cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tigh an Réileáin
Is sráidbhaile é Tigh an Réileáin (Béarla: Tinryland) suite i Chontae Cheatharlach, in oirdheisceart Chúige Laighean. Tá sé suite in aice leis an mótarbhealach M9 lasmuigh de bhaile Cheatharlach. Tá cúpla háis spóirt i dTigh an Réileáin lena n-áirítear an hpáirc nua, páirc sacair agus páirc peile. Tá sinsear Walt Disney curtha i dTigh an Réileáin.
Caitheamh Aimsire
Tá a lán caitheamh aimsire i dTigh an Réileáin ach tá an gníomháíochtaí ceangailte idir an gclub CLG agus an club sacair freisin. Tá clubanna éagsúla, mar shampla seinneann grúpa ceoil thraidisiúnta gach Domhnach sa club CLG. Is sráidbhaile an-bheag é agus tá a lán eilimintí pobail agus aitmáisfear cairdiúil ann. Reachtáiltear cruinnithe sa halla paróiste gach seachtain. Bunaíodh cúpla club san áit seo agus úsáideann siad an halla paróiste. Is sráidbhaile an-spórtiúil é Tigh an Réileáin, cé nach bhfuil daonra ard san áit, ach tá go leor fhoireainn CLG idir óg agus sinsear. Imríear peil gaelach agus liathróid lámha sa chlub. Tá 15 chraobh sinsir peile buaite ag an gclub, 7 gcraobh peile U21 mar aon le craobh mionúir sa bhliain 2014.
I dTigh an Réileáin tá club sacair Naomh Seosamh (Béarla: St. Josephs) in aice leis an scoil áitiúil. Thosaigh an club sa bhliain 2000 agus bíonn na foirne óga ag imirt sa chomórtas idirnáisiúnta in Blackpool i Sasana gach ceithre bliana. Is club sinsir agus óige é Naomh Seosamh agus tá 250 ball ag an gclub. Tá na clubanna spóirt i dTigh an Réileáin i lár an phobail agus i gcroíthe na ndaoine freisin. Is é an spóirt an príomh caitheamh-aimsire i dTigh an Réileáin. Tá club aclaíochta ann freisin.
Neoiliteach
Deirtear gur tháinig na céad daoine go Tigh an Réileáin thart air 3700-3400 RC san Aois Neoiliteach. Sa bhliain 1943 nuair a aimsíodh corp daonna agus sean-photaireacht i mBaile an Laingeartaigh (Linkardstown). Bhí sé i measc na gcéad fionnachtain seandálaíochta a fuarthas ó dhéas in Éirinn.
Caisleán Bhaile Lú (Ballyloo Castle)
Rí Laighin Art Óg Caomhánach (fuair sé bás sa bhliain 1417) a thóg Caisleán Bhaile Lú (in aice le Baile an Laingeartaigh) ach níl ach fothracha le feiceáil ann inniu. Bhí an Caisleán seo mar cheanncheathrú an teaghlaigh Chaomhánach go dtí an teacht Cromail 200 bliain ina dhiaidh sin.
Braiteoir
Is éard atá i gceist le braiteoir ná uirlis a aithníonn comharthaí ón timpeallacht. Bíonn faisnéis á soláthar trí bhraiteoir nuair a tharlaíonn spreagadh faoi leith nó nuair a ghabhtar thar luach tairsí áirithe.
Tigh an Réileáin
Teach Cill Osna
Bhí Elizabeth Pack-Berseford ina chónaí i dteach Cill Osna i dTigh an Réileáin is é an píosa stair sa sráidbhaile mar bhí an teach trí thine i gcaitheamh an cogadh néamhspleáchais tar éis chuala an Óghlaigh na hÉireann bhí sí ina brathadóir ag na choróin.
Cumann Lúthchleas Gael Tigh an Réileáin
Tá a lán áiseanna spórt i dTigh an Réileáin agus tá gach duine sa sráidbhaile páirteach leis an áiseanna seo. Úsáideann go mór fhoireann an pháirc peile agus an ionad spóirt freisin. Tá an áit go mhaith mar tá an pháirc peile agus ionad C.L.G. Tigh an Réileáin in aice le mótarbhealach M9. Tá sé níos éasca le haghaidh an fhoireann i Loch Garman mar shampla mar a tá siad ábalta ag traenáil i rith an seachtain sa páirc seo nuair a tá a lán daoine ó faoin tuaithe ag obair no ag stáideair i mBaile Átha Cliath. Is é an áit go brea mar tá an club suite idir Baile Átha Cliath agus Loch Gorman nó Póirt Lairge freisin.
Bunaíodh an club sa bhliain 1888, ceithre bliain tar éis an dtús le Cumann Lúthchleas Gael in Éirinn. Tar éis seo tá go mór daoine ar fud na háite ball den chlub. Ar dtús bhí an pháirc suite i Bhaile i Laingeartaigh (Béarla: Linkardstown) ar an crosbhóthar. Inniu mar a bhí mé ag rá tá an club suite in aice le mótarbhealach M9 i Ráth Corróg (Béarla: Rathcrogue). Tá fhoireann peile, óg agus sinsear i dTigh an Réileáin ach níl aon foireann iománaíocht sa chlub.
D'imir Peenie Whelan le Tigh an Réileáin tríd na blianta 1940. Bhí imreoir go deas é agus bhí captaen é ó foireann Ceatharlach sa bhliain 1944 nuair a bhuaigh siad an chéad craobh Laighin. Gnóthachtáil a bhí ann le foireann Ceatharlach agus foireann Tigh an Réileáin freisin.
El-Marg
Is ceantar suite i gCaireo é El-Marg. Tá timpeall 610,000 duine ina gcónaí ann.
Madness Ends (American Horror Story)
Craoladh an tríú heipeasóid déag, "Madness Ends" den dara sraith American Horror Story ar an 23 Eanáir 2013. Scríobh Tim Minear an eipeasóid seo. D'fhéach 2.29 milliún duine ar an eipeasóid.
Blaise Pascal
Ba fhealsamh, diagaire, matamaiticeoir agus fisiceoir Francach é Blaise Pascal (19 Meitheamh 1623, Clermont-Ferrand - 19 Lúnasa 1662, Páras).
I 1647 d'fhionn sé meaisín ríomhaireacht a.
Bhunaigh sé teoiric nua-aoiseach na dóchúlacht a.
Ina thaighde ar shreabháin, dhíorthaigh sé dlí Pascal.
D'fhionn Pascal
Ciliméadar
Aonad faid de chuid an chórais mhéadraigh is ea an ciliméadar (km). Is ionann míle méadar agus ciliméadar amháin.
Glactar leis mar an t-aonad faid oifigiúil i gcuid mhaith den domhain, cé is moite den Ríocht Aontaithe agus Stáit Aontaithe Mheiriceá.
Cearcóg chorcra
Is éan í an cearcóg chorcra.
Azbakeya
Is ceantar suite i gCaireo é Azbakeya.
Howard Dean
Is polaiteoir agus dochtúir Meiriceánach as Vermont é Howard Brush Dean III (17 Samhain, 1948 a rugadh é). Ball den Pháirtí Daonlathach é, toghadh go dtí Teach na nIonadaithe Vermont é sa bhliain 1982, agus toghadh ina leas-ghobharnóir é sa bhliain 1986. Ba phoist páirtaimseartha iad, agus lean sé ag obair mar dhochtúir.
Sa bhliain 1991, fuair gobharnóir Vermont Richard A. Snelling bás, agus rinne gobharnóir de Dean. Toghadh é ar feadh cúig tréimhse dhá-bhliain é Dean. Lorg sé an t-ainmniú uachtaráin Daonlathach i 2004 ach níor éirigh léis.
Toghadh ina chathaoirleach ar Choiste Náisiúnta Daonlathach é i Feabhra 2006. clé|mion|2017
Ialtóg Natterer
Ainmhí is ea an ialtóg Natterer (Myotis nattereri). Mamach eitilte in ord na Chiroptera is ea í.
Freienbach
Baile san Eilvéis is ea Freienbach atá suite i gcantún Höfe. Bhí 16,037 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2015.
Máirtín Sabhaois
Ba Oifigeach é Máirtín Sabhaois i Óglaigh na hÉireann. Rugadh iSligeach é san bhliain 1898, agus maraítear é go luath i gCogadh na Saoirse. Tharla a báis tar éis luíochán gearr do Baile an Ásaigh ar an 19 Nollaig 1919.
Cuimhneamh:
Chur an rialtas "Páirc Mháirtín Sabhaois" ar páirc gearr don áit a fuair sé bás, freisin thóg an Chumainn Uaigheann na Laochra Gael cuimhneachán in aice suíomh an luíochán.
An Luíochán
Ar an 19 Nollaig 1919 bailigh Máirtín Sabhaois agus deichniúir Óglaigh eile. Ba é an Fear Ionaid an Rí targaid an luíochán.
Chur siad cairt féar i lár an bóthair mar bloc bóthair. Rinne fear ón Constáblacht Ríoga na hÉireann iarracht iad a stopadh, ach buail siad é le gránáid (Níor phléasc an gránáid, ach buail sé é san ceann, agus thit sé i lige!)
Nuair a tháinig na gluaisteáin dírigh siad a iarrachtaí ar an dara gluaisteáin, a chuaigh as an bóthair. Thosaigh na saighdiúirí san gluaisteáin ag scaoileadh ar ais ar na Óglach. I gan fios dóibh, bhí an Fear Ionaid an Rí san céad gluaisteáin, agus tiomáin sé díreach tríd an bloc bóthair,
Buail piliúr Máirtín Sabhaois é, agus fuair sé bás.
Publius Cornelius Tacitus
Seanadóir agus staraí de chuid na Sean-Róimhe ab ea Publius (nó Gaius) Cornelius Tacitus (AD 56 - AD 117). Scrúdaíonn na codanna a mhaireann de chuid a dhá mhór-oibreacha- Annála agus Startha réimis na nImpirí Rómhánacha Tiberius, Claudius, Nero agus iad siúd a bhí i gcumhacht le linn Bhliain na gCeithre Impirí. Réisíonn an dhá shaothar stair Impireacht na Róimhe ó bhás Augustus sa bhliain 14 AD go dtí go bhfuair an tImpire Domitian bás sa bhliain 96 AD (is dócha). Tá bearnaí ollmhór sna téacsanna a mhaireann, lena n-áirítear ceann ceithre leabhar fada sna hAnnála.
Pléann oibreacha eile Thacitus óráidíocht (i bhformáid agallamh, féach Dialogus de oratoribus), Germania (sa lámhscríbhinn De origine et situ Germanorum), agus nótaí beathaisnéise mar gheall ar a athair céile Agricola, go príomha, le linn a fheachtas sa Bhreatain. (Laidin: Britannia) (féach De Vita et moribus Iulii Agricolae).
B'údar é Tacitus a scríobh ag deireadh Ré airgid litríocht na Laidine (na Laidine Clasaicí).
Oileán Rhoda
Is oileán suite i gCaireo é Oileán Rhoda.
Liosta finte na n-iasc
Is liosta é seo de na finte éisc, curtha in eagar in ord aibítre de réir a n-ainmneacha eolaíochta.
A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z
A
Ab-Am - An-Ap - Ar-Au
C
Ca - Ce - Ch - Ci-Cu - Cy
G
Ga-Gr - Gy
H
Ha-Ho - Hy
L
La-Li - Lo-Lu
M
Ma-Mi - Mo-My
P
Pa-Pe - Ph-Pl - Po-Pr - Ps-Pt
S
Sa-Sc - Se-St - Su-Sy
L'Équipe
Is nuachtán laethúil Francach sainiúil don spórt é L'Équipe. Bunaíodh an nuachtán sa bhliain 1946.
Shropshire
thumb|deas|250px|The Wrekin Is contae i Sasana é Shropshire  atá suite in iarthar na tíre. Is é Shrewsbury príomhbhaile an chontae.
Crosógaíocht
deas|250px|mion|An banchrosógaí [[Nicole Dulmer, agus í ag rith leis an liathróid.]]Cluiche spóirt ó Cheanada is ea crosógaíocht (Fraincis: Lacrosse), a tháinig ó cluiche a bhíodh á imirt ag Meiriceánaigh Dhúchasacha. Tá foirne ann i gCeanada agus i Stáit Aontaithe Mheiriceá don chuid is mó, ach ímrítear an cluiche sa Bhreatain, san Fhionlainn, san Ísiltír agus i dtíortha eile ar fud na hEorpa. Agus fir ag imirt crosógaíochta, úsáidtear páirc imeartha atá 100 méadar ar fhad agus 55 méadar ó thaobh go taobh. Tá páirc na mban níos mó. Bíonn 12 imreoirí ar bhanfhoireann agus ní bhíonn ach 10 imreoir ar fhearfhoireann.
Damhsa Gaelach
An Comhthéacs
mion|Damhsa Gaelach|297x297px
Stair
Baineann daoine ar fud an domhain taitneamh as Damhsa Gaelach. Bhí an damhsa Gaelach bunaithe ar na damhsaí a chruthaigh na Ceiltigh agus na draoithe. Bhí sé seo Réamh-Chríostaí. Tá an bhliain inar tháinig damhsa Gaelach go hÉirinn neamhchinnte. Ach, tá naisc idir damhsa Ceilteach agus damhsa nua-aimseartha na hÉireann. Bhí damhsa págánach á chleachtadh ag na Ceiltigh, cosúil leis an Sean-nós. Tharla na damhsaí draíochta ag deasghnátha reiligiúnacha. Dhamhsaigh siad timpeall i gciorcail timpeall na gcrann naofa. Bhí damhsaí tíre ag na Ceiltigh, cosúil leis na céimeanna i ndamhsa Gaelach inniu. Bhí ceol ag gabháil leis an damhsa, de ghnáth, agus tharla sé ar ócáid ​​reiligiúnach. Bhí an 'feis' mar chuid mhór den saol do na Ceiltigh. Ba iad ceol, ealaín, cultúr agus scéalaíocht na gnéithe den 'fheis'. Ar ndóigh, bhí ról mór ag damhsa Gaelach freisin. Feis cháiliúil ab ea 'Aonach' a tionóladh ag Cnoc na Teamhrach, ag an Ardrí. Ansin, sa dara haois déag tháinig na Normannaigh go hÉirinn. Thug siad isteach damhsa ar a dtugtar an ‘Carol’. Tar éis dul i ngleic le baile nó sráidbhaile, rinne siad an damhsa seo. Dhéanfadh an ceannaire chanadh, agus bhí na daoine ag damhsa timpeall air. San am atá caite, ba iad na píoba agus na cláirseacha na huirlisí ceoil ba choitianta. Bhí damhsa níos smachtaithe san 18ú haois, mar gheall ar theacht an mháistir rince.
Conradh na Gaeilge
Bhunaigh Eoin Mac Néill, Dubhghlas de hÍde agus Eoghan Ó Gramhnaigh é. Bunaíodh é i 1893 ar 31 Iúil. Bhí tionchar ag an eagraíocht ar athbheochan na Gaeilge, sa naoú haois déag. Ba é an teanga a chaomhnú mar an phríomhaidhm ar an eagraíocht. Ach, theastaigh sé cultúr, spórt agus damhsa na hÉireann a athnuachan. Bhunaigh sé ‘An Coimisiún le Rincí Gaelacha’ i 1930. D'eagraigh an Conradh comórtais fhoirmiúla, ceachtanna agus rialacha den damhsa Gaelach. Tá an Coimisiún freagrach as damhsa Éireannach a fhorbairt agus a chur chun cinn. Soláthraíonn sé cáilíochtaí do mhúinteoirí agus do mholtóirí. Tá brainsí aige ar fud an domhain. Gach bliain, eagraíonn é Craobh an Domhain. Múineadh damhsaí grúpa ag cruinnithe Chonradh na Gaeilge. Ba iad Ballaí Luimnigh agus Ionsaí na hlnse samplaí de na damhsaí grúpa. Tá siad fós ann inniu ag na céilithe. Bhí an Ghaeilge mar riachtanas do mhúinteoirí an Chonartha, ach, d'fhág go leor máistrí damhsa an scoil roimh an nGaeilge a mhúineadh, dá bhrí sin cailleadh an cultúr níos sine.
Ceol
Mar a luaitear, i measc na n-uirlisí ceoil traidisiúnta damhsa Gaelach bhí an chláirseach, an phíb mhála, nó díreach ag canadh. Ach, sa lá atá inniu ann, tá na damhsaí níos casta. Mar sin de, tá go leor uirlisí ceoil in úsáid, mar shampla an fhidil, an bodhrán, an fheadóg stáin agus an consairtín. Nuair a bhíonn damhsóir ag iomaíocht i rince aonair, bíonn uirlis ceol aonair ag gabháil leo, go ginearálta.
An Máistir Damhsa
mion|194x194px|An Máistir Damhsa|alt=|cléTháinig an máistir damhsa san ochtú haois déag. Ba charachtar fuinniúil agus bríomhar é, agus thaistil sé ar fud na tíre ó shráidbhaile go sráidbhaile. Thug sé ceachtanna do na tuathánaigh. Bhí tionchar tábhachtach aige ar an damhsa. D'fhan sé le teaghlach áitiúil agus thug sé ceacht saor in aisce dá leanaí.
Cuireadh damhsaí grúpa le chéile ar an gcaoi seo. Ghlac gach duine páirt i ndamhsaí an ghrúpa. Nuair a shroich tú caighdeán ard, fuair tú damhsa aonair. Ba mhór an onóir é.
Eagraíochtaí Éagsúla
Tá go leor eagraíochtaí ar fud an domhain inniu. Cruthaítear roinnt eagraíochtaí chun na traidisiúin agus an cultúr a choinneáil beo. Déantar eagraíochtaí eile a bhfuil spriocanna acu chun mic léinn a bheith san iomaíocht.
An Coimisiún le Rincí Gaelacha
Cumann Rince Náisiúnta
Cumann Rince Dea Mheasa
World Irish Dance Association
Damhsaí Éagsúla
Tá dhá phríomhchineál gnáthaimh damhsa Gaeilge ann: gnáthaimh chéilí agus gnáthaimh shean-nóis. I ngach cás, tá an stíl fhoirmiúil, gan mórán gluaiseachta fisiciúla, agus céimeanna tapa beachta. San 18ú agus sa 19ú haois ní bheadh mórán spáis ag daoine: i dteach tábhairne tuaithe beag nó ag damhsaí scioból.
Céilí
Sean-nós (amhránaíocht)
Comórtais
Roinntear comórtais de réir aoise agus suímh, idir chomórtais chontae agus chomórtais réigiúnacha agus náisiúnta. Scóráiltear damhsóirí ar theicníc, ar uainiú agus ar fhuaimeanna as a gcuid bróga. Tá rialacha agus critéir an-docht ag gach comórtas maidir le cáilíochtaí, agus tá an próiseas iomlán an-iomaíoch idir damhsóirí agus múinteoirí.
Thosaigh an Coimisiún l e Rincí Gaelacha reáchtáil Craobhchomórtais an Domhain i 1970, agus tá siad fós ar siúl gach bliain i gcúinne difriúil den domhan. Tá os cionn 6,000 damhsóir iontu ó 30 tír ar fud an domhain.
I 2012 cheiliúir Cumann Rince Náisiúnta a 30 bliain agus sheol siad na Craobhacha Oscailte na Cruinne. Reáchtáladh an chéad Chraobhchomórtais Dhomhanda le Cumann Rince Náisiúnta i dteach Ceoldrámaíochta Loch Garman a bhfuil cáil mhór air. Is imeacht bliantúil é seo anois in áiteanna éagsúla ar fud na tíre.
Leibhéil Éagsúla
Tá leibhéil éagsúla i ndamhsa Gaelach, ó thosaitheoirí go damhsóir craobhchomórtais oscailte. Tá critéir éagsúla ag gach eagraíocht nach mór duit a bhaint amach. Laistigh de, is féidir le damhsóirí sinsearacha eagraíochtaí áirithe a bheith ina 'mháistir rince'.
Maidir leis na leibhéil laistigh den Chumann Rince Náisiúnta, is iad seo a leanas iad:
Is é 'Craobhghrád' an leibhéal is airde. Is féidir le seaimpíní dul in iomaíocht lena chéile sa chatagóir seo. Ar an bhunleibhéal, áirítear sa damhsa an ríl, an port luascach agus an port singil. Ní fhoghlaimíonn na daltaí na damhsaí bróg chrua go dtí go n-aistríonn siad suas go dtí an dara leibhéal, agus is é 'Ullmhúchán' an ceann sin. Chomh maith le comórtais damhsa aonair, is féidir le daltaí dul san iomaíocht i ngrúpaí. Le blianta beaga anuas, cuireadh drámaí leis an siollabas, mar a ndéanann scoil damhsa drámaíocht aitheanta trí dhamhsa Gaelach, mar shampla: The Lion King. Tá comórtais stíl saor in aisce ann freisin, áit a gcuireann damhsa Gaelach chéile le damhsa eile chun gné chomhaimseartha a chruthú. Tá damhsa Gaelach ag athrú i gcónaí, chun an domhan atá ag athrú a chorprú.
Riverdance
mion|268x268px|Michael Flatley Craoladh Riverdance don chéad uair i 1994 ag an gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse i mBaile Átha Cliath.
Mhair sé seacht nóiméad. Is iad Jean Butler agus Michael Flatley a rinne an damhsa seo. Bhí 'Ceolfhoireann Choirme RTÉ' in éineacht leis an damhsa. Ag leanúint ar aghaidh leis an rath ag an gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse, chuaigh an seó bunaidh ar thuras ansin ar fud an domhain ar feadh cúig bliana déag. Rinneadh an seó deiridh i 2011. Tá léiriúchán beaga eile ann a thaistealaíonn freisin ar fud an domhain, mar shampla: Heartbeat of home agus Lord of the dance. Cinntíonn sé seo go bhfuil áit ag damhsa na hÉireann ar an stáitse domhanda le blianta fada.
Shikoku
Réigiún agus oileán de chuid na Seapáine is ea Shikoku (四国). Tá sí suite idir Honshu agus Kyushu i lár na tíre. Tá 4,141,955 duine ina gcónaí i Shikoku (daonáireamh 2010). Tá ceithre Maoracht ar an oileán seo, is iad: Ehime, Kagawa, Kōchi, agus Tokushima. Is é Shikoku an oileán is lú agus leis an daonra is lú as na ceithre príomh-oileán na Seapáine.
Kyushu
Réigiún agus oileán de chuid na Seapáine is ea Kyushu (九州). Tá sí suite i ndeisceart na tíre. Tá 13,231,995 duine ina gcónaí i Kyushu (daonáireamh 2010). Tá seacht Maoracht ar an oileán seo, is iad: Fukuoka, Kagoshima, Kumamoto, Miyazaki, Nagasaki, Ōita agus Saga.
Uí Blathmaic
Ainm roinnt teorainneacha stairiúla éagsúla i gContae an Dúin is ea Uí Blathmaic ). Tuath ársa i gceannas clann Uí Blathmaic ab ea é, chomh maith le barúntacht, báillcheantar agus contae.
Blathmac
Ball den Dál Fiatach ab ea Blathmac. Deirtear gur mhac é Blathmac d'Áed Róin mac Bécce Bairrche, rí na nUlad, a fuair bás sa bhliain 735.
Báillcheantar agus contae
Tar éis concas na nUladh ag John de Courcy, cuireadh le chéile na ceantar in aice láimhe, Aird Uladh agus Uí Blathmaic, i gcontae aontaithe, darbh ainm "Comitatus de Arde" agus "Comitatus Novae Villae". Roinneadh an chontae seo ina dhá bháillcheantar: "Balliva del Art" agus "Balliva de Blathewick", le príomhchathair ag Nove Ville de Blathwyc (Baile Nua na hArda an lae inniu).
Soghain
Dream ársa na hÉireann ba ea na Soghain.
Uí Blathmaic
Báillcheantar agus contae
Sa bhliain 1345, ceapadh Roberta de Halywode ina shirriam "Comitatus Nove Ville de Blawico" ag Edward III.
Soghain
Dúirt Dubhaltach Mac Firbhisigh gur bhall desna Cruithne ba ea iad, agus "i measc Cruithne Éireann tá Dál Araí, seacht Loígis na Laighean, seacht Soghain na hÉireann, agus gach Conaille Muirtheimne in Éirinn".
Tuatha
Seo a leanas ceithre fán seacht Soghain:
Tír Sogháin
Bhíodh Soghain na gConnacht ina gcónaí i dTír Sogháin, críocha suite i lár-oirthear Contae na Gaillimhe, agus thart orthu An tSuca ar an taobh thoir; Abhainn an Chláir ar an taobh thiar; Abhainn na Gráinsí agus An tSimhin ó thuaidh; agus An Dúghiortach agus Abhainn Bhaile an Iúir ó dheas. Tá dán i Leabhar Uí Mhaine, Cruas Connacht clanna Sogain, a leagann teorainneacha úd na ríochta amach:
Na Senchineoil (Nua-Ghaeilge Seanchineál) ab ainm don iardhream réamh-Ghaelach sa cheantar. Caomhnaítear ach fíorbheagán eolais fúthu.
Déantar cur síos ar na Soghain i ndán le Seán Mór Ó Dubhagáin, Triallam timcheall na Fodla, in deir sé:
Tugtar liosta le séghéag i Leabhar Mór Leacáin, mar atá Cinel Rechta, Cinel Trena, Cinel Luchta, Cinel Fergna, Cinel Domaingen agus Cinel Deigill.
Tugtar ginealach Naoimh Chairill mar: Sinsear eapainmneach an Chineáil Threana ab ea Treana mac Fionnchada. Bhí siadsan ina gcónaí gar de Chnoc Meadha, i dTír Mhic Threana, ar theorainn iarthair de ríocht Shoghain na gConnacht.
Tógadh Tír Sogháin faoi cheannas Uí Mhaine am éigin i rith na chéad mílaoise.
Sliocht
Faightear sliocht na Soghan fós go forleathan i gContae na Gaillimhe, le sloinnte sábháil is Ó Mainnín, Mac an Bhaird, Gill/Gillane, Ó Scurra, Ó Dubhagáin, Mac Annaidh, Ó Máirtín agus Ó Cassáin.
An Leafcóis
Is í an Leafcóis (mal. An Niocóis; ainm áitiúil: Lefkosia, Gréigis: Λευκωσία, Tuircis: Lefkoşa, Béarla: Nicosia) príomhchathair na Cipire, agus í ar an gcathair is mó sa tír freisin. Tá an Leafcóis suite i lár an oileáin chois Abhainn Pedieos ar mhachaire Mesaoria. Leis na blianta anuas tá an chathair roinnte idir an Chipir Theas agus an Chipir Thuaidh, an t-aon chathair ar domhan atá roinnte ag balla míleata. Déanann an chuid ó thuaidh den chathair gnó mar phríomhchathair do Phoblacht Thurcach na Cipire, stát a cuireadh ar bun nuair a rinne fórsaí na Tuirce ionradh ar an tír sa bhliain 1974. Ní thugann stát ar bith ach an Tuirc féin aitheantas don 'Phoblacht' sin, áfach
Tá cónaí ar timpeall 270,000 duine sa chuid Ghréagach den chathair.
Stair
thumb|left|Agios Ioannis
Bhí ionad straitéiseach ag an gCipir sa Mheánmhuir leis na mílte bliain, agus bhí baile de chineál éigin san áit a bhfuil an Leafcóis inniu ón mbliain 5,000 RC ar aghaidh, a bheag nó a mhór. Meastar gurb as Lefkos, mac leis an Rí Tolamaes a hAon san Éigipt a ainmníodh an áit. Rinne Lefkos an chathair a athchóiriú timpeall 300 RC, ach ní raibh sí ina príomhchathair roimh an aonú haois déag. Bhí ríthe de chuid rítheaghlach Lusignan i réim sa Chipir ón mbliain 1192 ar aghaidh, go dtí gur ghabh an Veinéis seilbh ar an tír sa bhliain 1489. Tháinig na Turcaigh i gceannas ar an gCipir ina ndiaidh siúd, is é sin, sa bhliain 1571. Nuair a bhí na Teamplóirí i réim sa Chipir, ghreamaigh an t-ainm Nicosia den chathair, ó nach raibh ridirí na Crosáide in ann an t-ainm comhaimseartha Gréigise, Kallinikisis, a fhuaimniú i gceart. Le linn réim mhuintir Lusignan, tógadh an-chuid pálás, mainéar, séipéal agus mainistreach san áit, ach nuair a rinne na Turcaigh léigear ar an gcathair, fágadh an-damáiste ar na foirgnimh galánta. Maraíodh nó gortaíodh 20,000 duine.
Bhí tubaiste mhór ann sa naoú haois déag chomh maith, nuair a cuireadh éirí amach faoi chois sa bhliain 1821. Shiúil an calar ar mhuintir na Leafcóise sa bhliain 1836, agus scrios dóiteán cuid mhór den chathair i 1857. Ghabh na Sasanaigh seilbh ar an oileán sa bhliain 1878, agus bhí Nicosia ina lárionad riaracháin acu.
Bhí an foréigean go dona sa chathair go gairid sular ghnóthaigh an Chipir a neamhspleáchas sa bhliain 1960. Chuidigh rialtas na Gréige leis na míleataigh an chumhacht a shealbhú le lámh láidir sa bhliain 1974, agus go gairid ina dhiaidh sin, rinne an Tuirc ionradh ar an oileán. Mar sin a fágadh an t-oileán agus an phríomhchathair féin faoi chríochdheighilt, staid a fhanann i bhfeidhm inniu féin.
Rochester, Nua-Eabhrac
Cathair i gContae Monroe, in iarthuaisceart Stát Nua-Eabhrac, i SAM, taobh ó dheas ó Loch Ontario is ea Rochester. Príomhbhaile Chontae Monroe atá ann.
De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, bhí 210,565 duine ina gcónaí sa chathair féin agus 1,054,322 duine i mórcheantar na cathrach, ceantar a chuimsíonn freisin contaetha Genesee, Livingston, Ontario, Orleans agus Wayne (san iomlán nó i bpáirt).
“Lárionad Domhanda na nÍomhánna” an leasainm a thugtar an an gcathair ar siocair go bhfuil na comhlachtaí Kodak agus Xerox ann. Tá Bausch & Lomb lonnaithe i Rochester chomh maith. Déantar a lán taighde sa chathair ag na comhlachtaí seo, agus tá clú ar Ollscoil Rochester agus ar an Rochester Techonological Institute as a gcuid cláracha taighde teicneolaíochta, leighis agus eolaíochta.
Stair
Na hIroquois a bhí ina gcónaí sa cheantar chomh fada siar agus a théann an taifead staire scríofa. Chaill ceithre threibh de chuid Chónaidhm na nIroquois seilbh ar na tailte sa chuid sin de Stát Nua-Eabhrac i ndiaidh don chuid ba mhó díobh seo troid ar son na Sasanach le linn Chogadh Réabhlódeach Mheiriceá (1776–1983).
Ar 8 Samhain 1803, cheannaigh an Coirnéal Nathaniel Rochester agus beirt eile 100 acra timpeall ar thrí eas san Abhainn Genesee a bheadh úsáideach mar fhoinse cumhachta. Cúig dhuine déag a lonnaigh san áit i dtús báire.
Sa bhliain 1825, osclaíodh an Chanáil Erie, rud a cheangail feirmeoirí an Mheániarthair le calafort Nua-Eabhrac. Chuaigh an chanáil tríd an chathair agus tháinig fás ar Rochesterville (mar a thugtaí ar an mbaile san am úd) dá réir sin.
Faoin bhliain 1834, bhí 9,200 duine ina gcónaí ann. Nuair a tháinig na hiarnróid isteach blianta gairide ina dhiaidh sin, áfach, cuireadh an chanáil ó dheas ón bhaile.mion|350px|clé|Rochester ón aer, 2007
Tharraing suíomh agus tionscal an bhaile mhóir na mílte imirceach. Orthu siúd bhí beirt ón Ghearmáin, John Jacob Bausch agus Henry Lomb, a thosaigh ag obair le chéile i lár na 1850idí agus a chuir Bausch & Lomb ar bun faoin bhliain 1861.
Duine de bhunús Stát Nua-Eabhrac a bhí i George Eastman, fiontraí gnó a chuir an comhlacht Eastman Kodak ar bun.
Bhain tábhacht shóisialta agus pholaitiúil le Rochester chomh maith. Ba i Rochester a bhunaigh Frederick Douglass The North Star, nuachtán mór na ndaonfhuasclóirí, sa bhliain 1847. Ba as Rochester Susan B. Anthony, daonfhuasclóir agus feiminí luath.
Oibríocht Barbarossa
mion|clé|346x346px|Oibríocht Barbarossa|alt= Ba é Oibríocht Barbarossa an códfhocal a dtugtar ar ionsaí na Gearmáine ar an Aontas Sóivéadach. Thosaigh sí ar an 22 Meitheamh 1941, agus chuir sí tús leis an gcogadh san Oirthear le linn an Dara Cogadh Domhanda.
Cúlra
Thosaigh Hitler a phleanáil ionraidh s’aige ar an Rúis ó lár 1940 ar aghaidh.
D’fhan smachtú na Rúise mar phríomhaidhm ag Hitler de bharr na ndifríochtaí idé-eolaíochta agus ós san oirthear a bheadh an spás áitrithe le gnóthú (Lebensraum) agus acmhainní nádúrtha ag na Gearmánaigh.
Bhí an chuma ar Hitler go raibh lúcháir air go raibh sé tosaithe ar a mhianaidhmeanna a chur i gcrích agus Lebensraum a bhaint amach don Ghearmáin. Bhí air moill míosa a chur ar an ionradh le haire a thabhairt don chogadh i gcodanna eile den Eoraip agus den Afraic. Ba bheag a thuig se go mbeadh an mhoill seo ar cheann de na fáthanna ar theip air go fadtéarmach.
Cogaíocht
Ba é an chéad sprioc ná na trí chathair mhóra i.e. Leningrad, Moscó agus Stalingrad, a ghabháil.
Ní raibh Arm Dearg an Aontais Shóivéadaigh réidh fá choinne seo. Ní raibh trealamh ceart acu agus bhí a gcuid eitleán imithe as dáta.
Taobh istigh de mhí, bhí Moscó cosúil le cathair thréigthe agus ní raibh fágtha ann ach Stalin agus a chuid comhairleoirí. Ach chuir geimhreadh crua na Rúise stop ar fad le dul chun cinn na nGearmánach.
Bhí thart ar 3.8 milliúin saighdiúirí ar thaobh na hAise amháin, chomh maith le 3,500 tanc i mí Meithimh 1941.
Bhí an t-Arm Dearg ag déanamh ullmhúcháin i gcomhair frith-ionsaithe roimh an ionradh. Ach chuir oibríocht Barbarossa iallach ar na Sóivéadaigh straitéis cosanta a uchtú. I rith an tsamhraidh, ghabh na Gearmánaigh méid shuntasach de thalún ó na Sóivéadaigh.
Oibríochtaí san Úcráin
San Úcráin, bhí dóchas ag go leor daoine as na Naitsithe. D’fhear muintir na tuaithe fíorchaoin fáilte roimh na saighdiúirí Gearmánacha, rud a thugas ar a lán daoine ar an eite chlé Faisisteachas a chur i leith na nÚcránach go léir mar náisiún.
Toradh
Ghlac Hitler an iomarca air féin nuair a d’ionsaigh sé APSS agus a arm ag troid san Iarthar go fóill. Ba mhór an botún é ionradh Hitler ar an Rúis mar fuair an-chuid daoine ar an dá thaobh bás dá bharr, na milliúin Sóivéadach ina measc.
Cogadh barbartha, brúidiúil a bhí ann. Go háirithe, bhí iarmhairtí Oibríocht Barbarossa ar na Giúdaigh san Aontas Shóivéadach,
Nottinghamshire
Is contae i Sasana é Nottinghamshire atá suite in oirthear na tíre. Is é Bridgford Thiar príomhbhaile an chontae.
Loch Achaidh na h-Inich
deas|250px|thumb|Loch Achaidh na h-Inich Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Achaidh na h-Inich.
El-Gezira
Is oileán suite i gCaireo é Oileán Gezira.
Corriere della Sera
Is nuachtán laethúil Iodálach é Corriere della Sera. Bunaíodh an nuachtán sa bhliain 1876 i Milano.
Pampa, Texas
Is é Pampa príomhbhaile Contae Gray, Texas. Bhí 17,994 ina gcónaí i bPampa sa bhliain 2010.
Homer the Great
Craoladh an dara heipeasóid déag, "Homer the Great", den séú sraith The Simpsons ar an 8 Eanáir 1995. Scríobh John Swartzwelder an eipeasóid seo. D'fhéach 20.1 milliún duine ar an eipeasóid.
Stratford, Texas
Is é Stratford príomhbhaile Contae Sherman, Texas. Bhí 2,017 ina gcónaí i Stratford sa bhliain 2010.
Goliad, Texas
Stair
Sa bhliain 1747, chuir rialtas na Spáinne José de Escandón chun a dteorainn thuaidh a thaiscéalú. Mhol Escandón Presidio la Bahía, dúnfort na Spáinneach sna bólaí sin, a aistriú on Abhainn Guadalupe go suíomh nua ar Abhainn San Antonio chun freastail níb'fhearr ar na lonnaíochtaí i gleann an Rio Grande a dhéanamh. Cuireadh an presidio agus misean Caitliceach, Misión Nuestra Señora del Espíritu Santo de Zúñiga, ar bun san áit nua timpeall mí Dheireadh Fómhair na bliana 1749.
I ndiaidh Cogadh na Seacht mBliana sa bhliain 1763, thug an Fhrainc Louisiana don Spáinn agus ní raibh an oiread sin gá a thuilleadh le daingnithe míleata. Moladh gan aon daingin a choimeád i gcóngar don chósta seachas La Bahía ach é seo a atógadh le cloch. Lena suíomh straitéiseach ar chrosbhóthair oirthear Texas bhí sé ar na trí háit Spáinneacha ba thábhachtaí in Texas, in éineacht le Béxar agus Nacogdoches. D'fhás baile beag timpeall an dúnfoirt agus an mhisin. Faoi 1804, bhí ceann den dá scoil in Texas ar siúl in La Bahía. Le linn Chogadh Neamhspleáchas Mheicsiceo, bhí na reibiliúnaigh Mheicsiceacha ábalta seilbh a ghlacadh ar an daingean in La Bahía ar feadh tamaill ag tosnú sa bhliain 1812.
mion|clé|An séipéal in Presidio La Bahía in Goliad
Sa bhliain 1829, athraíodh ainm an tstráidbhaile Mheicsiceach ó La Bahía go Goliad, anagram (a cheaptar) de Hidalgo (gan an "H" nár fuaimníodh in aon chor), in onóir an tsagairt Miguel Hidalgo, "athair" Chogadh Neamhspleáchas Mheicsiceo.
Ar 9 Deireadh Fómhair 1835, go luath i Réabhlóid Texas, d'ionsaigh grúpa d'fhir a bhí ag troid ar son neamhspleáchas Texas, an presidio in Cath Goliad. Ghéill an garastún Meicsiceach. Síníodh céad forógra neamhspleáchais Texas ar an 20 Nollaig 1835. D'fhan lucht Texas i seilbh an daingean agus an baile gur bhriseadh orthu i gCath Coleto, a fearadh sa chomharsanacht. D'ordaigh Uachtarán Mheicsiceo, Antonio Lopez de Santa Anna, go gcuirfí gach duine de na cosantóirí chun báis. Ar 27 Márta 1836 tugadh amach 303 fear amach as an dúnfort agus maraíodh gach duine díobh nár éirigh leis éalú. Cuireadh 39 fear chun bás sa dúnfort féin. Ligeadh le 20 príosúnach a raibh oiliúint leighis acu agus d'éalaigh 28 fear eile. 342 duine a fuair bás i Sléacht Goliad san iomlán.
Rugadh ginearál cáiliúil Mheicsiceach in Goliad sa bhliain 1829, mar atá an Ginearál Ignacio Zaragoza. Eisean a bhí i gceannas ar na Meicsiceánaigh roimh ionsaí Arm na Fraince i gCath Puebla ar 5 Bealtaine 1862. Ceiliúrtar an cath sin go dtí an lá inniu mar Cinco de Mayo.
Fuair 114 duine bás sa bhliain 1904 nuair a bhuail tornádó an baile.
Déimeagrafaic
De réir Daonáireamh na bliana 2000, bhí cónaí ar 1,975 duine i nGoliad, 518 teaghlach ar fad. Bhí 1,294.3 duine sa mhíle chearnach (498.4/km²). Den chine geal iad 75.44% den daonra, Afrai-Mheirceacánaigh 6.08%, Bundúchasaigh Mheiriceánacha 0.35%, Áisigh 0.61%, ciní "eile" 14.99%, agus ba de dhá chine nó níos mó 2.53%. De chúlra Spáinnise iad 49.72% den daonra.
Cultúr
De chois shuíomhanna na n-eachtraí stairiúla a thit amach i nGoliad, tá Schroeder Hall ar an mbaile. Téann lucht ceol tíre ar an stáitse ann go rialta le blianta anuas.
Hertfordshire
Is contae i Sasana é Hertfordshire  atá suite in oirthear na tíre. Is é Hertford príomhbhaile an chontae.
Midland, Texas
Is é Midland príomhbhaile Contae Midland, Texas. Bhí 132,950 ina gcónaí i Midland sa bhliain 2010.
Andrew Cuomo
Polaiteoir Meiriceánach agus gobharnóir Stát Nua-Eabhrac is ea Andrew Mario Cuomo (a rugadh ar 6 Eanáir 1957 in Queens, Nua-Eabhrac). Is é Andrew Cuomo an mac is sine ag Mario Cuomo (a rugadh sa bhliain 1932), a bhí ina ghobharnóir ar Stát Nua-Eabhrac freisin, agus ag Matilda Raffa. Tá dearthóir, Chris, ag Andrew chomh maith le deirfiúr, Maria. D'fhreastail sé ar Archbishop Molloy High School (1975) agus bhain céimeanna amach ó Ollscoil Fordham (1979) agus ó Scoil Dlí Albany (1982).
Ón bhliain 1991 go dtí an bhliain 2003 bhí Andrew Cuomo pósta le Kerry Kennedy, iníon le Robert Kennedy agus Ethel Kennedy. Rinne Cuomo agus Kennedy colscaradh. Tá triúr iníonacha acu: Mariah Matilda Kennedy Cuomo (a rugadh sa bhliain 1995), Cara Ethel Kennedy Cuomo (1995) agus Michaela Andrea Cuomo (1997).
Saol polaitiúil
Toghadh é mar ghóbhanóir ar Stát Nua-Eabhrac sa bhliain 2010 i gcomharbas ar David Paterson, a bhí sa phost úd i ndiaidh d'Elliot Spitzer, an ghobharnóir roimhe sin, éirí as an phost mar gheall ar scannal faoi striapacha. Ba bhaill den Pháirtí Daonlathach iad Paterson agus Spitzer, mar i gcéanna le Andrew Cuomo.
An Pasáiste, Contae Phort Láirge
Is baile suite i gContae Phort Láirge í an Pasáiste (Béarla: Passage East).
Sherman, Texas
Is é Shermon príomhbhaile Contae Grayson, Texas. Bhí 38,521 ina gcónaí i Shermon sa bhliain 2010.
Corriere dello Sport - Stadio
Is nuachtán laethúil Iodálach sainiúil don spórt é Corriere dello Sport - Stadio. Bunaíodh an nuachtán sa bhliain 1924.
Comhairle Mheadhan Lodainn
Ceantair chomhairle na hAlban de chuid na hAlban is ea Comhairle Mheadhan Lodainn.
Quitman, Texas
Is é Quitman príomhbhaile Contae Webb, Texas. Bhí 1,809 ina gcónaí i Quitman sa bhliain 2010.
München
Tá tuairim is 1.35 milliún duine ina gcónaí i München, agus dá bharr sin, is í München an tríú cathair is mó sa Ghearmáin, tar éis Bheirlín agus Hamburg. Tá München suite 50 ciliméadar ó na hAlpa Baváracha sa Bhaváir Uachtarach, 520 méadar os cionn leibhéal na farraige.
Ailtireacht agus Bonneagar
mion|clé|250px|Marienplatz agus an Neues Rathaus
Is é Marienplatz príomhchearnóg na cathrach. Is ann atá an foirgneamh cáiliúil, an Neues Rathaus (an Halla Baile Nua). Tá an Sean-Halla Baile (Altes Rathaus) ina sheasamh in aice leis. Tá trí gheata cathrach inniu ann, an Sendlinger Tor, an Isartor, agus an Karlstor in aice leis an gcearnóg mhór Karlsplatz (nó Stachus, mar a thugann muintir na háite uirthi). Tá Pálás Nymphenburg ar cheann de na seanfhoirgnimh is mó a tharraingíonn cuairteoirí go München, agus tá sé ar cheann de pháláis mhóra ríoga na hEorpa. Tá sé suite in iarthar na cathrach, i gceantar Neuhausen-Nymphenburg. Ba é an Prionsa Toghthóra (Kurfürst) Ferdinand Maria a thóg an pálás sa bhliain 1664, agus bhí sé ceaptha mar bhronntanas dá bhean chéile Adelheid, toisc go raibh sí díreach tar éis oidhre a bhreith dó.
Iompar
Chomh maith le tramanna agus busanna ar fud na cathrach, tá córas traenach ann, ar a dtugtar an "S-Bahn". Is é "Stadtbahn" is ciall leis an ngiorrúchán seo - "iarnród na cathrach". Téann an S-Bahn amach chuig na bruachbhailte, chomh maith le córas traenach faoi thalamh le sé líne, an "U-Bahn". Is é príomhstáisiún traenach München (nó an Hauptbahnhof) an dara stáisiún is mó sa Ghearmáin, tar éis stáisiún Frankfurt.
Tá aerfort mór ag an gcathair freisin, agus eitiltí ar fud an domhain ar fáil ann.
Bhí tuairt eitleáin i Flughafen München-Riem ar 6 Feabhra 1958; maraíodh cuid na foirne sacair Manchester United Football Club.
Spórt
Is as München don chlub sacair FC Bayern München. Imríonn siad a gcuid cluichí san Allianz Arena. Imríodh cuid de na cluichí i gCorn an Domhain san Arena sa bhliain 2006.
Bhí na Cluichí Oilimpeacha ar siúl sa chathair sa bhliain 1972. Ar an 5/7 Meán Fómhair 1972, maraíodh 11 ó Iosrael ag na Cluichí Oilimpeacha. Fuair cúigear de chuid Black September agus póilín Gearmánach bás freisin.
Is áit tharraingteach do thurasóirí é an sráidbhaile Oilimpeach, an Olympiagelände nó an Olympiapark.
Angela Farrell
Is amhránaí Éireannach í Angela Farrell a rugadh i nDún na nGall sa bhliain 1952. Rinne sí ionadaíocht ar son na hÉireann i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse sa bhliain 1971 leis an amhrán One Day Love.
Loch Afraig
Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Afraig.
Tuar an Fhíona
Is sráidbhaile suite i gContae Phort Láirge é Tuar an Fhíona.
Ceallach mac Maoil Chobha
Deirtear gurbh Ard-Rí na hÉireann é Ceallach mac Maoil Chobha (Sean-Ghaeilge Cellach mac Máele Coba) (bás 658), ball de Chineál Chonaill, Uí Néill an Tuaiscirt. Maol Cobha mac Aodha (bás 615) ba ea a athair. Bhí sé i gcoróin ó 643 go 654.
Comhghuaillthe Dhomhnaill a bhí na ceithre chomharbaí uile, nuair a cloíodh Conall Caoch ag Cath mór Mhaigh Roth sa bhliain 637, agus d'fhéadfadh é dáiríre go raibh an ceathrar i réim le chéile. De réir na ríliosta, bhí Ceallach agus Conall i gcoróin roimh Diarmaid agus Blathmac. Ní fheictear Ceallach nó Conall ámh sa ríliosta is luaite, Buile Choinn.
Sa tuaisceart, thug a gcol ceathrar a dhúshlán iad, ach chloígh Conall agus Ceallach é ag Cath Dhún Criomhthainn sa bhliain 650. Maraíodh Conall ag Diarmaid sa bhliain 654, agus fuair Ceallach bás sa bhliain 658, b'fhéidir i mBrú na Bóinne. B'fhéidir é gur ghabh Diarmaid Ceallach sa bhliain 654 agus gur éag sé i ngéibhinn.
Phós iníon Cheallaigh, Cacht (bás 681), rí Ailigh, Máel Dúin mac Máele Fithrich.
Northumberland
Is contae i Sasana é Northumberland atá suite in oirthuaisceart na tíre. Is é Morpeth príomhbhaile an chontae.
And Maggie Makes Three
Craoladh an tríú heipeasóid déag, "And Maggie Makes Three", den séú sraith The Simpsons ar an 22 Eanáir 1995. Scríobh Jennifer Crittenden an eipeasóid seo. D'fhéach 17.3 milliún duine ar an eipeasóid.
Longview, Texas
Is é Longview príomhbhaile Contae Gregg, Texas. Bhí 80,455 ina gcónaí i Longview sa bhliain 2010.
Sandie Jones
B'amhránaí Éireannach í Sandie Jones a rugadh i gCorcaigh sa bhliain 1954. Rinne sí ionadaíocht ar son na hÉireann i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse sa bhliain 1972 leis an amhrán Ceol an ghrá.
Bás
Cailleadh í tar éis galar fada ar 19 Meán Fómhair 2019, agus í faoi chúram ospíse sna Stáit Aontaithe.
Críostadélfiachas
thumb|200px|Christadelphian Hall, Bath, Somerset Is eaglais Críostadélfiachas (as Gréigis αδελφοι εν χριστω - Deartháireacha agus deirfiúracha i gCríost, i mBéarla Christadelphians, i mBreatnais Cristadelffiaid) a bunaíodh i 1848.
Weatherford, Texas
Is é Weatherford príomhbhaile Contae Parker, Texas. Bhí 25,250 ina gcónaí i Weatherford sa bhliain 2010.
Anderson, Texas
Príomhbhaile Contae Grimes, Texas is ea Anderson. Bhí 280 duine ina gcónaí in Anderson sa bhliain 2009.
Tulach an Iarainn
Is baile suite i gContae Phort Láirge í Tulach an Iarainn.
Maoracht Aomori
Maoracht de chuid na Seapáine is ea Aomori (青森県). Tá sí suite i dtuaisceart na tíre ar an oileán Honshu. Tá 1,373,164 duine ina gcónaí in Aomori (daonáireamh 2010).
Robert Cecil, An Chéad Bhíocunta Cecil de Chelwood
Dlíodóir agus polaiteoir Sasanach ab ea Robert Cecil, An Chéad Bhíocunta Cecil de Chelwood (14 Meán Fómhair 1864 – 24 Samhain 1958). Bronnadh Duais Nobel na Síochána air sa bhliain 1937, mar aitheantas ar an obair a rinne sé chun Conradh na Náisiún a chur ar bun.
Saol
clé|mion|232x232px|roimh 1922 Rinne Cecil staidéar ar an dlí in Ollscoil Áth na nDamh (áit a raibh sé ina bhall den Choláiste Ollscoile, Áth na nDamh). Glaodh chun Bharra Shasana agus na Breataine Bige air sa bhliain 1887 sa Teampall Laistigh. clé|mion|214x214px|le Sir William Orpen, anois sa National Portrait Gallery, Bhí sé ag abhcóide acht ó 1887 go 1906 (i réimsí na Seansaireachta agus an dlí pharlaiminteach den chuid is mó). Glaodh chun an Bharra Lasitigh air sa bhliain 1899. Sa bhliain 1910 a rinne binseoir de chuid an Teampaill Laistigh agus ball de Chomhairle Ginearálta an Bharra de. [[Íomhá:Robert Cecil, 1st Viscount Cecil of Chelwood & Warren G. Harding - Punch cartoon - Project Gutenberg eText 18114.png|clé|mion|212x212px|Sgicphicitiúir, 1920;
Robert Cecil. "I trust that after all we may secure at least your qualified support for our League of Nations?"
U.S.A. President-elect: "Why, what's the matter with ours?"]] Bhí Cecil ina Fheisire de chuid na dTóraithe é, ó 1906 go 1910 agus ó 1911 go 1923. Ardaíodh chuig Teach na dTiarnaí é sa bhliain 1923 mar Chéad Bhíocunta Cecil de Chelwood. Bhí Cecil ina Fho-Rúnaí Stáit Gnóthaí Eachtracha, ó 1915 go 1919, ina Thiarna Séala Stáit, 1923 go 1924 agus ina Sheansailéir ar Dhiúcacht Lancaster, ó 1924 go 1927.
Conradh na Náisiún
An méid a rinne Cecil chun Conradh na Náisiún a chruthú agus a chothú an rud ba thábhachtaí a cuireadh síos dó, ó thaobh a shaoil sa pholaitíocht de. Ní raibh sé ar aon fhocal uaireanta le Tóraithe eile mar gheall ar sin.
Chuir sé roinnt de na chéad tograí le chéile maidir lena leithéid d'eagraíocht, le linn an Chéad Chogadh Domhanda agus bhí páirt thábhachtach aige san idirbheartaíocht ina thaobh i gComhdháil Síochána Pháras. Bhí sé ina Uachtarán ar Aontas Chonradh na Náisiún ó 1923 go 1945.
Sa bhliain 1937 bronnadh Duais Nobel na Síochána air, mar aitheantas ar an obair a rinne sé chun an Conradh a chur ar bun agus choinneáil ar siúl. Fuair sé an Duais nuair a bhí cúrsaí ar fad ina phraiseach agus an cogadh timpeall an chúinne
Cháin sé polasaí géilleadh chun síthe (sa chaoi a ndearna Chamberlain é) agus Comhaontú München go háirithe. Mhair sé go bhfaca sé na Náisiúin Aontaithe ag teacht in ionad an Chonartha agus bhí sé ina Uachtarán saoil oinigh ar Chomhlachas na Náisiún Aontaithe sa Ríocht Aontaithe.
Bás
Bhain Cecil aois mhór amach. D'éag 24 Samhain 1958 (in aois 94 dó).
Merseyside
Is contae i Sasana é Merseyside atá suite in iarthar na tíre. Is é Learpholl príomhbhaile an chontae.
Maoracht Okinawa
mion|Mapa Okinawa Réigiún, Maoracht, agus oileán de chuid na Seapáine is ea Okinawa (Seapáinis: 沖縄県), nó i dteanga Okinawa, Uchinā (ウチナー). Tá Okinawa suite i ndeisceart na tíre. Tá 1,416,587 duine ina gcónaí in Okinawa (meastachán 2020). Is é Naha príomhchathair na maorachta.
Creideamh
clé|mion|Spás Utaki Is é Sinteóchas Ryukyu creideamh dúchais Okinawa. Reiligiúin anamach is ea é go bunúsach
Tá an Búdachas i bhfad níos laige in Okinawa i gcomparáid leis an mórthír. Tar éis an Dara Cogadh Domhanda tháinig an Chríostaíocht.
Bia Traidisiúnta
mion|Soba Okinawa
Bartolomé Colón
Ba deartháir óg le Cristobel Colón é Bartolomé Colón; (Iodáilis: Bartolomeo Colombo; t.1461 – 1515).
Bhí Bartolomeo ina chairteoir i Liospóin na Portaingéile sna 1470í, mar a raibh príomhionad léarscáilíochta an domhain ag an am. Lena dheartháir Cristobel thiomsaigh sé "Fiontar na nIndiacha", scéim chun greim na Portaingéile ar thrádáil na spíosraí leis an Chianoirthear a bhriseadh, trí sheoladh siar thar an Aigéan Atlantach go Oirthear na hÁise.
Sna blianta déanacha de na 1480í chuaigh Bartoloméo a chónaí sa Fhrainc, agus rinne sé iarracht spéis rí na Fraince sa scéim a mhúscailt, mar a rinne Cristobel sa Spáinn le Banríon na tíre sin. clé|mion|Dealbh, Bartolomé Colón, República Dominicana Chuala Bartoloméo sa bhliain 1493 go raibh rath ar thuras a dhearthára agus chuaigh sé chun na Spáinne agus Cristobel imithe cheana féin ar a dhara thuras. Le cúnamh airgid ón choróin sheoil sé go dtí an Easpáinneoil (nó Quisqueya sa teanga Taino) i 1494 chun bualadh le Cristobel.
D'fhan sé ar an oileán sin ar feadh sé bliana go leith (1494-1500) mar chaptaen ar cheann de na longa nó mar ghobharnóir leis an teideal Adelanto nuair a bhí a dheartháir as láthair.
Bhunaigh sé an chathair Santo Domingo de Gusman ar an oileán idir na blianta 1494 agus 1498, atá anois ina phríomhchathair ag an Phoblacht Dhoiminiceach. Rinneadh an-chuid gearán faoina réimeas mar ghobharnóir agus cuireadh é féin, Cristobel, agus deartháir eile Giacomo (nó Diego) i bpríosún agus sheoil Francisco de Bobadilla ar ais chun na Spáinne iad i mí na Nollag 1500. Fuair siad pardún ríoga agus sheoil Bartoloméo le Cristobel ar a thuras deireanach go Meiriceá. mion|Monumentos Paseo de la Reforma, [[Meicsiceo]] D'ainmnigh Cristobel Colón an t-oileán St Bartholomé ina onóir.
Duais Nobel na Fisice
mion|clé|[[Wilhelm Conrad Röntgen|Wilhelm Röntgen (1845–1923), an chéad duine a fuair an Duais Nobel na Fisice.]]
Loch Bá
deas|250px|thumb|Loch Bá Is loch suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Loch Bá.
Duais Nobel na Fisice
Is duais bhliantúil í an Duais Nobel na Fisice a thugann Acadamh Eolaíochtaí Ríoga na Sualainne dóibh siúd a rinne na cuidiú is fearr don chine daonna i réimse na fisice. Tá sé ar cheann de na cúig Dhuais Nobel a bhunaigh uacht Alfred Nobel i 1895 agus a bronnadh ó 1901; is iad na cinn eile ná an Duais Nobel na Ceimice, Duais Nobel na Litríochta, Duais Nobel na Síochána, agus Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis.
Ainmniú agus roghnú
mion|clé|Trí Laureate Nobel na Fisice. Chun tosaigh LR: [[Albert Abraham Michelson|Albert A. Michelson (buaiteoir duaise 1907), Albert Einstein (buaiteoir duaise 1921) agus Robert A. Millikan (buaiteoir duaise 1923).]] Is féidir trí laureate Nobel ar a mhéad agus dhá shaothar éagsúla a roghnú don Duais. I gcomparáid le Duaiseanna Nobel eile, tá an próiseas ainmniúcháin agus roghnúcháin don Duais na Fisice fada agus dian.
Duaiseanna
Tuilleann laureate Duais Nobel na Fisice bonn óir, dioplóma le ardlua, agus suim airgid.
Féach freisin
agus
Seguin, Texas
Is é Seguin príomhbhaile Contae Guadalupe, Texas. Bhí 25,175 ina gcónaí i Seguin sa bhliain 2010.
Mainistir Chnoc Muaidhe
Baile in Éirinn is ea Mainistir Chnoc Muaidhe (Abbeyknockmoy). Tá an baile suite in iardheisceart na tíre i gContae na Gaillimhe.
Trá na mBád
Is gráig suite i gContae Phort Láirge é Trá na mBád nó Boatstrand, in aice le Dún na mBreatan.
Tráth dom ag smaoineamh ar chríochaibh an tsaoil seo
De réir dealraimh, cumadh an aisling Tráth dom ag smaoineamh ar chríochaibh an tsaoil seo, timpeall lár na bliana 1775. Ní fios go cinnte cérbh é an t-údar. Meastar go mb'fhéidir gur scríobh file darbh ainm Seán Mac Cathail é mar gheall ar thagairt don ainm sin i líne 69.