cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Músaem
deas|250px|mion|Cuid de Mhúsaeim na Vatacáine Is éard is músaem (ón Laidin a thagann an focal seo) ann ná foirgneamh ina gcoinnítear sean-nithe: taisí, agus rudaí a bhaineann leis an ré atá caite, idir an luath agus nua-stair maille leis an tréimhse réamhstairiúil. Tugtar iarsmalanna ar mhúsaeim go minic sa Ghaeilge. (Tá seo bunaithe ar an dá fhocal iarsma, nó mír a fhágtar i ndiaidh ruda, agus an foirceann -lann a chiallaíonn áit no ionad, cf. amharclann).
Rolf Zinkernagel
Imdhíoneolaí a rugadh ar 6 Eanáir 1944 i mBasel na hEilvéise is ea Rolf Martin Zinkernagel. Fuair sé amach sa bhliain 1974 conas a aithníonn an córas imdhíonach cealla atá ionfhabhtaithe le víreas.
Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1996 lena chomhghleacaí Peter Charles Doherty as.
Cúige Kostroma
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Kostroma. Is é Kostroma an phríomhchathair. Bunaíodh an cúige sa bhliain 1944.
Tíreolaíocht
Tá an cúige suite timpeall 300 km thoir thuaidh ó Mhoscó
Crios Ama
left|75px Tá Cúige Kostroma suite i gcrios ama Moscó (MSK/MSD).
Aibhneacha
Is iad an Volga agus an Kostroma na príomhaibhneacha sa chúige.
Na hAonaid Riaracháin
Tá an cúige roinnte ina 24 réigiún. Féach Aonaid Riaracháin Chúige Kostroma.
London With The Lights On
Is é London With The Lights On an chéad albam ó Stooshe. Scaoileadh é ar an 27 Bealtaine, 2013.
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Bardais na Brasaíle
Tá 5,564 bardas sa Bhrasaíl.
Genova
Is cathair agus port í Genova, lonnaithe in iarthuaisceart na hIodáile. Is í príomhchathair réigiún Liguria í freisin.
300px|thumb|Genova
Send in Stewie, Please
Craoladh an dara heipeasóid déag, "Send in Stewie, Please", den séú sraith déag Family Guy ar an 18 Márta 2018. Scríobh Gary Janetti an eipeasóid seo. D'fhéach 2.24 milliún duine ar an eipeasóid.
Fia Baictriach
Ainmhí is ea an fia Baictriach.
Andy Cole
Is peileadóir sacair é Andy Cole. Imrionn sé sacair do Sunderland faoi láthair. Bhí sé ag imirt le Arsenal, Fulham, Manchester City, Portsmouth, agus Manchester United roimhe sin.
Cor Mín
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Cor Mín.
Pearl Harbor
Is cuan ar oileán Oʻahu é Pearl Harbor nó Wai-Momi (Gaeilge: Uisce na bPéarlaí), sna hOileáin Haváíocha, siar ó Honolulu. Is calafort domhain den chabhlach Meiriceánach cuid mhór den chuan agus de na tailte thart timpeall air. Is ceanncheathrú Loingeas SAM an Aigéin Chiúin é chomh maith.
Stair
Rinne Impireacht na Seapáine ionsaí ar an gcuan ar 7 Nollaig 1941. Ar 8 Nollaig, d'fhógair na Stáit Aontaithe cogadh ar an tSeapáin.
Phil Jagielka
Is imreoir sacair é Phil Jagielka a rugadh ar an 17 Lúnasa 1982, atá ag imirt faoi láthair do Everton F.C. D'imir sé sacair le Wigan Athletic ón bhliain 2002 go 2007.
Strictly Come Dancing (sraith 2)
B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Arlene Phillips na breithiúna don sraith seo.
Colonel Homer
Craoladh an fichiú heipeasóid, "Colonel Homer", den tríú sraith The Simpsons ar an 26 Márta 1992. Scríobh Matt Groening an eipeasóid seo. D'fhéach 25.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Táirgeadh
Déanann Lurleen Lumpkin a chéad cuma san eipeasóid.
March of the Penguins
Scannán faisnéise ón bhliain 2005 is ea March of the Penguins (Fraincis La Marche de l'empereur).
Louis Cráifeach
Ba Rí na hAcatáine é Louis Cráifeach (778-20 Meitheamh 840), ar a dtugtar freisin  Louis na Diagachta nó Louis le Pieux ón bhliain 781 ar aghaidh. Ba 'Rí na bhFranc' é freisin, agus comh-Impire (mar Louis I) mar aon lena athair Séarlas Mór (Charlemagne), ón bhliain 813. Ba é an t-aonú mac fásta amháin é a mhair de thoradh ar an phósadh idir Shéarlas Mór agus Hildegard, agus mar sin ceapadh ina rialtóir aonair ar na bhFranc é tar éis bás a ​​athar sa bhliain 814, post a bhí aige go dtí a bháis, ach amháin ar feadh na tréimhse 833-34, le linn dó bheith díshealbhaithe.
Le linn a réimeas san Acatáin, bhí de dhualgas teorainn thiar theas na himpireachta a chosaint. Fuair sé an ceann is fearr ar na Moslamaigh i mBarcelonasa bhliain 801 agus mhaígh sé go raibh údarás na bhFranc i bhfeidhm thar Pamplona agus ar mhuintir Thír na mBascach ó dheas ó na Piréiní sa bhliain 812. Mar impire bhí a mhic fhásta, Lothair, Pépin, agus Lughaidh, sa san áireamh san rialtas agus rinne sé iarracht a ríocht a roinnt go cuí eatarthu. Bhí é an chéad deich mbliana dá réimeas ina chomhartha le roinnt tragóidí agus údar náire, go háirithe an chóireáil bhréige a rinne a nia Bearnard na hIodáile, a ndearna Louis féin leorghníomh poiblí ina chion.
Peadar Ó Ceannubháin
Is iar-pheileadóir Éireannach é Peadar Ó Ceannubháin, nó Peter Canavan mar atá aithne air as Béarla, a rugadh ar an 9 Aibreán na bliana 1971 i nGlencull, Contae Thír Eoghain. Bhuaigh sé Craobh na hÉireann le foireann an chontae sna blianta 2003 agus 2005, agus bronandh sé ghradam All-Star air.
Gaelscoil na mBeann
Stair
Bunaíodh Gaelscoil na mBeann sa bhliain 2010 ag grúpa daoine agus tuismitheoirí áitiúla a bhí ag iarraidh Gaelic-Oideachas trí mheán na Gaeilge dá gcuid leanaí. Bhí fís shoiléir ag na bunaitheoirí maidir leis an chineál oideachais a bhí uathu agus tá pobal uile na scoile ag obair gan stad gan staonadh chun na físe sin a bhaint amach. Fuair an scoil aitheantas agus maoiniú ón Roinn Oideachais sa bhliain 2012. Tá an scoil suite i gcroílár Chill Chaoil, in aice leis a Naíscoil friothálach Naíscoil na mBeann.
Éiteas
Is é éiteas na Gaelscoile ná fáilte a chur roimh pháistí agus theaghlaigh ó gach cúlra, chuig scoil ina gcuirtear ní amháin caoinfhulaingt i bhfeidhm roimh éagsúlacht, ach go léirítear gean d'éagsúlacht gach traidisiúin.
Aidhmeanna
Tá sé mar aidhm ag an scoil;
Curaclam
Ag leanúint ar aghaidh ó dhúshraith láidir na réamhscoile, tá na buntáistí a bhaineann leis an dátheangachas á n-iompar ar aghaidh go dtí leibhéal na bunscoile, áit a spreagtar na páistí chun cur leis an stór focal agus scileanna a tá acu cheana féin agus iad a fhorbairt laistigh de churaclam. Bíonn an Béarla ina chuid lárnach den churaclam agus tugtar isteach é sa Tríú Bhliain. Cinntíonn sé seo go mbaineann na leanaí amach gnóthachtáil sa Bhéarla a bhíonn chomhionann agus inchomparáide leis na leanaí ó scoileanna lán Bhéarla. Déantar staidéar ar gach ábhar sa churaclam (seachas ab Béarla féin) trí mheán na Gaeilge agus spreagtar na páistí, ar bhonn aonair, chun dul chun cinn in a gcuid cleachtaidh foghlama.
Séamas Ó Catháin
File agus scríobhaí Ciarraíoch ba ea Séamas Ó Catháin. Thugtaí Séamas Neamhurchóideach nó Séamas an Fhíodóra air. Rugadh timpeall na bliana 1779 é agus fuair bás ar an 6 Feabhra 1864 in aois cúig bliana is ochtó: mhair a chuimhne sa bhéaloideas agus bailíodh scéalta faoi san fhichiú céad. Bhí cónaí air i dTuairín Eochaidh (Túirín an Chuig), i. baile fearainn Chill Mhainchín i mBrosnach, paróiste atá suite i dtuaisceart an chontae. Meastar gur ó Chorcaigh a tháinig a mhuintir ar dtús agus gur chuireadar fúthu ar na Foidhrí sular aistríodar go Brosnach. Fíodóir agus feirmeoir a bhí ann. Ba é Séamas Ó Catháin a scríobh an lámhscríbhinn dheiridh a tháinig anuas chugainn óna cheantar dúchais.
Fia Barbarach
Ainmhí is ea an fia Barbarach (Cervus elaphus barbarus).
Diúc na hAcatáine
thumb|right|230px|An cúige Gallia Aquitania san [[Impireacht Rómhánach.]] Rialaigh Diúc na hAcatáine (Ocsatáinis: Duc d'Aquitània, Fraincis: Duc d'Aquitaine) an réigiún stairiúil Gallia Aquitania (gan a bheith mheascadh leis an Acatáin sa lá atá inniu ann) faoi ardcheannas na bhFranc, na Sasanach agus níos déanaí rithe na Fraince.
Mar stáit chomharbacha de chuid Ríocht na Viseagotach (418-721), fuair an Acatáin agus Languedoc (Toulouse) an Dlí Visigothic agus an Dlí Rómhánach trí oidhreach, a thug le chéile, deis do mhná níos mó cearta a bheith acu ná ag mná a bhí comhaimseartha leo, go dtí an 20ú haois.
Clochán, Contae an Chabháin
Is paróiste suite i gContae an Chabháin é Clochán.
Síotal
Is cineál fia é an síotal (Béarla: chital, Laidin: Axis axis) a fhaightear go nádúrtha i bhfo-chríoch na hIndia.
Victor Anichebe
Is imreoir sacair é Victor Anichebe a rugadh ar an 23 Aibreáin 1988, atá ag imirt faoi láthair le Everton F.C.
Cor an Iarna
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Cor an Iarna.
Cúige Thula
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Thula. Is é Tula an phríomhchathair. Bunaíodh an cúige sa bhliain 1937.
Crios Ama
left|75px Tá Cúige Thula suite i gcrios ama Moscó (MSK/MSD).
Aibhneacha
Tá níos mó ná 1,600 abhainn sa chúige. Is iad na príomhaibhneacha:
Na hAonaid Riaracháin
Tá an cúige roinnte ina 23 réigiún. Féach Aonaid Riaracháin Chúige Thula.
Crannachan
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Crannachan.
Tim Howard
Is imreoir sacair Meiriceánach é Tim Howard, a bhí ag imirt le Manchester United F.C. (2003-2007) ach atá ag imirt le Everton F.C. anois.
Dlí Rómhánach
Is éard is an dlí Rómhánach ann ná córas dlí na Róimhe ársa, agus na forbairtí dlíthiúla a tharla roimh an seachtú haois AD - nuair a ghlac an stát Rómhánach-Biosántach an Gréigis mar theanga an rialtais. D'fhorbair dhlí-eolaíocht na Rómhánaigh that tréimhse níos mó ná míle bliain - ó Dlí an Dáréag Tábla (Laidin: Leges Duodecim Tabularum): (ca. 439 RC) chuig an Corpus Juris Civilis (AD 528-35) coimisiúnaithe ag an Impire Iustinianus I. Bhí an dlí Rómhánach seo, Cód Iúistín, éifeachtach san Impireacht Bhiosántach (331-1453), agus freisin bhí sé mar bhonn do chleachtas dlí i roinn na hEorpa, agus san leis an Aetóip chomh maith, agus ins na hiar-choilíneachtaí de chuid náisiúin na hEorpa, lena n-áirítear Meiriceá Laidineach.
Na Foidhrí
Sráidbhaile in iardheisceart na hÉireann is ea na Foidhrí. Fieries a thugtar ar an sráidbhaile i mBéarla. Tá se suite i ngar don bhFearann Fuar i gContae Chiarraí. Bhí cónaí ar 491 duine sna Foidhrí sa bhliain 2011. Níl ann ach baile beag ach tá borradh agus fás tagtha air le blianta beaga anuas.
Bruce Almighty
Scannán ón bhlian 2003 is ea Bruce Almighty.
Gás na Coiribe
mion Is gáscheantar é Gás na Coiribe (nó Ghort na Coiribe) a luíonn siar ó thuaidh de chósta na hÉireann, timpeall 80km ó Cheann Iorrais i gCo. Mhaigh Eo. Tugtar Tionscanamh Ghás Aiceanta na Coiribe ar an tionscnamh scaití.
Stair
Meastar go dtéann stair an gháis siar 250 milliún bliain go dtí an t-am ar leag na haibhneacha síos an ghaineamh as a d'freascair an gás i riocht a chruthaithe. mion|[[Garda Síochána|Garda agus agóideoir, Béal an Átha Buí, Samhain 2006]]
Fuair comhlacht darb ainm Enterprise Oil ceadúnas taiscéalaithe don fharraige siar ó thuaidh d'Éirinn i 1993. Sa bhliain 1996 tháinig siad ar Mhaigh Gháis Aiceanta na Coiribe agus ina dhiaidh sin, fuair an comhlacht ilnáisiúnta Shell, Statoil agus Marathon Oil sealúchas ar Enterprise Oil sa bhliain 2002.
I 1997, bhí an chéad tobar meastacháin tochailte. Cinneadh go raibh toirt inchumasach agus inluachta inti i dtéarmaí tráchtála agus cuireadh tús leis an bpróiséas le ceadaithe pleanála agus reachtúla a fháil.
Chinn Shell ar lárionad próiseála a thógáil ar an dtír, le nasc faoi ard-bhrú idir an gáscheantar is an scaglann. Chuaigh Cúigear Ros Dumhach chun príosúin. Cuireadh feachtas Shell chun Sáile ar bun chun tacú leis na fir. Bhí a lán fearg ag daoine sna 2000idí ag na téarmaí a bhfuair na comhlachtaí (mar shampla, bhí siad ábalta na costais taisceálaithe agus foirgneamh a dhíscríobh in aghaidh cáin).
Inniu
Sa bhliain 2015, bronnadh ceadúnas ar Shell chun gás a thabhairt i dtír (ach le raon coinníollacha maidir lena úsáid). Beidh Gort na Coiribe ídithe i gceann cúpla bliain.
Iora eitilte Pel
Is ainmhí beag é an t-iora eitilte Pel (Anomalurus pelii).
Georg Friedrich Händel
Ba chumadóir Gearmánach é Georg Friedrich Händel (23 Feabhra 1685 – 14 Aibreán 1759).
Ceol
Tá an Messiah, Water Music, agus Music for the Royal Fireworks i measc a chuid saothar is mó cáil. Bhí tionchar mór ag an gcumadóir Sasanach Henry Purcell ar Händel.
Saol
Rugadh Händel i Halle i ndiúchacht Magdeburg. Chaith Händel tamall san Iodáil, ansin d'aistrigh sé go Sasana.
Cailleadh Händel i Londain sa bhliain 1759, agus cuireadh i Westminster Abbey é.
Titus Oates
Bhí Titus Oates (Meán Fómhair 15, 1649 – Iúil 12/13, 1705) ina éitheoir Sasanach a chum bréaga faoi chomhcheilg Chaitliceach i Sasana chun rí na linne, Seárlas II, a mharú. Thosaigh ráig ghéarleanúna nua i gcoinne na gCaitliceach mar gheall air seo agus ba é an tArdeaspag Éireannach, Oilibhéar Pluincéid, a bhí ar an duine deireanach a cuireadh chun báis mar gheall ar eagla na comhcheilge.
Mionnú éithigh
Tugtar mionnú éithigh ar fhianaise bréige os comhair na cúirte faoi mhionn. Is cion ionchúisithe é an mionnú éithigh i dtíortha an Dlí Choitinn. Tugtar éitheoir ar an duine a bhfuil an choir seo déanta aige.
Cúige Ryazan
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Ryazan. Is é Ryazan an phríomhchathair. Bunaíodh an cúige sa bhliain 1937.
Crios Ama
left|75px Tá Cúige Ryazan suite i gcrios ama Moscó (MSK/MSD).
Aibhneacha
Is iad na príomhaibhneacha sa chúige ná:
Na hAonaid Riaracháin
Tá an cúige roinnte ina 25 réigiún. Féach Aonaid Riaracháin Chúige Ryazan.
Donnchadh Ó Cearbhaill
Rí Oiriall ba ea  Donnchadh Ó Cearbhaill  (Meán-Ghaeilge Donnchad Ua Cerbaill, fl. 1130í – 1168. Leasdheartháir Thiarnáin Uí Ruairc, rí Bhréifne, ba ea é. Thug Ó Cearbhaill tacaíocht don ghluaiseacht leasaithe reiligiúnaigh den 11ú haois.  Dlúthchomrádaí ba ea é le Naomh Maolmhaodhóg, agus bhunaigh siad le chéile an Mhainistir Mhór, an chéad mhinistir Chistéirseach tógtha in Éirinn.  Ba eisean a bhí taobh thiar de bhunuithe déanta ag an ord Arrouaisiach i mBaile Lú, Mainistir an Chnoic agus Tearmann Feichín.
Bhí ról lárnach ag Donnchadh, agus Muircheartach Mac Lochlainn, Ardrí na hÉireann, á dhíbirt, óir go ndearna sé mac altrama Donnchadha, Eochaidh Mac Duinn Sléibhe, rí Ulad, a dhalladh sa bhliain 1166, in ainneoin mhíonna. I ndiaidh sin, rinne sé rí Thír Eoghain d'Aodh an Macaomh Tóinleasc.
Polaiteoir den scoth ba ea Ó Cearbhaill, ar chéim aige idir áitiúil agus réigiúnach. Lena bhunuithe reiligiúnacha, cheangal sé a leas féin le leas an ghluaiseacht chreidimh, rud a chuidigh a choncais a neartú. Agus na suíomhanna creidimh scartha óna taoisigh áitiúla, chur sé cosc lena n-úsáid mar ionaid fhreasúra, agus chruthaigh sé leas bunaithe go gcoinneodh na hoird chreidimh an status quo.
Le linn an tréimhse neamhsheasmhachta darb ainm "Ardrí go bhfreasúra", bhí Ó Cearbhaill in ann a riocht a mhéadú. Ón am Shionad Ráth Bhreasail sa bhliain 1111 go dtí na 1130í, agus Cineál Fhearadhaigh Theas, dream cumhachtach den Cineál Eoghain á bhrú i ngleann Chlochair, bhog sé lárionad a chuid cumhachta ó dheas laistigh d'Oirialla. Bhí ar a chumas fo-ríocht na nUlad, Conaille Muirtheimhne, maraon le fo-ríocht na Mí, Chiannachta Fhir Arda, a thógaint faoina cheannas. Bhunaigh sé a bhunáit i bhFearnaigh.
Dála na n-athruithe seo, aistríodh Contae Lú ó Ard-Deoise Ard Mhacha go Deoise Chlochair le 50 bliain idir c. 1140 go c. 1190. Le linn na tréimhse sin, ghlaoití Easpag Chlochair ('Easpag Oiriall' go minic sna hannála) ar Easpag Lú. Tar éis na bliana 1193 nuair a aistríodh Contae Lú ar ais go hArd Mhacha, cuireadh an teideal Easpag Chlochair i réim arís. Faoin am sin, bhí an ruaig curtha ar Uíbh Chearbhaill agus bhuaigh na Normannaigh Contae Lú.
Iora eitilte deisceartach
Is ainmhí beag é an t-iora eitilte deisceartach (Glaucomys volans). Mamach atá ann.
Konstantin Eduardovitch Ziolkofsky
Innealtóir a rugadh in Ijevsk na Rúise ab ea Konstantin Eduardovitch Ziolkofsky (1857-1935). Thóg sé an chéad tollán gaoithe sa Rúis i 1891. Dhear sé aerlonga móra. D'fhoilsigh sé a chéad pháipéar ar thaisteal sa spás i 1903. Dhear sé aerárthaigh is spásárthaigh roicéadtiomáinte, agus faoi 1924 mhol árthach le foireann ar bord a d'fhéadfadh aisfhilleadh tríd an atmaisféar go talamh. D'aistrigh NASA a fhoilseacháin uile i 1965.
Cill na Craoibhe
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin í Cill na Craoibhe.
Leon Osman
Is imreoir sacair é Leon Osman (r.17 Bealtaine, 1981 i Wigan, Sasana). Imrionn sé faoi láthair le Everton F.C.
3 Scenes Plus a Tag from a Marriage
Craoladh an tríú heipeasóid déag, "3 Scenes Plus a Tag from a Marriage", den naoú sraith is fiche de The Simpsons ar an 25 Márta 2018. Scríobh Tom Gammill & Max Pross an eipeasóid seo. D'fhéach 2.15 milliún duine ar an eipeasóid.
Leon Osman
Tagairtí
[{Catagóir:Daoine beo]]
Cúil Uí Leannáin
Is baile fearainn atá suite i gContae an Chabháin í Cúil Uí Leannáin (nó Coill Uí Lionáin).
Cogadh Iaráin - Iaráic
Ar an 22 Meán Fómhair 1980, bhris cogadh amach idir an Iaráin agus an Iaráic. Rinne Saddam Hussein ionradh ar an Iaráin. Idir na blianta 1980-1988, maraíodh b'fhéidir 1,000,000 ar an dá thaobh. Úsáideadh airm ceimiceacha ar shibhialtaigh, go háirithe i mBaşûr (An Chordastáin Theas san Iaráic).
Thacaigh an tIarthar le Saddam Hussein. Chuir an cogadh tús le breis imní i dtaobh soláthairtí ola agus thug sé spreagadh láidir maidir le dlús a chur le forbairt foinsí eile fuinnimh.
1980
220px|mion|clé|Cogadh Iaráin - Iaráic - [[22 Meán Fómhair 1980 - Tehran]] Tháinig Saddam aniar aduaidh ar a gcéilí comhraic, an Poblacht Ioslamach nua, a bunaíodh an bhliain roimhe sin.
1988
Chuir na Náisiún Aontaithe deireadh leis an doirteadh fola sa bhliain 1988, an cogadh is faide sa 20ú haois, a mhair beagnach deich mbliana.
Neon Genesis Evangelion
Is clár teilifíse Seapánach é Neon Genesis Evangelion (Seapáinis: 新世紀エヴァンゲリオン) éirithe ag Gainax agus Tatsunoko Production, faoi stiúradh Hideaki Anno agus a chraoltar ar TV Tokyo'. mion|Cosplay de "EVA-01" ón gclár "Neon Genesis Evangelion" Tarlaíonn Evangelion 15 bliain tar éis an "Dara Tionchar", (Béarla: Second Impact) tubaiste millteanach, in san chatair de Tokyo-3. Is é Shinji an príomhcharachtair, buachaill a bhfuil ag obair leis an groupa scáthach Nerv chun mecha mhor darb ainm "Evangelion" a dtiomáint agus "Angels" (ollphéisteanna) a throid. Is buachaill iontach brónach agus meata é Shinji.
Tá clú agus cáil bainte amach ag "Neon Genesis Evangelion" timpeall an domhain.
Hans Zinsser
Rugadh Hans Zinsser i gCathair Nua-Eabhrac do bheirt imirceach ón nGearmáin. Bhain sé céim B.S. ó Ollscoil Columbia sa bhliain 1899 agus M.D. agus dochtúireacht le míochaine ó Columbia sa bhliain 1903. Chaith sé an chuid ba mhó dá shaol oibre ag Ollscoil Stanford agus ansin ag an scoil leighis ag Ollscoil Harvard. Le linn an Chéad Chogadh Domhanda d'oibrigh sé san Eoraip ag tabhairt aire do shaighdiúirí gortaithe, ar aghaidh na bpiléar uaireanta. Bronnadh roinnt bonn air as sin. Fuair Zinsser bás de ghéarleoicéime i gCathair Nua-Eabhrac sa bhliain 1940. Tá sé curtha i Reilig Sleepy Hollow i Sleepy Hollow, Nua-Eabhrac.
John Wayne
Ba aisteoir Meiriceánach é John Wayne (26 Bealtaine 1907 – 11 Meitheamh 1979), a rugadh faoin ainm Marion Robert Morrison. Thosaigh sé ag aisteoireacht i scannáin gan focail sna 1920í agus ba laoch na scannán é ó na 1940í go dtí na 1970í. Bhí aithne air mar gheall ar a chuid rólanna i scannáin buachaillí bó agus faoin Dara Cogadh Domhanda.
Ailse ghoile ba thrúig bháis dó ar an 11 Meitheamh 1979 agus in aois 72 bliain dó. clé|mion|"West of the Divide", 1934
Joseph Yobo
Is iarpheileadóir sacair é Joseph Yobo. D'imir sé le Everton F.C.. Bhí sé san iris Match! sa bhliain 2007 leis an ainm “Yobo Cop” air.
The Green Berets (Scannán)
Is scannán ó 1968 é The Green Berets. Is iad John Wayne, David Janssen agus Jim Hutton na príomhaisteoirí sa scannán seo faoi stiúir Ray Kellogg agus John Wayne. Roghnaíonn an Coirnéal Mike Kirby dhá fhoireann Green Berets do mhisean i Vítneam Theas (le linn Dhara Cogadh na hInde-Síne). Bíonn orthu ar dtús campa a chosaint ón namhaid atá ag déanamh iarracht seilbh a ghlacadh air agus an dara misean a bhíonn acu ná Ginearál as Tuaisceart Vítneam a fhuadach.
The Otto Show
Craoladh an dara heipeasóid is fiche, "The Otto Show", den tríú sraith The Simpsons ar an 23 Aibreán 1992. Scríobh Jeff Martin an eipeasóid seo. D'fhéach 17.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Romano Prodi
Is polaiteoir Iodálach é Romano Prodi (rugadh 9 Lúnasa, 1939 i Reggio Emilia, An Iodáil). Iar-Phríomh-Aire na hIodáile é Prodi, agus iar-Uachtarán ar Choimisiún na hEorpa chomh maith. Fuair sé céim sa dlí ón ollscoil Chaitliceach i Milano agus chaith seal ina mhac léinn sa London School of Economics. Ba mar ollamh le heacnamaíocht a thosaigh sé a ghairm, agus chaith sé sealanna gearra in ollscoiileanna Stanford agus Harvard. Chaith sé ocht mbliana fichead ina ollamh le hEacnamaíocht in Ollscoil Bhologna, áit a gcónaíonn sé go fóill.
Chuaigh sé le polaitíocht i lár na 1970í, agus ceapadh é ina Aire Tionsclaíochta i 1978. Bhí sé ar choimisiúin éagsúla sna 1980í agus go luath sna 1990í. Rinneadh Príomhaire na hIodáile de i 1996, ach thit a rialtas i 1998 nuair a tharraing na Cumannaigh siar a dtacaíocht.
Bhí Romano Prodi ina Uachtarán ar Choimisiún na hEorpa ó Mheán Fómhair 1999 go Samhain 2004. Ghlac sé páirt arís i bpolaitíocht Iodálacha, agus bhuaigh sé an toghchán i gcoinne Silvio Berlusconi i mí Aibreán, 2006.
left|upright|thumb|Romano Prodi (ar an lámha dheis) le [[Uachtarán na Stát Aontaithe George W. Bush agus Príomhaire na Sualainne Göran Persson ar 14 Meitheamh, 2001.]]
Dromainn na gCloch
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin í Dromainn na gCloch.
Chris Pyatt
Dornálaí Sasanach, a bhí ina churadh meánmheáchain, ab ea Chris Pyatt a rugadh ar an 3 Iúil 1963 in Islington, Londain.
Ritchie Jones
Is peileadóir sacair é Ritchie Jones. Imríonn sé faoi láthair le Oldham Athletic. Bhí sé ag imirt le Manchester United nuair a bhí sé níos óige.
Doire Goine
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Doire Goine.
Lonnie Bradley
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea Lonnie Sterling Bradley a rugadh ar an 16 Meán Fómhair, 1968 i gCarolina Theas.
Leighton Baines
Is imreoir sacair é Leighton John Baines, a rugadh ar an 11 Nollaig 1984. Tá sé ag imirt faoi láthair le Everton F.C., agus Wigan Athletic níos túisce.
Saoirse McHugh
Sonraí Pearsanta
Is as Oileán Acla í McHugh. Tá Baitsiléir Eolaíochta aici ó Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath agus Máistreacht i dTalmhaíocht Inbhuanaithe agus Slándáil Bia ó Ollscoil Lancaster.
Feachtas Eorpach 2019
Sheas sí an chéad uair le haghaidh oifige polaitiúla i dtoghchán Eorpach 2019, mar iarrthóir sa pharlaimintcheantar Lár Tíre agus an Iarthuaiscirt. Sheas sí ar chlár a chuir chun cinn ceannasaíocht fuinnimh na hEorpa, aistriú cothrom go dtí geilleagar íseal-charbóin, agus achmhainneacht comhphobal in aghaidh na héigeandála aeráide agus in aghaidh thimthriall an uirbithe. Bhain sí an-aithne amach i laethanta deiridh an fheachtais as a dúshlán láidir do Peter Casey le linn díospóireachta teilifíse. “Millionaires blaming migrants is an old trope and it's boring,” ar McHugh. Chuir sí comhairle ar Casey freisin "go on Dancing with the Stars if you want attention that much." Oíche an toghcháin, thaispeáin pobalbhreitheanna imeachta McHugh ar 12% de na vótaí céadrogha, agus na meáin ag déanamh cur síos air seo mar "thoradh gan choinne", toisc go raibh McHugh ina hiarrthóir céaduaire. Bhí an toradh seo mar chuid den “Tonn Glas”, a chonaic tacaíocht gan choinne don pháirtí sna toghcháin seo ar fud na hÉireann. Sna fíorthorthaí, fuair McHugh 51,019 (8.58%) vótaí céad rogha, á cur sa séú háit as seacht n-iarrthóir déag.
I ndiaidh Fheachtas Eorpach 2019
Tar éis thoghchán Eorpach 2019, bhí tuairimíocht sna meáin go rithfeadh McHugh ar son an tsuímh Sheanaid a d'éirigh folamh nuair a bhuaigh an Seanadóir Grace O'Sullivan, ball den Chomhaontas Glas í féin, suíomh i bParlaimint na hEorpa. Pippa Hackett, comhairleoir in Éadan Doire, a fuair ainmniúchán an Pháirtí le dul sa iomaíocht don suíomh sin faoi dheireadh.
Bhí ráite ag McHugh go bhfuil sí in éadan comhrialtas idir an gComhaontas Glas agus Fianna Fáil nó Fine Gael, ceist a bhí conspóideach laistigh den pháirtí.
I Mí Dheireadh Fómhair 2019, fuair McHugh an t-ainmniúchán le dul san iomaíocht i nDáilcheantar Mhaigh Eo ar son an Chomhaontais Ghlais in Olltoghchán 2020. Tháinig sí sa seachtú háit, í ag fáil 6.5% de na vótaí céadrogha.
Sular vótáil baill an Chomhaontais Ghlais ar an dréachtchlár rialtais le Fianna Fáil agus Fine Gael a mhol ceannasaíocht an pháirtí don bhallraíocht i Mí Meithimh 2020, ghlaoigh McHugh ar son vóta in aghaidh an bheartais, í ag rá nach Socrú Glas Nua ach "greener business as usual" a bhí i gceist leis, agus go "a true Green New Deal recognises that action to combat climate change will not be successful unless it simultaneously ushers in social and economic reforms that will distribute opportunity more fairly and tackle inequality". I ndeireadh an scéil, rítheadh an beartas, agus 76% den bhallraíocht i bhfabhar air.
D'fhág McHugh an Comhaontas Glas i Mí Iúil 2020.
Dún, Contae an Chabháin
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Dún.
Teach Mealóg
Is bruachbhaile thiar-theas de chuid Bhaile Átha Cliath é Teach Mealóg (Templeogue as Béarla). Ceann de radharcanna an cheantair ná Cnoc Montpelier agus Club Thine Ifrinn.
Jo Swinson
Polaiteoir de chuid Pháirtí Daonlathach Liobrálach sa Ríocht Aontaithe is ea Joanne Kate Swinson. Rugadh í i nGlaschú ar an 5 Feabhra 1980.
Tim Cahill
Is imreoir sacair Astrálach é Tim Cahill a rugadh 6 Nollaig 1979, atá ag imirt faoi láthair le New York Red Bulls. D'imir Cahill ar feadh tamall le Millwall F.C.
Fears of a Clown
Craoladh an ceathrú heipeasóid déag, "Fears of a Clown", den naoú sraith is fiche de The Simpsons ar an 1 Aibreán 2018. Scríobh Michael Price an eipeasóid seo. D'fhéach 2.06 milliún duine ar an eipeasóid.
Lifestyle Sports
Is siopa spóirt é Lifestyle Sports i bPoblacht na hÉireann, i dTuaisceart Éireann, agus i bPoblacht na Seice. Tá 62 siopa acu ar oileán na hÉireann.
Is é Stafford Holdings an t-úinéir faoi láthair.
Bart's Friend Falls in Love
Craoladh an tríú heipeasóid is fiche, "Bart's Friend Falls in Love", den tríú sraith The Simpsons ar an 7 Bealtaine 1992. Scríobh Jay Kogen agus Wallace Wolodarsky an eipeasóid seo. D'fhéach 19.5 milliún duine ar an eipeasóid.
Dún Mhic Íomhair
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Dún Mhic Íomhair.
Naomh Féilim
Mhair Naomh Féilim (nó Feidhlimidh srl nó Felim nó fiú Phelime i mBéarla) sa séú haois agus gur bhain sé le Bréifne.
I dtús a bheatha chrábhaidh, chuaigh sé chun cónaithe san iargúltacht mar dhíthreabhach in aice le Cill Mhór i gContae an Chabháin. Níos faide anonn, bhunaigh sé mainistir i gCill Mhór agus rinneadh éarlamh dheoise Chille Móire de.
Ceiliúrtar a lá féile ar an 9 Lúnasa.
Joleon Lescott
Is imreoir sacair Sasanach é Joleon Lescott a rugadh 16 Lúnasa 1982, atá ag imirt faoi láthair le Manchester City. Bhíodh sé ag imirt le hEverton F.C. agus ar feadh tamall le Wolverhampton Wanderers roimhe sin. Cúlaí ar chlé atá ann.
Máire Mullarney
Ba chomhshaolaí Éireannach í Máire Mullarney (née McCormick) (1 Meán Fómhair 1921-18 Lúnasa 2008), a bhí ar dhuine de bhunaitheoirí an Chomhaontais Ghlais.
Óige
Rugadh i mBaile Átha Cliath í agus bhog sí lena muintir go Giobráltar, nuair a bhí sí an-óg, áit a raibh a hathair mar Ard-Mháistir Poist. D'fhill sí ar Éirinn i 1942 agus oileadh mar altra í in Ospidéal Shráid Bhagóid agus cháiligh sé mar theirpeoir chomh maith.
Saothar a Saoil
Ba ghníomhaí Esperanto í chomh maith agus scríobh sí leabhar ar fhorbairt agus cur chun cinn na teanga sin, darb ainm Esperanto for Hope, i 1989. Bhí tionchar mór aici ar scolaíocht bhaile nuair a d'fhoilsigh sí leabhar ar an ábhar, mar atá, Anything School Can Do, You Can Do Better. Anuas air sin, bhí sí páirteach i mbunú Chumann Pleanála Teaghlaigh na hÉireann. Bhí 11 pháiste aici lena fear céile, Seán.
Bunú an Chomhaontais Ghlais
Bhí Máire Mullarney páirteach sa pholaitíocht ar dtús mar chuid d'fheachtas le cosc a chur ar phionós corportha sna scoileanna. Bhí sí ar dhuine amháin den ghrúpa daoine a d'fhreastail ar chruinniú i Nollaig 1981 chun páirtí polaitiúil éiceolaíoch (Páirtí Éiceolaíochta na hÉireann, nó An Comhaontas Glas sa lá inniu) a bhunú in Éirinn agus bhí sí mar Chathaoirleach ar an gcruinniú sin. Maítear gur scríobhadh céad fhorógra an pháirtí ar a bord cistine siúd i Ráth Fearnáin. Sheas sí don pháirtí i dtoghcháin Dála trí huaire i ndiaidh a chéile agus toghadh í faoi dheireadh chun Chomhairle Contae Bhaile Átha Cliath Theas i 1991 agus d'fhan sí i mbun an chúraim sin go dtí 1999.
Moncaí iorach
Is ainmhí é an moncaí iorach. Mamach atá ann.
Gort Urlainn
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Gort Urlainn.
Moinín Samhradhain
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Moinín Samhradhain.
Na Lochanna Móra
Is iad na Lochanna Móra (nó na Lochanna Móra Labhrásacha) ná cúig loch fionnuisce atá suite in oirthear na Stát Aontaithe, ar an teorainn le Ceanada - Loch Superior, Loch Michigan, Loch Huron, Loch Erie agus Loch Ontario. Is é an grúpa de locha fionnuisce is mó ar domhan é. Tugtar mara intíre orthu uaireanta, nó "tríú cósta Cheanada agus na Stát Aontaithe".
Páirc Uí Chaoimh
Is staid spóirt í Páirc Uí Chaoimh gur leis an Cumann Lúthchleas Gael í. Baintear úsáid aisti don iománaíocht agus don pheil ghaelach, go háirithe do chluichí móra idir foirne Chorcaí agus contaetha eile. Tá sé lonnaithe i gCathair Chorcaí, Éireann, agus toilleadh 43,500 air. Tá ardán faoi iamh, ardán oscailte, agus dhá ardáin seasaimh taobh thiar gach cuaille báire. D’osclaíodh é go hoifigiúil ar an 6ú Meitheamh, 1976 ag Con Murphy, Uachtarán CLG ag an am. B’é an chéad staid riamh a dtógadh go speisialta do chluichí ghaelach; tógadh é ar shean-suíomh na faichí lúthchleasa i mBaile an Teampaill.
Na Lochanna Móra
Ní hiad na lochanna féin amháin atá le fáil sa réigiún, ach roinnt mhór lochanna agus aibhneacha bheaga eile, chomh maith le thart ar 35,000 oileán.
Páirc Uí Chaoimh
Dúchas
Fuair an staid a hainm tar éis Pádraig Ó Caoimh, rúnaí CLG idir 1929 agus 1964 agus aitheanta mar ailtire an nua-CLG. Tá an príomhardán ainmnithe tar éis Seán Mac Cárthaigh, an dara uachtarán den chumann a tháinig as Corcaigh.
Mike Schmitz
Is sagart Caitliceach Rómhánach Meiriceánach é Michael Schmitz.
Páirc Uí Chaoimh
Inniu
Faoi láthair (2006), tá fonn ag an CLG i gCorcaigh an fearann in aice láimhe le Páirc Uí Chaoimh a cheannach ó Chumann Talmhaíochta na Mumhan. Tar éis na céime seo, tosóidh athchóiriú an staid a bheidh in ann freastal ar 55,000 daoine ina dhiaidh. Cuirfear leibhéal eile leis an ardán faoi iamh atá ann, agus gheobhaidh an chuid eile den staid díon. Tá gach cosúlacht ann go bhfaighidh an pháirc tuilsoilse cosúil le Páirc Uí Rinn, staid CLG eile in aice láimhe.
Coinín Dúitseach
Pór coiníní is ea an coinín Dúitseach.
Muclach
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Muclach.
Federico García Lorca
File agus drámadóir de chuid na Spáinne ba ea Federico García Lorca (5 Meitheamh, 1898 – 19 Lúnasa, 1936). Bhí grá, éad, paisean agus bás tobann ina dtéarmaí lárnacha i ndrámaí Lorca, agus b'amhlaidh a bhí a shaol féin.
Beatha
clé|mion|1914
Tús a shaoil
Rugadh Federico ar an 5 Meitheamh, 1898 i Fuente Vaqueros, ar bhruach an Genil, cúpla míle ó Granada. san Provincia de Granada i ndeisceart na Spáinne, i dteaghlach a raibh seasamh eacnamaíoch compordach acu. Baisteadh é mar Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca. Tá a chéad teach, i Fuente Vaqueros, anois ina iarsmalann..clé|mion|1933
Cúige Vladimir
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Vladimir. Is é Vladimir an phríomhchathair. Bunaíodh an cúige sa bhliain 1944.
Federico García Lorca
Tús a shaoil
Ba úinéirí talún a athair Federico García Rodríguez (1859-1945) agus a mháthair, Vicenta Lorca Romero (1870-1959). Bhí a mháthair ina múinteoir scoile sular phós sí, agus chothaigh sí blas liteartha a mic.
Cúige Vladimir
Tíreolaíocht
Tá an cúige suite timpeall 200 km thoir ó Mhoscó.
Crios Ama
left|75px Tá Cúige Vladimir suite i gcrios ama Moscó (MSK/MSD).
Eoghan Rua Mac an Bhaird
File as Cill Bharúin i gContae Dhún na nGall ab ea Eoghan Rua Mac an Bhaird (c1570-c1630) a thaistil go dtí an Mhór-Roinn le Ruairí Ó Domhnaill i 1607 san eachtra ar a dtugtar fós Teitheadh na nIarlaí agus a chum caointe ar mhór-uaisle na nGael a cailleadh ann.
Federico García Lorca
Tús a shaoil
Chun tús a chur le staidéir meánscoile, cuireadh García Lopez go hAlmería. D'fhan sé lena mhúinteoir Antonio Rodríguez Espinosa ar feadh tréimhse ghairid, ach chuir tinneas scornach tromchúiseach isteach air, a chuir i mbéal an bháis é. Cuireadh iallach air filleadh go práinneach ar a thuismitheoirí.
Nuair a bhí sé sna déaga, chuir sé níos mó spéise sa cheol ná sa litríocht; rinne sé staidéar ar an bpianó le Antonio Segura Mesa.
Ollscoil agus ceol
Rinne Lorca staidéar ar an dlí in Ollscoil Ghranada, ach d'imigh sé leis go Maidrid ina dhiaidh sin.
Ceoltóir den scoth a bhí ann chomh maith. I measc a chairde san ollscoil, bhí níos mó aithne air mar cheoltóir ná mar scríbhneoir. Sa bhliain 1926, i dteach muintire an teaghlaigh García - Trevijano in Órgiva, léirigh sé mazurka a chum Manuel de Falla do Carmen García-Trevijano den chéad uair ag an bpianó, a bhí ag an am seo ina aintín don dlíodóir agus don pholaiteoir frith-Fhranco Antonio García-Trevijano.
Fuair sé an-spreagadh as féile ceol traidisiúnta Fiesta de Cante Jondo i 1922. Bhunaigh sé go leor dá shaothar ar cheol na ngiofóg as sin i leith. Ba é an file ba cháiliúla in Andalucia é mar gheall ar shaothair ar nós Poema del Cante Jondo (1931), agus Primer Romancero Gitano (1927). Bhí an-cháil ar a dhráma Marina Pineda, dráma rómánsúil stairiúil.
Ón flamenco a thóg Federico García Lorca an coincheap duende, focal nach féidir a shainmhíniú; ach baint aige le braistintí nó eispéireas níos airde nó níos déine.
Bhí sé an-chairdiúil le healaíontóirí cáiliúla i Maidrid, Juan Ramón Jimenez, Pablo Neruda, Salvador Dalí agus Luis Buñuel ina measc. Meastar go raibh sé i ngrá le Dalí.
Ghnóthaigh Lorca a chéim sa dlí i 1923 agus chuir sin deireadh lena thréimhse ollscoile.
Taistil
Thug Lorca cuairt ar Nua-Eabhrac i 1929 agus chónaigh sé ar champas Ollscoil Columbia. Ní raibh Béarla ar bith aige agus bhí lionndubh air go minic sa chathair aduain. Ach bhí an-mheas aige ar dhrámaíocht nua na Meiriceánach. Cháin sé cathair a shíl sé a bheith scanrúil agus truaillithe go fisiciúil agus go spioradálta i gcnuasach dánta nár foilsíodh go dtí 1940, Poeta en Nueva York, tar éis a bháis.
Cúige Vladimir
Lochanna
Is iad na príomhlochanna ná:
Federico García Lorca
Taistil
Thug sé cuairt ghéar ar Chúba agus tháinig abhaile chun na Spáinne i 1931.
Cúige Vladimir
Na hAonaid Riaracháin
Tá an cúige roinnte ina 16 réigiún. Féach Aonaid Riaracháin Chúige Vladimir.
Federico García Lorca
Cogadh agus bás
Mar gheall ar a shaol pearsanta mar dhrámadóir homaighnéasach, agus a dhearcadh polaitiúil, bhí an eite dheis an-naimhdeach dó.
Chuaigh sé ar a choimeád nuair a thosaigh Cogadh Cathartha na Spáinne. Ach tháinig saighdiúirí an Falange air i mí Lúnasa 1936. Daoradh chun báis é gan triail.
clé|thumb|Dealbh i [[Maidrid - Federico Garcia Lorca]]Cuireadh é in uaigh a thochail sé féin. Níor tháinig na saineolaithe fóiréinseacha riamh ar thaisí daonna.
Eoghan Rua Mac an Bhaird
Tír Chonaill
Ba i gCill Bharúin i dTír Chonaill thart faoin mbliain 1570 a saolaíodh Eoghan Rua Mac an Bhaird de shliocht filí an Bhaird, filí oidhreachtúla Uí Dhomhnaill. Cailleadh a athair, Uilliam Óg Mac an Bhaird, sa bhliain 1576, agus chum sé an dán 'Rob soraidh t'eachtra a Aoidh Ruaidh' nuair a d'imigh Ó Domhnaill chun na Spáinne ag iarraidh cabhrach i 1602. Phós sé Máire Ní Chléirigh, agus bhí sé féin ar dhuine den teaghlach a fuair pardún ó Shasana nuair a tháinig deireadh le Cogadh na Naoi mBliana i 1603.
Federico García Lorca
Saothair
Foilsíodh céad leabhar Lorca i 1918, leabhar taisteal dar teideal Impresiones Y Paisajes.
Eoghan Rua Mac an Bhaird
An Mhór-Roinn
D'imigh sé thar sáile i gcuideachta Uí Dhomhnaill (Ruairí) agus Uí Néill (Aodh Mór) i Meán Fómhair na bliana 1607. Chuaigh sé ó Fhlóndras go dtí an Róimh, agus as sin ar ais go Flóndras. Bhí sé sa Róimh arís idir 1613-1625. Ar an Mór-Roinn chaoin sé Ruairí agus Cafarr Uí Dhomhnaill sa dán a chum sé dá ndeirfiúr Nuala 'A bhean fuair faill ar an bhfeart', agus ceaptar gur aistrigh sé leabhar ar chúrsaí míleata d'Aodh mac Ruairí mar chuid den fheachtas chun ionsaí a dhéanamh ar Éirinn as an Ísiltír i 1625-27.
Federico García Lorca
Saothair
I 1921, foilsíodh Libro de Poemas, dánta i bhfoirm fabhalscéalta.
Eoghan Rua Mac an Bhaird
An Mhór-Roinn
Mac leis ab ea an sagart Proinsiasach Aodh Buí Mac an Bhaird (c1591-1635) a bhí ina ghairdian ar Choláiste na nGael (Coláiste Naomh Antaine i Lobháin). Bhí mac eile leis freisin sna Proinsiasaigh, Fearghal Óg Mac an Bhaird a crochadh in Éirinn i 1642.
Federico García Lorca
Saothair
Chuir sé cumann drámaíochta taistil, La Barraca, ar bun nuair a bhí sé ar ais sa bhaile. Léiríodh a chuid drámaí ar fud chúigí na Spáinne.
I measc na ndrámaí ba cháiliúla dá chuid, tá Boda de Sangre (Bainis Fola), a léiríodh den chéad uair i 1933, dráma atá cosúil le tragóid Ghréagach.
Eoghan Rua Mac an Bhaird
Eoghan Rua Mac an Bhaird sa Litríocht
Déantar léiriú ficseanúil ar Eoghan Rua Mac an Bhaird agus ar a mhac, Aodh Buí, in An Cléireach, úrscéal le Darach Ó Scolaí.
Federico García Lorca
Saothair
Léiríodh Yerma i 1934, dráma faoi phósadh gan chlann.
Díreach sular maraíodh Lorca, cuireadh La Casa de Bernarda Alba ar an ardán den chéad uair, dráma faoi mháthair thiarnúil agus a clann iníonacha ina gcuireann an bhean is óige lámh ina bás féin mar gheall ar a leannán a bheith geallta leis an iníon is sine.
Féibé (Tíotán)
Is pearsa a bhaineann le miotaseolaíocht na Gréige í Phoebe. Is duine de na Tíotáin agus iníon le hÚránas agus Gáia í.
Ardeaglais Naomh Pádraig is Naomh Féilim
Is ionad easpag na Cille Móire í Ardeaglais Naomh Pádraig is Naomh Féilim sa Chabhán.
Federico García Lorca
Oidhreacht
Bhí grá, éad, paisean agus bás tobann ina dtéarmaí lárnacha i ndrámaí Lorca, agus b'amhlaidh a bhí a shaol féin.
Féibé (Tíotán)
Ba é an Tíotán Coeus a fear céile. Ba Lató a hiníon. Ba Apalló agus Artaimís a garchlann.
An Mullach Dubh, Contae an Chabháin
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é an Mullach Dubh.
Coinín Himiléach
Ainmhí is ea an coinín Himiléach.
An Eilvéis i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Ghlac An Eilvéis páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 1956.
Iomaitheoirí
alt=|mion|287x287px|Lys Assia ag cur i láthair i [[Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 1958|1958]]
Mullach na gColmán
Is baile fearainn suite i gContae an Chabháin é Mullach na gColmán.
Úránas (miotaseolaíocht)
Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige é Úránas (Uranus as Béarla).
Dia na spéire ab ea Úránas.
Ba í Gáia a bhean chéile agus ba iad na Tíotáin a gclann.
Strictly Come Dancing (sraith 3)
Is comórtas damhsa teilifíse é Strictly Come Dancing, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Tá sé ar BBC One. Thosaigh an tríú sraith ar an 15 Deireadh Fómhair 2005 agus chríochnaigh sé ar an 17 Nollaig 2005.
B'iad Len Goodman, Bruno Tonioli, Craig Revel Horwood agus Arlene Phillips na breithiúna don sraith seo.
Tomasz Adamek
Dornálaí Polannach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, is ea Tomasz "Tomek" Adamek, a rugadh ar 1 Nollaig 1976 i Żywiec, an Pholainn.
Coinín leoncheannach
Ainmhí is ea an coinín leoncheannach.
Cáibín
Is hata Éireannach, dúghlas i ndath de ghnáth é cáibín.
Lee Carsley
Bainisteoir agus iarimreoir sacair is ea Lee Carsley, a rugadh i mBirmingham Shasana ar 28 Feabhra 1974. D'imir sé le roinnt clubanna sacair, mar atá, Derby County F.C., Blackburn Rovers F.C., Coventry City F.C., Everton F.C. agus Birmingham City F.C.. D'imir Carsley le foireann náisiúnta sacair Phoblacht na hÉireann chomh maith. Imreoir lár páirce a bhí ann. Is leas-bhainisteoir na foirne úd Sasana U21 é.
No Good Read Goes Unpunished
Craoladh an cúigiú heipeasóid déag, "No Good Read Goes Unpunished", den naoú sraith is fiche de The Simpsons ar an 8 Aibreán 2018. Scríobh Jeff Westbrook an eipeasóid seo. D'fhéach 2.15 milliún duine ar an eipeasóid.
Dairteanna
deas|300px|thumb|Dairteanna ar chlár dairteanna Is é atá i gceist le dairteanna ná cluiche comórtais ina gcaitear dairteanna ar targaid chiorclach ar a dtugtar clár dairteanna. Is iomaí leagan den chluiche a imrítear agus a imríodh ar fud na cruinne, ach sa lá atá inniu ann glactar leis gur ionann dairteanna agus cluiche áirithe amháin le rialacha agus clár dairteanna ar leith. Spórt gairmiúil atá ann, ach imrítear go rialta é mar chaitheamh aimsire sna tithe tábhairne i go leor tíortha éagsúla - an Ríocht Aontaithe agus an Comhlathas Briotanach go ginearálta, an Ísiltír, Éire, Críoch Lochlann, na Stáit Aontaithe agus An Ghearmáin.
Mikel Arteta
Is imreoir sacair é Mikel Arteta (r. 26 Márta, 1982 i San Sebastián, Gipuzkoa, i dtír na mBascach sa Spáinn). Imríonn sé faoi láthair le Everton F.C. Imreoir lár páirce atá ann.
D'imir se le F.C. Barcelona, Rangers agus Real Sociedad roimhe sin.
Thomas Bracken
B'fhile aithnidiúil é Thomas Bracken (21 Nollaig 1843 – 16 Feabhra 1898) i ndeireadh an 19ú haois. Scríobh sé liricí amhrán náisiúnta na Nua-Shéalainne. Chum sé "God Defend New Zealand", ceann de dhá amhrán náisiúnta na Nua-Shéalainne ("God Save the Queen" an ceann eile). B'é an chéad duine é a d'fhoilsigh an frása "God's Own Country". clé|mion
Saol
Rugadh Bracken i gCluain Eois, Contae Mhuineacháin is cosúil. Fuair a mháthair bás nuair a bhí sé ina leanbh óg agus a athair nuair a bhí sé 10 mbliana d'aois.
Cuireadh chun na hAstráile é agus é dhá bhliain déag d’aois chun cónaithe lena uncail ansin, John Kiernan,i Geelong, Victoria. Is cosúil go bhfuair sé post mar phrintíseach poitigéireachta, ach bhog sé thart ar na feirmeacha agus é ag obair mar lomaire caorach agus aoire. Bíodh sé ag cuardach óir agus ina choimeádaí siopa chomh maith. Bíodh sé ag scríobh faoin saol mórthimpeall air.
D’aistrigh Bracken go Dunedin (logainm a eascraíonn ó Dhún Éideann na hAlban) sa bhliain 1869, agus lean sé ar aghaidh leis an scríbhneoireacht (filíocht agus iriseoireacht). D’éirigh go maith leis. clé|mion|"God Defend New Zealand"
"God Defend New Zealand"
Sa bhliain 1876, foilsíodh an dán "God Defend New Zealand". clé|mion Sa bhliain 1940 glacadh leis mar iomann náisiúnta, agus mar amhrán náisiúnta i 1977.
Bhí Bracken báúil le cúis na Maorach. Deirtear go bhfuil tagairt do Te Kooti, ar thaoiseach tábhachtach as iarthar na tíre é, agus do na Maoraigh sa líne “guard Pacific’s triple star". Ach deir staraithe eile gur meafar é do thrí oileán na tíre. clé|mion D’aistrigh breitheamh an t-amhrán go Maorais don chead uair in 1878, ach ní raibh mórán tráchta ar an leagan sin go deireadh an chéid seo caite.
Naisc sheachtracha
An Rialtas - Thomas Bracken
Tony Hibbert
Is imreoir sacair é Tony Hibbert. Imríonn sé faoi láthair le Everton.
An 31ú Dáil
Seisiún rialtais in Éirinn is ea an 31ú Dáil. Is é Fine Gael an páirtí is mó sa Dáil agus tá siad sa rialtas le Páirtí an Lucht Oibre. Is é seo a leanas miondealú na bpáirtithe sa Dáil:
TDanna de réir Páirtí
Seo thíos liosta de na TDanna a toghadh chun Dáil Éireann sa Toghchán Ginearálta 2011, roinnte de réir páirtí.
Yakubu Aiyegbeni
Is iarimreoir sacair é Yakubu Aiyegbeni, a rugadh ar 22 Samhain 1982 I gCathair Benin sa Nigéir. D'imir sé le Coventry City mar bhuailteoir, agus roimhe sin do Everton F.C., Middlesbrough agus Portsmouth. Sna blianta 2000–2012, d'imir sé ar fhoireann náisiúnta Nigeria.
Calgary
Cathair i gcúige Alberta, Ceanada is ea Calgary. Tá Calgary suite i ndeisceart an chúige i measc cnoc íseal agus fásach féir, 89 ciliméadar no mar sin taobh thoir de raonta tosaigh na Sléibhte Creagacha. Sa bhliain 2006, bhí 1,096,833 duine ina gcónaí sa chathair féin agus é ar an tríú cathair is mó i gCeanada. Sa bhliain chéanna, bhí 1,214,839 duine i mórcheantar Chalgary, rud a fhágann gurb í Calgary an cúigiú mórcheantar uirbeach is mó sa tír.
Tá Calgary 294 ciliméadar ó dheas ó Edmonton, príomhchathair an chúige. “Bealach [Corridor] Calgary-Edmonton” a thugtar ar an tsraith bhailte beaga idir an dá chathair. Tá geilleagar Chalgary bunaithe ar an ola agus ar an ngás nádúrtha, ar an talmhaíocht agus ar an turasóireacht. Bíonn an Calgary Stampede, rodeo agus aonach mór, ann gach bliain i mí Iúil ón bhliain 1912 anuas. Tionóladh na Cluichí Oilimpeacha Geimhridh den chéad uair riamh i gCeanada, in Calgary, sa bhliain 1988.
Fort Brisebois a thugtaí ar an áit ar feadh tamall, ach sa bhliain 1876 d’ainmnigh an Coirnéal James MacLeod Fort Calgary é i ndiaidh Calgary (Gàidhlig: Calgarraidh) i Muile, in Albain. Bíonn Calgary rangaithe go hard ar shuirbhéanna a bhaineann le cáilíocht na beatha. Mar shampla, sa bhliain 2007 chuir an iris Forbes Calgary sa chéad áit ar a liosta s'acusan de na cathracha is glaine ar Domhan.
Dùn Tuilm
deas|250px|thumb|Dùn Tuilm Is sráidbhaile san Eilean Sgitheanach, Comhairle na Gàidhealtachd, é Dùn Tuilm.
Cúige Chelyabinsk
Is cúige de chuid na Rúise é Cúige Chelyabinsk, suite i réigiúin iargúlta i Sibéir na Rúise. Is é Chelyabinsk an phríomhchathair. Bunaíodh an cúige sa bhliain 1934.
Crios Ama
left|75px Tá Cúige Chelyabinsk suite i gcrios ama Yekaterinburg (YEKT/YEKST).
Aibhneacha
Is iad na príomhaibhneacha sa chúige ná:
Na hAonaid Riaracháin
Tá an cúige roinnte ina 27 réigiún. Féach Aonaid Riaracháin Chúige Chelyabinsk.link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Meteorit_Chelyabinsk_(01).jpg|clé|mion|[[15 Feabhra 2013: cith dreigíte]]
Carraig na bhFear
Sráidbhaile i gContae Chorcaí in Éirinn is ea Carraig na bhFear. Bhí 1,182 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2006 - de réir an daonáirimh a rinneadh sa bhliain seo.
Brother, Can You Spare Two Dimes?
Craoladh an ceathrú heipeasóid is fiche, "Brother, Can You Spare Two Dimes?", den tríú sraith The Simpsons ar an 27 Lúnasa 1992. Scríobh John Swartzwelder an eipeasóid seo. D'fhéach 17.2 milliún duine ar an eipeasóid.
Homer Simpson
Is é Homer Jay Simpson ceann de na príomhcharachtair sa tsraith theilifíse bheoite cáiliúil The Simpsons. Tá sé guthaithe ag Dan Castellaneta. Baineann sé le saol teaghlaigh Mheiriceánaigh a bhfuil cónaí orthu i Springfield, baile sna Stáit Aontaithe.
Rugadh agus tógadh Homer i mbaile Springfield, áit a bhfuil cónaí air fós in éineacht lena bhean Marge agus a dtriúr páistí, Bart, Lisa agus Maggie. Is mac le hAbe agus Mona Simpson é Homer. Tá leasdeartháir aige darb ainm Herb agus leasdeirfiúr chomh maith, an toradh ar chaidreamh idir a athair is bean Sasanach a casadh ar Abe agus é ar stáisiún i Sasana le linn an Dara Cogadh Domhanda. Níl sé soiléir cén aois é Homer, ach de réir cosúlachta, rugadh sa mbliain 1956 é.
Oibríonn sé mar chigire sábháilteachta i gCumhachtstáisiún Núicléach Springfield. Ach caitheann sé an chuid is mó dá chuid ama ina chodladh nó ag ithe taoschnónna. Taobh amuigh den obair caitheann sé go leor ama i dteach tábhairne Moe. San áit sin, is maith le Homer cúpla pionta Duff a chaitheamh siar in éineacht lena chairde, Barney Gumble, Lenny agus Carl.
Is fear céile agus athair carthanach é Homer agus sna blianta ó taispeánadh The Simpsons ar dtús tá pearsantacht Homer tar éis fás agus is carachtair cáiliúil é anois agus réalta den chultúr Meiriceánach.