cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emanuel Lasker
Réim mar churadh domhanda
Thug Lasker faoin dúshlán i 1909 agus 1910 ón Dawid Janowski, eisimirceach Polannach, agus bhuaigh sé go héasca 8-2 agus 9½-1½ faoi seach. Ní aithnítear go huilíoch stádas an chéad cheann de na cluichí seo mar chluiche chraobh an domhain. Idir na cluichí seo, bhí comórtas ní ba dhéine ann ag Carl Schlechter, imreoir Ostra-Ungárach. Bhí aithne ar Schlechter mar gheall ar a easpa ionsaitheachta agus a iompraíochta uasal, a ghlac le beagnach gach tairiscint tarraingthe mar chúirtéis agus a bhain am óna chlog féin nuair a tháinig a chéile comhraic déanach chuig cluiche. Tar éis ceithre comhscór bhuaigh Schlechter an cúigiú cluiche, agus bhí sé chun tosaigh i lár an chluiche. Ceithre comhscór eile ina dhiaidh sin agus bhí an cluiche deireanach cinniúnach. Rinne Schlechter iarracht an bua a bhaint amach go tactactúil agus bhain buntáiste mór leis, ach chaill sé bua soiléir ar an 35ú beart, lean sé ag togáil seansanna, iad ag dul i méidle rith an ama. Sa deireadh chaill sé agus chríochnaigh an sraith 5-5. De réir na rialacha, d’fhan Lasker mar churadh domhanda. Tuairimítear gur imir Schlechter fichille neamhghnách contúirteach sa deichiú cluiche seo mar gheall ar théarmaí an chluiche a éiligh bhuachan le farasbarr de dhá chluiche. Tá díospóid faoi seo, áfach. Dréachtaigh na rialacha seo nuair a bhí 30 cluiche sa sraith. Laghdaíodh an cluiche go deich gcluiche, áfach, agus d’aontaigh Lasker an t-éilieamh seo a leagan ar leataobh.mion|Capablanca agus Lasker i 1925.|330x330pxSa bhliain 1911 fuair Lasker dúshlán ón réalta nua José Raúl Capablanca. Tháinig deireadh leis an idirbheartaíocht fhada de bharr na coinníollacha a d'éiligh an bheirt imreoirí, agus go dtí 1914 ní raibh Lasker agus Capablanca ag caint le chéile. Rinneadh iarrachtaí freisin cluiche a shocrú i gcoinne Akiba Rubinstein, a bhí ag an am ag imirt ar a laghad chomh láidir le Lasker agus níos láidre ná Capablanca. Ní raibh lucht aitheantais chomh saibhir ag Rubinstein a bhí riachtanach chun an t-airgead a ardú do dhúshlán teideal domhanda, áfach, agus níor tháinig dada dá thoradh riamh. Faoin am ar shocraigh Lasker agus Capablance téarmaí, idir an dá linn, tharla an Chéad Chogadh Domhanda agus níor tharla an cluiche go dtí 1921.
Roimh an cluiche le Capablanca, bhí Lasker tar éis éirí as a theideal an bhliain roimhe sin agus ghéill sé don Cúbach, ag glacadh leis nach dtarlóidh cluiche eatarthu riamh. Déanta na fírinne, d'éirigh le díograiseoirí fichille i La Habana $20,000 a bhailiú chun an cluiche a mhaoiniú ar an gcoinníoll go n-imreofaí ann agus chuir sé seo ina luí ar Lasker páirt a ghlacadh. Go teicniúil, áfach, d'imir sé an cluiche mar iomaitheoir agus Capablanca mar curadh reatha. Imríodh an cluiche idir Márta agus Aibreán 1921. Tar éis ceithre comhscór, rinne Lasker botún leis na píosaí dubha i gcor deiridh cothrom agus chaill sé. Cuireann an stíl cruinn Capablanca ar a chumas comhscór a fháil sna ceithre chluiche eile gan dul i bhfiontar. Tar éis do Capablanca an 10ú, 11ú agus 14ú cluiche a bhuachan, d'éirigh Lasker as an gcluiche. Níor thuig sé cé chomh chrua agus a bheadh sé ag imirt in aeráid thrópaiceach, agus níor thaitin an t-ionad (casaíne bríomhar) leis. Cé gur dhearbhaigh sé go poiblí go raibh sé ar scor ó chraobh an domhain, lean Lasker ar aghaidh ag imirt comórtais ar feadh cúpla bliain eile, ag imirt go láidir i Moravská Ostrava (1ú áit) 1923 agus ag comórtas fichille Nua-Eabhrac 1924 (1½ phointe chun tosaigh ar Capablanca) agus an 2ú áit ag Moscó i 1925 (1½ pointe taobh thiar de Efim Bogoljubow, ½ pointe chun tosaigh ar Capablanca). Tar éis Moscó d'éirigh sé as go héifeachtach fichille tromchúiseach.
Deireadh a shaoil agus gníomhaíochtaí eile
Le linn chomórtas fichille Moscó 1925, fuair Lasker teileagram á chur in iúl dó go raibh dráma a scríobh sé féin agus a dheartháir Berthold, Vom Menschen die Geschichte ("Stair an Chine Daonna"), glactha lena léiriú ag amharclann i mBeirlín. Bhí sé chomh shásta leis an scéala seo gur chaill sé go dona an lá céanna. Níor éirigh leis an dráma, áfach. Scríobh Lasker roinnt saothar liteartha, seachas leabhair ar fichille agus cluichí eile. Sna 1930í d'oibrigh sé mar iriseoir ag tuairisciú ar bheiriste do nuachtáin Ollannacha agus Gearmánacha. Fuair a dheartháir Berthold bás i 1928, agus lean tréimhse dheacair sa Ghearmáin tar éis teacht i gcumhacht Adolf Hitler agus feachtas na Naitsithe idirdhealaithe agus imeaglaithe i gcoinne na nGiúdach. Baineadh maoin agus saoránacht de Lasker agus a bhean Martha, arbh Giúdaigh iad araon, agus d'fhág siad an Ghearmáin 1933.
Lonnaigh siad san APSS ar chuireadh ó Nikolai Krylenko, Aire Spóirt agus díograiseoir fichille. San APSS, fuair Lasker saoránacht Shóivéadaigh agus ghlac sé cónaí buan i Moscó. Tugadh post dó ag Institiúid na Matamaitice i Moscó agus d'oibrigh sé mar thraenálaí d'fhoireann náisiúnta an USSR. D’fhill sé ar ficheall chun airgid a thuilleadh, ag críochnú sa 5ú háit i Zürich 1934 agus sa 3ú háit i Moscó 1935 (neamhbhuaite, ½ pointe taobh thiar de Mikhail Botvinnik agus Salo Flohr agus chun tosaigh ar Capablanca) i measc torthaí maithe eile. De réir mar a mhéadaigh an chois Stailíneachas sna 1930í, d'áistrigh Lasker agus a bhean chéile go dtí na Stáit Aontaithe i 1937. Fuair sé bás de bharr ionfhabhtú duáin i Nua-Eabhrac ar 11 Eanáir, 1941, agus é 72 bliain d'aois.
Tórr Meadhonach
Is cnoc in Albain í Tórr Meadhonach, atá suite ar an Oileán Arainn, Comhairle Shiorrachd Áir a Tuath.
Yun Hyon-seok
Gníomhaí Cóiréach ar son chearta an duine ab ea Yun Hyon-seok (Cóiréis: 윤현석 尹賢碩, 7 Lúnasa 1984 – 26 Aibreán 2003). File agus duine aerach a bhí annn. As an Chóiré Theas dó. Leasainm bhí air ná Yook Woo-dang (육우당 六友堂; seisear cairde), Sulheon(설헌 雪軒), Midong(미동 美童; buachaill álainn) a ainmneacha cleite. go raibh é a chlann ina theaghlach oideachasóir agus Caitliceach devout. Chaith sé a shaol mar ógánach i mbruachbhaile Incheon, Byupyong.
I 2002 go dtí 2003, bhí sé ina LGBT ceart gluaiseacht agus homafóibe i gcoinne gluaiseachta. I mí 3 Aibreán, 2003, bhí sé Conscientious objection. Sa bhliain 26 Aibreán 2003, chuir sé lámh ina bhás féin I Dongdaemun sa Seoul de bharr na Hómafóibe sa Chóiré Theas.
Feilt
mion|Samplaí feilte mion|Yurt [[An Chasacstáin|Casacach déanta le píosaí feilte]] Is éadach neamhfhite í feilt, fabraic scaoilte de shnáithíní nádúrtha nó saorga, nó cruthaithe in uigí trí ghníomhú fliuchrais, teasa nó brú athdhéanta. Téann na snáithíní in aimhréidh ina chéile. Bíonn feidhmeanna tábhachtacha ag feilt in éadaí (mar shampla, i hataí), i bhfeistis tí (mar shampla, i gclúdaigh urlár, bord is troscán), agus sa tionscal (mar shampla, mar inslitheoirí).
Magma
deas|250px|thumb|Magma Carraig leáite a chruthaítear trí mhaintlín an Domhain a pháirtleá le teas ón gcroíleacán. Faoi chúinsí geolaíocha ar leith, déanann an charraig leáite seo imirce suas tríd an screamh go reonn ina ionsá doigheartha, nó go n-éiríonn léi an dromchla a shroichint, áit a gcailleann sí a comhábhair inghalaithe is a mbrúchtann amach mar laibhe.
Hipitéis substráit Ghaeilise
Dar le  Hipitéis substráit Ghaeilise, tá tionchar theangacha a bhí ann i nÉirinn roimh theacht na nGael san Iarnnaois le feiceáil sna Teangacha Gaelacha.
Teangacha neamh-Ind-Eorpacha
Tá trí smaoineamh ann maidir le teacht na teangacha Ghaeilise go hÉirinn:
Focail neamh-Ind-Eorpach sa Ghaeilge
Molann Gearóid Mac Eoin na focail a leanas: agus na logainmneacha a leanas:
Molann Peter Schrijver na focail a leanas: I staidéar eile, pléann sé roinnt smaoineamh mar mhalairt ar cháintí le Graham Isaac.
Molann Ranko Matasović na focail a leanas: Cuireann sé in úil fosta go bhfuil focail ann i dteangacha Ceilteacha eile agus bunús neamh-Ind-Eorpach. Más fíor, is léir go raibh an substráit bhí le Gaeilge Chianach féin ach le Prótai-Cheiltis.
Molann Gerry Smyth gur focal den substráit é Dothar na Sean-Ghaeilge (An Dothra).
'' Examples of words found in more than one branch of Celtic but with no obvious cognates outside Celtic include:
Pádraig de Brún
Rugadh an Moinsíneoir Pádraig de Brún i nGráinseach Mhóicléir, Contae Thiobraid Árann ar an 13 Deireadh Fómhair sa bhliain 1889. Ba scoláire ilteangach é, agus chuir sé de dua air féin oidhreacht chultúrtha na hEorpa a tharraingt isteach sa Ghaeilge. Oirníodh ina shagart é sa bhliain 1913.
De shliocht oilte é: d'fhoghlaim sé uraiceacht na Fraincise agus na Gearmáinise óna mháthair, agus ba mháistir scoile é a athair. thumb|right|upright|Dante i múrmhaisiú i nGailearaí Uffizi. [[Andrea del Castagno a rinne timpeall na bliana 1450.]] Rinne sé staidéar ar an matamaitic in Ollscoil Sorbonne i bPáras sa Fhrainc, mar ar bhain sé amach dochtúireacht. Chuir sé feabhas ar a chuid Fraincise agus Gearmáinise agus é ag siúl na Mór-Roinne. Shealbhaigh sé an Iodáilis trí staidéar príobháideach agus trí chuairteanna ar an Iodáil, áit a raibh an Cairdinéal Mícheál de Brún, a dheartháir, ina chónaí sa Róimh.
Edmund Spenser
B’fhile agus ba pholaiteoir é Edmund Spenser a mhair ag deireadh ré na dTúdarach, in aimsir na banríona Éilís (c. 1552–13 Eanáir 1599).
Pádraig de Brún
Ba bhreac-Ghaeltacht é a cheantar dúchais agus é ina bhuachaill. Mhéadaigh a spéis sa Ghaeilge tar éis bhású cheannairí Éirí Amach na Cásca sa bhliain 1916, agus é d'aidhm aige feasta litríocht chlasaiceach na hEorpa a chur ar fáil i nGaeilge. Rinne sé na haistriúcháin is cáiliúla ar mhórshaothar na hEorpa: An Choiméide Dhiaga le Dainté Ailigéirí agus an Odaisé le Hóiméar.
Edmund Spenser
Bhain Spencer clú amach de thoradh ar a dhán epiciúilThe Faerie Queene. Is aisling fháthchiallach í an 'Faerie Queene' ag ceiliúradh ríshliocht na dTúdair agus Eilís I.
Pádraig de Brún
Bhí sé ina Ollamh le Matamaitic i gColáiste Phádraig i Maigh Nuad idir na blianta 1914 agus 1945, agus ba é Uachtarán Choláiste Ollscoile na Gaillimhe é ón mbliain 1945. Cheap Eamon de Valera é ina Chathaoirleach ar Institiúid Ard-Léinn Bhaile Átha Cliath agus bhí sé ina Chathaoirleach freisin ar Chomhairle Ealaíon na hÉireann. Rinneadh Chevalier de la Légion d'Honneur sa Fhrainc de agus bronnadh La Medaglia al merito della Repubblica Italiana air.
Edmund Spenser
Saol
clé|mion|Spenser in "Cassell's Illustrated History of England", 1865 Rugadh Spenser timpeall na bliana 1552. D'fhreastail sé ar bhunscoil i Londain, an Merchant Taylors' School ar dtús a shaoil scolaíochta agus bhain sé an scrúdú máithreánach amach i bPembroke College, Ollcoil Cambridge.
Pádraig de Brún
Fuair Moinsíneoir Pádraig de Brún bás sa bhliain 1960.
Foinsí
Breathnach, Diarmuid agus Ní Mhurchú, Máire, 'De Brún, Pádraig', 1892-1982: Beathaisnéis a Ceathair (An Clóchomhar, 2002).
Edmund Spenser
In Éirinn
Thaisteal Spenser go hÉirinn, thart fán bhliain 1570, agus é i seirbhís Arthur Grey, Fear Ionaid nua-cheaptha Shasana. Ó 1579 go 1580, d'fhreastail sé mar bhall d'fhórsaí Shasana, le linn an Dara Éirí Amach i nDeasmumhain.
Tar éis briseadh ar na reibiliúnaí, fuair Spenser talamh (a bhí coigistithe) i gCúige Laighean agus i gCúige Mumhan agus chuir sé an phlandáil go mór chun cinn i ndeisceart na hÉireann.
Tuairimí
clé|mion Scríobh Spenser A View of The Present State of Ireland sa bhliain 1596 agus léigh go leor daoine an leagan lámhscríofa de sular cuireadh i gcló den chéad uair é sa bhliain 1633. Is ann a fhaightear léargas ar ar an gcuid is nimhiúla de mheon polaitíochta na Sasanach in Éirinn an uair sin agus maítear nár foilsíodh lámhscríbhinn Spenser le linn dó a bheith beo toisc na tuairimí ann a bheith chomh binibeach sin.
An Ghaeilge
Bhí Spenser go mór ar son deireadh a chur leis an nGaeilge toisc gur thuig sé an ceangal idir í agus mianta lucht a labhartha agus cé mar a chuir an méid sin lena bhféiniúlacht.
Conspóid
Is pearsa conspóideach é mar gheall ar an díograis a léirigh sé roimh léirscrios a imirt ar na Gaeil.
Ina theannta sin, ní mó ná sásta a bhí na filí in Éirinn ag an am, mar shampla an Céitinneach, leis an léargas diúltach ar na Gaeil a thug Spenser ina chuid scríbhneoireachta. clé|mion|Shepheard's Calender
Cogaíocht cheimiceach
deas|250px|thumb|Cogaíocht cheimiceach Úsáid ceimiceán marfach nó díblithe mar airm is ea cogaíocht cheimiceach.
Stair
Chuir Coinbhinsiúin na Háige (1899) toirmeasc ar chogaíocht cheimiceach, ach bhain na Gearmánaigh feidhm as airm cheimiceacha sa chéad chogadh domhanda in ainneoin gur shínigh siad iad. Rinne siad lón mór cogaidh d'oibreáin néarógacha sa dara cogadh domhanda chomh maith.
Lá Idirnáisiúnta an Damhsa
Tionscnamh de chuid na hInstitiúide Amharclannaíochta Idirnáisiúnta, le tacaíocht ó EOECNA, is ea é. Is le haghaidh dhaoine a dhéanann ceiliúradh ar luach agus tábhacht na foirme ealaíne seo an deasghnáth bliantúil seo. Tá sprioc ann chomh maith chun cur ina luí ar rialtais, ar pholaiteoirí agus ar institiúidí glacadh lena luach do dhaoine.
Roghnaigh an 29 Aibreán mar rugadh Jean-Georges Noverre, ceannródaí an bhailé, ar an lá seo sa bhliain 1727.
mion|clé|1934, le J. G. O'Keeffe (1865-1937)
Cogaíocht cheimiceach
Stair
Rinne na Sóivéadaigh is na Meiriceánaigh an rud céanna i rith an chogaidh fhuair. clé|mion|Marbache sa Fhrainc, 8 M.F. 1918 Sna 1960idí scaip na Briotanaigh oibreán flannbhuí, luibhicíd atá toscaineach do dhaoine is ainmhithe, ar na foraoisí le linn cogaidh sa Mhalae.
I Vítneam úsaideadh airm ceimiceacha ar shibhialtaigh, sa chogaíocht cheimiceach is mó riamh.
Inniu
Ar 29 Aibreán gach bliain, ceiliúrtar an Lá Cuimhneacháin d’Íospartaigh Uile na Cogaíochta Ceimicí. Tháinig an Coinbhinsiún um Airm Cheimiceacha i bhfeidhm ar 29 Aibreán 1997.
Cogaíocht frithfhomhuireán
deas|250px|thumb|Cogaíocht frithfhomhuireán Cleachtadh cogaíochta ina ndéantar seilg ar fhomhuireáin len iad a scriosadh. Is le sonóir, thar aon teicníocht eile, a bhraitear is a aimsítear fomhuireán naimhdeach faoin uisce. Úsáidtear lánáin doimhneachta is toirpéid (a lainseáiltear ó aerárthaigh, longa cogaidh nó fo-mhuireáin seilge) chun an scriosadh a dhéanamh.
2014 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 2014.
4 Márta
Is é an 4 Márta an 63ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 64ú lá i mbliain bhisigh. Tá 302 lá fágtha sa bhliain.
2023 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 2023.
Smol cloig
Galar dian aeriompartha a chuireann isteach ar thae, eindéimeach in oirdheisceart na hÁise. Shroich sé Srí Lanca i 1946, ach níor shroich an Afraic fós mar thoradh ar rialacháin ghéara coraintín. Ionsaíonn an galar na duilleoga óga, scaipeann go tapa, agus milleann na duilleoga ó thaobh trádála de. Is gá sprae daor fuingicídeach a úsáid chun é a smachtú.
Féimear
Cnámh fhada na leise le ceann cruinn, muineál is fearsaid, agus a ceann íochtarach leathnaithe amach. Altann a ceann cruinn leis an bpeilbheas (trí alt an chromáin) agus an ceann íochtarach le plaitín na glúine is an tibia (trí alt na glúine). An chnámh is faide sa cholainn, agus tugann sí ceangal do ghrúpaí cumasacha matán a ghluaiseann an leis i leith an stoic, is an colpa i leith na leise.
Uí Bhriain
Rítheaghlach Gaelach as an Mumhain is ea  Uí Bhriain, bunaithe sa deichiú haois ag Brian Bóramha Dhál Chais. D'éirigh seisean ina rí Mumhan agus ansin Ardrí na hÉireann. Bhí ceathrar de charm Uí Bhriain i gcoróin sa Mhumhain, agus beirt ina n-ardríthe (le freasúra). mion|180px|Armas Uí Bhriain
Rinneadh críochdheighlt den Mhumhain ina Tuadhmhumhain Uí Bhriain agus Deasmhumhain Mhic Cárthaigh ag Toirdhealbhach Ua Conchobhair sa 12ú haois le Conradh Ghleann Maghair. Sa 13ú haois, bhí coimhlint acu leis an gclann Normannach, de Clare.
Ba é Murchadh Ó Briain an duine deireanach dá chlann a bheith i réim sa Tuadhmhumhain. Ghéill sé a fhlaitheas do ríocht nua na hÉireann faoi Anraí VIII sa bhliain 1542, ag éirí ina Iarla Thuamhan.
Agus ord na nGael agus an Féineachas i réim, shocraítí an comharbas faoi nósanna an tánaisteachta. Ón mbliain 1542 ar aghaidh, ceaptar Ceann na Fine Uí Bhriain de réir céad-ghinteachta, leis an teideal Iarla Thuamhan agus scaití Baron Inchiquin, ag brath ar comharbas.
Stair
Taoisigh ba ea Uí Bhriain de Dhál Chais, ainmnithe as Cas, sliochtach sa séú glúin as Cormac Cas.
Dar le hAnnála na gCeithre Máistrí, Ailill Aulom, rí Mumhan agus rí Laigean sa 3ú haois, ba ea athair Cormaic. Más fíor, bheadh gaol acu leis na hEoghanachta, ach creidtear gur bréagstair é seo. Le fírinne, Déisi Tuaiscirt ba ea iad a ghlac ainm nua sa bhliain 934. Dar le Tomás Ó Rathaille, de mhuintir Éarann iad na Déise, go háirithe Mairtine.
Ghabh Dál gCais an Clár ó chlann lagtha na gConnacht, Uí Fhiachrach Aidhne. Bhain siad an lámh in uachtar amach ar threibheanna an cheantar sábháil is Corca Mrua agus Corca Bhaiscinn, agus rinneadh rí Thuamhan de Cinnéitigh mac Lorcáin (bás 951). Ghabh a mhac Mathúin príomhchathair na nEoghanachta, Caiseal, agus tháinig Dál gCais i gceannas ar a n-iar-ardtiarnaí.
Chuaigh Mathúin agus a dheartháir níos óige Brian Bóramha ar feachtais mhíleata, amhail is Cath Sulcoit in éadan na nGall-Ghael faoi Íomhar Luimnigh. Cuireadh fir ar aois cogaidh chun báis ag Saingeal, agus gabhadh uile eile mar sclábhaithe.
R340
Bóthar réigiúnach ar an gcósta trí Iorras Aithneach is ea an R340. Tá an pointe is faide soir ar an mbóthar ag Scríb, Contae na Gaillimhe, áit a mbuaileann sé leis an R336. Téann sé siar trí Ros Muc, thar Ionad Cúltúrtha an Phiarsaigh, ansin trí Dhoire Iorrais, Loch Conaortha, Coill Sáile, Cill Chiaráin, An Aird Mhóir, agus Caladh Mhaínse. Ansin téann sé trí Roisín na Mainiach agus thar Áras Shorcha Ní Ghuairim, cuid d'Acadamh na hOllscolaíochta Gaeilge. Casann sé ó thuaidh sula sroicheann sé sráidbhaile Charna féin, ag dul trí Dúleitir Thiar, An Cnoc Buí, agus Glinsce. Timpeall is 5km lastuaidh de Ghlinsce, téann sé thar Droichead Bhun na hAbhann, droichead suntasach déanta as cloch. Tagann sé chun críche ag an N59, cúpla míle siar ón tSraith Salach.
Uí Bhriain
Teacht chun cinn Bhriain Bóramha
mion|right|150px|[[Brian Bóramha, Ardrí.]] An bhliain dár gcionn, tharla achrann idir Brian agus Íomhar Luimnigh ag Inis Cathaigh, áit a raibh mainistir ann. Agus na Lochlannaigh ag ar foscadh sa tearmann, thruailligh Brian é agus maraíodh iad, mar dhíoltas as marú a mháthar.
Tharla ansin achrann idir Dál gCais agus na hEoghanachta a raibh Mathúin maraithe acu. Cloíodh, scriosadh agus maraíodh Ó Donnabháin agus Ó Maol Mhuaidh, i dteannta le Aralt mac deireanach Íomhair 1200 fear, ag Cath Bhealach Leachta. Scrios Brian dún Uí Dhonnabháin, Cathair Chuain. Leis seo, bhí Brian Bóramha ina rí na Mumhan.
Ní gan fhios a tharla teacht chun cinn Bhriain. Tháinig le harm chuig an Mumhain Maol Seachnaill II de the Uí Néill, rí na Mí agus Ardrí na hÉireann. Leag sé an crann insealbhaithe Dhál Chais, Magh Adhair. Rinneadh conradh idir an bheirt inár roinneadh Éire eatarthu, le Brian ó dheas, Áth Cliath agus cúige Laighean san áireamh
Bhris Brian an tsíocháin agus rinne sé ruathar ar Mhaol Seachnaill. Cloíodh Brian áfach, agus b'éigean dó cúlú. Níor éirigh Brian as a uaillmhianta, áfach, agus sa deireadh, ghéill idir Maol Seachnaill agus Uí Néill an Tuaiscirt (aisteach go leor, go síochánach), agus i ndeireadh na dála, na ríthe eile Éireann. D'éirigh Maol Seachlainn ina chomhghuaillí tábhachtach Bhriain.
Críochdheighilt
Maraíodh Brian i gCath Chluain Tarbh sa bhliain 1014.
Sa bhliain 1276, bhronn Éadbhard II Shasana Tuadhmhumha ar Thomas de Clare, ag teacht i dtír ar feuding idir Clann Taidhg agus Clann Bhriain (a thug de Clare téacs dóibh). Theip ar de Clare Tuadhmhumha a ghabháil, ámh, agus cloíodh go dona é i gCath an Dísirt sa bhliain 1318. De thairbhe sin, d'fhan Tuadhmhumha raibh amuigh de cheannas eachtrannach le a 200 bhliain níos mó.
Ríocht na hÉireann
Sa bhliain 1543, ghlac Murchadh Carrach Ó Briain leis an bpolasaí 'géilleadh agus athbhronnadh' agus bhronn Anraí VIII Shasana air na teideal Iarla Thuamhan agus Barún Inse Uí Chuinn. Tar éis a bháis sa bhliain 1551, tháinig a nia Donnchadh mar chomharba Iarla trí fhuíoll speisialta. D'aistrigh an teideal Barún Inse Uí Chuinn chuig a oidhrí fireanna Trína mac Diarmaid.
Ligeadh an tIarlas i léig le bás Anraí Ó Briain, 8ú Iarla Thuamhan sa bhliain 1741. Bheadh sliochtach Daniel O'Brien, 3rd Viscount Clare ina chéad oidhre eile, ach eisreachtaíodh eisean sa bhliain 1691 agus chuaigh an teideal i ngeallbhroid dá bharr. Tar éis bhás the death of Shéamais Uí Bhriain, 3ú Marcas Thuamhan, sa bhliain 1855, d'aistrigh an teideal Barún Inse Uí Chuinn chuig gaol i bhfad amach, Sir Lucius O'Brien, sliochtaigh an chéad Iarla, Mhurchadh.
Craobh ghinealaigh
Key:
Get Weird
Camchuairt
Bhí dátaí san Astráil.
Cairteacha
{|
Liosta d'Ardríthe na hÉireann
thumb|220px|[[Lia Fáil i dTeamhair na Rí]] Sa Liosta d'Ardríthe na hÉireann seo, cuirtear ARÉ le dátaí a fhaightear in Annála Ríoghachta Éireann leis na gCeithre Máistrí, agus FFÉ le dátaí a fhaightear in Foras Feasa ar Éirinn le Seathrún Céitinn. Cumadh an dá shaothar thart ar an mbliain 1634, agus iad bunaithe ar na foinsí céanna, a bheag nó a mhór. Tá cróineolaíocht Chéitinn i bhfad níos giorra ná cróineolaíocht na nAnnálacha.
Ardríthe Thuatha Dé Danann
Déithe adhartha a bhí an chuid is mó desna ríthe seo thíos, nó fiú iad go léir.
16 Feabhra
Is é an 16 Feabhra an 47ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 318 lá fágtha sa bhliain nó 319 lá i mbliain bhisigh.
Ascension (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an séú heipeasóid, "Ascension" den dara sraith The X-Files ar an 21 Deireadh Fómhair 1994. Scríobh Paul Brown an eipeasóid seo. D'fhéach 15.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Na Molacaí
deas|250px|thumb|Na Molacaí Is oileánra Indinéiseach iad na Molacaí.
AGM-114 Hellfire
Is diúracán aer go talamh é an AGM-114 Hellfire, a forbraíodh den chéad uair le haghaidh úsáid fhritharmúir, ach forbraíodh samhlacha níos déanaí le haghaidh bheachtbuillí drón i gcoinne cineálacha targaidí eile, agus baineadh úsáid astu i roinnt gníomhaíochtaí a bhfuil sé mar aidhm leo “ targaidí ardluacha a scrios”. Forbraíodh é ar dtús faoin ainm Heliborne laser, fire-and-forget missile, rud a d'fhág gur tháinig an t-ainm "Hellfire" sa ghnáthchaint mar ainm foirmiúil an diúracáin ar deireadh thiar. Tá cumas ilmhisean, il-targaid aige agus is féidir é a sheoladh ó ardáin iomadúla aeir, farraige agus talún, lena n-áirítear an drón 'Predator'.
Críchad an Chaoilli
Téacs Éireannach na meánaoise is ea  Críchad an Chaoilli  (Críocha an Chaoille).
Ábhar
Téacs topografach atá sa  Críchad,  scríofa as Meán-Ghaeilge am éigin idir na blianta 1100 agus 1300. Tugtar a theideal as an gcéad rann:
Is é an chuid eile den téacs, cur síos ar thailte agus seilbheoirí i Mainistir Fhear Maí, Contae Chorcaí, áit ar a ghlaoití ríocht Chaoille nó Fir Maige Féne.
Lámhscríbhinní
Caomhnaítear an téacs in dhá lámhscríbhinn:
Meastar gur scríobhaí mainistreach é an t-údar anaithnid.
Mionarca
deas|250px|thumb|Mionarca
Is oileán Bailéarach é Mionarca (Menorca nó Minorca) atá lonnaithe sa Mheánmhuir. Tagann an t-ainm ón Laidin agus ciallaíonn sé oileán beag (a mhalairt ó Mallorca - an oileán mór). Bhí 91,170 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2017. Is é El Toro nó sliabh Toro, ag 358 méadar an pointe is airde ar an oileán.
Zürich
Is í Zürich (Zürich, Zurich, Zurigo, Turitg), Zurich) an cathair is mó san Eilvéis (daonra: 366,145 sa bhliain 2004; daonra an cheantair uirbigh: 1,091,732) agus príomhchathair canton Zürich.
Sanasaíocht
Deirtear gur eascair ainm na cathrach ó fhocal Ceilteach nó Raetach. Turicum a thugtaí ar an mbaile in aimsir na Rómhánach.
Feineolaíocht
Brainse den bhitheolaíocht a dhéanann staidéar ar am-áireamh feiniméan nádúrtha maidir le horgánaigh is an dúlra i gcoitinne: mar shampla, na hathruithe séasúracha sa bhfásra agus a ngaolta leis an aimsir is an aeráid.
Sliabh na Liobáine
Is sliabhraon suite san Liobáin é Sliabh na Liobáine.
20 Iúil
Is é an 20 Iúil an 201ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 202ú lá i mbliain bhisigh. Tá 164 lá fágtha sa bhliain.
Teanga koiné
deas|mion|223x223px| In ainneoin a gcanúintí difriúla, chuir caighdeánú na [[An tSean-Ghréig|Sean-Ghréig ar chumas aonáin pholaitiúla éagsúla na Gréige caidreamh tráchtála agus taidhleoireachta a choinneáil. ]] Sa teangeolaíocht, is teanga nó canúint chaighdeánach nó choiteann í koiné (Sean-Ghréigis κοινή, "[teanga] choiteann") a d'eascair le gradam nó ceannas mar thoradh ar an teagmháil, an meascadh, agus Is minic an simpliú a tharla de dhá cheann nó níos mó cineálacha den teanga céanna.
De réir mar a thuig cainteoirí a chéile cheana féin, roimh theacht an koiné, ní raibh an proiséas caighdeánaithe (Béarla: koineization) chomh dian le pidseánú agus criólú. Murab ionann agus pidseánú agus criólú, níl aon “sprioc” laistigh de fhoirmiú Koiné. Tá leanúnachas i gceist leis sa mhéid nach gá do chainteoirí a gcineálacha teanga féin a thréigean.
Aonach
Tionól ársa na nGaeil ba ea aonach (Meán-Ghaeilge óenach), eagraithe tar éis bhás rí, banríona, nó draoi nó gaiscígh mór le rá, mar chuid de nósanna sinsearachta. I dteannta le siamsa a bheith ann, bhuaileadh ríthe agus daoine uaisle agus sos cogaidh i réim eatarthu.
Néimé
Is suíomh suite i nGréig í Néimé.
Aonach
Bhí trí chuspóir ag an aonach: urraim a thabhairt don duine marbh, dlíthe an Fhéineachais a chur i bhfeidhm, agus cluichí sochraide a eagrú.
Mhaireadh an urraim idir lá amháin agus trí lá, ag brath ar tábhacht an duine. Chantai caointe darb ainm gubha, agus chumadh draoithe amhráin lom láithreach darb ainm ceapóga in ómós na marbh. Dhóití an duine ansin ar breocharn.
Cuireadh ansin an tOllamh Éireann dlíthe i bhfeidhm trí bhaird agus draoithe, agus lastaí tine mhór. Tharlaítí ansin Cúiteach Fuatha, cluichí aithne agus coirp i dteannta le margadh mór.
Acht Rialtais Áitiúil (Éire), 1898
Ritheadh an tAcht Rialtais Áitiúil (Éire), 1898 ar 12 Lúnasa 1898. Dá bharr, ritheadh na chéad toghcháin áitiúla ionadacha in Éirinn i mí Eanáir agus mí Aibreáin 1899.
Aonach
Bhí Óenach Tailten an t-aonach is tábhachtaí a bhí ann, eagraithe faoi choimirce an Ardrí agus clann Uí Néill. Dar le scríbhneoirí meánaoiseacha, bunaíodh é sa ré réamhstaire, agus mhair sé go dtí 1770. Luaitear é i n-annála Éireann má bhí achrann nó aighneas ag an aonach, nó má theip ar an ardrí é a eagrú. Chuir Saorstát Éireann athléiriú na gcluichí ar siúl idir na blianta 1924 agus 1932.
Acht Rialtais Áitiúil (Éire), 1898
Bunaíodh struchtúir an rialtais áitiúil atá i bhfeidhm inniu sa bhliain 1898. Mar sin, ó 1899 i leith, tá rialtas áitiúil daonlathach i réim in Éirinn agus bhí ról ag údaráis áitiúla i soláthar na seirbhísí (ach amháin póilíneacht).
Aonach
I measc aonach tábhachtach eile, bhí:
Acht Rialtais Áitiúil (Éire), 1898
Stair
mion|clé|Boird Bhardaigh Dhlí na mBocht in Éirinn, 1897, bliain amháin roimh an tAcht Rialtais Áitiúil (Éire), 1898 Ba iad Boird Caomhnóirí Dhlí na mBocht a bhí ann roimh na comhairlí nuabhunaithe, agus foráladh le haghaidh an chórais nua rialtais áitiúil leis an tAcht Rialtais Áitiúil 1898. Bhí 163 Aontas Dhlí na mBocht, bunaithe timpeall na mbailte margaidh ar fud na hÉireann, freagrach as córas a fheidhmiú lenar áiríodh tithe na mbocht agus obair fóirithinte eile.
Aonach
Ní raibh nasc ag gach aonach le féilí págánacha. Ainmníodh Óenach Colmáin, eagraithe is léir ag Lainn Eala, as Naomh Colmán Eala.
Féin/neamhfhéin
Meicníocht sa chóras imdhíonach ina n-aithníonn an cholainn cealla na colainne féin is a dtáirgí siúd (féin) mar ábhar difriúil ó ábhar coimhthíoch (neamhfhéin). Ní fhreagraíonn sé d'fhéinábhar ach tugann freagairt imdhíonach ar neamhfhéinábhar, á mhilleadh is á chaitheamh amach ón gcolainn. Sa luathbheatha réamhbheirthe, ní féidir leis an gcóras imdhíonach an t-idirdhealú seo a dhéanamh: is féinábhar gach ábhar beo, ach faigheann an féatas an cumas imdhíonach roimh bhreith. I gcuid de na galair a bhaineann leis an gcóras imdhíonach, is féidir go bhfeidhmeoidh an córas ar fhéinábhar mar a bheadh neamhfhéinábhar ann, agus go dtabharfaidh an cholainn freagairt imdhíonach ar a cuid fíochán féin, mar a dhéanann in airtríteas réamatóideach.
Acht Rialtais Áitiúil (Éire), 1898
Stair
Ba iad an lucht íoctha rátaí a thogh roinnt caomhnóirí, rud a d’fhág go raibh roinnt daonlathais i gceist leis an gcóras. B'fhéidir le mná (mná áirithe) a bheith ina gcaomhnóirí ó 1896 i leith.
Imeachtaí
Ar an 6 Aibreán agus 15 Aibreán 1899, reáchtáil an rialtas na chéad toghcháin ar fud na tíre chuig comhairlí nuabhunaithe, ar tionóladh go leor díobh den chéad uair r an 22 Aibreán 1899.
Feinil
C6H5-, grúpa a dhíorthaítear trí adamh hidrigine a bhaint as fáinne beinséine.
1913 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1913.
2024 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 2024.
Buamáil Aldershot (1972)
Ar 22 Feabhra 1972, phléasc buama sa bhialann i mBeairic Aldershot, Hampshire, áit a raibh an 16th Parachute Brigade. Mharaigh an IRA Oifigiúil cúigear bean (lónadóirí iad go léir), sagart agus an garraíodóir.
Tharla Domhnach na Fola i nDoire ar 30 Eanáir 1972 agus bhí fonn mallaithe díoltais ar an IRA ina dhiaidh sin.
I bhfianaise an tsamhnais a chuir marú buamáil na mbeairicí in Aldershot ar an saol mór, srl. d'fhógair an tIRA Oifigiúil sos cogaidh ar 30 Bealtaine 1972.
19 Feabhra
Is é an 19 Feabhra an 50ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra. Tá 315 lá fágtha sa bhliain nó 316 lá i mbliain bhisigh.
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2024
Beidh Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2024 (Béarla: Eurovision Song Contest 2024) ar an 68ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta na hEoraifíse.
Magh Meall
I Miotaseolaíocht na nGael, ba dhomhan miotasach é Magh Meall (Sean-Ghaeilge Mag Mell), parthas taitneamhach a bhaintí amach trí bhás agus/nó trí ghlóir. Is comhionann é agus Elysium na nGréagach nó Valhalla na Lochlannach. Insítear gurbh é Tethra, rí na bhFomhórach, nó níos minice Manannán mac Lir na dTuath Dé Danann, a bhí i gceannas ann.
Na seanscéalta
Aithníodh Magh Meall mar oileán fad taobh ó thiar d'Éirinn, nó ríocht faoin aigéan. Bhí Magh Meall áfach, amhail Elysium, insroichte ach amháin do dhream beag ar leith. Ina theannta sin, ní dúradh riamh go soiléir sna seanscéalta gur shaol eile é Magh Meall (maraon leis na oileáin líonmhara miotasacha eile a dúradh bheith amach ó chósta na hÉireann). A mhalairt de chuma, cuirtear i láthair é de ghnáth mar shuíomh parthais agus déithe ina gcónaí ann, agus cuairte tugtha air ó am go ham ag daoine daonna eachtrúla. I riocht oileán an domhain, tugadh cuairte air ag laochra agus manaigh éagsúla. Is bunús na n-eachtraí nó na n-iomhramh (de réir an tsainmhíniú a thug Myles Dillon orthu ) iad na scéalta seo.
Ní raibh tinneas ná bás ann i Magh Meall. Bhí sonas, óige agus áilleacht ann go síoraí. Fuarthas le chéile ann ceol, neart, saol agus gach caithimh aimsire taitneamhacha a d'fhéadfaí a shamhlú. Ní raibh easpa biadh nó dí.
Ré Críostaíochta
Mhair draíocht Mhaigh Mhill i ndiaidh ré na bpágánach pagan go dtí an ré Chríostaíochta. Sna scéalta níos déanaí, ní domhan an tsaoil eile é oiread is parthas an domhain seo, arbh fhéidir eachtraithe a shroicheadh ag taisteal ó thiar na tíre, go minic ar seachrán de dheasca anfaí deonacha agus iad spreagtha chun eachtra. De ghnáth, taiscéalann siad go leor oileán fantaiseach ar a dturais. I measc turasóirí na scéalta dá leithéid, tá Naomh Breandán, Bran Mac Feabhail (féach Iomramh Bhrain), agus Máel Dúin.
Glasanas
Is cineál fógraíochta nó margaíochta é glasanas (comhfhocal atá múnlaithe ar "ceilteanas"), ar a dtugtar "snas glas", ina n-úsáidtear caidreamh poiblí glas agus margaíocht ghlas go mealltach, chun a chur ina luí ar an bpobal go bhfuil táirgí, aidhmeanna agus beartais na heagraíochta neamhdhíobhálach don chomhshaol. Is minic a dhéanann cuideachtaí a ghlacann le straitéisí cumarsáide glasa d'aon ghnó é sin a dhéanamh chun iad féin a scaradh ó na teipeanna comhshaoil atá acu féin nó ag a soláthróirí.
25 Aibreán
Is é an 25 Aibreán an 115ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 116ú lá i mbliain bhisigh. Tá 250 lá fágtha sa bhliain.
An Oraimis
clé|mion|Léarscáil ceantair a bhfuil an Oraimis á labhairt. Is teanga Chúiseach a labhraítear san Aetóip í an Oraimis (nó Afaan Oromo sa teanga féin), agus gaol cuiosach dlúth aici leis an tSomáilis. Is í an chéad teanga Chúiseach is mó a labhraítear ar domhan agus í an cheathrú teanga is mó a labhraítear san Afraic í (i ndiaidh na hAraibise, na Svahaílise agus na Hásaise). Go príomha, is iad na hOramaigh a labhraíonn Oramais mar theanga dúchais, agus cónaí orthu in Oromiyaa, réigiún eitneach san Aetóip. Cé go bhfuil níos mó cainteoirí Oromaise ná Amairise san Aetóip, níl stádas oifigiúil aici sa tír taobh amuigh d'Oromiyaa, ach amháin sa phríomhchathair Adas Ababa. Tá leathmhilliún cainteoirí ag an teanga sa Chéinia freisin.
Úsáidtear an Aibitír Laidineach sa teanga ón mbliain 1991 anuas. Beidh an BBC World Service ar fáil in Oraimis go luath.
Canúintí
Is cantanam canúintí í an Oraimis. Is minic nach mbíonn dhá chanúint intuigthe ag cainteoirí a chéile.
De réir an bhunachair shonraí ar líne, Ethnologue, tá ceithre chanúint mhór ag an Oraimis:
Dáileadh tíreolaíoch
De réir dhaonáireamh na bliana 2007, bhí an Oraimis ó dhúchas ag 24,930,424 duine san Aetóip. Taispeánann an tábla seo cá bhfuil cónaí ar chainteoirí na hOraimise.
Speirsheabhac Seapánach
Is éan creiche é an speirsheabhac Seapánach (Accipiter gularis) san fhine Accipitridae, a chuimsíonn go leor raptór laethúil eile cosúil le hiolair, clamháin agus cromáin.
Póraíonn sé sa tSín, sa tSeapáin, sa Chóiré agus sa tSibéir; geimhríonn sé san Indinéis agus na hOileáin Fhilipíneacha, agus é ag éitilt tríd an gcuid eile den Áise Thoir Theas. Is éan de limistéir oscailte agus coillteach é.
Alan Crom
Is baile suite i gComhairle nan Críochan san Albain é Alan Crom (Béarla: Alacrum). Tá timpeall is 300 duine ina gcónaí ann.
Allt na Crá
Is baile suite i gComhairle nan Críochan é Allt na Crá.
2021 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 2021.
Rak-Su
Grúpa é Rak-Su ón Ríocht Aontaithe. Bhuaigh siad an ceathrú sraith déag The X Factor le 51.7% de na vótaí sa bhliain 2017.
3 (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an seachtú heipeasóid, "3" den dara sraith The X-Files ar an 4 Samhain 1994. Scríobh Chris Ruppenthal, Glen Morgan, agus James Wong an eipeasóid seo. D'fhéach 15.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Magnóilia
Tom nó crann duillsilteach nó síorghlas, dúchasach d'oirthear Mheiriceá Thuaidh agus oirthear na hÁise is ea an mhagnóilia. Na duilleoga snasta go minic. Na bláthanna mór de ghnáth, cupánchruthach le cuid mhaith fáinní de theascáin iombhlátha bána nó bándearga. Strobalas, cosúil le buaircín le cuid mhaith cairpéal, is ea an toradh. An-chuid cineálacha an-choitianta. Mar gheall ar airíonna éagsúla, tógáil an bhlátha is a thoradh, mar shampla, meastar go minic gurb iad na plandaí bláfara is buntúsúla dá bhfuil ann. Os cionn 80 speiceas ann.
Jemma Dolan
Is polaiteoir de chuid Shinn Féin í Jemma Dolan (Seoidín Ní Dhubhláin). Is as Béal Leice, Contae Fhear Manach í. Is Comhalta den Tionól Reachtach í d'Fhear Manach agus Tír Eoghain Theas, ó 2017 ar aghaidh.
Maud Joynt
Scoláire agus teangeolaí Ceilteach Éireannach ab ea Maud Joynt (7 Márta 1868 – 24 Iúil 1940).
Luathshaol agus oideachas
Rugadh Maud Joynt an 7 Márta 1868 i dTeach Woodberry, Co. Ros Comáin. Ba iníon í leis an máinlia briogáide in arm Bombay, Christopher Joynt agus Lily Anna Joynt (née Holton). Ba í an dara iníon í de sheisear mac agus ceathrar iníonacha an teaghlaigh. Chaith Joynt cuid dá hóige san India, agus luaigh roinnt foinsí gur rugadh ann í. Faoin cúig bliana d'aois, bhí beagán beag Gréigise á múineadh ag a hathair do Joynt. D’fhreastail sí ar scoil phríobháideach i mBré, Contae Chill Mhantáin in 1881, ag freastal ar Choláiste Alexandra ó 1882 ar aghaidh. Bhain sí an chéad áit amach sa dá ghrád de scrúduithe idirmheánacha 1883-4. Chuaigh Joynt isteach in Ollscoil Ríoga na hÉireann (ORÉ) sa bhliain 1886, agus bhain sí céim céadonóracha amach sa litríocht nua-aimseartha, Baitsiléir Ealaíon sa bhliain 1889 agus Máistir Ealaíon ina dhiaidh sin sa bhliain 1890.
Gairmréim
Tar éis tréimhse a chaitheamh ag múineadh i gColáiste na mBan i nGeirsí, St Helier, bhí Joynt ar dhuine den bheirt ghobharnóirí a chuidigh leis an chéad bhean a bhí ina prionsabal de MacArthur Hall of residence for girls, Coláiste Modhach Bhéal Feirste, Elizabeth C. Shillington sa bhliain 1891. Mhúin sí Gearmáinis freisin agus í ag obair ann. D’fhág sí an post seo sa bhliain 1894 chun leanúint ar aghaidh lena cuid staidéir i bPáras, i bhFlórans, agus i Heidelberg. Nuair a d’fhill sí, ghlac sí post i gColáiste Alexandra i mí na Nollag 1895, ag múineadh litríocht na Gearmáinise agus an Bhéarla. Le linn an ama seo, thug sí léachtaí freisin do chailíní a bhí ag ullmhú do na scrúduithe BA (ó Ollscoil Ríoga na hÉireann) i Halla Loreto agus i gColáiste Dhoiminiceach Chnoc Shióin. Le linn a cuid ama i gColáiste Alexandra, bhí Joynt ina ball gníomhach de roinnt cumann, lena n-áirítear An Cumann Liteartha agus Aontas na Mac Léinn. D’fhág sí Coláiste Alexandra sa bhliain 1906 nuair a ceapadh í ina scrúdaitheoir cúnta le Béarla don bhord oideachais idirmheánaigh.
Le linn di a bheith ag freastal ar Scoil Fhoghlaim na Gaeilge (School of Irish Learning) sa bhliain 1906 agus 1907, chuir Joynt suim in athbheochan na Gaeilge. Rinne sí staidéar ar an Sean- agus ar an Meán-Ghaeilge, an phailéagrafaíocht agus an Bhreatnais sa Scoil. Ó 1907 go 1908, chláraigh sí ar chúrsa sa Léann Ceilteach le Kuno Meyer in Ollscoil Learpholl. I mí Eanáir 1909, ceapadh Joynt in éineacht le Mary E. Byrne mar chúntóirí ag obair ar Fhoclóir na Sean-Ghaeilge in Acadamh Ríoga na hÉireann. Ba iad Joynt agus Eleanor Knott a shocraigh an dara fascúl ó 1932 (an litir E). Ina dhiaidh sin, shocraigh sí M (1939), N O P (1941), agus R (1944), agus comhoibrigh sí le daoine eile ar S (1953).
Sa bhliain 1911 d’iontráil sí “faoi chinseal” mar de réir mar a bhí sí faoi mhíchumas agus in ainneoin go raibh a deartháir ina mhinistir Modhach, thaifead an tuairisceán daonáirimh a reiligiún mar "eaglais ar bith ". a míchumas agus d’ainneoin a deartháir a bheith ina aire Modhach thaifead an tuairisceán daonáirimh a reiligiún mar “gan eaglais”. Rinne an t-áiritheoir iarracht cuid dá sonraí a “cheartú”, cé gur thaifead sí go bhféadfadh sí Béarla a labhairt agus go modhúlacht "roinnt Gaeilge" agus í ag obair ar an bhFoclóir Gaeilge.
Ina dhiaidh sin, rinne sí eagarthóireacht ar dhá imleabhar sa tSraith an Ghaeilge Mheánaoiseach agus an Nua-Ghaeilge: Tromdámh Guaire (1932) agus Feis Tighe Chonáin (1936). Bhí ábhar i gcló aici in Celtica, Ériu, Celtic Review, Alexandra College Magazine .... Dán a chuir sí in eagar, foilsíodh é in 'A miscellany presented to Kuno Meyer by some of his friends and pupils on the occasion of his appointment to the chair of Celtic Philology in the University of Berlin, 1912, curtha in eagar ag Osborn Bergin agus Carl Marstrander.
Smutmhadra
deas|250px|thumb|Smutmhadra Maidrín beag bídeach a saothraíodh sa tSín. A bhunús cosúil leis an bpeicinís, ach le fionnadh gearr, níos airde troime anois, ach le haghaidh leata fós agus an t-eireaball iompartha os cionn an droma.
Maud Joynt
Gairmréim
Bhí baint ag Joynt leis an Irish Women's Franchise League agus leis an Irish Women's Progressive Union. Ó 1902 ar aghaidh, bhí Joynt ina ball gníomhach de Chumann na gCéimithe Ban, grúpa a bhí ag tacú le cearta na mban san ardoideachas. Bhí sí ina rúnaí oinigh ó 1907 go 1913. D'éirigh sí as an bpost i 1913 mar gheall ar a ualach oibre féin, agus díscaoileadh an grúpa sa bhliain chéanna. Glacadh le Joynt isteach sa Gorsedd ag Eisteddfod, as a bhí déanta aici don léann Ceilteach. Bhronn Ollscoil na hÉireann Dochtúir Litreacha uirthi sa bhliain 1937 as a cuid oibre scolártha agus a cuid tacaíochta do mhná san oideachas ollscoile. Thacaigh Joynt le hathbheochan liteartha na hÉireann, bhí sí i láthair go rialta in Amharclann na Mainistreach go luath agus thug sé léachtaí ar Chumann Liteartha na hÉireannD’fhóin sí mar rúnaí oinigh ó 1907 go 1913. D’éirigh sí as i 1913 mar gheall ar a hualach oibre féin, agus scoir an grúpa sa bhliain chéanna. Glacadh Joynt mar bhall den Orsedd ag Eisteddfod mar gheall ar an méid a chuir sí le scoláireacht Cheilteach. Bhronn Ollscoil na hÉireann Dochtúireacht le Litreacha uirthi i 1937 as a cuid oibre scolártha agus a cuid tacaíochta do mhná san oideachas ollscoile. Thacaigh Joynt le hathbheochan liteartha na Gaeilge, d’fhreastail sí go rialta ar Amharclann na Mainistreach ina tús, agus thug sí léachtaí don Irish Literary Society.
Saol níos déanaí agus a oidhreacht
Le linn a saoil, bhí Joynt ina feoilséantóir, ina Búdaí, agus ina feimineach. Bhí sí ina leasuachtarán ar an Irish Vegetarian Society.
Engelbert Humperdinck (amhránaí)
Ceoltóir Sasanach is ea Engelbert Humperdinck (rugadh Arnold George Dorsey ar an 2 Bealtaine 1936.
Kilburn
Is baile é Kilburn atá suite sa bhuirg Camden, Londain Láir. Tá Kilburn roinnte idir na buirgí Brent, Camden agus Westminster. Déanann an bóthar aithnidiúil, Kilburn High Road, teorainn idir na buirgí Camden agus Brent. Is bóthar an-ársa é seo, as an tréimhse Rómhánach agus is cuid é den bhóthar Rómhánach Watling Street, mar a bhí aithne air. Bunaíodh Kilburn ar bhruach an Kilburn Brook. Inniu, is ceantar beo, bríomhar ilchultúrtha é. Tá an daonra is airde de Éireannaigh ag Kilburn i gcomparáid le ceantair Londain eile.
Stair
Thosaigh Kilburn High Road mar conair ársa, cuid den bhealach Ceilteach idir na lonnaíocht atá aitheanta inniu mar Canterbury agus St Albans. Faoi riail na Róimhe, bhí an bealach phábháilte. I rith ré na h-Angla-Shacsanach, tugadh an ainm 'Sráid Watling' ar an mbealach.
D'fhás Kilburn ar bhruach sruth a raibh aithne air mar Cuneburna, Kelebourne agus Cyebourne, a ritheann as Hampstead, thíos trí Hyde Park agus isteach in Abhainn na Tamaise. Thug sé le tuiscint is brí an ainm ceachtar Abhainn Ríoga nó Abhainn Eallach ('Bourne' á focal Angla-Shacsanach den 'abhainn'). Tá aithne ar an abhainn inniu mar Abhainn Westbourne. As na 1850ú, bhí sé píobaithe faoi thalamh agus is é cinn na líon mór aibhneacha faoi thalamh na Londain inniu.
Tá Kilburn luaite i 1134 mar Cuneburna, a thagair do prióireacht a bhí tógtha ar an suíomh cillín díthreabhach, a bhí aithne ar mar Godwyn. Tógtha Godwyn a díthreabhacht in aice leis an abhainn Kilburn i rith an réimeas Anraí I agus thóg a díthreabhacht agus an prióireacht a ainm as an abhainn. Ba é Kilburn Prióireacht pobal beag na mna rialta, canónaigh Agaistíneach is dócha. Bhí se bunaithe i 1134 ar an abhainn Kilburn ag trasnú Sráid Watling (acomhal nua-aimseartha an Kilburn High Road agus Belsize Road). De thoradh an suíomh Kilburn Prióireacht ar Sráid Watling, d'éirigh sé láthair scíthe ar a bhfuil an-mheas aige den oilithrigh ag dul do dtí scrínte na ag St Albans agus Willesden. Bhí an Prióireacht díscaoilte in 1536-7 le Anraí VIII agus níl iarsmaí fágtha ar chor ar bith inniu.
Meath na toibreacha sa 19ú haois, ach d'fhan na Toibreacha Kilburn móréilimh mar garraí tae. Scartáil The Bell agus ath-thógtha i 1863, an foirgneamh ata ina seasamh ann inniu.
Bhí Kilburn stráice na Sráid Watling, anois atá aithne air mar Edgeware Road agus Kilburn High Road, tógtha suas go mall leis óstaí agus tithe feirme. Áfach, d'ainneoin fionnachtain tobar míochaineach i 1714, agus cruthú na gairdíní agus seomra breá, ní tharraing tógáil suntasach go dtí faoi 1819 sa cheantar i ngar St John's Wood.
Déimeagrafaic
Tá ceantar Kilburn ceangailte go láidir leis an bpobal Éireannach atá ina gcónaí ann; rugadh 13% den daonra in Éirinn agus tá céatadán níos airde den sliocht Éireannach ag Kilburn ná mar atá ag aon cheantar eile i Londain. Tá tionchar na nÉireannach le braith i gKilburn le himeachtaí an phobail Éireannaigh, tithe tábhairne Éireannacha, clubanna spóirt CLG áitiúla, siopaí a dhíolann nuachtáin Éireannacha agus ceiliúradh Lá Fhéile Pádraig. Is ar an gceangail seo atá scannán Gaeilge na bliana 2007, Kings, bunaithe. Is ar an dráma The Kings of the Kilburn High Road, a scríobh Jimmy Murphy, atá sé bunaithe.
Iompar
right|thumb|Ceantar faoi Kilburn stáisiún left|thumb|An 1915 Kilburn Park Tiúb stáisiún
Lughaidh mac Cú Raoi
Sa Rúraíocht, ba é Lughaidh Mac Cú Raoi (Sean-Ghaeilge Lugaid mac Con Roí) mac Cú Raoi mac Dáire. Bhí aithne air mar Lugaid mac Trí Con freisin. Ba mharfóir Cú Chulainn é
Mharaigh sé Cú Chulainn mar dhíoltas as bás a athar, i mbun comhcheilge le Méabh agus clanna daoine eile a bhí maraithe ag Cú Chulainn. Agus a phutóga doirte amach ag ga Lughaidhe, cheangail Cú Chulainn é féin de ghallán (a deirtear gur Cloch an Fhir Mhóir é) chun bás d'fháil ina sheasamh. Tháinig fiach dubh anuas ar a ghualainn, agus ansin amháin a bhí Lughaidh cinnte gur mharbh é. Agus Lughaidh i mbun a cheann a bhaint de, thit claíomh Cú Chulainn agus scoitheadh lámh Lughaidhe.
Chuaigh Conall Cernach sa tóir air agus i gcomhrac aonair leis. Agus lámh amháin in easnamh ag Lughaidh, throid Conall le lámh amháin craptha ina chrios aige. Bhuaigh sé ámh ach le cabhair a chapaill, a bhain greim as cliathán Lughaidhe. Thóg sé ceann Lughaidhe agus chuir ar chloch é. Leáigh a chuid fola an chloch agus luigh an ceann tríd.
Cógaisíocht
deas|250px|thumb|Cógaisíocht Is éard a bhí i gceist le cógaisíocht (Béarlaː pharmaceutics) roimh na 1940idí na eolaíocht maidir le hullmhú, cumasc is dáileadh leigheas. Ó timpeall 1940, ó tháinig drugaí cumasacha in úsáid, tháinig feidhmeanna eile cliniciúla isteach sa disciplín, cosúil le monatóiriú na ndáileog agus idirghníomhuithe na ndrugaí le hothair.
Stargate
Is coincheap ficsin eolaíochta é Stargate (nó Réaltgheata) a thosaigh sa bhliain 1994 leis an scannán Stargate. Cuireann na saothair a lean an scannán síos ar chruinne ficseanúil ina throideann pobal an Domhain le eachtrannaigh naimhdeacha le teicneolaíocht i bhfad níos fearr ná an Domhain. Leanann scéal an scannán in úrscéal, dhá shraith bheoghníomhaíocht, teilifís (Stargate SG-1 agus Stargate Atlantis), sraith beoite (Stargate Infinity), agus saothar eile mar sin.
Tá an saincheadúnas, a bhaineann le MGM, fós rathúil 13 bhliain tar éis an smaoineamh. De bharr réalóirí difriúla ag obair go neamhsplach óna chéile thar na bliana, níl gach uile táirge Stargate go hiomláin comhsheasmhach lena chéile. An saincheadúnas is mó ná an scéal a thósaíonn leis an búnscannán, agus a léanann le Stargate SG-1 (1997–2007) agus Stargate Atlantis (2004– fós ar siúl). Chuireadh deireadh le stargate SG-1 mar sraith sa bhliain 2007, ach lean siad leis saincheadúnas le dhá scannán Stargate: The Ark of Truth agus Stargate Continuum sa bhliain 2008. Sa bhliain 2008 d'fhógair SCI FI go raibh siad ag cur deireadh leis an tsraith Stargate Atlantis, ach tá scannán eile á scríobh chun deireadh a chuir leis an tsraith dheireanach. Chomh maith le sin tá sé soiléir go bhfuil sraithscéal eile ag tosnú sa bhliain 2009 darbh ainm Stargate Universe thumb|Réaltgeata gníomhachtaith, an rud a bhfuil scéalta an cruinne ficsin Stargate búnaithe ar, anseo tá sé ón tsraith teilifís SG-1.