cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Airgetmar
Insíonn Seathrún Céitinn scéal eile faoi theacht i réim Airgeadmhair. Chuir Eochaid é féin i gcoinne Airgeadmhair agus rinne suíochán le Dui. Bhí sé i réim ar feadh seacht mbliana, ach mharaigh Dui go fealltach é i rith cruinniú, agus tháinig Airgeadmhar i gcoróin.
Fredric March
Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna gradaim Academy i 1932 agus 1947. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 1952. Ainmníodh é don ngradam Aisteoir Is Fearr sna gradaim Academy i 1931.
Teirmithéachtach
Rang roisíní a théachtann go dochúlaithe nuair a théitear iad. Sa rang seo tá na roisíní eapocsacha, cosúil le haraildít.
An Mionlach Polannach i bPoblacht na hÉireann
deas|250px|thumb|Siopa Polannach i m[[Baile Átha Cliath]] Bhí 122,515 Polannach ina gcónaí i bPoblacht na hÉireann de réir an daonáirimh in 2016 (2.57% de dhaonra na Poblachta).
Is féidir le saoránaigh na Polainne atá ina gcónaí in Éirinn vóta a chaitheamh i dtoghcháin de chuid na Polainne. Tá stáisiúin toghcháin speisialta i mBéal Feirste, i gCorcaigh, agus i gCathair Luimnigh. Is i mBaile Átha Cliath an líon is mó Polannach, agus baineann siad úsáid as ambasáid na Polainne ar Bhóthar Aelsbaire. Dá bharr sin, bíonn páirtithe polaitíochta na Polainne i mbun feachtais in Éirinn le haghaidh tacaíochta toghcháin.
Geoifisic
300px|mionsamhail|deas|Aois ghrinneall na farraige Brainse den gheolaíocht a bhaineann le tréithe fisiciúla ábhair an Domhain agus na próisis fhisiciúla a chinneann struchtúr an Domhain ina iomláine. Tagann seismeolaíocht, geoimaighnéadas, is meitéareolaíocht i gceist, próisis ollmhóra aistriú maise is teasa sa Domhan, agus athruithe i réimse domhantarraingthe an Domhain. Tomhaiseann suirbhéanna geoifisiciúla difríochtaí sa réimse maighnéadach is an réimse domhantarraingthe, agus baintear feidhm astu chun difríochtaí i struchtúr is comhdhéanamh na gcarraigeacha a dhéanamh amach agus taiscéaladh a dhéanamh ar acmhainní ola is mianraí.
Contae Delta, Colorado
Is contae Meiriceánach é Contae Delta atá suite i stát Colorado. Sa bhliain 2010, bhí daonra 30,952 duine ann. Is é Delta a phríomhbhaile contae.
Bécc Bairrche mac Blathmaic
Rí na nUladh de chuid an Dáil Fhiatach ba ea Béic Bairrche mac Blathmhaic (Sean-Ghaeilge Bécc Bairrche mac Blathmaic (bás 718) a bhí i réim ó 692 go 707.  Blathmhac mac Maoil Chobha (bás 670), iar-rí, ba ea a athair.
Leasainm
Luann a leasainm dúiche Bheanna Boirche l ndeisceart Chontae an Dúin. Mar is gnách, is féidir ainm dá leithéid nó ceantar nó altranas a lua, agus d'fhéadfadh é go bhfuil nasc ann le muintir Uí Bhairrche na Laigean.
Beatha
Bhí an Dál Fiatach i gceannas ríogacht na nUlad ón bhliain 637 go 674. Bhíodh imreas clainne i measc an Dáil san aimsir sin. Maraíodh seanathair Bhéic, Maol Cobha mac Fiachna ag an nia féin, Congal Ceannfhada mac Dúnchadha sa bhliain 647. Sa bhliain 674, mharaigh Béic Congal, agus dá bharr rinneadh rí Dhál Fhiatach de Bhéic. Níor tháinig Béic i gcoróin mar rí na nUlad, and, go dtí 692, tar éis bhás Fhearghasa mhic Aodháin den ghéag iomaíochta, Uí Eachach Cobha (Dál nAraidi). B'fhéidir é gurbh iarrthóir comhréiteach é.
D'fhéadfadh é go raibh Ard-Rí na hÉireann, Fínsnechta Fledach den Síol Aodha Sláine, pósta le Concheann iníon Chongail, agus go raibh achrann pearsanta eatarthu. Rinne Béic ruathar ar thailte Ui Neill an deiscirt, ach chloígh Fínsneachta é ag Taillte sa bhliain 679.
Tar éis bhás Fhínsneachta, phós Béic Concheann, is dóigh chun a chéim i nUlaid a threisiú. Phós sé freisin Barrdubh iníon Leathlobhair mac Eachach (bás 709) den Dál nAraidi.
Mar rí na nUlad, ar duine a bhí sé de ráthóirí Cáin Adhamhnáin ag Biorra sa bhliain 697.
Sa bhliain 691, rinne an Dál Riada creach ar na Cruithne (Dál nAraidi) agus na hUlaid (Dál Fiatach). Bhí foghlaithe Briotanaigh gníomhach timpeall tús na 8ú haoise. Sa bhliain 697, rinne na hUlaid agus Briotanaigh le chéile scrios ar Mhagh Muirtheimhne i gContae Lú, áit a raibh cónaí ar treibh Ulad Conaille Muirtheimne. Sa bhliain 703, bhí na hUlaid agus na Briotanaigh i mbun chogaidh eatarthu féin, agus throid siad Cath Mhagh Cuilinn san Aird. Maraíodh an Briotanach, mac Radgann (a raibh clú aige as ucht chreachadh eaglaisí).
D'éirigh Béic as a gcoróin agus thug sé leis maide an oiltrigh sa bhliain 707. Fuair sé bás sa bhliain 718.
Bhí a mhac le Concheann, Aodh Róin (bás 735) in am trátha ina rí Ulad.
Helen Hayes
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Helen Hayes MacArthur (10 Deireadh Fómhair, 1900 – 17 Márta, 1993). Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1932.
Tástáil lasrach
deas|mion| An tástáil lasair a rinneadh ar hailíd [[Copar|chopair. Tá dath saintréitheach gormuaine an lasair mar gheall ar an gcopar.]] mion| Tástáil lasrach a thaispeánann láithreacht [[Litiam .]] mion| Lasair [[Dóire Bunsen|dhifriúil dhóire Bunsen, ag brath ar shreabhadh aeir tríd an gcomhla:
1. air valve closed
2. air valve nearly fully closed
3. air valve semi-opened
4. air valve maximally opened]] deas|mion|200x200px| Lasair gháis Is nós imeachta anailíseach é an tástáil lasrach a úsáidtear sa cheimic chun láithreacht dúl áirithe a bhrath, iain mhiotail go príomha, bunaithe ar speictream astaíochta gach dúil. Braitheann dath na lasracha i gcoitinne ar theocht.
Tástálacha lasair do mhiotail
Is féidir tabhairt ar an chuid is mó de na dúile solas a astú, agus nuair a dhéanann siad tá an solas ar dhath atá ina shaintréith den dúil áirithe sin. Is minic a úsáidtear an solas a astaíonn dúil mar bhealach chun na dúile sin a aithint. Ceann de na bealaí is simplí chun solais a astú as adaimh mhiotail is ea salann an mhiotail a théamh i lasair. Caithfear salainn ó go leor miotal a théamh go teocht an-ard, ach iad siúd atá thíos liostaithe, is féidir solas a astú uathu nuair a théitear iad le dóire Bunsen. Tá clóirídí miotail oiriúnach go háirithe le haghaidh an chuspóra seo toisc go mbíonn siad níos so-ghalaithe de ghnáth ná salainn miotail eile. Tá salainn (na clóirídí más féidir) de na miotail seo a leanas oiriúnach: litiam, sóidiam, potaisiam. cailciam. nicil, copar. strointiam, bairiam.
Modh oibre
3. Scrúdaigh an oiread salainn atá ar fáil. Fág an salann sóidiam go dtí go deireanach mar tá dath a lasair an-mharthanach agus féadann sé fanacht i bhfad tar éis an salann a bhaint den lasair.
4. Ullmhaigh cairt de na torthaí, ag liostáil an miotail, agus dath na lasrach a a tugadh faoi deara.
Dúile coitianta
Is iad seo a leanas roinnt dúl coitianta agus na dathanna comhfhreagracha: Ní tháirgeann ór, airgead, platanam, pallaidiam, agus roinnt dúl eile dath saintréitheach nalasrach, cé go bhféadfadh cuid acu spréacha a tháirgeadh (mar a dhéanann tíotáiniam miotalach agus iarann); Tuairiscítear go bhfágann salainn beirilliam agus ór ar fhuarú, miotal íon ina ndiaidh.
Beaulieu Abbey
B'abtheach Cistéirseach suite i Hampshire é Beaulieu Abbey.
Maolán mac Cathmhogha
Rí Mhaigh Sheola ba ea Maolán mac Cathmhogha (Meán-Ghaeilge Maelán mac Cathmogha) (bás 848).
Bunús
Is amhlaidh go raibh Maolán ar cheann desna ríthe Mhaigh Sheola (níos deireanaí Uí Bhriúin Seola) is luaite dá bhfuil fianaise ann. Ní fheictear é áfach sna ginealaigh. Is dócha ámh gur cumadh ginealach Uí Bhriúin níos deireanaí, trí Dauí mac Brióin sa 5ú haois, um stádas saorthuaithe a bhaint amach agus a gcumhacht ón tSionainn go dtí an Cuan Mó a daingniú. Más fíor seo uile, is amhlaidh gur chomhghuaillithe Uí Bhriúin iad Maolán agus a shliochtaigh, Muintir Mhurchadha, ní gaolta leo.
Thart timpeall Mhaigh Sheola, bhí: Soghain Uí Mhaine thoir; Conmaícne Máenmaige agus Uí Fhiachrach Aidhne theas; Dealbhna Thír Dhá Loch thiar Conmhaicne (Réin) thuaidh.
Ruathair Lochlannach
Le linn an chéad leath den 9ú haois, thug na Lochlannaigh ruathair faoi Éirinn. Tharla roinnt acu i gcúige Chonnacht:
Agus sa deireadh:
Hobart
Is é Hobart an phríomhchathair agus an chathair is mó sa Tasmáin, an Astráil.
Claudette Colbert
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Claudette Colbert (13 Meán Fómhair, 1903 – 30 Iúil, 1996).
Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1935. Ainmníodh í don ngradam Ban-aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1936.
Charles Laughton
B'aisteoir Meiriceánach-Sasanach é Charles Laughton (1 Iúil 1899 – 15 Nollaig 1962).
Caisleán Southsea
Is caisleán suite i Hampshire é Caisleán Southsea.
Charles Laughton
Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1934. Ainmníodh é don ngradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1936.
Contae Dolores, Colorado
Is contae Meiriceánach é Contae Dolores atá suite i stát Colorado. Sa bhliain 2010, bhí daonra 2,064 duine ann. Is é Dove Creek a phríomhbhaile contae.
An Céideadh, Contae Dhún na nGall
Is baile fearainn i gContae Dhún na nGall é An Céideadh (Béarla: Keadue). Tá sé i réigiún Na Rosa in iarthuaisceart Chontae Dhún na nGall, ar bhóthar an R259 ar Shlí an Atlantaigh Fhiáin, thart ar leathbhealach idir sráidbhailte iascaireachta Ailt an Chorráin agus Chionn Caslach ar chósta an Atlantaigh.
Spórt
Tá an Céideadh níos cáiliúla dá fhoireann peile, Keadue Rovers, a imríonn a gcluichí baile ag Páirc lárnach i gCéideadh. Thosaigh cúl báire na hÉireann, Packie Bonner, as Cloughglass in aice láimhe, a ghairm bheatha ag Keadue.
Is é an CLG áitiúil CLG an Chlocháin Liath, a imríonn 8 km ar shiúl sa Chlochán Liath. Rugadh Anton O Baoill i gCéideadh. Bhí sé ina bhall den fhoireann duaiseoirí Dhún na nGall a bhuaigh an Craobhchomórtas na hÉireann i 1992, agus bhuaigh sé gradam Sárimreoirí na Bliana an bhliain chéanna.
Stiofán Ó Fearail
Is amhránaí agus ceoltóir Éireannach é Stiofán Ó Fearail. Tá sé ina bhall den ghrúpa Seo Linn.
Gairm
Bhí Ó Fearail ina bhreitheamh ar Busker Abú sa bhliain 2015 ar TG4. Tá sé ina láithreoir ar Cleas Act.
Teirpéin
Ball de rang earraí nádúrtha, a dtugtar blátholaí orthu, atá bunaithe ar olagaiméiriúchán isipréine, le foirmle atá an-ghaolmhar le (C5H8)n, n>1. Samplaí coiteanna is ea pinéin, liminéin, meantól is caraitéin.
Contae Douglas, Colorado
Is contae Meiriceánach é Contae Douglas atá suite i stát Colorado. Sa bhliain 2010, bhí daonra 285,465 duine ann. Is é Castle Rock a phríomhbhaile contae.
Cúplairí
I bpróiseáil fhótagrafach, ceimiceáin a chuingríonn le hoibreán réalta ocsaídithe chun líocha daite trédhearcacha a dhéanamh gar don íomhá airgid. Is féidir go mbeidh siad mar fhochuid den tuaslagán réalta, ach de ghnáth comhshnaidhmtear iad sna cisil den eibleacht fhótagrafach.
Cúpla ceangailte
deas|200px|thumb|Cúpla ceangailte Locht sa bhfás sutheolaíochta ina mbeirtear cúpla comhionann agus iad ceangailte le chéile go fisiciúil. Féadfaidh an mhíchuma a bheith chomh beag le sreang imleacánach amháin a bheith roinnte le chéile, nó chomh casta leis na cinn nó na stoic a bheith nasctha le chéile ionas nach féidir iad a scaradh. Tugtar cúpla Siamach ar a leithéid freisin, as an gcéad chúpla den saghas a aithníodh san aois seo, Chang is Eng (1811-1874) a rugadh i Siam (Téalainn an lae inniu).
Teirmiméadar
mion|200x200px Feiste chun teocht a thomhas is ea teirmiméadar.
Teirmiméadar Galileo
D’airg Galileo an chéad teirmiméadar riamh san 17ú haois. Rinne Galileo teirmiméadar as bolgán gloine a bhí lán le huisce. Ghluais an t-uisce suas síos sa bholgán de réir mar a d’athraigh an teocht. mion|150x150px Is feadán séalaithe é teirmiméadar Galileo. Tá leacht trédhearcach ann. Tá bolgáin bheaga istigh san fheadán. Tá leacht daite sna bolgáin seo. Tá lipéad ar gach bolgán agus teocht áirithe marcáilte air, m.sh 18°C nó 20°C. De réir mar a athraíonn an teocht sa seomra, ardaíonn nó íslíonn na bolgáin san fheadán. Chun teocht an tseomra a léamh, léann tú an lipéad atá ar an mbolgán is ísle san fheadán. clé|mion|Teirmiméadar mearcair
Teirmiméadar mearcair
Sa teirmiméadar mearcair i ngloine, nuair a éiríonn an teocht forbraíonn an mearcair níos mó ná an ghloine, agus ritheann mearcair suas an feadán grádaithe. Bíonn na gráduithe marcáilte le luachanna teochta (i gcéimeanna Celsius de ghnáth) a dheimhnítear ag teochtaí atá ar eolas trí phróiseas calabraithe (grádaithe). D'fhionn Gabriel Fahrenheit an chéad teirmiméadar rathúil mar seo sa bhliain 1714.
Tá an teirmiméadar alcóil i ngloine cosúil leis an teirmiméadar mearcair. mion|ːTeirmiméadar infridheargː Digital Thermodetector GM700
Teirmiméadar infridhearg
Tá teirmiméadair infridhearga éagsúla i ngnáthúsáid inniu.
Albury
Is cathair i New South Wales, An Astráil i Albury ar an teorainn le Victoria. Tá beagnach 45,000 duine ina gcónaí ann.
Fionnas fáil
Is planda é an fionnas fáil.
Teirmidinimic
De réir an chéad dlí, is nialas suim na n-athruithe fuinnimh taobh istigh de chóras aonraithe, is é sin go n-imchoimeádtar an fuinneamh iomlán ann. Mar shampla, is féidir bataire a úsáid chun uisce a théamh go leictreach, an fuinneamh ceimiceach sa bhataire tiontaithe ina fhuinneamh leictreach sa bhataire, agus an fuinneamh leictreach tiontaithe ina theas sa téitheoir friotaíochta san uisce. Sa chás seo, is ionann fuinneamh iomlán an chórais ag deireadh an phróisis is ag a thús. Cuirtear síos ar an dara dlí ar bhealaí éagsúla. Bealach amháin is ea nach féidir le hinneall teasa éifeacht 100% a bhaint amach, is é sin, ní féidir teas a thiontú go hiomlán go dtí fuinneamh meicniúil. Uaidh seo, ní féidir éifeacht 100% a bheith ag inneall gluaisteáin nó stáisiún ginte cumhachta, is cuma conas a thógtar iad. Bealach eile leis an dara dlí a rá is ea nach féidir teas a aistriú ó réad fuar go dtí réad te gan ionchur fuinnimh nó oibre. Mar shampla, bíonn gá le cuisneoir fuinnmhithe chun ábhar a fhuarú, ach má chuirtear réad fuar i seomra te, éireoidh an réad sin te ann féin go mbaineann sé teocht an tseomra amach. Bealach eile fós is ea go mbainfidh córas amach an staid is féidir leis a bhaint amach ar an líon slite is mó is féidir. Mar shampla, má shiltear braon dúigh in eascra uisce, scaipfidh an dúch go cothrom san uisce, staid a fhreagraíonn d'uasmhéid eagair adamh an dúigh is an uisce.
Bealach eile fós leis an dara dlí a scríobh is ea, maidir le córas iata, go bhfanann eantrópacht an chórais tairiseach nó méadaíonn sí, agus ní théann i laghad ar chor ar bith.
De réir an 3ú dlí, ní féidir dearbhnialas teochta a bhaint amach riamh. Roimh an 19ú céad cheaptaí gur ábhar substaintiúil an teas, a dtugtaí calrach air, agus go raibh níos mó calraigh ag réada teo ná ag réada fuara.
Benjamin Thompson a thug an coincheap is an tuiscint nua-aoiseach isteach i 1798 gur foirm fuinnimh a bhí sa teas. Thuig Sadi Carnot coincheap imchoimeád an fhuinnimh i 1830. Thaispeáin James Joule tiontú fuinnimh mheicniúil go dtí teas, is an choibhéis idir teas is fuinneamh meicniúil, i 1845, le trealamh inar thit meáchain chun liáin, tumtha in uisce, a rothlú is an t-uisce a théamh. Mhol Hermann von Helmholtz i 1847 gur coibhéiseach gach foirm fuinnimh. Thug William Thomson (Tiarna Chaolbheinn) an dearbhscála teochta (atá ainmnithe as) chun cinn i 1845. Thomson (i 1851) agus Rudolf Clausius (i 1850) a shaothraigh dara dlí na teirmidinimice. Thug Thomson an tuiscint isteach go scaipeann fuinneamh meicniúil ina theas, agus d'fhorbair Clausius an tuiscint seo go dtí coincheap na heantrópachta.
Tá an chuid is mó den teirmidinimic chlasaiceach, ina samhlaítear iompar córais ina iomláine gan a shonraí micreascópacha a chur san áireamh, bunaithe ar shaothar na beirte seo. Tugtar teirmidinimic staitistiúil ar an staidéar nuair a phléitear córas mar seo ar an mbunús go bhfuil sé comhdhéanta as líon ollmhór adamh scoite.
Victor McLaglen
B'aisteoir Meiriceánach-Sasanach é Victor McLaglen (10 Nollaig 1886 – 7 Samhain 1959). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1936.
Caisleán Odiham
Is caisleán suite i Hampshire é Caisleán Odiham.
Contae Eagle, Colorado
Is contae Meiriceánach é Contae Eagle atá suite i stát Colorado. Sa bhliain 2010, bhí daonra 52,197 duine ann. Is é Eagle a phríomhbhaile contae.
H. H. Asquith
Dlí
Rinne sé croscheistiú millteanach ar bhainisteoir The Times, J. C. Mac Dhomhnaill, rud a chuidigh le Asquith clú a cháil a bhaint amach mar abhcóide. Glaodh chun an Bharra Laistigh air go gairid ina dhiaidh sin. clé|mion|1910 Bhí Asquith ina abhcóide de chuid na gcosantóirí i Carlill v Carbolic Smoke Ball Co.
Polaitíocht
Toghadh Asquith sa bhliain 1886 mar Fheisire Liobrálach d'Fhoibhe Thoir, suíochán a a bhí aige go dtí 1918.
Bhí Asquith ina Rúnaí Baile ó 1892 go 1895, a chéad oifig aireachta. Le linn na ndeich mbliana a chaith na Liobrálaithe san fhreasúra bhí Asquith ar cheann de na príomhfhigiúirí sa pháirtí, mar Impiriúlaí Liobrálach a bhí i bhfabhar go gcuirfí Rialtas Dúchais na hÉireann i bhfad níos ísle ar liosta na dtosaíochtaí don chéad Rialtas Liobrálacha eile.
Nuair a tháinig na Liobrálaithe i gcumhacht an athuair sa bhliain 1905, rinneadh Seansailéir an Státchiste d'Asquith.
Tháinig Asquith i gcomharbacht ar an Ridire Henry Campbell-Bannerman mar Phríomh-Aire sa bhliain 1908.
Thacaigh Asquith go daingean le "Buiséad an Phobail", molta ag Lloyd George agus leis an ngá le srian a chur ar Theach na dTiarnaí tar éis dó é a dhiúltú.
Éire
Bhí na Liobrálaithe ina rialtas mionlaigh mar gheall ar an dá olltoghchán a tháinig ina dhiaidh sin sa bhliain 1910, rud a d'fhág iad ag brath ar thacaíocht Pháirtí Parlaiminteach na hÉireann. Mar gheall air sin, agus ar an teorainn a cuireadh ar chros Theach na dTiarnaí faoi Acht na Parlaiminte, 1911, tháinig an Rialtas Dúchais ar ais go croílár pholaitíocht na Breataine. Ach ansin bhris an Chéad Chogadh Domhanda amach sa bhliain 1914.
Thug Asquith cuairt dhramatúil ar Bhaile Átha Cliath tar éis Éirí Amach na Cásca. Ach níor éirigh leis an chonstaic maidir leis an Rialtas Dúchais a shárú ar bhealach ar bith.
Ruaig
Bhí Asquith i gceannas ar an Ríocht Aontaithe le linn an chéad dá bhliain den Chéad Chogadh Domhanda (ó Bhealtaine 1915 i gcomhrialtas leis na Tóraithe.) clé|mion|Asquith sa [[An Fhrainc|Fhrainc, le linn Cath an Somme, 1916]] Mar thoradh ar an míshástacht faoi cheannaireacht Asquith a bhí ag fás sa dá pháirtí, chuir Lloyd George an ruaig ar Asquith i mí na Nollag 1916. Ní raibh sé in ardoifig riamh arís; cé go ndeirtear gur ofráladh post an Tiarna Seansailéara dó sa bhliain 1917, b'fhearr leis fanacht i dTeach na dTeachtaí, ag cur i gcoinne Chomhrialtas Lloyd George gan chomhsheasmhacht gan éifeacht.
Chaill Asquith a shuíochán in olltoghchán 1918, chomh maith le gach Liobrálaithe céimiúil eile a bhí i gcoinne Lloyd George.
Cúlarán
Is planda é an cúlarán.
H. H. Asquith
Freasúra
clé|mion|1921 Lean Asquith ar aghaidh mar cheannaire na Liobarálaithe nach raibh ag leanúint fhógra aoire an rialtais agus toghadh chun Theach na dTeachtaí arís, mar Fheisire Phàislig, i bhfothoghchán sa bhliain 1920. Theip air dul i bhfeidhm ar an bpobal agus é ina cheannaire ar a ghrúpa beag Liobarálaithe, ach ba mhór a cháin sé beartas an rialtais maidir le bearta díoltais in Éirinn. Ós rud é go raibh thart ar líonta comhionanna de Liobrálaithe Asquith agus Liobrálaithe Lloyd George tar éis olltoghchán 1922 (agus go raibh an méid iomlán díobh níos lú ná líon Pháirtí an Lucht Oibre) áitíodh ar an dá fhaicsean teacht le chéile arís sa bhliain 1923.
D'éirigh leis an bpáirtí athaontaithe, a spreagadh ag ceist na Saorthrádála, suíocháin breise a bhuachan in olltoghchán na bliana sin. Ach ní raibh sé in ann ach tacaíocht a thabhairt do rialtas mionlaigh an Lucht Oibr e. clé|mion|Asquith le James Guthrie
Díomá
Sa chéad toghchán eile, sa bhliain 1924, thit na Liobrálaithe go 40 suíochán agus chaill Asquith féin i gcoinne Pháirtí an Lucht Oibre i bPáislig.
Rinneadh Iarla Oxford agus Asquith de roinnt míonna ina dhiaidh sin.
A léan géar, bhuaigh An Tiarna Cave go tréan ar Asquith i dtoghchán Sheansailéir Ollscoil Oxford i mí Mhárta 1925. D'éirigh sé as oifig mar cheannaire an Pháirtí Liobrálacha i nDeireadh Fómhair 1926 agus chuaigh a shláinte in olcas de réir a chéile sna sé mhí déag dá shaol a bhí fágtha.
Liotúirge (reiligiún)
mion|Séipéal Dominick Street, BÁC clé|mion|síothlán, Doire na bhFlann ([[Cailís Dhoire na bhFlann)]] Urnaí phoiblí na n-eaglaisí is ea liotúirge, agus foirm an adhartha phoiblí nó na foirmlí agus na deasghnátha a bhaineann leis.
Paul Muni
B'aisteoir Meiriceánach é Paul Muni a rugadh mar Frederich Meshilem Meier Weisenfreund (22 Meán Fómhair 1895 – 25 Lúnasa 1967).
Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1937. Ainmníodh é don ngradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1930, 1932 agus 1936.
Coregonus lavaretus
Is speiceas iasc é an t-iasc geal Eorpach (Coregonus lavaretus) san fhine Salmonidae.
Tá smaointe éagsúla mar gheall ar scaipeadh na speiceas Coregonus lavaretus, agus mar gheall ar líon na speiceas sa ghéineas Coregonus i gcoitinne.
Lavaret
Sa chiall chúng, meastar go bhfuil Coregonus lavaretus, nó go simplí an lavaret, a bheith ceantrach sa Loch Bourget agus Loch Aiguebelette san abhantrach an Rhône sa Fhrainc. San am níos túisce bhí an lavaret flúirseach sa loch Geneva. De réir an dearcadh seo tá líon mór de na speiceas éisc ghil i lochanna, aibhneacha agus uiscí goirt i Lár agus i dTuaisceart na hEorpa .
Iasc geal na hEorpa (iasc geal coitianta)
Tríd is tríd, is é Coregonus lavaretus, curtha sias mar iasc geal coitianta nó iasc geal na hEorpa, atá le fáil i lár agus iarthuaisceart na hEorpa go dtí an tSibéir. Is minic a dtugtar an t-ainm “lavaretus casta C” air, agus meastar é mar forghné. Cuimsíonn sé seo go leor gné na daonraí éisc a cheapann daoine eile a bheith srianta ar bhonn áitiúil (ina measc atá an caorthann Breataine agus an gwyniad nó an gravenche Alpach, chomh maith le cruthanna "intralacustrine" éagsúla agus daonraí arb iad atá sainairíonna nósanna beathaithe éagsúla acu, uimhreacha gill raker, patrúin fáis agus iompar imirce. Tugann staidéir ghéiniteacha go bhfuil éagsúlacht an éisc geal, laistigh den choimpléasc, mar thoradh de bhunadh iar-oighreacha.
Cur síos
Tá éagsúlacht go leor i measc foirmeacha an éisc geal Eorpach. I gcoitinne tá comhlacht barrchaolaithe acu, giall uachtarach caol agus eite droma méithe atá gnách maidir leis an teaghlach bradán. Tá an smuit gearr ages barrchaolaithe, rud a idirdhealaíonn an speiceas ón dá speiceas Eorpacha Thuaidh eile, speicis Coregonus, agus speicis vendace (Coregonus albula) agus an Peled (Coregonus Peled) a bhí tugtha isteach. Tá giall meallach ag an chéad cheann agus sa dara ceann, is iad na géile atá comhfhad. Tá an droim gormach glas nó scothdhonn, na cliatháin geal liath agus an bolg bán. Is iad na heití dorcha liath. Fásann an t-iasc ar fhad go dtí thart ar 55cm; agus tá meáchan aige thart ar 2kg.
Bitheolaíocht
Cothíonn an t-iasc geal eorpach ar na dúilí tóin conaithe nó zóplanctón. Tógann na héisc níos mó, feithidí agus stuifíní agus gilidíní (bradán), ó dhromchla an uisce. Bíonn pórú ar siúl san fhómhar idir Meán Fómhair agus Samhain, den chuid is mó ag brath ar teocht an uisce. Is féadfar go mbeadh na daonraí difriúla, atá sna teascáiní céanna uisce, ag sceitheadh ag amanna éagsúla. Tagann siad, lion a slua, i bhfarraigí agus lochanna, go dtí an abhainn chun sceitheadh a dhéanamh; fanann líon eile i lochanna nó san fharraige chun sceitheadh a dhéanamh.
Teisle
Aonad floscdhlúis mhaighnéadaigh (ionduchtú maighnéadach) an SI. Úsáidtear an tsiombail T dó. Sainmhínítear é mar fhlosc maighnéadach de 1 véibear in aghaidh an mhéadair chearnaigh. Ainmnithe as Nikola Tesla.
Woolworths (siopa ilrannach)
mion|clé|Woolworths ar [[Sráid Grafton|Shráid Grafton sa bhliain 1946]] clé|mion|Woolworths, [[Droichead na Banna, 2009]] clé|mion|Sráid York, Béal Feirste, 2009 Siopa ilrannach agus miondíoltóir ab ea Woolworths. D'oscail Frank Winfield Woolworth na doirse don chéad uair ar 22 Feabhra 1879 in Utica, Nua-Eabhrac. D'fhás sraith siopaí sna Stáit Aontaithe tamall gairid ina dhiaidh sin. clé|mion|ionsaí coirloiscthe ar Woolworths, High Street, Béal Feirste, 1970
Eoraip
Osclaíodh an chéad siopa Woolworths sa Ríocht Aontaithe i Learpholl ar 5 Samhain 1909, agus an-eagar ar an ócáid. Ceolfhoireann a bhí ann fiú. An lá dár gcionn, chuaigh an pobal ar mire ag siopadóireacht; trathnóna, bhí na seilfeanna folamh, agus rud ar bith fágtha sa siopa.
Osclaíodh F. W. Woolworth don chéad uair in Éirinn ar 23 Aibreán 1914 ar Shráid Grafton agus ar High Street, Béal Feirste ar 6 Samhain 1915.
Meath
Tháinig athrú ó bhonn ar Woolworths sna Stáit Aontaithe sna 1990idí-2000idí; rinneadh "Foot Locker" as na siopaí de réir a chéile.
Chuaigh Woolworths faoi leachtú faoi dheireadh sa bhliain 2008/2009 sa Ríocht Aontaithe, Tuaisceart Éireann san áireamh.
Ainmhí
Is mórghrúpa orgánach iad ainmhithe. Déantar aicmiú orthu sa ríocht Animalia. Tá heiteratrófacht, illcheallacht agus mothálacht dá dtimpeallacht mar thréithe bunúsacha ag an ngrúpa seo.
Sanasaíocht
Tagann an focal " ainmhí" ón bhfocal Laidineach " animale", a thig ó anima, leis an gciall anáil nó anam. De réir an aicmithe eolaíoch, déantar na hainmhithe uile a chur i Ríocht. Tugtar daoine san áireamh leis na hainmhithe eile, ach i ngnáthchaint na ndaoine, déantar idirdhealú idir daoine agus na hainmhithe neamh-dhaonna.
Saintréithe
Tá tréithe ar leith ag ainmhithe lena ndéantar iad a idirdhealú ó bheothaigh eile. I dtosach báire, is eocarótaigh iad; sé sinn le rá go mbíonn cealla casta acu. Le heisceacht amháin,(Myxozoa) is bheothaigh ilcheallacha iad. Déanann an dá tréithe seo iad a hindhealadh ó bhaictéir agus tromlach na bprótaisteach. Freisin, tá siad uile heitreatrófach agus díleánn siad bia de ghnáth i seoimrín inmhéanach, rud a indhealaíonn iad ó phlandaí agus algaí. Tá siad éagsúil ó na plandaí, algaí agus fungais mar ní bhíonn cillbhallaí acu. Tá gach ainmhí gluaisteach i gcéim éigin dá shaol.
Comhdhéanamh
Tá coirp tromlach na n-ainmhithe roinnte i bhfíocháin éagsúla, a bhfuil féin déanta suas de shaghas ceall áirithe. Tá na néaróga mar fíocháin speisialta, a bhfuil le fáil i dtromlach na n-ainmhithe, a ligean dóibh mothálach cruinn is sách gasta dá dtimpeallacht a bheith acu go minic. Freisin, tá matáin le fáil ins na n-ainmhithe amháin. Freisin, mar go ndéanann tromlach na n-ainmhithe bia a dhíleá i seomrín inmheánach, is minic go mbíonn córas casta acu chun déileail leis an mbia seo.
Atáirgeadh agus Forbairt
Baineann ainmhithe úsáid as an atáirgeadh gnéasach agus an atáirgeadh neamhghnéasach, cé gur fíorannamh an rud é nach bhfaightear an atáirgeadh gnéasach i ngrúpa ainmhithe, fiú más neamh-ghnách an nós é. Tá tréithe eisiach ag ainmhithe ó thaobh forbairt de. I mbeagnach gach ainmhí, bíonn céim bhlastúil ag an suth, rud atá ina saintréith bhitheolaíochta eisiach ag ainmhí. Freisin, de bharr struchtúr a gcealla, baineann siad úsáid as go leor gluaiseacht cille i rith a bhforbairt ó ceall singil go suth, go ainmhí forbartha.
Éabhlóid na nAinmhithe
Ó thaobh iarsamí de, thagann na n-ainmhithe ar an bhfód i dtosach báire i gclocha ó a bhfuil níos mó ná 600 milliúin bliain d'aois. Rinneadh an deighilt idir na grúpaí móra d'ainmhithe thart ar 542 milliún bliain ó shin agus tá siad fós ag athrú go dtí an lá inniu. Ní fios go fóill cé chomh gasta a raibh an deighilt seo agus cén cúis a bhí leis. Ach anois, tá na míllúin saghsanna difrúla d'ainmhithe ann, le réimse fíor-leathan slite beatha is gháthoga acu. Is féidir a rá gur mar dheall ar na trí treithe athluaite, an mothálacht ceadaithe ag an gcóras néaróige, an gluaiseacht gasta ceadaithe ag na matáin agus an féidreacht chun mórchuid foinsí funnimhe difrúla a úsáid ceadaithe ag an ndíleá inmheánach go raibh an cumas ag na n-ainmhithe chun an éabhlóid a dhéanamh sa slí seo.
Grúpaí móra ainmhithe
Is féidir níos mó ná tríocha fíleam d'ainmhithe a aimsiú, ach tá mórchuid d'illgnéitheacht na n-ainmhithe le fáil i measc dornán beag de ghrúpaí móra. I measc na grúpaí seo tá Chordata, Arthropoda, Mollusca, Annelida agus Nematoda. Tá go leor d'éagsúlacht an ghrúpa le fáil lasmuigh de na grúpaí móra seo áfach.
Porifera
Is iad seo na spúinsí mara, ainmhithe simplí gan aon eagraíocht casta, gan fíocháin agus gan siméadracht a mhaireann trí bhia a scagadh ón uisce.
Radiata
Tá siméadracht ghathach agus eagraíocht bunaithe ar dhá chiseal d'fhíocháin mar chuid de na saintréithe is tábhachtaí den ghrúpa seo. Tá na smugairlí rón, na coiréalaigh agus na spíonáin mara mar bhaill den ghrúpa seo.
Deuterostomata
Tá siméadracht déthaobhach, eagraíocht bunaithe ar trí chiseal d'fhíocháin agus forbairt an anas ón gcéad oscailt sa suth mar chuid de na saintréithe is tábhachtaí den ghrúpa seo. Tá na cordaigh agus na eicínideirmigh (crosóg mhara agus a gaolta) mar bhaill den ghrúpa seo.
Ecdysozoa
Tá siméadracht déthaobhach, eagraíocht bunaithe ar trí chiseal d'fhíocháin, forbairt an bhéal ón gcéad oscailt sa suth agus foladh craicin mar chuid de na saintréithe is tábhachtaí den ghrúpa seo. Tá Arthropoda agus Nematoda mar bhaill den ghrúpa seo.
Lophotrochozoa
Tá siméadracht déthaobhach, eagraíocht bunaithe ar trí chiseal d'fhíocháin agus forbairt an bhéal ón gcéad oscailt sa suth mar chuid de na saintréithe is tábhachtaí den ghrúpa seo. Tá Mollusca (seilide agus a gaolta) agus Annelida (na péist deighilte) mar bhaill den ghrúpa seo.
Uimhreacha agus gnáthóga
Liostaítear sa tábla seo a leanas líon measta na speiceas atá ar marthain do na grúpaí ainmhithe a bhfuil an líon is mó speiceas acu,[62] mar aon lena bpríomhghnáthóga (talún, fionnuiscí,[63] agus muirí),[64] agus beathaí nó slite beatha seadánacha.[65] Tá meastacháin speiceas a thaispeántar anseo bunaithe ar líon a bhfuil cur síos eolaíoch déanta orthu; ríomhadh meastacháin i bhfad níos mó bunaithe ar mhodhanna éagsúla tuartha, agus d'fhéadfadh siad seo athrú go mór. Mar shampla, rinneadh cur síos ar thart ar 25,000 -27,000 speiceas néimeatóid, agus i measc na meastachán foilsithe ar líon iomlán na speiceas néimeatóide tá 10,000 -20,000; 500,000; 10 milliún; agus 100 milliún. [66] Ag baint úsáide as patrúin laistigh den ordlathas tacsanomaíoch, ríomhadh gur thart ar 7.77 milliún líon iomlán na speiceas ainmhithe - lena n-áirítear iad siúd nár tuairiscíodh fós - thart ar 7.77 milliún in 2011.
Tábhacht na n-Ainmhithe
Tá ról suntasach ag ainmhithe i ngnáthóga éagsúla mórthimpeall na cruinne.
Luise Rainer
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Luise Rainer (12 Eanáir, 1910 – 30 Nollaig, 2014). Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1937 agus 1938.
Albuquerque, Nua-Mheicsiceo
An chathair is mó i Nua-Mheicsiceo, sna Stáit Aontaithe, is ea Albuquerque, agus é suite i lár an stáit, ar dhá thaobh an Rio Grande. Príomhchathair riaracháin Chontae Bernalillo atá ann. Bhí 557,169 duine ina gcónaí sa chathair ar 1 Iúil 2014 de réir mheastacháin a rinne Biúró Dhaonáirimh na Stát Aontaithe. Measadh 902,797 duine a bheith ina gcónaí i mórcheantar Albuquerque an bhliain roimhe sin.
Tá Ollscoil Nua-Mheicsiceo suite in Albuquerque, chomh maith le Bunáit Aerfhórsa Kirtland, Saotharlanna Náisiúnta Sandia, agus an Séadchomhartha Náisiúnta na bPeitriglifí. Tá Sléibhte Sandia Mountains ar thaobh thoir Albuquerque, agus sníonn an Rio Grande tríd an chathair aduaidh agus ansin ó dheas. Tionóltar an Albuquerque International Balloon Fiesta sa chathair, ina dtugtar an bailiúchán balún is mó ar domhan le chéile gach bliain, i gcéad seachtain mhí Dheireadh Fómhair.
Fealla bog
Is planda é an fealla bog.
Contae El Paso, Colorado
Is contae Meiriceánach é Contae El Paso atá suite i stát Colorado. Sa bhliain 2017, bhí daonra 699,232 duine ann. Is é Colorado Springs a phríomhbhaile contae.
Cúr (coipeadh)
deas|200px|thumb|Cúr Coipeadh, fuaidreán gáis i leacht nó fuaidreán leachta i ngás. Cobhsaítear é trí ghlantaigh a chur leis an bpas leachtach. Rialaítear cúir trí oibreáin a chur sa leacht chun teannas dromchla an leachta a mhéadú. Is áisiúil iad, mar shampla, in easostóis mianraí: nuair a bhíonn airíonna dromchlacha difriúla ag comhábhair an mhianaigh, is féidir iad a shnámh chun siúil mar chuid den chúr. Tábhachtach i smachtú dóiteán freisin.
Zhou Youguang
Eacnamaí Síneach, baincéir, teangeolaí, Síneolaí, foilsitheoir, agus árdcheintearad, ar a dtugtar "athair na Pinyine" , ab ea Zhou Youguang (Sínis: 周有光; pinyin: Zhōu Yǒuguāng; 13 Eanáir 1906 – 14 Eanáir 2017).
Robert Donat
B'aisteoir Sasanach é Robert Donat (18 Márta 1905 – 9 Meitheamh 1958). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr sna gradaim Academy i 1940.
Geoiméadracht anailíseach
Iarracht fadhbanna geoiméadracha a réiteach trí chomhordanáidí a dháileadh ar gach pointe. Tugtar geoiméadracht Chairtéiseach nó geoiméadracht chomhordanáideach uirthi freisin. Maidir leis an bplána, is é an córas is coitianta ná dhá ais ingearacha, ionas gur féidir gach pointe a lua mar phéire uimhreacha (x, y). I ngeoiméadracht thríthoiseach, trírín uimhreacha a úsáidtear (x, y, z). Tá córais comhordanáidí eile ann a bhíonn áisiúil i gcásanna, mar shampla, comhordanáidí polacha d'fhadhbanna a bhaineann le feiniméin thríthoiseacha, eagraithe timpeall lárphointe. Luaitear Descartes mar cheapadóir an chórais seo, bíodh is gur bhain Apallóinias feidhm as aiseanna ina staidéar ar chónghearrthaí.
Eddie Rocket's
Is sraith de bhialanna iad Eddie Rocket's (Eddie Rocket’s (IRL) Limited) atá lonnaithe in Éirinn den chuid is mó agus a chuireann bia ar fáil atá tipiciúil de diners i Meiriceá. Tá stíl art deco na bialainne bunaithe freisin ar diners na 1950dí i Meiriceá. Tá ceanncheathrú an ghnó lonnaithe i mBaile Átha Cliath.
Geoiméadracht
mion|deas|Teoirim Desargues Brainse den mhatamaitic a dhéanann staidéar ar thréithe cruthanna is spáis, agus an Domhain ar dtús is ea geoiméadracht.
Contae Elbert, Colorado
Is contae Meiriceánach é Contae Elbert atá suite i stát Colorado. Sa bhliain 2010, bhí daonra 23,086 duine ann. Is é Kiowa a phríomhbhaile contae.
Geoiméadracht
Timpeall 2000 RC bhí eolas ag na Bablónaigh ar na rialacha chun fairsingí dronuilleog, triantán dronuillinne is triantán comhchosach a ríomh. Ghlac siad leis gurbh ionann imlíne (C) ciorcail de thrastomhas d le 3⅛ d, agus a fhairsinge le ⅓ (½ C) 2. Roinn siad imlíne an chiorcail i 360 cuid chomhionann, agus shaothraigh siad cuid mhaith eolais gheoiméadraigh. Bhí an t-eolas seo ag na hÉigiptigh freisin, ach ba iad na Gréagaigh a bhunaigh an gheoiméadracht loighciúil timpeall 300 RC.
Bhailigh Eoiclídéas na buntorthaí ina imleabhair den Uraiceacht, ag leagan amach na dteoirimí is na gcruthuithe orthu in ord loighciúil, ag tosú le bunaicsímí nó buntairiscintí trí chéimeanna a lean a chéile, ag forbairt na gcruthuithe a sheasann fós tar éis 2,000 bliain. Ón 18ú céad anuas forbraíodh geoiméadrachtaí teibí, agus luaitear saothar Gauß is Lobachevsky leis seo.
Teitine
Staid ina bhfuil hipirinspreagthacht néarmhatánach, a bhaineann le leibhéil ísle cailciam sa bhfuil de ghnáth. Ach tarlaíonn sé de bharr na tocsaine a dhéanann na baictéir Clostridium tetani freisin. Mar thoradh air, tarlaíonn crampaí sna matáin, ardú i mbrú na fola, trithí, agus ríog sa laraing, rud a fhéadfaidh bac a chur sna haerphasáistí is a bheith bagrach do bheatha duine. Tá dhá chomhartha chliniciúla chlasaiceacha ar theitine: comhartha Chvostek, preab san aghaidh a fhaightear trí chnagaide a bhualadh ar an néaróg aghaidhe ar thaobh an ghéill, agus comhartha Trousseau, suíomh docht na lámh, le fleisceadh na n-alt ag an rosta is idir na lámha is na méara, agus síneadh ailt na méar, spreagtha ag brú mórthimpeall uachtar na géige.
Teitreitil luaidhe
Pb (C2H5)4, comhdhúil orgánaimhiotalach a dhéantar trí imoibriú clóiríd luaidhe le himoibriú Grignard, a úsáidtear mar bhreiseán i bpeitreal chun smacht a chur ar chnagadh san inneall. Ach de bharr drochiarmhairtí truailliú iarmharach an aeir le luaidhe, táthar ag tréigean na húsáide seo de réir a chéile.
Liosta blianta
Is liosta é seo de blianta.
Gallfheabhrán
Is planda é an gallfheabhrán.
Cléirchén mac Murchadha
Rí Mhaigh Sheola ba ea Cléirchén mac Murchadh (bás 908).
Beatha
Ní fheictear Cléirchén ach sna hannála agus ní sna ginealaigh, agus dá bharr níl a fhios an raibh muintir aige féin. Murchadh mac Maonaigh ba ea a athair, agus an chéad mhac de bheirt leis a rinneadh rí na tuaithe díobh.
Ní fheictear a ainm arís in aon ghéag ar bith dá chlann, Muintir Mhurchadha. Bhí sé le feiceáil ámh mar sloinne Uí Fhiachrach Aidhne faoina 920í. Bhí díthreabhach éiginnte darbh ainm Cléircheán.
An Phacastáin
Is tír atá suite i ndeisceart na hÁise í an Phacastáin, (Urdúis: پاکستان) nó Poblacht Ioslamach na Pacastáine go hoifigiúil.
Tíreolaíocht
Tá imeallbhord aici de 1046-ciliméadar (650 míle) ar feadh chósta an Mhuir Arabach agus Mhurascaill Óman sa taobh ó dheas agus tá teorainneacha aici leis an Afganastáin agus an Iaráin san iarthar, an India san oirthear agus an tSín i bhfad san oirthuaisceart. Luíonn an Táidsíceastáin freisin an-ghar don Phacastáin, ach tá sí deighilte uaithi ag an Chonair Wakhan.
An séú tír is mó sa domhan de réir daonra atá ann, agus an dara tír Ioslamach is mó.
Príomhchathair na Pacastáine í Islamabad (Urdúis: اسلام آباد, "áitreabh an Ioslaim") atá suite in iarthuaisceart na tíre. Tógadh Islamabad sna 1960í chun a bheith ina príomhchathair nua.
Is í Karachi an chathair is mó sa Phacastáin. Tá sí suite ar Mhuir na hAraibe.
Teangacha
clé|mion|Jinnah (pobalóir Moslamach) agus Gandi (tugtha don aislingeacht), 1944
1940idí: Críochdheighilt, Trasimirce agus Cinedhíothú
mion|Nuachtáin, 1944: "formula (=> críochdheighilt ) approved by Gandhi"|clé Bunaíodh an stát nua-aimseartha sa bhliain 1947. Bhí ar an mBreatain neamhspleách as a ghéilleadh don India agus tháinig deireadh leis an Réimeas Briotanach.mion|1947: an trasimirce is mó riamh|cléCuireadh críochdheighilt i bhfeidhm ar an Phacastáin agus India sa bhliain 1947. Bunaíodh an Phacastáin agus an India, na tíortha chomharbais. Roinneadh Puinseáb, mar a bhí, eatarthu. Sna 1940idí, bhí Muhammad Ali Jinnah ina cheannaire ar Chumann na Moslamach. Páirtí pobalach a bhí ann. Ghríosaigh óráid Jinnah an teannas ciníoch, de réir a chéile. Is cosúil gur thacaigh tromlach millteanach na Moslamach an críochdheighilt i 1947, ach ní raibh sé mar sin tamall de bhlianta roimh 1947.
Bhí Moslamaigh ina gcónaí san India le fada an lá, ur le hur le Hiondúigh agus le Saícigh. Bhí an fanaiceacht chreidimh ann i gcónaí, ach bhí an teannas ag cur thar maoil i 1947.
Thug Gandhi le tuiscint go raibh sé glan i gcoinne an chríochdheighilt. Ach tá na staraí den tuairim inniu go raibh sé mí-ionraic. Bhí Gandhi réidh le teacht ar chomhréiteach. Ach ní raibh sé sásta sciar den fhreagracht a ghlacadh. Agus bhí Rialtas na Ríochta Aontaithe ag séanadh a bhfreagracht chomh maith.
Fógraíodh neamhspleáchas ar an 14 Lúnasa 1947. Bhain an stát nua Stádas Tiarnais (Dominion Status i mBéarla) amach. nuair a scaradh í ón India.
Tharla cinedhíothú le linn na tréimhse seo. Líon iomlán na marbh: 1-2 milliún b'fhéidir . Tharla trasimirce ollmhór; tugadh bata is bóthar do 12 milliún, an trasimirce is mó riamh i stair an domhain. clé|mion|1971ː [[Zulfikar Ali Bhutto ]]
1950idí
Fógraíodh Poblacht Ioslamach ar an 23 Márta 1956.
1980idí ar aghaidh
Bhí Benazir Bhutto ina príomhaire ar an bPacastáin idir na blianta 1988 agus 1990, agus arís ón mbliain 1993 go 1996. Feallmharaíodh í ar an 27 Nollaig, 2007 tar éis slógaidh pholaitiúil.
Meastar go bhfuil an seachtú harm is mó sa domhan ag an bPacastáin, agus airm núicléacha chomh maith. Ar an 14 Lúnasa 1998, bhí olc ar an domhan nuair a tugadh le fios gur phléasc an Phacastáin buama núicléach faoin talamh. mion|[[Pervez Musharraf|clé]] Tháinig an Ginearál Pervez Musharraf isteach san oifig ar 20 Meitheamh 2001, tar éis coup d’état ar 12 Deireadh Fómhair 1999. D'éirigh sé as a phost ar an 18 Lúnasa 2008.
Joan Fontaine
Ba bhan-aisteoir Meiriceánach í Joan de Beauvoir de Havilland (22 Deireadh Fómhair 1917 – 15 Nollaig 2013). Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1942.
Spinnaker Tower
Is túr suite i Hampshire é Spinnaker Tower.
Dui Ladgrach
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard-Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Duach Ladhrach (Sean-Ghaeilge Dui Ladrach) mac Fíachu Tolgrach. Ba é Eochaid Buadach, athair an Ard-Rí Úgaine Mór, a mhac.
Thug sé cabhair dá athair an t-Ard-Rí Art mac Lugdach a mharú, agus ansin d'Airgetmar teacht i gcoróin, ag marú mac agus garmhac Airt, Ailill Finn agus Eochaid mac Ailella. I dheireadh na dála, mharaigh eisean agus Lugaid Laigdech mac Eochada Fhiamhuine rí Airgeadmhar, agus thóg Dui féin an choróin. Bhí sé i réim ar feadh deich mbliana sular mharaigh a iar-chomhghuaillí Lugaid é.
Contae Fremont, Colorado
Is contae Meiriceánach é Contae Fremont atá suite i stát Colorado. Sa bhliain 2010, bhí daonra 46,824 duine ann. Is é Cañon City a phríomhbhaile contae.
Ainís fhiáin
Is planda í an ainís fhiáin.
Túr (foirgneamh)
Is foirgneamh ard caol, a d'fhéadfadh a bheith ina shaorsheasaimh nó cuid foirgneamh mar eaglais nó caisleán é túr.
Teitriciglín
Rang frithbheathach a fhaightear ó streiptimícis, gné orgánaigh atá idir baictéir is fungais. Gníomhach i gcoinne raon leathan ionfhabhtuithe. Táirgeadh an chéad cheann, clórteitriciglín (óraimicín), i 1948, ach tá baill nua den rang ina ionad faoi seo.
Murchadh mac Maonaigh
Rí ar Mhaigh Sheola ba ea Murchadh mac Maonaigh (bás 896).
Beatha
Ar cheann desna ríthe is luaite an dá bhfuil fianaise ann is ea Murchadh. Sinsear eapainmneach is ea é de Mhuintir Mhurchadha, ar thóg a rítheaghlach an sloinne Uí Fhlaithbheartaigh. Le linn ré Mhurchadha, bhíodh cónaí ar a mhuintir that timpeall Loch Coirib, agus Loch Cime mar chroílár a gcuid críoch. Sna 1050í, chuirfeadh clann Uí Chonchúir an ruaig orthu.
Sna ginealaigh, feictear beirt mhac, Urchadh agus Urumhain. Luaitear Cléirchén mac Murchadha Uí Bhriúin Seola i nAnnála na gCeithre Máistrí, cé nach bhfeictear é in aon fhoinse eile. Urchadh later became the grandfather of Brian Bóramha.
De réir na nginealach, de shliocht Mhurchardha é Flaithbheartach mac Eimhin, sinsear eapainmneach Uí Fhlaithbheartaigh trína gharmhac, Muireadhach Mór. Bhí triúr mac ag Muireadhach Mór, mar atá Ruaidhrí Loch Cime, Donnchadh Aluinn agus Aodh. De shliocht Ruaidhrí iad Conmhaicne Mara, Maigh Cuilinn agus Sliocht Diarmada.
Paul Lukas
B'aisteoir Ungárach é Paul Muni (26 Bealtaine, 1894 – 15 Lúnasa, 1971). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Academy i 1944. Bhuaigh sé an gradam Aisteoir is Fearr sna gradaim Golden Globe i 1944.
Asterix
Is é Asterix ainm an phríomhcharachtair i sraith leabhar i bhfoirm cartúin do pháistí leis an údar René Goscinny (ag an tús). Is scéalta iad faoin ngaiscíoch beag Ceilteach, Asterix, agus a chara mór, Obelix, agus faoin trioblóid mhór a thug siad don arm Rómhánach. Thosaigh an tsraith ar an 29 Deireadh Fómhair 1959. Is féidir na scéalta a léamh i mbreis agus 100 teanga anois, an Ghaeilge ina measc.
Tá an-tóir ar Asterix sa Fhrainc go háirithe. Mar shampla, sa bhliain 2017, bhí ceant ar siúl i bPáras chun léaráidí d’Asterix agus Obelix a dhíol. Bhí na pictiúir sínithe ag na daoine a chruthaigh na scéalta, Albert Uderzo agus René Goscinny. Fuair siad €1.2 milliún ar léaráid amháin agus €1.4 milliún ar léaráid eile.
Carachtair
mion|clé|Múrmhaisiú sa [[An Bhruiséil|Bhruiséil]]
Geoiméadracht theilgeach
Staidéar ar fhigiúir gheoiméadracha agus a bhfuil i gcomhar acu lena scáileanna (mar shampla, airíonna líne nó cuair, sainmhínithe ag iltéarmach de chéim ar leith). Cheap Gerard Desargues (1591-1661) an t-ábhar, agus bhain feidhm as chun staidéar na gcónach a shimpliú, mar is coibhéiseach na héilipsí, na parabóilí is na hipearbóilí uile sa gheoiméadracht theilgeach. Ar an mbealach céanna, d'éirigh le Newton na cuair chiúbacha uile a shimpliú chuig 5 chineál. D'athbheoigh an matamaiticeoir Francach Jean Victor Poncelet (1788-1867) is an matamaiticeoir Gearmánach August Ferdinand Möbius an t-ábhar sna 1820idí, agus ó shin is í an brainse geoiméadrachta is bunúsaí dá bhfuil ann. Ní chaomhnaítear airíonna a bhaineann le fad i dtrasfhoirmithe teilgeacha. Is tearc iad airíonna teilgeacha figiúr, bíodh gur bunúsach iad. Is áisiúil an gheoiméadracht theilgeach chun ceisteanna faoi líon cuar de chineálacha ar leith a fhreagairt agus staidéar geoméadrach a dhéanamh ar réiteach cothromóidí.
Contae Garfield, Colorado
Is contae Meiriceánach é Contae Garfield atá suite i stát Colorado. Sa bhliain 2010, bhí daonra 56,389 duine ann. Is é Glenwood Springs a phríomhbhaile contae.
Geoiméadrachtaí neamh-Eoiclídéacha
Geoiméadrachtaí a saothraíodh ón 18ú céad anuas, bunaithe ar 5ú aicsím Eoiclídéis a thréigean ar bhealaí éagsúla. Ba í an aicsím sin nach féidir ach líne dhíreach amháin a tharraingt trí phointe ar leith atá comhthreomhar le líne dhíreach ar leith. Mar shampla, má ghlactar mar aicsím nua ina hionad sin gur féidir níos mó ná líne dhíreach amháin a tharraingt trí phointe ar leith atá comhthreomhar le líne dhíreach ar leith, forbraítear geoiméadrachtaí hipearbóileacha, mar atá déanta ag Gauß is Lobachevsky. Ba í seo an chéad gheoiméadracht fhisiciúil shochreidte mar mhalairt ar gheoiméadracht Eoiclídéis. Mar shampla eile, má ghlactar mar aiscím eile nach féidir aon líne dhíreach a tharraingt trí phointe ar leith atá comhthreomhar le líne dhíreach ar leith, forbraítear geoiméadracht éilipseach, agus rinne Riemann obair bhunúsach ar an gcoincheap teibí seo. Tá geoiméadrachtaí neamh-Eoiclídéacha teibí eile á saothrú freisin.
Lugaid Laigdech
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard Rí seanscéalach na hÉireann ab ea Lughaidh Laighdheach (Sean-Ghaeilge Lugaid Loígdech ) mac Eochaid mac Ailella.
Thug sé cabhair do Dhui Ladgrach chun Airgetmar a mharú, agus ina dhiaidh, mharaigh sé Dui chun an choróin a thógaint dó féin. Bhí sé i réim ar feadh seacht mbliana, sular mharaigh Áed Rúad garmhac Airgeadmhair é.
An chailleach
Lá amháin, dar le Céitinn, bhuail Lugaid i mbun seilge le cailleach aghaidh fidil. Agus é ina chodladh léi, bhain sé an masc di, agus bhí taibhreamh aige gur spéirbhean óg a bhí inti. Is é an chiall a bhain Céitinn as seo gurbh Éire a bhí i gceist, gur fhulaing Lugaid ar dtús saothar agus crá dá bharr, ach ansin gur bhain sásamh aisti.
Cóir Anmann
Insíonn Céitinn scéal ón gcnuasach Cóir Anmann faoi Lugaid Loígde ar leith, ar cheann de chúigear mac Dáire Doimthech, gach duine acu darbh ainm Lugaidh.
Thug draoi tairngreacht do Dháire go mbeadh mac amháin dá chlann ina rí Eireann. Nuair a d'fhiafraigh Dáire cé acu, dúradh leis an cúigear a thabhairt go Tailte, agus dul i ndiaidh oisín álainn a bhfeicfidís ann. Bheadh sé ina rí an té arbh fhéidir leis an oisín a fhágaint ar deireadh. Chuaigh siad ar a thóir ó Thailte go Binn Éadair, áit a cheilt ceo draíochta an cuirfear go léir ó fhir na hÉireann. Ba é Lugaidh Laighdhe a rug an t-oisín. Ní chreideann Céitinn an scéal, ámh, toisc go raibh athair éagsúil ag an Lugaidh seo.
Pervez Musharraf
Ba ea 10ú Uachtarán na Pacastáine é Pervez Musharraf (پرويز مشرف), a rugadh ar 11 Lúnasa 1943 i nDeilí, san India agus a fuair bás ar 5 Feabhra 2023 ar deoraíocht i Dubai.