cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sodor agus Manainn
Luathstair
Rialaigh an Iorua na hoileáin go léir seo go dtí 1266, nuair a ghéill sí iad go hAlbain. Scoireadh Oileán Mhanann ó na hoileáin Albanacha, agus tháinig Manainn faoi ardtiarnas Ríthe Shasana sa bhliain 1334. Ina dhiaidh sin bhí úinéireacht ag Tiarnaí feodacha Mhanann air (na Stanleys, Iarlaí Derby, ó 1406 go dtí 1736 agus an Diúc Athall ó 1736) go dtí gur cheannaíodh an Tiarnas ag Chorónach na Breataine sa bhliain 1765. Ba le Tiarnaí Mhanann an ceart chun Easpag Sodor agus Mhananna a cheapadh agus bhain Diúic Athaill leas as ceart sin tar éis an tAthshuíomh sa bhliain 1765 go dtí go raibh sé géillte ar ais chun na Corónach sa bhliain 1828. Níor chorpraíodh an tOileán Mhanainn riamh isteach i Ríocht Shasana, nó an Ríocht Aontaithe, ach is Spleáchríoch de Choróin na Ríochta Aontaithe í. Mar an gcéanna leis an chuid eile d'Eaglais Shasana, ag an Reifirméisean d'fhág an deoise an Eaglais Chaitliceach Rómhánach le linn Anraí VIII bheith ina Rí. Ní thacaigh an t-easpag Thomas Stanley leis na hathchóirithe áfach (go háirithe athleithdháileadh a dheoise ó Cúige Canterbury go dtí Cúige Eabhrac) agus bhain Anraí VIII a oifig uaidh, bhí ath-aontaithe arís léi ar feadh tamaill faoi Mháire I ach scartha arís faoi na socraíochta reiligiúnach a cheap Eilís I. Ós rud é nach raibh Oileán Mhanann ina chuid de Ríocht Shasana, ní raibh feidhm san oileán leis an tAcht Ionannais 1662, a ritheadh le linn na hAthghairme i Sasana, mar sin bhí an t Easpag Thomas Wilson saor chun adhradh i nGaeilge Mhanann a thabhairt isteach le linn a easpagóideacht (1697-1755), agus saincheisteanna faoi smacht an chléir a réiteach, fadhbanna a bhain le stádas uathúil an oileáin.
An Nua-aois Dhéanach
Ós rud é nach bhfuil Oileán Mhanann ina chuid den Ríochta Aontaithe, ní áireofar an tEaspag mar Thiarna Spioradálta, agus ní shuíonn sé i dTeach na dTiarnaí sa Ríocht Aontaithe. Mar sin féin, tá sé ina bhall de Chomhairle Reachtaíochta an oileáin. Mar sin féin, mar aon le ceapacháin Eaglais Shasana eile na Corónach, tá ceapachán an easpaig fós faoi réir chomhairle Príomh-Aire na Ríochta Aontaithe, in ainneoin na fírinne nach bhfuil aon údarás eile aige/aici ar Oileán Mhanann.
Cóilí teorann
thumb|240px|Cóilí teorann Is pór madraí oibre agus tréadach é an cóilí teorann a forbraíodh sa réigiún Angla-Albanach chun tréada a choinneáil, go háirithe caoirigh. Ainmníodh an madra seo i ndiaidh an cheantair Gleann na Teorann.
Intleacht
Tá an cóilí teorann ann mar phór leis na céadta bliain, agus tá daoine ag obair ar aon aidhm amháin leis an líon céanna blianta: an rás seo a dhéanamh mar choimeádaí foirfe an tréad. Mar gheall air sin, is madra an-fuinniúil é an cóilí teorann inniu a ghluaiseann go han-tapa.
Ó tharla go bhfuil sé cliste agus an-aireach, tá an cóilí teorann oiriúnaithe go speisialta don oiliúint. Ba chóir go gcaithfí go réidh leis fós, mar gheall air sin is féidir leis a bheith neirbhíseach agus scanraithe. Mar gheall ar an instinct an-fhuaimiúil do chreiche (ar saintréith de gach madra aoire é), is féidir leis an madra seo iompar nach dteastaíonn a ghlacadh i dtreo ainmhithe beaga nó leanaí gan oiliúint leordhóthanach.
Madra oibre
Aoire atá i gceannas ar an bpacáiste go príomha is ea cóilí teorann. Agus tá na madraí seo in ann a gcuid oibre a dhéanamh gan locht ón nóiméad a éiríonn an ghrian go dtí an oíche. Ligeann a bholadh eisceachtúil boladh dó an tréad a choinneáil gan fadhbanna fiú sa cheo is mó. Sa Fhrainc, áit a bhfuil tréada iata i gcoiréal, is é an ról atá aici na caoirigh a scaradh ón reithe nó an tréad a threorú chun féarach a athrú. Glacann sé páirt go díograiseach i gcomórtais do mhadraí oibre. Dealraíonn sé go n-úsáideann an madra dubh agus bán seo cumhacht a shúil chun scornach eallaigh a hypnotize, a dtéann sé chuige ag crawling cosúil le madra seilge. Coinníonn sé ar an taobh agus tuar frithghníomhartha an tréada i ngach cás is féidir.
Le blianta beaga anuas, úsáidtear an cóilí teorann chun támhshuanaigh agus gairis phléascacha a bhrath. Seachas obair thréadach agus comórtais spóirt, úsáidtear níos mó agus níos mó é chun dul in éineacht le daoine scothaosta in institiúidí cúraim sláinte.
Gníomhaíocht
Is rogha iontach é an cóilí teorann d’fheirmeoirí, feirmeoirí, ranchers, ach freisin lúthchleasaithe a dhéanann lúthchleasaíocht, sa chéad áit maratón. Teastaíonn go leor gluaiseachta agus spreagadh meabhrach leanúnach uaidh. Ní madra é d’árasán, is é an saol sa chlós le rochtain cheadaithe ar an teach is fearr a oireann dó. Ba chóir é a scuabadh uair nó dhó sa tseachtain.
Caidreamhacht
Go bunúsach, tá sé cothrom agus milis. Madra athléimneach, lúfar agus gan staonadh le IQ ard. Mothaíonn sé go maith i gciorcal an teaghlaigh, go háirithe faoin tuath. Is madra cairdiúil dílis é agus is annamh a thaitníonn le cuddling. Tá sé an-dílis dá shaoiste, ach tá sé amhrasach faoi strainséirí. Níl sé ionsaitheach, áfach. Tá cleachtadh ríthábhachtach dó.
Frank Carter
Polaiteoir Éireannach ab ea Frank Carter (27 Iúil 1910 – 17 Iúil 1988). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Contae Clark, Arkansas
thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.
Is contae in Arkansas é Contae Clark. Is é Arkadelphia príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.
Tá sé suite in iardheisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
Sa bhliain 2016 bhí 22,657 duine ina gcónaí ann. Tá achar 2,287 ciliméadar cearnach (2,287/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 10/km² sa chontae.
Stair
Bunaíodh Contae Clark ar 15 Nollaig 1818. Tugann ainm an contae onóir don William Clark, taiscéalaí agus Gobharnóir na Críche Missouri, an stát Arkansas atá ann faoi láthair san áireamh.
Reilig Varna
mion|clé|Seoda óir ó Reilig Varna i músaem na cathrach Suíomh adhlactha Neoiliteach i Varna, in oirthear na Bulgáire is ea Reilig Varna (Bulgáiris: Варненски некропол), agus í suite i gceantar tionsclaíochta Varna in iarthar na cathrach. Tá Reilig Varna leathchiliméadar ó Loch Varna agus 4km ó lár Varna. Áirítear an suíomh ar cheann de mhórshuíomhanna seandálaíochta an domhain. Thángthas ar an taisce óir is sine ar domhan sa suíomh, taisce a théann siar 4,600 RC go 4,200 RC bliain.
Tháinig fear a bhí ag tiomáint tochaltóra ar an reilig de thimpiste sa bhliain 1972. Tá 294 duine adhlactha inti.
CLG Eithbhinn
Is club de chuid Chumann Lúthchleas Gael i gContae Luimnigh é Eithbhinn.
Suíomh
Tá an club le fáil i bparóiste Eithbhinn in nDeisceart Chontae Luimnigh idir Cill Mocheallóg agus Ráth Luirc, 42cm ó dheas ó Chathair Luimnigh. Níl baile nó sráidbhaile sa pharóiste agus tagann formhór na n-imreoirí ó bhailte fearainn ar nós Eithbhinn, Gharraí na Déirce, Bhaile Sheoinicín agus Bhaile an Charrúnaigh.
Stair
Ba limistéar láidir iománaíochta riamh í paróiste Eithbhinn agus bhí cluichí á n-imirt ann sular glacadh le rialacha caighdeánacha tar éis bhunú CLG sa bhliain 1884. Cláraíodh an club go hoifigiúil sa bhliain 1887 agus tá sé ag imirt faoi ainm Eithbhinn ó shin i leith. Tá tuairisc ann ar chluiche iománaíochta sinsearach a bhuaigh siad i gcoinne an Ospidéil i mBrú na Déise i Mí Mheán Fómhair na bliana sin. Ghlac foirne as an nDromainn agus as Feadamar páirt sa chomórtas sin chomh maith le foireann Bhrú na nDéise, agus is cosúil gur casadh ar Eithbhinn arís iad le linn na bliana 1887.
Nuair a d'ath-thosnaigh an iománaíocht shóisearach i ndiaidh Chogadh na gCarad shroich Eithbhinn cluiche ceannais Chraobh an Deiscirt sa bhliain 1927 ach bhuaigh Cill Mocheallóg go trom orthu. Bhí orthu fanacht go dtí an bhliain 1937 sular tháinig an chéad chorn chuig an bparóiste tar éis dóibh buachaint ar an Ospidéal i gcluiche ceannais Chraobh Iomána Sóisear an Deiscirt agus níor tháinig teideal ar ais chucu go dtí an bhliain 1977 nuair a sháraigh siad ar Stáicéirí de Bhailís. D'imir na Stáicéirí díoltas ar a gcomharsa, áfach, nuair a ghnóthaigh siad Corn Iomána Sóisear an Chontae sa bhliain chéanna.
Ba chlub iománaíochta sóisearach A é Eithbhinn nuair a tháinig na grádanna teoranta i bhfeidhm i gcomhair craobhacha sinsearacha agus idirmheánacha an chontae sa bhliain 1988 agus tá siad ag imirt sa ghrád céanna ó shin i leith. Ba bheag nár éirigh leo an dara grád a bhaint amach sa bhliain 1992 ach theip siad i gcoinne an Ghleanna Rua i gcluiche ceannais Chraobh Iomána Sóisear Chontae Luimnigh sa bhliain sin agus chaill siad an cluiche deireanach arís sa bhliain 2007 i gcoinne Chathair Laighin.
Bhí foireann peile shóisearach B ag Eithbhinn i lár na 1990í ach d'éirigh an club as i ndiaidh bliain nó dhó.
Páirc Imeartha
Tá páirc imeartha an chlub suite in Eithbhinn lámh leis an séipéal agus an scoil náisiúnta.
Imreoirí Cáiliúla
I measc iománaithe cáiliúla Eithbhinn, d’imir Tomás de Blaod (Tom Bluett) ar fhoireann Luimnigh sna 1960í, Éamonn Ó Riabhaigh (Ned Rea) a bhuaigh bonn Chraobh Iomána Sinsearach na hÉireann sa bhliain 1973 (bhí sé tar éis aistriú chuig club Fág an Bealach i mBaile Átha Cliath ag an am) agus Tomás Mac Uaid (Tommy Quaid), cúlbháire i bhfoireann shinsearach an chontae idir na blianta 1976 agus 1993.
Hypsogastropoda
Is clád de ghastrapóid mara é Hypsogastropoda, laistigh de chlád Caenogastropoda.
Dungáinis
Is í an Dungáinis (Dungáinis: Хуэйзў йүян) an chanúint Sínise a labhraíonn na Dungánaigh, mionlach eitneach sa Chirgeastáin agus sa Chasacstáin. Moslamaigh iad na Dungánaigh, agus baint acu leis an dream eitneach ar a dtugtar Hui nó Huihui (回回) sa tSín féin. Is ionann a dteanga go bunúsach agus an cineál Sínise a labhraitear i gcúigí Gansu agus Shaanxi sa tSín, ach is fearr a rá gur teanga ar leith í, ós rud é go bhfuil caighdeán dá gcuid féin acu nach n-úsáideann na litreacha Síneacha ar aon nós. A mhalairt ar fad tá scríbhneoireacht na Dungáinise bunaithe ar an aibítir Choireallach, agus is í an chanúint áitiúil, seachas caighdeán Beijing, is bunús do norm na Dungáinise. Is léir go bhfuair an Dungáinis a lán focail iasachta ón Rúisis agus ó na teangacha Tuircice.
Tá traidisiún scríbhneoireachta ag na Dungánaigh, agus ba é Yasyr Shyvazy (Ясыр Шывазы) an file náisiúnta. Rugadh sa bhliain 1906 é, agus fuair sé bás sa bhliain 1988.
Tá an teanga ó dhúchas ag daichead míle duine, a bheag nó a mhór.
Amlaíb Cuarán
Rí Lochlannach Northumbria agus Duibhlinne ón 10ú haois ba ea Amlaíb mac Sitric (c. 927 - 980; Sean-Lochlannach: Óláfr Sigtryggsson), ar a dtugtar Amlaíb Cuarán go coitianta: sa tSean-Lochlannach: Óláfr kváran. De ghnáth aistrítear a leasainm kváran, mar “cuarán”. Tá a ainm le feiceáil i bhfoirmeacha éagsúla sa Bhéarla, lena n-áirítear Olaf Cuaran agus Olaf Sihtricson, go háirithe maidir lena riail gearrthréimhseach ​​in Eabhrac. Ba é an duine deireanach é de na hUí Ímair chun páirt mhór a ghlacadh i bpolaitíocht na hÉireann agus na Breataine Móire.
Bhí Amlaíb dhá uair, nó b'fhéidir trí uair ina a rialtóir ar Northumbria agus ina rialtóir ar Dhuibhlinn agus a spleáchríocha. Mhair a réimeas thar na críocha seo ar feadh daichead bliain. Ba ghaiscíoch clúiteach é agus ina chreachadóir eaglaisí gan trua gan taise, ach sa deireadh, nuair a bhí a sheal tugtha, chúlaigh sé go Mainistir in Í Cholm Cille. Cé gur rugadh é nuair a rialaigh na hUí Ímair ar limistéir mhóra d’Oileáin na Breataine, nuair a fuair sé bás bhí ríocht Dhuibhlinne ina mionchumhacht i bpolaitíocht na hÉireann. Ag an am céanna, tháinig Duibhlinn chun bheith ina lárionad mór trádála san Atlantach Eorpach, agus mheas ríthe uaillmhianacha na hÉireann go mbeadh máistreacht ar an gcathair agus a shaibhreas ina dhuais thar na bearta acu.
Cúlra
Ag deireadh an ochtú haois a thosnaíonn na taifid is luaithe d’ionsaithe na Lochlannach ar an Bhreatain nó ar Éirinn. Ar an 8 Meitheamh 793, creachadh an mhainistir ar Lindisfarne, i ríocht Northumbria, agus ionsaíodh an mhainistir in Í Cholm Cille, i ríocht na gCruithneach i 795 agus 802. In Éirinn, ba í Reachlainn, amach ón gcósta thoir thuaidh, an targaid i 795, agus mar sin freisin bhí Inis Pádraig ar an gcósta thoir i 798. Ionsaíodh Oileán Portland i ríocht Wessex in iardheisceart na Breataine le linn an Rí Beorhtric de Wessex bheith i réim (rialaigh sé ó 786 go 802).
Lean na ruathair seo ar bhealach treallach i rith an chéad ráithe den naoú haois. Le linn an dara ráithe den naoú haois, mhéadaigh minicíocht agus méid na ruathair agus bhí na chéad lonnaíochtaí buana Lochlannacha (ar a dtugtar longphuirt in Éirinn) le feiceáil.
Bunúis
Glactar leis go hiondúil, gurb é an Ímar ónar shíolraigh na hUí Ímair an Ímar sin (nó Ivar sa Bhéarla) a thuairiscíonn Annála Uladh ar a bhás i 873; "rí Thuaisceart na Breataine agus na hÉireann go léir". Níl sé chomh cinnte an bhfuil an Ímar seo le haithint le hÍvarr hinn Beinlausi (Ímar gan Chnámh), ceannaire Arm Mór na bPágánach (sean-Bhéarla:mycel hæþen here), cé gurb é is dóichí ag an am céanna.
Is dócha gur garmhac le hÍmar é Amlaíb Cuarán. Níl aon fhianaise chomhaimseartha ann a leagann amach an shliocht ó hÍmar go dtí a gharmhac, ach d’fhéadfadh sé a bheith fíor gu deartháireacha seachas col ceathracha iad garmhic Ímair a taifeadadh idir 896 agus 934 -Athair Amlaíb Cuarán Sitric (d. 927), Ragnall (d. 921), Gofraid (d. 934), Ímar (d. 904) agus Amlaíb (d. 896). Tá Sitric, athair Amlaíb, le feiceáil den chéad uair sa taifead i 917, nuair a ghabh sé Duibhlinn, áitreabh a bhí, is dócha, faoi smacht rí Éireannach ó dhíbirt na rialtóirí Lochlannacha roimhe seo i 902.
Jimmy Cricket
Jimmy Cricket. Ceann de na fuirseoirí is fearr a tháinig as Éirinn. Rugadh ar an gCorr Chríochach (Contae Thír Eoghain) é.
CLG Londan
Is é Cumann Lúthchleas Gael, Coiste Londan an eagraíocht atá freagrach as na cluichí Gaelacha a imrítear i Londain, An Bhreatain, faoi cheannas Chumann Lúthchleas Gael. Tá sé mar chuid de Cumann Lúthchleas Gael na Breataine.
Odaiséas
De réir na miotaseolaíochta, bhí Odaiséas ina rí ar Ithaca roimh thús na staire scríofa sa Ghréig. Ba é Odaiséas laoch an Odaisé (dán eipiciúil de chuid Hóiméair) (Gréigis: Ὀδυσσεύς; Laidin: Ulyssēs, Ulixēs). Tá ról lárnach ag Odaiséas san Iliad agus sna dánta epiciúla eile sna Timthrialla Eipiciúla (scéalta Chogadh na Traí).
Rí Ithaca, fear céile Phenelope, athair Thelemachuis agus mac Laërtes agus Anticlea a bhí in Odaiséas. Bhí cáil air mar gheall ar a ghliceas is ar a sheiftiúlacht agus is dá bhrí sin a chuirtear an buafhocal Odaiséas Glic air. Is é an scéal is cáiliúla atá bainte le Odaiséas ná An Odaisé, scéal a dhéanann cur síos ar a tharla ar thuras Odaiséais agus é ag teacht abhaile i ndiaidh dó bheith ag troid i gCogadh na Traí ar feadh deich mbliana, agus bob Chapaill Adhmaid na Traí a bhualadh.
Eas a' Choin
Is eas suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Eas a' Choin.
Eadar Dá Chaolas
Is bá suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Eadar Dá Chaolas.
Contae Motley, Texas
Is contae i Texas é Motley. Is é Matador príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 1,210 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Páirc Smáirgaid
Is staidiam de chuid an CLG atá suite i Ruislip, Londain í Páirc Smáirgaid. Páirc bhaile CLG Londan atá ann.
An Chianaois
mion|234x234px|clé|Íomhá den [[Leac Rosetta, réad uathúil a thángthas air sa bhliain 1799. Chabhraigh an t-eolas a fuarthas amach as staidéar uirthi go mór le hiairiglifí na hÉigipte a léamh.]]
Liosta briseadh amach Ebola
Is liosta é seo de briseadh amach Ebola.
An Chianaois
Is éard is an chianaois (nó an seansaol) ann ná an tréimhse stairiúil a tharla ó thús stair taifeadta an duine agus ag leathnú chomh fada leis an an Mheánaois Luath (nó an Ré iarchlasaiceach).
Go traidisiúnta, mheastaí aireagán na scríbhneoireachta mar phointe tosaigh na staire ársa. Leagann coincheap traidisiúnta na staire ársa béim ar aireagán na scríbhneoireachta, agus is díol suntais é 'scríobh na staire' a mharcálann deireadh na tréimhse réamhstairiúla agus tús na tréimhse staire, mar gheall ar tús an chultúir shaolta, a dhéanann staidéar ar an tseandálaíocht ag baint úsáide a mhodheolaíocht chuí féin.
Freastalaíonn modhanna eile ar an gcóras sóisialta nó ar an leibhéal teicniúil. Mar fhocal scoir,is léir de réir a chéile go bhfuil buntáistí ag baint le úsáid as teicnící difriúla anailíse ADN agus staidéir na hantraipeolaíochta teanga, le haghaidh na n-imircí daonna a athchruthú.
2018 Estoril Open
Ba chomórtas ATP World Tour é 2018 Estoril Open a imríodh ag Clube de Ténis do Estoril. Thosaigh an príomhchomórtas ar 30 Aibreán 2018 agus chríochnaigh sé ar 6 Bealtaine 2018.
B'é 2018 an ceathrú heagrán den chomórtas. Bhuaigh João Sousa comórtas na singlí le Kyle Edmund agus Cameron Norrie ag bua comórtas na mbeirteanna.
Percy Dockrell
Polaiteoir Éireannach ab ea (Henry) Percy Dockrell (27 Nollaig 1914 – 22 Samhain 1979). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Sláinte mheabhrach
Is é fadhbanna sláinte mheabhrach dtéarmaí gur féidir a úsáid chun cur síos a dhéanamh ar an dóigh a glacann tú le imeachtaí pianmhar, strus nó brúnna.
Ruislip
Is baile é Ruislip atá suite sa bhuirg London Borough of Hillingdon, Londain thiar.
Sláinte mheabhrach
Le beith sláintiúil go meabhrach, ní beidh lionn dubh ort, beidh tú in i déileáil le do fadhbanna, is féidir leat smaoineamh ar dírí, is féidir leat glac le strus, tá tú dearfaí agus go bhfuil féin-mhuinín agat.
Guillermo García-López
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Spáinn é Guillermo García-López. Rugadh é ar an 4 Meitheamh 1983.
Tagairtí
mion|clé|250px
José María Pemán
mion|clé|Séadchomhartha in ómós do José María Pemán.
Iriseoir, file, úrscéalaí, aistí, drámadóir agus intleachtóir Spáinneach ar an eite dheis ab ea José María y Pemartín Pemán (Cádiz, 8 Bealtaine 1897 – 19 Iúil 1981).
Ar dtús ba mhac léinn dlí é, ach tháinig sé isteach sa saol liteartha le sraith d'oibreacha fileata spreagtha óna áit dúchais Andalucía (De la vida sencilla, A rueda la rueda, El barrio de Santa Cruz, agus Las Flores del bien). Sna 1930í thosaigh sé amach ag obair mar iriseoir. Sa bhliain 1935, chuaigh sé isteach san Real Academia Española, agus bhí sé ina stiúrthóir ar an eagraíocht sin ó 1939 go dtí 1940 agus ó 1944 go dtí 1947.
Cumann Carad na Gaeilge
Bunaíodh Cumann Carad na Gaeilge (Béarla: Philo-Celtic Society) sa bhliain 1873. Is iad na cuspóirí atá aige cothú na Gaeilge mar theanga bheo i measc na nGael agus chairde na nGael i Meiriceá agus ar fud an domhain, agus athbheochan na Gaeilge mar theanga bheo na hÉireann, mar aon leis an mBéarla mar chomhtheanga.
Stair
D’eascair an cumann seo agus roinnt eile ó roinnt litreacha a scríobh Mícheál Ó Lócháin sa bhliain 1872 chun na hirise Gael-Mheiriceánaí The Irish World, ag moladh go gcuirfí ranganna Gaeilge agus eagraíochtaí Gaeilge ar bun. Múinteoir ba ea an Lóchánach féin, agus chuir sé rang Gaeilge ar bun do dhaoine fásta in Brooklyn sa bhliain 1872. Ba ghearr gur bunaíodh cumainn Ghaeilge: Cumann Carad Gaeilge Bhostúin sa bhliain 1873 agus Cumann Carad Gaeilge Brooklyn sa bhliain 1874. Bunaíodh Cumann Carad Gaeilge Nua-Eabhrac sa bhliain 1878, agus as sin a fáisceadh an Cumann atá anois ann.
Sa bhliain 1881 bhunaigh an Lóchánach An Gaodhal, iris dhátheangach an Chumainn. Cailleadh an Lóchánach sa bhliain 1899.
Bunaíodh cumainn eile idir na blianta 1878 agus 1899, cé gur beag baint a bhí acu i ndáiríre leis an nGaeilge. I ndiaidh na bliana 1904 d’imigh an chuid is mó acu i léig. Áitítear gurb éard ba chionsiocair leis seo drochmheas a bheith ag na hÉireannaigh ar an teanga toisc nach gcuideodh sí lena gcur chun cinn i Meiriceá. Faoin mbliain 1945 bhí cuid de Chumann Nua-Eabhrac déanta de Chumainn Brooklyn agus Manhattan.
Ar éigean a bhí an teanga á cur chun cinn ar chor ar bith faoi na seachtóidí. Rinneadh iarracht sa bhliain 1993 cuma nua a chur ar an gCumann le breis béime a chur ar shaothrú na Gaeilge. Theip ar an iarracht seo, ach sa bhliain 2004 d’éirigh le roinnt gníomhaithe iompú arís ar na cuspóirí ba ghaire, dar leo, do bhunaidhmeanna an Chumainn.
Obair
Tugann baill an Chumainn tacaíocht do ghrúpaí Gaeilge eile agus do mhic léinn ar fud an domhain. Soláthraíonn siad dlúthdhioscaí, leabhair, ábhar teagaisc agus ranganna.
An Gael
Ráitheachán liteartha Gaeilge is ea An Gael a fhoilsítear faoi choimirce Chuman Carad na Gaeilge. Bunaíodh é sa bhliain 2009 agus is é Séamas Ó Neachtain an t-eagarthóir. D’eascair sé ó An Gaodhal, iris dhátheangach a tháinig amach idir na blianta 1881 agus 1904. Iris idirnáisiúnta is ea An Gael, mar is cuí de réir chuspóirí an Chumainn.
Tagairtí
Ó Buachalla, Breandán, ’An Gaodhal i Meiriceá’ in Go Meiriceá Siar, Stíofán Ó hAnnracháin (ed.). An Clóchomhar Teo. 1979
Ó Dochartaigh, Liam, ‘Nótaí ar ghluaiseacht na Gaeilge i Meiriceá, 1872 – 1891’ in Go Meiriceá Siar, Stíofán Ó hAnnracháin (eag.). An Clóchomhar Teo. 1979
Uí Fhlannagáin, Fionnuala. Mícheál Ó Lócháin agus “An Gaodhal”. An Clóchomhar Teo. 1990
An Táite Riabhach
Tá Scoil Chroí ró-Naofa agus club peile Gaelaí CLG Naomh Pádraig, An Táite Riabhach ann. Imríonn an club a gcuid cluichí i bPáirc Uí Dhorchaí. Tá teach tábhairne, bialann agus siopa sa cheantar fosta.
Is é an áit seo a dtagann na trí deoise de Dhoire, Ard Mhacha agus Clochar le chéile. Déanann an abhainn darb ainm 'Coigríche' an teorainn seo.
Fithiseán adamhach
deas|mion| Is iad cruthanna an chéad chúig fhithiseán adamhacha: 1s, 2s, 2p x, 2p y, agus 2p z . Taispeánann an dá dhath céim nó comhartha fheidhm na dtonn i ngach réigiún. Is é atá i ngach pictiúr ná dathú fearainn ar ψ(x, y, z) atá ag brath ar chomhordanáidí leictreon amháin. Chun cruth fadaithe ψ(x, y, z) 2 feidhmeanna a fheiceáil níos dírí, féach pictiúir de d-fithiseáin thíos. San teoiric adamhach agus san mheicnic chandamach, is feidhm mhatamaiticiúil é fithiseán adamhach a chuireann síos ar shuíomh agus ar iompar cosúil le tonn na leictreon in adamh. Is féidir an fheidhm seo a úsáid chun an dóchúlacht go bhfaighidh tú aon leictreon adamh in aon réigiún ar leith timpeall núicléas an adaimh a ríomh. Féadfaidh an téarma fithiseán adamhach tagairt a dhéanamh freisin don réigiún fisiceach nó don spás inar féidir a ríomh cén áit a mbeidh an leictreon i láthair, mar a thuar an fhoirm mhatamaiticiúil áirithe den fhithiseán.
Siombailí agus foirmlí ceimiceacha
Maidir leis na siombailí agus foirmlí ceimiceacha, d'fhonn gurbh éascaide scríobh na ceimice (ina mbíonn tagairt go minic d'adaimh ag imoibriú le chéile), cuirtear adamh de dhúil in iúl le ceannlitir ainm na dúile, nó leis an gceannlitir agus an litir shuntasach eile den ainm, m.sh. H d'adamh hidrigine, C d'adamh carbóin, N d'adamh nítrigine, O d'adamh ocsaigine, Na d'adamh sóidiam (natrium sa Laidin), Fe d'adamh iarainn ( ferrum sa Laidin) , Ni d'adamh nicile, Cu d'adamh copair  (cuprum sa Laidin),  Pb d'adamh luaidhe (plumbum sa Laidin) agus U d'adamh úráiniam.
Cuirtear móilíní de chomhdhúil (ina mbíonn adaimh éagsúla nasctha), in iúl le foirmle ina mbíonn na siombailí gar dá chéile, agus má tá níos mó ná adamh amháin den dúil chéanna sa mhóilín, cuirtear uimhir na n-adamh sin in iúl leis an uimhir a chur ag bun na siombaile ar dheis. Cuir i gcás, ciallaíonn an fhoirmle FeO  móilín ina mbíonn adamh amháin iarainn nasctha le hadamh ocsaigine, agus ciallaíonn Fe2O2 móilín ina mbíonn dhá adamh iarainn nasctha le trí adamh ocsaigine ar bhealach éigin. Ag caint ar an móilín Fe3O2, deirimid Fe a dó, O a trí. Arís ciallaíonn H2SO4(H a dó, S, O a ceathair) móilín ina bhfuil dhá adamh hidrigine, adamh amháin sulfair agus ceithre adamh ocsaigine nasctha le chéile. Nuair atá níos mó ná móilín amháin i gceist, cuirtear uimhir na móilíní roimne seo; cuir i gcás, ciallaíonn 3Fe2O2 (trí Fe a dó, O a trí) trí mhóilín den chomhdhúil sin .i. ocsaíd fheireach, agus ciallaíonn 2H2SO4 (dó H a dó, S,  O a ceathair) dhá mhóíilín den chomhdhúil seo .i. aigéad sulfarach. I gcás imoibriú idir adaimh éagsúla chun móilín de chomhdhúil áirithe a thabhairt, cuirtear in iúl é le cothromóid de na siombaolí agus na foirmlí ceimeacha. Cuir i gcás, ciallaíonn an chotheomóid C+2S → CS2, gur imoibrigh adamh amháin carbóin C le dhá adamh sulfair S, chun an móilín''' CS2 a thabhairt ina bhfuil na hadaimh sin nasctha le chéile.
Tamhnach Beag
Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain í Tamhnach Beag.
HMHS Britannic
Línéar paisinéirí ab ea an HMHS Britannic. Bhí an Britannic ar cheann dos na h-árthaigh ba bhréatha a tógadh i gclós Harland an Wolf i mBéal Feirste. Comhlong an RMS Titanic a bhí ann.
Ba línéar farraige móire de chuid an chomhlachta White Star Line é ar dtús. Sa bhliain 1916 áfach, cuireadh an Brittanic go grinneall ar an 21 Samhain 1916 sa mhuir Aeigéach.mion|clé|Cárta poist mion|clé|Cárta poist
1914
mion|clé|Cuireadh an Brittanic go grinneall ar an [[21 Samhain 1916 sa mhuir Aeigéach]] Thóg an long dhá bhliain lena tógáil i longchlós Harland & Wolff, Béal Feirste. Nuair a cuireadh an Britannic chun farraige, ba é an galtán ba mhó ar domhan.
Seoladh an Britannic i mBéal Feirste ar 26 Feabhra 1914. Tar éis an Titanic agus an Olympic bhí sí ar an árthach deireanach dá leithéid a thóg an comhlacht White Star Line.
1915-1916
Le linn an Chéad Chogaidh Dhomhanda, sa bhliain 1915, d'éirigh an Britannic ina long ospidéil, chun go bhféadfaí í a úsáid mar ospidéal do shaighduirí. Athainmníodh í an HMHS Britannic (His Majesty's Hospital Ship). Baineadh an fheisteas ornáideach amach aisti agus usáideadh an Brittanic mar long ospidéal.
Chuaigh an  HMHS Britannic go tóin poil ar an 21 Samhain 1916 sa Mhuir Aeigéach. Bhuail sí mianach, nó ionsaí toirpéid a bhí ann, níl a fhios againn.
Níós déanaí
Díóladh ar ceant dhá phainéal ornáidithe (darach agus mailpe) ón long Britannic sa bhliain 2019. B'iad na céardaithe céanna a dhein an obair ar an Titanic agus ar an Britannic. Bhíodar deartha agus maisithe fé stiuir Arthur Henry Durand ar mhacsamhail na painéil a bhí sa Titanic - iad tráth i dtolglann agus i leabharlann cheann dos na h-arthaí a ba bhréatha a seoladh ó chlós cháiliúil Bhéal Feirste. Tá luach ar leith ag baint leotha mar go dtugann siad éachtaint ar shaibhreas na h-árthaí seo istigh iontu.
Droichead an Chnoic
Sráidbhaile is ea Droichead an Chnoic (Béarla:Knockbridge). Tá sé suite 6.5 ciliméadar i dtreo an iardheiscirt ó Dhún Dealgan, príomhchathair na Lú sa bhaile fearainn Baile an Locha.
Stair
Tá an chloch cháiliúil 'Cloch Chú Chulainn' in aice láimhe, deirtear gurb í seo an áit ina bhfuair sé bás. Tógadh Séipéal Dhroichead an Chnoic (Naomh Muire) sa bhliain 1814 ar shuíomh theach Aifrinn a bhí in úsáid ón bhliain 1692 ar aghaidh.
Spórt
Bhunaigh an tAthair Séamus Quinn, sagart paróiste an sráidbhaile Cumann Pheil Ghaelach (CPG naomh Bride) sa bhliain 1927.
Contae Nacogdoches, Texas
Is contae i Texas é Nacogdoches. Is é Nacogdoches príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó sa chontae. Bhí 64,524 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Liosta stairiúil lucht Gaeilge san Astráil
Liosta é seo de dhaoine a raibh baint acu le stair na Gaeilge san Astráil agus cuntas éigin le fáil orthu i bhfoinsí éagsúla. Úsáidtear leaganacha Gaeilge a n-ainmneacha má tá fianaise ann gur leagan é a d'úsáidfidís féin ó am go chéile.
Gus Healy
Polaiteoir Éireannach ab ea Gus Healy (20 Bealtaine 1904 – 10 Iúil 1987). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Cú Amhairc Arabach
thumb|240px|Cú Amhairc Arabach Cú as an Afraic Thuaidh é Cú Amhairc Arabach.
Nadine Coyle
Is amhránaí popcheoil as Doire í Nadine Elizabeth Louise Coyle, a rugadh ar an 15 Meitheamh 1985. Bhí Coyle ina ball den ghrúpa Girls Aloud agus roimhe sin den bhanna Six.
Cumann an Aifrinn Laidinigh
Bunaíodh Cumann an Aifrinn Laidinigh i 1999 mar chumann creidmheach Caitliceach do chaomhnú an Aifreann Laidineach traidisiúnta mar fhoirm dhlisteanach liotúirge na hEaglaise. Cé gur tuathaigh formhór na mball ó gach glúin agus aicme saolta, tá roinnt sagairt páirteach le dúil friotháladh ar chách a fiafraíonn ar sean deasghnátha sacraimeinteacha na Eaglaise.
Tá an Cumann eagraithe sna ceithre cúigí sna tír agus i mhór-chuid de na deoisí in Éirinn. Feidhmíonn an Chumann ar an dá thaobh den teorann agus tá sé oscailte do aon ball atá suim acu i liotúirge Caitliceach traidisiúinta. Tá aifrinn rialta á stiúradh ag an gCumann i mBéal Feirste, i gCorcaigh, i gCo na Mí, san Iúir, i nDoire, i nGaillimh, i gCnoc Mhuire, i Sligeach agus i Luimneach i gcomhoibriú le hInstitiúid Críost Rí Ard-Shagart agus tá aifrinn níos ócáidí in áiteanna eile ar fud na hÉireann.
Oibríonn an Chumann taobh istigh den Eaglais Chaitliceach in Éirinn agus ní thacaíonn oifigigh an Chumainn do Chumann Naomh Pius X. Tá baint mhór idir lucht an Chumann agus eagraíochta co súil le Bráithreachas Sagartúil Naomh Peadair agus Bráithreachas Uinsinn Ferrer Naofa. Ach is sagairt dúchasacha Éireannacha, go háirithe sagairt deoiseanacha in Éirinn atá ag obair leis an gCumann. Is sagart deoise na Mí é séiplíneach an Chumann.
Gustav Radbruch
clé|mion|212x212px Acadóir dlí agus polaiteoir de chuid na Gearmáine ab ea Gustav Radbruch (a rugadh ar 21 Samhain 1878 – 23 Samhain 1949). Is fearr aithne air inniu mar fhealsamh dlí.
Saol
Bhí Radbruch ina ollamh i ndámha an dlí in ollscoil eanna éagsúla sa Ghearmáin ó 1904 go 1933.
Bhí Radbruch ina bhall Sóisialach Daonlathach den Reichstag ó 1920 go 1924. Bhí sé ina Aire Dlí agus Cirt ar an Reich faoi dhó (Deireadh Fómhair 1921 - Samhain 1922 agus Lúnasa 1923 go Samhain 1923).
Sa bhliain 1933, dhíbir na Naitsithe as a ollúnacht in Ollscoil Heidelberg é. Chuaigh sé isteach sa saol acadúil arís sa bhliain 1945. Ach fuair sé bás sula raibh sé in ann an dara heagrán dá leabhar is clúití, 𝙍𝙚𝙘𝙝𝙩𝙨𝙥𝙝𝙞𝙡𝙤𝙨𝙤𝙥𝙝𝙞𝙚 (a foilsíodh den chéad uair sa bhliain 1932) a chríochnú.
Fealsúnacht
Is fearr aithne ar Radbruch inniu mar fhealsamh dlí. Bhí tionchar mór ar dhlí na Gearmáine le trí cheathrú céid ag an dearcadh a chuir sé chun cinn i ndiaidh 1945 gur chóir neamhshuim a dhéanamh den dlí achtaithe má tá sé in éadan bunchoincheapa mar an gceartas agus an comhionannas.
Pléitear go minic ar thosaigh Radbruch ina phosaitíbheach dlí. Ach tharla athrú ní ba chaolchúisí ina fhealsúnacht dlí sna 1930/1940idí. De bharr réimeas coiriúil na Naitsithe, chríochnaigh Radbruch ina dhuine a bhí ar son an dlí aiceanta.
Tamhnach Mór
deas|250px|thumb|Tamhnach Mór Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain é Tamhnach Mór.
London Charterhouse
clé|250px|mion|London Charterhouse Is foirgnimh suite sa London Borough of Islington iad London Charterhouse.
Pádraig Ua Maoileoin
Ba scríbhneoir Éireannach é Pádraig Ua Maoileoin. Rugadh é sa bhliain 1913 i nDún Chaoin, agus chaith sé 30 bliana ag obair mar Gharda Síochána. Garmhac le Tomás Ó Criomhthain ab ea é. Bhí sé fostaithe chun obair a dhéanamh ar an Irish-English Dicionary. Eisean a réitigh don chló an t-eagrán caighdeánaithe de leabhar Thomáis, An tOileánach.
Nacogdoches, Texas
Is é Nacogdoches príomhbhaile Contae Nacogdoches, Texas. Bhí 32,996 ina gcónaí i Nacogdoches sa bhliain 2010.
Oracs Arabach
Is ainmhí é an t-oracs Arabach. Mamach atá ann.
Magdeburg
thumb|300px|Magdeburg leis an ardeaglais
Is í Magdeburg príomhchathair na Sacsaine-Anhalt sa Ghearmáin. Tá sí suite cois Eilbe i lár na Sacsaine-Anhalt. Tá timpeall 230,000 duine ina gcónaí inti (2008) ach tá sí ar an dara cathair is mó sa stát: is í Halle an chathair is mó.
Rugadh Otto von Guericke i Magdeburg sa bhliain 1602.
Céad Impireacht na Bulgáire
mion|clé|[[Krum|Krum Cán, a mhaithe agus a uaisle ag féasta tar éis Chath Pliska. Ar dheis feictear searbhónta ag tabhairt fíon do Khan Krum i mblaosc Nicephorus I.]] Ag tús na 680idí, tháinig na treibheanna Bulgáracha faoi threoir Asparukh na Bulgáire aduaidh trasna na Danóibe agus chuir siad fúthu sa tír idir an Danóib Íochtair agus an abhainn na Balcáine, le príomhbhaile acu in Pliska. Chuir conradh síochána leis an Impireacht Bhiosántach sa bhliain 681 tús le Céad Impireacht na Bulgáire. Mheasc na Bulgáraigh leis na daoine a bhí ann cheana, agus d'éirigh teanga den Shlávaic Theas ina teanga comónta.
Neartaigh na rialtóirí a tháinig ina dhiaidh sin stát na mBulgárach le linn na 8ú agus 9ú céadta. Mhéadaigh Krum Cán achar na himpireacht faoi dhó agus, é sin á chur i gnímh aige, mharaigh sé Nicephorus I, impire Bhiosáintiam i gcath Pliska. Chuir Krum cód dlíthe ar bun. Díobhadh an pagánachas i bhfabhar Críostaíocht Cheartchreidmheach an Oirthir faoi riail Boris I sa bhliain 864. mion|clé|Chéad Impireacht na Bulgáire ag druidim ar dheireadh an 10ú céad Ar shála an iompaithe chuig an gCríostaíocht, d'aithin Biosáintiam an eaglais Bhulgárach agus glacadh an aibítir Choireallach a d'fhorbair Preslav. Neartaigh sin an t-údarás lárnach san impireacht agus chuidigh sé le haontú na mBulgárach agus na Slávaigh eile sa tír. Bhí riail 34 bliana Shíomóin Mhóir ina ré órga ó thaobh chúrsaí cultúir agus méadú an limistéir faoin stát.
Contae Cleburne, Arkansas
thumb|deas|Suíomh sa stát Arkansas.
Is contae in Arkansas é Contae Cleburne. Is é Heber Springs príomhbhaile an chontae agus an chathair is mó daonra.
Tá sé suite in iarthuaisceart an stáit, agus tá sé ag críochantacht le:
Sa bhliain 2016 bhí 25,264 duine ina gcónaí ann. Tá achar 1,533 ciliméadar cearnach (1,533/km²), agus mar sin, tá dlús daonra 18/km² sa chontae.
Royal Agricultural Hall
Is foirgneamh suite sa London Borough of Islington é Royal Agricultural Hall.
An tAontas Pan-Eorpach
Is í an tAontas Pan-Eorpach an ghluaiseacht is sine a raibh sé mar aidhm aici tíortha na hEorpa a aontú.
I measc a gcomhaltaí suntasacha bhí Albert Einstein, Fridtjof Nansen, Johan Ludwig Mowinckel, Thomas Mann, Franz Werfel, Bronislaw Huberman, Aristide Briand, Charles de Gaulle, Konrad Adenauer, Sigmund Freud, Benedetto Croce, Bruno Kreisky, Léon Blum agus Georges Pompidou.
Eilean Ghruinneard
Is oileán suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Eilean Ghruinneard.
Talamh an Éisc
Oileán mór ar imeall thiar an Aigéin Atlantaigh is ea Talamh an Éisc (Béarla: Newfoundland, Fraincis: Terre-Neuve). Tá an t-oileán suite i gcúige Thalamh an Éisc agus Labradar, i gCeanada.
Labhraítear trí theanga ar an oileán maorga seo - mar atá - Gaeilge, Béarla agus an Fhraincis. Faigheann an t-oileán a ainm ó iascairí Éireannacha a raibh eolas acu ar an oileán le fada an lá. Chuir a lán Éireannach fúthu san oileán seo i dtús an chéid seo caite agus sa réim timpeall na príomhchathrach, Baile Sheáin. Le fada an lá, ba í an Ghaeilge an teanga ba choitianta a d'airítí á labhairt i gceantair áirithe ar an oileán. Ar 3 Meitheamh 1948 bhí olltoghchán ann agus léirigh na daoine gur mhian leo ceangal buan le Ceanada a bheith acu. Rinneadh cúige de chuid Cheanada de ar an 3ú lá de mhí Mhárta 1949. Le himeacht ama tháinig meath ar an méid Gaeilge, Gàidhlig agus Fraincise a bhí á labhairt ann. Sa lá atá inniu ann, is é an Béarla an phríomhtheanga a labhraítear ar an oileán.
mion|275px|clé|Sléibhte Long Range ar chósta thiar an oileáin
Màiri NicDhòmhnaill (Màiri Nighean Iain Bhàin)
File Albanach ba ea Màiri Mhòr nan Oran, Màiri NicDhòmhnaill nó Màiri Nighean Iain Bhàin (10 Márta 1821 – 7 Samhain 1898).
Saol
Rugadh Màiri Mhòr sa bhliain 1821, i Sgèabost san Oileán Sgiathanach, Albain. Chaith sí a hóige san oileán.
Sa bhliain 1848 phós sí Isaac Mac a' Phearsain, gréasaí ó Inbhir Nis, agus chuaigh sí chun cónaí leis sa bhaile sin. Bhí seisear chlainne acu. Fuair Isaac bás sa bhliain an 1871 agus b'éigean dí slí beatha a bhaint amach mar chailín aimsire agus ina dhiaidh sin mar altra. Thosaigh sí ag scríobh filíochta agus í i mbun na hoibre seo.
Tharla eachtra dí agus í ag obair áfach agus cuireadh gadaíocht éadaí in a leith. Gearradh 40 lá i bpríosún uirthi, cé gur pléadáil sí neamhchiontach. Thug a lán daoine mór le rá sa cheantair tacaíocht dí agus nuair a d'admháil cailín aimsire gur ise a bhí ciontach ligeadh do Mhàiri dul saor.Níor chúitíodh í as an méid ama a bhí uirthi fanacht faoi ghlas.
Thosaigh sí ag cumadh filíochta le linn an ama seo agus í ag scríobh ar théama na héagóra a tharla dí agus ar ábhair eile. Go luath ina dhiaidh sin, d'fhág Màiri Inbhir Nis agus d'imigh sí chun chónaí i nGlaschú. Is ann a chuaigh sí faoi oiliúint mar altracht agus mar altracht-ghlúine. Ba dhuine aithnidiúil í i measc Gael Ghlaschú, mar gur ghlac sí páirt i bhfeiseanna agus i saol sóisialta Gaelach na cathrach.
Tá an t-uafaás d'amhrán Mhàiri faoi bhoidheacht an Oileáin Sgitheanaich agus ar na hathruithe a thagtaí ar an áit. Tá a lán díobh siúd i mbéal an phobail go fóill, leithéid agus 'Nuair a bha mi òg', 'Eilean a' Cheò' agus 'Soraidh leis an Àite'.
Fuair Màiri bás i bPort-rìgh ach tá sí curtha taobh lena fear céile in Inbhir Nis.
'Màiri Mhòr nan Oran', ullmhaithe ag Dòmhnall E Meek (Gairm, 1977) 'An Introduction to Gaelic Poetry', le Ruairidh MacThòmais (Dún Éideann, 1990)
Contae Presidio, Texas
Is contae i Texas é Presidio. Is é Marfa príomhbhaile an chontae. Is é Presidio an chathair is mó sa chontae. Bhí 7,818 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Tom Jones (Amhránaí)
Amhránaí Breatnach a bhfuil cáil air ar fud an domhain is ea Sir Thomas Jones Woodward, OBE, Kt (7 Meitheamh 1940 a rugadh é), nó Tom Jones, mar is fearr aithne air. Is breitheamh é ar The Voice UK.
Eilean Iùbh
Is oileán suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Eilean Iúbh. Tá teaghlach amháin ina gcónaí ar an oileán, the Grants, a bhfuil cónaí orthu ag an Main House i ndeisceart an oileáin ó lár an 19ú haois.
Tulaigh na Feola
Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain í Tulaigh na Feola.
Eilean Iùbh
Tá an t-oileán faoi úinéireacht phríobháideach ag J.I.H. Macdonald-Buchanan agus tá sé ar léas leis na Grants. Bhí níos mó teaghlach ar an oileán roimhe seo, ach d’imigh siad seo le linn an Dara Cogadh Domhanda, nuair a úsáideadh Loch Iùbh mar ancaireacht chabhlaigh thábhachtach. Chiallaigh suíomh iargúlta an oileáin go raibh ar na páistí turas fillte de thart ar 42 ciliméadar a fhulaingt gach lá ar bhád agus ar bhus chun freastal ar scoil.
Córas Suite Domhanda
thumb|léaráid satailít CSD
Eilean Iùbh
Tíreolaíocht agus geolaíocht
Tá Eilean Iúbh suite i Loch Iúbh, siar ó Allt Beithe i gceantar Ros agus Cromba sa Ghàidhealtachd. Tá an t-oileán comhdhéanta de dhá phríomhchineál gaineamhchloiche (Toirbheartanach le hithir aigéadach, sa tuaisceart,agus Peirmeach nó Triasach le hithir níos torthúla sa deisceart). Athraíonn an t-imeallbhord ó thránna duirlingí réidhe go haillte. Tá sé mar chuid de 'Limistéar Scéimhe Náisiúnta' Ros an Iar), ceann de 40 in Albain.
Córas Suite Domhanda
Is éard atá i gceist leis an gCóras Suite Domhanda (CSD) ná córas domhanda loingseoireachta satailítbhunaithe a chuireann eolas iontaofa suímh agus ama ar fáil don úsáideoir i dtaobh gach áit ar dhroim an Domhain nó in aice leis, ar acht is go bhfuil radharc ag ceithre shatailít, nó níos mó, ar an áit atá i gceist. Is é rialtas na Stát Aontaithe a choinníonn an córas seo ag imeacht, ach tá rochtain ag gach duine air a bhfuil glacadóir Córais Shuite Dhomhanda aige. Ba í Roinn Chosanta na Stát Aontaithe a chuir an córas ar bun thiar sa bhliain 1973, agus ar dtús bhí ceithre shatailít fichead ann.
Baintear úsáid fhorleathan as an gCóras Suite Domhanda inniu sa loingseoireacht agus sa léarscáiliú. Tugann sé an t-am cruinn duit freisin, rud atá ríthábhachtach dóibh siúd a bhfuil turgnaimh eolaíochta idir lámhaibh acu. Thairis sin, tá a leithéid de chaitheamh aimsire ann agus geothaiscíocht, agus é bunaithe ar úsáid an Chórais Shuite Dhomhanda.
Úsáid
thumb|CSD á úsáid ar bhord báid Ar dtús ba é Arm na Stát Aontaithe amháin a bhí ag baint leasa as an gcóras seo. Inniu, áfach, is féidir leis na sibhialtaigh féin dul i dtuilleamaí an Chórais Shuite Dhomhanda. Seo samplaí den dóigh a n-úsáideann siad an Córas:
Cairdinéal
deas|250px|thumb|Cairdinéal thumb|250px|Armas Is ball de chléir na hEaglaise Caitlicí é Cairdinéal atá ainmnithe mar chomhairleoir pearsanta don Phápa. Tugtar Coláiste na gCairdinéal orthu mar ghrúpa, agus feidhmíonn siad mar chomhairleoirí ar feadh a saoil, nó go dtí go gcuirtear an teideal oinigh ar ceal. Is é an cúram is sollúnta atá orthu ná pápa nua a thoghadh i gcomhthionól, i gcónaí beagnach duine acu féin (le roinnt eisceachtaí stairiúla), nuair a bhíonn an Suí Naofa folamh.
Hampstead Heath
Is páirc suite sa London Borough of Camden  í Hampstead Heath.
Michael Fitzmaurice
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do dháilcheantar Ros Comáin-Gaillimh é Michael Fitzmaurice (Gaeilge: Mícheal Mac Muiris). Tá sé ina theachta neamhspleách. Toghadh chun na Dála ar dtús é i bhfothoghchán sa bhliain 2014 le suíochán Luke 'Ming' Flanagan a líonadh.
Eas Ploda
deas|250px|thumb|Eas Ploda Is eas suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Eas Ploda.
Balla Mór na Síne
Is séadchomhartha ársa é Balla Mór na Síne, suite i dtuaisceart na tíre. Tá an Balla ar an struchtúr is faide ar domhan. Tá sé 21,196 ciliméadar ar fad (sin 43 uair go leith níos faide ná Éire).
Deir daoine gur féidir leis na spásairí é a fheiceáil ón spás agus iad ag taisteal thart ar an domhan, más fíor sin ar chor ar bith. clé|mion|[[Détente|Détenteː ːAr an 21 Feabhra 1970, thug Uachtarán Mheiriceá Richard Nixon cuairt ar Dhaon-Phoblacht na Síne:]]
Stair
Tá Balla Mór na Síne breis agus 2,300 bliain d’aois. Thóg Impirí na Síne an balla ollmhór seo mar go raibh siad ag iarraidh a naimhde ón taobh thuaidh a choimeád amach.
Turasóireacht
Tá spéis as cuimse ag daoine sa Bhalla Mór agus tugann na céadta míle turasóir cuairt air gach bliain. Tógadh é le daoine a choimeád amach as an tSín, ach sa lá atá inniu ann, cabhraíonn an Balla go mór leis na céadta míle duine a mhealladh ansin.
Sarah Harding
B'amhránaí popcheol as Ascot í Sarah Harding (rugadh Sarah Nicole Hardman 15 Samhain 1981 – 5 Meán Fómhair 2021), Bhí Harding ina ball den ghrúpa Girls Aloud. Ghlac sí an pháirt i gCoronation Street sa bhliain 2015 mar Joni Preston. Bhuaigh sí an fichiú sraith de Celebrity Big Brother sa bhliain 2017.
Báicéir
250px|mion|clé|Báicéir Is duine a dhéanann aráin agus cístí é báicéir.
Parliament Hill, Londain
deas|250px|thumb|Parliament Hill Is páirc suite sa London Borough of Camden í Parliament Hill.
Ron Paul
Is polaiteoir Meiriceánach é Ronald Ernest Paul (rugadh 20 Lúnasa 1935), ar a dtugtar Ron Paul de ghnáth. Tá sé ina Ionadaí Poblachtach ar 14ú Ceantar Comhdhála Texas ón mbliain 1997. Tá clú air mar idé-eolaí liobraíoch. Bhí sé ina iarrthóir d'ainmniú an Pháirtí Phoblachtaigh i dtoghchán Uachtaránach na bliana 2008. Is dochtúir leighis é, freisin.
Gairmréim
Cosnaíonn sé an saoirse go paiseanta sa chomhdála de na Stáit Aontaithe ó 1978. Tá clú agus cáil air de bharr a chúntas votála, agus tugtar "Dr No" air go minic mar is é an ball is coiméadaí den chomhdáil.
Ionsaithe ar 13 Samhain 2015 i bPáras
mion|clé Maraíodh 130 duine in ionsaithe sceimhlitheoireachta i bPáras ar oíche Aoine an 13 Samhain 2015, an eachtra sceimhlitheoireachta ba mheasa san Eoraip ó maraíodh 192 duine i mbuamáil traenach Mhaidrid sa bhliain 2004.
2. Scaoileadh marfach
Maraíodh tuairim is 40 sna ionsaithe ag bialann a sa chathair (Rue Bichat, Rue Alibert, Rue de la Fontaine-au-Roi, Rue de Charonne, agus Boulevard Voltaire):
·         19 ag La Belle Equipe, bialann san 11ú arrondissement
·         12-14 ag beár  Le Carillon, sa mbialann Le Petit Cambodge sa 10ú arrondissement
·         5 ag La Casa Nostra san 11ú arrondissement
3. Sléacht Bataclan
Maraíodh 90 duine san eachtra uafáis, a bhí ag freastal ar cheolchoirm sa Bataclan ar  13ú Samhain, tar éis do 4 ionsaitheoirí a bhí armtha agus a raibh ábhar pléascach acu breis agus 100 duine a thógáil ina ngialla ansiúd. 15 a maraíodh ar dtús báire. Ach rinne fórsaí slándála ruathar ar an amharclann agus. Chualathas rois mhór urchair agus pléascáin ann. Mhaidhm na gunnadóirí na criosanna pléascán a bhí orthu nuair a tharla sin. Ansin chaith na hionsaitheoirí urchair agus ábhar pléasctha leis na gialla.
Toradh
Ceantair faiseanta anamúla iad an 10ú agus an 11ú arrondissement, mar a mbíonn na caiféanna agus na bialanna plódaithe tráthnóna Dé hAoine. Bailíonn daoine óga anseo chun tús a chur leis an deireadh seachtaine, gliondar orthu agus iad ag gáirí agus ag cabaireacht. clé|mion|265x265px
Na sceimhlitheoirí
Bhí ráiteas eisithe ag an eagraíocht Stáit Ioslamach ISIS ag rá gurb iad a bhí freagrach as na h-ionsaithe a tharla i bPáras. Dúirt an ráiteas go mbeadh an Fhrainc ina thargaid acu chomh fada is a lean an tír sin ar aghaidh ag déanamh ionsaithe aeir ar chríocha a bhí gafa ag ISIS agus ag maslú an Fáidh Mohammed.
Bhí triúr ionsaitheoirí aitheanta ina saoránaigh de chuid na Fraince. clé|mion|265x265px Creidtear gurb é Salah Abdeslam, 26 bliain d'aois, an t-aon duine den ghrúpa mílisteach a rinne na hionsaithe ar éirigh leis na cosa a thabhairt leis. Gabhadh sa mBruiséil é i mí Márta 2016 tréis dó bheith ar a theitheadh ar feadh cheithre mí.
Ainmníodh na sceimhlitheoirí eile, mar shampla Foued Mohamed Aggad. Thaistil Aggad chun na Siria sa bhliain 2013 agus bíodh is gur gabhadh formhór an bhuínn nuair a fhill siad ar an Fhrainc i 2014.
Fuarthas pas teifigh ón tSiria a cheaptar a cláraíodh sa nGréig i nDeireadh Fómhair 2015 gar do chorp duine do na hionsaitheoirí i bPáras.
Iarmhairtí
mion|Sky Tower, [[Auckland ar an oíche na n-ionsaithe]]Tamall gairid ina dhiaidh sin, tháinig airí an Aontais Eorpaigh ar chomhaontú maidir le bearta slándála teorann níos déine i limistéar Schengen, limistéar saor ó phasanna.
Easpag
deas|225px|thumb|Easpaig Ball sinsearach den chléir Chríostaí is ea easpag.
Tulaigh na bhFeart
Is baile fearainn i gContae Thír Eoghain í Tulaigh na bhFeart.
Manach
deas|150px|thumb|Manach Is ball de phobal reiligiúnach a ghlacann móid bhochtaineachta, gheanmaíochta, agus umhlaíochta é manach.
Adrian Peterson
Chuaigh Adrian Peterson go dtí Scoil Woodward, in Palestine, agus d’imir sé a lán spórt sa scoil, mar shampla peil, cispheil agus ghlac sé páirt sa lúthchleasaíocht. Sa bhliain 2004, chuaigh sé go dtí an Ollscoil in Oklahoma. Lean sé ag imirt peile in Oklahoma, agus bhris sé a lán curiarrachtaí leis an bhfoireann peile, na Oklahoma Sooners.
Contae Real, Texas
Is contae i Texas é Real. Is é Leakey príomhbhaile an chontae. Is é Camp Wood an chathair is mó sa chontae. Bhí 3,309 duine ag maireachtaint sa chontae sa bhliain 2010.
Threads (EP)
Is é Threads an chéad cheirnín leathfhada ó Sarah Harding. Scaoileadh é ar an 7 Lúnasa 2015.
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Giogha
deas|200px|thumb|Radharc ón Chreag Bhàn, Giogha Is oileán é Giogha, ceann de Na hOileáin Istigh, Earra-Ghàidheal agus Bòd, Albain. Tá tuairim is 160 duine ina gcónaí ar an oileán (2013). Cuid de Ghaeltacht na hAlban atá ann.
Is é Creag Bhàn an pointe is airde ar an oileán, timpeall 100 méadar (303 troigh) ar airde.
St Peter's Italian Church
Is eaglais Chaitliceach suite sa London Borough of Camden í St Peter's Italian Church.