cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paula Kehoe
Rugadh Paula Kehoe in Melbourne na hAstráile do Ellen Daly agus do Eugene Kelly, fear as Bealach an Chonglais i gContae Chill Mhantáin. Bhí dúil ag a máthair sa cheol agus bhíodh Paula féin ag obair mar amhránaí rac-cheoil. Bhain sí Éire amach sa bhliain 1994. Chaith sí roinnt blianta ar Oileáin Árann ag obair agus ag foghlaim amhránaíocht ar an sean-nós agus rinne sí cúrsa Gaeilge ar an gCeathrú Rua. Ar fhilleadh ar an Astráil di chuaigh sí i mbun ceoil arís agus d’oibrigh go páirtaimseartha i nGaeilge mar chraoltóir raidió ag stáisiún pobail. In Éirinn atá sí ina cónaí anois. Tá cláir theilifíse agus sraitheanna déanta aici do RTE, do TG4, do BBC Alba agus do Current TV sna Stáit Aontaithe. Sa bhliain 2012 rinne sí féin agus an file Louis de Paor clár faisnéise do TG4 dar theideal “An Dubh ina Gheal” faoin gcaidreamh idir Éireannaigh agus Bundúchasaigh san Astráil. Tá sé ráite aici gurb éard is gaire dá croí scannánaíocht faisnéise faoi ghnóthaí sóisialta.
Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2016
Rannpháirtithe
Bhí sé fógartha ar an 28 Meán Fómhair 2016 go mbeadh 17 tír ag ghlacadh páirt sa chomórtas. Tharraing Montainéagró agus An tSlóivéin siar tar éis dhá bhliain agus San Mairíne tar éis trí bhliain. D'fhill An Chipir tar éis eapsa bliain amháin, Iosrael tar éis easpa trí bhliain agus An Pholainn tar éis easpa aon bhliain déag.
Paula Kehoe
Liosta scannán
I am Galway 2020 (2016) Deargdhúil: Anatomy of Passion, Poems of Máire Mhac an tSaoi (2015) An Dubh ina Gheal (Assimilation) (2013) Garraí Glas (sraith theilifíse) (2012) Radharc na Rúise (sraith theilifíse) (2012) A Burning Question (2010)
Árd Sgoil Bhaile Theárlaich
Is meánscoil suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Árd Sgoil Bhaile Theárlaich.
Perryton, Texas
Is é Perryton príomhbhaile Contae Ochiltree, Texas. Bhí 8,802 ina gcónaí i bPerryton sa bhliain 2010.
Poll Glas
Is ceantar suite i mBéal Feirste é Poll Glas.
22 Short Films About Springfield
Craoladh an t-aonú heipeasóid is fiche, "'22 Short Films About Springfield", den seachtú sraith The Simpsons ar an 14 Aibreán 1996. Scríobh Richard Appel, David S. Cohen, Jonathan Collier, Jennifer Crittenden, Greg Daniels, Brent Forrester, Rachel Pulido, Steve Tompkins, Bill Oakley, Josh Weinstein agus Matt Groening an eipeasóid seo. D'fhéach 10.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Sliabh Melbourne
Bolcán beo atá suite idir Bá Wood agus Bá an Talún Nua i gCríoch Victoria na hAntartaice is ea Sliabh Melbourne. Tháinig James Clark Ross ar an sliabh sa bhliain 1841 agus thug sé an t-ainm "Melbourne" in ainm príomh-aire na Ríochta Aontaithe, an Tiarna Melbourne.
250px|thumb|clé|Léarscáil thopagrafach Sléibhe Melbourne (scála 1:250,000) ó USGS Sliabh Melbourne
Éire i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg
Ghlac Éire páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2015.
Iomaitheoirí
{{legend|gold|Buaiteoir}} {{legend|silver|Dara háit}} {{legend|#cc9966|Tríú háit}} {{legend|#FE8080|Áit dheireanach}}
Marie Curie
Ceimicí is fisicí a saolaíodh i Vársá na Polainne ab ea Marie Salomea Skłodowska Curie (7 Samhain 1867-4 Iúil 1934). Phós sí an t-eolaí Francach Pierre Curie (1859-1906) i 1895.
Rinne an bheirt taighde ar chriostalghrafaíocht, písileictreachas is radaighníomhaíocht, ar úráiniam a fuarthas in ocsaíd úráiniam ar dtús. D'fhionn siad dhá dhúil nua a bhí radaighníomhach, polóiniam is raidiam, i 1898.
Bhuaigh siad beirt Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1898, in éineacht le Becquerel, as an obair ar radaighníomhaíocht. clé|mion|Charles Szymkowicz - Hommage à Marie Curie (2013-2014) Bhuaigh Marie féin Duais Nobel na Ceimice i 1911 as a héacht in ullmhú an raidiam mhiotalaigh. Fuair sí bás ó leoicéime, agus tá sé beagnach cinnte gur toradh ar a nochtadh fada don radaíocht inianaíoch ó na dúile radaighníomhacha seo a bhí ann.
Contae Franklin, Arkansas
thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.
Is contae in Arkansas é Contae Franklin. Is iad Charleston agus Ozark príomhbhailte an chontae, agus is Ozark an bhaile is mó daonra. Is contae tirim é (sa chuid deisceartach).
Sa bhliain 2016 bhí 17,626 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,606 ciliméadar cearnach (1,606/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 12/km² sa chontae.
Stair
Bunaíodh Contae Franklin ar 19 Nollaig 1837. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar Benjamin Franklin, státaire iomráiteach, scríbhneoir agus ceapadóir.
Tíreolaíocht
Tá cuid den Foraois Náisiúnta Ozark (Béarla: Ozark National Forest) sa chontae seo.
Acadamaidh Allt a' Mhuilinn
Is meánscoil suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Acadamaidh Allt a' Mhuilinn.
Contae Oldham, Texas
Is contae i Texas é Oldham. Is é Vega príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 2,052 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Dartford
Is baile suite in Kent é Dartford.
CLG Ráth Caola
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Ráth Caola.
Suíomh
Tá an club bunaithe i bparóiste Ráth Caola in iarthar an chontae, 35km siar ó Chathair Luimnigh ar bhóthar an N21. Tagann formhór dá imreoirí ó bhaile Ráth Caola agus ó na bhailte máguaird ar nós Coill tSeáin, Caisleán Bhun Tráisce, Sceach na Bláithche agus Baile Liam.
Cluichí
Cé go n-imrítear iomáint faoin ainm an pharóiste Naomh Mhuire agus peil faoin ainm Seán Uí Fhinn (i gcomóradh laoch Cogadh na Saoirse), is club amháin atá ann. Tá traidisiún na gcluichí Gaelacha sa cheantair bunaithe san iomáint agus bhí béim an pharóiste dírithe ina treo suas go dtí blianta na 1970í ach tá an pheil níos láidre sa chlub ón am sin i leith.
Stair
Bhí an pheil agus an iomáint á imirt i Ráth Caola sular bhunaíodh CLG sa bhliain 1884. Níos déanaí, eagraíodh comórtais idir foirne pharóiste ar fud Chontae Luimnigh. Imríodh an chéad chluiche riamh sa chontae faoi treoir CLG i Mí Aibreán na bliana 1885 nuair a chas peileadóirí Ráth Caola ar Chill Mhíde i Ráth Caola.
Ba é Abrahamaigh Ráth Caola an chéad chlub oifigiúil sa pharóiste nuair a bunaíodh é sa bhliain 1886. Bhaineadar cáil amach dóibh féin ar dtús mar iománaithe. Ghlacadar páirt i Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh don chéad uair sa bhliain 1895 nuair a atheagraíodh coiste an chontae i ndiaidh scoilt an Pháirnéalaigh agus shroicheadar cluiche ceannais Craobh Iomána Sinsear an Chontae faoi dhó, sa bhliain 1900 nuair a bhuaigh Cnoc na Sailí orthu, agus sa bhliain 1905 nuair a chailleadar an cluiche ceannais i gcoinne Cathair Laighin. Ach is é an chéad tagairt do chluiche Gaelacha sa pharóiste ná cuntas ón mbliain 1894 faoi fhoireann darbh ainm di Ráth Caola ag cailliúint cluiche peile sa Chaisleán Nua Thiar i gcoinne na nóstach.
Sna blianta i ndiaidh neamhspleáchas, bhí trí chlub sa pharóiste, Ráth Caola sa bhaile féin, An Drom Ard sa chuid tuaithe de agus Baile Uí hAnnluain sa chuid deisceart de. Buadh ar Ráth Caola i gcluiche ceannais Craobh Peile Sinsear an Chontae sa bhliain 1924.
Joan Freeman
Is síceolaí agus iar-Seanadóir Éireannach í Joan Freeman (rugadh 2 Aibreán 1958). Bhunaigh sí an carthanas "Pieta House" (ionad éigeandála d’fhéindochar agus féinmharú), ach d'éirigh sí as i 2014.
CLG Ráth Caola
Stair
Tháinig an triúr le chéile chun foireann amháin a chur ar an bpáirc faoin ainm Ráth Caola sa bhliain 1941, tháinig Cnoc an Doire leo idir na blianta 1943 agus 1946 agus bhí sárfhoireann iomána acu le linn blianta na 1940í. Ach bhí an mí-ádh orthu gurb é sin ré órga Átháin chomh maith agus bhuadar ar Ráth Caola i gcluichí ceannais ceannais Craobh Sinsear an Chontae na mblianta 1944, 1944 agus 1946.
Joan Freeman
Sheas sí sa Toghchán Uachtaránachta na hÉireann 2018.
CLG Ráth Caola
Stair
Tugadh An Drom Ard/Ráth Caola ar an bhfoireann iomána nuair a ghabhadar Craobh Sóisear an Chontae i ndiaidh dóibh buachaint ar Bhrú Rí tar éis achomhairc sa bhliain 1948 agus arís ar Chlochán tar éis athimirt sa bhliain 1950 ach níor aontaigh na trí chlub go hoifigiúil faoi choiste amháin go dtí an bhliain 1952 nuair a ghlac na foirne na hainmneach atá orthu faoi láthair.
Joan Freeman
Carthanas
Thosaigh Joan Freeman an eagraíocht Pieta sa bhliain 2006 i Leamhcán i mBaile Átha Cliath toisc nach raibh mórán seirbhísí ar fáil ag an am le féinmharú a chosc.
CLG Ráth Caola
Stair
220px|thumb|right|Seán Uí Fhinn v [[CLG Drom Chollachair/Béal an Átha|Drom Chollachair/Béal an Átha, Craobh Peile Sóisear A Iarthar Chontae Luimnigh i gCnoc an Doire, 13ú Iúil 2003]] Bhí foireann iomána sinsear ag Naomh Mhuire idir na blianta 1969 agus 1975 nuair a thiteadar síos chuig an ngrad sóisear A agus tá siad ag imirt sa ghrád sóisear B ón mbliain 1999 i leith.
Joan Freeman
Seanadóir
Sa bhliain 2016, roghnaigh an Taoiseach ag an am Éanna Ó Coinnigh, Freeman chun bheith ina Seanadóir. clé|mion|237x237px|Teach Pieta
CLG Ráth Caola
Stair
Bhuaigh Seán Uí Fhinn ar Na Trádálaithe chun Craobh Peile Sóisear an Chontae sa bhliain 1954 ach thit imirt na peile i léig sa pharóiste le linn blianta na 1960í agus na 1970í. Tháinig feabhas ar an scéal le linn blianta na 1980í nuair a bhuadar Craobh Sóisear A an Chontae sa bhliain 1991 ach, cé go raibh Seán Uí Fhinn ag imirt mar fhoireann idirmheánach ina dhiaidh sin, tá siad ar ais sa ghrád sóisear A ón mbliain 1995 i leith.
Joan Freeman
Toghchán Uachtaránachta na hÉireann 2018
Sheas Freeman don Toghchán Uachtaránachta na hÉireann 2018. Fuair sí ceithre ainmniúchán ag na comhairle: Cathair Chorcaí, Fine Gall, Contae na Gaillimhe, Cathair na Gaillimhe.Tháinig sí sa chúigiú háit sa toghchán le 87,908 vótaí agus 6.0% de na vótaí sa chéad chomhaireamh.
CLG Ráth Caola
Stair
Ós rud é go bhfuil daonra an bhaile ag titim, bhí deacrachtaí ar leith ag an gclub ag deireadh na Mílaoise ach tá feabhas tar éis teacht ar a fhoirne óga le déanaí, go mór mór sa pheil.
Páirc Imeartha
Cé go bhfuil ionad mór cluichí Gaelacha i mbaile Ráth Caola í bPáirc Mhichíl Uí Nia, tá a pháirc imeartha féin ag CLG Ráth Caola i nGarraí an Phortaigh ar bhóthar Eas Géibhtine.
Imreoirí Cáiliúla
I measc imreoirí cáiliúla Ráth Caola, tá an tiománaí Proinsias Ó Nianáin (Frank "Bugs" Neenan) a d'imir ar fhoireann sinsear Luimnigh le linn blianta na 1950í, na deartháireacha Séamus agus Réamonn Ó Dochartaigh (Séamus and Ray O’Doherty), peileadóirí idirchontae le linn blianta na 1980í, agus Séamus Ó Broin (Séamus Byrnes), lár-thosaigh ar fhoireann Luimnigh i gcluiche ceannais Craobh Peile Faoi-21 na h Éireann sa bhliain 2000.
Ollamh Éireann
Ba theideal gairme d'Ard-fhile na nGael ab ea Ollamh Éireann (Sean-Ghaeilge Ollam Érenn).
Cúlra
De ghnáth taobh istigh de ríocht Éireann, thagadh an Rí agus an tArd-Ollamh don ríocht go léir as tuath ar leith, an ceann is cumhachtaí. I gcúige Uladh, bhítí in iomaíocht go dian le haghaidh na hard-chumhachta, agus ó am go céile malartaithe idir na sleachta iomaíocha clanna iomaíocha, Dál Fiatach agus Dál nAraidi.
Stádas sóisialta
B'ionann stádas sóisialta an Ollaimh Éireann agus an tArd-Rí, agus bhí aige féin a phálás agus lucht coimhdeachta, de ghnáth 30 ollamh i dteannta lena ngiollaí. De réir na dlíthe sómhara, bhí cead aige é féin a ghléasadh le héadaí sé-dhathach, maraon leis an rí. Choinnítí craobh óir thar chionn an ollaimh; bhíodh craobh airgid ag an ánradh, agus craobhacha cré-umha ag na filí eile.
Is léir gur leath-oidhreachtúil é an gairm, óir go ndeirtear i Uraicecht na Ríar ("Bunleabhar na gCoiníollacha", eag. Liam Breatnach, DIAS 1987) nach féidir ollamh a dhéanamh de dhuine acu amháin gurbh fhilí a ghealfhine (is é sin, dá mba fhilí iad a athair agus a sheanathair). Ar dtús, ceapadh an an t-ollamh ag an rí, ach faoin 6ú haois, thoghtaí é ag na hollaimh eile.
Seanscéalta
Sa scéal de chuid na Rúraíochta, "Immacallam in dá Thuarad" faightear tuairim is caint uaillmhianach an Ard-Ollaimh.
I scéal eile, "Tromdámh Guaire" nó "Imtheacht na Tromdhaimhe", tugtar cur síos glé ar an Ard-Ollamh i dteannta lena lucht coimhdeachta i mbun cuairt a thabhairt ar thaoisigh na dtuath.
I Leabhar Gabhála na hÉireann, insítear scéal faoi Ollamh Fodhla
Dualgais agus táillí
De réir nóis ársa, b'éigean do ríthe agus taoisigh bia agus síntiúis a thabhairt do bhuíonta fáin na n-ollamh, de ghnáth 30 ann, rud a bhíodh ina eire mór orthu. Dá ndiúltóidís, d'aorfaí iad.
Gaireadh Tionól Droma Ceat c. A.D. 575 chun dlíthe nua a chur i bhfeidhm um na n-ollamh a smachtú. Deirtear i bhForas Feasa ar Éirinn le Seathrún Céitinn go ndéana Naomh Colm Cille idirghabháil ar a son.<!-- mar a leanas:
Reilig Chathair Bhéal Feirste
Is reilig suite i mBéal Feirste í Reilig Chathair Bhéal Feirste.
Aflatocsain
Tocsain a tháirgeann an múirín Aspergillus flavus, a fhaightear go coitianta ar phiseanna talún, pónairí soighe, síol cadáis, cruithneacht, eorna, sorgam agus cnónna de shaghas cnó piostáise, almóinn is síol cócó, nuair a bhíonn an aeráid fabhrach dá fás. I 1960 bhí eipidéim sna Stáit Aontaithe de ghalar turcaí-X de bharr turcaithe a bheith cothaithe le piseanna truaillithe talún. I measc na siomptóm ab fhacthas ar na turcaithe bhí caillteanas meáchain is comheagair, trithí is fiú bás. Déanann sí dochar don ae, agus fiú más dáileog bheag di é, bíonn baol ann go bhfaighidh duine ailse san ae ach í sa bhia le fada is ite go rialta.
The Voice (séasúr 12 na SA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag John de Mol é The Voice. Thosaigh an dara sraith déag ar an 27 Feabhra, 2017 agus chríochnaigh sé ar an 23 Bealtaine 2017.
B'iad Adam Levine, Blake Shelton, Gwen Stefani agus Alicia Keys na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Chris Blue an tsraith agus tháinig Lauren Duski sa dara háit.
Pápa Eoin XXIII
Bhí an Pápa Eoin Naomh XXIII ina phápa ar an Eaglais Chaitliceach idir 1958 agus 1963. Fuair sé bás ar an 3 Meitheamh 1963, ar feadh an Dara Comhairle Vatacánach. clé|mion|194x194px|c. 1900
Saol
Rugadh an Pápa Eoin Naomh XXIII i dtuaisceart na hIodáil e. Ba é Angelo Roncalli an t-ainm air nuair a rugadh é.
clé|mion|265x265px|Angelo Giuseppe Roncalli, an Pápa Eoin XXIII Ba staraí eaglasta é a chaith a mhór-chuid dá shagartóireacht i seirbhís dioplómaiteach na hEaglais.
Bhí sé ina Nuntius ón bPápa sa Bhulgáir, sa Tuirc agus sa bhFrainc sular ceapadh é mar Ardathair Venezia agus cairdinéal.
Toghadh é mar phápa i gcomharbacht ar an Pápa Pius XII i 1958.
An Dara Comhairle Vatacáine
Chuir an Pápa Eoin XXIII tús leis an an Dara Comhairle Vatacánach i 1962. Ach fuair sé bás sular tháinig aon cháipéis amach as.
Oidhreacht
In 2000, rinne an Pápa Eoin Pól II beannú ar Eoin XXIII. Canónaíodh é go hoifigiúil ar an 27 Aibreán 2014.
Tagairtí
thumb|left|140px|Armas
Vega, Texas
Is é Vega príomhbhaile Contae Oldham, Texas. Bhí 884 ina gcónaí i Vega sa bhliain 2010.
Ceathrú an Chaisil
Is paróiste í Ceathrú an Chaisil. Tá an paróiste suite ar theorainn Chontae Mhaigh Eo agus Chontae Ros Comáin, ar bhóthar an N5, leath-bhealaigh idir Baile Chathail i gContae Maigh Eo agus Bealach an Doirín i gContae Ros Comáin. Ar na bailte eile gar dó tá Pontoon, Enniscrone, Strandhill sont à seulement 30 minutes en voiture, et Louisburgh, Westport, Galway sont également proches. Tá scoil, dhá shéipéal de chuid na hEaglaise Caitlicí agus breis is 20 ráth le fáil ann. Bíonn an Carracastle Lass Festival ar siúl ann i mí Iúil.
Acadamaidh Alanais
Is meánscoil suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Acadamaidh Alanais.
Acadamaidh Inbhir Pheofharain
deas|250px|thumb|Acadamaidh Inbhir Pheofharain Is meánscoil suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Acadamaidh Inbhir Pheofharain.
Reilig Phlásóg na Rós
Is reilig suite i mBéal Feirste í Reilig Phlásóg na Rós.
Siorcóiniam
Is é an siorcóiniam (Zr an tsiombail cheimiceach a sheasann dó) dúil uimhir a 40 i dTábla Peiriadach na nDúl. Miotal trasdultach é atá cosúil leis an tíotáiniam. Tá sé díonta go maith ar an gcreimeadh, agus mar sin, úsáidtear sna cóimhiotail é. Is é an siorcón (sileacáit an tsiorcóiniam) an fhoinse is mó siorcóiniam sa dúlra, agus is as an Astráil agus as an Afraic Theas a thagann an chuid is mó den tsiorcóiniam a bhaintear as an talamh. Ba é an ceimiceoir Sualannach Jöns Jacob Berzelius ba luaithe a bhain siorcóiniam as an siorcón, thiar sa bhliain 1824.
Níl ról ar bith ag an siorcóiniam i bhfeidhmeanna na colainne daonna. Tá nimhiúlacht áirithe ag baint leis. An duine a bhíonn ag análú isteach comhdhúile siorcóiniam, is féidir leis granalómaí a fháil ar an gcraiceann agus sna scamhóga. Is ar éigean is féidir a rá, áfach, go mbeadh an siorcóiniam iontach dainséarach - is fearr a rá gur cineál ballasta é nach bhfuil an t-orgánach ábalta leas ar bith a bhaint as.
Miotal liathbhán insínte é an siorcóiniam, agus cé go bhfuil sé imdhíonach go maith ar na haigéid agus ar na hocsaídeoirí, tá sé de chlaonadh i bpúdar siorcóiniam dul trí thine san aer. Tuaslagann an t-aigéad hidreaclórach agus an t-aigéad sulfarach é, go háirithe más féidir leo "cabhair" a fháil ón bhfluairín, ar ocsaídeoir láidir é.
Tá cúig iseatóp nádúrtha ag an siorcóiniam, mar atá, na hiseatóip chobhsaí 90Zr (51.45 % de shiorcóiniam an dúlra), 91Zr (11.22%), agus 92Zr (17.15%), chomh maith le dhá raidiseatóp fadsaolacha, mar atá, 94Zr (17.38%) agus 96Zr (2.8 %).
Úsáidtear an chuid is mó den tsiorcóiniam sna himoibreoirí adamhacha, sna slata siorcóiniam a íslítear nó a ardaítear taobh istigh den imoibreoir le moill a chur ar an imoibriúchán nó a mhalairt, nó is féidir leis an siorcóiniam na neodróin a stopadh agus an slabhra imoibriúcháin a bhriseadh. Cuirtear siorcóiniam leis na miotail eile le hiad a dhéanamh níos díonta ar an gcreimeadh.
Is féidir leis an siorcóiniam dul i gcomhdhúile leis na halaiginí (an fluairín, an clóirín, an bróimín agus an t-iaidín) freisin, agus aithnítear an trí uimhir ocsaídiúcháin, idir +2, +3, agus +4, sna comhdhúile seo: an dé-chlóiríd siorcóiniam ZrCl2, an tríchlóiríd siorcóiniam ZrCl3, an teitreaclóiríd siorcóiniam ZrCl4, agus ar bhealach cosúil leis na clóirídí, an trí chineál bróimide: ZrBr2, ZrBr3, ZrBr4, agus araile. Is iad na teitreahalaiginídí - an teitreafluairíd ZrF4, an teitreaclóiríd ZrCl4, an teitreabróimíd ZrBr4 agus an teitriaidíd ZrI4 na halaiginídí is cobhsaí, ar ndóigh, ós é +4 an uimhir ocsaídiúcháin is tábhachtaí. Ní bhíonn halaiginídí an tsiorcóiniam úsáideach ag an duine, de ghnáth. Tá aon eisceacht amháin ann, mar atá, an teitreaclóiríd, ach níl ann féin ach cineál táirge idirmheánach a úsáidtear le comhdhúile níos tábhachtaí a tháirgeadh. Púdar bán í an teitreaclóiríd siorcóiniam nach seasann an t-uisce. Is féidir léi, fiú, imoibriú le huisce an aeir fhliuch, ionas go dtagann dé-ocsaíd siorcóiniam aisti.
Contae Reeves, Texas
Is contae i Texas é Reeves. Is é Pecos príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 13,783 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
An Trá Thuaidh
Is ceantar i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath é An Trá Thuaidh (Béarla: North Strand).
Pápa Pius XI
Bhí Pius XI ina phápa ar an Eaglais Chaitliceach ó 1922 go 1939. Iodálach a bhí ann, darbh ainm Achille Ratti. Bhí sé ina leabharlannaí sa Biblioteca Ambrosiana i Milano sular ceapadh mar Ardeaspag Milano é. Toghadh mar phápa é tar éis bháis Beinidict XV sa bhliain 1922.
thumb|left|Armas
Bhí cáil ar an bPápa Pius XI mar gheall ar a chuid scríbhneoireachta ar cheisteanna sóisialta, go háirithe Quadregessimo Anno sa bhliain 1931.
Uzturre
Is sliabh é Uzturre. Tá sé suite i gcúige Gipuzkoa sa Spáinn. Tá sé 730 méadar ar airde
Pápa Pius XI
Bhí air déileáil le teacht chun cinn na ndeachtóirí san Eoraip le linn na 1930idí.
Tháinig a rúnaí stáit, Eugenio Cairdinéal Pacelli, i gcomharbacht air faoin ainm Pius XII nuair a fuair sé bás sa bhliain 1939.
Sliabh Akutan
Bolcán beo in Alasca is ea Sliabh Akutan. Tá sé lonnaithe i Sliabhraon Ailiúit ar na hOileáin Ailinie.
Raging Abe Simpson and His Grumbling Grandson in "The Curse of the Flying Hellfish"
Craoladh an dara heipeasóid is fiche, Raging Abe Simpson and His Grumbling Grandson in "The Curse of the Flying Hellfish", den seachtú sraith The Simpsons ar an 28 Aibreán 1996. Scríobh Jonathan Collier an eipeasóid seo. D'fhéach 13.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Medway
Is baile suite in Kent é Medway.
An Sruthán Milis
Is ceantar suite i mBéal Feirste é an Sruthán Milis.
Pecos, Texas
Is é Pecos príomhbhaile Contae Reeves, Texas. Bhí 8,780 ina gcónaí i bPecos sa bhliain 2010.
Afraidísigh
Druga é afradaíseach a spreagann an dúil ghnéasach agus/nó a fheabhsaíonn an feidhmiú gnéasach. Ainmnithe as Afradaíté, bandia Gréagach an ghrá. Táirgeadh os cionn 500 ábhar thar na cianta, ina measc an chuil Spáinneach (a bhí freagrach as an iliomad bás), adharc srónbheannaigh, agus fréamh mandráic, ach níl fianaise shoiléir iontaofa ar a n-éifeacht.
Treallchogaíocht (leabhar)
Bheartaigh Guevara go mbeadh an leabhar mar lámhleabhar do dhaoine eile le go mbeidh siad in ann foghlaim ó cad a rinne sé agus na treallchogaithe eile a bhí mar chuid den ghluaiseacht Movimiento 26 de julio fad is a bhí siad ag troid. Theastaigh uaidh go mbainfidh sochraidí Mharxacha eile leas as a smaointe agus go gcuirfidh siad i bhfeidhm iad sna háiteanna ina raibh siad gníomhach, cibé acu Meiriceá Laidineach, An Afraic nó An Áise. Dá bhíthin sin, aistríodh an leabhar go Béarla agus Portaingéilis don CIA agus léigh na sochraidí fhrith-éiritheach é chun ceachtanna a fhoghlaim conas dul i ngleic le treallchogaithe. Bhí sé mar ábhar léitheoireachta sa longfort conspóideach a bhí faoi stiúir an CIA i bPanama, Scoil na Meiriceá (Escuela de las Américas). Tharla an rud céanna nach mór leis an leabhar “Minimanual del guerrillero urbano”, 1969, a scríobh an Brasaíleach Carlos Marighella. Aistríodh a leabhar go Béarla agus Spáinnis.
Os a chionn sin, mhaígh Guevara gur beart den scoth í treallchogaíocht chun troid in aghaidh rialtais ansmachtúla, mar a bhí an rialtas ag Fulgencio Batista i gCúba féin. Mar sin féin, mhol sé leas a bhaint as gach dóigh chun dul i ngleic "go dleathach" le "rialtais daonlathacha meánaicmeacha" roimh dul i muinín an fhoréigin.
Thiomnaigh Guevara an leabhar i gcuimhne a chomhlaoch Camilo Cienfuegos, a d'éag i dtimpiste eitleáin ar an 28ú de Dheireadh Fómhair 1959, tamaillín tar éis dóibh an bua a fháil sa mhuirthéacht.
Aigéad citreach
Aigéad carbocsaileach é an t-aigéad citreach HOOCCH2CHOH(COOH)CH2COOH. Tá sé le fáil go nádúrtha sa líomóid, san oráiste agus sna torthaí citris eile. Leasaitheach nádúrtha atá ann, agus cuirtear leis an mbia agus leis an deoch go minic é. Tá ról tábhachtach ag an aigéad citreach i meitibileacht na neach beo go léir, nó tá a leithéid ann agus timthriall an aigéid chitrigh. Timthriall d'imoibrithe ceimiceacha atá i gceist ina bhfuil an t-aigéad citreach ar ceann de na céimeanna, agus is cuid den ríospráid cheallach é - is é sin, an dóigh a mbíonn na cealla ag "análú" agus ag claochlú (ag dó) na saille agus na gcarbaihiodráití go dé-ocsaíd charbóin.
Pádraig Ó Céidigh
Is seanadóir Éireannach é Pádraig Ó Céidigh a rugadh ar 2 Eanáir 1957. Ceapadh mar sheanadóir é ar 27 Bealtaine 2016. Polaiteoir neamhspleách atá ann. Ó Céidigh a chuir Aer Árann ar bun.
Gravesend
Is baile in Kent Shasana é Gravesend agus é suite ar bhruach theas inbhear na Tamaise os comhair Tilbury. Tá Pocahontas curtha ann. Bhí 66,000 duine ina gcónaí in Gravesend sa bhliain 2012.
New Romney
Is baile suite in Kent é New Romney.
Isadora Duncan
clé|mion|290x290px|Isadora Duncan le Abraham Walkowitz sa mhúsaem [[Brooklyn  ]]
Damhsóir Meiriceánach ab ea Isadora Duncan (26 Bealtaine 1877 nó 27 Bealtaine 1878 – 14 Meán Fómhair 1927). Chuaigh sí i bhfeidhm go mór ar a lucht féachana, san Eoraip go háirithe, sa leath tosaigh den 20ú haois.
Damhsóir sárchumasach agus tarraingteach a bhí ann, agus scannalach ag an am céanna. Dhamhsaigh sí ar a bhealach féin, lán de bhrí, a géaga loma sínte amach os a comhair nó suas san aer go minic. clé|mion|221x221px clé|mion|177x177px
Àrd-Sgoil Ghearrloch
Is meánscoil suite i gComhairle na Gàidhealtachd í Àrd-Sgoil Ghearrloch (Béarla: Gairloch High School)
Ongar
mion|280px|Cearnóg Ongar
Is ceantar i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath é Ongar (Béarla: Ongar).
Sliabh Azuma
Bolcán beo atá suite ar oileán Honshū na Seapáine is ea Sliabh Azuma.
Billy Lawless
Chuir sé aghaidh ar Chicago, sna Stáit Aontaithe sa bhliain 1998. Bhí rún aige ariamh gnólacht a chur ar siúil sa tír úd, agus nuair a fuair a iníon scoláireacht ramhaíochta ó Ollscoil Boston, shocraigh sé ar an deis a thapú dul anonn.
Tá ceithre bhialann ag Lawless in Chicago anois agus dhá cheann eile ar na bacáin aige. Tá suim faoi leith aige i gcás na n-imirceach Éireannach i Meiriceá.
Is é Lawless an chéad duine thar lear a ceapadh ina sheanadóir.
Tá Lawless pósta le bean darb ainm Katie, agus tá ceithre pháiste acu.
Surf's Up 2: WaveMania
Scannán ríomhbheochana Meiriceánach is ea Surf's Up 2: WaveMania. Scaoileadh mar fhíséan (DVD agus meáin dhigiteacha) ar 17 Eanáir 2017. Scannán leantach de Surf's Up atá ann. Tá an scannán déanta ag Sony Pictures Animation agus WWE Studios. Cuireadh WWE ar bun mar chuideachta a bhaineann úsáid as coraithe de chuid an WWF mar aisteoirí guth a.
Aga frithghníomhaithe
An t-aga ó thús comhartha go dtí tús freagartha deonaí air. Braitheann an t-aga ar chastacht na ndálaí, líon na gcomharthaí i gceist, agus rogha na bhfreagairtí, ach is annamh é a bheith níos lú ná 0.2 soicind. Bíonn tomhais RT áisiúil do shíceolaithe chun conclúidí a bhaint mar gheall ar phróisis sa néarchóras lárnach, agus i bhfeidhmeanna cosúil le feabhsú scileanna ardluais mar thiomáint gluaisteáin, eitilt eitleáin is imirt cluichí liathróide.
Árd-sgoil a' Phluic
Is meánscoil suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Árd-sgoil a' Phluic.
CLG An Fheothanach/Caisleán Uí Mhathúna
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é An Fheothanach/Caisleán Uí Mhathúna.
Suíomh
Tá an club bunaithe i bparóiste Máigh Thamhnach ar bhruach na Daoile idir An Caisleán Nua Thiar agus Drom Chollachair in Iarthar Chontae Luimnigh, 50km siar ó dheas ó Chathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí as baile Caisleán Uí Mhathúna, as sráidbhaile An Fheothanach agus as na ceantracha tuaithe máguaird ar nós Cúil an Rua, Baile Uí Ghoillín, Áth an Mhoilc agus Fán Liatháin.
Cluichí
Cé go nimrítear iomáint faoin ainm An Fheothanach agus peil faoin ainm Caisleán Uí Mathúna, is club amháin atá ann. Bhí traidisiún na peile níos láidre sa pharóiste suas go dtí blianta na 1950í ach tá an bhéim tar éis iompú i dtreo na hiomána ón am sin.
Stair
Bhí an pheil á imirt sa cheantar nuair a bhunaíodh CLG sa bhliain 1884 agus ba iad Raonaithe na Daoile an chéad chlub nuair a chuireadh tús leis i bparóiste Máigh Thamhnach sa bhliain 1890. Tá tuairisc ann faoi chluiche a bhuadar ar Naomh Íde Áth na bhFuinseog i gcomórtas Chill Íde sa bhliain 1994 agus chaill Raonaithe na Daoile cluiche ceannais Craobh Peile Sinsear Chontae Luimnigh sa bhliain dár gcionn i gcoinne Na Trádálaithe, ceann des na clubanna peile ba láidre in Éirinn ag an am.
Bhris Na Raonaithe ina dhá chuid sa bhliain sa bhliain 1903 nuair a thug na himreoiri ó thaobh thuaidh Abhann na Daoile an t-ainm Caisleán Uí Mhathúna orthu féin agus thosnaigh iad siúd ar an mbruach theas ag imirt faoin ainm An Fheothanach. Níor bhuaigh ceachtar díobh corn ar bith suas go dtí an bhliain 1928 nuair a sháraigh Caisleán Uí Mhathúna ar Chnoc Uí Choileáin chun Craobh Peile Sóisear an Iarthair a ghabháil. Leanadar ar aghaidh sa bhliain dár gcion nuair a bhuadar ar Choill Bheithine i gcluiche ceannais Craobh Peile Sóisear Chontae Luimnigh na bliana 1930.
Summorum Pontificum
Le foilsiú an motu proprio Summorum Pontificum a scríobh an Pápa Beinidict XVI, cuireadh síos ar na rialacha canónta a bhaineann le húsáid an Leabhair Aifrinn a d'fhógair an Pápa Eoin XXIII sa bhliain 1962 san Eaglais Chaitliceach.
CLG An Fheothanach/Caisleán Uí Mhathúna
Stair
Ba iad An Fheothanach an club peile ba láidre sa pharóiste o bhlianta na 1930í suas go dtí an bhliain nuair a tháinig an dá chlub le chéile. Cé gur choimeádar na hainmneacha ar leith, bheartaíodar go mbeadh aon taon choiste amháin ag an gclub nua.
Summorum Pontificum
Foilsíodh an cháipéis an 7 Iúil 2007, chomh maith le litir ón bPápa inar cuireadh síos ar na fáthanna ar foilsíodh í. Tháinig sí i bhfeidhm an 14 Meán Fómhair 2007.
CLG An Fheothanach/Caisleán Uí Mhathúna
Stair
Tar éis an aontais, d’aistrigh an bhéim i dtreo na hiomána agus bhuaigh An Fheothanach ar Chill Mocheallóg i gcluiche ceannais Craobh Iomána Sóisear an Chontae sa bhliain 1954 agus bhí beirt imreoir ón glub ar fhoireann Luimnigh a bhuaigh Craobh Iomána Sinsear na Mumhan sa bhliain dár gcionn. Bhí foireann sinsear iomána láidir acu idir na blianta 1955 agus 1965 agus arís le linn blianta na 1980í ach, toisc go raibh cumhachtaí nua ar nós Tobar Phádraig, Cill Mocheallóg agus Saor Theas ag teacht chun chinn ag an am céanna, níor éirigh leis An bhFeothanach Craobh Iomána Sinsear Contae Luimnigh a ghabháil riamh. Tháinig meath ar an iomáint le linn blianta deiridh na 1990í nuair a thiteadar síos go dtí an grád idirmheánach sa bhliain 1995 agus go dtí an grád sóisear A sa bhliain 2007.
Summorum Pontificum
Leis an gcáipéis sin, tugtar níos mó saoirse le haghaidh cheiliúradh an Aifrinn de réir Chomhairle Trento. De réir na cáipéise sin, is féidir le sagart paróiste, in ionad an Easpaig (mar a bhí de réir rialacha Quattuor abhinc annos  ón mbliain 1984), cead a thabhairt chun an tAifrinn a cheiliúradh de réir Leabhar Aifrinn na bliana 1962 le haghaidh grúpaí.
CLG An Fheothanach/Caisleán Uí Mhathúna
Stair
Ní raibh mórán le rá faoi peileadóirí Chaisleán Uí Mhathúna idir aontú an chlub agus an bhliain 1979 nuair a bhuadar ar Bhaile Stiabhana chun Craobh Peile Sóisear an Iarthair a ghabháil. Nuair a tháinig na grádanna teoranta i bhfeidhm sa chontae sa bhliain 1988, ba chlub peile sóisear A fós é Caisleán Uí Mhathúna. Bhuadar Craobh Peile Sóisear A Chontae Luimnigh do dara huair sa bhliain 1993 ach níor fhahnadar ag imirt peile idirmheánach ach ar feadh cúpla bliain sular thiteadar ar ais go dtí an grad sóisear A.
An tSaale
Is abhainn in oirthear na Gearmáine í An tSaale (413 ciliméadar ar fhad).
CLG An Fheothanach/Caisleán Uí Mhathúna
Páirc Imeartha
Osclaíodh páirc imeartha an chlub, Páirc Mhic Uaid, i gCúl Ui Rua, leathbhealach idir An bhFeothanach agus Caisleán Uí Mhathúna sa bhliain 1982. Tá sí ainmnithe i gcuimhne iarimreoir an chlub, An Garda Séamus Mac Uaid, a mharaíodh ar dualgas dhá bhliain roimhe sin. Tá ionad mór liathróid láimhe ar an suíomh freisin.
Fír flathemon
I miotaseolaíocht agus seanchas na nGael, dualgas an tiarna ba ea Fíor flatha (Sean-Ghaeilge Fír flathemon) i gcónaí breithiúnais go cóir cothrom a fheidhmiú. Ba é gáu flathemon (Gó fhlatha) a mhalairt.
CLG An Fheothanach/Caisleán Uí Mhathúna
Imreoirí Cáiliúla
I measc na niománaithe cáiliúla An Fheothanach, tá Séamus Mac Uaid (Séamus Quaid, ball foireann Loch Garman a bhuaigh an Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann sa bhliain 1960), Tomás Mac Uaid (Tommy Quaid) agus Seán Ó Flanagáin (John Flanagan) a bhí ar fhoireann Luimnigh i gcluiche ceannais Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann sa bhliain 1980 agus Seosamh Mac Uaid (Joe Quiad) a bhí ar fhoirne na mblianta 1994 agus 1996 agus ar a bhronnadh an gradam Sárimreoir na Bliana sna blianta céanna.
2010
Bliain choitianta ab ea an bhliain 2010. (MMX)
Fír flathemon
Tá nósanna mar an gcéanna le fáil san Ind (ṛta, dharma), sa Ghréig (dikē) agus san Éigipt (maat).
Teach Monaidh
Is ceantar suite i mBéal Feirste é Teach Monaidh.
Contae Refugio, Texas
Is contae i Texas é Refugio. Is é Refugio príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 7,383 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Fír flathemon
Fír flathemon
Ba gheis é dualgas seo an tiarna i leith a mhuintire, ar ceann de na cúram is tábhachtaí an rí, agus ar seo a bhraití rath agus ádh a ríochta.
Queenborough
Is baile suite in Kent é Queenborough.
Fír flathemon
Fír flathemon
Léirítear suáilce seo an rí in Audacht Morainn (Uacht Mhorainn). Le taobh oideachas a mhic altrama, an rí Feradach Find Fechtnach, cuireann an breitheamh seanscéalach Morann sraith de fíorcha flatha i láthair dó. Cé gurbh amhlaidh gur scríobhadh an scéal gaoise seo sa 7ú nó 8ú haois, creidtear go raibh na smaointe le fáil ann in iúl i ré réamhChríostaí na gCeilteach.
Gáu flathemon
Ba é an ghó flatha ba chúis mí-ádh rí agus a mhuintire, agus dá bharr   d'fhéadfaí an rí a chur as a choróin nó fiú chun báis. Diese Ungerechtigkeit in der Herrschaft eines Königs wurde mit dem groben mallacht ghránna cacc for enech'' (cac ar oineach) benannt.
Sa saothar anaithnid De duodecim abusivis saeculi (De dhá mhíchleachtadh déag an domhain), luaitear a leithéid fán teideal rex iniquus (rí éagórach).
Port Reachrann
Is ceantar i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath é Port Reachrann (Béarla: Portrane ).
Na Balcáin
Is réigiún tíreolaíoch agus stairiúil iad na Balcáin nó uaireanta na Stáit Bhalcánacha atá suite in oirdheisceart na hEorpa. Clúdaíonn an réigiún timpeall 550,000 km²( 212356.19 mi.2) agus cónaíonn timpeall 55 milliún duine ann. Tagann an t-ainm ó na Sléibhte Balcánacha a ritheann ó lár na Bulgáire trasna go dtí oirthear na Seirbia.
Sainmhíniú agus Teorainn
Is áit í leithinis na mBalcán in oirdheisceart na hEorpa atá timpeallaithe le huisce ar thrí thaobh: Muir Aidriad siar, An Mheánmhuir ó dheas agus an Mhuir Dhubh soir. De ghnáth deirtear gurb iad na haibhneacha Danóib, Sava agus Kupa an teorainn ó thuaidh.
thumb|300px|right|Léarscáil na mBalcán sa bhliain 1891 Tíortha go hiomláin suite insan leithinis:
Tíortha le formhór na tíre suite ar an leithinis:
Tíortha le achar beag suite ar an leithinis:
Aildéad
Comhdhúile orgánacha iad na haildéid ina bhfuil an grúpa carbóinile −C(H)=O i gceann an tslabhra d'adaimh charbóin. Ó tá dhá nasc oscailte ag an ngrúpa carbóinile, ní mór ceann acu a dhúnadh le hadamh hidrigine H agus an ceann eile ceangailte den tslabhra. Mar sin, is féidir a rá gurb é (nó ) feidhmghrúpa na n-aildéad. Is iad an formaildéad nó an meatánal agus an t-aicéataildéad nó an t-eatánal  an dá aildéad is simplí. (Mar is léir ón dá shampla seo, is é -ánal is deireadh d'ainmneacha córasacha na n-aildéad, ach bíonn ainmneacha traidisiúnta ar chuid mhór acu agus iad níos coitianta sa litríocht cheimiceach féin ná na hainmneacha córasacha.)
Is í an difríocht idir na haildéid agus na céatóin ná go bhfuil an grúpa carbóinile i lár an tslabhra carbóin sna céatóin: cuir i gcomparáid an próipianaildéad (an própánal) agus an t-aicéatón (an própánón), ar isiméirí iad.
Bíonn aildéid coitianta go maith sa cheimic orgánach, agus is aildéid iad a lán cumhrán. Is aildéad í an fhanailin a thugann an blas agus an boladh sainiúil don fhanaile, agus is é an cainéaldéad is cúis le blas agus boladh an chainéil.
Jack Charlton
Leeds
Do Leeds United F.C. amháin a d’imir Jack Charlton, ó 1950 go dtí 1973. D’imir sé níos mó cluichí don chlub sin ná mar a d’imir aon duine eile. 773 cluiche a d’imir sé don chumann i Yorkshire. Níos mó ná scór bliain a chaith sé ag imirt do Leeds United agus bhuaigh sé an tsraith leo in 1969, Corn FA in 1972, Corn na Sraithe in 1968 agus Corn UEFA faoi dhó, in 1968 agus in 1971.
Bhuaigh Charlton Corn Sacair an Domhain le foireann náisiúnta Shasana i 1966. Bhí a dheartháir Bobby ann chomh maith.
Bainisteoir na hÉireann
clé|mion|224x224px|1970 D'éirigh Charlton as an bpost i 1996.
Muintir na hÉireann
Tá 6.38 mhilliún duine in Éirinn (Gaeilge: Muintir na hÉireann, na hÉireannaigh, na Gaeil) (Béarla: The People of Ireland) (Ultais: Tha fowk o Airlann). Is de bhunadh Ceilteach an chuid is mó den daonra, a tháinig i dtír ó mhór-roinn na hEorpa thar na cianta. Bhí cuid mhaith inimirce, freisin, ó am go ham ó thíortha eile, go háirithe as Alba, agus ar bhonn níos lú, as Sasana.
Jack Charlton
Ar scor
Bronnadh saoránacht oinigh na hÉireann ar Charlton, chomh maith le Saoirse na Cathrach Bhaile Átha Cliath sa bhliain 1994.
Crotach
Is lapaire é an crotach nó an cuirliún (Numenius arquata) san fhine mhór Scolopacidae. Tá sé ar cheann de na crotaigh is forleithne, ag pórú ar fud na hEorpa measartha agus na hÁise. San Eoraip, is minic a thagraítear go díreach ar an speiceas seo mar "an crotach", agus in Albain tugtar "an guilbneach" air i nGaeilge na hAlban.
Jack Charlton
Ar scor
Tháinig liomfóma ar Charlton i 2019 agus bhí néaltrú air le roinnt blianta anuas. D'éag sé ar 10 íúil 2020. Bhí sé 85 bliain d’aois.
Crotach
Is é seo an lapaire is mó ina raon, ag 50-60 cm ar fhad, le réise sciathán 89–106 cm agus meáchan coirp 410–1,360 g. Tá dath liathdhonn air den chuid is mó, le droim bán, cosa liathghorm agus gob cuartha an-fhada. Breathnaíonn na cinn fhireanna agus bhaineanna go díreach mar an gcéanna, ach tá an gob níos faide i measc na mbaineannach fásta. De ghnáth, ní féidir gnéas crotaigh amháin, nó fiú roinnt níos mó eile, a aithint mar tá an-éagsúlacht ann; de ghnáth is féidir, áfach, leathéan a aithint thar a chéile.
Refugio, Texas
Is é Refugio príomhbhaile Contae Refugio, Texas. Bhí 2,890 ina gcónaí i Refugio sa bhliain 2010.
Groucho Marx
Fuirseoir agus aisteoir Meiriceánach ab ea Julius Henry "Groucho" Marx (2 Deireadh Fómhair, 1890 – 19 Lúnasa, 1977).
Ba mhór an t-ábhar grinn a dheisbhéalaí. Tháinig clú domhanda air de bharr na 15 scannáin a bhí déanta aige lena chuid dheartháireacha — na Marx Brothers.
Ba é an niúmóine a mharaigh sa deireadh é, ar an 19 Lúnasa 1977 agus 86 in aois dó.
Droichead Suramadu
Droichead idir Surabaya, ar an oileán Iáva, agus an baile Bangkalan, ar an oileán Madura, san Indinéis is ea Droichead Suramadu (Indinéisis: Jembatan Suramadu), nó Droichead Surabaya-Madura.
Staidreamh
Tá dhá bhóithrín i ngach treo agus bóithrín éalaithe ag an droichead. Ar leataobh tá bóithrín do ghluaisrothair ann. Tá an droichead 5.4 ciliméadar ar fad, an droichead is faide san Indinéis.
Stair
Cuireadh tús le tógáil an droichid ar 20 Lúnasa 2003. In Iúil 2004, thit cearchaill go talamh agus maraíodh oibrí amháin agus gortaíodh naonúr eile. Stad an oibriú ag deireadh 2004 de bharr easpa maoine, ach d'atosaigh siad an obair i Samhain 2005. Osclaíodh an droichead ar an 10ú Meitheamh, 2009. 4.5 trillion rupiah (US$445 million) an costas iomlán ar an scéim.
Contae Fulton, Arkansas
thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.
Is contae in Arkansas é Contae Fulton. Is é Salem príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra. Is contae tirim é.
Tá sé suite i dtuaisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
Sa bhliain 2016 bhí 12,123 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,606 ciliméadar cearnach (1,606/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 8/km² sa chontae.
Stair
Bunaíodh Contae Fulton ar 21 Nollaig 1842. Ainmníodh an contae i gcuimhne ar William Fulton, Gobharnóir deireanach Críche Arkansas.
Chuck Grassley
Is é Charles Ernest "Chuck" Grassley (17 Meán Fómhair, 1933 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá sinsearach ó Iowa. Is ball den Páirtí Poblachtach é.
Rugadh i New Hartford, Iowa é, agus bhain sé amach céim as an Ollscoil Thuaisceart Iowa i 1955, bhain sé amach iar-céim as an ollscoil ceanna i 1956.
Toghadh é go dtí Teach na nIonadaithe Iowa i 1959 go 1974. Ba ball de Teach na nIonadaithe é go dtí 1974 nuair a toghadh go dtí Teach SAM na nIonadaithe. Ba ball de ó 1975 go 1981 é. Toghadh go Seanad na Stát Aontaithe i 1980 é, agus athtoghadh i 1986, 1992, 1998, agus 2004. Ba cathaoirleach de Choiste Poblachtach an Bheartais é ó 1997 go dtí 2003.
Graz
thumb|upright|Sráid i lár Graz
Is í Graz príomhchathair Steiermark agus an dara cathair is mó san Ostair. Tá an chathair suite sa chúige Stíria, in oirdheisceart na tíre, 200 ciliméadar siar ó dheas ó phríomhchathair Vín. Sa bhliain 2018, bhí breis is 325,000 duine ina gcónaí sa chathair fhéin, agus thart ar 633,000 duine sa cheantar uirbeach. Is í príomhchathair Vín an t-aon áit san Ostair atá níos mó. Tá clú agus cáil ag Graz le fada an lá mar "cathair ollscoile": sé ollscoil le níos mó ná 60,000 daltaí le slua mór idirnáisiúnta ann ag déanamh staidéir agus mar dhaltaí Erasmus. Ó thaobh eacnamaíochta de tá áit lárnach ag Graz agus Stíria i dtaobh táirgeacht crua-earraí, an tionscal gluaisteán agus innealtóireacht. Tá seanlár na cathrach caohmnaithe go maith agus í mar chuid den Suíomh Oidhreachta Domhanda ón mbliain 1999 ar aghaidh. Tá tábhacht ar leith ag baint le Graz do muintir na mBalcán le naisc láidre aici leis an Slóivéin. Is i Maribor na slóivéine an chathair is goire di, 50cm ó dheas. Cloistear a lán teangacha éagsaúla de bharr an raon mór daoine ó thíortha éagsúla ina gcónaí ann; Cróitis, Tuircis agus Béarla ina measc, chomh maith leis an gcanúint áitiúla; Stíris. Ó thaobh cultúir de tá neart ceol Jazz le cloisteáil de bharr an Roinn Jazz cáiliúil san Ollscoil Ealaíona. Tá níos mó ná 7 dteach tábhairne Éireannacha lonnaithe ann agus tá trí bhanna ceoil ann a sheinneann ceol Éireannach.
thumb|left|Graz, Georg Matthäus Vischer (1670)
Whitstable
Is baile suite in Kent é Whitstable.
Seth MacFarlane
Is scríbhneoir scáileáin agus aisteoir Meiriceánach é Seth Woodbury MacFarlane (rugadh ar 26 Deireadh Fómhair, 1973 é).
Margadh na Feirme
Is ceantar i dTuaisceart Bhaile Átha Cliath é Margadh na Feirme (Béarla: Smithfield, Dublin). Tá cearnóg phoiblí suite i lár Mhargadh na Feirme, ar a dtugtar Plás Mhargadh na Feirme go hoifigiúil ach glaotar Cearnóg Mhargadh na Feirme ar go háitiúil. Margadh oscailte a bhí ann tráth. mion Tá sainchomharthaí suntasacha ar nós Sean-Dhrioglann Uisce Beatha Jameson agus an Túr Féachana le fáil i Margadh na Feirme. mion|trach, agus uisce le hól, creid nó na creid mion|Margadh Go stairiúil, is bruachbhaile de chuid Baile Lochlannach a bhí i Margadh na Feirme agus bhí sí suite laistigh de pharóiste Naomh Pól. Níl aon teorainn socraithe ar an gceantar ar a dtugtar Margadh na Feirme, ach go garbh tá sí suite ó thuaidh ón Life, ó dheas ó Shráid Brunswick Thuaidh i mbruachbhailte Gráinseach Ghormáin, thiar ó Shráid Bowes agus thoir ó Shráid na Banríona.
Stair
Rinneadh athnuachan ar Margadh na Feirme faoinbplean HARP (Historic Action Rejuvenation Plan). Reachtáileadh comórtas ailtireachta i 1997 agus bhuaigh Ailtirí McGarry Ní Eanaigh. I rith an athchóiriú, baineadh ós cionn 400,000 cloch dhuirlinge a bhí 120 bliain d'aois, glanadh iad de lámh agus ath-leagadh iad.
Aonach Capall
Tá aithne ar an gceantar de bharr go baintear úsáid as mar láthair i gcomhair an Aonach Capall stairiúil a bhíonn ann ar an gcéad Domhnach i mí an Márta agus Mí Meán Fómhair.
Bhíodh an Aonach Capall ar siúl cuile mí. Faoin bhfodhlí a cuireadh i bhfeidhm ar an 14ú Eanáir 2013, níol cead ach dhá Aonach a bheith ann i gcaitheamh na bliana.
Lóg n-enech
Coincheap i seandlí na nGael is ea Luach Oinigh (Sean-Ghaeilge Lóg n-enech ). 'Aghaidh' is ea bunbhrí an fhocail enech, agus d'aistriú brí, is amhlaidh toisc go bhfeictear mothúcháin an duine ina aghaidh, clú nó cáil. As Breatnais, deirtear wynebwerth (comhainmfhocal wyneb, aghaidh agus gwerth, luach).
Luach na Cáile
Faoi lóg n-enech, bhíodh áit an duine, idir sóisialta agus dleathach, faoi ráthaíocht. I gcás masla nó ionsaí coirp, thugtaí cúiteamh don íospartach ag brath ar a stádas. Bhronntaí an luach ach ar fhir shaora, 'sé sin, baill an fhlaithis, san áireamh tiarnaí, draoithe, vates, filid, lianna, staraithe, gaibhne, ceardaithe carbad agus dlíodóirí, na hAos Dána, chomh maith leis na haithigh agus na húinéirí talún. I gcás ionsaí ar bhean, d'fhaigheadh a fear céile an cúiteamh, agus i gcás ar sheirfeach, d'fhaigheadh a mháistir é.
Eisceacht ab ea an luach ar chóir d'adhaltrach a thabhairt don chéad bhean (céad-mhuintir nó príomh-bhean) mar thoradh an masla déanta a di, de bharr an dara pósadh.
Ba í an chumhall an té is luachmhaire in Éirinn agus sa Bhreatain Bheag, b'fhiú ar séad deich mbó, cúig chapall nó oder carbad. De réir an dlí Críth Gablach (ceannach gabhlach), chaithfear ceathrar cumhal déag a thabhairt mar chúiteamh ar ionsaí ar rí cúige.
Mallacht
Óir gur gheis é dea-bhreitheamh (fír flathemon) an rí, thugtaí ar dhroch-bhreitheamh (gáu flathemon) sa seandlí an mhallacht cacc for enech (cac ar oineach, ar d'aghaidh/cháil).
Domhnach Bat
Is baile beag cósta é Domhnach Bat (Béarla: Donabate) i gceantar Fhine Gall i dtuaisceart chontae Bhaile Átha Cliath. Tá an baile ar leithinis ar an gcósta thoir idir inbhear an Mhóinéir Leathain sa deisceart agus Inbhear Bhaile Roiséir sa tuaisceart. Is paróiste sibhialta é Domhnach Bat.
Tíreolaíocht
Tá cruth sainiúil ceann casúir ar leithinis Domhnach Bat. Tá sé seo toisc go bhfuil gach ceann de bhéal an dá inbhir mórthimpeall an leithinis dúnta go páirteach le scoilteanna móra gainimh a shíneann ó thuaidh go deisceart. Mar gheall ar an bhfoscadh a chuir na claiseanna gainimh ar fáil bhí na hinbhir ina ngnáthóga fiadhúlra tábhachtacha agus tá an dá cheann cosanta faoi Choinbhinsiún idirnáisiúnta Ramsar
Tá leithinis Domhnach Bat-Phort Reachrann i dtoghcheantar áitiúil Sord. Is é an toghcheantar áitiúil Swords an líon is mó i gcontae Fhine Gall agus toghadh naoi gcomhairleoir contae ar Chomhairle Contae Fhine Gall. Maidir le toghcháin náisiúnta, tá leithinis Domhnach Bat-Phort Reachrann i dtoghcheantar Bhaile Átha Cliath, a chuireann cúig TD chuig Dáil Éireann. mion|Séipéal Naomh Pádraig
Stair
An daonra i 1912 de 734 duine ina gcónaí i 150 teach, agus d’fhan sé ina shráidbhaile beag ar feadh níos mó ná céad bliain. I ndaonáireamh 1996, bhí daonra an tsráidbhaile 1,868; faoi dhaonáireamh 2002 bhí sé faoi dhó go 3,854, ba é 6,778 daonáireamh 2011, agus ba é 9,399 daonáireamh 2016.
Iarnród
Tá stáisiún traenach ag Domhnach Bat i lár an tsráidbhaile. Freastalaíonn traenacha líne Comaitéireachta an Tuaiscirt air idir Baile Átha Cliath agus Dún Dealgan chomh maith le bheith ar an líne ó Bhaile Átha Cliath go Béal Feirste.
Bóthar
Ritheann bóthar réigiúnach an R126 trí Domhnach Bat agus isteach i Phort Reachrann ó mhótarbhealac h an M1.
Seirbhís Go-Ahead Ireland 33B ó Sord go Phort Reachrann.
Osclaíodh Bóthar Dáileacháin Domhnach Bat go hoifigiúil Dé hAoine 6 Márta 2020. Is éard a bhí i gceist leis an tionscadal bóthar nua ardcháilíochta a thógáil a fhreastalóidh ar líon suntasach d’fhorbairt chónaithe nua timpeall Domhnach Bat agus a sholáthróidh an dara droichead ag trasnú thar phríomhlíne iarnróid Bhaile Átha Cliath-Béal Feirste. Tá cosáin agus saoráidí rothaíochta easbhóthair san áireamh ar feadh an bhóthair.
Teach an Droichead Nua
Tógadh an teach mór Seoirseach ‘Teach an Droichead Nua’ san 18ú haois do Charles Cobbe, Ardeaspag Bhaile Átha Cliath, agus d’fhan sé i dteaghlach Cobbe ar feadh dhá chéad bliain go dtí 1985.
Is páirc phoiblí, clós súgartha agus samhailfheirm anois é. Tá an-tóir ar an bpáirc i gcaitheamh na bliana le haghaidh gníomhaíochtaí áineasa, agus tá páirceanna imeartha ann a úsáideann clubanna spóirt áitiúla.
Oideachas
I measc na scoileanna náisiúnta (bunscoil eanna) atá ag freastal ar an gceantar
Scoil Náisiúnta Oideachas-Le Chéile Domhnach Bat-Phort Reachrainn
D'oscail Gaelscoil na Mara- An Foras Pátrúnachta Gaelscoil na Mara i Meán Fómhair 2020 chun freastal ar cheantar Domhnach Bat.
Is é Coláiste Pobail Domhnach Bat meánscoil Domhnach Bat ó 2008.
Spórt
CLG Naomh Pádraig Is ó 1924 an club CLG i Domhnach Bat. Imríonn an club i bPáirc Robbie Farrell, Baile Mastún i Domhnach Bat. Imrítear Peil agus Iománaíocht Ghaelach ag leibhéal aosach chomh maith le leibhéil faoi aois ó rannóg naíolann atá ag leathnú. Tá dathanna an chlub glas agus dubh.