cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Friend with Benefit
Craoladh an séú heipeasóid, Friend with Benefit, den seachtú sraith is fiche The Simpsons ar an 8 Samhain 2015. Scríobh Rob LaZebnik an eipeasóid seo. D'fhéach 3.48 milliún duine ar an eipeasóid.
Leabhar Gabhála na hÉireann
Ábhair
Roinntear an saothar i ndeich gcuid.
Geineasas
Is athinsint é seo den leagan aitheanta Giúd-Chríostaí de chruthú na cruinne, the fall of Man agus luathstair an domhain. I dteannta le Geineasas, bhain an údar leas as roinnt saothar saindiamhair le haghaidh sonraí ar leith (m.s. Cave of Treasures as an Siria), chomh maith leis na ceithre saothair Chríostaí luaite thuas (.i. The City of God, srl.).
Luathstair na nGael
Aithrisítear sa chaibidil seo gur de shliocht Adám é an cine daonna trí na mic Naoi (fáidh). Insítear gur sinsear chuile Eorpach é Japheth mac Naoi, gur sinsear na nGael agus na Scitiaigh é Magog mac Japheth, agus gur sinsear na nGael é Fénius Farsaid. Deirtear gurbh ar cheann de na 72 taoiseach a thóg an Túr Bháibil é Fénius, prionsa na Scitia. Phós a mhac, Niul, i join fharó na hÉigipte, darbh ainm Scota, agus bhí mac acu darbh ainm Goídel Glas. Chum Goídel na teangacha Gaelacha bunaithe ar an dá theanga is seachtó a tharla i ndiaidh mearbhall na dteangacha.
D'fhág muintir Goídil, na Gaeil, an Éigipt ah an am gcéanna is na hIosraelítigh (Eacsadas) agus lonnaigh siad i Scitia. Tamall ina dhiaidh, d'fhágadar an Scitia agus chaitheadar 440 bliain ar siúil ar domhain, ag fulaingt sraith deacrachtaí agus cor casta, maraon leis na hIosraeilítigh (agus iad ach 40 bliain san fhásach). Lonnaigh siad ar bhruach Mhuir Mheoid, ansin sheol siad via an Chréit agus an tSicil, agus chloígh siad An Ibéir. Bhunaigh Breogán de mhuintir Ghoídil cathair darbh ainm Brigantia ann, agus thóg sé túr agus óna bharr fuair a mhac, Íth, spléachadh ar Éirinn..
Is amhlaidh go raibh sé ar intinn ag na scríbhneoirí ginealach a thabhairt do na Gaeil a nascfaí iad le pearsan buntábhachtach an bhíobla agus a rachadh le creidimh Giúd-Chríostaí. Is amhlaidh ggpo bhfuil an smaoineamh de shinsearacht Scitiach bunaithe ar chomhsúlacht na n-ainmneacha Scoti agus Scitiaigh. Rinne bréagstaraí na meánaoise mar an gcéanna le náisiúin eile. Mar shampla, ina shaothar níos luaite, Stair na nGotach, tháinig Isidoro ar an tuairim go raibh gaol idir na Gotaigh agus na Getae, de bharr comhchosúlacht a n-ainmneacha, agus gur de shliocht Magog iad (maraon leis na Scitiaigh).
D'fhéadfadh an maíomh gurbh í an Ghailís san Ibéir í áit tsinsearachta na nGael a bhunú ar roinnt fianaise:
Is amhlaidh gurb as Leabhar Staire na Fraince a tógadh an maíomh gur lonnaigh na Gaeil ar bhruach Mhuir Mheoid, '' and their travels to Crete and Sicily may have been based on the tale of Aeneas. Brigantia refers to '' A Coruña san Ghailís (aitheanta ag an am mar Brigantium) agus is dócha go bhfuil Túr Bhreogáin bunaithe ar Thúr Earcail, tógtha in A Coruña ach na Rómhánaigh.
Ceasair
De réir an LGÉ, tháinig an chéad dream go hÉirinn le trí long i gceannas Ceasrach, iníon Bith mhic Naoi (neamh-bíobalta). Cailleadh dhá long, agus tháinig an tríú ceann i dtír daichead lá roimh an Díle, le Ceasair, naonúr ban is daichead eile agus triúr fear: Bith, Fintan mac Bóchra agus Ladra. Roinneadh na mná i measc na fir, agus roghnaigh gach fear bean amháin mar chéile: Fintán le Ceasair, Bith le Barrfhionn agus Ladra le Alba. Ba ghearr go bhfuair Ladra agus Bith bás ámh, agus ba é Ladra an chéad fhear a cuireadh faoi i n-uaigh in Éirinn. Le teacht na Díle, d'éag cách seachas Fintán, a tiontaíodh i ina bhradán é, agus ina dhiaidh sin iolar agus seabhac. Mhair sé ar feadh 5,500 bliain tar éis na Díle ach ar tiontaíodh ina fhear arís é, agus d'aithris sé stair na hÉireann.
I leagan níos luaite den scéal, ba í Banbha an chéad bhean a tháinig go hÉirinn. Triúrdhia na talún ab ea ise, Fódhla agus Ériu, agus ba iad Mac Coill, Mac Céacht agus Mac Gréine na Tuatha Dé Danann a bhfear chéile. Is amhlaidh gur leagan Críostaí iad siúd in ionad Cheasrach féin, an triúir fear agus a dtriúir ban chéile. Lena chois sin, b'fhéidir go bhfuil nasc ann idir Fintán/Mac Coill agus an Bradán feasa, a bhain eolas an domhain amach tar éis dó naoi gcnó coill, tite i dTobar Chonnla isteach, a ithe.
Is amhlaidh óna n-ainmneacha go seasann na mná a taistealaíonn in éineacht le Ceasair do mháithreacha sinseartha an domhain, ina measc Alba (sinsear na mBriotanach), Espa (na Spáinneach), German (na nGearmánach), Gothiam (na nGotach), Traige (na Tráiciach), srl. Más fíor, "is féidir a dteacht a thuiscint mar chruthú dhomhnán an domhain go léir in Éirinn". Tá roinnt eile dá comrádaí a bhfuil ainmneacha acu a chuireann bandéithe ársa Gaelacha i gcuimhne.
Parthalán
Tar éis éag Cheasrach agus a muintir, bhí Éire neamháitrithe ar feadh 300 bliain, go dtí teacht dara dream i gceannas Pharthaláin de shliocht Naoi trí na mhac Magog. Sheol siad go hÉirinn via Gothia, an Anatóil, an Ghréig, an tSicil agus an Ibéir. In éineacht le Parthalán bhí a bhean chéile Dealgnaid, a gceathrar mac, agus roinnt eile. Lena dteacht, ní raibh sa tír ach aon mhachaire amháin, trí loch agus naoi n-abha. Ghlan siad ceithre mhachaire sa bhreis agus tharla seacht dtomhaidhm eile. Cuirtear síos dó phearsana ainmnithe gurbh iad a thabhairt roinnt ceardaíochtaí isteach ina measc: riar eallaigh, treabhadh, cócaireacht, tógáil agus trádáil, chomh maith le roinnt na tíre ina ceithre chuid. Thríd agus chíoch siad na Fomhóraigh i gceannas Cichol Gricenchos. I ndeireadh na dála, d'éag Parthalán agus a mhuintir (5,000 fear agus 4,000 ban anois) den phlá laistigh d' aon seachtain amháin. Níor tháinig slán ach Tuan mac Cairill, agus maraon le Fintán, mhair sé ar feadh na gcianta i roinnt riochtaí, ionas go mbeadh sé in ann stair na hÉireann a aithris. Sa chaibidil seo, faightear an scéal faoi Dhealgnaid agus í i mbun adhaltranais le giolla.
Tá an t-ainm Parthalán fréamhaithe ó Bartholomaeus, agus is amhlaidh gur chum na scríobhaí Críostaí é. B'fhéidir é gur spreagadh é le carachtar den ainm céanna sa bhréagstartha Críostaí le Naomh Iaróm agus Isidoro.
Neimheadh
Tar éis bás Phartaláin agus a mhuintire, bhí Éire neamháitrithe (seachas Tuan) ar feadh 30 bliain, go dtí gur tháinig tríú dream i gceannas Neimhidh, de shliocht Naoi chomh maith trína mhac, Magog.
D'imigh siad leo ón Muir Chaisp i 44 long, ach tar éis eachtraí le bliain go leith, níor tháinig slán go hÉirinn ach long Neimhidh, i dteannta leis ar bord a bhean chéile, a ceathrar mac agus teine eile. I rith a dtréimhse in Éirinn, ghlan muintir Neimhidh dhá machaire déag agus thóg siad dhá dhún ríoga, tharla ceithre thomhaidhm. Bhuaigh siad ceithre chath in éadan na bhFomhórach.
Tar éis do Neimheadh agus go leor eile bás d'fháil den phlá, cuireadh a mhuintir a tháinig slán faoi chois ag na Fomhóraigh Conann agus Morc. Gach Samhain, b'éigean do mhuintir Neimhidh dhá thrian dá leanaí, dá gcuid gráin agus dá gcuid bainne a ghéilleadh. D'fhéadfadh é gurbh é an cíos seo ná "mearchuimhne ar íobairt ag tús an gheimhridh, nuair a bhí cumhachtaí an dorchadais agus an mbeatha i dtreis". Sa deireadh, d'éirigh siad amach in aghaidh na bhFomhórach agus d'ionsaigh siad Túr Conainn le 60,000 gaiscígh (30,000 ar muir agus 30,000 ar talamh), agus chloígh siad Conann. D'ionsaigh Morc ansin, ach ba bheag nár maraíodh gach uile de mhuintir Neimhidh le tonn tuile. Níor éalaigh ach long amháin le tríocha duine ar bord. Chuaigh roinnt go dtí an Ghréig (féach na Fir Bholg thíos), roinnt eile go tuaisceart an domhain (féach Tuatha Dé Danann thíos), agus roinnt eile fós go dtí an Bhreatain agus iad siúd ná sinsir na mBriotanach.
Fir Bholg
Cuireadh i ndaoirse iad an chuid de mhuintir Neimhidh a chuaigh go dtí an Ghréig agus b'éigean dóibh boilg chré a iompair, agus dá bharr bhí aithne orthu mar na Fir Bholg, agus dhá fho-dhream ina measc, na Fir Domnann agus na Fir Gálioin.
Tar éis 230 bliain, sheol siad ar ais go hÉirinn i gcéanna a gcúig thaoiseach, agus roinnt siad an tír ina cúigí: Gann i dTuaisceart na Mumhan, Sengann sa Deisceart, Genann sa Chonnachta, Rudraige san Ulaigh agus Sláine sa Laighin. Bhí sraith naoi Ard-Rí de mhuintir na bhFear Bolg i réim in Éirinn ar feadh 37 bliain ina dhiaidh sin.
Tuatha Dé Danann
Ba iad na Tuatha Dé Danann iad an chuid de mhuintir Neimhidh a chuaigh go tuaisceart an domhain. Bhí bua na draíochta acu, agus sheas siad mar phríomh-dheadéithe págánacha na hÉireann. Tháinig siad go hÉirinn folaithe i scamaill dhorcha agus i dtír ar Shliabh an Iarainn san Iarthar. Throid siad in éadan na bhFear Bolg i gcomhair na hÉireann sa Chéad Chath Maighe Tuireadh. Bhuaigh na Tuath Dé agus thairg siad cúige na tíre mar cúiteamh dosna Fir Bholg, a roghnaigh cúige Chonnacht.
Chaill Nuada Airgeadlámh, rí na dTuath Dé, a lámh i rith an chatha, agus neamhinniúil dá bharr, rinneadh Breas leath-leath-Fhomhórach), ina rí ina áit. Thug Breas drochíde ar na Tuath Dé ámh, agus rinne sé faillí ina chuid dualgas.  D'fhéadfadh é go dtugann seo le fios go mbíonn ó am go chéile an lámh in uachtar ag cumhachtaí an mheatha (na Fomhóraigh) ar chumhachtaí an fháis (na Tuath Dé).
I ndiaidh seacht mbliana, rinne Dian Cécht lia agus Creidhne gabha lámh airgid fheidhmeach do Nuada, agus tháinig sé ar ais i gcoróin. Throid na ón éadan na bhFomhórach sa Dara Cath Maighe Tuireadh. Mharaigh an Fomhórach Balar Nuada, ach mharaigh garmhac Balair Lugh (é féin leath-Fhomhórach agus rinneadh ina rí. Bhí na Tuatha Dé i réim réim ar feadh 150 bliain leanúnach.
Clann Mhíle
Leantar ar aghaidh ansin le stair na nGael. Agus spléachadh den tír feicithe ag Íth ó bharr thúr Bhreogáin, sheol sé go dtí an t-oileán le buíon fear. Chuir trí rí fáilte roimhe: Mac Coill, Mac Céacht and Mac Gréine na dTuath Dé. Maraíodh é ámh ag ionsaitheoir gan ainm, agus d'fhill a bhuíon ar ais go dtí an Ibéir. Um díoltas a bhaint amach agus an tír a chloí, sheol na Gaeil le harm mór. Luaitear iad anseo mar Muintir Mhíl Espáine. Tá an t-ainm úd fréamhaithe ó Miles Hispaniae na Laidine, agus is dócha gur chum na scríobhaí Críostaí é.
Tar éis dóibh teacht i dtír, throid siad in éadan na dTuath Dé agus na bhFomhórach aontaithe. Ar a slí go Teamhraigh, buaileadh iad ar trí shliabh le Banbha, Fódhla agus Ériu, mná chéile na triúir ríthe. D'iarr gach bandia ar na Gaeil go n'ainmneofaí an tír aisti. Gheall Amhairghin, file den Chlann Mhíle, go mbeadh mar a iarradh.
Rola de Ríthe págánach na hÉireann
Bunaithe ar Leabhair na Ríthe sa Bhíobla, déanann an cabadail seo cur síos ar ríthe éagsúla na hÉireann, an chuid is mó dóibh seanscéalacha no leath-seanscéalach, ó ré Éabhair agus Éireamhóin go dtí luathré na Críostaíochta sa 5ú haois.
Rola de Ríthe Chríostaí na hÉireann
Ag leannúínt an chabadail roimhe, is é seo an chuid is stairiúla agus is cruinne den, ag cur síos ar ríthe na hÉireann a gcaomhnaítear a gníomhartha agus dátaí in annála scríofa agus leabhair na dtaifead comhaimseartha.
Siorrachd a' Mhainisdeir
deas|250px|thumb|Siorrachd a' Mhainisdeir Is contae de chuid oirthear na hAlban Nua í Siorrachd a' Mhainisdeir (Guysborough as Béarla). I 2011 bhí cónaí ar 8,143 duine i Siorrachd a' Mhainisdeir le hais 9,058 duine i 2006.
Whitney Smith
Saineolaí Meiriceánach ar bhratacha ab ea Whitney Smith Jr. (26 Feabhra 1940 – 17 Samhain 2016). Ba é an t-aon saineolaí ar bhratacha proifisiúnta lánaimseartha ar domhan é, agus ba eisean an té a cheap an téarma i mBéarla vexillology mar ainm ar staidéar ar achan ghné de na mbratach. Chuir sé roinnt cumann i gcomhair bhratch ar bun. Laureate agus comhalta den International Federation of Vexillological Associations a bhí ann.
Siorrachd a' Mhainisdeir
Teangacha
Sa bhliain 2011 bhí Béarla ar an teanga ba choitianta i Siorrachd a' Mhainisdeir agus í ina máthairtheanga ag 7,755(95.2%) duine. Bhí Fraincis ar an dara teanga ba choitianta agus í ina máthairtheanga ag 160(2%) duine. Bhí Gearmáinis ar an teanga neamhoifigiúil ba choitianta agus í ina máthairtheanga ag 55(0.7%) duine.
Whitney Smith
mion|upright|Dhear Smith moladh i gcomhair bhratach na [[An Ghuáin|Guáine a glacadh i 1966 ach le dubh agus bán curtha le bunleagan Smith.]]
Beathaisnéis
Rugadh Whitney Smith in Arlington, Massachusetts. Chuir sé suim sna bratacha nuair a bhí sé ina páiste óg agus lean sé den treo sin a shaol ar fad. Chum sé an téarma vexillology (bunaithe ar vexillum, focal Laidine a chiallaíonn "meirge míleata") nuair a bhí sé 17 bliana d'aois. Bhí Laidin, Fraincis agus Rúisis aige, agus bhí sé de nós aige scéalta grinn a insint iontu agus imirt focal a dhéanamh le focail iontu agus i dteangacha eile.
mion|Dearadh Smith le haghaidh bhratach don [[Antartaice. Bratach neamhoifigiúil atá inti cheal údaráis ag éinne ar an Antartaice.]] Bhí 11,000 leabhar a bhain le bratacha in 16 sheomra a thí in Winchester, Massachusetts, chomh maith le 4,000 bratach i stóras díthaisithe. Fuair sé bás in Peabody, Massachusetts.
Foilseacháin
Scríobh Smith 27 leabhar i dtaobh bratach, go háirithe Flags Through the Ages and Across the World, The Flag Book of the United States, agus Flag Lore of all Nations. Scríobh Smith freisin breis is 250 alt don Encyclopædia Britannica.
David Zurutuza
Is peileadóir sacair Bascach/Spáinneach é David Zurutuza Veillet. Rugadh ar an 19 Iúil sa bhliain 1986 é, agus imríonn sé leis an gclub Real Sociedad. Imríonn sé i lár na páirce. Tá saoránacht Spáinneach agus Fhrancach aige.
Áine na Rúise
Bhí Áine (Rúisis: Анна Иоанновна, Anna Ioannovna) ina banimpire ar an Rúis ó 1730 go 1740. Iníon le Peadar Mór a bhí inti.
Phós Áine Friedrich Wilhelm, diúc Courland, i mí na Samhna 1710. Ach fuair seisean bás agus é ar an mbealach abhaile ó Chathair Pheadair i mí Eanáir 1711.
Sa bhliain 1730, tháinig Áine i gcomharbas ar an Impire Peadar II. Banimpire uathlathach a bhí inti. clé|mion
Sráid Thomáis, Baile Átha Cliath
Tá Sráid Thomáis, Baile Átha Cliath lonnaithe ar dhroim nádúrtha den Life, agus is ceann de na sráideanna is sine i mBaile Átha Cliath í. Bhíodh sé mar an ceannstáisiún oirthear den Slige Mór. Tá sé lonnaithe sna Saoirsí i mBaile Átha Cliath, idir an Margadh Arbhar agus grúdlann Guinness ag Geata San Séamus.
Mainistir Thomáis an Mairtíreach
Bhunaigh Rí Anraí an Mhainistir, ach ba é a mhac, Rí John tabharthóir is mó a bhí ag an mainistir. Thug sé lascaine ar cíos na háite ina raibh sé suite, chomh maith le chuid den bhrabús ina raibh na tithe tábhairne ag tuilleadh.
Bhí an mhainistir i gceannas ar na bealaí uisce chomh maith, agus ba leo dhá trian de uisce na cathrach. De dheasca seo, go minic bhí teannas idir daoine na cathrach agus na tiarnaí talún.
William Tubman
Polaiteoir Libéarach ab ea William Vacanarat Shadrach Tubman (29 Samhain 1895 – 23 Iúil 1971). 19ú huachtarán na Libéire a bhí ann, ó bhliain a thofa, 1944, go dtí a bhás sa bhliain 1971. Áirítear é go minic mar "Athair na Libéire nua-aimseartha".
Sráid Thomáis, Baile Átha Cliath
Mainistir Thomáis an Mairtíreach
Tagann ainm na sráide ón mainistir seo.
2016 Estoril Open
Ba chomórtas ATP World Tour é 2017 Estoril Open a imríodh ag Clube de Ténis do Estoril. Thosaigh an príomhchomórtas ar 25 Aibreán 2016 agus chríochnaigh sé ar 1 Bealtaine 2016.
William Tubman
Tharraing Tubman infheistíocht ó thar lear, rud a chuidigh go mór le cruth an 20ú céad a chur ar gheilleagar na Libéire. Tháinig rath áirithe ar an tír agus é in oifig. Chuir sé beartas aontais náisiúnta i bhfeidhm freisin le difríochtaí sóisialta agus polaitiúla idir a chomh-Libéaraigh Mheiricánacha agus na Libéaraigh dúchasacha a laghdú.
Sráid Thomáis, Baile Átha Cliath
Seipéal Naomh Chaitríona
Tá Seipéal Naomh Caitríona, a dátaíonn ar ais go 1765 in aice leis, ach bhíodh séipéal ann ón tríú haois déag. Thóg na manaigh a bhí lonnaithe sa mhainistir an séipéal seo ar son Naomh Chaitríona thart ar an mbliain 1180. Is Naomh na turais ráthúil í Naomh Chaitríona.
Sa bhliain 1765, scriosadh an séipéal a bhí ann, agus chuaigh an ailtire John Smyth i mbun séipéal nua a thógáil sa láthair céanna. D'éirigh leis agus bhí an séipéál nua den t-ainm céanna críochnaithe faoin mbliain 1769. mion|149x149px|Plaic in onóir Robert Emmet Sa bhliain 1803, maraíodh an Robert Emmet taobh amuigh den séipéal. Bhí sé curtha chun báis de bharr gur thosaigh sé réabhlóid i gcoinne Rí Anraí III. Bhí Emmet i gceannas ar mháirseáil a chuaigh díreach chuig doirse Caisleán Baile Átha Cliath. Ba teip ollmhór a bhí i gceist leis an éirí amach agus cuireadh chun báis lasmuigh den séipéal, ach roimhe sin bhí an deis aige ceann de na hóráidí is cáilliúla i stair na hÉireann a thabhairt go dtí an lucht féachana. Tá plaic ar an tsráid ina onóir.
Grúdlanna
clé|mion|226x226px|Túir Naomh Pádraig, Grúdlann Sráid Thomáis
Grúdlann Sráid Thomáis
Sean grúdlann a d'oscail sa bhliain 1757 nuair a cheannaigh Peter Roe grúdlann beag ar an tsráid. Thóg Richard Roe ceannasaíocht ar an suíomh sna mblianta idir 1766 agus 1794. Ag an am sin, ní raibh cead ag grúdlanna méadú a dhéanamh. De dheasca seo, d'oscail gaol le Richard, Nicholas, grúdlann eile i Pimlico sa bhliain 1784. Thóg George Roe ceannasaíocht ar an dá shuíomh sa bhliain 1832, agus mhéadaigh sé an gnó arís, ag ceannach suíomh eile. Ba iad Guinness agus Roe an dá ainm is mó sa cheantair ó thaobh grúdaireacht de ag an am.
D'éirigh an chlann Roe an saibhir tar éis tamaill, agus sa bhliain 1871, chabhraigh siad leis an Ardeaglais Teampaill Chríost a shábháil. Ba chlann mór le rá iad ag an am, agus bhí George sásta an airgead a chaitheamh ar an tséipéal. Deirtear go raibh aischuir dhá oiread an méid a bhí ag Jameson ag an am ag an ngrúdlann Roe.
Tá túir Naomh Pádraig i lár na grúdlainne agus tá sé fós ina sheasamh sa lá atá inniu ann. Is muileann dín inghluaiste é an túir agus tá dealbh de Naomh Pádraig ar barr an túir, a breathnaíonn anuas ar Sráid Thomáis. Tógadh an túir sa bhliain 1757, an bhliain céanna gur cheannaigh Peter Roe an Grúdlann ar Sráid Thomáis.
Guinness
mion|178x178px|Geata San Séamus, ar bun Sráid Thomáis Tá áit chónaithe Arthur Guinness agus a mhac Arthur Hart Guinness, lonnaithe ag 1-6a Sráid Thomáis. D'oscail an grúdlann ag Geata San Séamus i 1759, nuair a shínigh Arthur Guinness léas 9000 mbliain. Sa lá atá inniu ann, tá Guinness díolta i níos mó ná 150 tír.
Bhí Benjamin Lee Guinness lárnach san athchóiriú de Ardeaglais Naomh Pádraig sa bhliain 1860. Thóg sé an dúshlán seo air féin go pearsanta, seachas ailtire a fhostú don tionscadail. Nuair a chríochnaíodh an tionscadail, Bronnadh leabhar buíochais air Guinness, le síniú ó daoine Baile Átha Cliath agus ó ionadaithe an ardeaglais.
Powers
Bhunaigh James Power Grúdlann Power sa bhliain 1791, ar Lána Sheáin, díreach in aice le Sráid Thomáis. Sa bhliain 1880, scríobh Alfred Barnerd léirmheas den scoth ar an ngrúdlann. Is féidir Powers a fháil sa lá atá inniu ann sna Stáit Aontaithe agus ar fud an domhain, ach níor riamh athraigh siad an brandáil atá acu, is é sin an 'P' láidir ar na buidéal.
An Todhchaí
Tá todhchaí Sráid Thomáis ag breathnú an-gheal ar fad. Tá an Digital Hub i ndiaidh oifig a thógáil amach ag uimhir 10-13 Sráid Thomáis. Tá go leor buntáistí ag baint le seo, ach go háirithe go mbeidh postanna á chruthú. An aidhm atá ag an Digital Hub ná gréasáin agus tacaíocht a chur ar fáil do chomhlachtaí digiteacha chun go mbeidh siad in ann fás agus forbairt a dhéanamh.
Tá an Bord Pleanála i ndiaidh cead a thabhairt chuig Harry Crosbie óstán 8 urlár a thógáil in aice le Sráid an Bhiocáire.
Iompar
Tá roinnt seirbhísí bus a théann tríd Sráid Thomáis, ag dul ó thuaidh agus ó theas. Is féidir iad a fheiceáil thíos
Áiteanna Spéisiúla
mion|Ionad Sráid an Bhiocáire Bíonn margadh ar siúl ar Sráid na Mí chuile shatharn óna naoi go dtí a cúig. Tagann trádalaithe ó chuile áit sna Saoirsí chun a earraí a dhíol ar an margadh. Tá go leor eile le déanamh timpeall na sráide. I measc na háiteanna seo tá:
Paddy Keaveney
Polaiteoir Éireannach ab ea Paddy Keaveney (28 Deireadh Fómhair 1929 – 19 Iúil 1995). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil Neamhspleách.
Udinese
Club sacair as Udine, Friuli-Venezia Giulia, An Iodáil, is ea Udinese nó Udinese Calcio (ainm oifigiúil an chlub). Bunaíodh sa bhliain 1896 iad, agus agus tá siad lonnaithe sa pháirc Stadio Friuli, i lár na cathrach. Sa séasúr 2011/2012, tá siad ag imirt i Serie A. Imríonn siad i geansaithe dubha agus bána, agus tá dara geansaithe sa dath oráiste acu. I measc na n-imreoirí is cáiliúla a bhí acu ná Antonia De Natale, Oliver Bierhoff, Simone Pepe, agus Dino Zoff - cúl báire agus captaen na hIodáile ag Corn an Domhain na bliana 1982.
Riachán
Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain é Riachán.
Michael Buckley
Is aisteoir, stiúrthóir, agus scríbhneoir scripte Meiriceánach é Michael John Buckley, a rugadh sa bhliain 1975 i gCathair Nua-Eabhrac.
Faiche
deas|240px|thumb|Faiche Is achar féir lomtha go rialta i ngairdín í an fhaiche, nó plásóg, plásóg fhéir, léana, agus báinseach mar a thugtar air chomh maith.
Calalberche
Is baile é Calalberche den bhardas Spáinneach Santa Cruz del Retamar, ag ceann thuaidh Provincia de Toledo (i gCaistíl-La Mancha), ar an teorainn le Comunidad de Madrid. Timpeallaithe ag na bardasachtaí Méntrida, Villa del Prado agus Aldea del Fresno, Bhí daonra 976 i gCalalberche sa bhliain 2018.
Stair
Sa bhliain 1966, bhí sealúchas, thart ar 7,000 heicteár de thalamh scaipthe idir Madrid agus Toledo, darbh ainm “El Alamín”, chomh maith le heastáit eile, ag an Marquesado de Comillas (an tUasal  D. Juan Alfonso Güell y Martos).
Bhí cuid dá thalamh ina sean-tearmann sealgaire agus úsáideadh an chuid eile le haghaidh talmhaíochta agus beostoic. clé|mion|Colegio Publico Riberta del Alberche Ag tús na bliana 1966 agus as a stuaim féin shocraigh an Marqués de Comillas, ar chuid mhór de thalamh an eastáit El Alamín a leithdháileadh chun forbairt tithíochta a chruthú, le haghaidh áineasa, forbartha agus saoire, go háirithe do mhuintir Mhaidrid ar a dtugtar la Urbanización Calalberche sa lá atá inniu ann.
Á bhainistiú ag daoine difriúla, sainíonn siad, d'aon iarraidh, an Urbanización Calalberche mar a thugtar air, ag roghnú na talún a bhaineann le cúige Toledo, go háirithe go bun Santa Cruz del Retamar, ag teacht le sráidbhailte mhuintir Mhaidrid ag Aldea del Fresno  agus Villa del Prado, chomh maith leis an bhaile Toledach Méntrida, freisin chun freastal ar riachtanaisí na forbartha uirbí amach anseo, an limistéar gleoite Ribera del Alberche go léir, lena radharcanna ar an Sierra de Gredos agus an Sierra del Guadarrama, ag cruthú timpeallacht tírdhreach iontach.
Freetown
Stair
Seachas daoine bundúchasacha, ba iad 400 duine saortha a chéad chuir lonnaíocht ar bun san áit, sa bhliain 1782. Ba as Londain a cuireadh an grúpa sin chuig an ceantar ina bhfuil Freetown inniu agus ba shin faoi choimirce an Committee for the Relief of the Black Poor.
Bhunaigh an Leifteanant John Clarkson agus grúpa de 1,100 duine ar sclábhaithe saortha nó daoine saora iad Freetown ar 11 Márta 1792. "Lonnaitheoirí Alban Nua" a thugadh orthu agus iad tugtha chuig Siarra Leon ag an gCuimhdeacht Shiarra Leon. Is é Freetown an príomhbhaile is sine dár bhunaigh Afrai-Mheiriceánaigh san Afraic. Cuireadh ar bun é 30 bliain roimh bhunú Monrovia sa Libéir.
Ionsaí Nice, 2016
Ar an 14 Iúil 2016, maraíodh 84 duine agus gortaíodh os cionn 100 eile mar thoradh ar ionsaí ar shlua daoine a bhí ag ceiliúradh Lá Bastille i gcathair Nice i ndeisceart na Fraince. clé|mion
Thiomáin tiománaí an leoraí faoi luas isteach sa slua ollmhór a bhí bailithe ag taispeántas tinte ealaíne ar Promenade des Anglais sa chathair. mion|Mohamed Lahouaiej-Bouhlel D'éirigh leis na póilíní tiománaí an leoraí a mharú.
Fear 31 bliain d'aois (Mohamed Lahouaiej-Bouhlel) de bhunadh na Túinéise a bhí ann agus bhí sé ina chónaí sa bhFrainc. Fuarthas gunnaí agus gránáidí sa leoraí agus bhí airm ar iompar ag an tiománaí.
Ray William Johnson
Is aisteoir, stiúrthóir, agus scríbhneoir scripteanna Meiriceánach é Ray William Johnson, a rugadh sa bhliain 1981 i gCathair Nua-Eabhrac.
Eid al-Fitr
clé|mion|Eid al-Fitr Féile Moslamach is ea Eid al-Fitr, agus Ramadan ag teacht chun deiridh.
Cíorlacha Phatagónach
Is éan í an chíorlacha Phatagónach. Is baill d'fhine na Anatidae iad.
CLG Fánaithe na Camóige
Is club Cumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é CLG Fánaithe na Camóige.
Suíomh
Tá sé bunaithe sa chuid thiar thuaidh de pharóiste Brú na Déise/Meánas/An Ghráinsigh i lár Chontae Luimnigh, 20km ó dheas ó Cathair Luimnigh. Tagann formhór dá imreoirí ó shráidbhaile Meánas agus ó na ceantracha tuaithe máguaird ar bhruach Abhann na Camóige ar nós An Crián, Cathair an Ghiolla Mhóir agus Cúil Fhionn agus Cuilleanach ach is féidir le iomanaithe agus peileadóirí ón gcuid eile den pharóiste timpeall baile Brú na Déise imirt leo freisin.
Cluichí
Imrítear peil agus iomáint agus d’ainneoin traidisiún na hiomána a bheith níos láidre sa cheantar, cuireann an club an bhéim chéanna ar an dá chód faoi láthair.
Níl aon club na n-óg dá gcuid féin ag Fánaithe na Camóige agus imríonn peileadóirí agus iománaithe uile an pharóiste le Brú na Déise. Tugtar an t-ainm An Ghráinsigh ar an bhfoireann faoi-21 nuair a bhíonn sí nasctha le club ó pharóiste eile.
John Montague
File agus scéalaí iomráiteach as Éirinn ab ea John Montague (a rugadh 28 Feabhra 1929 agus a d'éag 10 Nollaig 2016).
Aorta
Cúrsa an aorta
Is iondúil go roinntear an t-aorta ina chúig chuid/roinn :
John Montague
Saol
]] Rugadh Montague in Brooklyn, Nua-Eabhrac i Meiriceá sa bhliain 1929. Nuair a bhí sé ceithre bliana d'aois cuireadh ar ais go hÉirinn é go dtí gaolta leis. Tógadh i nGarbhachadh, Tír Eoghain é ansin. Scríobh sé go minic faoi Chúige Uladh agus faoin gcultúr Gaelach.
Aorta
Gnéithe
Radharc tosaigh ón tosach den chroí daonna agus é ar oscailt. Léiríonn na saighde bána gnáth-shreabhadh na fola.
CLG Fánaithe na Camóige
Stair
Bunaíodh an club sa bhliain 1925 nuair a bhí CLG sa chontae ag teacht ar ais chuige féin i ndiaidh na dTrioblóidí. Roimhe sin, ní raibh ach an club amháin sa pharóiste, Brú na Déise, ach is cosúil gur tharla achrann inmheánach iontu i ndiaidh iad cluiche ceannais Craobh Iomána Sinsear Chontae Luimnigh na bliana 1925 a chailliúint i gcoinne An Chaisleáin Nua Thiar.
An Feabhal (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é An Feabhal. Cruthaíodh sa bhliain 1983 é. Is é Colum Eastwood (PSDLO) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
CLG Fánaithe na Camóige
Stair
Bhuaigh Fánaithe na Camóige Craobh Iomána Sóisear an Deiscirt ar an gcéad iarracht sa bhliain 1926 ach, tar éis An tOspidéal buachaint orthu sa bhliain 1929, níor shroicheadar cluiche ceannais an chomórtais sin arís riamh. Le linn blianta na 1950í, thit an club as a chéile ar feadh roinnt blianta agus, i ndiaidh á atheagrú, d’éirigh níos fearr leo sa pheil ar dtús.
Jim Dauterive
Is aisteoir, stiúrthóir, agus scríbhneoir scripte Meiriceánach é James Thomas "Jim" Dauterive.
CLG Fánaithe na Camóige
Stair
Bhuadar Craobh Peile Sóisear an Deiscirt sa bhliain 1970 agus bhuaigh Gallbhaile orthu i gcluiche ceannais na bliana dár gcionn ach thit imirt an dá chód siar le linn blianta na 1980í. Ós rud é go rabhadar i gcónaí faoi scáth Brú na Déise, tá Na Fánaithe ag imirt na peile agus na hiomána sa ghrád sóisear B ón am sin i leith. Tar éis dóibh an lámh in uachtar d'fháil ar {{CLG Garrdha Uí Spiolláin|Gharrdha Uí Spiolláin]] chun Croabh an Deiscirt a ghabháil, bhuaigh An Cheapach orthu i gcluiche cheannais Craobh Peile Sóisear B Chontae Luimnigh sa bhliain 1995. Shroicheadar cluiche leath-cheannais craobh an chontae sa ghrád sin san iomáint sa bhliain 2002 nuair a bhuadar Craobh Sóisear B an Deiscirt.
Páirc Imirthe
Cheannaigh Fánaithe na Camóige a bpáirc imirthe lámh le sráidbhaile Meánas le linn blianta na 1950í.
Imreoirí Cáiliúile
D’imir Pádraig Mac Aodha (Patsy Keyes) ar fhoireann peile Luimnigh le linn blianta na 1990í.
John Montague
Saol
Chaith sé seal ag léachtóireacht i gColáiste na hOllscoile, Corcaigh. Scríobh sé i mBéarla ach bhí an-suim aige i litríocht na Fraince freisin. Fuair sé bás in Nice i nDeisceart na Fraince ar 10 Nollaig 2016.
Staróga
Is ón leabhar ‘’Death of a Chieftain’’ le John Montague a thagann ainm an bhanna, The Chieftains.
Ivan VI na Rúise
Bhí Ivan VI Antonovich (Rúisis: Иоанн VI; Иоанн Антонович, Ivan Antonovich), (23 Lúnasa, 1740 - 16 Iúil, 1764), ina impire ar an Rúis ar feadh bliana ó 1740 go 1741. Tar éis coup d'état, cuireadh i bpríosún é agus chaith sé formhór a shaoil i bpríosún. Maraíodh sa bhliain 1764 é nuair a rinneadh iarracht é a tharrtháil.
Corpfhorbairt
deas|220px|thumb|Corpfhorbróir Is éard atá i gceist le corpfhorbairt ná duine nó daoine a fhorbraíonn matáin a gcolainne trí a lán aclaíochta a dhéanamh.
Bandar Seri Begawan
Is é Bandar Seri Begawan (scríbhneoireacht Jawi: بندر سري بگاوان) príomhchathair Bhrúiné. "Calafort an rialtóra" an chiall atá leis an ainm sa Mhalaeis. Tá an chathair suite i dtuaisceart na tíre ar bhruach thuaidh an Abhainn Bhrúiné. Tá cónaí ar 50,000 duine sa chathair féin agus ar 279,924 duine sa cheantar uirbeach uilig.
Ar iontais na cathrach tá Istana Nurul Iman, "Pálás Sholas an Chreidimh". Tá ciorradh agus 1,800 seomra ann. Tá 200,000 méadar cearnacha sa phálás agus mar sin is é seo an pálás is mó ar domhan. Tá Mosc Omar-Ali-Saifuddin sa chathair freisin, agus é tógtha sa bhliain 1958. Lámh leis an Mosc tá Kampong Ayer (Gaeilge: baile uisce), comharsanacht ina bhfuil 30,000 duine ina gcónaí i dtithe a tógadh os cionn an uisce, cosúil leis an Veinéis, san Iodáil. Deirtear gurb é an pobal is mó ar domhan atá suite ar uisce.
Séamas Ó Neachtain
Scríbhneoir Gael-Mheiriceánach is ea Séamas Ó Neachtain. Tá ficsean, filíocht agus ailt foilsithe aige i nGaeilge.
Tá sé ina cheannaire ar Scoil Ghaeilge Ghearóid Tóibín agus ina mhúinteoir ann ón mbliain 2009 i leith.
Thosaigh sé ag scríobh colún Gaeilge don National Hibernian Digest sa bhliain 2002 agus sa bhliain 2004 d’fhoilsigh sé An File ar Buile, meascán de phrós agus d’fhilíocht. Sa bhliain 2008 d’fhoilsigh sé Cogadh Dearg, úrscéal stairiúil. Ina theannta sin chuir sé An Gael, ráitheachán idirnáisiúnta, ar bun. Tá ficsean agus filíocht dá chuid foilsithe in Feasta agus in Comhar, agus bíonn sé ag scríobh ar an Idirlíon.
Roimh dó dul i ngleic leis an nGaeilge bhí sé ina chumadóir ceoil.
Niall Frasach
Rí Ailigh agus Ard-Rí na hÉireann den 8ú haois ba ea Niall mac Fearghail (Sean-Ghaeilge Niall mac Fergaile) (718–778). Fearghal mac Maoil Dúin (bás 722), Ard-Rí, ba ea a athair, agus Aodh Allán (bás 743), Ard-Rí, a dheartháir. Ba bhall de Chineál Eoghain, géag d'Uí Néill an Tuaiscirt, an rítheaghlach seo. Glaodh Niall Frasach (Niall Frossach) air mar leasainm, óir a deirtear gur tharla ceathanna airgid, meala agus cruithneachta ag uair a bhreithe ag Fathain ar Inis Eoghain.
Tar éis bhás a dearthár, rinneadh rí Ailigh de, agus bhí sé i gcoróin ann ón mbliain 743 go 770. Ceapadh an tArd-Rí nua, Domhnall Mí (bás 763) de the Chlann Cholmáin, céile comhraic Néill, Aodh Muindearg (bás 747) de Chineál Chonaill mar a ionadaí sa tuaiscirt. Sa bhliain 756, tharla coimhlint idir Niall agus  Domhnall, a tháinig le buíon mhór na Laigean chomh fada is Maigh Mhuirtheimhne, i gContae Lú An lár inniu,  ceantar a bhí le déanaí gafa faoina cheannas ag Aodh Allán deartháir Néill, sa bhliain 735.
Tháinig Niall i gcomharbacht ar Dhomjnall na Mí mar Ard-Rí sa bhliain 763. Meastar go suntasach go raibh síocháin i réim agus é i gcoróin. Cuireadh Cáin Naomh Pádraig i bhfeidhm arís sa bhliain 767. (Bhí Cáin Colm Cille curtha chun cinn ag Clann Cholmáin). Bhí Donnchadh Mí mac Domhnaill (bás 797) i mbun an t-ard-ríogacht a éileamh ón mbliain 770 ar aghaidh, agus é ar feachtas in éadan na Laigean. Sa bhliain 771, chuaigh Donnchadh ó thuaidh i gceannas slua mór sna blianta 771 agus 772. Meastar gur éirigh Niall as a choróin an éigin idir 772 agus 777, ach b'fhéidir chomh luath is 770''. Fuair sé bás ar Oileán Í sa bhliain 778.
Phós Niall Dunlaith (bás 798) de Chineál Chonaill, iníon an Ard-Rí, Flaithbheartach mac Loingsigh (bás 765). Rinneadh Ard-Rí dá mac Aodh Oirdní (bás 819).
Déanann an file Tuileagna Ó Maoil Chonaire tagairt dá bhreithiúnais i ndán dá chuid darb ainm Labhram ar iongnaibh Éireann, a scríobh sé ocht gcéad bliain níos deireanaí.
Patsy Ceannabhán
Amhránaí ar an sean-nós a bhí i bPatsy Ó Ceannabháin (nó Patsy Ceannabháin gan an 'Ó') a rugadh agus a tógadh i Ros Muc. Chasadh sé "An Spailpín Fánach" chomh maith le go leor amhrán eile.
An broc-chú
thumb|240px|Broc-chúnna Pór madra a saothraíodh sa Ghearmáin ó bhrocairí beaga is ea an broc-chú. Beag le droim fhada is cosa gearra, an soc fada is na cluasa crochta. Úsáidtear chun seilge is cuirtear isteach i bpoill é. Trí mhéid — caighdeánach, bídeach, is coinín — agus is féidir le gach ceann acu a bheith mínmhosach, guaireach nó fadmhosach.
Lár Uladh (Toghcheantar na Ríochta Aontaithe)
Is toghcheantar i dTeach Theachtaí na Ríochta Aontaithe é Lár Uladh. Cruthaíodh sa bhliain 1950 é. Is é Francie Molloy (SF) sealbhóir reatha an tsuíocháin.
An Phalaistín
Is réigiún agus náisiúin í an Phalaistín (Παλαιστίνη as Ghréigis; Syria Palæstina as Laidin; פלשתינ; agus فلسطين Filasṭīn nó Falasṭīn as Araibis) idir an Mheánmhuir agus abhainn na hIordáine. Le linn na staire cuireadh ceantair eile leis, chomh maith.
Teorainneacha agus Ainm
Scríobh lucht na hÉigipte faoin tír leis an ainm R- t -n-u (deir Rechenu). Scríobh na Giúdaigh sa Bhíobla faoi le neart ainmneacha, mar shampla: Erets Yaosráél "Tír Iosrael", Erets Há‘Ibhrím "Tír na hEabhraise", "Tír Naofa", "Tír an Tiarna" is ar eile. Sa ré ina thit an réigiún faoi smacht bhasáilleach an Éigipt (dar le traidisiún as sliocht Canaan mac Ham mac Noah) tuadh "Tír Canann" ar an réigiún.
Tar éis briseadh Ríocht na hEabhraise in dhá leath tugadh "Tír Iúdá" ar an deisceart agus "Tír Iosrael" ar an tuaisceart.
Tagann an t-ainm an Phalaistín ó na Filistíneacha. Úsáidíodh an Phalaistín as Eabhrais (פלשת/Pəléšeth [P'leseth]) sa Bhíobla mar ainm ar an réigiún ar chósta na Meánmhuire ina raibh na Filistínigh ina gcónaí. Na cúig cathair ba thábhachtaí do na Filistíneacha ba iad Gaza, Ashdod, Ekron, Gath, agus Ashkelon.
Chuireadh an t-ainm i bhfeidhm, de ghnáth sa fhoirm Syria Palæstina i scríbhinn Gréigise chomh luath le Herodotus mar ainm ar gach cuid den réigiún. D'úsáid Flavius Josephus, áfach, an t-ainm do chríocha na bhFilistíneach amháin. Chuir Rí Dáiví na Filistínigh ("na hionróirí") faoi smacht ach ag am Amos bhí neamhspleáchas arís acu. Níl aon tagairt dóibh i ré lucht Aisiria.
An 5ú haois RC
Úsáideadh an téarma Syria Palæstina an chéad uair sa 5ú haois RC. Scríobh an fear léinn Ghréigis Héaradatas faoi "cheantar an tSiria leis an ainm Palaistinêi". Níos déanaí bhain Ptolemy agus Plinias Mór úsáid as mar ainm chósta oirthear na Meánmhara. De ghnáth, aontaítear go ndeachaigh an Palaistinêi seo níos faide intíre ná tír na bhFilistíneach.
Teoirlíne
Is éard is teoirlíne nó iseaghluais ann ná líne a mharcálann an teorainn a bhfuil difear i dtréith teanga le brath ar an dá thaobh. Nuair a thagann grúpa de na línte seo le chéile tugtar ‘crios iseaghluaiseanna’ air. Cabhraíonn a leithéid seo le teangeolaithe tuiscint a fháil ar chanúintí agus mar a n-athraíonn siad ó áit go háit.
An Táite Corr
deas|250px|thumb|An Táite Corr Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain é an Táite Corr.
An Phalaistín
An Róimh
mion|upright|Íomhá satailít Sa bhliain 135, d'athraigh Impire na Róimhe Hadrian ainm an chúige Rómhánaigh Syria Iudea go Syria Palæstina agus déanadh aonad polaitiúil de, faoi riaradh na hImpireachta Rómhánaigh. Tharla an eachtra seo i ndiaidh loiceadh éirí amach na nGiúdach faoi Bar Kokhba (132-135). Timpeall 390 bhí Palæstina roinnte i dtrí aonad: An Chéad, Dara agus Tríú Palæstina. Ba chuid de Palæstina Prima iad Iudea, Seamariá, an cósta agus Peræa, leis an rialtóir ina chónaí i Saesara. Ba chuid de Palæstina Secunda iad an Ghailíl, an píosa íseal de Ghleann Iesreel, na ceantair ar oirthear na Gailíle agus iarthar sean-Decapolis agus an rialtóir suite i Scythopolis. Ba chuid de Palæstina Tertia an Negev, deisceart na hIordáine agus formhór Shíonáí. Bhí an rialtóir, de ghnáth, ina chónaí i bPetra. Tugadh Palæstina Salutaris ar Palæstina Tertia chomh maith. Cuireadh deireadh le smacht na Rómhánach ar an réigiún go gairid idir 614 agus 628 nuair a rinne na hArabaigh ionradh air. Cuireadh deireadh leis go deo tar éis 635.
Teoirlíne
Teoirlínte na Gaeilge
Tá siad seo bunaithe ar obair a rinne teangeolaithe ar Ghaeilge dhúchais na n-áiteanna seo nó mura raibh a leithéid ann obair bhleachtaireachta nuair a bhíothas in ann a dhéanamh amach ó na logainmneacha a fágadh cén cruth a bhíodh ar an nGaeilge in áit faoi leith.
An Phalaistín
Smacht Arabach
Roinn na rialtóirí nua Arabach an cúige ash-Sham (An tSiria) i gcúig cheantar. Ceantar ab ea Jund Filstin (جند فلسطين/"ceantar an tairm sa Phalaistín") ó Síonáí go dtí deisceart machaire Acre. Na cathracha ba thábhachtaí ba iad Rafah, Saesara, Gaza, Jaffa, Nabulus, Jericho, Ramla agus Iarúsailéim. Ar dtús Ludd (Lidda) ab ea an phríomhchathair ach sa bhliain 717 bogadh é chuig an chathair nua ar-Ramlah (Ramla). (Níor bhogadh an phríomhchathair chuig Iarúsailéim go dtí i bhfad níos déanaí, nuair a bhí an eagras i Jundaí ag titim as a chéile.) Ceantar eile ab ea Jund al-Urdunn ("An Iordáin") ag tuaisceart agus oirthear Jund Filastin. Na cathracha ba thábhachtaí ab ea Tiberias, Legio, Acre, Beisan agus Tyre. Bhí an phríomhchathair suite ag Tiberias. Mar torthaí éirithe amach éagsúla athródh na teoranta cúpla uair. Tar éis an 10ú haois thosaigh an roinnt i Jundaí ag titim as a chéile. Ansin tháinig lucht na Tuirce isteach agus i ndiaidh sin bhun na Crosáideoirí an Ríocht Laidine Iarúsailéime.
Ón 11ú go dtí an 19ú haois tá tagairtí do Filasṭin nach bhfuil ag caint faoin bPalaistín ach faoina phríomhchathair ar-Ramla.
Monzón
Nascbailte
thumb|280px|
Lacha Fhilipíneach
Is éan í an Lacha Fhilipíneach.
Éire Ghaelach
Ba í Éire Ghaelach an t-ord polaitiúil agus sóisialta Gaelach, agus an cultúr gaolmhar, a bhí ann in Éirinn ón ré réamhstairiúil go dtí tús an 17ú haois. Roimh ionradh na Normannach ar 1169, bhí na Gaeil i réim ar an oileán ar fad. Ina dhiaidh sin, chuimsigh sé an chuid sin den tír nach raibh faoi cheannas eachtrach ag am ar leith.
Sochaí
Don chuid is mó dá stair, bhí ordlathas Gaelach na hÉireann ina "bhreacachan críocha " a rialaigh ordlathas ríthe nó taoisigh, a toghadh trí thánaisteachta. Bhí an chogaíocht idir na críocha seo coitianta go leor. Uaireanta, aithníodh rialtóir cumhachtach mar Ardrí na hÉireann.
Bhí an tsochaí comhdhéanta de fhinte nó chlanna, cosúil leis an gcuid eile den Eoraip, bhí siad struchtúrtha de réir ordlathais bunaithe ar aicme. Le linn na tréimhse seo, bhí an geilleagar tréadach den chuid is mó agus de ghnáth níor úsáideadh airgead.
Is féidir gnás feistis, ceoil, damhsa, spóirt, ailtireachta agus ealaíne Gaelach a aithint, agus ealaín Ghaelach ag cumasc níos déanaí le stíleanna Angla-Shacsanach chun ealaín Ealaín na nOilean nó Ealaín Ghael-Shacsanach a chruthú.
Bhí Éire Ghaelach págánach ar dtús agus bhí cultúr ó bhéal aici. Thosaigh inscríbhinn san aibítir ogham sa tréimhse protastairiúil, b’fhéidir chomh luath leis an 1ú haois. In éindí lena chéile, bhí an tiontú go dtí an Chríostaíocht agus teacht isteach na litríochta, agus caomhnaíodh cuid mhaith de mhiotaseolaíocht  réamh-Chríostaí  agus d'Fhéineachas sofaisticiúil na hÉireann, cé gur Críostaí iad.
An Mheánaois
Sa Mheánaois Luath, bhí Éire ina lárionad tábhachtach foghlama. Bhí tionchar ag misinéirí agus scoláirí na hÉireann in iarthar na hEorpa, agus chuidigh siad leis an gCríostaíocht a scaipeadh ar mhórán den Bhreatain agus ar chodanna de mhórthír na hEorpa.
Sa 9ú haois, ba mhinic a thug na Lochlannaigh faoi ruaig chreiche agus faoi lonnaíochtaí ag bunú feadh chóstaí agus uiscebhealaí na hÉireann, a tháinig chun bheith ina gcéad bhailte móra sa tír.
Le himeacht aimsire, mheasc na Lochlannaigh go héasca le pobal na hÉireann agus rinneadh Gall-Ghaeil díobh. Tar éis ionradh na Normannach ar 1169–71, tháinig codanna móra d’Éirinn faoi smacht na dtiarnaí Normannacha, rud a d’fhág go raibh na céadta bliain de choimhlint leis na Gaeil dhúchasacha.
D'éiligh Rí Shasana flaitheas ar an gcríoch seo - Tiarnas na hÉireann - agus an t-oileán ina iomláine. Lean an córas Gaelach ar aghaidh, áfach, i gceantair nach raibh smacht Angla-Normannach orthu. De réir a chéile laghdaíodh an chríoch a bhí faoi smacht Rí Shasana go limistéar ar a dtugtar an Pháil agus, lasmuigh de seo, ghlac go leor tiarnaí Gael-Normannach le cultúr na nGael. Bhí siad níos Gaelaí ná na Gaeil féin, (Laidin:Hiberniores Hibernis ipsis).
16ú / 17ú haois
Sa bhliain 1542, d’fhógair Anraí VIII Shasana an Tiarna mar Ríocht agus é féin mar Rí na hÉireann. Ansin thosaigh na Sasanaigh ar concas a dhéanamh (nó concas a athdhhéanamh) ar an oileáin. Faoi 1607, bhí Éire faoi smacht Shasana go hiomlán, ag cur deireadh leis an sean-ord polaitiúil agus sóisialta Gaelach.
Galar Addison
Riocht a tharlaíonn de bharr milleadh na bhfaireog aidréineach trí ionfhabhtú (mar a tharlaíonn san eitinn scamhóige) nó frithghníomh uath-imdhíonachta. Titeann tál na gcortacaistéaróideach, éiríonn duine lag fuarchúiseach, titeann a bhrú fola, agus tagann líocha ar a chraiceann. Gan chóir leighis faigheann sé bás, agus ní mór dó stéaróidigh shaorga a thógaint go rialta lena bheatha. Ainmnithe as Thomas Addison (c 1793-1860), lia a rinne taighde ar niúmóine agus eitinn scamhóige.
George Canning
Ba é George Canning príomh-aire na Ríochta Aontaithe agus ceannaire an Pháirtí Tóraí. Rugadh é ar an 11 Aibreán 1770 agus fuair sé bás ar an 11 Lúnasa 1770.
Georges de la Tour
Ba phéintéir Francach é Georges de La Tour a rugadh ar an 13 Márta 1593 agus a fuair bás ar an 30 Eanáir 1652.
2017 Estoril Open
Ba chomórtas ATP World Tour é 2017 Estoril Open a imríodh ag Clube de Ténis do Estoril. Thosaigh an príomhchomórtas ar 29 Aibreán 2017 agus chríochnaigh sé ar 7 Bealtaine 2017.
B'é 2017 an tríú heagrán den chomórtas. Bhuaigh Pablo Carreño Busta comórtas na singlí le Ryan Harrison agus Michael Venus ag bua comórtas na mbeirteanna.
As an nGéibheann: litreacha chuig Tomás Bairéad
Litreacha Gaeilge ón scríbhneoir Éireannach Máirtín Ó Cadhain go Tomás Bairéad a d'fhoilsigh Sáirséal agus Dill sa bhliain 1973 is ea As an nGéibheann: litreacha chuig Tomás Bairéad. Comhfhreagras eadarthu atá ann agus Ó Cadhain i ngéibheann le linn Ré na Práinne i rith an Dara Cogaidh Dhomhanda. Cuireadh ann é ó go raibh sé ina bhall d'Óglaigh na hÉireann ón mbliain 1918 anonn.
Thug Ó Cadhain le fios nach raibh fonn air an áit a fhágáil i litir ann. níl tnúthán ar bith agam féin len a dhul amach…Bheinn chomh sásta istigh agus a bheinn amuigh.
Amanaigh
thumb|Bugaí de chuid na nAmanach i bPennsylvania Dream reiligiúnach iad na hAmanaigh (Béarla: Amish, Gearmáinis Chaighdeánach: Amische, Gearmáinis Amanach: Amisch) a tháinig ar an bhfód nuair a scoilt lucht leanúna Jakob Ammann ó Anabaistigh na hEilvéise is na hAlsáise san Eilvéis sa bhliain 1693. Bhí Jakob Ammann barúlach gur chóir do na hAnabaistigh bheith ní ba déine ag seachaint a gcuideachta siúd a d'éirigh as an Anabaisteachas (Meidung an téarma Gearmáinise ar an tseachantacht seo). I dtús na hochtú haoise déag, rinne an chuid ba mhó de na hAmanaigh imirce go dtí na Stáit Aontaithe.
Inniu, is in Ohio, i bPennsylvania, i Stát Nua-Eabhrac agus in Indiana is mó atá cónaí ar na hAmanaigh. Tá cáil ar an dóigh a seachnaíonn siad na háiseanna nua-aimseartha teicneolaíochta. Ar a gcuid éadaí is fusa a aithnítear iad, nó déanann siad a gcuid táilliúireachta féin, agus iad ag caitheamh cultacha traidisiúnta a bhfuil cuma na modhúlachta orthu.
Labhraíonn na hAmanaigh canúintí Gearmáinise i gcónaí, ach ar ndóigh d'imir an Béarla an-tionchar ar Ghearmáinis na nAmanach i rith na gcéadta bliain. Iad siúd a bhfuil cónaí orthu i bPennsylvania, is í a dteanga siúd ná Gearmáinis Phennsylvania. Canúint í a bhí i mbéal a lán eile de shliocht na Gearmáine i bPennsylvania ar feadh i bhfad, ach inniu, tá sí ag saothrú an bháis taobh amuigh de na pobail Amanacha. In Indiana, áfach, tá canúint eile ag na hAmanaigh áitiúla, canúint atá níos cosúla le Gearmáinis na hEilvéise. Tá Gearmáinis thraidisiúnta Phennsylvania bunaithe ar an nGearmáinis Lár-Iartharach, is é sin, na canúintí a chloisfeá i Lucsamburg nó timpeall Köln.
Caithfidh gach comhalta den phobal Amanach aird a thabhairt ar rialacha an phobail, nó ar an Ordnung (an t-ordú). Cuireann na rialacha diansrianta le húsáid an leictreachais, na ngluaisteán agus na n-áiseanna nua-aimseartha eile, agus tá an chulaith thraidisiúnta sainmhínithe san Ordnung freisin. Seachnaíonn na hAmanaigh an fiannas míleata freisin, agus ní maith leo bheith ar an deolchaire ná i dtuilleamaí na seirbhísí sóisialta.
An Mhuiríoch
Suíomh
Tá an Mhuiríoch suite ar imeall thoir Chuan Ard na Caithne, i dtírdhreach dhroimneach ar ardluach i nGaeltacht Chontae Chiarraí. Tá fána réidh leis an talamh ón taobh thoir i dtreo na trá thiar. Tá an lonnaíocht suite ciliméadar ó Bhaile na nGall agus tá sé nasctha go feidhmeach le Baile na nGall agus leis an mBóthar Buí. Tá an Mhuiríoch suite naoi chiliméadar siar ó thuaidh ó Dhaingean Uí Chiúis ar Bhealach Cheann Sléibhe R559 – bóthar tábhachtach turasóireachta atá ann.
Daonra
Cuid de thoghroinn ceantair Chill Maoilchéadair is ea an Mhuiríoch. Bhí 511 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006.
Feidhmeanna
Ionad beag comhtheagmhála áitiúil don phobal tuaithe máguaird is ea an sráidbhaile. Tá scoil náisiúnta, halla pobail, siopa, cúirt leadóige atá as úsáid, agus faichí peile agus clubtheach de chuid An Ghaeltacht, CLG, ann. Ní féidir a rá go ngabhann an trácht turasóireachta ar Bhealach Cheann Sléibhe, ná an trá bhreá féin, chun leasa na lonnaíochta mórán. Bíonn ranganna Gaeilge ar siúl sa halla pobail le linn an tsamhraidh. Faoi mar a tharlaíonn in áiteanna eile sa cheantar, foinse thábhachtach ioncaim is ea an t-iostas a sholáthraíonn teaghlaigh le haghaidh na scoláirí seo.
Sodor agus Manainn
Is deoise í Sodor agus Manainn de chuid Eaglais Shasana. Ar dtús bhí sí i bhfad níos mó, ach sa lá atá inniu ann clúdaíonn sí an tOileán Mhanann agus a hoileáinín cóngaracha.
Luathstair
Bunaíodh an deoise Ioruach de Shodor sa bhliain 1154, a chlúdaíonn Inse Ghall agus na hoileáin eile fud fad chósta thiar na hAlban. Tagann an t-ainm Sodor ón Ioruach Suðreyjar a chiallaíonn 'Oileáin an Deiscirt'. Ba é an t-ainm sa Norse bunaidh Suðreyjar (Sudreys nó "oileáin dheas"), i gcodarsnacht leis an Norðreyjar, na hoileáin "thuaidh" d'Inse Orc agus d'Inse Shealtainn. Cuireadh an tOileán Mhanann san áireamh i le hoileáin na deiscirt. Bhí an deoise faoi réir na hArd-Deoise i dTrondheim.