cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Corn Labhraí Ó Meachair
Comórtas agus duais iomána é Corn Labhraí Ó Meachair nó Corn Ó Meachair (Béarla: Lory Meagher Cup), atá eagraithe ag Cumann Lúthchleas Gael do na contaetha as "Sraith 5", nó na foirne is laige sa spórt.
Tá an corn ainmnithe i ndiaidh Labhraí Ó Meachair, duine de na h-iománaithe ab fhearr riamh.
Zoe Slater
Is carachtar ficseanúil i Zoe Slater sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Michelle Ryan an pháirt mar Zoe. Bhí Zoe ar an gclár den chéad uair ar an 18 Meán Fómhair 2000 agus den uair dheireanach ar an 24 Meitheamh 2005.
Julius Axelrod
mion Cógaseolaí a rugadh i Nua-Eabhrac ab ea Julius Axelrod (30 Bealtaine 1912 - 29 Nollaig 2004). Rinne sé taighde ar cheimic is cógaseolaíocht an néarchórais.
Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1970 le Ulf von Euler is Bernard Katz as an saothar seo.
Caisleán Cheatharlach
Is caisleán suite i gContae Cheatharlach é Caisleán Cheatharlach.
Moslamach (an tIoslam)
deas|250px|thumb|Moslamaigh Is leanúnaí na creideamh Ioslam é Moslamach.
Babe Smith
Is carachtar ficseanúil i Babe Smith sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Annette Badland an pháirt mar Babe. Bhí Babe ar an gclár den chéad uair ar an 31 Eanáir 2014 agus den uair dheireanach ar an 9 Feabhra 2017.
Baile an Choillín
Is baile atá suite in iarthar Chontae Cheatharlach é Baile an Choillín (Béarla: Ballinkillin). Tá scór teach ann agus timpeall is 74 duine a chónaíonn sa bhaile beag. Tógadh scoil ann sa bhliain 1810 le hairgead a bhailigh an sagart paróiste. Sa bhliain 1831 cuireadh córas na scoileanna náisiúnta ar siúl i mBaile an Choillín. Téann an scoil náisiúnta atá ann inniu siar go dtí an bhliain 1861, agus áirítear an teach scoile ar cheann de na tithe scoile is sine sa tír.
Síc
deas|250px|thumb|SícJuma Al Maktoum agus Síc Saeed bin Maktoum Is teideal in Araibis é Síc.
Keir Starmer
Is polaiteoir Briotanach é Sir Keir Rodney Starmer KCB  (rugadh 2 Meán Fómhair 1962) a bhí ina Cheannaire ar Pháirtí an Lucht Oibre agus ina Cheannaire ar an bhFreasúra ó 2020. Bhí sé ina Fheisire Parlaiminte do Holborn agus St Pancras ó 2015 i leith.
Tar éis dó cáiliú don bharra, ghníomhaigh sé go heisiach mar dhlíodóir cosanta a dhírigh ar shaincheisteanna a bhaineann le cearta an duine, sular ceapadh é mar Abhcóide na Banríona (QC) i 2002. In 2008, rinneadh Stiúrthóir Ionchúiseamh Poiblí (DPP) agus Ceann Sheirbhís Ionchúiseamh na Corónach (CPS) de, agus bhí na róil seo aige go dtí 2013. Mar gheall ar a ról mar Stiúrthóir Ionchúiseamh Poiblí ceapadh é mar Cheannasaí Ridire ar an Order of the Bath. sna hOnóracha Athbhliana 2014.
Gairm dhlíthiúil
Rinneadh abhcóide de Starmer sa bhliain 1987, sa Mheán-Teampall, agus rinneadh binseoir ansin de sa bhliain 2009. Bhí sé ina bhall de Doughty Street Chambers, ag obair go príomha ar shaincheisteanna a bhaineann le cearta an duine. Fógraíodh chun an bharra é i roinnt tíortha i Muir Chairib. D'oibrigh sé go háirithe do Helen Steel agus David Morris i gcás McLibel, a chuaigh chun cúirte i 1997. In agallamh, chuir sé síos ar an gcás go raibh sé go mór le “Dáiví agus Góla”, agus dúirt sé go raibh “foireann dlí thar a bheith maith ag gníomhú do McDonald’s ar chostas mór agus b’éigean do Dave agus Helen gníomhú ar a son féin agus go raibh sé mar saghas cúltaca saor in aisce nuair is féidir. Cuireadh faoi agallamh é do McLibel, an clár faisnéise faoin gcás arna stiúradh ag Franny Armstrong agus Ken Loach.
Ceapadh é mar Abhcóide na Banríona i 2002, an bhliain chéanna a tháinig sé chun bheith ina chomhcheannasaí ar Doughty Street Chambers. D’fhóin Starmer freisin mar chomhairleoir um chearta an duine do Bhord Póilíneachta Thuaisceart Éireann agus do Chumann na bPríomhoifigeach Póilíní, agus bhí sé ina bhall freisin de Phainéal Comhairleach Phionós Báis na hOifige Eachtracha ó 2002 go 2008. Sa bhliain 2007, ainmníodh é mar "QC na Bliana" ag eolaire dlí na RA.
Stiúrthóir Ionchúiseamh Poiblí
I mí Iúil 2008, d’ainmnigh an tArd-Aighne Patricia Scotland Starmer mar Cheann nua ar Sheirbhís Ionchúiseamh na Corónach agus mar Stiúrthóir Ionchúiseamh Poiblí ; i gcomharbacht ar Ken Macdonald an 1 Samhain 2008. D’fháiltigh Macdonald, a bhí ina iar-dhlíodóir cosanta, roimh an gceapachán go poiblí.
Carly Wicks
Is carachtar ficseanúil i Carly Wicks sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Kellie Shirley an pháirt mar Carly. Bhí Carly ar an gclár den chéad uair ar an 17 Feabhra 2006 agus den uair dheireanach ar an 7 Meán Fómhair 2012.
Eipealár
Is éard is eipealár ann ná an pointe ar dhromchla an Domhan atá díreach os cionn an fho-láir nó fhócais, an pointe as a eascraíonn crith talún nó pléascadh faoi thalamh. Tagann an focal ón ainmfhocal Nua-Laidineach epicentrum,  laidiniú na haidiachta Gréigise'ἐπίκεντρος' (epikentros),  "faoin lárphointe", ó ἐπί (epi) "ar an, ar, ag" agus κέντρον (kentron) "lárphointe". Chum an seismeolaí Éireannach Robert Mallet an focal 'epicenter'. Is minic a bhaintear mí-úsáid as, áfach, chun an bhrí 'lár' a bhaint as.
Úsáid i seismeolaíocht
clé|mion|240x240px|An t-eipealár go díreach os cionn [[fo-lár|fho-láir (fhócais) an chreatha talún.]]
Buster Keaton
Ba aisteoir Meiriceánach é Buster Keaton, a rugadh faoin ainm Joseph Francis Keaton. (4 Meán Fómhair 1895-1 Feabhra 1966)
Phillis Wheatley
File Meiriceánach ab ea Phillis Wheatley (t. 1753 – 5 Nollaig 1784). An chéad duine Afrai-Mheiriceánach ar foilsíodh a saothar liteartha a bhí inti.
Rugadh Whearley timpeall na bliana 1753 san Afraic Thiar. Rinneadh sclábhaí di ina aois a 7 mbliana agus cuireadh go Meiriceá í. I mBostún, Massachusetts, cheannaigh ceannaí darbh ainm John Wheatley í mar shearbhónta dá bhean chéile. San áit agus san am úd ba ghnách sloinne a úinéara a thabhairt ar sclábhaí sa chás go raibh sloinne ag teastáil. Phillis a tugadh uirthi i mBéarla mar tugadh go Meiriceá í i long darbh ainm an Phillis.
Thug iníon an teaghlaigh ceachtanna léitheoireachta agus scríbhneoireachta di. Nuair a thuig an teaghlach a chliste agus a bhí sí, tugadh tuilleadh oideachais di. Rinne sí staidéar ar an nGréigis agus Eabhrais.
Fuair sí a saoirse ar bhás John Wheatley. Phós sí agus rug sí leanbh. Cuireadh a fear céile, John Peters, i bpríosún de bharr a chuid fiacha. D'éirigh Phillis tinn agus John sa phríosún, agus d'éag sí. Fuair a leanbh bás trí huaire go leith ina dhiaidh sin.
San Mairíne i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Ghlac San Mairíne páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 2008.
Iomaitheoirí
alt=|mion|Serhat ag cur i láthair i 2016
Saturnalia
Stair
Bhí Saturnalia ar na féilte Rómhánacha is mó. Ba iad an phleidhcíocht agus malartú ról sóisialta na tréithe is suntasaí a bhaineadh leis. Bhí sé de nós ag sclábhaithe is máistrí malairt áite a dhéanamh lena chéile, mar dhea, ar an gcuma chéanna go mbíodh "Tiarna Mírialaithe" i gceiliúrtha Críost aithe níos déanaí.
clé|mion|322x322px|Thomas Couture (1847) An meathlú
Tugadh isteach an Saturnalia timpeall 217 R.Ch. chun meanma an phobail d'ardú. Ghlac na Rómhánacha go dona leis an díomua in aghaidh na Cartagaigh.
Féile aon lae a bhí ann ar dtúis, ar 17 Nollaig, ach bhí an oiread sin tóra air gur chuaigh sé i bhfad nó gur ragairne seachtaine a bhí ann, a thagadh chun deiridh ar 23 Nollaig.
Nósanna
Deintí na gnáth-íobairtí le linn an tSaturnalia. Mar bharr orthu sin, cuirtí tolg (lectisternium) amach os comhair theampall Shatairn, agus scaoiltí na téadacha a bhíodh ceangailte timpeall dhealbh Shatairn le linn an chuid eile don mbliain. Toghtaí "Saturnalicius princeps" mar mháistir deasghnátha dosna himeachtaí.
mion|clé|299x299px|Henryk Siemiradzki, 1881
Le cois na ndeasghnáthanna poiblí bhíodh sraith laethanta saoire agus nósanna a leantaí go príobháideach. Ina measc seo bhíodh lá saoire scoil e, déantús agus bronnadh féiríní (saturnalia et sigillaricia), agus margadh fé leith (sigillaria). Tugtaí cead do chách, sclábhaithe fiú, dul i mbun cearrbhachais. Ócáid chóisire, óil, agus spraoi ab ea an Saturnalia. Ní chaití an toga, ach ina ionad éadaí dathúla neamhfhoirmiúla. Mar aon leis sin bhíodh an "pileus" (caipín an iarsclábhaí) á chaitheamh ag cách.
Bhíodh sclábhaithe saor ó phionós, agus thugaidís íde bhéil agus easurraim dá máistrí, mar dhea. Cheiliúradh na sclábhaithe cóisir, agus bhí ar a máistrí freastal orthu. Ach ba chur i gcéill an mhalairt áite seo don gcuid is mó---mar shampla, ba iad na sclábhaithe féin fós a d'ullmhaigh béile na cóisire, agus béile a máistir chomh maith. Díolúine theoranta ab ea é.clé|mion|333x333px|John Reinhard Weguelin – Saturnalia (1884)Ba í gnáth-bheannacht na hócáide ná "Io, Saturnalia!". Is ionann an intriacht sa Laidin "io" agus "Á", mar "Á, (moladh do) Satarn!"
Oidhreacht
Ceaptar go n-eascraíonn roinnt nósanna a bhaineann inniu leis an Nollaig as an Saturnalia.
Kat Slater
Is carachtar ficseanúil i Kat Slater sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Jessie Wallace an pháirt mar Kat.
Bhí Kat ar an gclár den chéad uair ar an 18 Meán Fómhair 2000 agus d'fhág sí i mí Samhain 2004. D'fhill sí i mí Bhealtaine 2005 agus d'imigh sí arís ar an 25 Nollaig 2005. D'fhill sí arís ar an 17 Meán Fómhair 2010, chun imigh in Eanáir 2012 agus teacht ar ais ar an 7 Meitheamh 2012. D'fhág sí arís ar an 22 Bealtaine 2015, chun teacht ar ais ag déanamh cumaí idir 25 Nollaig 2015 agus 25 Eanáir 2016. Ghlac Wallace an pháirt mar Kat sa chlár Kat and Alfie: Redwater ó Bhealtaine go Meitheamh 2017. D'fhill sí go EastEnder sar an 22 Márta 2018.
Scoil Frankfurt
deas|250px|thumb|Scoil Frankfurt Is scoil fealsúnacht na 1920ú ina raibh a tacadóirí i mbun athmheasúnú Marxachas í Scoil Frankfurt.
Caitlyn Jenner
Is pearsa theilifíse Meiriceánach agus ar scor Oilimpeach bonn óir–buaiteoir deacatlanaí í Caitlyn Jenner nó William Bruce Jenner a rugadh ar an 28 Deireadh Fómhair, 1949 i Mount Kisco, Nua-Eabhrac.
Kevin Spacey
Is aisteoir Meiriceánach é Kevin Spacey, a rugadh ar an 26 Iúil 1959.
Billy Dee Williams
Is aisteoir, ealaíontóir, amhránaí agus scríbhneoir Meiriceánach é Billy Dee Williams, a rugadh ar an 6 Aibreán, 1937. Bhain sé cáil amach i Hollywood mar gheall ar an bpáirt a bhí aige i scannáin amhail Star Wars agus Batman.
Tús a shaoil
Rugadh Williams i gCathair Nua-Eabhrac, Nua-Eabhrac don airíoch William December Williams, Sr. agus an oibreoir ardaitheoir Loretta Anne.
The Weakest Link (RA)
Is sraith Tráth na gCeist ina bhféachfaidh 9 n-iomaitheoir leis an bpota óir a thabhairt abhaile leo é The Weakest Link. Cuirfear an t-iomaitheoir is measa, dar leis na hiomaitheoirí eile, abhaile ag deireadh gach babhta go dtí nach mbeidh ach duine amháin fanta chun an t-airgead a bhuachan. Á chur i láthair ag Anne Robinson.
Cung fú
deas|250px|thumb|Cung fú Is ealaín chomhraic Síneach neamharmtha go príomha cosúil le Cearáité é Cung fú.
Nancy Pelosi
Is Spéicéir Theach Ionadaithe na Stát Aontaith e í Nancy Patricia D'Alesandro Pelosi (ar 26 Márta, 1940 a rugadh í). Ionadaí í de chuid an Pháirtí Dhaonlathaigh chuig Teach Ionadaithe na Stát Aontaithe, ar son an Ochtú Ceantar Comhdhála i gCalifornia, a chuimsíonn an chuid is mó de chathair San Francisco.
Tús a shaoil
Saolaíodh i mBaltimore, Maryland í mar Nancy Patricia D'Alesandro. Ba iad Anunciata M. (“Nancy”) agus Thomas D’Alesandro a tuismitheoirí. Ba bhall de Chomhdháil na Stát Aontaithe é a hathair. Bhí sé ina mhéara ar Baltimore freisin, roimhe sin.
D’fhreastail Nancy Pelosi ar an Institute of Notre Dame, ardscoil Chaitliceach do chailíní, i mBaltimore. Bhain sí céim bhaitsiléara san eolaíocht pholaitiúil amach ag Trinity College (Ollscoil Trinity Washington inniu) i Washington, D.C. sa bhliain 1962.
Gairm
Spéicéir Theach Ionadaithe na Stát Aontaithe (nó Ceann Comhairle) a bhí inti sa 110-111ú Comhdháil (2007-2011). Thogh a comhbhaill Dhaonlathacha sa Teach í mar Cheannaire an Mhionlaigh don 112ú Comhdháil, a thosaigh i mí Eanáir, 2011.
Mar Cheann Comhairle, ba í an dara duine (i ndiaidh an leasuachtaráin) mar chomharba ar uachtarán na Stát Aontaithe mura mbeadh sé seo ábalta a chuid cúraimí a chomhlíonadh.
Scéal Éideapús Rí
Scéal de chuid na miotaseolaíochta Gréigí atá in Scéal Éideapús Rí (Sean-Ghréigis: Οἰδίπους Τύραννος, Oidipous Tyrannos; Laidin: Oedipus Rex). De réir mhiotaseolaíocht na Gréige ba mhac do Laius agus Jocasta é Éideapús. Rinneadh tairngreacht go maródh an mac fear céile Jocasta agus go bpósfadh sé í. Mar iarracht ar chosc a chur leis an tairngreacht cheangail Laius rúitíní a mhic le chéile le nach bhféadfadh sé lámhacán a dhéanamh is thug sé do shearbhónta dá chuid é le go dtréigfeadh sé é ar shliabh a bhí i bhfoisceacht don teach.
Nancy Pelosi
Gairm
Chuaigh John Boehner ina háit mar Cheann Comhairle san 112ú Comhdháil.
Scéal Éideapús Rí
Tá cineáltas sa searbhónta, áfach, agus tugann sé an leanbh d'aoire ó Chorinth agus tógann teaghlach ríoga ann é is baisteannn siad Éideapús air i ngeall ar na díobhálacha a rinneadh dá rúitíní (Tagann an focal éidéime (agus an leagan Béarla oedema) ón bhfocal Gréigise céanna d’at οἴδημα, nó oedēma.) Nuair a fhaigheann Éideapús amach go mb'fhéidir nach iad a thuismitheoirí bitheolaíocha iad a thuistí déanann sé iarracht ar theitheadh ón rud i ndán dó dar leis an tairngreacht .i. go maródh sé a athair is go bpósfadh sé a mháthair. Casann sé ar a fhíorathair i nganfhios dó agus comhlíonann sé an tairngreacht dá dheargainneoin féin.
Nancy Pelosi
Conspóidí
I mí Lúnasa 2022, tháinig Pelosi chuig an Téaváin, ar an bpolaiteoir Meiriceánach is sinsearaí le cuairt a thabhairt ar an Téaváin le fada an lá, agus d'ainneoin an fholáirimh a bhí tugtha ag Rialtas na Síne di gan cos a leagan ar an oileán.
I gcruinniú a bhí aici le hUachtarán na Téaváine Tsai Ing-wen, mhaígh Pelosi go bhfuil an Téaváin ar cheann de na sochaithe is saoire ar domhan agus gheall sí nach loicfeadh na Stáit Aontaithe ar an tír go brách. Dúirt Pelosi go bhfuil deis ann an comhar eacnamaíochta idir na Stáit Aontaithe agus an Téaváin a neartú i bhfianaise reachtaíochta nua i Washington.
Scéal Éideapús Rí
Roghnaíonn muintir Thebes Éideapús mar rí orthu ansin is pósann sé an bhanríon Jocasta ar baintreach anois í. Nuair a thagann an fhírinne chun solais ag deireadh an scéil is iomaí bás a chothaíonn a gcás cráite agus is é an brón atá i ndán do pháistí na beirte gaolta; Eteocles agus Polynices, is éiríonn ina raic eatarthu is maraíonn siad a chéile is cuireann Antagana lámh ina bás féin.
Coláiste Phádraig Ceatharlach
Is coláiste suite i gContae Cheatharlach é Coláiste Phádraig Ceatharlach. Bunaíodh é sa bhliain 1782.
Donald Tusk
Polaiteoir Polannach is ea Donald Franciszek Tusk (i bPolainnis is mar seo a fhuaimnítear é: ['dɔnalt fran'ʨiʂɛk 'tusk]). Do rugadh é i gcathair Gdańsk na Polainne ar an 22ú lá d'Aibreán sa bhliain 1957
Bhí Donald Tusk ina Uachtarán ar an gComhairle Eorpach ón 1 Nollaig 2014 go dtí an 30 Samhain 2019. Príomh-Aire na Polainne ab ea é ar feadh 7 mbliana roimhe sin.
A Óige agus oideachas
Ar an 22 Aibreán 1957 a rugadh Donald Tusk in Gdańsk na Polainne. Siúinéir ab ea a athair, ag obair ar na hiarnróid, agus rúnaí ab ea a mháthair, ag obair in ospidéal. Cailleadh a athair nuair nach raibh Tusk ach ceithre bliana déag.
Sa bhliain 1976, thosaigh sé ar staidéar a dhéanamh ar an stair in Ollscoil Gdańsk, áit a raibh sé páirteach i ngníomhaíochtaí neamhdhleathacha i gcoinne réimeas na gCumannach. Le linn na tréimhse sin, d'oibrigh sé i gcomhar leis na Saor-Cheardchumainn fholaithe, i measc dreamanna eile, agus chuir sé aithne ar an bhfear a bhí le bheith ina cheannaire ar Solidarność ina dhiaidh sin, Lech Wałęsa.
Polaitíocht
Comhalta Parlaiminte sa Pholainn ab ea é sna 1990idí, agus ba é Leas-Cheann Comhairle an tSeanaid é, i measc rudaí eile.
Tar éis dianfheachtais in 2007, d'éirigh leis an ceann is fearr a fháil ar an bpáirtí deasach a bhí i gcumhacht agus rinneadh Príomh-Aire de. Chaith sé seacht mbliana sa phost sin, rud a d'fhág gurb é is faide a sheas mar Phríomh-Aire faoi réimeas an daonlathais sa Pholainn, agus gurb é an chéad Phríomh-Aire riamh é a toghadh an athuair.
Le linn a théarma seacht mbliana, tháinig borradh leanúnach faoi gheilleagar na Polainne, agus i dtráth na géarchéime, tháinig méadú beagnach 20% ar gheilleagar na Polainne, an ráta fáis ba mhó san Eoraip.
Cindy Williams
Is carachtar ficseanúil i Cindy Williams sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Ella Wortley (1998 go 1999), Cydney Parker (1998 go1999), Eva Sayer (2007) agus Mimi Keene (2013 go 2015) an pháirt mar Cindy. Bhí Cindy ar an gclár den chéad uair ar an 9 Samhain 1998 agus den uair dheireanach ar an 17 Lúnasa 2015.
Spás veicteoireach
Is cnuasach rudaí a dtugtar veicteoirí orthu é spás veicteoireach, rudaí is féidir a shuimiú agus a iolrú (a “scálú”) le huimhreacha a dtugtar scálaigh orthu.
Spencer Perceval
Ba pholaiteoir agus Phríomh-Aire na Ríochta Aontaithe é Spencer Perceval (1 Samhain 1762 – 11 Bealtaine 1812), an t-aon duine amháin a feallmharaíodh le linn dó a bheith ina Phríomh-Aire ar an Ríocht Aontaithe (agus an t-aon Ard-Aighne no Aturnae Ginearálta a bhí ina Phríomh-Aire ina dhiaidh sin).
Spás veicteoireach
Is minic a shíltear gur fíor-uimhreacha iad scálaigh, ach chomh maith leo sin tá spáis veicteoireacha ann le hiolrú scálach trí uimhreacha casta nó trí uimhreacha cóimheasta.
Caithfidh suimiú scálach agus iolrú scálach riachtanais áirithe a chomhlíonadh a dtugtar “aicsímí” (buntairiscintí a nglactar leis go bhfuil siad fíor) orthu.
Dustin Hoffman
Is aisteoir Meiriceánach é Dustin Hoffman, a rugadh ar an 8 Lúnasa 1937.
Aonú oíche déag
clé|250px|mion|[[Tine chnámh]] I dTuaisceart Éireann, baineann an tAonú Oíche Déag nó the Eleventh Night leis an oíche roimh an Dara Lá Déag de mhí Iúil, ceiliúradh bliantúil de chuid an phobail dhílsigh. Ar an oíche seo, lastar tinte cnámha móra ina lán comharsanachtaí Dílseacha i dTuaisceart Éireann. Dóitear bratach na hÉireann, siombailí náisiúnacha Éireannacha, siombailí Caitliceacha ar a lán tinte cnámha.
Comhairle Contae Cheatharlach
deas|250px|thumb|Comhairle Chontae Cheatharlach Is comhairle i gContae Cheatharlach í Comhairle Chontae Cheatharlach.
Alec Guinness
B'aisteoir Sasanach é Alec Guinness (a rugadh ar an 2 Aibreán 1914 agus a fuair bás ar an 5 Lúnasa 2000).
Spencer Perceval
Saol
Ba é an seachtú mac é ag piara de chuid na hÉireann, John Perceval, an dara Iarla Egmont. Bhí sé ina dhalta de chuid Scoil Harrow agus ina mhac léinn de chuid Choláiste na Tríonóide, Cambridge.
Tar éis dó dul isteach in Ósta Lincoln, glaodh chun an Bharra air sa bhliain 1786. Tríd an lucht aitheantais a bhí ag a dhaoine muinteartha, fuair sé roinnt post beag agus mionteagaisc de chuid na Corónach agus d'fhorbair sé cleachtadh láidir mar abhcóide. Dhiúltaigh sé do phost Phríomh-Rúnaí na hÉireann sa bhliain 1795 toisc nach raibh sé ar a acmhainn an phost a ghlacadh (ag am a bháis d'fhág sé baintreach agus naonúr páistí faoi bhun ocht mbliana déag d'aois). Glaodh chun an Bharra Laistigh ar Perceval sa bhliain 1796 agus lean sé ar aghaidh mar abhcóide agus ó ina fheisire chomh maith, mar ba ghnách ag an am. clé|mion|Spencer Perceval
Polaitíocht
Toghadh Perceval mar dhuine de na teachtaí parlaiminte le haghaidh Northampton i bhfothoghchán sa bhliain 1796. Lean sé ar aghaidh mar sin go dtí go bhfuair sé bás; níor sheas éinne ina aghaidh ach uair amháin. Tacaí dílis de chuid Pitt Óg ab ea é (cé go raibh drogall air an lipéad "Tóraí" a ghlacadh) agus bhain sé dea-cháil amach go tapa mar fhear mór díospóireachta.
Níor fhág Perceval oidhreacht pholaitiúil mhór, cé go raibh meas air mar gheall ar a bhrí agus a fhuinnimh agus ar an méid a rinne sé de ghrá an dualgais agus ar an gcumas a thaispeáin sé agus é ag treorú an chuid is mó de bhearta na rialtais trí Theach na dTeachtaí go pearsanta. Mar a dúirt Henry Grattan, níor long chomhraic a bhí ann, ach d'iompar sé a lán gunnaí, bhí sé uisce-obach agus é amuigh i ngach cineál aimsire. clé|mion|[[John Bellingham]]
Éire
Ó ba rud é gur Anglacánach soiscéalach é, agus buinneán de chuid na Cinsealacht a chomh maith, bhí Perceval go diongbháilte in éadan Fhuascailt na gCaitliceach, fiú nuair a ghlac a mheantóir Pitt leis an smaoineamh sin.
Feallmharú
Is cosúil go raibh Bellingham as a mheabhair ach crochadh é ina ainneoin sin. Ansin dioscadh corp Bellingham ina bpíosaí beaga (mar ba ghnáth ag an am, chun taighde leighis a dhéanamh agus b'fhéidir chun cosc a chur air dul chun na bhFlaitheas). Sa chás seo, choinnigh na máinlia nna croí Bellingham beo ar feadh ceithre huaire i ndiaidh a chrochadh, éacht nach beag ag an am. Tá blaosc Bellingham ar taispeáint inniu in Ollscoil Queen Mary, Londain.
The Sun
Nuachtán táblóideach is ea The Sun a fhoilsítear in Éirinn agus sa Bhreatain.
Na Staighrí Dubha
Sléibhte i gContae Cheatharlach is ea na Staighrí Dubha (796m).
Della Alexander
Is carachtar ficseanúil i Della Alexander sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Michelle Joseph an pháirt mar Della. Bhí Della ar an gclár den chéad uair ar an 1 Márta 1994 agus den uair dheireanach ar an 16 Bealtaine 1995.
Dolmain Chnoc an Bhrúnaigh
deas|250px|thumb|Dolmain Chnoc an Bhrúnaigh Is dolmain suite i gContae Cheatharlach í Dolmain Chnoc an Bhrúnaigh.
Bar Mitsveá
thumb|350px| Bar Mitsveá ag [[Balla an Olagóin]] De réir dlí na nGiúdach, nuair a shroicheann páistí Giúdacha 13 bliain d'aois do bhuachaillí agus 12 bliain d'aois do chailíní bíonn siad freagrach as a gcuid gníomhartha, agus déantar Bar (Mac) nó Bat (Iníon) Mitsveá (na haithne) astu. I go leor sionagóg Choimeádach agus Leasaitheach, ceiliúrann cailíní Bat Mitsveá ag aois a 12, mar aon le buachaillí ag aois a 13. Comhtharlaíonn caithreachais fisiciúil ag an am seo freiin. Roimhe seo, bíonn tuismitheoirí an pháiste freagracht as tiomantas an pháiste do dhlí na nGiúdach agus thraidisiún na nGiúdach. Tar éis an aois seo, bíonn an páiste féin freagrach as dlí deasghnách, traidisiún, agus eitic na nGiúdach agus bíonn de phribhléid aige/aici bheith rannpháirteach i ngach réimse de shaol phobal na nGiúdach. Uaireanta, gairtear go hearráideach Bar Mitsveá nó Bat Mitsveá ar an searmanas féin.
Slí Cualann Nua
deas|250px|thumb|Slí Cualann Nua Is cosán siúlóireachta fad-achair suite atá idir Páirc Mharlaí i mBaile Átha Cliath agus Cluain na nGall i gContae Cheatharlach é Slí Cualann Nua. Ní aistriúchán díreach é an t-ainm Slí Cualann Nua (Wicklow Way). Is tagairt í do Shlíghe Chualann, ceann de chúig bhealach ársa ó Chnoc na Teamhrach a rith trí thalamh Cuala (Cill Mhantáin an lae inniu).
Lá Domhanda Raidió
Comóradh idirnáisiúnta ar mheán an raidió is é "Lá Domhanda Raidió, urraithe ag UNESCO, ar an 13 Feabhra gach bliain. Déanann daoine ar fud na cruinne ceiliúradh ar an raidió mar mheán chumarsáide.
Sa bhliain 2015, chuir Rónán Mac Aodha Bhuí a chlár ‘Rónán Beo’ i láthair i stiúideo Raidió Fáilte: comhchraoladh a bhí sa chlár agus bhí Raidió Fáilte, Raidió na Gaeltachta, Raidió na Life agus Near FM páirteach sa chraoladh stairiúil seo.
Ruby Allen
Is carachtar ficseanúil i Ruby Fowler  sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Louisa Lytton an pháirt mar Ruby. Bhí Ruby ar an gclár den chéad uair ar an 18 Márta 2005 agus d'fhág sí ar an 23 Samhain 2006. D'fhill sí ar an 18 Meán Fómhair 2018.
Institiúid Teicneolaíochta, Ceatharlach
Is coláiste suite i gContae Cheatharlach é Institiúid Teicneolaíochta, Ceatharlach.
Clare Bates
Is carachtar ficseanúil i Clare Bates sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Gemma Bissix an pháirt mar Clare. Bhí Clare ar an gclár den chéad uair ar an 6 Iúil 1993 agus den uair dheireanach ar an 7 Lúnasa 2008.
Rosika Schwimmer
Ba shíochánaí, fheimineach agus shufragóir í Rosika Schwimmer (Ungáiris: Schwimmer Rózsa; 11 Meán Fómhair 1877 - 3 Lúnasa 1948).
Luathbhlianta
Rugadh Rózsa Schwimmer i mBúdaipeist, an Ostair-Ungáir ar an 11 Meán Fómhair 1877 do Bhertha (née Katscher) agus Mhax Bernat Schwimmer.
An té is sine de triúr clainne, tógadh í i dteaghlach uasmheánaicmeach Giúdach i dTemesvár, an Trasalváin (inniu Timișoara, an Rómáin). Ba thrádálaí talmhaíochta a hathair, a raibh baint aige le trádáil gráinne, capall agus táirgí eile, agus reáchtáil sé feirme thurgnamhach freisin. Bhí deartháir na mátharha, Leopold Katscher, ina scríbhneoir aitheanta agus ina ghníomhaí síochána, a raibh tionchar mór aige ar Schwimmer.
D'fhreastail sí ar an mbunscoil go hachomair i mBúdaipeist agus tar éis don teaghlach bogadh go dtí an Trasalváin fuair sí oideachas i scoil chlochair. Ag céimniú amach as an scoil phoiblí sa bhliain 1891, rinne sí staidéar ar cheol agus ar theangacha ag an scoil cheoil i Szabadka (Subotica inniu).
Ba theangeolaí cumasach í, a labhair nó a léigh ocht dteanga. Cé nár fhreastail sí ach ar ocht ngrád, labhair sí Béarla, Fraincis, Gearmáinis, agus Ungáiris, agus bhí sí in ann Ollainnis, Iodáilis, Ioruais, agus Sualainnis a léamh. Sa bhliain 1893 agus 1894, d'fhreastail sí ar ranganna oíche i scoil ghnó go dtí gur chuir féimheacht a hathar ar an teaghlach filleadh ar Bhúdaipeist.
Saol oibre san Ungáir
Le linn a luath saol oibre, bhí deacrachtaí aici post a fháil a d'íoc pá maireachtála agus d'íograigh an taithí sin í do shaincheisteanna fostaíochta ban. Ag bailiú sonraí chun staitisticí a sholáthar ar mhná atá ag obair, tháinig Schwimmer i dteagmháil le baill de ghluaiseacht idirnáisiúnta vótála na mban, agus faoi 1904 bhí sí páirteach sa streachailt.
An bhliain ina dhiaidh sin, fostaíodh Schwimmer mar phreas-rúnaí ar an gComhghuaillíocht Idirnáisiúnta um Cheart Vótála do Mhná, i Londain.
Na Stáit Aontaithe
Nuair a bhris an Chéad Chogadh Domhanda amach, forógraíodh í ina namhaid eachtrannach agus d'éalaigh sí go dtí na Stáit Aontaithe, áit ar labhair sí ar son cearta vótala a thabhairt do mhná agus ar shíochánachas. B
Bhí sí ar dhuine de bhunaitheoirí The Woman's Peace Party (WPP) (Gaeilge: Páirtí Síochána na mBan) agus an eagraíocht a bheadh ​​ina Women's international league for peace and freedom (Gaeilge: Léig idirnáisiúnta na mban ar son na síochána agus na saoirse). Sa bhliain 1915, tar éis dí freastal ar Chomhdháil Idirnáisiúnta na mBan sa Háig, d'oibrigh sí le mná eile chun cur ina luí ar airí eachtracha san Eoraip tacú le comhlacht a chruthú chun cúrsaí domhanda a idirghabháil agus bhí chuir sí ina luí ar Henry Ford an Long Síochána a chairtfhostú. Ó 1916 go 1918, bhí Schwimmer ina cónaí san Eoraip ag obair ar phleananna éagsúla chun deireadh a chur leis an gcogadh. Nuair a bunaíodh an Chéad Phoblacht Ungáireach, ceapadh í mar cheann de na chéad ambasadóirí baineann (ón Ungáir go dtí an Eilvéis) sa bhliain 1918. Nuair a dhíbir coup d'état an Phoblacht, theith sí go dtí na Stáit Aontaithe, ag tabhairt suas a saoránacht Ungárach.
Chuir sí iarratas isteach tríd an phróiseas eadóirsithe ach diúltaíodh dí ar bhonn go raibh sí ag tabhairt faoin síochánachas. Cuireadh an cás ar ceal in achomharc sa bhliain 1928, agus an bhliain dár gcionn chuir Cúirt Uachtarach na Stát Aontaithe an t-achomharc ar ceal sa chinneadh na Stáit Aontaithe v. Schwimmer.
D'fhan sí gan stát ar feadh na coda eile dá saol. Ní raibh sí in ann obair mar gheall ar dhrochshláinte agus feachtas clúmhillte, agus fuair sí tacaíocht ó chairde dílse.
Sisifeas
I miotaseolaíocht na Gréige ba rí é Sisifeas (nó Sisyphus)(fuaimniú /ˈsɪsəfəs/; Gréigis: Σίσυφος sísypʰos [ˈsisifos]) ar cuireadh de phionós air bollán ollmhór a bhrú go barr cnoic, agus bhíodh air ligean dó rothlú síos go bun arís agus leanacht den bhrú seo ar feadh na síoraíochta. Déantar tagairt don phearsa chéanna i miotaseolaíocht na Róimhe.
Rosika Schwimmer
Na Stáit Aontaithe
Sa bhliain 1935, bhunaigh Schwimmer agus Mary Ritter Beard an 'World Center for Women's Archives' chun tagairt oideachasúil a chruthú do stair na mban agus chun taifead a dhéanamh ar éachtaí aonair agus eagraíochtúla na mban suntasach. Bhí sí ar cheann de na chéad fheidearálaigh dhomhanda, a mhol rialtas domhanda sa bhliain 1937.
Oidhreacht
Ainmníodh í le haghaidh Duais Síochána Nobel i 1948, fuair sí bás sular shocraigh an coiste gan í a bhronnadh an bhliain sin. Sa bhliain 1952, athraíodh dlíthe eadóirseachta sna Stáit Aontaithe chun go bhféadfaí agóid choinsiasach a cheadú.
Vicipéid na Cóiréise
Tá dhá chiclipéid eile ar líne i gCóiréis, is é sin le rá an Doopedia (479,645 alt) agus an Rigveda Wiki (276,740). Is iad Vicipéidí na Cóiréise agus na Sínise na haon Vicipéidí nach na ciclipéidí ar líne is mó iad ina dteangacha áitiúla féin.
Mar gheall ar an gcinsireacht dhian atá i bhfeidhm sa Chóiré Thuaidh, tá eagarthóirí ón gCóiré Theas ina dtromlach mór orthu siúd a oibríonn uirthi. Fágann sin go bhfuil an chuid is mó den téacs inti scríofa i gcanúint an deiscirt. De réir tuairisc san iris Wired, tá an Wikimedia Foundation ag obair le gníomhaithe ón Tuaisceart le leagan de Vicipéid na Cóiréise sa chanúint thuaisceartach a chur ar fáil. Cuirfear é sin ar gach flaistiomántán (nó méaróg USB) a smuigleáiltear isteach sa Chóiré Thuaidh.
Tugtar cead úsáid a bhaint as ábhar ó Vicipéid na Cóiréise, rud a dhéanann gnólachtaí sa Chóiré Theas go rialta.
Debbie Bates
Is carachtar ficseanúil i Debbie Bates sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Nicola Duffett an pháirt mar Debbie. Bhí Debbie ar an gclár den chéad uair ar an 25 Bealtaine 1993 agus den uair dheireanach ar an 22 Meitheamh 1995.
Isabelle Pierre
Amhránaí agus láithreoir ó Québec is ea Isabelle Pierre (née Nicole Lapointe) (rugadh 9 Meitheamh 1944).
Tharraing Isabelle Pierre clú uirthi féin mar amhránaí in Québec sna 1960í agus i dtús na 1970í. Níor fhan sí i mbun na hamhránaíochta ar feadh i bhfad agus d’éirigh go maith léi, go háirithe de bharr na n-amhrán a thug an scríbhneoir Stéphane Venne di.
I 1963 thaibhrigh sí i gclubanna ceoil agus ghlac páirt i gcomórtais d’amhránaithe amaitéaracha. D’eisigh sí albam i 1965 a raibh fáilte mhór roimhe. I 1969 rinne sí conradh le Barclay Records (Ceanada) agus bhuail le Stéphane Venne, scríbhneoir a sholáthair a lán amhrán cheana do Renée Claude.
Bhí rath mór ar a cuid ceolchoirmeacha sna 1970í agus ar na dioscaí a chuir sí amach. I 1974 tháinig a halbam deireanach, J'm'appelle Nicole Lapointe, amach (bhí socair aici ar iompú arís ar a hainm baiste), ach ní raibh an sean-rath air. D’éirigh sí as an amhránaíocht ina dhiaidh sin agus chuir amach a cuid amhrán ar dhlúthdhioscaí i 1997 agus i 2004.
Liosta sráideanna agus cearnóga i mBaile Átha Cliath
Seo liosta sráideanna agus cearnóga iomráiteacha i mBaile Átha Cliath. Seo liosta sráideanna agus cearnóga iomráiteacha i mBaile Átha Cliath, Éire.
Laurie Bates
Is carachtar ficseanúil é Laurie Bates sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Gary Powell an pháirt mar Laurie. Bhí Laurie ar an gclár den chéad uair ar an 12 Meán Fómhair 1989 agus den uair dheireanach ar an 8 Márta 1990.
Páipéir Phentagon
mion| Léarscáil CIA de ghníomhaíochtaí easaontacha san Ind-Sín, a foilsíodh mar chuid de na Páipéir Phentagon Cnuasach an-mhór cáipéisí de chuid Roinn Cosanta na Stát Aontaithe is ea na Páipéir Phentagon (Teideal oifigiúil: Report of the Office of the Secretary of Defense Vietnam Task Force), maidir le baint pholaitiúil agus mhíleata na Stát Aontaithe i Vítneam ó 1945 go 1967, agus an Cogadh a bhí ann sna 1960idí.
Pléadh leis na cáipéisí faoi rún daingean ar dtús. Ach sa bhliain 1971, scaoil an t-iriseoir Daniel Ellsberg scéal faoi sa The New York Times. Níos déanaí i 1996, dúirt alt in The New York Times gur léirigh na Pentagon Papers, i measc rudaí eile, go raibh Uachtaránacht Riarachán Johnson ag insint bréag go sistéamach; "systematically lied, not only to the public but also to Congress."
Rinneadh scannán de scéal Daniel Ellsberg sa bhliain 2003. I mí an Mheithimh 2011, rinneadh iomlán na bPáipéar Pentagon a dhearbhú agus a scaoileadh go poiblí.
Go sonrach, nocht na páipéir gur mhéadaigh na SA raon feidhme a ghníomhartha i gCogadh Vítneam go rúnda le buamáil na Cambóide agus Laos in aice láimhe, ruathair cósta ar Vítneam Thuaidh, chomh maith le hionsaithe Cór Mara na Stát Aontaithe an Chóir Mhuirí, nár tuairiscíodh aon cheann díobh sa meáin phríomhshrutha. Mar gheall ar a nochtadh faisnéise sna Páipéir Phentagon, cúisíodh Ellsberg i dtosach as comhcheilg, spiaireacht agus goid maoine rialtais, ach díbheadh na cúisimh ina dhiaidh sin tar éis d’ionchúisitheoirí a bhí ag fiosrú scannal Watergate a fháil amach gur ordaigh na baill foirne i dTeach Bán Nixon an méid sin- ar a dtugtar Pluiméirí an Tí Bháin chun iarrachtaí neamhdhleathacha a dhéanamh chun drochmheas a thabhairt ar Ellsberg.
Clár ábhair
Chruthaigh an Rúnaí Cosanta Robert McNamara Tascfhórsa Staidéir Vítneam ar an 17 Meitheamh, 1967, chun “stair chiclipéideach Chogadh Vítneam ” a scríobh. Mhaígh McNamara go raibh sé ag iarraidh taifead i scríbhinn a fhágáil do staraithe, chun earráidí beartais i riaracháin sa todhchaí a chosc. McNamara claimed that he wanted to leave a written record for historians, to prevent policy errors in future administrations. Cé go ndúirt Les Gelb, Stiúrthóir Pleanála Beartais sa Pheinteagán ag an am, nár úsáid McNamara ach amháin chun nuair a bhí se ag breathnú siar. Dúirt McNamara le daoine eile, mar shampla Dean Rusk, nár iarr sé ach bailiúchán doiciméad seachas na staidéir a fuair sé. Cibé cúiseanna a bhí leis, rinne McNamara faillí an tUachtarán Lyndon Johnson nó an Rúnaí Stáit Dean Rusk a chur ar an eolas faoin staidéar. D'éiligh tuarascáil amháin go raibh sé beartaithe ag McNamara an obair a thabhairt dá chara Robert F. Kennedy, a lorg ainmniúchán uachtaránachta na nDaonlathach i 1968. Shéan McNamara é seo ina dhiaidh sin, cé gur admhaigh sé gur chóir go mbeadh sé curtha ar an eolas ag Johnson agus Rusk.
In ionad staraithe reatha na Roinne Cosanta a úsáid, sannadh McNamara a dhlúthchabhair agus an Rúnaí Cúnta Cosanta John T. McNaughton chun na páipéir a bhailiú. Fuair McNaughton bás i dtimpiste eitleáin mí tar éis don obair a bheith tosnaithe i mí an Mheithimh 1967, ach lean an tionscadal faoi stiúir oifigeach na Roinne Cosanta Leslie H. Gelb. Thirty-six analysts—half of them active-duty military officers, the rest academics and civilian federal employees—worked on the study. D'oibrigh tríocha sé anailísí - a leath acu ina n-oifigigh mhíleata gníomhacha ar dualgas, an chuid eile d’acadóirí agus fostaithe cónaidhme sibhialta - ar an staidéar. D'úsáid na hanailísithe na comhaid a bhí ann cheana in Oifig an Rúnaí Cosanta. D’fhonn an staidéar a choinneáil faoi rún ó dhaoine eile, lena n-áirítear an Comhairleoir Slándála Náisiúnta Walt W. Rostow, ní dhearna siad aon agallaimh ná comhairliúcháin leis na fórsaí armtha, leis an Teach Bán, nó le gníomhaireachtaí cónaidhme eile.
D’fhág McNamara an Roinn Cosanta i mí Feabhra 1968, agus fuair a chomharba Clark M. Clifford an staidéar críochnaithe an 15 Eanáir, 1969, cúig lá roimh insealbhú Richard Nixon, cé gur mhaígh Clifford nár léigh sé riamh é. Is éard a bhí sa staidéar 3,000 leathanach d’anailís stairiúil agus 4,000 leathanach de dhoiciméid bhunaidh an rialtais i 47 imleabhar, agus rangaíodh é mar “Faoi Rún Daingean - Cigilteach '' (Béarla:("TopSecret- Sensitive). (Ní ainmniúchán slándála oifigiúil é "Sensitive"; chiallaigh sé gur cheart rochtain ar an staidéar a rialú. ) D’fhoilsigh an tascfhórsa 15 chóip; fuair an mheitheal mhachnaimh RAND Corporation dhá cheann de na cóipeanna ó Ghelb, Morton Halperin agus Paul Warnke, le rochtain deonaithe má cheadaíonn beirt ar a laghad den triúr.
Cuspóir iarbhír Chogadh Vítneam: Srianadh na Síne
[[Íomhá:Containment_of_China.jpg|mion|333x333px| Mar a leag Rúnaí Cosanta na Stát Aontaithe Robert McNamara amach é, ba iarracht straitéiseach fhadtéarmach é Beartas Srianta na Síne sna Stáit Aontaithe chun Béising a thimpeallú leis an USSR, a stáit satailíte, chomh maith le:
a) Fronta na Seapáine-na Cóiré, b) Fronta na hIndia-na Pacastáine, agus c) Fronta Oirdheisceart na hÁise ]]
An Dubline
Is treochlár eolais faoi roinnt de na suímh thurasóireachta is mó tóir i mBaile Átha Cliath é an Dubline. Má leantar an Dubline feictear suímh éagsúla a thugann léiriú ar na heachtraí ar fad a bhí mar bhonn le forbairt Bhaile Átha Cliath ó na laethanta tosaigh go dtí an lá atá inniu ann.
Páipéir Phentagon
Cuspóir iarbhír Chogadh Vítneam: Srianadh na Síne
Chuir McNamara ina leith na Síne go raibh sí ag iarraidh mianta impiriúla a bhaint amach cosúil le mianta na Gearmáine Naitsíoch agus na Seapáine Impiriúla. Dar le McNamara, bhí na Sínigh i mbun comhcheilge chun “an Áise go léir a eagrú” i gcoinne na Stát Aontaithe:(Béarla: "organize all of Asia" against the United States:) China—like Germany in 1917, like Germany in the West and Japan in the East in the late 30s, and like the USSR in 1947—looms as a major power threatening to undercut our importance and effectiveness in the world and, more remotely but more menacingly, to organize all of Asia against us }}
Chun na Sínigh a thimpeallú, bhí sé mar aidhm ag na Stáit Aontaithe “trí fhronta” a bhunú mar chuid d’iarracht “fadtéarmach chun na Síne a choimeád faoi smacht”: ''There are three fronts to a long-run effort to contain China (realizing that the USSR "contains" China on the north and northwest):
An Dubline
Tuilleadh eolais
Tá tuilleadh eolais le fáil ag www.VisitDublin.com
Páipéir Phentagon
Cuspóir iarbhír Chogadh Vítneam: Srianadh na Síne
(a) the Japan–Korea front;
(b) the India–Pakistan front; and
(c) the Southeast Asia front'' }}
D'admhaigh McNamara, áfach, go mbeadh gá le híobairt mhór ar am, airgead agus saol Mheiriceá i gceist d’fhonn an tSín a bheith faoi srian.
Pláta na hAfraice
deas|250px|thumb|Pláta na hAfraice Is pláta teicteonaic é Pláta na hAfraice.
Páipéir Phentagon
Gnóthaí inmheánacha Vítneam
Blianta sular tharla eachtra Murascaill Tonkin an 2 Lúnasa, 1964, bhí rialtas na SA páirteach go hindíreach i ngnóthaí Vítneam trí chomhairleoirí nó (pearsanra míleata) a sheoladh chun saighdiúirí Vítneam Theas a oiliúint:
Ról na Stát Aontaithe i dteacht chun cinnn an Uachtaráin Diem
mion| [[Dwight D. Eisenhower|Beannaíonn Uachtarán na Stát Aontaithe Dwight D. Eisenhower Uachtarán Vítneam Theas Ngo Dinh Diem, ar thacaigh na Stáit Aontaithe leis teacht i gcumhacht, de réir Pháipéir Phentagon. |clé]] I gcuid de Pháipéir Phentagon dar teideal “Tiomantais agus Cláir Kennedy,” (Béarla:"Kennedy Commitments and Programs," ) chuir na Stáit Aontaithe tiomantas Mheiriceá i leith chruthú Vítneam Theas. Mar a admhaíonn na páipéir: mion| Comhlacht an Uachtaráin Diệm tar éis dó a bheith feallmharaithe i coup d'état ii Vítneam Theas 1963, a fuair tacaíocht ó rialtas na Stát Aontaithe |cléI bhfo-alt dar teideal "Tiomantas Speisialta Meiriceánach do Vítneam", leag na páipéir béim arís ar an ról atá ag na Stáit Aontaithe:
Go sonrach, sheol na Stáit Aontaithe trealamh agus soláthairtí ar luach US $ 28.4 milliún chun cabhrú le réimeas Diem a arm a neartú. Ina theannta sin, chuir na Stáit Aontaithe oiliúint ar 32,000 fear ó Gharda Sibhialta Vítneam Theas ar chostas US $ 12.7 milliún. Bhíothas ag súil go mbeadh réimeas Diem, tar éis dó méid suntasach cúnaimh a fháil ó na SA, in ann an Viet Cong a sheasamh.
Shainaithin na páipéir an Ginearál Edward Lansdale, a d’fhóin in Oifig na Seirbhísí Straitéiseacha (OSS) agus a d’oibrigh don Lár-Ghníomhaireacht Faisnéise (CIA), mar “phríomhfhigiúr” i mbunú Diem mar Uachtarán Vítneam Theas, agus a thug tacaíocht de réimeas Diem ina dhiaidh sin. Mar a scríobh Lansdale i meabhrán 1961: "Ní mór dúinn (na SA) tacú le Ngo Dinh Diem go dtí gur féidir le feidhmeannas láidir eile duine a chur ina áit go dlíthiúil." (Béarla: "We (the U.S.) must support Ngo Dinh Diem until another strong executive can replace him legally.")
Ról na Stát Aontaithe i dtréimhse réimeas Diem
De réir na bPáipéar Pentagon, bhí ról lárnach ag rialtas na SA i coup d'état i Vítneam Theas sa bhliain 1963, inar feallmharaíodh Diem. Agus "teagmháil folaitheach" á choinneáil acu le ginearáil Vítneaimis ag pleanáil coup, ghearr na SA a gcabhair don Uachtarán Diem agus thacaigh siad go hoscailte le rialtas comharbais sa rud ar a thug na húdair "Vítneam gan cheannaire go bunúsach": (Béarla: "essentially leaderless Vietnam":)
Ben Haenow
Is amhránaí, cumadóir amhrán rac-cheol Sasanach é Benjamin Bernard "Ben" Haenow (rugadh é ar an 7 Eanáir, 1985). Bhuaigh sé an t-aonú sraith déag The X Factor le 57.2% na vótaí sa bhliain 2014.
2014 The X Factor
Scaoil Haoenow a chéad albam stiúideo Ben Haenow ar an 13 Samhain 2015.
Imchuach Angóla
deas|250px|thumb|Imchuach Angóla Is imchuach é Imchuach Angóla.
Pondicherry
Is cathair san India í Pondicherry (/pɒndᵻˈtʃɛri/ or /-ˈʃɛri/; An Fhraincis: Pondichéry; Puducherry i Tamil), suite i dTamil Nadu.
is iarchoilíneacht de chuid na Fraince é. Bhí na Francaigh i bPondicherry le 300 bliain; níor thug siad uathu é go dtí an bhliain 1954. Anois tá breis is 20,000 duine ina gcónaí ann.
Tá cúpla focal Fraincise á labhairt fós in Pondicherry, rud a oireann go sármhaith don chuma atá ar an áit – na leaca pábhála, tithe maiseacha, gairdíní deasa; cuid den tseanFhrainc a d’fhág an stair ina diaidh i ndeisceart na hIndia.
Tá clú ar na tithe itheacháin, agus clú freisin ar shaoire na beorach; agus bíonn an Masquerade ar siúl i mí Mhárta agus mí Aibreán – daoine in éide álainn agus i maisc ag rince tríd na sráid eanna le ceol cairdíní agus trumpaí. Ní nach ionadh, déantar ceiliúradh freisin ar scrios an Bastille. Tá an tseanIndia ann i gcónaí, ach go dtí seo níor mhúch sí l’Inde française.
An Mhuir Bhailéarach
Is muir í an Mhuir Bhailéarach atá suite sa Mheánmhuir, taobh thoir den Spáinn agus taobh thiar den Iodáil.
Ding (gearrscéal)
Gearrscéal leis an scríbhneoir Éireannach Seán Mac Mathúna é 'Ding' a d'fhoilsigh an Comhlucht Oideachais, BÁC sa bhliain 1983 ar dtús, sa chnuasach gearrscéalta Ding agus scéalta eile. Roghnaíodh an gearrscéal mar cheann de ghearrscéalta an chéid sa Ghaeilge sa chnuasach Gearrscéalta an Chéid a d'fhoilsigh Cló Iar-Chonnachta.
Creat an scéil
Dá éis imeacht an athar ag ól deir an mháthair le hÉamonn go bhfuil cara rúin uaithi agus deir sí go bhfuil buairt uirthi go maróidh an t-ól oíche éigin e. Tugann an t-athair léasadh don mháthair arís. Teann mac is máthair ar thuras gluaisteáin is insíonn an mháthar d’Éamonn arís go gceapann sí go maróidh sé féin, is deir Éamonn go maróidh sé féin é.
Ansin éiríonn ina raic eatarthu athuair is tugann an t-athair greadadh dó le ceanrach. Bíonn Éamonn iomlán tógtha lena athair a ghlanadh de dhroim an tsaoil ach ní éiríonn leis go fóilleach. Tagann Éamonn isteach lá agus bíonn a mháthair nocht ina seomra codlata. Ansin téann Éamonn chun na háite a bhfuil an t-athair ag leagan crann. Trí thimpiste dúnann cos an chrainn ar lámh an athar is imíonn Éamonn le fóirithint a fháil. Déanann an mac athmhachnamh ar an gceist is imíonn leis.
Aimsítear corpán an athar ar an leaca mar a raibh sé. Déanann an mháthair an teach a athchóiriú ach tagann amhras uirthi faoi ról Éamoinn i gcás an athair. Dúisítear Éamonn d’aithle sin is feiceann go bhfuil Joe Hassett tar éis luí lena mháthair is go raibh caidreamh rúin ar bun acu le tamall.
Téann Éamonn ar mire ansin is téann faoi dhéin theach an bhainne is aimsíonn stór mór bia roimhe ann, agus na bunriachtanais le go bhféadfadh duine maireachtáil ann. Ag earr an scéil ar fad, labhraíonn duine, ní fios an é Éamonn atá i gceist nó mór-reacaire atá lonnaithe taobh amuigh de, is deir go gceapann sé gur tragóid teilifíse atá sa saol agus go bhfuil dhá shlí leo sin a sheinm. Deir sé gur fearr í a sheinm droim ar ais, mar sa tslí sin go gcríochnaítear ar deá-scéal.
Is féidir tuiscintí áirithe éagsúla a bhaint as an scéal.
Príomheachtra an scéil;
‘Ní foláir nó bhog a chos an crann mar chomh luath is a chuir sé a lámh isteach, dhún béal na scoilte air de phlab is d’fháisc air. Chuala cnámha a láimhe á mbriseadh mar uibheacha is gach aon bhéic as ag gearradh an aeir i mo thimpeall.
‘Sheinn siad orm, léan orthu!’
Alt Deiridh an Scéil
‘Tá sé á thaibhreamh dom nach bhfuil sa saol ach tragóid teilifíse. Tá dhá shlí ann chun tragóid teilifíse a sheinm – ar aghaidh nó droim ar ais. Is fearr liomsa droim ar ais é, mar sa tslí sin críochnóidh tú i gcónaí le tosach maith.’
Vivien Leigh
Ba bhan-aisteoir Sasanach í Vivien Leigh (a rugadh ar an 5 Samhain 1913 agus a fuair bás ar an 7 Iúil 1967).
Laura Beale
Is carachtar ficseanúil i Laura Beale sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Hannah Waterman an pháirt mar Laura. Bhí Laura ar an gclár den chéad uair ar an 17 Feabhra 2000 agus den uair dheireanach ar an 30 Aibreán 2004.
Allerton, Yorkshire Thiar
Is barda suite i mBradford é Allerton.
Ciorcal Cloch na Bealtaine
Is éard atá i gCiorcal Cloch na Bealtaine ciorcal cloch 64 doch mhór timpeall ar ardán íseal cré atá lonnaithe i Ráth Bhoth i dTír Chonaill. D’fhéadfadh sé go raibh timpeall is 80 cloch ann i dtosach. Tá ceann de na clocha ar an taobh thoir thuaidh den chiorcal maisithe le fáinní cupán - logáin bheaga chiorcalacha - ar an taobh istigh. Is cosúil go raibh feidhm faoi leith ag cloch áirithe, cloch atá tuairim is 2 mhéadar ar airde, atá ina seasamh ar an taobh thoir theas den chiorcal ó thaobh deasghnátha a bhíodh ar siúl sa chiorcal.
Sa Chré-umhaois Dhéanach (1400 - 800 RCh) a tógadh ciorcail chloch eile ar nós an chinn seo. Ní fios dúinn cén fheidhm a mbaintí astu, ach is dóigh gur bhain siad le deasghnátha reiligiúnacha a mbíodh pointí airde na gréine agus na gealaí a bhreacadh mar chuid díobh. Faightear taisí créamtha iontu ó am go chéile ach ní cosúil gur mar áiteanna adhlactha a leagadh amach iad.
Is dóigh gur san Iarannois réamhChríostaí (400 R.Ch - A.D400) a snoíodh an cloigeann cloiche a fuarthas ar an suíomh seo agus d’fhéadfadh sé a léiriú gur fhan an séadchomhartha seo ina ionad gníomhaíochta deasghnátha ar feadh na gcéadta bliain tar éis a thógtha.
Foinsí
Tá an t-eolas seo bunaithe ar chomharthaí eolais ag an suíomh féin.
Cléithín
Is starr bheag loingeánach ag íochtar an steirnim é an cléithín, nó an cléithín uchta. Níl sé ceangailte le heasna ar bith. Cnámhaíonn sé thart ar 40 bliain d'aois.
Manda Best
Is carachtar ficseanúil i Manda Best sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Josie Lawrence an pháirt mar Manda, ar an 6 Márta 2009 agus an uair dheireanach ar an 12 Feabhra 2010.
Bá Fundy
mion|Suíomh Bhá Fundy ar chósta thoir Mheiriceá Thuaidh mion|Alma, New Brunswick: cuid de Bhá Fundy ag an lán mara mion|An áit chéanna ag lag trá Bá idir Albain Nua is New Brunswick in oirthear Cheanada is ea Bá Fundy, mar a dtarlaíonn an taoide is airde ar Domhan, suas le 16.2 m, a úsáidtear chun leictreachas a ghiniúint.
Bradford Moor
Is barda suite i mBradford é Bradford Moor.
Honor Blackman
B'aisteoir Sasanach í Honor Blackman a rugadh i bPlaistow, Londain ar an 22 Lúnasa 1925 agus a fuair bás ar an 5 Aibreán 2020).
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2012
Bhí an t-eagrán 57ú na bliantúil Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse í 2012. Tharla an comórtas ar siúl i gcathair na Bakı, Asarbaiseáin.