghluaiseacht asáitithe tríd an ábhar.
Valhalla
thumb|214px|deas|"Walhall" (Valhalla) le Emil Doepler (t. 1905)
Crúb (éin nó cait)
mion|crúba cait, nó ingne cait nó crúcaí cait Lapa éin nó cait is ea crúb, i gcomhthéacsanna áirithe. mion|crúb éin nó crobh éin
William J. Clinton
Ba é William "Bill" Jefferson Clinton (William Jefferson Blythe III, ar 19 Lúnasa, 1946 a rugadh é) an 42ú Uachtarán na Stát Aontaithe Mheiriceá sa tréimhse 1993 go dtí 2001.
Deirtear gur thuig Clinton go raibh sé ag iarraidh a bheith ina pholaiteoir tar éis óráid Bernadette Devlin a chloisteáil sa bhliain 1969.
Roimh bheith ina Uachtarán dó, chaith sé cúig sheal mar Ghobharnóir Arkansas (1978-1992).
Scannal
Sa bhliain 1998, bhí sé líomhnaithe go raibh caidreamh gnéis ag Bill Clinton le hintéirneach an Tigh Bháin, Monica Lewinsky. . Chruthaigh an scannal deacrachtaí don rialtas ag an am.
Lá Domhanda na nAigéan
mion|Lá Domhanda na nAigéan Ceiliúrtar Lá Domhanda na nAigéan ar an 8 Meitheamh gach bliain. Cuireann an Lá i gcuimhne dúinn cé chomh tábhachtach agus atá na haigéin agus na farraigí maidir le beatha an domhain agus gur cheart dúinn iad a chosaint don todhchaí. Mar sin,cuireann an Lá teachtaireacht thábhachtach in iúl faoi luach ár n-aigéan.
Take Off Your Pants and Jacket
Is albam ón bhanna Blink-182 é Take Off Your Pants and Jacket, a bhí eisithe ar an 12 Meitheamh, 2001.