cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bóthar Hoirbeaird
Is sráid thábhachtach i mBaile Átha Cliath í Bóthar Hoirbeaird.
Liosta de charachtair Coronation Street (1967)
Sobaldráma Briotanach is ea Coronation Street (nó Corrie go neamhfhoirmeálta uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar Coronation Street den chéad uair sa bhliain 1967:
Near FM
Is é Near FM an stáisiún raidió pobail á fhreastalaíonn ar Chathair Bhaile Átha Cliath Thoir-Thuaidh in Éirinn. Tá sé lonnaithe in Ionad Cathartha an Taoibh Thuaidh sa Chúlóg. Tá an stáisiún le chloisteáil ar 90.3 FM i mBaile Átha Cliath Thoir-Thuaidh agus le fáil timpeall na cruinne ar an idirlín. Tá Near FM mar chuid den gComharchumann Near agus is leis an comharchumann Near TV Productions agus na tionscadail Near Online, Near Drama, Near Records, Near Choice agus Near Archive freisin.
Bunaíodh an stáisiúin i 1995. Tá nascanna ag an stáisiún le Coláiste Dhúlaigh, Coláiste Breisoideachais agus le a lán eagraíochtaí eile sa phobail áitiúla i mBaile Átha Cliath Thoir-Thuaidh agus tá siad oscailte do chách sa chuid seo den chathair. Is ball bunaidh de CRAOL, Fóram Raidió Pobail na hÉireann é Near FM.
Ceantair ina bhfuil saincheadúnas ag Near FM chun craoladh
An Chúlóg, Bán an Aeir, An Choill Mhór Thiar, An Port Thoir, An Sruthán Aoibhinn, Ard Aidhin, Baile Bocht, Baile Dúill, Baile Hearmann, Baile Munna, Beaumont, Cill Bharróg, Cill Easra, Cnocán Doirinne, Darndál, Domhnach Cearna, Domhnach Míde, Droim Conrach, Éadan Mór, Fionnbhrú, Fionnradharc, Glas Naíon, Ráth Eanaigh, Seantrabh.
Uaireanta chraolacháin
24 uair le haghaidh an lae.
Freystrop
51.7629°N, -4.9596°W
Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea Freystrop, 127.2 km ó Caerdydd agus 335 ó Londain. Tá daonra 607 ann, agus tá 84 (13.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Idirmhalartú leictreonach sonraí
Sraith caighdeán a bunaíodh idir úsáideoirí ríomhairí éagsúla chun gur féidir sonraí a cruthaíodh i ríomhaire amháin a thuiscint is a úsáid i gcóras eile. Mar shampla, baineann siopa ilranna feidhm as EDI chun orduithe a thabhairt dá soláthraithe.
Tadhg Ó Dúshláine
Is file agus scríbhneoir acadúil é Tadhg Ó Dúshláine. Bhí sé ina léachtóir sinsearach le Nua-Ghaeilge in Ollscoil Mhá Nuad, áit ar chaith sé 40 bliain ag obair.
Gone Maggie Gone
Craoladh an tríú heipeasóid déag, "Gone Maggie Gone", den fichiú sraith The Simpsons ar an 15 Márta 2009. Scríobh Billy Kimball agus Ian Maxtone-Graham an eipeasóid seo. D'fhéach 5.99 milliún duine ar an eipeasóid.
An Ráithín (idirdhealú)
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm An Ráithín air:
80
Básanna
80er
Aireachtach ua Dúnchadha Mhuirsce
Rí Uí Fhiachrach Mhuaidhe ba ea Aireachtach ua Dúnchadha Mhuirisce  (???–730).
Dúnchadh Mhuirisce ba ea sheanathair Aireachtaigh. Murab ionann is a sheanathair, ámh, ní dhearnadh rí Chonnacht de.
Broken Flowers
Scannán is ea Broken Flowers a scríobhadh agus a stiúradh Jim Jarmusch. Scaoileadh é i 2005. Stiúradh an scannán seo in ómós an stiúrthóir scannáin Jean Eustache.
Ainmníodh Broken Flowers don Palme Óir i bhFéile Scannáin Cannes, agus bhí sé mar bhuaiteoir an Grand Prix i bhFéile scannán Cannes i 2005.
Aisling Ní Dhonnchadha
Scoláire Éireannach is ea Aisling Ní Dhonnchadha a bhíodh ina léachtóir i Roinn na Nua-Ghaeilge in Ollscoil Mhá Nuad. Is as Aonach Urmhumhan, Co. Thiobraid Árann ó dhúchas í. Bhain sí céimeanna BA, MA, agus Ph.D. amach ón Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath.
Gabalfa
51.5013°N, -3.1988°W
Bruithniú
deas|250px|thumb|Bruithniú Próiseas ina bhfaightear miotal óna mhianach trí théamh, ag baint feidhm as breosla a bhaineann comhábhair eile an mhianaigh amach ag an am céanna (mar shampla an ocsaigin óna ocsaídí) agus as flosc a chabhraíonn le heisíontas a bhaint. Is dócha gurb é copar an chéad mhiotal a fuarthas ón mianach, agus bhruithnítí stán, luaidhe is airgead anallód. Gualach ab ea an breosla is an t-oibreán dí-ocsaídithe uilíoch gur thosaigh úsáid an chóic sa 18ú céad. Bhíodh tarraingt fhórsáilte in úsáid sna foirnéisí sa ré chlasaiceach, agus i bhfad na haimsire forbraíodh an fhoirnéis soinneáin as sin. Tá an-chuid foirmeacha bruithnithe trí dhó breosla ann, agus bealaí leictreacha téimh in úsáid freisin, mar a dhéantar le halúmanam.
Gabalfa
Baile i Caerdydd, an Bhreatain Bheag, is ea Gabalfa, 2.9 km ó Caerdydd agus 213 ó Londain. Tá daonra 8,556 ann, agus tá 903 (10.6%) in ann Breatnais a labhairt.
Väinö Linna
Ba é Väinö Valtteri Linna, a rugadh in Urjala ar an 20 Nollaig, 1920 agus a shíothlaigh i dTampere ar an 21 Aibreán, 1992, scríbhneoir náisiúnta na Fionlainne thar aon scríbhneoir eile san fhichiú haois.
Cosúil le scríbhneoirí móra a thíre i gcoitinne, scríobhadh sé prós réadúil i stíl eipiciúil an chanbháis leathain. Ba scríbhneoir prólatáireach é ar a bhealach féin, ach ní dheachaigh sé riamh le Cumannachas ná fiú le Daonlathas Sóisialta. Rinne sé a chomhionannú le haicme an lucht oibre sa chiall leathan, agus é ag tabhairt cur síos craicneach inchreidte ar chinniúint na mbochtán Fionlannach agus ar an dóigh ar streachail siad a mbealach i dtreo an stáit shoilíosaigh nua-aimseartha.
Cruachás a Óige
Tionóntaí talún agus scológa ab ea muintir Linna, agus iad ina gcónaí in Urjala leis na cianta cairbreacha anuas. Bhí athair an scríbhneora, Vihtori, ina thionónta ar thailte an tiarna talún a bhí i seilbh an mhaintí úd Honkala i bparóiste Urjala, agus é ag obair sa seamlas áitiúil san am céanna le tuilleadh airgid a shaothrú. Cailleadh le fiabhras é nuair a bhí an scríbhneoir ina bhuachaill seacht mbliana d'aois, agus níor mhór don mháthair dul ag obair.
Roimhe sin féin, bhí triúr deartháireacha le Väinö óg básaithe leis an eitinn a bhí ina sciúirse mhillteanach i measc na mbocht. Bhí an dearg-ádh leis an scríbhneoir nár tholg sé féin an galar ina pháiste dó. clé|mion|1947
Fear Oibre
Bhí an mháthair go dian ag cur brathladh ar a clann, ach, ina dhiaidh sin féin, mhúin sí do Väinö óg léamh agus scríobh sula ndeachaigh sé ar scoil. Chuidigh an teagasc sin leis an mbuachaill ar scoil, ach nuair a chríochnaigh sé an bhunscoil, ní fhéadfadh a mhuintir tuilleadh scolaíochta a mhaoiniú dó. Ní raibh sé sásta leis an gcineál obair thalmhaíochta a bhí ar tairiscint in Urjala, agus mhothaigh sé mífhoighne ag teacht air i dtimpeallacht chaol na tuaithe. Shantaigh sé saol na cathrach, agus i ndiaidh cúpla bliain, chuaigh sé ag obair i monarcha línéadaigh Finlayson i dTampere. An nós léitheoireachta a bhí tréigthe aige go sealadach, tháinig sé ar ais, agus chaitheadh sé an chuid ba mhó dá am saor sa leabharlann.mion|1950idí agus an leabhar "Unknown soldier"|clé
Uafás an Chogaidh
An iarracht seo, áfach, bhain tubaiste don chomplacht: stróic pléascán Rúiseach an chuid ba mhó acu as a chéile, agus b'é Linna féin an t-aon duine amháin a tháinig slán as an teagmháil. Bhí fir a chomplachta ag dul thart le crann teileafóin a bhí prapáilte le clocha móra, nuair a bhuail granáid an crann seo. Rinne an phléasc bloghanna de na clocha, rud a chuir go mór mór leis an eirleach. Ní dheachaigh ach néal i Linna féin, ach nuair a tháinig sé thart arís, fuair sé é féin fliuch báite i bhfuil a chuid fear, rud a bhain stangadh mór as. Níor thréig cuimhne an lae sin é choíche, ní nárbh ionadh.
ina Scríbhneoir
mion|299x299px|Tuntematon sotilas (an Saighdiúir Anaithnid), Amharclann Pyynikki 1997|clé Le linn an chogaidh, bhí na tithe foilsitheoireachta chomh maith le Foras Bolscaireachta an Stáit (Valtion Tiedoituslaitos) ag iarraidh scríbhneoirí a earcú as measc na saighdiúirí chun cur síos a thabhairt ar na himeachtaí cinniúnacha i stair an náisiúin. Ansin, bhí Linna ag coinneáil dialann chogaidh, agus thairg sé a dhialann do WSOY, ceann de na tithe foilsitheoireachta is mó san Fhionlainn. Fuair sé an dialann ar ais, nó bhí na foilsitheoirí den tuairim nach raibh sí infhoilsithe go fóill, siúd is go raibh mianach ann don té a d'fháiscfeadh an litríocht as. Dhúisigh sé uaillmhian scríbhneoireachta Linna.
I ndiaidh an chogaidh, phós Linna an cailín, Kerttu Sauri, a casadh air i mblianta an chogaidh agus shocraidh sé síos ina fhear oibre arís. Shílfeá go raibh sé éirithe as an aisling scríbhneoireachta, ach ní raibh. Chrom sé ar litríocht ardealaíonta, cosúil le Arthur Schopenhauer, Carlyle nó Friedrich Nietzsche, a léamh mar ullmhúchán do chaithréim na scríbhneoireachta. San am seo, chum sé an chéad úrscéal leis a tháinig i gcló ceart, Päämäärä. clé|mion|299x299px|Väinö Linna ar dheis, 1950idí
Musta rakkaus agus an Ghéarchéim Mheisiasach
Sna sálaí ag Päämäärä, tháinig an chéad úrscéal eile amach go tiubh téirimeach—Musta rakkaus, is é sin, "An Grá Dorcha". Triantán grá is ábhar don scéal drámatúil seo a bhí suite i saol an lucht oibre a raibh an oiread sin dlúthaithne ag an scríbhneoir air. Thuill an leabhar seo clú dó ó na léitheoirí (agus airgead ó chustaiméirí na siopaí leabhar) chomh maith leis na léirmheastóirí, agus bronnadh duaiseanna litríochta air. Bhí an chuma ag teacht ar an scéal go raibh Linna le casadh nua a bhaint as móitífeanna móra na litríochta domhanda trí iad a shuíomh sa timpeallacht dhúchasach seo. Ní mar sin a thiontaigh na cúrsaí amach, áfach. Nó nuair a chuaigh sé i mbun an chéad úrscéal eile, a bhí bunaithe ar an miotas Meisiasach, thráigh an tobar air, agus fuair sé é féin curtha ó chumas scríbhneoireachta ar fad ag na scrupaill a bhí á chrá. Is dócha gur babhta dúlagar intinne a bhí i gceist. Cibé scéal é, chuir sé craiceann de ina scríbhneoir le linn na géarchéime seo, agus an chéad úrscéal eile a bhreac sé ar pár, bhí sé an-difriúil le Päämäärä agus le Musta rakkaus araon. mion|386x386px|An Leifteanant Kariluoto, carachtar as úrscéal Väinö Linna "An Saighdiúir Anaithnid", ag Amharclann Samhraidh Pyynikki in 1962.
Saighdiúir na Fionlainne ina Steillbheatha
Nuair a fuair Linna biseach i ndiaidh na géarchéime, bhí seisean agus an foilsitheoir sásta an t-úrscéal Meisiasach a fhágáil sa tarraiceán. Anois, áfach, chrom Linna ar a sheanphlean a thabhairt i gcrích faoi dheoidh—úrscéal eipiciúil a scríobh faoi shaighdiúirí Fionlannacha an Dara Cogadh Domhanda, mar ab aithin dó féin iad. Mar is léir ón teideal simplí a bhaist sé ar an úrscéal—Sotaromaani (nach gciallaíonn ach "Úrscéal Cogaidh")—bhí sé meáite ar chur síos a thabhairt ar imeachtaí an chogaidh nach scinnfeadh ón bhfírinne mar a thuig sé féin í. B'é ba impleacht dó seo go raibh an lámhscríbhinn ramhar le mionna móra, jioranna, crístíní agus mígheanmnaíocht den chineál a chluinfeá ó shaighdiúir ar bith i gcogadh ar bith. Thairis sin, ba mhinic a fuair Linna locht tromchúiseach ar an dóigh a mbítí ag stiúradh an chogaidh agus an airm.
Mar sin, siúd is go raibh an foilsitheoir as pabhar doirte don scéal agus do na pearsana a raibh beocht, bríomhaireacht agus inchreidteacht chraicneach ag roinnt leo go flúirseach, fuair sé riachtanach cuid de na mionnaí móra agus den chriticeoireacht chogaidh a bhaint den lámhscríbhinn sula bhfoilseofaí í. Ní mó ná sásta a bhí Linna leis an sórt seo cinsireachta, ach ní raibh an dara suí sa bhuaile aige. Mar sin féin, nuair a tháinig an t-úrscéal i gcló faoin teideal nua a cheap an foilsitheoir dó—Tuntematon sotilas ("An Saighdiúir Anaithnid"), chuaigh an tír ar fad le mire faoi. Bhain an leabhar amach margadh Nollag na bliana 1954, rud a chiallaigh gurb iomaí iarshaighdiúir a fuair mar bhronntanas Nollag í. Go tobann, bhí Linna i mbéal an tsaoil mhóir is a mháthartha, agus an tír scoilte ar fad ag an leabhar. An duine nár thug taitneamh agus teasghrá don úrscéal seo, bhí fuath na ndaol aige air.
Cuid mhór acu siúd a d'ionsaigh agus a lochtaigh an t-úrscéal, bhí siad barúlach go raibh saighdiúir curata na Fionlainne náirithe ag Linna, nó "is follasach nach mbeadh a leithéid de dhroch-chaint ar siúl ag aon saighdiúir Fionlannach". Cuireadh Cumannachas agus Boilséiveachas i leith Linna, mar sin. Na scríbhneoirí nua-aimseartha a tháinig ar an bhfód i dtús na gcaogaidí, bhí siad míshásta le saothar Linna toisc é a bheith chomh coinbhinsiúnta, chomh traidisiúnta, chomh réadúil. Theastaigh scéalta de chineál eile uathu, scéalta a bheadh chomh míréasúnta leis an gcogadh féin—an cineál scéalta a scríobh Günter Grass sa Ghearmáin, is dócha.
Iad siúd ar thaitin an t-úrscéal leo, bhí siad líonmhar chomh maith, agus an chuid ba mhó acu tar éis a gcuid féin den chogadh a fheiceáil le súile a gceann féin. B'é a ngéarbharúil é gurbh é seo an chéad úrscéal a thaispeáin saighdiúir na Fionlainne ina steillebheatha, mar ba chuimhin lena chuid comhshaighdiúirí é.
Thar aon rud eile, bhí an leabhar foirgthe le tíopaí dodhearmadta de dhaoine a bhféadfadh aon saighdiúir a chomhionannú a dhéanamh le duine acu. An chuid is mó acu, áfach, níl siad róchurata mar shaighdiúirí. Ní suim le Rahikainen, mar shampla, ach mná, camghnóthaí agus ól, agus nuair a chuirtear na fir ar stáisiún i gcathair atá forghafa ag na Fionlannaigh, ní thógann sé mórán ama ar Rahikainen fíor-impireacht mheirdreachais agus chaimiléireachta a chur ar bun sa chathair. Maidir le Vanhala, is buachaill simplí páistiúil é nach dtuigeann i gceart dáiríreacht an chogaidh, agus é ag sciotaíl gháire an t-am ar fad faoi scéalta magaidh na saighdiúirí eile.
An bheirt fhear atá fíorchróga, níl siad ró-oiriúnach mar laochra dearfacha ach an oiread. Fear fiáin docheansaithe is ea Rokka, agus é in ann an complacht a tharrtháil uair i ndiaidh uaire leis an dóigh speisialta atá aige ar an meaisínghunna, chomh maith leis an nguaim a choinníonn sé ar a eagla féin nuair a bhíonn an chuid eile den chomplacht ag imeacht leis an ngaoth le falsaer is le táinrith. Ó tá sé chomh docheansaithe is atá, áfach, ní thugann sé mórán aird ar orduithe na n-oifigeach ach an oiread, ó chreideann sé go bhfuil fios a ghnó aige féin níos fearr ná ag na boic mhóra. Maidir le Lehto, arís, níl caill air sin mar shaighdiúir, ach is léir gur síceapatach míthrócaireach é nach bhfuil ach dímheas agus fuath aige ar aon duine is laige ná é féin. Caitheann sé anuas ar shaighdiúir óg atá scanraithe, agus nuair a fhágtar cime cogaidh Rúiseach faoina chúram, maraíonn sé an cime le tallann Shádach a shásamh. Loighciúil go leor, nuair a fhaigheann Lehto é féin gonta go héag sa deireadh, cuireann sé lámh ina bhás féin gan mhoill. clé|mion|377x377px|20 Mark, Väinö Linna.
Eipic Mhillteanach na Staire
Duine de na pearsana is lú suntais is ea Vilho Koskela, oifigeach de phór an lucht oibre a dtugann a chomplacht Ville Vaitelias, nó Liam ina Thost, air. Ní labhraíonn sé mórán, agus is ciúin an cineál báis féin a fhaigheann sé sa deireadh, ach is é a chiúnas—an dóigh a seachnaíonn sé baothchaint—a thuilleann clú dó óna chuid saighdiúirí. Is é an rud is spéisiúla faoi ná nuair a thosaíonn duine de na saighdiúirí ag canadh amhrán Cumannach le stainc ar na hoifigigh, go n-iarrann Koskela air leanúint leis. Nó is amhlaidh go bhfuil cuimhní a chéad óige fite fuaite le cogadh cathartha na Fionlainne sa bhliain 1918, nuair a bhí na Gardaí Dearga is na Gardaí Bána ag cur cogaidh ar a chéile faoi thodhchaí na Fionlainne. San am sin a chuala Koskela na hamhráin seo, nuair nach raibh ann féin ach buachaill beag.
Idirleathadh
San eolaíocht, an bealach a ngluaiseann adaimh nó páirteagail trí ábhar toirtiúil, le himbhuailtí randamacha le chéile agus le móilíní an ábhair féin. Mar shampla, nuair a sceitear roinnt gáis nó cumhráin san aer, gluaiseann na móilíní gáis nó cumhráin i dtreo na n-áiteanna a bhfuil tiúchan íseal den ábhar sin agus amach ón áit ina bhfuil tiúchan ard de. Bíonn idirleathadh mar seo ag feidhmiú i gcónaí síos claonán tiúchain an ábhair idirleata chun an tiúchan céanna den dá ábhar (nó níos mó i gcórais níos casta) a chur ar bun i ngach áit. Tógann sé am an aidhm seo a bhaint amach, ach nuair a mhéadaítear an teocht tarlaíonn an t-idirleathadh níos tapa. Idirleathann móilíní i gcomhréir inbhéartach lena meáchain mhóilíneacha.
Väinö Linna
Eipic Mhillteanach na Staire
Nuair a bhí díospóireacht an tSaighdiúra Anaithnid traidhfilín ciúnaithe síos, bhí d'uain ag Linna cromadh ar an gcuid eile de scéal mhuintir Koskela a insint. B'ansin—i ndeireadh na gcaogaidí agus i dtús na seascaidí—a scríobh sé an tríológ mhór mhillteanach úd Täällä Pohjantähden alla ("Anseo faoin Réalta Pholach"). thumb|Uaigh Väinö Linna (Tampere)
Tosaíonn an tríológ i ndeireadh na naoú haoise déag, leis na focail chlúiteacha Alussa oli suo, kuokka—ja Jussi—is é sin, "i dtús báire, ní raibh ann ach portach, matóg agus Seáinín" (is é Jussi an leagan Fionlainnise de Eoin nó Seán). Portach de chuid an mhinistéara is ea é, agus is scológ é Jussi a bhfuil féith na hoibre ann, sa chaoi is go ngeallann an ministéir dó bothán tionónta a thógáil in áit an phortaigh, má éiríonn leis an portach a dhraenáil, talamh an phortaigh a iompú bun os cionn agus an áit a thabhairt chun míntíreachais. Draenálann sé an portach agus tógann sé an bothán ina bhfuil sé lena chlann a thabhairt suas. Mar seo, cuireann Jussi bun le muintir Koskela, agus is trí eachtraí an teaghlaigh seo a thaispeánann Linna dúinn cinniúint na bhFionlannach i measc imeachtaí na staire comhaimseartha.
Fiú i ndiaidh a chuid tailte féin a mhíntíriú, níl i Jussi ach tionónta, agus an ministir Salpakari mar thiarna talún aige. Bean bhaoth fhanaiceach is ea bean chéile an mhinisteara, agus í ag síleadh an dúrud di féin. Náisiúnaí cruthanta í, ach siúd is go bhfuil an Fhionlainnis i mbarr a teanga aici, ní thuigeann sí don chosmhuintir leath chomh maith is a chreideann sí. Déanann sí, fosta, spior spear de chúrsaí eacnamaíochta an tí, i gcruth is go gcaithfidh an ministir cuid de thailte an bhotháin a choigistiú ó Jussi. Faoin am seo, áfach, tá clann ag Jussi, triúr mac nach bhfuil in aon chóngar do bheith chomh humhal le Jussi féin do na daoine uaisle. Is é a dtuairim siúd go gcaithfear sásamh na dtailte a bhaint as an ministir, an lá is faide anonn.
Sláinte
Sa bhliain 1984, buaileadh Väinö Linna le stróc a d'fhág gan chaint é. Anin bhuial ailse na scamhóg é, ocht mbliana ina dhiaidh sin. Déag é ar i dTampere ar i dTampere ar 21 Aibreán, 1992, agus in aois 71 dó.
Ibn Khaldun
Ba shocheolaí, fealsamh agus staraí Arabach é Ibn Khaldun (Araibis: أبو زيد عبد الرحمن بن محمد بن خلدون الحضرمي, Abū Zayd ‘Abd ar-Raḥmān ibn Muḥammad ibn Khaldūn al-Ḥaḍramī; 27 Bealtaine 1332 – 17 Márta 1406) a chuir go mór le staireolaíocht, socheolaíocht, eacnamaíocht agus déimeagrafaíocht.
Bóthar Anglesea
Is bóthar i mBaile Átha Cliath é Bóthar Anglesea. Ceanglaíonn sé Domhnach Broc le Ballsbridge. Is cuid de bhealach réigiúnach R108 in oirdheisceart Bhaile Átha Cliath é.
Liosta de charachtair Coronation Street (1968)
Sobaldráma Briotanach is ea Coronation Street (nó Corrie uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar Coronation Street den chéad uair sa bhliain 1968:
Prionsabal na coibhéise
Prionsabal a shaothraigh Einstein ón mbreathnú go raibh an luach céanna ag an mais tháimhiúil is an mhais imtharraingteach, gur coibhéiseach, go háitiúil, iarmhairtí na himtharraingthe is luasghéarú. Deir prionsabal láidir na coibhéise gurb ionann na dlíthe fisiciúla in aon fhráma támhúil tagartha áitiúil saorthitime is atá sa choibhneasacht speisialta. Is lárnach an prionsabal seo do theoiric na coibhneasachta ginearálta.
Volker Türk
Oideachas
Rugadh Türk i Linz, agus fuair Türk Máistreacht sa Dlí ó Ollscoil Linz agus dochtúireacht sa dlí idirnáisiúnta ó Ollscoil Vín, an Ostair. Bhí a thráchtas dochtúireachta ag Ollscoil Vín ar oifig Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe le haghaidh Dídeanaithe agus a shainordú, agus d’fhoilsigh Duncker & Humblot, Beirlín é sa bhliain 1992.
Gairm
Sa bhliain 1991, ceapadh Türk ina Oifigeach Gairmiúil Sóisearach ag na Náisiúin Aontaithe agus bhí sannadh sealadach aige sa Chuáit a bhí maoinithe ag Aireacht Eachtrach na hOstaire. Bhí poist éagsúla aige ansin le hArd-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe le haghaidh Dídeanaithe (UNHCR) i réigiúin éagsúla ar fud an domhain, lena n-áirítear an Mhalaeisia, an Chosaiv, an Bhoisnia-Heirseagaivéin agus Poblacht Dhaonlathach an Chongó. Ina dhiaidh sin, bhí sé ina Stiúrthóir ar an Rannán um Chosaint Dlíthiúil Idirnáisiúnta ag ceanncheathrú UNHCR sa Ghinéiv. I mí Feabhra 2015, ceapadh é ina Ard-Choimisinéir Cúnta um Chosaint, rud a fhágann gurb é an t-oifigeach Ostarach de chuid na NA is airde é.
An 18 Aibreán 2019, cheap an tArd-Rúnaí António Guterres Türk chun teacht i gcomharbacht ar Fabrizio Hochschild Drummond mar Ard-Rúnaí Cúnta um Chomhordú Straitéiseach in Oifig Feidhmiúcháin an Ard-Rúnaí ag Rúnaíocht na Náisiún Aontaithe. .
Ó 2021 go 2022, bhí Türk ina Fho-Rúnaí um Bheartas in Oifig Feidhmiúcháin an Ard-Rúnaí.
Ard-Choimisinéir na NA do Chearta an Duine, 2022–faoi láthair
Ar an 8 Meán Fómhair 2022, tar éis vóta fabhrach an Chomhthionóil Ghinearálta, roghnaíodh Türk chun teacht i gcomharbacht ar Michelle Bachelet na Sile mar Ard-Choimisinéir na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine ; ag an am céanna,  áiríodh Federico Villegas agus Adama Dieng ar na hiarrthóirí eile. Chuaigh sé i mbun oifige an 17 Deireadh Fómhair 2022.
Saol pearsanta
Tá cónaí ar Türk sa Ghinéiv.
Gradaim
I mí na Bealtaine 2016, bronnadh Gradam um Chearta an Duine d'Ollscoil Graz ar Türk.
Prionsabal an íosghníomhaithe
mion Tugtar Prionsabal an íosghníomhaithe ar an bprionsabal bunúsach sa mheicnic go bhfeidhmíonn córas meicniúil ionas go n-éiríonn a ghníomhú níos lú de réir a chéile go mbaintear íosghníomhú amach.
Díorthaítear cothromóidí Euler-Lagrange ón bprionsabal seo. Cás ar leith de is ea prionsabal Fermat maidir le hoptaic. Is analóg chandamach de suimeáil chonair Feynman.
Carol Cronin
Ealaíontóir as Cill Mhantáin í Carol Cronin, atá lonnaithe i gContae Chiarraí faoi láthair. Léirítear cumhacht na farraige agus síorathrú an Aigéin Atlantaigh ina cuid muirdhreach. Chaith sí seal ar an mBlascaod Mór agus i nDún Chaoin agus bhí tionchar aige sin ar a cuid peintéireachta. Taispeánadh ealaín dá cuid i mBaile Átha Cliath, Londain, Dusseldorf, Nua-Eabhrac agus áiteanna eile. Tá a gailearaí féin aici anois sa Daingean.
Idirshuíomh
Sa mhatamaitic, meastachán ar luach idirmheánach athróige idir dhá luach den athróg sin. Mar shampla, más eol gur y = f(x) ag x = 2, y2 = f(2), agus más eol gur y3 = f(3) ag x = 3, is féidir meastachán a dhéanamh ar luach f(2.6) trí idirshuíomh. Is é an bealach is simplí ná idirshuíomh líneach, a bhraitheann ar an bhfoshuíomh gur feidhm líneach í y = f(x) idir x = 2 is x = 3, agus ansin f(2.6) = f(2) + (2.6–2.0)(f(3)–f(2)). Is eachtarshuíomh é meastachán a dhéanamh ar luach na hathróige y = f(x) taobh amuigh den eatramh idir an dá luach atá ar eolas. Gan eolas ar nádúr na feidhme f(x), d'fhéadfadh an meastachán a bheith an-mhícheart, i bhfad amach ó x = 2 ar thaobh amháin is ó x = 3 ar an taobh eile go háirithe.
Bóthar Mhuirfean
Is bóthar tábhachtach i mBaile Átha Cliath é Bóthar Mhuirfean.
Prionsabal na comhfhreagartha
An gá, nuair a chuirtear teoiric chandamach chórais fhomhicreascópaigh i bhfeidhm ar chórais mhacrascópacha, go bhfaightear torthaí atá comhsheasmhach le torthaí na meicnice clasaicí. Déanann an prionsabal seo cinnte de go bhfuil an mheicnic chandamach comhoiriúnach don mheicnic chlasaiceach.
81
Básanna
80er
Ruairidh MacIlleathain
Bhí sé ina eagarthóir ar an tréimhseachán Cothrom ag Clì Gàidhlig.
Xennial
Xennials a thugtar i mBéarla ar an nglúin a tháinig ar an saol amach sna 1970idí agus i dtús na 1980idí, daoine nach mbaineann le glúin X ach nach mílaoisigh iad go baileach ach oiread.
Mainistir Thigh Molaige
thumb|Leac thuama Eoin Mhic Aodhagáin, sa mhainistir. "Eoin Mac Aodhagáin, Easpa Tofa Rois, a fuair goin a bháis ó naimhde a chreidimh agus a thíre cois abha na Bandann, 5-1-1603" atá greanta uirthi. Mainistir Phroinsiasach i dTigh Molaige, Co. Chorcaí is ea Mainistir Thigh Molaige. Timpeall na bliana 1300 a bunaíodh í ar shuíomh mhainistir ársa Molaige Naofa. Muintir de Bharra agus Mhic Cárthaigh atá curtha sa mhainistir a mhaoinigh a tógáil. Sa bhliain 1480 scríobhadh sa mhainistir Leabhar Mhic Cárthaigh Riabaigh nó Leabhar Leasa Móire mar a thugtar air. Rinneadh Easpag an Rosa d'Easpag an Chlochair, Edmund de Courcey O.F.M., sa bhliain 1495 agus chuir sé faoi sa mhainistir; is eisean a thóg an túr, an suanlios, an otharlann agus an leabharlann.
Nuair a tugadh Cath Chionn tSáile sa bhliain 1601 bhí an mhainistir faoi bhagairt ag an dá thaobh a bhí in adharca a chéile óir sheas cuid de mhuintir de Barra agus Mhic Cárthaigh le héirí amach Aodh Uí Néill ach ghabh cuid acu i bpáirt le hEilís I Shasana.
Adhlacadh Eoghan Mac Aodhagáin (Eoin MacEgan sa Bhéarla), Easpag tofa an Rosa, sa mhainistir sa bhliain 1603. Maraíodh é ag troid i gcoinne fhorsaí Bhanríon Shasana.
Cuireadh le traidisiún léinn na mainistreach nuair a bunaíodh an Scoil Fealsúnachta (1620) agus nuair a tháinig Micheál Ó Cléirigh, duine de na Ceithre Máistrí, chun cóipeáil as Leabhar Leasa Móire. Mhéadaigh ar ghradam na mainistreach nuair a cuireadh Cailís Thigh Molaige á déanamh i Londain. Cailleadh an chailís sin ach thángthas uirthi arís ar Oileán Chléire sna 1850idí.
Dhóigh saighdiúirí Chromail an mhainistir sa bhliain 1642. Tá sí ina fothrach ó shin ach tá an chuid is mó dá struchtúr fós ina sheasamh.
Liosta de charachtair Emmerdale (2005)
Sobaldráma Briotanach is ea Emmerdale. Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar Emmerdale den chéad uair sa bhliain 2005:
Mainistir Thigh Molaige
Sa bhliain 1813 chum Seán Ó Coileáin Machnamh an Duine Dhoilíosaigh (Caoineadh Thigh Molaige), dán ina gcaointear toghail na mainistreach.
Eilean a' Bhotail
Is oileán suite ar chósta Ros, ceann de na h-Eileanan Samhraidh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Eilean a' Bhotail.
Y Ganllwyd
Baile i nGwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Y Ganllwyd, 155 km ó Chaerdydd agus 294 ó Londain. Tá daonra 172 ann, agus tá 107 (62.2%) in ann Breatnais a labhairt.
Míoltóg thaibhsiúil
Is feithid í an mhíoltóg thaibhsiúil sa ghéineas Chaoborus.
Fanny Inama von Sternegg
Ealaíontóir mná a rugadh in Innsbruck, an Ostair, ab ea Fanny Inama von Sternegg ( 2 Iúil 1870 – 9 Samhain 1928).
Thug sí faoi portráidí, ábhair neamhbheo agus stairiúla a phéinteáil.
D’éag sí in Innsbruck an 9 Samhain 1928.
Conmhach mac Doinn Cothaithe
Rí Uí Fhiachrach Mhuaidhe ba ea  Conmhach mac Doinn Cothaid  (bás 787).
Is é Connmhach an rí is luaite den ghéag Mhuaidhe ar atá fianaise do ann.
Donnchadh mac Dúnlainge
Rí na Laighean de rítheaghlach Uí Dhúnlainge ba ea Donnchadh mac Dúnlainge (Meán-Ghaeilge Donnchad mac Dúnlainge (bás 1036). Ba bhall é de chlann Uí Mhuireadhaigh.  Bhí sé i gcoróin ón mbliain 1024 go dtí 1033..
Eilean a' Bhuic
Is oileán suite ar chósta Ros, ceann de na h-Eileanan Samhraidh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Eilean a' Bhuic.
Donnchadh mac Dúnlainge
Dúnlaing mac Tuathail ba ea athair Dunchadha, a thríú mac. Tar éis dúnmharú a dhearthár, Augaire mac Dúnlainge, maraithe sa bhliain 1024 ag Donn Sléibhe mac Maoil Mhórdha, rí chlann chomhraic Uí Fhaoláin, mharaigh fir Uí Mhuireadhaigh an marfóir féin in éiric, agus tháinig Donnchadh i réim. Cé go n-insítear sa Leabhar Laighneach go raibh réimeas cúig bliana déag aige, ans, le fírinne chuir Donnchadh mac Giolla Phádraig, rí Osraí, as a choróin é sa bhliain 1033, agus tháinig mar rí Laigean ina ionad. Trí bliana i ndiaidh sin, dalladh agus maraíodh Donnchadh, ag Díseart Diarmada.
Gelligaer
51.6636°N, -3.2494°W
Baile i Caerffili, an Bhreatain Bheag, is ea Gelligaer, 21 km ó Caerdydd agus 216 ó Londain. Tá daonra 17,683 ann, agus tá 2115 (12%) in ann Breatnais a labhairt.
Priontáil dromchla
Téarma do na teicníochtaí priontála nach mbíonn gearradh, eitseáil ná scríobadh pláta nó bloic i gceist leo. Samplaí ab ea liteagrafaíocht, aonchlóire is scannánphriontáil.
Idirurlár
mion|Radharc ar an bpríomhurlár d'fhoirgneamh san [[An Ísiltír|Ísiltír ón idirurlár]] Urlár idirmheánach i bhfoirgneamh atá suite idir dhá phríomhstór (de ghnáth, urláir íochtaracha).
In the Name of the Grandfather
Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, "In the Name of the Grandfather", den fichiú sraith The Simpsons ar an 17 Márta 2009 (Sky1) (ar an 22 Márta 2009 (Fox)). Scríobh Matt Marshall agus Ian Maxtone-Graham an eipeasóid seo. D'fhéach 6.15 milliún duine ar an eipeasóid.
Dearadh intí
Is éard atá i gceist le dearadh intí an ealaín agus an eolaíocht chun an taobh istigh d’fhoirgneamh a fheabhsú chun timpeallacht níos folláine agus níos taitneamhaí ó thaobh aeistéitiúla a bhaint amach do na daoine a úsáideann an spás. Is éard atá i ndearthóir istigh ná duine a phleanálann, a dhéanann taighde, a chomhordaíonn agus a bhainistíonn tionscadail feabhsúcháin den sórt sin. Is gairm ilghnéitheach é dearadh intí a chuimsíonn forbairt choincheapúil, pleanáil spáis, cigireachtaí láithreáin, cláir, taighde, cumarsáid le páirtithe leasmhara tionscadail, bainistíocht tógála, agus cur i bhfeidhm an dearaidh.
= Stair agus téarmaí reatha = Bhí gairm an dearadh intí mar thoradh ar fhorbairt na sochaí agus na hailtireachta casta a d'eascair as forbairt phróisis thionsclaíocha. mion|Seo grianghraf de shéadchomhartha ailtireachta. Chuir tóir ar úsáid éifeachtach spáis, folláine úsáideora agus dearadh feidhmiúil le forbairt na gairme dearadh intí comhaimseartha. Tá gairm an dearadh intí ar leithligh agus difriúil ó ról an mhaisitheora istigh, téarma a úsáidtear go coitianta i SAM; níl an téarma chomh coitianta sa Ríocht Aontaithe, áit a bhfuil gairm an dearadh intí fós neamhrialaithe agus dá bhrí sin, ag labhairt go docht, nach gairm oifigiúil í fós. mion|Taobh istigh d’Fhoirgneamh Gloine Fhóram Idirnáisiúnta Tóiceo, an tSeapáin San India ársa, fheidhmeodh ailtirí mar dhearthóirí istigh freisin. Is féidir é seo a fheiceáil ó thagairtí Vishwakarma an t-ailtire - ceann de na déithe i miotaseolaíocht Indiach. I ndearadh na n-ailtirí seo de thithe Indiach ón 17ú haois, feictear deilbh a thaispeánann téacsanna agus imeachtaí ársa taobh istigh de na palaces, agus i rith na meánaoiseanna bhí pictiúir ealaíne balla mar ghné choitianta de Fatima cosúil le pálás san India ar a dtugtar haslis de ghnáth. Cé gur scartáladh an chuid is mó de na tithe traidisiúnta chun bealach a dhéanamh d’fhoirgnimh nua-aimseartha, tá timpeall 2000 haslis [2] fós i réigiún Shekhawati i Rajashtan a thaispeánann pictiúir ealaíne balla.
San Éigipt ársa, cuireadh "tithe anama" (nó samhlacha tithe) i dtuamaí mar ghabhdáin le haghaidh ofrálacha bia. Is féidir sonraí uathu seo a fháil amach faoi dhearadh intí áitribh éagsúla ar fud na dynasties Éigipteacha éagsúla, mar shampla athruithe ar aeráil, porticoes, colúin, loggias, fuinneoga agus doirse.
mion|Triclinium nó seomra bia Rómhánach atógtha, le trí klinai nó toilg
Tá ballaí istigh péinteála ann le 5,000 bliain ar a laghad, agus fuarthas samplaí chomh fada ó thuaidh le Nis Brodgar, mar a bhfuil taobh istigh teimpléadaithe, mar a fheictear sa lonnaíocht Skara Brae gaolmhar. Ba iad na Gréagaigh, agus na Rómhánaigh ina dhiaidh sin a chuir urlár mósáic maisiúil comhordaithe, agus tithe folctha teimpléadacha, siopaí, oifigí sibhialta, Castra (dúnta) agus teampall, taobh istigh, sa chéad mhílaoise RC. Le guilds speisialaithe atá tiomnaithe do mhaisiú taobh istigh, agus troscán foirmle a tháirgeadh, i bhfoirgnimh atá tógtha de réir foirmeacha arna sainiú ag ailtirí Rómhánacha, mar shampla Vitruvius: De Architectura, libri decem (Na Deich Leabhar ar Ailtireacht).
Le linn an 17ú agus an 18ú haois agus go luath sa 19ú haois, ba é an maisiúchán tí ba chúis le maisiú taobh istigh, nó cumhdaitheoir nó ceardaí fostaithe a thabharfadh comhairle ar an stíl ealaíne do spás istigh. D’fhostódh ailtirí ceardaithe nó ceardaithe freisin chun dearadh intí dá bhfoirgnimh a chur i gcrích.
= Maisitheoirí istigh agus dearthóirí istigh = Is é an dearadh intí an ealaín agus an eolaíocht chun iompar daoine a thuiscint chun spásanna feidhmiúla a chruthú, atá taitneamhach ó thaobh aeistéitiúla, laistigh d’fhoirgneamh. Is éard is maisiú ann spás a sholáthar nó a mhaisiú le heilimintí maisiúla, agus comhairle agus cúnamh praiticiúil á chomhlánú uaireanta. I mbeagán focal, féadfaidh dearthóirí taobh istigh maisiú, ach ní dearadh maisitheoirí.
Dearthóir taobh istigh
Tugann dearthóir taobh istigh le tuiscint go bhfuil níos mó béime ar phleanáil, ar dhearadh feidhmiúil agus ar úsáid éifeachtach spáis, i gcomparáid le maisiú taobh istigh. Is féidir le dearthóir taobh istigh i ndearadh líne bhreá tabhairt faoi thionscadail lena n-áirítear leagan amach bunúsach spásanna laistigh d’fhoirgneamh a shocrú chomh maith le tionscadail a éilíonn tuiscint ar shaincheisteanna teicniúla mar shuíomh fuinneoige agus dorais, fuaimíocht agus soilsiú. Cé go bhféadfadh dearthóir taobh istigh leagan amach spáis a chruthú, ní fhéadfaidh sé ballaí ualaigh a athrú gan a ndearaí a stampáil lena gceadú ag innealtóir struchtúrach. Is minic a oibríonn dearthóirí istigh go díreach le hailtirí, innealtóirí agus conraitheoirí. mion|Dearadh intí i mbialann Mharacó i gcathair Essaouira, Maracó Caithfidh dearthóirí taobh istigh a bheith ardoilte d’fhonn timpeallachtaí istigh a chruthú atá feidhmiúil, sábháilte, agus a chloíonn le cóid tógála, rialacháin agus riachtanais ADA. Téann siad níos faide ná roghnú pailéid agus feistis dathanna agus cuireann siad a gcuid eolais i bhfeidhm ar fhorbairt doiciméad tógála, ualaí áitíochta, rialacháin cúram sláinte agus prionsabail dearaidh inbhuanaithe, chomh maith le bainistíocht agus comhordú seirbhísí gairmiúla lena n-áirítear meicniúil, leictreach, pluiméireacht agus beatha sábháilteacht - gach chun a chinntiú gur féidir le daoine maireachtáil, foghlaim nó obair i dtimpeallacht neamhchiontach atá taitneamhach ó thaobh aeistéitiúla de.
B’fhéidir gur mhaith le duine éigin eolas teicniúil a shainiú agus a fhorbairt a bhaineann go sonrach le réimse amháin nó le cineál dearadh intí, mar shampla dearadh cónaithe, dearadh tráchtála, dearadh fáilteachais, dearadh cúram sláinte, dearadh uilíoch, dearadh taispeántais, dearadh troscáin, agus brandáil spásúil. Is gairm chruthaitheach é dearadh intí atá réasúnta nua, ag síorathrú i gcónaí, agus a chuireann mearbhall ar an bpobal go minic. Ní tóir ealaíonta é agus braitheann sé ar thaighde ó go leor réimsí chun tuiscint dea-oilte a sholáthar ar an gcaoi a mbíonn tionchar ag a dtimpeallachtaí ar dhaoine.
Dath i ndearadh intí
Is uirlis deartha chumhachtach é dath i maisiú, chomh maith le dearadh intí, arb é an ealaín dathanna a chumadh agus a chomhordú le chéile chun scéim stylish a chruthú ar ailtireacht istigh an spáis.
Tá sé riachtanach do dhearthóirí istigh eispéireas domhain a fháil le dathanna, a n-éifeachtaí síceolaíochta a thuiscint, agus brí gach datha a thuiscint in áiteanna agus i gcásanna éagsúla d’fhonn teaglaim oiriúnacha a chruthú do gach áit.
D’fhéadfadh dathanna aigne a chruthú mar a fheiceann an breathnadóir iad dathanna a chur le chéile, agus d’fhéadfadh éifeachtaí dearfacha nó diúltacha a bheith mar thoradh orthu sa deireadh. Déanann dathanna go mbraitheann an seomra níos ciúine, níos binne, níos compordaí, níos strusaí nó níos drámatúla. De bharr teaglaim dathanna is cosúil go bhfuil seomra beag bídeach níos mó nó níos lú. Mar sin is faoin ngairm dearaidh Intí na dathanna cuí a roghnú d’áit chun a bhaint amach conas a bheadh ​​cliaint ag iarraidh breathnú ar an spás sin agus mothú ann.
Futbol Club Barcelona
Club spóirt atá suite i mBarcelona, sa Chatalóin, agus sa Spáinn, is ea Futbol Club Barcelona a bunaíodh i 1899. Cé go bhfuil aithne ar an gclub mar gheall ar a fhoireann sacair, tá foirne gairmiúla i dtrí spórt eile acu - cispheil, liathróid láimhe agus haca rollála. Tugtar Barça ar an gclub chomh maith mar leasainm. Imríonn siad a gcuid cluichí sacair sa Nou Estadi del Futbol Club Barcelona (an Camp Nou), ceann de mhór-staideanna an domhain le hacmhainn 98,600.
Ríthe Thuamhan
Bhí Ríthe Thuamhan (Gaeilge Chlasaiceach Tuadhmhumhan) i réim ó bhunús na ríochta le linn na meánaoise go dtí an Nua-aois Luath. Oidhreacht Bhriain Bóramha agus Ard-Ríthe dá shliocht ab ea Tuamhain, nárbh fhéidir leo smacht a choimeád ar an Mumhain go léir, agus mar thoradh, b'éigean dóibh an ríocht a chríochdheighilt eatarthu agus a gcéilí comhraic na hEoghanachta sa Deasumhain.
Futbol Club Barcelona
Is é mana an chlub ná el Barça és més que un club, sé sin is níos mó ná club é an Barça.
Ríthe Thuamhan
Fuarathas Ríthe na Tuamhan as príomhchlann an Dáil Chais, mar atá an mhuintir Uí Bhriain. Leis na cianta, chur siad díobh dúshláin na Normannaigh, an chlann de Clare san áireamh, chomh maith le coimhlint intíre. Sa deireadh, shocraigh Murchadh Carrach Ó Briain a ríocht a Ghéilleadh agus Athbhronnadh le Ríocht na hÉireann sa bhliain 1543, agus ghlac sé na teidil Barún Inse Uí Chuinn agus Iarla Tuamhan. Is é Conor Myles John O'Brien an barún reatha.
Futbol Club Barcelona
== Stair == Bhunaigh Éilvéiseach darb ainm Hans Kamper an club in éineacht le grúpa Sasanach sa bhliain 1899. Bhí Kamper chomh gafa sin le náisiúnachas na Catalóine gur athraigh sé a ainm go Joan Gamper. Ba chuid de na clubanna a bhunaigh an tsraith Spáinneach i 1928 iad in éineacht le Real Madrid agus Athletic Bilbao agus bhuaigh siad an chéad sraith i 1929.
Glantwymyn
52.624°N, -3.7431°W
Futbol Club Barcelona
Ba chúl taca le náisiúnachas na Catalóine an club le linn deachtóireacht Franco, tréimhse ina rinneadh iarracht an Chatalóinis is siombail eile na Catalóil tá Barcelona a chur faoi chois.
Glantwymyn
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Glantwymyn, 133 km ó Caerdydd agus 277 ó Londain. Tá daonra 1,143 ann, agus tá 607 (53.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Futbol Club Barcelona
Osclaíodh an Camp Nou i 1957 agus tá spás ann do 99,354 lucht féachana faoi láthair.
Bhuaigh an club an Corn Eorpach don chéad uair i 1992 i Wembley, Londain, i gcoinne Sampdoria na hIodáile. Ba é sin buaicphoine an ré órga faoina bhainisteoir agus iarimreoir Ollannach Johan Cruyff, tréimhse ina bhuaigh siad ceithre shraith náisiúnta i ndiaidh a chéile, ó 1991 go 1994.
Bhuaigh siad Sraith na Seaimpíní don dara huair i bPáras i gcoinne Arsenal Shasana ar an 17 Bealtaine 2006, cúpla seachtain tar éis sraith na Spáinne a bhuachaint don dara huair faoi stiúir Frank Rijkaard. Sa bhliain 2009, bhuaigh an club Copa del Rey, sraith na Spáinne, agus Sraith na Seaimpíní.
Geansaí peile agus urraíocht
Caitheann an fhoireann lógó UNICEF, ní mar gheall ar aon táille a íocadh, ach toisc go seasann an club gualainn ar ghualainn le UNICEF inár dtiomantas do pháistí an domhain. mion Go dtí seo, thug an comhpháirtíocht € 19 milliún ar ioncam do chláir UNICEF a fheabhsaíonn saol do leanaí ar fud an domhain. In 2016, dhoimhnigh UNICEF an comhpháirtíocht le FC Barcelona le tuilleadh roghanna a iniúchadh chun cumhacht an spóirt a úsáid chun torthaí inbhuanaithe agus scála mór do leanaí a sheachadadh.
Bruitíneach dhearg
Galar víreasach an-ionfhabhtaíoch is ea an bruitíneach dhearg, nó rubella, a chuireann isteach go príomha ar dhéagóirí is aosaigh óga. Is galar éadrom neamhbhuan é, le fiabhras is gríos, ach má ionfhabhtaíonn sí bean atá sa chéad 18 seachtain de thoircheas, is mór an dóchúlacht go mbeidh naíonán le míchumaí comhbheirthe aici, cosúil le bodhaire, daille is damáiste inchinne.
Tá vacsaín ar fáil chun bac a chur ar an ngalar seo (an MMR inniu), agus tugtar do naíonáin is páistí é.
clé|250px|thumb|Bruitíneach dhearg
Wedding for Disaster
Craoladh an cúigiú heipeasóid déag, "Wedding for Disaster", den fichiú sraith The Simpsons ar an 29 Márta 2009. Scríobh Joel H. Cohen an eipeasóid seo. D'fhéach 6.58 milliún duine ar an eipeasóid.
Bass Generation
Is é Bass Generation an halbam ó Basshunter. Scaoileadh é ar an 25 Meán Fómhair 2009.
Cairteacha
{|
Teangacha Tungúsacha
Fine teangacha iad na teangacha Tungúsacha agus iad á labhairt sa Mhanchúir agus in oirthear na Sibéire. De réir teoiricí áirithe, is cuid de na teangacha Altaecha iad, ach le fírinne, is iomaí teangeolaí a shíleann inniu nach bhfuil a leithéid d'fhine teangacha ann ar aon nós agus na teangacha Altaecha; thairis sin, is deacair teacht ar bheirt theangeolaithe a bheadh ar aon fhocal faoi na teangacha ba chóir a rangú san fhine "Altaech". Mar sin, is fearr dearcadh ar na teangacha Tungúsacha mar fhine neamhspleách.
Teangacha táite greamaitheacha iad na teangacha Tungúsacha, is é sin, cuirtear iarmhír i ndiaidh iarmhíre leis na focail le foirmeacha gramadúla a chruthú; cuid de na teangacha seo tá córas casta tuiseal acu, agus iarmhíreanna éagsúla ag na briathra freisin le haimsirí is le gnéithe a chur in iúl.
Athraítear dhá phríomhchraobh i gcrann ginealais na dteangacha Tungúsacha, mar atá:'
Teangacha nó canúintí beaga iad na teangacha Tungúsacha go léir inniu. Go tipiciúil, ní bhíonn ach cúpla dosaen, cúpla céad nó cúpla míle duine á labhairt, agus cuid mhór acu ag saothrú an bháis. Is iad an teanga Xibe (tríocha míle cainteoir i Xinjiang), an teanga Evenki (timpeall ar 29 míle, ach níl cónaí orthu go léir in aon tír amháin, agus tá difríochtaí móra idir na canúintí) agus an teanga Even (seacht míle cainteoir) na teangacha "móra" san fhine seo. Tá an Mhanchúiris féin ag dul in éag inniu, cé go raibh ról mór aici i stair na Síne Impiriúla.
Is iad an teanga Jurchen agus an Mhanchúiris an t-aon dá theanga a bhfuil traidisiún fada liteartha acu. Le fírinne, níl sa teanga Jurchen ach leagan seanársa den Mhanchúiris.
Na Tungúsaigh sna Meáin Chumarsáide
Sa bhliain 1923, d'fhoilsigh an taiscéalaí Rúiseach Vladimir Arsenyev leabhar faoin gcaidreamh a bhí aige le Dersu Uzala, sealgaire Tungúsach (is dócha gurb í an teanga Nanai a bhí ó dhúchas aige) a bhí ina threoraí ag Arsenyev agus a fhoireann sna blianta 1902-1907. Bhí Dersu Uzala eolach ar bhealaí na coille, mar ba dual dó, agus is iomaí uair a tháinig sé chun tarrthála d'Arsenyev sa chruachás. Níor fhág Arsenyev fuíoll molta ar Dersu sa leabhar, buíoch beannachtach mar a bhí sé. Ar an drochuair, ní raibh sé i ndán do Dersu féin na focail mholta a chloisteáil, nó fuair sé bás sa bhliain 1908.
Sa bhliain 1975, tháinig scéal Dersu Uzala ar an scáileán, ó spreag an leabhar stiúrthóir mór na Seapáine, Akira Kurosawa, chun é a scannánú. Roimhe sin, áfach, bhí an leabhar scannánaithe sa bhliain 1961 ag an stiúrthóir Sóivéadach Agasi Babayan.
82
Básanna
80er
Cuil Mharcais
Is feithid í an chuil Mharcais.
Coup d'état
thumb|250px|Coup d'état míleata sa Pholainn sa bhliain [[1926.]] Is éard is coup d'état ann ná buille tobann i gcoinne an stáit, de ghnáth ag grúpa beag de bhunaíocht an stáit cheana féin, mar shampla an lucht míleata.
Bíonn sé mar aidhm acu an rialtas reatha a theistiú nó a chur ar cheal, agus rialú eile a a chur ina n-ionad, sibhialta nó míleata.
Nuair nach n-éiríonn an coup go hiomlán, is é is dóichí ná go mbeidh cogadh cathartha mar thoradh.
Priontáil rilífe
Prionta, déanta as bloc (adhmad, de ghnáth, nó lionóil) ina bhfuil na codanna a mbeidh an prionta bán gearrtha amach as a dhromchla. Tá sé seo i gcontrárthacht le priontáil inghearrtha nó dromchla. Greamaíonn an dúch leis na dromchlaí arda (an rilíf) amháin, agus nuair a bhrúitear an bloc i gcoinne bileog páipéir, is iad seo na codanna a chlóbhuailtear.
Prionsabal na tabhartha
Bunphrionsabal de dhlí an Aontais Eorpaigh is ea prionsabal na tabhartha. De réir an phrionsabail seo, is aontas dá bhallstáit é an AE, agus tugann a bhallstáit a inniúlachtaí go léir dó go deonach. Níl aon inniúlachtaí ag an Aontas de réir cirt, agus mar sin fanann na Ballstáit ar aon réimsí beartais nár chomhaontaigh na Ballstáit go léir orthu go sainráite i gconarthaí. Léiríonn sé sin go bhfuil an ceart ag na Ballstáit déileáil le gach ábhar a thagann lasmuigh de chomhaontuithe na gConarthaí agus ní féidir leis an AE gníomhú ach amháin faoi na hinniúlachtaí arna dtabhairt ag na Ballstáit atá sainithe ag na Ballstáit sna conarthaí.
Bhí an prionsabal seo mar bhonn agus taca ag an Aontas Eorpach i gcónaí, ach sonraíodh go sainráite é den chéad uair sa Chonradh ag bunú Bunreachta don Eoraip a moladh agus ar diúltaíodh dó. Ina ionad, tugadh an prionsabal anonn go dtí an Conradh ar an Aontas Eorpach (CEA). Tá sé leagtha amach go hiomlán inAirteagail 4 agus Airteagail 5 den CAE
Tugadh an prionsabal anonn go dtí an Conradh ar an Aontas Eorpach a ionadú. Tá sé leagtha amach go hiomlán in Airteagail 4 agus 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE)an Conradh fir3 ar an Aontas Eorpachan prionsabal seo mar bhonn agus taca ag an Aontas Eorpach i gcónaí, ach sonraíodh go sainráite é den chéad uair sa Chonradh ag bunú Bunreachta don Eoraip a moladh agus ar diúltaíodh dó. Tugadh an prionsabal anonn go dtí an Conradh ar an Aontas Eorpach a ionadú. Tá sé sonraithe go hiomlán in Airteagal 4 agus in Airteagal 5 den Chonradh ar an Aontas Eorpach.
Léiríonn an dá Airteagal go soiléir nach ngníomhaíonn an tAontas ach amháin laistigh de theorainneacha na n-inniúlachtaí arna dtabhairt dó ag na Ballstáit, ach ansin sonraítear go soiléir "Inniúlachtaí nach bhfuil tugtha don Aontas sna Conarthaí fós ag na Ballstáit." Déantar é seo a athlua in Airteagal 4(1) agus ordaíonn sé go “Urramóidh an tAontas comhionannas na mBallstát i bhfianaise na gConarthaí, mar aon lena bhféiniúlacht náisiúnta atá ina cuid dhílis dá struchtúir bhunúsacha idir pholaitiúil agus bhunreachtúil, lena n-áirítear an fhéinriail áitiúil agus réigiúnach. Urramóidh sé a bhfeidhmeanna sár-riachtanacha Stáit, lena n-áirítear iomláine chríochach an Stáit a áirithiú, an smacht reachta a chaomhnú agus an tslándáil náisiúnta a choimirciú. Fanfaidh an tslándáil náisiúnta, go háirithe, ina freagracht ar gach Ballstát faoi leith agus air siúd amháin."
Ina lán réimsí tá inniúlacht roinnte ag an Aontas leis na Ballstáit. Nuair a bheidh reachtaíocht sna réimsí sin rite ag an Aontas aistrítear inniúlacht chuig an Aontas.
Coill Naomh Gobnait
Coill darach agus limistéar faoi chosaint i Múscraí Thiar, i gContae Chorcaí is ea Coill Ghobnait, nó Coill Naomh Gobnait (Saint Gobnait’s Wood).
Liosta de charachtair Coronation Street (1970)
Sobaldráma Briotanach is ea Coronation Street (nó Corrie go neamhfhoirmeálta uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar Coronation Street den chéad uair sa bhliain 1970:
Diúcacht Württemberg
Diúcacht ab ea Diúcacht Württemberg (Gearmáinis: Herzogtum Württemberg) a bhí suite sa chuid thiar theas d’Impireacht Naofa Rómhánach. Bhí sí ina ball d’Impireacht Naofa Rómhánach ó 1495 go 1806. Bhí marthanas fada na diúcachta le breis agus trí chéad bliain go príomha mar gheall ar a méid, agus í a bheith níos mó ná a dlúthchomharsana. Le linn an Reifirméisin Protastúnaigh, bhí brú mór ar Württemberg ó Impireacht Naofa Rómhánach fanacht ina ball. Chuir Württemberg i gcoinne ionradh na Fraince arís agus arís eile sa 17ú agus san 18ú haois. Bhí Württemberg díreach i mbealach arm na Fraince agus na hOstaire a bhí i mbun na hiomaíochta fada idir Teaghlach na mBúrbónach agus Teaghlach Hapsburgach. Sa bhliain 1803, thug Napoléon ardú céime don duchtacht, as seo amach bhí sí le bheith ina Toghthóir Württemberg, d’Impireacht Naofa Rómhánach. Ar 1 Eanáir 1806, ghlac an Toghthóir deireanach an teideal Rí Württemberg. Níos déanaí sa bhliain sin, an 6 Lúnasa 1806, chuir an tImpire deireanach, Francis II, deireadh le (de facto) Impireacht Naofa na Róimhe.
Doulton
Comhlacht a thosaigh ag déanamh crocaí simléir is maisiúcháin mhóra ailtireachta i Londain ag tús an 19ú céad. Ó timpeall 1862 ba phríomhdhéantóirí cré-earraí ealaíonta iad, agus cáil orthu as a n-earraí cruachré is a gcré-earraí maisithe, a bhfigiúir, a bpainéil mhaisithe, is a dtílí. Rinne siad lear mór earraí sláintíochta freisin.
Louis J. Ignarro
Cógaseolaí a rugadh i Nua-Eabhrac is ea Louis J. Ignarro a rugadh ar 31 Bealtaine 1941 i mBrooklyn, Nua-Eabhrac.