cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Caibidil 8 (American Horror Story)
Craoladh an t-ochtú heipeasóid, "Caibidil 8" den séú sraith American Horror Story ar an 2 Samhain 2016. Scríobh Todd Kubrak an eipeasóid seo. D'fhéach 2.20 milliún duine ar an eipeasóid.
Gordon Strachan
Is iarimreoir peile é Gordon David Strachan (rugadh 9 Feabhra 1957, i nDún Éideann). D'imir sé le Dundee, Aberdeen, Manchester United, Leeds United agus Coventry City.
D'imir sé 50 uair freisin d'fhoireann náisiúnta na hAlban, ag imirt in dhá Chorn Sacair an Domhain.
Glasgow Celtic
Ba é Strachan an traenálaí nua i Celtic Football Club i 2005. Sa chéad séasúr, bhuaigh siad an SPL agus Corn na hAlban. Sa dara séasúr d'imir Celtic sa UEFA Champions League agus bhuaigh siad an SPL arís. Nuair a bhí Rangers chun tosaigh san SPL, bhuaigh Celtic a lán cluichí agus bhuaigh an SPL arís. Ni bhuaigh siad corn ar bith i 2008/2009 agus d'fhág Strachan an club i mí Bhealtaine 2009.
Gary Caldwell
Is imreoir sacair Albanach é Gary Caldwell. Imríonn sé faoi láthair le Ceiltigh Ghlaschú.
Ania Walwicz
File, scríbhneoir próis agus ealaíontóir ón Astráil is ea Ania Walwicz .
Rugadh í i Swidnica sa Pholainn in 1951 agus bhain an Astráil amach in 1963 nuair a bhí sí dhá bhliain déag d’aois. D’fhreastail sí ar Choláiste Ealaíon Victoria in Melbourne.
Is minic a bhaineann sí tairbhe as sruth comhfheasa chun croí an duine a ghrinniú, agus déanann sí saothair eile a shampláil. Déanann sí míshuaimhneas a chur in iúl trí fháil réidh le poncaíocht, agus tá suim aici i gceisteanna féiniúlachta. Luann sí an coimhthiú, an t-asáitiú, caillteanas teanga agus ísliú céime.
Deir Walwicz gur fhág an t-osréalachas, scéalta brionglóide agus an tsíocanailís a rian ar a saothar. Tá sin le haithint ar sreabhántacht a stíle agus ar na dearmaid, an athinsint agus atreorú tobann na smaointe. Tá spraoi agus áiféis ann, i dteannta na hainspiantachta.
Tá a saothar foilsithe i ndiolamaí, in irisí agus i leabhair, agus tá ceol curtha le cuid de. Múineann sí scríbhneoireacht chruthaitheach in Melbourne.
Sleachta
As “Little Red Riding Hood”
As “Elegant”
Caoch-chriogar
Is feithid é an caoch-chriogar. Ball d'fhine na Tettigoniidae atá ann.
John Timoney
Polaiteoir Éireannach ab ea John Joseph Timoney (Gaeilge: Seán Seosamh Ó Tiománaigh; 23 Bealtaine 1909 – 16 Bealtaine 1961). Bhí sé ina bhall de Chlann na Poblachta.
Joseph Cook
Ba pholaiteoir é Joseph Cook (7 Nollaig 1860 - 30 Iúil 1947). B'eisean an séú Príomh-Aire ar an Astráil.
Salvador Jorge Blanco
Ba dhlíodóir, scríbhneoir agus polaiteoir é José Salvador Omar Jorge Blanco (5 Iúil, 1926 – 26 Nollaig, 2010). Bhí sé ina bhall den Páirtí Réabhlóideach Dhoiminiceach (Partido Revolucionario Dominicano). Ba é uachtarán na Poblachta Doiminicí (1982 – 1986).
Éigrit
Is gnáthainm ar éan atá an-chosúil leis an gcorr éisc é éigrit. Tá cuid mhaith de na speicis ar a dtugtar éigrit sna géinis Egretta agus Ardea san fhine Ardeidae, agus tá roinnt speiceas corr éisc sna géinis seo freisin; dá bharr sin, is léir nach grúpa tacsanomaíochta iad na héigrití.
Caisteal Dhubhairt
clé|250px|mion|Caisteal Dhubhairt Is caisleán i Muile, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Caisteal Dhubhairt (is ionann "caisteal" i nGaeilge na hAlban agus "Caisleán" i nGaeilge na hÉireann. Duart Castle a thugtar air i mBéarla. Tógadh Caisteal Dhubhairt sa 13ú haois, agus tréigeadh sa bhliain 1751 é.
Cumann Gaelach
Tagraíonn Cumann Gaelach do chumann mac léinn go príomha a bhíonn sa chuid is mó d'ionaid oideachais tríú leibhéil is d'ollscoileanna in Éirinn. Go minic is ionann Cumann Gaelach agus Cumann Gaeilge i bhfírinne. Is féidir cumainn eile a bheith i gceist chomh maith, cinn a bhaineann le gnólachtaí mar shampla:
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Is comórtas Eorpach bliantúil é Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse (nó Comórtas Amhrán Eoraifíse uaireanta; Béarla: Eurovision Song Contest, Fraincis: Concours Eurovision de la Chanson) ina nglacann baill ghníomhacha Aontas Craolacháin na hEorpa (ACE) páirt.
Cuireann gach ballstát amhrán isteach chun a bheith curtha i láthair ar an teilifís beo agus ansin caitheann siad vótaí d'amhráin na dtíortha eile chun an t-amhrán is fearr sa chomórtas a bhaint amach. Glacann gach tír páirt trí cheann de na stáisiúin teilifíse atá ina mbaill den ACE. Tá sé mar thasc ag an stáisiún teilifíse sin amhrán agus amhránaí a roghnú chun páirt a ghlacadh sa chomórtas idirnáisiúnta.
Craoltar an Comórtas gach bliain ó bhliain a thionscnaimh (1956) agus is é an clár teilifíse is sinne agus fós ar siúl ar domhain. Breathnaíonn a lán daoine ar an teagmhas sin (is é an teagmhas is mó ar domhain seachas tionóil lúthchleas). Luaitear figiúirí don lucht féachana idir 100 milliún agus 600 milliún le blianta beaga anuas. Craoltar an Eoraifís lasmuigh den Eoraip freisin, i dtíortha mar an Airgintín, an Astráil, Ceanada, an tSín, an Éigipt, an India, an tSeapáin, an Iordáin, Meicsiceo, an Nua-Shéalainn, an Téalainn, na hOileáin Fhilipíneacha, an Chóiré Theas agus Uragua cé nach nglacann siad páirt sa chomórtas. Ón mbliain 2000, craoltar an comórtas ar an idirlíon.
Bunús
Sna 1950idí, bhí an Eoraip ag athfhorbairt i ndiaidh an Dara Chogaidh Dhomhanda agus chuir Aontas Craolacháin na hEorpa (ACE), atá bunaithe san Eilvéis coiste ad hoc ar bun chun bealaigh nua a lorg chun tíortha na hEorpa a thabhairt le chéile trí chláir shiamsaíochta. Ag cruinniú coiste a comóradh i Monacó i mí Eanáir 1955, choincheap Marcel Bezençon, ard-stiúrthóir teilifís na hEilvéise agus cathaoirleach coiste, idé an chomórtais amhránaíochta idirnáisiúnta, ina nglacfadh tíortha páirt i gclár teilifíse amháin a dtarchuirfeadh go comhuaineach do gach tír san aontas. Bhí an comórtas bunaithe ar Fhéile Cheoil Sanremo ón Iodáil. Chonacthas an comórtas mar thurgnamh teicneolaíocha i dteilifíseán beo mar, san am sin, tionscadal uaillmhianach a bhí ann roinnt tíortha a nascadh le chéile i ngréasán idirnáisiúnta mar sin. Ní raibh teilifís satailíte ann ag an am sin agus gréasán micreathoinne domhanda a bhí i gceist leis an nGréasán Eoraifíse mar a deirtear le. Cheadaigh Comhthionól Ginearálta ACE an coincheap, dá ngaireadh "Eurovision Grand Prix" ag an am sin, i gcruinniú a comóradh sa Róimh an 19 Deireadh Fómhair 1955 agus beartaíodh go mbeadh an chéad chomórtas ar siúl i rith an earraigh sa bhliain 1956 in Lugano, an Eilvéis. Baineadh George Campey, iriseoir Briotanach úsáid don chéad uair as an ainm "Eurovision" maidir le gréasán an ACE in London Evening Standard sa bhliain 1951.
Bhí an chéad chomórtas ar siúl an 24 Bealtaine 1956 i mbaile Lugano, an Eilvéis. Ghlac seacht dtír páirt sa chomórtas-chuir gach tír dhá amhrán isteach sa chomórtas agus mar sin, bhí 14 amhrán san iomlán. B'é seo an t-aon chomórtas inar cheadaíodh níos mó ná amhrán amháin ó gach tír a cur i láthair: ón mbliain 1957, ní raibh ach amhrán amháin ceadaithe ó gach tír. Bhuaigh an Eilvéis, an tír aíochta, an chéad chomórtas sin.
Tugadh "Eurovision Grand Prix" ar an gcomórtas ar dtús. Glacadh an t-ainm "Grand Prix" seo leis na tíortha Frainciseora agus tugadh "Le Grand-Prix Eurovision de la Chanson Européene" ar an gComórtas. Ní úsáidtear "Grand Prix" a thuilleadh agus cuireadh "Concours" (comórtas) in ionad "Grand Prix" sna tíortha sin. Baintear úsáid as an nGréasán Eoraifíse chun cláir nuachta agus spóirt a chraoladh go hidirnáisiúnta, i measc teagmhas eile lena n-eagraítear leis an ACE. In aigne an phobail, áfach, tá an t-ainm "Eurovision" i gcomhlachas go géar leis an gComórtas Amhránaíochta.
Formáid
Is é réamhdhréacht do Te Deum le Marc-Antoine Charpentier an ceol téama a seinntear roimh agus tar éis chraoltaí Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse.
Tarlaíonn babhta ceannais de sheó Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse de ghnáth i rith oíche Dé Sathairn, ag 19.00 UTC (20.00 BST, nó 21.00 CEST). Rognaítear Satharn amháin i mí na Bealtaine, ach tharla an comórtas ar Déardaoin cheana (1956) agus chomh luath mar mhí an Mhárta.
Ag vótáil
Is féidir le gach tír san Eoraip páirt a ghlacadh sa chomórtas. Canann siad i ngach teanga, ach go háirithe as Béarla, ach is féidir amhrán a chanadh as Gaeilge, Iodális, i Fraincis, srl.
Tíortha
|mionsamhail|300px|deas|Tíortha na hEoraifíse Tá Baill ghníomhacha ACE incháilithe chun páirt a ghlacadh sa chomórtas. Is iad na Baill ghníomhacha ná na stáit a bhfuil laistigh de Cheantar Craolacháin na hEorpa, nó na stáit a bhfuil ina mbaill de Chomhairle na hEorpa. Tá Ceantar Craolacháin na hEorpa sainmhínithe ag an Aontas Teileachumarsáide Idirnáisiúnta mar:
The "European Broadcasting Area" is bounded on the west by the western boundary of Region 1, on the east by the meridian 40° East of Greenwich and on the south by the parallel 30° North so as to include the western part of the USSR, the northern part of Saudi Arabia and that part of those countries bordering the Mediterranean within these limits. In addition, Iraq, Jordan and that part of the territory of Turkey lying outside the above limits are included in the European Broadcasting Area.
Cuimsíonn baill ghníomhacha eagraíochtaí craolacháin le tarchur a bhfuil ar fáil do 98% de na teaghlaigh ina dtír ar a laghad.
De Tír
mionsamhail|300px||Na buaiteoirí is coitianta
Éire
Is í Éire an tír is rathúla sa chomórtas go stairiúil. Tá sé buaite ag Éirinn seacht n-uaire. Seo a leanas na hamhránaithe agus na hamhráin a bhí i gceist:
Tíortha sa chomórtas
Is iad na tíortha seo a leanas na tíortha a bhfuil tar éis páirt a ghlacadh sa chomórtas:
Gnathostomata
Is grúpa veirteabrach le ghialla iad na Gnathostomata.
Is grúpa iad ar gnách leo bheith measta mar fhoraicme, agus ina measc bíonn na ranganna aithnidiúla d'iasc, d'éan, de mamach, de reiptíl agus d'amfaibiach, agus comhghrúpa eile, na hAgnatha. Tugann taighde úrnua le fios áfach, go bhfuil orainn athmheasúnú a dhéanamh ar na Gnathostomata.
Tá an fhianaise úrnua ó iarsmaí iontaiseacha ag tabhairt le tuiscint gurb iad na Thelodonti na gaolta is dlúithe atá ag na Gnathostomata.
Quo vadis?
thumb|„[[Domine, quo vadis?” Pictiúr le Annibale Carracci, 1602]]
Tagraíonn an nath cainte Laidineach seo Quo vadis? (cá bhfuil do thriall?) do scéal a insítear i scríbhinní Naoimh Póil faoi Naomh Peadar agus é ar a theitheadh as an Róimh roimh shaighdiúirí Nearó, Impire na Róimhe.
Craniata
Is craobh tacsanomaíoch sna Cordaigh (Chordata) iad na Craniata (uaireanta Craniota), ina bhfuil na hainmhithe seo a leanas; Veirteabraigh (Vertebrata) agus Myxini (an t-iasc-chailleach) mar orgánacha beo.
Ainmhithe le blaosc nó cloigeann is ea Craniata. Athsholáthraíonn Craniata, mar thacsón neamh-rangaithe, úsáid an fhocail "Vertebrata" (Vertebrata sensu lato) a bhí ann roimhe sin. Is í an difríocht is mó idir an seansainmhíniú agus an sainmhíniú nua (Vertebrata sensu stricto) ná nach n-áireofar Myxini agus - de ghnáth - na Cephalaspidomorphi mar chuid de na Vertebrata níos mó. Níl veirteabraigh ceart ag na tacsóin seo, saintréith atá riachtanach le bheith rangaithe sna veirteabraigh as seo amach, cé nach raibh seo i gceist roimhe sin (Hickman et al., 2007).
Billy Hughes
Ba pholaiteoir é Billy Hughes (25 Meán Fómhair 1862 - 28 Deireadh Fómhair 1952). Ba eisean an seachtú Príomh-Aire ar an Astráil.
Sacára
Is suíomh san Éigipt é Sacára.
Dunkerque
Is cathair chalafoirt agus común i dtuaisceart na Fraince í Dunkerque (Duinkerke sa Ollainnis, Dünkirchen sa Gearmáinis agus Dunkirk sa Bhéarla), atá suite gar do theorainn na Beilge agus ar chiumhais chósta an Mhuir Thuaidh.
Tagann ainm na cathrach ó na focail sean-Pleimeanise dune (dumhach) agus kercke (cill), a chiallaíonn “Cill na Duimhche” na Gaeilge.
Dorsán darach
Is feithid é an dorsán darach. Ball d'fhine na Tettigoniidae atá ann.
Salann
Sa bhunchiall, tugtar salann ar an gclóiríd sóidiam, an salann coiteann, a chuirtear leis an mbia lena leasú. Sa cheimic, is é is brí le salann ná comhdhúil cheimiceach a ghinfear má neodraíonn an t-aigéad agus an bun a chéile, ionas go rachaidh ainian an aigéid agus caitian an bhun le chéile. Is salann é an salann coiteann sa chiall cheimiceach freisin, nó tá ainian an aigéid hidreaclóraigh, an t-ian clóiríde Cl- agus caitian na hiodrocsaíde sóidiam, an t-ian sóidiam Na+ ann.
Tá blas goirt sa salann, agus is ceann den cheithre bunbhlas é a aithníonn teanga an duine. Is féidir bia a leasú le salann ionas go mairfidh sé inite ar feadh i bhfad, agus mar sin, tá an cine daonna ag leasú bia le salann ón am anallód. Tá salann le fáil go flúirseach sa dúlra, go háirithe sna farraigí, ach is féidir teacht ar fhosuithe salainn ar an talamh slán féin.
Tá an dá ian atá sa salann - sóidiam agus clóiríd - géar-riachtanach do na neacha beo go léir. Mar sin féin, níl sé inmholta an iomarca salainn a úsáid, nó cuireann an salann le do bhrú fola.
Bernez Tangí
Is file, amhránaí agus ealaíontóir Briotánach é Bernez Tangi, a rugadh ar an 11 Meitheamh 1949. Duine de bhunaitheoirí an ghrúpa Storlok sna seachtóidí a bhí ann. Ball den ghrúpa Pempbiz é, grúpa a bunaíodh i 2010 agus a bhfuil albaim agus clipeanna eisithe acu. Tá clú agus cáil air sa Bhriotáin agus tá filíocht leis aistrithe go teangacha éagsúla.
William J. Murphy (Páirtí an Lucht Oibre)
Polaiteoir Éireannach ab ea William J. Murphy (r. 17 Bealtaine 1928). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Caibidil 9 (American Horror Story)
Craoladh an naoú heipeasóid, "Caibidil 9" den séú sraith American Horror Story ar an 9 Samhain 2016. Scríobh Tim Minear an eipeasóid seo. D'fhéach 2.43 milliún duine ar an eipeasóid.
Pirimid
deas|250px|thumb|Pirimid an Ceafra deas|250px|thumb|[[Pirimid na Gealaí, Teotihuacán ]] Is struchtúr ailtireachta ar bhun triantánach, ceamach nó polagónach, le taobhanna triantánacha a dtagann a dtaobhanna le chéile ag pointe buaice, is ea pirimid.
San ailtireacht Éigipteach, is séadchomhartha tuamúil an phirimid ar bhun ceamach. Is iad na pirimidí is cáiliúla pirimidí an 4ú ríora ar ardchlár Giza gar do Chaireo na hÉigipte. Tá Pirimid Mhór Chéaps (c 2589-66 RC) 146 rn ar airde, ar bhun ceamach le taobhanna 230 m, tógtha le 2.5 milliún bloc aolchloich e, gach ceann 2.5 tonna meáchain.
San ailtireacht réamhCholómach i Meiriceá Theas, is cnoc saorga le barr cothrom í.
Criogar crainn sneachtúil
Is feithid é an criogar crainn sneachtúil.
Ficseanchritic
Fo-chatagóir í atá á sainmhíniú fós, mar tá claonadh aici chun na scéalta aoninsinte, na haistí agus na criticí atá aitheanta i bhficsean, teoiric liteartha agus critic liteartha a mheascadh in aon téacs amháin. Déantar an fhicseanchritic a chleachtadh fiú i gcúrsaí ealaíne.
Mark Wilson (imreoir)
Is imreoir sacair é Mark Wilson a rugadh i nGlaschú na hAlban ar 5 Meitheamh 1984. Imríonn sé faoi láthair le Ceiltigh Ghlaschú. D'imir sé le Dundee United roimhe sin.
William Dwyer
Polaiteoir Éireannach ab ea William Dwyer (1887 – 10 Bealtaine 1951). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Jamie Foxx
Aisteoir agus ceoltóir Meiriceánach is ea Jamie Foxx, a rugadh faoin ainm Eric Marlon Bishop in Terrell, Texas ar an 13 Nollaig, 1967. Ainmníodh Foxx don Gradam Grammy mar cheoltóir agus pianódóir, agus bhuaigh sé Gradam an Acadaimh sa chatagóir Aisteoir is Fearr sa bhliain 2004.
Tagairtí
deas|200px|mion|clé|Jamie Foxx.
Páirtí Liobrálach (Ríocht Aontaithe)
Bhí an Páirtí Liobrálach ar cheann de na páirtithe polaitiúla is mó sa Ríocht Aontaithe go dtí na 1910idí.
Stair
Bhí na Liobrálaithe sásta tacú le Rialtas Dúchais d'Éirinn sa 19ú haois. De ghnáth chabhraídís féin agus Páirtí Parlaiminteach na hÉireann lena chéile i Westminster.
Bactris
Is géineas de phailmeacha spíonacha é Bactris, atá dúchasach i Mheicsiceo Theas agus i Mheiriceá Láir agus i Muir Chairib. Is crainn bheaga iad an chuid is mó de na speicis thart ar 2 mhéadar ar airde, ach is crainn mhóra iad cuid acu agus is toir le gais faoi thalamh cinn eile. Tá comhdhuillí simplí nó cleiteacha acu agus  torthaí buí, dearga nó corcra-dubh. Tá an ghéineas gaolmhar go dlúth le roinnt pailmeacha spíonacha - Acrocomia, Aiphanes, Astrocaryum agus Desmoncus. Tá torthaí roinnt speiceas inite, go háirithe B. gasipaes, agus úsáidtear cinn eile ó thaobh sláinte de nó le haghaidh tógála. Creidtear gur tháinig sinsear an ghéineas isteach i Meiriceá Theas le linn na tréimhse cailcí déanaí. Fuair William Baker agus Thomas Couvreur amach go raibh Bactris ar cheann de shé ghéineas pailme a thaispeáin na rátaí speiceasaithe is airde.
Cur síos
Is iondúil go gclúdaítear na gais agus na duilleoga de speicis Bactris le spíní. Go ginearálta bíonn spíní ar idirnóidacha na ngas; i B. glaucescens agus B. setulosa cíonn spíní i láthair ar na nóid freisin. Ní bhíonn spíní ar ghais roinnt de na speicis.Tá duilleoga spíonacha ag gach speiceas; is minic a bhíonn na spíní cnuasaithe ar an pheitín nó ar an droimín. I roinnt speiceas eile ní fhaightear fhaightear spíní ach amháin ar bharra na nduillíní. :
James Scullin
Ba pholaiteoir é James Scullin (18 Meán Fómhair 1876 - 28 Eanáir 1953). B'eisean an naoú Príomh-Aire ar an Astráil.
Roy Orbison
clé|mion|167x167px|1965B'amhránaí agus cumadóir ceoil é Roy Kelton Orbison (23 Aibreán, 1936 – 6 Nollaig, 1988).
Súmó
Is cineál iomrascáil Seapánach, ina bhfuil bhuann iomrascálaí babhta trí ag brú chéile comhraic amuigh ciorcal marcáilte é súmó.
Stanley Bruce
Ba pholaiteoir é Stanley Bruce (15 Aibreán 1883 - 25 Lúnasa 1967). Ba eisean an t-ochtú Príomh-Aire ar an Astráil.
Roy Orbison
Ba cheannródaí luath é maidir le rac-cheol, le gairmréim fhada agus rathúil sa cheol a mhair níos mó ná daichead bliain.
I measc na rianta ba cháiliúla a bhí aige ná "Ooby Dooby," "Only the Lonely," "In Dreams," "Oh, Pretty Woman," "Crying," "Running Scared," agus "You Got It".
Bhí guth an teanóir aige, agus ní fhacthas é go minic gan a spéaclaí gréine.
Bhain sé áit amach sa "Rock and Roll Hall of Fame" sa bhliain 1987.
Aldeburgh
deas|250px|thumb|Aldeburgh Is baile suite i Suffolk é Aldeburgh. Bhí 2,793 duine ina gcónaí in Aldeburgh i 2001.
Michael Sheehan
Polaiteoir Éireannach ab ea Michael Sheehan. Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Vicipéid na Gearmáinise
Leagan Gearmáinise den chiclipéid phoiblí ilteangach Vicipéid is ea Vicipéid na Gearmáinise. Is í an dara Vicipéid dár tháinig ar an bhfód, i mí Márta 2001. Is í an ceathrú ceann is mó, i ndiaidh na na leaganacha Béarla, Ollainnise agus Sualainnise den Vicipéid. Ag deireadh na bliana 2014, bhí breis is 1,792,000 alt inti. Tá cur chuige sách coimeádach acu: Is minic a bhaintear ailt bheaga nua den tionscadal agus ní úsáidtear bots ar Vicipéid na Gearmáinise chun ailt nua a chur ar bun go huaithibríoch ach an oiread. Ar an 26 Iúil 2019, bhí 2,325,445 alt ann.
Droichead Southwark
Is droichead trasna Abhainn na Tamaise i Londain Shasana é Droichead Southwark. Sa bhliain 1921 a tógadh é.
Alan Thompson
Is iarimreoir sacair é Alan Thompson (22 Nollaig 1973 a rugadh é). Roimhe sin, d'imir sé le Ceiltigh Ghlaschú in Albain ó 2000 go 2007, le hAston Villa (1998–2000) agus Leeds United ón séasúr 2007-2008.
Jóhanna Sigurðardóttir
Polaiteoir Íoslannach is ea Jóhanna Sigurðardóttir. Rugadh í i Réicivíc i mí Dheireadh Fómhair 1942. Tháinig sí i gcomharbas ar an bpríomh-aire Geir Haarde sa bhliain 2009, nuair a thit a rialtas mar gheall ar an dochar a rinne géarchéim airgeadais agus eacnamaíochta don tír. Is í Jóhanna an chéad cheannaire rialtais aerach (go hoscailte) sa Nua-aois.
Dioscliosta Emeli Sandé
Is éard atá i ndioscliosta an ceoltóir Sasanach Emeli Sandé ná dhá albaim stiúideo, ocht singil mar ealaíontóir ceoil aonréadach.
Deitéarmanant
Sa mhatamaitic, is éard atá i ndeitéarmanant ná uimhir a fhaightear ó eilimintí maitríse cearnaí. Mar shampla i maitrís 2 × 2 sainmhínítear an deitéarmanant mar ad-bc. Má comharthaíonn A an mhaitrís, comharthaíonn det A nó |A| deitéarmanant A. I gcás maitrís 3 × 3 is é a dheitéarmanant ná: a(ei - hf) - b(di - gf) + c(dh - eg). Is féidir deitéarmanant mhaitrís n × n a scríobh i dtéarmaí mhaitrís (n-1) × (n-1). Díorthaíodh sainmhínithe eile freisin ar dheitéarmanant n × n.
Joseph Lyons
Ba pholaiteoir é Joseph Lyons (15 Meán Fómhair 1879 - 7 Aibreán 1939). B'eisean an deichiú Príomh-Aire ar an Astráil.
Aslonnú Dunkirk
Ba é Aslonnú Dunkirk, códainm Operation Dynamo, aslonnú saighdiúirí na gComhghuaillithe as Dunkirk, i dtuaisceart na Fraince, idir 26 Bealtaine agus 4 Meitheamh 1940, i rith an Dara Cogadh Domhanda.
Capall coille
thumb |Tetrao urogallus urogallus thumb|Tetrao urogallus
Éan is ea an capall coille (Gaeilge na hAlban: capall-coille nó capar-coille), agus d'ord na Tetraonidae iad.
Tá an capall coille (Tetrao urogallus) ar an méid céanna go díreach leis an chearc thurcaí. Tá sé ar fáil i bhforaoisí giúise. Laghdaíodh a uimhreacha thar na blianta, ach tá plean caomhnaithe ar siúl i nGaeltacht na hAlban (Gaeilge na hAlban:A’Ghaidhealtachd), agus tá borradh ag teacht ar a chuid uimhreacha. Sa lá atá inniu, tá thart ar 2,000 in Albain.
Fuigeanna (páirtí polaitíochta)
thumb|A Block for the Wigs—or, the new State Whirligig
Ba fhaicsean polaitiúil iad na Fuigeanna agus ina dhiaidh sin ba pháirtí polaitíochta i bParlaimintí Shasana, na hAlban, na Breataine Móire, na hÉireann agus na Ríochta Aontaithe iad. Idir na 1680idí agus na 1850idí, chuaigh na Fuigeanna san iomaíocht le haghaidh cumhachta lena n-iomaitheoirí, na Tóraithe. Chomhcheangail na Fuigeanna leis an Pháirtí Liobrálach nua sna 1850idí, cé gur fhág roinnt Fuigeanna uaisle an Páirtí Liobrálach i 1885 chun an Pháirtí Aontachtach Liobrálach a bhunú, a chónascadh le hiomaitheoirí na Liobrálaithe, an Páirtí Coimeádach nua-aimseartha sa bhliain 1912.
Comhairle Trento
Is éard a bhí i gceist le Comhairle Trento (Concilium Tridentinum) ná Comhairle Éacúiméineach na hEaglaise Chaitliceach Rómhánach sa 16ú céad.
Rinneadh an Chomhairle a ghairm in Trento, ón 3 Nollaig 1545 go dtí an 4 Nollaig, 1563, le fiche cúig sheisiún roinnte i dtrí chuid. An aidhm a bhí leis na cruinnithe ná leasú a dhéanamh ar an Eaglais Chaitliceach. Glactar leis gurbh í ceann de na Comhairlí ba thábhachtaí a bhí ag an Eaglais. mion|[[An Breithiúnas Deireanach (Michelangelo)|An Breithiúnas Deireanach le Michelangelo, 1536 - 1541 ]] Mór-chomhairle leasaithe ba ea Comhairle Trento, a chur tús leis an Fhrith-Reifirméaisin, agus sainmhíníodh cuid den teagasc na hEaglaise.
D'eisigh an Chomhairle cáineadh chomh maith ar eiriceacht de chuid na bProtastúnach.
I ndiaidh Comhairle na hEaglaise i Trent, chuir An Róimh an-mhuinín sna hÍosánaigh agus sna Caipisínigh leis an fhrith-refirméisean a chur i bhfeidhm.
Ascophyllum nodosum
Speiceas de Phaeophyceae nó d'algaí donna, san bhfine Fucaceae is ea Ascophyllum nodosum, agus an t-aon speiceas sa ghéineas Ascophyllum. Is feamainn de chuid an Aigéin Atlantaigh Thuaidh í, ar a dtugtar an fheamainn bhuí nó feamainn bhuí Thuaidh-Atlantach uirthi. Tá sí ar fáil go coitianta ar chósta thuaidh thiar na hEorpa (ó Svalbard go dtí an Phortaingéil) lena n-áirítear an Ghraonlainn thoir agus ar an chósta thoir-thuaidh de Mheiriceá Thuaidh. '''
Cur síos
Bíonn froinn fhada righne agus ba gheall le leathar ag A. nodosum, a fhásann go mírialta déscartha ar uillinn, le bolgáin aeir mhóra ubhchruthacha, leagtha amach i sraitheanna ag eatraimh rialta ar feadh na bhfrún ach neamhghasach. Is féidir leis na froinn fás go dtí 2 m ar fhad agus daingníonn ríosóidigh an fheamainn leis na carraigeacha. Tá dath glasbhuí, glasdhonn ar na froinn, agus beagán comhbhrúite, ach gan meánfhéith.
Atáirgeadh
Tá saolréim an phlanda dioplóidigh agus gaiméití. Tá gach planda aonair fireannach nó baineannach. Táirgtear na gaiméití san earrach] i gcoimpreáin leabaithe i ngabhdáin buí ar chraobhacha gearra.
Beccles
Is baile suite i Suffolk é Beccles. Bhí 10,123 duine ina gcónaí i mBeccles i 2011. clé|250px|thumb|Beccles
Páirtí an Lucht Oibre (an Ríocht Aontaithe)
Tá Páirtí an Lucht Oibre ar cheann de na páirtithe polaitiúla is sine agus is mó sa Ríocht Aontaithe. Glacann an páirtí seasamh eite chlé ar cheisteanna eacnamaíochta, agus seasamh liobrálach ar cheisteanna sóisialta.
Ó vótáladh rialtas Lucht Oibre Gordon Brown amach i 2010, tá an páirtí mar fheasúra oifigiúil na Ríochta Aontaithe. In olltoghchán is déanaí na Ríochta Aontaithe, i Mí Nollag 2019, bhuaigh an páirtí 203 shuíochán de na 650 ceann a bhí le fáil i dTeach na dTeachtaí, agus 32.1% de na guthanna. Ó Mhí Aibreáin 2020, is é Keir Starmer atá ina cheannaire ar an bpáirtí. Tá an páirtí i mbun rialtais sa Bhreatain Bheag, agus is é Mark Drakeford, ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre sa Bhreatain Bheag, atá ina Chéad-Aire ar an tír.
2015-2017
mion|[[Jeremy Corbyn, ceannaire Pháirtí an Lucht Oibre idir 2015 agus 2020]] Sa bhliain 2015, toghadh Jeremy Corbyn mar cheannaire ar an bPáirtí, tar éis gur chaill an páirtí olltoghchán na Ríochta Aontaithe 2015, agus gur éirigh a réamhcheannaire, Ed Miliband, as. Ag an am sin, measadh gur iarrthóir an-chleitiúil go coibhneasta chun cheannais an Pháirtí a bhí i gCorbyn – bhí in áireamh a choid beartas ná go gcruthódh Banc Shasana airgead le haghaidh infheistiú i dtithíocht agus in iompar poiblí ; go n-athnáisiúnófaí na córais fuinnimh agus iarnróid ; agus go ngearrfadh an rialtas cuid den £93 billiún a thugann an rialtas, dar le Kevin Farnsworth, léachtóir ar Ollscoil Eabhrac, i maoluithe cánacha do chomhlachtaí éagsúla. Bhuaigh sé an comórtas ceannaire mar gheall ar thacaíocht an-mhór ó bhaill an pháirtí cé nach bhfuair sé a lán tacaíochta óna chuid Fheisirí Westminster. Maireann scoilte poiblí idir eite chlé agus eite dheis an pháirtí go fóill, cé go bhfuil siad seo maolaithe go fiúntach tar éis toradh Olltoghcháin na Ríocht Aontaithe 2017 don pháirtí, a thug dóibh méadú measartha i líon na suíomhanna Westminster agus méadú mór i líon na vótaí, in ainneoin tairngreachtaí forleathan go gcaillfí an páirtí a lán tacaíochta. alt=Torthaí olltoghcháin na Ríocht Aontaithe 2017 - gach heicseagán in ionad suímh pharlaiminte amháin. Tá Páirtí an Lucht Oibre i ndearg, agus 262 den 650 suíomh acu, go háirithe sa Bhreatain Bheag, i dTuaisceart Shasana agus i Londain.|mion|Torthaí olltoghcháin na Ríocht Aontaithe 2017 - gach heicseagán in ionad suímh pharlaiminte amháin. Tá Páirtí an Lucht Oibre i ndearg.
2017-2019
mion|Meirge de chuid an pháirtí ag agóid ar son 'People's Vote' (Vóta an Phobail), nó vóta ar fhanacht san [[An tAontas Eorpach|Aontas Eorpach tar éis don rialtas margadh Breatimeachta a chinneadh. I rith an phróisis Bhreatimeachta, bhí díospóireacht laistigh den pháirtí faoin seasamh ar cheart dóibh a ghlacadh ar an mBreatimeacht.]] Amach as Olltoghchán 2017, lean an páirtí polasaithe eacnamaíochta níos mó chun na heite clé ná cinn an rialtais (atá faoi stiúir an Pháirtí Choimeádaigh) a chur chun cinn. Ag Ard-Fheis an pháirtí sa bhliain 2018, bheartaigh an scáth-seansailéir, John McDonnell, go mbeadh ar chomhlachtaí móra 10% a gcuid scaireanna a thabhairt dá lucht fostuithe; go gcuirfí pá íosta na Ríochta Aontaithe suas go £10 in aghaidh na huaire; go mbeadh margáil chomhchoiteann idir ceardchumainn agus fostaitheoirí i ngach earnáil eacnamaíochta; agus go n-atabhairfí an córas uisce (chomh maith leis na córais iarnróid, fuinnimh agus poist) faoi sheilbh poiblí, chomh maith le cuid mhór polasaithe eile.
I bhfeachtas Olltoghchán 2019, b'é príomhmhana an pháirtí ná "It's Time for Real Change", agus iad ag maíomh gurb é Páirtí an Lucht Oibre an páirtí is fearr chun seirbhísí poiblí a fheabhsú agus chun geilleagar a chruthú a d'oibreodh ar son gach duine.
I ndeireadh an scéil, theip ar an pháirtí tromlach a shéanadh don Pháirtí Caomhach i dTeach na dTeachtaí. Níor éirigh leo ach 203 shuíochán a bhuachan as na 650 ceann a bhí le fáil, agus 32.1% den vóta bainte amach acu. De réir méid na suíochán, b'é an toradh ba mheasa é a d'fhulaing an páirtí ó na 1930idí.
Aighneas faoin bhfrith-ghiúdachas
Ón bhliain 2016, tá aighneas sa pháirtí faoi imnithe go bhfuiltear ag cur suas le frith-Ghiúdachas laistigh den pháirtí. I mí Aibreáin 2016, i ndiaidh airde sna meáin ar dhá ráiteas conspóideach ó bhaill iomráiteacha den pháirtí – Naz Shah, feisire i dTeach na dTeachtaí, agus Ken Livingstone, iar-mhéara ar Londain, faoi seach – coimisiúnaíodh tuairisc ar fhrith-Ghiúdachas laistigh den pháirtí ó dhlíodóir agus ball den pháirtí Sami Chakrabarti. Níor chuir an tuairisc seo deireadh leis an aighneas, áfach; tá daoine éagsúla laistigh agus lasmuigh den pháirtí araon ag déanamh líomhan nach bhfuil ceannasaíocht an pháirtí ag déanamh a dhóthain le dul i ngleic leis an bhfrith-Ghiúdachas laistigh den pháirtí. Tháinig na líomhaine seo chun cinn go háirithe i mí Mhárta 2018, nuair a fuair sean-trácht a rinne Jeremy Corbyn faoi mhórphictiúr aird sna meáin, agus i mí Feabhra 2019, nuair a d'imigh an feisire parlaiminte Luciana Berger, gur Giúdach í, den pháirtí, agus í ag lua drochíde frith-Ghiúdaí agus an chreidiúint a bhí aici go raibh an páirtí anois "ina páirtí go forleitheadach frith-Ghiúdach", mar na cúiseanna gur imigh sí.
I rialtas na Breataine Bige
Tá Páirtí an Lucht Oibre ar an bpáirtí is mó i Rialtas na Breataine Bige, feidhmeannacht díláraithe laistigh den Ríocht Aontaithe. Is é Mark Drakeford ceannaire an pháirtí sa Bhreatain Bheag, agus mar sin Céad-Aire na Breataine Bige. Ón toghchán is déanaí i 2021, is é Páirtí an Lucht Oibre an t-aon pháirtí i rialtas na Breataine Bige, iad ag rialú mar rialtas mionlaigh. I measc na ndlithe nua atá curtha isteach ag an rialtas ó 2016, tá cosc ar phollaidh dlúthphearsanta do dhaoine faoi bhun 18 mbliana ; cosc ar chaitheamh tobac taobh amuigh de scoileanna agus ospidéil ; leathnú cearta vótála, vótaí do dhaoine 16 bliana sna toghcháin áitiúla ina measc sin ; agus rialacha chun tacú le saoirse agus inscne-neodracht na gculath scoile.
Pobalbhreitheanna
mion|Pobalbhreitheanna don chéad olltoghchán eile. I ndearg atá Páirtí an Lucht Oibre. Ó tharla Olltoghchán na Ríochta Aontaithe 2019, is idir 28% agus 56% d'fhreagarthóirí i bpobalbhreitheanna sa Bhreatain Mhór a deir gur ar son Pháirtí an Lucht Oibre a vótálfaidís dá mbeadh olltoghchán an lá amárach.
The Simpsons (séasúr 1)
Craoladh an chéad séasúr The Simpsons idir 17 Nollaig 1989 agus 13 Bealtaine 1990 ag tosú le "Simpsons Roasting on an Open Fire".
Forbairt
Sa chéad eipeasóid, déanann Seymour Skinner, Milhouse Van Houten, Sherri and Terri, Moe Szyslak, Mr. Burns, Barney Gumble, Patty and Selma, Ned Flanders, Todd Flanders, Santa's Little Helper, Snowball II, Dewey Largo, agus Lewis a gcéad cuma.
Déanann carachtair nua a gcéad cumaí i rith an séasúr seo le Martin Prince, Richard, Edna Krabappel, Dr. J Loren Pryor, Waylon Smithers, Otto Mann, Chief Wiggum, Jasper Beardley, Sam & Larry, Mr. & Mrs. Winfield, Sherri and Terri, Dr. Marvin Monroe, Eddie and Lou, Nelson Muntz, Herman, Bleeding Gums Murphy, Jacqueline Bouvier, Sideshow Bob, Reverend Lovejoy, Krusty the Clown, Jimbo Jones, Kearney Zzyzwicz, Dolphin "Dolph" Starbeam, Ms. Albright, Apu Nahasapeemapetilon, Lenny and Carl, Kent Brockman agus Agnes Skinner ag déanamh a gcéad cuma.
An Hiondúis
Hiondúis (Devanagari: हिन्दी, हिंदी, ISO: Hiondúis), nó níos cruinne, is teanga Ind-Arianach í an Nua-Chaighdeán Hindi a labhraítear go príomha ar fud thuaisceart agus lár na hIndia. Bunaithe go príomha ar “chanúint Khariboli” na Deilí agus na ceantair chomharsanachta i dtuaisceart na hIndia, cuireadh síos ar an Hiondúis mar an éagsúlacht “Caighdeánach” agus “Sanscrait-ised” den teanga Hindustani.
Labhraítear an Hiondúis go forleathan ar fud fho-ilchríoch na hIndia agus tá sí ar cheann de dhá theanga oifigiúla atá aitheanta ag rialtas na hIndia, mar aon leis an mBéarla. Is teanga oifigiúil í i 9 Stát agus i 3 Críoch an Aontais, agus teanga oifigiúil bhreise i 3 Stát eile.
Tá an Hiondúis ar cheann de 22 theanga sceidealaithe Phoblacht na hIndia freisin. De réir dhaonáireamh Indiach 2011: thuairiscigh 322 milliún duine san India, go príomha ó laistigh den “chreasa Hiondúis” go raibh an Hiondúis mar theanga dhúchais acu;  in 2016 mhaígh 270 milliún eile go raibh siad in ann Hiondúis a labhairt mar theanga tánaisteach.
Tá Hiondúis den chuid is mó comh-intuigthe le Urdúis, is iad na príomhdhifríochtaí sna foirmeacha scríofa, go n-úsáideann Hiondúis go príomha Devanagari agus úsáideann Urdúis script Araibis.
Cé go bhfuil mórán i gcoiteann ag Urdúis agus Hiondúis, braitheann an Hiondúis ar an tSanscrait chun a stór focal a neartú seachas ar spleáchas ginearálta Urdúis ar an Araibis agus ar an bPeirsis.
Labhraítear cineál Hiondúise i bhFidsí chomh maith, ós rud é gur shocraigh a lán muintir isteach ón India síos i bhFidsí sa naoú haois déag. Is deacair a rá, áfach, an ionann mar theangacha iad Hiondúis Fhidsí agus an Hiondúis sa chiall chúng. Meascán canúintí í Hiondúis Fhidsí a fuair a lán focal ar iasacht ón bhFidsis agus ón mBéarla, agus í féin níos cosúla leis an teanga Bhojpuri a labhraítear i stát Bihar agus leis an teanga Awadhi atá le cloisteáil i réigiún Awadh (Oudh) i stát Uttar Pradesh. Taispeánann cinniúint an dá theanga seo san India féin cé chomh deacair agus atá sé coincheap na "teanga" agus na "canúna" a shainiú go sásúil: bhí an teanga Awadhi an-tábhachtach mar chaighdeán scríofa sular tháinig an chanúint Khari Boli chun cinn, agus inniu, caitear leis an Awadhi mar nach mbeadh ann ach canúint; maidir leis an teanga Bhojpuri, tá stádas oifigiúil aici i stát Bihar in éineacht leis an Hiondúis agus dhá theanga ghaolmhara eile (an teanga Magadhi agus an teanga Maithili), ach níl traidisiún liteartha na teanga Bhojpuri leath chomh sean ná chomh tábhachtach agus an litríocht a scríobhadh as Awadhi roimh chaighdeánú na Hiondúise.
Kenny Miller
Is imreoir sacair é Kenny Miller (rugadh ar an 23 Nollaig 1979 é i nDún Éideann, Albain). Imríonn sé faoi láthair le Rangers F.C. D'imir sé le Wolverhampton Wanderers, Celtic F.C. agus Derby County roimhe sin. Is buaiteoir é.
Brandon, Suffolk
Is baile suite i Suffolk é Brandon. Bhí 9,145 duine ina gcónaí i mBrandon i 2011.
An Cumann Gaelach (Ollscoil na Banríona)
An Cumann Gaelach Ollscoil na Banríona (nó Ollscoil na Ríona) (Queen's University / QUB), Béal Feirste
Bunaíodh Cumann Gaelach na hollscoile seo go luath sa bhliain 1906, agus ar an 30ú Eanáir 1906 a bhí an chéad cruinniú.
Stair
Ba é seo an chéad chumann ar an ollscoil a raibh baint aige leis an Ghaeilge, cé go raibh ranganna Gaeilge ar siúl roimhe seo ag lucht a bhunaithe. Bhí an Cumann Gaelach ar an chéad chumann teanga ar an ollscoil fosta, nó ní raibh ar an ollscoil ag an am ach roinnt cumann aclaíochta, an Literary and Scientific Society agus an Christian Union. Mar sin de, tá an Cumann Gaelach i measc na cumainn is sine ar an ollscoil seo.
Sir William Porter MacArthur (1884-1964)
Ba é William MacArthur (1884-1964) an chead uachtarán, mac léinn le leigheas a bhí ann nuair a bunaíodh an Cumann, agus d'fhoghlaim sé a chuid Gaeilge i gCloch Cheannfhaolaidh in iarthar Thír Chonaill. Ina dhiaidh sin, áfach, chuaigh sé le bheith ina shaighdiúir in arm Shasana, agus bhain an teideal 'Lt-Gen. William MacArthur, KCB, DSO, OBE, FRCP, FRCPI' amach dó féin. Is doiligh a shamhlú go mbeidh a leithéid d’Uachtarán againn arís!
1920í 7 1930í
Ó am a bhunaithe go dtí 1920, ní raibh tionchar ar bith ag cúrsaí polaitíochta ar an Chumann. Chuaigh tríoblóidí na 1920idí go mór i bhfeidhm ar ghluaiseacht na Gaeilge ar fud an Tuaiscirt, áfach, agus is ansin a tháinig cuma sheicteach ag an dearcadh a bhí ag daoine i leith na Gaeilge. Ar an drochuair, ní raibh pobal Protastúnach na hollscoile chomh gníomhach sa Chumann ó shin i leith. Idir 1925 agus 1929 bhí an Cumann beagnach marbh ar fad, go dtí gur tháinig athbheochán ar ghluaiseacht na Gaeilge san ollscoil thart fán bhliain 1930.
Sa bhliain 1936 bunaíodh an Comhchaidreamh, eagras a raibh sé mar chuspóir aige nascanna a chothú idir cumainn Ghaelacha na n-ollscoileanna uilig. Bhí dlúthbhaint ag Cumann na hOllscoile seo leis na cumainn Ghaelacha eile in Éirinn go dtí na 1970idí - bhíodh díospóireachtaí agus drámaí ar siúl ó am go ham a raibh baint ag mic léinn na n-ollscoileanna eile leo - ach ar an drochuair tá na nascanna seo imithe i léig, cé go bhfuil sé ar intinn againn iad a chothú arís.
1950í, 1960í 7 1970í
Chuaigh an Cumann ó neart go neart idir 1950 agus 1970, toisc go raibh méadú mór ar líon na mac léinn i rith na tréimhse seo agus go raibh athbheochan cultúrtha na Gaeilge an-láidir i mBéal Feirste. Bunaíodh iris an Chumainn, An Scáthán, sa bhliain 1950, agus eisíodh é trí nó ceithre huaire in aghaidh na bliana. I rith na 1960idí agus na 1970idí, chuaigh baill an Chumainn go Gaeltacht Bhéal an Átha Móir i dTír Chonaill go rialta, agus rinne siad a lán oibre ar son an phobail ansin, mar shampla, chuidigh siad le muintir na háite ionad pobail a thógáil. Bhí breis is 300 ball ag an Chumann i rith na 1970idí, rud nach raibh le feiceáil roimhe nó ó shin, ach tá súil againn go mbeidh a leithéid d'athbheochan le feiceáil arís gan mhoill!
Na laethanta seo
Sa lá atá inniu ann, is í an Ghaeltacht a dtugann an Cumann cuairt uirthi go rialta ná Rann na Feirste, toisc go mbíonn na mic léinn le Gaeilge ag freastal ar chúrsaí samhraidh ansin mar chuid den chéim. Téimid go dtí an Spidéal i gCo. na Gaillimhe uair sa bhliain fosta, ionas go mbeidh taithí ag na baill ar chanúintí eile na Gaeilge, seachas bheith eolach ar chanúint an Tuaiscirt amháin. Is léir go bhfuil ré úr na Gaeilge le feiceáil ar an ollscoil seo, mar gheall ar ghluaiseacht na Gaelscolaíochta sa chathair seo agus ar fud na hÉireann. Tá léar mór daoine anois ar an ollscoil a bhfuil Gaeilge acu, idir fhoghlaimeoirí agus chainteoirí líofa, agus is ar na daoine seo a bhíonn an Cumann ag freastal.
Baile an Phrióra
Is baile fearainn suite i gContae Thiobraid Árann é Baile an Phrióra.
Earle Page
Ba pholaiteoir Astrálach é Earle Page (9 Lúnasa 1880 - 20 Nollaig 1961). B'eisean an t-aonú Príomh-Aire déag ar an Astráil.
Michael F. Kitt
Polaiteoir Éireannach ab ea Michael F. Kitt (13 Meán Fómhair 1914 – 24 Nollaig 1974). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Piasún
Is éan é an piasún. Tugtar piasún ar éin i roinnt géineas i bhfine na bPasianidae san ord úd Galliformes. Tá siad dúchasach don Eoráise ach táid tagtha isteach in go leor áiteanna ar fud an domhain.
Mitch Hedberg
B'fhuirseoir Meiriceánach é Mitchell Lee "Mitch" Hedberg, a rugadh sa bhliain 1968 agus a fuair bás in 2005.
Carlos Alazraqui
Is aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach é Carlos Jaime Alazraqui, a rugadh ar 20 Iúil sa bhliain 1962 in Yonkers, Nua-Eabhrac.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá ainmniúchán amháin faighte aige.
Bungay
Is baile margaidh suite i Suffolk é Bungay, in abhantrach an Waveney. Bhí 5,127 duine ina gcónaí i mBungay sa bhliain 2011.
Arthur Fadden
Ba pholaiteoir é Arthur Fadden (13 Aibreán 1894 - 21 Aibreán 1973). B'eisean an tríú Príomh-Aire déag ar an Astráil.
13ú haois
200px|deas|mion|Impireacht Mhongóil i 1227 ar bhás [[Geingeas Cán]]
Ba é an 13ú haois an chéid a mhair ón 1 Eanáir, 1201 go 31 Nollaig, 1300 de réir fhéilire Iúil. Úsáidtear an téarma go minic chun tagairt a dhéanamh do na 1200idí, an chéid idir 1200 agus 1299.
Bhunaigh Geingeas Cán impireacht Mhongóil. Tharla Léigear Bagdad sa bhliain 1258,
Greg Cipes
Is aisteoir Meiriceánach é Gregory Michael "Greg" Cipes, a rugadh sa bhliain 1980.
Diarmuid O'Carroll
Is imreoir sacair Éireannach é Diarmuid O'Carroll a rugadh i gCill Áirne, Contae Chiarraí ar 16 Márta 1987. Imríonn sé faoi láthair le Cliftonville i dTuaisceart Éireann. D'imir sé roimhe sin le Ceiltigh Ghlaschú.
Caibidil 10 (American Horror Story)
Craoladh an deichiú heipeasóid, "Caibidil 10" den séú sraith American Horror Story ar an 16 Samhain 2016. Scríobh Ryan Murphy agus Brad Falchuk an eipeasóid seo. D'fhéach 2.45 milliún duine ar an eipeasóid.
An Post
deas|200px|mion|clé|Bosca poist in [[Éire|Éirinn.]] Is comhlacht Éireannach é An Post, a sholáthraíonn an tseirbhís phoist i bPoblacht na hÉireann. Seirbhís náisiúnta atá ann, faoi stiúradh rialtas na hÉireann. Na seirbhísí a chuirtear ar fáil ná post agus litreacha, beartanna agus seirbhís taisce.
Tá ceanncheathrú an chomhlachta suite in Ard-Oifig an Phoist ar Shráid Uí Chonaill, i mBaile Átha Cliath.
Eas Mór
Is eas ar an Muile, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Eas Mór .
Philip Brady
Polaiteoir Éireannach ab ea Philip Brady (10 Meitheamh 1898 – 6 Eanáir 1995). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Baile Hoisé
Is baile fearainn suite i gContae Thiobraid Árann é Baile Hoisé.
Bury St Edmunds
deas|250px|thumb|Bury St Edmunds Is baile suite i Suffolk é Bury St Edmunds. Bhí 42,000 duine ina gcónaí i mBungay i 2001.
John Curtin
Ba pholaiteoir é John Curtin (8 Eanáir 1885 - 5 Iúil 1945). B'eisean an ceathrú Príomh-Aire déag ar an Astráil.
Clann Amhlaoibh
Is barúntacht i gContae Fhear Manach é Clann Amhlaoibh.
The Simpsons (séasúr 2)
Craoladh an dara séasúr The Simpsons idir 11 Deireadh Fómhair 1990 agus 11 Iúil 1991 ag tosú le "Bart Gets an "F"".
Colm Gallagher
Polaiteoir Éireannach ab ea Colm Gallagher ( - 26 Meitheamh 1957). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
An Chéad Phoblacht Fhrancach
Fógraíodh an Chéad Phoblacht sa Fhrainc, go feidhmeanta An Phoblacht Fhrancach (République française sa Fhraincis) ar 21 Meán Fómhair 1792, i rith Muirthéacht na Fraince. Ar an lá sin, athraíodh Laoiseach XVI, agus chuir sin deireadh leis an ríocht Fhrancach. Chuir seo tús le ré nua rialtais mar phoblachtaí san Eoraip.
Áirc Naoi
deas|250px|thumb|Áirc Naoi Bád mór i Leabhar Gheineasas agus sa Quran is ea Áirc Naoi. Dar leo, dúirt Dia le Naoi long a thógáil chun éalú ón Díle. Rud a rinne, agus tháinig sé féin, a mhuintir agus ainmhithe an domhain slán.
An Chéad Phoblacht Fhrancach
Mhair an Phoblacht go dtí bunú chéad Impireacht na Fraince sa bhliain 1804. Bhí Napoleon Bonaparte mar cheann de na taoisigh ar an bpoblacht. Ba é an Chéad Chonsal ó 1799 go dtí 1804, nuair a chuir sé deireadh leis an bpoblacht trí é féin a fhógairt mar Impire ar na Francaigh.
Ó thaobh na bunreachta de, bhí rialtas na Poblachta eagraithe mar seo a leanas:
Pyotr Ilyich Tchaikovsky
clé|mion|1863 Cumadóir Rúiseach a bhí i bPyotr Ilyich Tchaikovsky (Rúisis: Пётр Ильич Чайковский) (7 Bealtaine, 1840 - 6 Samhain, 1893). Tá clú agus cáil air ar fud an domhain. Meastar go bhfuil sé ar dhuine de na cumadóirí is tábhachtaí i stair an cheoil.
Saol
clé|mion|1874 Rugadh Tchaikovsky i Votkinsk, cathair bheag in Udmurtiya, an dara páisete de sheisear clainne. Bhí a mhuintir saibhir.
Sa bhliain 1854, in aois 14, thosaigh sé ag cumadóireacht tar éis dá mháthair bás a fáil go tobann. In 1859, cháiligh sé ón Scoll Dlí Impiriúlach agus fuair sé post mar chléireach dlí.
In 1863, in aois 23, d'éirigh sé as a phost agus d'fhreastail sé ar an Ardscoil Cheoil i gCathair Pheadair. Cháiligh sé tar éis ceithre blíana. In 1866, thosaigh sé ag múineadh ceoil san ardscoil nua i Moscó. clé|mion|1877
Saothar
Cumadóir a chum sa stíl Rómánsach ab ea Tchaikovsky. Scríobh sé siansaí, coinséartaí, ceoldrámaí, bailéanna, agus ceol aireagail.
Léirigh an Bhailé Impiriúil na Rúise (an Bolshoi) Лебединое Озеро (Loch na hEala nó Swan Lake) don chéad uair, ar an 4 Márta 1877 i Moscó.
Frank Forde
Ba pholaiteoir é Frank Forde (18 Iúil 1890 - 28 Eanáir 1983). B'eisean an cúigiú Príomh-Aire déag ar an Astráil.
Eye, Suffolk
Is baile suite i Suffolk é Eye. Bhí 2,154 duine ina gcónaí in Eye i 2001.
Mícheál Ó Mulláin
Réabhlóidí Éireannach agus sóisialaí ab ea Micheál Ó Mealláin nó Michael Mallin (1 Nollaig 1874 – 8 Bealtaine 1916) a ghlac páirt gníomhach in Éirí Amach 1916. Ba é Leascheannasaí Arm Cathartha na hÉireann é faoi James Connolly. Ar nós Connolly, bhí Mallin é féin in Arm na Breataine nuair a bhí sé óg.
Tús a shaoil
Rugadh Ó Mulláin sna Saoirsí i gcroílár Bhaile Átha Cliath. ,
Ba é Micheál an duine ba shine de sheisear clainne a tháinig slán ó naíonacht; fuair cúigear eile bás agus iad ina leanaí. Ní raibh seo as an ghnáth in aon chor ag an am.
Cé go raibh bá ag a mháthair don phoblachtachas, bhí cuid den teaghlach báite i gcultúr míleata Shasana. Mí amháin roimh a chúigiú breithlá déag, liostáil sé leis na Royal Scots Fusiliers mar dhrumadóir. Chaith sé beagnach 14 bliain in arm Shasana, cuid mhaith de san India.
mion||clé|Royal Scots Fusiliers
1902
Tháinig Micheál abhaile ag deireadh 1902. Fuair sé post mar fhíodóir poiplín ag Atkinson & Co agus chuaigh sé le Ceardchumann na bhFíodóirí Síoda sa chathair. Chuaigh a thaithí ansin go mór i bhfeidhm air. Roimh i bhfad bhí sé ina oifigeach ar cheardchumainn na bhfíodóirí síoda agus ansin ina rúnaí ar an cheardchumann.
1913
In Earrach 1913 chuaigh na hoibrithe i monarcha Atkinson ar stailc agus bhí Micheál i gcroílár imeachtaí. Bhí bua acu sa deireadh ach níorbh fhada gur éirigh Micheál as a phost sa mhonarcha agus sa cheardchumann. clé|mion|[[Faiche Stiabhna agus Coláiste Ríoga na Máinlianna]]
Mar aon leis an Chonghaileach, scríobh Ó Mealláin sraith alt don Workers’ Republic ag deireadh 1915 ar chúrsaí míleata, a chuir béim ar chogaíocht neamhrialta. Thug le fios dá lucht léite gurbh fhéidir le baicle bheag trodairí an lámh in uachtar a fháil ar fhórsa láidir ar nós arm Shasana. clé|mion|Sráid i [[Loch Garman]]
1916
I rith an Éirí Amach, bhí Ó Mulláin mar leas cheannasaí faoi Séamas Ó Conghaile agus i gceannas ar an ngrúpa saighdiúirí ag Faiche Stiabhna i mBaile Átha Cliath, leis an gCúntaois Markiewicz mar leascheannaire.
Ghéill sé ar an Domhnach, 30 Aibreán 1916 nuair a fuair sé an t-ordú ón gCongailleach. Cuireadh chun báis é ar an 8ú lá de Bealtaine i bPríosún Chill Mhaighneann.
Joey Barton
Is peileadóir sacair é Joey Barton. Imríonn sé faoi láthair do Newcastle United F.C.. D'imir sé cheana le Manchester City.
Annála Mhainistir na Búille
Croinic ar Éirinn na meánaoise is ea Annála Mhainistir na Búille, ar a nglaoitear fosta Annála Cotton. Baineann na hiontrálacha leis an tréimhse go dtí an bhliain 1253. Meastar gurb ar shaothar de chuid Croinic na hÉireann é, bhíodh is i bhfoirm achoimre.
Cúr síos
De réir Robin Flower, scríobhadh an bunleagan i dTeach Premonstratensian (Norbertine) ar oileán suite i Loch Cé, bunaithe féin b'fhéidir ar téacs níos luaite. Bhain scríbhneoirí d'Annála Loch Cé úsáid as. Tháinig an lámhscríbhinn i seilbh na Croftons, agus chonaic Ussher í ansin. Is dócha gurbh eisean a thug an teideal Annála Mhainistir na Búille di. Tháinig Oliver St John, Viscount Grandison of Limerick i seilbh uirthi, a thug í do Sir Robert Cotton sa bhliain 1630. Tháinig an lámhscríbhinn i dteannta lena leabharlann sa British Museum isteach sa bhliain 1753.
Tá na hannála scríofa go formhór as Gaeilge, ach tá roinnt iontrálacha as Laidin. Toisc gur cóipeadh iad focal ar fhocal óna bhfoinsí, tá suim ar leith iontu ag idir staraithe agus teangeolaithe ar aon.
Caomhnaítear an lámhscríbhinn sa British Library, faoin tagairt Cotton MS Titus A XXV (ainmnithe as Robert Cotton).
Clann Cheallaigh
Is barúntacht i gContae Fhear Manach é Clann Cheallaigh.