cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
An Chéad Chathlán Coisithe
Nuair a imlonnaíodh cath Éireannach in Liobáin sa bhliain naoi déag seachto hocht, bhí saighduirí ó Rinne Móire san áireamh i Compacht C. I 1981, fuadaíodh Saighdúir Singil Caoimhin Seoige, cainteoir dúchais as Inis Oírr, mar Palaistínigh gar do Deir Ntar agus nár fhill sé riamh. I 1989 chailleadh Ceannaire Fintan Heneghan le beirt chomrádaithe nuair a phléasc mianach talún faoin a dtrucail gar do Bra’Shit. I mí an Mheitheamh 1999, bhí an Cath ag comóradh cúig bliana agus seachtó a bhunaithe, nuair a tháinig drochscéal ó Liobáin: maraíodh Saighdúir Singil Billy Kedian mar lámhach moirtéir i mbunáit a sé- a ceathair – a dó  (6-42). D’fhulaing An Chéad Chath tragóid eile i 2002 nuair a fuair S/S Peadar Ó Flaithearta bás i dTíomór Thoir.
Stádas na teanga sna Fórsaí Cosanta faoi láthair
Níl aon fhianaise ann go bhfuil Gaeilge á húsáid mar ghnáth-theanga in aon chuid de na fórsaí cosanta anois, go fiú sa Chéad Chathlán. De réir Mhír 11 d'Acht na dTeangacha Oifigiúla 2003 (Scéim na Roinne Cosanta 2006-2009), áfach, bhí na Fórsaí ag iarraidh breis Gaeilge a úsáid mar mheán poiblí. Tá scéim nua den chineál céanna i bhfeidhm anois.
Níl de cheangal ar na Fórsaí Gaeilge a úsáid mar theanga oibre lasmuigh den Ghaeltacht. Tá Óglaigh Chúltaca le fáil i gCarna, i Maigh Cuilinn, sa Cheathrú Rua agus sa Daingean, agus de réir na Scéime Teanga caithfidh Óglaigh na hÉireann teanga oibre a dhéanamh den Ghaeilge sna háiteanna sin faoin mbliain 2012.
Harold Legg
Is carachtar ficseanúil é Harold Legg sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Leonard Fenton an pháirt mar Harold. Bhí Harold ar an gclár den chéad uair ar an 19 Feabhra 1985 agus d'fhág sé ar an 8 Meitheamh 2007. D'fhill sé ar an 18 Deireadh Fómhair 2018.
Lámhach Kizlyar, 2018
Thosaigh fear Dagastánach 22 bliain d'aois ag lámhach, ar an 18 Feabhra, 2018, ar chomhthionól in eaglais Cheartchreidmheach i Kizlyar, ag marú cúigear bean agus ag gortú daoine eile, dhá fir póilíní san áireamh. Scaoileadh na póilíní ar dualgas é.
00637 (Cód ZIP)
Is éard is 00637 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Sabana Grande, Pórtó Ríce.
Seán Tennyson
Imreoir iomána Éireannach as mBaile Hugúin, Contae Chill Chainnigh é Séan Tennyson (Béarla: John Tennyson), a rugadh ar an 6 Feabhra, 1985. Tá clú agus cáil bainte amach aige mar chúlaí leis an gclub iománaíochta Carraig Seac agus an fhoireann idirchontae Chill Chainnigh. Ghlac sé páirt i gCraobh Iomána Sinsearach na hÉireann 2006 agus ainmníodh é ina Shárimreoir na Bliana, mar gheall ar an taispeántas maith a rinne sé i rith an gcomórtas.
Saol
Rugadh agus tógadh Tennyson i mBaile Hugúin, sráidbhaile atá suite idir na cathracha móra Port Láirge agus Baile Átha Cliath. Ina bhuachaill dhó, d'fhreastail sé ar an scoil náisiúnta Newmarket, agus ansin Coláiste Naomh Ciarán, áit atá cáiliúil mar gheall ar na h-iománaithe rathúla a rinne staidéar ann. Bhain sé a chéad bhonn iomána amach agus é ag an gcoláiste, ceann i gCraobh Coláistí na hÉireann. Tar éis tamaill, tugadh a scileanna faoi deara ag na roghnóirí idirchontae, agus roghnaíodh é sna foirne mionúracha a bhuaigh Craobh Mionúrach na hÉireann sna blianta 2002 agus 2003.
Bhris Tennyson isteach san fhoireann sinsir sa bhliain 2005, agus choinnigh sé a shuíomh sa líne leath-chúl go dtí an lá inniu. Bhuaigh sé a chéad bonn Craobh Laighean sa bhliain sin, agus a chéad bhonn sa Sraithchomórtas Iomána Náisiúnta chomh maith. Bliain iontach ab ea an bhliain 2006 dó - na duaiseanna seo arís, agus bonn óir sa chomórtas is mó, Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann.
00636 (Cód ZIP)
Is éard is 00636 ann ná Cód ZIP don bhardasacht San Germán, Pórtó Ríce.
Contae Fayette, Pennsylvania
Is contae i iar dheisceart Pennsylvania é Fayette. I 2010 bhí cónaí ar 136,606 duine i gcontae Fayette síos ó 148,644 duine sa bhliain 2000. Is é Uniontown príomhbhaile an chontae. Tá an contae 2,070 km2 san iomlán.
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Fayette agus í an phríomhtheanga do 135,920(97.2%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 1,290(0.92%) duine, bhí Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 580(0.41%) duine sa chontae.
Arbhar
Téarma ginearálta a chiallaíonn an gránbharr is mó a shaothraítear i dtír nó réigiún. I Meiriceá Thuaidh ciallaíonn an focal arbhar Indiach, sa tír seo cruithneacht, i gCríoch Lochlann eorna.
Cnoc an Teampaill
Sliabh i gContae Luimnigh is ea Cnoc an Teampaill (785 m).
Garrincha
Imreoir sacair Brasaíleach ab ea Manuel Francisco dos Santos. Rugadh ar an 28 Deireadh Fómhair 1933 in Búdaipeist, Rio de Janeiro, An Bhrasaíl, é. Fuair sé bás ar an 20 Eanáir 1983.
Scóráíl sé ceithre chúl ag an Corn FIFA an Domhain 1962 agus cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1966.
00638 (Cód ZIP)
Is éard is 00638 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ciales, Pórtó Ríce.
Oileán Fia
Is oileán suite i gContae an Chláir é Oileán Fia.
Daonra
Sa 19ú haois bhí suas le 80 duine ina gcónaí ar an oileán. Níl aon duine ina gcónaí ar an oileán faoi láthair.
Saeed Jeffery
Is carachtar ficseanúil é Saeed Jeffery sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Andrew Johnson an pháirt mar Saeed. Bhí Saeed ar an gclár den chéad uair ar an 19 Feabhra 1985 agus den uair dheireanach ar an 26 Nollaig 1985.
Pete Beale
Is carachtar ficseanúil é Pete Beale sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Peter Dean an pháirt mar Pete. Bhí Pete ar an gclár den chéad uair ar an 19 Feabhra 1985 agus den uair dheireanach ar an 13 Bealtaine 1993.
An tSráidbhaile, Contae Phort Láirge
Baile beag i gContae Phort Láirge is ea An tSráidbhaile nó Sráidbhaile na nDéise.
Contaetha in Florida
Iar-chontaetha
Mosquito
Binn an Tí
Sliabh i gContae Chiarraí is ea Binn an Tí (543 m).
Contae Forest, Pennsylvania
Is contae in iarthuaisceart Pennsylvania e Foraoise. I 2010 bhí cónaí ar 7,716 duine i gcontae Foraoise, suas ó 4,946 duine sa bhliain 2000. Is í an contae leis an tríú daonra is lú i bPennsylvania. Is é Tionesta príomhbhaile an chontae. Tá an contae 1,100 km2 san iomlán.
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Foraoise agus í an phríomhtheanga do 4,615 (97.82%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 49 (1.04%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 39 (0.83%) duine sa chontae.
Geoff Hurst
Iar-imreoir sacair Sasanach is é Sir Geoffrey Charles Hurst. Rugadh ar an 8 Nollaig 1941 in Ashton-under-Lyne, Sasana, é.
Scóráíl sé ceithre chúl ag an Corn FIFA an Domhain 1966 agus cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1970.
Poll an Eidhneáin
Is pluais suite i gContae an Chláir é Poll an Eidhneáin.
Nainfheadán carbóin
thumb|Beochan Kohlenstoffnanoroehre Is éard is nainfheadán carbóin (ar a dtugtar 'feadán Bucky') ann ná foirm nó allatróp den mhóilín carbón le nanastruchtúr sorcóireach. Bhí nanafeadáin tógtha le cóimheas fad-go-leithead de suas le 132,000,000:1, atá i bhfad níos mó ná aon ábhar eile. Tá airíonna núíosacha ag na móilíní carbóin sorcóireacha seo a bhféadfadh feidhm thionsclaíoch a bheitha acu sa nanaitheicneolaíocht, leictreonaic, optaic, agus réimsí eile den eolaíocht ábhar, chomh maith le húsáidí i réimsí na hailtireachta.
Franz Beckenbauer
Iar-imreoir sacair Gearmánach is é Franz Anton Beckenbauer. Rugadh ar an 11 Meán Fómhair, 1945 in München, An Ghearmáin, é.
Scóráíl sé ceithre chúl ag an Corn FIFA an Domhain 1966 agus cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1970.
Barúntachtaí i bPort Láirge
Tá naoi mBarúntachtaí i bPort Láirge. Is iad:
00646 (Cód ZIP)
Is éard is 00646 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Dorado, Pórtó Ríce.
Luigi Riva
Iar-imreoir sacair Iodálach is é Luigi "Gigi" Riva. Rugadh ar an 7 Samhain 1944 in Leggiuno, An Iodáil, é.
Scóráíl sé trí chúl ag an Corn FIFA an Domhain 1970.
Lofty Holloway
Is carachtar ficseanúil é Lofty Holloway sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Tom Watt an pháirt mar Lofty. Bhí Lofty ar an gclár den chéad uair ar an 26 Feabhra 1985 agus den uair dheireanach ar an 19 Aibreán 1988.
Tony Benn
clé|mion|177x177px|1967 Ba pholaiteoir Briotanach de chuid Pháirtí an Lucht Oibre é Anthony Neil Wedgwood "Tony" Benn. (3 Aibreán 1925 - 14 Márta 2014). clé|mion|150x150px|2013 An tAire Fuinnimh ab ea é sa rialtas Callaghan (1974-1979). Cé nach raibh Benn i rialtas sa Bhreatain ó 1979, bhí tionchar nach beag ag Benn, fiú sna 2000idí, ar pholaiteoirí, meáin agus pobal thall cionn is an seasamh a bhí aige ar go leor ceisteanna a bhain le cothromas don aicme oibre, dílseacht sa pholaitiocht agus go háirithe a dúil i mbunphrionsabail lucht bunaithe Pháirtí an Lucht Oibre sa Bhreatain.
Bhí Benn riamh i bhfách le haontas na hÉireann agus ba dheistín leis críochdheighilt.
00647 (Cód ZIP)
Is éard is 00647 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Guánica, Pórtó Ríce.
Arbor vitae
Crann nó tom síorghlas cónaiféarach atá dúchasach do Mheiriceá Thuaidh, an tSín, an Téaváin is an tSeapáin. Na duilleoga lannach, ag dul thar a chéile, i bpéirí urchomhaireacha. Na buaircíní próca-chruthach, le lanna tanaí. Tugtar céadrais ar na speicis ar leith, agus luaitear an tír dhúchasach is dath an adhmaid san ainm freisin.
Cnoc na gCloch
Sliabh i gContae Thiobraid Árann Theas agus i gContae Phort Láirge is ea Cnoc na gCloch (663 m).
00641 (Cód ZIP)
Is éard is 00641 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Utuado, Pórtó Ríce.
Sléacht Sharpeville
mion|péintéir Godfrey Rubens Tharla Sléacht Sharpeville san Afraic Theas ar 21 Márta 1960ː scaoil na póilíní urchair le slua Afracach a bhí ag léirsiú in Sharpeville. Maraíodh naoi nduine gorm is seasca sa slad. clé|mion|271x271px
Iarmhairtí
Athraíodh dearcadh Nelson Mandela agus an ANC go hiomlán. Bhunaigh siad eite mhíleata, Umkhonto we Sizwe, sa bhliain 1961 le dul i mbun feachtas foréigin lena gcearta a bhaint amach.
Ceiféas (réaltbhuíon)
Réaltbhuíon thuaisceartach is ea Ceiféas, a thógann a ainm ón rí Ceiféas a luaitear i miotaseolaiocht na Gréige. Tá Ceiféas ar cheann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha, agus ar cheann chomh maith de na 48 réaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes. Cepheus an t-ainm Laidine a thugtar ar an réaltbhuíon seo.
Réaltaí
27/δ Cep – dúbailte 4.07, 6.31; 28/ρ1 Cep 5.83; 29/ρ2 Cep 5.50; 30 Cep 5.19; 31 Cep 5.08; 32/ι Cep 3.50; 33/π Cep 4.41; 35/γ Cep 3.21
Tony Carpenter
Is carachtar ficseanúil é Tony Carpenter sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Oscar James an pháirt mar Tony. Chonacthas Tony den chéad uair ar an 28 Feabhra 1985 agus den uair dheireanach ar an 28 Bealtaine 1987.
The Strypes
Banna rac-cheoil as an gCabhán ab ea The Strypes a bunaíodh in 2010 le foireann Ross Farrelly (príomhamhránaí/orgán béil), Josh McClorey (príomhghiotáraí/fonnadóireacht taca), Peter O’Hanlon (dordghiotáraí/orgán béil) agus Evan Walsh (drumadóir). Sheinn an banna go háitiúil sa Chabhán agus baill éagsúla an bhanna ag malartú páirteanna, ag cuardach a bhfuaim phearsanta. Fuair siad inspioráid ó bhannaí gormacha na 1960idí agus bannaí rac tábhairne na 1970idí ar nós Dr. Feelgood, Eddie and the Hot Rods, The Rolling Stones, The Yardbirds, Lew Lewis agus Rockpile chomh maith leis na fíorcheoltóirí gormacha agus rac-cheoil ar nós Chuck Berry, Bo Diddley, Howlin’ Wolf agus Little Walter. Tar éis roinnt míonna ag gigeáil timpeall a mbaile dúchais, thosaigh an banna ag imirt i gclubanna agus i dtithe tábhairne ar fud na hÉireann, ag seinm meascáin de cheol dá gcuid féin agus seanamhrán rithim agus gormacha.
Chuir an banna a chéad EP amach i mí Aibreáin 2012, darb ainm Young, Gifted & Blue, agus d'éirigh go maith leis, ag baint barr na gcairteacha iTunes amach sa chatagóir Gormacha. Tar éis dóibh síniú le lipéad ceoil Elton John, d’eisigh an banna a chéad LP Snapshot in 2013, rud a tharraing clú náisiúnta orthu. Bhain an banna cáil amach freisin as a gcuid seónna beo den chéad scoth, agus thacaigh siad le healaíontóirí ar nós na Arctic Monkeys, Johnny Marr, agus Paul Weller ar camchuairt.
Chuireadar a ndara albam amach, Little Victories, sa bhliain 2015, ach bhí idir mholadh agus cháineadh sna léirmheasanna i gcomparáid le Young, Gifted & Blue, mar gheall ar a stíl indie. Chuaigh siad ar camchuairt dhomhanda chun tacú leis an albam.
D'eisigh an banna Spitting Image in 2017, a fuair ardmholadh ó na léirmheastóirí cé nár éirigh go maith leis ó thaobh díolacháin.
D'fhógair an banna a scoilt ar na meáin shóisialta i mí na Samhna 2018. Tá baill an bhanna fós gníomhach; thosaigh Josh McClorey amach mar ealaíontóir aonair, agus bhunaigh O'Hanlon, Walsh agus Farrelly banna indie The Zen Arcade.
00653 (Cód ZIP)
Is éard is 00653 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Guánica, Pórtó Ríce.
Contae Franklin, Pennsylvania
Is contae i ndeisceart bPennsylvania é Franklin. I 2010 bhí cónaí ar 149,618 duine i gcontae Franklin suas ó 129,313 duine sa bhliain 2000. Is é Chambersburg príomhbhaile an contae. Tá an contae 2,000 km2 san iomlán(uisce+talamh). Tá an contae ainmnithe in onóir Benjamin Franklin.
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Franklin agus í an phríomhtheanga do 115,640(96.01%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 2,480(2.06%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 695(0.58%) duine sa chontae.
Sraithchomórtas Iomána Náisiúnta
Is comórtas iománaíocht Éireannach í Sraithchomórtas Iomána Náisiúnta (Béarla: National Hurling League, nó NHL), a imrítear faoi cheannas Chumann Lúthchleas Gael. Comórtas bliantúil atá ann, ina glacann foirne idirchontae na hÉireann páirt. Is é Allianz an t-urraitheoir sa lá atá inniu ann.
Cuireadh an comórtas ar siúl don chéad uair idir na blianta 1925 agus 1926, agus b'iad Corcaigh na buaiteoirí. Chríochnaigh an comórtas is déanaí ar an 5 Bealtaine 2012, agus is iad Cill Chainnigh curaidh na sraithe faoi láthair tar éis dóibh an lámh in uachtar a fháil ar Chorcaigh.
Mainile
Is í Mainile (Filipínis: Lungsod ng Maynila, Siyudad ng Maynila, nó Manila) príomhchathair na nOileán Filipíneach.
Arcabas
deas|250px|thumb|Arcabas Arm tine ón 15ú céad, forbairt ar an gcanóin láimhe agus réamhtheachtaire an mhuscaeid. Scaoiltí é trí lasair a chur le tadhallpholl, agus thacaítí é le gabhlóg a choinnigh an bairille ag cliabhrach an úsáideora.
Gallach i mbéal báis
Léiríonn an dealbh Ceilteach ag fáil bháis le réalachas suntasach, go háirithe san aghaidh, a d'fhéadfadh a bheith péinteáilte. Tá sé léirithe mar laoch Gallach le ghnáth stíl ghruaige croiméal Gallach. Fíor nocht atá ann ach amháin le torc muiníl. Tá sé ag luí ar a sciath tite agus a chlaíomh agus ábhair eile in aice leis.
Jay-Z
Is léiritheoir agus ceoltóir é Jay-Z a rugadh faoin ainm Shawn Corey Carter ar 4 Nollaig 1969.
Saol
Rugadh Shawn Corey Carter ar an gceathrú lá de mhí Nollaig, 1969. D'fhás sé aníos i mBrooklyn, Nua-Eabhrac. Ba chomharsanacht gharbh é. Dhíol sé drugaí agus chonaic sé duine marbh nuair a bhí sé naoi mbliana d’aois. Scaoil sé piléar i dtreo a dheartháir nuair a ghoid sé a sheodra.
Sa bhliain 1996 sheol sé a chead albam agus sheol sé albam gach bhliain go dtí 2003 ansin sheol sé albam i 2006 agus 2007. Tar éis a albam i 2007 “American Gangster” is ainm dó, d’fhógair sé go mbeadh sé ag cúlráideach. Ach i 2008 sheol sé albam eile “Blueprint 3” is ainm dó. Coinníonn sé amhránaí mar shámpla “Young Forever” “Run This Town” agus “Empire State Of Mind”. Canann sé faoin ainm Jay-Z. Is rapper Meiriceánach é agus fear gnó é. Is duine an-rathúil é sa bhliain 2009, Bhí 150 milliún glan aige. Dhíol sé 40 milliún albam domhanda. Is leis an “Club 40/40” agus “New Jersey Nets” na NBA. Chruthaigh sé an lipéad éadach, agus is é inn chomh bhunaitheoir de “Roc-A-Fella Records” Bhí ceithre uimhir a haon amhrání aige ar an “Billboard Hot 100” le Mariah Carey, Beyoncé, Rihanna agus Alicia Keys. Áitígh Jay-z go minic le rappers eile. An argóint an-cháiliúil le rapper Nas, chríoch é i 2005.
Ar an gceathrú lá de mhí Aibreán 2008, phós sé le hamhránaí Meiriceánach agus réalta mór Beyoncé Knowles. Chan sí amhrání mar shámpla “Crazy In Love” “Irrelaceable” agus “Single Ladies”. Is cumann an-phríobháideach acu. Ar an ndeichiú lá de mhí na Nollaig ainmníodh é deichiú amhránaí is rathúla sa 2000-2009, agus ainmníodh é an ceathrú rapper is rathúla i ndiodh “Eminem” “Nelly” agus “50 Cent” I 2010 rinne seisean agus Beyoncé “Guinness World Record” mar tá siad ag fáil an tuarastal is airde, ag gnóthú 122 milliún dollar. Tá iníon (Blue Ivy) agus cúpla (Rumi agus Sir) aige.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 86 gradam buaite ag Jay-Z. Tá 209 ainmniúchán faighte aige.
Sabhaircín
Is speiceas plandaí é sabhaircín (Primula vulgaris).
Kelvin Carpenter
Is carachtar ficseanúil é Kelvin Carpenter sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Paul J. Medford an pháirt mar Kelvin. Bhí Kelvin ar an gclár den chéad uair ar an 12 Márta 1985 agus den uair dheireanach ar an 3 Meán Fómhair 1987.
Jaqueline Bouvier (The Simspons)
mion Is carachtar í Jacqueline Ingrid Bouvier (née Gurney) sa chartún grinn Meiriceánach The Simpsons. Is máthair Marge í.
Cnoc Osta
Sliabh i gContae Chorcaí is ea Cnoc Osta (Béarla: Mount Gabriel). Tá sé 407 m ar airde.
00650 (Cód ZIP)
Is éard is 00650 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Florida, Pórtó Ríce.
Fabio Capello
Iar-imreoir sacair Iodálach is é Fabio Capello. Rugadh ar an 18 Meitheamh 1946 in San Canzian d'Isonzo, An Iodáil, é.
Andy O'Brien (EastEnders)
Is carachtar ficseanúil é Andy O'Brien sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Ross Davidson an pháirt mar Andy. Bhí Andy ar an gclár den chéad uair ar an 21 Márta 1985 agus den uair dheireanach ar an 14 Lúnasa 1986.
Joe Jordan
Iar-imreoir sacair Albanach is é Joe Jordan. Rugadh ar an 15 Nollaig 1951 in Clealand, Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath, Albain, é.
Scóráíl sé dhá chúl ag an Corn FIFA an Domhain 1974, cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1978 agus cúl eile ag an Corn FIFA an Domhain 1982.
Sliabh Torc
Sliabh i gContae Chiarraí is ea Sliabh Torc (535 m).
Contae Fulton, Pennsylvania
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Fulton agus í an phríomhtheanga do 13,140(98.61%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 98(0.74%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 54(0.41%) duine sa chontae.
Contae Greene, Pennsylvania
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Greene agus í an phríomhtheanga do 37,125(96.65%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 844(2.2%) duine, bhí Fraincis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 134(0.35%)duine sa chontae.
John McDonnell
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea John Martin McDonnell. Rugadh é i Learpholl ar an 8 Meán Fómhair 1951.
An Cuiltheann
Is sliabhraon suite ar An t-oileán Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd, é An Cuiltheann.
Vodafone
Is comhlacht teileachumarsáide é Vodafone lena cheanncheathrú in Newbury, Sasana. Tagann an t-ainm ó na focail voice data fone.
An Cuiltheann
Logainmneacha na háite
Úsáideann daoine, go háirithe iad siúd nach as an Eilean Sgitheanach, an focal faoi leith do gach sliabh idir Loch Ainort agus Gleann Breatail, agus tugann siad na hainmneacha Béarla The Red Cuillin (s) agus The Black Cuillins orthu. Níl Cuiltheann Dearg nó a leithéid ann sa Ghaeilge agus baintear úsáid as na Na Beanntan Dearga nó Na Binnein Dearga le haghaidh na mbeann ar thaobh thoir dr Ghleann Sligachan. Tá cuid eile an an Blà Bheinn san áireamh atá ar an taobh eile den na Binnein Dearga toisc go bhfuil cruth na sléibhe cosúil le cruth an Chuilín féin. Is sliabhraon agus aonad amháin é an Cuiltheann. Níl feidhm ar bith le foirm iolra mar The Cuillins, ainm a úsáideann go leor daoine gan eolas níos fearr..
Vodafone
Sa bhliain 2005, ba é an comhlacht teileachumarsáide is mó ar domhan é de réir an láimhdeachais de (d'éirigh China Mobile níos mó sa bhliain 2005/2006).
An Cuiltheann
Sanasaíocht
Tá bunús an ainm Cuiltheann nó Cuiltheann éiginnte, agus níl a fhios ag scoláirí fiú teanga tionscnaimh an ainm. Ceapann Forbes gur focal Gaelach é a dhíorthaítear ó "cuileann" (Ilex aquifolium). Tugann sé stíleanna litrithe éagsúla freisin, mar shampla Cuilfhionn, Cuildhean agus Cuilion. Ceapann Drummond, áfach, nach dócha go dtarlóidh sé seo toisc nach n-ainmnítear sléibhte le hainmneacha crainn i ndiaidh chruth an tsléibhe (nó an mhóinteáin) ach i ndiaidh crainn a fhásann ar an sliabh. Agus má théann tú chuig an Chuilthinn ní fheiceann tú ach cúpla cuileann i nGleann Breatail. Ceapann Drummond gur ainm Lochlannach é Cuillin agus tagann sé ón seanfhocal Lochlannach kjølen, rud a chiallaíonn droim nó sliabh ard agus droim báid freisin. Ceapann Iain Mac an Sporain gur míniú den chineál céanna é kjølen, toisc go bhfuil cnoc ar a dtugtar kjølen le feiceáil san Iorua freisin. Aontaíonn sé le Drummond agus tuigeann sé go gciallódh an t-ainm iomaire ard cnoic agus iomaire báid. Tá an léirmhíniú seo réasúnta ar chúiseanna éagsúla. Tá ainmneacha Gaelacha ar fhormhór na sléibhte san Chuiltheann, ach tá ainmneacha Lochlannacha ar na móintigh arda féin. D’fhéadfadh go léireodh sé seo cúiseanna cultúrtha. Nuair a tháinig na Lochlannaigh ar an Eilean Sgitheanach,is cosúil go bhfaca siad na sléibhte i bhfad ar shiúl uathu, agus is cosúil gur úsáideadh iad le haghaidh loingseoireachta. Mar sin d’ainmnigh siad an méid a chonaic siad agus ní raibh mórán suime acu sna sléibhte singilte, ach sa tírdhreach, agus taispeánann sé seo aonad na sléibhte. De réir Richard Cox, ní léiríonn an sainmhíniú seo an fuaimniú. Is guta fada é an / ø / in kjølen, ach gur fhuaimniú goirid atá i gCuiltheann, toisc nach féidir le guta fada a bheith ró- “lth”. Mhínigh sé freisin go bhfuil e /k/ leathann i gCuiltheann, ach go bhfuil kj / caol i kjølen. Agus go bhfuil /n/ leathan i gCuiltheann, ach bo mbíonntá /n/ caol i kjølen. Ar aon chaoi, tá John Sporran cinnte gur ainm Lochlannach é agus míníonn sé gur cosúil gur athraigh na fuaimeanna seo leis na cianta. Níl sé cinnte cad atá fíor agus scríobh Iain Mac an Tàillei go ndearnadh iarracht míniú a fháil ach níl aon chruthúnas sásúil ann.
Vodafone
Sa bhliain 2023, bhí sé fógartha ag Vodafone go bhfuiltear le 11,000 fostaí a ligean chun siúil as seo go ceann trí bliana, sciar mór den lucht oibre, 10̬% ag an am (bhí thart ar 100,000 fostaithe ag Vodafone i dtíortha éagsula san Eoraip agus san Afraic). Dúirt príomhfheidhmeannach Vodafone ag an am, Margherita Della Valle, go ndearnadh an cinneadh deireadh a chur leis an oiread sin post le fonn gnóthaí an chomhlachta a shimpliú agus le súil an comhlacht a chur i lár an aonaigh arís. clé|mion|Vodafone, Donegall Place, Béal Feirste, 2011
An Cuiltheann
An Cuiltheann
250px|right|thumb|An Cuilthionn: na sléibhte is faide ó dheas a fheictear ó Rubha an Dùnain, ó chlé: Sgurr na Banachdaich, Sgurr Dearg, Sgurr Mhic Choinnich, Sgurr Sgumain (i bhfolach Sgurr Alasdair), Sgurr Dubh an Dà Bheinn, Sgurr nan Eag, Garsbheinnna beanntan as fhaide deas air am faicinn bho [[Rubha an Dùnain, bho chli: Sgurr na Banachdaich, Sgurr Dearg, Sgurr MhicCoinnich, Sgurr Sgumain (a' cur Sgurr Alasdair am falach), Sgurr Dubh an Dà Bheinn, Sgurr nan Eag, Garsbheinn]]
Vodafone
Éire
Cheannaigh Vodafone an grúpa Eircell in Éirinn sa bhliain 2001; athraíodh an branda go Vodafone Ireland plc. Sa bhliain 2023, bhí 1,200 duine fostaithe in Éirinn.
00652 (Cód ZIP)
Is éard is 00652 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Arecibo, Pórtó Ríce.
Bailte i bPort Láirge
Seo hiad na Bailte i bPort Láirge le daonaireamh níos mó ná ceithre céad.
An Ceinteár
Is réaltbhuíon gheal é an Ceintéar atá le feiceáil ar an leathsféar neamhaí theas. Tá an réaltbhuíon seo ar cheann de na réaltbhuíonta is mó ar spéir na hoíche. Is ceann de na 88 réaltbhuíon nua-aimseartha é, agus tá sé ar cheann chomh maith de na 48 réaltbhuíon ar chatalóg Tholamaes. Tugtar Centaurus mar ainm Laidine ar an gCeinteár.
Bloomington, Minnesota
Is í Bloomington an ceathrú cathair is mó sa stát Minnesota, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Tá Bloomington suite i gContae Hennepin. Tá Gene Winstead ina mhéara. Tá Bloomington suite ar an Abhainn Minnesota. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1843.
Paolo Rossi
Iar-imreoir sacair Iodálach is é Paolo Rossi. Rugadh ar an 23 Meán Fómhair 1956 in Prato, An Iodáil, é - 2020.
Scóráíl sé trí chúl ag an Corn FIFA an Domhain 1978 agus sé chúl ag an Corn FIFA an Domhain 1982.
Monarcacht Hapsburgach
mion|clé|333x333px| An Impireacht Habsburgach Is í an Mhonarcacht Habsburgach (nó An Impireacht Habsburgach) an t-ainm neamhoifigiúil a úsáidtear i measc staraithe agus iad ag tagairt do na tíortha agus cúigí a bhí faoi riail ag chraobh shóisearach Ostarach den Theaghlach Hapsburgach (1278-1780), agus ansin ag an Teaghlach comharbach i dteideal an Teaghlach Hapsburgach-Lorráine (ó 1780), idir 1526 agus 1804.
Níor chuireadh an téarma "An Mhonarcacht Habsburgach / An Impireacht Habsburgach", áfach, ar bun ach go dtí an 19ú haois luath, ina ndearnadh tagairt do thiarnais Habsburgacha idir an tréimhse 1526-1804.
Bhí an phríomhchathair impiriúil suite i Vín, ach amháin idir 1583-1611, nuair a bhog sí go Prág.
Ó 1804-1867 rialaigh na Habsburgs Impireacht na hOstaire agus An Ostair-Ungáir ó 1867-1918.
Poll na gColm
Is pluais suite i gContae an Chláir é Poll na gColm.
Iacárta
Is í Iacárta (Jakarta) príomhchathair na hIndinéise, agus í ar an gcathair is mó sa tír sin freisin. Tá sí suite in oileán Iáva. Tá breis is 9.5 milliún duine ina gcónaí sa chathair.
Bhunaigh Purnawarman, rí Tarumanagara an chathair sa cheathrú haois. Fuair ríocht Sunda seilbh uirthi ina dhiaidh sin. Calafort trádála tábhachtach a bhí inti. Tháinig borradh agus fás uirthi faoi smacht na nOllannach, agus í mar phríomhchathair ar a n-impireacht sna hIndiacha Thoir. Roghnaídoh mar phríomhchathair na hIndinéise í nuair a bhain an tír sin neamhspleáchas amach i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda. Thugtaí Sunda Kelapa (397–1527), Jayakarta (1527–1619), Batavia (1619–1942), agus Djakarta (1942–1972) uirthi.
Enoch Powell
Polaiteoir, scoláire clasaiceach, teangeolaí, file Sasanach ab ea John Enoch Powell,. Bhí sé ina bhall leis an bPáirtí Coimeádach agus Páirtí Aontachtach Uladh. Rugadh é i Stechford, Birmingham ar an 16 Meitheamh 1912 agus ba as an Bhreatain Bheag a thuismitheoirí. Fuair sé bás i 8 Feabhra 1998.
Mehmet Osman
Is carachtar ficseanúil é Mehmet Osman sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Haluk Bilginer an pháirt mar Mehmet. Bhí Mehmet ar an gclár den chéad uair ar an 13 Meitheamh 1985 agus den uair dheireanach ar an 23 Márta 1989.
Lynyrd Skynyrd
mion|clé|Lynyrd Skynyrd Is banna rac-cheoil as deisceart na Stát Aontaithe é Lynyrd Skynyrd. Agus iad ar an bhfód ó na 1960idí i leith, tá dlúthbhaint acu ina ndearcadh agus a gcuid ceoil le muintir an deiscirt sa tír seo. I measc na rianta is mó dá gcuid ná Free Bird agus Sweet Home Alabama.
Agus iad i mbarr a réimse, cailleadh triúr de bhunhaill an ghrúpa - Ronnie Van Zant, Steve Gaines agus a dheartháir Cassie Gaines i dtuairt eitleáin sa bhliain 1977.
Tháinig siad ar ais le chéile sa bhliain 1987 agus tá siad ag ceol ar fud an domhain fós, cé nach bhfuil ach duine dá bunbhaill fágtha.
Smaragaid
Is geamchloch agus cineál beirile (Be3Al2(SiO3)6) í smaragaid, ar dhath glas mar gheall ar cróimiam, nó, uaireanta, vanaidiam inti. Tá cruas 7.5-8 ag beiril ar scála Mohs, agus meastar go bhfuil sé éasca smaragaidí a bhriseadh mar gheall ar ábhar iniata iontu.
Sanasaíocht
Tháinig an focal 'smaragaid' ón Laidin smaragdus, a tháinig ón fhocal Gréigise σμάραγδος (smáragdos), a chiallaíonn “seoid ghlas” ó theanga Sheimíteach.
Dath
clé|mion|197x197px|Smaragaidí gearrtha Sa tseoideolaíocht, roinntear an dath ina thrí chomhpháirt: lí, sáithiú agus ton. Is féidir le smaragaid beidh i lí ó buí-ghlas go gorm-ghlas, is é an glas príomhlí na smaragaidí, is iad buí agus gorm na líocha tánaisteacha a fhaightear i smaragaidí. Is iad na seoda a bhfuil cuma ghlas measartha dorcha orthu atá tomhaiste mar smaragaidí. Rangaítear seoda a bhfuil cuma ghealghlas orthu mar bheiril ghlas in ionad smaragaide.
Tíortha ag táirgeadh smaragaidí
Is é an Cholóim an tír a tháirgeann an chuid is mó de smaragaidí thar an domhain, le 50-95% ag teacht ón Cholóim. Is iad Muzo, Coscuez, and Chivor na príomháiteanna sa Cholóim a bhíonn ag mianadóireacht smaragaid.
mion|clé|Na tíortha a tháirgeann smaragaidí
Áiteanna eile a bhíonn ag mianadóireacht smaragaid ná an Bhrasaíl, an Rúis, an Afganastáin, an Phacastáin, Madagascar, an tSaimbia, agus an tSiombáib.
00656 (Cód ZIP)
Is éard is 00656 ann ná Cód ZIP don bhardas Guayanilla, Pórtó Ríce.
Tony McNulty
Polaiteoir de chuid Pháirtí an Lucht Oibre sa Ríocht Aontaithe is ea Anthony James McNulty. Rugadh í i gKensington, Londain ar an 3 Samhain 1958.
Arcagóiniam
deas|250px|thumb|Arcagóiniam Is éard is arcagóiniam ann ná orgán fleascánchruthach a tháirgeann gaiméití baineanna i mbrífítí, teirifítí agus gimnispeirmeacha. Baint aige le forbairt plandaí tíre.
Bealarúisigh
Is grúpa eitneach oir-Shlavach iad na Bealarúisigh (Bealarúisis: беларусы, belarusy ), agus tá móramh acu sa Bhealarúis. Maíonn os cionn 8 milliún duine a bhfuil náisiúntacht Bhealarúiseach acu, sa lá atá inniu ann.
Zico
Iar-imreoir sacair Brasaíleach is é Arthur Antunes Coimbra. Rugadh ar an 3 Márta 1953 in Rio de Janeiro, An Bhrasaíl, é.
Scóráíl sé cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1978 agus ceithre chúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1982.
An Cnoc Buí
Sliabh i gContae Chorcaí is ea an Cnoc Buí (706 m).
Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2018
Bhí Comórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg 2018 ar an 16ú heagrán bliantúil de Chomórtas Amhránaíochta Eoraifíse na nÓg. Bhí An Bhealarúis ag óstáil an chomórtais don dara huair.
Bhí an Chomórtas ar súi l  Mionsc sa Bhealarúis ar an 25 Samhain 2018. Bhí Taylor Hynes (Éire) an naoú chun canadh. Tháinig sé sa chúigiú háit déag. Bhuaigh Roksana Węgiel ón bPolainn an comórtas.
Clachan Chamais
Is baile suite i Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear é Clachan Chamais.
00659 (Cód ZIP)
Is éard is 00659 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Hatillo, Pórtó Ríce.
MI5
mion|350px|Thames House, ceannáras M15 i Londain thumb|Ceanncheathrú MI5 i dTuaisceart Éireann
Is é MI5 seirbhís slándála na Breataine.
Mark Fowler
Is carachtar ficseanúil é Mark Fowler sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac David Scarboro (1985 go 1987) agus Todd Carty (1990 go 2003) an pháirt mar Mark. Bhí Mark ar an gclár den chéad uair ar an 19 Feabhra 1985 agus den uair dheireanach ar an 14 Feabhra 2003.
Simon Wicks
Is carachtar ficseanúil é Simon Wicks sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Nick Berry an pháirt mar Simon. Bhí Simon ar an gclár den chéad uair ar an 8 Deireadh Fómhaie 1985 agus den uair dheireanach ar an 13 Eanáir 2012.
Contae Huntingdon, Pennsylvania
Is contae i ndeisceart bPennsylvania é Huntingdon. I 2010 bhí cónaí ar 45,913 duine i gcontae Huntingdon suas ó 45,586 duine sa bhliain 2000. Is é Huntingdon príomhbhaile an contae. Tá an contae 2,300 km2 san iomlán(talamh+uisce).
Slí Bhoirne
deas|250px|thumb|Slí Bhoirne Is rian suite i gContae an Chláir í Slí Bhoirne.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Avant-garde hip hop
• Breakbeat
• Britcore
• Chap hop
• Chopped and screwed
• Chopper
• Comedy hip hop
• Conscious hip hop
• Country-rap
• Crunk
• Crunkcore
• Crunk-Hop
• Cloud rap
• Drill
• Electro hop
• Emo hip hop
Den Watts
Is carachtar ficseanúil é Den Watts sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Leslie Grantham an pháirt mar Den. Bhí Den ar an gclár den chéad uair ar an 19 Feabhra 1985 agus den uair dheireanach ar an 18 Feabhra 2005.
00660 (Cód ZIP)
Is éard is 00660 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Hormigueros, Pórtó Ríce.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Freestyle rap
Iverni
Cine ársa na hÉireann lonnaithe in iardheisceart na tíre ab ea na hIverni (Ἰούερνοι, Iouernoi), luaite don chéad uair riamh sa Geografaíocht (Γεωγραφικη) le Tolamaes sa 2a haois. Deir sé go raibh cathair darbh ainm Ivernis (Ἰουερνίς, Iouernis) laistigh dá gcríocha, agus tugann faoi ndeara gurbh ionann ainm na lonnaíochta seo agus ainm an oileáin go léir, Ivernia (Ἰουερνία, Iouernia).
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• G-funk
Iverni
mion|Is iad na hIverni ar cheann desna na ciníocha luaite ag Tolamaes ("Iwernoi" sa léarscáil thuas) ina leabhar, Geografaíocht.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Gangsta rap
Iverni
Tá an t-ainm Iverni fréamhaithe ón bPrót-Ind-Eorpais *PiHwerjoHn, "an tír thorthúil". Is dócha gur dtugtaí tráth an t-ainm úd do gach cine na hÉireann, ach faoi ré Tholamaes, bhíodh ciall níos caoile air, ag lua muintir an iardheiscirt. Samhlaítear na hIverni ó thaobh teangan de leis na hÉrainn (Éraind, Érnai, Érna), dream léirithe i Ríocht na Mumhan agus in áiteanna eile sa luath-mheánaois. Luaitear scaití ríteaghlaigh ríoga réamhstairiúil na nÉrann mar na Dáirine.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Ghetto house
Iverni
Clanna stairiúla
Is léir sna dréachta ginealaigh luath-Ghaelacha gur dream ar leith iad na hÉarainn, i dteannta leis na Laigin agus na Cruithne. I measc dreamanna na Mumhan a cheaptar gurbh Érainn iad, faightear: Meastar fosta gurbh Éarainn iad an Dál Riada agus Dál Fiatach (nó Ulaid) i gCúige Uladh.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Ghettotech
Iverni
Clanna stairiúla
Is amhlaidh gur dhream cumhachtach iad na hÉarainn le linn na ré réamhstairiúla, ach ina dhiaidh sin fágadh iad ar an imeall, seachas go suntasach na hOsraí diamhra. Bhí meas éigin fós ag Corc Laidhe, sliocht is tábhachtaí Érainn na Mumhan, fiú tar éis éirí aníos na hEoghanachta sa 7ú nó 8ú haois. Is dócha é gur sliocht na nÉrann/Dáirine ó thús ab ea an chlann scaití-cumhachtach Uí Liatháin agus a ngaolta fola an chlann Uí Fidgenti, agus airíodh iad míosa déanaí mar Eoghanachta ar cúiseanna polaitiúla.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Glitch hop
Iverni
Clanna stairiúla
Creidtear gur luathdhream suntasach eile Éarainn na Munster ab ea na Mairtine, a bhí imithe as radharc ag tús na ré luatstairiúla, cé gur shinsir Déisi Tuaiscirt agus Dál gCais iad b'fhéidir. D'fhéadfadh é gur shinsir na nDéisi Muman iad na hÉarainn, ach níltear ar aon ghuth maidir le seo le tamall fada.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Grime
Iverni
Dáire: Darini, Dáirine
Is an-dócha é go raibh gaol ann idir na hIverni agus na Darini as oirthear Cúige Uladh. Tugann an t-ainm "Darini" gaol le Dáire, (*Darios), mar a maígh roinnt dreamanna stairiúla aitheanta mar Érainn, san áireamh na Dál Riata agus Dál Fiatach in oirthear cúige Uladh chomh maith le bÉrainn na Mumhan.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Hardcore hip hop
Iverni
Dáire: Darini, Dáirine
Dún Droma Dáirine ab ea bunainm ar Dhún Droma, Contae an Dúin; agus Dáirine an t-ainm a glaodh ar na Corcu Loígde, rudaí sa bhreis a chuireann gaol in iúl idir na Darini agus na hIverni.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Hip hop soul
• Hip house
Iverni
Érainn: Clanna Dedad
Ar deireadh, tugtar sna ginealaigh an t-ainm Íth mar bhunshinsear Chorcu Loígde (Dáirine), agus cuireann sin mearbhall ar a sinsearacht agus a ngaol leis na hIverni. I ndáiríre, caomhnaítear ann an fhréamh Ind-Eorpais chéanna, *peiH- ("bheith ramhar, borradh"), agus leis sin bunscéal iomlán na nIverni/Érainn agus a muintire.
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Horrorcore
Iverni
Teoiric teangan Uí Raithile
Is teanga hipitéiseach í Ibheirnis a mhol T. F. O'Rahilly, gur theanga P-Ceiltis (is dócha Briotainic) neamhfhianaithe í a labhraítí in Éirinn roimh an nGaeilge. Mhol sé gur labhair na hIverni an teanga seo (agus dá bharr a hainm), agus gur lonnaigh siad in Éirinn ón Bhreatain. D'aithin O'Rahilly dhá fhocal i Sanas Cormaic fréamhaithe ón Ibheirnis: ond, "cloch"; agus fern, "aon rud maith".
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Hyphy
Beairtle Ó Conaire
Is scríbhneoir Éireannach é Beairtle Ó Conaire. Úsáideann sé an t-ainm cleite Colm Ó Nia uaireanta. As Ros Muc dó.
Iverni
Teoiric teangan Uí Raithile
Bréagnaíodh an teoiric seo agus dá bharr ní ghlactar í go forleathan i measc scoláirí. Lena chois sin, is léir go raibh Gaeilis á labhairt ag na hIverni, óir go bhfuil inscríbhinní Oghaim as Gaeilge Chianach is flúirsí i gContaetha Corcaí agus Ciarraí.
Beairtle Ó Conaire
Is iomaí duais scríbhneoireachta atá buaite Ó Conaire. Tá úrscéal amháin, Fonn na Fola, foilsithe aige, mar aon le trí chnuasach gearrscéalta, An Fête agus Scéalta Eile, Marilyn Monroe i mBaile an Ghoirt agus Lár an Domhain. Ghnóthaigh sé Duais an Oireachtais faoi dhó as a úrscéal Fonn na Fola sa bhliain 2004 agus as an gcnuasach Lár an Domhain i 2006.
Leabharliosta
Lár an Domhain, cnuasach gearrscéalta, Leabhar Breac, 2008
Fonn na Fola, úrscéal, Cló Iar-Chonnachta, 2004
Marilyn Monroe i mBaile an Ghoirt, cnuasach gearrscéalta, 1999
An Fete agus Scéalta Eile, cnuasach gearrscealta, Cló Chois Fharraige, 1984
Sliabh Coimeálta
Sliabh i gContae Thiobraid Árann Thuaidh is ea Sliabh Coimeálta (694 m).
Liosta seánraí den cheol hip hap
Difriúil stíleanna
• Industrial hip hop
• Instrumental hip hop
• Jazz rap
• Jersey club
• Low Bap
• Lyrical hip hop
• Mafioso rap
• Mobb
• Nerdcore hip hop
• Neurohop
• New jack swing
• Political hip hop
• Pop-rap
• Porno rap
• Ragga hip hop
• Rap opera
• Rap rave
• Rap rock
• * Rapcore
• Salamax Hip Hop
• Snap music
• Modern Club Hip Hop
• Mumble rap
• Stronda music
• Swing Hip Hop
• Trap
• Trip hop
• Underground hip hop
• Urban Pasifika
An Indinéis
Is tír í an Indinéis in oirdheisceart na hÁise. Is í Iacárta an phríomhchathair. Tá cónaí ar 237 milliún duine san Indinéis agus mar sin tá sí ar an gceathrú tír is mó daonra ar domhan. Tá 17,508 oileán san Indinéis.
Stair
Ar 26 Nollaig 2004, meastar gur maraíodh thart ar 300,000 duine de bharr súnámaí a bhuail an Indinéis agus ocht dtír Áise ach eile. Bualadh réigiún Banda Aceh na hIndinéise go dona.
Toghadh Joko Widodo ina uachtarán ar an Indinéis, ar an 20 Deireadh Fómhair 2014.
00662 (Cód ZIP)
Is éard is 00662 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Isabela, Pórtó Ríce.
Ionsaí an Earraigh, 1918
Bhí "Ionsaí an Earraigh" (Ludendorff Spring Offensive nó Kaiserschlacht), 21 Márta 1918 - go dtí 18 Iúil 1918, ar na cathanna ba mhó agus ab fhíochmhaire i rith an Chéad Chogaidh Dhomhanda.
mion|clé|Cath Rosières (Obráid Michael)ː An V Corps ag teitheadh Hermies, 26 Márta 1918.
Ba é seo an seans deireanach ag ceannairí Arm na Gearmáine an Cogadh a bhuachan sula n-éiríodh na Comhghuaillithe róláidir. Bhí na saighdiúirí Meiriceánacha ag teacht isteach sa troid.
Ionsaí
clé|mion|320x320px
Rinne na Gearmánaigh, faoi cheannas Erich Ludendorff, dul chun cinn suntasach ar dtús, ach i ndeireadh an lae, theip orthu polladh trí línte na gComhghuaillithe.
Agus é lagaithe mar gheall ar chailleadh a chuid saighdiúirí is fearr agus bacaithe mar gheall ar róshíneadh na línte soláthair, bhí Arm na Gearmáine leochaileach agus i mbaol frith-ionsaithe ó na Comhghuaillithe. mion|clé|Na Gearmánaigh faoi cheannas Erich Ludendorff
Frith-ionsaí
I lár mhí Iúil 1918 chuir fórsaí de chuid na Fraince agus Mheiriceá tús le hionsaí.
Lean Arm na Breataine le hionsaí dá chuid féin i Lúnasa 1918.
Karachi
Is í Karachi an chathair is mó sa Phacastáin. Tá sí suite ar Mhuir na hAraibe.
Daithí Ó Muirí
Scríbhneoir Gaeilge is ea Daithí Ó Muirí. Rugadh é i gContae Mhuineacháin ach anois tá sé ina chónaí i gCois Fharraige.
Tá ceithre bhailiúchán de ghearrscéalta foilsithe ag Ó Muirí agus saothar níos faide dar teideal Ré. Thug Comhairle Ealaíon na hÉireann sparántacht €10,000 dó le cuidiú leis leanúint den scríbhneoireacht. Ghnóthaigh an bailiúchán Cogaí Gradam Litríochta Chló Iar-Chonnachta sa bhliain 2001, agus mhaígh na moltóirí go raibh an saothar “thar barr”.
Tá moladh tugtha dá shaothar as greantacht na stíle agus as an mblas neamhshaolta atá air. Tá sé curtha ina leith gur saghas réalachas draíochta atá á chleachtadh aige, loighic na dtaibhreamh i limistéir choimhthíocha. Is féidir le daoine eitilt ina chuid scéalta agus teacht trasna ar rudaí nach bhfuil ann. Bíonn scéala achrainn ann i gcónaí, scéala a chuireann domhan iomlán eile i gcuimhne dúinn.
Conbhaiscne
Conbhaiscne a thugtar ar chineál planda.
Léanaidh, Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear
Is baile suite i Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear é Léanaidh. Bhí 8,873 duine ina gcónaí i Léanaidh i 2011.
Áilleacht
mion|260x260px|Rósfhuinneog ag Rayonnant i [[Ardeaglais Notre Dame|Notre Dame de Paris. In ailtireacht Ghotach, measadh gurb é an solas an nochtadh is áille Dé]] Saintréith a bhaineann le hainmhí, idé, rud, duine nó áit is ea an áilleacht, a sholáthraíonn mothú buan pléisiúir nó sásaimh. Déantar staidéar ar an áilleacht mar chuid den aeistéitic, sa chultúr, sa tsíceolaíocht shóisialta, san fhealsúnacht agus sa tsocheolaíocht. An "áilleacht idéalach " a thugtar ar an eintiteas a bhfuil meas air, nó a bhfuil buanna aige gurb é an áilleacht is cúis leis i gcultúr ar leith.
Meastar gur a mhalairt ar fad atá sa ghránnacht.
Ré an Réasúin
clé|mion|Breith Véineas, ag [[Sandro Botticelli. Is é an bandia Véineas pearsantú clasaiceach na háilleachta.]]
00664 (Cód ZIP)
Is éard is 00664 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Jayuya, Pórtó Ríce.
Kenny Dalglish
Iar-imreoir sacair Albanach is é Sir Kenneth Mathieson Dalglish. Rugadh ar an 4 Márta 1951 i nGlaschú, Albain, é.
Scóráíl sé cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1978 agus cúl amháin ag an Corn FIFA an Domhain 1982.
Charlie Cotton (1986)
Is carachtar ficseanúil é Charlie Cotton sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Christopher Hancock an pháirt mar Charlie. Bhí Charlie ar an gclár den chéad uair ar an 6 Márta 1986 agus den uair dheireanach ar an 14 Meitheamh 1990.
CabairE
Is cuid den tionscadal ABAIR "An Sintéiseoir Gaeilge" (www.abair.ie) é CabairE. Tá ABAIR lonnaithe sa tSaotharlann Foghraíochta agus Urlabhra i gColáiste na Tríonóide. Bainean ABAIR úsáid as na teicneolaíochtaí sintéise is nuaí chun glórthaí sintéise don Ghaeilge a fhorbairt. Is iomaí feidhm atá le glórthaí sintéise. Cuireann sintéiseoirí ar chumas daoine atá faoi mhíchumas radhairc ríomhairí a úsáid, mar shampla. Is féidir freisin cluichí idirghníomhacha a dhéanamh a chabhróidh le daltaí scoile is foghlaimeoirí teanga.
Tá an tionscadal CabairE maoinithe ag An Chomhairle um Oideachas Gaeltachta & Gaelscolaíochta (COGG).
Seán Ó Curraoin
Is gearrscéalaí agus file Éireannach é Seán Ó Curraoin. Saolaíodh i mBearna, i gCois Fharraige, é. Tá gearrscéalta, filíocht, beathaisnéis ar Mháirtín Ó Cadhain, agus bailiúchán scéalta agus seanchais óna cheantar dúchais foilsithe aige. Is aistritheoir é freisin.
CabairE
Feidhmeanna
Is áis litearthachta don Ghaeilge é CabairE a chabhróidh leat litriú na Gaeilge a shealbhú. Tugtar cabaire ar dhuine atá cainteach (nó ró-chainteach), agus is amhlaidh atá an scéal le CabairE. Léann CabairE na habairtí amach i nGaeilge - tá an rogha agat idir Gaeilge Thír Chonaill, Gaeilge Chonamara agus Gaeilge Chorca Dhuibhne - agus déantar na habairtí is na focail a aibhsiú ag an am céanna sa gcaoi is go bhfuiltear in ann an téacs a leanacht focal ar fhocal. Agus an guth ag léamh téacs amach, déantar aibhsiú ar an bhfocal áirithe atá á léamh sa chaoi is go mbeidh sé níos fusa an téacs a leanúint focal ar fhocal.
I
Guthanna
Tá a rogha canúna ag úsáideoir an tsuímh ó tá ceithre 'ghuth' ag an sintéiseoir:
Sliabh Calláin
Sliabh i gContae an Chláir is ea Sliabh Calláin (391 m).
Cair Cheann Tulaich
Is baile suite i Siorrachd Dhún Bhreatainn an Ear í Cair Cheann Tulaich in Albain.
Ar an 17 Meán Fómhair 1937, cailleadh deichniúr daoine óga as Gob an Choire, Acaill, i dtine i scioból in aice le Cair Cheann Tulaich. Ag piocadh fataí a bhí siad ('tattie howkers’). Iompraíodh na coirp ar an líne idir Cathair na Mart agus Gob an Choire, an t-aistear deireanach a rinneadh ar an gcuid seo den iarnród choíche.
James Willmott-Brown
Is carachtar ficseanúil é James Willmott-Brown sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac William Boyde an pháirt mar James. Bhí James ar an gclár den chéad uair ar an 20 Márta 1986 agus den uair dheireanach ar an 13 Feabhra 1992. Tar éis easpa 25 bliain d'fhill James ar an 21 Meán Fómhair 2017 agus d'fhág sé arís ar an 29 Nollaig 2017.
00669 (Cód ZIP)
Is éard is 00669 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Lares, Pórtó Ríce.
2009
Bliain choitianta ab ea an bhliain 2009. (MMIX)
Contae Indiana, Pennsylvania
Is contae i iar ndeisceart bPennsylvania é Indiana. I 2010 bhí cónaí ar 88,880 duine i gcontae Indiana síos ó 89,605 duine sa bhliain 2000. Is é Indiana prípmhbaile an contae. Tá an contae 2,160 km2 san iomlán(talamh+uisce).
2009
Eachtraí
mion|Tharla [[paindéim fliú na muc sa bhliain 2009. Sa phictiúr seo, feictear daoine ag freastail ar aifreann san ardeaglais i gCathair Mheicsiceo agus iad ag caitheamh mascanna mar chosaint ar an bhfliú. ]]
Contae Indiana, Pennsylvania
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga is comónta i gcontae Huntingdon agus í an phríomhtheanga do 81,125(95.74%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 840(0.99%) duine, bhí Gearmáinis Amanaigh an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 679(0.8%) duine sa chontae.
Gabha dubh
Is éan é an gabha dubh. Is baill d'fhine na Cinclidae iad.