cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Doirí Beaga
Stair an Cheantair
Le linn cogadh na talamh sna 1880í, bhí muintir Na Doirí Beaga faoi stiúir an tAthair Séamús Mac Phaidín, a ghríosaigh lucht an pharóiste tacaíocht a thabhairt do Chonradh na Talún agus do phlean an fheachtas. Indiaidh shraith do sheanmóir frithiarna talún, d’ordaigh an giúistís cónaitheach go mbeadh an tAthair Mac Phaidín gabhtha. mion|Sean teach an phobail na Doirí Beaga, an áit a gabhadh an tAthair Séamus Mac Phaidín Ar an Dhomhnach 3ú Féabhra 1889, tháinig cigire dúiche Chonstáblacht Ríoga na hÉireann, William Limbrick Martin, a bhí aithne ar go háitiúil mar an Mháirtínigh, go Teach Phobail Mhuire na Doirí Beaga, le rún sé sin gabháil a dhéanamh ar an tAthair Mac Phaidín díreach indiaidh an aifreann. Nuair a bhí an tAthair Mac Phaidín ag fágáil an teach phobail, bhí sé go fóill cóirithe in a chuid éide sagairt agus bhí sé ag iompar an eocairist sa cuach abhlann. Nuair a chonaic an Mháirtínigh an tAthair Mac Phaidín, tharraing sé a chlaíomh agus chuaigh sé in éadan an sagart agus an lann ardaithe.
Cuireadh scáth ar lucht an pharóiste mar go raibh an Mháirtínigh ag déanamh ionsaí ar an tAthair Mac Phaidín le claíomh agus rinne siad ionsaí cheana féin ar na gardaí. Bhí an cigire dúiche an Mháirtínigh buailte go dona agus fuair sé bás láithreach.
Gabhadh an tAthair Mac Phaidín agus lucht an pharóiste agus cuireadh chun triail iad fá choinne dúnmharú den chéad ghrád. Bhí an t-aistriúchan de láthair na trialach bronnta do chúisitheoirí chorónach, cé a raibh céad acu an ghiúire a phacáil le Protastúnach.
Cuireadh an Mháirtínigh i reilig Eaglais na hÉireann i mBéal Átha Seanaidh, faoi inscríbhinn a rinne cur síos ar a bhás trí bheith “dúnmharaithe go cruálach fhad is a bhí sé ag déanamh a dhualgas go uasal sna Doirí Beaga.”
Eacnamaíocht
Tá Páirc Ghnó Ghaoth Dobhair lonnaithe i mbaile fearainn Na Doirí Beaga. Sa bhliain 2003, nuair a athainmníodh an pháirc ghnó ó eastát thionsclaíochta Ghaoth Dobhair, thosaigh an comhlacht, Údarás na Gaeltachta, feachtas le iarracht a dhéanamh comhlachtaí ghnó a mhealladh go dtí an pháirc ghnó agus go Gaoth Dobhair, agus na Doirí Beaga go háirithe. Rinne siad seo leis an eacnamaíocht áitiúil a athbhunadh. Bhí siad ag iarraidh an pháirc ghnó a bheith cosúil leis an thionscail monarcha rathúil a bhí ann sna 1980í agus 1990í sula thosaigh an iomaíocht ag teacht ón Eoraip agus a chuir ar an gcuid is mhó dena monarcha seo druid sa bhliain 2001, de bharr de.
Cailleadh 4,000 post agus bhí éifeacht mhór aige ar chúrsaí sóisialta agus eacnamaíochta, sna Doirí Beaga, i nGaoth Dobhair agus ar cheantair mhórthimpeall. I láthair na húaire, tá pháirc ghnó Ghaoth Dobhair ag dul ó bhláth go bláth agus tá meadú tagtha ar líon na postanna atá curtha ar fáil ar ag an bhomaite.
Tá ghnóanna éagsúla fite fuaite ar bhaile fearainn Na Doirí Beaga mar shampla, cúpla ollmhargadh, Siopa Mhicí agus Siopa Mholloy san áireamh, siopaí áise, dhá shiopa gruaigaire, sciamheolaí, conraitheoirí, ceimiceoir, ionad sláinte, nowdoc, tithe tábhairne, bialanna agus amharclann.
Oideachas
Bun leibhéal mion|An t-aon bhunscoil atá sa bhaile fearainn, Scoil Mhuire, na Doirí Beaga. mion|Grianghraf de Phobalscoil Ghaoth Dobhair.Tá bunscoil amháin lonnaite sna Doirí Beaga, sé sin Scoil Mhuire Na Doirí Beaga. Tá 135 páiste cláraithe ar an bhunscoil agus tá gach slí den oideachas déanta trí mheán na Gaeilge. Meán leibhéal
Is Pobalscoil Ghaoth Dobhair an t-aon mheánscoil i bparóiste Ghaoth Dobhair agus tá sé suite i mbaile fearainn na Doirí Beaga. Tá achan ghné de shaol na scoile réachtáilte tré mheáin na Gaeilge ó thaobh an theagasc sa seomra ranga agus na scrúdaithe stáit de go dtí na himeachtaí uilig a bhíonn an scoil páirteach ann ó thaobh cúrsaí spóirt, eolaí óg, drámaíocht agus díospóireacht san áireamh.
Tríú leibhéal
Leathnaigh ionad de hOllscoil na hÉireann, Gaillimh go Gaoth Dobhair i suíomh de chuid Pháirc Ghnó Ghaoth Dobhair sna Doirí Beaga, nuair a d’oscail Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge sa bhliain 2004. Tá oideachas tríú leibhéal curtha ar fáil san Acadamh tré mheáin na Gaeilge do tharr 80 mac léinn achan bhliain. Tá roinnt dioplóma chomh maith le céim bhaitsiléara i staidéar gnó curtha ar fáil san Acadamh. I mbliana, chaith mic léinn atá i mbun céime sa Ghaeilge in Ollscoil na hÉireann Gaillimh seimeastar iomlán san Acadamh ar na Doirí Beaga, le feabhas a chur ar a scileanna teanga agus le taithí a fháil ar chultúr agus ar shaol comhaimseartha na Gaeilge.
Iompar
Cé nach bhfuil stáisiún oifigiúil iompair suite ar na Doirí Beaga, téann cuid mhór comhlachtaí busanna ar léithidí Bus Feda a théann go Gaillimh agus go Glaschú, Bus John Mc Ginley a théann go Baile Átha Cliath agus Bus Patrick Gallagher a théann go Doire agus go Béal Féirste fríd na Doirí Beaga go laethúil. Bíonn stadanna faoi leith in áiteanna éagsúla sa bhaile fearainn ann ina stadann na busanna seo le paisinéirí a thógáil agus a thabhairt go dtí na bailte móra uilig.mion|Cumann Lúthchleas Gael Ghaoth Dobhair
Spórt
Tá an spóirt mar pháirt lárnach i saol mhuintir na Doirí Beaga ó thaobh an pheil ghaelach, sacar agus galf de, agus tá clubanna agus cumann pheil ghaelach, sacar agus galf lonnaithe sa bhaile fearainn chomh maith.
CLG Ghaoth Dobhair
Tá dlúthcheangal ag phobal Gaoth Dobhair ar fad, Na Doirí Beaga san áireamh, leis an Chumann Lúthchleas Gael agus an pheil Gaelach. Is fochumann láidir Gaelach agus Gaeltachta í CLG Ghaoth Dobhair, atá suite i mbaile fearainn na Doirí Beaga, a thugann tús áite i gcónaí do bhunspriocanna an Chumann lúthchleas Gael, sé sin don teanga agus do chúrsaí cultúrtha agus oidhreachta a chuireann go mór leis an chultúr sa pharóiste.
Ceiltigh Ghaoth Dobhair
Tá club sacar Ceiltigh Ghaoth Dobhair suite ar an Screabán, ar na Doirí Beaga. Tá an chlub ar cheann de na chlubanna sacar is sine sa tír, agus tá sé ar an fhod sula raibh deireadh leis an naoú haois déag ann. Tá an chlub ag dul ó neart go neart agus tá cuid mhór corn bainte acu thar na mblianta. Tá cuid mhór áiseanna a cur ar fáil ag an chlub fosta, le clubtheach úr, páirc astroturf faoi thuilshoilse, páirceanna imeartha lánmhéide agus staid úr atá i mbun tógála i láthair na huaire.
Cumann Ghailf Ghaoth Dobhair
Tá Cumann Ghailf Ghaoth Dobhair suite i gcroí lár Ghaoth Dobhair, i Machaire Gáthlán, Na Doirí Beaga. Tá radharcanna leathanradhairc atá gan teorainn ar dhoirse an chlubtheach atá go h-iomlán dochreidte. Ar thaobh amháin den chúrsa galf tá cladaigh gharbh Aigean an Atlantaigh Fhiáin agus na hoileán atá mórthimpeall den chósta le feicéal, agus tá an taobh eile den chúrsa suite i scath an Earagail. Tá an chúrsa é féin, atá ocht pholl déag ar fhad, greanta amach as tírdhreach nádúrtha agus tá sé ina luí in aice le cuid dena thránna is gleoite de chuid na tíre.
Na hEalaíona
An Cheoil
Tá an cheol agus an amhránaíocht thraidisiúnta ina pháirt lárnach de phobal Ghaoth Dobhair agus de bhaile fearainn Na Doirí Beaga fosta. Is léir nach bhfuil paróiste ar bith eile sa tír as a dtáinig amhránaithe chomh binn agus chomh cumasach, agus ceoltóirí thraidisiúnta chomh sárchumasach le leithéidí an pharóiste. Le blianta beaga anuas, tá rath agus bláth ar an cheol i measc aos óg an pharóiste, go háirithe i Scoil Cheoil na Crannóige, scoil ina neartaíodh an ghrúpa ceoil agus amhránaíochta thraidisiúnta An Crann Óg. Bíonn chleachtaithe An Crann Óg go léir bunaithe i bhfoirgnimh an Chrannóg ar na Doirí Beaga. Bunaíodh Scoil Cheoil na Crannóige, le deis a chur ar fáil do aos óg an cheantair uirlisí agus ceol thraidisiúnta a fhoghlaim. mion|Amharclann Ghaoth Dobhair a athosclaíodh sa bhliain 2017. Amharclann Ghaoth Dobhair
Athosclaíodh Amharclann Ghaoth Dobhair sa bhliain 2017. Is í an príomhaidhm atá ag na hAmharclainne, ná an Ghaeilge, an cultúr agus na healaíona sa pharóiste agus sna Doirí Beaga a chothú agus a chaomhnú. Tá Amharclann Ghaoth Dobhair ar an t-aon Amharclann Ghaeilge atá suite i gcroí lár na Gaeltachta ó cheann ceann na tíre.
Meaisín
right|320pxIs éard is meaisín ann ná gaireas nó gléas ar bith a úsáideann fuinneamh i gcomhair gníomhaíochta éigin. In úsáid coitianta, is é a bhrí ná gaireas a bhfuil codanna aige chun aon chineál oibre a dhéanamh nó chun chuidiú le hobair a dhéanamh. Gléas simplí is ea meaisín a trasfhoirmíonn an treo nó méid an fhórsa gan aon tomhailte fuinnimh. Tá an focal "meaisín" díorthaithe ón bhfocal Laidine machina.
Doirí Beaga
Na hEalaíona
Tá cur chuige ag na hAmharclainne maidir le bheith ina lárionad ealaíne do mhuintir na Doirí Beaga agus do phobal Ghaoth Dobhair go ginéaralta. Bíonn go leor léiriúcháin, drámaí agus ceolchoirmeacha éagsúla ar siúl san Amharclann achan deireadh seachtaine,
Meaisín
Úsáid
Go stairiúil, bhí gá ann go mbeadh codanna gluaiseachta ag meaisín chun é a rangú mar mheaisín; áfach, le teacht na theicneolaíochta leictreonaice forbraíodh gléasanna gan chodanna gluaiseachta a mheastar ina mheaisíní iad - an sampla is follasaí ná an ríomhaire.
Is meaisíní iad innill a thiontaíonn teas nó foirmeacha eile fuinnimh ina bhfuinnimh meicniúil. Mar shampla, in inneall dócháin inmheánaigh is é an toradh ar leathnú gháis de bharr teasa ó imoibriú eisiteirmeach ceimiceach ná frithghníomhú á chur i bhfeidhm chun comhpháirt shochorraithe, cosúil le loine nó lann tuirbín.
Tá meaisíní uileláithreach i réimse leathan d'fheidhmeanna tionsclaíocha, tráchtála, cónaithe agus iompair. Bíonn na cinn a bhaineann feidhm as hiodrálaic an-úsáideach ach go háirithe i ndéantúsaíocht agus i dtionscal na tógála.
Fiodh an Átha
Is baile suite i gContae na hIarmhí é Fiodh an Átha.
Pori
Cathair in Iarthar na Fionlainne í Pori (Sualainnis: Björneborg, nó "Cathair na mBéar" - leagan truaillithe den ainm seo is ea an leagan Fionlainnise). Bhí 76,355 duine ina gcónaí ansin ar an 31 Lúnasa 2008. Is í féile an tsnagcheoil, nó Pori Jazz, is mó a thabhaíonn clú don áit taobh amuigh den Fhionlainn, ach thairis sin, tá clú ar na cladaí gainimh in Yyteri agus ar an bhfoireann áitiúil haca oighir, Porin Ässät.
Is iomaí uair a chuaigh an chathair trí thine, agus nuair a tharla sin an uair dheireanach, faoi dheireadh na naoú haoise déag, thug an tImpire ar an ailtire Georg Theodor von Chiewitz cuma nua a chur ar an áit ar fad. Theastaigh ó Chiewitz cuma níos fairsinge a bheith ar an gcathair, agus a aithne sin ar chuid mhór de Phori inniu féin.
Tá clú ar an inscríbhinn Laidine ar halla na cathrach freisin: Curia Arctopolis ("áras Chathair na mBéar"). Ó nach bhfuil mórán Laidine ag muintir na cathrach, is é an chiall a bhain lucht an ghrinn as na focail ná kuri ja ankara poliisi ("smacht agus dianphóilíniú").
Antoine Baumé
Ceimiceoir Francach ab ea Antoine Baumé (26 Feabhra 1728- Deireadh Fómhair 1804).
Dumbo (leabhar)
Úrscéal do pháistí de chuid Helen Aberson agus Harold Perl is ea Dumbo a foilsíodh sa bhliain 1939.
Einar Kárason
Scríbhneoir agus file é Einar Kárason, agus é ar dhuine de na scríbhneoirí is mó ráchairt san Íoslainn inniu. Rugadh sa bhliain 1955 é, agus b'é an t-úrscéal Þetta eru asnar Guðjón ("Níl iontu siúd ach amadáin, a Ghuðjón") an chéad leabhar leis a tháinig i gcló, thiar sa bhliain 1981.
Tríológ c - príomhshaothar Einar Kárason
B'í an tríológ faoi Thule Camp a thabhaigh a chlú dó, mar scríbhneoir, - is é sin, an trí úrscéal úd
Bob Casey Jr.
Is é Robert Patrick Casey Jr. (13 Aibreán, 1960 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Pennsylvania. Is ball den Páirtí Daonlathach é.
Einar Kárason
Tríológ c - príomhshaothar Einar Kárason
Tugann an tríológ cur síos ar na hathruithe móra a tháinig ar shaol agus ar shochaí na hÍoslainne i mblianta drámatúla an dara cogadh domhanda, nuair a shealbhaigh na Sasanaigh, agus ina ndiaidh, na saighdiúirí Meiriceánacha, an t-oileán len é a chosaint ar na Gearmánaigh.
clé|mion|2015
Ó bhí na mílte saighdiúirí eachtracha ar fud na tíre nach bhfuil cónaí ach ar dhá chéad míle de bhundúchasaigh inti sa lá atá inniu féin ann, chuir siad cultúr na hÍoslainne bun os cionn, agus d'fhág na himeachtaí seo ina ndiaidh goimh a bhí i bhfad ag cneasú. B'é an dearcadh a bhí ag formhór mór na scríbhneoirí ar an scéal gur éignigh na saighdiúirí iasachta an tír, beag beann ar an dea-chuspóir a bhí leis an ionradh. Go háirithe, bhí siad ag scríobh faoin dóigh a raibh mná na hÍoslainne ag spallaíocht leis na saighdiúirí, agus fir óga na tíre fágtha ar an mblár fholamh acu.
Ba nós leis na hÍoslannaigh an focal sofhriotalach úd ástandið - "an staid" nó "staid na gcúrsaí" nó "an chuma atá (nó a bhí) ar na cúrsaí" a thabhairt ar éigeandáil an dara cogadh domhanda agus, go háirithe, ar an dóigh a raibh na cailíní óga ina mná luí ag na saighdiúirí (ástandsstelpur a thugtaí orthu siúd, nó "cailíní na staide"). mion|2015
Súil Eile ar Bhlianta an Chogaidh
Chaith Einar Kárason súil eile ar fad ar ástandið sna húrscéalta seo. Na daoine ar scríobh sé fúthu, ba daoine bochta piseogacha ón iargúltacht iad a chuir fúthu i mbeairicí a d'fhág na saighdiúirí Meiriceánacha ina ndiaidh i Reykjavík. San am céanna, ba teaghlach beo bíogúil iad agus an-ábhar seanchais iontu. Is dócha gur teaghlach tipiciúil de chuid na linne a bhí iontu, agus muintir na hÍoslainne ar fad in ann a gcomhionannú féin a dhéanamh leo. Agus, thar aon rud eile, is scéalaí dosháraithe é Einar Kárason, agus é tugtha don chineál eachtraíochta a chleachtadh a thabhaigh a gclú do scríbhneoirí móra Mheiriceá Theas. Bhí tionchar thar na bearta ag Gabriel García Márquez ar scríbhneoirí óga na hÍoslainne, agus ní díol iontais é gur haistríodh an t-úrscéal El amor en los tiempos del cólera ("An Grá in Am an Chalair") le García Márquez go hÍoslainnis roimh aon teanga eile. mion|Djöflaeyjan
Sliocht Karolína agus Tómas
Is iad príomhphearsana na n-úrscéalta seo an tseanbhean Karolína, a fear céile Tómas, a hiníon Gógó agus a clann siúd. Bean gan a leithéid eile is ea Karolína, agus í chomh scanraitheach agus atá sí piseogach. Saothraíonn sí a cuid ag tuar a dtodhchaí do dhaoine a chreideann ina cuid scéalta - ós dream piseogach iad na hÍoslannaigh, is dual do na maithe agus na móruaisle féin comhairle a lorg ó Karolína. Tá an tseanbhean pósta ar Tómas, fear an tsiopa, agus é ag tabhairt aire di féin agus do Gógó. Maidir le Gógó, áfach, ní chuireann sí spéis ach i bhfir ó na tíortha iasachta, na mairnéalaigh chomh maith leis na saighdiúirí, agus triúr clainne aici ó aithreacha difriúla: Baddi, Danni agus Dollí.
Caitheann Gógó blianta an chogaidh ag rince agus ag déanamh pléaráca leis na Meiriceánaigh, go dtí go bpósann sí fear acu. Fanann a clann sa bhaile, le Karolína agus le Tómas, agus nuair a thagann siad i mbun a méide, tiontaíonn siad amach an-difriúil le chéile. Scóitséir agus fear mór geáitsí is banaíochta is ea Baddi, agus é in ann draíocht a chur ar na mná óna chéad óige anuas. Mar sin, caitheann sé a chuid ama ag aeraíocht ar fud na háite agus ag múineadh nósanna galánta Mheiriceá do mhuintir na háite. Is é a ghlanmhalairt é Danni. Buachaill íogair eisean nach bhfuil spéis aige ach sna heitleáin, agus é in éad le Baddi a chuireann an chluain Mhuimhneach ar na cailíní ar fad, an tseanbhean Karolína san áireamh. Mar sin, baineann sé amach dintiúirí an eitleora, ach ós rud é go bhfuil an áit ar fad i ngrá le Baddi, is cuma le cách faoi ghaisce an dearthára eile ag teacht isteach ar bhealaí an aeir.
HTML
Is í an Teanga Mharcála Hipirtéacs, nó HTML (gíorrúchán ar HyperText Markup Language) ceann de na teangacha marcála is bhunúsaigh san Idirlíon. Úsáidtear an teanga chun marcáil a dhéanamh ar cháipéisí agus is féidir le brabhsálaithe Ghréasáin an teanga seo a thuiscint is na cáipéisí a thaispeáint de réir an mharcála, le ceannlínte, cló Iodálacha, íomhánna, srl.
Einar Kárason
Muintir an tSean-Tí - Ceannairí an Phobail
Is féidir a rá go bhfuil muintir an tSean-Tí (Gamla húsið), mar a thugtar ar shliocht Karolína agus Tómas, chun tosaigh ar na teaghlaigh eile sa chomharsanacht. Nuair atá an chuid eile ina gcónaí sna beairicí, tá a dteach féin ag an treibh seo, agus é ag breathnú eins og eilífðin hjá forgengileikanum ("mar a bheadh síoraíocht ann in aice leis an díomuaine") i gcomparáid leis na beairicí beaga ina thimpeall. Ós rud é go bhfuil fáras níos mó acu ná ag an gcuid eile de mhuintir an cheantair, is dual dóibh dul i gceannas ar phobal Thule Camp, mar a bhaist na Meiriceánaigh ar na beairicí lena linn féin - déantar kampur den fhocal Béarla camp i mbéal na nÍoslannach, agus kamparar a thugtar ar bhunadh an "champa" seo. Mar shampla, is trua le Tómas na páistí sa "champa", agus bunaíonn sé club sacair leis na buachaillí a choinneáil ón drochobair. De réir mar a fhásann na hógánaigh suas, áfach, éiríonn siad as an sacar agus iad ag dul leis an druncaeracht - in éineacht le fear eile de muintir an tSean-Tí, mar atá, Baddi, atá i gceannas ar na gaigíní sráide ar fad, nó töffararnir, mar a deir an Íoslainnis - focal iasachta é töffari agus é bunaithe ar tough an Bhéarla. Nó is le Baddi a thagann ceol agus gothaí Elvis Presley go dtí an Íoslainn, chomh maith leis na hiasachtaí Béarla. Mar a shamhlófá le fear den chineál sin, níl mórán measa aige ar a thír dhúchais, nach bhfuil inti, dar leis, ach oileán na ndiabhal, djöflaeyja.
HTML
Úsáid
Úsáidtear lipéid chun a téacs a mharcáil, mar is cosúil i ngach teanga mharcála. Is iad na lipéid <H1> agus </H1> a úsáidtear chun na ceannteidil is mó a dhealú i HTML. Úsáidtear na lipéid <H2> agus </H2> (nó <H3> agus </H3> ) chun ceannteidil atá níos lú ná an príomh-cheannteideal, ach ag an am céanna níos mó ná corp an téacs, a dhealú. Is é is brí leis an 'H' sna lipéid seo ach heading.
Einar Kárason
Oidhreacht an tSean-Tí
An chéad dá úrscéal den tríológ, tá siad dírithe ar gach fad agus fairsinge a bhaint as na scéalta grinn agus as na himeachtaí dochreidte atá ag roinnt le saol an "champa". Sa deireadh thiar thall, áfach, tagann deireadh leis an spórt agus leis an spré, nó cuireann na húdaráis na slumanna de dhroim an tsaoil chun feabhas ceart a chur ar chosúlacht na cathrach. Sa tríú leabhar, Fyrirheitna landið nó Tír na Tairngire, cuireann triúr fear óg, clann Dollí agus buachaill amháin eile a bhfuil lúb éigin ghaoil aige leo, cuireann siad rompu dul ar lorg "oidhreacht an tSean-Tí", mar is cuimhin leo féin í ó scéalta a muintire. Mar sin, tugann siad aghaidh ar Mheiriceá, áit a bhfuil fear mór an Mheiriceánachais féin, Baddi, socraithe síos agus é ag dul anonn san aois.
HTML
Stair
Ní raibh leagan HTML 1.0 ann riamh mar ag an am ní raibh leagan caighdeánaithe den teanga ar fáil. Ag deireadh 1993, tosaíodh an obair ar chomharba HTML, ar a tugadh HTML+ níos déanaí.
Éabhlóid
Tar éis an leagan HTML 4.0, ní bheidh níos mó leaganacha ar fáil. Tá úsáid HTML ar leathanaigh Idirlín á athchur le XHTML, is é sin cáipéis HTML scríofa mar fheidhmchlár XML 1.0. Tá dhá leagan den XHTML ar fáil faoi láthair, 1.0 agus 1.1.
Einar Kárason
Oidhreacht an tSean-Tí
B'iomaí léitheoir nár thaitin an chuid dheireanach den tríológ leo, nó is é an rud a bhí ag teastáil uathu, i ndiaidh an chéad dá chuid, ná tuilleadh d'imeachtaí greannmhara agus scéalaíocht gan srian. Is é an rud a fuair siad, áfach, ná deireadh réadúil le miotaseolaíocht an chéad dá leabhar.
Geitséamainí
250px|thumb|Gairdín Gheitséamainí Is gairdín atá suite i ngar den Cnoc na nOlóg, in Iarúsailéim é Geitséamainí.
League of Ireland 1925/26
Ba é League of Ireland 1925/26 an cúigiú séasúr de Shraith na hÉireann.
Winnipeg
Is í Winnipeg príomhchathair chúige Manitoba, i gCeanada, agus an seachtú ceantar cathrach is mó i gCeanada. Sa bhliain 2011, bhí 663,617 duine ina gcónaí sa chathair féin agus 730,018 ina gcónaí sa cheantar cathrach ar fad. Sin breis is leath de dhaonra an chúige. Is é Sam Katz an méara.
Tá Winnipeg suite beagnach i gceartlár cruinn Mheiriceá Thuaidh, san áit a dtagann na haibhneacha Red agus Assiniboine le chéile. Tá an talamh mín íseal agus úsáidtear canálacha leis na tuilte san Abhainn Red a laghdú.
Mar gheall ar na haibhneacha, suíomh thar a bheith oiriúnach d'iompair agus d'aistriú earraí a bhí ann agus mar sin chuir trádalaithe Francacha fúthu san áit sách fada siar, ag tosú sa bhliain 1738. Fort Rouge a tugadh ar a lonnaíocht úd. Thóg Béarlóirí Fort Garry san áit sa bhliain 1822. Rinneadh cathair de sa bhliain 1873 leis an ainm Winnipeg. Bhí 1,869 duine ann ag an am.
Inniu, tá Béarla ag 99% de na daoine ach tá Fraincis ag 11% díobh. Tá an Fhraincis ó dhúchas ag timpeall is 5%, an chuid is mó díobh ina gcónaí i gcomharsanacht St. Boniface, mar a bhfuil ospidéal agus scoil tríú leibhéil acu. Mar sin féin, níl an Fhraincis ach ag 30% de mhuintir St. Boniface agus úsáideann leath díobh Béarla sa bhaile anois chomh maith.
Bundúchasaigh iad 63,745 duine i Winnipeg (10.2% de dhaonra na cathrach). Tá an teanga Ojibway ag 0.6% den daonra agus Cree ag 0.5%.
An Bheartrach
Is oileán í an Bheartrach. Tá sí suite i dTír Amhlaidh, i dtuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
An Grianán, Contae na hIarmhí
Is baile suite i gContae na hIarmhí é an Grianán.
An Mholdóiv i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg
Ghlac An Mholdóiv páirt i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg don chéad uair sa bhliain 2010.
The Blizzards
Is banna ceoil Éireannach é The Blizzards. Bunaíodh an banna i Mhuilean gCear sa bhliain 2003. Tá duaiseanna imodúla buaite acu agus ildhíolachán taifead platanam bainte amach acu. Tá dhá albam acu, A Public Display of Affection agus The Domino Effect.
An Mholdóiv i gComórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg
Iomaitheoirí
{{legend|gold|Buaiteoir}} {{legend|silver|Dara háit}} {{legend|#cc9966|Tríú háit}} {{legend|#FE8080|Áit dheireanach}}
The Blizzards
Chuaigh a céad shingil "First Girl To Leave Town" isteach sna cairteanna Éireannach ag uimhir a haon déag i 2005. Síníodh an banna do Universal Music Ireland agus go luath, bhí dhá shingil acu sa barr deich Éireannach le "Trouble" agus "Fantasy" Scaoileadh a gcéad albam "A Public Display Of Affection" i nDeireadh Fómhair 2006.
Scaoileadh a dhara album "The Domino Effect" i 2008.
Dioscliosta
A Public Display of Affection
Taom tónach clónach
Is éard is taom tónach clónach ann ná taom ina mbuaileann taom ginearálta inchinn uile an othair. Is sa Titeamas is mó a tharlaíonn seo.
Mario Monti
D'fhreastail sé mar Choimisinéir Eorpach ó 1995 go dtí 2004, agus freagracht aige ar an Mhargadh Inmheánach, Sheirbhísí, Chustaim agus Chánachas 1995-1999, agus ansin le haghaidh na hIomaíochta 1999-2004. Bhí sé ina Uachtarán agus ina Reachtaire den Università Commerciale Luigi Bocconi (Gaeilge: Ollscoil Thráchtála Luigi Bocconi).
Ceapadh é mar Sheanadóir Saoil den tSeanad Iodálach ar an 9 Samhain 2011, agus thug an tUachtarán Giorgio Napolitano cuireadh dó go luath ina dhiaidh sin bheith i gceannas ar rialtas nua teicnealathaíteach san Iodáil tar éis Silvio Berlusconi bheith éirithe as oifig. Tá sé ina chomhairleoir sinsearach ag Goldman Sachs.
A théarma dar críoch ar 28 Aibreán 2013.
Contae Butler, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Butler. Tá sé suite i ndeisceart an stáit. Tá an dlús daonra (10/km²) ann. Is é Greenville príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 19,998 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Crenshaw, Covington, Conecuh, Lowndes, Monroe, agus Wilcox.
Stair
Bunaíodh Contae Butler ar 13 Nollaig 1819. D'eascair ainm an chontae ón Captaen William Butler.
Jack Reed
Is é John Francis "Jack" Reed (12 Samhain, 1949 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Oileán Rhode. Is ball den Páirtí Daonlathach é.
Muir Bhailt
right|250px|thumb|Léarscáil. Tá Muir Bailt suite i dtuaisceart na hEorpa. Clúdaíonn sí 377,000 km2 (146,000 sq mi). Tá nasc idir Muir Bhailt agus an Mhuir Thuaidh, idir an Danmhairg agus an tSualainn.
Calvaire
Is cnoc taobh amuigh de Iarúsailéim, áit ar chéasadh Críost, é Calvaire nó Golgatá.
Michael Emerson
Is aisteoir Meiriceánach é Michael Emerson a rugadh ar an 7ú Meán Fómhair, 1954. Tá cáil air mar gheall ar a charachtair Ben Linus sa chlár teilifíse Lost, de chuid ABC.
Lauren Davis
Is imreoir leadóige gairmiúla as na Stáit Aontaithe í Lauren Davis. Rugadh í ar an 9 Deireadh Fómhair, 1993.
Federal Way
Is cathair sa stát Washington, SAM í Federal Way. Tá 89,306 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
Elise Mertens
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Bheilg í Elise Mertens. Rugadh í ar an 17 Samhain 1995.
Kennewick
Is í Kennewick cathair sa stát Washington, SAM. Tá 73,917 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
Sam Bennett
mion|Paris-Nice, 2019|alt=|cléIs rothaí Éireannach é Sam Bennett.
Patrick Leahy
Is é Patrick Joseph Leahy (31 Márta, 1940 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Vermont. Is ball den Páirtí Daonlathach é.
Sam Bennett
B'é Sam an chéad Éireannach a bhuaigh an T-léine glas le tríocha bliain anuas (bhuaigh Séan Kelly an T-léine glas ceithre uair idir 1982-1989). Tháinig an bheirt acu as an mbaile céanna, Carraig na Siúire, i gContae Thiobraid Árann. clé|mion|Cumbria, 2016
An Bhrocach
Is sráidbhaile í an Bhrocach. Tá sí suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Väinö Tanner
Duine de pholaiteoirí móra na Fionlainne sa 20ú haois a bhí i Väinö Alfred Tanner (Heilsincí 12 Márta 1881 - Heilsincí 19 Aibreán 1966). Rinne Tanner créachta Chogadh na gCarad a chneasú agus iarracht athmhuintearas a dhéanamh. Cosúil le de Valera, rinne Tanner cás láidir ar son an daonlathais.
Luathsaol
Bhí a athair ag obair don iarnród. Labhair a mháthair, as Uppland (an tSualainn), Sualainnis leis. Mar sin féin, bhain an buachaill óg amach an Ardteistiméireacht agus rinne sé staidéar ar an eacnamaíocht agus ar an dlí. clé|mion|199x199px|1922: na Daonlathaigh Shóisialta le Tanner i lár Bhí Tanner an-sáite i ngluaiseacht na gcomharchumann. Sa bhliain 1907 a vótáladh isteach an chéad uair é i dtoghcháin na Parlaiminte, agus é ina bhall de pháirtí na nDaonlathach Sóisialta. Cé gur Sóisialaí a bhí ann, bhí sé barúlach gur chóir don pháirtí comhoibriú leis na buirgéisigh mheasartha.
Níor ghlac Tanner páirt i gCogadh Cathartha na Fionlainne, agus é an-diúltach do na Gardaí Dearga. Dúirt sé nach raibh sa chogadh ach coiriúlacht agus amaidí.
Polaitíocht
Nuair a tháinig na Daonlathaigh Shóisialta chucu arís i ndiaidh an chogaidh, chuaigh Tanner i gceannas ar an bpáirtí. In Ard-Fheis na bliana 1926, chuir Väinö Hupli agus lucht a leanúna d'fhiacha ar Tanner éirí as oifig an chathaoirligh sa pháirtí. Go gairid ina dhiaidh sin, áfach, ceapadh ina Phríomh-Aire é. clé|mion|176x176px|1940Bhí an-mheas ag na maithe agus na móruaisle ar Tanner taobh amuigh dá pháirtí féin. Nuair a bhí boic mhóra na heite deise agus an tsaoil ghnó ag útamáil leis an smaoineamh deachtóireacht a dhéanamh den Fhionlainn in aithris ar an Iodáil Fhaisisteach, d'fhiafraigh an gróintín toiciúil tionsclaíocht a Rafael Haarla de Tanner, an mbeadh seisean sásta dul i gceannas ar an tír ina dheachtóir i ndiaidh an choup d'état. Dhiúltaigh Tanner go múinte, agus é go tréan ar son an daonlathais.
Sa bhliain 1930, fuair lucht leanúna Tanner an ceann ab fhearr ar Hupli sa pháirtí, agus ceapadh ina chathaoirleach ar na Daonlathaigh Shóisialta arís é.
Bhí Tanner
Bhí Tanner ina chathaoirleach ar ghluaiseacht idirnáisiúnta na gcomharchumann sna blianta 1927-1945.
I ndiaidh an chogaidh
mion|221x221px Bhí an tAontas Sóivéadach an-mhíshásta le chomh maith is a d'éirigh le Tanner an lucht oibre a choinneáil ag tacú le cuspóirí cogaidh na Fionlainne sa Dara Cogadh Domhanda. I ndiaidh an chogaidh, chuir na Sóivéadaigh brú ar an bhFionlainn pionós príosúin a ghearradh do Tanner, mar "choirpeach cogaidh". Chaith Tanner na blianta 1946-1948 sa phríosún. Bhí coimpléasc capaill ann, áfach, agus tháinig sé réasúnta slán as an ngéibheann.
Chuaigh sé le polaitíocht arís i ndiaidh bhlianta an bhraighdeanais, agus bhí sé ina chathaoirleach ar an bpáirtí in athuair sna blianta 1957-1962.
Volkswagen Lupo
Gluaisteán de dhéantús na Gearmáine is ea an Volkswagen Lupo. Bhí saol na cathrach ar intinn ag an déantúsóir nuair a dhear sé an gluaisteán beag seo, agus bhí an carr á thairgeadh ag an gcomhlacht Volkswagen ón mbliain 1998 go dtí 2005. Tá toilleadh innill beag ag an gcuid is mó de na carranna seo (1.0 lítear), agus tá siad sách eacnamaíoch ó thaobh na gcostas reatha de. Cé go bhfuil an carr seo beag, tá a dhóthain spáis taobh istigh - is féidir 833 lítear de bhagáiste a chur isteach i Lupo amháin leis na suíocháin chúil in íochtar.
Emilie de Ravin
Is ban-aisteoir Astrálach í Emilie de Ravin a rugadh ar an 27ú Nollaig, 1981. Tá cáil ar de Ravin mar gheall ar a ról i gclár teilifíse de chuid ABC, Lost mar Claire Littleton agus mar Emily Kostich sa scannáin Brick.
Saol roimh Cáil
Rugadh agus tógadh de Ravin i Mount Eliza, Victoria, na hAstráile. Rinne sí staidéar ar an bailé óna raibh sí naoi mbliana d'aois i scoil bhailé Christa Cameron i Melbourne agus mhúin a mháthar ón baile í. Nuair a bhí sí cúig-déag bliana d'aois ligeadh isteach san Austrailian Ballet School í, áit nach glacadh ach na dámhsóirí ab fhearr. Agus í ansin ghlac sí páirt i léiriúcháin de chuid an Austrailian Ballet agus Danceworld 301 chomh maith. Rinne de Ravin staidéir ar an aisteoireacht sa National Institute of Dramatic Art san Astráil agus le Prime Time Actors Studio i Los Angeles.
Gairm
300px|deas|thumb|Emilie de Ravin ag na MuchMusic Video Awards 2007
Saol pearsanta
Phós de Ravin aisteoir, Josh Janowicz, ar 19ú Meitheamh 2006, ach scair siad óna chéile i Mí Eanáir, 2007. Tá an bheirt i mbun colscaradh a fháil.
Ailtireacht chliaint/freastalaí
Sa ríomhaireacht, téarma ar ghnáthleagan amach an lae inniu, mar a ndéanann ríomhaire áitiúil ríomhaireacht — mar shampla, ar phá duine (an cliant) — le sonraí atá faighte ó ríomhaire sa roinn acmhainní daonna (an freastalaí), mar mhalairt ar an gcóras a bhíodh i réim agus gach feidhm á déanamh ag ríomhaire lárnach amháin.
Armadal
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é Armadal.
Kent, Washington
Is í Kent cathair sa stát Washington, SAM. Tá 92,411 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
Baile Liam
Baile fearainn é Baile Liam (Williamstown as Béarla) i bparóiste Fheadamair, i gContae Luimnigh, in Éirinn. .
Tá 99 acra sa cheantar. Tá sé suite beagnach naoi míle ó Cathair Luimnigh.
Tagairtí
thumb|left|Caisleán Bhaile Liam
Am Both Cheit
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é Both Chéit.
Kirkland
Is í Kirkland cathair sa stát Washington, SAM. Tá 48,787 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
John Warner
Is iar-seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá é John Warner (18 Feabhra, 1927 ar rugadh é) ó Virginia. Ba bhall den Páirtí Daonlathach é.
Contae Calhoun, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Calhoun. Tá sé suite in oirthuaisceart an stáit. Tá an dlús daonra (74/km²) ann. Is é Anniston príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 114,611 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Cherokee, Cleburne, Talladega, St. Clair, agus Etowah. mion|Sráid Noble in Anniston, Contae Calhoun
Stair
Bunaíodh Contae Calhoun ar 18 Nollaig 1832. D'eascair ainm an chontae ón Seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Charolina Theas John C. Calhoun.
Samuel Eto'o
Is imreoir sacair idirnáisiúnta Camarúnach é Samuel Eto'o (rugadh 10 Márta 1981 i Nkon, Camarún). Imríonn sé le Internazionale i Milano faoi láthair.
Real Academia Española
Is institiúid oifigiúil ríoga í an Real Academia Española (Gaeilge: Acadamh Ríoga na Spáinne) atá freagrach as rialú na Spáinnise. Tá sí bunaithe i Maidrid, an Spáinn, ach tá sí cleamhnaithe le hacadaimh náisiúnta teanga i 22 náisiún ina labhraítear Spáinnis, trí Chumann na nAcadamh Spáinnis (Asociación de Academias de la Lengua Española). Is é suaitheantas an Real Academia Española ná breogán lasánta, leis an mana "Limpia, esplendor fija da y" (Gaeilge: "glanann [sé]", leagann [sé], agus caitheann [sé] "dealramh suntasach"). thumb|clé|Real Academia Española
Samuel Eto'o
D'fhreastail Eto'o ar Acadamh Spórt Kadji in Douala, príomhchathair Chamarún. D'imir sé le UCB Douala i gcomórtas Chraobh Chamarún sa bhliain 1996. Chaith sé sé bliana faoi chonradh le Real Madrid ach níor imir sé ach trí chluiche dóibh. Chaith sé an chuid is mó dá am, ceithre bliana go leith, ar iasacht le Real Mallorca. Sa bhliain 2003 bhuaigh sé Copa del Rey leis an gclub sin, i gcoinne Recreativo de Huelva. Bronnadh an teideal Imreoir Afracach na Bliana air trí bliana i ndiaidh a chéile, 2003 go 2005, an chéad duine chun an éacht sin a bhaint amach. Tá sé gnóthach i bhfeachtas frith-chiníochais sa Spáinn, tar éis mí-úsáid chiníoch a fhulaingt. Aistríodh Eto'o go hInternazionale le tosnú i mí Eanáir 2011. I Meán Fómhair 2021, d’fhógair Samuel Eto’o, a iarrthóireacht d’uachtaránacht Chónaidhm Peile Camarún (Fecafoot).
Real Academia Española
Stair
Bunaíodh an Real Academia Española sa bhliain 1713, bunaithe ar an eiseamláir a bhí san Iodáil, an Accademia della Crusca agus sa Fhrainc, an Académie française, leis an aidhm "socrú na guthanna agus stór focal teanga na gCaistíleach le cuibheas, cuannacht, agus íonachta". Cheadaigh an Rí Pilib V a bhunreacht ar an 3 Deireadh Fómhair, sa bhliain 1714, a chur sé faoi chosaint na Corónach.
Kappa (éadaí)
Is comhlacht éadaigh Iodálach é Kappa. Bunaíodh an comhlacht i Torino sa bhliain 1916.
Sacar
Déanann an comhlacht geansaithe peile ar son Roma, Torino agus a lán clubanna eile.
Frank Rijkaard
Is traenálaí agus iarimreoir peile Ollannach é Franklin Edmundo Rijkaard (rugadh ar an 30 Meán Fómhair, 1962 é, in Amstardam, an Ísiltír). D'imir Rijkaard do Ajax Amsterdam, Real Zaragoza agus Milan, agus d'imir sé 73 uair don fhoireann idirnáisiúnta Ollannach, ag scóráil 10 gcúl.
Abair leat
Is láithreán líonraithe shóisialta é Abair Leat! a bunaíodh in Éirinn sa bhliain 2012.
Tá "Abair leat!" ar an gcéad láithreán líonraithe shóisialta do theanga mhionlaigh ar domhan. Ba mhaith leis an bhfeachtas breis is 50,000 a bheith ar an láithreán ag deireadh na bliana 2012 agus faoi seo tá breis is 6,150 cuntais ann anois. Tá 5,958 acu sin ina gcónaí in Éirinn, 99 i Meiriceá, 31 sa Ríocht Aontaithe, agus cónaíonn na daoine eile i dtíortha eile.
Bhí Abair Leat ar an nuacht - mar shampla The Sun, Gaelsceal, TG4, srl.
Thosaigh sé i gColáiste Lurgan, coláiste samhraidh Gaeilge, ag tús na bliana 2012. Tá sé mar chuspóir ag Abair Leat daoine a spreagadh chun úsáid na Gaeilge. Cuireadh Abair Leat le chéile ag baint úsáide as an ardán idirlín Contain. Is gá líon áirithe Gaeilge a bheith i ngach teachtaireacht. Tá grúpaí tábhachtacha ar an suíomh - mar shampla Ros na Rún, Gaelscéal, TG4, Ponc 4, is mar sin de.
Is féidir nuashonruithe a dhéanamh, "Is maith liom" a rá faoi rudaí, daoine a leanúint is araile. Is do dhaoine óga agus dhaoine fásta é, cuidíonn sé le daoine atá ag foghlaim Gaeilge, tosaitheoirí san áireamh.
Fáith
Sanasaíocht
Ba ghaol é an focal Laidine vates leis an gCeiltis, sin nó iasacht Ceiltise.
Cé gur tógadh ar iasacht an focal ó Laidin go Béarla, úsáidtear é de ghnáth sa teanga úd le taobh fáithe Ceilteach seachas Rómhánach.) Creidtear go forleathan go bhfuil gaoil ag *wātis i dteangacha Gearmánacha eile, san áireamh an focal Gotaise wods, 'seilbh'.
Dá mba ghaoil seachas iasachtaí iad *wātis as Ceiltis, vates as Laidin, agus focail mar an gcéanna as teangacha Gearmánacha eile, b'fhéidir é mar sin go raibh siad fréamhaithe ón bhfocal Ind-Eorpaise *(H)ueh₂t-i- "fáidh".
An Róimh ársa
D'úsáideadh na scríbhneoirí is luaithe na Laidine an focal vates chun fáithe agus daoine feasa a chur in iúl. Ligeadh an focal i léig go dtí gur athmhúscail Virgil é. Dúirt Ovid gur vates as Eros (Amores 3.9) an ea é.
Sa Róimh págánach, bhíodh na vates ina gcónaí ar Chnoc na Vatacáine. Nuair a tháinig an pápacht ar ais go dtí an Róimh ó Avignon sa 14ú haois, bhí cónaí ar an bPápa sa Vatican as sin amach.
Sibhialtacht na gCeilteach
De réir údair na Gréige Ársa, Strabo, Diodorus Siculus, agus Poseidonius, ar cheann de thrí aicme na sagartachta Ceiltí ab ea na vates (Gréigis οὐάτεις) priest, agus an dá eile ná na draoithe agus na baird. Ba fáithe iad na vates, agus dheineadh siad íobairtí (ach go háirithe íobairtí daonna) faoi údarás draoi, de réir léirmhínithe Rómhánach agus Chríostaí.
Sa lá inniu
Is é ovate an chéad ghrád sa Gorsedd na mBard nua-aimseartha sa Bhreatain Bheag. Ní cumann nua-Dhraíochta é an Gorsedd, ach tá béim aige ar chultúr agus ealaíon na Breataine Bige. Tá a gcuid gnás agus cleachtas bunaithe ar athshamhluithe na Draíochta le hIolo Morganwg.
Ón Taobh Istigh
Scríobh Jake Mac Siacais, poblachtánach mór le rá i mBéal Feirste an leabhar seo Ón Taobh Istigh faoi imeachtaí ina shaol a chuaigh i gcion go mór air. Cad é a d'itheadh cimí poblachtánach do dhinnéar na Nollag? Cén bhaint a bhí ag blas Bhéarla Dheisceart Dhoire ar thús lochtach ar an agóid shalach? Cad chuige a bhfuil an Bíobla léite ó chlúdach go clúdach cúig huaire ag an údar, aindiachaí ó bhí sé sna déaga? Tá na freagraí — agus a lán, lán eile — sa leabhar spleodrach spéisiúil spreagúil seo a thugann léargas cuimsitheach ón taobh istigh dúinn ar ghluaiseacht na poblachta agus ar ghluaiseacht na Gaeilge araon.
Sna blianta a chaith an t-údar Mac Siacais 'faoi ghlas ag Gall', tharla cuid de na heachtraí is mó a mhúnlaigh an treo a ghlacfadh Óglaigh na hÉireann agus Sinn Féin i leith na coimhlinte ó thuaidh, mar atá, agóid na pluide, an agóid shalach agus na stailceanna ocrais. Ní hé go raibh na himeachtaí sin ag titim amach thart timpeall ar an údar; bhí ról measartha lárnach aige iontu.
Feirsteach go smior é an t-údar, ach - ar chúiseanna áirithe - tá cuid mhór den tír agus den domhan siúlta aige. Tá tuiscint ghrinn aige ar mheon an duine dá bharr, tuiscint a d'fhás nuair a tháinig dúlagar air sna blianta beaga sular scríobh sé an leabhar. Mar an gcéanna leis na hábhair eile a dtráchtann sé orthu sa leabhar, tá a insint ar a streachailt a bhí aige féin leis an mhadadh dubh eolasach, suntasach agus, thar aon rud eile, ionraic.
Rugadh Jake Mac Siacais i mBéal Feirste i 1958. Fear pósta é agus tá cúigear de mhuirear aige féin agus ag Chrissie. Seo an chéad leabhar uaidh.
An Dubh Allt
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é an Dubh Allt.
Deco
Is imreoir sacair idirnáisiúnta é Anderson Luis de Souza (rugadh 27 Lúnasa 1977 i São Bernardo do Campo, An Bhrasaíl) a bhfuil aithne níos fearr air faoin leasainm Deco. Is peileadóir idirnáisiúnta é don Phortaingéil. Imríonn sé le Fluminense sa Bhraisíl faoi láthair. Roimhe sin d'imir sé le Chelsea i Sasana, FC Porto sa Phortaingéil, Barcelona sa Spáinn, agus trí clubanna i Bhrasaíl. D'imir sé le Corinthians, FC Alverca agus Salgueiros.
Contae Chambers, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Chambers. Tá sé suite in oirthear an stáit, ar theorainn na Georgia. Tá an dlús daonra (22/km²) ann. Is é Lafayette príomhbhaile an chontae, ach is Valley an chathair is mó. Sa bhliain 2016 bhí 33,843 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Randolph, Lee, Tallapoosa, agus le Contaetha i stát Georgia: Troup agus Harris.
Stair
Bunaíodh Contae Chambers ar 18 Nollaig 1832. D'eascair ainm an chontae ón Seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Alabama Henry H. Chambers.
Srath Bhroc
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é Srath Bhroc.
Lesia Tsurenko
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Úcráin í Lesia Tsurenko. Rugadh í ar an 30 Bealtaine 1989.
Edward Carson
Dlíodóir agus polaiteoir Aontachtach Éireannach ab ea Edward Henry Carson, an Barún Carson nó an Tiarna Carson (9 Feabhra 1854 -22 Deireadh Fómhair 1935), ar dhuine de na dlíodóirí agus polaiteoirí is mó le rá a tháinig chun tosaigh in Éirinn san aois sin. mion|Rugadh an Tiarna Edward Carson sa teach seo,4 Sráid Fhearchair,Baile Átha Cliath|clé|207x207px
Luathshaol
Fuair Edward óg a chuid oideachais i Scoil Chúil an tSúdaire, i gColáiste Wesley i mBaile Átha Cliath, agus i gColáiste na Tríonóide. Rinne sé staidéar ar an dlí, tráth ar ghlac sé páirt ghníomhach i gCumann Staire an Choláiste, agus in Óstaí an Rí ina dhiaidh sin.
Glaodh chun Bharra na hÉireann air sa bhliain 1877 agus chun an Bharra Laistigh air sa bhliain 1889. Níorbh fhada go dtí go raibh clú agus cáil mar shár-abhcóide bainte amach aige.
Chuaigh sé le polaitíocht sa bhliain 1892, nuair a ceapadh ina Ard-Aturnae d'Éirinn é, cé nach raibh sé ina Fheisire. clé|mion|248x248px|1919
Sasana
Fuair sé cead abhcóideachta i Sasana sa bhliain 1893, agus as sin amach, b'i Londain ba mhó a bhí sé ag cleachtadh a cheirde.
Bhí Carson ina Aturnae Ginearálta ar Shasana agus an Bhreatain Bheag ó 7 Bealtaine 1900 go 1905 agus ina Ard-Aighne ar Shasana agus an Bhreatain Bheag sa bhliain 1915. D'fhan sé san oifig seo go dtí gur scoireadh an rialtas Coimeádach. Ansin, rinneadh rí chomhairleoir de.
Bhí sé ina Cheannaire ar an bhFreasúra idir 1915 agus 1916 agus ina bhall den Chomh-Aireacht Cogaidh idir 1916 agus 1918 (mar Chéad-Tiarna na hAimiréalachta ar feadh na gcéad ocht mí den tréimhse sin.)
In olltoghchán na bliana céanna, áfach, vótáladh isteach é mar Aontachtóir i ndáilcheantar na hOllscoile in Éirinn, cé gurbh iad na Liobrálaigh a ghnóthaigh an toghchán.
Oscar Wilde
Cuimhnítear ar Carson mar dhlíodóir go háirithe mar gheall ar an gcroscheistiú a rinne sé ar Oscar Wilde sa chás a thug an scríbhneoir in aghaidh Mharcas Queensberry, i dtaobh leabhail choiriúil agus mar gheall ar an toradh rathúil a bhain sé thar ceann an dalta óg cabhlaigh Archer-Shee (cás a spreag Terence Rattigan chun an dráma 𝙏𝙝𝙚 𝙒𝙞𝙣𝙨𝙡𝙤𝙬 𝘽𝙤𝙮 a scríobh.)
Sa bhliain 1895, bhí Carson ina dhlíodóir ag an Marcas Queensberry. Bhí Carson agus Wilde i gColáiste na Tríonóide san am céanna, agus iompairc phearsanta de chineál éigin eatarthu. Nuair a chuala Wilde cé a bheadh mar chéile comhraic aige, dúirt sé: Beidh sé ag coinneáil leis an gcúram chomh binbeach le haon seanchara. Ba mhór an seó a rinne Carson agus Wilde den phróis, ó bhí deis a labhartha ag an mbeirt acu.
Aontachas
Sa pholaitíocht bhí sé chun tosaigh i measc aontachtaithe na hÉireann, go háirithe nuair a bhí dream Uladh ag cur in aghaidh Rialtas Dúchais na hÉireann. Bhí sé ina Fheisire ar son Ollscoil Bhaile Átha Cliath ó 1892 go 1921
Bhí Carson ina Cheannaire ar na hAontachtaithe sa dá chuid den tír ó 1910 go 1921.
Ar an 21 Feabhra 1910 d’éirigh Edward Carson ina cheannaire ar na hAontachtóirí. Ní hamháin go raibh sé ag cur in aghaidh an Rialtas Dúchais, thairis sin theastaigh uaidh gach iarraidh chun críochdheighilt a chur i bhfeidhm ar Éirinn a stopadh.
D'áitigh Edward Carson ar James Craig, an chéad Phríomh-Aire ar Thuaisceart Éireann. Ar an 4 Feabhra 1921 d'éirigh sé as an bpost mar cheannaire ar na hAontachtóirí. Bhí Carson ag an am sin féachaint chuige go bhfaigheadh na Caitlicigh thuaidh cothrom na Féinne ó rialtas an stáit nua, ionas nach gcuirfidís síocháin na sochaí ó mhaith.
Deireadh a shaol
D'éirigh Carson as an pholaitíocht i mí Deireadh Fómhair 1929. Rinneadh Tiarna na nAchomhrac (Barún Carson Dhún Cairn) de sa bhliain 1921 agus d'éirigh sé as ocht mbliana ina dhiaidh sin.
Boston Celtics
mion|clé|Boston Celtics vs. Minnesota Timberwolves, Márta 2007 Is foireann phroifisiúnta cispheile iad na Boston Celtics atá lonnaithe i mBostún, Massachusetts. Bunaíodh an club ar an 6 Meitheamh, 1969. Imríonn siad sa tsraith NBA. Is iad an club is mó ráth sa NBA, bhuaigh siad an Craobh NBA seacht uair déag, níos mó ná aon club eile.
Mark Warner
Is é Mark Robert Warner (15 Nollaig, 1954 ar rugadh é) seanadóir Stáit Aontaithe Mheiriceá ó Virginia. Is ball den Páirtí Daonlathach é.
Tóin re Gaoth Thoir
Is sráidbhaile í Tóin re Gaoth Thoir. Tá an baile suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Hannover
Is í Hannover príomhchathair na Sacsaine Íochtaraí. Tá sí suite cois Leine. Tá breis is 500,000 duine ina gcónaí sa chathair. Bunaíodh Hannover sa Mheánaois agus tá sí ar cheann de na cathracha is mó i dtuaisceart na Gearmáine. I Hanover, tá na coláistí éagsúla beoite, mar shampla. Ollscoil Leibniz Hannover, Ollscoil na n-eolaíochtaí i bhfeidhm Hannover, Coláiste Leighis Hanover agus Ollscoil Hanover na nEolaíochtaí Feidhmeacha. Is iad príomhfhostóirí sa réigiún Volkswagen, Continental, Nord LB, Talanx, Hannover Re agus VHV.
Córóideach
mion|clé|240px|Anatamaíocht na súile 1. [[Cúlchuasán 2. Cuaisín tosaigh 3. Coirne 4. Mac imrisc 5. Úibhé 6. Inteachán 7. Corp fabhránach 8. Córóideach 9. Scléara 10. Ballnasc crochta an lionsa 11. Lionsa 12. Lionn gloiní 13. Ducht hiailideach 14. Reitine 15. Macúl 16. Foibhé 17. Diosca optach 18. Néaróg optach 19. Fuileadáin na reitine ]] Tugtar an córóideach ar chiseal na soithigh fola agus na bhfíochán tacaíochta idir an scléara agus an reitine. Bíonn an chuid is tibhe de chóróideach an duine ag gob na súile (ag 0.2 mm), agus sna ceantair fhorimeallacha bíonn sé níos cúinge, go dtí 0.1 mm. Soláthraíonn an córóideach ocsaigin agus bia chuig sraitheanna seachtracha na reitine. Chomh maith leis an chorp fabhránach agus an t-inteachán, cuireann an córóideach i gcruth an chonair uveaigh.
Gleann Iucha
Is baile suite i gComhairle Lodainn an Iar é Gleann Iucha.
Francis Drake
Taiscéalaí, foghlaí mara agus polaiteoir Sasanach a bhí i Sir Francis Drake (c. 1540 – 28 Eanáir, 1596). B'eisean an chéad duine a sheol timpeall an domhain (fuair Ferdinand Magellan bás sular shroich sé a cheann scríbe deireanach). Ghlac Drake páirt sa troid cháiliúil i gcoinne Armáid na Spáinne sa bhliain 1588.
Marysville
mion|Marysville Is í Marysville cathair sa stát Washington, SAM. Tá 60,020 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
Ceol '06
Albam ceoil dúbailte as Gaeilge é Ceol '06, an dara bailiúchán a d'eisigh an eagraíocht Éireannach Seachtain na Gaeilge sa bhliain 2006 chun an tseachtain seo a cheiliúradh. Albam díolam é—ghlac roinnt mhaith ceoltóirí páirt ann. Mar is gnách, tugadh an t-airgead ar fad don charthanacht Concern.
Roinneadh an t-albam ina dhá thaobh - Dair agus Fuinseog.
Matthew Fox
Chuir a theaghlach fúthu in Wyoming ar an tearmann Indiach Wind River agus gan ach bliain amháin d'aois slánaithe aige. Múinteoir scoile ab ea a mháthair agus thóg a athair eallach agus capaill, chomh maith le heorna. D'fhreastail Fox ar Ollscoil Columbia agus thuill sé baitsiléir san eacnamaíocht ón scoil úd sa bhliain 1989.
mion|clé|150px|Matthew Fox
Contae Cherokee, Alabama
Is contae in Alabama é Contae Cherokee. Tá sé suite in oirthuaisceart an stáit, ar theorainn na Georgia. Tá an dlús daonra (18/km²) ann. Is é Centre príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2016 bhí 25,725 daoine ina gcónaí ann. Tá sé ag críochantacht le Contaetha Randolph, Lee, Tallapoosa, agus le Contaetha i stát Georgia: Troup agus Harris.
Is contae tirim (Béarla: dry county) é Contae Cherokee, is ionann sin agus tá sé in éadan an dlí ag díol alcól ar chor ar bith.
Stair
Bunaíodh Contae Cherokee ar 9 Eanáir 1836. D'eascair ainm an chontae ón treibh Seiricíoch ("Cherokee" as Béarla), daoine a bhí athshocraithe le lámh láidir, in éadan a dtola.
Pasco
mion|Pasco Is í Pasco cathair sa stát Washington, SAM. Tá 59,781 duine ina gcónaí ann, de réir daonáireamh na bliana 2010.
Baile Ghib
Is nua-Ghaeltacht í Gaeltacht Bhaile Ghib (nó Gibbstown as Béarla) agus í suite i gContae na Mí. Toradh is ea í d’iarrachtaí Shaorstát Éireann na díograiseoirí Gaeilge araon ná cainteoirí dúchasacha a aistriú go machairí méithe, áit a mbeadh níos mó barr le baint as an talamh.