cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stair Luimnigh
Cogadh Cathartha, 1921 - 1923
D'ordaigh an Rialtas Sealadach an Ginearál Mícheál Ó Braonáin, ceannfort fórsaí an Saorstáit sa Chlár Luimneach a ghabháil agus bhris cogaíocht amach ar an 11 Iúil nuair a scriosadh an-chuid foirgnimh i ngnó-lár na cathrach ar Shráid Liam, Shráid Sheoirse (anois Sráid Uí Chonaill) agus Sráid Bhrunswick (anois Sráid an tSáirséalaigh). Bhí an lámh in uachtar fós ag na Poblachtánaigh go dtí gur 1,500 saighdiúirí faoi cheannas an Ghinearáil Eoin Ó Dufaigh ó Bhaile Átha Cliath chun chabhair a thabhairt do Bhriogáid an Chláir ar an 17 Iúil. Bhí Arm an Saorstáit armtha ag Rialtas na Breataine le gunnaí troma, leagadar Beairic an Ordnáis go smiondar ar an 19 Iúil agus, nuair a ghabhadar Beairic an Chaisleáin ar na lá dár gcionn, bhí seilbh míleata gafa acu agus tharraing na fórsaí Poblachtánacha faoi cheannas Liam Mhic Ghiollarnáth siar ón gcathair.
Tharla gnáth-chogaíocht dheireanach an Chogaidh Chathartha i gContae Luimnigh thart ar na bailte Brú na Déise, Brú Rí agus Cill Fhionáin agus, nuair a ghabh na Saorstátaigh baile Cill Mhocheallóg, 30km ó dheas ón gcathair ar an 5 Lúnasa i ndiaidh catha ocht lá, tharraing na Poblachtánaigh faoi cheannas Liam Ó Loingsigh siar go dtí na sléibhte. Leanadar ag ionsaí ar an Saorstát ó na claíocha, thosaigh an Rialtas Sealadach ag cur príosúnaigh chun bháis ar an 17 Samhain 1922 agus tharla tuilleadh corr-eachtraí sa chathair agus faoin dtuath suas go dtí an 24 Bealtaine 1923 nuair a d'eisigh de Valera agus Proinsias Mac Aodhagáin, ceannfort na bhfórsaí Poblachtánacha, ordaithe sos chomhraic.
Fithiseán
Candamuimhreacha
Ar luachanna an n agus an l a aithnítear na foscealla. Tugtar luach an n mar uimhir; maidir leis an l, áfach, úsáidtear litreacha: s (l = 0), p (l = 1), d (l = 2), f (l = 3), g (l = 4). Mar shampla, más ionann n agus 2, agus más ionann l agus 0, is é an fosceall atá againn ná 2s.
Stair Luimnigh
Neamhspleáchas, 1923 - 1932
D'fhulaing Luimneach níos géire as blianta na troda ná aon chathair eile sa tír. Ní amháin gur dheineadh mór-scrios ar a chuid monarchana, siopaí agus tithe ach thit tionscal na déiríochta as a chéile de dheasca beagnach gach uachtarlann sa chontae á chur as feidhm. Ós ná raibh cónaí ar mhóránúinéirí tionscal sa chathair, ní raibh fonn orthu áth-infheistiú i ngnóthaí a bhí scartha anois ó mhargaí na Breataine agus tarraingíodh an-chuid caipiteal as Luimneach le linn na mblianta i ndiaidh na Conartha. Agus baineadh an-chuid as eacnamaíocht na cathrach de bharr imeacht gharastún Arm na Breataine.
Fithiseán
Candamuimhreacha
Tá candamuimhir guairne ag gach leictreon freisin, s, a thugann cur síos ar ghuairne gach leictreon – guairne suas nó guairne síos. Is iad na luachanna a cheadaítear don s ná +½ agus -½.
Stair Luimnigh
Neamhspleáchas, 1923 - 1932
Tháinig feabhas ar an scéal nuair a thosníodh ar thógáil scéim hidrileictreach na Sionainne in Ard na Croise, Contae an Chláir, trí km ó thuaidh ón gcathair, sa bhliain 1925. Fostaíodh 5,000 oibrithe le linn na tógála a chosnaigh an suim ábhalmhór £5,200,000 ag an am. Nuair a osclaíodh an stáisiún ginnte ar an 29 Deireadh Fómhair 1929, an cheann is mó ar domhain ag an am, bhí sé ar a chumas aige éileamh leictreachais uile na tíre a sholáthar suas go dtí tús blianta na 1960í.
Fithiseán
Cuma agus Déanamh na bhFithiseán
Úsáidtear pictiúir shimplí de na fithiseáin le cur síos a thabhairt ar na réigiúin sa spás ar dócha teacht ar an leictreon iontu. Ní féidir leis na léaráidí seo, áfach, an réigiún iomlán a thaispeáint ar féidir an leictreon a aimsiú ann, nó deir an mheicnic chandamach go bhfuil dóchúlacht aimsithe an leictreoin níos mó ná náid pé áit sa spás ina bhfuilimid. Is éard atá i gceist leis na léaráidí, go bunúsach, ná an imlíne, nó an t-imdhromchla, ar a bhfuil luach áirithe tairiseach ag an dlús dóchúlachta |ψ(r,θ,φ)|2 – 90 %, mar shampla – is é sin, tá dóchúlacht 90 % ann an leictreon a aimsiú taobh istigh den dromchla sin. Cé go bhfuil |ψ|2 níos mó ná 0 i ngach áit, mar is dual do chearnú an luacha uimhriúil, cuirtear comhartha na tonnfheidhme ψ(r,θ,φ) go minic le gach fo-réigiún i bpictiúr an fhithiseáin.
mion|275px|dheis|Samhail a thaispeánann conas a líonann na d-fhithiseáin, cúig cinn acu ar fad, an spás timpeall an núicléis.
Stair Luimnigh
Cogadh na hEacnamaíochta, 1932 - 1939
Lean an achrann ar a dtugadh Cogadh na hEacnamaíochta suas go dtí an bhliain 1938 nuair a shínigh de Valera agus Príomh-aire Neville Chamberlain na Breataine an Chomhaontas Tráchtála Angla-Éireannach. Chomh maith le réiteach ceisteanna na gcustam agus na mblianachtaí talún, fuair Éire seilbh ar thrí chalafort Cabhlach na Breataine a ghéilleadh sa Chonradh agus aithníodh Bunreacht na hÉireann a bhí díreach tar éis teacht i bhfeidhm inar thug Uachtarán na hÉireann áit Rí na Breataine mar cheann stáit.
Fithiseán
Cuma agus Déanamh na bhFithiseán
Uaireanta tarraingítear graf ar leith den tonnfheidhm ψ lena pasanna a thaispeáint, in áit an ghraif |ψ(r,θ,φ)|2 nach léiríonn ach an dlús dóchúlachta gan na pasanna a fhágáil le haithint (nó cailltear na pasanna nuair a iompaítear an uimhir choimpléascach ψ(r,θ,φ) ina luach uimhriúil). Bíonn lóbaí na bhfithiseán níos caoile, níos neamhsféarúla, sna graif |ψ(r,θ,φ)|2 ná sna graif ψ(r,θ,φ), ach tá na lóbaí céanna sna háiteanna céanna, agus iad inaitheanta ar gach dóigh. Úsáidtear graif den chineál ψ(r,θ,φ) san alt seo, an chuid is mó, le pasanna na dtonnfheidhmeanna a dhéanamh infheicthe.
Stair Luimnigh
Cogadh na hEacnamaíochta, 1932 - 1939
right|thumb|280px|Sráid I gCill Iníon Léinn, 2007. Tosaíodh ar eastáit tithíochta poiblí mar an cheann seo le linn blianta na 1930í agus na 1940í. Ós rud é go bhfuair an Rialtas nua a thacaíocht ó oibrithe agus feirmeoirí beaga den chuid is mó, chuireadar an bhéim ar dtús ar fheabhsú coinníollacha sóisialta. Reachtaíodh dlíthe ar nós Acht na Monarchan agus Acht na gCoinníollacha Fostaíochta chun chearta na n-oibrithe a chosaint agus tosaíodh ar na mór-scéimeanna tithíochta poiblí. Tógadh eastáit nua ar nós Páirc Mhuire, Fionnradharc agus Tobar na Pingine sa chathair mar áit chónaithe sláintiúil do thionóintí slumaí lár na cathrach.
Fithiseán
Cuma agus Déanamh na bhFithiseán
Is féidir dearcadh ar lóba den chineál sin mar phatrún trasnaíochta idir an dá mhodh frithrothlaithe m agus -m, agus an fithiseán á fhortheilgean ar an xy-phlána agus m tonnfhad ag athshonadh ar a imlíne. Tá dhá cheann acu seo do gach luach de chuid an m, is é sin, <m>+<-m> agus <m>-<-m>. Más ionann m agus 0, fithiseán ceartingearach atá i gceist, níl eolas frithrothlaithe ar fáil, agus tá an fithiseán siméadrach timpeall na z-aise. Más ionann l agus 0, níl modhanna frithrothlaithe ann ar aon nós. Níl ach modhanna gathacha ann, agus tá an cruth siméadrach mar sféar. Ag gach luach de chuid an n, tá na nóid ghathacha ag dul i méadaíocht de réir mar atá an l ag dul i laghad. Mar shimpliúchán, is féidir a rá go dtugann an n le fios leibhéal an fhuinnimh, go bhfuil baint ag an l le héalárnacht an fhithiseáin, agus gurb é an m an treoshuíomh.
Stair Luimnigh
Cogadh na hEacnamaíochta, 1932 - 1939
Lasmuigh den Dáil féin, lean naimhdeas an Chogaidh Chathartha ar na sráide le linn blianta na 1930í. Bhunaigh Eoin Ó Dufaigh Cumann na gComráidí Arm (nó na Léinte Gorma ar thugadh mar leasainm orthu) sa bhliain 1932 chun slógaidh polaitiúla Chumann na nGaedhal a chosaint ón IRA (mar a ghlaodh ar na hÓglaigh nár lean de Valera isteach i bhFianna Fáil). Fuair an gluaiseacht tacaíocht láidir ó choimeádaithe Caitliceacha agus ó fheirmeoirí mhóra agus uathu siúd an mheánaicme a bhí ag fulaingt go géar as Cogadh na hEacnamaíochta agus ghlacadar siombail, culaithe agus polasaithe eacnamaíochta a bhí bunaithe ar Fhaisistigh Mussolini na hIodáile. Bhris caismirtí amach idir na Léinte Gorma agus an IRA sa chathair agus ar fud an chontae sular imigh baill den dhá bhuíon chun páirt a ghlacadh in aghaidh a chéile i gCogadh Cathartha na Spáinne sa bhliain 1936.
Fithiseán
Cuma agus Déanamh na bhFithiseán
Go ginearálta, is é an n a shocraíonn méid agus fuinneamh an fhithiseáin do núicléas áirithe adaimh: tá na fithiseáin ag dul i méadaíocht leis an n. Scéal eile é áfach, má chuirtear dúile ceimiceacha éagsúla i gcomparáid le chéile, go bhfaighfear na fithiseáin a bheith ag crapadh chucu agus an lucht leictreach sa núicléas, Z, ag fás. Mar sin, ní thagann mórán athrú ar mhéid an adaimh ag na dúile troma i bhfarradh is na dúile éadroma, cé go bhfuil líon na leictreon ag fás de réir an Z.
Stair Luimnigh
Cogadh na hEacnamaíochta, 1932 - 1939
Leathnaigh an troid pholaitiúil fiú amháin go dtí páirc an imeartha mar go raibh bá ag formhór lucht leanúna Átháin, an club iomána ba láidre sa chontae, don IRA agus d'Fhianna Fáil. Fuair na Léinte Gorma agus Fine Gael (chomharba Chumann na nGaedhal) an-thacaíocht i measc lucht leanúna Cromadh agus Éire Óg, na clubanna eile ab fhearr i Luimneach le linn na 1930idi. Ach dá mba rud é go raibh iomaíocht fhíochmhar laistigh den chontae ag an am, b'iad na blianta céanna ré órga na h-iomána i Luimneach. Le imreoirí den scoth ar nós Mícheál Mac Aodha agus Seán de Paor san fhoireann, bhuaigh an chontae Craobh Iomána na hÉireann sna blianta 1934, 1936 agus 1940.
Paul Connor (Coronation Street)
Is carachtar ficseanúil é Paul Connor ar an sobalchlár teilifíse Briotanach de chuid ITV Coronation Street. Ghlac Sean Gallagher an pháirt mar Paul idir 2006 agus 2007.
Fithiseán
Cuma agus Déanamh na bhFithiseán
Tá na s-fhithiseáin aonair (l = 0) ar déanamh an sféir. Más ionann n agus 1, is éard atá againn ná cineál ”dlúthsféar”, is é sin, tá an sféar ag dul chun dlúis in aice leis an núicléas, agus é ag tanú go heaspónantúil ag dul amach ón núicléas. Más ionann n agus 2, nó níos mó, tá an s-fhithiseán comhdhéanta as dromchlaí sféarúla taobh istigh dá chéile. Is é sin, tá tonnstruchtúr gathach ann, agus cuidí gathach síneasóideach ann chomh maith. Is iad na s-fhithiseáin an t-aon cineál fithiseán a bhfuil frithnód (réigiún ard-dlúis tonnfheidhme) acu i lárphointe an núicléis. Na cineálacha eile fithiseán (p, d, f agus araile), tá móiminteam uilleach acu, agus iad ag seachaint an núicléis (tá nód toinne acu ag an núicléas).
Stair Luimnigh
An Dara Cogadh Domhanda, 1939 – 1946
280px|thumb||Leacht Cuimhneacháin na Mairnéalach, Siúl Spokane sa bhliain 2007. 280px|thumb||An Eastát Gaelach, Corrbhaile sa bhliain 2007. Tógadh na tithe príobháideacha seo le linn blianta na [[1940idí agus chuir mórán bainisteoirí agus teicneoirí Aerfort na Sionainne fúthu iontu.]] Cé go raibh roinnt daoine i bhfabhar na Gearmánaigh agus tuilleadh a raibh bá acu leis na Sasanaigh, níor ghlac Éire aon pháirt sa Dara Cogadh Domhanda agus fuair polasaí neodrachais de Valera tacaíocht láidir ó mhóramh an phobail. Cé gurbh é Proinsias Ó Riain, ceannaire an IRA a ghabhadh le linn Cogadh Cathartha na Spáinne a bhí ar thaobh na Gearmáine, an Luimníoch ba mhó le rá i rith an chogaidh, throid na céadta fear a rugadh sa chathair ar son Arm na Breataine, Arm Ceanada, Arm na hAstráile nó Arm Meiriceá ach bhí a bhformhór siúd ina gcónaí cheana féin sna tíortha sin roimh an mbliain 1939.
Sliabh na mBan (amhrán)
An t-amhrán
Is ní dhíolfam feoirling leo, cíos ná sleá.
Píosa coróineach, an chuid ba mhó dhe,
Pearl Jam
1996 - 2000
Seoladar albam nua acu, No Code, ar an 27 Lúnasa, 1996. Chuaigh sé go díreach go dtí barr na gcairteacha i Meiriceá, ach ansin thit sé go tapa. Ní raibh siad míshásta leis an titim seo, áfach, mar thaispeáin sé go raibh a lucht tacaithe níos lú. Bhí No Code an-clúiteach leis na leantóirí a bhí ann fós. Bhí athruithe ceoil le cloisteáil san albam, agus sna singlí Hail, Hail, Who You Are agus Off He Goes. Sa bhliain 1998, d'eisigh siad ceirnín nua, Yield. Filleadh ar ais go dtí an fhuaim challánach a bhí acu níos luaithe a bhí ann, ach ba é an chéad albam a bhí acu nach ndeachaigh go uimhir a haon sna cairteacha. Rinne siad físeán don amhrán Do the Evolution, an chéad cheann a rinneadh ón bhliain 1993. Sa bhliain chéanna, bhí orthu drumadóirí a athrú arís, nuair a d'éirigh Jack Irons as an stól mar gheall ar fhadhbanna sláinte. Tháinig Matt Cameron isteach sa ghrúpa, an duine a bhíodh ann na blianta ó shin.
Trojany
250px|mionsamhail|right|"Trojany"
Sande
Turasóirí i Sande
Is fiú é do thurasóirí cuairt a thabhairt do Sande. Tá dhá óstán ann, Hotel Auerhahn i lár an bhaile agus Landhaus Tapken ar an imeall. Tá árasáin féinfhreastail le fáil freisin, chomh maith le leaba & bricfeasta.
Pearl Jam
1996 - 2000
Bhí iontas ar an mbanna sa bhliain 1999 nuair a bhain siad barr na gcairteacha amach leis an rian Last Kiss le J. Frank Wilson & the Cavaliers. Seanrian scríofa ag Wayne Cochran sna 1950idí a bhí ann, agus cheap Vedder go mbeadh sé sultmhar é a thaifead mar bhronntanas do na leantóirí. Seol siad amach é, agus bhí sé an rathúil, rud a tháinig aniar aduaidh orthu. Chuaigh an singil go dtí uimhir 2 sna chairteacha, an singil is mó a bhí acu riamh. Cuimsíodh an rian ar cheirnín carthanachta le hainm No Boundaries: A Benefit for the Kosovar Refugees, agus bhí rath mór ar an albam de bharr an singil seo.
Bono
Luathshaol
clé|mion|2000 Rugadh i mBaile Átha Cliath é. Caitliceach ab ea a athair agus ba Phrotastúnach í a mháthair. Tógadh é le creideamh láidir mar bhall d’Eaglais na hÉireann ach nuair a ceistíodh é faoina chreideamh, dúirt sé go raibh sé idir dhá chomhairle faoin gceist.
Sande
Turasóirí i Sande
In Sande, tá go leor nádúr le feiceáil - baineann cuairteoirí taitneamh as siúlóidí tríd an sráidbhaile, ar na bealaí beaga a leanann an chanáil, agus timpeall an locha bhig ar thaobh amháin an sráidbhaile.
Stair Luimnigh
An Dara Cogadh Domhanda, 1939 – 1946
Ós rud é ná raibh aon loingeas trádála ag Éirinn ag tús an chogaidh, ba dheacair earraí a iompórtáil isteach sa tír nó a easpórtáil amach aisti agus, cheal breosla, bunábhair agus margaidh, chúlaigh an eacnamaíocht go géar, go mór mór nuair a bhí feachtas fomhuireán na Gearmáine ar bharr a réim san Atlantach Thuaidh. Dhein Iarthar na hÉireann níos measa as mar gur dhírigh trácht na mara ar chósta thoir agus ar chósta theas na tíre, áit a raibh níos mó cosaint ar fáil ó na fomhuireáin, agus mar go raibh beagnach na traein go léir ina stad d'easpa guail.
Pearl Jam
1996 - 2000
Rinne Pearl Jam a séú halbam Binaural sa bhliain 2000, an chéad cheann le Cameron. Sheol siad dhá shingil ón albam, Nothing As It Seems agus Light Years. Nuair a bhí siad amach ag seinm go beo, thug siad faoi deara go raibh a lán daoine ag íoslódáil a gcuid ceolchoirmeacha go mí-dhlíthiúil ar an Idirlín, agus go raibh sé an-deacair rud ar bith a dhéanamh faoi. Thuig siad an t-éileamh a bhí ann, mar bíonn fonn ar dhaoine teacht ar na ceolchoirmeacha ina raibh siad. Mar thoradh, thosaigh an banna féin ag taifead na seónna i gceart, agus scaoileadh iad mar "bootlegs oifigiúla" a bhí saor agus taifeadta i gceart. Sheol siad 72 albam beo, ceann ó ngach ceolchoirm a rinne siad agus chuir siad iad ar a suíomh idirlín chomh maith.
Fithiseán
Cuma agus Déanamh na bhFithiseán
Nuair is ionann n agus 2, is é an déanamh atá ar an trí p-fhithiseán ná gur dhá éileapsóideach atá ann agus pointe tadhlaíochta acu i núicléas an adaimh. Uaireanta, dealraítear an p-fhithiseán le tromán lúith, agus an chuma seo air. Ar gach leictreon, tá dronuillinn idir gach dhá p-fhithiseán, de réir chuingir líneach na luachanna a bhíonn ag an ml.
Bono
Luathshaol
Bhásaigh a mháthair nuair a bhí sé ceithre bliana déag d’aois. Chuaigh sé ar scoil i Scoil Chuimsitheach Shliabh an Teampaill. B’ansin a tugadh an leasainm ‘Bono Vox of O’Connell Street’ air. Ciallaíonn ‘Bono Vox’ de ghnáth 'an guth maith'. Is é Vox an t-ainmní agus Bono an cuspóir indíreach.
Sliabh na mBan (amhrán)
An t-amhrán
Beidh rince ar bhóithre is soilse á ndó 'gainn,
Stair Luimnigh
An Dara Cogadh Domhanda, 1939 – 1946
Chuaigh a bhformhór iad siúd a chaitheadh as obair isteach san Arm. De bharr tábhacht straitéiseach Luimnigh i gcás ionradh ó Shasana nó ón nGearmáin, bhí an-chuid saighdiúirí timpeall na cathrach. Líonadh na sean-bheairicí, tógadh ceann sealadach nua i gCnoc an Lioisín lámh le Míliuc agus bhí suas le 40,000 trúpaí bunaithe i Luimneach ag amanna áirithe.
Sande
Turasóirí i Sande
Tá cúpla músaem ann freisin, ceann faoi stáir chois fharraige agus ceann faoin mbruachbhaile is stairiúla, Neustadtgödens (Baile Nua Gödens).
Trojany
Is sráidbhaile sa Pholainn é Trojany, atá suite idir Wołomin agus Vársá i gcúige Mazowsze i lár thoir na tíre. Tá timpeall is 490 duine ina gcónaí in Trojany.
Sliabh na mBan (amhrán)
An t-amhrán
Beidh meidhir is mórtas ar Shliabh na mBan.
Stair Luimnigh
An Dara Cogadh Domhanda, 1939 – 1946
D'fhás an aerthrácht trasatlantach sna 1930idí agus le linn an chogaidh agus ba é iar-chósta na hÉireann an áit Eorpach ba chóngaraí do Mheiriceá Thuaidh. Thuirling na báid eitilte idir Sasana agus SAM i bhFaing (áit inar chum fear leanna an aerionaid, Seosamh Ó Sireadáin, an chéad Caife Gaelach sa bhliain 1944 chun na paisinéirí a choimeád te agus iad ag fanacht ar eitiltí), 30km siar ar Bhéal na Sionainne agus, níos déanaí, na heitleáin i Rinn Eanaigh (anois Aerfort na Sionainne), 25km siar ar an mbruach thuaidh.
Kōbe
Is é Kōbe (神戸市, Kōbe-shi) an cúigiú cathair is mó sa tSeapáin, agus is é príomhchathair Maoracht Hyōgo. Tá sé suite thartfá 30km siar de Ōsaka ar an taobh ó dheas de Honshū, príomh-oileán na Seapáine. Tá daonra de 1.5 milliún sa chathair, agus is cuid den cheantar uirbeach Keihanshin é, in éineacht le Ōsaka agus Kyōto.
Pearl Jam
1996 - 2000
Bhí deireadh tubaisteach le turas Eorpach Pearl Jam sa bhliain 2000, áfach. Cailleadh naonúr tar éis meil ag an bhFéile Roskilde sa Dhanmhairg ar an 30 Meitheamh 2000. Scriosadh an camchuairt, agus cuireadh an locht ar an mbanna ar dtús. Ba thréimhse an-deacair é don bhanna, a bhí beagnach réidh éirí as.
Sliabh na mBan (amhrán)
An t-amhrán
Is mó fear aosta is crobhaire gléigeal
A' Chorpaich
Is baile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é a' Chorpaich.
Leabhar Dhéir
thumb|200px|I bhFóilió 29v tá portráid den [[Naomh Lúcás Soiscéalaí|Soiscéalaí Lúcás.]] Is leabhar soiscéalach sa Laidin, ón 10ú hAois é an Leabhar Dhéir (Leabharlann Ollscoil Cambridge, MS. Ii.6.32) agus de bhreis ar sin bhí breisithe curtha leis sa luath 12ú hAois, sa Laidin, Sean-Ghaeilge agus Gaeilge na hAlban. Is leabhar suaitheanta é de bhrí gurb ann a fhaightear an scríbhinn is luaithe a mhaireann de chuid Ghaeilge na hAlban.
Stair Luimnigh
Cúlú na gCaogadaí, 1946 – 1959
280px|thumb||Scrín Mhuire I mBaile Sinéad sa bhliain 2007. Tógadh an-chuid scíní sa chathair le linn Blian Mhuire 1954. Nuair a tháinig deireadh leis an Dara Cogadh Domhanda, ligeadh ós cionn 200,000 saighdiúirí chun siúl agus, lasmuigh de Bhaile Átha Cliath agus Corcaigh, ba bheag an obair thionsclaíoch a bhí le fáil. Bhí Éire ag brath fós ar Shasana chun breosla agus bunábhair a sholáthair agus bhí uirthi fanacht go dtí go raibh a deacrachtaí eacnamaíochta féin réitithe ag an mBreatain. Agus ós rud é ná raibh an Stát páirteach sa chogadh, níor infheistíodh aon airgead i ngléasra táirgeachta lena linn agus ní bhfuair sí ach cabhair sách beag ó scéim Plean Marshall i gcomhair áth-thógála.
Bono
U2
Sa bhliain 1976, d’fhreagair sé fógra a chuir a chomhscoláire Larry Mullen amach chun banna a chur le chéile.
Sliabh na mBan (amhrán)
An t-amhrán
A bhfuil cordaí caola ag baint lúth a ngéag díobh,
Gardaí taobh leo ná leomhfadh sméid' orthu,
Go ndéanfadh plé dhóibh i dtírtha thar lear;
Bono
U2
Rinne David Evans (The Edge), a dheartháir Dick Evans (a d’fhág an banna go gairid ina dhiaidh sin) agus Adam Clayton amhlaidh. Do mhúnlaigh an ceathrar a bhí fágtha an grúpa Feedback sular athraigh siad an t-ainm go The Hype agus, ar deireadh thiar thall, shocraigh siad ar an ainm U2. Ar dtús, sheinn Bono an giotár agus chum sé amhráin ach, de réir mar a tháinig feabhas ar The Edge mar ghiotáraí, ní dhearna Bono ach amhráin a chanadh ansin.
Sliabh na mBan (amhrán)
An t-amhrán
Á dtabhairt saor óna namhaid gan bhuíochas,
Bono
Cearta Sóisialta
mion|Bono, 2017, [[München|clé]] Sa bhliain 1985 ghlac Bono páirt sa cheolchoirm Band Aid. Le blianta beaga anuas, tá sé ag caitheamh a lán ama ag iarraidh fiacha an Tríú Domhan a chur ar ceal. Bhunaigh sé an t-eagras DATA chun aird an domhain a dhíriú ar chruachás na hAfraice agus chun é sin a chur í gcrích bhuail sé le Paul Martin, Príomh-Aire Cheanada agus an tUactarán George W. Bush. Bhuail sé le Bush nuair a bhí sé ag tabhairt $5 bhilliún le haghaidh tíortha a raibh meas acu ar chearta daonna.
Stair Luimnigh
Cúlú na gCaogadaí, 1946 – 1959
Dá bhrí sin agus cheal treoir soiléir ó rialtais laga na huaire, níor tharla aon míorúilt eacnamaíoch in Éirinn le linn blianta na 1950í, mar a tharla i dtíortha eile Iarthar na hEorpa. Ach cé ná raibh an tír in ann earraí a easpórtáil, bhí na mílte oibrithe díomhaoin aici agus bhí éileamh mór orthu chun infreastruchtúr na Breataine a atógáil. Thóg beagnach 500,000 Éireannaigh an Bád Bán (agus móramh an ghlúin a rugadh i mblianta na 1930í ina measc) idir na blianta 1947 agus 1960 agus thit daonra na cathrach agus, go mór mór, an chontae i léig.
D'ainneoin eisimirce dochreidte na gcaogaidí, chuir roinnt iasachtaigh fúthu sa chathair le linn an ama chéanna. Tháinig garraíodóirí ón Ollainn agus teithigh ón Ungáir ar chuireadh suas i gcampa Chnoc an Lioisín tar éis an éirí amach i mBudapest sa bhliain 1956 agus tá a sliocht fós i Luimneach le shloinní ar nós Van Veen, Droog, Olsthoorn agus Ivan orthu.
Bono
Saol pearsanta
Tá Bono pósta lena leannán ón mheánscoil, Alison 'Ali' Stewart, agus tá ceathrar clainne acu: Jordan (a rugadh i 1989), Memphis Eve (Eve a rugadh i 1991), Elijah Bob Patricius Guggi Q (a rugadh i 1999) agus John Abraham (a rugadh i 2001).
Stair Luimnigh
Cúlú na gCaogadaí, 1946 – 1959
Ba é Aerfort na Sionna an t-aon ionad fáis amháin sa réigiún ag an am sin. Osclaíodh an chéad siopa saor ó cháin ar domhain ann sa bhliain 1948 chun freastail ar phaisinéirí a bhí ar a mbealach idir An Eoraip agus Meiriceá Thuaidh. Fostaíodh mórán oibrithe i seirbhísí nua ar nós áth-bhreoslacháin, deisiú eitleán, meitéareolaíocht, stiúir aerthráchta agus lónadóireacht.
Cé go raibh cúrsaí eacnamaíochta agus fostaíochta ina bpraiseach, thosaigh an Stát ag infheistiú i ndáiríre i gcóras sláinte poiblí ceart le linn blianta na 1950idí. Clíodh ar eipidéim na heitinne, osclaíodh íoclanna áitiúla agus tógadh an Ospidéal Réigiúnach i dTúr an Daill agus Ospidéal an Mháithreachais Mhainchín ar Bhóthar na hInse. Leanadh leis an gclár tithíochta chomh maith agus tógadh eastáit nua i nGarraí Eoin, Baile Sinéad, Baile Neachtain agus Baile na Cora Thiar.
Bono
Saol pearsanta
Sa bhliain 1992, cheannaigh Bono féin agus giotáraí U2, The Edge, an t-ostán dhá réalt, seachtó seomra codlata, An Clarence agus rinneadh óstán cúig réalt le daichead a naoi seomra codlata as. Gan mhoill bhí sé ar an óstán ab fhaiseanta agus daoire sa chathair.
Sliabh na mBan (amhrán)
An t-amhrán
In am an tsaothair ar Shliabh na mBan.
Kōbe
Luaítear an ceantar i dtaifead scríofa don chéad uair san Nihon Shoki, ina bhfuil bunú Scrín Ikuta ag Banimpire Jingū in 201 CR curtha in iúl. Ní raibh an ceantar ina slánaonad le linn bunús na staire, fiú le linn an Ré Tokugawa, nuair a bhí an calafort faoi rialú díreach an Seogain Tokugawa. Ní raibh Kobe ann mar atá sé inniu roimh a bunú in 1889.
Tommy Freeman
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh marcmheáchain, ab ea Tommy Freeman, a rugadh ar 22 Eanáir, 1904 in Hot Springs, Arkansas agus a fuair bás ar an 20 Feabhra, 1986.
Sliabh na mBan (amhrán)
An t-amhrán
Is tá an Francach faobhrach is an loingeas gléasta,
Le cranna géara acu ar muir le seal;
'Sé an síorscéal go bhfuil a dtriall ar Éirinn,
Is go gcuirfid Gaeil bhocht arís 'na gceart.
Dá mba dhóigh liom féineach go mb'fhíor an scéal úd,
Bheadh mo chroí chomh héadrom le lon an sceach.
Go mbeadh cloí ar mheirligh, is an adharc á séideadh,
Stair Luimnigh
Saorthrádáil, 1959 – 1973
280px|thumb||Malartán telefóin eircom ar Shráid de Róiste sa bhliain 2007. Tógadh le linn blianta na 1950í é.
280px|thumb||Monarchan Fulflex, Bóthar Bhaile de Róiste sa bhliain 2007. Tógadh foirgnimh den stíl seo ar na heastáit tionscalacha le linn blianta na 1960í. 280px|thumb||Bruach na Sionainne sa bhliain 2007. Tógadh an tithíocht príobháideach le linn blianta na 1960í. Tháinig athrú mór ar shaol eacnamaíoch na tíre nuair a thoghadh Éamonn de Valera mar Uachtarán na hÉireann agus lean Seán Lemass é mar Thaoiseach sa bhliain 1959. Dhíríodh béim na hinfheistíochta ar thionscal, thosnaigh an Rialtas ag eiseacht iasachtaí chun infreastruchtúr a thógáil, bunaíodh áisíneachta Stáit chun chomhlachtaí déantúisíochta iasachta agus turasóirí a mhealladh isteach agus earraí Éireannacha a easpórtáil agus íslíodh dleacht custaim ar mhórán earraí.
Ag an am gcéanna, bunaíodh Saorphort na Sionainne, an chéad ionad saor ó chustaim agus ó chánacha ar domhain, timpeall an aerfoirt chun fostaíocht nua a chur ar fáil nuair a d'imigh na haerlínte as i ndiaidh teacht ré an scairdeitleáin. Ba bhuntáiste mór é do dhéantóirí ardluacha ar bhain mór-úsáid as aeriompar agus tháinig tionscail ar nós diamaint, earraí leictreonacha, fáiscíní, uirlisí agus sainchlódóireacht isteach in eastáit an saorphoirt. Cruthaíodh an oiread sin jabanna ann le linn blianta na 1960í ná go raibh gá le baile nua nua a thógáil san áit chun dídean a sholáthar d'oibrithe na monarchan.
Lasmuigh den saorphoirt, tosnaoídh ar earraí ní os téagartha ar nós gléasra tí, veinír agus pacáisteacht cairtchláir a dhéanamh sa chathair. Leathnaigh an fhoireann oibre, go mór mór i measc na mban, d'fhill roinnt mhaith deoraithe ó Shasana agus, don chéad uair riamh, bhí airgead tirim i bpócaí coismhuintir na cathrach. Tógadh eastáit nua príobháideacha ar nós Cathair Daibhín, Corrbhaile, Tuar an Daill agus Radharc an Chláir ar imeall na cathrach agus, le leathnú na tithíochta thar teorann na siúl, tháinig méadú mór ar líon na ngluaisteán príobhádacha.
I dteannta le teacht an ghluaisteáin, tosnaíodh ar ionaid siopadóireachta a thógáil ins na bruachbhailte nua meánaicmeacha agus chuaigh lár na cathrach i léig. Agus ós rud é gur ghlanadh amach na slumaí a bhí fágtha fós le teacht na Seascaidí, leagadh mórán sean-chomharsanachta í an láir agus fágadh mar talamh lochta ar feadh blianta fada iad.
Ach tháinig éileamh nua ar thalamh i gcroílár na cathrach. Tógadh óstáin nua-aimseartha chun freastal ar thurasóirí (as Meiriceá a bhformhór) agus árais oifige i gcomhair ar na mbanc, na gcomhlachtaí árachais agus na n-áisíneachta Stát. Le méadú saibhris phearsantachta an phobail (go mór mór i measc na mban a raibh airgead dá gcuid féin acu anois), osclaíodh an-chuid siopaí nua chun éadaigh, troscán, gléasra leictreacha agus earraí tomhaltais eile a dhíol. Thosnaigh an ghnáthmhuíntir (daoine óga a bhformhór) ag itheadh lasmuigh den tigh agus osclaíodh an chéad bhialann Shíneach in Éirinn (an Hong Kong i Sráid Liam sa bhliain 1961), an chéad bhurgarlann (an Wimpy ar Shráid Uí Chonaill sa bhliain 1967), an chéad bhialann sicín friochta san Eoraip (an Kentucky Fried Chicken, anois an Chicken Hut, ar Shráid Uí Chonaill sa bhliain 1969) agus an chéad bheár caifé (an Continental Coffee Bar ar Shráid Phádraig sa bhliain 1966).
Ach fuaireadar a gcuid siamsa sa bhaile. Nuair a thosnaigh Telefís Éireann ag craoladh don chéad uair ar an 31 Nollaig 1961, laghdaigh lucht féachana na bpictiúrlanna go tobann agus dúnadh leath díobh le linn blianta na 1960í. Shroich na bálseomraí barr a réim timpeall na bliana 1965 sa chathair agus timpeall na bliana 1970 sa chontae.
Níor éirigh chomh maith sin le eacnamaíocht na tuaithe. Nuair a thosnaigh na comharchumainn móra ag ceannach na cinn beaga, dúnadh na h-uachtarlanna áitiúla agus, i ndiaidh eisimirce blianta na 1950í, dúnadh na fo-línte iarnróid agus roinnt mhaith scoileanna beaga chomh maith. D'éirigh an-chuid feirmeoirí beaga as obair agus, tar éis teacht an tarrachóra, laghdaigh an éileamh ar oibrithe talmhaíochta. D'imigh mórán daoine leo ón gcontae isteach sa chathair agus tosnaíodh ar thógáil na n-eastát móra tithíochta poiblí ar nós Cnoc Theas agus Máigh Ros. Ach ós rud é go rabhadar suite ar imeall na cathrach agus ná raibh aon áiseanna siopadóireachta nó seirbhísí poiblí i ngar dóibh, chruthaíodar a bhfadhbanna sóisialta féin, go mór mór i measc an aos óg le linn na mblianta dár gcionn.
Sande
Turasóirí i Sande
Is féidir turais sa char a dhéanamh chuig na bailte beaga iascaireachta cois fharraige. Tá na hoileáin Fhreaslannacha le feiceáil ann freisin, le tránna le gaineamh chomh mín le plúr. Ní féidir réigiún níos fearr a shamhlú chun rothaíocht a dhéanamh. Tá rothair le fáil ar cíos ann, agus tá bealaigh deasa sábháilte don rothaíocht ann. Níl sléibhte nó cnoic ann, agus mar sin, tá sé éasca na mílte a chlúdach ar rothar.
Bono
Saol pearsanta
Sa bhliain 2002, scríobh Bono réamhrá do Leabhar na Salm, ceann de naoi leabhar an Bhíobla a d’fhoilsigh Cannongate Books ceann i ndiaidh a chéile sa tsraith “Pocket Cannons”.
Tá an-mheas ag Bono ar shaothar John Lennon agus a dhlúthcharad Billy Corgan atá mar bhall den ghrúpa Smashing Pumpkins. Ba é tuairim Bono gurbh é an t-albam Mellon Collie and the Infinite Sadness an t-albam ab fhearr a chuir Smashing Pumpkins amach. Is iontach an banna iad, dar le Bono.
Stair Luimnigh
Saorthrádáil, 1959 – 1973
Sa bhliain 1967, d'fhógair Aire Oideachais agus TD Luimnigh Thoir Donnchadha Ó Máille go mbeadh meánoideachais ar fáil saor in aisce do chách. Cuireadh le meánscoileanna lár na cathrach agus tógadh scoileanna nua sna bruachbhailtí chun freastal ar an méadú tobann ar líon na ndaltaí nua ach, maraon leis an mbunoideachas, níor fhás na foirgnimh chomh tapaidh agus a d’fhás méad na ranganna.
Gerrard McGowan
Polaiteoir Éireannach ab ea Gerrard McGowan ( - 17 Lúnasa 1971). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Na h-Eileanan Cròlainneach
Is oileáin iad na h-Eileanan Cròlainneach, i ngar don Eilean Sgitheanach sna hOileáin Istigh, Comhairle na Gàidhealtachd, in Albain. Tá siad neamháitrithe ón mbliain 1920 anuas.
Oileán Devon
Is oileán é Oileán Devon atá suite i dtuaisceart Cheanada.
Coláiste Baile Ghlaschú
Is é Coláiste Baile Ghlaschú an coláiste is mó in Albain, le timpeall agus 40,000 mac léinn agus 1,200 fostaí ag tairiscint níos mó ná 2,600 cúrsa.
Cogadh na Rósanna
Ba shraith cogaí cathartha i Sasana na meánaois eanna é Cogadh na Rósanna (1455–1489). Bhí coimhlint idir Teaghlach Lancaster agus Teaghlach Eabhrac le haghaidh choróin Shasana. Shíolraigh an dá dhream ó Éadbhard III Shasana agus ó theaghlach na bPlantaigíneach. Tháinig deireadh leis nuair a tháinig Anraí Túdar i gcoróin.
Passenger (amhránaí)
Amhránaí agus scríbhneoir amhrán folk-rock Sasanach is ea Michael David Rosenberg nó Passenger mar is fearr aithne air (rugadh 17 Bealtaine 1984). Bhí Rosenburg ina phríomhamhránaí agus scríbhneoir amhrán in Passenger, banna ceoil, agus nuair a bhris an banna ceoil suas sa bhliain 2009, lean sé ag casadh amhrán faoin ainm céanna. Bhain a shingil “Let Her Go” barr na gcairteanna in a lán tíortha.
Cogadh na Rósanna
Ainm
Baisteadh an t-ainm úd Cogadh (nó Cogaí) na Rósanna ar an gcoimhlint na céadta blianta ina dhiaidh, bunaithe ar shiombailí an dá thaobh, mar dhea, mar atá, rós dearg Lancaster agus rós bán Eabhrac. Déanta na fírinne, is ar éigean a úsáideadh rós dearg chun Teaghlach Lancaster a shiombalú ar chor ar bith ach go dtí deireadh an chogaidh, tar éis do Theaghlach na dTúdarach (craobh de Theaghlach Lancaster) an cogadh a bhuachan ag Cath Pháirc Bosworth. Thosaigh Anraí VII Túdar, a phós Eilís Eabhrac i 1486, ag baint úsáid as rós dearg-is-bán mar a shuaitheantas chun aontacht an dá theaghlach a léiriú.
Passenger (amhránaí)
Saol Luath
Rugadh Rosenberg in Brighton & Hove, Sussex Thoir, i Sasana do mháthair Shasanach agus d’athair Meiriceánach arbh as Vineland, New Jersey dó. Giúdaigh ab iad muintir a athar. D’fhoghlaim sé an giotár clasaiceach agus é ina bhuachaill, agus nuair a bhí sé timpeall is 14-15 d’aois, thug sé faoi amhráin a scríobh. Níor leag sé a intinn ar a chuid oibre scoile in Brighton, ach chaith sé a chuid ama ar an gceol ina háit sin. D’éirigh sé as an scoil in aois a 16 bliana le gairm an cheoil a chleachtadh, agus chaith sé cúpla bliain mar cheoltóir sráide i Sasana agus san Astráil. Tá cónaí air in Brighton anois. Tá sé ina thacadóir le Arsenal FC.
Cogadh na Rósanna
Tús na Coimhlinte
Bhí Anraí VI Lancaster ina rí ar Shasana agus ar chuid den Fhrainc (bhí Cogadh na gCéad mBliana ar siúl ag an am, ina raibh ríthe Shasana sa tóir ar choróin na Fraince) agus ina thiarna ar Éirinn ó fuair a athair Anraí V Shasana bás i 1422 agus Anraí óg ina leanbh. Le 1453, chaill Sasana an talamh ar fad a bhí acu sa Fhrainc seachas Calais, agus theip ar na néaróga ag Anraí Rí. Le linn éagruas Anraí, ceapadh Risteard, 2ú Diúc Eabhrac ina Thiarna Cosantóra, ar mhac garmhac le hÉadbhard III agus mac gariníon mac Éadbhard III é. Ghabh Risteard a namhad an Diúc Somerset, gaol eile leis an teaghlach ríoga agus príomhchomhairleoir an rí, agus chuir i dTúr Londan é.
I 1454, áfach, tháinig Anraí VI chuige féin arís, agus scaoileadh saor Somerset. Ar eagla go mbeadh air íoc as a rinne sé, thóg Risteard Eabhrac arm agus mháirseáil sé i dtreo Londan. Bhuail sé le harm an rí, a raibh an Diúc Buckingham i gceannas air, in St Albans i 1455. Cheap an rí Buckingham mar cheannasaí an airm in ionad Somerset ag an nóiméad deiridh, agus bhuaigh arm Eabhrac i gCéad Chath St Albans ar aon nós. Maraíodh Somerset, agus gabhadh an rí agus tógadh ar ais chuig Londain é. Buaileadh Anraí le meabhairghalar arís, agus arís eile ceapadh Risteard mar Thiarna Cosantóra. Tháinig an rí chuige féin arís an bhliain dár gcionn agus as sin amach, ba í an Bhanríon Margaret Anjou an duine is cumhachtaí i gcomhairle an rí, ach shuigh Risteard ann fós. I 1459, thosaigh Eabhrac agus a chomhghuaillí, an Diúc Warwick, ag tógáil airm arís agus bhris cogadh amach idir iad agus fórsaí Lancaster óir bhí Risteard Eabhrac ag iarraidh na corónach. Níor bhuaigh sé riamh í, ach tar éis a bháis, tháinig a mhac Éadbhard IV i gcoróin níos déanaí sa choimhlint.
Eilean Mór
Is oileán é Eilean Mór , gar den Eilean Sgitheanach sna hOileáin Istigh, Comhairle na Gàidhealtachd, in Albain.
Próiméitiam
Ceann de na lantanóidigh is ea an próiméitiam (Pm an tsiombail cheimiceach) agus é ar an t-aonú dúil is trí scór sa tábla peiriadach. Dúil radaighníomhach atá ann, cé go bhfuil sé i bhfad níos éadroime ná na miotail thrasúránacha - níl oiread is aon iseatóp amháin aige nach mbeadh radaighníomhach. Is é 145Pm an t-iseatóp is cobhsaí atá aige, ach níl sé féin fadsaolach - tá sé beagnach ocht mbliana déag ar leathré.
Béal Átha Póirín
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann é Béal Átha Póirín (Béarla: Ballyporeen). Is as an mbaile do shinsir Ronald Reagan.
Próiméitiam
Bíonn iarsmaí beaga próiméitiam le fáil sa dúlra, de thoradh eamhnú spontáineach an úráiniam. I lár na seascaidí mhaígh an tOllamh Fionlannach Olavi Erämetsä gur tháinig sé ar phróiméitiam in eiseamal apaitíte ó Leithinis Kola in iarthuaisceart na Rúise.
Is é +III an uimhir ocsaídiúcháin is coitianta ag an bpróiméitiam ina chuid comhdhúl, agus mar sin, is féidir a rá gur lantanóideach tipiciúil é. Miotal lonrach é go bunúsach, ach nuair a thiocfaidh sé i dteagmháil leis an aer, gheobhaidh sé brat ocsaíde de réir a chéile - is í an trí-ocsaíd dé-phróiméitiam atá ann, nó Pm2O3. Nuair a théifear próiméitiam suas go 150 °C, rachaidh sé trí thine, ionas go bhfaighfear an ocsaíd chéanna.
Tá an próiméitiam sách leictridheimhneach - is é sin, tá sé de chlaonadh ann na fiúsleictreoin a thabhairt ar iasacht do dhúile níos leictridhiúltaí agus lucht deimhneach leictreachais a ghlacadh chuige sna comhdhúile. Mar sin, nuair a thiocfaidh sé i dteagmháil leis an uisce, imoibreoidh sé leis, ionas go gcruthófar hiodrocsaíd, Pm(OH)3. Imoibreoidh sé leis na halaiginí freisin, agus is í an uimhir ocsaídiúcháin is dual dó sna comhdhúile seo go léir ná +III: an trífhluairíd PmF3, an tríchlóiríd PmCl3, an tríbhróimíd PmBr3, an trí-iaidíd PmI3.
Joseph Hannigan
Polaiteoir Éireannach ab ea Joseph Hannigan (1904–1944). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Rob Donovan
Is carachtar ficseanúil é Robert Darren "Rob" Donovan ar an sobalchlár teilifíse Briotanach de chuid ITV Coronation Street. Ghlac Marc Baylis an pháirt mar Rob idir 2012 agus 2014, agus arís sna blianta 2015 and 2016.
Oileán King
Ceann d'oileáin na Tasmáine is ea Oileán King. Tá sé suite siar ó thuaidh ón Tasmáin, sa Chaolas Bass. Sa bhliain 2007, bhí 1,723 duine ina gcónaí ar an oileán.
Stair
Tháinig Captaen Reed ar an oileán, ag seilg rónta sa bhád Martha sa bhliain 1799. Níor thaispeáin chéad léarscáil de Chríoch Van Diemen agus Caolas Bass (a rinne Matthew Flinders agus a cuireadh i gcló i Mí an Mheithimh 1800) an t-oileán seo.
Tracy Chapman
Is amhránaí agus cumadóir amhrán Afra-Mheirceánach í Tracy Chapman (rugadh 30 Márta 1964) a bhfuil clú agus cáil bainte amach aici mar gheall ar na hamhráin ‘Fast Car’, ‘Talkin’ Bout a Revolution’ agus ‘Give Me One Reason’.
Oileán King
An t-oileán sa lá atá inniu ann
Is í Currie an baile is mó, atá suite ar an taobh thiar den oileán. Ba bhaile mianadóireachta í Grassy, san oirthear, áit a mbaintí sílít. Bíonn comórtas Peile Astrálaí ann ar an oileán. Níl ach trí fhoireann ann: Currie, Grassy, agus North.
Tracy Chapman
Níor éirigh chomh maith céanna leis an gcéad albam eile, Crossroads (1989). I 1992, agus albam nua, Matters of the Heart, bhí Chapman ag seinnt os comhair lucht leanúna beag agus dílis. Baineadh geit as lucht leanúna an cheoil nuair a d’eisigh Chapman albam eile, New Beginnings (1995) agus an singil ‘Give Me One Reason’, a bhuaigh Grammy i 1996 don amhrán raic ab fhearr. I 2000 eisíodh Telling Stories. Craoladh an singil 'Telling Stories' go minic ar stáisiúin raidió na hEorpa. Chuaigh Chapman ar chamchuairt timpeall na hEorpa agus na Stát Aontaithe i 2003.
I Meán Fómhair 2005 eisíodh an seachtú halbam uaidh, Where You Live.
Cnocán an Éin Fhinn
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann é Cnocán an Éin Fhinn.
Caisleán Bhéal Feirste
Is caisleán i gContae Aontroma é Caisleán Bhéal Feirste, agus é suite ag bun Bhinn Mhadagáin.
Jean-Marie Le Pen
clé|mion|gafa le cúraimí teaghlaigh ó na 1970idíː [[Jean-Marie Le Pen agus a iníon, Marine, teaghlach mór le rá sa pholaitíocht,]] Bhí Jean Marie Le Pen san iomaíocht cúig uaire i dtoghchán uachtaránachta na Fraince. Bhain sé an dara háit amach sa chéad bhabhta vótála sa bhliain 2002. Ach bhí bua éasca ag Jacques Chirac sa dara babhta vótála.
Gabriel Matzneff
Scríbhneoir aistí sa Fhrainc, agus péidifileach mór le rá, is ea Gabriel Matzneff (a rugadh ar an 12 Lúnasa 1936 i Neuilly sur Seine).
Bronnadh an duais Renaudot ar Gabriel Matzneff ar an 4 Samhain 2013. clé|mion|Gabriel Matzneff sa bhliain 2016
Conspóidí
Scríobh Matzneff go minic faoi ghnéas agus an grá earótach. Ba bhreá le Matzneff a bheith le buachaillí agus cailíní óga agus scríobh sé faoi na heachtraí a tharla ina chuid scéalta, dírbheathaisnéiseach go rialta.
Thacaigh an t-aos eagna Matzneff go dtí 2018-2019. Ach thosaigh scéalta faoi chiapadh gnéis á roinnt ag mná ar fud an domhain faoin mana #MeToo sa bhliain 2017. D'fhoilsigh íospartach Matzneff amháin, Vanessa Springora, leabhar faoin scríbhneoir i 2019. Rinneadh na póilíní fiosrúchán ach níor tharla faic.
Donald Sinden
B'aisteoir Sasanach é Sir Donald Alfred Sinden  (a rugadh ar an 9 Deireadh Fómhair 1923 agus a fuair bás ar an 11 Meán Fómhair 2014).
Ryan Adams
Albaim
Tá aon albam déag aige:
Grand Champion International de Course
Is é Grand Champion International de Course an dara halbam le Les Trois Accords, banna as Québec. Scaoileadh é ar an 5 Meán Fómhair 2006.
Blanche Hunt
Is carachtar ficseanúil í Blanche Hunt (née Linfield) ar an gclár teilifíse Coronation Street. Ghlac Patricia Cutts an pháirt mar Blanche sa bhliain 1974 agus ghlac Maggie Jones an pháirt idir 1974 agus 2009.
Ranunculus
Is géineas mór é Ranunculus, (Gaeilge: fearbán, crobh préacháin, nó cam an ime) agus cuid mhór speiceas ann, thart faoi 400 speiceas de phlandaí. San áireamh tá cam an ime, an ghlasair léana, an néal uisce agus lus na gcnapán ach ní an gharra bhuí gur Papaveraceae í agus atá mar chuid de chlann na bpoipíní.
thumb|280px|left|''Ranunculus
Caisleán Laighnigh
Is baile suite i gContae Thiobraid Árann é Caisleán Laighnigh.
An Caiptín Máilleach
An t-amhrán
1. Is mise Caiptín Máilleach, Fear claímhe, píc' is láige, Fear cneasta, gnaíúil grámhar Ar aonach, damhs' nó spóirt. Is mé a sheasfadh dána I mbearnain bhaoil le háthas Ar ceart dom' bhuín 's mo chairde Dá mba 'ndán dom an róp.
2. Ceal airm, dín nó éide I ngleannta doimhne 's sléibhte Chleachtaigh muid fian-réiteach Do thíocht na bhFrancach cróga; I mBeárnain mhaol na Gaoithe Sa gCaistilbeár na dhéigh sin Ruaig muid na Breathnaigh bhréagach' Is ár bpíce len a dtóin!
3. Ach! anois tá mo chnaipe déanta, Go bhfóire an Tríonóid Naofa 'rm, An Mhaighdean gheal 's a hAon-Mhac Go dtarrthaí mé go deo Mar is mise an Caiptín Máilleach Fear ceart de chineál Gráinne, Fear tíre nó fear sáile, Fear troda, siams' nó spóirt.
4. Mo mhallacht ar an mBrúnach Mark Grady is a chúmplacht, Na Diolúnaigh is na Diúcaigh, Is na Dáibhisigh bréana fós; Bhíodh ár scrios 's ár sciúirse Ó Swinford go Cúl Luachra, Ó Scrig go Tullaigh Luachra Na middlemen 's na Yeos.
Luke Kelly
B’amhránaí Éireannach agus amhránaí ceol tíre é Luke Kelly, Lúcás Ó Ceallaigh as Gaeilge, (17 Samhain, 1940 - 30 Eanáir, 1984) as Baile Átha Cliath agus an ball is cáiliúla den ghrúpa The Dubliners.
Ba é an duine is mó sa ghluaiseacht ceol tíre in Éirinn sna seascaidí agus sna seachtóidí. B’as tuaisceart na cathrach é agus d’fhreastail sé ar Scoil Uí Chonaill sular imigh sé ar eisimirce go dtí an Bhreatain i 1958. B’ansin, ar dtús, a bhí sé bainteach le gluaiseacht idirnáisiúnta an cheoil tíre ina raibh Ewan McColl mar phríomhphearsa agus, ina theannta sin, chuaigh sé isteach i bPáirtí Cumannach na Breataine.
I 1962, tháinig Luke ar ais go Baile Átha Cliath agus gan mhoill bhí sé mar chroílár phobal an cheoil tíre, ag seinm i seisiúin i dteach tábhairne O’Donoghues ar Rae Mhuirfean le leithéidí Ronnie Drew, Barney McKenna agus The Fureys. Ina dhiaidh sin, chuir sé grúpa le chéile le Drew, McKenna, Ciarán Bourke agus John Sheehan agus The Dubliners an t-ainm a thug sé orthu. I 1965, phós sé Deirdre O’Connell, duine de bhunaitheoirí Amharclann an Focus.
I lár na seascaidí, d’aistrigh Luke go dtí an Bhreatain ar feadh tamaill. Nuair a tháinig sé ar ais, sheinn sé le The Dubliners arís. B’éachtaí móra ceolmhara iad a chuid leaganacha de ‘Raglan Road’ (an dán le Patrick Kavanagh) agus ‘Scorn not his Simplicity’ agus is pointí tagartha sainiúla iad i gceol tíre na hÉireann. Lean Luke air ag feidhmiú mar cheoltóir polaitiúil agus bhain go leor de na hamhráin a rinne sé le cúrsaí sóisialta, na hairm agus cogaí, cearta oibrithe agus an náisiúnachas Éireannach. (Is samplaí maithe iad ‘The Springhill Disaster’, ‘Second World Song’ ‘When Margaret was Eleven’ agus ‘God Save Ireland’ de na rudaí inar chreid sé). An t-ainm a bhí ar cheann de na ceirníní is tábhachtaí ná Revolution. Bhí sé seo suntasach ag an am san atmaisféar coimeádach a bhí i gceist i bPoblacht na hÉireann, go sóisialta agus go polaitiúil. mion|Luke curtha i [[Reilig Ghlas Naíon]] Tughtha don ól, fuair sé amach go raibh sceachaill air sa bhliain 1980 agus fuair sé bás i 1984.
Is íocón é i mBaile Átha Cliath agus áirítear a chuid amhránaíochta mar cheann de sheoda cultúrtha na cathrach.
Hans-Adam II Lichtinstéin
Prionsa Lichtinstéin is ea Hans-Adam II (ainm iomlán: Johannes (Hans) Adam Ferdinand Alois Josef Maria Marko d'Aviano Pius von und zu Liechtenstein; Zürich, 14 Feabhra 1945 –). Tá sé ina chónaí i Vaduz, agus is ó 13 Samhain 1989 amach atá sé ina phrionsa.
Séasúr Foirmle a hAon 2006
Ba é Séasúr Foirmle a hAon 2006 an seachtú séasúr is caoga de Chraobh Dhomhanda FIA Foirmle a hAon. Thosnaigh sé ar an 12 Márta, 2006 agus chríochnaigh sé ar an 22 Deireadh Fómhair tar éis ocht mbabhta déag.
Tiománaithe agus déantóirí
Seo na tiománaithe agus na déantóirí a bhí páirteach i gCraobh Dhomhanda FIA Foirmle a hAon 2006.
Tiománaithe
{|
Déantóirí
{|
William Crookes
Ceimiceoir agus fisiceoir Sasanach ab ea Sir William Crookes, OM, FRS (17 Meitheamh, 1832 - 4 Aibreán, 1919) a d’fhreastail ar Choláiste Ríoga na Ceimice, i Londain, agus d’oibrigh ar an speictreascópacht.
Karl Munro
Is carachtar ficseanúil é Karl Munro ar an sobalchlár teilifíse Coronation Street. Ghlac John Michie an pháirt mar Karl idir 2011 agus 2013.
Gros Mammouth Album
Is é Gros Mammouth Album an chéad albam leis an mbanna Les Trois Accords. Tá dhá leagan den albam seo ar fáil. Is é Gros Mammouth Album Turbo ainm an leagain nua. Tá dhá amhrán bhreise ar an dara leagan, Turbo Sympathique agus Loin D'ici.
Comórtas Peile na Gaeltachta 2016
Ba é Comórtas Peile na Gaeltachta 2016 an 47ú eagrán den Chomórtas Peile na Gaeltachta ó bunaíodh an comórtas in 1969. Thóg sé ar siúl i Naomh Abán i mBaile Bhuirne. Bhuaigh Naomh Conaill an chomórtas agus tháinig An Ghaeltacht i ndara háit.
Patrick Crotty
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Crotty (23 Samhain 1902 – 26 Samhain 1970). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
John Bardon
B'aisteoir Sasanach é John Michael Jones nó John Bardon (a rugadh ar an 25 Lúnasa 1939 agus a fuair bás ar an 12 Meán Fómhair 2014).
Bhain sé cáil amach dó féin as a pháirt mar Jim Branning in EastEnders, a phós Dot Cotton (June Brown). Bhí páirt rialta aige in Rumpole of the Bailey freisin.
Strictly Come Dancing (sraith 12)
Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an dara sraith déag ar an 7 Meán Fómhair 2014 agus chríochnaigh sé ar an 20 Nollaig 2014.
B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Darcey Bussell na breithiúna don sraith seo.
Prótachtainiam
Dúil radaighníomhach é an prótachtainiam, ar ceann de na hachtanóidigh é, agus is é dúil uimhir a 91 sa tábla peiriadach é. Is í an tsiombail a sheasann dó ná Pa. Is é an t-iseatóp is cobhsaí atá aige ná 231Pa, agus é 32,760 bliain ar leathré. Is féidir iarsmaí beaga prótachtainiam a aimsiú i mianraí úráiniam, ós rud é gur ceann de na núiclídí i meathshlabhra an iseatóip úd 235U é: nuair a thiocfaidh alfa-mheath ar an gcineál seo úráiniam, gheofar 231Th (iseatóp de chuid an tóiriam), agus nuair a thiocfaidh béite-mheath ar an tóiriam seo, gheofar 231Pa.
Miotal lonrach é an prótachtainiam, ach tiocfaidh brat ocsaíde air má choinnítear i dteagmháil leis an aer é.
Ba é an fisiceoir Polannach Kazimierz Fajans a d'aithin an prótachtainiam an chéad uair sa bhliain 1913. Roimhe sin, áfach, bhí an fisiceoir Sasanach, Sir William Crookes, in ann prótachtainiam a aonrú, ach níor thuig seisean gur dúil ar leith a bhí ann. Bhaist Fajans bréiviam ar an dúil nua, ós rud é nach raibh sé fadsaolach - "gearr" nó "gairid" is brí leis an bhfocal Laidine brevis. Nuair a tháinig dhá fhoireann eolaithe - ceann acu sa Ghearmáin (Lise Meitner agus Otto Hahn) agus an ceann eile sa Bhreatain Mhór (Frederick Soddy agus John Cranston) - ar an dúil chéanna beag beann ar a chéile sa bhliain 1918, bhaist siad próta-achtainiam air. Giorraíodh an t-ainm seo go prótachtainiam sa bhliain 1949.
Is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin is tipiciúla ná +IV agus +V, ach tá comhdhúile prótachtainiam ann freisin ina bhfuil na huimhreacha ocsaídiúcháin +II agus +III aige.