cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meicnic chandamach staitistiúil
Leathnú ar an meicnic staitistiúil chun na cúinsí candamacha ar an cáithníní aonaracha a chur san áireamh, na teorainneacha a chuireann prionsabal na héiginnteachta go háirithe leo.
An Mirlín Gorm
Íomhá den Domhan is ea an Mirlín Gorm (Blue Marble as Béarla) a tógadh ar an 7 Nollaig 1972, thart ar 29,000 ciliméadar (18,000 míle) ó dhromchla an phláinéid. An criú ar spásárthach Apollo 17 a ghlac an ghrianghraf ar a bhealach go dtí an Ghealach. Tá sé ar cheann de na híomhánna is mó a ndearnadh atáirgeadh air sa stair.
Léirítear an Domhan ón Meánmhuir go dtí an Antartaice. Ba é seo an chéad uair a d'éirigh le misean Apollo grianghraf a ghlacadh d'oighearchaidhp an Phoil Theas, in ainneoin go raibh brat scamall ar an leathsféar theas. Chomh maith le Leithinis na hAraibe agus Madagascar, tá cósta iomlán na hAfraice agus an chuid is mó den Aigéan Indiach le feiceáil go soiléir.
Bécc mac Airemóin
Rí Ulad de Dhál Fhiatach ba ea  Bécc mac Éireamhóin (Sean-Ghaeilge Bécc mac Airemóin) (bás 893). He was the son of Éireamhón mac Aodha (bás 886), iar-rí Ulad, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 886 go dtí 893.
Rinneadh rí Ulad de tar éis dá chol cheathrar, Fiachnae mac Ainbítha, a bheith mharaithe sa bhliain 886. Maraíodh é sa bhliain 893 ag Aitíth mac Laigni (bás 898) Uí Eachach Cobha.
Leicester Celtic AFC
Is club sacair amaitéarach é Leicester Celtic AFC as Baile Átha Cliath. Is iomaí foireann atá ag an chlub ó faoi-7 go dtí an Leinster Senior League. Imríonn gach foireann i bPairc Loreto.
Naisc
- Suíomh oifigiúil
An Iorua i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Ghlac An Iorua páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 1960.
Iomaitheoirí
mion|KEiiNO ag cur i láthair i [[Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2019|2019]]
{{legend|gold|Buaiteoir}} {{legend|silver|Dara}} {{legend|#cc9966|Tríú}} {{legend|#FE8080|Deireadh}}
Staphylococcus
Baictéar sféarúil, timpeall miocrón (1 μm) ar trastomhas is ea Staphylococcus.
Cuireann sé tús le heaspaí ar dhromchla amuigh, agus ionfhabhtuithe córasacha a fhéadfaidh a bheith ainsealach, fiú marfach.
Rathfarnham Concert Band Society
Is ceolfhoireann é an Rathfarnham Concert Band Society, a sheinneann i Ráth Fearnáin gach seachtain. Bíonn cheolchoirm ar siúl acu sa Cheoláras Náisiúnta uair amháin sa bhliain.
Contae Ságrab
mion|250px|Contae Ságrab Is contae suite sa Chróit é Contae Ságrab. Bhí 317,606 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2011. Is é Ságrab príomhbhaile an chontae.
Consairtín
Orgán giolcaigh iniompartha, cosúil leis an gcairdín i bprionsabal, ach heicseagánach i dtrasghearradh ingearach, níos lú, gan mhéarchlár. Paitinníodh an cineál Sasanach, atá go hiomlán crómatach, i 1844. Cuireadh an pianóchairdín iomlánaithe ina ionad go luath sa 20ú céad.
Meon Eile
Soláthraíonn Meon Eile scéalta ar chúrsaí reatha ar bhonn áitiúil, náisiúnta agus idirnáisiúnta araon. Chomh maith leis seo, tuairiscítear go laethúil ar chúrsaí gnó, ealaíon, stíl mhaireachtála agus spóirt.
Tá an suíomh ar an fhód ó bhí 2012 ann agus dar le Ceara Ní Choinn, léiritheoir an tsuímh; ''Tá lucht leanúna dílis ag Meon Eile ó tháinig ann dó agus is amhlaidh atá an tóir air ag méadú de shíor. Go deimhin, is é rogha na n-ardán ar líne ag pobal na Gaeilge anois é, go háirithe ag muintir an Tuaiscirt.''
Is léiriúchán de chuid 'Below the Radar' é Meon Eile atá á mhaoiniú ag an Chiste Craoltóireachta Gaeilge de chuid Scáileán Thuaisceart Éireann (Béarla: Northern Ireland Screen). Seo a leanas foireann 'Meon Eile'; Ceara Ní Choinn (Léiritheoir), Tomaí Ó Conghaile (Profléitheoir), Seán Ó Baoill[ (Físiriseoir Sinsearach), Caoimhe Ní Chathail (Físiriseoir), Ruairí Mac Donnacha (Físiriseoir).
Dar le Máire Bhreathnach, Ceannasaí Gaeilge 'Below the Radar; Sa lá atá inniu ann, is ar a ngutháin chliste a thagann daoine ar an nuacht agus ar ábhar físe agus tá Meon Eile ábalta freastal orthu siúd a fhaigheann scéalta nuachta sa siúl.
Seilitéip
deas|250px|thumb|Seilitéip Is téip greamachán trédhearcach í seilitéip.
Sruth na Murascaille
Sruth d’uisce teolaí a shreabhann an tslí ar fad ó Mhurascaill Mheicsice go dtí cósta na hÉireann is ea Sruth na Murascaille.
Míniú
clé|mion|Téann eolaithe amach ar an bhfarraige chun staidéar a dhéanamh ar Shruth na Murascaille, ach anois is féidir leo sruthanna agus feachtaí1 a leanúint ón spás freisin Farraigí uile an domhain, is cuid de chrios mór iompair iad, crios a bhíonn ag sreabhadh mórthimpeall an domhain. Is cuid den chrios mór iompair iad na sruthanna móra sna farraigí, Sruth na Murascaille san áireamh.
Sreabhann an sruth soir ó Mhurascaill Mheicsiceo agus ansin soir ó thuaidh san Atlantach Thuaidh. Ní hé gur aon ribín mór amháin d’uisce atá ann ach gréasán de shruthanna éagsúla a bhíonn ag gluaiseacht leo. Iompraíonn Sruth na Murascaille 113 milliún m3 (méadar ciúbach) d’uisce in aghaidh an tsoicind, sin níos mó uisce ná mar a iompraítear in aibhneacha uile an domhain. Sreabhann sé 300 uair níos tapúla ná abhainn na hAmasóine.
Is sruth aigéanach é Sruth na Murascaille, a éiríonn i Murascaill Mheicsiceo, a ritheann thar Florida agus ar feadh cósta thoir na Stát Aontaithe go sraontar é ag Rinn Hatteras. Gar do Thalamh an Éisc, casann an sruth soir ó thuaidh i dtreo na hÉireann.
Glaotar Síobadh Mór an Atlantaigh Thuaidh nó Sruth an Atlantaigh Thuaidh air as sin amach. Trasnaíonn Sruth an Atlantaigh Thuaidh seo Aigéin an Atlantaigh Thuaidh, i dtreo iarthar na hEorpa. Is píosa den córas aigéin, a glaotar Iompú Imsruthú na Mara air, an sruth seo.
Aeráid
Iarmhairt láidir fhabhrach atá ag Iompú Imsruthú na Mara ar aeráid iarthuaisceart na hEorpa, Éire go háirithe. Ionas gur aimsir bog tais is mó a bhíonn ar iarthar na mór-roinne agus na hoileáin atá suite roimpi.
Ardaíonn an t-uisce teolaí sin teocht na farraige agus teocht an aeir araon thart ar Éirinn. Fágann sé sin go mbíonn aeráid na hÉireann 10o C níos teo ar an meán sa gheimhreadh ná mar a bheadh mura mbeadh Sruth na Murascaille ag sreabhadh timpeall na hÉireann.
Tá Éire ar an domhanleithead céanna le Talamh an Éisc, le deisceart Alasca agus le cuid den Rúis. Is áiteanna iad sin ina mbíonn an aeráid an-fhuar. Ach bíonn an aeráid i bhfad níos teo in Éirinn in ainneoin go bhfuil an tír suite ar an domhanleithead céanna leo. Sruth na Murascaille is cúis leis sin.
Fágann sé gur féidir le báid dul i gcalafort in iarthar na hEorpa ar feadh an gheimhridh ar fad, chomh fada aduaidh leis an Iorua.
Fásann crainn phailme i Sligeach ar an gcósta thiar ó thuaidh. Ar an leithead céanna, i nGrytviken, sa tSeoirsia Theas, feictear oighearshruthanna, cé go bhfuil siad ag cúlú de bharr athrú aeráide. clé|mion|sruthanna
Eisceachtúlachas Atlantaigh
Glaotar Iompu Imsruthu an Aigéin ar an gcóras aigéin a bhogann an teas seo i dtreo iarthuaisceart na hEorpa. Is córas sruthanna aigéin é Iompú Imshruthú na Mara a bhogann uisce te ó thuaidh, i Sruth na Murascaille mar shampla.
Tá an t-uisce seo te agus goirt. Agus an t-uisce seo ag cailliúint teasa de bharr próiseas éagsúla, cruthaíonn sé uisce fuar, domhain a fhilleann ó theas. Cruthaíonn an malartú den uisce fuar agus uisce te seo an iompar teasa is mó san aigéan. Scaoiltear an teas seo ón Atlantach agus iompaítear é i dtreo na hEorpa ag na príomhghaotha.
‘Sé meascán an aigéan agus an ghaoth cúis don aeráid chineálta eisceachtúil atá in iarthuaisceart na hEorpa.
Athrú aeráide
Bíonn braiteoirí ar shatailítí anois atá ábalta teocht an uisce a thomhas ón spás. Tá na heolaithe buartha faoi Shruth na Murascaille agus coinníonn siad taifead ar athrú ar bith a thagann ar theocht na farraige. Agus na hoighearchaidhpeanna ag leá, tá imní orthu go gcuirfidh an t-uisce fuar sin ar fad isteach ar Shruth na Murascaille. Creideann eolaithe áirithe go bhfuil Sruth na Murascaille ag moilliú síos, rud a chuirfeadh isteach ar ghluaiseacht an uisce sna farraigí ar fad agus ar na hainmhithe ar fad san fharraige.
Tá na heolaithe ag dúil le hathruithe suntasacha a fheiceáil sa sruth luath nó mall leis an athrú aeráide. Tá Iompú an Atlantaigh athruithe, le luaineacht mór san aeráid san oighearthréimhse deireanach ceangailte le titim agus athbheochan an sruthú iompaithe. Táthar ag tuar go dtiocfaidh meath ar an sruthú sa todhchaí – deir an Painéal Idir Rialtais don Athrú Aeráide go bhfuil an-seans go laghdóidh an Sruthú Iompaithe de 30% sa chéad atá amach romhainn. Má thagann an meath seo ar an sruthú, beidh tionchar ollmhór ar aeráid na hÉireann. Tá fianaise de seo ag méadú cheana féin. Tá teochtaí domhanda ag ardú ar bhonn leanúnach de bharr téamh domhanda antrapaigineach ach, san Atlantach Thuaidh, feictear spota fuar áit a bhfuil teocht íseal ag tarlú.
Hammersmith
Is baile é Hammersmith atá suite sa bhuirg London Borough of Hammersmith and Fulham, Londain thiar. Tá an Irish Cultural Centre ann.
Consan
200px|mionsamhail|deas|An litir "t", ar chonsan é Fuaim a dhéantar le dúnadh nó caolú chonair an ghutha chun go stoptar nó go laghdaítear sreabhadh an aeir ar feadh tamaillín. Mar shampla, dúntar na liopaí chun p a rá, agus cuirtear an teanga i gcoinne an charbaill chun s a rá. Go minic bíonn consan ag tús is ag deireadh siolla, mar atá i c o n-s a n.
Syzygy (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an tríú heipeasóid déag, "Syzygy" den tríú sraith The X-Files ar an 26 Eanáir 1996. Scríobh Chris Carter an eipeasóid seo. D'fhéach 16.04 milliún duine ar an eipeasóid.
Paiteagó
mion|Lár an tsráidbhaile Sráidbhaile beag ar an teorainn idir Chontae Dhún na nGall agus Contae Fhear Manach is ea Paiteagó (Pettigo as Béarla). Tá an áit suite trasna na habhann arb í teorainn oifigiúil Phoblacht na hÉireann agus Thuaisceart Éireann. Is é an t-ainm oifigiúil atá ar an leath den tsráidbhaile ar thaobh an Tuaiscirt ná Tullyhommon, is é sin Tulaigh Uí Thiomáin, ach is é an t-ainm atá ag muintir na háite uirthi ná an High Street, is é sin, an tSráid Ard, ós rud é go bhfuil sí suite ar shlios an chnoic, agus radharc maith ansin ar an gcuid eile den tsráidbhaile. An chuid eile den tsráidbhaile, is é sin an tSráid Mhór, Sráid an Mhuilinn, agus Sráid an Stáisiúin, tá siad suite ar thaobh na Poblachta, agus iad ag teacht le chéile ar an Diamant i lár an tsráidbhaile. Tá eastáit nuafhorbartha tithíochta ann chomh maith ar imeall thuaidh na háite.
Ar thaobh na Poblachta, bhí 239 nduine ina gcónaí sa bhliain 2011, laghdú 41 duine (-14.6%) ó 2006. Déantar achoimre ar athruithe ar an daonra ins na blianta anuas ins an tábla seo thíos:
1981
Eachtraí
mion|Filleadh na ngiall Meiriceánach ag Andrews Airforce Base in [[Maryland]]
Ros Liath
Baile i gContae Fhear Manach is ea Ros Liath (Rosslea as Béarla). Tá an baile gar don teorainn.
Suite ar bhruacha Finn atá sé le a lán lochanna beaga sa cheantar. Bhí 554 daoine ina gcónaí I Ros Liath sa daonáireamh 2001.
Spórt
Bhunaigh Seamróga Ros Liath an club Cumann Lúthchleas Gael áitiúil I 1888. Tá Seamróga Ros Liath sa tríú áit i gContae Fhear Manach ó thaobh na craobhacha de le 13 craobh.
Sunday Tribune
Nuachtán mórbhileoige Éireannach Béarla ab ea an Sunday Tribune. Foilsíodh an nuachtán ón mbliain 1980 go 1982 agus ó 1983 go Eanáir 2011.
Howard Walter Florey
Paiteolaí a rugadh in Adelaide na hAstráile ab ea Howard Walter Florey (1898-1968).
Grand Hotel (scannán 1932)
Scannán dráma Meiriceánach is ea Grand Hotel a rinneadh sa bhliain 1932. Bhuaigh an scannán an gradam don scannán is fearr ag na Gradaim an Acadaimh i 1932.
Howard Walter Florey
D'oibrigh sé le Ernst Chain, agus tháinig siad ar pheinicillin timpeall an ama chéanna le Alexander Fleming. Roinn an triúr acu Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1945.
Moncaí colabach rua oirthearach
Is ainmhí é an moncaí colabach rua oirthearach. Mamach atá ann.
Dacia Sandero
Is carr fíorbheag é Dacia Sandero a tháirgeann an monaróir Rómánach Dacia. Seoladh in 2007 é, agus tá sé ina thríú glúin faoi láthair. Margaítear é mar an Renault Sandero freisin i margaí áirithe, mar shampla an Rúis, Meiriceá Laidineach, an Iaráin, an Éigipt agus an Afraic fho-Shahárach.
Bíocunta
deas|250px|thumb|Bíocunta Is piarda Briotanach rangú thuas barún agus thíos iarla é bíocunta.
Flosc (fisic)
Sa bhfisic, téarma a chiallaíonn sreabhadh, cosúil le flosc páirteagal ag rith thar phointe, nó flosc sreabháin ag gluaiseacht ó bhrú ard go dtí brú íseal. I réimsí leictreacha is maighnéadacha, tugann an flosc (leictreach nó maighnéadach) méid an réimse atá ag taisteal ó fhoinse trí réigiún ar leith.
Virginia
Is stát é Virginia (go hoifigiúil, Commonwealth of Virginia nó Comhlathas Virginia) atá suite in oirdheisceart na Stát Aontaithe. Is é Richmond príomhchathair an stáit, ach is é Virginia Beach an chathair is mó. Úsáidtear an giorrúchán VA don phost.
Stair
B'iad na Spáinnigh an chéad dream ón Eoraip a tháinig i dtír san áit a bhfuil Virginia inniu, sa bhliain 1565. D'éirigh siad mór le fear óg de threibh na bPowhatan, agus rinne siad Críostaí de. Nuair a chuaigh an tonn bhaiste air, is é an t-ainm a fuair an buachaill ná Don Luis. Thoiligh Luís aghaidh a thabhairt ar an Spáinn agus oiliúint an tsagairt a tharraingt air féin, ionas go mbeadh sé ina mhisinéir i measc a mhuintire. Nuair a d'fhill Don Luis go tír na bPowhatan sa bhliain 1570, áfach, is é an rud a rinne sé ná nósanna na Spáinneach a thréigean agus feall a imirt orthu: mharaigh na Powhatan faoi cheannas Don Luis ochtar Íosánach a bhí ina misinéirí sa réigiún. Nuair a chuala rí na Spáinne iomrá air seo, chuir sé fórsa sluaíochta go tír na bPowhatan le díoltas a imirt ar na bundúchasaigh. Chroch na saighdiúirí Spáinneacha daoine de na cogaithe a bhí páirteach sa dúnmharú, ach níor tháinig siad riamh ar Don Luis. Creidtear gurbh ionann Don Luis agus Opechancanough, taoiseach a bhí i gceannas ar chónaidhm na bPowhatan nuair a tháinig na coilínithe ó Shasana lena n-áitreabh féin a bhunú i Virginia.
D'éirigh na Spáinnigh as a gcuid iarrachtaí coilínithe i ndiaidh fheillbheart Don Luís. Sa bhliain 1584, rinne Sior Walter Raleigh an chuid seo de chósta thoir Mheiriceá Thuaidh a thaiscéaladh, agus baisteadh "Virginia" ar an réigiún toisc go raibh Éilís a hAon, an Virgin Queen nár phós riamh, ag rialú Shasana san am. Sa bhliain 1607, bhunaigh an Captaen Christopher Newport agus an Captaen John Smith an chéad choilíneacht Shasanach i Virginia, ar ar tugadh Jamestown, in ómós do Shéamus a hAon.
mion|250 px|clé|Iarphálás an ghobharnóra i [[Williamsburg, Virginia|Williamsburg, príomhbhaile Virginia 1699–1780]] B'é Jamestown an chéad phríomhchathair a bhí ag Virginia. Sa bhliain 1698, i ndiaidh dhóiteán Áras an Stáit i Jamestown, chaill an chathair an chéimíocht seo, agus rinneadh príomhchathair nua de Middle Plantation, a fuair an t-ainm nua Williamsburg in ómós don Rí Uilliam a Trí, nó "Bullaí", is é sin, Liam Oráisteach.
Ar an 12 Meitheamh 1776, d'eisigh lucht rialtais Virginia Forógra na gCeart, doiciméad a raibh an-tionchar aige ar ar Bhille na gCeart agus ar Bhunreacht na Stát Aontaithe. Ar an 29 Meitheamh, d'fhógair siad neamhspleáchas ar an mBreatain Mhór, mar Chomhlathas Virginia. Bhí Patrick Henry ar an chéad Ghobharnóir ar Virginia, ach sa bhliain 1779, tháinig Thomas Jefferson i gcomharbas air. D'aistrigh Jefferson feidhmeanna na príomhchathrach go Richmond, ó bhí eagla air go bhféadfadh na Sasanaigh Williamsburg a ionsaí ón bhfarraige.
I bhFómhar na bliana 1781, cuireadh Cath Yorktown i Virginia, a chinntigh neamhspleáchas d'iar-choilíneachtaí na Breataine Móire san Oileán Úr. B'é George Washington a bhí i gceannas ar na fórsaí Meiriceánacha sa chath tábhachtach seo.
Le linn Chogadh Cathartha na Stát Aontaithe, bhí Virginia ar ceann de stáit an Deiscirt a fuair scarúint ón Aontas agus a rinne iarracht a gCónaidhm féin a bhunú. D'fhógair Virginia neamhspleáchas ar an 17 Aibreán 1861, agus chuaigh sí sa Chónaidhm i Meitheamh na bliana céanna. Sa bhliain 1863, d'fhág ocht gcontae is dhá scór in iarthuaisceart an stáit slán ag Virginia le stát nua a chur ar bun - Virginia Thiar. Bhí Richmond ina príomhchathair ag an Deisceart le linn an chogaidh chathartha, agus cuireadh an chuid ba mhó de chathanna an chogaidh i Virginia. Mar sin, rinneadh an-damáiste don stát seo le linn an chogaidh.
Bailte in Virginia
mion|275 px|dheis|[[Virginia Beach sa bhliain 2009]]
Horse Feathers
Scannán tostacha Meiriceánach is ea Horse Feathers a rinneadh sa bhliain 1932.
Dómhnall mac Ailpín
Tháinig Dómhnall mac Ailpín (Gaeilge na hAlban: Dòmhnall I na h-Alba) (812 – 13 Aibreán 862), i gcomharba ar dheartháir s'aigse, Coinneach I, ar ríchathaoir na gCruitneach sa bhliain 858.
Naomh Iarlaith
Bhí Naomh Iarlaith (Iarlaithe m. Loga), (? – c. 540) mar saggart Éireannach sa 6ú haois.Bhunaigh Naomh Jarlath séipéal, a d’fhás chun bheith ina bhaile Tuam. Tá sé anois mar phátrún ar an mbaile.
De réir Ghinealas na hÉireann bhí beirt  naomh ann darbh ainm Iarlaith : Iarlaith mac Lugh, bunaitheoir Thuama, agus Iarlaith mac Trian, easpag Ard Mhacha. Deirtear gur leis an Conmhaícne Iarlaith Thuama, a bhí i gceannas ar an gcuid is mó de pharóiste Thuama. Deirtear gur bhain an naomh eile leis an Dál Fiatach in oirthear Uladh.
Is é an 6 Meitheamh a lá féile.
An Cheathrú Mhór (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Cheathrú Mhór air:
Conslaod
Galar víreasach madraí is firéad áirithe. Is féidir leis scaipeadh go dtí rónta freisin. Féadfaidh sé a bheith marfach, agus is iad na siomptóim ná ionsaithe catarra is comharthaí géara néareolaíocha, cosúil le taomanna. Bíonn vacsaíniú an-éifeachtach len é a sheachaint.
Staidéar cohóirt
Modh eolaíoch a úsáidtear i gcúrsaí leighis chun cúis galair a dhéanamh amach. Déantar staidéar ar dhíorma daoine a nochtadh d'fhachtóir a mheastar a bheith amhrasach. Rianaítear iad thar am, agus déantar comparáid le díorma inchurtha nár nochtadh dó, féacaint an bhfuil difríocht staitistiúil idir na codáin den dá dhíorma a tholg an galar atá faoi scrúdú. Mar shampla, i staidéir mar seo fuarthas gur tharla rátaí ailse na scamhóg níos airde i measc caiteoirí toitíní.
Gael-Airgintínigh
Is gnách Gael-Airgintínigh a thabhairt ar na hÉireannaigh a chuaigh ar imirce go dtí an Airgintín, chomh maith lena sliocht agus le sliocht a sleachta.
Aspidoras pauciradiatus
Is iasc fionnuisce trópaiceach é Aspidoras pauciradiatus (nó an corydoras sé-ghathach nó corydoras bréagach), a bhaineann leis an bhfo-fhine Corydoradinae, den fhine Callichthyidae. Shíolraigh siad ó uiscí intíre Mheiriceá Theas, agus bíonn siad le fáil in abhantrach uachtarach Araguaia sa Bhrasaíl.
Fásfaidh an t-iasc ar fhad suas le 2.9 cm. Cónaíonn sé ina in aeráid thrópaiceach in uisce le pH de 6.0 - 7.2, cruas uisce de 12 dGH, agus raon teochta de 22-25 C. Itheann sé péisteanna, crústaigh bhothacha, feithidí agus ábhar plandaí. Leagann sé uibheacha i bhfásra dlúth agus ní chosnaíonn na hainmhí fásta na huibheacha.
Tá tábhacht tráchtála ag baint leis an corydoras i dtionscal na trádála uisceadáin.
Curaíocht
mion|2004 Is éard atá i gceist le curaíocht nó curadóireacht ná briseadh, triomú agus leasú talún chun barra a fhás.
Loch Erie
Is ceann de na Lochanna Móra i Meiriceá Thuaidh í Loch Erie. Is í an ceann is faide ó dheas, an ceann is éadoimhne agus an ceann a bhfuil an t-am seadaithe is giorra inti. Is í Loch Erie an 4ú loch is mó de na cúig Lochanna Móra. Tá cúige Ontario, Ceanada, ar a bruach thuaidh. Tá Nua-Eabhrac agus Pennsylvania ar a taobh thoir, Ohio ar a taobh theas, agus Michigan ar a taobh thiar.
Tíreolaíocht
Is é 9,910 míle chearnach (25,667 km cearnach) achar dhromchla Loch Erie. 62 troigh (19 m) an mheándoimhneacht agus 210 troigh (64 m) an pointe is doimhne sa loch. 2.6 bliana am seadaithe an uisce sa loch, is é sin le rá, go dtógann sé an méid sin ama ó thagann uisce isteach sa loch ón Abhainn Detroit san iarthuaisceart agus a éalaíonn sé trí Abhainn Niagara san oirthear ar a bhealach chun na farraige.
Meicnic staitistiúil
Brainse den fhisic a sholáthraíonn nasc idir feiniméin ollscála ina bhfuil an-chuid adamh is móilíní ag idirghníomhú le chéile agus airíonna macrascópacha an ábhair nó an chórais. Go bunúsach, is é atá in airíonna macrascópacha ábhair ná cuingriú mheánluachanna airíonna na n-adamh, agus a ndáileadh ar fud an bhailiúcháin iomláin de na cáithníní san ábhar. Tá an mheicnic staitistiúil lárnach chun feiniméin chriticiúla is airíonna teirmidinimiciúla solad a thuiscint.
Grotesque (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, "Grotesque" den tríú sraith The X-Files ar an 2 Feabhra 1996. Scríobh Howard Gordon an eipeasóid seo. D'fhéach 18.32 milliún duine ar an eipeasóid.
Flosc lonrúil
An sreabh iomlán solais infheicthe a bhíonn le fáil le haghaidh soilsithe ó fhoinse, ag cur san áireamh cumas na foinse solas infheicthe a ghiniúint. Úsáidtear an tsiombail Φ chuige, agus tomhaistear i lúmain (lm) é. Bíonn flosc lonrúil timpeall 600 lm ó bholgán gealbhruthach 60 W, i bhfad níos mó ná an flosc lonrúil o fheadán fluaraiseach 60 W.
Frank Hall
Láithreoir teilifíse ab ea Frank Hall (Feabhra 1921 – 21 Meán Fómhair 1995). Láithreoir ar The Late Late Show a bhí ann ar feadh bhliain amháin (1968–1969). Bhain sé an cháil is mó amach, áfach, leis an seó teilifíse grinn, Hall's Pictorial Weekly. Rugadh é i gContae an Dúin i 1921 agus fuair sé bás i mBaile Átha Cliath i 1995.
Staidéar cáis rialaithe
mion Modh oibre, a úsáidtear go minic sa mhíochaine, chun cúis ghalair a aimsiú is ea staidéar cáis rialaithe.
Mar shampla, maidir le sláinte phoibl, déantar anailís ar dhá ghrúpa, ceann amháin a bhfuil an galar faoi scrúdú orthu, an ceann eile nach bhfuil, féachaint ar nochtaíodh an grúpa ionfhabhtaithe d'oiread níos suntasaí ó thaobh staitistice de ná an grúpa normálta fachtóirí a bhfuil amhras ann gur priacal é don ghalar.
Muileann na Buaise
Is é Muileann na Buaise baile ar chósta thuaidh Chontae Aontroma. Is ann atá Sheandrioglann Mhuileann na Buaise, atá níos sine ná drioglann dlíthiúil eile ar bith ar domhain. Tá 1300 duine ina gcónaí i Muileann na Buaise, atá 95 ciliméadar ó Bhéal Feirste, 10 ciliméadar ó Bhaile an Chaistil, agus 15 ciliméadar ó Chúil Raithlin (i gContae Dhoire). Is Protastúnaigh Aontachtacha iad formhór mhuintir Mhuileann na Buaise. Tá an baile i gComhairle na Maoile.
The Mummy (scannán 1932)
Scannán uafáis Meiriceánach is ea The Mummy a rinneadh sa bhliain 1932.
Port Rois
mion|Trá Phort Rois Is baile i dtuaisceart Chontae Aontroma in Uladh é Port Rois. Tá sé suite in aice leis an teorainn idir Aontroim agus Doire. Tá bád tarrthála ón RNLI ar stáisiún sa phort. Tá Caisleáin Dún Luais taobh amuigh den mbaile.
Camden Town
Ceantar i dtuaisceart Londan is ea Camden Town. Tá an London Irish Centre ann. Tá cáil ar an gceantar de bharr margadh Camden, atá déanta suas de chúig margaí beaga. Is í Camden High Street an príomhshráid agus tá dhá stáisiún de chuid London Underground suite sa cheantar - Stáisiún Camden Town agus Stáisiún Mornington Crescent. I ndaonáireamh na bliana 2011 fuarthas 24,538 duine ina gcónaí ann.
Moirtéal aoil
Is cineál saoirseachta é moirtéal aoil a dhéantar le carbónáitiú aoil. Roimh aireagán stroighin Portland, bhí moirtéal aoil coitianta.
mion|Stroighin Portland (ar chlé) agus moirtéal aoil (ar dheis).
John Constable
Péintéir tír-radharc a rugadh in East Bergholt Shasana ab ea John Constable (11 Meitheamh 1776 – 31 Márta 1837). I measc a shárshaothar cáiliúil tá The Haywain (An Vaigín Féir, 1821) agus White Horse (Capall Bán, 1825). É féin agus Turner na péintéirí Sasanacha tír-radharc is mó cáil. mion|clé|The White Horse
Carraig Fhearghais
mion|Caisleán Charraig Fhearghais Is baile mór í Carraig Fhearghais (Béarla: Carrickfergus) i gContae Aontroma, i dTuaisceart Éireann. Tá an baile suite ar chósta thuaidh Loch Lao agus is é an príomhbhaile i gComhairle Buirg Charraig Fhearghais é. Is Protastúnaigh agus Aontachtaigh daonra Charraig Fhearghais, den chuid is mó. Tógadh Caisleán Charraig Fhearghais sa dara haois déag. Tá port beag iascaireachta ann, atá tábhachtach do thionscal na dteicstílí.
Woburn Abbey
clé|250px|mion|Woburn Abbey Is teach mór suite i mBedfordshire é Woburn Abbey.
Vera Lynn
Amhránaí ab ea Dame Vera Margaret Lynn a rugadh Vera Welch ar an 20 Márta 1917 in East Ham, Essex agus a fuair bás ar an 18 Meitheamh 2020.
Còiseam I na h-Alba
B’é Còiseam mac Cináeda (Ainm Gaelach meánaoiseach: Causantín mac Cináeda) rí na gCruithneach. Déantar go minic tagairt dó i liostaí nua-aimseartha de ríthe na hAlban, cé go dtugtar i bhfoinsí comhaimseartha cur síos air mar rí na gCruithneach amháin. Mac Chináed ab ea é, agus tháinig sé i gcomharbacht ar a uncail Dómhnall mac Ailpín mar rí na gCruithneach i ndiaidh do Dhomhnall bás a fháil ar an 13 Aibreán 862. Tá an cosúlacht ar an scéal gur mhéadaithe ar ionsaithe na Lochlannach le linn réimeas Chonstaintín. Fuair sé bás ag troid ionradh amháin den sórt sin.
Staighre creasa
Staighre inghluaiste a iompraíonn daoine is earraí ó leibhéal amháin go leibhéal eile i siopaí ilranna, aerfoirt, stáisiúin traenach is eile. Thug Jesse W. Reno isteach é i gConey Island sna Stáit Aontaithe i 1892. Bíonn na céimeanna suite ar chrios leanúnach, ag luí go cothrománach ag an mbun is an barr chun gur féidir le daoine dul air is teacht amach as, agus lámhráille inghluaiste air. Gluaiseann sé ag uillinn 30° ar luas suas le 35 m sa nóiméad. Téann na céimeanna trí chíor ag an mbun is an barr chun rudaí a bhaint uathu. Tugtar taistealach ar fhánán inghluaiste, crios leanúnach gan na céimeanna a bhíonn sa staighre creasa.
Eir Sport
Is stáisiún teilifís spóirt é Éir Sport atá suite in Éirinn. Bhí sé bunaithe i 1990 agus tá sé fós ag fás inniu.
Stáisiúna difriúil
Tá na stáisiún seo go léir le fáil ó Éir Sport:
Gaeilge Oiriall
mion|teorainn [[Contae Lú / Contae Ard Mhacha]] Is í Gaeilge Oiriall an chanúint a labhraíodh in Ard Mhacha, Lú agus Muineachán fadó.
Litríocht
Tá cáil ar fhilí Oirghialla ón ochtú haois déag – Séamas Dall Mac Cuarta, Peadar Ó Doirnín, Art Mac Cumhaigh agus Cathal Buí Mac Giolla Ghunna.
Bhí ceangal láidir idir Seosamh Mac Grianna agus ceantar Oirghialla. I samhradh 1935, thug Mac Grianna cuairt ar Ghaeltacht dheireanach Chúige Laighean in Ó Méith Mara. Bbhí sé ag teagasc i gColáiste Bhríde. Is ann, trí thionchar an Athar Uí Mhuirí, a chuir sé eolas ar fhilí Oirghialla ón ochtú haois déag.
Nuair a d'imigh an Ghaeilge as ceantar Oirghialla sa 20ú haois, tháinig glúin nua ar an tsaol lena hoidhreacht a thíolacadh do ghlúnta eile, Peadar O Dubhda agus a leithéid. Chuir scoláirí Eigse Oirghialla sraith leabhar ar fáil. Scríobh Pádraigín Ní Uallacháin leabhar, A Hidden Ulster: People, Songs and Traditions of Oriel (2003).
Meánscoil Gharman
Is scoil lán-Ghaeilge í Meánscoil Gharman. Is í an t-aon Ghaelscoil i gContae Loch Garman. Tá níos mó ná 300 dálta ann.
Ann Clwyd
Ba pholaiteoir Breatnach de chuid Pháirtí an Lucht Oibre í Ann Clwyd Roberts (née Lewis; 21 Márta 1937 – 21 Iúil 2023) a bhí ina Feisire Parlaiminte (FP) do Cwm Cynon ar feadh 35 bliain, ó 1984 go dtí 2019. Cé go raibh sé i gceist aici éirigh as i 2015, atoghadh í in olltoghchán na bliana sin agus i 2017 roimh éirí as i 2019.
Luathshaol
Rugadh Ann Clwyd i Helygain, Sir y Fflint, i 1937, iníon le Gwilym Henri Lewis agus Elizabeth Ann Lewis, a rugadh agus a tógadh i Pentre Helygain, Sir y Fflint. Fuair sí a cuid oideachais i Ysgol Uwchradd Treffynnon (Gaeilge:Ardscoil Holywell) agus i The Queen's School, Chester, sular bhain sí céim amach i bPrifysgol Bangor (Gaeilge: Ollscoil Bangor).
Gairmréim
Bhí Clwyd ina múinteoir faoi oiliúint i Scoil Hope i Sir y Fflint, sular cuireadh oiliúint uirthi mar iriseoir. D’oibrigh sí ansin le BBC Cymru Wales mar bhainisteoir stiúideo, agus ansin bhí sí ina comhfhreagraí Breatnach do na nuachtáin The Guardian and The Observer i rith 1964–79.
Bhí sí ina Leas-Chathaoirleach ar Chomhairle Ealaíon na Breataine Bige ó 1975 go 1979. Bhí sí ina ball den NUJ agus den TGWU.
Gairm pharlaiminteach
Chuir Huw T. Edwards ina luí ar Clwyd seasamh don Pharlaimint, a bhraith gur chóir go mbeadh níos mó ban sa pharlaimint. agus bhraith sé gur cheart go mbeadh níos mó ban sa pharlaimint. Sheas sí mar iarrthóir Pháirtí an Lucht Oibre sna toghcháin i nDinbych i 1970 agus i nGloucester i nDeireadh Fómhair 1974, ach theip uirthi a bheith tofa.
Ó 1979 go 1984, bhí Clwyd ina Feisire de Pharlaimint na hEorpa (FPE) thar ceann Lár agus Iarthar na Breataine Bige (Breatnais:Canolbarth a Gorllewin Cymru). Toghadh í chun na Parlaiminte i bhfothoghchán i mBealtaine 1984 tar éis bhás Ioan Evans, agus ba í an chéad bhean í a bhí ag déanamh ionadaíochta do thoghcheantar i ngleannta na Breataine Bige. Bhí sí ina Scáth-Aire Oideachais agus Cearta na mBan ó 1987, ach briseadh as a phost í sa bhliain 1988 as éirí amach in aghaidh fuipe an pháirtí a bhí i bhfabhar tuilleadh caiteachais ar airm núicléacha. D’fhill sí mar Scáth-Aire um Fhorbairt Thar Lear ó 1989 go 1992, agus ansin bhí sí ina Scáth-Rúnaí Stáit don Bhreatain Bheag i 1992 agus don Oidhreacht Náisiúnta ó 1992 go 1993.
I mí Eanáir 1993, thug Betty Boothroyd, Spéicéir Theach na dTeachtaí, amach do Chlwyd as a carr a pháirceáil i gCúirt an Spéicéara, gan chead. Ba é an toradh a bhí air seo ná go raibh Boothroyd ag bagairt go ndéanfaí carr Clwyd a chlampáil dá ndéanfadh sí é arís, agus ní dhearna Clwyd an cion arís.
Bhí Clwyd ina Leaschathaoirleach ar Pháirtí Parlaiminteach an Lucht Oibre ó 2001 go 2005, agus toghadh í mar Chathaoirleach ag 167 go 156 (Tony Lloyd a shárú) an 24 Bealtaine 2005. Mar sin féin, an 5 Nollaig 2006 bhuaigh Lloyd uirthi le 11 vóta nuair bhí sí ag iarraidh go n-atoghfaí í, agus luadh a dlúthchaidreamh le Tony Blair mar chúis lena díomua.
Le linn a gairme parlaiminte, bhí Clwyd mar ina Cathaoirleach ar Ghrúpa Uile-Pháirtí um Chearta an Duine Parlaiminteach agus ar Ghrúpa Uile-Pháirtí Parlaiminteach na hIaráice. Bhí sí ina Leaschathaoirleach ar an Ghrúpa Parlaiminteach Uile-Pháirtí um Phobail Ghualcheantair, agus ina Rúnaí ar an nGrúpa Parlaiminteach Uile-Pháirtí ar an gCambóid. Bhí sí ina hiarchathaoirleach ar Ghrúpa na Breataine den Aontas Idirpharlaiminteach, ina Comhalta Feidhmiúcháin ar an gCoiste um Cheisteanna an Mheánoirthir agus ina Comhalta Feidhmiúcháin ar Choiste Comhordúcháin na mBanpharlaiminteoirí.
I mí Feabhra 2014, tar éis di ceannaire an pháirtí Ed Miliband a chur ar an eolas agus a cinneadh a nochtadh ag cruinniú míosúil Pháirtí an Lucht Oibre i gCwm Cynon, d'fhógair Clwyd go raibh sí chun tarraingt siar in olltoghchán 2015. D'athraigh sí a hintinn ina dhiaidh sin, áfach, ach dúradh léi go gcaithfeadh sí dul trí phróiseas athroghnúcháin mar go raibh an nós imeachta chun a comharba a fháil curtha i bhfeidhm cheana féin ag Páirtí an Lucht Oibre. An 13 Nollaig 2014, athroghnaíodh í ó ghearrliosta mhná-uilig mar iarrthóir Pháirtí an Lucht Oibre i gCwm Cynon d'Olltoghchán 2015.
Sa tsraith vótaí Parlaiminte ar an Bhreatimeacht i mí an Mhárta 2019, vótáil Clwyd i gcoinne aoire Pháirtí an Lucht Oibre agus i bhfabhar leasú a chuir baill den Ghrúpa Neamhspleách síos don dara vóta poiblí.
I mí Mheán Fómhair 2019, d'fhógair Clwyd arís go raibh sé i gceist aicidul ar scor sa chéad olltoghchán eile.
An Iaráic
Ar an 12 Márta 2003, rinne James Mahon an chéad tagairt do na héilimh gur maraíodh cuid de na hIarácaigh i stiallairí plaisteacha nó i sceallairí adhmaid, nuair a thug sé aitheasc do Theach na dTeachtaí tar éis dó filleadh ó thaighde i dtuaisceart na hIaráice. Sé lá ina dhiaidh sin, scríobh Clwyd alt san 'The Times' dar teideal "See men shredded, then say you don't back war, ag rá go ndúirt Iaráic anaithnid go raibh Saddam agus Qusay Hussein tar éis dream a bhí ag cur in éadan riail na mBhaath a chur isteach i stiallairí plaisteacha nó adhmaid, agus ansin d'úsáid siad na corpáin mhionstiallta mar bhia éisc. Níos déanaí chuirfeadh sí leis gur creideadh go raibh sé lonnaithe i bpríosún Abu Ghraib, agus labhair sí le duine gan ainm a mhaígh gur tarraingíodh ó chéile na stiallairí Meiriceánacha just before the military got there.  Mar an chéad iriseoir a luaigh an t-éileamh nár cruthaíodh, chuir éifeacht rollacháin an phictiúir uafásach ó bhéal tacaíocht níos leithne ó na meáin chumarsáide agus ó pholaitíocht idirnáisiúnta, lena n-áirítear Príomh-Aire na hAstráile John Howard, d’ionradh ar an Iaráic. Scríobh eagarthóir polaitiúil 'The Sun' Trevor Kavanagh i mí Feabhra 2004, gur mar thoradh ar alt Clwyd, "Public opinion swung behind Tony Blair, as voters learned how Saddam fed dissidents feet first into industrial shredders." Toisc go raibh sí glórach agus feiceálach ina himní faoin staid na hIaráice roimh an gcogadh, rinne Tony Blair Toscaire Speisialta di ar Chearta an Duine san Iaráic  sa tréimhse roimh an gcogadh.
An tSeirbhís Náisiúnta Sláinte (SNS)
Bhí Clwyd ina ball den Choimisiún Ríoga ar an tSeirbhíse Sláinte Náisiúnta 1976 -79.
I mí na Nollag 2012 cháin Clwyd go poiblí caighdeán an chúraim altranais a fuair a fear céile Owen Roberts in Ospidéal Ollscoile na Breataine Bige nuair a bhí sé ag fáil bháis ansin i mí Dheireadh Fómhair 2012. Dhírigh sí ar an easpa comhbhá a léiríodh dó.
Sa bhliain 2013, tar éis tuarascáil Fiosrúcháin Stafford, cheap an Príomh-Aire í chun comhairle a thabhairt maidir le láimhseáil gearán san SNS.
Ciorrú ball giniúna ban
Sa bhliain 2003, roghnaíodh Clwyd mar áit chun Bille Comhalta Phríobháidigh a thabhairt isteach trí bhallóid na bhFeisirí. Chuir na céadta brúghrúpaí, ar mian leo a ngrúpaí féin a phoibliú agus a gcuid tograí féin le haghaidh reachtaíochta a chur chun cinn, brú uirthi. Roghnaigh sí an Bille um Chiorrú Ball Giniúna Ban a thabhairt isteach (chun cosc a chur ar thuismitheoirí a n-iníonacha a sheoladh, nó a thógáil thar lear le haghaidh oibríochtaí ar nós chiorrú ball giniúna ban), a achtaíodh go rathúil. Sa bhliain 1985, bhí toirmeasc ar chiorrú ball giniúna ban ann cheana féin.
Poist eile
Ligeadh Clwyd isteach i Wisg Wen (Gaeilge: Róba Bán) Gorsedd na mBard ag Eisteddfod Náisiúnta na Breataine Bige i 1991. Bhí sí ina Comhalta Oinigh d'Ollscoil na Breataine Bige, Bangor, agus d'Institiúid Ardoideachais Oirthuaisceart na Breataine Bige, a bhronn céim oinigh uirthi in Ollscoil na Breataine Bige. Bhí Dochtúireacht Oinigh (Dochtúireacht le Dlíthe) aici ó Choláiste na Tríonóide, Caerfyrddin as a cuid oibre sa pholaitíocht agus mar fheachtasóir ar son chearta an duine. Bhí sí ina Comhalta de Chomhairle Ealaíon na Breataine Móire ó 1975 -1979 agus ina Leaschathaoirleach ar Chomhairle Ealaíon na Breataine Bige 1975 -97.
Saol pearsanta
Sa bhliain 1963, phós Ann Clwyd Owen Dryhurst Roberts, stiúrthóir teilifíse agus léiritheoir. Fuair sé bás i mí Dheireadh Fómhair 2012 nuair a bhí sé seachtó a trí.
Onóracha
Sa bhliain 2004, cuireadh Clwyd faoi mhionn mar ball de Ríchomhairle na Ríochta Aontaithe, ag bronnadh an teideal onórach "An Ró-Onórach" uirthi ar feadh a saoil.
Stevie Ray Vaughan
Giotáraí cáiliúil Meiriceánach ab ea Stephen "Stevie" Ray Vaughan, nó uaireanta SRV (3 Deireadh Fómhair, 1954 – 27 Lúnasa, 1990). Rugadh Vaughan i nDallas, Texas, agus ceaptar go raibh sé i measc na giotáraithe is fearr riamh, agus é ag seinm na gormacha le giotár leictreach.
Fuair Vaughan bás tar éis timpiste sa bhliain 1990, nuair a thit an héileacaptar ina raibh sé ag taisteal sna sléibhte in East Troy, Wisconsin.
Meicniú
Úsáid meaisíní go hiomlán nó i méid áirithe in ionad an oibrí dhaonna. Ní hionann is uathoibriú nach mbíonn tagairt ar bith aige don oibrí, i meicniú bíonn gá le hionchur daoine, ar a laghad chun sonraí a sholáthar nó treoracha a chur isteach. Sa mheicniú luath tháinig oibreoir an mheaisín in ionad an cheardaí (in ionad na gceardaithe, níos minice) agus bhíodh luamháin, ulóga is uirlisí eile á n-oibriú. Is sampla an-suntasach nua-aoiseach de mheicniú is uathoibriú iad ríomhairí an lae inniu.
Duine
Is speiceas príomhach atá sa duine nó duine daonna (ainm déthéarmach Homo sapiens). Homainid atá ann.
Seasann daoine cruinn díreach, i riocht is go bhfuil na lámha saor le ruda a láimhsiú. Tá inchinn an-fhorbartha acu agus mar sin tá réasún teibí, caint, agus inbhreithniú acu.
Is de thréithe iompraíochta na ndaoine go n-úsáideann siad teanga, go n-eagraítear i sochaithe aimhréiteacha iad, agus go bhforbraíonn siad teicneolaíocht. Maireann daoine i gcultúir gan chuntas lena lán creidimh, miotais, deasghnátha, luachanna, agus noirm shóisialta.
Tugann a nádúr fiosrach agus inbhreathnitheach ar dhaoine iarraidh a thabhairt ar a gcomhfhios a míniú, agus tionscnaíonn sé téarmaí idir ábharaíocha agus spioradálta le cur síos ar an toisc dhaonna. Dar leis an chéad dearcadh, atá onteolaíoch nó meitifisiciúil, nach bhfuil aon réaltacht ann ach amháin an ceann fisiciúil nó ábhartha. Cuireann an dara dearcadh treis ar taobh spioradálta nó neamhfhisiciúil sa bheatha, agus cuireann sé san áireamh uaireanta creideamh i nDia nó i ndéithe éagsúla agus creideamh go bhfuil anam ag daoine ach níl ag ainmhithe eile, idir creidimh eile. Is é an féinmhachnamh seo bun na fealsúnachta agus tá sé i gcáipéisí stairiúla ó thosach aimsire.
Flosc maighnéadach
Sreabhadh na hiarmharta maighnéadaí sa réigiún timpeall maighnéid ón bpol N go dtí an pol S, nó thart ar shreang sruthiompartha. Úsáidtear an tsiombail Φ, agus tomhaistear san aonad véibear (Wb) é. Is ionann an chainníocht seo is an floscdhlús (B) méadaithe faoin bhfairsinge a bhfuil an flosc ag sreabhadh tríthi. Tá an gaol seo idir floscdhlús is an déine mhaighnéadach H: B = μ H, nuair is é μ tréscaoilteacht mhaighnéadach an mheáin ina bhfuil an flosc ag sreabhadh.
Meicnic shreabhánach
Staidéar ar mheicnic na sreabhán. Pléann stataic shreabhánach airíonna meicniúla sreabhán is iad ar fos. Pléann dinimic shreabhánach a n-airíonna is iad faoi ghluaiseacht. Pléann hidreastataic agus hidridinimic na hiompair seo i leith uisce is leachtanna do-chomhbhrúite eile. Pléann aeridinimic sreabhadh gás, aeir go háirithe. Cuimsíonn airíonna sreabhán an dlús, an mhais in aghaidh aonad toirte, agus an inchomhbhrúiteacht, a bhíonn ard i ngáis is nialas ar éigin i leachtanna. Oibríonn sreabhán ar aon réad a bhíonn báite ann, agus is ionann an brú sin i ngach treo. Gan domhantarraingt a chur san áireamh, is ionann an brú a oibríonn leacht ar gach cuid den soitheach ina bhfuil sé. Oibríonn fórsa buacachta suas ar réada atá báite i leacht. Is tomhas é a shlaodacht (a fhrithchuimilt inmheánach) ar fhriotaíocht sreabháin i gcoinne sreafa. I dteoiric na sreabhán, baintear feidhm go minic as sreabhán idéalach gan slaodacht ná inchomhbhrúiteacht. Shaothraigh an t-eolaí Iodálach Evangelista Torricelli an tuiscint luath ar bhrú sreabháin. Tarchuirtear aon bhrú a oibrítear ar shreabhán fosaithe, gan mhaolú, ar fud an tsreabháin go dtí fallaí an tsoithigh, is cuma cén cruth atá ar an soitheach. Prionsabal Pascal a thugtar air an bhfíoras seo (ainmnithe as Blaise Pascal), bunús na hiodráilice. Is é sreabhadh sreabháin gluaiseacht an tsreabháin ó áit amháin go háit eile, agus tomhaistear é mar an ráta sreafa, an mhais den sreabhán a théann thar phointe ar leith gach soicind. Más sreabhán do-chomhbhrúite é, is fíor prionsabal an leanúnachais, gurb ionann an méid den sreabhán a shreabhann isteach i líonra píobán is an méid a shreabhann amach as. Rinne Daniel Bernoulli staidéar bunúsach ar shreabhadh sreabhán, agus bhraith an t-athrú brú ar feadh an phíobáin a tharlaíonn sa sreabhán má athraíonn trasghearradh an phíobáin (prionsabal Bernoulli). Bunaítear teoiric mhatamaiticiúil nua-aoiseach an tsreafa ar chur chuige a thug Leonhard Euler isteach, an sreabhán mar ábhar leanúnach in ionad páirteagal scoite. Shaothraigh an fisicí Éireannach George Stokes (1819-1903) teoiric an tsreafa shlaodaigh.
Continuo
Cleachtadh an-choiteann i gceol Barócach, ina líontar amach an t-inneach armónach trí thagairt do dhordlíne le nodaireacht ar leith (an dord uimhrithe). De ghnáth soláthraíonn gléas armóin, cosúil le cruitchorda, orgán, liút nó eile, neartaithe le dorduirlis shéiseach cosúil le dordveidhil, olldord, basún nó eile.
Floscán
I gcriostail inslithe is leathsheoltacha, cuilithín candamaithe i bhfuinneamh na leictreon a ghluaiseann timpeall an chriostail, ag aistriú fuinnimh gan aistriú luchta. Cineál cuasacháithnín is ea é, atá tábhachtach i dtuiscint an fhrithchaithimh is an tarchuir optúil.
Chiltern Hills
Is cnoic suite i mBedfordshire iad na Chiltern Hills.
Hangul
Is é an Hangul (Cóiréis: 한글, hangeul nó hangǔl) aibítir dhúchasach na Cóiréise, agus í in iomaíocht leis an gcóras neamh-aibítreach, Hanja, a fuarthas ar iasacht ón tSín. Tá an córas Hangul bunaithe ar fhuaimniú na teanga, ach ní thugann sé aird ar chomhshamhlú na gconsan, a bhíonn coitianta sa Chóiréis labhartha. Is é an Hangul an t-aon chóras scríbhneoireachta a úsáidtear sa Chóiré Thuaidh, ach tá an dá chineál scríbhneoireachta le feiceáil sa Chóiré Theas i gcónaí.
White Zombie (scannán)
Scannán uafáis Meiriceánach is ea White Zombie a rinneadh sa bhliain 1932.
Tacartheoiric
Chuir Georg Cantor agus Richard Dedekind staidéar nua-aimseartha na tacartheoirice ar bun sna 1870í. Tar éis gur aimsíodh paradacsaí i dtacartheoiric shoineanta, cosúil le paradacsa Russell, moladh go leor córas aicsíme go luath san fhichiú haois, agus is iad na haicsímí  Zermelo-Fraenkel, le no gan an rogha aicsím, an ceann is mó clú.
Is iondúil go n-úsáidtear teoiric socraithe mar chóras bunaithe don mhatamaitic, go háirithe i bhfoirm na teoirice Zermelo-Fraenkel leis an rogha aicsím. Taobh amuigh dá ról bunaidh, is brainse matamaitice ann féin í an tacartheoiric, le pobal taighde gníomhach. Cuimsíonn taighde comhaimseartha ar thacartheoiric bailiúchán éagsúil topaicí, a chuimsíon idir struchtúr na réaduimhreach agus go staidéar ar chomhsheasmhacht na mbuanuimhreacha móra.
Stair
mion|230x230px| [[Georg Cantor . ]]
Contre jour
deas|200px|thumb|Contre jour Sa chineamatagrafaíocht, radharc a tógadh agus an ceamara dírithe i dtreo príomhfhoinse an tsolais. Sa chás seo léirítear na réada is na daoine sa réamhionad mar scáthphictiúr, luan geal timpeall ar a n-imill go minic.
Martin O'Hagan
Iriseoir ab ea Martin 'Marty' O'Hagan (23 Meitheamh 1960 – 28 Meán Fómhair 2001). Maraíodh an chéad iriseoir ó thuaidh ar 28 Meán Fómhair 2001 nuair a scaoil dílseoirí Marty O’Hagan sa Lorgain i gContae Ard Mhacha agus é ag siúl chun an bhaile lena bhean chéile i ndiaidh oíche sa teach tábhairne.
Tacartheoiric
Roinnt ointeolaíochta
deas|mion|310x310px| Teascán tosaigh d'ordlathas von Neumann.
Martin O'Hagan
Bhí O'Hagan ar an chéad iriseoir i dTuaisceart Éireann arb é a ghairm iriseora ba shiocair báis dó. Ag an am, bhí sé ag fiosrú na bainte idir an LVF agus na seirbhísí slándála. Ba é an chéad duine a maraíodh toisc gur iriseoir a bhí ann. Trí na Trioblóidí ar fad, níor maraíodh iriseoir ar bith, ainneoin gur tháinig an Tuaisceart trí thréimhse iontach corraithe.
Cúlra
Seacht n-uaire an chloig níos moille, scaoileadh an t-iriseoir. Thit sos cogaidh na ndílseoirí as a chéile, ag léiriú níos soiléire contrárthachtaí inmheánacha Chomhaontú Aoine an Chéasta.
Gairm
Rinne O'Hagan scéalta d'achan saghas don Sunday World. Ach bhí sé ag scríobh go háirithe faoi choirpigh éagsúla i rith na dTrioblóidí.
Fuair sé bagairtí mar gheall ar an obair a bhí á dhéanamh aige sna blianta seo. D'fhuadaigh an tIRA O'Hagan A i ndeisceart Ard Mhacha sa bhliain 1989, – ach scaoileadh saor é.
Sa bhliain 1984, ghortaigh an UVF (go dona) iriseoir eile on Sunday World, Jim Campbell. Bhagair an dream ceanna seo an bás ar Mharty O'Hagan. D'éirigh cúrsaú níos measa nuair a bhí Billy Wright, an síceapatach, i mbarr a reime i bPort an Dúnáin, lámh leis an Lurgain. B'éigean do O'Hagan dul go Corcaigh ar feadh tamaill.
Rick Riordan
Is údar Meiriceánach é Richard Russell Riordan Junior (/ˈraɪərdən/; rugadh 5 Meitheamh 1964). Is fearr aithne air as an tsraith Percy Jackson and the Olympians a scríobh. Aistríodh a chuid leabhar go dtí níos mó ná dhá scór teanga agus díoladh níos mó ná tríocha milliún cóip sna Stáit Aontaithe. Rinne 20th Century Fox sraith scannán bunaithe ar an gcéad dá leabhar den tsraith, agus tá athchóiriú i gcomhair Disney+ á ullmhú in 2022. Spreag a chuid leabhar go leor ábhair ghaolmhair freisin, mar shampla úrscéalta grafacha agus bailiúcháin ghearrscéalta.
Martin O'Hagan
Gairm
Ní bhíodh ar a aird ach an LVF, agus an bhaint a bhí ag an LVF, go hairithe, le fórsaí rúnda sna péis agus san arm. Le linn an ama seo, bhí na tuairiscí ag O'Hagan ceannródaíoch, pearsanta agus thar a bheith léargasach.
Rick Riordan
Ba é Big Red Tequila an chéad úrscéal lánfhada a scríobh Riordan, an chéad leabhar sa tsraith Tres Navarre. Bhain sé clú agus cáil amach leis an leabhar The Lightning Thief (2005), an chéad úrscéal as cúig cinn sa tsraith Percy Jackson and the Olympians, a chuir grúpa déagóirí de chuid na linne seo i suíomh miotaseolaíoch Gréag-Rómhánach. Ó shin i leith, tá go leor leabhar eile scríofa ag Riordan: The Heroes of Olympus, úrscéal ag leanúint Percy Jackson; The Kane Chronicles, tríológ comhchosúil le Percy Jackson dírithe ar mhiotaseolaíocht na hÉigipte; agus Magnus Chase and the Gods of Asgard, tríológ den chineál céanna arís, dírithe ar mhiotaseolaíocht na Lochlannach. Chabhraigh Riordan le Scholastic Press an tsraith The 39 Clues agus a seachthorthaí a fhorbairt, agus scríobh sé an chéad leabhar sa tsraith, The Maze of Bones. Is é Daughter of the Deep (2021) an leabhar is déanaí aige.
Saol
Rugadh agus tógadh Riordan in San Antonio, Texas. Bhain sé céim amach ó Alamo Heights High School, agus ar dtús rinne sé staidéar ar an gceol in Ollscoil Stáit North Texas, ag iarraidh a bheith ina ghiotáraí. D’aistrigh sé go dtí Ollscoil Texas in Austin, áit a ndearna sé staidéar ar Bhéarla agus ar an Stair. Fuair sé teastas múinteoireachta sna hábhair sin ó Ollscoil Texas in San Antonio. Mhúin sé Béarla agus Staidéar Sóisialta ar feadh ocht mbliana i Scoil Presidio Hill i San Francisco.
Muireadhach mac Eochagáin
Rí Ulad de Dhál Fhiatach ba ea Muireadhach mac Eochocáin (Sean-Ghaeilge Muiredach mac Eochocáin) (bás 895). Eochocán mac Áedo (bás 883), iar-rí Ulad, ba ea a athair. Bhí sé i réim ón mbliain 893 go dtí 895. B'fhéidir é go raibh sé i gcoróin mar leath-rí, i dteannta le Máel Mocheirge mac Indrechtaig (bás 896) de Leath Cathail, géag de Dhál Fhiatach.
Rick Riordan
Saol
Phós sé Becky Riordan sa bhliain 1985, agus tá beirt mhac acu, Haley agus Patrick. Bhog siad ó San Antonio go Bostún i Meitheamh 2013 nuair a thosaigh Haley ar chúrsa ollscoile i mBostún.
D'éirigh go maith le roinnt sraitheanna leabhar dá chuid. Bhuaigh Tres Navarre, sraith úrscéalta mistéire do dhaoine fásta faoi bhleachtaire in Texas, Gradaim Shamus, Anthony, agus Edgar.
Cheannaigh 20th Century Fox na cearta scannánaíochta do Percy Jackson agus chuir siad dhá scannán lánfhada amach bunaithe ar an tsraith in 2010 agus 2013. Tar éis rath Percy Jackson, chruthaigh Riordan The Kane Chronicles, ina bhfuil déithe Éigipteacha sa lá atá inniu agus beirt phríomhcharachtar nua, deirfiúr agus deartháir, Sadie agus Carter Kane. Scríobh Riordan sraith eile dar teideal The Heroes of Olympus a lean scéal Percy Jackson.
Chabhraigh Riordan le forbairt na sraithe leabhar do pháistí The 39 Clues, agus scríobh sé roinnt leabhar den tsraith, lena n-áirítear The Maze of Bones, a bhí ar bharr liosta New York Times Best Sellers ar 28 Meán Fómhair 2008. Scríobh sé an réamhrá don eagrán Puffin Classics de Tales of the Greek Heroes le Roger Lancelyn Green, inar scríobh sé gur imir an leabhar tionchar air a shraith miotaseolaíochta Gréagaí féin a scríobh.