cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toiréasa Ferris
Ba í an chéad chomhairleoir de chuid Shinn Féin le bhith ina Cathaoirleach ar an gComhairle agus ba í an chéad Mhéara mná ar Thrá Lí í in 2005. Sheas sí do thoghchán Parlaimint na hEorpa in 2009 ach níor éirigh léi suíochán sa Bhruiséil a bhuachan.
I Márta na bliana 2009, vótáladh í mar a seachtú polaiteoir ba dhathúla ar domhan sa nuachtán Spáinneach 20 minutos.
Keighley
Is baile suite i Yorkshire Thiar é Keighley.
Sprús Lochlannach
Sprús Lochlannach a thugtar ar chineál crann (Picea abies).
Töregene Khatun
Bhí Töregene Khatun ina Khatun nó rialtóir an Impireacht Mhongóil ó bhás a fear céile Ögedei Khan i 1241, go dtí go dtoghfar a mac is sine Güyük Khan i 1246.
Cúlra
Rugadh uirthi i dtreibhe na Naiman, thugadh uirthi do Qudo, fear uasal na gclann Merkit ar dtús. Nuair a chuir Genghis Khan na Merkit faoi smacht na Mongolach, thug sé Töregene mar dara bean chéile dona mhac Ögedei. Ní raibh aon mac le Ögedei agus a chéad bhean, bhí cuigear le Töregene.
Sár-bhean a bhí sí, agus mhéadaigh sí a tionchar i measc oifigigh na cúirte. Ach d'éiligh sí fós oifigigh Ögedei agus an beartas chun an riarachán a laghdú agus cáin a ísliú. d'Íoc Töregene chun athchló an Taoist canon i dtuisceart an tSín
Khatun Mhór na hImpire Mongóil
Díreach tar éis bás Ögedei, d'aistrigh chumhacht chuig lámha Moqe, ceann de na mná chéile Genghis, ar fuair sé mar oidhreacht. Le cabhair Chagatai agus a mic, thóg Töregene an chumhacht iomlán mar rialróir san earrach 1242 mar Khatun Mhór. Scaoil sí lena hAire a fear céile, agus chuir sí ionadaí in a háit, an ceann is tábhachtach ná bean, Fatima, giall on Tadjik no an Pheirs. Muslim Shiite aba í, agus d'iompar sí an scrín Meshed go dtí and Mhongóil.
Rinne Töregene  iarracht oiffigigh Ögedei  a gafa, agus theith siad.
Rithim
Patrún ina dtarlaíonn eilimintí go tréimhsiúil. Faightear a leithéid in urlabhra, ceol, damhsa is foirmeacha eile iompair, agus níos ginearálta, in athruithe timthriallacha an nádúir (na séasúir, mar shampla). San urlabhra, is léir go mbíonn rithim sna patrúin mheadaracha i bhfilíocht. Sa cheol, baineann sí le meadaracht, faid na nótaí is aiceann, ach ní bhaineann le hairde. Deirtear go bhfuil ceol láidir rithimiúil nuair a leagtar béim láidir ar an mbuille bunúsach (mar a dhéantar in an-chuid popcheoil) nó a athsheinntear patrún rithimiúil go seasmhach (mar a dhéantar i ‘Mars’ i The Planets (Na Pláinéid) de chuid Holst). Ach braitheann fíneáleacht rithimiúil sa cheol ar imoibriú an bhuille bhunaithe is na n-aiceann séiseach nó armónach a chuireann isteach air, nó idir dhá rithim éagsúla rithimiúla (crosrithim).
An Dún Beag (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin a bhfuil an t-ainm An Dún Beag air:
Knottingley
Is baile suite i Yorkshire Thiar é Knottingley.
Rhuddlan
53.2927°N, -3.4646°W
Baile i Sir Ddinbych, an Bhreatain Bheag, is ea Rhuddlan, 202.5 km ó Caerdydd agus 301 ó Londain. Tá daonra 3,597 ann, agus tá 712 (19.8%) in ann Breatnais a labhairt.
The Kids Are All Fight
Craoladh an naoú heipeasóid déag, "The Kids Are All Fight", den séú sraith is fiche The Simpsons ar an 26 Aibreán 2015. Scríobh Rob LaZebnik an eipeasóid seo. D'fhéach 3.33 milliún duine ar an eipeasóid.
Contae Thiobraid Árann Theas
Ba chontae riaracháin i bPoblacht na hÉireann é Tiobraid Árann Theas, tuairim is 52% den chontae stairiúil Tiobraid Árann. Bunaíodh sa bhliain 1838 é agus cuireadh ar cheal é, ag teacht ar éis le chéile le Thiobraid Árann Thuaidh, sa bhliain 2014 tar éis toghchán áitiúla. Is í Cluain Meala an príomhbhaile. Is iad Carraig na Siúire, Caiseal agus an baile Tiobraid Árann (baile) bailte tábhachtacha eile. Tá iobraid Árann Thuaidh suite san iarthar-láir agus tá Tiobraid Árann Theas san oirdheisceart.
Canú
deas|150px|thumb|Canú Soitheach beag décheannach oscailte a thiomáintear le céaslaí. Dhá phriomhshaghas atá ann. Déantar an chéad cheann, a iompraíonn triúr nó ceathrar, le cabhail éadrom adhmaid.
Cumhdaítear go traidisiúnta é le coirt beithe nó seithí ainmhithe, ach le blianta anuas cláir éadroma adhmaid. Bíonn an dara ceann, an crann snámha ón Aigéan Ciúin, oiriúnaithe go minic le bád bacáin amuigh a bheadh in ann aistear aigéanach a dhéanamh.
Bhíodh crainn snámha cogaidh na Maorach suas le 20 m ar fhad, snoite as crann péine amháin, oiriúnaithe le seol triantáin inbhéartaithe amháin, tiomáinte ag timpeall 60 céaslóir. Déantar curacha nua-aoiseacha as alúmanam nó plaistigh.
Cill Cheallaigh
Baile beag in oirthear Chontae Mhaigh Eo is ea Cill Cheallaigh (Kilkelly as Béarla).
M. Night Shaym-Aliens!
Craoladh an ceathrú heipeasóid, "M. Night Shaym-Aliens!", den chéad sraith Rick and Morty ar an 13 Eanáir, 2014. Scríobh Tom Kauffman an eipeasóid seo. D'fhéach 1.3 milliún duine ar an eipeasóid.
Rhydaman
51.7924°N, -3.9872°W
Eoin Ó Murchú
Iriseoir, craoltóir agus colúnaí le Tuairisc.ie is ea Eoin Ó Murchú. Eagraí polaitíochta RnaG, chuir sé i láthair sraith raidió, Cúrsaí Reatha, ar RTÉ Raidió 1 sna 2000idí agus scríobh sé do Lá Nua, srl. Bhí sé chun tosaigh san fheachtas 'Misneach' sna 1960idí.
Sa bhliain 2014, fuair an Murchúch gradam cumarsáide, 'Colúnaí na Bliana', ó Lá Nua.
Bíonn sé ag tarraingt conspóide air féin i gcónaí, agus ag iarraidh daoine a ghríosú. Mar shampla, sa bhliain 2018, mhaígh an Rúis nach raibh aon bhaint acu leis an ionsaí ar Sergei Skripal, agus scríobh an Murchúch "tá a lán amhrais á léiriú faoin scéal oifigiúil a chuir na Sasanaigh amach" Cosantóir mór de chuid an rialtais Rúisigh is ea an Murchúch. Eoraisceipteach mór le rá is ea é chomh maith. Scríobh léachtóir, "Is maith leis an Murchúch an ró-shimpliú, an dubh is bán, an mhaith is an t-olc…ar thaobh amháin..."
Baia Mare
Cathair idir Satu Mare agus Bistrița, i dtuaisceart na Rómáine is ea Baia Mare (ˈˈbaja ˈmare, Ungáiris: Nagybánya, Gearmáinis: Groß-Neustadt/Frauenbach). Tá sé suite ar taobh na hAbhann Săsar, ag 105 méadar os cionn leibhéal na farraige, sa chontae (Rómáinis: Județ) Buzău.
Stair
Tagann ainm na cathrach ón bhfocal Ungáiris agus Rómáinis ar mhór (nagy / láir) agus bánya (mianach) san Ungáiris. Taifeadadh Baia Mare den chéad uair sa bhliain 1329 mar Rivulus Dominarum. Bhain sí le Prionsacht na Trasalváin ó 1554 go 1660. Ba le hImpireacht na hOstaire agus na hUngáir go dtí 1920, nuair a ghlac an Rómáin seilbh air. Bhí pobal Giúdach na cathrach thar a bheith láidir roimh an Dara Cogadh Domhanda. Bhunaigh Simon Hollósy Coilíneacht Ealaíontóirí Baia Mare (Ungáiris: Nagybányai művésztelep) anseo sa bhliain 1896, a mhair go dtí 1937. Dhúnmharaigh na Naitsithe 5,916 acu sna sluachampa géibhinn. Níl ach 82 Giúdach fágtha i Baia Mare inniu.
Gwenno Saunders
Is amhránaí Breatnach í Aled Jones nó Gwenno'. Rugadh í ar an 23 Bealtaine 1981.
D'eisigh sí albaim i mBreatnais agus i gCoirnis. Tá sí ina ball den ghrúpa The Pipettes.
Ríthe Uí Fhailí
Bhíodh ríocht Uí Fhailí (nó Uíbh Fhailí) ann roimh an ré stairiúil i nÉirinn ar a laghad. Chuireadar díobh ionraí Uí Néill, na nEoghanacht agus na Normannach ach go háirithe. Bhí an dún ríoga ag Ráth Iomgháin, Contae Chill Dara, ó dhúchas, ach bogadh é go to Daingean tar éis ionradh na Normannach.
Faoi lár na 11ú haoise, bhí an sloinne Ó Conchúir Fhailí (Ua Conchobhair Failge) glactha ag a rítheaghlach. Ní raibh gaol ann eatarthu agus rítheaghlaigh Uí Conchúir as na Connachta agus Ciarraí.
Sna 1530í, thug Brian tacaíocht d'éirí amach Silken Thomas. Tar éis Thomas a chloí, tugadh pardún dó agus bronnadh an teideal "Barún Uí Fhailí" air.
Tar éis bhás an rí de facto deireanach, agus barún de jure, Brian mac Cathaoir Ó Conchobhair Failghe, sa bhliain c. 1556, scaradh Uíbh Fháilí idir na contaetha King's County (Uíbh Fhailí), Queen's County (Laois) agus Cill Dara ag Máire I Shasana le linn Phlandáil na hÉireann. Caomhnaíodh ainm na ríochta in dhá bharúntacht i gCill Dara, Uíbh Fhailí Thoir agus Uíbh Fhailí Thiar. Tar éis shaoirse na hÉireann, athainmníodh King's County go Contae Uíbh Fhailí.
Rhydian Roberts
Is amhránaí Breatnach é Rhydian James Roberts nó Rhydian. Rugadh é ar an 14 Feabhra 1983. Tháinig sé sa dara háit ar an gceathrú sraith The X Factor sa bhliain 2007.
Coláiste Breisoideachais Bhaile Formaid
Is coláiste breisoideachais tríú leibhéal é Coláiste Breisoideachais Bhaile Formaid (Ballyfermot College of Further Education nó BCFE) lonnaithe i mBaile Formaid i mBaile Átha Cliath.
Bunaíodh an coláiste i 1979 mar Senior College Ballyfermot agus tá forbairt mhór tar éis teacht ar an gcoláiste ó shin i leith.
Tá 39 cúrsa le fáil sa choláiste faoi réimse 9 Rannóg ina measc 2 chéim - Media Production Management (aitheanta ag Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath) agus Animation (aitheanta ag Ollscoil Dhún Dé). Tá roinnt cúrsaí BTEC agus QQI Leibhéal 5 ar fáil ann freisin.
Athraíodh ainm an choláiste go dtí Ballyfermot College of Further Education (Coláiste Breisoideachais Bhaile Formaid / BCFE) sa bhliain 2000.
Toghcháin na Stát Aontaithe 2022
Reáchtáladh toghcháin sna Stáit Aontaithe ar 8 Samhain 2022, na toghcháin "lár téarma". Theip ar chuid mhór de na hiarrthóirí ar thacaigh Trump leo i dtoghcháin lár téarma 2022. mion|clé|Bhí praghas an [[breosla|bhreosla ag cur isteach ar an gcuid is mó den phobal]]
Ceisteanna móra na linne
Ba iad an ráta ard boilscithe agus an ginmhilleadh na ceisteanna ba mhó a bhí ag déanamh scime do vótóirí roimh na toghcháin, de réir na bpobalbhreith eanna. Bhí praghas an bhreosla agus an méid airgid atá ina bpóca ag cur isteach ar an gcuid is mó den phobal.
Seanad
Bhí 50 suíochán buaite ag na Daonlathaigh, agus 49 ag na Poblachtánaigh i Seanad Mheiriceá (agus vóta réitigh ar 6 Nollaig 2022 in Georgia).
D'éirigh na Daonlathaithe níos fearr i dtoghchán an tSeanaid ná mar a bhíothas ag súil leo. Creidtear gur vótáil sciar suntasach de lucht tacaíochta na bPoblachtach ar son iarrthóirí Daonathacha de bharr a míshásaimh le dearcadh an Pháirtí Phoblachtaigh ar an nginmhilleadh, agus go háirithe le rialú na Cúirte Uachtaraí ar 3 Bealtaine 2022 an ceart a bhíodh ann ginmhilleadh a fháil a chur ar neamhní. mion|[[Teach Ionadaithe na Stát Aontaithe|Teach na nIonadaithe]]
Teach na nIonadaithe
Bhí an lá leis na Poblachtánaigh. Fuair siad smacht ar an Teach agus in ann mar sin clár reachtaíochta an Uachtaráin Joe Biden a shárú. Cé gur éirigh níos fearr leis na Daonlathaigh sna toghcháin seo ná mar a bhí súil leis níl smacht acu ar an gComhdháil níos mó. Dá réir ní bheidh ar a gcumas a gcuid mianta a chur i gcrích mar go gcuirfear ina n-aghaidh ag gach céim de phróiseas casta reachtaíochta na Stát Aontaithe.
Arizona
mion|Choimeád seanadóir Catherine Cortez Masto a suíochán i stát [[Nevada]] Bhí beirt de na hiarrthóirí is mó iomrá a thacaíonn go láidir le dearcadh Donald Trump agus lena sheasamh taobh istigh den Pháirtí Poblachtánach in Arizona – Kari Lake a bhí ag seasamh le haghaidh post an ghobharnóra agus Blake Masters a hí san iomaíocht don Seanad. Ach theiip orthu i ndeireadh an lae.
Nevada
Choimeád seanadóir Catherine Cortez Masto a suíochán i stát Nevada. D'éirigh léi ar éigin ina toghchán i gcoinne Adam Laxalt ón bpáirtí Poblachtánach, a raibh tacaíocht aige ón iar-Uachtarán Trump.
Pennsylvania
Rug iarrthóir an pháirtí Daonlathach John Fetterman an bua ar an bPoblachtach, an Dr Mehmet Oz, i dtoghchán an tSeanaid i stát Pennsylvania.
Sprús Sitceach
Is é sprús Sitceach a thugtar ar chineál crann buaircíneach (Picea sitchensis). Tá sé dúchasach i ndeisceart Alasca, ar chósta thiar Cheanada agus ar chósta iarthuaisceart na Stát Aontaithe ó dheas go tuaisceart Chalifornia. Is é an speiceas de sprús is mó méid é.
Rhydri
51.579°N, -3.1721°W
Baile i Caerffili, an Bhreatain Bheag, is ea Rhydri, 11 km ó Caerdydd agus 211 ó Londain. Tá daonra 1,028 ann, agus tá 122 (11.9%) in ann Breatnais a labhairt.
Lá Idirnáisiúnta na Dlúthpháirtíochta Daonna (20 Nollaig)
mion Reáchtáladh Lá Idirnáisiúnta na Dlúthpháirtíochta Daonna ar an 20 Nollaig ó 2005 ar aghaidh. Tháinig an i bhfeidhm le Rún 60/209 ó na Náisiún Aontaithe.
Is ócáid bhliantúil í chun an aontacht san éagsúlacht a chomóradh, agus chun aird a tharraingt ar thábhacht an chomhoibrithe idirnáisiúnta, agus ag seasamh gualainn ar ghualainn leis na daoine atá ar an ngannchuid nó atá faoi chois.
"Déanaimis, ar an lá seo, iarracht níos mó chun ár n-aontacht san éagsúlacht a cheiliúradh agus a chosaint ionas gur féidir linn saol níos fearr a thógáil le chéile sa todhchaí. Ní mór dúinn ár ndiongbháil a neartú agus gan ligean d’ionsaithe mar sin an bonn a bhaint don tslí mhaireachtála inár bpobal domhanda agus sinn ag iarraidh maireachtáil go síochánta ar bhealaí éagsúla.”
Raymond Kurzweil
Ríomheolaí is ceannródaí i dteicneolaíocht léimh a rugadh i Nua-Eabhrac is ea Raymond C. Kurzweil (r. 12 Feabhra 1940). Ó na 1970idí bhí príomhról aige i bhforbairt gach ceann de na teicneolaíochtaí seo: aithint optúil carachtar, sintéisiú urlabhra ó théacs, saothrú an scannóir réleapa, saothrú an tsintéiseoir ceol foirne, aithint uathoibríoch urlabhra le foclóir mór. Bhunaigh is dhíol sé cuid mhaith comhlachtaí rathúla bunaithe ar a fhionnachtana.
Gabháil Vel' d'Hiv', 1942
mion|Gabháil i bPáras Tharla Gabháil Vel' d'Hiv' (La Rafle du Vélodrome d'Hiver nó Fuadach na nGiúdach) ar 16-17 Iúil 1942 i bPáras, le linn an Dara Cogadh Domhanda. Ar 16ú Iúil, go moch ar maidin, gabhadh nach mór 13,152 Giúdach sa phríomhchathair. Ina measc, bhí 5,919 bean agus 4,115 páiste (an leanbh is óige 18 mí). Giúdaigh eachtrannacha ba ea iad an chuid is mó (dídeanaithe, lucht gan stát agus lucht iarrtha tearmainn ina measc),
Cúlra
Chuaigh an scéal amach sa Fhrainc gur ghá na Giúdaigh a ghabháil agus a choinneáil in áiteanna faoi leith fad is a bhí na campaí báis á dtógáil.
Chreid an Maréchal Pétain, uachtarán rialtas Vichy, agus a phríomhaire, Pierre Laval, gur ghá 'mórghlanadh' a dhéanamh ar shochaí na Fraince. Chuir siad rompu, dá bhrí sin, an pobal Giúdach mar aon le dreamanna eile, ina measc na cumannaithe, an lucht siúil agus na máisiúin, a dhíbirt as an tír.
Obráidí
Coinníodh na daoine seo sa Vélodrome d'Hiver, staidiam rásaí rothar, i lár Pháras féin - nó in ionaid choinneála eile - ar feadh tréimhse cúpla lá. Scaipeadh iad ansin chuig campaí ar nós Drancy agus Beaune-la-Rollande taobh amuigh den chathair. mion|Cuimhneachán do na páistí, Páras
Bhí Páras faoi fhorghabháil na Naitsithe ag an am. Ach d'éagraigh an Rialtas Vichy an obráid ó thús deireadh.
Léirigh státseirbhísigh Fhrancacha, ar nós Réné Bousquet i bPáras (i gceannas na bpóilíní ... feallmharaíodh é i 1993), díograis na Giúdaigh a thabhairt suas.
Cuimhneachán
Ina uachtarán nuathofa ar an tír, ar 16 Iúil 1995, i Square des Martyrs du Vel d'Hiv i bPáras, thug Jacques Chirac caint ina ndéantar tagairt don "mhasla a tugadh do stair na Fraince agus dá traidisiúin" nuair a tugadh ordaithe díbeartha sa Fhrainc do na Giúdaigh le linn an Dara Cogadh Domhanda.
Is é La Rafle (The Round-Up) an chéad scannán Francach, sa bhliain 2010, a léirígh go neamhbhalbh an bealach inar chomhoibrigh na húdaráis sa Fhrainc leis na Naitsithe chun na dlí the frith-Ghiúdacha a chur i bhfeidhm.
Sárimreoirí: Peil Ghaelach
deas|200px|thumb|Cumann Lúthchleas Gael. Seo liosta de na peileadóirí is fearr in aghaidh na bliana ag tosú i 1963 le Duais Chú Chulainn agus i 1971 leis na duaiseanna Allstar.
1963: Duais Cú Chulainn
Andy Phillips (Cill Mhaintáin), Gabriel Kelly (An Cabhán), Noel Tierney (Gaillimh), Pa Connolly (Cill Dara), Seamus Murphy (Ciarraí), Paddy Holden (Baile Átha Cliath), Martin Newell (Gaillimh), Mick Garrett (Gaillimh), Des Foley (Baile Átha Cliath), Seán O'Neill (An Dún), Mickey Whelan (Baile Átha Cliath), Tom Browne (Laois), Jimmy Whan (Ard Mhacha), Tom Long (Ciarraí), Pat Donnellan (Gaillimh)
Imreoir na Bliana:Lar Foley (Baile Átha Cliath)
1964: Duais Cú Chulainn
Johnny Geraghty (Gaillimh), Gabriel Kelly (An Cabhán), Noel Tierney (Gaillimh), Peter Darby (An Mhí), Enda Colleran (Gaillimh), Paddy Holden (Baile Átha Cliath), Frank Lynch (An Lú), Mícheál Ó Conaill (Ciarraí), Mick Reynolds (Gaillimh), Cyril Dunne (Gaillimh), Mattie McDonagh (Gaillimh), Mickey Kearns (Sligeach), Sean O'Neill (An Dún), Charlie Gallagher (An Cabhán), Paddy Doherty (An Dún)
1965: Duais Chú Chulainn
Johnny Geraghty (Gaillimh), Enda Colleran (Gaillimh), Tom McCreesh (CLG Chontae Ard Mhacha), Bosco McDermott (Gaillimh), Donie O'Sullivan (Ciarraí), Paddy Holden (Baile Átha Cliath), Martin Newell (Gaillimh), Mícheál Ó Conaill, (Ciarraí), Des Foley (Baile Átha Cliath), Cyril Dunne (Gaillimh), Mickey Kearns (Sligeach), Seamus Leydon (Gaillimh), Sean Murray (An Longfort), Sean O'Neill (An Dún), Paddy Doherty (An Dún)
1966: Duais Chú Chulainn
Johnny Geraghty (Gaillimh), Enda Colleran (Gaillimh), Jack Quinn (An Mhí), Peter Darby (An Mhí), Pat Collier (An Mhí), Mick Carolan (Cill Dara), Brendan Barden (An Longfort) Pat Donnellan (Gaillimh), Ray Carolan (An Cabhán), Mickey Kearns (Sligeach), Mattie McDonagh (Gaillimh), Seamus Leydon (Gaillimh), Pat Dunny (Cill Dara), Con O'Sullivan (Corcaigh), John Keenan (Gaillimh)
1967 Duais Chú Chulainn
Billy Morgan (Corcaigh), Gabriel Kelly (An Cabhán), Jack Quinn (An Mhí), Seamus O'Connor (Maigh Eo), Frank Cogan (Corcaigh), Bertie Cunningham (An Mhí), Pat Reynolds (An Mhí), Mick Burke (Corcaigh), Ray Carolan (An Cabhán), Cyril Dunne (Gaillimh), Joe Langan (Maigh Eo), Joe Corcoran (Maigh Eo), Sean O'Connell (Doire), Con O'Sullivan (Corcaigh), Sean O'Neill (An Dún)
1968 - 1970
Níor roghnaíodh aon fhoireann All-star.
1971: An Chéad Fhoireann Allstar
P.J.Smyth (Gaillimh), Johnny Carey (Maigh Eo), Jack Cosgrove (Gaillimh), Donie O'Sullivan (Ciarraí), Eoghan Mulligan (Uíbh Fhailí), Nicholas Clavin (Uíbh Fhailí), Pat Reynolds (An Mhí), Liam Sammon (Gaillimh), Willie Bryan (Uíbh Fhailí), Tony McTague (Uíbh Fhailí), Ray Cummins (Corcaigh), Mickey Kearns (Sligeach), Andy McCallin (Aontroim), Sean O'Neill (An Dún), Seamus Leydon (Gaillimh)
1972
Martin Furlong (Uíbh Fhailí), Mick Ryan (Uíbh Fhailí), Paddy McCormack (Uíbh Fhailí), Donie O'Sullivan (Ciarraí), Brian McEniff (Dún na nGall), Tommy Joe Gilmore (Gaillimh), Kevin Jer O'Sullivan (Corcaigh), Willie Bryan (Uíbh Fhailí), Mícheál Ó Conaill, (Ciarraí), Johnny Cooney (Uíbh Fhailí), Kevin Kilmurray (Uíbh Fhailí), Tony McTague (Uíbh Fhailí), Mickey Freyne (Ros Comáin), Sean O'Neill (An Dún), Paddy Moriarty (Ard Mhacha)
1973
Billy Morgan (Corcaigh), Frank Cogan (Corcaigh), Mick Ryan (Uíbh Fhailí), Brian Murphy (Corcaigh), Liam Ó Néill (Gaillimh), Tommy Joe Gilmore (Gaillimh), Kevin Jer O'Sullivan (Corcaigh), Seán Ó Caoimh (Ciarraí), Dinny Long (Corcaigh), Seán Ó Cuana (Uíbh Fhailí), Kevin Kilmurray (Uíbh Fhailí), Liam Sammon (Gaillimh), Séamus de Barra-Ó Murchú (Corcaigh), Ray Cummins (Corcaigh), Anthony McGurk (Doire)
1974
Paddy Cullen (Baile Átha Cliath), Donal Monaghan (Dún na nGall), Sean Doherty (Baile Átha Cliath), Robbie Kelleher (Baile Átha Cliath), Paddy Reilly (Baile Átha Cliath), Barnes Murphy (Sligeach), Johnny Hughes (Gaillimh), Dermot Earley (Ros Comáin), Paudie Lynch (Ciarraí), Tom Naughton (Gaillimh), Declan Barron (Corcaigh), David Hickey (Baile Átha Cliath), Séamus de Barra-Ó Murchú (Corcaigh), Jimmy Keaveney (Baile Átha Cliath), Johnny Tobin (Gaillimh)
1975
Páidí Ó Mathúna (Ciarraí), Gay O'Driscoll (Baile Átha Cliath), Seán Ó Caoimh (Ciarraí), Robbie Kelleher (Baile Átha Cliath), Peter Stevenson (Doire), Anthony McGurk (Doire), Gearóid de Paor (Ciarraí), Dinny Long (Corcaigh), Colm McAlarney (An Dún), Gerry McElhinney (Doire), Ken Rennicks (An Mhí), Micí Ó Súilleabháin (Ciarraí), Seán Mac Aogáin (Ciarraí), Matt Kerrigan (An Mhí), Anton O'Toole (Baile Átha Cliath)
1976
Paddy Cullen (Baile Átha Cliath), Ger O'Keeffe (Ciarraí), Seán Ó Caoimh (Ciarraí), Brian Murphy (Corcaigh), Johnny Hughes (Gaillimh), Kevin Moran (Baile Átha Cliath), Gearóid de Paor (Ciarraí), Brian Mullins (Baile Átha Cliath), Dave McCarthy (Corcaigh), Anton O'Toole (Baile Átha Cliath), Tony Hanahoe (Baile Átha Cliath), David Hickey (Baile Átha Cliath), Bobby Doyle (Baile Átha), Mícheál Mac Síthigh (Ciarraí), Pádraig Ó Spealáin (Ciarraí)
1977
Paddy Cullen (Baile Átha Cliath), Gay O'Driscoll (Baile Átha Cliath), Pat Lindsay (Ros Comáin), Robbie Kelleher (Baile Átha Cliath), Tommy Drumm (Baile Átha Cliath), Paddy Moriarty (Ard Mhacha), Pat O'Neill (Baile Átha Cliath), Brian Mullins (Baile Átha Cliath), Joe Kernan (Ard Mhacha), Anton O'Toole (Baile Átha Cliath), Jimmy Smith (Ard Mhacha), Pádraig Ó Spealáin (Ciarraí), Bobby Doyle (Baile Átha Cliath), Jimmy Keaveney (Baile Átha Cliath), Seán Mac Aogáin (Ciarraí)
1978
Ollie Crinnigan (Cill Dara), Harry Keegan (Ros Comáin), Seán Ó Caoimh (Ciarraí), Robbie Kelleher (Baile Átha Cliath), Tommy Drumm (Baile Átha Cliath), Ollie Brady (An Cabhán), Paudie Lynch (Ciarraí), Colm McAlarney (An Dún), Connor (Uíbh Fhailí), Gearóid de Paor (Ciarraí), Declan Barron (Corcaigh), Pádraig Ó Spealáin (Ciarraí), Mícheál Mac Síthigh (Ciarraí), Jimmy Keaveney (Baile Átha Cliath), Seán Mac Aogáin (Ciarraí)
1979
Paddy Cullen (Baile Átha Cliath), Eoghan Hughes (Muineachán), Seán Ó Caoimh (Ciarraí), Tom Heneghan (Ros Comáin), Tommy Drumm (Baile Átha Cliath), Tim Kennelly (Ciarraí), Danny Murray (Ros Comáin), Dermot Earley (Ros Comáin), Bernard Brogan (Baile Átha Cliath), Gearóid de Paor (Ciarraí), Seán Walsh (Ciarraí), Pádraig Ó Spealáin (Ciarraí), Mícheál Mac Síthigh (Ciarraí), Sean Lowry (Uíbh Fhailí), Joe McGrath (Maigh Eo)
1980
Charlie Nelligan (Ciarraí), Harry Keegan (Ros Comáin), Kevin Kehily (Corcaigh), Gerry Connellan (Ros Comáin), Kevin McCabe (Tír Eoghain), Tim Kennelly (Ciarraí), Danny Murray (Ros Comáin), Seán Ó Sé (Ciarraí), Colm McKinstry (Ard Mhacha), Gearóid de Paor (Ciarraí), Dinny Allen (Corcaigh), Pádraig Ó Spealáin (Ciarraí), Maitiú Ó Conchubhair (Uíbh Fhailí), Eoin Liostún (Ciarraí), Seán Mac Aogáin (Ciarraí)
1981
Martin Furlong (Uíbh Fhailí), Jimmy Deenihan (Ciarraí), Paddy Kennedy (An Dún), Paudie Lynch (Ciarraí), Páidí Ó Sé (Ciarraí), Richie Connor (Uíbh Fhailí), Seamus McHugh (Gaillimh), Seán Ó Sé (Ciarraí), Seán Breathnach (Ciarraí), Barra Ó Braonáin (Gaillimh), Ogie Ó Móráin (Ciarraí), Pádraig Ó Spealáin (Ciarraí), Mícheál Mac Síthigh (Ciarraí), Eoin Liostún (Ciarraí), Brendan Lowry (Uíbh Fhailí)
1982
Martin Furlong (Uíbh Fhailí), Mick Fitzgerald (Uíbh Fhailí), Liam Ó Conchúr (Uíbh Fhailí), Kevin Kehily (Corcaigh), Páidí Ó Sé (Ciarraí), Sean Lowry (Uíbh Fhailí), Liam Currams (Uíbh Fhailí), Seán Ó Sé (Ciarraí), Padraig Dunne (Uíbh Fhailí), Peter McGinnity (Fear Manach), Joe Kernan (Ard Mhacha), Maitiú Ó Conchubhair (Uíbh Fhailí), Mícheál Mac Síthigh (Ciarraí), Eoin Liostún (Ciarraí), Seán Mac Aogáin (Ciarraí)
1983
Martin Furlong (Uíbh Fhailí), Páidí Ó Sé (Ciarraí), Stephen Kinneavy (Gaillimh), John Evans (Corcaigh), Pat Canavan (Baile Átha Cliath), Tommy Drumm (Baile Átha Cliath), Jimmy Kerrigan (Corcaigh), Seán Ó Sé (Ciarraí), Liam Austin (An Dún), Barney Rock (Baile Átha Cliath), Maitiú Ó Conchubhair (Uíbh Fhailí), Greg Blaney (An Dún), Martin McHugh (Dún na nGall), Colm O'Rourke (CLG Coiste Contae na Mí|An Mhí), Joe McNally (Baile Átha Cliath)
1984
Seán Ó Laoire (Baile Átha Cliath), Páidí Ó Sé (Ciarraí), Mick Lyons (An Mhí), Seamus McHugh (Gaillimh), Tommy Doyle (Ciarraí), Tomás Ó Spealáin (Ciarraí), P.J. Buckley (Baile Átha Cliath), Seán Ó Sé (Ciarraí), Eoghan McKenna (Tír Eoghain), Barney Rock (Baile Átha Cliath), Eoin Liostún (Ciarraí), Pádraig Ó Spealáin (Ciarraí), Mícheál Mac Síthigh (Ciarraí), Frank McGuigan (Tír Eoghain), Dermot McNicholl (Doire).
1985
Seán Ó Laoire (Baile Átha Cliath), Páidí Ó Sé (Ciarraí), Gerry Hargan (Baile Átha Cliath), Mícheál Ó Spealáin (Ciarraí), Tommy Doyle (Ciarraí), Cathal Murray (Muineachán), Dermot Flanagan (Maigh Eo), Seán Ó Sé (Ciarraí), Willie Joe Padden (Maigh Eo), Barney Rock (Baile Átha Cliath), Tommy Conroy (Baile Átha Cliath), Pádraig Ó Spealáin (Ciarraí), Kevin MsStay (Maigh Eo), Paul Earley (Ros Comáin), Eoghan Hughes (Muineachán)
1986
Charlie Nelligan (Ciarraí), Harry Keegan (Ros Comáin), Mick Lyons (An Mhí), John Lynch (Tír Eoghain), Tommy Doyle (Ciarraí), Tomás Ó Spealáin (Ciarraí), Colm Browne (Laois), Plunkett Donaghy (Tír Eoghain), Liam Irwin (Laois), Ray McCarron (Muineachán), Eoghan McKenna (Tír Eoghain), Pádraig Ó Spealáin(Ciarraí) Mícheál Mac Síthigh (Ciarraí), Damian O'Hagan (Tír Eoghain), Gearóid de Paor (Ciarraí).
1987
Seán Ó Céirín (Corcaigh), Gerry McEntee (An Mhí),, Robbie O'Malley (An Mhí), Colman Corrigan (Corcaigh), Tony Scullion (Doire), Niall Cahalane (Corcaigh), Tomás Ó Spealáin (Ciarraí), Ger Lynch (Ciarraí), Brian McGilligan (Doire), David Beggy (An Mhí) Labhrás Tóimicín (Corcaigh), Kieran Duff (Baile Átha Cliath), Val Daly (Gaillimh), Brian Stafford (An Mhí), Bearnard Ó Floinn (An Mhí)
1988
Paddy Linden (Muineachán), Robbie O'Malley (An Mhí), Colman Corrigan (Corcaigh), Mícheál Ó Cinnéide (Baile Átha Cliath), Niall Cahalane (Corcaigh), Noel McCaffrey (Baile Átha Cliath), Máirtín Ó Conaill (An Mhí), Shea Fahy (Corcaigh), Liam Hayes(An Mhí), Muiris Mac Gearailt (Ciarraí), Labhrás Tóimicín (Corcaigh), Kieran Duff (Baile Átha Cliath), Colm Ó Ruairc (An Mhí), Brian Staford (An Mhí) Eoghan Hughes (Muineachán)
1989
Gabriel Irwin (Maigh Eo), Jimmy Browne (Maigh Eo), Gerry Hargan (Baile Átha Cliath), Dermot Flanagan (Maigh Eo), Connie Murphy (Ciarraí), Conor Counihan (Corcaigh), Tony Davis (Corcaigh), Teddy McCarthy (Corcaigh), Willie Joe Padden (Maigh Eo), Dave Barry (Corcaigh), Labhrás Tóimicín (Corcaigh), Nollaig Mac Dhuarcáin (Maigh Eo), Pól Mac Craith (Corcaigh), Eoghan McKenna (Tír Eoghain), Tony McManus (Ros Comáin)
1990
Seán Ó Céirín (Corcaigh), Robbie O'Malley (An Mhí), Steven O'Brien (Corcaigh), Terry Ferguson (An Mhí), Michael Slocum (Corcaigh), Conor Counihan (Corcaigh), Máirtín Ó Conaill (An Mhí), Shea Fahy (Corcaigh), Mickey Quinn (Leitrim), David Beggy (An Mhí), Val Daly (Gaillimh), Joyce McMullan (Dún na nGall), Paul McGrath (Corcaigh), Kevin O'Brien (Wicklow), James McCartan (An Dún)
1991
Michael McQuillan (An Mhí), Mick Deegan (Baile Átha Cliath), Conor Deegan (An Dún), Enon Gavin (Ros Comáin), Tomás Ó Carra (Baile Átha Cliath), Keith Barr (Baile Átha Cliath), Máirtín Ó Conaill (An Mhí), Barry Breen (An Dún), Martin Lynch (Cill Dara), Ross Ó Carra (An Dún), Greg Blaney (An Dún), Tomás Ó Dúda (An Mhí), Colm O'Rourke (An Mhí), Brian Staford (An Mhí), Bearnard Ó Floinn (An Mhí)
1992
Gary Walsh (Dún na nGall), Seamus Clancy (Clare), Matt Gallagher (Dún na nGall), Tony Scullion (Doire), Pól Ó Corráin (Baile Átha Cliath), Martin Gavigan (Dún na nGall), Éamann Ó hÍorua (Baile Átha Cliath), Anthony Molloy (Dún na nGall), T.J.Kilgallon (Maigh Eo), Antóin Ó Tuathail (Doire), Martin McHugh (Dún na nGall), James McHugh (Dún na nGall), Tony Boyle (Dún na nGall), Vinny Murphy (Baile Átha Cliath), Enda Gormley (Doire)
1994
Seán Ó Laoire (Baile Átha Cliath), Michael Magill (An Dún), Séamus Ó Cuinn (Leitrim), Paul Higgins (An Dún), Graham Mag Oireachtaigh (An Mhí), Steven O'Brien (Corcaigh), D.J.Kane (An Dún), Jeaic Sheedy (Baile Átha Cliath), Greg McCartan (An Dún), Peadar Ó Ceannubháin (Tír Eoghain), Greg Blaney (An Dún), James McCartan (An Dún), Micky Linden (An Dún), Tomás Ó Dúda (An Mhí), Charlie Redmond (Baile Átha Cliath)
1995
Seán Ó Laoire (Baile Átha Cliath), Tony Scullion (Doire), Marc O Conchúr (Corcaigh), Fay Devlin (Tír Eoghain), Pól Ó Corráin (Baile Átha Cliath), Keith Barr (Baile Átha Cliath), Steven O'Brien (Corcaigh), Brian Stynes (Baile Átha Cliath), Antóin Ó Tuathail (Doire), Ja Fallon (Gaillimh), Dessie Farrell (Baile Átha Cliath), Paul Clarke (Baile Átha Cliath), Tomás Ó Dúda (An Mhí), Peadar Ó Ceannubháin (Tír Eoghain), Charlie Redmond (Baile Átha Cliath)
1996
Finbar McConnell (Tír Eoghain), Kenneth Mortimer (Maigh Eo), Darren Fay (An Mhí), Máirtín Ó Conaill (An Mhí), Pat Holmes (Maigh Eo), James Nallen (Maigh Eo), Pól Ó Corráin (Baile Átha Cliath), John McDermott(An Mhí), Liam McHale (Maigh Eo), Trevor Mac Goill (An Mhí), Tomás Ó Dúda (An Mhí), James Horan (Maigh Eo), Joe Brolly (Doire), Peadar Ó Ceannubháin (Tír Eoghain), Muiris Mac Gearailt (Ciarraí)
1997
Declan O'Keeffe (Ciarraí), Kenneth Mortimer (Maigh Eo), Davy Dalton (Cill Dara), Cathal Daly (Uíbh Fhailí), Séamas Ó Muíneacháin (Ciarraí), Glenn Ryan (Cill Dara), Eamon Breen (Ciarraí), Pat Fallon (Maigh Eo), Niall Buckley (Cill Dara), Pa Laide (Ciarraí), Trevor Mac Goill (An Mhí), Dermot McCabe (An Cabhán), Joe Brolly (Doire), Brendan Reilly (An Mhí), Muiris Mac Gearailt (Ciarraí)
1998
Martin McNamara (Gaillimh), Brian Lacey (Cill Dara), Seán Marty Lockhart (Doire), Tomas Mannion (Gaillimh), John Finn (Cill Dara), Glenn Ryan(Cill Dara), Sean Óg de Paor (Gaillimh), John McDermott (An Mhí), Kevin Walsh (Gaillimh), Michael Donnellan (Gaillimh), Ja Fallon (Gaillimh), Dermot Earley (Cill Dara), Karl O'Dwyer (Cill Dara), Pádraig Seoige (Gaillimh), Declan Browne (Tiobraid Árainn)
2000
Declan O’Keeffe (Ciarraí), Kieran McKeever (Doire), Séamas Ó Muíneacháin (Ciarraí), Michael McCarthy (Ciarraí), Declan Meehan (Gaillimh), Kieran McGeeney (Ard Mhacha), Anthony Rainbow (Cill Dara), Antóin Ó Tuathail (Doire), Darragh Ó Sé (Ciarraí), Michael Donnellan (Gaillimh), Liam Hassett (Ciarraí), Oisín McConville (Ard Mhacha), Mike Frank Russell (Ciarraí), Pádraig Seoige (Gaillimh), Derek Savage (Gaillimh)
2001
Cormac Sullivan (An Mhí), Kieran Fitzgerald (Gaillimh), Darren Fay (An Mhí), Coman Goggins (Baile Átha Cliath), Declan Meehan (Gaillimh), Francie Grehan (Ros Comáin), Seán Óg de Paor (Gaillimh), Kevin Walsh (Gaillimh), Rory O'Connell (An Iarmhí), Evan Kelly (An Mhí), Stephen O'Neill (Tír Eoghain), Michael Donnellan (Gaillimh), Ollie Murphy (An Mhí), Pádraig Seoige (Gaillimh), John Crowley (Ciarraí)
2004
Diarmuid Murphy (Ciarraí), Tom O'Sullivan (Ciarraí), Barry Owens (Fear Manach), Michael McCarthy (Ciarraí), Tomás Ó Sé (Ciarraí), James Nallen (Maigh Eo), John Keane (An Iarmhí |An Iarmhí), Martin McGrath (Fear Manach), Seán Caomhánach (Tír Eoghain), Pól Ó Galbháin (Ciarraí), Ciarán McDonald (Maigh Eo), Dessie Dolan (An Iarmhí |An Iarmhí), Colm Cúipéir (Ciarraí), Enda Muldoon (Doire), Matty Forde (Loch Garman)
2005
Diarmuid Murphy (Ciarraí), Ryan McMenamin (Tír Eoghain), Michael McCarthy (Ciarraí), Andy Mallon (Ard Mhacha), Tomás Ó Sé (Ciarraí), Conor Gormley (Tír Eoghain), Phillip Jordan (Tír Eoghain), Seán Caomhánach (Tír Eoghain), Paul McGrane (Ard Mhacha), Brian Ó Dúichar (Tír Eoghain), Peadar Ceannubháin (Tír Eoghain), Eoin Mulligan (Tír Eoghain), Colm Cúipéir (Ciarraí), Stephen O'Neill (Tír Eoghain), Stephen McDonnell (Ard Mhacha)
2006
Stiofán Cluxton (Baile Átha Cliath); Marc Ó Sé (Ciarraí), Barry Owens (Fear Manach), Karl Lacey (Dún na nGall); Séamas Ó Muíneacháin (Ciarraí), Ger Spillane (Corcaigh), Aidan O'Mahony (Ciarraí); Nicholas Murphy (Corcaigh), Dara Ó Sé (Ciarraí); Paul Galvin (Ciarraí), Alan Ó Brógáin (Baile Átha Cliath), Alan Dillon (Maigh Eo), Conor Mortimer (Maigh Eo), Cíarán Mac Donnchaidh (Ciarraí), Rónán Ó Cléirigh (Ard Mhacha)
2007
Stiofán Cluxton (Baile Átha Cliath); Marc Ó Sé (Ciarraí), Kevin McCloy (Doire), Graham Ó Cáinte (Corcaigh); Tomás Ó Sé (Ciarraí), Aodhán Ó Mathúna (Ciarraí), Barry Cahill (Baile Átha Cliath); Ciarán Ó Faoláin (Baile Átha Cliath), Dara Ó Sé (Ciarraí); Stephen Bray (An Mhí), Déaglán Ó Súilleabháin (Ciarraí), Alan Ó Brógáin (Baile Átha Cliath); Colm Cúipéir (Ciarraí), Paddy Bradley (Doire), Tomás Freeman (Muineachán)
2009
Diarmuid Ó Murchú (Ciarraí), Carl de Léis (Dún na nGall), Mícheál Ó Siail (Corcaigh), Tomás Ó Súilleabháin (Ciarraí), Tomás Ó Sé Ciarraí, Graham Ó Cáinte (Corcaigh), Seán Miskella (Corcaigh), Diarmuid Ó Mochóir (Cill Dara), Séamus Ó Scannláin (Ciarraí), Pól Ó Gealbháin (Ciarraí), Piaras Ó Néill (Corcaigh), Tadhg Mac an Fhailí (Ciarraí), Dónal Góilin (Corcaigh), Déaglán Ó Súilleabháin Ciarraí, Stiofán Ó Néill (Tír Eoghain)
Mirfield
Is baile atá suite in Yorkshire Thiar i Sasana é Mirfield. Sa bhliain 2011 bhí 19,563 duine ina gcónaí ann.
Baile an Chollaigh (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Baile an Chollaigh air:
Let's Go Fly a Coot
Craoladh an fichiú heipeasóid, "Let's Go Fly a Coot", den séú sraith is fiche The Simpsons ar an 3 Bealtaine 2015. Scríobh Jeff Westbrook an eipeasóid seo. D'fhéach 3.12 milliún duine ar an eipeasóid.
Marina and the Diamonds
Is amhránaí Breatnach í Marina Lambrini Diamandis nó Marina and the Diamonds mar is fearr aithne uirthi. Rugadh í ar an 10 Deireadh Fómhair 1985.
Rhymni
51.7595°N, -3.2843°W
Baile i Caerffili, an Bhreatain Bheag, is ea Rhymni, 31.9 km ó Caerdydd agus 220 ó Londain. Tá daonra 8,545 ann, agus tá 859 (10.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Learóg Eorpach
Is speiceas crann é an learóg Eorpach (Larix decidua).
An Cabhán
Is é an Cabhán, ar bhrí leis ná lug, príomhbhaile Chontae an Chabháin in Éirinn. Tá an baile gar don teorann idir Phoblacht na hÉireann agus Tuaisceart Éireann. Ceanglaíonn an bóthar N3 an baile le Baile Átha Cliath.
Stair
mion|left|Ardeaglais Phádraig agus Fhelim, an Cábhán Thóg clann Uí Raghallaigh, ainm a mhaireann sa dúiche, caisleán sa bhaile go déanach sa 13ú haois. Tógadh mainistir Proinsiasach sa bhaile timpeall an ama chéanna. Sa 15ú haois, chuir an taoiseach áitiúil, Eoin Ua Raghaillligh, margadh ar bun, a tharraing ceannaithe as Baile Átha Cliath agus as Droichead Átha. Thug Rí Séamus I cáirt don bhaile i 1610. Go luath sa 19ú haois, thóg muintir Farnham, tiarnaí talún áitiúla, sráid nua leathan ar a bhfuil a n-ainm i gcónaí. Tógadh tithe breátha, foirgnimh poiblí ar nós teach na cúirte 1825, agus eaglaisí ar an tsráid.
Go déanach sa 19ú haois, ba cheangal tábhachtach idir línte traenach láir na tíre agus an iarthair agus an Northern Railway an Cabhán. Tá ardeaglais an Chill Mhóir trí mhíle siar ón mbaile. Sa 12ú haois a tógadh doras na h-eaglaise. Tá Farnham House siar aduaidh as baile an Chabháin ar na tithe is mó sa chontae. Tógadh mórthimpeall 1810 é, agus ba é Francis Johnston, ailtire as Baile Átha Cliath, a dhear é. Dhíol muintir Farnham é le gairid, agus táthar á iompú ina theach ósta agus ceantar scíth. mion
Gnó agus trácht
D´éirigh go maith leis an mbaile le fada maidir le gnónna áitiúla. Imeasc na ngnónna áitiúla, tá an comhlacht Kingspan (insliú foirgníochta), Quinn Group a chuir Seán Quinn ar bun, Lakeland Dairies agus Liffey Meats. D´éirigh leis an mbaile go leor gnónna seachtracha a tharraingt isteach, freisin, agus tá gnónna ar an mbaile ag Wellman International, Abbott Laboratories agus Pauwels Trafo. Ceapadh mar "development hub" an baile faoin "National Spatial Strategy" i 2004. mion
Bonneagar
Tá tuairim is 30,000 duine ag maireachtáil laistigh de theorann 10 míle den bhaile, agus mar sin tá an bonneagar iompair an-tábhachtach. Tá an baile suite bhóithre tábhachtacha de ghrád N, go Baile Átha Cliath agus go Béal Feirste. De réir an Phlean Forbartha Náisiúnta 2000 – 2006 táthar le feabhsú mór a chur ar an mbóthar N3, le carrbhealach dúbailte le tógáil ó Cheanannas Mór go Baile Átha Cliath agus bóithre de chaighdeán ard as Ceanannas Mór go dtí an Cabhán. Easpa mór amháin atá ar an mbaile ná nach bhfuil seirbhís traenach ar bith chun an bhaile. mion
Iúr Cinn Trá
Is é Iúr Cinn Trá nó Cathair an Iúir (Béarla: Newry) an ceathrú cathair is mó i dTuaisceart Éireann de réir daonra, i ndiaidh Bhéal Feirste, Dhoire Choilm Cille agus Lios na gCearrbhach. Tá tuairim agus 28,000 duine ann (pobal an tSrutháin san áireamh). I ndeisceart Chontae an Dúin/Chontae Ard Mhacha atá sé, agus é timpeall 40 míle ó Bhéal Feirste agus 60 míle ó Bhaile Átha Cliath.
Bunaíodh é sa bhliain 1144 in aice le mainistir Chistéirseach.
Bhronn Muirechertach Mac Lochlainn, Rí Chineál Eoghain agus Ardrí Éireann (c. 1154 - 1156), breis talún ar na Cistéirsigh le Chairt nó Donatio, rud a rinne sé tar éis dó dul i gcomhairle le Mael Maedoc, Easpag Ard Mhacha. Tá an cháipéis sin ar taispeáint in Iarsmalann na Cathrach.
Chuaigh fás ar Iúr Cinn Trá mar bhaile margaidh agus garastúin, agus rinneadh longphort de sa bhliain 1742 nuair a nasc an chéad chanáil in Éirinn le Loch nEathach é. I Mí Mhárta 2002 d'fhógair an Bhanríon Eilís II Iúr Cinn Trá ina chathair.
Áirítear Ardeaglais Chaitliceach Iúr Cinn Trá agus Halla na Cathrach ar mhórfhoirgnimh na cathrach. Tá iarsmalann agus ionad éalaíon ann freisin. Díol spéise é Halla an Bhaile mar gur tógadh é os cionn na habhann atá ina críoch ag Contae an Dúin agus ag Contae Ard Mhacha.
225px|thumb|Halla an Bhaile, Iúr Cinn Trá right|thumb|225px|Cearnóg Mharcais, Iúr Cinn Trá
Riarachán
Tá Comhairle an Iúir agus Mhúrn freagrach as riarachán logánta an cheantair. Is iad Oifigí na Comhairle, Rae Mhuineacháin, príomhionad riaracháin na Comhairle. Tá na ranna a leanas lonnaithe ar Rae Mhuineacháin:
Lasmuigh den Rannóg Timpeallachta, tá na rannóga lonnaithe in Oifigí na Comhairle ar an mBruach Glas.
Stair
right|thumb|225px|Caisleán Bagenal, Iúr Cinn Trá
Iúr Cinn Trá
Is é Naomh Pádraig an chéad duine a bhfuil iomrá air i scéal an Iúir de réir an tseanchais. Deirtear gurb eisean a chuir crann iúir ag ceann na trá i nGleann Rí, agus gur as sin a ainmníodh an bhaile.
Bunaíodh an Mhainistir Chistéirseach sa bhliain 1144. Fuair an Mhainistir cairt ó Mhuircheartach Mac Lochlainn, Ardrí Éireann, sa bhliain 1157, an t-aon chairt dá cineál a bhfuil cóip di ar marthain go dtí an lá inniu.
Teaghlach Bagenal
Scoireadh an Mhainistir sa bhliain 1545. Ghlac Nicholas Bagenal, an t-eachtránaí Sasanach, seilbh ar Theach an Aba, agus dhaingnigh sé an baile. I gceann tamaill rinneadh Marascal na hÉireann de. Ba chorrach é réimeas mhuintir Bagenal san Iúr i gcúrsaí cogaidh agus polaitíochta. Ghlac Conn Mag Aonghusa seilbh ar an bhaile sa bhliain 1641, ach ghéill sé don Choirnéal Venables, ceannasaí de chuid Chromail sa bhliain 1649. Loisc Diúc Bheirbhic an baile sa bhliain 1689 le linn Chogadh an Dá Rí. Fuair an duine deireanach de Mhuintir Bagenal bás sa bhliain 1712.
Atógáil an Bhaile san 18ú Céad
Ba é ceantar an Iúir an príomhbhealach isteach i gCúige Uladh, agus dá bhrí sin atógadh an bhaile.
Leag Iarla Hillsborough plean úr amach don bhaile, agus é ag tarraingt lár an bhaile síos ó na hardáin chun riasca an ghleanna. Ba í Sráid Hill cnámh droma an bhaile de réir an phlean seo agus trí chearnóg ann, ach sa deireadh níor tógadh ach dhá cheann, Cearnóg Margaret agus Cearnóg Marcus. Tá Páirc Cholmáin le fáil san áit a raibh an tríú cearnóg le tógáil. Tógadh tithe arda galánta ar Shráid Hill agus tithe stóir cois abhann agus ar chéanna na canála.
San 20ú Céad
Sa bhliain 1881 bhí 15,590 duine ina gcónaí ar an Iúr, ach laghdaigh an daonra as sin amach anuas go dtí na seascaidí, rud a bhain le druideadh na canála, na muilte, an trambhealaigh agus an iarnróid. Ach i ndeireadh na 1970í cuireadh airgead isteach sa chumarsáid, in áiseanna shláinte agus san oideachas, rud a rinneadh beag beann ar na Trioblóidí agus a ghríosaigh daoine chun cuideachtaí nua idirnáisiúnta a chur ar bun ar nós Shaotharlann Norbrook agus Glen Dimplex.
Sacar
Newry City F.C. a imríonn ins na [The Showgrounds (Newry)|Showgrounds]].
Eaglaisí
right|thumb|225px|Ard-Eaglais Phádraig agus Cholmáin, Iúr Cinn Trá
Muirín
Ainm coitianta ar speicis éagsúla de mhoilisc mara dhébhlaoscacha laistigh den fhine tacsanomaíochta Pectinidae. Ní ionann go hiomlán na muiríní agus scallops an Bhéarla; mar shampla, tugtar cluaisín ar Aequipecten opercularis, queen scallop i mBéarla.
Neamhrithimeacht
mion|clé|ECG / [[Leictreachardagrafaíocht ]] Buille croí neamhrialta is ea neamhrithimeacht (arrhythmia i mBéarla), nó suaitheadh ghnáthrithim rialta an chroí (rithim shuaite) agus b'fhéidir go bhfuil an croí ag bualadh níos tapa nó níos moille ná mar is gnáth.
Tá seirbhísí seirbhísí bainistíochta neamhrithimeachta le fáil.
Féach freisin
mion|clé|Éist le buille croí thar a bheith neamhrialta
Le Roi Louis
Is amhrán Fraincise é Le Roi Louis (as Gaeilge An Rí Laoiseach). Cumadh sa séú céad déag é.
Ábhar an Amhráin
Thionscain Louis IX, Rí na Fraince sa tríú céad déag, an Seachtú Crosáid chuig na hÉigipte. Baineann an t-amhrán leis an eachtra seo.
Na liricí as Fraincis: Le Roi Louis a convoqué tous ses barons et chevaliers. Le Roi Louis a demandé « Qui veut me suivre où que j'irai ? » Les plus ardents se sont dressés, Ont juré Foi, Fidélité. Les plus prudents ont deviné, Où le Roi voulait les mener. Ainsi parla le Duc de Baume, « Je combattrai pour le royaume ». Le Roy lui dit « c'est point assez : Nous défendrons la Chrétienté ». Ainsi parla Seigneur d'Estienne : « Je défends la terre chrétienne, Mais je ne veux pas m'en aller semer la mort dessus la mer ». « Ah », dit le Roy, « notre domaine s'étend sur la rive africaine, Jusqu'au désert le plus avant. C'est notre fief, et prix du sang ». S'en est allé le Roy Louis. Les plus fidèles l'ont suivi. S'en sont allés bien loin, bien loin, Pour conquérir le fief divin.
Canáil Erie
Stair
mion|Lockport, 1855
Tógáil
Bhí innealtóir Éireannach darbh ainm Christopher Colles ar na daoine is túisce (1786) a mhol an chanáil a thógáil. Agus an fear is mó a bhí taobh thiar den tionscnadal, De Witt Clinton, Gobharnóir N.Y., Éireannach ab ea a shean athair.
Thosaigh an obair ar an gcanáil in 1817 agus de réir Carl Wittke "We Who built America." bhí breis agus 3000 Éireanach ag obair uirthi in 1818. Mhéadaigh faoi dhó ar an uimhir sin gach bliain ina dhiaidh sin..
Charlotte Church
Is amhránaí Breatnach í Charlotte Maria Church. Rugadh í ar an 21 Feabhra, 1986.
Canáil Erie
Lá oscailte
Ar 26 Deireadh Fómhair 1825, osclaíodh an chanáil go hoifigiúil. Bhí an Gobharnóir DeWitt Clinton i mBuffalo don ocáid. Bhí paráid mhór acu go ceann na canála agus chuaigh De Witt Clinton ar bord báirse agus thosaigh ceithre chapall ghlasa á tharraingt síos an chanáil. Ar bord an bháirse bhí dhá shoitheach lán d’uisce ó Loch Erie agus bhíodar chun an t-uisce a thabhairt go Nua-Eabhrac ar an mbád agus é a chaitheamh sa bhfarraige. Nuair a d’fhágadar Buffalo scaoileadar gunna mór. Leath mhíle síos an chanáil bhí gunna eile agus nuair a chuala an gunnadóir an chéad cheann scaoil sé an tarna ceann agus mar sin de síos go dtí Nua-Eabhrac. Bhí 1812 gunna ar fad réitithe acu. Thóg sé 81 nóiméad chun an dea-scéala a chur go Nua-Eabhrac.
Tollán Chalafort Bhaile Átha Cliath
deas|250px|thumb|Tollán Chalafort Bhaile Átha Cliath Is tollán suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Tollán Chalafort Bhaile Átha Cliath.
Canáil Erie
Taisteal
Nuair a oscalaíodh an chanáil idir Albany agus Loch Erie i 1825, ba cheann de iontaisí móra an domhain í. D’fhéadfadh bád, anois, dul ó Nua Eabhrach go dtí na Locha Móra. Ní raibh an bóthar iarainn fós ann agus mar sin bhí ana éileamh ar na báid chun daoine agus earraí a iompar.
Chosain ticéad den chéad ghrád $4 ó Nua-Eabhrac go Albany agus ó Albany go Buffalo $14. Thóg an t-aistear sin tuairim is sé lá (thóg an cóiste coicís ar bhóithre garbha Nua-Eabhrac).
Ringland
Baile i Casnewydd, an Bhreatain Bheag, is ea Ringland, 21.1 km ó Caerdydd agus 194 ó Londain. Tá daonra 8,201 ann, agus tá 668 (8.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Normanton, Yorkshire Thiar
Is baile suite i Yorkshire Thiar é Normanton.
An Chaológ
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Chaológ air:
Baile Uí Fhiacháin
Baile in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo in iarthar na hÉireann is ea Baile Uí Fhiacháin (Newport as Béarla). Tá daonra timpeall 600 ann.
Stair
Tháinig seanathair Grace Kelly, an aisteoir agus banphrionsa, as Baile Uí Fhiacháin.
Kuru
Is galar prión é Kuru a bhíodh eindéimeach i measc an phobail Fhóraigh i Nua-Ghuiné Phapua go luath sa 20ú céad is ea kuru. Is iad na staideanna sa ghalar seo ná meathlú forchéimnitheach an néarchórais lárnaigh, gealtachas, neamhchomhordú na colainne, agus parailis. Bíonn deascáin mhínormálta próitéiní san inchinn, a dtugtar plaiceanna kuru orthu. Meastar gur canablacht i ndeasghnátha sochraide, ithe inchinne an mharbháin, ba chionsiocair le tarchur an ghalair. Ó d'éirigh na Fóraigh as an deasghnáth, is lú ar fad minicíocht an ghalair.
Meeseeks and Destroy
Craoladh an cúigiú heipeasóid, "Meeseeks and Destroy", den chéad sraith Rick and Morty ar an 20 Eanáir, 2014. Scríobh Ryan Ridley an eipeasóid seo. D'fhéach 1.6 milliún duine ar an eipeasóid.
Julius agus Ethel Rosenberg
Saoránaigh Stáit Aontaithe Mheiriceá a ciontaíodh as spiaireacht ar son an Aontais Shóivéadaigh ab ea Julius Rosenberg (12 Bealtaine 1918 – 19 Meitheamh 1953) agus Ethel Rosenberg (née Greenglass; 28 Meán Fómhair 1915 – 19 Meitheamh 1953).
Acra an Bhulaí
Is reilig suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Acra an Bhulaí (Bully's Acre).
Warham St Leger
Saighdiúir, riarthóir agus polaiteoir Sasanach ab ea Sir Warham St Leger (c. 1525 – 1597), a shuigh i dTeach na dTeachtaí in Éirinn sna blianta 1585 -1586.
Is dócha gur rugadh Warham sa bhliain 1525 i Sasana, an dara mac ag Sir Anthony St Leger agus a bhean Agnes Warham. Ceapadh a athair ina Fhear Ionaid na hÉireann sa bhliain 1540. Ba as Ulcombe, Kent, teaghlach a athar. Ba iníon í a mháthair le Sir Hugh Warham, deartháir le William Warham, ardeaspag Canterbury.