cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sléacht Thulaigh Álainn (1975)
Imeachtaí
Ar an 30 Lúnasa, mharaigh dílseoirí beirt shibhialtach Chaitliceach eile in ionsaí gunna agus buama ar theach tábhairne i mBéal Feirste. clé|mion|halla cruinnithe [[An tOrd Oráisteach|an Oird Oráistigh i dTulaigh Álainn]]
Ionsaí ar Halla Oráisteach
Ar oíche an 1 Meán Fómhair, bhí grúpa Fear Buí ag reáchtáil cruinnithe ina halla Oráisteach iargúlta i gceantar tuaithe Thullaigh Álainn. Ag thart ar 10in, tháinig bheirt ghunnadóir isteach sa mhullach orthu armtha le raidhfilí ionsaithe agus spraeáladh iad le hurchair agus sheas daoine eile taobh amuigh agus scaoil siad iad trí na fuinneoga. clé|mion|Tulaigh Álainn Ba oifigeach de chuid Chonstáblacht Ríoga Uladh faoi dhualgas (RUC) duine acu. Scaoil sé ar ais leis na gunnadóirí agus chreid sé gur bhuail sé duine acu. Maraíodh cúigear Oráisteach, gach duine acu ina sibhialtaigh Phrotastúnacha, agus gortaíodh seachtar eile. Sular fhág siad, chuir na hionsaitheoirí buama dhá phunt taobh amuigh den halla, ach theip air madhmadh.
Ba iad na híospartaigh na John Johnston (80), James McKee (73) agus a mhac William McKee (40), Nevin McConnell (48), agus William Herron (68) a fuair bás dhá lá ina dhiaidh sin. Bhain siad go léir le Tullyvallen Guiding Star Temperance Orange Lodge. Bhí triúr de na mairbh ina mbaill de Chonstáblacht Speisialta Uladh.
Iarmhairtí
Mhaígh glaoiteoir chuig an BBC go raibh sé freagrach as an ionsaí thar ceann 'South Armagh Republican Action Force' nó "South Armagh Reaction Force", ag rá go raibh sé mar dhíoltas as “feallmharú comhghleacaithe Caitliceacha”. Thuairiscigh an Irish Times an 10 Meán Fómhair: "The Provisional IRA has told the British government that dissident members of its organisation were responsible" and "stressed that the shooting did not have the consent of the organisation's leadership".
Mar fhreagra ar an ionsaí, d'éiligh an tOrdú Oráiste go gcruthófaí mílíste dlí thiúil (nó "Garda Baile") chun déileáil le paraimíleatóirí poblachtánacha.
Cuid de na raidhfil a d'úsáideadh san ionsaí, d'úsáideadh níos déanaí i Sléacht Kingsmll i mí Eanáir 1976, nuair a maraíodh deichniúr fear Protastúnach. Cosúil le muintir Thulaigh Álainn, mhaigh “Fórsa Frithghníomhartha Armagh Theas” (ainm cumhdaigh d'oibreoirí an IRA i roinnt oibríochtaí ag an am) é mar chúiteamh ar mharú Caitliceach in áiteanna eile.
An dobhrán Ceanadach
Ainmhí is ea an dobhrán Ceanadach.
Contae Coryell, Texas
Is contae in oirthir Texas é Coryell. Is é Gatesville príomhbhaile an chontae. Is é Copperas Cove an chathair is mó sa chontae. Bhí 75,388 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 74,978 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 86.9% de na daoine sa bhliain 2010, ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 8.6% agus ba Gearmáinis an phríomhtheanga ag 2.1%.
Uaithne agus Ara
Is barúntacht suite in iarthuaisceart Chontae Thiobráid Árann iad Uaithne agus Ara. Is ceann de 12 bharúntacht an chontae iad. Is í an Tulach Sheasta (Port Nua) an baile is mó sa bharúntacht.
Chadwell Heath
Is baile é Chadwell Heath atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir, i ngar d'Ilford agus Romford. Is é 12 míle soir ó thuaidh ó Charing Cross. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 10,021 duine ina gcónaí ann.
Logainmníocht
Tá an t-ainm Chadwell luaite sa bhliain 1254 mar Chaudewell agus ciallaíonn sé sin ná 'an fuarán fuar'. Chuir an t-ainm ar lonnaíocht ar an dtaobh Barking an teorainn ársa Barking/Dagenham agus bhí aithne air mar Chadwell Street; toisc go raibh 'Street' brí níos sine an gráig. Sa 17ú haois an Blackheath Common i bparóiste Dagenham a bhí athainmnithe mar Chadwell Heath.
Stair
Ba ghráig sa pharóiste ársa an Dagenham é Chadwell Heath. Bhí forbairt ann de thoradh an bóthar Rómhánach Londain go Colchester, ach bhí an formhór an paróiste tuaithe. Bhí iarnród tógtha trí an ceantar as Romford agus Ilford agus i 1864 bhí Chadwell Heath stáisiún traenach oscailte. Thosaigh fás na bruachbhailte i 1900 agus mhéadaigh go tapaigh go dtí 1900. Bhí ina cónaí den seal gearr Mary Wollstonecraft (rugadh 1759), máthair an údar 'Frankenstein' a scríobhadh Mary Shelley, ar fheirm i ngar Whalebone Lane go dtí bhog a teaghlach go Barking.
D'fhulaing an ceantar i rith an Dara Cogadh Domhanda de thoradh a lán ionsaithe as an Blitz. In éineacht le sin, ba cónaitheoir Chadwell Heath i Eva Hart, duine de na marthanóirí de RMS Titanic. Bhí sí ina cónaí ar an Japan Road go dtí a báis.
Contae Grafton, New Hampshire
Is contae in iarthar New Hampshire é Grafton. Sa bhliain 2010 bhí 89,118 duine ag maireachtáil sa chontae. Is é an Béarla an phríomhtheanga ag 95.1% de mhuintir an chontae agus Fraincis an phríomhtheanga ag 1.5% díobh. Ba í an Spáinnis an phríomhtheanga ag 1.3%.
An Sgeir Mhór
Is sceir é an Sgeir Mhór (Béarla: Skerryvore), gar den Muile sna Na hOileáin Istigh, Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain.
Provence-Alpes-Côte d'Azur
Is réigiún in oirdheisceart na Fraince ar an teorainn leis an Iodáil é Provence-Alpes-Côte d'Azur. Bhí cónaí ar 4,935,576 duine sa réigiún ar lá caille 2012. Is í Marseille príomhchathair an réigiún. Is é Nice an tarna cathair is mó. Tá an chathair cáiliúil Cannes i Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Scoil na Mainistreach (Iúr Cinn Trá)
Is scoil ghramadaí do bhuachaillí idir 11-18 bliain d'aois í Scoil na Mainistreach (Béarla: Abbey Christian Brothers' Grammar School), bunaithe in Iúr Cinn Trá, i dTuaisceart Éireann.
Chasing Destiny
Is clár réaltacht Meiriceánach atá ag lorg cailín grúpa nua a aimsiú é Chasing Destiny. Thosaigh sé ag craoladh ar BET ar an 5 Aibreán, 2016.
Chruthaigh Kelly Rowland an chlár. Roghnaíodh Ashly Williams, Brienna DeVlugt, Gabrielle Carreiro, Kristal Lyndriette agus Shyann Roberts mar bhall den ghrúpa June's Diary.
Uíbh Eoghain agus Uíbh Fhathaidh Thoir
Is barúntacht suite i gContae Thiobraid Árann iad Uíbh Eoghain agus Uíbh Fhathaidh Thoir.
Paul Heyse
Scríbhneoir as an nGearmáin ab ea Paul Johann Ludwig von Heyse a rugadh i mBeirlín ar 15 Márta 1830 agus a fuair bás i München ar 2 Aibreán 1914. Is é "Kinder der Welt" (Gaeilge: "Clann na Cruinne", 1873) an leabhar is cáiliúla aige. Bhuaigh sé Duais Nobel na Litríochta sa bhliain 1910.
Cillian Sheridan
Is imreoir sacair Éireannach é Cillian Sheridan a rugadh i gCoill an Chollaigh, Contae an Chabháin, ar 23 Feabhra 1989. Imríonn sé faoi láthair le Ceiltigh Ghlaschú.
Ialtóg mheasa Rodrigues
Is ainmhí í an ialtóg mheasa Rodrigues. Mamach atá inti.
Homer Goes to College
Craoladh an tríú heipeasóid, "Homer Goes to College", den cúigiú sraith The Simpsons ar an 14 Deireadh Fómhair 1993. Scríobh Conan O'Brien an eipeasóid seo. D'fhéach 18.1 milliún duine ar an eipeasóid.
Contae Cottle, Texas
Is contae i dtuaisceart Texas é Cottle. Is é Paducah príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 1,505 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 1,904 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 88.6% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 11.1%.
Droichead Mhig Uidhir
Is baile i gContae Fhear Manach é Droichead Mhig Uidhir.
Natalia Naryshkina
Bansár na Rúise idir 1671 agus 1676 ab ea Natalia Kirillovna Naryshkina (1 Meán Fómhair, 1651 - 4 Feabhra, 1694). Phós sí le Sár Alastar I ar 1 Feabhra, 1671 agus rugadh triúr leanbh acu - Peadar Mór, Tsarevna Natalya agus Tsarevna Feodora. Nuair a chailleadh a fear céile sa bhliain 1676, b'í Natalia a bhí ina leasrí le linn ré a mac Peadar Mór.
Indech
I Miotaseolaíocht na nGael, rí na bhFomhórach agus deartháir Bhalair ba ea Indeach mac Dé Domhnann (Sean-Ghaeilge Indech mac Dé Domnann (Domnu)). Luaitear é i Leabhar Gabhála na hÉireann.
Miotaseolaíocht
Le linn Chath Maighe Tuireadh, mharaigh Indeach Oghma na dTuath Dé Danann, ach mharaigh Lugh é mar chúiteamh. I leagan eile den scéal, mharaigh Indeach agus Oghma a chruinne i mbun comhraic aonair le linn an chatha. Throid a mhac Octriallach sa chath freisin, agus '' verschüttet dann die Heilquelle Dian Cécht.
Carachtar greannáin
Sa tsraith ghreannáin Otherworld nó Avalon le Marvel Comics, is Schleim-Monster é Indeach, ina chónaí sa tír Fomor i dteannta le Balar, Bres, Elatha agus Tethra. Is beag ab ionann na carachtair úd agus a gcomhainmnigh, áfach.
Raithneach chas
Is planda í an raithneach chas.
Inis Choinnich
Is oileán í Inis Choinnich, gar den Muile sna Na hOileáin Istigh, Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain.
An Seanbhábhún (Tamhlacht)
Is ceantar i dTamhlacht i ndeisceart Bhaile Átha Cliath é An Seanbhábhún (Béarla: Oldbawn nó Old Bawn uaireanta).
An Leac
Is baile i gContae Fhear Manach é an Leac.
Contae Merrimack, New Hampshire
Is contae i lár New Hampshire, sna Stáit Aontaithe, é Merrimack. Sa bhliain 2010 bhí 146,445 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é an Béarla an phríomhtheanga ag 94.2%, Fraincis ag 2.9% agus Spáinnis ag 1.1%.
Uíbh Eoghain agus Uíbh Fhathaidh Thiar
Is barúntacht suite i gContae Thiobraid Árann iad Uíbh Eoghain agus Uíbh Fhathaidh Thiar.
Gómastra
Is oileán é Gómastra , gar don Oileán Muileach sna Na hOileáin Istigh, Earra-Ghàidheal agus Bòd, in Albain.
Naomh Ninian
Ba naomh é Ninian (sa 4ú-5ú hAois, de réir an fhinscéil) a bhí le feiceáil den chéad uair i dtagairtí ón 8ú hAois. Deirtear gur bhunaigh sé an Chríostaíocht in Albain. Tagann an fhaisnéis atá againn mar gheall air ó dhá dhán agus ní ghlacann gach duine leis go bhfuil an fhaisnéis sin fíor.
Nathair mhara
thumb|right|250px|Nathair mhara
Is saghas nathrach é an nathair mhara atá ina chónaí san fharraige. Tá siad an-nimhiúil – níos nimhiúla ná nathracha tíre mar an cobra – ach is annamh a ionsaíonn siad daoine. Tá siad ina gcónaí sna farraigí trópaiceacha.
London School of Economics
Is ollscoil na taighde poiblí suite i Londain í London School of Economics.
Rhône-Alpes
Is iar-réigiún in oirdheisceart na Fraince ar an teorainn leis an Eilvéis agus an Iodáil é Rhône-Alpes. Is í Lyon príomhchathair an réigiún.
Ba réigiún mór í agus achar do 43,698 km2 aici.
Bhí cónaí ar 6,449,000 duine i Rhône-Alpes ar lá caille 2014.
Tá an sliabh mór Mont Blanc ar an teorainn leis an Iodáil.
Coill an Chollaigh
Is baile beag í Coill an Chollaigh (Béarla: Bailieborough, ó ainm an phlandálaithe a bhunaigh an baile sa seachtú haois déag), i gContae an Chabháin in Éirinn. Tá sí suite ar an áit ina thagann na bóithre réigiúnacha R165, R191 agus R178 le chéile.
Leitir Bhruín
Is baile i gContae Fhear Manach í Leitir Bhruín.
Hugh Hefner
Ba fhear gnó Meiriceánach é Hugh Marston Hefner, a rugadh ar an 9 Aibreán, 1926 agus a fuair bás ar an 27 Meán Fómhair, 2017.
Fleetwood Mac
Insealbhaíodh iad isteach san Rock and Roll Hall of Fame i 1998.
Acraí Uí Mheára
Is baile fearainn suite i gContae Thiobraid Árann é Acraí Uí Mheára.
Contae Rockingham, New Hampshire
Is contae in oirdheisceart New Hampshire, sna Stáit Aontaithe, é Rockingham. Sa bhliain 2010 bhí 295,223 duien ina gcónaí sa chontae. Ba é an Béarla an phríomhtheanga ag 94.3% den daonáireamh, bhí Fraincis ag 1.8% agus Spáinnis ag 1.3%.
An Fheannag Mhór
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd í an Fheannag Mhór.
Meacan
Is baile i gContae Fhear Manach é Meacan.
An Mhalaeisia
Tír in oirdheisceart na hÁise í an Mhalaeisia. Tá teorainneacha aici leis An Téalainn, Singeapór, Brúiné agus An Indinéis. Is í an Mhalaeis (Bahasa Melayu nó بهاس ملاي) an teanga náisiúnta. Is é Kuala Lumpur an phríomhchathair.
Éigeandáil na Malaeisia
Bhí bunadh na Malaeisia ag cur in aghaidh an choilíneachais Bhriotanaigh ón mbliain 1948 ar aghaidh. Géarchéim eile a bhí ann a fuair Churchill mar oidhreacht ón rialtas a bhí ann roimhe, agus rinne sé mar a rinne sa Chéinia: thairg sé an lámh láidir do na treallchogaithe agus lámh an chara dóibh siúd nach raibh sáite sa chogaíocht. Thug sé a fhaomhadh do thógáil na sráidbhailte daignithe, fosta. Ba chleas oirbheartaíochta é seo a d'éirigh coitianta i gcogaí coilíneacha nó iarchoilíneacha na nEorpach is na Meiriceánach i ndiaidh a lae féin.
Dream eitneach a bhí ag cur an chogaidh sa Mhalaeisia, agus cuidiú ag teacht ón Aontas Sóivéadach. Mar sin, bhí i bhfad níos mó tacaíochta ar fáil don Bhreatain Mhór anseo ná sa Chéinia nó san Iaráin. Nuair a shroich an cogadh a bhuaicphointe, bhí 35,500 saighdiúir de chuid na Breataine Móire ar garastún sa Mhalaeisia. Agus na reibiliúnaithe ag cailleadh an fhóid, bhí siad ag cailleadh thacaíocht na ndaoine chomh maith.
Siúd is go bhfuarthas an lámh in uachtar ar na treallchogaithe, bhí an chuma ag teacht ar an scéal go soiléir nach raibh sé indéanta a thuilleadh an Mhalaeisia a choinneáil faoi smacht na Breataine Móire. Sa bhliain 1953, leagadh amach treoirlínte an neamhspleáchais do Singeapór agus do na coilíneachtaí eile sa chearn seo den domhan. Bhí an chéad toghchán ann, sa bhliain 1955, cúpla lá sular éirigh Winston Churchill as Príomh-Aireacht an Bhreatain Mhór, agus sa bhliain 1957, i ndiaidh d'Antony Eden teacht i gcomharbas ar Churchill mar Phríomh-Aire, bronnadh an neamhspleáchas ar an Malaeisia.
Foroinneacha
Is cónaidhm de 13 stát agus 3 críoch cónaidhme é Malaeisia.
Na hAcraí Clochacha
Is baile fearainn suite i gContae Thiobraid Árann iad na hAcraí Clochacha.
Bmibaby
Aerlíne bhuiséid is ea Bmibaby ón Ríocht Aontaithe. Tá siad faoi úinéireacht BMI.
mion|clé|Donington Hall: Ceanncheathrú na haerlíne i Castle Donington, Sasana
Contae Strafford, New Hampshire
Is contae in oirthear New Hampshire é Strafford. Sa bhliain 2010 bhí 123,143 duine ina gcónaí sa chontae. Is é an Béarla an phríomhtheanga ag 93.7% díobh agus is í Fraincis an príomhtheanga ag 3.2% eile.
Cill Mhíona
Is sráidbhaile í Cill Mhíona. Tá sé suite i gContae Mhaigh Eo.
Contae Crane, Texas
mion|An bóthar deannachúil chuig Castle Gap, roinnt aillte sna mesas i gContae Crane Is contae in iarthar Texas é Crane. Is é Crane príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 4,375 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, suas ó 3,996 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 55.4% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 44.4%. Tógadh Elmer Kelton, scríbhneoir úrscéalta faoi Iarthar Mheiriceá, i gContae Crane, Téacsas (Texas).
Fàrr, Srath Narainn
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Fàrr.
Corr Ráithe
Is sráidbhaile í Corr Ráithe. Tá an baile suite i gContae Mhaigh Eo.
Contae Sullivan, New Hampshire
Is contae in iarthar New Hampshire, sna Stáit Aontaithe, é Sullivan. Sa bhliain 2010 bhí 43,742 duine ina gcónaí sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga ag 96.1% díobh agus ba í Fraincis an phríomhtheanga ag 1.6%.
Bar Harbor, Maine
Baile ar Mount Desert Island, i gContae Hancock, Maine, is ea Bar Harbor. Tá an baile suite ar chósta thoir thuaidh an oileáin. Sa bhliain 2010, bhí 5,235 duine ina gcónaí ann.
Na Saoirsí
Is ceantar lárchathrach i ndeisceart Bhaile Átha Cliath iad na Saoirsí (nó na Libirtí uaireanta; Béarla: The Liberties).
Emeli Sandé
Is ceoltóir Sasanach í Adele Emily Sandé nó Emeli Sandé. Rugadh i Sasana í ar 10 Márta, 19887.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 19 ngradam buaite ag Sandé. Tá 49 ainmniúchán faighte aici.
Na Saoirsí
I ndiaidh choncas na nAngla-Normannach ar Bhaile Átha Cliath sa 12ú haois, bronnadh neamhspleáchas ar réimsí talún taobh amuigh de bhallaí na cathrach, 'saoirse' ó dhlíthe na cathrach i bhfocail eile. Ina measc sin, bhí Saoirse Chúirt San Tomás agus Dhún Uabhair agus Saoirse Naomh Sepulchre. Le himeacht ama, bhaintí úsáid as an téarma 'Na Saoirsí' chun tagairt a dhéanamh do chuid mhór de dheisceart lár na cathrach.
Elizabeth Dawn
Ba bhan-aisteoir Sasanach í Sylvia Butterfield nó Elizabeth Dawn (a rugadh ar an 8 Samhain 1939 agus a fuair bás ar an 25 Meán Fómhair 2017).
Na Saoirsí
Stair Mheánaoiseach
Diaidh ar ndiaidh forbraíodh Baile Átha Cliath ó lonnaíocht a bhunaigh na Lochlannaigh sa 10ú haois. Thóg rí na hÉireann, Muirchertach Ua Briain, rí a raibh Baile Átha Cliath faoina smacht go dtí an bhliain 1115, ballaí cloiche in áit na múrtha cré a thóg na Lochlannaigh, rud a d'fhág go raibh trí oiread an réimse talún faoina smacht. Ach fiú amháin nuair nach raibh cosaint ar bith ann, d'ionsaigh na hAngla-Normannaigh an chathair sa bhliain 1170, agus maraíodh formhór na ndaoine a bhí ag cur fúthu sa chathair.
Contae Crosby, Texas
Is contae in iarthuaisceart Texas é Crosby. Is é Crosbyton príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 6,059 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 7,072 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 66% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 33.3%.
Na Saoirsí
Stair Mheánaoiseach
Threisigh na hAngla-Normannaigh a mbonn cumhachta trí bhallaí na cathrach a fheabhsú agus a leathnú. Aimsíodh na codanna laga agus rinneadh iad a neartú agus tógadh ballaí nua. Ainneoin nach bhfuil ach dhá chuid de na ballaí cathrach fós le feiceáil os cionn talún (in aice le Margadh an Arbhair, agus ag Sráid na gCócairí díreach ó thuaidh de Gheata San Audoen), aimsíodh codanna de na ballaí le linn tochailtí a rinneadh le déanaí ag suímh amhail Halla na Cathrach, Caisleán Bhaile Átha Cliath agus Sráid Sheamlas an Éisc.
Devonport
Cathair in iarthuaisceart na Tasmáine is ea Devonport, ar bhéal na hAbhann Mersey.
Na Saoirsí
Grúdaireacht, fíodóireacht agus Éirí Amach
Ba iad na hÚgónaigh a chuir dlús faoi thionscal bisiúil teicstílí anseo, áit a bhí breac le grúdlanna agus drioglanna tráth. Gabhadh an t-uaslathaí réabhlóideach, an Tiarna Edward Fitzgerald, ag 151 Sráid Thomáis, cúpla lá roimh an éirí amach 1798, éirí amach nach raibh ach teip i ndán dó. Sa bhliain 1803, crochadh ceannaire elle de chuid na nÉireannach Aontaithe,Robert Emmet, lasmuigh d'Eaglais San Caitríona nuair a theip ar an dara héirí amach.
Contae Crockett, Texas
Is contae in iarthar Texas é Crockett. Is é Ozona príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 3,719 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 4,099 duine sa bhliain 2000. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 54% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 46%.
Maida Vale
Is baile é Maida Vale atá suite sa bhuirg Cathair Westminster, Londain Láir.
An Fasadh Feárna
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an Fasadh Feárna.
Dlí na himtharraingthe
Luann Dlí Uilíoch Imtharraingthe Newton go dtarraingíonn gach réad sa chruinne gach réad eile le fórsa atá i gcomhréir dhíreach le toradh a maiseanna agus i gcomhréir chontrártha le cearnóg a bhfaid óna chéile.
Is amhlaidh a scríobhtar an dlí seo i ndeilbh foirmle mar:
Tony Booth
B'aisteoir Sasanach é Anthony George Booth (a rugadh ar an 9 Deireadh Fómhair 1931 agus a fuair bás ar an 25 Meán Fómhair 2017).
Roger Myerson
Is eacnamaí as na Stáit Aontaithe é Roger Bruce Myerson. Rugadh i mBostún, Massachusetts é ar 29 Márta 1951. Rinne sé staidéar in Ollscoil Harvard. Anois tá sé ina chónaí i Chicago, Illinois.
In éineacht le Eric Maskin agus Leonid Hurwicz, bhuaigh sé Duais Nobel i 2007.
Rosebud
Craoladh an ceathrú heipeasóid, "Rosebud", den cúigiú sraith The Simpsons ar an 21 Deireadh Fómhair 1993. Scríobh John Swartzwelder an eipeasóid seo. D'fhéach 19.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Baile an Phíopaire
Is baile fearainn suite i gContae Thiobraid Árann é Baile an Phíopaire.
Octriallach
I Miotaseolaíocht na nGael, gaiscíoch na bhFomhórach ab ea Oichtriallach (Sean-Ghaeilge Octriallach, Olltriallach) mac Indigh. Luaitear é Leabhar Gabhála na hÉireann, sa scéal Dara Cath Maighe Tuireadh, ag troid in éadan na dTuath Dé Danann.
Dara Cath Maighe Tuireadh
Le linn an chatha, mharaigh Oichtriallach Bruidne agus Casmael, beirt dhraoithe na dTúath Dé. D'aimsigh sé fosta foinse Dhéin Chéachta na beatha agus an leighis, a dhruid sé le clocha sléibhe, le cabhair a comrádaí. Ainmníodh an cnoc, go dtí sin Achad Aba (i nArdach, Contae Shligigh idir Loch Arbhach agus Magh Tuireadh), Carn Oictriallaigh as. In aice leis an gcnoc, chruthaigh an fhoinse Loch Luibhe (nó Loch Arbhach féin).
Feàrnais
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Feàrnais.
Itriam
Is é an t-itriam dúil uimhir a 39 i dtábla peiriadach na ndúl. Is é an giorrúchán a sheasann dó ná Y, agus é 88.905859(2) g mol-1 ar mheáchan adamhach. Miotal trasdultach atá ann agus é geal miotalach ina chosúlacht, ar nós an airgid. Ó thaobh na ceimice de, tá sé sách cosúil leis na lantainídí, agus is gnách é a aicmiú mar mhiotal tearc-chré, in éineacht leis na lantainídí agus an scaindiam. Bíonn sé ar fáil sna mianraí céanna leis na miotail tearc-chré eile - mianraí a dtugtar tearcithreacha orthu. Níl ach aon iseatóp cobhsaí amháin aige, 89Y, agus sin é an t-aon iseatóp amháin atá ar fáil sa dúlra.
Fuair an t-itriam a ainm ó Ytterby, sráidbhaile beag sa tSualainn. Trí dhúil eile a bhfuil a n-ainmneacha bunaithe ar Ytterby is ea iad teirbiam, itéirbiam, agus eirbiam. Miotail tearc-chré iad go léir. Ba é an ceimiceoir Fionlannach Johan Gadolin a d'aithin an chéad uair gur dúil ar leith a bhí i gceist leis an itriam, sa bhliain 1794. Thit sé ar chrann an cheimiceora Ghearmánaigh Friedrich Wöhler an dúil nua a aonrú ina miotal glan, sa bhliain 1828.
Is é +3 an uimhir ocsaídiúcháin is tábhachtaí atá ag an itriam, cosúil lena lán miotail tearc-chré eile. Le fírinne, is ar éigean is féidir uimhreacha ocsaídiúcháin eile a aithint aige. Comhdhúile tipiciúla iad an trí-ocsaíd dé-itriam, Y2O3, an trífhluairíd itriam YF3, an tríchlóiríd itriam YCl3 agus an tríbhróimíd itriam YBr3. Amach ón bhfluairíd agus ón ocsaláit, bíonn na salainn itriam sothuaslagtha san uisce - an níotráit itriam Y(NO3)3, an tsulfáit itriam Y2(SO4)3, an trí-iaidíd itriam YI3 san áireamh.
Is iomaí úsáid a bhaintear as an itriam: le dath dearg a chruthú sna teilifíseáin daite; i leictreoidí na spréachphlocóidí; agus i gcóimhiotail - le cúpla sampla a lua.
Martinique
Is oileán de chuid na Fraince sa mhuir Chairib é Martinique. Tá an t-oileán 1,128 ciliméadar cearnaithe. Bhí cónaí ar 385,551 duine ar Martiniue i mí Eanáir 2013. Is í Fort-de-France príomhbhaile na cathrach. Is cuid don Aontas Eorpach í Martinique agus tá an euro á úsáid ann. Is í an Fhraincis teanga oifigiúil an oileáin agus tá criól Mhartinique á labhairt go forleathan ann chomh maith.
Tá vóta ag muintir Mhartinique i dtoghcháin uachtarántachta na Fraince. I dtoghcháin na bliana 2017, ar an 8ú Bealtaine, vótáil 77.6% % ar son Emmanuel Macron agus vótáil 22.4% ar son Marine Le Pen. Vótáil 50.3% de mhuintir an oileáin sa toghchán is déanaí ach bhí 5.7% do na vótaí millte agus bhí 8.1% eile bán.
Loch Nis
Loch mór, domhain, fionnuisce sna Garbhchríocha de chuid na hAlban is ea Loch Nis (Béarla: Loch Ness), a leathnaíonn thart ar 37 km (23 míle) siar ó dheas ó Inbhir Nis.
An Phaistis
Is í an Phaistis teanga náisiúnta na hAfganastáine. Thairis sin, labhraíonn na treibheacha fáin sa Phacastáin, in aice le teorainn na hAfganastáine, canúintí Paistise. Níl sé soiléir cé mhéad daoine a labhraíonn ó dhúchas í, ach creidtear go bhfuil timpeall dhá scór milliún, nó leathchéad milliún, acu ann. Níl mórán caighdeánú ná saothrú liteartha déanta ar an bPaistis riamh, agus mar sin, is fearr le lucht a labhartha féin Peirsis nó Urdúis a úsáid mar theanga scríofa. Tá gramadach na Paistise i bhfad níos casta agus níos seanársa ná gramadach na Peirsise.
Loch Nis
Seasann a dhromchla 16 méadar os cionn leibhéal na farraige.
An Phaistis
Baineann an Phaistis leis an gcraobh Oir-Dheisceartach de na teangacha Iaránacha. Is iad na teangacha Iaránacha i Sléibhte Pamir is gaolmhaire léi, cosúil leis an teanga Sarikoli, an teanga Shughni, an teanga Wakhi agus an teanga Munji.
Loch Nis
Tá sé nasctha, ar an taobh ó dheas, leis an Abhainn Omhaich, agus le gearradh den Chanáil Chaladónach. Ar an taobh ó thuaidh tá Caol a' Bhànath (Béarla: Bona Narrows), a osclaíonn amach i Loch Dabhach a' Phùir, agus a bheathaíonn Abhainn Nis agus cuid eile den chanáil go dtí Inbhir Nis.
An Phaistis
Tá stádas áirithe ag an bPaistis sna cúigí Pacastánacha ina labhraítear í - i gCúige na gCríoch Thiar Thuaidh (Béarla: North-West Frontier Province) agus i gcríocha na dtreibheacha atá faoi cheannas an rialtais fheidearálaigh (Béarla: Federally Administered Tribal Areas). Go praiticiúil, áfach, níl mórán stádais ag an bPaistis sa Phacastáin, nó is iad teangacha oifigiúla an stáit - an Urdúis agus an Béarla - an dá theanga is láidre sa tsochaí. An cineál Paistise a bhíonn le cloisteáil sa Phacastáin, bíonn sí breac le hiasachtaí Béarla agus Urdúise, ní nach ionadh. Ón taobh eile de, cé go bhfuil stádas oifigiúil ag an bPaistis san Afganastáin, is í an Pheirsis an teanga is mó a úsáidtear san oideachas agus sna nuachtáin sa tír sin.
Loch Nis
Is ceann é de na sraitheanna dobharlach ruaimneach modartha, in Albain; bíonn infheictheacht a chuid uisce go heisceachtúil íseal, mar gheall ar mhéid na móna san ithir máguaird. clé|mion|Níl ann ach cleas
Stair agus miotaseolaíocht
Tá cáil idirnáisiúnta ar an loch mar gheall ar a "ollphéist" “Niseag”. Ar an 2 Bealtaine 1931, tuairiscíodh an chéad dearcadh d'Ollphéist Loch Nis i nuachtán Albanach. Is cosúil go raibh gimic mhargaíochta ann,  chun tionscal na turasóireachta a spreagadh. mion|Caisleán Urquhart agus Loch Nis De réir na miotaseolaithe, leis na céadta bliain, chreid daoine áirithe go raibh rud mór mistéireach i bhfolach in uisce Loch Nis. "An ollphéist nó amaidí é? An bhfuil ainmhí cosúil le dineasár sa loch?"
De réir scéal eile, chuir Naomh Colm Cille Nessie faoi dhraíocht agus "théaltaigh an ollphéist ar ais faoin uisce gan a haghaidh a thaispeáint os cionn uisce arís nuair a bhí daoine ann".
Ysgol Sant Curig
Is bunscoil Bhreatnaise í Ysgol Gynradd Sant Curig (Gaeilge: Bunscoil Naomh Curig) in Y Barri, i mBro Morgannwg. Bunaíodh í sa bhliain 1992 mar fhreagra ar an éileamh ar oideachas trí mheán na Breatnaise, nuair a bhí Bunscoil Naomh Proinsias róphlódaithe. Bhog cuid mhaith de na múinteoirí go dtí an scoil nua nuair a dhún Bunscoil Naomh Proinsias go gairid ina dhiaidh sin. D'oscail an scoil i gceann de na seanfhoirgnimh i scoil ghramadaí na na gcailíní in Y Barri, a tógadh i 1991, agus rinneadh scoil chuimsitheach den scoil, sé sin Ysgol Gyfun Glan Hafren, sa lá atá inniu a
Sa bhliain 192 dalta sa scoil sa bhliain 1992, faoi 2008 bhí thart ar 406 dalta ann.
Bhí an scoil i ndobharcheantar Scoil Gyfun Bro Morgannwg ó 2000. Roimhe seo bhí ar na páistí taisteal go Scoil Gyfun Gymraeg Plasmawr, Caerdydd chun oideachas meánscoile trí mheán na Breatainse a fháil
Mac Rí na nDeachmann
Ceann de na gearrscéalta sa chnuasach gearrscéalta Idir Shúgradh agus Dáiríre le Máirtín Ó Cadhain is ea Mac Rí na nDeachmann. Is é is brí leis an bhfocal deachma sa teideal ná deachú. Is é is ábhar don ghearrscéal seo ná fear óg a bhíonn ag coilleadh neada na n-éan.
Uilleam Dubh MacLeòid
Comharbas
De réir R.C. MacLeod staraí na gclann san luath 20ú haois, rugadh Uilliam Dubh timpeall na bliana 1415. Ba mhac é le ceann feadhna Chlann MhicLeòid Iain Borb.
Numenius
Is géineas éan é Numenius ina bhfuil naoi speiceas. Tugtar crotach orthu go coitianta.
Contae Culberson, Texas
Is contae in iarthar Texas é Culberson. Is é Van Horn príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 2,398 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010, síos ó 2,975 duine sa bhliain 2000. Ba Spáinnis an phríomhtheanga ag 66.2% de na daoine sa bhliain 2010 agus ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 33.5%.
Walter Raleigh
Uaslathaí Sasanach ba ea Sir Walter Raleigh (c.1552 - 29 Deireadh Fómhair, 1618), scríbhneoir, file, saighdiúir, cúirteoir, agus taiscéalaí, a bhí ar na chéad daoine a thug tobac ó Mheiriceá go dtí an Eoraip.
Ghlac Raleigh páirt in iarrachtaí Shasana in aghaidh Éirí Amach i nDeasumhain i gCúige Mumhan idir na blianta 1579 agus 1583. Mar bhuíochas don gcabhair a thug sé bhronn an Banríon Eilís 40,000 acra talún air timpeall ar Eochaill in Oirthear Chorcaí. Thug Raleigh cuairt ar Eochaill ó am go ham agus ba é a bhí mar mhéara ar an mbaile ón bliain 1588 go 1589 (bhí teach aige ar a tugadh Myrtle Grove ).
Deirtear gur thug Raleigh an planda tobac agus an práta go dtí an Eoraip, ach níl aon chruthúnas air.
Tús a shaoil
Níl mórán eolais againn faoi bhreith Raleigh. Creideann roinnt staraithe gur sa bhliain 1552 a rugadh Raleigh, agus tá tuairim ag roinnt eile gur rugadh é chomh déanach le 1554.
Ba Phrotastúnaigh as Devon iad tuismitheoirí Walter, Walter agus Catherine Champernowne. D'fhás sé suas i dteach Hayes Barton, feirmeoir, i sráidbhaile East Budleigh, ní fada ó Budleigh Salterton i nDevon, Sasana.
Ba é an mac is óige de chúigear a rugadh do Chatherine Champernowne in dhá phósadh i ndiaidh a chéile. Leath a leathdheartháireacha, John Gilbert, Humphrey Gilbert, Adrian Gilbert, agus a dheartháir iomlán Carew Raleigh chun tosaigh le linn réimis na banríona Eilís I agus an rí Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire.
Neacht Kat Ashley ba ea Chatherine Champernowne agus máistréas Eilís, a thug na fir óga isteach sa chúirt.
Ba Phrotastúnaigh láidir iad teaghlach Raleigh agus is beag nár tháinig siad slán le linn ré na Banríona Caitlicí, Máire I Shasana. An t-éalú is suntasaí, tharla sé nuair a chuaigh athair Raleigh i bhfolach i dtúr chun forghníomhú a sheachaint.
Mar thoradh air sin, le linn a óige, d'fhás fuath Raleigh roimh an Eaglais Chaitliceach agus thapaigh sé an deis sin tar éis teacht na banríona Protastúnaí Eilís I go dtí an ríchathaoir sa bhliain 1558.
Éire
Idir 1579 agus 1583, chaith Raleigh roinnt ama in Éirinn, i gCaisleáin Chill Dalua, Ráistín, Contae na hIarmhí, ag glacadh páirte i gcur faoi chois reibiliúin agus an Dara Éirí Amach i nDeasmumhain. Bhí sé páirteach in dhá sléacht mínáireach ar Reachlainn agus Ard na Caithne (Léigear Smerwick), áit a ndearna sé maoirseacht ar an sléacht ar saighdiúirí Iodálacha agus Spáinneacha i ndiaidh gur ghéill siad.
Níos déanaí ba thiarna talún é, ar thalamh a bhí coigistithe ó na hÉireannaigh. Ar an urghabháil agus dáileadh na talún a lean an reibiliún, fuair Raleigh 40,000 acra (160 km²), lena n-áirítear na bailte cois cósta le ballaí Eochaill agus Lios Mór.
Mar thoradh ar an urghabháil seo, tharla sé gurbh é Raleigh an t-úinéir talún is mó i gCúige Mumhan, ach ní raibh ach rath teoranta aige tionóntaí ó Shasana a lonnú ar a eastáit.
Fuair sé ardú céime go tapa i bhfabhar na Banríona Eilís I, agus bronnadh ridireacht air sa bhliain 1585.
Le linn a seacht mbliana déag mar thiarna talún in Éirinn, bhí teach cónaithe ag Raleigh i gCaisleán Chill Uailleach, Ráistín, Contae na hIarmhí. D'fhanfadh Raleigh i mbaile Eochaille ó am go chéile. Bhí sé ina mhéara ansin ó 1588 go dtí 1589. Tá curtha ina leith gurb eisean a chéad chuir prátaí in Éirinn, ach tá sé i bhfad níos dealraithí gur de bharr trádáil leis an Spáinn a tháinig an gléasra i dtír.
Tharla malairt chinniúna ar Raleigh, nuair a d'fhás deacrachtaí le bhainistíocht a n-eastát. Sa bhliain 1602, dhíol sé a thailte le Richard Boyle, 1ú Iarla Chorcaí. Lean rath Bhoyle ar aghaidh faoi na ríthe [Rí Séamas I|Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire]] agus Séarlas I Shasana Mainistir na Búille ina dhiaidh sin tá borradh mór faoi ríthe James I agus Charles I. Tar éis bháis Raleigh bhuail baill teaghlaigh Raleigh le Boyle le haghaidh cúitimh ar an mbonn gur shocraigh Raleigh margadh neamhfhadradharcach leis.
Londain
Sa bhliain 1591, phós sé Elizabeth Throckmorton, bean choimhdeachta de chuid na Banríona, go rúnda gan fanacht ar chead na Banríona. De dheasca sin cuireadh é féin agus a bhean chéile sa Túr Londan. Tar éis é a bheith scaoilte amach, chuir siad fúthu ar a eastát ag Sherborne, Dorset.
An Domhan Nua
Bhí baint ag Raleigh le luathchoilínithe Virginia faoi phaitinn ríoga. Níor éirigh le plean Raleigh coilínithe a lonnú sa Choilíneacht Virginia (lena n-áirítear na stáit Carolina Thuaidh agus Virginia an lá atá inniu ann) i Meiriceá Thuaidh, nuair a theip ar na lonnaitheoirí ar an Oileán Roanoke, Virginia sa bhliain 1584, ach réitigh sé an bealach do choilíneachtaí eile ina dhiaidh sin.
Mhaoinigh Raleigh agus a chairde go príomha na iomraimh, ach níor éirigh leo riamh an sruth ioncaim leanúnach gur ghá chun choilíneachta a thosú a choimeád ar bun. Sa bhliain 1587, rinne Raleigh iarracht thabhairt faoi a dhara thuras taiscéalaíochta, arís ag bunú lonnaíochta ar Oileán Roanoke. An tráth seo, cuireadh grúpa níos éagsúla de lonnaitheoirí, lena n-áirítear roinnt teaghlaigh, faoi rialú John White.
Ar an drochuair, rinne an cabhlach beag i dtreo Cúba ní díreach chuig na coilínigh i Roanoke. Rinneadh iarracht ar longa trádála taisce-ualaithe de chuid na Spáinne a ghabháil, a tuairiscíodh a bheith go flúirse sna huiscí sin ag an am sin. Deirtear go raibh White i gcoinne an fhiontair gan choinne seo, ach bhí sé gan taca chun cuir ina luí ar an gcriú gan dul ar aghaidh. Thug píolóta Portaingéalach a bhí fostaithe ag Raleigh le fios dóibh go raibh saibhreas ollmhór ag fanacht orthu.
Sa bhliain 1590, 3 bliana ina dhiaidh sin, shroich an t-árthach an t-oileán, ach ní raibh tásc ná tuairisc faoi na coilínigh.
Sa bhliain 1594 chuala Raleigh faoi "Chathair an Óir" i Meiriceá Theas agus sheol sé ann chun í a aimsiú, ag foilsiú cuntas áibhéalach dá chuid eachtraí sa leabhar a chuir leis an finscéal "El Dorado".
Londain, agus bású
Tar éis bás na banríona Éilis I, sa bhliain 1603, cuireadh Raleigh arís i bpríosún sa Túr, an uair seo, mar gheall ar líomhaintí go raibh sé páirteach sa chomhcheilg i gcoinne an Rí Séamas I.
Sa bhliain 1616, scaoileadh é chun an dara turas taiscéalaíochta sa tóir ar El Dorado a stiúradh. Níor éirigh leis agus ransaigh fir faoina gceannas urphost Spáinneach. D'fhill sé ar Shasana, agus gabhadh é chun na Spáinnigh a cheansú agus cuireadh chun báis é i Londain sa bhliain 1618.
33 (uimhir)
Is é 33 an uimhir nádúrtha tar éis 32 agus roimh 34.
Jon Hassell
Ba seinnteoir trumpa Meiriceánach agus cumadóir gníomhach é Jon Hassell (rugadh 22 Márta, 1937 - 26 Meitheamh, 2021). B'fhearr aithne air as coincheap an cheoil "Ceathrú Domhan" a fhorbairt, a chuireann síos ar "fhuaim aontaithe bunúsach / todhchaíoch" a chomhcheanglaíonn eilimintí de thraidisiúin eitneacha domhanda éagsúla le teicnící leictreonacha nua-aimseartha. Cuireadh an coincheap in iúl den chéad uair ar Fourth World, Vol. 1: Possible Musics, a chomhoibriú i 1980 le Brian Eno. D'oibrigh sé freisin le healaíontóirí ar nós Amharclann an Cheoil Shíoraí, Talking Heads, Farafina, Peter Gabriel, Tears for Fears, Ani DiFranco, Techno Animal, Ry Cooder, Moritz von Oswald, agus Carl Craig.
Saol agus gairme
Rugadh Hassell i Memphis, Tennessee, i Stáit Aontaithe Mheiriceá, Fuair sé a chéim mháistir ón Eastman School of Music i Rochester, Nua-Eabhrac. Le linn na tréimhse seo ghlac sé páirt i gceol sraitheach na hEorpa, go háirithe obair Karlheinz Stockhausen, agus mar sin tar éis dó a chuid staidéir a chríochnú ag Eastman, chláraigh sé ar Cologne Course for New Music (a bhunaigh agus a stiúraigh le Stockhausen) ar feadh dhá bhliain. D’fhill Hassell ar ais go dtí na Stáit Aontaithe i 1967 agus ansin, bhuail sé le Terry Riley i Buffalo, Nua-Eabhrac agus sheinn sé ar an gcéad taifeadadh sheimineach Riley, In C, i 1968. Shaothraigh sé a Ph.D. sa cheoleolaíocht i Mhaoláin agus léirithe sa Theatre of Eternal Music i gCathair Nua-Eabhrac, ag cur le LP Dream House 78 i 1974.
Ar fhilleadh ar Buffalo go luath sna 1970idí, cuireadh Hassell in aithne do cheol Indiach Pandit Pran Nath, speisialtóir i stíl amhránaíochta Kiranic. Chuaigh Hassell, Young, Marian Zazeela, agus Riley le chéile chun na hIndia chun staidéar a dhéanamh le Nath. Dhúisigh a chuid oibre le Nath an fonn a bhí air maidir le ceol traidisiúnta an domhain, agus ar an albam Vernal Equinox, d’úsáid sé a thrumpa (ar déileáladh leis le héifeachtaí leictreonacha éagsúla) chun aithris a dhéanamh ar na teicnící gutha a nocht Nath dó. Dúirt sé:
I 1980, chomhoibrigh sé le Brian Eno ar an albam Fourth World, Vol. 1: Possible Musics agus bhí sé ar an albam Remain in Light, le Talking Heads agus Brian Eno. Mar thoradh ar scaoileadh Hassell i 1981, Dream Theory in Malaya, léiríodh an chéad fhéile an World of Music, Arts and Dance (WOMAD), a d’eagraigh Peter Gabriel. Rinne sé agus chomhscríobh sé rianta ar an gcéad albam aonair de chuid David Sylvian, Brilliant Trees, agus Words with the Shaman. Ag deireadh na 1980idí, chuir Hassell le Passion Gabriel : Music for The Last Temptation of Christ, an t-albam fuaimrian do scannán Martin Scorsese, The Last Temptation of Christ. Chum Hassell agus Pete Scaturro an ceol téama leictreonach don seó teilifíse The Practice. Sa bhliain 1989, chuir Hassell leis an albam Tears for Fears, The Seeds of Love.
Cailleadh é ar 26 Meitheamh 2021 as cúiseanna nádúrtha.
Stíl
Bhunaigh Hassell an téarma "Ceathrú Domhan" chun cur síos a dhéanamh ar a chuid oibre ar "fuaim aontaithe bunúsach / todhchaíoch a chomhcheanglaíonn gnéithe de stíleanna eitneacha domhanda le hardteicnící leictreonacha." Úsáideann sé próiseáil leictreonach fairsing ar a sheinm trumpa. Chomh maith le ceol traidisiúnta neamh-iarthar, thug criticeoirí faoi deara an tionchar a bhí ag Miles Davis ar stíl Hassell, go háirithe úsáid Davis as leictreonaic, comhchuibheas módúil, agus liriciúlacht faoi léigear.
Contae Bennington, Vermont
Is contae i ndeisceart Vermont é Bennington. Sa bhliain 2010 bhí 37,125 ag maireachtáil sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 96.4%, Fraincis do 1.2% agus bhí Spáinnis do 1.2%.
Fearsaid Mhór
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Fearsaid Mhór.
Lóma
Is éan é an lóma. Is baill d'fhine na Gaviidae iad.
Huell Howser
Ba aisteoir Meiriceánach é Huell Burnley Howser, a rugadh sa bhliain 1945. Cailleadh é ar 7 Eanáir 2013 as ailse próstatach.
An Chrois, Contae Mhaigh Eo (Cill Mheáin)
Is sráidbhaile í an Chrois. Tá sé suite i gContae Mhaigh Eo.
Foithir
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Foithir.
Machaire Mhílic
Is baile i gContae Fhear Manach é Machaire Mhílic.
Omar Gooding
Is aisteoir Meiriceánach é Omar M. Gooding, a rugadh ar 19 Deireadh Fómhair 1976. Rugadh é in Los Angeles, California. Is deartháir leis an t-aisteoir Cuba Gooding, Jr. é agus ba é Cuba Gooding, Sr. a athair. Ceoltóir rap agus fuirseoir é Omar chomh maith.
Bíonn aithne ar Gooding sa chuid is mó as na páirteanna a bhí aige i gcláracha teilifíse mar Touched by an Angel, Wild & Crazy Kids, Hangin' with Mr. Cooper, Smart Guy, Cousin Skeeter, agus Playmakers, agus sna scannáin Ghost Dad agus Baby Boy (as ar moladh a ról mar "Sweetpea". Ba dhuine de na chéad léiritheoirí é Omar Gooding ar Wild and Crazy Kids, clár Nickelodeon do pháistí, sna blianta 1990–1992. Bhí sé le feiceáil sa bhliain 2005 mar Calvin Palmer, Jr., bearbóir in Chicago in Barbershop: The Series ar Showtime, clár a bunaíodh ar an scannán Barbershop (2002).
Bhí páirt ag Gooding in eipeasóid de chuid CSI: Miami sa bhliain 2002. Bhí an ról mar Odelle aige sa tríú séasúr de Deadwood. Bhí sé sa sitcom UPN úd One on One freisin; páirt Flex Washington, gruagadóir a bhí aige.
Contae Caledonia, Vermont
Is contae in oirthuaisceart Vermont é Caledonia. Sa bhliain 2010 bhí 31,227 ag maireachtáil sa chontae. Tagann an t-ainm ón Laidin i gcóir Albain. Ba é Béarla an phríomhtheanga do 96% agus ba í Fraincis an phríomhtheanga do 2.3%.
Gleann a' Chaolais
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Gleann a' Chaolais.
Antaiginí leocaicíte daonna
deas|200px|thumb|Antaiginí leocaicíte daonna Antaiginí a fuarthas ar dtús ar dhromchla cealla bána fola (leocaicítí) daonna, ach is eol anois go bhfuil siad ar na cealla uile núicléatacha, pláitíní is limficítí (HLA i mBéarla). Tá níos mó ná 100 antaigin difriúil ann, agus bíonn a chomhlánú ar leith ag gach duine. Faightear le hoidhreacht iad ón mbeirt tuismitheoirí, agus ní bhíonn an patrún céanna HLA ach ag cúplaí comhionanna. Tháinig a dtábhacht chun solais ar dtús i réamhinsint toradh trasphlandú orgáin, ach tuigtear anois go bhfuil baint láidir idir HLA is claonadh chun galar ar leith, galair uathimdhíonacha go háirithe.
Yitzak Rabin
Polaiteoir agus státaire Iosraelach ab ea Yitzhak Rabin (יצחק רבין‎; 1 Márta 1922 – 4 Samhain 1995).
Príomh-aire Iosrael a bhí ann faoi dhó (1974-1977 agus 1992-1995).
Bronnadh Duais Nobel na Síochána air in éineacht le Shimon Peres agus Yasser Arafat, sa bhliain 1994, as a saothar i bpróiseas na síochána.
Feallmharaíodh Rabin nuair a bhí sé ina Phríomhaire na hIosráile. Ba ea Yigal Amir an dúnmharfóir, ceartchreidmheach agus antoisceach den eite dheis.
Cearnóg
Is cruth le ceithre taobhanna cothrom agus ceithre dronuillinn é cearnóg.
Nellie Melba
290px|thumb|Portráid an Dáma Nellie Melba GBE (Henry Walter Barnett) clé|mion|375x375px|The Times, 27 M.F. 1910. Ba shoprán ceoldráma clúiteach ón Astráil í an Dáma Nellie Melba, GBE (19 Bealtaine 1861 - 23 Feabhra 1931), nó Helen Porter Mitchell mar a tugadh uirthi ag tús a saoil. Ba bhean de na sopráin is iomráití i saol na ceoldrámaíochta í agus ba í an chéad Astrálach í a tháinig iomrá idirnáisiúnta uirthi san ealaín sin. Bhí Nellie Melba agus May Whitty ar na chéad siamsóirí a bhain amach DBE, rud a tharla sa bhliain 1918. clé|mion|293x293px
Cearnóg
Imlíne agus Achar
150px|mion|clé|Is é achar cearnóg toradh fad na taobhanna. Is é an imlíne de cearnach ina bhfuil gach taobh ar fhad \ell:
agus an achar A is ea
Nellie Melba
Gairm
Bhain Melba amach buaic a réime i bPáras mar Lucia in Lucia di Lammermoor, ceoldráma le Donizetti ar 24 Bealtaine 1888, in Covent Garden mar Lucia in La Traviata, ceoldráma le Verdi, agus mar Mimi in La Boheme.
Cearnóg
Imlíne agus Achar
I am clasaiceach, cuireadh síos ar an dara cumhacht i dtéarmaí an achar cearnóige, mar atá san fhoirmle thuas. Mar thoradh air seo úsáidtear an téarma cearnaithe a chiallaíonn ardú go dtí an dara cumhachta. Is féidir an achar a ríomh chomh maith ag baint úsáide as an trasnán d de réir
I dtéarmaí an circumradius R, Is é an achar cearnóige
Nellie Melba
Gairm
Shiúil Melba an Eoraip agus Meiriceá agus ardrathúnas uirthi. Moladh í as a guth glébhinn glan agus as a críochnúlacht ceirde.
Bhí Melba ar an gcéad amhránaí a chraol clár ceoil ó stáisiún Marconi in Chelmsford, rud a rinne sí ar 15 Meitheamh 1920.
Cearnóg
Imlíne agus Achar
agus i dtéarmaí an t-ingha r, Is é an achar
Nellie Melba
Gairm
Rinne Melba a páirt dheireanach mar Mimi in La Boheme in Melbourne agus in Garraí Covent sa bhliain 1926. mion|ar an gcéad amhránaí a chraol clár ceoil ó stáisiún [[Guglielmo Marconi|Marconi in Chelmsford, ar 15 Meitheamh 1920]] clé|mion|249x249px|1896
Cearnóg
Tógála
mion|clé|Tógáil cearnach ag baint úsáide as compás agus imeall díreach. Léiríonn an beochan ag an ceart conas cearnóg a thógáil ag baint úsáide as compás agus imeall díreach.
Nellie Melba
Saol pearsanta
Phós Melba Charles Armstrong, mac grásaera ó Queensland, sa bhliain 1882. Scar siad óna chéile sa bhliain 1900 de bharr an chaidrimh chollaí a bhí idir í féin agus Philippe, Diúc Orléans.
Bhí sé de chlú ar Melba gur dhuine deacair spadhrúil í i gcuideachta a comhamhránaithe. Os a choinne sin, thug sí lámh chúnta do roinnt amhránaithe óga, agus chuidigh sí le ceoldrámaí Puccini a chur á léiriú nuair nach raibh cáil mhór fós air.
Tháinig dírbheathaisnéis Melba, “Melodies and Memories,” amach sa bhliain 1925.
Naisc sheachtracha
clé|mion|241x241px|1892
Treehouse of Horror IV
Craoladh an cúigiú heipeasóid, "Treehouse of Horror IV", den cúigiú sraith The Simpsons ar an 28 Deireadh Fómhair 1993. Scríobh Conan O'Brien, Bill Oakley agus Josh Weinstein, Greg Daniels agus Dan McGrath, agus Bill Canterbury an eipeasóid seo. D'fhéach 24.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Cheiliúradar an eipeasóid seo Oíche Shamhna, agus is an ceathrú heipeasóid a cheiliúrtar Oíche Shamhna í.
Dlíthe gluaisne Newton
thumb|Céad agus Dara Dlí Newton, i Laidin, ón eagrán bunaidh i 1687 [[Philosophiae Naturalis Principia Mathematica|Principia Mathematica.]]Tá na dlíthe gluaiseachta ar na trí dlíthe a chum Ridire Isaac Newton le linn dó bheith ag cur le chéile a Principia Mathematica. Is iad seo a leanas na trí dlíthe a chum sé:
An chéad dlí
Dlí na Táimhe (Inertia). Fanfaidh gach corp ar fos nó ag gluaiseacht faoi threoluas tairiseach mura ngníomhaíonn fórsa seachtrach neamhchothrom air.
An dara dlí
Nuair a gníomhaíonn fórsa neamhchothrom ar chorp bíonn ráta athraithe móimintim an choirp i gcomhréir dhíreach leis an bhfórsa agus gníomhaíonn sé in aon treo leis an bhfórsa.
An treas dlí
Má chuireann corp A fórsa i bhfeidhm ar chorp B, ansin cuireann corp B fórsa urchomhaireach atá ar cóimhéid leis i bhfeidhm ar chorp A, i.e. bíonn an gníomhú agus an frithghníomhú ar cóimhéid agus urchomhaireach lena chéile.
Burnie
Cathair ar chósta thiar thuaidh na Tasmáine is ea Burnie. Bhí 19,160 duine ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2006.
Gleann Comhann (baile)
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Gleann Comhann.
Maigh Niadh
Is baile i gContae Fhear Manach í Maigh Niadh.
Coinbhinsiúin na Háige 1899 agus 1907
mion|An chomhdháil síochána, 1899ː pálás Huis ten Bosch Is bunús an dlí idirnáisiúnta maidir le coinbhleacht armtha é Coinbhinsiún na Háige.
Stair
mion|Mikhail Nikolayevich Muravyov Sa bhliain 1898, mhol Aire Gnóthaí Eachtracha na Rúise, An Cunta Mikhail Nikolayevich Muravyov, ag gníomhú thar ceann An tSáir Nioclás II, go ngairfí comhdháil chun plé a dhéanamh ar na bealaí arbh fhéidir srian a chur ar an armrás agus an cogadh a sheachaint. Tharla Chéad Chomhdháil Síochána na Háige mar gheall air, a bhí ina suí ó mí Bealtaine go mí Iúil 1899.
Rinne coinbhinsiúin maidir le réiteach síochánt a díospóidí idirnáisiúnta (as ar tháinig an Bhuan-Chúirt Eadrána ),
mion|An dara chomhdháil síochána, 1907 Athdhearbhaíodh agus leathnaíodh an méid a rinne Comhdháil 1899 ag dara Comhdháil Síochána na Háige sa bhliain 1907. Cé go bhfuil an chuid is mó dá leagadh síos i 1899 agus 1907 caite i gcártaí anois trí chonarthaí níos déanaí, is bunús an dlí idirnáisiúnta maidir le coinbhleacht armtha iad na Comhdhálacha.
Coinbhinsiún na Háige agus Éire
Is soiléir go maith rian Choinbhinsiún 1907 um Réiteach Síochánta Díospóidí Idirnáisiúnta ar Airteagal 29.2 de Bhunreacht na hÉireann.
Inniu, mar aon le bheith ina stát is páirtí le Reacht Chomhdháil na Háige, is stát is páirtí í Éire freisin sna Coinbhinsiúin a formhíníodh faoi scáth Chomhdháil na Háigeː féach anseo.
Cuimhneachán Ghorta Mhóir na hÉireann
mion|Cuimhneachán Ghorta Mhóir na hÉireann i g[[Nua-Eabhrac (cathair)|Cathair Nua-Eabhrac]] Ionad cuimhneacháin ar Ghorta Mór na hÉireann nó an Drochshaol is ea Cuimhneachán Ghorta Mhóir na hÉireann atá suite i Manhattan, i gCathair Nua-Eabhrac.
Muir Chaisp
Tá Muir Chaisp (Asarbaiseáinis: Xəzər dənizi, Rúisis: Каспийское море, Casaicis: Каспий теңізі, Tuircméinis: Hazar deňzi, Peirsis: درياي مازندران يا درياي کاسپين) suite in iarthar na hÁise. Clúdaíonn sé 371,000 km2 (143,200 mi2). Ní léir an loch ná fíormhuir atá ann.
An Nígir (abhainn)
mion|277x277px Is í an Nígir (Niger) an phríomhabhainn in iarthar na hAfraice. Tá an Nígir ar an tríú habhainn is faide san Afraic.
Tá an abhainn tuairim is 4,180 km (2,600 mi) ar fhad. Clúdaíonn an t-abhantrach draenála 2,117,700 km2 (817,600 sq mi).
Tá foinse na habhann in oirdheisceart na Guine. Sníonn sí tríd na tíortha seo leanas: Mailí, an Nígir, teorainn Bheinin agus an Nigéir. Tá an deilt ar chósta Mhurascaill na Guine san Aigéan Atlantach. clé|mion|266x266px|cortha, sa pháirc náisiúnta W Is í an Benue príomh-chraobhabhainn na Nígire.