cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tíreolaíocht na hIndia
Tíreolaíocht pholaitiúil
Marcáladh a teorainneacha leis an bPacastáin agus leis an Bhanglaidéis de réir Líne Radcliffe, a cruthaíodh sa bhliain 1947 le linn Chríochdheighilt na hIndia. Síneann a teorainn thiar leis an bPacastáin suas le 3,323 km, ag roinnt réigiún an Puinseáb agus ag rith feadh theorainneacha Ghaineamhlach Thár agus Rann na Cutch. Ritheann an teorainn seo feadh na stát Indiach Jammu agus an Chaismír, Ráiseastáin, Gujarat, agus an Phuinseáb. Léirigh an dá náisiún Líne Rialaithe (LR) chun feidhmiú mar an teorainn neamhfhoirmiúil idir na ceantair Jammu agus an Chaismír atá á riaradh ag an India agus an Phacastáin. Éilíonn an India stát iomlán Jammu agus an Chaismír, lena n-áirítear an Chaismír atá á riaradh ag an bPacastáin agus Aksai Chin atá á riaradh ag an tSín, atá, de réir na hIndia, ina gceantair atá faoi fhorghabháil mhídhleathach. Ritheann teorainn na hIndia leis an Bhanglaidéis ar feadh 4,096.70 km. Is iad Beangál Thiar, Assam, Meghalaya, Tripura agus Mizoram na stáit a roinneann an teorainn leis an Bhanglaidéis. Roimh 2015, bhí 92 iamhchríoch den Bhanglaidéis ar ithir na hIndia agus bhí 106 iamhchríoch ar ithir na Banglaidéise. Malartaíodh na hiamhchríocha seo sa deireadh d’fhonn an teorainn a shimpliú. Tar éis an mhalartaithe, chaill an India thart ar 40 km2 go dtí an Bhanglaidéis. Is í an Líne um Rialú Iarbhír (LRI) an teorainn éifeachtach idir an India agus Daon-Phoblacht na Síne. Trasnaíonn sí 4,057 km feadh na Stát Indiach Jammu agus an Chaismír, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Sikkim agus Arunachal Pradesh. Síneann an teorainn le Maenmar suas le 1,643 km feadh theorainneacha theas stáit oirthuaisceart na hIndia viz. Arunachal Pradesh, Nagaland, Manipur agus Mizoram. Suite i measc an tsliabhraoin Himiléaigh, ritheann teorainn na hIndia leis an mBútáin 699 km (434 míle). Is iad Sikkim, West Bengal, Assam agus Arunachal Pradesh na stáit a roinneann an teorainn leis an mBútáin. Ritheann an teorainn le Neipeal 1,751 km feadh chosa na Himiléithe i dtuaisceart na hIndia. Is iad Uttarakhand, Uttar Pradesh, Biohár, Beangál Thiar agus Sikkim na stáit a roinneann an teorainn le Neipeal. Ceanglaíonn an Chonair de Siliguri, arna chúngú go géar ag teorainneacha an Bhútáin, Neipeal agus an Bhanglaidéis,leithinis na hIndia leis na stáit oirthuaiscearta.
Cratóin
Screamh ilchríochach ar leith is ea cratóin atá comhdhéanta de bharrchiseal ar a dtugtar clár agus ciseal níos sine ar a dtugtar bonnlach. Is éard is sciath ann ná an chuid de chreatón ina dtéann carraig bhonnlaigh amach as an talamh, agus is í an chuid is sine agus níos cobhsaí í, gan aon tionchar ag teicteonaic phlátaí.
Is féidir an Cratón Indiach a roinnt ina chúig phríomh-chratón mar sin:
Réigiúin
Is féidir an India a roinnt ina sé réigiún fisiceagrafach. Mar a leanas:
Fáinne bliantúil
Ceann de na fáinní comhlárnacha a fheictear nuair a ghearrtar trasna gas nó fréamh planda adhmadaigh. Foirmíonn dhá bhanda soitheach xiléime gach fáinne. Táirgtear an chéad bhanda le soithigh de thrastomhas mór go luath sa bhliain as adhmad geal earraigh. Déantar na soithigh níos lú níos déanaí sa bhliain as adhmad samhraidh atá níos dorcha. De ghnáth, fás bliana a bhíonn i bhfáinne débhanda amháin, agus is féidir feidhm a bhaint as sin chun aois an chrainn a dhéanamh amach. Má bhíonn níos mó ná tréimhse fáis amháin sa bhliain, bíonn níos mó ná fáinne in aghaidh na bliana ann. Tugtar fáinní bréagacha bliantúla orthu sin.
Nelly Diener
Ba í Nelly Hedwig Diener (5 February 1912 – 27 July 1934) an chéad aeróstach mná de chuid na hEorpa.
Thosaigh Diener ar na heitiltí ar an 1 Bealtaine 1934 agus í ag obair leis an gcomhlacht Swissair. Bronnadh an leasainm "Engel der Lüfte" ("Aingeal na Spéartha" as Gaeilge) uirthi. Básaíodh Diener i dTubaiste Tuttlingen Swissair 1934. Fuair triúr ball foirne agus naonúr paisinéirí bás sa tubaiste.
Seirbhís Thithe an Oireachtais
Is í Seirbhís Thithe an Oireachtais an comhlacht seirbhíse poiblí a chuireann seirbhísí riaracháin ar fáil do Thithe an Oireachtais agus dá gComhaltaí. Is é nó í an tArd-Rúnaí agus Cléireach na Dála a bhíonn i gceannas ar an tSeirbhís agus tá sé nó sí freagrach as bainistiú na Seirbhíse ó lá go lá agus as beartais an Choimisiúin a chur i ngníomh.
Alex Albon
Is tiománaí Téalannach-Briotanach de chuid Fhoirmle a hAon é Alexander Albon Ansusinha (Téalainnis: อเล็กซานเดอร์ อัลบอน อังศุสิงห์). Rugadh i Londain, Sasana é ar 23 Márta 1996. I 2022, ghlac sé páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Williams. Thiomáin sé le Torro Rosso agus Red Bull Racing roimhe sin
Richard Bartlett (cartagrafaí)
upright|thumb|Mionghné de léarscáil de Chúige Uladh a rinne Richard Bartlett sa bhliain 1602 agus gairm Uí Néill le feiceáil ann ar an Tulach Óg. Tá duine de mhuintir Uí Chatháin ag tógáil leathbhróige os cionn an Rí mar dheasghnáth. Cairtghrafaí suntasach le linn Eilís I ba ea Richard Bartlett (fl. 1600). Ba Shasanach é agus rinne sé cuid de na seanléarscáileanna agus na líníochtaí is fearr a d’eascair ó Éirinn mar chuid den fheachtas míleata agus plandála a bhí ar bun ag an am.
upright|clé|thumb|Mionghné de léarscáil de Chúige Uladh a rinne Richard Bartlett sa bhliain 1602: crannóg i loch agus í á cosaint; tithe, coillte agus ráth; dúnfort Sasanach; cathaoir ghairme an taoisigh. Is beag eolas atá ann ar shaol Bartlett ach meastar gur rugadh é in Norfolk in East Anglia. Chaith sé tamall sa Spáinn (b’fhéidir gur Chaitliceach é). Mar áiseanna míleata a rinne sé an chuid is mó de na léarscáileanna agus eile a tháinig óna láimh: is minic dúnfoirt agus caisleáin le fáil iontu, mar bhí sé ag leanúint fheachtas Mountjoy (1600-1601), agus chuaigh sé ó dheas chun léarscáil a dhéanamh d’imshuí Chionn tSáile. I nGaeilge atá 80% dá chuid téarmaíochta. Sholáthair sé naoi saothair déag ar a laghad.
Ar nós cartagrafaithe eile dá leithéid, ba mhaith leis íomhánna beaga beoga a chur isteach ian shaothar: deatach ag éirí as simnéanna, lachain, fear ag dul trasna an mhóta ag Achadh an Dá Chora.
Fuair sé bás i dTír Chonaill am éigin idir 1603 agus 1609. Mar a dúirt an tArd-Aighne Sir John Davies:
Siondróm an tolláin charpaigh
Laige san ordóg is an lámh, le heanglach nó griofadach san ordóg is na méara cóngaracha é Siondróm an tolláin charpaigh. Tarlaíonn sé mar thoradh ar chomhbhrú ar an néaróg mheánach a thugann seirbhís don chraiceann sa réigiún sin is í ag dul trí chrios fíochán a ghabhann mórthimpeall an rosta (an tollán carpach). Is dolúbtha an tollán carpach, agus cuireann sé brú ar an néaróg mheánach má atann fíocháin istigh ann. Is féidir go dtarlóidh a leithéid le húsáid athchleachtach an rosta i gclóscríobh, tiomáint gluaisteáin is spóirt áirithe, agus bíonn baint aige le riochtaí áirithe cosúil le toircheas, an sos míostraithe, airtríteas réamatóideach, diaibéiteas is hipirtheannas. Is sampla é de ghortú athstraidhneála, cosúil le huillinn leadóige. Is féidir go maolófar ar na siomptóim trí scíth a ghlacadh nó cléithín ar an rosta, ach uaireanta is gá obráid ar an rosta chun an brú ar an néaróg a scaoileadh.
Cónaidhm Chumainn Ársa an Choirn
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/31/Castle_an_Dinas_midsummer_bonfire_2009.jpg/300px-Castle_an_Dinas_midsummer_bonfire_2009.jpg|mion|300x300px| Tansys Golowan : Cuirtear tinte cnámhacha ar lasadhtinte Oíche Shamhna ar cheithre mhullach i gCorn na Breataine gach bliain agus eagraíonn Cumainn Ársa an Choirn iad. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c7/Crying_the_neck.JPG/300px-Crying_the_neck.JPG|mion|400x400px| Searmanas fhéile an fhómhair 'Ag Glaoch an Mhuiníl', a d'eagraigh Chumainn Ársa an Choirn
Bunaíodh Cónaidhm Chumainn Ársa an Choirn (Keffrysyans a Gowethasow Kernow Goth) sa bhliain 1924, ar thionscnamh Robert Morton Nance, agus é mar aidhm aige "all those ancient things that make the spirit of Cornwall — its traditions, its old words and ways, and what remains to it of its Celtic language and nationality" a bhailiú agus a chothabháil. Is é mana na cónaidhme -- mar atá scríofa ar a láithreán gréasáin -- " Cuntelleugh an brewyon ues gesys na vo kellys travyth ", a aistrítear go Béarla mar "Gather ye the fragments that are left, that nothing be lost". Is é an mana ar lógó Chumainn Ársa an Choirn (CAC) ná an frása sa Choirnis 'Nach bhfuil an Rí Artúr marbh. Bhunaigh Robert Morton Nance an chéad Chumann i bPorth Ia i 1920.
Imeachtaí samhraidh
Ceiliúrann an CAC seantraidisiún Cornach de thinte cnámh i lár an tsamhraidh, a bhíonn ar siúl de ghnáth ar 23 Meitheamh gach bliain. Coinnítear na tinte cnámh ar bharr cnoic atá ina slabhra faoi láthair ag Bre Skowl, RabhchánNanssans, Caisleán an Dinas, agus Resrudh.
Tréimhsiúil
Foilsíodh iris na Cónaidhme 'Old Cornwall' den chéad uair sa bhliain 1925, agus foilsítear faoi dhó sa bhliain í. Ba é Robert Morton Nance an chéad eagarthóir.
Fuaim
Séard is fuaim ann ná corraí fuinnimh mheicniúil trí damhna. Aithnítear fuaim trí thréithe a tonn. Is iad sin minicíocht, tonnfhad, peiriad, aimplitiúd, agus luas.
right|thumb|[[Eitleán ag briseadh an fuaimbhac]]
Airíonn daoine fuaim trí chreathanna san aer a airíonn an chluas. Tugtar éisteacht air seo. Comhathraíonn tonnta fuaime de réir brú fuaime (aimplitiúid), tomhasta i decibel (dB) agus minicíocht (nó airde) tomhasta i Hertz (Hz).
Airíonn an chluas dhaonna normalta minicíochtaí idir thart ar 20Hz agus 20kHz (is ionann an nóta is airde ar an bpianó agus 4186Hz). Má mhaireann fuaim thar tréimhse ama (ar nós píosa ceoil nó píosa cainte), athraíonn a speictream minicíochta thar an tréimhse ama sin.
Bíonn fuaim ar bith seachas na cinn is bunúsaí (m.sh. nóta ó ghabhlóg cheoil mhaith) comhdhéanta de bhailiúchán tonnta ag minicíochtaí agus aimplitiúidí éagsúla.
Tugtar torann ar fhuaim nach bhfuil ag teastáil.
Tugtar fuaimeolaíocht ar staidéar eolaíochta a dhéantar ar fhuaim.
Fuaim a Digitiú
Is féidir fuaim a digitiú ó fhoinse ar bith (micreafón, raidió, ceirnín, uirlis cheoil, srl.). Is fuaim shamplaithe í fuaim digitithe. Gabhtar sampla d’fhuaim i bhfoirm digiteach (1anna agus 0anna) ag ráta in aghaidh an aonaid ama. Tugtar an ráta samplála ar cé chomh minic agus a ghabhtar na samplaí. Tugtar méid an sampla ar cé chomh mór is atá gach sampla (an líon sonraí).
Is iad na rátaí samplaithe is coitianta d'fhuaim ar an ríomhaire ná 44.1 kHz (caighdeán CD), 22.05 kHz agus 11.025 kHz. Is méideanna coitianta iad 8 ngiotán nó 16 giotán do mhéid an sampla.
Lus míonla
Tugtar lus míonla ar roinnt plandaí blátha i ngéineas na Boraginaceae. Tá ar a laghad 74 speiceas de ann. Planda bliantúil nó ilbhliantúil atá i gceist agus iad dúchasach do na réigiúin mheasartha. An bláthra cornaithe, ach díríonn sé de réir mar a fhadaíonn. Na bláthanna feadánach le 5 mhaothán leata, go minic bándearg mar bhachlóg, ach gorm nuair a osclaíonn, uaireanta le súil bhuí nó bhán mar threoraí meala, nó na dathanna seo ina n-iomláine.
Tá suas le 60 speiceas dúchasach in iarthar na hEoráise agus dhá scór speiceas in iardheisceart an Aigéin Chiúin, sa Nua-Shéalainn go príomha ach i bNua-Ghuine Phapua chomh maith. Maireann cúpla speiceas i Meireacá, Theas agus Thuaidh. Fásann siad ina lán áiteanna eile sna réigiúin measartha mar a dtugadh isteach iad mar phlandaí maisiúcháin. Glactar leis an speiceas M. scorpioides mar speiceas sainiúil an ghéinis.
Ciallaíonn myosotis "cluas luiche" sa Ghréigis. Tugtar Vergissmeinnicht orthu i nGearmáinis, ainm a d'aistríodh go roinnt teangacha eile, mar shampla "forget-me-not" sa Bhéarla.
Solas
Séard is solas ann ná radaíocht leictreamaighnéadach atá infheicthe don súil, nó an chuid den radaíocht sa speictream leictreamaighnéadach atá infheicthe ag súile daonna, is é sin na tonnfhaid idir 390 nm (vialait) is 780 nm (dearg). Is é an fótón an buncháithnín atá ag solas. Is iad an trí bhuntomhas atá ag solas ná:
Léiríonn solas tréithe tonnta agus cáithníní ag an am céanna mar gheall ar déacht toinne is cáithnín a bhíonn i gceist le damhna.
Cuimsíonn an raon en radaíocht na dathanna seo: vialait, gorm, glas, bui, flannbhuí, dearg, agus na dathanna éagsúla ag freagairt do thonnfhaid éagsúla.
Bíonn solas bán comhdhéanta as raon tonnfhad (raon dathanna), rud a chruthaítear trí léas solais bháin a leathadh trí phriosma. Is solas monacrómatach solas ar dhath amháin, agus is léasar an fhoinse solais is fearr chun solas gar do bheith monacrómatach a chruthú.
Stair
Is é 299,792,458 méadar in aghaidh an tsoicind luas solais i bhfolús.. James Clerk Maxwell an chéad duine a thaispeáin gur tonn leictreamaighnéadach é solas agus go bhforleathann sé ar luas tairiseach, 2.998 x 1 0- 8 rn S-l.
De réir theoiric fhótaileictreach Einstein, is i bhfótóin a astaítear solas ó fhoinse ar bith. Bíodh is gur tonn é an solas, is minic gur féidir iompraíocht solais a réamhinsint amhail is dá mba shruth cáithníní ina ghathanna é, agus tugtar optaic gheoiméadrach ar an eolaíocht seo. Cinnte, is féidir na fótóin a shamhlú mar cháithníní.
Nuair a láimhseáiltear solas mar thonn, optaic fhisiciúil a thugtar ar an réimse eolaíochta seo. Déanann foinsí saorga éagsúla solas, lampaí leictreacha go háirithe, bolgán gealbhruthach, feadán fluaraiseach, lampa díluchtúcháin, is lampa ionduchtúcháin.
Íomhá
Séard is íomhá (ón Laidin imago) nó pictiúr ann ná samhail a chruthaítear de rud éigin san fhíordomhain ar nós ábhar fisiciúil nó duine.
Íomhá digiteach
Ar ríomhaire, tá dhá phríomhchineál íomhá ríomhaireachta:
Ghost in the Machine (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an seachtú heipeasóid, "Ghost in the Machine" den chéad sraith The X-Files ar an 29 Deireadh Fómhair 1993. Scríobh Alex Gansa agus Howard Gordon an eipeasóid seo. D'fhéach 9.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Lepetidae
Fine seilidí mara iad na Lepetidae nó na moilisc a bhaineann leis an bhfoghéineas Patellogastropoda den rang Gastropoda (na seilidí agus éisc shliogánacha atá cosúil leo).
Tacsanomaíocht
Baineann an fhine seo leis an dá fhofhine seo a leanas  (de réir  Tacsanomaíochta na nGastrapód le Bouchet & Rocroi (2005) ):
Cládagram ag taispeáint caidreamh fíligineach na bPatellogastropoda bunaithe ar thaighde móilíneach  fíligineach Nakano & Ozawa (2007):
Fáinne Tine
Crios gníomhach creathanna talún is bolcánaíochta timpeall imeall an Aigéin Chiúin, a shonraíonn teorainneacha idir plataí teicteonacha i screamh an Domhain.
Lepetidae
Genera
I measc na ngenera i bhfine na Lepetidae tá:
Lepetinae
Propilidiinae
Lus na bailbhe
Planda síorghlas ilbhliantúil atá dúchasach do Mheiriceá trópaiceach. Na duilleoga mór caol ubhchruthach le gais fhada, go minic buí nó bán ildathach. Na bláthanna i spáideog is spáidín mór timpeall uirthi. Má itear é, cuireann an súlach searbh tús le hat na teanga is na scornaí, agus is uaidh seo a thagann an t-ainm.
(145480) 2005 TB190
Is é (145480) 2005 TB190 uimhir 81 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú ná 512 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Kuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus d'fhéadfadh sé gur abhacphláinéad é freisin.
An tSeirbhís Leabharlainne agus Taighde (SLaT)
Cuireann an tSeirbhís Leabharlainne agus Taighde seirbhísí faisnéise agus taighde ar fáil mar bhonn taca faoi obair Thithe an Oireachtais agus chomhaltaí na dTithe. Tá ról ag SLaT maidir le faisnéis chorparáideach a bhainistiú freisin agus is í an tSeirbhís atá freagrach as saoráil faisnéise, cosaint sonraí agus bainistiú taifead.
Gé shneachta
Is pór éin í an ghé shneachta (Anser caerulescens). Tá dhá fhospeiceas ann; an mhórghé shneachta (Anser caerulescens atlanticus) agus an mhionghé shneachta (Anser caerulescens caerulescens).
Gamraidh
Sráidbhaile beag iascaireachta in oirthuaisceart na hAlban is ea Gamraidh (Béarla: Gardenstown).
Tá sé suite i gComhairle Siorrachd Obar Dheathain (Siorrachd Bhanbh roimh 1975 ). Tá sé suite timpeall 71 km lastuaidh d'Obar Dheathain. Tá sé suite ar chladach Bhàgh Gamraidh.
Sa bhliain 2001 bhí 733 duine ina gcónaí anseo.
Stair
Seo láthair ‘Cath na gClaiseanna Fola’ (1004 ) in aghaidh na nDanar.
Iompar
Tá sé suite ar an B9123.
Áiteanna
Tá sean eaglais ann, Naomh Eoin, a bunaíodh sa bhliain 1513. Atógadh í sa bhliain 1875.
Picteilín
deas|300px|thumb|Íomhá á thaispeáint mar phicteilíní. Is é picteilín an t-aonad is lú in íomhá digiteach. Tá dromchla scáileáin ríomhaire clúdaithe le grúpaí de thrí phonc bídeacha dearg, glas agus gorm atá déanta as fosfar. Is ionann grúpa amháin den trí phonc agus picteilín amháin. Lonraítear leictreoinléas ó chúl an mhonatóra go dromhchla an scáileáin le trí ghunna leictreoin. Braitheann dath an phicteilín a fheictear ar láidreacht an trí ghunna ar an dearg, glas agus an gorm.
Ollscoil Ghlaschú
Is í Ollscoil Ghlaschú (nó Oilthigh Glaschu i nGaeilge na hAlban) an ollscoil is mó i nGlaschú féin agus an dara ollscoil is mó in Albain ar fad, i ndiaidh Ollscoil Dhún Éideann. Bunaíodh Ollscoil Ghlaschú sa bhliain 1451 faoi Rí Séamus II agus an Easpag Uilleam Turnbull, le cead ó Phápa Nioclás II. Níl ach ollscoil amháin in Albain níos aosta, sé sin Cill Rímhinn, agus níl ach dhá cheann eile níos sine sa Bhreatain Mhór, siad sin Ollscoil Oxford agus Ollscoil Cambridge i Sasana.
Yvonne McGuinness
Dar le beathaisnéis a foilsíodh sa bhliain 2004, "Recent works have been preoccupied with notions of portrayal of the self and with deception, dealing with the sublimated desire for self-expression of the artist and the tension between revelation and concealment."
Tá roinnt gearrscannán déanta aici, This is between us (2011), Charlie’s Place (2012), agus Procession (2012).
Saol pearsanta
Sa bhliain 2004, phós McGuinness Cillian Murphy i ndiaidh caidreamh fadtéarmach. Tá beirt mhac acu, a rugadh i mí na Nollag 2005 agus i mí Iúil 2007 faoi seach. Is é an polaiteoir de chuid Fhianna Fáil John McGuinness a huncail.
Tagairtí
mion|Cillian Murphy, céile McGuinness
Siondróm Bás Tobann Naíonán
Bás naíonáin gan choinne, nach féidir aon chúis leis a aimsiú trí scrúdú cliniciúil nó iarbháis é Siondróm Bás Tobann Naíonán nó bás cliabháin (SIDS i mBéarla). De réir cineáil, cuirtear an leanbh sláintiúil chun leapan mar is gnáth sa tráthnóna agus faightear marbh é i lár na hoíche nó ar maidin. Is féidir go mbeidh cúiseanna éagsúla leis, ach is meabhraitheach iad den chuid is mó. I measc na gcúiseanna seo, tá stopadh an análaithe (aipnia codlata) de thoradh eatramh fada riospráide neamhrialta, freagairt iomarcach néarógach ar shú ábhair ó chonair an díleá isteach sa bhfeadán riospráide, bac na n-aerbhealaí de thoradh dúnadh na struchtúr faoi bhun na farainge, so-ghontacht mhéadaithe do thocsainí na mbaictéir riospráide a bhíonn caoin de ghnáth, ábhair dhochracha i láthair sa tocht, nó suaitheadh an rialú teochta sa cholainn i dtimpeallacht fhuar nó leis an iomarca córacha leapa. Tá tarlú na tragóide seo laghdaithe ó dheireadh an 20ú céad, ó tosaíodh ag comhairliú do thuismitheoirí leanaí a chur a chodladh ar a ndroim nó a dtaobh, seachas ar a ngoile.
Athleasú na Dála
Is éard atá i gceist leis an téarma Athleasú na Dála ná athleasú nósanna imeachta agus chleachtas Dháil Éireann. Sa bhliain 2016, thug an Fochoiste ar Athleasú na Dála faoi athbhreithniú cuimsitheach ar nósanna imeachta na Dála agus mhol sé athleasuithe a bhain le réimse leathan de ghnó an Oireachtais. Chuir an Dáil na hathleasuithe i ngníomh ar mhodh leasuithe ar Bhuan-Orduithe.
An Chloch, Contae Loch Garman
Is baile suite i gContae Loch Garman í an Chloch.
(26375) 1999 DE9
Is é (26375) 1999 DE9 uimhir 82 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú ná 512 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus tá féidearthacht ann gur abhacphláinéad é freisin.
Faireog chíochach
mion|Meannán gabhair ag baint úsáide as faireog chíochach ar úth a mháthar. I mamaigh bhaineanna, faireog atá freagrach as tál is fuascailt an bhainne leis an óg a chothú. Bíonn 2-20 cinn ag mamaigh éagsúla. Lonnaithe ar dhromchla an chliabhraigh nó an bhoilg, agus i gcásanna áirithe (ba, gabhair agus fianna) comhchruinnithe ar úth. Meastar gur díothaíodh iad ó fhaireoga allais go bunúsach, ach athraithe is oiriúnaithe go mór.
Sléacht München (1972)
Tharla Sléacht München le linn na gCluichí Oilimpeacha a bhí ar siúl sa Ghearmáin sa bhliain 1972. mion|"[[Sceimhlitheoireacht|Sceimhlitheoir" (2013), le Xavier Tricot, bunaithe ar ghrianghraf ag an am]] Ar 5-7 Meán Fómhair, d’fhuadaigh agus dhúnmharaigh antoiscigh Phalaistíneacha aon duine dhéag ó fhoireann Iosrael, b'fhéidir (bhí rudaí ina gcíor thuathail ag an am). Maraíodh póilín Gearmánach chomh maith. Bhí na sceimhlitheoirí de chuid an ghluaiseacht Black September.
Rinne na póilíní tréaniarracht na hIosraelaigh a "tharrtháil" ach chuaigh an plean bealach an gharraí.
Díoltas
Ar an 8 Meán Fómhair, thug Iosrael le fios go bhfuil ruathair déanta ag a gcuid eitleán cogaidh in aghaidh 'spriocanna' (bailte) sa tSiria agus sa Liobáin. Maraíodh cúpla dosaen, b'fhéidir. sibhialtaigh ina measc
Anailís cháilíochtúil neamhorgánach
Is próiseas í anailís cháilíochtúil neamhorgánach le faisnéis faoi speiceas ceimiceach a aimsiú, ar a n-áirítear a chéannacht, ar mhodh neamhuimhriúil. Tá sraith de thástálacha diagnóiseacha ann is féidir a úsáid le gáis, caitiain, ainiain agus dúile a shainaithint. Tá sé dírithe go príomha ar a bhrath iain i dtuaslagán uiscí, mar sin b'fhéidir go mbeadh ábhair i bhfoirmeacha eile a thabhairt go dtí an staid roimh úsáid a bhaint as modhanna caighdeánacha. Ansin déileálfar leis an tuaslagán le himoibrithe éagsúla chun imoibrithe arb iad is sainairíonna iain áirithe iad a thástáil,, a d’fhéadfadh athrú datha, deascadh agus athruithe infheicthe eile a chur faoi deara.
Lus na feannóige
Tom leata síorghlas, cosúil le fraoch, dúchasach don Artach agus móintigh mheasartha sa leathsféar thuaidh is ea lus na feannóige. Na duilleoga 4-6 mm ar fhad. Na bláthanna ailtéarnach, bláthanna scoite ar leith fireanna is baineanna, 3 sheipeal, 3 pheiteal. An chaor 5 mm ar trastomhas, dubh.
Liosta de charachtair Ros na Rún (2019)
Sobaldráma Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 (TnaG) ó 3 Samhain 1996 ar aghaidh é Ros na Rún. Is liosta é seo de na carachtair Ros na Rún. Bhí na carachtair seo a gcéad cuma in 2019.
Jude Uí Neachtain
Bhí Jude Uí Neachtain (Treasa Ní Cheannabháin) ar an gclár den chéad uair ar an 14 Feabhra, 2019.
Michelle Ní Bhuachalla
Bhí Michelle Ní Bhuachalla (Gráinne Bleasdale) ar an gclár den chéad uair ar an 7 Márta, 2019.
Rory Keane
Bhí Rory Keane (Conall Ó Céidigh) ar an gclár den chéad uair ar an 16 Aibreán, 2019.
(120132) 2003 FY128
Is é (120132) 2003 FY128 uimhir 83 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú ná 512 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus tá féidearthacht ann gur abhacphláinéad é freisin.
Gaistreintreolaíocht
Is éard is Gaistreintreolaíocht ann ná réimse leighis. Is iad na galair a théann i bhfeidhm ar an gconair ghaistreintreolaíoch, lena n-áirítear na horgáin ón mbéal go dtí an anas, feadh chonair an bhia, fócas na speisialtachta seo.
Buanchoistí (Oireachtas)
Is éard atá i gceist le Buanchoistí ná Coistí Oireachtais buana a gceanglaítear le Buan-Orduithe de cheachtar Teach iad a bhunú tar éis Olltoghcháin; mar shampla, an Coiste um Chuntais Phoiblí. Féadfaidh comhaltaí ó aon Teach amháin nó ón dá Theach a bheith ar Bhuanchoistí.
Ice (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an t-ochtú heipeasóid, "Ice" den chéad sraith The X-Files ar an 5 Samhain 1993. Scríobh Glen Morgan agus James Wong an eipeasóid seo. D'fhéach 10.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Caipiteal fiontair
mion Gníomhaíocht nó beartas gnó a mbeadh riosca coibheasach nó substaintiúil ag baint leis is ea caipiteal fiontair. mion
Tacaíocht
Tá tacaíocht ar leith ag roinnt Ballstát san Aontas Eorpach don chaipiteal fiontair, scéimeanna a bhfuil rialacha ag gabháil leo maidir le comhdhéanamh punainne, teicnící infheistíochta agus spriocanna infheistíochta. mion|infheistíocht timpeall an domhain Níl córais ar leith den chineál sin ag formhór na mBallstát, áfach, agus is é an chaoi a ndéanann siad rialacha ginearálta a bhaineann le dlí na gcuideachtaí agus oibleagáidí i leith réamheolairí a chur i bhfeidhm maidir le gníomhaíochtaí gach bainisteora ciste ar mian leis 'láithrithe príobháideacha' caipitil fiontair a thairiscint ar dhlínse na mBallstát sin.
I gcomparáid le lárionaid ardteicneolaíochta agus nuálaíochta atá in iomaíocht leis, go háirithe na Stáit Aontaithe, tá tionscal caipitil fiontair na hEorpa ilroinnte agus scaipthe. Fágann an ilroinnt agus an scaipeadh sin go mbíonn drogall, drogall a bhfuil tábhacht staidrimh ag baint leis, ar infheisteoirí infheistiú a dhéanamh i gciste caipitil fiontair.
Contae Fhear Manach
In iarthar Thuaisceart Éireann atá Fear Manach nó Contae Fhear Manach. Is í Inis Ceithleann an príomhbhaile atá ann.
An Ghaeilge i contae Fhear Manach
Bhí eolas de shaghas éigin ar an nGaeilge ag 13.1% de dhaonra conthae Fhear Manach. I 2010 bhí 37 daltaí ag fhreastal ar an gaelscoil i chontae Fhear Manach.
Contae Aontroma
Tá Contae Aontroma (Béarla: County Antrim) suite i gCúige Uladh, ar chósta thoir thuaidh Loch nEathach, agus tá achar de 2,844 km² aige. Cónaíonn thart ar 616,000 daoine ann, rud a chiallaíonn go bhfuil an daonra is mó i dTuaisceart Éireann mar aon leis an darna ceann is mó in Éirinn aige. Tá sé mar pháirt de chúige Uladh.
Meallann Glinntí Aondroma na mílte turasóir chun an chontae achan bhliain agus is suíomh Oidhreachta Dhomhanda de réir UNESCO é Clochán an Aifir (nó Clochán na bhFórmorach mar a thugtar air fosta) ar an chósta thuaidh. Tá clú ar Mhuileann na Buaise as an uisce bheatha atá á dhéanamh ann leis na céadta bliain, agus aithnítear Port Rois mar an lonnaíocht mhara is cáiliúla i dTuaisceart Éireann ó thaobh líonn na gcuairteoirí air de, áit atá ann ina mbíonn craic ar dóigh de ló is d'oíche de réir tuarascála. Tá an chuid is mó de Bhéal Feirtse, an chathair is mó i dTuaisceart Éireann, lonnaithe sa chontae agus tá an chuid eile dí i gContae an Dúin. De réir an tseanchais is ar Shliabh Mis i dtuaisceart an chontae a chaith Pádraig Naofa bunús a shaoil óig.
Iompar
Tá naisc mhaithe le fáil i gContae Aontroma le dul ar mhuir, ar iarnróid, nó ag eitilt.
Aer
thumb|left|Aerfort Idirnáisiúnta Bhéal FeirsteIs é Aerfort Idirnáisiúnta Bhéal Feirste an t-aerfort is gnóthaí i dtuaisceart Éireann agus tá sé lonnaithe in Aldergrove i ndeisceart an chontae, áit atá roinnte idir údaráis an aerfoirt agus an Fórsa Aeir Ríoga. Is é an t-aerfort réigiúnach is mó i leith lastais aeir sa RA. Bíonn seirbhísí rialta ann go dtí An Bhreatain Mhór, mór-roinn na hEorpa agus Meiriceá Thuaidh.
Bíonn seribhísí aeir le fáil chomh maith ó Aerfort Chathair Bhéal Feirste George Best atá suite míle soir ó lár chathair Bhéal Feirste ar thaobh Chontae an Dúin den chathair, aerfort a athainmníodh i 2006 in ómós don imreoir sacair George Best.
Iarnróid
Amharc fosta ar Chatagóir:Stáisiúin iarnróid i gContae Aontroma
Is iad na bealaí Iarnróid Thuaisceart Éireann de chuid Translink na príomhlínte idir Béal Feirste, Aontroim, an Baile Meánach, Cúil Raithin, Port Rois, Doire, Carraig Fhearghais is Latharna.
Muir
Tá dhá longphort de chuid na gcinn is tábhachtaí dá bhfuil i dtuaisceart Éireann le fáil sa chontae, .i. Latharna agus Béal Feirste.
Is é Calaphort Bhéal Feirste príomhgheata mara Thuaisceart Éireann, agus tá sé ag iarraidh níos tábhachtaí fosta do gheilleagar Phoblacht na hÉireann de réir a théid na blianta ar aghaidh chomh maith. Is lárionad tionscadail agus gnó é agus fá'n am seo tá sé mar fhócas do ghníomhaireacht na lóistíochta sa réigiún. Is fríd an chalafort a théid dhá thríú de thrádáil mhara an Tuaiscirt agus ceathrú cuid de thrádáil an oileáin ina iomláine. Glacann sé tuairim is 6,000 long in aghaidh na bliana.
Daonra
Cónaíonn 616,384 duine sa chontae de réir an eolais ó dhaonáireamh na bliana 2001 de chuid na Ríochta Aontaithe. Is é an condae is mó i gcúige Uladh agus an dara chontae is mó in Éirinn ó thaobh líonn na n-áitritheoirí de.
An Ghaeilge i gcontae Aontroma
Bhí cumas de shaghas éigin ar an nGaeilge ag 8.4% de dhaonra chontae Aontroma. Sa scoilbhliain 2010-2011, bhí 1,260 daltaí ag fhreastal ar an dá ghaelscoileanna dhéag i gcontae Aontroma. Bhí 553 daltaí ag fhreastal ar an ghaelcholáiste i gcontae Aontroma.
Creideamh
Fosta, condae den dá chontae atá fágtha in Éirinn atá ann ina bhfuil bunús na ndaoine Protastúnach (is é Condae an Dúin é an condae eile). Is é an Preisbitíreachas an claonadh creidimh is mó sa chontae. Leanann an Caitliceachas Rómhánach sa darna áit, agus ina dhiaidh sin, Eaglais na hÉireann. Is é an t-aon chontae in Éirinn ina bhfuil sainchreideamh seachas an Caitliceachas mar sainchreideamh príomha. Is mar gheall ar nascanna láidre le hAlbain é an tionchar ón Phreisbitíreachas.
Faireog phiotútach
mion|clé|350px Is faireog inchríneach í an fhaireog phiotútach, nó Hipifis, agus a meánmhéide cosúil leis an phís agus a meáchan 0.5g. Gobann sí amach ó bhun an hipeatalamais, ag bun na hinchinne, agus luíonn sí ins an 'sella turcica', cuas cnámhach beag atá clúdaithe ag an 'diaphragma sellae' nó an scairt dhiallaite. Bíonn an fosa piotútach, ina fhaightear an fhearóg phiotútach, suite sa chnámh shféanóideach i lár an fhosa chráiniaigh ag bun na hinchinne.
Cluain an Róistigh
Is baile suite i gContae Loch Garman í Cluain an Róistigh.
Ceisteanna Parlaiminte (Oireachtas)
Is éard atá i gceist le Ceisteanna Parlaiminte (Oireachtas) nó CPanna ná ceisteanna, le haghaidh freagra scríofa nó freagra ó bhéal, arna gcur faoi bhráid Airí Rialtais ag comhaltaí den Dáil is ceisteanna a bhaineann le gnóthaí poiblí i dtaca lena Ranna nó le gnóthaí riaracháin a bhfuil na hAirí sin freagrach go hoifigiúil astu.
Dónall Ó Cualáin
Is iar-Gharda Éireannach é Dónall Ó Cualáin (rugadh 4 Samhain 1957). Bhí post aige mar Choimisinéir Gníomhach an Gharda Síochána ó Mheán Fómhair 2017 go Meán Fómhair 2018, tar éis gur éirigh Nóirín O’Sullivan as an oifig.
As Carna, Co. na Gaillimhe ó dhúchas, tá Gaeilge líofa ag Ó Cualáin. Chuaigh sé isteach sna Gardaí sa bhliain 1983.
Ceapadh é mar Leas-Choimisinéir an Gharda Síochána agus ina Cheann ar Rialachas agus Straitéis ar 20 Deireadh Fómhair 2015. Tar éis do Nóirín O’Sullivan éirí as, cheap an tAire Dlí agus Cirt agus Comhionannais Charles Flanagan Ó Cualáin mar Choimisinéir Gníomhach an Gharda Síochána ar 11 Meán Fómhair 2017.
Ar 26 Meitheamh 2018, d’fhógair Rialtas na hÉireann go gceapfaí Leas-Phríomhchonstábla an PSNI Drew Harris mar Choimisinéir an Gharda Síochána. D’fhan Ó Cualáin ina ról mar Choimisinéir Gníomhach go dtí gur ceapadh Harris go hoifigiúil ar 3 Meán Fómhair 2018, agus chuaigh sé ar scor ina dhiaidh sin.
Lus na gile
Planda ilbhliantúil atá dúchasach do dheisceart na hEorpa. Na duilleoga tomach éilipseach, i bpéirí urchomhaireacha mar thruaillí ar an ngas. Na bláthanna i gcinn dhlútha dhingthe, an eipeacailís i 4 chrotal fada, agus an chailís sorcóireach. 5 pheiteal le rufaí, dúdhearg nó bándearg, agus sna foirmeacha don ghairdín, bán, ach go minic breac nó stríocach.
Patelloidea
Sárfhine thacsanomaíoch is ea Patelloidea den sárfhine gnamháin nó fíorbhairnigh, moilisc ghastrapódacha mara san fhorang Patellogastropoda
Genera
I meascna bhfinte laistigh den sárfhine Patelloidea tá:
Tagairtí
* Bouchet, P., Rocroi, J.-P. (2005). Aicmiú agus ainmníocht na bhfinte gastrapódacha. Malacologia. 47 (1-2): 1-397 ISBN 3-925919-72-4
Ollnóva
deas|250px|thumb|Ollnóva Kepler. Iarsmaí an ollnóva ar chuir an réalteolaí [[Johannes Kepler sonrú ann sa bhliain 1604.]] Is é an t-ollnóva an phléasc mhillteanach is dual do na réaltaí móra a dhéanamh, agus iad i ndeireadh a gcuid hidrigine. Nuair a rithfidh an hidrigin gann ar an réalta, tosóidh na dúile níos troime taobh istigh den réalta á gcomhleá go dúile níos troime fós. Nuair a shroichfidh an fhorbairt seo núicléas (croílár) na réalta, cuirfear a struchtúr inmheánach trí chéile chomh hiomlán is go séidfear an réalta go léir amach ina sceall fairsingíoch. Mura bhfuil an réalta róthrom, ní fhágfar a dhath di ach an sceall seo agus é á scaipeadh i ngach treo amach ins an spás. Ag réaltaí troma, áfach, is iad na cisil is faide amach ón gcroílár amháin a phléascfaidh, agus an croílár féin ag imphléascadh - is é sin, ag crapadh isteach chuige féin faoi bhrú na pléisce agus a imtharraingthe féin (imphléasc imtharraingthe) le hiompú ina neodrónréalta nó ina dhúpholl.
Ní mór cuimhne a choinneáil air nach ionann nóva agus ollnóva, nó is ócáid aonair é an t-ollnóva nach bhfágann a seanbhail ar an réalta a thuilleadh. Cuid mhór de na nóvaí, is nóvaí ateagmhasacha iad a thiteann amach arís, fiú go tráthrialta.
(35671) 1998 SN165
Is é (35671) 1998 SN165 uimhir 84 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú ná 512 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos faide ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Chonaic A. Gleason é den chéad uair ar 23 Feabhra 1998 agus é ag obair do Réadlann Steward, cuid d'Ollscoil Arizona. Is réad tras-Neiptiúnach é agus b'fhéidear gur abhacphláinéad é freisin.
Oileán na cobhsaíochta
San fhisic núicléach, is éard atá i gceist le h-oileán na cobhsaíochta ná hipitéis nó tairngreacht eolaíochtúil a deir go bhfuil grúpa de núiclídí an-troma ann atá cobhsaí nó réasúnta cobhsaí, agus iad scoite scartha ó fhormhór mór na ndúl cobhsaí i mapa na núiclídí. Tá an teoiric seo bainteach leis an smaoineamh go bhfuil "uimhreacha draíochta" ann, agus gur dóchúla don núiclíd bheith cobhsaí más ionann líon na neodrón sa núicléas nó líon na bprótón sa núicléas agus ceann de na huimhreacha seo. Is féidir foirmlí matamaitice a oibriú amach leis na huimhreacha seo a thairngreacht, agus glactar leis go bhfuil na núicléóin orduithe ar leibhéil nó scealla sa núicléas, ionas go bhfuil an núiclíd níos cobhsaí má tá na scealla go leor lán.
Uimhreacha draíochta atá aitheanta ar dhúile an dúlra iad 2, 8, 20, 28, 50 agus 82. Na dúile arb ionann líon na bprótón (Z) sa núicléas acu agus ceann de na huimhreachta seo, tá siad níos saibhre in iseatóip chobhsaí ná na dúile ina dtimpeall i dtábla peiriadach na ndúl. Cinnte ní féidir a leithéid a rá i dtaobh an héiliam (Z = 2), ach maidir leis an ocsaigin (Z = 8), tá trí iseatóp cobhsaí aici (níl ach dhá cheann ag an nítrigin, agus níl ach aon cheann amháin ag an bhfluairín); an cailciam arís (Z = 20), tá cúig iseatóp cobhsaí aige, agus an séú ceann atá ar fáil sa dúlra tá leathré chomh fada aige agus is féidir dearmad a dhéanamh de gur núiclíd radaighníomhach é. Tá cúig iseatóp cobhsaí ag an nicil (Z = 28), agus maidir leis an stán (Z = 50), tá deich gcinn chobhsaí aige. Is í an luaidhe (Z = 82) an dúil is troime a bhfuil iseatóip chobhsaí aici ar aon nós, ceithre cinn acu.
Cuireann na huimreacha draíochta leis an gcobhsaíocht freisin más ionann líon na neodrón agus ceann acu. Dealraíonn sé gur uimhir dhraíochta é 126 freisin, ag na neodróin ar a laghad, agus is í an cheist mhór, an mbeadh dúil a 126 cobhsaí freisin. Níl na heolaithe ar aon fhocal faoi sin, áfach. Tá daoine acu tar éis luachanna eile a mholadh, Z = 114 mar shampla, mar a thairngir an fisiceoir Gearmánach Heiner Meldner.
Is tábhachtach a thuiscint nach bhfuil na fisiceoirí féin in ann saintréithe na núicléas forthrom a thuiscint go rómhaith. Is iomaí iarmhairt agus imthoisc a théann i bhfeidhm ar na núicléis fhorthroma, cosúil le héaradh Coulomb agus dífhoirmiú na núicléas, agus is deacair a thuairimiú cé chomh láidir is a bhíonn siad - níl foirmlí néata matamaitice oibrithe amach go fóill le hiad a láimhseáil. Níl na heolaithe ar aon tuairim faoin bhfad a chuirfidh an draíocht dhúbailte, abair, le leathré na dúile arb é líon a chuid prótón ná 126: an ea nach mbeidh sé ach cúpla nóiméad níos fadsaolaí ná na núiclídí ina thimpeall, nó an mbeidh iseatóp an-fhadsaolach ann, cosúil le húráiniam-238.
Joel Engel
Cumadóir, anailísí ceoil, tráchtaire agus múinteoir ó Iosrael, ba ea Joel Engel (rugadh Yuliy Dmitrovich Engel, Úcráinis : Энгель Юлий Дмитрович, Rúisis : Енгель Юлий Дмитриевич :Eabhra is: יואל אנגל). Rugadh é i mBerdiansk an 28 Aibreán 1868 agus fuair sé bás i dTel Aviv ar 11 Feabhra 1927. Ar dtús, rinne Engel staidéar ar an dlí ag Ollscoil Kharkiv agus teoiric an cheoil le Andrejs Jurjāns ag an scoil theicniúil ann. Sa bhliain 1893 mhol Tchaikovsky dó dul go dtí an scoil cheoil i Moscó, áit ar chríochnaigh sé a chuid staidéir cheoil: cuireadh oiliúint air sa chumadóireacht faoi Mikhail Ippolitov - Ivanov agus san cuntraphointe faoi Sergei Taneyev, agus bhain sé céim amach sa bhliain 1897
Ionar
Is ball éadaigh é ionar (Béarla: tunic, ón Laidin tunica), de stíl shimplí de ghnáth, a shíneann ó na guaillí go dtí áit éigin idir na cromáin agus na glúine. Déanann an t-ainm Laidine tunica tagairt don bhall éadaigh a chaitheadh idir fhir agus mhná sa tSean-Róimh, agus a bhí bunaithe ar bhaill éadaigh Ghréagacha níos luaithe a chlúdaigh coim an duine.
La Sylphide (bailé)
Ar 12 Meán Fómhair 1832, léiríodh an bailé rómánsúil, La Sylphide, de chuid  Filippo Taglioni den chéad uair. Gailtean (spiorad) agus / nó sliseog (bean) is ea an Sylphide (Sylph i mBéarla). clé|mion|Marie Taglioni, iníon [[Filippo Taglioni agus an príomh-dhamhsóir in 1834]]
Cúlra
clé|mion|Les Sylphides, Rachel Cameron, ag caitheamh [[tútú, agus Henry Legerton ón Kirsova Ballet, Sydney, idir 1941-1944 ]] Mar a tharla i gcás an cheoil, na litríocht a, agus na n-amharcealaíon a, bhí tionchar an-mhór ag an Rómánsachas ar an mbailé. Chuidigh dul chun cinn nua san ealaín, amhail forbairt na teicníce pointe, níos mó airde ar an gceol agus béim ar mhothú leis na damhsóirí a ullmhú do na héilimh a tháinig isteach leis an dá léiriú is tábhachtaí de ré an bhailé rómánsaigh: La Sylphide agus cúpla bliain níos déanaí, Giselle (de Théophile Gautier sa bhliain 1841).
An chéad léiriú
B'ócáid stairiúil í. Cur chuige nua-aimseartha amach is amach a bhí annː
Chuir August Bournonville leagan eile ar an stáitse sa bhliain 1836, Marius Petipa (le Varvara Nikitina) i Cathair Pheadair in 1892, agus Pierre Lacotte i bPáras in 1972.
In Éirinn
Cuirfidh scolairí Regina Rogers School of Ballet féile bailé i láthair sa Taibhdhearc, le sleachta ó La Sylphide a bhliain 2020.
(119951) 2002 KX14
Is é (119951) 2002 KX14 uimhir 85 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú ná 512 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus tá féidearthacht ann gur abhacphláinéad é freisin.
Corn FIFA an Domhain 2018 – Grúpa F
Thóg Grúpa F den Chorn FIFA an Domhain 2018 ar siúl idir 17 go 27 Meitheamh 2018. Bhí An Ghearmáin, Meicsiceo, An tSualainn agus An Chóiré Theas sa ghrúpa.
Space (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an naoú heipeasóid, "Space" den chéad sraith The X-Files ar an 12 Samhain 1993. Scríobh Chris Carter an eipeasóid seo. D'fhéach 10.7 milliún duine ar an eipeasóid.
George Boole
Matamaiticeoir, loighceoir, agus fealsamh a saolaíodh i Lincoln Shasana is a d'oibrigh i gColáiste na Ríona i gCorcaigh ab ea George Boole (2 Samhain 1815 – 8 Nollaig 1864).
B'eisean a chéadcheap ailgéabar Boole, is é sin, an cineál ailgéabar a úsáidtear le réasúnaíochtaí loighciúla a chur i bhfoirm mhatamaiticiúil.
Is é ailgéabar Boole is bunús leis an ríomhaireacht nua-aimseartha go léir, agus ag caitheamh súil ar ais dúinn, is féidir linn a rá go raibh Boole ar dhuine acu siúd a bhunaigh an ríomheolaíocht mar bhrainse eolaíochta, cé nár tháinig an chéad ríomhaire ar an bhfód ach i bhfad i ndiaidh a lae.
Thug Boole isteach teoiric na do-athraitheachta (1841), brainse nua sa mhatamaitic a bhí bunúsach i dteoiric coibhneasachta Einstein. clé|mion Tá cáil ar Boole freisin as na leabhair Rinne Boole céimeanna chun cinn i dteoiric na seiteanna, uimhreacha dénártha is an dóchúlacht.
Tugtar an leasainm bunaitheoir na glanmhatamaitice air.
Comhairle Baile Dhùn Dèagh
Is í Comhairle Baile Dhùn Dèagh an t-údarás rialtais áitiúil do Chathair Dhùn Dèagh. Cruthaíodh í sa bhliain 1996 faoin Local Government etc. (Scotland) Act 1994.
Stair
Rinneadh comhairle aonchiseal den chomhairle sa bhliain 1996, faoin Local Government etc. (Scotland) Act 1994, le teorainneacha cheantar Chathair Dhùn Dèagh de réigiún Taobh Tatha, lúide limistéar Mhonadh Fotha agus cuid de limistéar na Sidhbheanntan, a aistríodh ó cheantar na cathrach go ceantar comhairle nua Aonghas. Bhí an ceantar cathrach ina lárionad riaracháin don réigiún freisin. Tá Plean Gaeilge aici.
Aglaé (amhránaí)
Amhránaí aguis aisteoir ba ea Aglaé (a rugadh mar Jocelyne Deslongchamps). Rugadh í in L'Épiphanie, (Québec), ar an 13 Bealtaine 1933 agus fuair sí bás in Montréal ar an 19 Aibreán 1884.
Beatha
Tháinig Aglaé os comhair an phobail i gceabairéanna Montréal, go háirithe sa cheabairé Au Faisan Doré. Chuir Pierre Roche, pianódóir a thionlacadh Charles Aznavour, suim inti agus phós sí é in 1950. Chónaigh siad i bPáras idir 1952 agus 1964, áit is mó ar tháinig gnaoi na ndaoine uirthi. Thaifead sí “Aglaé,” amhrán le Lionel Daunais, in éineacht le Michel Legrand, agus tháinig an oiread sin éilimh air gurbh é sin ab ainm ealaíne di feasta.
Chan sí in amharclanna i bPáras agus ina dhiaidh sin san Eilvéis, sa Bheilg, i Lucsamburg, san Ísiltír, san Ailgéir, i Maracó agus sa Túinéis. Sa séasúr 1955-56 rinne sí páirteanna i mion-cheoldrámaí, agus bhí sí le cloisteáil sna scannáin Les Nuits de Montmartre agus À la manière de Sherlock Holmes.
D’fhill sí ar Québec in 1963, agus an bhliain dár gcionn chuir sí féin agus Roger Baulu an clár Rouli-roulant (Radio-Canada) i láthair. Bhí éileamh fós ar a cuid ceirníní ach níor tháinig sí os comhair an phobail ó 1966 amach.
Tá sí feiceáil sa scannán Y'a toujours moyen de moyenner! (1973).
Fuair sí bás in Montréal ar an 19 Aibreán 1984 in aois a caoga bliain.
Le cloisteáil
Aglaé et Ovila Légaré - "La Bastringue" (1975):
Aglaë – “On se quitte”:
Guto Harri
Is craoltóir, scríbhneoir agus comhairleoir cumarsáide straitéiseach Breatnach é Guto Harri (rugadh 8 Iúil 1966). Feidhmíonn sé mar Stiúrthóir Cumarsáide Shráid Downing.
Chaith Harri 18 mbliana mar iriseoir ag an BBC. Ó 2008 go 2012 bhí sé ina stiúrthóir ar ghnóthaí seachtracha do Mhéara Londain Boris Johnson. D’oibrigh sé le News International ó 2012 go 2015, Liberty Global ó 2016 go 2017, Hanover Communications ó 2018 go 2020, agus Hawthorn Advisors ó 2020 go 2022.
I mí na Bealtaine 2021, chuaigh Harri isteach i GB News mar láithreoir; cuireadh ar fionraí é agus d’éirigh sé as ina dhiaidh sin i mí Iúil 2021 tar éis dó dul ar a ghlúin ar aer. In 2022, cheap an Príomh-Aire Johnson Harri mar Stiúrthóir Cumarsáide Shráid Downing, tar éis do Jack Doyle éirí as.
An Bholaiv
Is tír i Meiriceá Theas í Poblacht na Bolaive. Tá sí ag críochantacht leis an Sile, le Paragua, le Peiriú agus leis an mBrasaíl. Tá 11.5 milliúin daoine ina gcónaí ann. Is í an Bholaiv an tír is boichte i Meiriceá Theas.
Guto Harri
Gairmréim
Thosaigh sé a ghairm bheatha i raidió na na Breatnaise sular bhog sé go líonra raidió agus teilifíse. Chuir sé go rialta le clár Newyddion S4C agus ar roinnt clár faisnéise stairiúla do S4C. Chuir sé roinnt de phríomhchláir toghcháin BBC Wales i láthair níos déanaí.
An Bholaiv
Polaitíocht
Ba é Evo Morales uachtarán na tíre sna blianta 2006–2019, an chéad uachtarán dúchasach i stát ar bith i Meiriceá Laidineach. Thosaigh sé a chéad téarma ar 22 Eanáir 2006 agus d'éirigh sé as oifig ar 10 Samhain 2019. thumb|left|Réileán salainn Uyuni
4 Meán Fómhair
Is é an 4 Meán Fómhair an 247ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 248ú lá i mbliain bhisigh. Tá 118 lá fágtha sa bhliain.
An Bhreatain Bheag Theas Nua
Tá An Bhreatain Bheag Theas Nua (Béarla: New South Wales) ar an stát na hAstráile is sine. Is í Sydney an phríomhchathair stáit.
Jim Morrison
B'amhránaí, cumadóir, scríbhneoir agus file Meiriceánach é James Douglas Morrison (8 Nollaig, 1943 - 3 Iúil, 1971). Bhain sé cáil amach sna 1960í ina phríomhamhránaí agus liriceoir sa bhanna rac-cheoil as Los Angeles, The Doors. Ceaptar inniu go bhfuil Morrison i measc na hamhránaithe is carasmataí riamh.
An Bhreatain Bheag Theas Nua
Tá duine ina gcónaí sa Stát (2012).
Jim Morrison
Nuair a cailleadh Morrison i bPáras na Fraince sa bhliain 1971, ní raibh ach seacht mbliana is fiche bainte amach aige. Baineadh geit mór as a chuid tacaithe agus an saol mhór ag an am, agus rinneadh an-dhúrún dó as seo amach, rud a maireann fós. 280px|thumb|Uaigh - Jim Morrison - Pere Lachaise, [[Páras.|clé]]
An Bhreatain Bheag Theas Nua
Ceantar Rialtas Áitiúil
Daonra Meitheamh 2004 Deisceart Nua na Breataine Bige go hiomlán	6,731,295
Siondróm forubhsceite
Riocht a tharlaíonn uaireanta nuair a fhaigheann mná neamhthorthúla an hormón gónadatrófach daonna agus/nó an druga sintéisithe clómaiféin chun an t-ubhsceitheadh a spreagadh. Is amhlaidh a sceitear cuid mhaith úbhán ag an am céanna, agus nuair a thoirchítear iad tarlaíonn breitheanna iomadúla dá thoradh.
Cúil Ghréine
Is baile suite i gContae Loch Garman é Cúil Ghréine. I lár na mbailte móra an tInbhear Mór agus Guaire atá sé suite. Níl mórán áiseanna ag an mbaile beag. Tá páirc peile, siopa beag grósaera, bunscoil agus dhá teach tábhairne ann. Rugadh ar file Eddie Kinsella ann agus ar Finan Liam Christie a raibh mar gabha cáiliúil.
Lus na gloine
Luibh bhliantúil a fhásann ar feadh cóstaí agus i riasca goirte beagnach gach áit ar Domhan. Cuma mionchactais gan spíonta ar na gais mhéithe altacha gan duilleoga, na bláthanna tumtha sna gais. Tugtar cabáiste aille riascach air freisin. Dhóití é tráth chun sóid a sholáthar i gcomhair déanamh gloine. Phiclítí agus piclítear fós é le n-ithe mar ghlasra.
(82075) 2000 YW134
Is é (82075) 2000 YW134 uimhir 86 de réadanna an Ghrianchórais in ord a méid. Tá trastomhas níos lú ná 512 km aige. Tá a fhithis thart ar an ghrian níos sia amach ón ghrian ná fithis Neiptiúin agus tá sé ina bhall den Chrios Cuiper. Is réad tras-Neiptiúnach é agus tá féidearthacht ann gur abhacphláinéad é freisin.
Ynys Echni
Oileán i gCaol Bhriostó (Breatnais:Môr Hafren) is ea Ynys Echni (Gaeilge:Oileán Réidh). Tá sé suite timpeall trí mhíle go leith ó Larnog, Bro_Morgannwg, ach tá sé á riaradh ag cathair Chaerdydd. Tá Ynys Rhonech in aice láimhe. Riartar Ynys Echni mar chuid den Bhreatain Bheag, rud a fhágann go bhfuil sé ar an áit is faide ó dheas sa tír, mar is cuid de Shasana é Ynys Rhonech.
Próifíliú ciníoch
Is éard is próifíliú ciníoch ann ná aon ghníomh a dhéantar ar chúiseanna sábháilteachta, slándála nó cosanta poiblí, a bhraitheann ar steiréitíopaí faoi chine, dath, eitneacht, sinsearacht, reiligiún, nó áit dúchais, nó meascán díobh seo, seachas ar amhras réasúnach, chun aon duine faoi leith a roghnú le haghaidh grinnscrúdaithe níos mó nó cóireála difriúla.
Tá próifíliú ciníoch difriúil ó phróifíliú coiriúil. Tá próifíliú ciníoch bunaithe ar bhoinn tuisceana steiréitipiciúla mar gheall ar chine, dath, eitneacht, srl. Ar an láimh eile, tá próifíliú coiriúil ag brath ar iompar iarbhír nó ar fhaisnéis faoi ghníomhaíocht amhrasta ag duine a chomhlíonann an tuairisc ar dhuine ar leith.