cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caisleán Bolingbroke
Is caisleán suite i Lincolnshire é Caisleán Bolingbroke.
Halloween II (Brooklyn Nine-Nine)
Craoladh an ceathrú heipeasóid, "Halloween II", den dara sraith Brooklyn Nine-Nine ar an 19 Deireadh Fómhair, 2014. Scríobh Prentice Penny an eipeasóid seo. D'fhéach 5.22 milliún duine ar an eipeasóid.
Caisleán Dunstanburgh
clé|250px|mion|Caisleán Dunstanburgh Is caisleán suite i Northumberland é Caisleán Dunstanburgh.
Grianchumhacht
Cumhacht a radaítear ó dhromchla na Gréine, a mbaintear sochar aisti ar Domhan ar bhealaí éagsúla chun téamh is cumhacht leictreach a ghiniúint. Is féidir painéil gréine (asúire miotalach dubh) a úsáid chun teas a bhaint as radaíocht na Gréine agus uisce nó aer i bpíobáin taobh thiar de a théamh is a dháileadh ar fud an tí. I réigiúin thirime, is féidir an teas seo a úsáid chun sáile a ghalú agus uisce úr a fháil trí chomhdhlúthú na gaile. Má dhéantar an ghrianradaíocht a fhócasú, is féidir uisce a ghalú agus an ghal a théamh go dtí teocht ard le dineamó gaile a thiomáint chun leictreachas a ghiniúint. Is féidir leictreachas a ghiniúint go díreach ón ngrianchumhacht le grianchealla fótavoltacha. Teorainn le héifeacht is áisiúlacht na grianchumhachta is ea nach mbíonn sí ar fáil ach nuair a bhíonn an Ghrian ag taitneamh. Mar sin féin, in an-chuid tíortha teo ní mór an teorannú é seo, agus is mór an acmhainn insaothraithe an ghrianchumhacht.
Grianghrafadóireacht iar-aga
Sraith grianghrafanna a thógtar le tréimhse rialta ama eatarthu, iad go léir ón ionad céanna, chun forbairt ábhair a thaifeadadh, cosúil le fás planda, cruthú scamaill, creimeadh miotail, nó sreabhadh tráchta. Nuair a theilgtear na frámaí leanúnacha i ndiaidh a chéile ar luas níos tapa ná ráta na grianghrafadóireachta, faightear léiriú deifrithe den phróiseas nádúrtha. Ar an dóigh seo a fheidhmíonn físcheamara.
1994 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1994.
The Mole (Brooklyn Nine-Nine)
Craoladh an cúigiú heipeasóid, "The Mole", den dara sraith Brooklyn Nine-Nine ar an 2 Samhain, 2014. Scríobh Laura McCreary an eipeasóid seo. D'fhéach 3.41 milliún duine ar an eipeasóid.
Grianchill
Feiste chun solas a athrú go díreach go dtí cumhacht leictreach, atá bunaithe ar an iarmhairt fhótaileictreach i gcomhchumair idir ábhair leathsheoltacha. I sileacan aonchriostalta, faightear éifeacht timpeall 14% (den ghrianchumhacht go dtí cumhacht leictreach), ach is costasach an t-ábhar seo. In ábhair eile, cosúil le hairsníd gearmáiniam agus sileacan dímhorfach, is lú an éifeacht ach is lú an bunchostas freisin. I gcill chiorclach sileacain, 10 cm ar trastomhas, gintear voltas aschuir 0.6 V agus cumhacht aschuir 0.4 W. Is féidir na cealla a cheangal i sraithcheangail is comhcheangail chun an voltas agus an chumhacht is mian a tháirgeadh. Tá grianchealla an-áisiúil chun cumhacht a sholáthar in áiteanna iargúlta: baoithe ar an bhfarraige agus satailítí amuigh sa spás, mar shampla.
Grianghrafadóireacht dhigiteach
Tá córais ar fáil anois chun íomhá dhaite a ionchur i ríomhaire agus an iliomad feidhmeanna is próiseas a chur i gcrích uirthi trí bhíthin bogearraí. Tiontaítear gach fo-ghné den phictiúr (picteilín) ina uimhir dhigiteach, agus an uimhir sin is a hionad nó a sheoladh sa phictiúir coimeádta sa chuimhne. Ina dhiaidh sin is féidir pictiúir a athcheapadh, pictiúir éagsúla a chumascadh (mar shampla, duine a shuíomh in aon chúlra is mian), seanphictiúir a cheartú is a fheabhsú, na dathanna a athrú, agus a lán eile ach cnaipí a bhualadh nó, ar a mhéid, bogearraí cuí a scríobh. Níl de theorainn leis na féidearthachtaí ach samhlaíocht an úsáideora. Is féidir torthaí na bpróiseas seo a thaispeáint ar mhonatóir daite, agus tá printéirí daite le fáil freisin chun na torthaí a sholáthar ar páipéar.
Lincoln Medieval Bishop's Palace
Is pálás suite i Lincolnshire é Lincoln Medieval Bishop's Palace.
Grianghrafadóireacht dhigiteach
Tagairtí
{{DEFAULTSORT:Grianghrafadoireacht dhigiteach
Oiriúnaigin
Ábhar a choimeádann nó a spreagann córais na colainne chun oiriúniú d'athruithe sa chomhshaol inmheánach is seachtrach. Braitheann sláinte is maireachtáil ar chothromaíocht fhiseolaíoch a chaomhnú, fiú i láthair fachtóirí naimhdeacha mar radaíocht, tocsainí is orgánach ionfhabhtaithe. Bhíodh luibheanna in úsáid chuige seo, ach an lá atá inniu ann, sainoiriúnaiginí féinrialaithe a bhíonn i gceist, go príomha don chóras imdhíonachta.
Alston, Cumbria
Is baile suite i gCumbria é Alston. Tá 1,128 duine ina gcónaí in Alston.
Eochaid Ailtleathan
I Miotaseolaíocht na nGael, Ardrí seanscéalach na hÉireann ab ea Eochaid Ailtleathan (Sean-Ghaeilge Eochu Ailtlethan) mac Ailill Caisfhiaclach.
De réir Leabhar Gabhála na hÉireann, tháinig sé i gcoróin tar éis dó a réamhtheachtaí, Adamair, a mharú. Bhí sé i réim ar feadh aon bhliain déag, sular mharaigh Fergus Fortamail é i rith catha.
Ambleside
Is baile suite i gCumbria é Ambleside. Tá 2,600 duine ina gcónaí in Ambleside.
Labraid Loingsech
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Labhraid Loingseach (Sean-Ghaeilge Labraid Loingsech) aitheanta chomh maith mar Labhraid Maon agus Labhraid Lorc mac Ailealla Áine mhic Laoghaire Lorc.
Meastar gur sinsear na Laigean é, a bhfuil cúige Laighean ainmnithe astu. Tá dán ríoraíoch ann deir go bhfuil sé "dia i measc déithe", a mholann gur shinseardhia na Laighean ab ea é tráth.
Óige
De réir na seanscéalta, maraíodh sheanathar Labraid, Lóegaire Lorc go fealltach ag a dheartháirse, Cobthach Cóel Breg. D'íoc Cobhthach duine éigin chun nimh a thabhairt do Ailill Áine, mac Laoghaire, a raibh riocht na Laighean tógtha aige, agus thug sé ar mac óg Ailella croíthe a athar agus a sheanathar a ithe, agus luch a shlogadh. Ina bhalbhán anois tar éis an tráma, aithníodh an buachaill mar Mhaon-Ollamh (Sean-Ghaeilge Móen Ollom). Níos faide anonn, buaileadh é ar a lorga i rith cluiche iománaíochta, agus scairt sé "Táim gortaithe!" As sin amach, glaodh Labraid (labhraíonn (sé)) air.
Adamair
I Miotaseolaíocht na nGael, Ardrí seanscéalach na hÉireann ab ea Adamair (Adammair, Adhamair, Amadir), son of Fer Corb. Fear chéile an bhandia ''Flidais na dTuath Dé Danann ab ea é.
Labraid Loingsech
Deoraíocht agus filleadh
Insítear i Leabhar Gabhála na hÉireann gur cuireadh Labraid ar deoraíocht thar lear. Sa Leabhar Laighneach, tá scéal próis ann ina insítear gur fhógair Cobhthach tionól ag Teamhair, agus d'fhiafraigh sé cé an té is féile in Éirinn. D'fhreagair a fhile Ferchertne, agus a chláirsí, Craiftine, ar an dtoirt "Labhraid". Dá bharr, chuir Cobhthach an triúr acu ar deoraíocht. Thug Scoriath, rí Fhir Morca na Mumhan, tearmann dóibh. Bhí iníon ag Scoriath darb ainm Moriath, a thit i ngrá le Labhraid, ach bhíodh a máthair ina codladh agus súil amháin ar oscailt. Chan Craiftine fonn codlata ar a chláirseach chun í a mhealladh, agus chaith Labhraid Moriathann oíche le Moriath. Nuair a dheisigh a máthair, ba léir sí céard a tharla, d'admhaigh Labhraid, agus phós an lánúin. Tríocha bliain níos déanaí, le cabhair airm Scoriatha agus cláirseach Chraiftine, tháinig sé ar ais go hÉirinn, rinne sé suíocháin le Cobthach agus bronnadh Cúige Laighean air. .
Insíonn Seathrún Céitinn scéal eile. Tar éis tamaill caite le Scoriath i Mumhain, chuaigh Labraid go dtí an mhór-roinn. Bhain sé clú agus cáil amach mar cheannaire cosantóirí Rí na Francach, a raibh gaol aige le seanmháthair Labhraidhe, Cessair Chrothach (iníon rí na Francach, de réir an Leabhar Gabhála). Nuair a tháinig sí art eolas a mhórbheart, thit Moriath iníon Scoriatha, i ngrá leis i bhfad uaithi. Scríobh sí fonn grá dó, agus chuir sí Craiftine chun na Gaille, chun é a chanadh dó. Bhí Labhraid thar a bheith sásta leis an amhrán, agus shocraigh sé filleadh ar ais go hÉirinn agus a thailte a ath-fháil. D'fheistigh rí na Fraince é le cabhlach long agus 2,200 fear.
Cogadh agus síocháin
Níor mhair an síocháin idir Labhraid agus Cobhthach. Insítear sa Leabhar Gabhála gur tharla cogadh eatarthu. Sa leagan sa Leabhar Laighneach, thug Labraid cuireadh do Cobhthach, i dteannta le tríocha rí na hÉireann, cuairt a thabhairt air. Thóg sé ar feadh bliana teach iarainn ag Dinn Rí chun iad a fháiltiú. Dhiúltaigh Cobhthach dul isteach sa teach,  mura rachadh máthair agus crosán Labhraí os a chomhar. Chuaigh siad. Chuir Labraid bia agus leann ar an mbord dá aíonna, ach dhún sé an teach le slabhraí, agus le cead is caoga boilg, dóigh sé an teach chun talaimh. D'éag sa tine Cobhthach agus seacht gcéad dá ghaiscí of his men, i dteannta le máthair agus crosán Labhraidhe. Bhí a mháthair sásta bás a fháil ar son onóir a mhic; agus gealladh don chrosán go shaorfaí a theaghlach.
Cluasa capaill Labhraid
Insítear scéal, amhail scéal rí na Gréige, Midas, go raibh cluasa capaill ag Labraid, rud gur bhreá leis a choinnigh faoi rún. Toghadh bearbóir ar crannchur uair sa bhliain chun a chuid gruaige a bhearradh, agus cuireadh chun báis é ar an dtoirt. Chuala baintreach tráth go raibh a haonmhac tofa mar bhearbóir, agus d'impigh sí ar an rí gan é a mharú. Thoiligh sé, fad is go gcoinní an bearbóir an rún. Bhí eire an rún chomh trom sin ámh gur éirigh an bearbóir tinn. Thug draoi comhairle dó dul go crosaire, agus a rún a insint don chéad chrann a bhfaca sé; mhaolódh a eire, agus thiocfadh feabhas air. D'inis sé an rún do chrann mór sailí. Ar ball beag ina dhiaidh sin, bhris Craiftine a chláirseach, agus rinne sé ceann nua le hadhmad an chrainn úd. Pé uair a sheinneadh sé í, chanadh an chláirseach "Tá cluasa capaill ag Labraid Lorc". D'inis Labraid a rún, agus rinne sé aithrí i ngach bearbóir a chuir sé chun báis.
Achar ama
Bhí sé í réim ar feadh a deich, naoi déag nó tríocha bliain, ah braith ar fhoinse, agus bhain sé díoltas amach ar pháistí Chobhthaigh, sular mharaigh Meilge Molbthach'' mac Chobhthaigh é.
Soiscéil Lindisfarne
deas|250px|thumb|Soiscéil Lindisfarne Is soiscéil déanta i Lindisfarne, Northumberland iad Soiscéil Lindisfarne.
Trasghéineach
Aidiacht chun cur síos ar orgánach saorga ina bhfuil cóipeanna breise DNA ón ngné chéanna nó DNA coimhthíoch ó ghné eile neamhghaolta. Déantar a leithéid sa tsaotharlann trí DNA a chur isteach i siogóit nó cealla ar bhealaí éagsúla, agus ansin ligean dóibh forbairt go normálta. Is plandaí trasghéineacha iad barra a mionathraíodh go géiniteach. Na muca a forbraíodh i gcomhair trasphlandú croí do dhaoine, is trasghéineach iad maidir le próitéiní daonna ar leith.
Labraid Loingsech
Sanasaíocht
Bhí aitheanta ar a lucht leanúna mar Laighin as na claimhte leathana liathghorma iarainn a bhí acu, darbh ainm láigen as Sean-Ghaeilge.
Rinne T. F. O'Rahilly iarracht an mearbhall a bhí ar áit deoraíocht Labhraidhe a mhíniú. Mhol sé gur thruailliú de Armorica i n-iardheisceart na Fraince ab ea an t-ainm Fir Morca, dream na Mumhan sa Leabhar Laighneach.
Grianghrafadóireacht leictreonach
Nochtadh pictiúir i gceamara a dhéanann taifead ar chuimhne soladstaide. Bíonn an chuimhne in ann níos mó ná 100 pictiúr a stóráil, agus an pictiúr le feiceáil ar fhís-scáileán ar an toirt, ionas gur féidir cinneadh a dhéanamh é a stóráil nó a bhaint. Is féidir pictiúir a aistriú ón gcuimhne sa cheamara go dtí ríomhairí is a phróiseáil a thuilleadh ansin, agus a sheachadadh thar an Idirlíon mar ríomhphost freisin.
Óipiam
mion|deas|Síol an chodlaidín Is éard is óipiam ann (Laidin: Lachryma papaveris) ná úsc triomaithe as síolchochaill ghlasa an chodlaidín. Bíonn alcalóidigh thámhshuanacha éagsúla san úsc, ina measc moirfín.
In úsáid chomh fada siar leis na Bablónaigh, na hÉigiptigh, na Gréagaigh is na Rómhánaigh chun pianta a mhaolú, agus scíth is codladh a chur ar dhaoine. Frithbhuinneach freisin.
Grianghrafadóireacht Schlieren
Bealach chun íomhá fhótagrafach a dhéanamh d'athruithe dlúis i leacht thrédhearcach. Braitheann sí ar athraonta an tsolais ionsaithigh de bharr na ndifríochtaí dlúis sa leacht. Baintear feidhm as, mar shampla, in anailísiú turgnamh tolláin gaoithe chun na patrúin sreibhe is brú a léiriú timpeall an réada sa tollán.
Aspatria
Is baile suite i gCumbria é Aspatria. Tá 2,718 duine ina gcónaí in Aspatria.
Appleby-in-Westmorland
Is baile suite i gCumbria é Appleby-in-Westmorland. Tá 2,862 duine ina gcónaí in Appleby-in-Westmorland.
Aston Hall
Is teach mór suite i Midlands Thiar é Aston Hall.
Aughertree
Is baile suite i gCumbria é Aughertree.
Oiriúnú (bitheolaíocht)
Úsáidtear an téarma céanna do thoradh na bpróiseas seo, is é sin aon airí struchtúrtha, iompair nó fiseolaíoch a fheabhsaíonn a bhuaineadas is/nó a rath atáirgthe.
Barr Beacon
Is cnoc i Sasana é Barr Beacon, atá suite i Midlands Thiar.
Trasnaíocht bhreac
Teicníocht a úsáidtear i réalteolaíocht optúil is infridhearg chun íomhánna ardghéire a tháirgeadh. Déanann sí an-chuid nochtaí gearra a phróiseáil ar bhealach a bhaineann amach iarmhairtí mionghluaiseachtaí neamhrialta (glioscarnach) de bharr suaiteachta san atmaisféar.
Deoitéiriam
deas|250px|thumb|Deoitéiriam Iseatóp trom hidrigine ina bhfuil prótón is neodrón sa núicléas (mar mhalairt ar phrótón amháin, mar atá sa bhunhidrigin). Úsáidtear D nó 2H mar shiombail dó. Is deoitéiriam 0.015% den hidrigin nádúrtha. Tugtar uisce trom ar uisce atá déanta as (D2O), le dlús 1.1 g cm-3, agus úsáidtear é seo in imoibreoirí núicléacha áirithe. Tábhachtach i gcomhleá núicléach freisin.
Déphol
mion|VFPt Scaradh luchtanna atá i gceist le déphol. Bíonn déphol ag móilín dé-adamhach nuair a bhíonn leictridhiúltachtaí difriúla ag an dá adamh, agus lucht glan diúltach ag an adamh is leictreadhiúltaí.
I móilíní iladamhacha, suimíonn na déphoil mar veicteoirí, ionas go mbíonn déphol glan ag an móilín cam, H2O, ach nach mbíonn ag an móilín líneach, CO2 (O=C=O).
Ascaill Ríoga, Béal Feirste
Sráid i mBéal Feirste, Tuaisceart Éireann, is ea an Ascaill Ríoga, nó Royal Avenue go hoifigiúil. Tá sí suite i gCeantar na hArdeaglaise i gceartlár na cathrach. Príomhshráid siopadóireachta atá inti ó bunaíodh í sa bhliain 1881. Bhíodh an Grand Central Hotel, an t-óstán is mó clú i mBéal Feirste, suite insan Ascaill Ríoga. Sa bhliain 1893 a tógadh é, agus baineadh úsáid as é mar bheairic de chuid Arm na Breataine Móire ón bhliain 1972 go dtí na luath-1980idí. Leagadh é agus tógadh cuid de Westfield CastleCourt, coimpléacs siopadóireachta, ina áit faoi dheireadh na 80idí.
Trasghnéasach
thumb|mion|Mná trasghnéasacha Duine a d'athraigh a (h)iompar, a c(h)uma fhisiciúil, is a c(h)olainn (trí mháinliacht, nó hormóin a ionghabháil) chuig na tréithe sin a bhaineann leis an ngnéas eile. Foirm athrú inscne is ea an t-athrú seo, a dhéanann duine le hanatamaíocht normálta a thuigeann go bhfuil sé/sí normálta go fisiciúil, ach ar mian leis/léi athrú don ghnéas eile.
Cheap Magnus Hirschfeld an focal transsexualismus sa Ghearmáinis in 1923 (agus David Oliver Cauldwell transsexual i mBéarla in 1949).
Bhí an céad obráid trasghnéasach in 1930 sa Ghearmáin, le Magnus Hirschfeld i mbun.
Is iad Lili Elbe, Christine Jorgensen, Lou Sullivan, Sandy Stone, Patrick Califia, Susan Stryker, Kate Bornstein, S. Bear Bergman, Buck Angel, Janet Mock, Laverne Cox, Caitlyn Jenner, agus Jonathan Rachel Clynch daoine trasghnéasach cáiliúla
clé|mion|Fear trasghnéasach Géarmanach
Grianghrafadóireacht dhaite
mion|„Stillleben“.  Joly-Rasterplatte Format 95 mm×142 mm (1898) Atáirgeadh fótagrafach dathanna ó chlaonchló a thaifeadann na comhchodanna dearga, glasa is gorma den radharc ina gceann is ina gceann. Cruthaítear dearbhchló trí shuimiú (na híomhánna comhfhreagracha a theilgean, forluite ina ndathanna cuí) nó dealú (clóbhuailte i ndathanna comhlántacha, cian, maigeanta is buí).
Bhí ceamaraí a nocht 3 phláta ag an am céanna, trí scagairí dathanna is priosmaí léas-scoilte nó scátháin, á ndéanamh ó na 1880idí, agus clónna dealaithe tríd an bpróiseas carbro nó lí-aistriú. Ba chéim mhór ar aghaidh an tríphaca iomlánaithe, a rinne taifeadadh ar 3 chiseal fótagrafach difriúil ar comhbhonn agus a réaladh le cúplóirí dathanna.
Comhlacht Kodak a thug isteach an chéad cheann, Kodachrome, i 1935, agus thug Agfa ceann eile isteach i 1939. I 1949 thug Kodak ceann feabhsaithe isteach, Ektacolor, le mascoibreán sna claoneibleachtaí, rud a d'fheabhsaigh cáilíocht na ndathanna go mór sna clónna deireanacha. I dtríphacaí nua-aoiseacha, bíonn dhá nó 3 chumhdach difriúil ar gach ciseal dathíogair, rud a thugann íogaireacht ard le taifeach mín.
Comhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid
right|thumb|230px|Cruach na Beinne Is é ceantar chomhairle Earra-Ghàidheal agus Bhòid, an chéad áit in Albain inar lonnaigh na Gaeil. D'fhás an choilíneacht seo gur cuireadh ríocht ar bun: Dál Riata. Tá a lán láithreán stairiúil ann, mar shampla ag Dún Athad.
Cuimsíonn Earra-Ghàidheal, Earra-Ghàidheal Meadhanach, Latharn, na leithinisí Cinn Tìre agus Cómhghall, agus na hoileáin (Íle, Diúra, Colbhasa, Muile, Giogha).
Is iad na bailte is mó ann ná; an t-Óban, Inbhir Aora, Ceann Loch Gilb, agus Ceann Loch Chille Chiaráin.
Trasfhoirmeoir
mion|150px|Trasfhoirmeoir dáileacháin ar chuaille Séard atá i gceist le trasfhoirmeoir nó claochladán ná gléas leictreach a aistríonn fuinneamh idir dhá chiorcad nó níos mó trí mheán ionduchtú leictreamaighnéadach.
Gléas fíorthábhachtach i gcórais srutha ailtéarnaigh (SA) is ea trasfhoirmeoir. Nuair a shreabhann sruth ailtéarnach i gcorna, gintear réimse ailtéarnach maighnéadach i dtimpeallacht an chorna sin. Má chuirtear corna eile sa timpeallacht, tagann an dara corna faoi thionchar an réimse athraithigh, agus ionduchtaítear voltas ann. Is féidir an ceangal idir an voltas V1 a chuirtear i bhfeidhm ar an gcéad chorna (an corna príomhúil) le n1 imchastaí is an voltas V2 a ionduchtaítear sa dara corna (an corna tánaisteach) le n2 imchastaí a scríobh mar V1/V2 = n1/n2. Cóimheas na n-imchastaí is ea an cóimheas n1/n2. Trasfhoirmeoir atá sa chóras seo. De ghnáth méadaítear an réimse a thrasnaíonn an corna tánaisteach le croíleacán bogiarainn a chur i gcroílár an dá chorna. Cuimsíonn an croíleacán seo formhór an fhloisc mhaighnéadaigh a ghineann an corna príomhúil, agus stiúrann tríd an gcorna tánaisteach é. Nuair is mó n2 ná n1, is mó V2 ná V1 agus tugtar trasfhoirmeoir uaschéimneach air. Is trasfhoirmeoir íoschéimneach é nuair is lú n2 ná n1 agus is lú V2 ná V1. Bíonn an sruth sa chiorcad tánaisteach níos lú ná an príomhshruth nuair is trasfhoirmeoir uaschéimneach atá i gceist. Is tábhachtach an toradh seo nuair a bhíonn an custaiméir i bhfad ón ngineadóir. De bhrí gur fada an cúrsa, tarlaionn ídiú cumhachta i bhfriotaíocht na sreinge tarchurtha agus méadaíonn an t-ídiú seo de réir cearnú an tsrutha thánaistigh. Má laghdaítear an sruth, is mór an choigilt cumhachta dá bharr. Mar sin, is gnách do sholáthróirí leictreachais an chumhacht a tharchur ar ardvoltas — ar ardteannas, mar a deirtear — agus mar sin le sruth íseal. Gar don dineamó gineadóra, baintear úsáid as trasfhoirmeoir uaschéimneach chun an voltas a ardú go luach ard mar 11 kV nó fiú 220 kV. Tarchuirtear an chumhacht ar feadh na sreinge fada go dtí an custaiméar ar ardvoltas agus le luach íseal srutha. Ansin, gar d'áitreabh an chustaiméara, laghdaítear an voltas le trasfhoirmeoir íoschéimneach, roimh an gcumhacht a sholáthar ag 220 V.
Oistéairtríteas
Creimeadh an ailt, a tharlaíonn den chuid is mó i ndaoine atá os cionn 50 bliain d'aois. Bíonn suas le 80% de na daoine seo buailte leis. Sa ghnáthalt, bealaítear gluaisne le sreabhán sionóibhiach, a dhéantar sna fíocháin loingeánacha ag cinn na gcnámh. Sa ghalar seo meathann an loingeán, teipeann an sreabhán sionóibhiach, agus tagann aon ghluaisne le bheith an-teoranta an-phianmhar. Is iad na hailt — ailt na glúine, an chromáin is an chnámh droma — a iompraíonn an t-ualach is mó, is mó a chráitear le hoistéairtríteas, agus is éislinní daoine a dhéanann an-chuid oibre déine leis seo ná éinne eile. Is féidir ailt shaorga a ionchlannú go rathúil sa chromán is an ghlúin.
Fergus Fortamail
I Miotaseolaíocht na nGael, Ardrí seanscéalach na hÉireann ab ea Fearghas Fortúil (Sean-Ghaeilge Fergus Fortamail) mac Bresal Brecc mac Óengus Ollom mac Ailill Bracan mac Labraid Loingsech.
Tháinig sé i gcoróin tar éis dó a réamhtheachtaí, Eochaid Ailtlethan, a mharú i rith catha. Bhí sé i réim ar feadh a haon déag, a dó déag nó dhá bhliain déag go leith, sular mharaigh Óengus Tuirmech Temrach mac Eochada é i mbun catha ag Teamhair.
Conall Collamrach
I Miotaseolaíocht na nGael, Ardrí seanscéalach na hÉireann ba ea Conall Collamhrach (Sean-Ghaeilge Conall Collamrach) mac Eterscél Temrach mac Eochaid Ailtlethan.
Tháinig sé i gcoróin tar éis bás a uncail Óengus Tuirmech Temrach. Bhí sé i réim ar feadh cúig bliana sular mharaigh Nia Segamain é.
Trasnamhéadar
Feiste atá bunaithe ar mhonatóiriú an phatrún trasnaíochta a dhéanann dhá léas thonnacha solais as foinse solais amháin. Má tharlaíonn athruithe i léas amháin, mar shampla ag taisteal trí ghás ar leith, tarlaíonn athruithe sa phatrún trasnaíochta. Baintear feidhm as an bhfeiniméan seo i staidéar sreabhadh gás, tolláin gaoithe, is plasmafhisic. Is saghas trasnamhéadair an léasarghíreascóp fáinne. Tá brathadóirí tonn imtharraingthe ann atá bunaithe ar thrasnamhéadair atá in ann díláithrithe chomh beag le 10 -18 m a thomhas. Sna radaiteileascóip eagair, is féidir na comharthaí a ghlactar ó na miasa glactha a chur le chéile ar mhodh trasnaíochta is an taifeach a fheabhsú go mór.
Oistéamalaice
Neamhord meitibileachta sna cnámha de bharr uireasa vitimín D. Cailleann siad mianraí, go príomha cailciam, agus éiríonn bog sobhriste. I ndaoine óga moillítear fás, agus tugtar raicíteas ar an riocht. I ndaoine fásta tarlaíonn bristí beaga ag pointí struis, go mór mór sa pheilbheas cnámhach. Bíonn pianta cnámh is matán an-choitianta ag na hothair.
Déréim
Rámhlong, Gréagach nó Rómhánach de ghnáth, tiomáinte ag dhá shraith maidí rámha, rámhaithe ag sclábhaithe nó coirpigh. Bhíodh sí feistithe le seol cearnach, le húsáid nuair a bheadh an ghaoth fábhrach.
Grianscagaire
Úsáid bac-ungtha chun treá gathanna ultraivialaite don chraiceann a laghdú. Bíonn ábhair éagsúla in úsáid chuige: aigéad paraimínibeansóch agus sinc, mar shampla.
Clent Hills
Is cnoc i Sasana é Clent Hills, atá suite i Midlands Thiar.
Trasnaíocht
Feiniméan a tharlaíonn san fhisic nuair a théann dhá thonn den mhinicíocht chéanna, nó minicíochtaí an-ghar dá chéile, trí phointe ag an am céanna. Forshuíonn an dá thonn ar a chéile, agus is ionann a dtarlaíonn is suimiú an dá thonn ag gach meandar. Braitheann an patrún trasnaíochta ar phais choibhneasta na dtonnta. Iarmhairtí trasnaíochta is ea béimeanna san fhuaim agus díraonadh san fhuaim is an solas. Chun trasnaíocht a bhrath le solas, is gá solas ar dhath amháin (tonnfhad amháin) ó fhoinse amháin a chur trí dhá scoiltín chomhthreomhara i mbac teimhneach, agus an dá chuid a thagann trí na scoiltíní a chaitheamh ar scáileán. Feictear frainsí comhthreomhara dorcha is geala ar an scáileán, ag léiriú trasnaíochta cuidithí (frainse geal) mar a mbíonn an dá thonn ón dá scoiltín i bpas le chéile, agus trasnaíocht mhillteach (frainsí dorcha) mar a mbíonn an dá thonn leath-thonnfhad as comhphas. Rinne an fisiceoir Sasanach Thomas Young an turgnamh seo den chéad uair i 1801, léiriú cumasach ar nádúr tonnach an tsolais.
Council House, Birmingham
Is ceanncheathrú an Birmingham City Council suite i Midlands Thiar é Council House.
1996 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1996.
Birmingham Músaem agus gailearaí ealaíne
clé|250px|mion|Birmingham músaem agus gailearaí ealaíne Is músaem agus gailearaí ealaíne suite i Midlands Thiar é Birmingham músaem agus gailearaí ealaíne.
Grianghrafadóireacht steiréascópach
Scannáin thríthoiseacha (3-D), taifeadadh is taispeáint díseanna íomhánna chun dealramh soladachta is doimhneachta san íomhá a thabhairt don fhéachadóir. Sa bhunchóras a saothraíodh den chéad uair i 1845, déantar grianghraf den radharc le dhá cheamara agus na lionsaí 65 mm ó chéile (an gnáthfhad idir súile duine), agus breathnaítear ar na híomhánna trí ghaireas nach ligeann do gach leathshúil ach féachaint ar an taifead ón gceamara cuí. Táirgeann ceamara délionsach péire tréshoilseán daite, agus is féidir iad a thaispeáint do lucht féachana le dhá theilgeoir, scagaire polarúcháin ag gach ceann is iad suite ag dronuillinn óna chéile. Forshuitear an dá íomhá ar a chéile ar scáileán miotalaithe, agus caitheann an lucht féachana spéaclaí le lionsaí polarúcháin den déanamh céanna, ionas go bhfeiceann gach leathshúil an íomhá chuí. Mar an gcéanna a fheidhmíonn an chineamatagrafaíocht 3-D, ach gur íomhánna reatha a bhíonn i gceist. Tá modhanna atá bunaithe ar holagrafaíocht á saothrú chun íomhánna fosaithe is reatha a thaifeadadh, agus is tábhachtach iad i bhfeidhmeanna eolaíochta is teicniúla.
Grianrú
mion Is éard is grianrú ann ná an oiread de radaíocht na Gréine (idir dhíreach is réscaipthe) a shroicheann an Domhan. Braitheann sé ar an domhanleithead agus an séasúr.
Réasúnta ard gar don mheánchiorcal, agus ag na Moil le linn an tsamhraidh Mholaigh (ach sa gheimhreadh Molach, bíonn sé nialasach). Tugtar an griantairiseach ar an oiread den radaíocht a shroicheann barr an atmaisféir.
Cailltear 53% den ghriantairiseach san atmaisféar, trí scaipeadh, ionsú is frithchaitheamh, sula sroicheann an ghrianradaíocht dromchla an Domhain.
Folklore (físchluiche)
Is cluiche ríomhaire PlayStation 3 é Folklore, a eisíodh sa bhliain 2007. Is iad Keats agus Ellen na príomhcharactair sa chluiche. In Éirinn atá an scéal suite, i mbaile Dúlainn i gContae an Chláir agus nuair a bhí Ellen agus Keats ansin, chuaigh siad isteach sa domhan thíos. Tá go leor ainmhithe draíochtúil ansin, mar shampla: an Púca, an tsíog, an kilmoulis, an cait sidhe, an bhean sí, an ogma, an barghest, an gruagach, an bugaboo, an henky, an imp agus an boobrie.
Oistéapóróis
Tanú is lagú na gcnámh mar thoradh ar chailliúint ábhair as an gcnámh. Feictear ar íomhá X-ghathach í mar laghdú i ndéine na gcnámh. Coitianta go leor i seanmhná, agus baineann sí le laghdú i leibhéal na ngnéashormón. Bíonn staidiúir chromtha ag na mná seo mar go dtugann na veirteabraí uathu, agus claonadh go dtarlaíonn bristí dóibh, sna cromáin go háirithe. Is féidir í a sheachaint i mná sa sos míostraithe le teiripe athsholáthar gnéashormón. Is inmholta freisin go ndéanfar aclaíocht rialta, mar go spreagann an strus na cnámha chun a ndlús a imchoimeád.
Énna Aignech
I Miotaseolaíocht na nGael, Ardrí seanscéalach na hÉireann ab ea Éanna Aigeantach (Sean-Ghaeilge Énna Aignech ) mac Óengus Tuirmech Temrach.
Tháinig sé i gcoróin tar éis dó a réamhtheachtaí, agus marfóir a ghaoil, Nia Segamain. Bhí ar i réim ar feadh fiche nó ocht mbliana is fiche, sular mharaigh Crimthann Coscrach é. Ba gharmhac é Crimthann den té a mhaisigh seanathair Énna, sa Chath Ard Chrimthinn. Maraíodh Crimthann ag Rudraige mac Sithrigi, sin-gharmac an mharfóra de dhuine de shinsir Énna.
Déshiúicríd
Is carbaihiodráit í an déshiúicríd ina bhfuil dhá mhóilín chosúla siúcra nasctha le chéile, comhdhlúthaithe le díbirt uisce. Is iad na cinn is flúirsí sa nádúr ná siúcrós (siúcra boird) a chuigríonn móilín glúcóis le móilín fruchtóis, agus lachtós (siúcra bainne) a chuingríonn móilín glúcóis le móilín galachtóis. Is siúcraí aonaonaid iad glúcós, fruchtós is galachtós, agus tugtar monaishiúicrídí orthu.
1120
Básanna
1120'erne
St Peter's Collegiate Church
Is eaglais Anglacánach suite í Midlands Thiar é St Peter's Collegiate Church.
Derry City Football Club
Club peile i dTuaisceart Éirinn is ea Derry City Football Club (Cumann Peile Chathair Dhoire) a imríonn i Sraith na hÉireann.
Stair
D'imir an chlub san cluichí mór. Bhuaigh sé 5-1 le Gretna san Corn UEFA i 2006. Ar an round eile d'imir siad le PSG. Ar an bliana seo caite d'imir siad san UEFA Champions League ach bhuaigh FC Pyunik. Beidh siad ag imirt san Europa League ar an bhliain anseo. Chuaigh Pat Fenlon go Doire i Nollaig 2006 nuair a thig sé amach don Shelbourne. Ní raibh sé an-maith agus chauigh sé amach i Meitheamh 2007. Bhí John Robertson agus Peter Hutton sa phost ach anois tá Stephen Kenny sa phósta. Bhuaigh Doire an Eircom League of Ireland Cup ar an ceathiar cloganna agus "in-a-row".
Taibhse (osnádúrtha)
deas|250px|thumb|Taibhse Taispeánadh spioraid is ea taibhse.
Kimberly Birrell
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Astráil í Kimberly Birrell. Rugadh í ar an 29 Aibreán 1998.
1121
Básanna
1120'erne
Déshúileach
Ionstraim formhéadaithe optúil le húsáid leis an dá shúil le chéile is ea déshúileach. Ainm eile air is ea cianghloiní. Bíonn dhá chóras optúla ann is iad nasctha go comhthreomhar le chéile: i ngach ceann acu dhá lionsa dhronnacha, súilphíosa is réadlionsa, chomh maith le priosma chun an fhrithne a dhéanamh ceartdíreach. Déantar fócasú tríd an bhfad idir an dá lionsa ar an dá thaobh a athrú. I gcuid de na hionstraimí (gloiní amharclainne, mar shampla), úsáidtear súilphíosa cuasach chun íomhá cheartdíreach a déanamh gan phriosmaí.
1122
Básanna
1120'erne
Crimthann Coscrach
I Miotaseolaíocht na nGael, Ardrí seanscéalach na hÉireann ab ea Criomthann Coscrach (Sean-Ghaeilge Crimthann Coscrach) mac Fedlimid Fortrén mac Fergus Fortamail.
Tháinig sé i gcoróin tar éis dó an t-iar-ardrí, Énna Aignech, a mharú. Bhí sé i réim ar feadh a ceathair nó a seacht mbliana, sular mharaigh Rudraige mac Sithrigi é.
Oisté-eolaíocht
Staidéar na gcnámh ar leibhéal a struchtúr micreascópach is macrascópach. Tagann sí i bhfeidhm san antraipeolaíocht chun speicis a aithint, agus i ndátú carbóin. Tagann sí isteach sa mhíochaine chliniciúil chun forbairt is staid cothaithe an duine a mheasúnú, agus sa dlí-eolaíocht in atógáil is aithint íobartach.
1997 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1997.
Eiteán
deas|250px|thumb|Eiteán Is corc ina bhfuil cleití atá feistithe chun cruth cón a chumadh agus buailtear le raicéid san cluiche badmantan é eiteán.
Oistéamiailíteas
Ionfhabhtú taobh istigh den chnámh. Tarlaíonn sé de bharr ionfhabhtú fhuiliompartha nó, go hannamh, mar thoradh ar ghortú díreach. Cuireann sé tús le pian is fiabhras, agus muna ndéantar cóireáil air scriosann sé an chnámh. Na miocrorgánaigh stafalacocais is minice a bhíonn taobh thiar de.
1123
Básanna
1120'erne
1124
Básanna
1120'erne
Conchobar Abradruad
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard-Rí seanscéalach na hÉireann ba ea Conchúr Fabhrarua (Sean-Ghaeilge Conchobar Abradruad) mac Find File mac Ros Ruad mac Fergus Fairgge mac Nuadu Necht de shloicht na Laighean.
Tháinig sé i gcoróin tar éis bás Lugaid Riab nDerg. Bhí sé i réim ar feadh bliana, sular mharaigh Crimthann Nia Náir mac Lugaid é.
Ardeaglais Northampton
Is ardeaglais Chaitliceach suite i Northamptonshire í Ardeaglais Northampton.
Ola (luibheolaíocht)
Sa luibheolaíocht, sreabhán a thálann faireoga ar leith i bplandaí, go minic ag déanamh stór bia i dtorthaí is síolta cosúil le hológa, pailmeacha, ráib is líon. Táirgeann plandaí aramatacha blátholaí so-ghalaithe, go príomha i réigiúin thirime, a laghdaíonn cailliúint uisce trí thréghalú, agus b'fhéidir go gcosnaíonn siad na plandaí ó ainmhithe. Faightear olaí inite ó phlandaí éagsúla, ina measc pónairí soighe, arbhar Indiach, ológa, lusanna na réine, cnónna cócó is síol ráibe.
1125
Básanna
1120'erne
Déthonúlacht
Tréith ceoil a scríobhtar in dhá ghléas ag an am céanna. Thaitin na díshondais a tharlaíonn sa cheol seo leis an ngrúpa cumadóirí Francacha ar tugadh Les Six (an Seisear) orthu: Darius Milhaud, Francis Poulenc, Arthur Honegger, Georges Auric, Louis Durey, Germaine Tailleferre. Ba dhearg-naimhde iad do cheol rómánsach maisithe Wagner, Strauß is Debussy go luath sa 20ú céad.
Grianspotaí
mion|500px|GrianspotaíPléasca faoi dhromchla na Gréine is ea grianspota, a bhíonn millteanach cumasach, an oiread fuinnimh i gceann amháin díobh is a bheadh i bpléascadh 1,000 milliún milliún tonna trínítreatolúéine.
Bíonn tréimhsiúlacht 11 bliain ina ngníomhaíocht. Bhí an ghníomhaíocht seo i mbarr a réime i 2002. Le gach pléasc ollmhór, caitear na mílte milliún tonna de gháis amach ón nGrian, na cáithníní luchtaithe go leictreach, agus luas timpeall 2000 km sa soicind fúthu.
Caisleán Rockingham
Is caisleán suite i Northamptonshire é Caisleán Rockingham.
Grianspotaí
Bíonn an sruth ollmhór cáithníní seo mar a bheadh sruth ollmhór leictreach ag taisteal tríd an spás, agus réimsí cumasacha maighnéadacha ag baint leo. Má bhíonn na sruthanna seo dírithe i dtreo an Domhain, nuair a shroicheann siad an Domhan cuireann na tonnta maighnéadacha isteach ar réimse maighnéadach an Domhain féin, fiú is iad lagaithe go mór tar éis an 150 milliún km a thaisteal ón nGrian.
Réabann siad córais is gléasanna leictreamaighnéadacha. I 1989 chuir stoirm gheomaighnéadach mar seo trasfhoirmeoirí i gcóras soláthair an leictreachais i Québec ó mhaith, ag dorchú na príomhchathrach.
Zú Dudley
deas|250px|thumb|Zú Dudley Is zú suite i Midlands Thiar é Zú Dudley.
Sophia Morrison
Gníomhaí cultúrtha, béaloideasaí agus údar ó Oileán Mhanann ba ea Sophia Morrison (24 Bealtaine 1859 – 14 Eanáir 1917). Luaitear í mar laoch de chuid athbheochan chultúrtha Mhanann.
Beatha
Rugadh Morrison in Purt ny h-Inshey (Port na hInse/Peel) agus í ar an tríú duine de naonúr clainne a rugadh do Charles Morrison (1824-80) agus dá bhean Louisa (née Crellin) (1830-1901). Ceannaí mór ba ea a hathair agus cabhlach báid iascaireachta aige.
D’fhreastail sí ar an Clothworkers’ School agus rinne sí staidéar ar an gceol i Londain ag Coláiste Ceoil na Tríonóide lena cara Edmund Goodwin. Bhí sí ar an gcéad Mhanannach chun dioplóma ceoil a bhaint amach. Bhí suim aici i dteangacha agus bhí Gaeilge Mhanann agus Fraincis ar a dtoil aici, in éineacht leis an eolas a bhí aici ar Ghaeilge na hÉireann, ar Ghaeilge na hAlban, ar Iodáilis agus Spáinnis. Thug sí cuairt ar an bhFrainc, an réigiún Bascach agus na Stáit.
1126
Básanna
1120'erne
Sophia Morrison
Béaloideas
Aithníodh le linn Morrison gurbh í an t-údar ba mhó ar bhéaloideas Mhanann í agus théadh béaloideasaithe móra eile i gcomhairle léi. Scríobh sí ailt don iris Folk Lore, do Celtic Nations & their Literary Activities (a chuir Rhŷs Phillips in eagar) agus do Fairy Faith in Celtic Countries (1911) (Walter Evans-Wentz).
Ba é Charles Roeder (1848–1911), béaloideasaí Gearmánach a bhí ina chónaí i Manchain, a spreag Morrison chun dul i mbun oibre ar bhealach praiticiúil proifisiúnta. Dúirt sé léi: "You are really the only Manx person I know who quite understands the great value of all these matters." Ba nós léi dul chun cainte le daoine amuigh faoin tuath agus is minic a théadh sí amach ag bailiú scéalta agus eile le cairde ar nós Josephine Kermode (“Cushag”). Chuaigh Roeder agus Morrison i gcomhar lena chéile chun Manx Proverbs and Sayings a fhoilsiú in 1905.
Teanga
Bhí Gaeilge Mhanann ar a toil ag Morrison toisc an chomhrá a dhéanadh sí le pobal na háite, leithéidí iascairí Phort na hInse (Purt ny h-Inshey/Peel), dream ar chuir sí aithne mhaith orthu trína hathair. Bhí fonn orthu an teanga a chaomhnú agus chuir sí ranganna Gaeilge ar bun i bPort na hInse in éineacht le O. Joughin agus William Cashen, ranganna a bhí le fáil feasta sa chuid is mó de bhailte móra an oileáin.
Bhí sí orthu siúd a bhunaigh Yn Çheshaght Ghailckagh (An tSeiseacht Ghaelcach, eagraíocht chun an teanga a chur chun cinn) in 1899, agus bhí sí ina Rúnaí uirthi ón mbliain 1901 go dtí a bás. Dá bhrí sin bhí lámh mhór aici i roinnt leabhar le daoine eile a chur i gcló, go háirithe First Lessons in Manx (1901), leabhar le Edmund Goodwin.
Bhí fonn uirthi freisin Béarla Mhanann a chaomhnú agus barúil aici go raibh an chanúint i mbaol de dheasca chúngú an Bhéarla ón taobh amuigh.
Mannin
Bhí Morrison freagrach as Mannin: Journal of Matters Past and Present relating to Mann, iris Yn Çheshaght Ghailckagh, a thagadh amach dhá uair in aghaidh na bliana agus naoi n-eagrán foilsithe idir 1913 and 1917. Ba í buaic shaothar Morrison í, “formalizing the ideals of the early-twentieth century Manx cultural movement”. Ba í Morrison a chuir an iris in eagar agus a mhaoinigh í.
Ba í an iris pointe teagmhála ghluaiseacht chultúrtha Mhanann agus réimse mór ábhair inti - ceol, béaloideas, stair bhéil agus stair scríofa, polaitíocht, dúlra, an Ghaeilge féin, beathaisnéisí daoine mór le rá as Oileán Mhanann, agus filíocht, prós agus drámaí.
Bás
Bhí na súile agus na cluasa ag teip go dona ar Morrison le himeacht aimsire, agus bhíodh tinneas cinn néarailgeach uirthi. Chuaigh sí faoi scian ar an oileán agus i Manchain chun na súile a leigheas. Fuair sí bás den ailse ar an 14 Eanáir 1917 i bPort na hInse.
The Holy Sepulchre, Northampton
Is eaglais Anglacánach suite i Northamptonshire í The Holy Sepulchre.
Eudes de Deuil
Manach dubh Francach, agus ab Shaint-Denis ón mbliain 1151, ab ea Eudes de Deuil, ar a dtugtar Odon de Deuil leis. Do rugadh é i nDeuil thart ar an mbliain 1110 agus do fuair sé bás ar an 8ú lá d'Aibreán insan mbliain 1162.
Beatha
Cé gur fear de dhream iníseal a bhí ann, d'éirigh Eudes de Deuil ina chara rúin ag an ab Suger, duine a raibh ról tábhachtach i Ríocht na Fraince aige ag an am. Ab Shaint-Denis agus fear comhairle agesna ríthe Louis VI le Gros (Gaeilge: 'Louis VI, Louis ramhar') agus Louis VII le Jeune (Gaeilge: 'Louis VII, Louis óg') ab ea Suger, agus do chaith sé tréimhse ina leasrí nuair a bhí Louis VII i gcrosáid. As los thionchar Shuger, do ghlac an rí le hEudes mar rúnaí agus shagart méise.
Do bharr na bpost a bhí aige, do bhí Eudes in éineacht leis an rí agus eisean i gcrosáid insan mbliain 1147. Do chum Eudes croinic fén gcrosáid sin, an Tarna Crosáid, agus De l'expédition de Louis VII en Orient (Gaeilge: 'Fé Eachtra Louis VII insan Oirthear') an teideal atá uirthi. Tagann deireadh leis an gcroinic seo nuair a bhaineann na crosáidí Aintíoch amach. Is mór an cabhair atá insan gcroinic a chum Eudes de Deuil, toisc go dtugann sí léargas dúinn ar na deacrachtaí a bhain leis an gcrosáid sin (plé leis na Gréagaigh, dronga éagsúla i gceannas ar an Stát, agus mar sin de).
Tar éis d'Eudes de Deuil teacht thar n-ais ón gcrosáid, deineadh ab Shaint-Corneille de Compiègne de, rud a tharla i Mí Dheireadh Fómhair insan mbliain 1150, agus deineadh ab Shaint-Denis de nuair a fuair Suger bás ar an 13ú lá de Mhí Eanáir insan mbliain 1151. Ní raibh gach duine sásta glacadh le hEudes de Deuil mar ab áfach, agus do dhein drong manach iarracht fáil réidh leis: Do chuireadar ina leith gur bhain sé mí-úsáid as ciste na mainistreach - is fíor go raibh ciste na mainistreach éirithe gann de bharr réiteach i gcomhair na crosáide - agus gur dhúnmharfóir a bhí ann fiú. Do thug daoine áirithe tacaíocht d'Eudes, áfach - do scríobh San Bernard trí cinn de litreacha chun tacú leis, mar shampla - agus d'éirigh leis é féin a chosaint gan dua nuair a bhuail sé leis an bpápa, Anastasius IV. Ina dhiaidh sin, do glacadh leis mar ab Shaint-Denis agus do bhí an ról san aige go dtí lá a bháis.
Gribéal
Crústach beag a thochlaíonn in adhmad, i gcabhlacha bád is adhmad eile faoin uisce, ag déanamh an-damáiste.
1998 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1998.
Tréadaíocht
Slí bheatha feirmeoireachta ar sainiúil di tógáil tréada ainmhithe, cosúil le heallach, caoirigh, camaill, réinfhianna, gabhar nó lámaí. Coitianta go leor in aeráidí tirime sléibhtiúla, nó aeráidí an-fhuara nach bhfuil oiriúnach le haghaidh talmhaíochta. Tá grúpaí ann a dhéanann an dá shaghas feirmeoireachta. Is daoine fáin cuid mhaith de na treibheanna tréadacha, a thaistealaíonn chun talamh mhaith féaraigh a aimsiú. Agus iad ag taisteal úsáideann siad ainmhithe chun earraí a iompar. D'éirigh cuid acu ina dtrádálaithe fadtriallacha tábhachtacha. Le linn tréimhse an choilíneachais, cuireadh bac suntasach ar imirce na ndaoine tréadacha i dtíortha áirithe. Uaireanta leathnaigh talmhaíocht isteach ar chimíneacht na tréadaíochta (mar a tharla in Uganda is réigiún na Másaíoch in oirthear na hAfraice) agus d'fhulaing na tréadaithe gortaí marfacha, is fulaingíonn fós.
Griantairiseach
Meánchumhacht radaíocht na Gréine nuair a shroicheann sí barr atmaisféar an Domhain. Athraíonn an chumhacht ón nGrian ó am go chéile de bharr grianspotaí is grianbhladhmanna, ach ar an meán titeann 1.35 cileavata (kW) ar gach méadar cearnach de bharr an atmaisféar ar an taobh soilsithe den Domhan.
David Deutsch
Fisicí teoiriciúil a rugadh ar 18 Deireadh Fómhair 1953 in Haifa Iosrael is ea David Deutsch. Ceannródaí sa ríomhaireacht chandamach atá ann.
Ola ae troisc
mion|deas|Ola ae troisc Ola a fhaightear ó ae úr an troisc agus a scagtar ansin. Foinse mhaith vitimíní A is D. Glactar leis gur cosaint mhaith í ar ghalar croí mar go bhfuil toilleadh mór aigéad sailleach neamhsháithithe inti.
Treapánadh
Ceann de na hobráidí máinliachta is luaithe, dronuilleog nó diosca cnáimhe a bhaint ó bhoghta na blaoisce chun an brú san inchinn de bharr briseadh na blaoisce a mhaolú. Cásanna réamhstairiúla ar eolas ón Eoraip, Meiriceá Thuaidh is Theas, réigiún an Aigéin Chiúin, an Afraic is an Áise. An ionstraim a d'úsáidtí, a dtugtar treifín uirthi anois, úsáidtear go coitianta fós í in obráidí néaramháinliachta.
Ola gháis
Breosla leachtach, an codán trom de dhriogáit peitriliam. Úsáidtear í mar bhreosla téite agus in innill díosail.
Ola fiúsail
Ábhar orgánach a fhaightear le héatanól trí choipeadh is ea ola fhiúsalach. Den chuid is mó, alcóil le maiseanna móilíneacha arda a bhíonn ann, 3-5 adamh carbóin iontu. Má bhíonn tiúchan an-íseal díobh inti, tugann siad a bhlas sainiúil do dheoch choipthe, bíodh sin taitneamhach nó a mhalairt. Má bhíonn tiúchan ard inti, is féidir go gcuirfidh sé tús le tart is tinneas cinn.
Corn Setanta Sports
Is comórtas sacair Éireannach é an Corn Setanta Sports (Setanta Sports Cup as Béarla). Imríonn foirne as Poblacht na hÉireann (League of Ireland) agus Tuaisceart Éireann (Irish Premier League) sa corn. Is é Setanta Sports an urraitheoir dó. Bhí an chéad chomórtas sa bhliain 2005. Imríonn 8 foirne sa corn ( 4 as an League of Ireland agus 4 as an Irish Premier League).
Edvard Hagerup Grieg
Cumadóir ceoil a rugadh i mBergen na hIorua ab ea Edvard Hagerup Grieg (14 Meitheamh 1843 – 4 Meán Fómhair 1907). Náisiúnaíoch láidir, cuimsíonn a phríomhshaothair ceol teagmhasach do Peer Gynt de chuid Ibsen (1876), agus coinseartó pianó in A beag.
Ola (breosla)
Breosla iontaisithe, meascán coimpléascach hidreacarbón. Cruthaithe trí théamh is brú as fuílleach orgánach thar na milliúin bliain. Tugtar ola amh nó nádúrtha air. Líonann sí na póireanna idir na gráinní i gcarraigeacha dríodair. Bailíonn sí nuair a chuireann sraith carraige dophollta cosc nó caipín ar a ascnamh suas. Faightear le gás nádúrtha is hidreacarbóin sholadacha í (tugtar peitriliam ar an meascán sin), agus uisce. Tar éis a scagtha, úsáidtear í mar bhreosla príomhúil sa tionscal, agus mar sin tá sé an-tábhachtach sa gheilleagar, agus cinnte, i bhforthéamh an Domhain.
Ciang
Is ainmhí é an ciang (Equus Kiang). Mamach atá ann. Dúchasach d'Ardchlár na Tibéide.
1999 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1999.
Comhairle Contae Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin
Is comhairle i mBaile Átha Cliath Theas í Comhairle Contae Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin.
Tá 40 comhairleoirí tofa i gComhairle Contae Dhún Laoghaire-Ráth an Duin.
Tréidliacht
300px|mionsamhail|deas|Tréidlianna i mbun oibre Eolaíocht a phléann le galair ainmhithe, a gcóireáil is a seachaint. Baineann sí go príomha le hainmhithe ceansaithe is ainmhithe i zúnna. Bíonn cumainn tréidliachta i gcuid mhaith tíortha, agus fo-ghrúpaí chun díriú ar ainmhithe ar leith, mar shampla capaill nó ainmhithe beaga baile. Bunaíodh Cumann Domhanda Tréidliachta i 1863 le déileáil le ceisteanna idirnáisiúnta, agus ó 1958 tá an Cumann Domhanda Tréidliachta d'Ainmhithe Beaga ann.
Tréimhse iompair
An t-eatramh ó ghiniúint go breith in ainmhí beoshíolraitheach. Tarlaíonn fás is forbairt an tsutha taobh istigh den bhroinn sa tréimhse sin. De ghnáth, réasúnta tairiseach i gcás cineáil ar leith.
Treasach
An tréimhse is luaithe den dá thréimhse sa ré Chéineasóch, 65-2 milliún bliain ó shin. Roinntear í i 5 chuid: pailéicéineach, eocéineach, olagaicéineach, mícéineach, agus plícéineach. Go luath sa tréimhse tharla tógáil ollmhór sléibhte (na hAlpa, na Himileithe, na hAindéis, na Creagaigh) agus rinneadh éagsúlacht mhór i measc na mamach.
Longford Town Football Club
Club peile Éireannach is ea Lonford Town Football Club a bunaíodh sa bhliain 1924. Is í Páirc Flancare an staid ina imríonn sé agus is é Tony Cousins an traenálaí atá aige. Bhuaigh an Longford Corn FAI sna blianta 2003 agus 2004.
Fíachu Finnolach
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Fiacha Fionnfholaidh (Sean-Ghaeilge Fíachu Finnolach, mac Feradach Finnfechtnach.
Tháinig sé i réim tar éis dó an t-iar-ard-rí, Fíatach Finn, a mharú. Bhí sé i réim ar feadh cúig déag, seacht déag nó seacht mbliana is fiche ag brath ar fhoinse. Maraíodh é, i dteannta le saorfhir na hÉireann, i n-éirí amach na n-aitheach tuatha. De réir an Leabhar Gabhála agus na gCeithre Máistrí, bhí Elim mac Conrach i gceannas ar an éirí amach; de réir Seathrúin Chéitinne, ba é Cairbre Cinnchait. D'éalaigh a bhean chéile Eithne, iníon rí na hAlban, agus í torrach ar ais go hAlbain. Thug sí mac Fhiacha, Túathal Techtmar, ar an saol ann. D'fhillfeadh sé i ndeireadh na dála ar ais go hÉirinn chun an choróin a éileamh.
Falcaire fiáin
Is planda é an falcaire fiáin.
Tréimhse shionadach
An meánam a thógann sé ar phláinéad filleadh ar an ionad céanna i leith an Domhain ina fhithis. Maidir leis an nGealach, 29.53 lá, an t-eatramh ama idir dá ghealach úra leanúnacha.
Iltonúlacht
Tréith cheoil ina n-úsáidtear dhá ghléas, nó níos mó, ag an am céanna. Mar shampla, i dTerzetto Holst (Tríréad, 1924) scríobhadh na páirteanna don fhliúit, an t-óbó is an vióla i 3 ghléas difriúil.
Rí-phiongain
Is éan í an rí-phiongain (Aptenodytes patagonicus).
Fleascán Dewar
mion|Fleascán Dewar sa [[Deutsches Museum i Muenchen]] Buidéal, inslithe nó teasdíonta ón soitheach ina bhfuil sé, agus dhá bhalla le folús sa log eatarthu, a bhfuil dromchla mín scáthánach ar thaobhanna na mballaí os comhair a chéile. Laghdaíonn na scátháin radaíocht teasa isteach nó amach, cuireann an folús cosc ar sheoladh is comhiompar teasa, agus feidhmíonn an teasdíonadh chun aon seoladh teasa isteach nó amach a laghdú freisin. Cheap James Dewar é chun taighde ar gháis leachtaithe a dhéanamh. Ina dhiaidh sin forbraíodh é le haghaidh úsáidí tionsclaíocha is baile. Tugtar folúsfhleascán air freisin, agus teirmeas.
Falcaire corraigh
Is planda é an falcaire corraigh.
Drogheda United Football Club
Club peile Éireannach is ea Drogheda United Football Club (Gaeilge: Cumann Peile Dhroichead Átha Aontaithe) a imríonn i Sraith na hÉireann. Bunaíodh an club sa bhliain 1919 agus imríonn na Drogs i United Park i nDroichead Átha. Is é Darius Kierans an traenálaí atá ag an club.
Bhuaigh an Drogheda Corn Setanta Sports sa bhliain seo caite agus an Corn FAI i 2005.
Ghlac an club páirt san UEFA Champions League sa bhliain 2008. Bhuaigh an club i gcoinne an Levdia Tallinn in Iúil ach bhuaigh an Dynamo Kiev i mbabhta a dó.
Ola mhianrach
Is téarma i gcomhair olaí bealaithe ó fhoinsí mianracha é ola mhianrach. Ar dtús d'úsáidtí olaí glasraí nó ainmhithe mar bhealuithe, ach le forbairtí ollmhóra innealra ó lár an 19ú céad bhí gá le foinsí breise, agus fuarthas iad seo sna foinsí ola faoin talamh a saothraíodh ón aimsir sin.
Victor Grignard
Ceimicí orgánach a rugadh i Cherbourg na Fraince ab ea François Auguste Victor Grignard (1871-1935). Thug sé isteach úsáid na gcomhdhúl orgánamhaignéisiam (imoibrithe Grignard), bunús leis an rang fíorluachmhar imoibriúchán orgánacha sintéisithe. Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1912 as.
Fíatach Finn
I Miotaseolaíocht na nGael, Rí na nUladh agus Ard-Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Fiatach Fionn (Sean-Ghaeilge Fíatach Finn) mac Dáire, a de shliocht i bhfad amach Óengus Tuirmech Temrach.
Sinsear eapainmneach ríshliocht Uladh na meánaoise, Dál Fiatach, ab ea é. Bhí rí na nUladh é i rith réim an Ard-Rí Feradach Finnfechtnach, agus tháinig i gcomharbacht air tar éis a bháis. Bhí sé i réim ar feadh trí bliana siar mharaigh Fíachu Finnolach é.
An moncaí colabach rua Sainsibeárach
Is ainmhí é an an moncaí colabach rua Sainsibeárach. Mamach atá ann.