cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cloigtheach
Tá na cloigthithe idir 18 agus 40 méadar ar airde, agus is é an ceann ag Cill Mhac Dua an ceann is airde in Éirinn. Tháinig athrú ar an stíl thógála le himeacht na mblianta, cloch gharbh á úsáid ar dtús agus níos mó saoirseachta le feiceáil níos déanaí. Bíonn an doras idir dhá mhéadar agus sé mhéadar os cionn na talún, agus ní fhéadfaí dul suas ach le dréimire. Bhíodh urláir adhmaid iontu, idir dhá cheann agus ceithre cinn, agus dréimirí eatarthu. Scoilteanna caola sa bhalla a bhí sna fuinneoga. Díon cloiche a bhíodh orthu chomh maith, agus leagadh a lán acu sin le himeacht na mblianta le tintreach. Timpeall 120 cloigtheach a bhí in Éirinn, agus is fothraigh a bhformhór anois. Tá beagnach fiche cloigtheach ar fud na tíre i ndeachuí áfach, ceann an-cháiliúil i nGleann Dá Loch, ceann i gCluain Dolcáin i mBaile Átha Cliath, agus ar Loch Éirne. Tá cloigtheach le feiceáil ar thailte na hardeaglaise ag Brechin in Albain.
Breatnaigh
Is grúpa eitneach agus náisiún iad na Breatnaigh (An Bhreatnais: Cymry) a bhaineann leis an Bhreatain Bheag agus an Bhreatnais (ar a dtugtar freisin an Chomraig ).
Tugann John Davies le fios gur féidir le tionscnamh "náisiún na Breataine Bige" a rianú siar go dtí deireadh an 4ú haois agus tús an 5ú haois, tar éis imeacht na Rómhánach ón Bhreatain, cé gur cosúil go raibh na teangacha P-Cheilteacha á labhairt sa Bhreatain Bheag i bhfad níos faide na sin.
Úsáidtear an téarma 'Breatnaigh' le haghaidh daoine ón Bhreataine Bheag agus daoine le sinsearacht na Breataine Bige a airíonn iad féin nó a airítear go bhfuil oidhreacht chultúrtha agus tionscnamh eitneach coiteanna acu.
2014 Tianjin Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2015 Tianjin Open a imríodh ag Tianjin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 6 Deireadh Fómhair 2014 agus chríochnaigh sé ar 12 Deireadh Fómhair 2014.
B'é 2014 an chéad eagrán den chomórtas. Bhuaigh Alison Riske comórtas na singlí le Alla Kudryavtseva agus Anastasia Rodionova ag bua comórtas na mbeirteanna.
Redbridge, Londain
Is baile é Redbridge atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir.
CLG Cill Tíle/Drom Chaoin
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Cill Tíle/Drom Chaoin.
Suíomh
Tá an club bunaithe i bparóiste Cill Tíle/Drom Chaoin in Oirthear Chontae Luimnigh, 25km soir ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór a imreoirí as baile Cill Tíle, sráidbhaile Drom Chaoin agus na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Páirc na Seamróige, Baile an Mhuilinn agus Corrlis.
Cluichí
Tá traidisiún láidir peile agus iomána sa cheantar agus imrítear an dá chód sa chlub.
Imreoirí Cáiliúla
I measc imreoirí cáiliúla Cill Tíle/Drom Chaoin, tá Tomás Mac Seoin (Tom Jones) a imir ar fhoireann peile Luimnigh le linn blianta na 1980í.
Ad Dawhah al Jadidah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Ad Dawhah al Jadidah.
Dukhan
clé|250px|thumb|Dukhan Is lonnaíocht suite i gCatar é Dukhan.
Yann Fouéré
Aistí agus náisiúnaí Briotánach a bhí in Yann Fouéré a rugadh in Aignan, sa Département Gers, i ndeisceart na Fraince ar 26 Iúil 1910 agus a fuair bás ar 21 Deireadh Fómhair 2011 in aois a 101 bliain.
Bhunaigh sé ‘Ar Brezhoneg er Skol’ sa bhliain 1934, an chéad eagras abhcóideachta i gcomhair mhúineadh na Briotáinise sna scoileanna. Bhí sé ina leasuachtarán ar ‘Kevredigez Broadel Breiz’ (Aontas Réigiúnaithe na Briotáine) sna 30í. Bhí sé ina rúnaí ginearálta ar eagras a bunaíodh chun plé a dhéanamh ar chearta na mBriotánach, is é sin ‘Comite Consultatif de Bretagne’ (Coiste Comhairleach na Briotáine), agus bhí sé ina eagarthóir/stiúrthóir ar dhá nuachtán laethúla polaitiúla, ‘La Bretagne’ agus ‘L’Avenir de la Bretagne’. Bhí sé ar dhuine de bhunaitheoirí an Chonartha Cheiltigh sa bhliain 1961.
Chuaigh sé ar deoraíocht ón mBriotáin i ndiaidh an Dara Cogaidh Dhomhanda, tráth a raibh na mílte Briotánach á ngabháil ag údaráis na Fraince. Fuair sé tearmann éigin sa Bhreatain Bheag agus ansin d’aistrigh sé go Conamara, áit ina raibh cónaí air lena theaghlach ar feadh tréimhse sular fhill sé ar an bhFrainc roimh 1955.
Seoladh aistriúchán Béarla dá leabhar ‘La Maison du Connemara’ i Leabharlann Náisiúnta na Breataine Bige ar 16 Meán Fómhair, 2011 agus bhí a iníon Rozenn Fouéré Barrett agus a mhac Erwan Fouéré i láthair ag an ócáid sin.
Daonra
thumb|Daonra an Domhain|300px Is é atá i gceist le daonra ná an líon iomlán d'orgánaigh den speiceas céanna a mhaireann san áit chéanna. Ó thaobh na socheolaíochta de, tagraíonn daonra do ghrúpa daoine a chónaíonn in aon áit amháin.
Daonra an Domhain
clé|mion|pirimid aoise is ghnéis Dar leis an "US Census Beuro" ba é 7,348,478,000 daonra an Domhain ar an 2 Meán Fómhair 2016.
Tagairtí:
Penduduk
10 minutes and 38 seconds in this strange world
Is úrscéal é 10 minutes and 38 seconds in this strange world leis an údar clúiteach Elif Shafak. Is de bhunús na Tuirce í ach scríobhadh an leabhar seo i mBéarla. Is scéal é faoi striapach in Istanbul tar éis a bás foiréigineach agus fós 10 nóiméad agus 38 soicind aici le smaoineamh siar ar a saol, sula stadann a hinchinn. Sa chéad leath den scéal breathnaíonn sí siar ar eachtraí áirithe i rith a saol ó lá a breithe ar aghaidh. I rith a saol gearr, faigheann sí bás in aois 43 bliana di, déanann sí dlúthchairdeas le cúigear daoine idir fir agus mná. Sa chuid seo den úrscéal tugann sí an-léargas dúinn ar shochaí an Tuirc agus an míchothromaíocht agus mí-úsáid a dhéantar ar daoine gan cumhacht tríd an comhras bunaithe ag agus ar sonn lucht an rachmais go háirithe na bfhear. Is tráchtas polatiúil agus feimineach é an leabhar seo. Tar éis bás Leila sa dara leath den leabhar déanann a cáirde í a athadhlachadh agus déanann siad chuile iarracht a hoidhreacht a choinneál beo.
Moladh an leabhar seo do ghearrliosta an Duais Booker 2019.
Loch Cuan (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Loch Cuan. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Jim Shannon (PAD) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
Contae McMullen, Texas
Is contae i Texas é McMullen. Is é Tilden príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 707 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Juba
Príomhchathair na Súdáine Theas in oirthuaisceart na hAfraice is ea Juba. Príomhchathair stát Equatoria Láir é Juba chomh maith. Tá Juba suite ar bhruach thiar na Níle i ndeisceart na tíre. Is é an chathair is mó sa tír agus 372,000 duine ina gcónaí ann (2011).
D'fhás an chathair as ionad trádála agus misean Críostaí a bunaíodh sa 19ú haois, agus go mórmhór as siopaí agus tithe na gceannaithe Gréagacha a sholáthraigh an t-arm Briotanach sna bólaí sin sa chéad leath den 20ú haois. D'fhág na Gréagaigh a rian ar ailtireacht na cathrach. Bhí daoine ón treibh Bari líonmhar ann freisin agus caidreamh maith acu leis na Gréagaigh. Níltear róshásta le Juba mar phríomhchathair, agus tá rialtas na tíre ag féachaint chun cathair phleanáilte a thógáil in áit níos oiriúnaí.
Coinneal
thumb|Coinneal Is bloc céir nó geir le fáideog láir atá adhainte chun solas a tháirgeadh é coinneal.
Snaresbrook
Is baile é Snaresbrook atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 11,868 duine ina gcónaí ann.
Rem Koolhaas
Is ailtire as an Ísiltír é Rem Koolhaas (IPA : ˈrɛm ˈkɔːlhɑːs, ainm iomlán: Remment Lucas Koolhaas, Rotterdam, 17 Deireadh Fómhair 1944).
Beatha
Bhí a sheanathair ina ailtire agus bhí a athair ina scríbhneoir. Nuair a bhí sé ocht mbliana d'aois, fuair a athair cuireadh clár cultúrtha a eagrú san Indinéis, mar gur ghníomhaí ar son shaoirse na tíre sin é. Chaith an teaghlach trí bliana in Iacárta agus chuaigh an turas sin i gcion go mór ar Rem óg. Ar ais san Ísiltír, bhí sé ina iriseoir leis an nuachtán De Haagse Post,, agus scríobh sé scripteanna scannáin chomh maith.
Northamptonshire
Is contae i Sasana é Northamptonshire atá suite in oirthear na tíre. Is é Northampton príomhbhaile an chontae.
John O'Donovan
Polaiteoir Éireannach ab ea John O'Donovan (1908 – 17 Bealtaine 1982). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael agus Páirtí an Lucht Oibre.
Eric Hobsbawm
Ba staraí Briotanach é Eric John Ernest Hobsbawm CH FRSL FBA ( 9 Meitheamh 1917 - 1 Deireadh Fómhair 2012) a raibh spéis faoi leith aige ins an chaipitleachas thionsclaíoch, an sóisialachas agus an náisiúnachas.
Al Ghanim
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Ghanim.
Eric Hobsbawm
Saothair
clé|mion|261x261px|2004 I measc a chuid saothar is cáiliúla, tá a thriológ faoin rud ar a thug sé "long 19th century" (The Age of Revolution: Europe 1789–1848, The Age of Capital: 1848–1875 agus The Age of Empire: 1875–1914), The Age of Extremes ar an short 20th century, agus imleabhar curtha in eagar a thug isteach an smaoineamh ag a raibh tionchar ar "invented traditions"(Gaeilge: traidisiúin chumtha).
Corr ríoga
Is éan í an chorr ríoga (Platalea regia). Is baill d'fhine na Threskiornithidae iad.
Manga
thumb|180px|An bealach a scríobhtar manga i g[[kanji (Shiki no Yukikai).]] thumb|250px|Sampla de manga, agus [[Mothúchán|mothúcháin ]]
An Ungáiris
Is í an Ungáiris (magyar nyelv) an ceann is líonmhaire cainteoirí dúchais de na teangacha Fionn-Úgracha, agus í á labhairt ag 14,5 milliún duine san Ungáir, sa tSlóvaic, san Úcráin, sa Rómáin, sa tSeirbia, sa tSlóivéin agus sa Chróit. Ceann de na teangacha Úgracha í, in éineacht leis an teanga Khanty agus an teanga Mansi, dhá theanga bheaga mionlaigh a labhraítear cois Abhainn Ob sa Rúis (na teangacha Ob-Úgracha, mar a thugtar orthu freisin).
Dafydd Huws
Údar ó Llanberis is ea Dafydd Huws cé go raibh sé ina chónaí le blianta fada i Gwaelod-y-Garth in aice Caerdydd. Thosaigh sé a ghairmréim liteartha mar cholúnaí raidió agus teilifíse faoin ainm cleite 'Y Faner' (1971–1982). Ba údar é ar an úrscéalta 'Dyn Dwad'. Tríd a chuid carachtar Goronwy Jones, cruthaíodh trí úrscéal iar-nua-aoiseacha agus polaitiúla; 'Dyddiadur Dyn Dwad' (1978), 'Un Peth Di Priodi - Peth Arall Di Byw' (1990) agus 'Walia Wigli' (2004) agus roghnúchán de scéalta agus craoltaí san imleabhar 'Chwarter Call' (2005). Is é an t-údar freisin ar 'Ser y Dociau Newydd' (1994). Thosaigh sé i ngairm na múinteoireachta Breatnaise ag 'Ysgol Uwchradd Illtyd Sant' (Ardscoil Naomh Illtyd), Caerdydd, sular fhág sé i gcomhair na gníomhréime nua scríbhneoireacht scripte sobaldráma leis an mBBC.
An Ungáiris
Is í an Fhionlainnis an dara teanga Fhinne-Úgrach is mó cainteoirí, ach ós rud é go mbaineann an dá theanga seo le craobhacha éagsúla an chrainn ghinealais, ní féidir leis an Úngarach adhmad ar bith a bhaint as caint an Fhionlannaigh, mura bhfuil an Fhionlainnis foghlamtha aige. Níor haithníodh an gaol idir na teangacha seo ach sa bhliain 1717, agus ina dhiaidh sin féin, bhí cuid mhaith de na huaisle Ungáracha an-doicheallach ag tabhairt aitheantais dó, ó ba náir leo a admháil go mbeadh aon bhaint acu le "muintir fhiáin na Laplainne". Is léir go raibh cúiseanna polaitiúla leis an gconspóid sin freisin.
Manga
Is é is manga ann ná an focal Seapáinise a chiallaíonn "greannáin" - 漫画; i gkanji; まんが i hiragana; マンガ i katakana. Taobh amuigh den tSeapáin, tugtar manga ar an gcineál coimicí a tharraingítear sa tSeapáin, chomh maith ar choimicí a dhéanann aithris ar stíl shainiúil an mhanga Sheapánaigh. D'fhorbair an manga i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda, agus é ag meascadh stíl na ngreanta adhmaid Seapánacha - an cineál greanadh adhmaid a d'éirigh forleathan ón tseachtú haois déag anuas agus ar a dtugtar ukiyo-e - le tionchar na gcoimicí Meiriceánacha.
An Ungáiris
Cé nach bhfuil sé éasca gaolmhaireacht na hUngáirise agus na Fionlainnise a aithint ar na focail, is féidir a thaispeáint go bhfuil eochairfhocail áirithe sa dá theanga cosúil le chéile. Seo cúpla sampla:
Manga
Is féidir bunús an mhanga a rianú siar go dtí an ochtú haois déag - b'ansin a tháinig an focal féin in úsáid - ach is iad Rakuten Kitazawa agus Osamu Tezuka a chuir tús leis an manga nua-aoiseach.
Coill Íochtair
Is baile suite i gContae Thír Eoghain í Coill Íochtair.
An Ungáiris
Stair na hUngáirise
Is dócha gur thosaigh stair na hUngáirise mar theanga ar leith timpeall is míle bliain roimh bhreith Chríost. Bhí an-tionchar ag na teangacha Tuircice ar an Ungáiris go háirithe sa dara leath den chéad mhílaois i ndiaidh bhreith Chríost, agus tháinig lear mór focal isteach ó na teangacha sin, go háirithe téarmaí talmhaíochta agus riaracháin. Ina dhiaidh sin, áfach, tháinig na hUngáraigh i dteagmháil leis na Slavaigh, agus fuair siad cuid mhór focal ar iasacht uathu siúd freisin.
Breacadh an chéad téacs Ungáirise, Halotti beszéd és könyörgés ("Seanmóir Sochraide agus Urnaí"), síos i ndeireadh na dóú haoise déag. Cuireadh tuilleadh litríochta ar pár ón tríú haois déag i leith, agus sna 1430idí, haistríodh an Bíobla go hUngáiris. Bhí Ungáiris na laethanta sin sách difriúil leis an Ungáiris nua-aoiseach. Mar shampla, bhí cúig aimsir ag na briathra, nuair nach bhfuil ach dhá aimsir acu in Ungáiris an lae inniu.
Manga
Rugadh Kitazawa sa bhliain 1876, agus timpeall ar dheireadh na naoú haoise déag, d'fhoghlaim sé ealaíontóireacht an Iarthair chomh maith le stíleanna traidisiúnta na Seapáine; thairis sin, bhí sé faoi thionchar na gcoimicí Meiriceánacha, cosúil le The Katzenjammer Kids. Tharraingíodh sé cartúin nuachtáin a raibh eilimintí áirithe den mhanga mar a thugtar an coincheap inniu le haithint orthu, go háirithe an scéal, an insint.
An Ungáiris
Stair na hUngáirise
Cuireadh an chéad leabhar clóbhuailte sa teanga i bprionta i gCracó, an Pholainn, sa bhliain 1533, agus b'é Benedek Komjáti a d'fhoilsigh í. Is éard a bhí sa leabhar ná leagan Ungáirise de litreacha Naomh Pól. Sa seachtú haois déag, bhí an teanga sách cosúil le hUngáiris an lae inniu, cé go raibh dhá aimsir chaite in úsáid i gcónaí. Thosaigh focail iasachta ón nGearmáinis, ón Iodáilis agus ón bhFraincis. Bhí an-tionchar ag an Laidin ar an stór focal freisin, toisc go raibh sí ina teanga oifigiúil riaracháin san Ungáir, agus í á labhairt sa tír go forleathan ag lucht an léinn agus ag an gcléir.
San ochtú haois déag, thosaigh na hintleachtóirí Ungáracha ag cur na teanga in úsáid léannta. Chronaigh siad uathu téarmaíocht cheart sa teanga, agus chrom siad ar í a fhorbairt mar ba chóir. Chuir siad le chéile focail nua chomhshuite, d'fhréamhaigh siad téarmaí trí iarmhíreanna a chur le focail sheanbhunaithe, agus shaibhrigh siad an teanga chaighdeánach le focail chanúnacha. Tháinig cuma nua ar fad ar an teanga liteartha de bharr an tsaothraithe seo - nyelvújítás, nó "leasú na teanga". Thairis sin, fuair an Ungáiris stádas oifigiúil san Ungáir sa bhliain 1844, in áit na Laidine.
Manga
Le fírinne, fuair sé na súile móra ó na Meiriceánaigh, nó bhí sé ag déanamh aithrise ar chartúin Mheiriceánacha a linne, cosúil le Betty Boop agus Donald Duck.
An Ungáiris
Stair na hUngáirise
Níor thaitin seo le cách san Ungáir féin, nó i ré na hOstaire-Ungáire, ba tír ilteangach í an Ungáir, agus ní raibh na Slóvacaigh, mar shampla, sásta le stádas oifigiúil na hUngáirise de rogha ar an Laidin. Bhí na Slóvacaigh féin díreach ag iarraidh a dteangasan a chaighdeánú agus a fhorbairt, agus iad den tuairim go raibh na hUngáraigh ag cur isteach ar na hiarrachtaí seo trína dteanga féin a bhrú anuas ar mhionlaigh eitneacha na tíre.
Deighilt Gheografach na gCainteoirí
Labhraítear an Ungáiris mar theanga dhúchais sna tíortha seo leanas:
CLG An Cheapach Mhór
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG An Cheapach Mhór.
Suíomh
Tá an club bunaithe i bparóiste An Cheapach Mhór ag bun Sliabh Feidhlim in Oirthear Chontae Luimnigh, 20km soir ó Cathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí as baile An Cheapach Mhór agus as na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Tóin an Tairbh, Béal Átha Bó, Cnoc na Carraige agus Cuilleanach.
Stair
Bunaíodh an club sa bhliain 1887 i gceartlár cheantar láidir na hiomána ach bhí foirne neamhoifigiúil gníomhach san áit sna blianta roimhe sin. Toisc go raibh na clubanna iomána ba láidre sa chontae ag an an am, Máigh Rua agus An Bóthar, ar bhéal dorais An Cheapach Mhór, ba mhall é an fás ar dtús agus is cosúil go raibh roinnt imreaoirí ón bparóiste ar fhoireann Mháigh Rua a bhuaigh an chéad Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh sa bhliain 1887.
Cé gur imir an club i gcomórtaisí a eagraíodh in oirthear an chontae le linn blianta na 1890í, níor ghlac An Cheapach Mhór páirt i gCraobh Iomána an Chontae don chéad uair go dtí an bhliain 1896. D'éirigh thar bharr leo sa chomórtas sa bhliain dár gcionn nuair a shroicheadar an cluiche ceannais ach bhí an mí-ádh orthu gur chasadar ar fhoireann fíor-láidir Riobárd Emmet Cill Fhionáin agus chailleadar ar an scór 4-9 i gcoinne 4-8. Bhuaigh Cill Fhionáin Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann na bliana 1897 ar son an chontae.
Brixton Academy
Is ionad ceoil suite sa London Borough of Lambeth é Brixton Academy.
CLG An Cheapach Mhór
Stair
Bhí toradh níos rathúla ar chluiche ceannais na bliana 1904. Tháinig corn an chontae chuig an bparóiste don chéad uair nuair a bhuadar Bhaile an Gharrdha.
Níor éirigh go maith leo nuair a thosnaigh na comórtaisí arís i ndiaidh dTrioblóidí agus, maraon le an-chuid clubanna in oirthear an chontae, bhíodar faoi scáth Átháin le linn blianta na 1930í agus na 1940í. Ba chlub iomána sóisear é An Cheapach Mhór agus ba bheag toradh a bhí ar a gcuid saothar go dtí gur sháraíodar ar Saor Theas i gcluiche ceannais Craobh Iomána Sóisear an Oirthir na bliana 1948. Bhaineadar céim eile amach nuair a bhuadar ar Bhaile an Chaisleáin chun Craobh Iomána Sóisear an Chontae na bliana 1952 a thabhairt abhaile leo.
Thosnaigh an bua sin ré órga na hiomána sa pharóiste agus d’éirigh leo Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh a ghabháil faoi cheathair tar éis an lámh in uachtar d'fháil ar Ghaeil an Iarthair sa bhliain 1954, ar Chlochán sa bhliain 1956, ar Naomh Pádraig sa bhliain 1959 agus ar Dhrom Chollachair sa bhliain 1964.
Bhí an aois ag teacht anuas ar an bhfoireann le linn blianta na 1960í nuair a bhí clubanna láidre nua ar nós Tobar Phádraig, Cill Mocheallóg agus Saor Theas ag teacht chun chin. Bhí ar An gCeapach Mór fanacht go dtí blianta na 1980í sular shroicheadar cluiche ceannais sinsear an chontae arís. I ndiaidh dóibh chailliúint i gcoinne Tobar Phádraig sna blianta 1984 agus 1988, tháinig meath ar an iomáint agus thiteadar síos go dtí an grád idirmheánach sa bhliain 2002.
Lasmuigh den bhliain 1925 nuair a bhuaigh Faing orthu i gcluiche ceannais Craobh Peile Sóisear an Chontae, ba bheag an suim a raibh ag an gclub sa pheil suas go dtí blianta na 1990í nuair a bhuadar Craobh Faoi-21 an Chontae. Chailleadar cluiche cheannais Craobh Peile Sóisear an Chontae faoi thrí sular bhuadar é sa bhliain 2003.
Woodford Theas
Is baile é Woodford Theas atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir.
Al Ghuwariyah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Ghuwariyah. Bhí 2,159 duine ina gcónaí ann i 2004.
Oileán na Muc
Is oileán é Oileán na Muc, ceann de Na hOileáin Istigh, Comhairle na Gàidhealtachd.
Clapham Common
deas|250px|thumb|Clapham Common Is páirc suite sa London Borough of Lambeth í Clapham Common.
Meáin chumarsáide na hÉireann
Tá an chuid is mó de na meáin i bPoblacht na hÉireann bunaithe i mBaile Átha Cliath. Is iad na príomhnuachtáin sa tír ná an Irish Times, an Irish Independent agus, le cúpla bliain anuas, an Irish Examiner. Bhíodh an Cork Examiner ar an nuachtán laethúil seo ar feadh na mblianta, ach beartaíodh díol náisiúnta a thabhairt dó tar éis gur theip ar an Irish Press i lár na 1990idí agus athainmníodh mar sin é. thumb|border|right| [[Údar|Scéal - drámaíocht ó TG4 ]] Tá eagráin d´Éirinn ag go leor de nuachtáin Shasana, ach is ionann formhór an ábhair. Tá díol leathan ar an Belfast Telegraph, an Irish News agus an Daily Ireland as Béal Feirste, ach níl mórán díol nó glaoch orthu ó dheas go dtí seo. Bhíodh an Irish Press, Sunday Press agus Evening Herald an-tábhachtach go dtí na 1970í, agus iad á riaradh ag muintir Éamon de Valera. Tá nuachtáin ar leith a fhoilsítear ar an Domhnach, ar nós an Sunday Independent agus an Sunday World ó fhoilsitheoirí an Irish Independent, an Sunday Business Post atá neamhspleách agus teidil eile de bhunadh Sasana le hábhar dírithe ar Éirinn, an Sunday Times agus Irish Mail on Sunday ina measc. Bhíodh dhá nuachtán Gaeilge ann: Lá (a foilsíodh go laethúil i mBéal Feirste) agus Foinse (a foilsíodh go seachtainiúil sa Cheathrú Rua).
Is é Radio Telefís Éireann an príomhchraoltóir ó dheas, le trí bealach teilifíse sa chuid is mó den tír: RTÉ a hAon, RTÉ a Dó agus TG4. Tá TV3 agus Channel 6 neamhspleách ón stát. Tá an BBC ag craoladh ón oirthuaisceart, chomh maith le hUTV atá neamhspleách ón rialtas ó thuaidh. Tá tábhacht fós leis na craoltóirí náisiúnta ar an dá thaobh den teorann, ach tá an-éisteacht anois le stáisiúin neamhspleácha.
Tilden, Texas
Is é Tilden príomhbhaile Contae McMullen, Texas. Bhí 450 ina gcónaí i Tilden sa bhliain 2010.
Glasán gobmhór
thumb|Coccothraustes coccothraustes Is éan é an glasán gobmhór. Is baill d'fhine na Fringillidae iad.
Drandal
Is éard is drandal ann ná an fheoil agus an chnámh ina seasann na fiacla.
Cath Raon Ruairidh
Troideadh Cath Raon Ruairidh (Béarla: Battle of Killiecrankie) idir clanna Gael na hAlban, a bhí ag tabhairt tacaíochta don Rí Séamas VI Albain (ar a dtugtar freisin Séamas I Shasana) agus trúpaí an rialtais, a bhí ag tabhairt tacaíochta don Rí Liam III nó Liam Oráiste, ar an 27 Iúil, 1689, le linn Chéad Éirí Amach na Seacaibíteach. Cé gur bhain na Seacaibítigh bua iontach amach, ba bheag an tionchar san iomlán a bhí air ar thoradh an chogaidh, agus d'fhág sé a cheannaire marbh. Scaipeadh a gcuid fórsaí ag Blár Dhún Chaillinn (Béarla: Battle of Dunkeld) an mhí ina dhiaidh sin.
Joseph Lenehan
Polaiteoir Éireannach ab ea Joseph Lenehan (1916 – 6 Nollaig 1981). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Maigh gCaisil
Is baile suite i gContae Thír Eoghain í Maigh gCaisil.
Éigrit bheag
Is éan í an éigrit bheag, sórt corr réisc. Is baill d'fhine na Ardeidae iad.
Al Hilal al Gharbiyah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Hilal al Gharbiyah.
Droichead Hungerford
Is droichead suite sa London Borough of Lambeth é Droichead Hungerford.
Al Hilal ash Sharqiyah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Hilal ash Sharqiyah.
CRISPR
Is éard is CRISPR ( /k r ɪ s p ər / ) ann ná tacar de  sheichimh ADN a fhaightear laistigh de ghéanóim na n-orgánach prócarótach amhail baictéir agus aircéigh.(Acrainm is ea an téarma díorthaithe ón bhfrása  clustered regularly interspaced short palindromic repeats'). Díorthaítear na seichimh seo as bloghanna ADN de bhaictéarafagaigh a rinne ionfhabhtú ar an phrócarótach roimhe sin agus a úsáidtear chun ADN a bhrath agus a scriosadh as baictéarafagaigh chomhchosúla le linn ionfhabhtuithe ina dhiaidh sin. Dá bhrí sin tá ról lárnach ag na seichimh seo i gcóras cosanta frithvíreasach (ie anta-fagach) na bprócarótach.
Einsím is ea Cas9 (nó "CRISPR-próitéin ghaolmhara 9") a úsáideann seichimh mar threoir chun snáitheanna sonracha ADN a aithint agus a scoilt atá comhlántach le seicheamh CRISPR. Tá na heinsímí Cas9 mar aon le seichimh CRISPR mar bhonn den bhiteicneolaíocht ar a dtugtar CRISPR-Cas9 gur féidir é a úsáid chun géinte a chur in eagar in orgánaigh. Tá raon leathan feidhmeanna sa phróiseas eagarthóireachta seo, lena n-áirítear taighde bunúsach bitheolaíoch, forbairt táirgí biteicneolaíochta, agus cóireáil galair. mion| Léaráid de mheicníocht chosanta frithvíreasach prócarótach CRISPR. Is córas imdhíonachta prócarótacha é an córas CRISPR-Cas a thugann frithsheasmhacht in aghaidh eilimintí géiniteacha eachtracha ar nós iad siúd atá i bplasmaidí agus i mbaictéarafagaigh a sholáthraíonn cineál imdhíonachta faighte. Cuidíonn RNA, ina bhfuil an spásaire seichimh, le Cas (CRISPR gaolmhar) próitéin na  próitéiní pataigineach eachtracha a aithint agus a ghearradh. Gearrann próitéiní Cas ARN-treoraithe ARN coigríche. Faightear CRISPR i dtuairim is 50% de ghéanóim bhaictéaracha sheicheamhaithe agus beagnach 90% d' aircéigh seicheamhacha.
Al Hitmi
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Hitmi.
2015 Tianjin Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2015 Tianjin Open a imríodh ag Tianjin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 12 Deireadh Fómhair 2015 agus chríochnaigh sé ar 18 Deireadh Fómhair 2015.
Wanstead
Is baile é Wanstead atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir.
2015 Tianjin Open
B'é 2015 an dara heagrán den chomórtas. Bhuaigh Agnieszka Radwańska comórtas na singlí le Xu Yifan agus Zheng Saisai ag bua comórtas na mbeirteanna.
Cultúr na hÉireann
mion|[[Bratach na hÉireann|Bratach, 17ú haois]] Níl cultúr amháin ag muintir oileáin na hÉireann. Is iomaí difríocht atá ann, mar shampla idir muintir na cathracha agus muintir na tuaithe, nó idir na Caitlicigh agus na Prostatúnaigh sa Tuaisceart.
Daoine
Tá 6.4 mhilliún duine in Éirinn. Is de bhunadh Ceilteach an chuid is mó den daonra, a tháinig i dtír ó mhór-roinn na hEorpa thar na cianta. Bhí cuid mhaith inimirce, freisin, ó am go ham ó thíortha eile, go háirithe as Alba, agus ar bhonn níos lú, as Sasana. Is Caitlicigh formhór (os cionn 70%) an daonra. Is Protastúnaigh formhór na coda eile, beagán níos mó ná leath na ndaoine in Ulaidh, agus iad roinnte idir eaglaisí éagsúla, go háirithe Preispitéirigh agus Anglacaigh (a bhaineann le hEaglais na hÉireann. Féach ar an alt Creideamh in Éirinn le tuilleadh sonraí). mion
Cíorbhuí coiteann
Is éan é an cíorbhuí coiteann nó an cíorbhuí (Regulus regulus). Is baill d'fhine na Regulidae iad.
Cultúr na hÉireann
Teanga
Is iad an Ghaeilge agus an Sacs-Bhéarla príomhtheangacha na hÉireann. Tá Béarla ag beagnach gach éinne in Éirinn. Deir 1.6 milliún Éireannach go bhfuil Gaeilge acu; 400,000 le Gaeilge líofa; 104,000 a úsáideann gach lá í (70,000 duine fásta, os cionn naoi mbliana déag d'aois).
Jürgen Habermas
Is fealsamh agus socheolaí Gearmánach é Jürgen Habermas (a rugadh 18 Meitheamh 1929) i dtraidisiún na teoirice criticiúla agus na pragmatachais. Pléann a chuid oibre le réasúntacht chumarsáideach agus leis an réimse poiblí.
Cultúr na hÉireann
Ceol
clé|mion|Béal Feirste, M.F. 2012 Tá cáil ar na hÉireannaigh ó thús a gcuid staire sa cheol. Bhíodh ceoltóirí agus cumadóirí ceardúla go fairsing sa tír faoi na sean-ríthe agus flathamhna, go dtí gur chuir Cath Chionn tSáile deireadh leis an seanchóras Gaelach. As sin amach, leanadh den cheol, ach ba cheol tíre an chuid ba mhó de, le ceol rince agus oibre san áireamh. mion|IRISH LITERATURE, Iml.2, 1879 Níos déanaí, tháinig foirm amhránaíochta gan tionlacan ar aghaidh, ar a dtugtar an sean-nós. Tá sé seo láidir fós, go háirithe i nGaeltachtaí Chonnacht. Tá traidisiúin ceol fidle láidir i gcuid mhór den tír, ach castar ceol traidisiúnta freisin ar an gcruit, ar an bhfeadóg stáin, agus ar an mbosca ceoil go forleathan. Bhíodh rincí traidisiúnta go rialta ag na crosbhóthair do dtí na 1950í, ach ina dhiaidh sin ba sna hallaí rince ba mhó a bhí ceol le haireachtáil go beo. Ar ndóigh chuir an disco tarraing i gcónra na mbannaí agus na hallaí ceoil, cé go leanann cuid acu go fóill.
Jürgen Habermas
Tá baint aige le Scoil Frankfurt, díríonn obair Habermas ar bhunsraitheanna na heisteolaíochta agus na teoirice sóisialta, an anailís ar ardchaipitleachas agus daonlathas, an forlámhas an dlí i gcomhthéacs an athraithe chriticiúil éabhlóidigh shóisialta, cé go bhfuil sé laistigh de theoranta thraidisiún an dlí nádúrtha, agus pholaitíocht chomhaimseartha, go háirithe polaitíocht na Gearmáine. Tá córas teoiriciúil Habermas dírithe ar fhéidearthacht na réasúnaíochta, fuascailt agus cumarsáid réasúnach-chriticiúil a nochtadh in institiúidí nua-aimseartha agus i gcáil an duine leasanna réasúnacha a bheartú agus a shaothrú. Tá aithne ar Habermas as a chuid oibre ar choincheap na nua-aoise, go háirithe maidir le díospóireachtaí an chuíchóirithe a leag Max Weber amach ar dtús. Bhí tionchar aige ar réadúlacht Mheiriceá, gníomhtheoiric, agus an t-iarstruchtúrachas.
Cultúr na hÉireann
Litríocht
Maraon leis an gceol, tá cáil ar na Gaeil leis an scríbhneoireacht. San fhichiú céad agus sa 21ú céad is i mBéarla atá an chuid is mó den scríbhneoireacht seo, ar aon dul leis an titim ar úsáid na Gaeilge thar an achar sin.
Spórt
right|240px|thumb|[[Foireann náisiúnta rugbaí na hÉireann i gcoinne an tSeoirsia (2007)]]Tá a gcluichí traidisiúnta féin ag na hÉireannaigh. Is iad iomáint, peil Ghaelach, camógaí agus liathróid láimhe. Is é Cumann Lúthchleas Gael ainm an eagraíocht atá i gceannas na gcluichí seo in Éirinn. Is iad na cluichí traidisiúnta atá is coitianta in Éirinn, ach tá gach saghas spórt le fáil freisin. Tá suim ag go leor daoine sa sacar freisin, agus faigheann foireann sacair na hÉireann a lán tacaíochta inniu. Chomh maith leis sin, tá galf, snúcar agus rugbaí coitianta freisin. Imríonn foireann náisiúnta rugbaí na hÉireann (agus IRFU) ar son an oileáin ar fad i gComórtas na Sé Náisiún.
Na meáin cumarsáide
Tá an chuid is mó de na meáin i bPoblacht na hÉireann bunaithe i mBaile Átha Cliath. Is iad na príomhnuachtáin ansin an Irish Times, an Irish Independent, agus le cúpla bliain anuas an Irish Examiner. Bhí an Cork Examiner ar an nuachtán seo ar feadh blianta, ach bheartaigh siad díol náisiúnta a thabhairt dó, agus athainmníodh mar sin é. Tá eagráin d´Éireann ag go leor de nuachtáin Shasana, ach is ionann formhór an ábhair. clé|mion Tá díol leathan ar an Belfast Telegraph, an Irish News agus an Daily Ireland as Béal Feirste, ach níl mórán díol nó glaoch orthu ó dheas go dtí seo. Bhí an Irish Press, Sunday Press agus Evening Herald an-tábhachtach go dtí na 1970í, agus iad á riaradh ag muintir Éamon de Valera. Tá nuachtáin ar leith a fhoilsítear ar an Domhnach, ar nós an Sunday Independent ó fhoilsitheoirí an Irish Independent, an Sunday World. Tá dhá nuachtán Gaeilge ann: Lá (atá laethúil, as Béal Feirste) agus Foinse (atá seachtainiúil, as An Cheathrú Rua).
Coirneach
Is é an coirneach (Pandion haliaetus)  éin chreiche mheán-mhór atá mar ghnáth-itheoir éisc le dáileadh ar fud an domhain. Is baill d'fhine na Pandionidae iad. Bhí an speiceas seo ina phóraitheoir coitianta in Éirinn tráth ach rinneadh géarleanúint air go ndeachaigh sé as feidhm faoin 19ú haois. Feictear go rialta é agus é ar imirce.
Woodford
Is baile é Woodford atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir.
Woodford Bridge
Is baile é Woodford Bridge atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir.
Machaire Measáin
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é Machaire Measáin.
East Riding of Yorkshire
mion|clé|250px|East Riding of Yorkshire Is contae i Sasana é East Riding of Yorkshire atá suite in oirthear na tíre. Is é Beverley príomhbhaile an chontae, agus is í Hull an chathair is mó.
Aistriúchán
mion|288x288px Cumarsáid scríofa atá san aistriúchán ina dtiontaítear brí téacs as teanga amháin go teanga eile. Bíonn an baol i gcónaí ann go dtabharfadh an t-aistritheoir struchtúr agus nathanna cainte na teanga foinse isteach leis sa sprioctheanga agus é ag aistriú téacs, sé sin go mbeadh traschur truaillithe ann.
Ar an taobh eile de, is féidir le focail agus nathanna iasachta cur go mór le teanga ar bith. I gcás mionteangacha moltar bheith cúramach gan an iomarca leaganacha iasachta a ligean isteach ar fhaitíos go mbáfaí an teanga ar fad i dtuile nathanna ón mórtheanga. Aistrítear go leor cineálacha téacs, idir theicniúil agus liteartha agus eile.
Mar gheall ar an mór-éileamh a bhí ann ar dhoiciméadú gnó de bharr Réabhlóid na Tionsclaíochta, a thosaigh i lár an 18ú haois, tháinig foirmiúlú agus speisialú ar cheird an aistriúcháin agus bunaíodh scoileanna tiomanta agus cumainn ghairmiúla.
Contae Medina, Texas
Is contae i Texas é Medina. Is é Hondo príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 46,006 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Al Jasrah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Jasrah.
Hondo, Texas
Is é Hondo príomhbhaile Contae Medina, Texas. Bhí 8,803 ina gcónaí i Hondo sa bhliain 2010.
Sáirí
deas|225px|thumb|Sáirí Is ball éadaigh déanta de fhad cadás nó síoda clúdaithe timpeall an corp go greanta, caite le mná women as an Áise Theas go traidisiúnta é sáirí.
Harrison Ford
Is aisteoir Meiriceánach é Harrison Ford a rugadh ar an 13 Iúil 1942.
Robert Bruce Merrifield
Bithcheimiceoir Meiriceánach ab ea Robert Bruce Merrifield (15 Iúil 1921 - 14 Bealtaine 2006) a bhuaigh an Duais Nobel sa Cheimic i 1984 as aireagán sintéise peiptíde pas sholadaigh.
Luathshaol
Rugadh é i Fort Worth, Texas, an 15 Iúil 1921, an t-aon mhac le George E. Merrifield agus Lorene née Lucas. I 1923 bhog an teaghlach go California áit ar fhreastail sé ar naoi bhunscoil agus ar dhá ardscoil sular bhain sé céim amach ó Ardscoil Montebello i 1939. Is ann a d’fhás a spéis sa cheimic agus sa réalteolaíocht.
Tar éis dhá bhliain i gColáiste Sóisearach Pasadena d’aistrigh sé go hOllscoil California i Los Angeles (UCLA). Tar éis dó céim a bhaint amach sa cheimic, d’oibrigh sé ar feadh bliana ag Fondúireacht Taighde Philip R. Park, ag tabhairt aire do choilíneacht ainmhithe agus ag cabhrú le turgnaimh fháis ar aistí bia d'aimíonaigéad sintéiseach. Ceann díobh seo ba ea an turgnamh le Geiger a léirigh ar dtús go gcaithfidh na haimíonaigéid riachtanacha a bheith i láthair ag an am céanna chun go dtarlóidh fás.
D’fhill sé ar scoil iarchéime i roinn cheimic UCLA le hollamh na bithcheimice MS Dunn chun modhanna micribhitheolaíochta a fhorbairt i gcomhair na pirimidíní a chainníochtú. An lá tar éis dó céim a bhaint amach an 19 Meitheamh 1949, phós sé Elizabeth Furlong agus an lá dár gcionn d’imigh sé go Cathair Nua-Eabhrac agus Institiúid Rockefeller um Thaighde Leighis.
Gairmréim
San institiúid, Ollscoil Rockefeller ina dhiaidh sin, d’oibrigh sé mar Chúntóir don Dr. DW Woolley ar fhachtóir fáis dénúicléitíde a d'aimsigh sé i scoil iarchéime agus ar fhachtóirí fáis peiptíde a d'aimsigh Woolley níos luaithe. Mar thoradh ar na staidéir seo bhí gá le sintéis pheiptíde agus, sa deireadh, a thángthas ar an smaoineamh maidir le sintéis pheiptíde pas sholadaigh (SPPS) i 1959. I 1963, bhí sé ina údar aonair ar pháipéar clasaiceach in Journal of the American Chemical Society inar thuairiscigh sé modh ar a thug sé "solid phase peptide synthesis". Is é an t-alt seo an cúigiú páipéar is mó a luadh i stair na hirise.
I lár na 60idí rinne saotharlann an Dr. Merrifield bradykinin, angaitheannain, dí-aimín-ocsatóicin agus inslin a shintéisiú ar dtús. I 1969, d’fhógair sé féin agus a chomhghleacaí Bernd Gutte an chéad shintéis den einsím ribeanúicléáis A. Chruthaigh an obair seo nádúr ceimiceach na n-einsímí.
Spreag modh an Dr. Merrifield go mór an dul chun cinn sa bhithcheimic, sa chógaseolaíocht agus sa leigheas, rud a fhágann gur féidir iniúchadh córasach a dhéanamh ar bhunús struchtúrach ghníomhaíochtaí einsímí, hormóin agus antasubstaintí. Lean forbairt agus cur i bhfeidhm na teicníochta ar aghaidh ina saotharlann, áit ar fhan sé gníomhach ag an mbinse go dtí le déanaí. Sa bhliain 1993, d’fhoilsigh sé a dhírbheathaisnéis, "Life during a Golden Age of Peptide Chemistry." Fuair sé Gradam an Association of Biomolecular Resource Facilities as a ranníocaíochtaí gan íoc do Theicneolaíochtaí Bithmhóilíneacha i 1998.
Bhí gnóthachtáil ribeanúicléáis A (le Bernd Gutte) a shintéisiú níos suntasaí sa mhéid gur léirigh sé gur shocraigh seicheamh líneach aimíonaigéid a bhí ceangailte i mbannaí peiptíde struchtúr treasach na peiptíde nó próitéine. Sé sin le rá gur féidir leis an bhfaisnéis atá códaithe i dtoise amháin an struchtúr tríthoiseach an mhóilín a chinneadh go díreach.
Leathnaíodh SPPS chun sintéis pas sholadaigh núicléatídí agus sacairídí a áireamh.
Saol pearsanta
Tar éis dóibh a seisear leanaí a thógáil, chuaigh James, Nancy, Betsy, Cathy, Laurie agus Sally, a bhean chéile Elizabeth (Libby), bitheolaí trí oiliúint, isteach i saotharlann Merrifield in Ollscoil Rockefeller áit ar oibrigh sí ar feadh breis agus 23 bliana.
Tar éis breoiteachta fada d’éag R. Bruce Merrifield ar 14 Bealtaine, 2006 ag aois 84 ina theach cónaithe i Cresskill, New Jersey. Ag am a bháis tháinig a bhean Libby, a seisear leanaí agus 16 garpháistí slán as. Fuair Libby bás ar 13 Meán Fómhair 2017.
Campanula angustiflora
Speiceas de Champanula is ea Campanula angustiflora. Tá sí eindéimeach go California, áit a fhásann sí in ithreacha nathairíneach na gcnoc agus na sléibhte mórthimpeall ar Bhá San Francisco. Is bláth den speiceas chaparral é. Is é seo luibh ghruagach bhliantúil a tháirgeadh gas tanaí brainseach, suas go 20 ceintiméadar ar airde. Bíonn uigeacht righin ag na duilleoga agus cruth ubhach orthu chomh maith. Bíonn tomhas idir 0.5 agus 1 ceintiméadar ar fad acu, le roinnt fiacla ar feadh a  imill. Tá na bláth clogchruthach bánghorm nó bán agus díreach cúpla milliméadar ar fad. Capsúil ileasnach agus sféarúil is ea an toradh,.
Jiohád na ngrá
Is gníomh líomhnaithe ina bhfuil fir óg Moslamach atá ag díriú ar mhná óg pobail neamh-Mhoslamaigh, i gcomhair iad iompú chun Ioslam le grá a ligeadh air é jiohád na ngrá nó Romeo jiohád.
Comhcheilg an Phúdair
Comhcheilg an Phúdair ar 5 Samhain 1605 agus Séamas VI, Albain agus Séamas I, Sasana agus Éire
2016 Tianjin Open
Ba chomórtas WTA Tour é 2016 Tianjin Open a imríodh ag Tianjin. Thosaigh an príomhchomórtas ar 10 Deireadh Fómhair 2016 agus chríochnaigh sé ar 16 Deireadh Fómhair 2016.
B'é 2016 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Peng Shuai comórtas na singlí le Christina McHale agus Peng Shuai ag bua comórtas na mbeirteanna.
Ar lan y môr
Amhrán traidisiúnta is ea Ar lan y môr (An Gaeilge:Ar an trá). Tá foirmeacha éagsúla den amhrán ann, lena n-áirítear roinnt áit a dtugann an méadar agus ábhar roinnt véarsaí le fios go bhfuil iatáin ó amhráin eile i láthair. Is amhrán grá é an t-amhrán.
Rinne Bryn Terfel taifead de "Ar Lan y Môr" ar a albam sa bhliain 2000 We'll Keep a Welcome.
Rotterdam
Is cathair agus port tábhachtach in oirdheisceart na hÍsiltíre é Rotterdam (IPA: ˌrɔtərˈdɑm). Tá sé suite 4m faoi leibhéal na mara, ag béal na n-aibhneacha Rhein, Meuse, agus Scheldt, san Ollainn Theas. Tá an port an-tábhachtach i ngeilleagar na hEorpa ar fad mar gheall ar a dhea-líonra iompartha leis an nGearmáin, leis an bhFrainc, agus leis an mBeilg. Tá an chathair 21km amach ón Háig (príomhchathair na tíre), 58km ó Amstardam, 48km ó Utrecht agus 201km ó Ghroningen. Tá 616,003 duine ina gcónaí sa chathair féin, agus is é an dara cathair is mó sa tír, ach tá timpeall is 1,300,000 duine sa cheantar ar fad. Bunaíodh ollscoil anseo sa bhliain 1913.
Woodford Green
Is baile é Woodford Green atá suite sa bhuirg Redbridge, Londain Thoir.
Punt
Is airgeadra é an punt, a úsáidtear sna tíortha seo:
Sa stair úsáidtear an punt sna tíortha seo:
Is é £ an tsiombail don phunt. Eascraíonn an tsiombail seo as an litir L le líne thairis. Tháinig sé as an focal as Laidin ar phunt - libra.
Tá céad phingin sa phunt.
Tá an punt gaolta leis an lire, agus an dinar. Ciallaíonn siad punt', mar b'é an meáchan airgead a bhí sa phunt, lire nó dinar.
Lon creige
Is éan é an lon creige. Is baill d'fhine na Turdidae iad.
Tine chnámh
deas|250px|thumb|Tine chnámh Is tine mhór amuigh faoin aer úsáidte i gcomhair bruscar a dhó nó mar chuid ceiliúradh í tine chnámh.
Al Jumaliyah
deas|550px|thumb|Al Jumaliyah Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Jumaliyah.
Rutland
Is contae i Sasana é Rutland atá suite in oirthear na tíre. Is é Oakham príomhbhaile an chontae.
Highams Park
Is baile é Highams Park atá suite sa bhuirg Waltham Forest, Londain Thoir.
An Maigh
Is baile suite i gContae Thír Eoghain é an Maigh.
Heinrich Häberlin
Dlíodóir, breitheamh agus polaiteoir Eilvéiseach ab ea Heinrich Häberlin (6 Meán Fómhair 1868 – 26 Feabhra 1947). Bhí Häberlin ina uachtarán ar Chomhairle Chónaidhme na hEilvéise dhá uair, sa bhliain 1926 agus sa bhliain 1931.
Saol
Bhí Häberlin ina mhac léinn in Ollscoil Zurich ó 1887 ar aghaidh, agus ansin in Ollscoil Leipzig agus in Ollscoil Humboldt i mBeirlín. Rinneadh dlíodóir de sa bhliain 1891. Níorbh fhada go raibh sé i measc na ndlíodóirí ní ba rathúla ina chantún dúchais (Thurgau). Ba é a chliaint is cáiliúla ná Ferdinand Graf von Zeppelin.
Bhí Häberlin ina uachtarán ar Chúirt Dúiche Frauenfeld ó 1899 go 1920. clé|mion|[[Comhairle Chónaidhme na hEilvéise i mBeirn]] Ball de Pháirtí Daonlathach Saor na hEilvéise, bhí Häberlin gníomhach i bpolaitíocht an chantúin agus an náisiúin ar feadh na mblianta fada. Bhí sé ar an gComhairle Náisiúnta ó 1904 go 1920 Bhí sé ina uachtarán uirthi, ó 1918-1919.
Leasuithe náisiúnta
Bhí Häberlin ina bhall de Chomhairle Chónaidhme na hEilvéise ó 1920 go 1934, i gceannas ar an gceartas agus na príosúin. Le linn dó a bheith in oifig, glacadh le cód ceartais mhíleata nua, chomh maith le hathruithe ar an dlí riaracháin, ar an dlí maidir leis an gceannach éigeantach agus ar ghnéithe den dlí tráchtála.
Ba é an rud is tábhachtaí a rinne sé ná gur ritheadh athchóiriú mór ar an dlí coiriúil. Mar sin féin, theip air nuair a rinne sé iarracht an dlí tráchta a chomhoiriúnú ar fud na hEilvéise, ar diúltaíodh dó i reifreann a tharla i mí Bealtaine 1927.
Bhí baint ag Häberlin le dhá mholadh eile ar diúltaíodh dóibh i reifrinn (Lex Häberlin I sa bhliain 1922 agus Lex Häberlin II sa bhliain 1934) a neartódh cumhachtaí an stáit Eilvéisigh le dul in ngleic leis an antoisceachas, ón eite chlé agus ón eite dheis.
Al Ka`biyah
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Ka`biyah.
Contae Webb, Texas
Is contae i Texas é Webb. Is é Laredo príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 250,304 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Ospidéal an Rotunda
mion|clé|1791 Tá Ospidéal an Rotunda, nó Ospidéal Máithreachais an Rotunda, suite i gcroílár Bhaile Átha Cliath agus tá sé ar cheann de na hinstitiúidí sláinte is cáiliúla in Éirinn. An máinlia, Bartholomew Mosse, a bhunaigh an t-ospidéal in 1745, agus is mór an fhorbairt atá tagtha ar Ospidéal an Rotunda, mar a thugtar air sa lá atá inniu ann, ó shin i leith. Tá seirbhísí míochaine á gcur ar fáil gan stad do mhná agus do leanaí ó shin. mion|clé|1791 mion|clé|1837 mion|timpeall 1890idí b'fhéidir Airítear an Rotunda ar cheann de na sainfhoirgnimh is so-aitheanta i mBaile Átha Cliath ó thaobh na hailtireachta de.
Stair
D’oscail an máinlia, Dr. Bartholomew Mosse an t-ospidéal ar 15 Márta 1745 in 'George’s Lane' (Sráid Sheoirse Mhór Theas). An ' Dublin Lying-In Hospital' a bhí air ar dtús. Bhí drochbhail ar mháithreacha agus leanaí i mBaile Átha Cliath san 18ú haois.
Ba é Mosse chomh maith a thiomsaigh an t-airgead le hospidéal nua a oscailt agus leis an bhfoirgneamh a thógáil, I 1748 ghlac an Mosse ceithre acra agus aon ród amháin ar léas ar an taobh thuaidh de Shráid na Breataine Móire chun foirgneamh nua a thógáil. Croílár cultúrtha agus sóisialta na cathrach Seoirsí ag an am ab ea an láthair ar tógadh an foirgneamh.
Tógadh é in aice le Sráid Sackville (Sráid Uí Chonaill inniu). Ach ní raibh sé ar aon ais leis an tsráid. B'iad muintir Gardiner a d'fhorbair an Chearnóg Parnell agus Sráid Parnell, nó Cearnóg Rutland, mar a thugtaí uirthi sa 18ú haois. mion Osclaíodh an foirgneamh nua ar 8 Nollaig 1757 agus an 'New Dublin Lying-In Hospital' a bhí air.
Tá seirbhísí míochaine á gcur ar fáil gan stad do mhná agus do leanaí ó shin ina shuíomh reatha ar chearnóg Parnell.
An 'Rink'
Sa 'Rotunda Rink' a bunaíodh Óglaigh na hÉireann sa bhliain 1913.
Ceres (abhacphláinéad)
Abhacphláinéad is ea (1) Ceres nó Ceiréas (siombail: ), mar a thugtaí uirthi nuair ba nós í a áireamh ar ceann de na hastaróidigh. Tá sí ag timpeallú na gréine laistigh den phríomhchrios astaróideach, idir Iúpatar agus Mars, agus is í an réad is mó sa chrios sin.
Airíonna
Tá Ceres 950 ciliméadar ar trastomhas, le tréimhse fithise 4.6 bliain, agus í beagnach sféarúil, murab ionann agus an chuid is mó de na hastaróidigh. Mar sin, tá Ceres níos cosúla le pláinéad beag ná le gnáthastaróideach. clé|mion|Ceres, an domhain agus an ghealach Tá Ceres beagáinín níos lú ná míle ciliméadar ar trastomhas, agus mar sin, tá sí beagáinín níos lú ná Tethys agus Dione, ach níos mó ná Mimas agus Enceladus.
Stair
Ba é an réalteolaí Iodálach Giuseppe Piazzi a chuir an chéad sonrú riamh in Ceres, ar an gcéad lá de Mhí Eanáir sa bhliain 1801. mion|Spotaí ar Ceres Bhí sé ina ábhar díospóireachta ag Aontas Idirnáisiúnta Réalteolaíochta, ar chóir dóibh Ceres agus na réada is mó i gCrios Kuiper a athaicmiú mar phláinéid, ó ghlactaí le Plútón mar phláinéad freisin. Sa deireadh thiar, bhí siad sásta catagóir an abhacphláinéid a bhunú le haghaidh réada "idir eatarthu" mar seo.
Lidija Cvetkovic
File Astrálach is ea Lidija Cvetkovic. Rugadh í sa tsean-Iúgsláive in 1967 agus bhain sí an Astráil amach in 1980.
Bhíodh sí ag obair mar mhúinteoir. Fuair sí BA ó Ollscoil Queensland agus tá sí ina síceolaí in Brisbane.
Foilsíodh dánta léi ina lán irisí agus in New Music: An Anthology of Contemporary Australian Poetry (2001) . Bhain sí duiseanna ag an Sydney Poetry Festival. In 2003 bhain sí an chéad Duais Thomas Shapcott de chuid Arts Queensland as lámhscríbhinn fílíochta gan foilsiú. Bhain War Is Not The Season For Figs (2001) Duais Anne Elder mar an gcéad chnuasach filíochta ab fhearr.
Tá sé ráite faoina saothar go mbaineann sé fuinneamh as ar tharla d’anachain cheana ach nach gcuireann sé drochmhisneach ort toisc go molann sé meanma an tsaoil agus slánú an anama. Scríobhtar an fhilíocht ó thaobh an imircigh de, rud a ligeann don údar stair a dhá saol a mheas go neamhchlaonta.
Saothar
Dánta
Al Khalifat
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Khalifat.
Temple Mills
Is baile é Temple Mills atá suite sa bhuirg Waltham Forest, Londain Thoir.
Tútmósa IV
Faró Éigipteach ab ea Tútmósa IV (1401 – 1391 r. Chr).
An Gearasdan
Baile i gComhairle na Gàidhealtachd, Albain is ea an Gearasdan.
Contae Midland, Texas
Is contae i Texas é Midland. Is é Midland príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 161,077 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Beinn Cíoch na Íghne
Is cnoc in Albain í Beinn Cíoch na Íghne, atá suite sa Gallaibh, Comhairle na Gàidhealtachd.
Ionsaí Bheirlín, 2016
Bhí, ar an 19 Nollaig 2016, trucail tiomána d'aon turas sa mhargadh Nollag in aice leis an Kaiser-Wilhelm-Eaglais-Chuimhneachán ag Breitscheidplatz i mBeirlín, ag fágáil 12 daoine agus 56 eile gortaithe.
clé|250px|thumb|I ndiaidh an t-ionsaí
Richard Henderson (bitheolaí)
Is bitheolaí móilíneach agus bithfhisiceoir Albanach é Richard Henderson CH FRS FMedSci  CH (rugadh 19 Iúil 1945)  agus in cHeannródaí i réimse na leictreonmhicreascópachta de mhóilíní bitheolaíocha. Roinn Henderson an Duais Nobel sa Cheimic in 2017 le Jacques Dubochet agus Joachim Frank.
Oideachas
Cuireadh oideachas ar Henderson i mbunscoil Newcastleton, Hawick High School agus Boroughmuir High School. Chuaigh sé ar aghaidh chun staidéar a dhéanamh ar an bhFisic in Ollscoil Dhún Éideann agus bhain sé céim BSc amach san Fhisic, onóracha Rang 1 i 1966. Ansin chuir sé tús le staidéar iarchéime i gColáiste Corpus Christi, Cambridge, agus ghnóthaigh sé a chéim PhD ó Ollscoil Cambridge i 1969.
Al Khor
Is lonnaíocht suite i gCatar é Al Khor.
Airgead
Tá níos mó ná ciall amháin leis an bhfocal airgead:
Miseno
Ceann de na frazioni de bhardas Bacoli i gCúige Napoli san Iodáil is ea Miseno. Anallód i ré impireacht na Róimhe, thugtaí Misenum air agus is suíomh calafoirt Rómhánach mór le rá é.
Tíreolaíocht
Is ionann Capo Miseno in aice láimhe agus ceann thiar thuaidh Bhá Napoli.
Páistí an Chinn Chaoch
Is é Paistí an Chinn Chaoch an leagan Gaeilge den leabhar Béarla dar theideal Children of the Dead End: The Autobiography of an Irish Navvy le Patrick MacGill (Pádraig Mac a' Ghoill).