cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barsoom
* The Gods of Mars
San úrscéal seo, d'fhill John Carter ar Bharsoom i ndiaidh dó seal a chaitheamh ar an Domhan in aghaidh a thola. Fuair sé é féin i nGleann Dor, ach, ar ámharaí an tsaoil, bhí Tars Tarkas ar an chéad duine a casadh air ansin. Agus iad le chéile arís, chuir an bheirt seo cath i ndiaidh catha ar na Therns agus ar na fir dhubha le Dejah Thoris a shaoradh agus leis an éitheach a nochtadh ar a raibh reiligiún Issus bunaithe. Tháinig Carter chun tarrthála ar chailín eile seachas Dejah Thoris freisin, mar atá, Thuvia, banphrionsa Ptarth. Nuair a chuala jeddak Ptarth, Thuvan Dihn, go raibh John Carter ag cuidiú lena iníon, thug sé droim láimhe le reiligiún na Therns, agus é ar dhuine de na comhghuaillithe ab fhearr a bhí ag John Carter feasta.
* The Warlord of Mars
Clabhsúr ab ea é seo ar an scéal a thosaigh san úrscéal roimhe seo. I ndiaidh dó an cine dubh a chloí, thairg na dubha céim an jeddak dó. Bhí fuath ag Carter ar an gcine ar fad, i ndiaidh an chruatain a ndeachaigh a chairde tríd agus iad cimithe ag na dubha, agus dhiúltaigh sé don tairiscint. Bhí sé sásta, áfach, fear dá gcuid féin a chur ag rialú na ndubh, a raibh meas aige air mar chogaí cróga. Ina dhiaidh sin, chuaigh Carter ag cuardach Dejah Thoris arís, agus sula raibh sise tarrthaithe aige, chuaigh sé trína lán eachtraí agus fuair sé aithne ar chiníocha nua, cosúil le cine buí an Tuaiscirt. Sa deireadh, bhí an lá leis, agus i bhfianaise a ghail is a ghaisce, bhronn a chairde céimíocht an Tiarna Cogaidh ar John Carter.
* Thuvia, Maid of Mars
Nuair a bhí Thuvia socraithe soiprithe i bpálás a hathara arís, tháinig fir as cathair choimhthíoch á fuadach. San áit ar sciobadh ar shiúl í, d'fhág siad siombailí de chuid Carthoris, prionsa Helium agus mac John Carter, ina ndiaidh, le súil is go gcuirfeadh an cleas sin Ptarth agus Helium ag troid a chéile. Le clú an bhaile agus a dhea-cháil féin a chosaint, chuaigh Carthoris ag cuardach Thuvia, agus b'é éirim an scéil gur thit an bheirt i ngrá le chéile, cad eile.
* The Chessmen of Mars
An iarracht seo, tháinig cantal ar iníon John Carter, Tara, agus chuaigh sí ag eitilt ina haonar. Fuair gaotha Bharsoom greim ar an long aeir, agus níor éirigh léi filleadh abhaile. Sa deireadh, rinne an bád aeir longbhriseadh in áit choimhthíoch a raibh cine aisteach na gKaldans ina gcónaí. Cine intleachtúil gan mhothúcháin ab ea na Kaldans. Cloigne gan cholainn ab ea iad, ach bhí siad in ann dul ar muin a gcuid rykors, is é sin, colainneacha gan chloigeann. Ní raibh mórán measa acu ar Tara, áfach, agus iad meáite ar í a ithe mar bhia. Ar ámharaí an tsaoil, tháinig Tara slán uathu, ach b'í an chéad chathair de chuid an chine dheirg a casadh ina bealach ná Manator, áit bharbartha taobh amuigh den domhan sibhialta. Ba nós le muintir Manator cogaithe a chur ag imirt jetan - ficheall Bharsoom - i bpáirc an áir os comhair an lucht féachana, agus rinneadh duais de Tara do chogaithe an chluiche seo. Ar ámharaí an tsaoil, bhí Gahan, prionsa Gathol, i measc na gcogaithe. Bhí seisean i ngrá le Tara ó chonaic sé an chéad uair í ar an gcóisir i bpálás a hathara, agus é diandírithe ar í a tharrtháil agus a phósadh.
* The Master Mind of Mars
Sa leabhar seo, níorbh é John Carter a bhí i gcroílár na n-imeachtaí, ach Meiriceánach eile, mar atá, Ulysses Paxton. Fuair Paxton bás, mar dhea, sa chéad chogadh domhanda. Nó fuair sé é féin gonta go héag i bpáirc an áir, ach nuair a d'ardaigh sé a shúile i dtreo Mharsa, thréig sé an Domhan, cosúil le John Carter roimhesean, agus chuaigh sé trasna an spáis gur tháinig sé ar dhroim Bharsoom. Ansin dó, d'fhoghlaim sé an teanga, agus chuaigh sé ag obair mar chúntóir do Ras Thavas, an t-eolaí is mó i mBarsoom. Bhí Ras Thavas in ann inchinn agus intinn aon duine amháin a thrasphlandú nó a athrú isteach i gcloigeann an duine eile. Uair amháin, d'aistrigh sé ar an dóigh seo inchinn seanchaillí saibhre i gcloigeann cailín óig, i gcruth is go mbeadh óige úr ag an gcailleach. Thit Paxton - nó Vad Varo, mar a bhaist muintir Bharsoom air - i ngrá leis an gcailín, agus chinn sé ar a hinchinn a chur ar ais ina seanáit agus an cailín a phósadh ina dhiaidh sin.
Stephen Hawking
Fisiceoir teoiriciúil Briotanach ab ea Stephen Hawking (8 Eanáir 1942 – 14 Márta 2018). Bhí obair mhór déanta aige i réimse na cosmeolaíochta agus maidir le himtharraingt chandamach. Bhí sé aitheanta ag fisiceoirí mar shaineolaí ar na dúphoill.
Barsoom
* A Fighting Man of Mars
Thug an cogaí óg Tan Hadron as Hastor taithneamh agus teasghrá do chailín darbh ainm Sanoma Tora. Cé nach bhfuair sé ach cur ó dhoras uaithi, chuaigh sé á tarrtháil, nuair a fuadaíodh í. Chuaigh sé trína lán eachtraí sceitimíniúla agus uafásacha, shábháil sé Sanoma Tora fosta, agus phós sé grá a chroí fosta. Níorbh í sin Sanoma Tora, áfach.
Stephen Hawking
Chruthaigh sé go n-astaíonn dúphoill radaíocht (atá le brath ar threalamh speisialta eolaíochta). "Rí na Cruinne" an leasainm atá air.
Barsoom
* Synthetic Men of Mars
San úrscéal seo, casadh an fear ba mhó éirime ar Mhars, Ras Thavas, orainn in athuair. D'éirigh timpiste thromchúiseach do Dejah Thoris, agus ní raibh saineolaithe Helium in ann ach í a choinneáil beo, gan í a leigheas. Mar sin, chuaigh John Carter agus a chuid cairde ar lorg Ras Thavas, le súil is go mbeadh seisean ábalta banphrionsa Helium a chur ar bhealach a bisithe arís. Bhí Morbus, oileán a raibh saotharlann Ras Thavas suite air, ina thranglam, áfach, ag na hormadi. Fir shaorga ab ea na hormadi, agus iad cruthaithe ag Ras Thavas, ach, cosúil le harrachtach Frankenstein, ní raibh Ras Thavas in ann iad a choinneáil faoi smacht. Mar sin, bhí cuidiú John Carter agus na laochra eile de dhíth le ceannairc na hormadi a chloí.
* Llana of Gathol
San úrscéal fada eipeasódach seo, chuaigh John Carter ag eitilt ina aonar, agus tháinig sé trasna ar choilíneacht dheireanach na n-Orovars. D'iompaigh sé amach gur dream an-sibhialta ab ea iad, ach mar sin féin, theilg a jeddak siúd Carter chun báis leis an gcoilíneacht a choinneáil faoi cheilt ar an domhan taobh amuigh. Mar sin féin, d'éirigh le Carter éalú ó na hOrovars in éineacht le duine acu siúd, an cogaí óg Pan Dan Chee. Casadh Llana, iníon Gahan agus Tara, ar an mbeirt acu sa bhealach, agus thosaigh siad an turas fada go Helium. Is iomaí eachtra a d'éirigh dóibh, áfach, sular tháinig siad a fhad sin, agus iad ag cur catha ar na foghlaithe dubha, ar shaighdiúirí Hin Abtol, impire Pankor, agus ar fhir dhofheicthe Invak. Agus, ar ndóigh, d'éirigh Llana agus Pan Dan Chee mór le chéile.
Stephen Hawking
Bhí staidéar déanta aige ar thús na cruinne, agus ar an tionchar a n-imreoidh an fhisic chandamach ar a cinniúint.
Cé go raibh an t-uafás gradam faighte aige, ar nós Bonn Albert Einstein 1979, Ord Impireacht na Breataine (Ceannasaí) 1982, Duais Wolf san Fhisic 1988, Gradam Phrionsa Asturias (1989), Gradam Eolaíochta an Phobail (2006) agus Bonn Uachtaráin na Saoirse (2009), ní raibh duais Nobel bronnta air.
Luathshaol
Rugadh Hawking ar an 8 Eanáir 1942, in Oxford i Sasana (300 bliain go baileach i ndiaidh bás Galileo). Frank agus Isobel is ainm dá thuistí. Bhuail siad le chéile roimh thús an Dara Cogadh Domhanda, agus bhog siad ó Londain go hOxford ar mhaithe le sábháilteacht ón Luftwaffe. In ainneoin ganntanas airgid, d'fhreastail siad beirt ar Ollscoil Oxford. Rinne Frank staidéar ar leigheas, agus rinne Isobel staidéar ar fhealsúnacht, ar pholaitíocht agus ar eacnamaíocht. Rugadh Stephen don lánúin ar dtús. Ansin bhí beirt iníon acu, Philippa agus Mary, agus d'uchtaigh siad Edward sa bhliain 1956. De réir dealraimh, clann corr aisteach ab ea iad.
Chuir Frank agus Isobel an-bhéim ar oideachas, ach níor thaitin an bhunscoil mórán le Hawking. Ní raibh a ghráid thar mholadh beirte go dtí go raibh sé ina dhéagóir.
B'ansin a bhuail sé le Dikran Tahta, múinteoir mata a thug spreagadh dó, agus thosaigh sé ag léiriú an-chumas sa mhata agus sna hábhair eolaíochta. "Einstein" an leasainm a chuir a chomhscoláirí air.
Ollscoil
Dé réir a chéile, shantaigh Hawking staidéar a dhéanamh ar mhata san ollscoil, ach ba mhian lena athair go ndéanfadh sé staidéar ar leigheas. Ní raibh cúrsa mata ar fáil in Ollscoil Oxford ag an am áfach, agus mar sin, shocraigh Stephen cúrsa a dhéanamh san fhisic agus sa cheimic. Bronnadh scoláireacht air, tar éis dó beagnach marcanna iomlána a fháil sa scrúdú fisice i mí an Mhárta 1959. mion| Leabhar Bhí uaigneas, cumha agus leadrán ar Stephen agus é sa chéad bhliain in Ollscoil Oxford. Cheap sé go raibh an t-ábhar acadúil i bhfad róshimplí. Chun cuidiú leis buaileadh le cairde nua, fuair sé áit mar [[liagóir (coxswain) ar fhoireann rámhaíocht a na hollscoile. Spórt tábhachtach comórtasach ab ea é, agus d'éirigh sé cairdiúil le cuid mhór daoine mar gheall ar a áit ar an bhfoireann. Bhain míbhuntáistí leis sin áfach, mar b'iomaí uair a bhí sé buartha go gcuirfeadh an traenáil (sé huaire sa tseachtain) isteach ar a chuid staidéar. Ní raibh sé mícheart.
Níor chaith sé ach míle uair ag staidéar taobh istigh de thrí bhliain a fhochéime, agus bhí an-imní air an oíche roimh an scrúdú deireanach. Lá na scrúduithe, níor bhac sé le ceisteanna a bhí ag iarraidh freagraí fíorasacha, ach leis na ceisteanna teoirice fisice amháin. Rogha dhainséarach é seo, mar shantaigh sé staidéar a dhéanamh ar an gcosmeolaíocht in Ollscoil Cambridge, agus bhí céim céad onóracha uaidh mar choinníoll iontrála. Nuair a tháinig na torthaí amach, bhí a mharcanna díreach idir céim céad onóracha agus céim dara honóracha. Bhí air Viva (scrúdú cainte) a dhéanamh, rud a chuir an-imní air, mar chreid sé go raibh sé ina mhac léinn achrannach leisciúil, i súile a léachtóirí.
Sa Viva, cuireadh ceist air faoina chuid pleananna don todhchaí agus d’fhreagair sé: “Má thugann sibh céim céad onóracha dom, rachaidh mé go Cambridge. Má fhaighim céim dara honóracha, fanfaidh mé in Oxford. Mar sin, ceapaim go dtabharfaidh sibh céim céad onóracha dom.“ Bhí a fhios ag na scrúdaitheoirí go raibh siad ag plé le duine a bhí i bhfad níos acadúla ná iadsan, agus i ndiaidh dó céim céad onóracha a fháil, chuir sé tús lena chuid staidéir iarchéime i Halla na Tríonóide, Cambridge i mí Mheáin Fhómhair 1962.
Bliain dheacair ab ea 1963 do Hawking áfach. Ar dtús, bhí díomá air go raibh sé ag obair leis an gcosmeolaí Dennis William Sciama, in ionad an réalteolaí cháiliúil Fred Hoyle. Ní raibh Stephen sásta lena chuid thraenáil sa Mhata ach oiread. Ní leor é dá chuid oibre sa chosmeolaíocht nó sa choibhneasacht ghinearálta. Ach, dáiríre, b’shin an chloch ba lú ar a phaidrín. mion|hipitéis eantrópachta Bekenstein–Hawking|clé
Galar néarón luadrach
Thosaigh a chuid sláinte ag trá. D’éirigh sé an-chiotach, bhí deacrachtaí aige agus é ag rámhaíocht, tháinig mungailt ina chuid cainte agus uair amháin, thit sé síos staighre san ollscoil ag buaileadh a cheann go dona. An Nollaig sin, thóg a mhuintir chuig an dochtúir é, agus cuireadh tús le himscrúduithe leighis. Agus é aon bhliain is fiche d'aois, fuarthas amach go raibh galar néarón luadrach air. Dúradh leis nach mbeadh níos mó ná dhá bhliain fágtha aige ar an saol seo.
Thit Hawking isteach in umar na haimléise, agus ag am amháin, bhí sé ar tí stop a chur lena chuid staidéar. Ach níor mhair an fhéintrua. San ospidéal, chonaic sé buachaill óg ag fáil bháis ó leoicéime, agus gan mhoill, tháinig athrú intinne air. Dhá bhliain ina dhiaidh sin, bhí sé pósta, bhí tráchtaireacht scríofa aige ar dhúphoill, bhí Ph.D bainte amach aige agus bhí post faighte aige mar léachtóir i gCambridge.
Pósadh
link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Accretion_disk.jpg|mion|Taispeánann an pictiúr seo déréalta atá comhdhéanta as gnáth[[réalta agus dúpholl. |clé]] Cara le deirfiúr Hawking ba ea Jane Wilde. Bhuail sí le Stephen den chéad uair ag cóisir Chinn Bliana i 1962, agus tamall ina dhiaidh sin, thosaigh siad ag siúl amach le chéile. Chuidigh sí go mór leis nuair a bhuaileadh tinn é, agus i mí Dheireadh Fómhair 1964, bhí siad idir dáil agus pósadh. Dúirt Hawking féin gur thug an cleamhnas dóchas sa saol dó, agus pósadh iad ar an 14ú Iúil 1965. Rugadh mac dóibh, Robert, sa bhliain 1967, tháinig Lucy ar an saol sa bhliain 1970, agus saolaíodh Timothy sa bhliain 1979.
An Corann
mion|clé|An Corann Is barúntacht suite i gContae Shligigh é an Corann.
Stephen Hawking
Pósadh
Fuair Hawking post in Pasadena, California sa bhliain 1974. Faoin am seo, bhí sé i gcathaoir rotha. Ní raibh sé in ann scríobh níos mó. Bhí an t-uafás brú ar Jane mar gheall ar chúram na bpáistí agus a fhir chéile. Ba mhian léi cuireadh a thabhairt do mhac léinn iarchéime teacht chun cónaí leo chun cabhrú le cúram Stephen. D’aontaigh sé glacadh leis seo. Bernard Carr a rinne an post seo ar dtús, agus Don Page an dara duine, ar theacht abhaile dóibh ó Pasadena.
Bhí níos mó ama ag Jane di féin ansin, agus thosaigh sí ag canadh i gcór áitiúil. I mí na Nollag 1977, bhuail sí leis an orgánaí Jonathan Hellyer Jones, agus d’éirigh sé an-chairdiúil léi agus lena clann. Deich mbliana níos déanaí, bhí Jane agus Jonathan i ngrá le chéile.
De réir dealraimh, ghlac Stephen Hawking leis seo agus bhí sé tuisceanach faoi, ar choinníoll go leanfadh sí ar aghaidh ag taispeáint cion agus grá dó freisin. Ní raibh sé i gceist ag Jane nó ag Hellyer Jones an teaghlach a bhriseadh suas áfach, agus ar feadh na mblianta, ní raibh eatarthu ach grá platónach.
1990idí: Colscaradh
D’eascair an-choimhlint idir Jane agus Stephen. Leis na banaltraí agus na cúntóirí uilig ina teach, bhí an easpa príobháideachais ag cur isteach go mór ar Jane. Bhí clú agus cáil ar Hawking, agus in agallamh amháin, rinne Jane cur síos ar a ról sa phósadh mar ‘an duine a n-inseodh do Stephen nach Dia é.’
Bhí tuairimí an-difriúil ag an mbeirt faoi chúrsaí reiligiúin freisin. Bhí creidimh láidir Críostúil ag Jane, ach ní raibh ag Stephen, rud a chruthaigh teannas sa ghaol eatarthu. D'admhaigh sé go poiblí gur aindiachaí ba ea é.
Ag deireadh na 1980idí, bhí dlúthchairdeas tar éis fás idir Stephen agus Elaine Mason, banaltra dá chuid. Chuir a pearsantacht, a ceanndánacht agus a cosantacht imní mhór ar chlann agus ar chairde Hawking, ach níor éist Stephen leo. I mí Feabhra 1990, d’inis Stephen do Jane go raibh sé ag scaradh uaithi, chun a bheith le Mason. D’fhág sé teach a mhuintire, agus tar éis dó colscaradh a fháil ó Jane sa bhliain 1995, phós sé Mason, ag rá "It's wonderful—I have married the woman I love."
Chuir an pósadh seo brón agus uaigneas ar theaghlach Stephen, a mhothaigh díbeartha agus imeallaithe uaidh. Tháinig an imní orthu, go háirithe sna blianta ag tús na mílaoise, nuair a chreid siad féin agus a fhoireann leighis go raibh sé ag fulaingt  de bharr mí-úsáid chorpartha. Chuaigh na póilíní i mbun fiosrúcháin, ach chuir Hawking stop leo, agus dúnadh an Cháisc nuair a dhiúltaigh Stephen ráiteas a thabhairt nó gearán dhéanamh. Go ciúin sa bhliain 2006, fuair Stephen colscaradh ó Mason, agus d’athbhunaigh sé an dlúthghaol le Jane, lena pháistí agus lena gharpháistí.
2000idí
Sa bhliain 2005, tháinig meath níos measa ar shláinte Hawking. B’iomaí uair nach raibh sé ábalta análú i gceart. Bhí aerálaí uaidh go minic, agus chaith sé go leor tréimhse difriúla san ospidéal. D’éirigh rudaí níos measa fós nuair a chaill sé cumhacht a mhéara. mion|"Black Hole Light" ag Mark Champkins, bronntanas do Stephen Hawking|cléAch lean sé ar aghaidh go cróga misniúil agus thosaigh sé ag úsáid matán ina leiceann chun cumarsáid a dhéanamh tríd an ríomhaire. Ní raibh sé in ann ach focal amháin sa nóiméad a chur in iúl áfach. Leis seo, bhí dainséar ann go dtiocfadh bréagchóma nó siondróim iniata air. Mar sin, d’oibrigh Hawking le saineolaithe agus le taighdeoirí ar chórais nua a n-aistreoidh patrúin a inchinne nó a ghothaí gnúise go focail. Bhí dul chun cinn mór déanta aige le hIntel, agus cruthaíodh an aip ‘Swiftkey’ dó, a chabhraíonn leis agus le daoine eile atá ag fulaingt ó Phairilis. mion|Stephen agus Lucy Hawking, 2009|cléBhí sé mar mhaoirseoir do 39 mac léinn PhD. D’éirigh sé as a phost mar Ollamh Lucasian an Mhata sa bhliain 2009 (post a bhí ag Isaac Newton tráth). D'fhan sé ag obair i gCambridge mar stiúrthóir taighde i réimse an Mhata Fheidhmigh agus na Fisice Teoirice.
Taighde agus Tuairimí
Pléann a thaighde le cosmeolaíocht, teoiric na hOllphléisce mar bhunús na Cruinne, dúphoill, agus singilteachtaí. I measc a chuid leabhar tá : mion|2013|clé => Féach freisin: radaíocht Hawking (Saghas radaíochta a réamhinis Stephen Hawking i 1 974 go n-astódh dúphoill go leanúnach.)
Tuairimí
Bhí go leor tuairimí aige faoi chúrsaí polaitiúla freisin. Tugann sé tacaíocht do Pháirtí an Lucht Oibre, agus vótáil sé d’Al Gore i dtoghchán 2000. mion|Lucy Hawking, a iníon, ag tabhairt Stephen Hawking i láthair ag léacht ag [[NASA|clé]]D’ainmnigh sé ‘coir chogaidh’ ar ionradh na hIaráice sa bhliain 2003. Rinne sé baghcat ar chomhdháil in Iosrael mar gheall ar pholasaithe Iosrael i leith muintir na Palaistíne. Chuaigh sé i mbun feachtais ar son dí-armáil núicléach.
Léirigh sé tacaíocht do thaighde gaschille agus do chúram sláinte uilíoch. Impíonn sé ar Rialtais dhomhanda dul i ngleic le hathrú aeráide.
I mí Mheáin Fhómhair 2013, thug sé tacaíocht do dhaoine a bhí ag troid ar son reachtaíochta i leith féinmharaithe cuidithe do dhaoine le tinneas foirceanta. Sa bhliain 2014, vótáil sé in aghaidh neamhspleáchas na hAlban sa reifreann.
Sna nóchaidí, faoi dheireadh, ghlac Hawking ról mar eiseamláir do dhaoine faoi mhíchumas. Thug sé go leor léachtaí agus ghlac sé páirt i neart gníomhaíocht tiomsaithe airgid.
Chun dúil an phobail a mhúscailt sa spáseitilt, agus chun fiúntas daoine faoi mhíchumas a léiriú, sa bhliain 2007, rinne sé eitilt domhaintharraingt nialais i "Vomit Comet".
I mí Lúnasa 2012, D’aithris Hawking an phíosa "Enlightenment" i searmanas oscailte Chluichí Parailimpeacha an tSamhraidh.
D’eisíodh scannán dírbheathaisnéiseach Hawking sa bhliain 2013. Ghlac sé le dúshlán an bhuicéid oighir i mí Lúnasa 2014 chun feasacht faoi Ghalar néarón luadrach a chur chun tosaigh agus chun airgead a bhailiú le haghaidh tuilleadh taighde. Mar gheall ar an niúmóine a bhí air i 2013, caitheadh an t-oighear ar a pháistí ina áit.
Bhí ról ag Stephen in eipeasóid Star Trek: The Next Generation sa bhliain 1993. Úsáideadh a ghuth sintéiseoir san amhrán "Keep Talking" le Pink Floyd, agus arís eile sa bhliain 1999 in eipeasóid The Simpsons. Tá sé le feiceáil i go leor clár faisnéise faoina shaol féin, ar nós: Bhí Hawking le feiceáil mar aoi sa chlár Futurama agus The Big Bang Theory. mion|2017|cléBhí ról aige i bhfógraí teilifíse chomh maith, ag fógairt cathaoireacha rotha, National Savings, British Telecom, Specsavers, Egg Banking, agus Go Compare.
Mar gheall ar mhéid na cruinne, is dóigh leis go bhfuil seans maith ann go maireann neacha neamhshaolta, ach creideann sé gur chóir dúinn teagmháil leo a sheachaint. Measann sé freisin go mbeidh ról nach beag ag intleacht shaorga i gcinniúint an chine dhaonna a stiúradh, san am atá romhainn, ach gur chóir dúinn a bheith iontach cúramach ar fad leis. Ceapann sé go bhfuil an domhan i mbaol, mar gheall ar ‘cogadh tobann núicléach, víreas atá cruthaithe ag innealtóireacht ghéiniteach, nó contúirt eile nár smaoinigh muid air go fóill.’ Bhí Stephen buartha faoina todhchaí, gan aon agó.
Chreid sé go raibh an spáseitilt agus coilíniú sa spás riachtanach chun cinniúnt an chine dhaonna a chinntiú.
Oidhreacht
D'éag Hawkins ar an 14 Márta 2018 i gCambridge. Fuair sé bás suaimhneach de réir a mhuintire, gan aon mhionsonraí a thabhairt faoi.
Tá sé deacair cur síos a dhéanamh ar an méid oibre a bhí déanta ag Hawkins ina shaol an méid leabhair, aistí agus tráchtaireachtaí atá scríofa aige an méid díospóireachtaí a bhí aige le heolaithe eile an méid léachtaí atá tugtha aige an méid taistil atá déanta aige nó an méid gradam a bhí buaite aige. Ach ba shaoi gan aon agó é. Bhí meas mór tuillte aige mar gheall ar a acadúlacht agus a meon láidir ceanndána, a sháraíonn deacrachtaí a bhrisfeadh an gnáthdhuine.
Is iomaí foirgneamh atá ainmnithe in ómós dó,mion|333x333px|Hawking, Stephen W.; George Ellis (1973) The large scale structure of space-time, Cambridge University Press, p. 152 ISBN: 0-521-09906-4. OCLC: 16002677. )
Woodside Park
Is baile é Woodside Park atá suite sa bhuirg Barnet, Londain Thuaidh.
Jessica Alba
Is aisteoir teilifíse agus scannán agus mainicín Meiriceánach í Jessica Marie Alba (rugadh 28 Aibreán, 1981). Bhunaigh sí The Honest Company sa bhliain 2011.
Ina dhiaidh sin, bhí páirt ag Alba i roinnt scannán, lena n-áirítear Honey (2003), Sin City (2005) agus Good Luck Chuck (2007). Tá roinnt dámhachtainí buaite aici as a cuid aisteoireachta. I measc na ndámhachtainí seo tá an dámhachtain “Choice Actor” ag an Teen Choice Award agus an Saturn Award. Bhain sí an dá ghradam seo as a cuid aisteoireachta sa tsraith Dark Angel.
Bhí sí liostaithe sa rannóg "Hot 100" de Maxim gach bliain ó 2003 go 2007, agus vótáil FHM í World's Sexiest Woman (an Bhean is-Gnéasúil sa Domhan) sa bhliain 2007. I Mí Márta 2007, d'úsáideadh pictiúr di ar chlúdach Playboy gan cead an aisteora. Níos déanaí, mar thoradh air sin, tionscnaíodh cás dlí idir Jessica agus Playboy.
Luathshaol
Rugadh Alba i Pomona, California. De shíolrach Danmhairgach, Éireannach, Albanach, Sasanach, Breatnach, Gearmánach agus Ceanadach-Francach a máthair, Catherine. Is Meicsiceach-Meiriceánach é a hathair, Mark, de shíolrach Giúdach-Seafardach, Spáinneach agus Máigeach. Tá deartháir níos óige aici darb ainm Joshua. Bhí athair Alba san Aerfhórsa agus mar thoradh ar a ghairm bheatha bhí cónaí orthu i go leor áiteanna éagsúla, i mBiloxi, Mississippi agus Del Rio, Texas, sular fhill siad ar Chalifornia nuair a bhí sí naoi mbliana d'aois. Bhí drochshláinte aici nuair a bhí sí óg. , Bhí scamhóga leathshleabhctha aici, bhí niúmóine uirthi ceithre nó cúig huaire sa bhliain agus bhí fadhbanna aici le haipindic réabtha agus cist chéislíneach. Chuir Alba in iúl go raibh neamhord éigníoch dúghafach uirthi nuair a bhí sí óg. Bhí an plúchadh uirthi freisin ó bhí sí ina leanbh. De réir a chéile, bheadh Alba scoite amach ó leanaí eile ar scoil, toisc go raibh sí san ospidéal chomh minic sin. Mar gheall ar a tinnis, ní raibh aithne mhaith ag aon duine uirthi chun cairdeas a dhéanamh léi. Dúirt sí gur chuidigh gluaiseacht rialta a teaghlaigh lena leithlisiú óna comhghleacaithe. D'imigh sí ar aghaidh ón Ardscoil Claremont ag aois 16, agus d’fhreastail sí ar an Atlantic Theatre Company ina dhiaidh sin.
Gairm
clé|mion|Alba sa bhliain 2007 Bhí Alba ag iarraidh aisteoireacht ó bhí sí cúig bliana d’aois. Thóg sí a céad rang aisteoireachta nuair a bhí sí 12. Shínigh gníomhaire aisteoireachta í naoi mí ina dhiaidh sin. Bhí a céad ról scannáin i Camp Nowhere sa bhliain 1994. Ar dtús, níor fostaíodh í ach ar feadh coicíse, ach	d'oibrigh sí ar feadh dhá mhí nuair d'éirigh aisteoir eile as.
Bhí páirt ag Alba in dhá fógraíochtaí náisiúnta nuair a bhí sí ina leanbh. Bhí ceann acu seo ar son Nintendo agus an ceann eile do JC Penney. Bhí ról Jessica aici i dtrí eipeasóid den tsraith grinn Nickelodeon The Secret World of Alex Mack. Bhí an ról de Maya sa tsraith theilifíse Flipper ag Alba. Ba gharda tarrthála í a máthair, agus mhúin sí do Jessica snámh sula bhféadfadh sí siúl. Is tumadóir scúba deimhnithe í.
Sa bhliain 1998, bhí páirt aici i Brooklyn South, in dhá eipeasóid de Beverly Hills, 90210 agus in eipeasóid de The Love Boat: The Next Wave. Tar éis bhain Alba céim ardscoil amach, rinne sí staidéar ar aisteoireacht le William H. Macy agus a bhean, Felicity Huffman, ag an Atlantic Theatre Company.
D'éirigh sí níos cáiliúla i Hollywood tar éis a páirt le Drew Barrymore greann rómánsúil Never Been Kissed sa bhliain 1999, agus a príomhról sa scannán grinn-uafás 1999 Idle Hands. Roghnaíodh í as grúpa 1,200 aisteoir don ról an tsaighdiúra géin-innealtóireachta ar an tsraith theilifíse ficsean eolaíochta FOX, Dark Angel. Bhí an tsraith ar siúl ar feadh dhá shéasúr ó 2000 go 2002. Moladh Alba do Golden Globe as a cuid oibre ar an tsraith sin. Nuair a bhí sí ag traenáil le bheith in Dark Angel, bhí uirthi lán aclaíocht a dhéanamh, agus thug sí go leor ocras di féin. Dúirt sí “Bíonn neamhoird itheacháin ar a lán cailíní, agus mise freisin. D'éirigh mé dúghafa leis." Bhí neamhord éigníoch dúghafach agus taomanna scaoill uirthi freisin. Dúirt sí go bhfuil sí ag cócaireacht di féin ó dhá bhliain déag d’aois, ionas nach n-éireodh sí chomh ramhar le duine den teaghlach.
Tá cuid de na róil scannáin is cáiliúla ag Alba mar rinceoir i Sin City, agus mar Sue Storm, sna Fantastic Four, an Bhean Dofheicte Marvel Comics. Bhí páirt aici freisin in Into the Blue sa bhliain 2005, agus i Good Luck Chuck cúpla bliain ina dhiaidh sin. Sa bhliain 2008, d’imir Alba a céad ról scannán uafáis in The Eye, athleagan de scannán Hong Cong. Mí Feabhra, cuir sí searmanas Academy of Motion Picture Arts and Sciences i láthair. Níos déanaí sa bhliain, bhí páirt aici sa Love Guru.
Bhí Alba i gcúig scannáin sa bhliain 2010, Little Fockers agus The Killer Inside Me san áireamh. An bhliain dár gcionn, bhí sí i Spy Kids 4.
Íomhá phoiblí
deas|mion|175x175px|Alba Sa bhliain 2007, liostáil Maxim Magazine Alba mar uimhir 2 ina "Top 100", taobh thíos de Lindsay Lohan. Bhí sí ar chlúdach na hirise GQ mí Mheithimh 2007. Mí na Bealtaine, tar éis ocht milliún vóta, dúirt FHM (eagráin na Ríocht Aontaithe agus Stáit Aontaithe Mheiriceá) gurbh ise an “Bean Is Gnéasúil sa Domhan, 2007”. Fuair sí Teen Choice Award mar Aisteoir Rogha agus Gradam Satarn don Aisteoir Is Fearr (Teilifís) as a ról in Dark Angel, agus ainmniúchán Golden Globe. Sa bhliain 2006, fuair sí Gradam Scannán MTV as "Léiriú Is Gnéasúil" do Sin City.
Ar chlúdach eagrán mhí Márta 2006, dúradh san iris Playboy go raibh Alba i measc na "25 Duine Cáiliúla is Gnéasúil" agus “Réalta Gnéis na Bliana”. Chuir sí an dlí ar Playboy as pictiúr di a úsáid gan a cead. Mar sin féin, d'éirígh sí as an gcás dlí ina dhiaidh sin, nuair a fuair sí leithscéal pearsanta ó úinéir Playboy, Hugh Hefner. D'aontaigh sé síntiúis a thabhairt do dhá charthanas a dtacaíonn Alba leo.
Saol pearsanta
deas|mion|315x315px|Alba ag an gcéad taibhiú do The Eye i 2008 Mar Chaitliceach Rómhánach a tógadh Alba. Nuair a bhí sí ina déagóir, d'iompaigh sí ina Críostaí Athbheirthe. D’fhág sí an eaglais tar éis ceithre bliana mar shíl sí gur rinneadh breithiúnas uirthi ar an cuma a bhí uirthi. Dúirt sí go gcreideann sí fós i nDia cé nach ball den eaglais í.
Ní raibh Alba ar an scáileán nocht riamh. Thug stiúrthóirí an scannáin, Frank Miller agus Robert Rodriguez, an rogha di a bheith nocht i Sin City. Dhiúltaigh sí, ag rá, "Ní dhéanaim an nochtacht. Ní féidir liom. B’fhéidir go fágann sé sin droch-aisteoir dom. B’fhéidir nach bhfostófar mé i roinnt rudaí. Ach tá an iomarca imní orm".
Thosaigh Alba cumann le ball eile den fhoireann aisteoirí, Dark Angel, Michael Weatherly, agus iad ag scannánaíocht. Údar chonspóid a bhí sé seo, toisc go raibh sé 13 bhliain níos sine ná í. D'iarr sé uirthi é a phósadh ar a fichiú breithlá, ach bhris siad suas tar éis ceithre bliana le chéile. Faoi ceist leanaí, dúirt sí, "Táim an-ghirseach maidir le páistí. Bíodh leanaí i mo timpeall mo shaol ar fad mar is mise an ceann is sine as 15 col ceathrar – tá mé ag athrú (clúidíní) ó bhí mé sé bliana d’aois... Ba mhaith liom cúpla a bheith agam, cinnte."
Is Daonlathach í Alba agus d’fhreastail sí ar Choinbhinsiún Náisiúnta Daonlathach 2012 chun a tacaíocht a thabhairt d’atoghadh an t-Uachtaráin Obama.
Yusra Mardini
Is snámhóir as An tSiria í Yusra Mardini (rugadh 5 Márta 1998). Tá sí ag glacadh páirte i gCluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016 ar foireann Lúthchleasaithe Oilimpeacha Teifeach. Rugadh isteach i dteaghlach Críostaí í. Tógadh sa Damaisc í mar a thraenáil sí mar shnámhóir. I ndiaidh scrios theach a theaghlaigh rinne sí a bealach go dtí an Eoraip. Cónaíonn sí i mBeirlín na Gearmáine.
Dalston
Is baile é Dáilstean atá suite sa bhuirg Heacnaí, Londain Thoir.
90
Básanna
90er
Arnold Schwarzenegger
Is aisteoir agus polaiteoir i Stáit Aontaithe Mheiriceá é Arnold Alois Schwarzenegger (a rugadh ar an 30 Iúil 1947). An 38ú Gobharnóir California a bhí ann. clé|mion|218x218px|1974 As an Ostair is ea é, agus bhí cáil bainte amach aige mar chorpfhorbróir agus mar aisteoir, i scannáin aicsin go minic. sula ndeachaigh sé isteach sa pholaitíocht mar iarrthóir an Pháirtí Phoblachtaigh do phost ghobharnóir Chalifornia. clé|mion|173x173px|1991
Saol
Rugadh Schwarzenegger i dThal bei Graz, san Ostair. Tógaint chrua a bhí aige; ags athair tíoránach brúidiúil a mhúnlaigh gnéithe dá phearsantacht.
Bhog sé go SAM sa bhliain 1968, agus in aois 21 dó. Bhí rath nach beag aige mar chorpfhorbróir. Bhí craobh an domhain, "Mr Olympia", buaite faoi shé aige idir 1970 and 1975. clé|mion|250x250px|2003
Aisteoireacht
clé|mion|191x191px|2012 Thosaigh sé ag aisteoireacht Hollywood i 1975. Thánig a chéad scannán amach i 1976, an gheandrámaíocht Stay Hungry le Jeff Bridges.
Ba i 1984 a deineadh a chóta bán nuair a fuair sé ról an mheaisín mharfaigh i saothar duairc foréigneach iontach le James Cameron, The Terminator, ,. Vae leis ansin le saothair mhór-ráchairte cosúil le Predator (1987), Twins (1988), Kindergarten Cop (1990), True Lies (1994), Total Recall. agus a lán eile nach iad.
Polaitíocht
clé|mion|237x237px|2019 Faoi thosach na mílaoise bhí Arnold ag éirí corrthónach. Bhí sé pósta (le Maria Shriver, neacht JFK)  agus clann air, an leathchéad cnagtha aige agus a shaol aisteoireachta ag imeacht le fána ábhairín. Réitigh a cháil, a shaibhreas agus tuiscint pholaitiúil na gCinnéideach an tslí pholaitiúil dó.
D’éirigh leis sa toghchán athghairme i gCalifornia in 2003 agus toghadh mar Ghobharnóir é. Ghlac Schwarzenegger mionn an Ghobharnóra ar an 17 Deireadh Fómhair 2003. Tharla sin in ainneoin go dtáinig líomhaintí faoi chiapadh gnéis chun cinn i rith an fheachtais. Dúirt Ted Kennedy ag an am, nuair a cuireadh in iúl dó go raibh Schwarzenegger díreach tofa mar ghobharnóir ar Chalifornia: “Léiríonn toghadh Arnold go bhfuil muid ag maireachtáil go cinnte i náisiún inimirceach.”
Cogad Gáedel re Gallaib
Dréacht meánaoiseach Gaelach is ea Cogadh Gael le Gaill (Meán-Ghaeilge Cogad Gáedel re Gallaib) a insíonn foghlacha na Lochlannach agus Uí Íomhair in Éirinn, agus an cogadh mór a throid an rí Gaelach, Brian Bóramha, ina n-éadan, ag tosú le Cath Sulcoit sa bhliain 967, agus sa deireadh Cath Chluain Tarbh sa bhliain 1014, inar maraíodh Brian cé gur bhuaigh a ghaiscígh.
Arnold Schwarzenegger
Polaitíocht
Thosaigh Schwarzenegger a dhara théarma san oifig ar an 5 Eanáir, 2007.
Cogad Gáedel re Gallaib
thumb|[[Cath Chluain Tarbh le Hugh Frazer]]
Arnold Schwarzenegger
Polaitíocht
Tháinig Jerry Brown, ball den Pháirtí Daonlathach, ina dhiaidh sa phost sin sa bhliain 2011.
Cogad Gáedel re Gallaib
De réir scoláirí an lae inniu, is éard atá ann in Cogad Gáedel re Gallaib ná "bolscaireacht den scoth", scríofa i "stíl mórfhoclach agus lán d'áibhéil thírghrách." Is foinse luachmhar fós í an chroinic faoi Ré na Lochlannach in Éirinn, cé gurb amhrasach é a cruinneas.
Arnold Schwarzenegger
Aisteoireacht arís
Bhíodh Schwarzenegger le feiceáil in The Expendables 2 (2012), agus bhi páirt lárnach in The Last Stand (2013) agus ansin Escape Plan (2013)l e Sylvester Stallon, Sabotage (2014), The Expendables 3 (2014),Terminator Genisys (2015),   Conan the Conqueror,  Why We're Killing Gunther (2016)  agus Terminator: Dark Fate (1 Samhain 2019) le James Cameron. Bhí Schwarzenegger seacht mbliana le cois an trí scór nuair a tháinig Terminator Genisys amach, agus dá bhrí sin, ní raibh an teacht i láthair céanna aige. ‘Old, but not obsolete,’ a dúirt Terminator Arnie go deisbhéalach.
Cogad Gáedel re Gallaib
Stair agus tionchar an téacs
Bunaithe ar fhianaise inmheánach, ina measc tráchtaí ar fhionnó Bhriain, Muircheartach Ua Briain (bás 1119), moladh gur cumadh an saothar go luath sa 12ú haois, am éigin idir 1103 agus 1111, 'sé sin, céad bliain ar a laghad tar éis na n-imeachtaí luaite ann.
Arnold Schwarzenegger
Teangacha
Ní cainteoir Béarla ó dhúchas é Schwarzenegger agus tá clú ar a bhlas cainte. Bhí sé admhaithe aige gur féidir leis Béarla a labhairt gan aon bhlas ach go gcothaíonn sé é i gcónaí mar go mbíonn an lucht féachana ag súil leis.
Cogad Gáedel re Gallaib
Stair agus tionchar an téacs
Tá an-chuid den Cogad bhunaithe ar Annála Uladh. Ach sa tslí chéanna, tógadh é féin i bhfoinsí níos deireanaí isteach. Faightear altanna as Cogad sa saothar stairiúil Foras Feasa ar Éirinn den 17ú haois le Seathrún Céitinn, agus in am trátha, thóg James MacGeoghegan roinnt dóibhse ina shaothar isteach.
Arnold Schwarzenegger
Saol pearsanta
Bhí Schwarzenegger pósta le Maria Shriver, neacht le John F. Kennedy, agus ceathrar clainne acu. Fuair siad colscaradh sa bhliain 2011 i ndiaidh caidreamh le bean eile (duine dá bhfostaithe tí) a bheith nochtaithe,. Saolaíodh mac as an gcaidreamh céanna.
Cogad Gáedel re Gallaib
Stair agus tionchar an téacs
Caomhnaítear Cogad i dtrí théacs:
I measc saothar dá leithéid, tá Annála Easpacha na hÉireann agus níos déanaí Caithréim Chellacháin Chaisil.
Tá cosúlachtaí le fáil idir Cogad agus an sága íoslannach Njáls saga, a chumadh timpeall na bliana 1280. Mhol an scoláire Einar Olafur Sveinsson sa bhliain 1954 gur tógadh isteach ann sága den 13ú haois atá anois caillte, Brjáns saga ("Sága Bhriain"). Níltear ar aon intinn ámh maidir le gaol na téacsanna.
Struchtúr agus príomhphearsana
Tosaíonn an saothar le réamhrá fada, cumtha le hábhair luachmhara tógtha ó fhoinsí annálacha atá anois caillte a bheag nó a mhór. Tosaíonn an scéal féin le teacht an tíoránach Íomhar Luimnigh.
Ceathrú den Cogad iomlán, agus trian den scéal féin, is ea an chuid 'Mumha'. Is iad a leanas na príomhphearsana den chuid seo:
Cuirtear i láthair ansin an Dál gCais agus Mic Chinnéide, mar atá Mathghambhain (Mathúin) agus Brian Bóramha (Bórú). Déantar cúr síos ar saoil na beirte, a n-iliomad eachtraí le gaill san áireamh.
Tagann mianta míleata Bhriain chun críche nuair a chloíonn sé Aodh Ó Néill agus a thagann sé i gceannas ar chúige Uladh (LXXVII).
Cosnaíonn Brian Átha Cliath agus brúnn sé na hionróirí siar san fharraige isteach (CX).
I ndeireadh na dála, éagann Brian Bóramha ag Earl Brodar, cé go n-éiríonn le Brian é a ghoin go marfach. (CXIV)
Carachtracht Bhriain agus na ngall
Faightear sa téacs altanna fada, áibhéalta a chuireann i gcomparáid agus i gcodarsnacht na Gaeil agus na gaill.
Déantar cúr síos ar na Lochlannaigh (Uigingigh) le tréine agus cáineadh:
Mar mhalairt, deirtear gur macánta cróga iad Brian agus a mhuintir, agus luaitear go minic a gcráifeacht Chríostaí:
Déantar comparáid thairis sin idir Brian agus Ágastas and Alastar Mór, ag moladh fiú gurb é Murchadh mac Bhriain: The text draws heavily pearsana miotasacha agus Bíobalta, ag lua le Murchadh tréithe Earcail agus Samsón.
Tréith an tsaothair a théann any san aistriúchán is ea iliomad uama. As Cath Chluain Tarbh á chur i láthair, déantar cúr síos de scéal thairis ar gaiscí an Dáil Chais, ina bhfuil seacht n-aidiacht is fiche, scríofa i sraitheanna focal uamach.
Burgos Club de Fútbol
Club sacair atá suite i mBurgos, An Spáinn is ea Burgos Club de Fútbol.
Cogad Gáedel re Gallaib
Aidhm pholaitiúil
Is é fíor-aidhm na croinice ná Brian Bóramha a adhmholadh, agus dá bharr a mhaíomh go raibh Ard-Ríogacht na hÉireann tuillte aigesean agus ag a mhuintir, an Dál gCais, a bhí ag iarraidh ag am scríofa an ríogacht úd a choinneáil.
Deir údar an scéil gur barbaracha brúidiúla iad na Lochlannaigh, agus molann sé gur mar an gcéanna iad a sleachta as Baile Átha Cliath. Go hachomair, d'fhéadfadh gurbh iarracht é an ghaoth a bhaint as seolta na n-Áth Cliathach."
Bernard Cowen
Polaiteoir Éireannach is é Bernard Cowen (29 Eanáir 1932 – 24 Eanáir 1984). Bhí sé ina bhall de Fianna Fáil. Is é Brian Ó Comhain a mhac.
Eabhrac
Cathair mhúrtha stairiúil is ea Eabhrac ag cumar na haibhneacha Ouse agus Foss i ndeisceart Yorkshire Thuaidh i Sasana.
Is é Eabhrac an príomhbhaile contae dá réir seanchais den chontae stairiúil de Yorkshire ar a dtugann sé a ainm. Tá oidhreacht saibhir ag an gcathair agus chuir sé ar fáil an cúlbhrat do chúrsaí móra polaitiúla i Sasana i rith mórán den dá mhíle bliain dá shaol.
Finsbury Park, Londain
Is baile é Finsbury Park atá suite sa bhuirg Hackney, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 14,358 duine ina gcónaí ann.
Desmond Governey
Polaiteoir Éireannach is é Desmond Governey (11 Meán Fómhair 1920 – 29 Nollaig 1984). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Hackney Downs
Is baile é Hackney Downs atá suite sa bhuirg Hackney, Londain Thoir.
Luíne
Stair
Is dóigh gurbh i Luíne a rugadh Tadhg Dall Ó hUiginn, barúntacht Luighne i gContae Shligigh. Tá cruthú ar an dáta 1550 i gcáipéis in Oifig na nAnnála Poibl.
Dioscliosta The Voice of Ireland
Is éard atá i ndioscliosta an comórtas amhránaíochta teilifíse Éireannach The Voice of Ireland ná cúig albaim stiúideo, ceithre seinn leabhraithe, naoi singil is fiche.
Ångström
Is éard is angstram ann ná aonad faid a úsáidtear sa chriostalghrafaíocht agus i mbrainsí bainteacha fisice (Sualainnis: Ångström). Is í an tsiombail Å a sheasann dó, agus is ionann 1 Å agus 10 -10 m - is féidir a rá freisin gurb ionann aon nanaiméadar (nm) amháin agus deich n-angstram. Ní cuid de chóras idirnáisiúnta na n-aonad (SI) é an t-angstram. Fuair an t-aonad a ainm ón bhfisiceoir Sualannach Anders Ångström. Scríobhtar an tsiombail Å i gcónaí leis an comhartha idirdhealaitheach, mar atá an litir san aibítir Shualainnise. Is minic a scríobhtar ainm an aonaid i nGaeilge agus i mBéarla gan na comharthaí diaicritice, ach tá siad ann sna sainmhínithe oifigiúla.
Patrick Califia
Feimineach, údar, teiripeoir, agus gníomhaí Meiriceánach is ea Patrick Califia (a rugadh i 1954 i dTexas). Is fear trasghnéasach é Patrick Califia inniu.
Feimineach agus leispiach ab ea Califia le linn na seachtóidí agus hochtóidí, roimh a athrú.
Scríobh sé ábhar earótach sádmhasacach ar nós a leabhar Macho Sluts, agus sa bhliain 1978 bhí sé ar bhunaitheoirí Samois, grúpa sádmhasacach leispiach. Sna nóchaidí, chuir Califia suim i léinn trasinscnigh agus i ngníomhaíochas trasghnéasach.
Tá sé colscartha agus tá mac aige.
Mallorca
Is é Mallorca an t-oileán is mó sa Spáinn. Tá sé suite sa Mheánmhuir agus tá sé mar chuid den oileánra Bailéarach. Tagann ainm an oileáin ón Laidin insula maior, "oileán mór"; agus ansin Maiorica.
Tá clú ar an áit mar ionad turasóireachta i measc Eorpaigh mar na Sasanaigh, Gearmánaigh agus Éireannaigh.
Brian Fleming
Polaiteoir Éireannach is é Brian Fleming (20 Iúil 1946 – ). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
An Lár-Réigiún Thiar
Réigiún is ea An Lár-Réigiún Thiar i Sasana. Is iad Birmingham, Coventry, Stoke-on-Trent agus Wolverhampton na bailte is mó ann.
The Bart Wants What It Wants
Craoladh an t-aonú eipeasóid déag, "The Bart Wants What It Wants", den tríú sraith déag The Simpsons ar an 17 Feabhra 2002. Scríobh John Frink agus Don Payne an eipeasóid seo. D'fhéach 11.2 milliún duine ar an eipeasóid.
Meánscoil Phádraig
Tá Meánscoil Phádraig suite i nDroichead Nua, i gContae Chill Dara in Éirinn. Tá sí suite os comhar shéipéal paróiste Naomh Chonlaed. Bhunaigh Bráithre Phádraig an scoil i Sráid Charlotte ar an 26ú Lúnasa, 1958 agus 27 dalta ag freastal ar ranganna sa teach ina bhfuil bunscoil an pharóiste anois, taobh le teach an phobail. Osclaíodh an scoil san fhoirgneamh nua sa bhliain 1960 agus 48 dalta ann.
Anders Jonas Ångström
Fisicí a rugadh i Lögdö na Sualainne ab ea Anders Jonas Ångström (13 Lúnasa 1814 – 21 Meitheamh 1874). Rinne sé taighde ar theas, mhaighnéadas, is go príomha speictreascópacht. Ainmnítear an t-aonad faid, an t-angstram, as.
Dana
Is amhránaí, ceoltóir agus polaiteoir Éireannach í Dana nó Dana Rosemary Scallon. Rugadh í faoin ainm Rosemary Brown ar 30 Meitheamh 1951. Bhuaigh sí comórtas na hEoraifíse sa bhliain 1970 leis an amhrán All Kinds of Everything.
Bhí sí mar iarrthóir neamhspleách, i bhfad amach ar an eite dheis, i dtoghchán uachtaránachta na hÉireann sa bhliain 2011.
91
Básanna
90er
Bernard Markey
Polaiteoir Éireannach is é Bernard Markey (7 Samhain 1935 – 23 Iúil 2003). Bhí sé ina bhall de Fine Gael.
Cathair Saidhbhín
mion|225px|Cathair Saidhbhín Baile beag i gContae Chiarraí, Poblacht na hÉireann í Cathair Saidhbhín. Tugtar Cahirciveen (nó uaireanta Cahersiveen, Caherciveen, Cahirsiveen) air i mBéarla.
Teangacha
De réir dhaonáireamh 2006 bhí 1,247 daoine ina gcónaí i Cathair Saidhbhín. Labhair 29 duine (2.3%) Gaeilge go laethúil taobh amuigh den chóras oideachais.
Haggerston
Is baile é Haggerston atá suite sa bhuirg Hackney, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 10,376 duine ina gcónaí ann.
Hackney Wick
Is baile é Hackney Wick atá suite sa bhuirg Hackney, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 	11,734 duine ina gcónaí ann.
Seán Ó Sé
Iar-pheileadóir Éireannach is ea Seán Ó Sé, nó Jack O'Shea mar atá aithne air as Béarla (rugadh é ar an 19 Samhain, 1957 i gCathair Saidhbhín, Contae Chiarraí). Duine de na peileadóirí is fear riamh ab ea ‘Jacko’.
Imreoir an-rathúil agus cáiliúil ab ea é agus é ina pheileadóir le foireann idirchontae Chiarraí, ó 1977 go 1991. Bhuaigh sé seacht mbonn Uile-Éireann. Ba é Ó Sé captaen na foirne a bhuaigh Craobh Peile na hÉireann trí bliana as a chéile ó 1984 go 1986, agus ainmníodh é i bhFoireann na hAoise sa bhliain 1984.
Óengus mac Nad Froích
Rí Eoghanachta agus chéad Rí Críostaí na Mumhan ab ea Aonghas mac Nadha Fraoigh (Sean-Ghaeilge Óengus mac Nad Froích). Nadh Fraoch mac Cuirc ab ea a athair, agus Faochan, bean Bhriotanach ar a glaodh iníon Rí na Breataine uirthi, a mháthair. Dar le Seathrún Céitinn, bhí Aonghas i gcoróin le 36 bliain, rud a chuireann le fios gur thosaigh a réim sa bhliain 453.
mion|Baisteadh Aonghais ag [[Naomh Pádraig, gloine dhaite, Eaglais Naomh Ailbhe, Imleach.]]
Beathaisnéis
Bhaist Naomh Pádraig féin é ina Chríostaí i suíochán ríoga Chaisil agus ghearr sé cáin bhaiste ar na Muimhnigh a d'iompaigh ina gCríostaithe do Naomh Pádraig. Luaitear gur tugadh leath dá sliocht iomadúla isteach san eaglais. Bhaist Naomh Pádraig é le fuil agus é ag tiomáint a chrosaire trí chos an rí. D’éirigh an rí anchráifeach agus chruinnigh sé cléirigh timpeall air féin.
Sa bhliain 489, maraíodh Aonghas sa chath Cheann Losnadha i Magh Feá. Maraíodh fosta a bhean chéile Eithne Uathach iníon Criomhthainn, ar a glaodh "fuafar" uirthi. I measc na mbuathóirí bhí Iollann agus Oilill, mic Dúnlainn, agus Eochaidh Guineach de chlann Uí Bairrche iad uile as Laigin, agus Muircheartach mac Earca, rí ríthe Ailigh. Baineadh a cheann d'Iollan.
Faightear Aonghas sa téacs liteartha den 9ú haois, Tairired na nDéssi, inar bhronn sé tailte do threibh na nDéisi ar fána, cé go bhfuil an scéal suite i ré Cormaic mhic Airt, a deirtear gur mhair sé  200 bliain roimh Aonghas. Tá sé an chomh maith sna vitis éagsúla faoi Naomh Ciarán Saighre, mar mhórphatrún an naoimh.
Clann
Sinsear de thrí mhórchlann na nEoghanacht ba ea Aonghas san áireamh géaga Caisil, Oirthir Cliach agus Gleanndamhnach.
Homerton
Is baile é Homerton atá suite sa bhuirg Hackney, Londain Thoir.
Rawlinson B 512
Lámhscríbhinn Ghaelach de dheireadh an 15ú haois agus tús an 16ú haois is ea Rawlinson B. 512.
Faightear sa chnuasach idir fhilíocht agus phrós, an chuid is mó as Luath-Nua-Ghaeilge, agus roinnt as Laidin, nótaí as Béarla, scríofa ag roinnt scríobhaithe éagsúla. Tá 154 fóilió ann, ar phárpháipéar cuartó scríofa in dhá cholún. Roinntear an lámhscríbhinn ina cúig chuid, a bhí tráth imleabhair éagsúla:
Contae Restigouche, New Brunswick
Is contae i dtuaisceart New Brunswick é Restigouche. I 2011 bhí cónaí ar 32,594 duine sa chontae síos ó 33,834 duine i 2006.
Teangacha
Sa bhliain 2011 ba í an Fhraincis an teanga ba comónta i gcontae Restigouche agus í an mháthairtheanga do 20,150(63.7%) duine sa chontae, ba í Béarla an dara teanga is comónta agus í an mháthairtheanga do 10,690(33.8%) duine. Ba í Araibis an teanga neamh oifigiúil is comónta agus í an mháthairtheanga do 30(0.09%) duine.
Anóid
deas|200px|thumb|Anóid I gcill leictrealaithe nó feadán gásdíluchtúcháin, an leictreoid dhearfach a dtagann na leictreoin amach as an gcill nó an feadán tríthi. I mbataire, is í an leictreoid a bhfágann na leictreoin an bataire tríthi í. Is ainian an t-ian diúltach a eascnaíonn i dtreo na leictreoide dearfaí i leictrealú.
Páirc Stáit Letchworth
thumb|right|200px|Radharc ó Tharbhealach Portage i Mí Iúil Is páirc stáit í Páirc Stáit Letchworth atá suite in iarthar Nua-Eabhrac i Stáit Aontaithe Mheiriceá, 35 míle (56 km) thiar theas de chathair Rochester agus 60 míle (95 km) thoir theas de chathair Buffalo i gcontae Livingston (sna bailte darb ainm Leicester, Mount Morris agus Portage) agus i gcontae Wyoming (sna bailte Castile agus Genesee Falls). Tá an pháirc bordaithe ar 17 míle (24 km) ar fad, ag cuimsiú 14,350 acra (58 km2) de thalamh de chois na hAbhann Genesee. Laistigh den pháirc tá trí eas mhóra ar an abhainn agus b’fhéidir suas le caoga eas ar na craobh-aibhneacha a shníos isteach san abhainn mhór, maille leis an gcraosán a dheilbhigh an abhainn. Tá fálta carraige an chraosáin seo suas le 550 troigh (170 m) ar airde in áiteanna agus caolaítear iad go dtí 400 troigh (120 m) ar leithead os cionn an chinn láir de na trí eas. Is uaidh seo a thugtar an leasainm “Cainneon Mór an Oirthir” ar an gceantar.
Baisteadh an pháirc as William Pryar Letchworth, an fear a thiomnaigh an t-eastát de 1,000 acra (4 km2) arb é ceartlár na páirce é do Stát Nua-Eabhrac sa bhliain 1906. Faightear bealaí isteach na páirce in aice leis na háiteanna darb ainm Mount Morris, Perry, Castile agus Portageville. Imíonn bóthar (dhá lána nó trí) nua-aimseartha, ar a gcoinnítear dea-bhail, le taobh thiar an chraosáin, a chuireas ar chumas daoine a lán radharc spéiriúil de ghnéithe geolaíocha an chraosáin a fheiceáil.
thumb|left|200px|An tEas Íochtair Tá na trí phríomheas, a dtugtar an tEas Uachtair, an tEas Láir agus an tEas Íochtair orthu, suite i gcainneon Portage i ndeisceart na páirce, Bhaist na Meiriceánaigh dhúchasacha áitiúla, na Seinice, “She-ga-hun-da” (Gleanntán na dTrí Eas) ar an talamh timpeall an chainneoin seo agus chreidtí gur chuir an ghrian ina stad ag meán lae de thairbhe rí-éachtaí an Easa Láir (“Ska-da-dee”).