cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dían Cécht
Beiriú na Bearú
This tale in the Dinnseanchas indicates that the being slayed by Diancecht was a serpent named Meichi. Elsewhere the figure named as the slayer of Meichi is Mac Ceacht.
Leigheas lámh Nuada
Rinne Dian Céacht land airgid do Nuada, a bhí in ann bogadh agus feidhmiú mar ghnáthlámh. Ina dhiaidh sin, rinne Miach mac Diain lámh chnis agus feola in hionad. Mharaigh a athair é dá bharr, ite ag an éad toisc nach raibh seisean in ann a leithéid a dhéanamh. Cháin deirfiúr Mhéich, Airmed, thar uaigh a dhearthár. Le titim a deora, d'fhás 365 luibh óna uaigh a chuir sise in eagair, ach a scaip a n-athair éadmhar. Deirtear dá bharr nach bhfuil eolas fosta ar chumhacht leighis na luibheanna ag aon duine daonna.
Bhí Dian Cecht in ann Midhir a leigheas nuair a chaill sé súil a scríobadh le cipín coill.
Delia Murphy
Ba amhránaí Éireannach í Delia Murphy Kiernan. Rugadh í i Lios na Maothaile, Contae Mhaigh Eo ar an 16 Feabhra 1902. Fuair sí bás ar an 11 Feabhra 1971.
Eimpíreachas
mion|Roger Bacon San fhealsúnacht, is teoiric í an t-eimpíreachas a deir nach dtagann an t-eolas ach nó go príomha ó eispéireas céadfach. Tá sé ar cheann de roinnt tuairimí ar an eipistéimeolaíocht, mar aon leis an réasúnachas agus an sceipteachas. Cuireann an t-eimpíreacht béim ar ról na fianaise eimpírí i bhfoirmiú smaointe, seachas smaointe nó traidisiúin dúchasacha.
Gamanraige
Fir Dál Eachmacht
Bhí na Gamanraige í réim idir Abhainn na Gaillimhe agus An Drobhaois agus An Duibh san oirthuaisceart. Ba é Ráth Eochaidh, níos deireanaí Ráth Cruachan, a bpríomhchathair. Is amhlaidh gurbh é seo críocha Dhál Eachmach féin. Ba é le teacht i réim na gConnacht a athainmníodh an dúiche go Cúige Chonnacht.
Táin Bó Flidais
Insítear sa scéal Táin Bó Fhliodais conas mar thosaigh treibh na gConnacht ionsaí ar na Gamanraige. Rinne Méabh, a fear céile Ailill mac Máta aoi na nUladh, Fearghas mac Róigh ionsaí ar Fhliodhas agus a fear céile Oilill Finn i nIorras, tuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Micriríomhaire
Ríomhaire atá bunaithe ar mhicreaphróiseálaí amháin, le cuimhne agus feistí ionchuir is aschuir. Tháinig a leithéid ar an bhfód sna 1970idí mar ríomhairí deisce, bunaithe ar mhicreaphróiseálaithe 8 ngiotán. Ó shin tháinig micreaphróiseálaithe 16 ghiotán is 32 ghiotán chun cinn le cumas is luas feabhsaithe, a bhí bunúsach do na ríomhairí pearsanta iniompartha atá coitianta anois. Leis na feabhsuithe i bhfeidhmiú na ríomhairí beaga seo, ní aithnítear idirdhealú suntasach idir micriríomhairí is mionríomhairí a thuilleadh.
George James Frampton
Dealbhóir a rugadh i Londain ab ea George James Frampton (18 Meitheamh 1860 - 21 Bealtaine 1928). Bhí sé ar phríomhbhaill ghluaiseacht na Nua-Dhealbhóireachta sna blianta luatha dá shaol ghairmiúil agus é ag cruthú dealbh le míreanna sa stíl Art Nouveau nó faoi anáil an tSiombalachais. Ba mhinic a chuir sé ábhar difriúil cosúil le marmar agus prás le chéile in aon saothar amháin. I measc a shaothar tá Peter Pan i nGairdíní Kensington, agus na leoin ag Músaem na Breataine i Londain.
mion|clé|Dealbh Peter Pan i Londain
Bailéad
mion|"The Irish Ballad" le Tom Lehrer
Is é is bailéad ann amhrán a insíonn scéal i véarsaí gairide.
Stair
Ní raibh an téarma ‘bailéad’ in Éirinn roimh Phlandálacha an 17ú céad. Is de bhunadh Shasana (agus na Breataine) an chuid is mó de na seanbhailéid atá le fáil in Éirinn.
Stróbasplanc
Taifead fótagrafach ar réad inghluaiste trí nochtaí an-ghearra tréimhsiúla, le cabhair splancshoilsithe leictreonaigh agus an chomhla oscailte. I gcineamatagrafaíocht úsáidtear stróbashoilsiú le splanc leictreonach, sioncrónaithe le ráta frámaí an cheamara, chun íomhánna géara de réada atá ag gluaiseacht go han-tapa a tháirgeadh.
Contae Sierra, Nua-Mheicsiceo
Is contae i stát Nua-Mheicsiceo é Contae Sierra, agus is Truth or Consequences príomhbhaile an chontae. Táthar le ceannarás Virgin Galactic, comhluadar turasóireachta spáis, le cur ar bun ann.
Babhtáil bonnrátaí
mion|Samplaː Babhtáil chlasaiceach idir ráta úis seasta v comhlúthach. Le babhtáil bonnrátaí, malartaítear ráta comhlúthach amháin ar ráta comhlúthach a ríomhtar ar bhonn éagsúil.
Falscaithe in Haváí, 2023
Tharla falscaithe ollmhóra in Haváí le linn Lúnasa 2023, ar oileán Maui go hairithe. Maraíodh 55 go díreach ar a laghad. Loscadh an baile stairiúil Lahaina go talamh. clé|mion|[[Lahaina ]] clé|mion|[[Lahaina, 9 Lúnasa]]
Imeachtaí
clé|mion|aeríomhánna infridhearga, oileán [[Maui,  8 Lúnasa 2023]]Ar 8 Lúnasa 2023, bhris tinte scrobarnaigh amach ar chósta thiar an oileáin Maui. D'adaigh gaotha láidre as spéirling ó dheas den oileán leis na tinte, agus ba ghearr go raibh baile Lahaina á dhó agus roinnt dá áitritheoirí ag teitheadh chun na farraige ó chontúirt na tine. B'éigean don Gharda Cósta na daoine sin a tharrtháil ón uisce.
Bhí na céadta teaghlach curtha as a dtithe i Lahaina; 12,000 duine a bhí ag cur futhu sa baile stairiúíl agus bhí na mílte duine anois fágtha gan dídean de thoradh na tubaiste agus suas le 14,000 turasóir aslonnaithe ón oileán.
Stróc teasa
Éirí i dteocht duine (go minic os cionn 41 °C) nó ainmhí eile, a tharlaíonn nuair is mó an táirgeadh teasa sa cholainn ná an chailliúint teasa, mar shampla in obair nó aclaíocht throm, tinneas fiabhrasach, nó le linn do theocht na timpeallachta a bheith ró-ard. Éiríonn na torthaí cliniciúla ón ardú teochta is dísciú. Tarlaíonn laige is urlacan, agus ina dhiaidh sin cailliúint comhfheasa is cliseadh na nduán. Mar chóireáil, ní mór an cholainn a fhuarú go práinneach is a hiodráitiú. Tugtar béim gréine ar an riocht seo freisin, ach ní gá go mbeidh duine amuigh faoin nGrian chun go dtarlóidh sé.
Liam Prút
Is scríbhneoir Gaeilge é Liam Prút. Bhí poist eile go leor aige freisin agus é ina bhráthair, ina mhúinteoir, ina léachtóir agus ina aistritheoir ar a sheal. Tá go leor duaiseanna buaite aige dá chuid saothar. Tá scata díolamaí filíochta foilsithe aige.
Eagarthóireacht
Caithfear Éisteacht! Aistí Mháirtín Uí Chadhain in Comhar, arna fhoilsiú ag Comhar Teoranta, Baile Átha Cliath 1999 (aistí Mháirtín Uí Chadhain arna gcur in eagar ag an bPrútach).
César Franck
Cumadóir ceoil a rugadh i Liège na Beilge ab ea César Auguste Jean Guillaume Hubert Franck (10 Nollaig 1822 – 8 Samhain 1890). Cáil air as líon beag sárshaothar a chum sé agus é thar aois a 50. Is iad na cinn is fearr eolais orthu ná sonáid veidhlín, ceathairéad téide, siansa, agus na Variations symphoniques (Breachnuithe Siansacha, 1885) i gcomhair ceolfhoirne is pianó. I bPáras na Fraince a bhfuair sé bás.
Micrishlis
Slis bhídeach ábhair leathsheoltaigh, cosúil le sileacan, a dhéantar a phróiseáil chun ciorcad iomlánaithe a dhéanamh di. De réir a chéile le feabhsuithe sna modhanna próiseála, comhtháthú mórscála (LSI) is níos déanaí, comhtháthú an-mhórscála (VLSI), is féidir na mílte trasraitheoirí is comhbhall leictreonach eile a phacáil ar mhicrishlis agus ciorcaid éagsúla le feidhmeanna éagsúla a tháirgeadh. Nuair a chuirtear ciorcaid cuimhne is loighce ar an tslis, táirgtear micreapróiseálaí, croí ríomhaire phearsanta is an iliomad feiste oibre, gnó, baile, caitheamh aimsire, teileachumarsáide is eile. Le próiseáil nua-aoiseach, bunaithe ar nanaitheicneolaíocht, is féidir tuilleadh micrichiorcad iomlánaithe fós a phacáil ar na micrishliseanna, agus na feistí a bhaineann feidhm astu a dhéanamh níos lú éadroime ná riamh.
Richard Owen
Nádúraí Sasanach ba ea Sir Richard Owen (20 Iúil 1804 – 18 Nollaig 1892) a thug a thacaíocht le Músaem Stair an Dúlra a bhunú.
Smólach White
Cur síos
Tá an dá ghnéas cosúil, 27–31  cm ar fhad, le scálú dubh ar chúlra atá níos báine nó ní ba bhuí. Agus é ag eitilt, is í an ghné aitheantais is suntasaí atá aige ná an banda dubh ar na fo-eití bána, gné atá roinnte leis an smólach Sibéarach. Bíonn ceiliúr na n-éan fireann a bhíonn glórach, ina fheadóg mheicniúil ard, agus a scaipeann i gcéin, le sosanna 5–10 soicind idir gach dara gíog fhada... tuuu .... tuuu .... tuuu.
Measadh roimhe seo gur fospeiceas den smólach White é.
Cothú
deas|200px|thumb|Cothú Staidéar ar gach gné de gach rud a itheann orgánaigh, daoine go príomha. Baineann sé le hanailísiú ar bhia nna, cén fáth go ndéanann siad amhlaidh, cad a tharlaíonn don bhia sa cholainn, agus conas a chuireann sé isteach ar shláinte an duine (nó an orgánaigh eile).
Tá an t-ábhar ceangailte le bithcheimic is fiseolaíocht, ach tagann ceimic, síceolaíocht, socheolaíocht, staitistic, eacnamaíocht, talmhaíocht is míochaine isteach sa scéal freisin.
Músaem Stair an Dúlra
Is músaem suite i mBuirg Ríoga Kensington agus Chelsea, Londain é Músaem Stair an Dúlra
Volapük
Is teanga shaorga í Volapük nó Volapúicis, a chum an sagart Caitliceach Johann Martin Schleyer idir 1879 agus 1880. De réir Schleyer, d'iarr Dia air i mbrionglóid teanga idirnáisiúnta a chruthú.
Stair
mion|clé|200px|Suaitheantas Volapük
Bhí trí choinbhinsin Volapük ann:- Labhraíodh Gearmáinis sa chéad dá choinbhinsin ach níor labhair siad ach Volapük ag an tríú coinbhinsin.
Meastear go raibh 283 chlub, 25 iris i Volapük nó faoin teanga agus 316 théacsleabhar i 25 theanga sa bhliain 1889. Meastar anois (2009) go bhfuil idir 20 agus 30 chainteoirí Volapük ar domhan. Díríodh aird an phobail ar theangacha eile ag deireadh an 19ú céad agus ar aghaidh, go háirithe ar Esperanto, Ido and Interlingua - teangacha le níos lú gutaí agus le fuaimniú atá níos éasca do chainteoirí Béarla agus Spáinníse.
Volapük nulik 'Volapük nua-aimsireach'
Sna 1920í, rinne Arie de Jong leasuithe ar an teanga, le deoin na gceannairí den ghrúpa beag de chaointeoirí Volapük, agus d'fhfoilsigh sé na leasuithe sin i 1931. Ghlacadh leis na leasuithe sin ag na cainteoirí. Rinne de Jong an gramadach níos simpí; scrios sé foirmeacha briathrach nach raibh in úsáid, agus d'ahtraigh sé na forainmneacha agus iarmhíreanna briathartha chun gnéasachas a sheachaint. Thug sé ar ais an foínéim agus d'úsáid sé é chun roinnt moirféim níos inaitheanta a dhéanamh. Mar shampla, d'athraíodh lömib 'báisteach' go rein.
Bhí athbheochán gairid ag Volapük san Ísiltír agus sa Ghearmáin faoi stiúireadh de Jong, ach cuireadh an teanga faoi choisc (in éineacht le teangacha cruthaithe eile) i dtíortha faoi smacht na Naitsíoch, agus níor athghabh sí.
Litriú agus fuaimniú
Nóta: Ní féidir ä, ö, ná ü a athrú go foirmeacha mar ae, oe, agus ue mar is féidir a dhéanamh sa Ghéarmáinis.
Níl défhoghar ar bith i Volapük; tá fuaim ag gach guta.
James Franck
Fisicí Meiriceánach ab ea James Franck (1882-1964). Bhuaigh sé Duais Nobel i 1926 le Hertz as na dlíthe a rialaíonn imbhualadh leictreon ar ábhair a shoiléiriú. Rinne sé taighde suntasach ar an bhfótaisintéis.
Force majeure
mion Séard is force majeure ann, de réir an dlí, oibleagáid a chealú ar chúinsí nach raibh aon choinne leo.
Mar shampla, sa bhliain 2021, bhí sé tugtha le tuiscint ag Rialtas na Breataine go bhféadfaidís dul i muinín force majeure lena gcuid oibleagáid i leith Phrótacal an Tuaiscirt a chealú
1 Meán Fómhair
Is é an 1 Meán Fómhair an 244ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 245ú lá i mbliain bhisigh. Tá 121 lá fágtha sa bhliain.
Playful Pluto
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Playful Pluto a rinneadh sa bhliain 1934. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Línte Liombó
Cnuasach dánta leis an scríbhneoir Gaeilge Seán Ó Ríordáin is ea Línte Liombó. Tháinig an cnuasach i gcló an chéad uair sa bhliain 1971. Tá teideal an leabhair ag tagairt do "bhlocáil an scríbhneora", is é sin, do na dánta atá i "liombó", ionas nach bhfuil sé ag éirí leis an bhfile iad a bhreacadh síos, cé go bhfuil siad i gcúl a chloiginn.
Fir Ol nEchmacht
Fir Dhál Éachmacht (Sean-Ghaeilge Fir Ól nÉcmacht ) ba ea an t-ainm a tugadh do chine a mhair in Éirinn réamhstairiúil.
Sanasaíocht
Is amhlaidh gurb í brí Ól ná "Dál" (.i. Dál gCais, Dál Riada), agus an bhrí iomlán ná Daoine Chine  Échmacht , agus  Échmacht  mar ainm sloinne.
Nagnatae
Creideann roinnt scoláirí go bhfuil nasc idir Fir Ól nÉchmacht agus an treibh Nagnatae luaite ag Tolamaes ina shaothar den dara haois AD, Geografaíocht.
Connachta
Bhí an tír go léir taobh thiar den tSionainn, a bheag nó a mhór, ainmnithe astu, 'sé sin, Cóiced Ól nÉchmacht (Cúige Dhál Éachmacht) go dtí an c. 5ú-7ú haois stairiúil. Le teacht chun cinn na gConnacht, áfach, athainmníodh go Cúige Chonnacht é.
Whedefit Gesgeshi Woude Henate Ethiopia
Is é "Whedefit Gesgeshi Woude Henate Ethiopia" ("Mairseáil ar aghaidh, A Mháthair Aetóip Chóir") an amhrán náisiúnta Aetóipe. Chum Dereje Melaku Mengesha na focla agus Solomon Lulu Mitiku an port. D'uchtadh i 1992.
An Drúcht Geal Ceo (The Foggy Dew)
mion|Baile Átha Cliath scriosta, 1916 Is bailéad bríomhar beoga é The Foggy Dew, nó  as Gaeilge, An Drúcht Geal Ceo, amhrán neartmhar agus stairiúil  faoi Éirí Amach 1916.
An Canónach Charles O’Neill as Contae an Dúin a scríobh na bunliricí i mBéarla. mion|The Foggy Dew Inn - An Spéir agus an Talamh, [[Loch Garman]]
An Drúcht Geal Ceo
Ba é an t-údar iomráiteach as Rann na Feirste i nGaeltacht Thír Chonaill, Séamas Ó Grianna, a d’aistrigh go Gaeilge é. ‘An Drúcht Geal Ceo’ an teideal a thug ‘Máire’, ainm cleite Uí Ghrianna, ar an amhrán.
Liricí
‘Gabháil síos a’ gleann dom i measc na gcrann
Go dtí an chathair aoibhinn shuairc
A’ teacht aníos gan ghruaim
Ní raibh crónán caoin as béalaibh píob
Ná drumaí a’ tógáil gleo
Ach an clog go binn a’ cur fáilte bhinn
Roimh an aingeal sa drúcht geal ceo.
Chroch siad in airde a mbrat go hard
Os cionn Chaisleán Bhaile Átha Cliath
Níor ní leo bás ‘fháil ag Sud-El-Bar
Agus Éire ina ndiaidh i bpian.
De laochra líofa beo
Agus slóite Gall a’ bailiú ’nall
A gcuid gunnaí sa drúcht geal ceo.
Ar shiúl mar chadhain, mo chreach is mo léan
Tá na céadta curadh cruaidh
Tá a gcnámha sínte ag Suvla an tsín
Nó fá chósta na mara thuaidh
Dá bhfaigheadh siad bás sa bhaile ar láimh
Mar a dtiteann an drúcht geal ceo.
Siad plúr na laoch a thit faraor
I mbriseadh cruaidh na Cásc’
Agus d’fhág siad sinn go cráite tinn
Ag éagaoin fána mbás
Is bhí súile an tsaoil a’ breathnú an ghnímh
A rinne clanna Gael sa ghleo
Na leoin a d’éag le solas gléigeal
Na saoirse sa drúcht geal ceo.
Is mo chroí bocht lán de bhrón
Is mé scartha chóich’ le plúr na laoch
Nach bhfeicfinn arís níos mó.
Is i lár na hóich’ sea bhímse ag guí
Le bhur gcónaí bheith sa ghlóir
Nó ruaig sibh na tráill, a fheara Fáil
Nuair a thit sibh sa drúcht geal ceo.
Gulliver Mickey
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Gulliver Mickey a rinneadh sa bhliain 1934. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Catharine A. MacKinnon (ollamh dlí)
Dlíodóir agus scoláire dlí Meiriceánach is ea An tOllamh Catharine A. MacKinnon nó Caitríona Nic Fhionghuine (a rugadh ar 7 Deireadh Fómhair 1946). clé|mion|Scoil Dlí [[Ollscoil Michigan ]]
Saol
Rinne MacKinnon ceannródaíocht ar an gcoincheap gur gné den leatrom ar bhonn gnéis is ea ciapadh gnéis, agus is féidir sásamh dlí a fháil maidir leis. Agus é sin á dhéanamh, bhí MacKinnon freagrach as ceann de na nuálaíochtaí is suntasaí i ndlí na Meiriceánach ó na 1960idí.
Tá tionchar ag a cuid scoláireachta, a cuid dlíodóireachta agus a cuid gníomhaíochais in éadan na pornagrafaíocht a agus an striapachais, cé go bhfuil an tionchar sin le feiceáil níos mó taobh amuigh de Stáit Aontaithe Mheiriceá ná taobh istigh de.
Sin an scéal, thar aon rud eile, maidir le "heiseamláir na Sualainne" i dtaobh an striapachais (a dhéanann coirpeach den té a a íocann as páirt a ghlacadh i ngníomhaíocht ghnéasach le striapach nó a dhéanann brabús as, gan coirpeach a dhéanamh as an striapach féin.) Spreag an eiseamláir sin (atá i bhfeidhm i roinnt tíortha eile chomh maith leis an tSualainn) an fhoráil san tAcht um an Dlí Coiriúil (Cionta Gnéasacha), 2017 a chuireann cosc, den chéad uair ar sheirbhísí gnéis a cheannach.
Chomh maith leis an tionchar ginearálta atá aici mar scoláire agus gníomhaí, mhúnlaigh MacKinnon an chonair ghairme a bhí ag roinnt céimithe dár gcuid go pointe áirithe, mar shampla An Dochtúir Méabh Ní Ruairc.
Pápa Pius IV
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Pius IV.
Cor an chapstain
Is snaidhm a úsáidtear chun dhá théad a cheangal é cor an chapstain nó snaidhm charaic. Tá sé oiriúnach go háirithe do rópa nó do chábla an-trom atá rómhór agus rórighin le snaidhmeanna eile a dhéanamh ann. Ní théann sé i bhfostú fiú tar éis ualach suntasach a iompar nó tar éis a bheith báite in uisce. Is minic a úsáidtear cor an chapstain mar ornáidíocht agus san araltas mar gheall ar a phatrún siméadrach agus ar a chruth fite taitneamhach.
Tugtar “carrick bend” ar an tsnaidhm seo i mBéarla le blianta fada, ar a laghad chomh fada siar le foclóir dátheangach seoltóireachta a d'fhoilsigh Daniel Lescallier sa bhliain 1783. Ní fios go cinnte bunús an téarma roimhe sin, d'ainneoin an chuma Cheilteach atá ar an bhfocal “carrick” (cf. “carraig” i nGaeilge agus focail ghaolmhara sna cúig theanga Cheilteacha eile). Léiríonn an obair phlástair i gCaisleán Urumhan i gCarraig na Siúire go leor samplaí den tsnaidhm seo i rilíf. Nó b’fhéidir gur tháinig an t-ainm ó inbhear i gCorn na Breataine darb ainm Dowr Carrek (Gaeilge: Dobhar Carraige; Béarla: Carrick Roads). Seans freisin gur tháinig an t-ainm ó fhoinse neamh-Cheilteach; is é sin “carrac”, cineál loinge meánaoisí.
Tá ocht dtrasnú laistigh de chor an chapstain, agus dá bharr sin is féidir go leor snaidhmeanna comhchosúla leis a dhéanamh sa bpatrún céanna. Téann na téada i gcor an chapstain féin os cionn agus faoi bhun a chéile ag gach re trasnú. Chomh maith leis sin, tá dhá bhealach ann ar féidir le cinn na téide teacht amach as an tsnaidhm: trasnánach os comhair a chéile, nó ar an taobh céanna. Meastar go bhfuil an fhoirm ina dtagann na cinn amach os comhair a chéile níos daingne ná an fhoirm eile.
Ar an drochuair, mar gheall ar an líon leaganacha atá ann, is minic a cheanglaítear cor an chapstain go mícheart.
Cuma
"The carrick bend, also called full carrick bend, sailor's knot, and anchor bend, is perhaps the nearest thing we have to a perfect bend. It is symmetrical, it is easy to tie, it does not slip easily in wet material, it is among the strongest of knots, it cannot jam and is readily untied. To offset this array of excellencies is the sole objection that it is somewhat bulky."
Tiontú
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/CarrickBendCapsizingSmall.gif/220px-CarrickBendCapsizingSmall.gif|mion| Tiontú chor an chapstain De ghnáth, ceanglaítear cor an chapstain i bhfoirm chothrom fite fuaite mar a thaispeántar sa bpictiúr ar dheis. Gan bearta breise, téann sé isteach i gcruth difriúil nuair a theanntar í, próiseas a dtugtar “tiontú” (Béarla: capsizing) air. Braitheann an méid tiontaithe ar cé chomh scaoilte atá an fíochán. Tá an fhoirm thiontaithe níos daingne agus níos cobhsaí nuair a theanntar í, cé go bhfuil sé níos toirtiúla ná an fhoirm seáirseáilte thíos. Nuair a bhíonn an fíochán níos doichte, ní thagann an tiontú chun críche, agus sa chás seo, faightear snaidhm atá fós daingean agus cobhsaí, ach atá níos deacra a dhícheangal, ag teacht salach ar cheann de na buntáistí a bhaineann le cor an chapstain. Nuair a ligtear don tsnaidhm tiontú go nádúrtha faoi theannas, d'fhéadfadh sciorradh mór tríd an tsnaidhm a tharlú sula dteannfar í, agus dá bharr sin ba chóir an tsnaidhm a shocrú go cúramach sula gcuirtear faoi ualach í, chun an sciorradh seo a sheachaint.
Seáirseáil
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Carrick-bend-seized-ABOK-1439.jpg/220px-Carrick-bend-seized-ABOK-1439.jpg|mion| Seáirseáil Ionas go mbeidh sé níos éasca cor an chapstain a dhícheangal, go háirithe nuair a bhíonn sé ceangailte i dtéad an-mhór, déantar seáirseáil ar chinn na téide sa chaoi nach dtitfidh an tsnaidhm as a chéile nuair a chuirtear faoi ualach í. Coinníonn an cleachtas seo próifíl na snaidhme níos cothroime freisin, agus dá bharr sin, téann sí trí chapstan nó trí chastainn níos éasca.
Go traidisiúnta, úsáidtear seáirseáil chruinn chun na cinn a cheangal lena gcuid seasta. Is féidir sraith de shnaidhmeanna teannta dúbailte, ceangailte go daingean, a úsáid freisin mar sheift. Nuair a dhéantar seáirseáil ar chor an chapstain, ní mór an dá cheann a dhaingniú dá gcuid seasta, nó sciorrfaidh an tsnaidhm.
Denali (sliabh)
Is é Denali, nó Mount McKinley, an sliabh is airde i Meiriceá Thuaidh. Is in Alasca atá sé agus tá sé 6194 m ar airde.
Stroighniú
Mionathrú an chisil dhromchlaigh ar mhiotal tríd an miotal a théamh is a phacáil in ábhar ar leith a idirleathfaidh isteach sa mhiotal. An bealach is ársa chun cruach a dhéanamh, an t-iarann a théamh is é pacáilte i ngualach.
Stroighin
Go ginearálta, aon ábhar a ghreamaíonn le dhá ábhar eile nach ngreamaíonn le chéile. De ghnáth, áfach, stroighin Portland a bhíonn i gceist, ábhar mianrach saorga a úsáidtear i dtógáil foirgneamh is struchtúir innealtóireachta. Déantar í seo trí chré is aolchloch a théamh i bhfreangán chun clincear a tháirgeadh, agus ansin meiltear é seo ina phúdar mín. Nuair a chuirtear uisce leis an bpúdar seo, déanann sé ábhar bog inláimhsithe a théachtann ina ábhar crua trí shileacáití hiodráitithe a chruthú. De ghnáth, measctar í le hábhair mhianracha eile (gaineamh, cloch) chun coincréití éagsúla a tháirgeadh, nó moirtéar a dhéanamh chun brící a ghreamú le chéile.
Beathú cíche
Tabhairt na cíche do naíonán ar feadh tréimhse tar éis a bhreithe is ea beathú cíche, cothú cíche nó cothú ar an gcíoch.
Tógann tál an bhainne (lachtadh) suas le 3 lá i ndiaidh na breithe le bheith bunaithe i gceart.
mion|Cothú cíche (Renesse Satyr : "At the peasant's house")|clé
Buntáistí
Meastar gur buntáiste iontach é cothú cíche don naíonán. Aistrítear antasubstaintí na máthar don naíonán sa bhainne, agus cabhraíonn siad seo le bac a chur ar ionfhabhtuithe.
Is eol go bhfaigheann naíonán a chothaítear ar bhainne cíche ar feadh leathbhliana buntáiste suntasach ar naíonán a chothaítear le buidéal le hullmhóidí cumarsáideacha. Is mó bainne a bhíonn ag an mháthair san oíche agus laghdaíonn an cothú san oíche a riosca a bhaineann le bás tobann naíonán.
Mar sin, i dtíortha forbartha go háirithe, tá an codán máithreacha a thugann an chíoch dá naíonáin ag méadú ó na 1960idí. Ach fanann bacainní go leor. Orthu siúd, dar le UNICEF, tá
Cótó
Siotar Seapánach is ea an cótó, timpeall 1.85 m ar fhad le 13 téad síoda rite trasna droichead inghluaiste ar féidir raon tiúntaí a shocrú air. Cuirtear ar an urlár é, agus suíonn an seinnteoir is a dhá chos trasna ar a chéile, nó téann ar a ghlúine os a chomhair is baineann na téada le 3 fhigín sa lámh dheas, ag rialú na hairde trí bhrú ar na téada leis an lámh chlé.
Beathú cíche
Buntáistí
Cothú cíche in Éirinn
Cótó
clé|250px|thumb|Cótó
Beathú cíche
Buntáistí
De réir taighde sa bhliain 2023, tosaíonn 63% de na máithreacha in Éirinn ar an chothú cíche san otharlann, ach taobh istigh de 6 mhí ní bhíonn ach 15% de na leanaí ar an bhainne cíche amháin. Tá an ráta cothaithe níos fearr sa chuid eile den Eoraip..
Liosta Feisirí Pharlaimint na hEorpa (1984–89)
Is liosta é seo de Feisirí Pharlaimint na hEorpa ó 1984 go 1989:
Peat and Diesel
Is banna triúir iad Peat and Diesel as Steòrnabhagh, Oileán Leòdhais, Albain, ina bhfuil Calum “Boydie” MacLeòid, Aonghus Scott agus Uilly MacLeòid. Bunaíodh an banna i dtithe baill an bhanna i Steòrnabhagh, agus tháinig méadú ar a n-éileamh i ndiaidh dóibh físéain a chuir ar na meáin shóisialta. Fá dtaobh de shaol an oileáin atá amhráin an bhanna don chuid is mó agus is i mBéarla den chuid is mó atá a gcuid amhráin ach bíonn foclaí agus frásaí i nGaeilge na hAlban fite fuaite sna liricí.
In 2019, bhain an banna “Banna Beo na Bliana” ag na Duaiseanna Cheol Traidisiúnta na hAlban (Na Trads). I 2020 bhain siad "An Físeán Ceoil is Fearr" (don fhíseán "Calum Dan's Transit Van") ag Na Trads. Chomh maith leis sin, moladh iad don albam is fearr (don albam Light my Byre ), ach chaill siad cionn is gur bhain Hamish Napier le The Woods.
Frangaí-panaí
Crann nó tom beag a fhásann suas le 6 m ar airde, dúchasach do Mheiriceá trópaiceach. Na duilleoga ubhchruthach, na bláthanna i gcrobhaingí móra, an-chumhra, le 5 pheiteal, bán, buí nó bándearg. Fástar go forleathan sna trópaicí é mar gheall ar na bláthanna cumhra a chuirtear i dteampaill Bhúdacha go minic.
Zachary Taylor
Ba é Zachary Taylor (24 Samhain, 1784 – 9 Iúil, 1850) 12ú uachtarán na Stát Aontaithe Mheiriceá. Bhí sé i bhfeidhmeannas ón 4 Márta, 1849 go dtí an 9 Iúil, 1850.
Aoibhinn Beatha an Scoláire
Is dán é Aoibhinn Beatha an Scoláire. Ní fios cé chum, ach sa 17ú haois a scríobhadh an chóip is sine den dán seo.
Compton
Cathair i ndeisceart Chontae Los Angeles, California i Stáit Aontaithe Mheiriceá is ea Compton. Tá Compton ar cheann de na cathracha is sine sa chontae agus, ar 11 Bealtaine, 1888, ba í an t-ochtú cathair i gCalifornia a corpraíodh.
Mickey's Steam Roller
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Mickey's Steam Roller a rinneadh sa bhliain 1934. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Seán de Paor
Iomání agus peileadóir Gaelach ab ea Seán de Paor (Jacke Power as Béarla) (30 Bealtaine 1916 – 23 Feabhra 1994). D’imir sé lena chlub Átháin agus a chontae Luimneach. Ba ghnách leis imirt mar thosaí cúinne.
Imreoir
Cé nárbh fhear ard é Seán, bhí sé láidir agus ba dhuine des na tosaithe is tapúla sa chluiche é i mbarr a réime. B'imreoir an-chróga é chomh maith, rud tábhachtach i ré iomána a bhí i bhfad níos fisiciúla ná mar a bhfuil sé i láthair na huaire, agus dá bharr sin, ba scórálaí cúl den chéad scoth é.
Óige
I ndiaidh na bunscoile, bhuaigh Seán scoláireacht chuig Scoil Ealaíona agus Céirde Mainistir Ghleann Stail, áit inar oileadh mar shiúinéir é.
Átháin
Bhí foireann iontach láidir ag an gclub um an dtaca sin agus bhuadar Craobh Iomána Sinsir Luimnigh gach bliain idir 1933 agus 1939 agus arís idir 1942 agus 1948. Bhuaigh Seán féin cúig bhonn déag, an ceann deireanach sa bhliain 1955 nuair a d’éirigh sé as imirt.
Luimneach
D’imir sé ar fhoireann an chontae den chéad uair sa bhliain 1935. Lena chomhghuallaithe as Átháin, mar shampla Micheál Mac Aodha, Seán Mac Aodha, Pádraig Ó Scanláin, Tadhg Ó Riain, Pádraig Mac Mathúna agus Micheál Ó hIcí, ba bhall d'fhoireann Luimnigh é ar bhuaigh Craobh Iomána na hÉireann sna blianta 1936 agus 1940. Ba chaptaen na foirne é sa bhliain 1947 nuair a bhuaigh sé a cheathrú bhonn sa tSraith Náisiúnta Iomána. D’imir sé sa gheansaí glas don uair dheireanach i mbliain 1949.
Peil
Ba pheileadóir cumasach é Seán chomh maith. D’imir sé ar fhoireann an Chontae i rith blianta na 1930í agus bhuaigh sé cúig bhonn peile Luimnigh i ndiaidh a chéile idir 1935 agus 1939. Ghnóthaigh sé bonn sóisearach i gcraobh na Mumhan sa bhliain 1939.
I nDiaidh an Imirt
Bhí Seán fostaithe ar na hiarnróid ag Córas Iompar Éireann agus aistríodh go Trá Lí i gContae Chiarraí é sa bhliain 1955. Chuaigh sé isteach i gCLG Aibhistín de Staic agus ba bhall den chlub céanna é a mhac Gearóid de Paor, a bhuaigh Craobh Peile na hÉireann le Ciarraí sna blianta 1975, 78, 79, 80, 81, 84, 85 agus 86. Ba gharmhac leis é Stiofán Mac Conmara, a bhí ar fhoireann an Chláir nuair a bhuadar Craobh Iomána na hÉireann sa bhliain 1995.
Sa bhliain 1973, bhí sé mar thraenálaí ar fhoireann Luimnigh ar bhuaigh Craobh Iomána na hÉireann don uair dheireanach go nuige seo. Ainmníodh Seán mar dhuine de Laochra Iomána na hAoise sa bhliain 1991.
D’éag sé i dTrá Lí sa bhliain 1994 agus, ceithre bliana ina dhiaidh sin, tógadh dealbh cuimhneacháin in ómós dó i lár Áth na Coite.
Micséidéime
Deascadh múcapolaisiúicríde faoin gcraiceann, rud a tháirgeann ramhrú, at, báine, agus cuma shainiúil borrtha san aghaidh. Beagnach i gcónaí, baineann sí le hipitíoróideacht dhian phríomhúil.
1966
Eachtraí
mion|250px|dheis|1966: Ceannairí thíortha SEATO ag cruinniú mhullaigh na heagraíochta sin sna h[[Oileáin Fhilipíneacha.]]
Litríocht na Gaeilge
Cuir téacs neamhfhormáidithe anseo
Arthur Lowe
B'aisteoir Sasanach é Arthur Lowe (a rugadh ar an 22 Meán Fómhair 1915 agus a fuair bás ar an 15 Aibreán 1982).
The Goddess of Spring
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea The Goddess of Spring a rinneadh sa bhliain 1934. Is gearrscannán Silly Symphonies é.
Ainiseatrópacht
Is éard is ainiseatrópacht ann ná maoin ábhair, a ligeann dó airíonna difriúla a athrú nó glacadh leo i dtreonna difriúla, murab ionann is iseatrópacht. Is féidir é a shainiú mar dhifríocht, nuair a thomhaistear é feadh aiseanna éagsúla, in airíonna fisiciúla nó meicniúla ábhair (ionsúiteacht, comhéifeacht athraonta, seoltacht, neart teanntachta, srl.)
Sampla d’ainiseatrópacht is ea solas ag teacht trí pholaraitheoir. Sampla eile is ea adhmad, ar fusa a scoilteadh feadh a shnáithe ná trasna air.
Seilbh na Rúise ar cheithre réigiún san Úcráin, 2022
I Meán Fómhair 2022, tharla seilbh na Rúise ar cheithre réigiún san Úcráin. Fograíodh Ionghabháil na réigiún Donetsk, Luhansk, Kherson agus Zaporizhzhia, réigiúin a bhí faoi smacht na Rúise cheana féin. Is ionann na réigiúin seo agus 15% de chríocha na hÚcráine; bhí os cionn 103,000 ciliméadar cearnach gafa ag an Rúis in oirthear agus deisceart na hÚcráine.
Cúlra
Bhí bagairt déanta ag Vladimir Putin, go n-úsáidfidh sé airm núicléacha chun na ceithre réigiún a chosaint, más gá, nuair a bheas ionghabháil déanta orthu. clé|mion|30 M.F. 2022ː 'ceannairí' na réigiún sa Chreimilː Volodymyr Saldo, Yevgeny Balitsky, [[Vladímír Pútín|Vladimir Putin, Denis Pushilin, agus Leonid Pasechnik]]
Imeachtaí
clé|mion|'an-tacaíocht'ː níos mó ná 87% sa réigún Kherson agus sna 90idí sna réigiún eile. Reachtáladh 'reifrinn' idir 23-27 Meán Fómhair i gceithre réigiún (Donetsk, Luhansk, Kherson agus Zaporizhzhia) ina raibh smácht ag arm na Rúise (cé nach raibh smacht iomlán ag an Rúis ar na críocha sin go léir). Cuireadh ceist ar na pobail iontu ar mhaith leo a bheith mar chuid den Rúis. Cuireadh iallach ar na pobail iontu vótáil ar son an Úcráin a fhágáil,
Mhol rialtas na hÚcráine dá shaoránaigh gan páirt a ghlacadh sa phróiseas, ós rud é nach reifrinn shaora a bhí iontu.
Cáineadh na 'reifrinn' go hidirnáisiúnta. Níor ghlac tír ar bith eile le torthaí na reifreann ná iarrachtaí Putin críocha na Rúise a leathadh.
Samhain 2022ː bua na hÚcráine
Ba í Kherson an t-aon phríomhchathair réigiúnach a tháinig faoi smacht na Rúiseach ó rinne siad ionradh ar an Úcráin i dtús an earraigh.
Ilya Mikhailovich Frank
Fisicí a rugadh i gCathair Pheadair ab ea Ilya Mikhailovich Frank (23 Deireadh Fómhair 1908 – 22 Meitheamh 1990). I 1937 rinne sé taighde le Pavel Čerenkov is Igor Tamm chun radaíocht Čerenkov a mhíniú. Roinn an triúr Duais Nobel sa bhfisic sa bhliain 1958 as.
Áine na Breataine Móire
Rinneadh banríon Shasana, Albain agus Éireann d'Áine (6 Feabhra 1665 - 1 Lúnasa 1714) ar 8 Márta 1701. Bhí sí ina deirfiúr chéile leis an rí roimhe sin, Liam III Ar 1 Bealtaine 1707 aontaíodh Sasana agus Albia mar stát amháin nuair a cuireadh Parlaimint na hAlban ar scor agus rinneadh céad bhanríon na Breataine Móire di. Bhí Máire ar an monarc deireanach sa Bhreatain de shliocht Stíobhaird agus tháinig a col seisir, Seoirse I de shliocht Hanover, i gcomharbacht uirthi.
Úirchill an Chreagáin (Dán)
Dán cáiliúil le hArt Mac Cumhaigh is ea Uirchill an Chreagain. deas|200pz|thumb|Ceirnín Ghael-Linn,CES.015,45 C.S.N Tá cuntas ar an amhrán seo i leabhar Phadraigin Ni Uallachain, A Hidden Ulster. An leagan údarasach anois is dóigh an leagan a chuir Tomas Ó Fiaich i gcló ina eagrán de dhánta Mhic Cumhaigh. Bhí an t-amhrán i mbéal na ndaoine i gceantar oirdheisceart Uladh nó gur imigh na cainteoirí dúchais dheireanacha, agus dar ndóigh tá sé a rá i gcónaí. Séamus Ennis ba chúis leis an fhonn a scaipeadh. Sheinneadh seisean é mar fhonn píobaireachta. Gan amhras, tháinig athruithe air in imeacht na mblianta, agus tá an leagan a deir Padraigin Ni Uallachain ar an cheann is dilse don rud a bailiodh on na sean-Ghaeilgeoiri. Aisling ata san amhrán nach mbíonn ag dréim le haon leigheas ar chás na nGael o Sheárlas Óg mar a bhíonn aislingí na Mumhan. Chum Mac Cumhaigh aisling amháin eile "Aige Cuan Bhinn Éadair" - níl na haislingí rochoitianta i gCuige Uladh diomaite den dá cheann sin.
Téacs
Siad na focla ná:
Scoil scairte
Scoil chois claí, scoil scairte nó scoil ghairid a thugtaí ar na scoileanna a bhíodh ar siúl ón 17ú haois ar aghaidh, go háirithe in aimsir na bPéindlíthe, nuair a bhí cosc ar oideachas imeasc na nGael. Bhí baint, ar ndóigh, ag na sagairt go minic le hoideachas, agus bhíodh cosc, freisin, ar ghnéithe eile den oideachas, mar shampla Gaeilge a bheith á múineadh. Bhíodh na scoileanna cois claí, ar ndóigh, go minic faoin aer nó in áiteanna eile nach dtiocfaí orthu go héasca, mar go ngearrfaí pionós trom ar dhaoine a sháraíodh na Péindlíthe.
V. V. Giri
Ba é V. V. Giri  (10 Lúnasa 1894 -24 Meitheamh 1980) ceathrú uachtarán na hIndia. Bhí sé ina neach léinn i mBaile Átha Cliath ó 1913 go dtí 1916, tráth ar tháinig sé faoi thionchar an Chonghailigh agus Thomáis Mhic Dhonncha.
Saol
Teileagúigh agus tuathánaigh ab ea muintir Giri a tháinig as Andhra Pradesh. Den ardcheast ba ea an teaghlach.
Éire
Bhí teagmhálacha éagsúla idir an India agus Éire ag tús an 20ú haois. Sa bhliain 1913, tháinig Giri go dtí an Coláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath chun staidéar a dhéanamh ar an dlí. Bhí sé i measc cúpla dosaen neacha léinn dlí Indiacha ag UCD agus Cumann Onórach Óstaí an Rí idir 1913 agus 1916.
Le linn na tréimhse sin bhí tionchar ar leith ar Giri ag beirt cheannairí de chuid Éirí Amach na Cásca — an Conghaileach mar réabhlóidí agus ceannaire ceardchumainn, a spreag Giri go mór le dul i mbun gnímh sna réimsí seo ar ais san India agus Mac Donnchadha mar léachtóir tarraingteach i UCD, a fhorleathnaigh samhlaíocht na neacha léinn.
Faoi dheireadh, díbríodh Giri as an tír de bharr an cheangail a bhí aige le ceannairí an éirí amach.
Ach le linn an Chéad Chogadh Domhanda, chas Giri le Mahatma Gandhi chomh maith agus chuaigh a chuid smaointe go mór i bhfeidhm ar Giri. clé|mion|251x251px
Uachtarán ar an India
Sa bhliain 1969, toghadh Giri ina Uachtarán ar an India. Fuair V. V. Giri an ceann is fearr ar Neelam Sanjiva Reddy, cé go raibh Giri ina iarrthóir neamhspleách don uachtaránacht.
Fuair Giri tacaíocht ó Indira Gandh, ina príomh-aire ar an India ag an am, ós rud é go raibh eagla uirthi go gcuirfeadh an ruaig uirthi dá mbeadh an lá ag Reddy. mion|1947
Pat Ahern
Is sagart Éireannach Caitliceach Rómhánach é Pat Ahern. Rugadh é i gContae Chiarraí i 1932.
Katie Bouman
Saol a hóige agus oideachas
Rugadh Bouman i West Lafayette, Indiana agus bhain sí céim amach ó West Lafayette Junior-Senior High School sa bhliain 2007. Is ollamh le hinnealtóireact leictreach agus ríomhaireachta agus le hinnealtóireacht bhithleighis ag Purdue University é a hathair, Charles Bouman. Rinne sí taighde íomháithe ag Purdue University nuair a bhí sí ina dalta meánscoile. D'fhoghlaim sí faoi Teileascóp Event Horizon ar scoil sa bhliain 2007.
Rinne Bouman staidéar ar innealtóireacht leictreach ag University of Michigan agus bhain sí céim summa cum laude amach sa bhliain 2011. Thuill sí céim mháistir (2013) agus céim dochtúireachta (2017) sa réimse innealtóireacht leictreach agus ríomheolaíocht ó Massachusetts Institute of Technology (MIT). Ag MIT, bhí sí ina ball den an Haystack Observatory. Fuair sí tacaíocht i bhfoirm Comhaltacht Iarchéime ó Fhondúireacht Eolaíochta Náisiúnta Mheiriceá. Bronnadh gradam Ernst Guillemin uirthi mar gheall ar a tráchtas máistreachta, Estimating Material Properties of Fabric through the Observation of Motion, le haghaidh an tráchtas máistreachta is fearr. Ba é William T. Freemanstiúrtheoir atráchtas PhD, Extreme imaging via physical model inversion: seeing around corners and imaging black holes. Roimh a bhain sí a céim dochtúireachta amach, thug Bouman caint TEDx, How to Take a Picture of a Black Hole, a mhínigh na halgartaim ab féidir úsáid a bhaint astu chun an chéad íomhá de pholl dubh a ghlacadh.
A cuid taighde agus gairme
Tar éis a dochtúireacht a shaothrú, chuaigh Bouman ag obair in Ollscoil Harvard mar chomhalta iardhochtúireachta ar fhoireann íomháithe an Teileascóp Event Horizon. Beidh sí ag dul chuig California Institute of Technology mar ollamh cúnta i mí Mheitheamh 2019, áit a bhfuil plean aici bheith ag obair ar chórais nua le haghaidh íomháú ríomhaireachta ag baint úsáid as fís ríomhaireachta agus meaisínfhoghlaim. alt=A blurry photo of a supermassive black hole in M87.|deas|mion|An chéad íomhá de pholl dhubh, íomháú déanta ag Teileascóp Event Horizon agus a fhoilsíodh i mí aibreán 2019 Bhí Bouman i gceannas ar fhorbairt algartam le haghaidh íomháú dúphoill, ar a dtugtar Continuous High-resolution Image Reconstruction using Patch priors, nó CHIRP. Spreag CHIRP gnásanna bailíochtaithe íomhá a úsáidtear chun an chéad íomhá de dhúpholl a fháil i mí Aibreán 2019, agus ghlac Bouman ról tábhachtach sa tionscadal de réir a íomhánna a fhíorú, na paraiméadair a roghnú le haghaidh íomhánna a bhí glactha ag Teileascóp Event Horizon a scagadh agus ag glacadh páirt i bhforbairt creatlaí íomháithe stóinsithe a rinne comparáid idir torthaí éagsúla na teicnící difriúla. Tá a grúpa ag déanamh anailís ar íomhánna an Teileascóp Event Horizon chun níos mó a fhoghlaim faoi gcoibhneasacht ghinearálta i réimse imtharraingteach láidir.
Bart the Genius
Craoladh an dara heipeasóid, "Bart the Genius", den chéad sraith The Simpsons ar an 14 Eanáir 1990. Scríobh Jon Vitti an eipeasóid seo. D'fhéach 24.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Táirgeadh
Déanann Martin Prince agus a thuismitheoirí, Richard, múinteoir Bart Edna Krabappel agus Dr. J Loren Pryor a gcéad cuma san eipeasóid.
Slí Cualann
Is cosán siúlóireachta é Slí Cualann (Sugarloaf Way) atá suite i gCill Mhantáin. Síneann sé idir taobh na farraige i mBré agus Slí Cualann Nua i nDioghais.
Ní hionann é agus Slí Cualann Nua.
Tá tús Shlí Cualann ag Gairdín Cuimhneacháin 1916 Chill Mocheanóg in aice le sráidbhaile Chill Mocheanóg agus lúbann agus casann sí trí bhóithríní tuaithe agus glasbhealaí feadh bhunchnoic Ó Chualann (501 meádar). San am atá caite, ba é sin an bóthar cóiste ó Chill Mocheanóg go dtí an Tóchar. Tugann muintir na háite "Car Road" (nó Bóthar na gCarranna) ar an stráice seo den chonair, atá comhthreomhar a bheag nó a mhór leis an R755. Tá radhairc iontacha le feiceáil ar Ghiolaspar, Bré agus Carraig Ghamhna de réir mar a thagann ard sa chonair. Agus duine ag taisteal ar bhóithríní beaga cúnga a bhfuil seanbhallaí cloiche lena dtaobh, tá casadh ó dheas sa chonair agus gabhann sí in airde trí fhéarach sléibhe áit a bhfuil radharc ar Dhioghais, Cúirt an Phaoraigh, Páirc na bhFianna agus Málainn. Tar éis tamaill, tagann an chonair le chéile le cosán a mbaintear an-úsáid as ó charrchlós Ó Cualann go dtí mullach an tsléibhe, agus tagann deireadh le Slí Cualann sa charrchlós.
Orphan's Benefit
Gearrscannán beochana Meiriceánach is ea Orphan's Benefit a rinneadh sa bhliain 1934. Is gearrscannán Mickey Mouse é.
Tarbh-bhrocaire Sasanach
thumb|240px|Tarbh-bhrocaire Sasanach Is madadh clóis é tarbh-bhrocaire Sasanach.
An tAthair Seán Ó Murchú
Ae an 14ú Iúil d’athraigh an domhain ar fad, phléasc an Fhrainc cathair thar cathair, baile thar baile. Baineadh an slí ina raibh Rí, Tiarna agus easpag i gcumhacht. Fuair Rí Louis XVI bás leis an gilitín agus cuireadh Maria Antoinette chun báis. Ní raibh aon ócáid comh tubaisteach ar sochaí Eoraip ná réabhlóid na Fhraince. An scéin inar bhreithnigh a dul chun cinn, fiú i fiú i tír bunchreidmeachais seasmhach mar Sasana bhí sé dosháraithe in aon ócáid sa saol inniu ann. Mar sin ní ionadh é dá mbiodh na sasanaigh eaglach faoin tromlach caitileach ollmhór sa chás de réir a chéile ina raibh siad a chaileadh smacht. ‘Táimid scanraithe faoin gilitín’ a dúirt duine mór le rá i rialtais na héireann.
Mar sin féin bhí an paisean a bhí ag Loch Garmin 10 bliana síos an bóthair sa ceantair ciúin Boolovogue agus chuaigh saol na daoine agus an eaglais ar chúrsa gnáth. Níor tharla aon rud chun Ó Murchú a thabhairt chuig ardréime. Bhí sé tiomanta chuig treoracha easpag Caulfield. Toisc a modh cairdiúil le gach duine agus a cheangailt leis na Hays ó Ballinkeele agus na FitzGerald ó Newpark, a raibh tionchar acu ar an eaglais caitliceach, chomh maith leis a éileamh a raibh aige i measc a paróisteach agus a cheangailt teaghlach, thug sé seo eolas chuimsitheach dó i rith a 12 bliana i Boolovogue. Ní raibh mórán cearta ag na caitliceach go dtí an 2ú de mí Feabhra 1793 ina raibh an tAcht Faoisimh do Chaitlicigh tugtha isteach sa pharlaimint. Cuir sé go mór le pribhléidí polaitiúil caitliceach agus iad sin le cáilaíocht réadmhaoin, bhí cead acu vótáil. Dúirt sé freisin nach féidir le  caitliceach bheith baill  den a pharlaimint ina tír féin agus freisin mar Ginearáloifigeach sa fórsaí armtha. Ni raibh siad sásta le seo agus bhí fearg ag teacht orthu go háirithe i Loch Garmin. Tháinig reachtaire nua chuig Loch Garmin, Rev. Thomas Handcock agus bhí sé ag éirí mar charactéir ceannasach sa ceantar. Tháinig Handcock ag an am chéanna lr foréigean nach bhfachas cheanna. I mí Iúil 1793 bhí slua mór ar mhairseáil chuig sráidbhaile Loch Garmin don scaoileadh ar na comrádaí ar gabhadh. Bhí  siad buailte le saighdiúirí bhiotanach. Thosaigh an mílitea á scaoileadh agus san iomlán scaoileadh ar 80 daoine agus gabhadh ciúgar fear ina raibh crochta, ceann dóibh ba duine sibhialta ar na sráide. Tar éis an eachtra bhí iallach mhór chun iad féin a cosaint trí airm go forleathain. Bhí an déantús de píceanna ag teacht chun cinn go rúnda ar scála mhór. Ní raibh Loch Garmin mar an gcéana tar éis. coinníollacha a bhí i bhfabhar na nÉireannach aontaithe a carnadh i rith 1794 agus 1795.
D’fhan dílseacht diongbháilte Eoin Ó Murchú le Dr. Séamas Caulfield agus a polasaí coimeádach. Bhí Caulfield i gcoinne na hÉireannach Aontaithe agus bhí air glacadh leis an Coróin a raibh i gcoinne a reiligiúin. Bhí Eoin Ó Murchú faoi orduithe díreach ón easpag chun é sin a dhéanamh soiléir chuig a paróistigh. Ar an 24ú de mí Feabhra 1796 bhí ambasadóir na hÉireannach aontaithe, Theobald Wolfe Tone ós comhair an ceannaire réabhlóideach na Fraince, Carnot. I Parás, agus bhí idirbheartaíochtaí chun idirghabháil Fhrancach a thabhairt isteach in Éire tosaithe. I rith an fhómhair de 1796 tosaíodh an ullmhúcháin don turlaingt na francach in Éire a raibh pléite go hoscailte
John Franklin
Taiscéalaí san Artach a rugadh i Spilsby Shasana ab ea John Franklin (1786-1847). I gceannas ar thuras loinge chun an Bealach Siar ó Thuaidh a aimsiú i 1847, ach bhac an t-oighear a chuid long i gCaolas Victeoiria agus cailleadh é féin is gach duine dá chriú. Thángthas ar na coirp is taifead an turais roinnt blianta níos déanaí.
Live at the Point
Albam beo leis an gceoltóir Éireannach Christy Moore is ea Live at the Point, a rinneadh os comhair lucht féachana mór in Áras an Phointe i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1994. Tógadh na rianta as sraith de cheolchoirmeacha a sheinn sé sa bhliain seo.
An Eastóin
mion|An Eastóin 2021 Poblacht i dtuaisceart na hEorpa í an Eastóin (Eastóinis: Eesti). Tá sí suite in aice le Muir Bhailt san Iarthar agus le Murascaill na Fionlainne sa tuaisceart. Tá teorainn talún aici leis an Laitvia agus an Rúis. Thairis sin, tá teorainn mhuirí aici leis an bhFionlainn. Is ball den Aontas Eorpach í.
Réamhstair
D'éirigh socrú daoine indéanta timpeall 11,000 go dtí 13,000 bliain ó shin, nuair a leáigh ón Oighearaois seo caite. Tá an áit lonnaithe is sine atá fhios againn san Eastóin ná an áit lonnaithe Pulli, a bhí ar na bhruacha na habhann Pärnu, in aice leis an baile Sindi, san iardheisceart na hEastóine.
Tíreolaíocht
Tá sí suite idir 57.3° agus 59.5° domhanleithead agus 21.5° agus 28.1° domhanfad, luigh an Eastóin ar an gcósta oirtheartach den Muir Bhailt. Tá an meánardú 50 m, agus Is í Suur Munamägi atá suite sa oirheisceart na tíre an pointe is airde (318 méadar). Tá 1,400 loch suite timpeall na tíre.
mion|clé|An Eastóin ó spás
Contaetha
Tá an tír roinnte ina cúig chontae déag:
An Daonra
mion|250px|Rince traidisiúnta na hEastóine Eastónaigh iad thart ar seachtó faoin gcéad de mhuintir na tíre. An chuid eile acu, is Rúisigh iad, nó Úcránaigh agus Bílearúisigh, ach is gnách le Tadhg an mhargaidh sa tír gan mórán difríochta a aithint eatarthu, ó tháinig na daoine seo isteach i mblianta an Aontais Shóivéadaigh, agus Rúisis á labhairt acu. An teanga atá ó dhúchas ag na hEastónaigh féin, is teanga Fhionn-Úgrach í, agus gaol sách dlúth aici leis an bhFionlainnis. Tá na hEastónaigh agus na Fionlannaigh in ann cuid mhaith céille a bhaint as caint a chéile, cosúil le Gaeil na hÉireann is na hAlban.
Tá dream beag ann san Eastóin ar Fionlannaigh iad ó thaobh an dúchais eitnigh de. Sliocht sleachta is ea iad d'Fhionlannaigh Chathair Pheadair agus na mbólaí timpeall na cathrach sin. Nuair a osclaíodh na teorainneacha i ndeireadh na n-ochtóidí, áfach, thosaigh imirce na bhFionlannach eitneach ón Eastóin agus ó na poblachtaí iar-Shóivéadacha eile go dtí an Fhionlainn, agus tá sé sábháilte glacadh leis nach bhfuil mórán todhchaí i ndán do na Fionlannaigh seo mar mhionlach seanbhunaithe sa tír. Scéal eile ar fad, áfach, go bhfuil malartú cultúrtha beo ar siúl idir an dá náisiún bhráithriúla arís, agus na mílte d'Fhionlannaigh le fáil san Eastóin inniu - mar mhic léinn, cuir i gcás.
Polaitíocht agus Rialtas
Is daonlathas bunreachta, le córas an sheomra amháin, cé a togh an Uachtaráin. Cuimsíonn an Feidhmeannas léis an Príomh-Aire agus le 14 aire eile. Tá cumhacht reachtaíochta ag an bParlaimint, an Riigikogu. Tá 101 suíomh sa Riigikogu.
Ott Tanak
Is tiománaí rallach Eastóine é Ott Tänak (a rugadh 15 Deireadh Fómhair 1987). Faoi láthair        tá sé i gcomhar le Martin Järveoja agus tá sé ag iomaíocht do Toyota i gCraobhchomórtais an Rally World.
2011[edit]