cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
GULag
Geograife
Ar dtús, b'é an coincheap a bhí á chur chun tosaigh ag na húdaráis ná go raibh Solovki ceaptha mar áit "athoideachais" dóibh siúd nach raibh tuiscint acu go fóill do chomh forásach is a bhí córas polaitiúil na mBoilséavach. Bhí, fiú, cead a gcos ag na hintleachtóirí imtheorannaithe taobh istigh de na hOileáin. Bhí nuachtáin agus irisí á gcur in eagar agus taighde á dhéanamh. Sa deireadh thiar, áfach, chaill Solovki an stádas speisialta, agus hiompaíodh an áit ina gnáthchampa de chuid GULag, agus deir staraithe áirithe go raibh Solovki ar an chéad ghnáthchampa, fiú, agus é ceaptha mar mhúnla do na cinn eile.
Cibé scéal é, nuair a tháinig Maksim Gorki, an scríbhneoir, go dtí Solovki sa bhliain 1929, bhí an áit chomh dona le cibé campa géibhinn cheana féin. An cur síos a thug sé ar an áit i ndiaidh an turais, áfach, bhí sé an-mholtach ar fad, mar a shamhlófá le scríbhneoir oifigiúil an rialtais. De réir Solzhenitsyn, chuaigh buachaill óg i láthair Gorki i ndeireadh an turais le fírinne an scéil a insint don scríbhneoir nach raibh feicthe aige ach an feistiú stáitse a rinneadh go speisialta ina araicis. I ndiaidh an chomhrá, tháinig na deora le Gorki, ach nuair a d'fhág sé an campa géibhinn, cuireadh an buachaill chun báis. Is deacair a rá, an bhfuil craiceann fírinne ar bith ar an scéal seo.
Nuair a tuigeadh go mbeadh na cimí níos saoire ná an lucht oibre saor, tosaíodh ag tógáil campaí in aice leis na lárionaid tionsclaíochta. Mar sin, b'iad na príosúnaigh a ghearr an chanáil ón Muir Bhán go Muir Bhailt, "Belomorkanal", agus húsáideadh cimí fosta le cuid mhór de choras meitreo Mhoscó a thógáil. B'iad na cimí, go bunúsach, a thug an tAontas Sóivéadach chun tionsclaíochta ó na tríochaidí go dtí na caogaidí, nó is iomaí scéim tógála nó forbartha a bhí i dtuilleamaí na gcampaí géibhinn le haghaidh lucht oibre.
Bhí an chuid ba mhó de na campaí suite i gcríocha corracha cúil na Sibéire, in oirthuaisceart iargúlta na tíre, go háirithe ar fud Abhainn Kolyma (Sevvostlag nó Severo-Vostochnye Lagerya, is é sin, Campaí an Oirthuaiscirt) nó i dtimpeallacht Norilsk (Norillag). Bhí cruinneagán eile san oirdheisceart, sa Chasacstáin. Go ginearálta, bhí na háiteanna seo suite i bhfad ón tsibhialtacht, agus ní raibh bóithre ar bith ag dul ansin. Le fírinne, chaithfeadh na príosúnaigh na bóithre a ghearradh is na hiarnróid a thógáil iad féin.
Ní raibh gach campa ina dhún daingnithe. Cuid acu, ní raibh iontu ach limistéar príosúnachta agus na séiléirí ag dul timpeall. B'í aeráid fhuar na Sibéire in éineacht leis na madraí a d'fhéachadh chuige nach n-éalódh aon duine de na cimí. Sna fichidí agus sna tríochaidí, bhíodh na treibheacha bundúchasacha Sibéaracha ag cuidiú leis na príosúnaigh agus iad ag éalú, ach d'athraigh a ndearcadh siúd in imeacht an ama.
Cuid acu siúd a bhí ag éalú, fíor-chiontóirí a bhí iontu a bhain mí-úsáid de shórt éigin as cineáltacht na mbundúchasach. Thairis sin, bhí duaiseanna arda á dtairiscint d'aon duine a chabhródh le héalaitheoir a chur ar ais go dtí an campa. Bhí pionós trom ag bagairt ar an séiléir a dteipfeadh air éalaitheoir a stopadh, ach san am céanna, bhí ardú pá ag dul don té a mharódh an cime a bhí ag iarraidh teitheadh ón gcampa.
Uaireanta, cuireadh dornán príosúnach in áit éigin iargúlta le campa nó coilíneacht a thógáil ansin as a stuaim féin. Ansin, chaithfidís tithíocht a sholáthar dóibh féin nó bás a fháil le fuacht.
Courtney Brosnan
Is imreoir sacair í Courtney Brosnan, (a rugadh ar 10 Samhain 1995). Imríonn Courtney Brosnan do Everton F.C agus le Tuaisceart na hÉireann. Tá thart ar 11 teidil captaen bainte amach aici le Tuaisceart na hÉireann.
GULag
Tionchar cultúrtha
Mhair córas na gcampaí géibhinn thar daichead bliain, agus chuaigh sé i bhfeidhm ar chultúr an Aontais Shóivéadaigh agus an domhain ar bhealach neamhghnách. Foilsíodh na chéad chuimhní cinn ó na campaí Sóivéadacha roimh an dara cogadh domhanda, ach ó b'éigean do na tíortha Iartharacha comhoibriú a dhéanamh leis na Sóivéadaigh chun an ceann is fearr a fháil ar Hitler, ligeadh na leabhair seo i ndearmad arís.
B'é Inny świat ("An Saol Eile") le Gustaw Herling-Grudziński, a tháinig i gcló sa bhliain 1951, an chéad leabhar tábhachtach faoi na campaí Sóivéadacha i ndiaidh an chogaidh. Scríobhadh an leabhar deich mbliana roimh an chéad saothar le Solzhenitsyn, agus bhí an-rath uirthi. San Fhrainc, áfach, bhí an-tionchar ag na Cumannaigh ar an saol cultúrtha, agus mar sin, is fuar an fháilte a fearadh roimh shaothar Herling-Grudziński ansin.
D'imigh sin agus tháinig seo, nó ar na saolta deireanacha, chuaigh GULag go mór mór i bhfeidhm ar chultúr is ar smaointeachas na Rúise comhaimseartha, agus an dóigh a raibh amhránaithe tíre, ar nós Aleksandr Galich agus Vladimir Vysotskiy, ag scaipeadh amhránaíocht na bpríosúnach i measc na ndaoine agus ag cumadh amhrán faoi shaol na gcimí. D'fhág leathchaint na gcampaí géibhinn a sliocht ar an Rúisis labhartha sna seascaidí agus sna seachtóidí.
Na cuimhní cinn a tháinig as peann scríbhneoirí cosúil le Solzhenitsyn, Yevgeniya Ginzburg, Varlam Shalamov, Alexander Dolgun agus scríbhneoirí eile, rinne siad fianaise leis an oiread misnigh agus a bhí fanta i sochaí an Aontais Shóivéadaigh i ndiaidh an iomláin. Cháin na scríbhneoirí seo neamhshuim mhuintir na tíre i leith na n-ainghníomhartha a bhí déanta ag na seirbhísí rúnda, ag na séiléirí agus ag an gcóras polaitiúil ar fad, ach san am céanna, chuir siad laochra nua os comhair na ndaoine, is é sin, cimí cróga nach raibh oileánra na gcampaí géibhinn in ann a ndiúnas a chloí i ndiaidh an iomláin.
Scéal eile fós gur chuidigh córas na gcampaí géibhinn le saol cultúrtha na Sibéire a fhorbairt. Tháinig borradh ar an amharclannaíocht in áiteanna iargúlta ar nós Magadan, agus an oiread ealaíontóirí ardcháiliúla is a díbríodh ansin!
Míntíreachas
Bhí sé ceaptha freisin go gcuideodh córas na gcampaí géibhinn le críocha corracha cúil na Sibéire agus áiteanna iargúlta eile a thabhairt chun míntíreachais agus a choilíniú.
Is minic a bhí siad chomh clóite leis an saol i dtimpeallacht an champa géibhinn is nár theastaigh uathu an áit a fhágáil a thuilleadh. Thairis sin, bhí dearcadh tarcaisneach, ciniciúil acu ar an tsaoirse mar rud cibé, i ndiaidh a bhfaca siad sa champa: bhí siad suite siúráilte go dtiocfadh an rúnseirbhís á ngabháil arís ar shiocair shuarach éigin, i gceann cúpla mí: bheadh sé chomh maith acu fanacht in aice leis an gcampa.
Harriet Scott
Is imreoir sacair í Harriet Scott. Rugadh í ar 10 Feabhra 1993.Rugadh í in Reading, Sasana. Imríonn sí mar chosantóir don foireann náisiúnta Phoblacht na hÉireann agus don Birmingham City. Fuair sí an gradam imreoir don imreoir idirnáisiúnta na mBan I 2018.
Rinne Scott a céad laithreas don foireann náisiúnta Phoblacht na hÉireann ag an Córn Cyprus in 2017 leis an buadh le 2-0 thar an Poblacht Czech.Thaining sí ina imreoir náisiúnta tabhacht faoin cóitseáil Colin Bell.
Lledrod
52.3141°N, -3.9879°W
Baile i Ceredigion, an Bhreatain Bheag, is ea Lledrod, 108.2 km ó Caerdydd agus 280 ó Londain. Tá daonra 714 ann, agus tá 386 (54.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Ólafur Ragnar Grímsson
Is iaruachtarán na hÍoslainne é Ólafur Ragnar Grímsson. Rugadh é in Ísafjörður san Íoslainn ar 14 Bealtaine 1943. Toghadh Ólafur ina uachtarán den chéad uair sa bhliain 2000, agus bhí sé i mbun na hoifige sin ar feadh cúig théarma (1996–2016).
Rinne sé staidéar ar an eacnamaíocht agus ar an eolaíocht pholaitiúil in Ollscoil Mhanchain ó 1962 go 1970. Bhí sé ina ollamh le heolaíocht pholaitiúil in Ollscoil na hÍoslainne.
Mil
Ábhar milis a chruthaíonn beacha is ea mil. Is í an t-aon bia ar domhan a mhaireann go deo. Baintear leas as in iomaí cineál bia.
De réir roinnt staidéir, d’fhéadfadh go mbeadh mil níos éifeachtaí i gcoinne comharthaí na n-ionfhabhtuithe víreasacha is cúis le slaghdáin, mar shampla casacht, ná na drugaí tipiciúla a fhorordaíonn gairmithe.
Diane Caldwell
Is imreoir sacair í Diane Caldwell. Rugadh í ar 11 Meán Fómhair 1988.
Grand Prix 1976
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1976 i leadóg ar an Grand Prix. Bhuaigh Jimmy Connors na craobhacha is mó le 7 agus na pointí is mó le pointe agus bhuaigh Raúl Ramírez an airgead is mó le $190,000. Ba é Björn Borg imreoir na bliana agus Wojciech Fibak imreoir nua na bliana.
Uisge For
Is abhainn suite i gComhairle Shruighlea é Uisge For nó Abhainn Foirthe.
Garraí Mag Uidhir
Is iománaí ó Bhaile Átha Cliath é Garraí Mag Uidhir (Gary Maguire sa Bhéarla). Rugadh é ar an 26 Meitheamh 1983. Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Baile Buadáin Naomh Éanna.
Teilifís na Gaeltachta (1987)
Stáisiún teilifíse bradach ab ea é Teilifís na Gaeltachta, a chraol i 1987, go hiomlán trí mhéan na Gaeilge. Chraoladh é ó Chnoc Mordáin, Ros Muc.
Stair
Bhí sé geallta ag Rialtas na hÉireann seirbhís teilifíse a chur ar fáil do phobal na Gaeltachta ó 1969, ach, le linn na 70idí agus na 80idí, ní raibh aon cineáil seirbhís curtha ar fáil. Ag an am chéanna, bhí líon cainteoirí Gaeilge ag laghdú gan moill. Mar gheall den easpa táirgí le fáil as Gaeilge, bhí sí ag laghdú mar theanga pobail.
É sin ráite, i 1987, thosaigh grúpa gníomhaithe ag obair chun seirbhís teilifíse lán-Gaeilge a chur ar fáil don phobal. Tharraing an grúpa seo inspioráid ó Saor-Raidió Chonamara, stáisiún raidió bradach, a rinne agóid rathúil ar shon Raidió lán-Gaeilge i 1970.
Piaras Ó Gaora, Colm O Mainín, Norbert Payne, Bob Quinn, agus Joe Mac Donnacha ab iad príomh-eagraithe na agóide. B’é Norbert Payne an fear a rinne tarchuradóir an stáisiún. Bhí raon 15 míle ag an tarchuradóir.
Chraoladh an stáisiún don chéad uair ar 5 Deireadh Fómhair 1987.
An Eilvéis
Is tír bheag thalamhiata atá suite in iarthar na hEorpa í an Eilvéis nó an Eilbhéis [sic] (ainm oifigiúil: Cónaidhm na hEilvéise). Tá teorannacha aici leis an Ostair, le Lichtinstéin, leis an bhFrainc, leis an Iodáil, agus leis an nGearmáin.
Teangacha
Tá ceithre theanga oifigiúil san Eilvéis: an Ghearmáinis (63,7 %), an Fhraincis (20,4 %), an Iodáilis (6,5 %) agus an Rómainis (0,5 %). Maidir leis an gcineál Gearmáinise a labhraítear san Eilvéis, is canúint neamhionann go leor í leis an Ard-Ghearmáinis atá in uachtar sa Ghearmáin.
Tíreolaíocht
mion|clé|[[Gleann Engadine san Eilvéis]] Is tír shléibhtiúil í an Eilvéis. Roinntear an tír ina trí chuid: na Sléibhte Alpa, an tArdán Láir agus na Sléibhte Jura. I measc sléibhte cáiliúla na tíre, tá an Matterhorn. Tá na cathracha, Zürich agus an Ghinéiv mar shampla, ar an Ardán Láir, agus mar i gcéanna leis an gcuid is mó den daonra.
Neodrachas
Cé go bhfuil an Eilvéis i lár na hEorpa idir tíortha a raibh cogaidh go leor ar siúl acu le linn na 19ú agus 20ú céad, tá beart eachtrach neodrach docht ag an tír le tamall fada. Le linn an Dara Cogadh Domhanda, mar shampla, cé go labhraítear Gearmáinis ansin agus go mbíonn teorainn leis an Ostair, an nGearmáin agus an Iodáil (is é sin, tíortha na hAise) ann, ní raibh an Eilvéis rannpháirteach sa chogadh sin. Ní raibh an Eilvéis páirteach i gcogaíocht ón mbliain 1815 i leith.
Mar sin, ní ghlacann an Eilvéis páirt san Aontas Eorpach. Ní raibh an Eilvéis lánpháirteach sna Náisiúin Aontaithe go dtí an bhliain 2002. D'ainneoin traidisiún neodrachais na hEilvéise, ar 5 Meitheamh, 2005, ghlac vótálaithe Eilvéiseacha le Conbhinsiún Schengen.
Tá a lán eagraíochtaí idirnáisiúnta lonnaithe san Eilvéis. Bunaíodh an Chros Dhearg sa tír, sa Ghinéiv, sa bhliain 1863. Tá an dara grúpa oifigí is mó de chuid na Náisiún Aontaithe suite sa Ghinéiv.
Idéal (fealsúnacht)
mion Samhail den rud is fearr ar fad nó is giorra do bheith foirfe is ea idéal.
CeeLo Green
Is ceoltóir, amhránaí, rapcheoltóir agus aisteoir Meiriceánach é CeeLo Green a rugadh faoin ainm Thomas DeCarlo Callaway sa bhliain 1974. Ba bhreitheamh é ar The Voice.
Rhea
An 5ú gealach nádúrtha de chuid Satairn, a fionnadh i 1672. 527,000 km amach ón bpláinéad. An dara gealach is mó ag Satarn, le trastomhas 1,530 km. Tréimhse fithise 4.518 lá atá aici.
CeeLo Green
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 9 ngradam buaite ag Green. Tá 53 ainmniúchán faighte aige.
Cáiréas fiacla
Sa déadeolaíocht, galar baictéarach ina dtreánn an horgánaigh ionfhabhtaithe cumhdach cruain na fiacaile. Is féidir go n-idirleathfaidh siad tríd an déidín don bhia. Muna ndéantar an fhiacail a chóireáil is stop a chur le spré an ionfhabhaithe inti, is féidir go millfear í, go sroichfidh an t-ionfhabhtú a fréamh, agus go gcuirfidh bun le rinneaspa uirthi. Bíonn baint láidir ag ionghabháil mhór siúcra le sláinteachas lag na bhfiacla agus forbairt cairéas. Má ólann duine, páiste go príomha, uisce le tiúchan fluairíde timpeall aon chuid sa mhilliún, faightear frithsheasmhacht sa chruan i gcoinne na mbaictéar seo.
Iolar breac mór
Is éan é an t-iolar breac mór. Is baill d'fhine na Accipitridae é.
Esus
mion|deis|200px|Íomhá d'Esus ar, chéad aois AD.
Dia na nGallach agus na mBriotanach ab ea Esus (fosta Hesus, nó Aisus), aitheanta as dhá dhealbh agus líne in Bellum civile le Lucan.
Fírinne
Tugann an lucht fealsúnachta fírinne ar an gcoincheap gur féidir leis an duine cinneadh a dhéanamh an bhfuil rud éigin fíor nó nach bhfuil. Is cuid den díospóireacht idir fealsúna, diagairí is loighiceoirí í an cheist "cad is fírinne ann?".
Alasdair mac Mhaighstir Alasdair
Rugadh Alasdair mac Mhaighstir Alasdair, nó Alasdair MacDhòmhnaill (c. 1690 - c. 1770), in Àird nam Murchan, áit ina raibh a athair ina mhinistir. Ba as Uibhist Theas an teaghlach agus bhí naisc láidre acu le Clann Raghnaill.
Scéal beatha
I 1738, bhí Alasdair ag múineadh i gCille Chòmhain agus i 1739 i gCoire Mhuilinn, áit ar scríobh sé dán cáiliúil dá chuid, 'Allt an t-Siùcair'. I 1741, d'fhoilsigh sé foclóir Gàidhlig, an chéad leabhar priontáilte a foilsíodh i nGaeilge na hAlban riamh.
Bliain Shéarlais
I 1745, thug Alasdair a chúl le teagasc agus rinne sé ar Gleann Fhionghain an áit inar chuir Prionsa Séarlas Éadbhard Stiúbhart a bhratach in airde. Is faoin am sin nó beagán roimhe sin a d'iompaigh Alasdair le hEaglais na Róimhe agus chuaigh sé le harm an Phrionsa mar oifigeach i reisimint Raghnaill Óig, Mac Mhic Ailein. Rinne sé an-chuid amhrán spreagtha Seacaibíteach faoin am seo, leithéid 'Òran nam Fineachan' (Amhrán na bhFinte), 'Brosnachadh nam Fineachan' (Spreagadh na bhFinte), 'Òran don Phrionnsa Teàrlach' (Amhrán don Phrionsa Séarlas), agus 'Clò Mhic 'Ille Mhìcheil', chomh maith le haoir ar thacadóirí na Ríthe Hanófaracha. Tá daoine ann a chreideann gurb eisean a scríobh tráchtas i mBéarla a foilsíodh gan ainm go gairid i ndiaidh Chath Chùil Lodair ag insint scéil Bhliain Shéarlais trí shúile 'Oifigigh Ghaelacha' in arm an Phrionsa.
Tar éis Chath Chúil Lodair, bhí Alasdair agus a bhean eisreachtaithe; tá béaloideas ag insint go raibh Síne ag iompar ag an am. Faoi dheireadh, fuair Alasdair seilbh ar fheirm ag Eigneig i Mùideart agus rinneadh báille de ar Oileán Chanaigh, a bhí ina pháirt d'oidhreacht Chlann Raghnaill freisin.
D'fhoilsigh Alasdair a fhilíocht faoin teideal Aiseirigh na Seann Chanoin Albannaich (Aiséirí na Seanteanga Albanaigh) i 1751. Bhí go leor stíleanna éagsúla ar a chumas, ó amhráin ghrá ar nós 'Moladh Mòraig' go filíocht chruinn faoin nádúr ar nós 'An Samhradh' agus 'An Geamhradh'. Scríobh sé aoir ghairid ghéar gach pioc chomh maith le dánta móra gaisciúla ar nós 'Bìrlinn Chlann Raghnaill'.
Fuair Alasdair bás i Sanndaig in Àrasaig agus cuireadh i seanreilig Chille Mhuire é ansin.
Scríbhinní faoi
Tá cuntas ar bheatha Alasdair ina óige le fáil i leabhar le Raghnall MacIlleDhuibh Alasdair Mac Mhaighstir Alasdair: The Ardnamurchan Years (Coll, 1986). Tá faisnéis faoina chuid filíochta in An Introduction to Gaelic Poetry le Ruaraidh MacThòmais (Dún Éideann, 1990) agus in Gaelic Poetry in the Eighteenth Century, leis an údar céanna (Obar Dheathain, 1993). Tá an chuid is mó dá fhilíocht cruinnithe in The Poems of Alexander MacDonald, curtha in eagar ag MacDhòmhnaill agus MacDhòmhnaill (Inbhir Nis, 1924).
Llwynypia
51.6317°N, -3.454°W
Baile i Rhondda Cynon Taf, an Bhreatain Bheag, is ea Llwynypia nó Llwyn-y-pia, 25.6 km ó Caerdydd agus 230 ó Londain. Tá daonra 2,178 ann, agus tá 198 (9.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Amy Johnson
Eitleoir a saolaíodh i Hull Shasana ab ea Amy Johnson (1 Iúil 1903-5 Eanáir 1941). D'eitil sí ina haonar ó Shasana go dtí an Astráil i 1930, go dtí an tSeapáin bealach na Sibéire i 1931, agus go Cape Town san Afraic Theas i 1932. I ngach cás, d'éirigh léi curiarracht ama a bhaint amach.
Uisce
mion|clé|160px|Deoir uisce ag titim mion|clé||160px|Uisce
Ceimic
Is é atá i móilín uisce ná dhá adamh hidrigin agus aon adamh ocsaigin. H2O is foirmle cheimiceach dó. Is í an chomhdhúil mhóilíneach is coitianta ar Domhan.
Ní aigéad nó alcaileach é, agus tá pH 7 aige. Tá fiuchphointe 100 °C agus reophointe 0 °C aige. Mar sin, is leacht é a reonn ina oighear ag O °C, agus a fhiuchann chuig gás/galuisce ag 100 °C. Má bhruithtear é, déantar gal as, agus má reotar é, déantar oighear as.
Nasctha le chéile le naisc hidrigine mar leacht, agus oibríonn uisce i gcomheagar le hiain thuaslagtha ann. Neamhchoitianta go leor, tá an solad níos éadroime ná an leacht.
Nuair a bhíonn tiúchan ard ian cailciam is maignéisiam ann, deirtear gur uisce crua é. Bogtar é trí na hiain seo a athshuíomh le sóidiam is potaisiam nach ndéanann táirgí dothuaslagtha le gallúnach.
Toghcháin Áitiúla Thuaisceart Éireann 2023
Reáchtáladh toghcháin áitiúla i dTuaisceart Éireann ar 18 Bealtaine 2023. Toghadh 462 comhairleoir i 11 ceantar comhairle.
Fuair páirtithe náisiúnacha níos mó vótaí ná páirtithe aontachtacha i dtoghcán i dTuaisceart Éireann den chéad uair riamh, in iomlán Náisiúnaithe: 301k vóta nó 41% (̟+5% ó 2019), Aontachtaithe 281k vóta nó 38% (laghdú 4% ó 2019), Neamhailínithe 21%.
Ní hamháin go raibh farasbarr 22 comhairleoir ag Sinn Féin ar an DUP ach bhí iomlán na vótaí a fuair páirtithe a chaitheann an lipéad ‘náisiúnach’ in Stormont 19,000 chun tosaigh ar an méid a fuair na páirtithe a chláraíonn mar ‘aontachtaithe’.
Vótáil 55% de na toghthóirí. Caitheadh níos mó vótaí i gceantracha Náisiúnacha ná mar a caitheadh i gceantracha Aontachtacha. clé|mion|Póstaer ar an Shore Road / Castle Area, Béal Feirste
Cúlra
Agus gan aon fheidhmeannas ag obair in Stormont ag an am, bhí deis ag daoine a dtuairim a nochtadh faoin tsáinn pholaitiúil, go háirithe baghcat an DUP ar roinnt na cumhachta.
Sinn Féin
Bhí an líon is mó comhairleoirí (144 ̘+39 vs 2019), agus an sciar is mó de na vótaí (31̥% de na vótaí,  ̟+8% vs 2019), ag Sinn Féin don chéad uair riamh i dTuaisceart Éireann. Bhain Sinn Féin suíocháin ó gach páirtí ach is ón SDLP a bhain siad leath na suíochán sa bhreis a ghnóthaigh siad. Rinne vótóirí náisiúnacha cinneadh go seolfadh siad teachtaireacht chuig an DUP go raibh sé doghlactha post an chéad-aire a cheilt ar ionadaí náisiúnach a thuill é.
Scéal mór ab ea é gur bhain Sinn Féin suíocháin i ndúnáras na n-aontachtach ar an mBaile Meánach agus i Lios na gCearrbhach.
Ba chosúil gurb í Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh an t-aon ait nach mbeadh ionadaí ag Sinn Fein, ach mhéadaigh siad a vóta ansin freisin.
DUP
Bhí sciar seasmhach de na vótaí ag an DUP, a bheag nó a mhór  (23% de na vótaí,  ̟-1% vs 2019), i gcomparáid le 2019, agus 122 comhairleoir acu (gan athrú). Bhí an ceannaire, Jeffrey Donaldson, in ann a mhaíomh gur dhaingnigh an DUP a dhún.
Alliance
Bhí Alliance (Páirtí na Comhghuaillíochta) sa tríú hait (13% de na vótaí, ̟+2% vs 2019 agus 67 comhairleoir acu, +14 vs 2019)) agus iad chun cinn ar an UUP sa cheathrú háit  agus an SDLP a bhí níos faide siar.
UUP
54 suíochán, 11% de na vótaí, laghdú 21 suíochán agus -3% ó 2019
SDLP
39 suíochán, 9% de na vótaí, laghdú 20 suíochán agus -3% ó 2019
Mionpháirtithe
D’éirigh go holc leis na mionpháirtithe, An Comhaontas Glas, Pobal roimh Bhrabach, an PUP agus Aontú.
Na ceantair
Bhí 462 suíochán le líonadh ar aon cheann déag do chomhairlí. An 11 ceantar comhairle sa Tuaisceart: Comhairle Chathair Bhéal Feirste; Comhairle Ceantair Lár Uladh; Comhairle Ceantair an Iúir, Mhúrn agus an Dúin; Comhairle Dhoire agus an tSratha Báin; Comhairle Bhardasach Aontroma agus Bhaile na Mainistreach; Comhairle Ceantair na hArda agus an Dúin Thuaidh; Comhairle Cathrach Lios na gCearrbhach agus an Chaisleáin Riabhaigh; Comhairle Buirge Chathair Ard Mhacha, Dhroichead na Banna agus Craigavon; Comhairle Chósta an Chlocháin agus na nGlinnte; agus Comhairle Buirge Lár agus Oirthear Aontroma.
Níos mó
Rhizopoda
Grúpa an-mhór prótasón a aithnítear as a saghsanna bréagchos. Cuimsíonn siad aiméibí is fóraiminiféir.
Eolaíocht sláinte
mion|Health Sciences Authority Is é atá i gceist le heolaíocht sláinte ná an eolaíocht a bhaineann leis an gcorp daonna, ar na galair a bhaineann dó, agus ar na modhanna a úsáidtear leis na galair sin a chur i gceart; Mar shampla, cógas leighis, radaiteiripe, nó le bunchúiseanna na ngalar a bhaineann don chorp daonna.
Le dul ar aghaidh in eolaíocht sláinte, is minic a bhíonn leighis nua ar fáil do thinnis éagsúla.
I measc na n-eolaíochtaí sláinte, áirítear bithcheimic, micribitheolaíocht, fiseolaíocht, agus anatamaíocht.
Go minic oibríonn dochtúirí leighis i dteannta eolaithe eile le taighde a reáchtáil.
Caireolaíocht
deas|225px|thumb|Caireolaíocht Brainse den chíteolaíocht a bhaineann le staidéar ar na núicléis taobh istigh de na cealla, struchtúr na gcrómasóm go háirithe. Dírítear ar thomhas líon is méid na gcrómasóm, anailís na ngnéaschrómasóm, agus staidéar na mbandaí i gcrómasóim le ruaimnithe éagsúla is na n-aigéad núicléasach iontu.
Na hAlpa
Le linn na hImpireachta Rómhánaí bac nádúrtha ba ea na hAlpa ar ionradh aduaidh ar an leithinis Iodálach. (Chuaigh sé rite le Hannabal na hAlpa a chur de i rith an Chéad Chogadh Púnach, mar shampla.)
Anois tá an-dúil ag daoine sna hAlpa de bharr na sciála agus deis spaisteoireachta amuigh faoin aer a bheith acu.
Baile Hamaltan
Is baile suite i Comhairle Shiorrachd Lannraig a Deas, i ndeisceart láir na hAlban, é Baile Hamaltan. Fuarthas 48,546 duine ina gcónaí i mBaile Hamaltan le linn daonáireamh na bliana 2001.
Maurizio Cattelan
Is ealaíontóir Iodálach é Maurizio Cattelan (a rugadh ar 21 Meán Fómhair 1960) a dhéanann suiteáin hipir-réalaíocha. Leanann conspóid i gcónaí é. Tugtar bobaire air uaireanta, a dhéanann gníomh gríosaithe ó am go ham. clé|mion|Ghreamaigh Cattelan banana den bhalla le téip.
Comedian (2019),
Sa bhliain 2019, chruthaigh Cattelan píosa ealaíne bunaithe ar bhanana ... ghreamaigh sé banana den bhalla le téip. Comedian an t-ainm a thug sé ar an bpíosa ealaíne. Dhíol sé an phíosa ealaíne ar phraghas €120,000.
In 2019, chuir David Datuna físeán in airde ar an idirlíon inar ith sé an banana. Bhí banana nua curtha in airde. Is cosúil go gcuireann siad banana nua in airde gach trí lá ar aon nós.
Sa bhliain 2023, bhí Noh Huyn-soo ag tabhairt cuairte ar an Leeum Museum of Art, i Seoul, Chóiré. D’ith sé an banana ó Comedian. Chuir sé an craiceann ar ais ar an mballa faoin téip.
Giúdachas Leasaitheach
Is sainchreideamh mór Giúdach é an Giúdachas Leasaitheach, ar a dtugtar freisin an Giúdachas Liobrálach nó an Giúdachas Forásach, a leagann béim ar nádúr éabhlóideach an Ghiúdachais, ar fheabhas a ghnéithe eiticiúla i gcomparáid lena chuid deasghnátha, agus an creideamh i gcuardach leanúnach ar fhírinne agus ar an eolas, atá fite fuaite go dlúth le réasúnaíocht dhaonna agus gan a bheith teoranta don diafanacht ag Sliabh Shíonáí. Snáithe an-liobrálach den Ghiúdachas, bíonn béim níos lú ar urramú deasghnátha agus pearsanta, breathnaítear ar halakha (dlí Giúdach) mar neamhcheangailteach agus ar an nGiúdach aonair mar uathrialach, agus bíonn a lucht leanúna leathanaigeanta roimh thionchair sheachtracha agus luachanna forásacha.
Tá bunús an Ghiúdachais Leasaithigh le fáil sa Ghearmáin sa 19ú haois, áit ar chuir Raibí Abraham Geiger agus a chomhghleacaithe a phrionsabail luatha le chéile. Ó na 1970idí i leith, ghlac an ghluaiseacht le beartas cuimsitheachta agus inghlacthachta, ag tabhairt cuireadh don oiread agus is féidir páirt a ghlacadh ina pobail seachas cloí le soiléireacht dhian theoiriciúil. Aithnítear go láidir é le cláir oibre forásacha agus liobrálacha i dtéarmaí polaitiúla agus sóisialta, go príomha faoin rúibric thraidisiúnta Ghiúdach tikkun olam ("deisiú an domhain"). Is mana lárnach de chuid an Ghiúdachais Leasaithigh é Tikkun olam, agus tá gníomh dearfach a dhéanamh ar a shon féin ar cheann de na príomhbhealaí do lucht leanúna a gcuid cleamhnachta a chur in iúl. Tá an lárionad is suntasaí ag an ngluaiseacht inniu i Meiriceá Thuaidh.
Aodh Ó Ceallaigh
Ochtú rí is fiche Uí Mhaine agus cúigiú Ceann na Fine ba ea  Aodh Ó Ceallaigh  (bás 1134).
Cúlra
Maraon le roinnt ríthe Uí Mhaine eile den linn seo, is doiléir é réimeas Aodha. Dar le John O'Donovan, tá mearbhall staire ann, agus b'fhéidir gur tógadh ginealach amháin mar ríliosta.
Ní fios go cruinn a áit sna ginealaigh, rud a chuireann cíor thuathail na ríochta in úil tar éis réimis fhada na ríthe, Tadg Mór Ua Cellaigh (986-1014) agus a mhac, Concobar mac Taidg Ua Cellaigh (1014-1030). Glaoitear Aed mac maic Taidhg h-Úi Cellaig air, ach ní fios go cruinn cé hé an Tadhg atá i gceist.
Stádas Uí Mhaine
Faoina 1130í, bhí an ríocht faoi ghéillsine Toirdhealbhaigh Uí Chonchúir, rí na gConnacht.
Drosera rotundifolia
Cur síos
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bb/Rotundifolia_leaf_morphology.jpg/65px-Rotundifolia_leaf_morphology.jpg|clé|mion|201x201px| Duilleog rotundifolia Drosera ar eangach 0.1-orlach Tá duilleoga an drúchtín móna eagraithe i mbonnróiséad. Tacaíonn na peitíní fada caola, gruagacha, 1.3 go 5.0-ceintiméadar,  lanna fada cruinne 4 go 10 milliméadar. Tá dromchla uachtarach na linne clúdaithe go dlúth le ribí faireogacha dearga a thálann gumalacht greamaitheach.
Aodh Ó Ceallaigh
Stádas Uí Mhaine
Tharla Cath Chaille Cobhtaigh sa bhliain 1131, le linn réimeas Aodha. Insítear sna hannála:
Cogadh 1132
Sa bhliain 1132, tharla i Máenmaige, an chuid is sia siar den ríocht:
Drosera rotundifolia
Cur síos
Tá trastomhas de thart ar 3 go 5 ceintiméadar ag gnáthphlanda, agus tá bláthra 5 go 25-ceintiméadar ar airde. Fásann na bláthanna ar thaobh amháin de ghas caol maol a eascraíonn as lár róiséad na duille. Bán nó bándearg i ndath, táirgeann na bláthanna cúig-pheitil síolta 1.0-go-1.5-milliméadar, donnfhionn, caol, barrchaolaithe..
Teutates
mion|244x244px|Bun colúin ag léiriú Teutates.
Dia Ceilteach ba ea  Teutates  nó  Toutatis  adhartha sa Ghaill agus an Bhreatain. Ar bhonn sanasaíochta, meastar go forleathan gur chosantóir treibhe é.
Drosera rotundifolia
Cur síos
Sa gheimhreadh, táirgeann D. rotundifolia gnáthóg chun maireachtáil sna coinníollacha fuar. Is éard atá anseo ná bachlóg de dhuilleoga atá cuachta go docht ar leibhéal na talún.
Cairiaitid
deas|250px|thumb|Cairiaitid Piléardheilbh shnoite mná a úsáidtear mar cholún nó tacaíocht le tabhaléadan nó eilimint eile d'fhoirgnimh. Tagann an t-ainm ó mhná ó Karyæ a dhíoltaí mar sclábhaithe sa Ghréig ársa. Úsáidtear an téarma níos ginearálta ar aon cholún nó tacaíocht shnoite i bhfoirm dhaonna.
Aodh Ó Ceallaigh
Cogadh 1132
B'fhéidir é go raibh Aodh i láthair ag Abhaill Cheithearnaigh agus é ina ghéillsineach:
Bás
Fuair Aodh bás an bhliain chéanna is Muireadhach Ua Flaithbheartaigh, rí Mhaigh Sheola. Ní fios an raibh ceangal éigin idir bás na beirte: mar thoradh ruathar Uí Bhriain; aighneas comharbachta dispute; ní eile.
Allt nan Clach
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é Allt nan Clach.
Liopadaileap
Úsáidtear an t-ainm liopadaileap ar dhá speiceas éagsúla:
Shane Mac Dhuarcáin
Is iománaí ó Bhaile Átha Cliath é Shane Mac Dhuarcáin (Shane Durkin sa Bhéarla). Rugadh é ar an 1 Iúil 1987. Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Baile Buadáin Naomh Éanna.
Caladar Meadhanach
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é Caladar Meadhanach.
Llwytgoed
51.731°N, -3.4589°W
Baile i Rhondda Cynon Taf, an Bhreatain Bheag, is ea Llwytgoed, 34.1 km ó Caerdydd agus 231 ó Londain. Tá daonra 1,271 ann, agus tá 183 (14.4%) in ann Breatnais a labhairt.
Teach na dTeachtaí, 1707-1801 (Ríocht na Breataine Móire)
Ba é Teach na dTeachtaí teach íochtarach Pharlaimint na Breataine Móire idir 1707 agus 1801. Sa bhliain 1707, mar thoradh ar Achtanna an Aontais na bliana sin, tháinig sé in ionad Theach na dTeachtaí Shasana agus an tríú eastát de Pharlaimint na hAlban, mar cheann de na hathruithe is suntasaí a thug Aontas ríochtaí Shasana agus Albain isteach i Ríocht na Breataine Móire.
Forbraíodh oifig an Phríomh-Aire le linn an 18ú haois. Tháinig an coincheap go mbíonn rialtas i gcumhacht a fhad is a bhíonn tacaíocht na Parlaiminte fós aige chun cinn, as sin a d'eascair an chéad rún mímhuiníne riamh, nuair a theip ar rialtas an Tiarna North deireadh a chur le Réabhlóid Mheiriceá. Tháinig forbairt níos déanaí ar nóisean na linne seo nach bhfuil ach tacaíocht ó Theach na dTeachtaí riachtanach chun go mairfidh an rialtas. Mar an gcéanna, níor tháinig an nós go bhfuil an Príomh-Aire i gcónaí ina Chomhalta den Teach Íochtarach, seachas an Teach Uachtarach, go dtí an fichiú haois.
Bhí gnó an tí á rialú ag an Spéicéir tofa. Ba é ról oifigiúil an Spéicéir díospóireacht a mhodhnú, rialú a dhéanamh ar nós imeachta, torthaí na vótaí a fhógairt, agus a leithéidí. Chinn an Spéicéir cé a fhéadfaidh labhairt agus bhí na cumhachtaí aige chun smacht a chur ar chomhaltaí a bhriseann nósanna imeachta an tí. Is minic a léirigh an Spéicéir an comhlacht go pearsanta freisin, mar ghuth an comhlachta i gcásanna searmanais agus i gcásanna áirithe eile. Taifeadadh an teideal den chéad uair sa bhliain 1377 chun cur síos a dhéanamh ar ról Thomas de Hungerford i bParlaimint Shasana. De réir an ghnáis, is gnách go labhraítear le Spéicéir sa Pharlaimint mar Mister Speaker, más fear é, nó Madam Speaker, más bean í.
Sa bhliain 1801, méadaíodh an Teach chun Teach na dTeachtaí den Ríocht Aontaithe, mar thoradh ar Acht an Aontais 1800 a chomhcheangail an Bhreatain Mhór agus Ríocht na hÉireann isteach i Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann.
Míochaine
deas|250px|thumb|Míochaine Is éard is míochaine nó leigheas ann ná an eolaíocht a bhaineann le haire don cholainn agus don aigne, agus an freastal a thugann dochtúirí leighis. Is mór é a réimse, agus baineann líon mór saineolaíochtaí leis - na trí réimse is ginearálta ná máinliacht, míochaine chliniciúil agus taighde míochaine.
Is dochtúirí leighis iad dochtúirí teaghlaigh nó cleachtóirí ginearálta agus nó saineolaithe leighis nó comhairleoirí araon. Tugtar dochtúir teaghlaigh ar ghnáthdhochtúir a chleachtann an leigheas go ginearálta, de ghnáth ina sheomra freastail féin. Sa lá atá inniu ann, is minice dochtúirí a bheith i gcomhchleachtadh le dochtúirí eile i gclinic, ina bhfuil ar a laghad banaltra amháin, cléireach, agus áiseanna sa bhreis nach mbeadh ar chumas dhochtúra aonair a chur ar fáil.
Ar an taobh eile de, is féidir an leigheas a roinnt idir speisialtachtaí galair agus córais an choirp (m.sh. liacht bhan, leigheas análaithe, néareolaíocht, nó síciatracht), aois an othair (m.sh. péidiatraic (liacht leanbh) nó leigheas seanaoise), an bealach ina gcuirtear an leigheas i bhfeidhm (m.sh. máinliacht, raideolaíocht nó leigheas ginearálta), agus idir aire dhíreach, agus déanamh agus iniúchadh scrúdaithe, m.sh. paiteolaíocht agus raideolaíocht. Cnáimhseachas a thugtar ar dhochtúir a chleachtann aire ban torrach chomh maith le bainistíocht na breithe féin. Ina theannta sin, tá dochtúirí a chaitheann cuid mhaith dá gcuid ama le múinteoireacht, le taighde in eolaíocht shláinte, ag obair le roinn den rialtas nó ag plé le leigheas pobail.
Ina theannta sin uile, tá go leor cleachtóirí eile leighis nach dochtúirí leighis iad, ach a oibríonn leis an othar, go minic faoi choimirce an dochtúra leighis. M.sh., altra (banaltra an fhoirm bhaineann) a thugtar ar chleachtóir a dhéanann obair cosúil le piollaí agus instealltaí a thabhairt, cuidiú leis an lia le linn obráide, aire othair roimh agus i ndiaidh obráide, agus mórchuid an aire ginearálta le linn d'othair bheith in ospidéil.
Tá teiripeoirí eile, mar shampla, a chuidíonn le hothair; le neamhoird urlabhra (teiripe urlabhra agus éisteachta), le trioblóid gluaiseachta (fisiteiripe) agus a thugann radaíocht (radaiteiripe).
Denise O'Sullivan
Is imreoir sacair í Denise O'Sullivan (a rugadh ar 4 Feabhra 1994). Is as Corcaigh í. Is í an páiste is óige de naonúr. Imríonn sí i lár na páirce do Phoblacht na hÉireann agus do chlub Meiriceánach, North Carolina Courage.
Saol luath
Rugadh i gCorcaigh í agus d'fhás sí aníos i gCnoc na hAoine. D'fhoghlaim O'Sullivan sacar ar na sráideanna lena siblíní.
Alþingi
Naisc sheachtracha
Alþingi - Suíomh oifigiúil
Llys-faen
51.5395°N, -3.1743°W
Baile i Caerdydd, an Bhreatain Bheag, is ea Llys-faen, 6.6 km ó Caerdydd agus 211 ó Londain. Tá daonra 3,620 ann, agus tá 389 (10.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Ria
Raitíteach ó Mheiriceá Theas, cosúil le hostrais ach níos lú (suas le 1.5 m ar airde) le clúmh níos lú lonrachta is sciatháin níos mó. Áitríonn sé talamh oscailte le fásra fadghasach. Itheann sé plandaí, feithidí is veirteabraigh bheaga. In ann snámh.
Cairnitín
Comhdhúil cheimiceach, aimín a fhaightear ón aimíonaigéad riachtanach lísín. Gá le cairitín in ocsaídiú aigéad sailleach i gcealla mamacha chun feidhmiú mar cheimiceán idirmheánach in iompar na n-aigéad sailleach taobh istigh den chill. Measadh gur vitimín í tráth, ach anois ní ghlactar leis mar chomhábhar riachtanach sa chothú. De ghnáth forlíontar foirmlí do naíonáin le cairitín suas don leibhéal normálta i mbainne cíche.
Iolar steipeach
Is éan mór creiche é an t-iolar steipeach (Aquila nipalensis). Cosúil le gach iolar, is ball den fhine Accipitridae é. Is iolar crúbchlúmhach é, ball den fhofhine Aquilinae, mar gheall ar an gclúmh a chlúdaíonn a chosa. Measadh san am atá caite go raibh dlúthbhaint ag an speiceas seo le Aquila rapax agus déileáladh leis an dá fhoirm mar speiceas amháin. Roinneadh iad bunaithe ar dhifríochtaí soiléire sa mhoirfeolaíocht agus san anatamaíocht; Léiríonn dhá staidéar mhóilíneacha, gach ceann acu bunaithe ar líon an-bheag géinte, go bhfuil dhá speiceas ar leith ann, cé nach n-aontaíonn siad maidir le cé chomh dlúth atá an gaol eatarthu.
Iolar impiriúil
Is éan é an t-iolar impiriúil. Is baill d'fhine na Accipitridae é.
An Druim Dubh
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é an Druim Dubh.
Miley Cyrus
Is amhránaí agus ban-aisteoir Meiriceánach í Miley Cyrus a rugadh faoin ainm Destiny Hope Cyrus. Rugadh í ar an 23 Samhain, 1992 i Nashville, Tennessee.
Óige agus Disney
Thosaigh Miley ag aisteoireacht sa bhliain 2003 nuair a bhí sí aon bhliain déag d'aois​. Sa bhliain 2004, fuair Miley an príomhpairt sa chlár teilifíse ‘Hannah Montana’​. Bhí sí ag aisteoireacht lena hathair, Billy Rae, sa chlár. Bhog Miley, agus a clann go léir go Los Angeles, California. Tháinig an clár amach ar dtús i mí Márta 2006.
Eisíodh Hannah Montana: the movie'  sa bhliain 2009. Sa scannán seo, chan sí The Climb. Bhí an t-amhrán go hard sna cairteacha. Rugadh Destiny Hope Cyrus 23 Samhain, 1992, i Franklin, Tennessee, do Leticia "Tish" Jean Cyrus (née Finley) agus amhránaí tíre Billy Ray Cyrus. Rugadh í le tachycardia supraventricular, riocht is cúis le ráta croí neamhghnácha scíthe. Chuir a hainm breithe, Destiny Hope, in iúl go gcreideann a tuismitheoirí go ndéanfadh sí rudaí iontacha. Thug a tuismitheoirí an leasainm "Smiley" uirthi, rud a ghiorrú siad ina dhiaidh sin go "Miley", mar gheall ar aoibh sí go minic agus í ina naíonán. In 2008, d'athraigh sí a hainm go dlíthiúil go Miley Ray Cyrus; tugann a lárainm ómós dá seanathair, an polaiteoir Daonlathach Ronald Ray Cyrus ar as Kentucky é. Rinne sí trialacha don tsraith theilifíse Disney Channel Hannah Montana nuair a bhí sí trí bliana déag d'aois. Rinne sí éisteachtaí le haghaidh ról chara is fearr an charachtair teidil, ach glaodh chun trialach í don phríomhról ina ionad sin. Fuair Miley an príomhpairt sa chlár teilifíse ‘Hannah Montana’. Ó 2006 go dtí 2011, bhí Miley Cyrus ina banríon teen ar an tsraith hit Disney Channel, Hannah Montana. Go geal agus go bog, lig Cyrus don seó cabhrú léi dul i ngleic le stardom an chultúir. Agus fiú agus í ina réalta sa seó, bhí sí i mbun gairme sa cheol.
Seán Mac Gafraidh (iománaí)
Is iománaí ó Bhaile Átha Cliath é Seán Mac Gafraidh (John McCaffrey sa Bhéarla). Rugadh é ar an 11 Meán Fómhair 1987. Imríonn sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Sáirséalaigh Leamhcáin.
Boggart (taibhse)
Is cineál púca é boggart, focal coitianta sa chaint i dtuaisceart Shasana. Tá an focal le feiceáil i logainm neacha (mar shampla Boggart Hole Clough, atá cóngarach do Mhanchain).
Miley Cyrus
Scannal
D’athraigh Miley a híomhá nuair chan sí an t-amhrán ‘Can’t be tamed’​. Bhí sí sáite sa scannal ar VMA’s sa bhliain 2013 nuair a chan sí an t-amhrán le Robin Thicke.​ Bhear sí a cuid gruaige​. Chomh maith, chan sí an t-amhrán conspóideach ‘Wrecking Ball’ ar 9ú lá de mhí Mhéan Fómhair.Tá seacht n-albam stiúideo, trí albam bheo, ceithre dhráma leathnaithe agus 37 singil eisithe ag an amhránaí Meiriceánach Miley Cyrus. Ar a dtugtar an "Teen Queen" bunaidh go coitianta, tá 55 milliún singil agus 20 milliún albam díolta ag Cyrus ar fud an domhain. ​
Anois
Tháinig sí ar ais le Liam Hemsworth go luath i 2016​. Fógraíodh freisin go raibh sí ag dul ina moltóir sa chlár teilifíse The Voice i Meiriceá. ​D’fhógair sí go bhfuil sí agus Liam Hemsworth geallta i nDeireadh Fómhair​ 2017. D’eisigh sí an amhrán, ‘Malibu’ sa bhliain 2017​. Tá ‘Malibu’ ina hamhrán luaidhe ar a halbam atá le teacht​.i mí Lúnasa 2010 bhris Liam agus Miley suas toisc nach raibh siad i gceist dá chéile. Tá Cody Simpson dátaithe aici ó mhí Dheireadh Fómhair 2019 ach tháinig deireadh léi i mí Lúnasa 2020. Tá sí ag dul le Maxx Morando faoi láthair.
Boggart (taibhse)
Is léir gur chuala roinnt údar an focal – C.S. Lewis, mar shampla, mar is droch-chréatúir iad na boggarts ina leabhar The Chronicles of Narnia agus tá siad sa tsraith leabhar Harry Potter le J.K. Rowling fosta, mar “the shape shifters”.
Miley Cyrus
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 60 gradam buaite ag Cyrus. Tá 167 ainmniúchán faighte aici.
Megan Campbell
Is imreoir sacar í Megan Campbell. (a rugadh ar 28 Meitheamh 1993)
Llysfaen
53.282°N, -3.6595°W
Baile i Conwy, an Bhreatain Bheag, is ea Llysfaen, 203 km ó Caerdydd agus 310 ó Londain. Tá daonra 2,621 ann, agus tá 552 (21.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Eve Badana
Is imreoir sacair í Eve Badana. Rugadh í ar an 9 Iúil 1993. D'imir Eve do Cathair Chorcaí agus í ag freastal ar Choláiste na hOllscoile, Corcaigh. D'imir Eve le foireann náisiúnta Cheanada faoi-17 ag Corn Domhanda na mBan FIFA faoi-17 in 2010, ach bheartaigh sí chun imirt d'fhoireann náisiúnta na hÉireann ag an leibhéal sinsearach. Bhuaigh sí a céad chaipín d'Éirinn i Feabhra 2012.
Saol a hóige
Is as Contae Thír Eoghain, Tuaisceart Éireann, máthair Badana, agus chuaigh sí ar imirce go Ontario tar éis di staidéar a dhéanamh i mBéal Feirste. Bhuail sí le hathair Badana, arb as na hOileáin Filipíneacha dó, ansin. Tá deartháir amháin agus deirfiúr amháin aici.
Gairm phroifisiúnta
Bhí Badana ina captaen ar a foireann áitiúil Unionville Milliken SC, ansin chuaigh sí isteach i Toronto Lady Lynx, áit a raibh sí ainmnithe freisin mar chaptaen. Chabhraigh sí leis an bhfoireann faoi-20 cáiliú le haghaidh cluichí ceannais Super Y-League in 2010. In 2011, fuair sí scoláireacht ó Ollscoil Drexel sna Stáit Aontaithe.
Cac
thumb|Díreach mar a chacfadh an t-[[asal é]]
Sa Nua-Ghaeilge is ionann cac, nach mór, agus na haidiachtaí crap, shit ‘gan aon mhaith’ sa Bhéarla (faecas go foirmeálta).
Deagh Mhonadh
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é Deagh Mhonadh.
Cac
Maslaí
mion|[[Séamas II agus VII|Shéamas II]] Ghlaoití ' Séamas an Chaca a chaill Éire' ar Shéamas II a chaill Cath na Bóinne, leasainm agus masla sa traidisiún Gaelach.
Logainmneacha
Uaireanta bhraitheadh muintir na háite go raibh na logainm neacha seo mídheas, gur leasadar an t-ainm (cf. an logainm Béarla Leperstown a hathraíodh go Leopardstown): sampla cáiliúil is ea bf Cnoc an Chaca “the hill of the excrement” i gContae Luimnigh, a d’aistrigh muintir na háite go Sugarhill le linn an athrú teangan go Béarla.
Tá sampla againn sa Ghaeilge féin, leis: de réir gach dealraimh ba é Log an Chaca “the hollow of the excrement” bunfhoirm an logainm athmhínithe bf Log an Chatha “the hollow of the battle” i gCo. Shligigh.
Eaglais a' Bhaile Úir
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar í Eaglais a' Bhaile Úir.
19 Eanáir
Is é an 19 Eanáir an 19ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 346 lá fágtha sa bhliain nó 347 i mbliain bhisigh.
Grand Prix 1977
Is liosta é seo de na heachtraí a tharla sa bhliain 1977 i leadóg ar an Grand Prix. Bhuaigh Guillermo Vilas na craobhacha is mó le 16, an airgead is mó le $635,000 agus na pointí is mó le 2,047 pointe. Ba é Björn Borg imreoir na bliana agus Tim Gullikson imreoir nua na bliana.
Claire O'Riordan
Is imreoir sacair í Claire O'Riordan. Rugadh Í ar an 12 lá de mhí Deireadh Fómhair 1994. Imríonn sí do Cheilteach Phríomhshraith Mhná na hAlban.Ba í O'Riordan a rinne ionadaíocht thar ceann Luimnigh ag leibhéal an chontae i gCLG agus sa chamógaíocht ar dtús.
Chuir sí tús lena gairm shinsearach ag 'Wexford Youths' i Sraithchomórtas Náisiúnta na mBan in Éirinn (WNL) áit ar chaith sí cúig bliana.Shínigh Claire conradh gairmiúil don taobh Gearmánach Frauen-Bundesliga MSV Duisburg i mí Iúil 2018.
Tar éis ceithre bliana sa Ghearmáin, shínigh O’Riordan do Celtic i Lúnasa 2022.Níor imir O’Riordan riamh d’Éirinn ag leibhéal na hóige, ach bhuaigh sí a chéad chaipín sinsear nuair a chaill an Ungáir 1-0 i gCorn na mBan sa Chipir 2016. Rinne sí ionadaíocht d’Éirinn le linn a bhfeachtas cáilíochta do Chorn Domhanda na mBan FIFA 2019.
Ducht tóracsach
An phríomhdhucht limfeach sa cholainn a thaoscann an cholainn ina hiomláine (ach amháin an taobh deas den cheann, den mhuineál is den tóracs, is an ghéag dheas uachtarach) isteach i gcumar na féithe cuingealaí inmheánaí is na féithe fo-chlabhaí. Iompraíonn sé, go príomha, limfe ina bhfuil saill ionsúite ón stéig isteach san imshruthú ginearálta fola.
Louise Quinn
Is imreoir sacair í Louise Quinn (a rugadh ar 17 Meitheamh 1990).
Igor Newerly
Scríbhneoir Polannach ab ea Igor Newerly (fíorainm: Igor Abramow, ainmneacha cleite eile: Igor Abramow-Newerly, Jerzy Abramow). Rugadh i Zwierzyniec i gceantar Hajnówka é ar an 24 Márta 1904 agus fuair sé bás i Vársá ar an 19 Deireadh Fómhair 1987.
Ba iad tuismitheoirí Igor Nikolay Abramov (nó Mikołaj Abramow, de réir litriú na Polainnise), oifigeach Rúiseach, agus Wiera Teresa Newerly, de bhunadh na Seice. Nuair a bhí Igor ina bhrín óg, bhain timpiste dó a d'fhág ar leathchos é go lá a bháis. D'fhreastail Igor óg ar mheánscoil i Simbirsk, an Rúis, agus rinne sé staidéar ar an dlí in Ollscoil Cíév san Úcráin agus ar an oideolaíocht in ollscoil phríobháideach, Wolna Wszechnica Polska, i Vársá.
Blianta a Óige
Sna blianta 1918-1921 bhí Igor óg ina bhall d'eagraíocht Chumannach na n-óg, ach thréig sé í agus rinne seisean agus cúpla cara leis iarracht a n-ógeagraíocht neamhspleách Dhaonlathach Shóisialta féin a bhunú, rud nár thaithin leis na húdaráis. Díbríodh go hOdessa é, ach in Odessa féin thosaigh sé ag priontáil agus ag craobhscaoileadh bileoga bolscaireachta. Príosúnaíodh é agus d'fhéach na húdaráis le hé a sheoladh go dtí an campa géibhinn in Oileáin Solovki i dtuaisceart na Rúise, ach d'éirigh leis éalú agus a bhealach a dhéanamh go dtí an Pholainn, áit ar chuir sé aithne ar ghluaiseacht na n-oideachasóirí forásacha agus ar a gceannaire, Janusz Korczak, agus é ag foghlaim oideachais i Vársá. Bhí sé ag scríobh do Mały Przegląd, iris na n-oideachasóirí forásacha, agus sa deireadh rinneadh príomheagarthóir de.
I nDiaidh an Chogaidh
Chrom sé ar an obair scríbhneoireachta, foilsitheoireachta agus oideachasóireachta arís. Thairis sin, nuair a shealbhaigh an Pholainn na meaisíní tionsclaíochta agus an t-infreastruchtúr a d'fhág na Gearmánaigh ina ndiaidh sna críocha in Oirthear na Gearmáine a bhí ag dul don Pholainn de thoradh an chogaidh, chaith Newerly seal ag measúnú na meaisíní clóbhualadóireachta a bhí ar fáil ansin. D'éirigh leis fosta teacht chun tarrthála do na mná agus na páistí Gearmánacha a raibh foréigean ag bagairt orthu i lámha na dtiarnaí nua.
Chuaigh Newerly i bPáirtí Sóisialach na Polainne (PPS) sa bhliain 1947. Nuair a chuaigh an páirtí seo agus Páirtí Lucht Oibre na Polainne (PPR) le chéile sa bhliain a bhí chugainn le Páirtí Aontaithe Lucht Oibre na Polainne (PZPR) a dhéanamh, d'fhan Newerly ina bhall den pháirtí nua go dtí an bhliain 1966. Idir an dá linn bhí sé sách dílis don chumhacht Chumannach: mar shampla sa bhliain 1964 shínigh sé scríbhinn agóide na scríbhneoirí Polannacha inar chuir siad in aghaidh Raidió na hEorpa Saoire (Radio Free Europe), stáisiún raidió Meiriceánach a bhí ag craoladh i München, An Ghearmáin, i dteangacha Oirthear na hEorpa. San am chéanna bhí Newerly ag éileamh feabhsuithe ar ioncam agus imthoscaí saoil na scríbhneoirí sa Pholainn agus ag lochtú na cinsireachta a bhí ag cur srianta róchúnga le saoirse na litríochta. Ní bhfuair sé freagra ar bith ar a chuid éileamh ó lucht na cumhachta, agus sa deireadh d'éirigh sé as an bPáirtí. Rinne sé iarrachtaí scríbhneoirí easaontacha agus easaontóirí polaitiúla eile a chosaint ar na seirbhísí rúnda. Mar shampla thug sé obair rúnaí do Jacek Kuroń - ar ndóigh ní raibh Kuroń ach ag tarraingt tuarastail, ní raibh de dhualgas air a dhath a dhéanamh ar a shon.
A Chuid Saothair
An chuid is mó de na leabhair a tháinig ó pheann Newerly tá blas na dírbheathaisnéise orthu. Sa bhliain 1960 d'fhoilsigh sé an t-úrscéal Leśne Morze - "Farraige na gCoillte" - a chaitheann súil ar shaol Polannaigh óig sa Mhanchúir i rith an Dara Cogadh Domhanda. Caithfidh an laoch fánaíocht a dhéanamh le teacht slán ó na Seapánaigh a bhfuil an ceantar forghafa acu, agus iad á rialú le lámh láidir. Téamaí tábhachtacha iad an fhánaíocht agus an saol faoi cheilt i leabhair eile Newerly chomh maith - ar nós Wzgórze Błękitnego Snu ("Cnoc na Brionglóidí Goirme"), úrscéal faoi shaol réabhlóidí a díbríodh ón bPolainn go dtí an tSibéir.
Ryan Ó Dubhuir
Is iar-iománaí ó Bhaile Átha Cliath é Ryan Ó Dubhuir (Ryan O'Dwyer sa Bhéarla). Rugadh é ar an 23 Iúil 1986. D'imir sé le haghaidh Baile Átha Cliath agus Cill Mochuda na Crócaigh.
Tadhg Ó Ceallaigh
Naoú rí is tríocha Rí Uí Mhaine agus séú Ceann na Fine ba ea  Tadhg Ó Ceallaigh  (fuadaithe 1145).
Tagairtí annál
Ní fheictear Tadhg agus Uí Mhaine ach go hannamh sna hannála, rud a chuireann le fios mion stádas na ríochta laistigh na Connachta. Seo a leanas roinnt tagairtí: