cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Glóir don Athair
An leagan seo a leanas ná an leagan is minicí inniu sna heaglaisí Caitliceacha Rómhánacha agus Anglacánacha:
Bradford Alhambra
Is amharclann suite i mBradford í Bradford Alhambra.
Mairéad Mhic Dhonncha
Is amhránaí ar an sean-nós í Mairéad Mhic Dhonncha.
Saol
Rugadh agus tógadh  Mairéad Mhic Dhonncha (Nic Gearailt) i gCuas an Bhodaigh, Baile Reo, Corca Dhuibhne, ach tá cónaí uirthi le fada i Ráth Chairn i gContae na Mí.
Tá Mairéad Mhic Dhonncha ag casadh amhráin ó bhí sí ina cailín beag bídeach, is ón mBlascaod a muintir. Fuair sí a stór amhráin óna máthair, Máire Mhic Gearailt (Ní Shúilleabháin). Col ceathrar le Muiris Ó Súilleabháin ba í.
Bhain sí amach a lán duaiseanna san amhránaíocht ar an sean nós ag féilte. Buaiteoir ar Chomórtas na mBan ba í ag an Oireachtas. Bhí an corn Pan-Cheilteach buaite aici chomh maith le Gradam Sean-Nóis Cois Life.
TG4
Rinneadh roinnt clár a raibh sé d'aidhm acu (ar TG4 agus ar Raidió na Gaeltachta) agus í ag casadh amhrán ar an sean-nós. Thar na blianta, tháinig Mairéad Mhic Dhonncha ar mórán chláir teilifíse mar aoi-amhránaí. Bhí Mairéad Mhic Dhonncha ina aoi-amhránaí ar Amhráin is Ansa Liom ar TG4 le linn an dara sraith sa bhliain 2011 is í cur síos ar na hamhráin is fearr léi, ar an stíl ceoil is ansa léi agus ar foinse na n-amhrán atá aici.
Up Cuas, 1990
Sa bhliain 1990, d’eisigh Mairéad Mhic Dhonncha a chéad cheirnín, 'Up Cuas!' (Cuas an Bhodaigh, Baile Reo, Corca Dhuibhne). Tá 12 amhráin in iomlán ar an sean nós ar an albam seo.
Bun an Bhaile
Tá amhráin Chorca Dhuibhne ar an diosca an seo, mar shampla Éamon Mhagáine, Beauty Deas an Oileáin, agus Bruach na Carraige Báin.
Páirtí Sóisialach na nOibrithe
Is pháirtí polaitíochta Marxach Éireannach é Páirtí Sóisialach na nOibrithe (Béarla: The Socialist Workers Party nó SWP) atá lonnaithe in Éirinn. Bunaíodh an páirtí sa bhliain 1971 agus tá sé lonnaithe i mBaile Átha Cliath.
Paul Doolin
Is traenálaí agus iarimreoir peile é Paul Doolin.
D'imir sé le Bohemians, Shamrock Rovers, Shelbourne, Derry City, Dundalk agus Portadown.
Bhí sé ina thraenálaí le UCD ó 2001 go 2003 agus Drogheda United ó 2003 go 2008. Bhuaigh sé an Corn FAI agus Sraith na hÉireann le Drogheda.
Diúilicín
Is ainm coitianta ar go leor speiceas moileasc i bhfine na ndébhlaosach é diúilicín (litrithe malartacha agus canúna: diúiricín, diúlán, diúraic, diúraicín, dúilicín, dúiricín). Go minic, úsáidtear an t-ainm seo ar bhaill den speiceas Mytilus edulis (Béarla: common mussel).
I measc na speiceas a dtugtar diúilicín orthu:
An Soitheach Naofa
deas|250px|thumb|An Soitheach Naofa Is é an Soitheach Naofa, de réir mhiotaseolaíocht na Meánaoise, ná an soitheach as ar ith Íosa Críost a bhéile deireanach lena chuid deisceabal. Chreidtí go forleathan sa Meánaois go raibh cumhacht mhíorúilteach sa Soitheach Naofa. Dá réir sin, chum filí agus scríbhneoirí na Meánaoise cuid mhaith scéalta nó laoithe eipiceacha faoi ridirí a chuaigh ar lorg an tSoithigh Naofa.
Sa bhliain 1953, chuir Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath in eagar Lorgaireacht an tSoidhigh Naomhtha ("Lorgaireacht an tSoithigh Naofa" i nGaeilge an lae inniu), leagan den scéal a scríobhadh i Nua-Ghaeilge Chlasaiceach sa chúigiú haois déag. Aistriúchán ón bhFraincis atá i gceist, go bunúsach. Mar sin féin, is dealraitheach go bhfuil móitíf réamh-Chríostaí de chuid na gCeilteach measctha tríd na téamaí Críostaí sna scéalta faoin Soitheach Naofa, ós rud é gur chreid na Ceiltigh go raibh corcáin nó soithí ann a raibh cumhacht mhíorúilteach iontu.
157 (uimhir)
Is é 157 an uimhir nádúrtha tar éis 156 agus roimh 158.
Uisneach
Sa Rúraíocht i miotaseolaíocht na nGael, athair Naoise, Ardan agus Ainnle ab ea Uisneach (Sean-Ghaeilge Usnech, freisin Uisliu). Luaitear a scéal i réamhscéal na Tána, Oidheadh Chlainne Uisnigh.
Kathleen Lynn
mion|Uaigh Kathleen Lynn, Reilig [[Gráinseach an Déin|Ghráinseach an Déin, Co. Bhaile Átha Cliath]]
Polaiteoir, gníomhaí, agus dochtúir leighis ab ea Kathleen Florence Lynn (28 Eanáir 1874 – 14 Meán Fómhair 1955).
Chuir an bhochtaineacht agus an galar i measc na mbocht in iarthar na hÉireann isteach chomh mór sin ar Lynn gur shocraigh sí, ag 16 bliana d’aois, a bheith ina dochtúir. Fuair sí a cuid oideachais i Sasana agus sa Ghearmáin, sular chláraigh sí in Ollscoil Ríoga na hÉireann, réamhtheachtaí Scoil Leighis COBÁC. Tar éis di céim a bhaint amach in 1899, chuaigh Lynn go dtí na Stáit Aontaithe, áit ar oibrigh sí ar feadh deich mbliana, sular fhill sí ar Éirinn le bheith ar an gcéad dochtúir baineann in Ospidéal Súl agus Cluas Ríoga Victoria (1910-1916). Sa bhliain 1919, bhunaigh sí Ospidéal na Leanaí Naomh Ultán.
Seán Gibbons
Polaiteoir Éireannach ab ea Seán Gibbons (31 Bealtaine 1883 - 19 Aibreán 1952). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal, Fianna Fáil agus Páirtí na bhFeirmeoirí.
An cheimic neamhorgánach
[[Íomhá:Inorganic-montage.png|deas|mion|'''Léiríonn comhdhúile neamhorgánacha éagsúlacht shaibhir:
A:Léiríonn débhórán nascadh neamhghnách
B:Tá criostalstruchtúr aircitíopúil ag clóiríd chesiam
C: Coimpléasc orgánaimhiotalach é Fp2
D:Úsáidtear sileacón le haghaidh ionphlandaí cíche go  Silly Putty
E: Grubbs' chatalaíoch bhuaigh an 2005 Duais Nobel le haghaidh a discoverer
F:Baintear leas as seoilítí mar chriathair móilíneacha
G: Chuir aicéatáit chopair (II) ionadh air cíteoiricithe lena diamaighnéadas.]] Déileálann an cheimic neamhorgánach le shintéis agus iompar na gcomhdhúl neamhorgánach agus orgánaimhiotalach. Clúdaíonn an réimse seo gach comhdhúil cheimiceach ach amháin an iliomad comhdhúl orgánach (comhdhúile charbóin bunaithe,, de ghnáth ina bhfuil naisc C-H ), gur ghnéithe den cheimic orgánach iad. Níl an t-idirdhealú soiléir idir an dá dhisciplín, mar tá go leor forluí san fhodhisciplín den cheimic orgánaimhiotalach. Tá feidhmeanna aici i ngach gné de thionscal an cheimiceáin, lena n-áirítear catalú, ábhair eolaíochta, líocha, dromchlaghníomhaithe, cumhdaigh, míochainí, breoslaí, agus talmhaíocht.
Coincheapa eochracha
clé|mion|Struchtúr  na creatlaí ianaí in ocsaíd  chailciam, K2O .
Surrey, an Cholóim Bhriotanach
Is cathair sa Cholóim Bhriotanach é Surrey. Sa bhliain 2011 bhí 468,251 duine ag maireachtaint sa chathair. Is é an dara cathair is mó sa Cholóim Bhriotanach agus an dóú cathair dhéag is mó i gCeanada. Is cuid de Mhórcheantar Réigiúnda Vancouver é. Tá Surrey ar theorainn na Stáit Aontaithe. Scannánaíodh an tsraith theilifíse úd Smallville in Surrey.
Arm Saoirse Náisiúnta na hÉireann
Grúpa paraimíleatach poblachtánach sóisialach é an Irish National Liberation Army (Arm Fuascailte Náisiúnta na hÉireann nó  Arm Saoirse Náisiúnta na hÉireann) nó an tINLA). Tá sé d'aidhm acu Tuaisceart na hÉireann a bhaint ón Ríocht Aontaithe agus Éire athaontaithe a chruthú.
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:INLA_Graffiti,_Strabane,_January_2010.JPG|mion|clé|Péintéaladh [[Graifít|graifítí a bhain leis an ngrúpa ar bhalla, An Srath Bán, Tír Eoghain]]
Stair
Bunaíodh an tINLA ar an 8 Nollaig 1974. Bhí Ronnie Bunting ina cheannaire ar an INLA sna 1980idí.
Ag deireadh na bliana 2009 gheall an tINLA go rachaidís ar thóir na n-aidhmeanna seo trí mhodhanna síochán ta as sin amach.
Himno Nacional de Chile
thumb|right|320px| Is é Himno Nacional de Chile amhrán náisiúnta na Sile. Chum Ramón Carnicer an fonn agus scríobh Eusebio Lillo na liricí.
Spáinnis
I
II
III
IV
V
VI
Charles Wheatstone
Fisicí is ceapadóir a saolaíodh i nGloucester Shasana ab ea Charles Wheatstone (6 Feabhra 1802 – 19 Deireadh Fómhair 1875). Cheap sé an consairtín i 1829, agus fuair paitinn don teileagraf leictreach i 1837. Cheap sé formhéadaitheoir fuaime agus thug micreafón air. Rinne sé taighde ar chiorcaid leictreacha, tomhas friotaíochta, agus dathanna is radharc na súl. Ní hé a cheap droichead Wheatstone, a úsáidtear chun friotaíochtaí a chur i gcomparáid le chéile is a ainmníodh as, ach léirigh sé a áisiúlacht is chuir chun cinn é go mór.
158 (uimhir)
Is é 158 an uimhir nádúrtha tar éis 157 agus roimh 159.
Iora eitilte Beecroft
Is ainmhí beag é an t-iora eitilte Beecroft. Mamach atá ann.
Jenny Lind
mion|Síniú Jenny Lind i ndiaidh a pósta ar Otto Goldschmidt Amhránaí ceoldráma Sualannach ab ea Johanna Maria Lind nó Jenny Lind mar ab fhearr aithne uirthi (6 Deireadh Fómhair 1820 – 2 Samhain 1887). An Filiméala Sualannach (Sualainnis: Den Svenska Näktergalen) an leasainm a tugadh uirthi. Ba shoprán í a raibh ráchairt mhór uirthi i dtuaisceart na hEorpa sna 1840idí agus a raibh dlúthbhaint aici le Mendelsson. D'éirigh go seoigh lena turas sna Stáit Aontaithe sa bhliain 1850. Bhí sí ina ball de Acadamh Ríoga Cheoil na Sualainne ó 1840 i leith.
Beathaisnéis
Rugadh Lind i Stockholm. Múinteoir scoile ab ea a máthair agus rith sí a scoil féin a d'fhreastail ar chailíní. Chan Jenny ar an stáitse den chéad uair agus í 10 bliana d'aois. An chéad ról mór a bhí aici ná Agathe in Der Freischütz de chuid Weber sa bhliain 1838 ag Opera Roga na Sualainne. Theip ar a guth tar éis tamaill, ach rinne sí staidéar le Manuel García i bPáras (1841–1843) agus d'éirigh leis an bheirt acu a guth agus a gairm a tharrtháil.
Cheap P. T. Barnum di turas Mheiriceá a thabhairt agus chuaigh sé a chaint le Jenny Lind sa bhliain 1849. Ghlac sí leis an bplean mar bheadh na suimeanna airgid i gceist chomh mór gurbh fhéidir léi a tionscadail charthanacha ina tír dhúchasach a chur chun cinn, go mór mhór scoileanna saor in aisce. Chaith sí dhá bhliain i Meiriceá. Phós sí Otto Goldschmidt sa bhliain 1852 agus chuaigh siad ar ais go dtí an Eoraip sa bhliain chéanna. Bhí triúr páistí acu.
Chuir sí fúithi i Sasana sa bhliain 1855. Fuair sí bás in Malvern, Worcestershire sa bhliain 1887.
Louth, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Louth.
Cúige Thomsk
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Thomsk.
Déchont
Is cill eocarótach dé-lascaideach é an Déchont.
Einsímí
Déanann an déchont dhá ghéin a chomhtháthú in aonad amháin: códaíonn dhá géin, sinteáis thímidiláite agus dí-ocsaídeáis dhéhidreafóláite, próitéin dhé-fheidhmeach (Cavalier-Smith, 2006).
Aistríonn an t-aonchont (Cill (bitheolaíocht) eocarótach aon-lascaideach) géinte faoi seach.
Gaolta
Rinneadh taighde a thabharfadh le fios gur ón aonchont a d'eascair na hAipisteachoint (ainmhí, fungais agus a leithéidí). agus aiméibí, agus gur ón déchont a d'eascair Archaeplastida (plándaí agus a ngaolta), Excavata, Rhizaria, agus Chromalveolata. Thug an t-eolaí Cavalier-Smith le tuiscint gur déchoint iad na Apusozoa agus nach incertae sedis iad.
Duileasc
Is alga é an duileasc. Ball d'fhine na Palmariaceae atá ann.
Feamainn is ea duileasc a dtugtar ‘creathnach’ nó ‘palmaria palmata’ air chomh maith. Itear mar smailc bheag bia nó mar scroid é in Éirinn.
Arthur Wellesley, 1ú Diúc Wellington
Bhí Arthur Wellesley, an chéad diúc Wellington (1 Bealtaine 1769 - 14 Meán Fómhair 1852) ar dhuine de na saighdiúirí agus státairí ba thábhachtaí sa mBreatain i rith na naoú haoise déag. clé|mion|Teach Mornington, i mBÁC, áit a rugadh Wellesley, is cosúil
Gníomhaíocht mhíleata
Throid Wellesley san Ísiltír agus san India, i gCath Seringapatam sa gCeathrú Cogadh Anglo-Mysore. Déanadh gobharnóir ar Seringapatam agus ar Mysore de ina dhiaidh sin.
Tharraing Wellesley cáil air féin mar ghinearál i leithinis na Spáinne agus na Poirtingéil e i rith chogaidh Napoleon.
Tugadh grád marascal machaire (field marshall) dhó tar éis buanna in aghaidh na Fraince ag Cath Vitoria in 1813.
Tar éis dhíbirt Napoleon in 1814, chaith sé tréimhse ina ambasadóir chun na Fraince. Déanadh Diúc de. Bhí sé i gceannas ar an arm a bhuail Napoleon ag Cath Waterloo sa bhliain 1815, ceann de na comhraic is iomráití, agus is tábhachtaí, i stair na hEorpa. B'fhearr aithne ar an Mharascal Machaire Arthur Wellesley mar The Duke of Wellington in dhiaidh sin.
Príomh-aire
Nuair a bhí sé fós óg, toghadh é ina fheisire i bParlaimint na hÉireann.
Chaith Wellesley dhá thréimhse ina phríomh-aire leis na Tóraithe, ar dtús idir 1828-30 agus arís in 1834.
Ba ea Wellesley a bhí ina phríomh-aire njuair a ritheadh an tAcht Faoisimh do Chaitlicigh (Fuascailt na gCaitliceach) sa bhliain 1829.
Pearsanta
clé|mion|Cuimhneachán Wellington i mBÁC inniu In Éirinn a rugadh é, ag 24 Sráid Mhuirfean Uachtarach i mBaile Átha Cliath, i dTeach Morrington ag an am agus an t-óstán Merrion inniu. De phór uasal ba ea é, de shliocht lucht na cinsealachta Protastúnaí.
B'Éireannach é Wellington féin ach ní raibh sé iomlán ar a shuaimhneas lena fhéiniúlacht. “Because a man is born in a stable, that does not make him a horse”, ráiteas a leagtar air.
Antonio José Cavanilles
Maisitheoir leabhar, luibheolaí agus nádúraí Spáinneach ab ea Antonio José Cavanilles y Palop (Valeinsis: Antoni Josep Cavanilles i Palop; 16 Eanáir 1745 – 5 Bealtaine 1804). Le Cav. a chuirtear in iúl i litríocht na heolaíochta gur eisean a chur síos ar speiceas den chéad uair.
Arthur Wellesley, 1ú Diúc Wellington
Pearsanta
Mar oifigeach, bhí sé in Éirinn go minic chun saighdiúirí a earcú. Measadh gur Éireannaigh iad 30% dá shaighdiúirí Wellington in Waterloo. Agus mar gur tharla na himeachtaí seo i bhfad roimh an athrú mór teanga a bhain leis an nGorta Mór, is cinnte go raibh Gaeilge le clos. Fear ilteangach ba ea Wellesley, agus scileanna maithe cumarsáide aige. Mar sin, is cosúil go raibh an cúpla focal aige, ar a laghad.
Antonio José Cavanilles
A shaol
Rugadh Cavanilles i València agus d'fhreastail sé ar ollscoil na cathrach sin. Bhain sé céim mháistir i bhfealsúnacht amach sa bhliain 1762 agus céim dochtúra i ndiagacht sa bhliain 1766. Rinneadh sagart de in Oviedo i 1772. Sa bhliain 1777 thug sé aghaidh ar Pháras na Fraince mar theagascóir do pháistí Dhiúc an Infantado.
Arthur Wellesley, 1ú Diúc Wellington
Pearsanta
Dóighiúil, láidir agus rachmasach,  bhí na mná  sa tóir ar Wellesley, agus ar an Duke níos déanaí. Agus  fear mór ban a bhí i Wellesley chomh maith.
Antonio José Cavanilles
A shaol
I bPáras thosaigh Cavanilles ag foghlaim faoin luibheolaíocht faoi threoir André Thouin agus Antoine Laurent de Jussieu. Agus é tagtha faoi thionchar L'Encyclopédie Diderot agus d'Alembert, bhí sé ar na chéad eolaithe Spáinneacha dár bhain feidhm as modhanna oibre nua Linnaeus, athair na tacsanomaíochta. Duine é Cavanilles a bhí ar thús cadhnaíochta sa tarraingeoireacht eolaíoch sa Spáinn.
Idir 1785 agus 1790 foilsíodh 10 n-imleabhar de mhaisiúcháin agus cur síos ar phlandaí leis faoin teideal Monadelphiae classis dissertationes decem (giorraithe mar Diss. Bot. i litríocht na luibheolaíochta). Mar gheall ar Réabhlóid na Fraince, bhí ar Cavanilles dul ar ais go dtí an Spáinn. Sa bhliain 1790 chuir sé tús le comhfhreagras idir eisean agus Jean-Baptiste Fournier, díoltóir leabhar i bPáras, ag iarraidh teacht ar leabhair a raibh cosc orthu sa Spáinn. D'éirigh leis an mbeirt acu timpeall is 700 de na leabhair sin a thabhairt isteach sa tír úd, cuid mhaith díobh réabhlóideach dar le Nicolás Bas, staraí Vaileinseach. Lean sé den obair luibheolaíochta chomh maith, ag déanamh cur síos ar phlandaí ó Pheiriú agus ón tSile a bhailigh an tSluaíocht Luibheolaíochta chuig Leasríocht Pheiriú agus ón tSluaíocht Luibheolaíochta go dtí an Nua-Spáinn. Planda díobh seo a sheasann amach is ea an dáilia, a tháinig sé air i nGairdín Luibheolaíchta Mhaidrid. Cavanilles an chéad duine a chuir síos air.
Crois an Tornóra
Is bruachbhaile suite i gCathair Chorcaí í Crois an Tornóra.
Arthur Wellesley, 1ú Diúc Wellington
Pearsanta
Phós Wellesley Kitty Pakenham san Eaglais Naomh George, i mBÁC ar 10 Aibreán 1806. Bhí beirt chlainne orthu ach d'éirigh sé scartha óna bhean agus leannáin luí go leor aige ar feadh a shaoil.
Antonio José Cavanilles
A shaol
In éineacht le Cristiano Herrgen, Louis Proust y García Fernández, chuir sé irisleabhar eolaíochta ar bun a tháinig amach den chéad uair i mí Dheireadh Fómhair na bliana 1799 faoin ainm Historia Natural (agus faoi Anales de Ciencias Naturales ag tosnú i mí Eanáir, 1801). Cavanilles an t-eagarthóir ba bhisiúla díobh agus 48 alt scríofa aige. (Cristiano Herrgen an dara eagarthóir ba ghníomhaí). Sna blianta 1802–3 bhí Cavanilles ina bhall den Real Sociedad Económica de Amigos del País de Valencia ("Cumann Eacnamaíochta Ríoga Chairde Thír València"), cumann a choimeádann go fóill cuid dá shaothar agus dhréachtaí ina leabharlann agus a chartlann. I measc eolaithe aitheanta eile na linne bhí Cavanilles mór leis an maisitheoir leabhar úd José Viera y Clavijo. Bhí comhfhreagras leathan eatarthu. mion|clé|Sterculia balanghas, léaráid de chuid Cavanilles ón leagan 1790 de Monadelphiae classis dissertationes decem
Bhí Cavanilles ar na chéad daoine a rinne staidéar ar úsáid acmhainní nádúrtha agus forbairt inbhuanaithe. D'aithin sé, mar shampla, agus é ag taisteal tríd an València, go raibh saothrú na ríse ag laghdú an méid uisce a bhí le fáil do bharra níos tábhachtaí. Bhain sé úsáid as an staitistic chun taispeáint go raibh sláinte na ndaoine thíos go mór mar gheall ar shaothrú na ríse. Mar shampla, thug sé ar a súile do dhaoine gur éirigh formhór mór na ndaoine tinn agus gur tháinig méadú ar líon na na marbh i gceantar Almenara an bhliain ar saothraíodh an rís ansin. Cuireadh cosc ar an mbarr sin agus b'shin deireadh leis an tinneas san áit.
Chuir Cavanilles spéis sa talmhaíocht agus nósanna de Valencia, a chúige dúchais, rud atá le feiceáil ina shaothar úd, Observaciones sobre la historia natural, geografía, agricultura, población y frutos del reino de Valencia (1795-1797) ("Tuairimí ar an stair nádúrtha, gheograife, thalmhaíocht, dhaonra agus thorthaí ríocht Valenca (1795-1797"). Ar an saothar seo, baineann Cavanilles feidhm as cuid mhaith de theicníochtaí agus eolaíochtaí na linne mar an luibheolaíocht, geilleagar talmhaíochta, geolaíocht, hiodragrafaíocht, míochaine, geograife, cartagrafaíocht, seandálaíocht agus a lán de phríomhréimsí na tionsclaíochta.
Sa bhliain 1801 ceapadh é mar stiúrthóir an Real Jardín Botánico de Madrid ("Luibhghairdín Ríoga Mhaidrid") mar chomharba ar Casimiro Gómez Ortega, post a bhí aige go dtí a bhás i 1804. D'eagraigh Cavanilles an gairdín as an nua: Thug sé na luslanna, bailiúcháin plandaí beo, plandlanna agus bailiúchán leabhar chun eagair. Bhain a chuid saothair an-mheas ar na gairdíní amach i measc lucht na heolaíochta san Eoraip. Cabhair mhór dó ab ea a chaidreamh fhairsing lena leithéidí Alexander von Humboldt, Aimé Bonpland agus Carl Ludwig Willdenow. D'fhág sé a herbarium, bunléaráidí, bailiúchán leabhar agus lámhscríbhinní le huacht ag an Real Jardín Botánico de Madrid, áit a gcoimeádtar iad go dtí an lá inniu.
159 (uimhir)
Is é 159 an uimhir nádúrtha tar éis 158 agus roimh 160.
Laval, Québec
Cathair i Québec, Ceanada, is ea Laval. Sa bhliain 2011 bhí 401,553 duine ina gcónaí sa chathair. Is í an tríú cathair déag is mó (ó thaobh daonra de) i gCeanada.
Is í Fraincis an teanga is coitianta i Laval agus í an mháthairtheanga de 61 faoin gcéad de dhaonra na cathrach sa bhliain 2011. Bá í an Béarla an mháthairtheanga de 7%. Ba í an Araibis an teanga neamh oifigiúil is comónta sa chathair (an mháthairtheanga de 6 faoin gcéad de dhaonra na cathrach). Bhí 57% dátheangach.
Ocsatáinis Auvèrnhe
Canúint na hOcsatáinise is ea í Ocsatáinis Auvèrhne nó Abharnais (sa teanga: "auvernhat"). Labhraítear an teanga i gcuid den Massif Central, agus go háirithe in Auvèrnhe, an réigiún as a dtagann a hainm.
Buíóg
thumb| Emberiza citrinella Is éan beag pasaireach í an bhuíóg (Emberiza citrinella). Is baill d'fhine na Emberizidae iad. Maireann sé an bhliain ar fad san Eoraip agus isteach in iarthar na Sibéire. Sa samhradh feictear na buíóga níos faide i lár na Sibéire, agus sa gheimhreadh san Áise Láir. Tugadh isteach é san Astráil agus sa Nua-Shéalainn freisin.
Ocsatáinis Auvèrnhe
Bhí ~80 000 cainteoirí ag an teanga in Auvèrhne ag tús an 21ú haois, agus is cosúil go bhfuil Ocsatáinis Auvèrnhe i mbaol báis.
Rangú
mion|Canúintí agus fo-chanúintí in Atlas Teangeolaíoch agus Eitneagrafach an Massif Central de réir Henri Guiter. De réir taighde agus speisialtóirí, is canúint Ocsatáineach í an Abharnais, sa ngrúpa Oirthuaisceartach. Cosnaíonn an Cercle Terre d’Auvergne, cumann réigiúnach, dearcadh mionlaigh, gur teanga rómánsach neamhspleách í an Abharnais, gan stádas mar chanúint Ocsatáineach. mion|Canúintí éagsúla [[An Ocsatáinis|na hOcsatáinise. (Ainmeacha sa bhFraincis) Corcra: Limousin  Donn: Marchois  Dearg: Languedocien   Gorm: Gascon   Glas dorcha: Auvergnat   Glas éadrom: Vivaro-alpin  Oráiste: Provençal]]
Cláraíonn formhór na dteangeolaithe, go háirithe Albert Dauzat, Anthony Lodge, Pierre Bec agus Jean-Pierre Chambon an Abharnais mar chanúint na hOcsatáinise. Tá an tacsanomaíocht seo bunaithe go príomha ar logainmneacha, ráitis stairiúla ar an teanga, mar shampla cuntais chonsail Montferrand (13ú–14ú haois), scríbhinní na Cantal (13ú–16ú haois), agus canúintmhéadracht.
Dúirt an tUachtarán Pompidou, ag labhairt na hOcsatáinise Auvèrnhe lena vótálaithe gur "Abharnach, mar sin Ocsatáineach” é. Aithníonn an riarachán oifigiúil — an Stát leis an gcóras oideachais — an Abharnais mar chanúint Ocsatáineach.
Cuireann an chuid is mó de na húdair áitiúla 'canúint na hOcsatáinise' ar an teanga. Bhí Ocsatáinis Auvèrnhe mar theanga teaghlaigh ag Jean Anglade ina óige, rud a thug an-chabhair dó chun Iodáilis a fhoghlaim agus a bheith ina aistritheoir de Machiavelli, François d'Assise nó Boccaccio.
Raon agus éagsúlacht réigiúnach
mion| Abharnais mar atá sainmhínithe ag [[Frédéric Mistral le Auvèrnhe stairiúil.]] mion| Auvergnat-Limousin de réir Jules Ronjat. mion|Sárchanúintí de na teangacha Ocsatáin-Rómánsacha (Ocsatáinis, [[An Chatalóinis|Catalóinis) (Bec, Phalip, Sumien). ]] Measann Jean Roux, tar éis Roger Teulat, Jules Ronjat, Jacques Allières, go bhfuil dhá phríomhchineál den teanga ann:
Gnéithe sainiúla
Saintréithe comónta na hAbharnaise leis na canúintí eile sa tuaisceart:
Saintréithe comónta na hAbharnaise le hOcsatáinis an tuaiscirt agus an Ocsatáinis Provence (seachas Ocsatáinis Languedoc agus Ocsatáinis Gascogne):
Saintréithe intreacha Ocsatáinis Auvèrnhe:
Saintréithe an tuaiscirt:
Cúige Tyumen
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Tyumen.
Mablethorpe
Is baile suite i Lincolnshire é Mablethorpe.
Comhghuaillíocht Neamhspleách Chiarraí
Is mionpháirtí polaitíochta Éireannach é Comhghuaillíocht Neamhspleách Chiarraí (iar Comhghuaillíocht Neamhspleách Chiarraí Theas (Béarla: Kerry Independent Alliance) atá lonnaithe in Éirinn. Bunaíodh an páirtí sna 1990idí agus tá sé lonnaithe i gCill Airne.
Marina Carr
mion|clé|By The Bog of Cats, Wyndhams Theatre, Charing Cross, Londain Drámadóir Éireannach is ea Marina Carr (rugadh 17 Samhain 1964) i gContae Uíbh Fhailí.
D'fhreastail sí ar Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath, sular ghlac sí le postanna mar scríbhneoir cónaithe in Amharclann na Mainistreach agus i gColáiste na Tríonóide. Chaith sí an bhliain 2003 mar an tOllamh Heimbold in Ollscoil Villanova sna Stáit Aontaithe.
Tá greann dubh agus brúidiúlacht ag baint lena saothar agus tá a cuid saothair is déanaí préamhaithe san miotaseolaíocht chlasaiceach Ghréagach.
I dtosach, bhain sí triail as neart stíleanna éagsúla agus í ag lorg a stíl áirithe féin. Luaite leis an tréimhse seo, tá Low in the Dark (1989), The Deer Surrender (1990), This Love Thing (1991) agus Ullaloo (1991).
Bhain a céad dráma eile The Mai (1994), an duais don Dráma Nua ab Fhearr san Dublin Theatre Festival. Déantar tagairt don fhírinne, oidhreacht agus an chinniúint sa dráma seo a chruthaíonn an nasc leis an drámaíocht Ghréagach. Tá na fíricí céanna le sonrú ina cuid oibre eile, cuid de bhunaithe ar drámaí áirithe ón aois Ghréagach clasaiceach. I measc a saothar eile tá Portia Coughlan(1996), By the Bog of Cats... (1998), On Raftery's Hill (2000); Ariel (2002) agus Woman and Scarecrow (2006).
Market Deeping
Is baile suite i Lincolnshire é Market Deeping.
Ixobrychus
Géineas bonnán, ar ghrúpa lapairí iad sa bhfine Ardeidae. Tagann an focal Ixobrychus ón tSean-Ghréigis ixias, a chiallaíonn planda cosúil le giolcach, agus brukhomai a chiallaíonn "lig búir".
Tá speiceas ionadaíoch amháin aige i ngach ceann de Mheiriceá Thuaidh, Mheiriceá Theas, den Eoráise agus den Astraláise. Tá na speicis trópaiceacha cónaitheach den chuid is mó, ach tá an dá speiceas ó thuaidh imirceach go páirteach, le go leor éan ag bogadh ó dheas go ceantair níos teo sa gheimhreadh.
160 (uimhir)
Is é 160 an uimhir nádúrtha tar éis 159 agus roimh 161.
An Tasmáin
Stát agus oileán san Astráil ó 1825 is ea an Tasmáin. Is í Hobart an phríomhchathair agus an chathair is mó. Tá ina gcónaí sa stát (2012).
Moncaí iorach Bolavach
Is ainmhí é an moncaí iorach Bolavach. Mamach atá ann.
Ladhrán buí
Is éan é an ladhrán buí (Tringa melanoleuca).
Fionnuisce
thumb|right|240px|An Domhan le feiceáil ó Apollo 17. Tá 61% den fhionnuisce, nó 1.7% d'uisce iomlán ar domhan san oighearchlúid Antartach.
Is éard is fionnuisce ann ná uisce nádúrtha a fhaightear ar dhromchla an Domhain in oighearchlúideacha, in oighearchaidhpeanna, in oighearshruthanna, i bportaigh, i locháin, i locha, in aibhneacha agus srutháin, agus faoi thalamh mar screamhuisce in uiscígh agus sruthanna faoi thalamh. De ghnáth, bíonn tiúchan íseal salainn thuaslagtha agus solad tuaslagtha ar fáil ann. Go sonrach, ní chuirtear san áireamh sáile agus uisce goirt leis an téarma 'fionnuisce', cé go mbíonn uiscí mianraí-shaibhir, mar shampla fuaráin iarnachcha san áireamh. Baintear úsáid as an téarma "uisce milis" chun cur síos ar uisce úr i gcodarsnacht le salann goirt.
161 (uimhir)
Is é 161 an uimhir nádúrtha tar éis 160 agus roimh 162.
Ré Eilíseach
deas|250px|thumb|Bainis 1569. Is sainré san stair Shasanach marcáilte leis an réimeas Eilís I Shasana (1558–1603) ían Ré Eilíseach. Léirítear staraithe go minic í mar an Ré Órga i stair Shasanach.
Tliongánaigh
Is iad na Tliongánaigh (Béarla: Klingons, Tliongáinis: tlhIngan) an cine coimhthíoch is tábhachtaí in ollchruinne shamhailteach an Star Trek. Sa chéad sraith (Star Trek: The Original Series), bhí siad ag cur cogaidh ar Chónaidhm Aontaithe na bPláinéad, ach ina dhiaidh sin, d'éirigh siad cairdiúil leis an gCónaidhm de réir a chéile.
B'é an scriptscríbhneoir Gene Coon a chéadcheap na Tliongánaigh, agus tháinig siad ar an scáileán an chéad uair san eipeasóid Errand of Mercy den chéad sraith de Star Trek. hAinmníodh iad as an Leifteanant Wilbur Clingan, a bhí sna póilíní i Los Angeles in éineacht le Gene Roddenberry.
Cosúlacht agus Colainn
Tá cuma dhaonchosúil ar na Tliongánaigh, ach san am céanna, bíonn siad níos gairbhe ina ndéanamh ná na daoine. Bíonn folt mór dubh gruaige orthu, agus féasóg dhruidte ar na fir. Thar aon rud eile, is ar iomairí an chlár éadain a aithnítear iad. Tá siad níos mó ná na daoine, agus iad in ann bisiú i ndiaidh gortú tromchúiseach a fhulaingt sa troid, ós rud é go bhfuil níos mó ná ceann amháin acu de na horgáin inmheánacha tábhachtacha.
Athrú Cosúlachta
Nuair a tháinig na Tliongánaigh ar stáitse an Star Trek an chéad uair, níor thug Gene Coon de chur síos orthu ina chuid nótaí do lucht gléasta an stáitse ach gur chóir dóibh bheith ag breathnú cosúil le daoine ó Oirthear na hÁise, ar nós Ho Chi Minh. Ní bhfuair na Tliongánaigh an chuma atá orthu inniu roimh léiriú an chéad scannán, nó níor cheadaigh buiséad íseal na sraithe teilifíse aisling bhunaidh Roddenberry a chur i gcrích.
Cultúr
Nuair a léiríodh an chéad phríomhscannán a bhí suite in ollchruinne an Star Trek, rinneadh forbairt chuimsitheach ar na Tliongánaigh ó thaobh an chultúir de freisin, agus hardaíodh a bpróifíl mar shibhialtacht ar leith go mór mór. Le haghaidh an scannáin a céadcheapadh teanga na dTliongánach freisin, is é sin, an Tliongáinis nó tlhIngan Hol, mar a deirtear sa teanga féin. B'é James Doohan, an t-aisteoir a bhí ag déanamh pháirt an innealtóra Scotty, a chum an chéad chúpla focal le haghaidh an scannáin seo, ach ina dhiaidh sin, d'iompaigh an teangeolaí Marc Okrand an Tliongáinis ina teanga inlabhartha agus infhoghlamtha.
Sa chéad sraith theilifíse, ba tagairt don Aontas Sóivéadach iad na Tliongánaigh, agus mar sin, ní raibh mórán cultúir dá gcuid féin acu, diomaite den impiriúlachas agus den fhonn gabháltais. An cultúr a sceitseáladh dóibh ina dhiaidh sin, tá sé bunaithe ar an onóir i machaire an áir, agus an chuma air gur aithris é ar na samúraithe sa tSeapáin, mar a shamhlaítear go coitianta san Iarthar iad, agus ar na hUigingigh Lochlannacha.
Nósanna Reiligiúnacha
Ní thugann na Tliongánaigh adhradh d'aon chineál déithe - le fírinne deir a gcuid miotas gur mharaigh siad a gcuid déithe anallód. Scéal eile é go bhfuil cineál Meisias acu, Kahless Dodhearmadta nó qeylIS'e' lIjlaHbe'bogh vay', mar a deir an Tliongáinis. Deirtear gurbh é Kahless a d'aontaigh na Tliongánaigh faoi aon bhratach amháin nuair a mharaigh sé an tíoránach Molor. Luaitear a lán eachtraí eile le Kahless chomh maith.
Creideann na Tliongánaigh i Neamh - Sto'vo'kor - agus in Ifreann - Gre'Thor. Braitheann sé ar onóir an Tliongánaigh mar fharaire, cé acu atá sé le dul go Sto'vo'kor nó Gre'Thor i ndiaidh a bháis, ach is féidir le muintir an fharaire mhairbh onóir iarbháis a ngaoil a thabhairt ar ais dó, ionas go n-osclófar geataí Sto'vo'kor ina araicis arís.
Nuair atá Tliongánach ag fáil bháis, tá a chuid cairde ag coinneáil a shúl oscailte agus ag búirfigh leo mar rabhadh do mhuintir na ríochta iarbháis go bhfuil faraire Tliongánach chucu. Maidir leis an gcorp marbh, ní bhaineann deasghnátha d'aon chineál leis: níl ann ach blaosc fholamh, dar leis na Tliongánaigh, agus gheobhaidh siad réidh de mar a bheadh truflais ann.
Heaven (albam Rebecca Ferguson)
Is é Heaven an chéad albam ó Rebecca Ferguson. Scaoileadh é ar an 5 Nollaig, 2011.
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Cairteacha
{|
Rimini
Is cathair í Rimini (Laidin: Ariminum) in Emilia-Romagna san Iodáil. Tá cónaí air 142,579 daoine inti. Is í príomhchathair Chúige Rimini í. Tá sí lonnaithe ar an gcósta ag Muir Aidriadach, idir na habhainn Marecchia agus Ausa. Tá clú air mar ionad turasóireachta le trá 15 cm ar fhad agus na mílte óstáin. Bhunaigh na Rómhánaigh í sa bhliain 268 RC, bhí sí tábhachtach ó thaobh teagmháil a choinneáil idir tuaisceart agus deisceart na tíre. Thóg na himpirí séadchomharthaí ar nós Airse Augustus agus Droichead Tiberius ann.
Abcán
I Miotaseolaíocht na nGael, file agus ceoltóir ab ea ab t-abhac Abhcán (Sean-Ghaeilge Abcán) na dTuath Dé Danann. Dúradh go raibh bád cré-umha le seol stáin aige.
Sa scéal faoi bhás an bhandia, Ruad, ba é Abcán an t-abhac a thug ón Alltar í, go raibh sí in ann an duine daonna, Áed Srónmár, a mhealladh. The sounds of murúch singing, or in some versions, music from a sidhe, cause her to leap into the water and drown.
I scéal eile, gabhadh Abcán ag laoch na nUladh, Cú Chulainn. D'fhuascail sé é féin á chanadh suantraithe chomh binn sin gur thit a chodladh ar an gaiscíoch.
Tá ag Abcán a lán mar an gcéanna leis an ceoltóir agus abhac Fer Í, agus b'fhéidir é nach bhfuil ann ach ainm eile dó.
Gníomhartha na nAspal
Is Gníomhartha na nAspal an cúigiú leabhar sa Tiomna Nua.
Moncaí iorach Lár-Mheiriceánach
Is ainmhí é an moncaí iorach Lár-Mheiriceánach. Mamach atá ann.
Earnán Ó Maille
Réabhlóidí Éireannach, ceannasaí poblachtach agus scríobhneoir clúiteach ab ea Earnán Ó Máille nó Ernie O’Malley (26 Bealtaine 1897 - 25 Márta 1957). In éadan a thola, toghadh é mar Theachta Dála ar son Shinn Féin i 1923, agus é ina chime, ach sheachain sé cúrsaí polaitíochta ar fad.
Gabhadh é le linn troda i nDroichead na Dothra ar 4 Samhain 1922 i gcoinne fhoirní an tSaor Stáit.
Le linn a chuid beatha ag troid chun Éire a shaorú, lámhadh é an iomad ócáid agus d'fhualaing cruatan coirp dá bharr sin.
Magairlí an Deamhain
Sliabh beag in oirthuaisceart Chonamara is ea Magairlí an Deamhain nó Binn Gharbh, (645 m), ar an gcladach thoir den Chaoláire Rua. Tá sé suite ar imeall Shléibhte Mhám Toirc gar do Shlí an Iarthair. Devilsmother a deirtear i mBéarla.
Vaughan
Is cathair in Ontario Vaughan.
Daonáireamh
Daonáireamh (2011): bhí 288,301  mhíle duine ina gcónaí sa chathair. Is í an seachtú déag cathair is mó i gCeanada.
162 (uimhir)
Is é 162 an uimhir nádúrtha tar éis 161 agus roimh 163.
Seanfhocal
Meafar a bhíonn i gceist le seanfhocal go minic. Tá a cuid seanfhocal féin ag gach teanga, ach bíonn seanfhocail mhaithe ag dul ó theanga go teanga, cosúil leis na seanscéalta. Cuid mhaith de na seanfhocail choitianta Éireannacha, is féidir iad a fháil beagnach focal ar fhocal i dteangacha nach bhfuil lúb ghaoil acu leis an nGaeilge ná leis an mBéarla.
== Seanfhocail Ghaeilge ==
163 (uimhir)
Is é 163 an uimhir nádúrtha tar éis 162 agus roimh 164.
Uppsala
Cathair stairiúil sa tSualainn í Uppsala. Ansin atá cónaí ar Ard-Easpag na Sualainne ón mbliain 1164 anuas, agus is í Uppsala an chathair ollscolaíochta is sine i gCríoch Lochlann ar fad. Bronnadh cairt na cathrach ar Uppsala sa bhliain 1497, ach tá an áit i bhfad níos sine ná sin.
Dúras
Is baile suite i gContae Chorcaí é Dúras.
The Lion King
Scannán de chuid Disney ón bhliain 1994 is ea The Lion King (An Rí Leon). Ghlac Matthew Broderick, Jeremy Irons, James Earl Jones, Jonathan Taylor Thomas, Nathan Lane, Ernie Sabella, Moira Kelly, Robert Guillaume, Rowan Atkinson, Whoopi Goldberg, Cheech Marin, agus Jim Cummings páirt ann.
Tá roinnt scannán agus táirgí eile bunaithe ar The Lion King, mar shampla The Lion King II: Simba's Pride, scannán leantach, agus The Lion King 1½, scannán réamhscéil. Eisíodh an dá cheann seo mar fhíseáin ((i mí Dheireadh Fómhair 1998 agus i mí Feabhra 2004, faoi seach). Ba é The Lion King an scannán is mó a thug airgead isteach sa bhliain 1994.
Rinne Walt Disney Studios leagan nua den scannán sa bhliain 2016. Bhí na hamhráin uile sa scannán nua freisin.
An Crann Géagach
Gearrscéalta agus aistí le Pádraic Ó Conaire, scríbhneoir Éireannach, is ea An Crann Géagach, a foilsíodh sa bhliain 1919.
The Lion King
Scéal agus carachtair
Insíonn an scannán scéal dúinn faoi leon óg, Simba (an focal ar "leon" sa Svaihílis), atá ina chónaí san Afraic. Mac le rí, Mustafa, agus banríon é Simba, agus tá sé seo le bheith ina rí chomh maith ar bhás a athar.
Sloane Stephens
Is imreoir leadóige gairmiúla as na Stáit Aontaithe í Sloane Stephens. Rugadh í ar an 20 Márta, 1993.
An Crann Géagach
Bailiúchán d'aistí agus mion-scéalta atá ann.
The Lion King
Amharclann
Chomh maith leis an scannán, is féidir dul chun The Lion King a fheiceáil ar an ardán i Londain agus Nua-Eabhrac.
Madagascar (scannán 2005)
Scannán beochana Meiriceánach is ea Madagascar (2005).
164 (uimhir)
Is é 164 an uimhir nádúrtha tar éis 163 agus roimh 165.
Fred Lawrence Whipple
Réalteolaí a rugadh i Red Oak, Indiana ab ea Fred Lawrence Whipple (5 Samhain 1906 - 30 Lúnasa 2004). Saineolaí ar an nGrianchóras, na cóiméid go háirithe. Scríobh sé an leabhar caighdeánach Earth, Moon and Planets (Domhan, Gealach is Pláinéid, 1941). D'fhionn sé 6 chóiméid, agus ainmníodh as iad. I 1950 thairg sé go raibh na cóiméid déanta as oighear is deannach, agus is uaidh seo a tháinig a thuairisc ar chroíleacán cóiméid: liathróid shalach sneachta. I Réadlann Fred Lawrence Whipple in Amado, Arizona, tá an teileascóp frithchaiteach is mó sna Stáit Aontaithe.
Ravenna
Is é Ravenna (Romagnol: Ravêna) príomhchathair chúige Ravenna in Emilia-Romagna san Iodáil. Is é an dara común is mó sa tír ó thaobh achar de, le 652.89 km2. Ba é príomhchathair Impireacht na Róimhe Thiar ón mbliain 402 go deireadh na hImpireachta sa bhliain 476. Níos déanaí, bhí sí ina phríomhchathair ag na hOstrógotaigh.
Cé gur cathair intíre é Ravenna, tá bealach chuig Muir Aidriad aici trí Chanáil Candiano. Tá ocht suíomh UNESCO ann chomh maith.
Ríshliocht Tang
Ba é ríshliocht Tang a bhí ag rialú na Síne sna blianta 618-907 i ndiaidh bhreith Chríost. Tá clú agus cáil ar thréimhse na Tang mar tháinig rath ar an Sín arís. Ba é Chang'an, príomhchathair na Tang, an chathair ba mhó daonra sa domhan.
Tháinig na Tang i ndiaidh na Sui, nuair a bhris an tImpire Gaozu (a saolaíodh faoin ainm Li Yuan) an cath ar na Sui. Ba é Gaozu an chéad Impire Tang, agus bhunaigh sé an ríshliocht. Ba mhac le Gaozu é an tImpire Taizong (a saolaíodh faoin ainm Li Shimin). Ba é Taizong an dara hImpire Tang, agus bhí sé ar na himpirí ba mhó le rá i stair na Síne.
Tháinig meath ar na Tang tar éis éirí amach An Lushan san ochtú haois. Tháinig feabhas ar an scéal sa 9ú haois, ach níor mhair an feabhas seo i bhfad. Tháinig deireadh le ríshliocht Tang sa bhliain 907, nuair a fuair Zhu Wen (an tImpire Taizu) an lámh ab fhearr ar na Tang.
Tiomna Nua
mion|clé|200px|Tiomna Nua Is é an Tiomna Nua an dara cuid den Bhíobla Críostaí.
Lá Lúnasa
mion|clé|Buíochas a gabháil, altóir i [[New Orleans, Louisiana|New Orleans Lúnasa 2019]] Is é an 1 Lúnasa Lá Lúnasa (nó Lughnasa) agus an chead lá den fhómhar,  de réir Fhéilire na nGael. Tosaíonn féile an fhómhair in Éirinn ar an lá seo agus maireann an ceiliúradh cúpla lá nó cúpla seachtain b'fhéidir.
Béaloideas
Dúchás.ieː "Ar an la seo baintí na preataí malla. Baintí fosda glasraí, cáil, meacán, turnaipí agus glasraí mar sin, agus deantaoi úsáid daobhtha. Baintí rud beag coirce, seaghal agus féar fosta fá choinne an eallaigh. Cuirtí suim mór i dtóraibh na talman., <"
Féach freisin
clé|mion|Toamnadeaur (féile an fhómhair)ːi Chisinau sa [[An Mholdóiv|Mholdóiv]]
Market Rasen
Is baile suite i Lincolnshire é Market Rasen.
165 (uimhir)
Is é 165 an uimhir nádúrtha tar éis 164 agus roimh 166.
Coláiste Lurgan
Coláiste samhraidh Gaeilge neamhspleách is ea Coláiste Lurgan. Tá sé suite in Indreabhán, i gContae na Gaillimhe. Is é Mícheál Ó Foighil bainisteoir na scoile. Tá an coláiste cáiliúla as a gcuid físeáin ceoil agus a gcainéal YouTube.
Stair
Thíos ag obair i gColáiste Lurgan a bhí an banna Seo Linn nuair a bhuail an smaoineamh iad leagan Ghaeilge de ‘Wake Me Up’, cnagshingil agus aintiún mór de chuid Avicii, a thaifeadadh. Scaip an físeán go rábach ar líne ina dhiaidh sin,  ‘Avicii V Lurgan’  (le linn 2013-2023, bhí breis agus 8.1 milliúin radharc ag an bhfíseán).
Hykeham Thuaidh
Is baile suite i Lincolnshire é Hykeham Thuaidh.
Dhá Dhrom
Is baile suite i gContae Chorcaí iad Dhá Dhrom.
Gilbert White
Eaglaiseach is nádúraí a saolaíodh i Selbourne Shasana ab ea Gilbert White (18 Iúil 1720 - 26 Meitheamh 1793). Scríobh sé an leabhar ceannródaíoch caighdeánach Natural History and Antiquities of Selborne (Stair Dúlra is Seandálaíochtaí Selborne, 1798).
Georgia (stát S.A.M.)
Is stát i ndeisceart na Stát Aontaithe é Georgia. Tá sé ag críochantacht le Florida, Carolina Thuaidh, Carolina Theas, Alabama, Tennessee, agus leis an Aigéan Atlantach. Bunaíodh Georgia sa bhliain 1732, an ceann deireanach de na 13 choilíneacht. Ainmníodh Georgia in onóir an Rí Seoirse II. Úsáidtear an giorrúchán GA don phost.
mion|250 px|clé|Teach Cúirte [[Contae Meriwether, Georgia|Chontae Meriwether i Georgia, na Stáit Aontaithe]]
George Hoyt Whipple
Paiteolaí a saolaíodh in Ashland, New Hampshire ab ea George Hoyt Whipple (28 Lúnasa 1878 - 1 Feabhra 1976). Rinne sé taighde ar bhunús na hanaemachta marfaí. Le George Minot is William Murphy, bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1934 as a shaothar chun cóireáil rathúil ar an ngalar marfach seo a fhionnadh.
David Kelly
Ba aisteoir Éireannach é David Kelly a rugadh ar an 11 Iúil 1929 agus a fuair bás ar 12 Feabhra 2012. Rinne sé aisteoireacht ar an stáitse agus ar chláir teilifíse is scannáin. Tá clú ar leith air as léirithe ar nós Strumpet City, Fawlty Towers, agus Charlie and the Chocolate Factory.
Cill Ia
Is sráidbhaile beag í Cill Ia (Béarla:Killeagh) atá suite in oirthear Chontae Chorcaí, Cúige Mumhan, Éire. Tá an baile thart ar 32 ciliméadar ó chathair Chorcaí, 10 ciliméadar siar ó Eochaill agus 14 ciliméadar soir ó Mhainistir na Corann agus tá sé suite ar an Phríomh-bhealach Náisiúnta (N25), agus an iar-líne iarnróid a nascann Eochaill agus Corcaigh.
Anailís bhunúsach
mion|Clár comhardaithe - Samplaː An Cumann Fiseolaíoch Ríoga sa bhliain 1911 I gcúrsaí gnó, ráiteas a léiríonn luach gnólachta de réir na gcuntas agus cúinsí suntasacha eile is ea anailís bhunúsach. Tá cur chuige ó bhun aníos ann (na sonraí airgeadais go háirithe) agus cur chuige ó bharr anuas ann (an comhthéacs maicreacnamaíoch agus an tionchar ar chúrsaí).
Is mór idir anailís bhunúsach agus mar shampla, anailís theicniúil nó anailís uimhriúil ar chomhlachtaí.
166 (uimhir)
Is é 166 an uimhir nádúrtha tar éis 165 agus roimh 167.
Scunthorpe
Is baile suite i Lincolnshire é Scunthorpe.
Stiúideo scannánaíochta Babelsberg
mion|clé|Babelsberg Filmkulisse Berliner Straße Bhí Babelsberg, in oirdheisceart Photsdam, ina mhór-stiúideo léiriúcháin scannán roimh an Dara Cogadh Domhanda.
Ó thitim Bhalla Bheirlín, tháinig borradh uirthi mar lárionad mór léiriúchán scannán Eorpach. Is é an Studio Babelsberg an stiúideo scannán is sine ar scála mór ar fud an domhain.
Is minic a thaifeadann an Deutsches Filmorchester Babelsberg fuaimrianta le haghaidh léiriúchán scannán.
Aí mac Ollamain
I Miotaseolaíocht na nGael, ball de na Tuatha Dé Danann agus dia na filíochta ab ea Aoi mac Ollúin (Sean-Ghaeilge Aí Mac Ollamain)
Tugadh tairngreacht draoi roimh a bhreith go mbeadh cumhachtaí ar leith aige. Rinne an rí forógra dá bharr go marófaí an leanbh, ach chosain a athair é Aoi.
Star Wars Episode IV: A New Hope
Scannán is ea Star Wars Episode IV: A New Hope (1977). Is é George Lucas stiúrthóir agus scríbhneoir na scannán. Is é an chéad cheann de naoi scannáin Star Wars.
167 (uimhir)
Is é 167 an uimhir nádúrtha tar éis 166 agus roimh 168.
Thomas O'Mahony
Polaiteoir Éireannach ab ea Thomas O'Mahony ( - 20 Iúil, 1924). Bhí sé ina bhall de Cumann na nGaedheal.
Steall Abhainn na Cloich
Is eas é Steall Abhainn na Cloich, ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban.
CLG Séamus Mac Stiofáin (Cill Chainnigh)
Laochra an chumainn
Ó bunaíodh an cumann sa bhliain 1887, tá ainm an chlub in airde mar cheann de na sár-chumainn iomána na tíre. I measc na laochra an chumainn is mó ná:
Craobh Comórtas na gClub
Ba iad CLG Séamus Mac Stiofáin na ceannródaithe do chumainn Chill Chainnigh i gCraobh Comórtas na gClub. B'iadsan curaithe na bliana 1976, 1982 agus 2005.
Féile na nGael
Tá comórtas uile Éireann Faoi 14 buaite ag foireann an pharóiste sna blianta 1981, 1983, 1989, 1994,1996,2003,2008 an chéad dá uair mar fhoireann scoile Scoil Naomh Pádraig agus uaidh sin mar fhoireann an Chumainn.
Skegness
Is baile suite i Lincolnshire é Skegness.
Faocha
Is moileasc í an fhaocha (Littorina littorea). Tá na hainmneacha gioradán, miongán, agus seilmide cladaigh in úsáid freisin. Gastrapód is ea í. Is ball d'fhine na Littorinidae í. Tá Lios Miongán agus Cuaisín na Miongán suite i nGaeltacht Chorca Dhuibhne.
Rinne Séamus Mac an Iomaire cur síos ar an seilmide cladaigh ina leabhar Cladaí Chonamara: Le linn an tsamhraidh agus an fhómhair bíonn na clocha i mbarr na gcladach druidte le seilmidí cladaigh. Níl aon dath sa tuar ceatha nach bhfuil ina mblaoscanna. Cothaíonn siad iad féin ar dhuilleoga feamainne agus ar chunúis lofa ar bith eile a chastar leo. Nuair a bhíos boige agus taitneamh sa lá bíonn siad ag máinneáil thart dóibh féin. Is iad na cinn bhuí is fairsinge i gcás go bhfuil siad ar chuile dhath. Níl aon mhaith iontu le n-ithe, mar nach méadaíonn siad chomh mór le cineálacha eile. Le linn taoille trá is féidir crónán beag ceolmhar a chloisteáil uathu. Is beag iasc sliogánach a bhíos níos uachtaraí sa gcladach ná iad.
Londain, Ontario
Is cathair in Ontario Ceanada í Londain. Sa bhliain 2011 bhí 366,151 duine ag maireachtáil sa chathair. Is í an cúigiú cathair déag is mó i gCeanada.
An Cuan Sgitheanach
clé|250px|mion|An Cuan Sgitheanach
Is caolas é An Cuan Sgitheanach nó an Cuan Sgìth nó Cuan na Hearadh nó A' Mhaoil, idir Leòdhas agus an t-Eilean Sgitheanach na hAlban.
Dora and the Lost City of Gold
Scannán eachtraíochta Meiriceánach nár scaoileadh fós is ea Dora and the Lost City of Gold. James Bobin a stiúir. Cur in oiriúint don scáileán mór é den tsraith theilifíse úd de chuid Nickelodeon, Dora the Explorer. Tá Isabela Moner sa phríomhról mar Dora, agus tá Eugenio Derbez, Michael Peña, Eva Longoria, Benico Del Toro, Haley Tju agus Danny Trejo sna rólanna taca.
Is bean óg í Dora a bhfuil an chuid is mó dá saol caite in aice lena tuismitheoirí sa dufair. Tugann an scéal Dora agus a cairde go Machu Picchu sna sléibhte Andes i bPeiriú i Meiriceá Theas, agus dar le Moner, tabharfaidh an scannán léargas ar shibhialtacht na nInceach don lucht féachana. D'fhoghlaim Isabela Moner Ceatsuais, teanga an chuid sin den domhan, i gcomhair a róil sa scannán.
Tá Paramount Pictures chun an scannán a scaoileadh amach sna pictiúrlanna ar 9 Lúnasa 2019.
Sleaford
Is baile suite i Lincolnshire é Sleaford.
Baile na gCléireach
Is baile suite i gContae Liatroma é Baile na gCléireach.
Alfred O'Rahilly
Fisiceoir, agus polaiteoir Éireannach ab ea Alfred O'Rahilly, KSG (1 Deireadh Fómhair 1884 - 1 Lúnasa 1969). Bhí O'Rahilly ina bhall den Choiste an Bhunreachta 1922, a dhréachtaigh Bunreacht Shaorstát Éireann.
Saol
Rugadh O'Rahilly i Lios Tuathail, Contae Chiarraí,. Chaith sé tamall sa phríosún ar Inis Píc i gCuan Chorcaí mar gheall ar a chuid scríbhinní faoin bpolaitíocht.
Bhí sé ina bhall de Shinn Féin, agus ar feadh tamaill bhí sé ina Theachta Dála ar son Chathair Chorcaí.
Ní ba dhéanaí ceapadh é ina uachtarán ar Choláiste na hOllscoile, Corcaigh. Bhí tuairimí as an ngnách aige ar an leictreamaighnéadas agus ar chúrsaí creidimh is cosúil.
Rinneadh sagart de i ndiaidh bhás a bhean chéile.
Fuair sé bás i mBaile Átha Cliath ar 1 Lúnasa 1969.
Little Rock, Arkansas
Is í Little Rock príomhchathair agus an chathair is mó in Arkansas.
Freedom (albam Rebecca Ferguson)
Is é Freedom an dara halbam ó Rebecca Ferguson. Scaoileadh é ar an 2 Nollaig, 2013.
Herpesviridae
thumb|Herpes labialis/Herpes simplexIs fine mhór iad na Herpesviridae ina mbíonn Aigéad dí-ocsairibeanúicléasach (ADN) mar ábhar géiniteach acu agus ina n-úsáidtear ADN-spleách polaiméaráise ADN i gcomhair macasamhlaithe agus is cúis leo galair a thionscain in ainmhithe, lena n-áirítear daoine.
Freedom (albam Rebecca Ferguson)
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Herpesviridae
Tagann ainm na fine ón bhfocal Sean-Ghréigise herpin ("téaltú"), a thagraíonn do na hionfhabhtuithe athfhillteacha folaithe, gnáththréith na víreas seo. Is féidir le Herpesviridae bheith freagrach as ionfhabhtuithe folaithe nó lísithe
Freedom (albam Rebecca Ferguson)
Cairteacha
{|
Markham
I 2011 bhí 91% de dhaonra Markham ábalta Béarla a labhairt ach ní raibh ach 1.7% ábalta Fraincis a labhairt.