cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hakeem Jeffries
Is polaiteoir agus aturnae Meiriceánach é Hakeem Sekou Jeffries (rugadh 4 Lúnasa, 1970). Is ionadaí de chuid na Stát Aontaithe é don 8ú ceantar comhdhála i Nua - Eabhrac ón bhliain 2013 i leith. Tá sé ina bhall den Pháirtí Daonlathach, agus déanann sé ionadaíocht ar cheantar a chlúdaíonn codanna de chuid oirthear Brooklyn agus iardheisceart Queens i gCathair Nua-Eabhrac. Is dlíodóir corparáideach é de réir gairme, d’oibrigh sé do Paul, Weiss, Rifkind, Wharton &amp; Garrison, ansin Viacom agus CBS, sular sheas sé le haghaidh agus sular fhreastail sé ag i gComhthionól Stáit Nua-Eabhrac ó 2007 go 2012, ag déanamh ionadaíochta ar an 57ú ceantar Tionóil. Tá Jeffries ina chathaoirleach ar Chácas na nDaonlathach i dTeach na nIonadaithean ó 2019.
Ar an 30 Samhain, 2022, toghadh Jeffries chun bheith i gceannas ar chácas an Pháirtí Dhaonlathaigh i dTeach na nIonadaithe sna Stáit Aontaithe in 2023, i ndiaidh Nancy Pelosi. Má thoghtar Kevin McCarthy ag an 118ú Comhdháil de chuid na Stát Aontaithe le bheith ina Cheann Comhairle ar Theach na nIonadaithe, táthar ag súil go mbeidh Jeffries ina Cheannaire Mionlaigh dá réir.
Luathshaol agus gairm bheatha
Rugadh Jeffries i Brooklyn, Nua-Eabhrac, ag Ionad Ospidéil Brooklyn do Laneda Jeffries, oibrí sóisialta, agus Marland Jeffries, comhairleoir stáit um mhí-úsáid substaintí. D’fhás sé suas i Crown Heights, Brooklyn.
Bhain Jeffries céim amach ó Midwood High School i 1988. Rinne sé staidéar ansin ar eolaíocht pholaitiúil ag Ollscoil Binghamton, agus bhain sé céim Bhaitsiléara Ealaíon le honóracha amach i 1992. Le linn a chuid ama ag Binghamton bhí sé ina bhall den bráithreachas Kappa Alpha Psi.
Rinne Jeffries staidéar iarchéime san McCourt School of Public Policy, de chuid Ollscoil Georgetown, agus bhain sé Máistreacht sa Bheartas Poiblí amach i 1994. D'fhreastail sé ansin ar Scoil Dlí Ollscoil Nua-Eabhrac, áit a raibh sé ina bhall den New York University Law Review. Bhain sé céim Dhochtúireachta Juris amach i 1997.
Tar éis dó céim a bhaint amach ón scoil dlí, chaith Jeffries bliain amháin mar chléireach dlí don Bhreitheamh Harold Baer Jr. de Chúirt Dúiche SAM do Cheantar an Deiscirt de Nua-Eabhrac. Ó 1998 go 2004, bhí sé i gcleachtadh príobháideach ag an ngnólacht dlí Paul, Weiss, Rifkind, Wharton &amp; Garrison. Sa bhliain 2004, ceapadh ina dhlíthí
intí é do Viacom agus CBS, áit ar oibrigh sé ar dhlíthíocht a d'eascair as Super Bowl XXXVIII halftime show controversy. Le linn ama Jeffries ag Paul, Weiss, d'oibrigh sé freisin mar stiúrthóir ar ghnóthaí idir-rialtais do Chaibidil Stáit Nua-Eabhrac de Chumann Náisiúnta na gConraitheoirí Mionlaigh agus mar uachtarán Black Attorneys for Progress.
Cúil Áine
Baile i gContae Shligigh is ea Cúil Áine (Coolaney as Béarla).
Héilin (miotaseolaíocht)
Ba í Héilin ba chúis le Cogadh na Traoi, an cogadh atá i lár an Iliad.
Alfonso I de Asturias
Ba é Alfonso I de Asturias, ar a dtugtar an Caitliceach (el Católico), (c. 693 – 757), an tríú Rí Asturias, ag teacht i réim ó 739 go dtí a bhás i 757. Chonaic a réimeas síneadh ar fhearann Críostaí Asturias, ag athchloígh an Ghailís agus León.
Tháinig sé i gcomharbacht ar a dheartháir céile Favila, agus tháinig a mhac, Fruela I, i gcomharbacht air.
Tháinig mac neamhdhlisteanach Alfonso, Mauregatus, ina rí freisin, agus bhí a iníon Adosinda ina céile rí le Silo na hAstúirias. Al-Andalus comhaimseartha a tugadh ar an ríshliocht a thosaigh Alfonso mar ríshliocht Astur-Leonese.
Beathaisnéis
Mar mhac an Diúic Pedro de Cantabria, bhí go leor tailte ag Alfonso sa réigiún sin. Deirtear gur phós sé Ermesinda, iníon le Pelagius, a bhunaigh Asturias tar éis Chath Covadonga inar aisiompaigh sé concas na Múrach ar an réigiún. Tháinig sé i gcomharbacht ar mhac Pelagius, a dheartháir-chéile, Favila, ar an ríchathaoir éis do Fhavila bás a fháil roimh am. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Afonso_I_das_Ast%C3%BArias.png/250px-Afonso_I_das_Ast%C3%BArias.png|clé|mion|306x306px| Alfonso I de Asturias, i miondealbh ó ' Genealogia dos Reis de Portugal'(1530-1534). Tá sé faoi chaibidil cé acu ar measadh Pelagius nó Favila ina ríthe riamh ina saol féin, ach is cinnte go raibh Alfonso. Thosaigh sé cogadh fadsaoil i gcoinne na Múrach. Sa bhliain 740, bhain sé leas as éirí amach na mBeirbeireach agus chuir sé an Ghailís faoi smacht agus sa bhliain 754, León freisin. Chuaigh sé chomh fada le La Rioja. Mar sin féin, theith an líon beag daonra uirbeach sna réigiúin teorann seo go dtí a tiarnas thuaidh, rud a d'fhág crios maolánach dídhaonraithe idir na stáit Chríostaí agus Mhoslamacha.
Chruthaigh sé seo El Desierto del Duero (Gaeilge: Fásach na Duero) mar a thugtar air, réigiún folamh idir an Duero agus na Sléibhte Astúireacha. Bhí sé seo i gceist ag Alfonso; mar sin, theastaigh uaidh limistéar a chruthú ina mbeadh aon arm ionradh teacht slán deacair. sé ag iarraidh limistéar a chruthú ina mbeadh sé deacair d' fhórsa ionraidh ar bith teacht slán as.
Chomh maith leis na gnéithe comhraic, tá éifeachtaí déimeagrafacha agus cultúrtha an bheartais seo ar stair na hAstráile, na Spáinne agus na Portaingéile ina dhiaidh sin mór go leor. Bhí breis agus céad bliain ann sular athphlandáladh an réigiún (eachtra ar a dtugtar an Repoblación ).
Labhraíonn na scríbhneoirí Arabacha ar ríthe iarthuaisceart na hIbéire mar na Beni Alfons (sliocht nó Teaghlach Alfonso), agus is cosúil go n-aithníonn siad iad mar stoc ríoga Gailíseach díorthaithe ó Alfonso I. Tugtar creidiúint do Alfonso as scrín Mhuire Covadonga a bhunú, i gcuimhne ar bhua a athar céile ag Cath Covadonga. Adhlacadh é féin agus a bhanríon ann. Léann a fheartlaoi:
Teaghlach
Bhí ceathrar clainne ag Alfonso. Bhí triúr trína phósadh le Ermesinda, agus rugadh duine acu, Mauregatus, do sclábhaí Moslamach, Sisalda.
Lindy Hood
Ba imreoir cispheile le University of Alabama é James Marcus "Lindy" Hood (30 Iúil 1907 - 17 Deireadh Fómhair 1972). D'imir sé i lár na cúirte. Imreoir "All American" a bhí ann.
Blood Feud
Craoladh an dara heipeasóid is fiche, "Blood Feud", den dara sraith The Simpsons ar an 11 Iúil 1991. Scríobh George Meyer an eipeasóid seo. D'fhéach 17.3 milliún duine ar an eipeasóid.
Acadamh Ríoga na hAlban
Cuireadh an t-acadamh ar bun faoin ainm Royal Institution for the Encouragement of the Fine Arts in Scotland. Sa bhliain 1826 athainmníodh é mar an Scottish Academy, agus athraíodh an t-ainm sin go Royal Scottish Academy ar bhronnadh cairt ríoga air sa bhliain 1838. Maoiniú príobháideach a bhí aige ón tús.
An Tártáinis
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Mapa_lleng%C3%BCes_paleohisp%C3%A0niques-ang.jpg/250px-Mapa_lleng%C3%BCes_paleohisp%C3%A0niques-ang.jpg|deas|mion|250x250px| An Tártáinis i gcomhthéacs na dteangacha Pailé-Easpáinnice timpeall 300 RCR Aithnítear An Tártáinis mar theanga Phailé-Easpáinneach a bhí beo tráth ar Leithinis na hIbéire agus a bhí beo ann roimh choncas na Rómhánach. Tá inscríbhinní den teanga ar fáil in iardheisceart Leithinis na hIbéire, go príomha i ndeisceart na Portaingéile (an Algarve agus i ndeisceart Alentejo), agus iardheisceart na Spáinne (ó dheas de Extremadura agus in iarthar na hAndalúise). Tá 95 inscríbhinn den sórt sin ann, agus tá 82 chomhartha inléite ag na cinn is faide. Fuarthas thart ar aon trian díobh i reiligí Luath-Iarannaoise nó láithreáin adhlactha Iarannaoise eile a bhaineann le adhlacthaí saibhir casta. Is gnách iad a dhátú go dtí an 7ú haois RCR agus a mheas gurb í an script thiar theas an script Phailé-Easpáinneach ársa, le carachtair an-chosúil le foirmeacha na litreacha Féiníceacha ar leith, le fáil in inscríbhinní dar dáta c. 825 RCR. Tarlaíonn cúig cinn de na hinscríbhinní ar stelae a bhfuil léirmhíniú orthu mar fhearas laochra snoite ón gCré-Umhaois Dhéanach ó Chultúr Pháirceanna na bPrócaí Luaithrigh (Béarla:Urnfield culture).
Stair
Is é an dátú is muiníní ná an inscríbhinn Tártáinise (J.57.1) sa reilig ag Medellín, Badajoz, an Spáinn go dtí 650/625 RCR. Áirítear le dátaí deimhnithe eile don reilig Medellín criadóireacht phéinteáilte ón 7ú-6ú haois R.Ch.
Ina theannta sin, sainaithníodh graifít ar shlige Féinící dar dáta go luath go dtí lár an 7ú haois RCR, agus a fuarthas ag an lonnaíocht Fhéiníceach Doña Blanca in aice le Cadiz mar Tártáineach de réir cruth na gcomharthaí. Níl ann ach dhá chomhartha ar fad, ag léamh ]tetu[ nó b’fhéidir ]tute[. Ní thaispeánann sé an siolla-ghuta iomarcaíochta níos sainiúla don script iardheisceartach, ach d’fhéadfadh gur fhorbair sé seo de réir mar a d’oiriúnaigh scríobhaithe dúchasacha an script ón sean-Fhéinícis agus tá eisceachtaí eile dá leithéid ann (Correa agus Zamora 2008).
D’fhéadfadh baint a bheith ag an script a úsáideadh san mionta i Salacia (Alcácer do Sal, an Phortaingéil) ó thart ar 200 R.Ch. leis an script Tártáinise, cé nach bhfuil aon iomarcaíocht siolla-gutaí inti; tá sáruithe ar an eolas seo, ach ní léir an bhfuil teanga an mhionta seo ag teacht le teanga na stelae (de Hoz 2010).
Meastar go ginearálta gurb iad na Tuairdentaigh den tréimhse Rómhánach oidhrí an chultúir Thártáinigh. Luann Strabo an méid seo a leanas: "Tá na Tártáinigh rangaithe mar na daoine is críonna de na nIbéarach; agus úsáideann siad aibítir, agus tá taifid ar a sean-stair, dánta, agus dlíthe scríofa i véarsaí atá sé mhíle bliain d'aois, mar a mhaíonn siad. " Ní fios cathain a scoir an Tártáinis de bheith á labhairt, ach taifeadann Strabo (ag scríobh c. 7 RCR) go bhfuil “Na Tártáinigh ... agus go háirithe iad siúd a bhfuil cónaí orthu faoi na Baetigh, tar éis athrú go hiomlán go dtí modh maireachtála na Róimhe; agus an chuid is mó den phobal gan cuimhneamh níos mó fiú ar a dteanga féin."
Ag scríobh
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Un_signari_sudoccidental_%28Rodr%C3%ADgez_Ramos_2000%29.jpg/300px-Un_signari_sudoccidental_%28Rodr%C3%ADgez_Ramos_2000%29.jpg|deas|mion|300x300px| Luachanna fuaime molta ag Rodríguez Ramos (2000) Tá inscríbhinní na Tártáinise i script an Iardheiscirt, ar a dtugtar freisin an script Tártáinise nó an Lúsatánais Theas. Cosúil le gach scripteile, ach amháin an aibítir Ghréag-Ibéireach, úsáideann an Tártáinis glifeanna siollacha do chonsain phléascacha agus litreacha aibítre do chonsain eile. Mar sin, is meascán é d’ aibítir agus de shiolla ar a dtugtar leathshiollabra. Creideann roinnt taighdeoirí gur de shliocht na haibítre Féinícise amháin iad na scripteanna seo, ach ceapann daoine eile go raibh tionchar ag aibítir na Gréige freisin orthu.
Tá an script Tártáinise an-chosúil le script Oirdheisceart na hIbéire, i gcruth na gcomharthaí agus ina luachanna araon. Is í an phríomhdhifríocht ná nach ndéanann script Oirdheisceart na hIbéire marc iomarcach ar luachanna gutha na gcarachtar siollach, a d’aimsigh Ulrich Schmoll agus a cheadaíonn an chuid is mó de na carachtair a rangú ina ngutaí, ina gconsain agus ina charachtair siollacha. Ó na 1990í ar aghaidh, bhí rúnscaoileadh na scripte críochnaithe den chuid is mó agus mar sin tá luachanna fuaime fhormhór na gcarachtar ar eolas. Cosúil leis an gcuid is mó de na scripteanna Pailé-Easpáinneacha eile, ní dhéanann an Tártáinis idirdhealú idir chonsain ghlórtha agus neamhghlórtha ([t] ó [d], [p] ó [b] nó [k] ó [ɡ]).
Tá an Tártáinis scríofa i scriptio continua, rud a fhágann go bhfuil sé deacair focail aonair a aithint.
Aicmiú
Fágtar an Thartéisis neamhrangaithe de ghnáth mar gheall ar easpa sonraí nó moltar gur teanga aonair í de bharr easpa ceangail leis na teangacha Ind-Eorpacha. Léirmhíníodh roinnt ainmneacha Tartesacha mar Ind-Eorpach, go sonrach mar Cheilteach. Mar sin féin, tá an teanga ina hiomláine domhínithe ó thaobh na gCeilteach nó an Ind-Eorpaigh de; is cosúil nach bhfuil struchtúr na siollaí Tartesacha ag teacht leis an bhfoghraíocht Cheilteach nó fiú an Ind-Eorpach agus níos comhoiriúnaí leis an Ibéir nó leis an mBascais ; measann roinnt scoláirí gur iasachtaí iad na heilimintí Ceilteacha go léir.
Ó 2009 i leith, tá áitithe ag John T. Koch gur teanga Cheilteach í an Tartessian agus gur féidir na téacsanna a aistriú. Tá an-tóir ar thráchtas Koch ag an tsraith theilifíse BBC The Celts: Blood, Iron and Sacrifice agus an leabhar gaolmhar le Alice Roberts. }}
Cé go bhfuil daoine eile ar nós Terrence Kaufman tar éis a mholadh go bhféadfadh an Tartessian a bheith ina teanga Cheilteach, diúltaíonn teangeolaithe go forleathan don mholadh seo. Tá achoimre ag de Hoz ar an gcomhdhearcadh acadúil atá ann faoi láthair maidir le haicmiú na Tartéise mar theanga Cheilteach: "J. Koch’s recent proposal that the south-western inscriptions should be deciphered as Celtic has had considerable impact, above all in archaeological circles. However, the almost unanimous opinion of scholars in the field of Palaeohispanic studies is that, despite the author’s indisputable academic standing, this is a case of a false decipherment based on texts that have not been sufficiently refined, his acceptance of a wide range of unjustified variations, and on purely chance similarities that cannot be reduced to a system; these deficiencies give rise to translations lacking in parallels in the recorded epigraphic usage."
Téacsanna
(Is samplaí iad seo a leanas d’inscríbhinní Tartessian. Luaitear córas uimhrithe Untermann, nó ainm suímh i tras-scríbhinní níos nuaí, idir lúibíní, m.sh (J.19.1) nó (Mesas do Castelinho). Is le Rodríguez Ramos [2000] na traslitrithe.) link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/I_tarteso.jpg/220px-I_tarteso.jpg|mion| Fonte Velha (Bensafrim, Lagos). link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/Beja48.jpg/220px-Beja48.jpg|deas|mion| Herdade da Abobada (Almodôvar). Músaem le Rainha D. Leonor, Beja.
Is é seo an téacs Tartessian is faide atá ar eolas faoi láthair, le 82 comhartha, a bhfuil luach foghraíochta inaitheanta ag 80 acu. Tá an téacs iomlán má ghlactar leis go bhfuil foirm frása Tartessian coitianta sa chuid damáiste bᵃare naŕkᵉe[n—]. Tá dhá ghrúpa de ghais Thartéiseacha san fhoirmle a bhfuil an chuma orthu a infhilleadh mar bhriathar: naŕkᵉe, naŕkᵉen , naŕkᵉeii , naŕkᵉenii , naŕkᵉentᶤi , naŕkᵉenai agus bᵃare , bᵃaren , bᵃareii , bᵃarentᶤi ó chomparáid le inscríbhinní eile.
Leadán
Planda mór docht colgach ilbhliantúil a fhásann go dtí 2 m. Dúchasach don Eoraip is an Mheánmhuir. A ghas ar uillinn. Na duilleoga i gcnota, leathfhada nó éilipseach, a fhaigheann bás tar éis bliana. Na duilleoga ar an ngas caol, ina bpéirí, cónasctha ag a mbun chun cupáin lán d'uisce a dhéanamh. Na bláthanna an-bheag, bán nó liathchorcra, i gcinn ar mhéid is cruth uibhe, agus iad timpeallaithe le brachtanna cuaracha deilgneacha. Bíonn brachtanna righne ar chinn an leadáin shaothraithe, leadán Fuller, agus úsáidtear iad chun an bruth a thógáil ar éadaí. Bheadh na brachtanna ar an leadán fiáin rósholúbtha chuige sin.
Sellerio
Is teach foilsitheoireachta Iodálach é Sellerio Editore Srl a bunaíodh i 1969 i Palermo le Elvira Giorgianni (oifigeach poiblí ansin a d’éirigh as agus a d’infheistigh a leachtú 12 milliún lire sa chuideachta) agus a fear céile Enzo Sellerio (grianghrafadóir) spreagtha ag Leonardo Sciascia agus antraipeolaí Antonino Buttitta.
Abhainn Urchaidh
Is abhainn suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd na hAlban í Abhainn Urchaidh.
Sellerio
Stair
Bunaíodh an teach foilsitheoireachta i Palermo i 1969. Tar éis cúpla teideal sa chéad sraith leis an ainm clár La civilization a dhéanamh go foirfe, fuair an teach foilsitheoireachta infheictheacht náisiúnta (agus idirnáisiúnta) nuair a foilsíodh L'affaire Moro di Sciascia i 1978. Tá líon na necklaces ag fás dá bhrí sin, ag tosú le La Memoria, inniu mar shiombail de tháirgeadh an Díoltóra. I measc na scríbhneoirí a tar éis comhoibriú leis an teach foilsitheoireachta: Gesualdo Bufalino, a seoladh i 1981, buaiteoir Dhuais Campiello agus an Duais Strega, agus Andrea Camilleri ("athair" an Montalbano tsraith theilifíse).
I 1983 bhí “scoilt” ann le dhá bhainistíocht ar leithligh: Foilsíonn Elvira Giorgianni ficsean agus aistí, agus foilsíonn Enzo Sellerio leabhair ar ealaín agus grianghrafadóireacht. Cuimsíonn an tsraith freisin Leabharlann Staire agus Litríochta Prisma agus Sicileach níos speisialaithe lena Quaderni. Ansin an trasnán agus an trasnán nua. Faoi stiúir Adriano Sofri Deireadh na haoise, agus ag an gclasaiceach Luciano Canfora An chathair ársa. Níos lú nasctha le téamaí uathúla tá an tsraith Il tolg (le moltaí agus údair eachtardhomhanda mar Giulio Angioni) agus Il castello (a chuireann geall ar litríocht eachtrach nach bhfuil chomh tarraingteach). Amhail 2012 tá níos mó ná trí mhíle teideal sa chatalóg. Is oidhre don ghrúpa foilsitheoireachta an Antonio Sellerio óg, mac Enzo agus Elvira, a bhain céim amach i 1997 ó Bocconi le tráchtas ar ghnó an teaghlaigh. I measc na gcomhairleoirí freisin bhí a dheirfiúr Olivia agus an tIodálach Salvatore Silvano Nigro.
Fuair Elvira Giorgianni bás ar 3 Lúnasa 2010 i Palermo. Fuair a fear céile Enzo Sellerio bás an 22 Feabhra 2012.
I measc scríbhneoirí na hIodáile
mion| Seastán Sellerio ag Aonach Leabhar 2017.
Pápa Teádóir I
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Teádóir I.
Satailít (spásárthach)
mion Spásárthach atá ag fithisiú an Domhain nó rinn spéire eile. Ba é an chéad cheann a lainseáladh Sputnik 1 de chuid an Aontais Shóivéadaigh i 1957. Anois tá níos mó ná 3,600 díobh ag fithisiú an Domhain i gcomhair spiaireachta, suirbhéireachta, cumarsáide, réamhaisnéis aimsire is réalteolaíochta.
Aerfort
Is áit é aerfort a imíonn agus tuirlingíonn eitleáin agus ingearáin chun daoine agus earraí a bhailiú chun iad a iompú go áit eile. Bíonn rúidbhealach ann ionas gur féidir le eitleáin tuirlingt go furasta ar dhromchla crua agus cothrom. Bíonn críochfort ann don lucht taistil. Is ann a thosaíonn agus a chríochnaíonn a dturais nuair a mbíonn siad ag eitilt. Bíonn áiteanna áirithe ann chun imeacht agus chun teacht. Bíonn siopaí, bialanna, caiféanna, gruagairí, óstáin, tithe tábhairne agus áiseanna eile sna críochfoirt de ghnáth ionas gur féidir leis an lucht taistil taitneamh a bhaint as an am ar ghá dóibh caitheamh ag an aerfort.
Arthur Cockfield, Barún Cockfield
Dlíodóir, fear gnó agus polaiteoir Briotanach ab ea Arthur Cockfield, nó An Barún Cockfield, PC (28 Meán Fómhair 1916 – 8 Eanáir 2007).
Bhí Cockfield ina Choimisinéir Eorpach um an Margadh Inmheánach agus na Seirbhísí idir 1985 agus 1989, mar dhuine de na comhghleacaithe a bhí ag Peter Sutherland sa chéad Choimisiún Delors. Bhí páirt ríthábhachtach ag An Tiarna Cockfield, mar a bhí ag Peter Sutherland, agus an Margadh Eorpach Aonair á chruthú.
Rafael Cadenas
Is file, scríbhneoir aistí agus ollamh ollscoile Veiniséalach é Rafael Cadenas (rugadh 8 Aibreán 1930 i mBarquisimeto, Lara).
D’fhoilsigh Cadenas a chéad leabhar filíochta, Cantos iniciales, sa bhliain 1946. Tar éis coup míleata le Marcos Pérez Jiménez, chuaigh sé ar deoraíocht in Oileán na Tríonóide ó 1952 go 1956. Léiríodh an taithí a fuarthas ansin ina chuid leabhar Una Isla agus Los cuadernos del destierro i 1958 agus 1960.
Sna blianta ina dhiaidh sin, chomh maith le himleabhair filíochta, foilsíodh roinnt aistí ar an litríocht. Sa bhliain 1985 bronnadh an Premio Nacional de Literatura de Venezuela air. I 1992 fuair sé an Premio Pérez Bonalde. Sa bhliain 2007 ghlac sé páirt sa 4ú Féile Filíochta Mheiriceá Laidinigh i Vín. Sa bhliain 2009, fuair sé Gradam Juan Rulfo Mheicsiceo. In 2015, fuair sé Gradam García Lorca. Ina dhiaidh sin, sa bhliain 2018, fuair sé an Premio Reina Sofía de Poesía Iberoamericana agus an Premio Miguel de Cervantes in 2022
Cumannach ab ea Cadenas ina óige. Ar feadh na mblianta, áfach, bhí sé i bhfad ón idé-eolaíocht seo. Sa bhliaqin 2020, dúirt sé leis an nuachtán El País, "el problema de toda ideología es que ya está hecha, lo cual traba el pensar libremente"." (I nGaeilge:" is í an fhadhb le haon idé-eolaíocht go bhfuil sí déanta cheana féin, rud a fhágann go bhfuil sé deacair smaoineamh faoi shaoirse.") Staon rialtas Nicolás Maduro ó comhghairdeas a dhéanamh le Cadenas nuair a bhuaigh sé duais Cervantes. Dúirt Cadenas ag an am: “Ní fhaighim comhghairdis agus níl mé ag súil leo. Ní aontaím leis an réimeas, ach ní ghlacaim páirt sa pholaitíocht ach an oiread".
Cúil Mhuine
Baile i gContae Shligigh is ea Cúil Mhuine (Collooney as Béarla). mion|Cuid de lár Chúil Mhuine
A' Bheinn Bhuidhe
Is sliabh in Albain í a' Bheinn Bhuidhe, atá suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd.
Ceannruán
Clann mhór iasc beag a mhaireann ar an ngrinneall gar don chladach. Faightear ar fud an Domhain i bhfarraigí trópaiceacha is measartha é, ach uaireanta i locha. Áitríonn sé sa chrios idirthaoideach i locháin is faoi charraigeacha. An cholainn ramhar, gan lanna. Cuid mhaith fiacla beaga sna gialla.
Faoin mBlaoisc Bheag Sin
Sa leabhar Faoin mBlaoisc Bheag Sin le Louis de Paor tá mionanailís ar scéalta Mháirtín Uí Chadhain, ar an gceangal idir a theicníocht scéalaíochta agus an stiúir aigneolaíochta atá ar an bprós nua-aimseartha i gcoitinne. Léirítear bua Uí Chadhain maidir lena bhfuil ar siúl laistigh agus lasmuigh de cheantar na bhfocal in aigne an duine a fhoilsiú i bhfoirm scéalaíochta. Leantar an mórathrú a tháinig ar a stíl de réir mar a bhí a léargas ar aigne an duine ag fairsingiú ó réadúlacht bhorb na luathscéalta tuaithe go dtí an t-aor nimhneach ar chás an duine stoite i saol gan bhrí sna scéalta cathrach. As deireadh na hanailíse féachtar le saothar Uí Chadhain a shuíomh ina chomhthéacs comhaimseartha agus breithiúnas dá réir a thabhairt ar a chuid scéalta.
Tagairt is ea teideal an leabhair do ráiteas de chuid an Chadhnaigh ón bpaimlféad Páipéir Bhána agus Páipéir Bhreaca.
Éirí Amach na bhFíníní
Éirí amach i gcoinne riail na mBriotanach in Éirinn sa bhliain 1867 ab ea Éirí Amach na bhFíníní. B'iad Séamas Mac Stiofáin agus Bráithreachas na bhFíníní a chuir tús leis agus a throid in éadan na Sasanach. Ceannairc mí-rathúil a bhí ann ón tús, áfach, agus ba bheag nár cuireadh deireadh leis na bhFíníní sa tír ag an am.
Ar an 5 Márta 1867 thosaigh Éirí Amach na bhFíníní in Éirinn, le Cogadh Thamhlachta i gContae Bhaile Átha Cliath. Maraíodh 12 ar an lá seo, agus 3 i dTamhlacht.
Pápa Máirtín I
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Máirtín I.
Stefania Turkewich
Cumadóir, pianódóir agus ceoleolaí Úcránach ab ea Stefania Turkewich-Lukianovych (25 Aibreán 1898, Lviv, an Ostair-Ungáir - 8 Aibreán 1977, Cambridge, an Ríocht Aontaithe), a aithníodh mar chéad chumadóir mná na hÚcráine. Chuir na Sóivéadaigh cosc ar a cuid saothar san Úcráin.
Óige
Bhí seanathair Stefania (Lev Turkevich), agus a hathair (Ivan Turkevich) ina shagairt. Ba phianódóir í a máthair Sofia Kormoshiv (Кормошів) agus rinne sí staidéar le Karol Mikuli agus Vilém Kurz, agus thug sí tionlacan do Solomiya Krushelnytska óg freisin. Bhí féith an cheoil ag an an teaghlach ar fad, agus sheinn gach duine uirlis. Sheinn Stefania an pianó, an chláirseach, agus an armóin. Níos déanaí, chuimhnigh an cumadóir ar a hóige agus a grá don cheol:
"Ag croílár gach rud bhí mo mháthair, a sheinn an pianó go fíormhaith. Mar pháiste, ba bhreá liom éisteacht léi ag seinm. Ina dhiaidh sin, chuireamar tús le ceolfhoireann salóin inár dteach. Sheinneamar mar sin: athair ar an dord…, mo mháthair ar an bpianó, (Льоньо) Lyonyo ar an dordveidhil, mise ar an armóin, (Марійка і Зенко) Marika agus Zenko… ar veidhlíní. Chuir m'athair tús le cór teaghlaigh freisin. Ba iad seo ár gcéad chéimeanna isteach i saol an cheoil. Ní raibh sé sprionlaithe faoin riamh ar airgead ach go háirithe maidir lenár saol ceoil."
Staidéar
mion|277x277px|Rae Meánach (clé go deas): deirfiúr Irena, deartháir Lev (le raicéad), Stefania, circa 1915 Thosaigh Stefania a cuid staidéir ceoil le Vasyl Barvinsky. Ó 1914 go 1916, rinne sí staidéar i Vín mar phianódóir le Vilém Kurz. Tar éis an Chéad Chogadh Domhanda, rinne sí staidéar le Adolf Chybiński in Ollscoil Lviv, agus d’fhreastail sí freisin ar a léachtaí ar theoiric an cheoil ag Ardscoil Lviv.
Sa bhliain 1919 scríobh sí a céad saothar ceoil - an Liotúirge (Літургію), a léiríodh arís agus arís eile in Ardeaglais Naomh Seoirse i Lviv.
Sa bhliain 1921 rinne sí staidéar le Guido Adler in Ollscoil Vín agus Joseph Marx in Ollscoil an Cheoil agus na nEalaíon Taibhrithe i Vín, as ar bhain sí Dioplóma Múinteora amach i 1923.
Sa bhliain 1930 thaistil sí go Prág sa tSeicslóvaic, rinne sí staidéar le Zdeněk Nejedlý in Ollscoil Charles, agus le Otakar Šín ag Ardscoil Phrág. Rinne sí staidéar freisin ar chomhdhéanamh le Vítězslav Novák ag an acadamh ceoil. I bhfómhar na bliana 1933 mhúin sí an pianó agus ba tionlacaí í ag Ardscoil Cheoil Phrág. I 1934 chosain sí a tráchtas dochtúireachta ar ábhar bhéaloideas na hÚcráine i gceoldrámaí na Rúise. Fuair sí a dochtúireacht sa ceoleolaíocht i 1934 ó Ollscoil Saor na hÚcráine i bPrág. Ba í an chéad bhean í as an Ghailís (a bhí mar chuid den Pholainn an uair sin) a fuair Ph.D.
An Dara Cogadh Domhanda
I bhfómhar na bliana 1939, tar éis Iarthar na hÚcráine a bheith faoi smacht forghabhála na Sóivéidí, d’oibrigh Stefania mar theagascóir agus mar mháistir ceolchoirme i dTeach Opera Lviv, agus ó 1940 go 1941 bhí sí ina Ollamh Comhlach ag Ardscoil Lviv. Tar éis dhúnadh na hArdscoile, le linn forghabhála na Gearmáine, lean sí uirthi ag múineadh i Scoil Cheoil an Stáit. In earrach na bliana 1944 d’fhág sí Lviv le dul anonn go Vín. Ag teitheadh ó na Sóivéadaigh, i 1946, bhog sí go deisceart na hOstaire, agus as sin go dtí an Iodáil, áit a raibh a dara fear céile, Nartsiz Lukyanovich, ina lia faoi cheannas na Breataine.
Sasana
I bhfómhar na bliana 1946, bhog Stefania go dtí an Ríocht Aontaithe, agus bhí cónaí uirthi i mBrighton (1947–1951), Londain (1951–1952), i mBarrow Gurney (in aice le Briostó) (1952–1962), i mBéal Feirste (Tuaisceart Éireann) (1962–1973), agus i gCambridge (ó 1973).
Cluain Eois
Baile beag atá suite i gContae Mhuineachán is ea Cluain Eois. (Béarla: Clones). clé|mion
Stefania Turkewich
Sasana
Ag deireadh na 1940idí, d’fhill sí ar chumadóireacht. Ó am go ham ghníomhaigh sí arís mar phianódóir, go háirithe i 1957 i sraith ceolchoirmeacha i bpobail na hÚcráine i Sasana, agus i 1959 ag ceolchoirm de cheol pianó i mBriostó. Bhí sí ina ball de Chumann na mBan-Cumadóirí agus Ceoltóirí na Breataine (a bhí ann go dtí 1972).
Seinneadh a ceoldráma Oksana's Heart i Winnipeg (Ceanada) i 1970 sa Centennial Concert Hall, faoi threoir ealaíonta a deirfiúr Irena Turkevycz-Martynec.
"Centennial Concert Hall – Sunday at 7:30 p.m.: Ukrainian Children’s Theatre presents Heart of Oksana, an opera by Stefania Turkevich-Lukianovich, which is the story of a girl meeting mythological figures in an enchanted forest as she searches for her lost brothers"
Симфонічні твори – Saothair shiomónacha
1. Симфонія – Siansa uimh. 1– 1937
2. Симфонія no. 2(a) – Siansa uimh. 2 (a)– 1952
2. Симфонія no. 2(b) (2-гий варіант) – Siansa uimh. 2 (b) (2ú leagan)
3. Симфонієта – Symphoniette – 1956
4. Три Симфонічні Ескізи – Trí Sceitse Symphónacha, 1975
5. Симфонічна поема – Dán Siméadrach «La Vitа»
6. Космічна симфонія – Siansa Spáis, 1972
7. Суіта для подвійного струнного оркестру – Suite do Cheolfhoireann Teaghrán Dúbailte
8. Фантастика для подвійного струнного оркестру – Fantasy do Cheolfhoireann Teaghrán Dúbailte
Балети – Ballets
9. Руки – The Girl with the Withered Hands – Bristol, 1957
10. Перли – An Muince
11. Весна (Дитячий балет) – Earrach - (Ballet na Leanaí)1934-5
12. Мавка (a) – Mavka – ‘Nymph na Foraoise’ – 1964-7 – Belfast
12. Мавка (b) – Mavka – ‘Nymph na Foraoise’ – 1964-7 – Belfast
Опера – Opera
14. Мавка – Mavka – (neamhchríochnaithe) bunaithe ar Amhrán Foraoise Lesia Ukrainka
Дитячі опери – Ceoldrámaí Leanaí
15. «Цар Ох» або Серце Оксани – Tsar Okh nó Croí Oksana – 1960
17. «Яринний городчик» – Plota Glasraí (1969)
Хорові твори – Oibreacha Córúil
19. Псалом Шептицькому – Salm go Sheptytsky
20. До Бою – Roimh an gCath
21. Триптих – Triptych
22. Колискова (А-а, котика нема) – Lullaby (Ah, gan cat) 1946
Камерно – Інструментальні твори; Seomra - Oibreacha uirlise
23. Соната для скрипки і фортепіано 1935 – Sonáid don veidhlín agus don phianó
Serdar Berdimuhamedow
Is é Serdar Gurbangulyýewiç Berdimuuow (a rugadh 22 Meán Fómhair 1981) an tríú huachtarán agus uachtarán reatha ar an Tuircméanastáin, agus é ag feidhmiú ón 19 Márta 2022. Roimhe seo, d'oibrigh Berdimuhamedow i roinnt post eile laistigh de rialtas a athar, Gurbanguly.
Stefania Turkewich
Камерно – Інструментальні твори; Seomra - Oibreacha uirlise
24. (a) Cтрунний квартет 1960 – 1970 – Ceathairéad teaghrán
Serdar Berdimuhamedow
Sa bhliain 2021, bhí sé ar dhuine de roinnt leaschathaoirleach i gComh-Aireacht Airí na Tuircméanastáine. Tar éis dó 73% den vóta a bhuachan i dtoghchán uachtaránachta na Tuircméanastáine in 2022, a measadh nach raibh saor nó cothrom, tháinig sé i gcomharbacht ar réimeas ollsmachtach 15 bliana a athar mar uachtarán.
Stefania Turkewich
Камерно – Інструментальні твори; Seomra - Oibreacha uirlise
24. (b) Cтрунний квартет 1960 – 1970 – Ceathairéad teaghrán
25. Тріо для скрипки, альта і віолончела 1960 – 1970 – Triúr don Veidhlín, Viola agus Cello 26. Квінтет для двох скрипок, альта, віолончела фортепіано 1960 – 1970 – Quintet Pianó
Serdar Berdimuhamedow
Luathghairm bheatha agus oideachas
Rugadh Serdar Berdimuhamedow ar 22 Meán Fómhair 1981 in Ashgabat. Rinne sé staidéar ag Meánscoil Uimh. 43 in Ashgabat ó 1987 go 1997. Idir 1997 agus 2001, rinne sé staidéar ag Ollscoil Talmhaíochta na Tuirce, agus bhain sé céim amach mar innealtóir-teicneolaí.
Ó Iúil go Samhain 2001, d'oibrigh sé sa Stiúrthóireacht um Chaidreamh Eacnamaíoch Eachtrach an Chumainn Próiseála Bia, agus dhá bhliain de sheirbhís mhíleata éigeantach ina dhiaidh sin. Ó 2003 go 2008, d'oibrigh sé arís ag an gCumann Próiseála Bia sa roinn torthaí agus glasraí agus sa roinn beorach agus fíona neamh-alcólach.
Stefania Turkewich
Камерно – Інструментальні твори; Seomra - Oibreacha uirlise
27. Тріо для флейти, кларнету, фагота 1972 – Triúr Gaoithe
Фортепіанні Твори – Oibreacha Pianó
28. Варіації на Українську тему 1932 – Athruithe ar Théama na hÚcráine
29. Фантазія: Суїта фортепянна на Українські теми – Fantasia: Suite le haghaidh Pianó ar Téamaí na hÚcráine 1940
30. Імпромпту – Impromptu 1962
31. Гротеск – Grotesque 1964
32. Гірська сюїта – Suite Sléibhe 1966– 1968
33. Цикл п’єс для дітей – Timthriall Píosaí do Leanaí 1936– 1946
35. Вістку голосить – Slacht maith
36. Різдво з Арлекіном – Nollag le Harlequin 1971
Oidhreacht
Tá a cuid cumadóireachta nua-aimseartha, ach meabhraíonn siad folksongs na hÚcráine nuair nach bhfuil siad léirithe. Lean sí ag cumadh trí na 1970idí. D’éag Stefania Turkevich ar 8 Aibreán, 1977, i gCambridge, Sasana.
Sliabh
thumb|Sliabh Cook, sliabh sa [[an Nua-Shéalainn|Nua-Shéalainn]] Saghas tírghné is ea sliabh atá níos airde ná an tír-raon ina thimpeall i gceantar éigin. Go ginearálta, tá sliabh i bhfad níos airde agus níos géire ná cnoc, ach níl idirdhealú soiléir eatarthu.
Áit lom is ea an sliabh de ghnáth. Ní bhíonn aon fhothain le fáil ann ón ngaoth. Bíonn tréithe ar leith ag baint leis na ainmhithe agus leis na plandaí a mhaireann sa ghnáthóg seo. Cabhraíonn na tréithe sin leo maireachtáil ann. Oiriúnú a thugtar air sin.
Flóra
Bíonn plandaí sléibhe beag agus íseal chun nach ndéanfaidh an ghaoth láidir aon dochar dóibh.
Mo Ghile Mear
Is í an t-amhrán 'Mo Ghile Mear' amhrán ón Éirí amach Seacaibítigh, san ochtú haois déag. Chum Seán 'Clárach' Mac Dómhnaill í, agus is í seo a amhrán is cáiliúla is dócha.
Paula Melvin
Is uachtarán Chonradh na Gaeilge í Paula Melvin. Is as Baile an Alabhóidigh, i mBaile Átha Cliath í. clé|mion
Gairm bheatha
Agus í ag freastal ar Choláiste Phádraig i nDroim Conrach, bhí Melvin ina hOifigeach Gaeilge ar Aontas na Mac Léinn agus ina cathaoirleach ar an gCumann Gaelach. Bhí sí ina cathaoirleach ar chraobh de chuid an Chonartha in iarthar Átha Cliath ‘Pobal Gaeilge 15’. . Bhí sí ina ball coiste ar Bhuanchoiste an Chonartha, Coiste Chlub an Chonartha, Coiste Oireachtas na Gaeilge agus Coiste Stiúrtha Ógras.
Bhí sí ag obair ansinle Coimisiún Fulbright na hÉireann.
Tá sí ina ball de Choiste na Gaeilge i gComhairle Contae Fhine Gall,
L'Arlésienne (Bizet)
mion|clé|Nuachtán sa bhliain 1885ː "théâtre national de l'Odéon, "L'Arlésienne" d'Alphonse Daudet mion|clé Sa bhliain 1872 chum Georges Bizet ceol ag gabháil leis an dráma, L’Arlésienne, le [[Alphonse Daudet]]. Cé gur theip ar an léiriúchán mar dhráma, thaitin an ceol le Bizet agus bheartaigh sé sraith a chumadh bunaithe ar an gceol. clé|mion|1910 - Farandole leis an Victor Herbert Orchestra D’éirigh thar barr leis an tsraith seo agus bheartaigh cara le Bizet, Ernest Guiraud, an dara sraith a chumadh ón scór bunaidh tar éis bhás Bizet sa bhliain 1875. Is sa dara sraith atá Intermezzo agus Farandole.
Scéal
Tá an dráma suite in Provence na Fraince. Scéal é seo faoi bheirt deartháireacha a chónaigh ar fheirm. Thit duine den bheirt i ngrá le cailín, Vivette, ón sráidbhaile Arles. Bheartaíodar ar dhul ag pósadh ach ansin fuair sé amach nach raibh sí ionraic leis ó thaobh an ghrá de. Agus é croíbhriste chuir sé lámh ina bhás féin agus léim de dhíon sciobóil. clé|mion|An chéad ghluaiseacht
Leadhbóg
Leathóg choitianta Eorpach a fhaightear i bhfarraige thanaí gar don chladach ón Iorua go dtí an Mheánmhuir, ag treá isteach sna haibhneacha úra ó thuaidh. An chuid uachtarach den cholainn liathdhonn le paistí dorcha is flannbhuí, an taobh íochtarach bán. Suas le 50 cm ar fhad. Tábhachtach in áiteanna mar bhia-iasc.
Beinn an Lochain
Is sliabh in Albain í Beinn an Lochain, atá suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd.
Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain
Ceantar chomhairle de chuid na hAlban an Ríocht Aontaithe is ea Comhairle Shiorrachd Obar Dheathain.
Cham, An Eilvéis
Baile san Eilvéis is ea Cham atá suite i gcantún Zug. Bhí 15,954 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2015.
Live Aid
clé|mion|Philadelphia, PABhí an ócáid Live Aid eagraithe le haghaidh airgid a bhailiú chun cabhrú leis an ngorta san Aetóip. Ar an 13 Iúil 1985, chuir Bob Geldof Live Aid ar stáitse, ceolchoirm mór roc ar mhaithe leis an gcarthanacht. Bailíodh breis is céad milliún dollar i gcóir fóirithinte i n-aghaidh an ghorta san Afraic.
Beinn Artair
Is sliabh in Albain í Beinn Artair, atá suite in Earra-Ghàidheal agus Bòd.
Live Aid
Ceolchoirm
Ba cheolchoirm raic é Live Aid ar an 13 Iúil 1985. I ndiaidh Band Aid, chuir Geldof agus a chomhghleacaithe dhá cheolchoirm ar siúl faoin ainm Live Aid i Londain agus in Philadelphia ar an 13 Iúil den bhliain 1985. Bhí ceolchoirm amháin ar siúl i Staid Wembley, Londain, áit a raibh 72,000 duine agus ceann eile i Staid JFK i Philadelphia, áit a raibh timpeall 90,000 duine.
D'fhéach billiún go leith duine ar fud an domhain ar na ceolchoirmeacha, a lean ar aghaidh le 16 uair ar an teilifís, i gcéad tír. Bhí níos mó ná 60 de na réaltaí ba mhó sa rac-cheol páirteach san ócáid. Bhí Geldof agus a chomhghleacaithe ag iarraidh an roc-ceolchoirm is mó a chonaic an saol riamh a eagrú. Bhí na ceoltóirí is fearr sa domhan ag seinm ann. clé|mion|Philadelphia, PA Bhí an ócáid eagraithe le haghaidh airgid a bhailiú chun cabhrú leis an ngorta san Aetóip. Bailíodh níos mó ná £100 milliún le maolú ar an ngorta san Afraic, is cosúil.
Tionchar
I ndiaidh Live Aid bhí clú ar Bob Geldof ar fud an domhain. Lean Geldof ar aghaidh lena chuid oibre ar son na hAfraice, agus é ag tacú le hIubhaile na bliana 2000, feachtas chun fiacha na hAfraice a chur ar ceal. Thug Éireannach cáiliúil eile, Bono, tacaíocht don fheachtas céanna.clé|mion|Sir Bob Geldof, 1987Thaistil Gelfod chuig cuid mhór áiteanna ag tógáil airgid ar son na hAfraic e. Chuaigh sé a throid leis an phríomh-aire Margaret Thatcher. Bhí sise ag iarraidh cáin a ghearradh ar an airgead a bhí á thabhairt don Afraic, ach thug Geldof uirthi athchomhairle a dhéanamh.
Cath an Chorrshléibhe (1599)
clé|mion|[[Gallóglach a (saighdiúirí tuarastail sa 16ú haois ]] Tharla Cath an Chorrshléibhe (Battle of Curlew Pass) ar 15 Lúnasa 1599 sa Chorrshliabh, gar do Mhainistir na Búille (ar theorainn Ros Comáin / Sligeach). Bhí Cogadh na Naoi mBliana ar siúl ag an am; d'éirigh na clanna deireanacha de chuid na nGael amach in éadan na Sasanach.  Bhí Aodh Rua Ó Domhnaill ag cosaint teorainn thiar na nUladh in aghaidh ruathair Robert Devereux ('Earl of Essex'). mion|clé|'An Taoiseach Gaelach', le Maurice Hannon Rinne arm, faoi stiúir Aodha Rua Uí Dhomhnaill, luíochán ar fhórsaí Sasanacha, faoi stiúir Conyers Clifford, nuair a bhí fórsaí na Corónach ag máirseáil trí mham sa Chorrshliabh. Bhí an lá leis na Gaeil.
Dhícheannadh Clifford agus cuireadh corp an ridire i Mhainistir na Tríonóide suite i lár an oileáin Loch Cé i ndiaidh Cath an Chorrshléibhe.
An suíomh inniu
Baile fearainn sléibhtiúil atá sa Chorrshliabh inniu agus áirítear suíomh catha, bóthar seanda agus leacht cuimhneacháin i measc séadchomharthaí an bhaile fearainn.
Wolfgang Amadeus Mozart
Is é Wolfgang Amadeus Mozart (27 Eanáir 1756 in Salzburg na hOstaire – 5 Nollaig 1791) an cumadóir ceoil is cáiliúla agus is rathúla dá raibh riamh ann. Bhí sé féin agus Hayden ar na ceoltóirí ba mhó sa ré chlasaiceach. Chum Mozart níos mó ná 600 saothar, cé go bhfuair sé bás in aois a 35. Bhí aoibhneas agus draíocht ar leith ag baint lena chuid ceoil. Creideann a lán daoine fós gurbh é Mozart an cumadóir is fearr riamh.
Sáraíonn ceol Mozart gach glúin agus cuireann sé ionadh ar cheoltóirí conas arbh fhéidir duine amháin ceol a chumadh atá chomh simplí, chomh hálainn agus chomh sollúnta ach ar an taobh eile atá chomh deacar a sheinm nó a chanadh.
Scéal a bheatha
clé|mion|le Leopold Bode 1859, ... trí bliana d'aois ǃ
Éamonn Mac Thomáis
Cailleadh é i 2002 agus tá sé curtha i Reilig Ghlas Naíon i mBaile Átha Cliath, in aice le Proinsias Ó Riain.
Wolfgang Amadeus Mozart
Muintir
Rugadh Mozart in Salzburg, príomhchathair phrionsachta de chuid na hImpireachta Naofa Rómhánaí. Rugadh é do chumadóir agus múinteoir mór ceoil (Leopold Mozart (1719 - 1787) agus dá bhean chéile siúd (Anna Maria Pertl (1720 - 1778). Rugadh seachtar duine clainne, ach níor tháinig slán ach Mozart féin agus a dheirfiúr Maria-Anna Mozart (Nannerl).
Leopold an t-ainm a bhí ar a athair, agus ceoltóir na cúirte ab ea é, a bhí ag obair i gcúirt an ardeaspaig in Salzburg. ina "Kappellmeister" do Phrionsa-ArdEaspag sa chathair sin.
Droim Chliabh
Baile i gContae Shligigh is ea Droim Chliabh (Drumcliffe as Béarla). Tá sé suite ocht gciliméadar slí ó thuaidh ó bhaile Shligigh ar bhóthar an N15 idir sliabh Bhinn Ghulbain agus an fharraige. Tá uaigh William Butler Yeats i reilig ann.
Wolfgang Amadeus Mozart
Muintir
Bhí Leopold ina mhúinteoir ceoil an-cháiliúil chomh maith (úsáidtear a chuid leabhar fós chun an fhidil chlasaiceach a mhúineadh). Caitliceach dílis a bhí ann agus ina mhac freisin.
Mar sin is léir go raibh an ceol san fhuil ag an Mozart óg.
Páiste éachtach (1756-1773)
thumb|Portráid - Mozart óg (an Wunderkind) - 1763|clé
Bhí féith an cheoil ann ó thús: cluas fhoirfe aige agus sárchuimhne. Thosaigh sé ag foghlaim conas seinm ar an gcruitchorda óna athair, agus thug faoi sheinm an veidhlín agus faoin gcumadóireacht ina dhiaidh sin. clé|mion|1767 Chuir bua ceoil Mozart iontas an domhain ar gach duine. Páiste éachtach a bhí ann.
Ba léir go raibh an-tallann ag Mozart don cheol nuair a thosaigh sé ag seinm an clavier nuair nach raibh sé ach trí bliana d’aois.
Sheinn sé ar an gcruitchlár in aois a ceithre bliana agus chum sé píosaí ceoil in aois a cúig.
Chum sé a chéad siansa clasaiceach agus é 8 mbliana d‘aois.
Domhnall Óg Ó Domhnaill
Rí Thír Chonaill de chlann Uí Dhomhnaill, chuid de Chineál Chonaill, ba ea Domhnall Óg Ó Domhnaill (Meán-Ghaeilge: Domnall Óg Ua Domnaill) (c. 1242-1281). Pearsa suntasach ba ea é san aighneas i gcoinne na n-Angla-Normannach san oirthuaisceart, agus gar-ghaoil aige le pearsana tábhachtacha eile san fheachtas, amhail is Aodh na nGall, an chéad a mheastar a thug galloglacligh ó Albain i nÉirinn isteach.
Wolfgang Amadeus Mozart
Páiste éachtach (1756-1773)
Bhí sé in ann nodaireacht cheoil a thuiscint agus a sheinm sula raibh léamh agus scríobh aige. Aithnítear anois gur chuid nár bheag dá sháréirim cheoil an oiliúint iontach a fuair sé agus é an-óg agus an saothrú gan stad a lean í. Níor tháinig ainchleachtadh riamh air.
Domhnall Óg Ó Domhnaill
Níor chóir é a mheascadh le shliochtaigh den ainm céanna, nia Ruairí Uí Dhomhnaill, oidhre deireanach Thiarnas Thír Chonaill.
Romainis Chríoch Lochlann
Is teanga phara-Romainis í Romainis Chríoch Lochlann, a labhraítear i measc Romach san Iorua agus sa tSualainn, tíortha ina bhfuil aitheantas oifigiúil mar mhionteanga aici, chomh maith leis an Danmhairg.
Salsabh
mion|An salsabh Is planda a bhíonn débhliantúil de ghnáth é an salsabh (Tragopogon porrifolius). Fásann sé 1.25 m ar airde, dúchasach do réigiún na Meánmhara. An bhunfhréamh sorcóireach, na duilleoga cosúil le féar, cinn na mbláthanna aonarach, vialait/corcra, timpeallaithe ag 8 mbracht. An toradh mar a bheadh paraisiút mór cleiteach gruaige. Saothraítear go forleathan é ar son na fréimhe inite méithe, agus uaireanta mar mhaisiúchán.
Wolfgang Amadeus Mozart
Tionchar ar cheol Mozart
Sa chéad áit, ní mór a admháil go raibh tionchar mór ag Leopold, a athair, air. Ach bhuail Mozart óg le daoine eile in Salzburg a raibh tionchar acu air. I 1761, nuair a bhí Mozart an-óg [5 bliana d’aois] chan sé sa cheoldráma “Sigimundus” (operetta) a chum Johann Ernst Eberlin a bhí ag obair in Árdeaglais Salzburg agus de réir dealraimh bhí meas mór ag Mozart ar Eberlin. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Portrait_of_Wolfgang_Amadeus_Mozart_at_the_age_of_13_in_Verona,_1770.jpg|clé|mion|Portráid - [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart, ag aois a 13 i Verona.]]Fuair Eberlin bás sa bhliain 1762 agus tháinig chumadóir darbh ainm Michael Haydn ar an bhfód – deartháir den chumadóir Franz Joseph ab ea é agus d’fhoghlaim Mozart a lán scileanna ó Haydn. Ach cumadóir ceannródaíoch ab ea Mozart agus
Cearbhas
Planda an-ghéagach bliantúil a fhásann 1 m ar airde é cearbhas atá dúchasach don Eoraip. Na duilleoga roinnte go mion i maotháin chaola lansa-chruthacha. Na bláthanna iompartha in umbail 2-4 cm ar leithead, na peitil scothbhán, go domhain eangach. Na torthaí (na síolta cearbhais) 3-6 mm ar fhad, féitheach, le boladh láidir nuair a chomhbhrúitear iad. Úsáidtear na torthaí go forleathan mar spíosra, agus chun blas a chur le harán, cácaí is cáis. Is comhábhar riachtanach i licéar Kümmel na torthaí freisin.
Domhnall Óg Ó Domhnaill
Bunús agus luath-bheatha
Cruthaíodh Tír Chonaill, as cónaidhm treibheanna darbh ainm Cineál Chonaill, a mhaígh gurbh é Conall Gulban a sinsear. De réir sean-nóis, rinne coróin Tír Chonaill sealaíocht idir clanna comhraic Chineál Aodha, Uí Mhaoldoraidh agus Ui Canannain ina measc, suite i mbarúntacht Tír Aodha i ndeisceart chríocha Cineál Chonaill.
Wolfgang Amadeus Mozart
An Taistealaí
Idir 1762 agus 1766 bhí sé ag taisteal lena athair agus le Maria-Anna (a bhí ina sársheinnteoir í féin), agus b'fhada an turas é: München, Augsburg, Mannheim, Francfurt, an Bhruiséil, Páras, Londain, an Háig, Amstardam, Dijon, Lyon, An Ghinéiv, agus Lausanne. Ar na turas seo bhuail Mozart le ceoilteoirí móra, mar shampla Johann Christian Bach (mac le Johann Sebastian Bach), duine a chuaigh go mór i bhfeidhm air agus ar a chuid ceoil. clé|mion|1780 Thosaigh sé ag scríobh ceoldrámaí. Idir 1769 agus 1773 ba mhinic san Iodáil é ag déanamh staidéir ar an gceoldrámaíocht.
Domhnall Óg Ó Domhnaill
Bunús agus luath-bheatha
Timpeall na bliana 1200, tháinig clann eile chun cinn, Cineál Luighdeach, bunaithe i dtuaisceart Thír Chonaill thart ar Ráth Mealtain. Éighneachán Ó Domhnaill ba ea an chéad duine dá mhuintir a rinneadh rí Thír Chonaill de.
Domhnall Mór mac Éighneacháin Ó Domhnaill, rí Thír Chonaill, agus a bhean chéile, Lasairfhíona ní Chathail Crobhdheirg, rí Chonnacht, ba ea tuistí Dhomhnaill Óig. Tháinig Domhnall Mór i gcomharbacht ar a athair sa bhliain 1207 nó 1208 agus bhí réimeas fada agus sách síochánta aige go dtí uair a bháis sa bhliain 1241.
Three Men and a Comic Book
Craoladh an t-aonú heipeasóid is fiche, "Three Men and a Comic Book", den dara sraith The Simpsons ar an 9 Bealtaine 1991. Scríobh Jeff Martin an eipeasóid seo. D'fhéach 21.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Wolfgang Amadeus Mozart
An Taistealaí
I mí Nollaig, nuair a bhí Mozart 13, chuaigh sé féin agus a athair chuig an Iodáil don chéad uair. Ní raibh cead ag Maria dul in éineacht leo de bharr go raibh sí beagnach in aois a pósta.
Agus é sa Róimh, chuala Mozart Misere le Gregori Allegri. Bhí sé in ann an scór ar fad a sheinm as a chuimhne agus é a scríobh síos gan ach cúpla botún beaga.
Domhnall Óg Ó Domhnaill
Bunús agus luath-bheatha
Ba suaite iad réimis leas deartháireacha níos sine reigns of Doimhnall Óig, .i. Maol Seachlainn agus Gofraidh, D'éag Maol Seachlainn i gCath Bhéal Átha Seanaidh sa bhliain 1247, ag troid in éadan Maurice FitzGerald. Cuireadh Ruairí Ó Canannáin i gcoróin i dTír Chonaill tar éis an chatha seo. Cuireadh an ruaig air siúd agus bhí beirt eile ina gceannairí Thír Chonaill sular bhain Gofraidh go cinnte ann ríogacht amach sa bhliain 1250. Fuair Gofraidh féin bás sa bhliain 1258, b'fhéidir mar thoradh na gcréachta a d'fhulaing sé i gCath Chreadrán Cille sa bhliain 1257, ag troid arís in éadan Maurice FitzGerald.
Wolfgang Amadeus Mozart
An Taistealaí
Rrinne an Pápa Cléimeans XIV Cavaliere dello speron d’oro (Ridire an Spoir Órga) de.
Domhnall Óg Ó Domhnaill
Bunús agus luath-bheatha
Tar éis bhás Ghofraidhe, bhí easpa ceannaireachta i measc Cineál Chonaill agus rinne a chéile comhraic Cineál Eoghain, iarracht dul i dtír air as cáin a éileamh. Tháinig Domhnall Óg ocht mbliana déag d'aois abhaile óna altramas le Clann Suibhne  in Albain mar chomharba Ghofraidhe.