cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urho Kekkonen
Oidhreacht
I ndilchuimhne ar Kekkonen, bunaíodh, cé is moite den mhúsaem i dTamminiemi, Cartlann Urho Kekkonen agus Páirc Náisiúnta Urho Kekkonen. Ón taobh eile de, rinneadh cúngú ar chumhachtaí an Uachtaráin i ndiaidh thréimhse Kekkonen. Na huachtaráin a tháinig ina dhiaidh, bhí siad uile sásta na nuachtáin agus an saol mór a choinneáil eolach ar staid a sláinte, agus an meath a tháinig ar Kekkonen i nganfhios do na Fionlannaigh sular éirigh sé as.
Ruairí Ó Flaithearta (II)
Beatha
Is doiléir í an chomharbacht i Muintir Mhurchadha tar éis na bliana 1098. B'fhéidir é go raibh Ruaidhrí i gcoróin ón mbliain sin go dtí a bhás sa bhliain 1145. Is léir áfach go raibh Brian Ua Flaithbheartaigh ina Cheann na Fine as an mbliain 1117 ar aghaidh.
Ní deirtear sna hannála ach gur maraíodh Ruairí ag fir na Mumhain:
Umberto Nobile
Innealtóir aerloingseoireach, eitleoir agus taiscéalaí Artach a rugadh i Lauro na hIodáile ab ea Umberto Nobile (21 Eanáir 1885 – 30 Iúil 1978). Thóg sé na haerlonga Norge agus Italia, ach scriosadh an Italia ag filleadh ón Mol Thuaidh sa bhliain 1928. D'éag Nobile sa Róimh in aois a 93 bliana.
Whalley Abbey
clé|250px|mion|Whalley Abbey Ba abtheach Cistéirseach suite i Lancashire é Whalley Abbey.
HSBC
Is banc infheistíochta ilnáisiúnta agus cuideachta sealbhaíochta seirbhísí airgeadais é HSBC Holdings plc. Ba é an 7ú banc is mó ar domhan faoi 2018, agus an banc is mó san Eoraip, le sócmhainní iomlána de US $ 2.558 trilliún (ó bhí an Nollaig 2018). Rianaíonn HSBC a bhunús go dtí an hong i Hong Cong na Breataine agus bhunaigh Corparáid Baincéireachta Hong Cong agus Shang-hai an fhoirm ina bhfuil sé faoi láthair i Londain chun gníomhú mar chuideachta shealbhaíochta grúpa nua sa bhliain 1991; Eascraíonn a ainm ó cheannlitreacha na cuideachta sin. D'oscail Corparáid Baincéireachta Hong Cong agus Shang-hai craobhacha i Shang-hai sa bhliain 1865 agus corpraíodh go foirmiúil den chéad uair é sa bhliain 1866.
1959 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1959.
Ruairí Ó Flaithearta (III)
Rí Iar Chonnacht ba ea Ruairí Ó Flaithearta (III) (Meán-Ghaeilge Ruadhri Ua Flaithbertaigh (beo 1186-1197).
Beatha
Is dócha é tháinig Ruaidhrí i gcoróin tar éis dó a dheartháir, Conchúr a mharú.
Gabhadh Ruaidhrí ina chime ag Cathal Crobhdhearg, rí Chonnacht i dtosca anaithnid sa bhliain 1197. Níl tásc ná tuairisc eile faoi.
Ruairí Ó Flaithearta (IV)
Rí Iar Chonnacht ba ea Ruairí Ó Flaithearta (IV) (Meán-Ghaeilge Ruaidhrí Ua Flaithbheartaigh) (beo 1214).
Contae Tripp, Dakota Theas
Is contae Meiriceánach é Contae Tripp atá suite i stát Dakota Theas. Sa bhliain 2010, bhí daonra 5,644 duine ann. Is é Winner a phríomhbhaile contae.
Déghloiniú
Dhá leathán gloine, scartha ag aerspás chun insliú teirmeach is fuaimiúil a fheabhsú. Uaireanta bíonn an dá leathán séalaithe le folús páirteach sa spás eatarthu, rud a fheabhsaíonn an t-insliú.
Doiminicigh
Is ord manach de chuid na hEaglaise Caitlicí é Ord Doiminiceach, ar a dtugtar na Doiminicigh.
Bhí Tomás ó Aquino ina bhall d'Ord Doiminiceach na Seanmóirithe Doiminicigh.
Bunscoil
deas|250px|thumb|Bunscoil Is scoil le haghaidh páistí idir cúig bliana agus aon bhliain déag d’aois í an bhunscoil.
Meánscoil
Is í meánscoil an institiúid a thairgeann oideachas ginearálta do pháistí nár roghnaíodh le haghaidh scoileanna ghramadaí nó ceardscoileanna.
Nochtadh (fisic)
Sa bhfisic, tomhas ar an nochtadh do radaíocht inianaíoch, bunaithe ar an oiread ianúcháin a tháirgtear in aer tirim ag X-ghathanna nó gáma-ghathanna. Úsáidtear an tsiombail X dó, agus an t-aonad rointgin (R). Tá aonaid nua-aoiseacha, an dáileog ionsúite is an choibhéis dháileogach, níos áisiúla ná an nochtadh.
1960 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1960.
Contae Turner, Dakota Theas
Is contae Meiriceánach é Contae Turner atá suite i stát Dakota Theas. Sa bhliain 2010, bhí daonra 8,347 duine ann. Is é Parker a phríomhbhaile contae.
Niúmóine
Mar mhalairt ar bhroincíteas, a chuireann isteach ar na haerphasáistí, baineann an t-ionfhabhtú seo leis na saic ailbheolacha, go domhain sna scamhóga mar a dtarlaíonn malartú na ngás de ghnáth. mion|clé Athlastar na hailbheolais seo, agus líonann siad le sreabhán is cealla athlasta.
Cuireann sé seo isteach go mór ar mhalartú na ngás, agus laghdaíonn tiúchan na hocsaigine sa bhfuil.
Galar dian a bhíonn ann a thosaíonn go tapa, le giorra anála, fiabhras, casacht tháirgiúil, haemaitís is pliúraisí. Nuair a bhaineann an frithghníomhú athlasta le cuid de mhaothán, maothán amháin, nó níos mó ná sin, tugtar niúmóine maothánach air. Nuair a bhíonn paistí ionfhabhtaithe scaipthe ar fud na scamhóg, tugtar broinciniúmóine air.
clé|mion
Nochtadh (grianghrafadóireacht)
mion|Grianghraf le nochtadh fada Sa ghrianghrafadóireacht, dromchla solasíogair a chur os comhair solais faoi stiúir chun íomhá a thaifeadadh. I gcás íogaireachta ar leith, braitheann an leibhéal nochta ar dhéine an tsolais is fad an nochta, agus is gá é a shocrú i gceart chun atáirgeadh sásúil toin is datha a bhaint amach. I gceamara gan chorraí, déantar an socrú seo trí chuingriú cuí chró an lionsa is luas an chomhla a roghnú, ach i gceamara reatha is físcheamara bíonn an fad nochta tairiseach agus socraítear an leibhéal nochta le cró an lionsa. Nochtmhéadar is ea an ionstraim chun solas (an solas atá ionsaitheach ar ábhar an phictiúir nó an solas a fhrithchaitheann an t-ábhar sin) a thomhas chun cró an lionsa is fad an nochta a shocrú i leith scannáin fhótagrafaigh ar leith. Bíonn méadar mar seo ina dhlúthchuid de cheamaraí nua-aoiseacha gan chorraí is é oiriúnach don solas ó ábhar an phictiúir a thagann isteach tríd an lionsa sa cheamara, agus bíonn sé cúpláilte chun fad an nochta a shocrú go huathoibríoch. I bhfíscheamaraí, déanann comhartha ón íomhá scanta cró an lionsa a shocrú i gceart go huathoibríoch.
Banda airgeadra
Banda a gceadaítear d'airgeadra luainiú laistigh de, is ea banda airgeadra, ar gach aon taobh dá phaireacht oifigiúil.
Scátáil rollála
deas|250px|thumb|Scátáil rollála Is scátáil ar dhromchla crua cé is moite den oighear, mar spórt nó caitheamh aimsire í Scátáil rollála.
Nochtraí
Píosa ceoil, i stíl fhuarchúiseach mhachnamhach de ghnáth, a fhaightear i bpíosaí don phianó le John Field (1782-1837), ceapadóir na stíle, Chopin, is Fauré, agus i bpíosaí ceolainne le Mendelssohn is Debussy.
Contae Union, Dakota Theas
Is contae Meiriceánach é Contae Union atá suite i stát Dakota Theas. Sa bhliain 2010, bhí daonra 14,399 duine ann. Is é Elk Point a phríomhbhaile contae.
Contae Walworth, Dakota Theas
Is contae Meiriceánach é Contae Walworth atá suite i stát Dakota Theas. Sa bhliain 2010, bhí daonra 5,438 duine ann. Is é Selby a phríomhbhaile contae.
Nochtua
Ball de chlann mhór leamhan atá liathdhonn oíchí. Itheann na larbhaí duilleoga, bláthanna is bachlóga, nó tochlaíonn siad isteach i ngais plandaí. Timpeall 21,000 speiceas ann, agus déanann cuid acu dochar suntasach do bharra ionas gur lotnaidí iad.
1961 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1961.
Deighilt leictreastatach
Deighilt páirteagal mín óna chéile nó ó mheán gásach trí réimse leictreach a chur i bhfeidhm orthu. Is próiseas é seo a úsáidtear chun comhábhair i meascán a dheighilt (mar shampla, an chuid luachmhar de mhianach a dheighilt ón gcuid nach dteastaíonn), nó an chuid sholadach a bhaint as gás eisilteach (deascadh leictreastatach).
Gníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil (Stáit Aontaithe)
Eagraíocht reachtúil le raon dualgas a bhaineann le cosaint an chomhshaoil is ea an Gníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil sna Stáit Aontaithe (United States Environmental Protection Agency / EPA i mBéarla).
Cuimsíonn na dualgais seo ceadúnais maidir le hoibreacha éagsúla a thabhairt, dlíthe is rialacha ábhartha a chur i bhfeidhm, acmhainní is dramhaíl a bhainistiú, an comhshaol is athruithe aeráid e a mhonatóiriú, an comhshaol a mheasúnú, cúram ar leith a thabhairt d'acmhainní uisce, treoracha is comhairle a chur ar fáil don phobal is comhlachtaí.
A
mion|clé|Sin é an litir [[Braille ar A]] Is é A, a an chéad litir den aibítir Rómhánach.
Nódú
Sa mhíochaine, fíochán nó orgán is féidir a úsáid i gcomhair trasphlandaithe. Is homanódú nódú a fhaightear ó bhall den ghné chéanna ach atá éagsúil ó thaobh géinitice. Is uathnódú é nuair is fíochán ón ainmhí nó ón othar féin an nódú, é sin nó ó indibhid atá comhionann ó thaobh géinitice (cúpla comhionann). Is heitreanódú an nódú a fhaightear ó ghné atá éagsúil ón óstach.
Geoffrey de Havilland
Dearthóir aerárthach a rugadh i Haslemere Shasana ab ea Geoffrey de Havilland (27 Iúil 1882 - 21 Bealtaine 1965). Thóg sé a chéad eitleán i 1908. Thóg a chomhlacht eitleáin éagsúla, an Tiger Moth, an Mosquito, is an scairditleán Vampire.
Déghnéasacht
thumb|Siombail dhéghnéasach Idir daoine, tarraingt nó dúil don iliomad inscní is ea déghnéasacht. Mar shampla, bean dhégnéasach is ea bean le tarraingt nó dúil do fhir agus mná.
Moladh Sigmund Freud go bhfuil daoine ar fad déghnéasacha ina naíonán.
Daoine cáiliúla déghnéasacha is ea Freddie Mercury, David Bowie, Madonna, Frank Ocean, Billie Holiday, Oscar Wilde, Sinéad O'Connor, James Joyce, Mícheál Ó Coileáin, agus araile is ea daoine déghnéasacha cáiliúla.
Contae Yankton, Dakota Theas
Is contae Meiriceánach é Contae Yankton atá suite i stát Dakota Theas. Sa bhliain 2010, bhí daonra 22,438 duine ann. Is é Yankton a phríomhbhaile contae.
Gníomhróir
Gaireas meicniúil nó leictreach chun meaisín eile a chur sa siúl. Go minic, tugtar seirbheamótar air. Go coitianta, an gaireas chun comhlaí na gcoscán a fheidhmiú go huathoibríoch i ngluaisteán nó traein.
B
mion|clé|Sin é an litir [[Braille ar B]] Is é B, b an dara litir den aibítir Rómhánach.
Deil
Uirlis mheicniúil choiteann a úsáidtear chun saothair a dheilbhiú as ábhair éagsúla. Greamaítear an saothar i ngialla an chreagáin, agus rothlaítear é le mótar. Cuirtear na huirlisí i bhfeil chun an saothar a tholladh, a shnáithiú, a ghearradh, nó a fhásáil, i dteagmháil láimhe leis nó faoi rialú meaisín.
Láib
deas|250px|thumb|Láib Is ábhar bog, greamaitheach a thagann de dheasca ithir agus uisce á meascadh lena chéile í láib.
Gloine formhéadúcháin
deas|250px|thumb|Gloine formhéadúcháin Is lionsa a dhéanann íomhá mhéadaithe, feistithe go hiondúil i bhfráma le sáfach agus úsáidte le scrúdú nithe beaga nó mionsonraithe mar méarloirg agus mínchló í gloine formhéadúcháin.
Adrian Delia
Is polaiteoir Máltach é Adrian Delia, TP (rugadh é 8 Lúnasa 1969, i Tas-Sliema, Málta), agus dlíodóir de réir gairme. Tá sé ina cheannaire ar an Pháirtí Náisiúnach ó mhí Mheán Fómhair 2017. agus is ceannaire an fhreasúra é ó mhí Dheireadh Fómhair 2017.
Luathshaol
D’fhás Adrian Delia aníos i Birkirkara. D'fhreastail sé ar bhunscoil agus choláiste na nÍosánach 'St Aloysius College' (scoil táille). Bhain sé céim amach mar dhlíodóir ó Ollscoil Mhálta sa bhliain 1993.
Saol gairmiúil
Thosaigh Delia amach in Oifig Dlí an Mid-Med Bank, cheannaigh an HSBC an banc ina dhiaidh sin agus tugadh an a branda HSBC Mhálta air. Bhunaigh Delia a gnólacht dlí 'Aequitas Legal'. Ghníomhaigh sé mar Stiúrthóir agus Rúnaí Cuideachta den 'Erste Bank Malta'.
Rannpháirtíocht sa pheil
Toghadh Delia mar leasuachtarán ar Birkirkara FC i mí an Mheithimh 2011, agus rinne sé ionadaíocht thar ceann an chlub i gcomhairle Chumann Peile Mhálta. Bhí sé ansin ina uachtarán ar Birkirkara FC ón 29 Bealtaine 2015 go dtí an 29 Meitheamh 2017 tar éis a fhógra go mbeadh sé ag glacadh ról gníomhach sa pholaitíocht.
Faoi uachtaránacht Delia ghnóthaigh an club an chéad cháilíocht sa tríú babhta cáilithe i Sraith Europa UEFA i Séasúr 2016–17. Bhí cáil ar Delia as Fabrizio Miccoli iar-imreoir idirnáisiúnta na hIodáile, a mhealladh. Bhuaigh an fhoireann cluiche i gcoinne West Ham United FC, ach díbríodh iad ar phionóis. Tar éis an chluiche léirigh West Ham spéis i Mauricio Mazzetti de chuid Birkirkara, ach dúirt Delia nach bhfuair sé aon tairiscintí foirmiúla.
Rannpháirtíocht sa pholaitíocht
D'oibrigh Adrian Delia do Radio 101 le linn a thréimhse ollscolaíochta.
Chuaigh Mario de Marco i dteagmháil leis thar ceann an Pháirtí Náisiúnaigh (Málta) chun na n-olltoghchán Maltach 2013 agus 2017 a throid, ach níor ghlac leis na tairiscintí ar chúiseanna gairme.
Sa bhliain 2017, tar éis do Simon Busuttil a fhógairt go raibh sé chun éirí as mar Cheannaire an Pháirtí Náisiúnaigh ar chailliúint an toghcháin 2017, ba é Delia an chéad duine a chur a ainm   chun cinn san iomaíocht le haghaidh ceannaireachta an pháirtí. D'éirigh sé as Birkirkara FC an 28 Meitheamh 2017. Ainmníodh é don cheannaireacht go hoifigiúil an 17 Iúil 2017. Thug Delia aghaidh ar Chris Said, Frank Portelli agus Alex Perici Calascione. I mí Lúnasa 2018, tuairiscíodh go raibh Adrian Delia ar an duine ba mhó a raibh tóir air i rith an rása, toisc go bhfacthas go raibh a easpa taithí pholaitiúil mar bhuntáiste. Ar 17 Meán Fómhair 2017 deimhníodh é mar Cheannaire an Pháirtí Náisiúnaigh.
Ceannaire an Pháirtí Náisiúnaigh
Le linn thús a thréimhse, thosaigh Delia ag athoibriú íomhá an Pháirtí Náisiúnaigh. Déanta na fírinne, ní raibh tromlach ag dlíodóirí a thuilleadh san bhfoireann a hinsealbhaíodh, nós a bhí sa pháirtí go dtí sin, ach ina ionad sin bhí socheolaí, eacnamaí, baincéir agus innealtóir san áireamh. Chuir sé an páirtí in aithne do Thadhg an mhargaidh, trí chuairt a thabhairt ar shráidbhailte agus ar a gclubanna áitiúla.
Ghlac sé seasamh coimeádach go sóisialta sa pholaitíocht i gcoitinne, ag cur in iúl go raibh easpa luachanna morálta traidisiúnta agus anama náisiúnta ag Málta,"go raibh sé in aghaidh maolithe ar dhlíthe drugaí agus léirscaoilte an striapachais. Chuir Delia imní slándála in iúl freisin mar gheall ar easpa póilíneachta pobail nuair ba ghá. D'fhógair sé freisin go raibh sé i gcoinne tréimhse  saoire do mhná homaighnéasacha a bhí ag lorg toirchiú in vitro thar lear, tairiscint pharlaiminteach nár éirigh léi agus a cailleadh.
An 16 Deireadh Fómhair 2017, tar éis bhás Daphne Caruana Galizia, léirigh sé imní faoi riail an dlí, ag fógair ar tvuít; "This is the collapse of democracy and freedom of expression. We shall not be silenced.”  D'iarr sé ar Joseph Muscat, Príomh-Aire Mhálta ag an am, freagracht a ghlacadh as a tharla trí éirí as. Dhiúltaigh Delia, áfach, dul i mbun agóidí, ag rá nach mbeadh sé oiriúnach dó a bheith i láthair, mar gheall ar a gconspóid roimhe seo.
An 3 Feabhra 2018, mar Cheannaire an Fhreasúra, d'athraigh Delia urlabhraithe laistigh den Ghrúpa Parlaiminte agus ghlac sé féin scáth na hAireachta Dlí agus Cirt idir lámha.
Ar an 20 Bealtaine 2018, gheall Delia go n-aisíocfadh rialtas an Pháirtí Náisiúnaigh, dá dtoghfaí é, an t-airgead a ghearrtar ó bhillí fuinnimh.
De bhreis ar chonclúidí an fhiosrúcháin giúistíseach maidir le húinéireacht Egrant, d’iarr Delia go bhfoilseofaí an tuarascáil ina hiomláine, agus scríobh sé chuig an Abhcóide Ginearálta chun cóip iomlán a sholáthar dó. Ina theannta sin, fuair Delia réidh le Simon Busuttil óna phost mar Scáth-Aire um Dea-Rialachas agus bhí air éirí as ar an 22 Iúil 2018. Ghlac Delia leis an bpunann Dea-Rialachais é féin. Thacaigh Comhairle Riaracháin an Pháirtí lena iarratas níos déanaí.
Conspóid
Sa bhliain 2017, chuir Daphne Caruana Galizia i leith Delia go raibh baint aige le chambhrú striapachais a bhí lonnaithe i Londain. Shéan Delia an líomhain. In agallamh níos déanaí, i mBealtaine 2018, gheall sé go n-éireodh sé as a phost má aimsítear aon ghníomhaíocht den sórt sin riamh.
Le linn na tréimhse céanna, i mí Mheán Fómhair 2017, bhí Delia nasctha le saoirseacht, nasc a shéan sé.
I mí Mheán Fómhair 2018, ghlaoigh roinnt de eagraíochtaí neamhrialtasacha (ENR) chearta daonna Mhálta ar Delia as a chuid tuairimí faoi eachtrannaigh a bhí ina mbagairt ar fhéiniúlacht agus luachanna Mhálta, agus iad ag glaoch orthu “déistineach”. Bhí “ionadh agus náire” ar na hENR freisin, ag rá trí "using inflammatory language and calling for affirmation of the Maltese identity", agus gur; "(he) accused non-Maltese nationals of instilling feelings of fear and insecurity"
Go déanach i mí na Nollag 2018, cúisíodh Delia as foréigean teaghlaigh, ag iarraidh air éirí as ceannaireacht an PN. D'áitigh feachtasóir um chearta na mban, Francesca Fenech Conti, ar Delia éirí as tar éis na líomhaintí foréigin teaghlaigh. D'áitigh ceannaire an Pháirtí Dhaonlathaig h Godfrey Farrugia agus iar-rúnaí ginearálta PN Rosette Thake ar Delia éirí as.
Nóinín Livingstone
Planda bliantúil is ea nóinín Livingstone agus é spréite le duilleoga is gais shúmhara, dúchasach do réigiúin loiscneacha i ndeisceart na hAfraice. Cuma nóiníní ar na bláthanna, ach le dathanna éagsúla ó bhuí is bándearg go dtí liathchorcra, agus ní osclaíonn siad ach amháin nuair a bhíonn an Ghrian ag lonradh go geal orthu.
Contae Ziebach, Dakota Theas
Is contae Meiriceánach é Contae Ziebach atá suite i stát Dakota Theas. Sa bhliain 2010, bhí daonra 2,801 duine ann. Is é Dupree a phríomhbhaile contae.
Ardeaglais Leicester
clé|250px|mion|Ardeaglais Leicester Is ardeaglais Anglacánach suite i Leicestershire í Ardeaglais Leicester.
Clár comhardaithe
mion|Sampla Ráiteas a léiríonn luach gnólacht a de réir na gcuntas, ar dháta áirithe, is ea clár comhardaithe. Ráiteas de na sócmhainní, de na dliteanais agus den chaipiteal atá ag gnólacht ar dháta áirithe is ea é. Caithfidh comhlacht clár comhardaithe a chur ar fáil ag deireadh na bliana a thaispeánfaidh na sócmhainní agus na fiacha atá ag an chomhlacht.
Bíonn an clár comhardaithe mar a bheadh grianghraf ann de staid an ghnólachta. Is iad cuntais deiridh an ghnólachta na gearr-ráitis airgeadais a chuirtear ar fáil, ag deireadh gach bliain trádála de ghnáth.
Sna bunchuntais deiridh bíonn:
• Cuntas trádála
• Cuntas brabúis agus caillteanais
• Clár comhardaithe
Acht na Leanaí, 1929
mion|an scoil saothair is mó - Naomh Seosamh [[Ard Aidhin. Dúnadh é i 1969. ]] Achtaíodh Acht na Leanaí, 1929 (nó Acht na Leanbhaí, the Childrens' Act) in Éirinn ar an 24 Iúil 1929. Sna blianta ina dhiaidh sin, méadaíodh líon na leanaí a cuireadh i ngéibheann sna scoileanna saothair in Éirinn i lár an 20ú haoi s, trí leathnú a thabhairt isteach maidir leis an gcatagóir leanaí gurbh fhéidir a rá go raibh siad ar an anás, sa chaoi is gurbh fhéidir iad a chur isteach in áit dá leithéid sin.
mion|[[Banna ceoil|Banna Ceoil Bhuachaillí Ard Aidhin, 1958, Páirc an Chrócaigh]]
Conspóidí
Ba fhurasta mí-úsáid a bhaint as an gcóras agus fágadh cuid mhór mí-úsáide gan tuairisciú ar feadh na mblianta. Bhí pionós corpartha inghlactha sna scoil eanna agus tugadh íde béil do na leanaí go minic. Rinneadh mí-úsáid ghnéis ar pháistí.
Sna 2000idí, bhí an breitheamh Seán Ó Riain ina chathaoirleach ar an Coimisiún chun Drochúsáid Leanaí a Fhiosrú. Sa tuarascáil a d'fhoilsíodh sa bhliain 2009, bhreathnaigh sé ar an éifeacht a bhí ag an bhforáil seo agus ag forálacha ábhartha eile maidir le feidhmiú an chórais scoileanna saothair.
Ansin ar an 25 Iúil 2012, achtaíodh an tAcht um an gCiste Reachtúil Foras Cónaithe 2012. Íocann an Ciste as seirbhísí (mar shampla sláinte, tithíochta agus oideachais agus seirbhísí eile) do dhaoine (cé acu atá siad in Éirinn nó atá siad ar an gcoigríoch)
Cruthaíodh an ciste trí ranníocaíochtaí, a bhí níos mó ná €110 milliún san iomlán, ó na cuallachtaí reiligiúnacha a bhí freagrach, in éineacht leis an Stát, as na forais chónaithe ábhartha a ritheadh. Tá sé mar aidhm ag rialtais go roinnfí costas an leorghnímh iomláin do dhaoine ar tugadh drochúsáid orthu sna forais chónaithe (a mheastar gur €1.36 billiún é) ar bhonn caoga-caoga idir na cuallachtaí agus an Stát.
Gob céarach
Éan ceoil de chlann na ngealóg. Dúchasach don Afraic, an Araib, deisceart na hÁise, is an Astráil, agus tógtha isteach i dtíortha eile. A ghnáthóga i dtalamh oscailte coille agus scrobarnach coille. Itheann sé síolta is feithidí. Uaireanta, úsáidtear an t-ainm seo don chlann go léir.
Nóinín Mhichíl
Ball de ghrúpa mór cineálacha ilbhliantúla saothraithe an astair is ea nóinín Mhichíl, díorthaithe den chuid is mó ó astar ar leith ó Mheiriceá Thuaidh. Na gais fada ceartingearach, na duilleoga urchomhaireach, na bláthanna cosúil le nóinín, go minic i gcrobhaingí bláthraí leata, na bláthóga seachtracha gorm, bándearg, dearg nó bán, agus na bláthóga inmheánacha i ndiosca buí.
Deilf (créghréithre)
deas|250px|thumb|Deilf Créghréithre glónraithe. An saghas faensa a rinneadh i Sasana is an Ollainn. Ainmnithe as an mbaile Ollannach Delft, mar a ndearnadh méid ollmhór de sa 17ú céad. Bán is gorm den chuid is mó. Aithris ar phoirceallán Síneach is Seapánach is mó a bhíodh sna maisiúcháin.
1962 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1962.
Bradgate Park
clé|250px|mion|Bradgate Park Is páirc phoiblí suite i Leicestershire í Bradgate Park.
Caisleán Belvoir
Is caisleán suite i Leicestershire é Caisleán Belvoir.
Giya Kancheli
Is cumadóir ceoil agus stiúrthóir foirinn cheoil cáiliúil de chuid na Seoirsia é Giya Kancheli (გია ყანჩელი; a rugadh 10 Iúil 1935 in Tbilisi – 2 Deireadh Fómhair 2019 in Tbilisi freisin) a bhfuil cáil ar leith tuillte aige mar gheall ar chumadh ceoil do scannáin.
Bhí rath ollmhór ar an gceol a scríobh sé do scannáin, go háirithe de chuid Georgiy Daneliya.
Beacon Hill, Leicestershire
Is cnoc i Sasana é Beacon Hill, atá suite i Leicestershire.
Turasóireacht
mion|Turasóireacht Séard atá i gceist le turasóireacht ná taisteal mar chaitheamh aimsire nó ar son fóillíochta. De réir an Eagraíocht Dhomhanda Turasóireachta, is turasóirí iad daoine a thaistealaíonn agus a fhanann in áiteanna taobh amuigh dá ngnáth-thimpeallacht ar feadh níos lú ná bliain amháin ar chúiseanna cosúil le fóillíocht, gnó nó sláinte agus gan aon airgead a fháil acu as rud ar bith a dhéanann siad ann ó fhoinsí áitiúla.
Staidrimh
Tá idir bhorradh agus bhiseach sa turasóireacht dhomhanda leis na blianta. Sa bhliain 2004, bhain breis agus 763 milliún turasóirí cinn chúrsa idirnáisiúnta amach. Sa bhliain 2010, rinne 940 milliún duine amhlaidh, fás 6.6% ar an bhliain roimhe. Sa bhliain chéanna bhí 693 billiún euro de theacht isteach idirnáisiúnta ón turasóireacht, fás 4.7% ar an bhliain roimhe.
mion|clé|Póstaer taistil Thomas Cook, 1910, ag iarraidh turasóirí a mhealladh go dtí an Iamáice
Mar thoradh ar an ngéarchéim eacnamaíochta domhanda sna 2000idí déanacha, thosaigh moill láidir sa taisteal idirnáisiúnta ag tosú i Meitheamh, 2008, moill a lean sa bhliain 2009. Thit líon na dturasóirí idirnáisiúnta 4% sa bhliain úd, agus thit an teacht isteach 6%. Bíonn an turasóireacht intíre tábhachtach ina lán áiteanna ar fud an domhain freisin.
Geilleagar
Tá an turasóireacht an-tábhachtach do roinnt tíortha de bharr an ioncaim a ghineann an tionscal as na seirbhísí agus rudaí a úsáideann na turasóirí, as na cánacha a íocann na gnólachtaí atá bainteach leis an turasóireacht, agus as an bhfostaíocht a ghineann sí.
Uaireanta, cruthaíonn an turasóireacht fadhbanna don timpeallacht, go háirithe in áiteanna áirithe cáiliúla, má bhíonn ró-fhorbairt ann nó mura ndéantar an fhorbairt chéanna go cúramach.
thumb|300px|Turasóireacht de réir tíre sa bhliain 2001 Sa bhliain 2011, is iad an Fhrainc, na Stáit Aontaithe, agus an tSín na trí thír is mó turasóireacht ar domhan, ach tá sí tábhachtach i ngach áit nach mór má bhíonn tír sábháilte agus tarraingteach go leor don turasóir.
Thig leis an ngnó seo a bheith an-tábhachtach ar fad do thíortha beaga a bhfuil tránna cois farraige agus aeráid the le linn an gheimhridh thuaisceartach acu, a leithéidí na Bahámaí, na Séiséil agus na Maildíve. Is iad Páras, Londain agus Nua-Eabhrac na trí chathair is mo tóir ag turasóirí orthu ar Domhan faoi láthair.
Estádio Castelão
Staidiam spóirt in Fortaleza, an Bhrasaíl is ea Estádio Castelão. Tá sé suite in Fortaleza. Toilleann an staidiam 67,037 duine.
Ruairí Ó Flaithearta (V)
Beatha
Deartháir leis an iar-rí, Murchadh, ba ea Ruairí. D'fhéadfadh é go ndeachaigh siad beirt i dteannta le Féilim mac Cathail Crobhdheirg (i réim 1233–1256), ar feachtas go dtí An Bhreatain Bheag in éadan Anraí III Shasana sa bhliain 1245.
Ní fios cathain a rinneadh rí de Ruaidhrí, agus dá bharr níltear cinnte an é atá le luaite i iontráil don bhliain 1248, a deir go ndeachaigh na Sasanaigh (Gaill) ar feachtas in éadan Uí Fhlaithbheartaigh, ach gur chloígh an chlann na Gaill. Is léir ámh ó iontráil don bhliain 1256 go raibh Ruairí i gceannas nuair a rinne mac Uilliam Burgh ionsaí air, rinne creach ar Ghnó Mór agus Gnó Beag, agus ghabh Loch Coirib.
Ní fios fiú cathain ar éirigh Ruairí as a choróin. Deirtear sna hannála don bhliain 1273 gur cuireadh an ruaig air as Iar Chonnacht, ach ní thuairiscítear cé a rinne nó cén fáth.
Le linn réimeas Ruairí, lonnaigh clann Seoighe sa chuid thuaidh desna críocha, le cead ó agus faoi chosaint Uí Fhlaithbheartaigh. Ach theip go hiomlán ar thionchar Uí Fhlaithbheartaigh ar a n-áit dúchais, Uí Bhriúin Seola. Taoisigh Iar Chonnacht a bheidís le dhá chéad bhliain agus iad fós neamhspleách mar dhream. Scoite ón gcuid eile den ríocht, ní raibh ach mion-tionchar acu sa chúige agus ní fheictear iad ach go hannamh sna hannála.
Arena de São Paulo
mion|clé|Arena de São Paulo i São Paulo, an Bhrasaíl Staidiam spóirt i São Paulo, an Bhrasaíl is ea Arena de São Paulo. Tá sé suite i São Paulo. Toilleann an staidiam 61,606 duine.
Edgar Degas
Ealaíontóir a rugadh i bPáras ab ea Hilaire-Germain-Edgar Degas (19 Iúil 1834 – 27 Meán Fómhair 1917).
Bhí Degas i measc máistrí ealaíne sa 19ú haois. D’éirigh Degas ina dhuine ba mhó a raibh tionchar aige ar ealaín nua-aimseartha sa chéad leath den fhichiú céad.
Saothar
Bhain sé leis na hImpriseanaithe agus ghlac páirt ina dtaispeántais (1874–1886). Ghlac Degas leis na prionsabail ghinearálta a bhain leis an Impriseanachas. Ach ag an am céanna d’fhorbair sé a stíl phearsanta féin. Tar éis do casadh leis na hImpriseanaithe, bheartaigh Degas radharcanna ón ghnáthshaol a phéinteáil, saol na gcaifí. daoine ag obair nó ag ligean a scíth. Rinne Degas cuid mhór pictiúr de bhailéirín. I measc a shaothar cáiliúil tá Danseuse attachent sa chaussure (Damhsóir ag Ceangal a Bróige, c 1878) agus Jockeys sur la pluie (Marcaigh faoin bhFearthainn, 1879).clé|mion|Sur la plage (Ar an Trá), 1876-1877, [[Gailearaí Hugh Lane, Cathair Átha Cliath]]Sur la plage
Sa phictiúr seo, léiríonn Degas cailíní áitiúla agus daoine eile atá ar saoire cois trá. Tá an íomhá leacaithe, cosúil leis na greantaí adhmaid as an tSeapáin.
Is féidir na daoine áitiúla a aithint go héasca sa phictiúir seo, mar go bhfuil siad go neamhimníoch agus tuáillí mar éadaigh orthu. Tá craiceann nocht le feiceáil go soiléir faoi bhun na dtuáillí, rud atá i gcodarsnacht leis an gcailín a bhfuil éadach ó bharr go sáil uirthi. Is léir gurb as an gcathair í, agus tá a banseirbhíseach ag cíoradh a cuid gruaige. Leis an ngéarchúis is gnách leis, léiríonn Degas éadaí snámha an chailín ina lúi ar an ngaineamh díreach mar atá sí fín ina luí.
Arena Fonte Nova
Staidiam spóirt is ea Arena Fonte Nova. Tá sé suite i Salvador sa Bhrasaíl. Toilleann an staidiam 50,000 duine.
Estádio Mineirão
Staidiam spóirt i mBelo Horizonte, an Bhrasaíl is ea Estádio Mineirão. Tá sé suite i mBelo Horizonte. Toilleann an staidiam 62,160 duine.
Nóinín mór
Planda ilbhliantúil a dhéanann tortáin is ea an nóinín mór. Fásann sé suas le 1 m ar airde. Dúchasach don Eoraip. Na duilleoga íochtaracha i bhfoirm spúnóige le himill fhiaclacha, cinn na mbláthanna suas le 5 cm ar leithead, na gais fada aonarach. Spréann na bláthóga seachtracha bána amach, agus bíonn bláthóga an diosca inmheánaigh buí. Saothraítear go forleathan mar mhaisiúchán don ghairdín agus i gcomhair a ngearrtha iad. Bhíodh siad in úsáid mar luibh leighis.
Reoán
clé|250px|mion|Reoán Is meascán na siúcra leis uisce, gealacán uibhe, nó im, úsáidte mar cumhdach le haghaidh cístí nó brioscaí é Reoán.
Deilfiniam
Planda ard ilbhliantúil, dúchasach don leathsféar thuaidh. Na duilleoga maothánach bosach nó roinnte go mín. Na bláthanna gorm, go hannamh bándearg nó bán, gach ceann le spor cónach, iompartha ar spící fada feiceálacha. An-choitianta mar mhaisiúchán, ach cuimsíonn sé alcalóidigh nimhiúla, agus tugtar deilfinin ar cheann acu sin.
Estádio Beira-Rio
mion|clé|Estádio Beira-Rio in Phorto Alegre, an Bhrasaíl Staidiam spóirt in Phorto Alegre, an Bhrasaíl is ea Estádio Beira-Rio. Tá sé suite i Phorto Alegre. Toilleann an staidiam 51,300 duine.
1059
Eachtraí
mion|23 Lúnasa: Bhronn an Pápa Nioclás II an teideal Diúc d'Apulio ar Roberto le Giscard
Aodh Ó Flaithearta (II)
Rí Iar Chonnacht ba ea  Aodh Ó Flaithearta (II) (Meán-Ghaeilge Áedh Ua Flaithbheartaigh) (bás 1178).
Beatha
Tuairiscítear sna hannála go bhfuair Aodh bás ag Eanach Dhúin, rud a thugann le fios go raibh roinnt tionchair fós ag Muintir Mhurchadha taobh thoir Loch Coirib go dtí déanach sa 12ú haois.
Sa bhliain 1185, deirtear sna hannála Iarthar Connacht do losccadh taighibh, templaibh la Domhnall Ua m-Briain, & la Gallaibh. Agus sa bhliain 1196, Cathal mac Aedha Uí Flaithbertaigh do mharbhadh la macaibh Muircertaigh Mhidhigh.
Is amhlaidh gur tháinig a mhac Ruaidhrí i gcomharbacht ar Aodh.
Noitmig
Crann síorghlas a fhásann suas le 9 m ar airde, dúchasach do na Molacaí san Indinéis, is ea an noitmig nó Myristica fragrans. Na duilleoga leathfhada cumhra, na bláthanna céiriúil buí tríliopach i bhfoirm chloigín, an toradh méith 5-9 cm ar leithead i gcruth piorra, síol mór amháin istigh ann (an spíosra a dtugtar noitmig air) agus mórthimpeall air sin an airil dhearg a ndéantar an spiosra maicis aisti. Tá támhshuanach sa dá spíosra seo, agus is nimhiúil an dá cheann acu má itear mórchuid díobh.
Trádáil sclábhaithe Bharbarach
deas|250px|thumb|[[Manach|Manaigh Caitliceach á gceannachán na cimí Críostaí sa Stáit Barbarach]] Thagair an trádáil sclábhaithe Bharbarach leis na margaí sclábhaí a bhí faoi bhláth ar an gCósta Barbarach an Afraic Thuaidh, nó Maracó nua-aimseartha, an Ailgéir, an Túinéis, agus Libia Thiar, idir an 16ú agus 19ú haoiseanna. Sa bhliain 1631, d'ionsaigh Foghlaithe mara Barbarach ar an nDún na Séad agus a thógtaí a lán cimí as.
Arena Pernambuco
Staidiam spóirt in Recife, an Bhrasaíl is ea Arena Pernambuco. Tá sé suite in Recife. Toilleann an staidiam 46,154 duine.
Aodh Ó Flaithearta (I)
Rí Iar Chonnacht ba ea Aodh Ó Flaithearta (I) (Meán-Ghaeilge Aedh Ua Flaithbheartaigh) (bás 1079).
Beatha
Ba é Aodh an tríú duine leis an sloinne Ua Flaithbheartaigh a bhí i gceannas Muintir Mhurchadha, agus is amhlaidh an dara duine tar éis do cuireadh an ruaig orthu as Maigh Sheola ag Aodh Ua Conchobhair sa bhliain 1051.
Maraíodh Aodh sa bhliain 1079 ag Ruairí na Saidhe Buí. Mar chúiteamh insan eachtra seo, rinne Toirdhealbhach Ua Briain, rí Mumhan ruathar ar na Connachta agus dhíbir sé Ruairí.
Déimeagrafaíocht
mion|pirimid aoise is ghnéis Brainse den tsocheolaíocht a dhéanann staidéar ar phatrúin daonra mar a bhí, atá agus a fhéadfaidh a bheith is ea an déimeagrafaíocht.
Deilgneach
Galar óige (a tholgann daoine fásta uaireanta) atá an-ionfhabhtaíoch ach éadrom de ghnáth. An víreas heirpéis céanna is bun le deir is bun leis. Briseann cloig amach ar an gcraiceann, agus is féidir go n-éireoidh siad sin ionfhabhtaithe le baictéir.
Aodh Ó Flaithearta (I)
Beatha
Sa tásc faoina gharmhac sin bhliain 1091 deirtear gurbh é athair Aodha na Ruaidhri Ua Flaithbheartaigh, a maraíodh i gCath Ghleann Phádraig sa bhliain 1061.
Déimeagrafaíocht
Tábhachtach in iarrachtaí claontaí fáis sa daonra a réamhinsint, chun brú ar acmhainní nádúrtha is saorga a thomhas agus pleanáil oilte a dhéanamh.
Gníomhaireacht Spáis na hEorpa
Gníomhaireacht chomhoibrithe spáis (ESA i mBéarla) ina bhfuil 22 tír Eorpach (an Bheilg, an Danmhairg, an Eastóin, an Eilvéis, an Fhionlainn, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Ghréig, an Iodáil, an Iorua, an Ísiltír, an Ostair, an Pholainn, an Phortaingéil, an Ríocht Aontaithe, an Rómáin, an Spáinn, an tSeic, an tSualainn, an Ungáir, Éire, Lucsamburg) atá dírithe ar thaighde, teicneolaíocht agus feidhmeanna síochánta spáis.
Déantar bainistíocht ar gach a bhaineann le spásárthaigh i nDarmstadt na Gearmáine, agus déantar na lainseálacha le roicéid Ariane ó Kourou i nGuáin na Fraince. Tá lárionad ESA i bPáras.
Comhoibríonn sí le tíortha eile ó am go chéile, Ceanada mar shampla.
Stair
Bunaíodh ESA trí dhá eagraíocht a chumascadh i 1975, Eagraíocht Taighde Spáis na hEorpa (ESRO) is Eagraíocht Forbartha Lainseálaí na hEorpa (ELDO),
Éachtaí
le spásárthach é Rosetta de chuid ESA, Lainseáladh é ar an 2 Márta 2004. clé|mion| Philae ar an g[[cóiméad 67P/ Churyumov-Gerasimenko ]] Ar an 12 Samhain 2014, d'éirigh le heolaithe ESA an tuirlingeoir Philae a chur ar an gcóiméad 67P/ Churyumov-Gerasimenko. D’éirigh leo an Philae a threorú go dtí an cóiméad. Chuir Philae ansin eolas ar ais ón gcóiméad. Bhí Rosetta 400 milliún+ ciliméadar i bhfad agus tá 67P 4 x 4 ciliméadar. Níor bheag an t-éacht é.
Ba é seo an chéad uair a tharla rud mar seo riamh. Bhí an ESA i gceannas ar an togra. Ba í Susan McKenna-Lawlor, ionadaí na hÉireann, ar an mBord Stiúrtha ESA, nuair a cuireadh Philae síos ar an réalta "eireaball".
D’éirigh leis an tuirlingeoir "Philae" (taiscéalaí spáis) ón spásárthach Rosetta de chuid ESA (an Ghníomhaireacht Spáis na hEorpa) tuirlingt ar réalta eireabaill, an cóiméad "67P'. Dochreidte, Rosetta 400 milliún+ km i bhfad & 67P 4 x 4km !
Noraidréanailín
Ceimiceán de shaghas a dtugtar caiteacólaimín air, a fheidhmíonn i gcuid mhaith ainmhithe mar néaratharchuradóir i néaróga simpiteacha is matáin, agus a fhuasclaítear (le haidréanailín) ag an meideall aidréineach. Bíonn gníomhuithe leathana aige: spreagadh an chroí, crapadh na bhfuileadán, scíth na mbroincíní is na conaire gastraistéigí. Taobh istigh den inchinn bíonn baint aige le rialú theocht na colainne, ionghabháil bia is uisce, agus rialú cardasoithíoch is riospráide.
Contae Adams, Dakota Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Adams atá suite i stát Dakota Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 2,343 duine ann. Is é Hettinger a phríomhbhaile contae.
Arena Pantanal
Staidiam spóirt i gCuiabá, an Bhrasaíl is ea Arena Pantanal. Tá sé suite i gCuiabá. Toilleann an staidiam 39,859 duine.
Jean Renart
Ainm cleite ab ea Jean Renart (nó Jehan Renart nó Jean Renaut). Do bhí an t-ainm cleite seo in úsáid ag scríbhneoir a raibh saothair á gcumadh insan tSean-Fhraincis aige ag deireadh na 12ú haoise agus ag tús na 13ú haoise. Is cosúil gur rugadh in Île-de-France é agus go raibh cónaí i dtigh Chunta Bhoulogne air. Do bhí an t-easpag Milon de Nanteuil ina chaomhnóir aige. Dar leis an scoláire Rita Lejeune, ba é Hugues de Pierrepont, prionsa-easpa Liège, fíor-ainm an fhir a bhí taobh thiar de 'Jean Renart'.
Max Verstappen
Is tiománaí Ísiltíreach de chuid Fhoirmle a hAon é Max Emilian Verstappen. Rugadh i Hasselt, an Bheilg é ar 30 Meán Fómhair 1997. I 2021, ghlac sé páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann Red Bull Racing. Thiomáin sé le Torro Rosso roimhe sin
Jean Renart
Tá trí cinn de shaothair againn sa lá atá inniubh ann a bhfuiltear cinnte gurb é Jean Renart a chum iad. Is iad saothair Jean Renart ná: L'Escoufle (Gaeilge: 'An Cúr'), a bhfuil 9,000 véarsaí ann; Le Lai de l'Ombre (Gaeilge: 'Laoi an Scátha' ), saothar cúirtéiseach a bhfuil 962 véarsaí ann; agus Le Roman de la Rose (Gaeilge: 'Rómáns an Róis'), saothar a thug an daonnachtaí Claude Fauchet Guillaume de Dole air insan 16ú haois, a bhfuil 5,656 véarsaí ann.
Max Verstappen
Is mac le Jos Verstappen é.
1964 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1964.
Meitéareolaíocht
mion mion Meitéareolaíocht is ea an staidéar ar an aimsir agus gnéithe uile an atmaisféir chun an aimsir a réamhinsint (ón nGréigis: μετέωρο, meteron, "go hard sa spéir"; agus λόγος, logos, "eolas"). Scrúdaítear an teocht, an brú agus an gal uisce srl i dtrópaisféar an domhain. Tugtar meitéareolaí ar eolaí sa réimse seo. Ceann amháin de na heolaíochtaí atmaisféaracha é an meitéareolaíocht, in éineacht leis an clíomeolaíocht, an fisic atmaisféarach agus an ceimic atmaisféarach. mion|[[Tuar ceatha, Conamara, 2014-10-04]]
Réamhaisnéis na hAimsire
I réigiúin ar leith, iarthuaisceart na hEorpa mar shampla, bíonn patrúin chasta san aimsir. Is féidir réamhaisnéis aimsire a dhéanamh don trí lá atá le teacht, nó don deich lá le teacht le hiontaoibh níos lú.
I réigiúin eile, fásaigh mar shampla, bíonn na patrúin comhsheasmhach.
Stair
Coimeádadh taifid ar an aimsir sa tSín chomh fada siar le 1216 RC.
Eurylaimidae
Fine d’éin phasaireacha iad na Eurylaimidae atá comhdhéanta de dhá ghéineas déag agus fiche speiceas.
Cur síos
Is éin chrannacha iad de mhéid beag go meánach (11.5-28.5 cm), le ceann ollmhór agus gob mór comhréidh ionas go bhfuil cuma thriantánach air nuair a bhreathnaítear air agus tú díreach lastuas de. Clúdaíonn an mandabal uachtarach atá beagán cuartha, an mandible íochtarach go hiomlán cuartha. Bogann siad go mall de ghnáth, agus bíonn cluimhreach dhaite gheal ar go leor acu. .
Gnáthóga agus dáileadh
Clúdaíonn limistéar dáilte na hEurylaimidae an crios Afratrópaiceach agus an crios Ind-Mhalaech. Bíonn cónaí orthu i machairí agus foraoisí sléibhe ach, freisin coillte oscailte agus ceantair saothraithe go háitiúil agus timpeallachtaí oscailte eile.
Sanasaíocht
Tagann an t-ainm Eurylaimidae ón ghéineas Eurylaimus atá comhdhéanta de na focail Ghréagacha "Eury", leathan agus "Laimos", scornach, mar gheall ar a cheann mór agus ar an bhfíric go bhfuil an cúigiú veirteabra ceirbheacsach sa bhreis aige.
Struchtúr neide
Tógann na héin neadacha galánta, ar crochadh de ghnáth ó chraobh os cionn sruth uisce. Cuimsíonn an tógáil phiorrachruthach taobh-bhealach isteach agus tá bíonn sí déanta as ábhair éagsúla: duilleoga, lanna féir, mionfhréamhacha ... In a lán cásanna, bíonn an taobh amuigh clúdaithe le stiallacha caonach a chrochtar faoin nead uaireanta, gan amhras chun duaithníocht a dhéanamh uirthi agus í a chosaint ó na creachadóirí a mbíonn sna na dufairí.
De ghnáth bíonn 2 nó 3 ubh sa nead
Tacsanomaíocht agus córasaíochtí
Cuimsíonn an fhine naoi speiceas agus cuirtear cúig cinn díobh ina ngenera monatipicúla féin:
Oliver & Company
Scannán beochana ceolmhar Meiriceánach de chuid Disney ón bhliain 1988 is ea Oliver & Company. George Scribner an stiúrthóir. Ghlac Joey Lawrence, Billy Joel, Natalie Gregory, Dom DeLuise, Cheech Marin, Bette Midler, Robert Loggia, Richard Mulligan, Roscoe Lee Browne, agus Sheryl Lee Ralph páirt ann.
Grúpaí an tábla pheiriadaigh
Séard atá i gceist le grúpa sa chomhthéacs seo ná colún ceartingearach i dtábla peiriadach na ndúl ceimiceach. Tá ocht ngrúpa déag sa tábla peiriadach; níl uimhreacha ar na colúin f-bhloc (idir grúpaí 2 agus 3). Tá tréithe fisiciúla nó ceimiceacha comhchosúla ag na dúile i ngrúpa sna leictreonscealla is forimeallaí dá n-adamh (i.e., an croí-lucht céanna), toisc go bhfuil lámh in uachtar ag suíomh fithiseach an leictreoin is forimeallaí ar fhormhór na n-airíonna ceimiceacha.
Tá an córas uimhrithe nua-aimseartha “grúpa 1” go “grúpa 18” molta ag Aontas Idirnáisiúnta na Glan-Cheimice agus na Ceimice Feidhmí (AIGCF) ó thart ar 1990. Tagann sé in ionad dhá scéim ainmniúcháin neamh-chomhoiriúnach níos sine, a úsáideann an tSeirbhís Achomaireacht Cheimiceach (SAC), (nó CAS sa Bhéarla, ar a mbíonn níos mó éilimh sna SA air), agus ag AIGCF roimh 1990 (níos mó éilimh san Eoraip). De ghnáth glacann pobal na ceimice le córas na ɲ-ocht ngrúpa déag, ach tá easaontas éigin ann faoi bhallraíocht roinnt dúl. Den chuid is mó baineann easaontais le dúil uimhir 1 agus 2 (hidrigin agus héiliam), chomh maith le miotail thrasdultacha istigh.
Is féidir grúpaí a shainaithint freisin ag baint úsáide as an dúil is airde ̈(in uachtar̠) atá acu, nó ainm sonrach a bheith acu. Mar shampla, déantar cur síos ar ghrúpa 16 freisin mar an "grúpa ocsaigine" agus mar na "calcaiginí". Eisceacht is ea an “grúpa iarainn”, a thagraíonn de ghnáth do “ghrúpa 8”, ach sa cheimic d’fhéadfadh go gciallódh sé iarann, cóbalt, agus nicil, nó sraith de dhúile eile a bhfuil airíonna ceimiceacha comhchosúla acu. San réaltfhisic agus san fhisic núicléach, tagraíonn sé de ghnáth d’iarann, cóbalt, nicil, cróimiam, agus mangainéis.
Seo iad a leanas grúpaí an tábla pheiriadaigh:
Arena da Amazônia
mion|clé|Arena da Amazônia in Manaus, an Bhrasaíl Staidiam spóirt in Manaus, an Bhrasaíl is ea Arena da Amazônia. Tá sé suite in Manaus. Toilleann an staidiam 42,374 duine.
Arena das Dunas
Staidiam spóirt i Natal, an Bhrasaíl is ea Arena das Dunas. Tá sé suite i Natal. Toilleann an staidiam 45,000 duine.
Deindreacroineolaíocht
deas|250px|thumb|Deindreacroineolaíocht Dátú ó fháinní bliantúla crainn, agus an eolaíocht a bhaineann leis. D'fhorbair an réalteolaí A. E. Douglas an teoiric seo sa bhliain 1904 agus é ag déanamh staidéir ar iarmhairtí baill Gréine ar an aeráid. Fuair sé amach gur féidir léarscáileanna aeráide a tharraingt, chomh maith le dátú seandálaíoch a dhéanamh, ó chomhaireamh is tomhas na bhfáinní crainn. Fásann fáinne amháin gach bliain, ach braitheann leithead gach fáinne is micreanailís trasna an fháinne sin ar an oiread báistí a thit ag an áit sin i rith na bliana, agus an teocht. Tá patrúin fáinní in adhmad caomhnaithe le fáil anois a shíneann chomh fada siar le timpeall 6700 RC gan bhearna i bpéine colgach i gCalifornia, agus timpeall 5300 RC in adhmad darach ó phortaigh in Éirinn.
Conchúr Ó Flaithearta (II)
Rí Iar Chonnacht ba ea Conchúr Ó Flaithearta (II) (Meán-Ghaeilge Conchubhar Ua Flaithbertaigh) (bás 1186).
Cruthú Gödel
Chruthaigh an matamaiticeoir Meiriceánach Kurt Gödel (1906-1978) i 1931 go mbíonn tairiscintí i gcónaí taobh istigh de bhrainse ar bith matamataice nach féidir a chruthú ná a bhréagnú le bunrialacha an bhrainse sin. Thaispeáin sé gur gá dul taobh amuigh den bhrainse ina leithéid de chás agus rialacha nua a leagan amach. Meastar uaidh sin nach féidir ríomhaire a dhéanamh chomh hintleachtach le daoine, de bhrí go mbionn an ríomhaire teoranta d'oiread ar leith rialacha a leagann an dearthóir amach dó, ach gur féidir le daoine coincheapanna is fírinní gan choinne a fháil amach i gcónaí.
Conchúr Ó Flaithearta (II)
Beatha
Deirtear i nAnnála Uladh:
Nils Adolf Eric Nordenskjöld
Loingseoir Artach a rugadh i Heilsincí ab ea Nils Adolf Eric Nordenskjöld (1832-1901). D'éirigh leis an Pasáiste Soir ó Thuaidh a thaisteal ón Aigéan Atlantach go dtí an tAigéan Ciúin ar feadh cósta thuaidh na hÁise i 1878-1879, an chéad duine a rinne an t-aistear seo.
Déine lonrúil
An tsreabh solais infheicthe atá in ann soilsiú a thabhairt a astaítear ó fhoinse in aghaidh na huillinne soladaí. Úsáidtear an tsiombail I chuici, agus tomhaistear í i gcaindéilí (cd). Cuirtear san áireamh go bhféadfaidh dhá fhoinse a bheith ag an aschur céanna solais, léas dian dírithe ag ceann acu, b'fhéidir. Neamhspleách ar an bhfad amach ón bhfoinse. Tá an paraiméadar seo gaolmhar leis an lonras (an ghile a thugtaí air seo tráth), le siombail L agus aonad caindéilí in aghaidh an mhéadair chearnaigh (cd m -2 ). Is é lonras spéire soiléire goirme ná timpeall 4,000 cd m -2.
1965 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 1965.
Arena da Baixada
mion|clé|Arena da Baixada i gCuritiba, an Bhrasaíl Staidiam spóirt i gCuritiba, an Bhrasaíl is ea Arena da Baixada. Tá sé suite i gCuritiba. Toilleann an staidiam 43,900 duine.
Nótasár
Reiptíl fhadmhuineálach mara a rinne go maith sa tréimhse Thriasach (230-195 milliún bliain ó shin) ach a bhí imithe i léig go luath sa tréimhse Iúrasach (a thosaigh timpeall 195 milliún bliain ó shin). Bhí na géaga oiriúnaithe go maith chun snámha.
Conchúr Ó Flaithearta (I)
Rí Iar Chonnacht ba ea Conchúr Ó Flaithearta (Meán-Ghaeilge Conbhobhar Ua Flaithbertaigh) (bás 1132).
Beatha
Is doiléir í comharbacht Mhuintir Mhurchadha tar éis na bliana 1098, ach is amhlaidh gur tháinig Conchúr i gcoróin i ndiaidh Muireadhaigh, a fuair bás sa bhliain 1121. Ionadaí Uí Conchúir i mBun Gaillimhe ba ea é.
Deirtear i nAnnála Tiarnaigh: Deirtear i nAnnála na gCeithre Máistrí gur tharla seo i mBun Gaillimhe.
D'éag Conchúr i mbun an dúin a chosaint in éadan Chormaic Mhic Cárthaigh sa bhliain 1132. .
Ronald George Wreyford Norrish
Ceimicí fisiciúil a rugadh i gCambridge Shasana, bunaitheoir na fótaiceimice nua-aoisí ab ea Ronald George Wreyford Norrish (9 Samhain 1897 - 7 Meitheamh 1978). Le George Porter, cheap sé an splancfhótalú chun imoibrithe tapa a anailísiú. Le Porter is Manfred Eigen, bhuaigh sé Duais Nobel sa cheimic i 1967 as.
Deinim
thumb|250px|Deinim Fabraic an-choitianta i gcomhair éadaí. Dhéantaí ar dtús é trí shnáithe, ruaimnithe le plúirín, a shníomh le snáithe innigh cadáis neamhruaimnithe i struchtúr corránach. De réir a chéile, láistear an plúirín go mall as an bhfabraic, agus éiríonn an dath gorm níos éadroime. Éadach buanfasach i gcomhair éadaí oibre, ach ó na 1950idí ar aghaidh ghnóthaigh sí cáil mar chultas faisin.
Nótacorda
Struchtúr slatchruthach a shíneann ar feadh an fhaid iomláin i gcolainn larbhaí is cuid de na cordaigh fhásta. Luíonn sé taobh thiar den phutóg is faoi bhun an néarchorda, agus tugann tacaíocht sholúbtha don cholainn. Cuirtear an colún veirteabrach ina ionad sa chuid is mó de na veirteabraigh, ach coinnítear é i rith a saoil in ainmhithe áirithe mara (mar shampla, cafalacordaigh is loimprí).
Contae Billings, Dakota Thuaidh
Is contae Meiriceánach é Contae Billings atá suite i stát Dakota Thuaidh. Sa bhliain 2010, bhí daonra 783 duine ann. Is é Medora a phríomhbhaile contae.
Turcaigh in Éirinn
deas|250px|thumb|Siopa Turcach Tá 2,000-3,000 eitneach Turcaigh ina gcónaí in Éireann de réir an 2011 daonáireamh iad Turcaigh in Éirinn.
Lady and the Tramp
Scannán beochana ceolmhar Meiriceánach de chuid Disney ón bhliain 1995 is ea Lady and the Tramp. Walt Disney a léirigh agus a scaoil é do na pictiúrlanna ar 22 Meitheamh 1955. Buena Vista Distribution an chuideachta a dháil é. Clyde Geronimi, Wilfred Jackson, agus Hamilton Luske ab ea na stiúrthóirí. Ghlac Peggy Lee, Barbara Luddy, Larry Roberts, Verna Felton, Bill Thompson, agus Bill Baucom páirt ann. Tá sé bunaithe ar an leabhar Happy Dan, The Whistling Dog le Ward Greene. Eisíodh scannán leantach Lady and the Tramp II: Scamp's Adventure, mar fhíseán, i mí Feabhra 2006.
Canàl Phàislig
Is stáisiún suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù an Ear é Canàl Phàislig.
Stáisiún traenach an Bhaile Ùir (Albain)
Stáisiún traenach suite i gComhairle Shiorrachd Lannraig a Deas is ea Stáisiún traenach an Bhaile Ùir (Gaeilge na hAlban:Stèisean-rèile a' Bhaile Ùir). Tá sé suite idir na comharsanachtaí Druim na Sagart, Leath Bealaigh, Am Baile Ùr agus Srath an Iar i mbaile Chamas Long, (Mòr-Ghlaschu). Tá an stáisiún á bhainistiú ag ScotRail ar Línte Ciorcail Earra-Ghàidheal agus Coille Chart.
Nóvaicéin
Ainm dílsithe ar phróicéin, ainéistéiseach áitiúil, a rinneadh den chéad uair i 1905 chun cur in ionad cócaoin, a raibh a airíonna andúileacha is spreagthacha rómhíbhuntáisteach. Faoi seo tá lignicéin curtha in ionad próicéine cuid mhaith.
Brian Ó Flaithearta
Ceann na Fine agus b'fhéidir rí Iar Chonnacht ba ea Brian Ó Flaithearta (Meán-Ghaeilge Brian Ua Flaithbheartaigh) (beo 1117).