cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
CLG An tOspidéal/Cathair Fuiseog
Stair
Nuair a chuireadh deireadh leis an gcomhaontas le Cnoc Áine, thosnaíodar ag imirt iomána agus peile faoi ainm an pharóiste. Sa bhliain 1983, ba iad An tOspidéal/Cathair Fuinse an chéad chlub a bhuaigh Craobh Peile Sóisear A (i ndiaidh bhuachaint ar An nGleann) agus Craobh Iomána Sóisear A an Chontae (tar éis Ardach a chloí) sa bhliain chéanna.
Go Let It Out
Liosta Amhrán
12" (RKID 001T)
Caiséad (RKIDCS 001)
CLG An tOspidéal/Cathair Fuiseog
Stair
I ndiaidh Craobh Peile Idirmheánach an Chontae a bhuachaint sa bhliain 1989, shroich An tOspidéal/Cathair Fuinse trí chluiche ceannais Craobh Sinsear an Chontae as a chéile ach chailleadar i gcoinne Fánaithe Ghleann an Chorráin sa bhliain 1991, An Chaisleáin Nua Thiar sa bhliain 1992 agus Chlocháin sa bhliain 1993. Bhí an mí-ádh orthu ar a gceathrú iarracht chomh maith nuair a bhuaigh Baile an Londraigh othu sa bhliain 1999.
Ba chlub sinsear sa dá chód é An tOspidéal/Cathair Fuinse tar éis dóibh an bua d’fháil ar Shaor Theas i gcluiche ceannais Craobh Iomána Idirmheánach an Chontae na bliana 2002 ach níor fhan na hiománaithe ann ach ar feadh dhá bhliana. Thiteadar síos go dtí an tríú grád an bhliain dár gcionn ach d’filleadar ar an iomáint idirmheánach ar an gcéad iarracht nuair a bhuadar Craobh Sóisear A an Chontae don dara huair i ndiaidh dóibh Cróch/Cill na Fíonaí a shárú i gcluiche ceannais na bliana 2005.
Páirc Imeartha
Tá páirc imeartha An tOspidéal/Cathair Fuinse suite in aice an tséipéil i mbaile An tOspidéal.
Imreoirí Cáiliúla
I measc imreoirí cáiliúla an chlub, tá na hiománaithe Séamus Ó Cearrbhaill (Jimmy Carroll), a bhí ar fhoireann Luimnigh i gcluiche ceannais Craobh Iomána Sinsearach na hÉireann na bliana 1980, agus Damien Ó Roghaill (Damien Reale), captaen na foirne i gcluiche ceannais Craobh na hÉireann sa bhliain 1980; agus PS Ó Gairbheith (PJ Garvey) a bhí ar fhoireann Luimnigh a chaill cluiche ceannais Craobh Peile Sinsear na Mumhan sa bhliain 1991.
Tok Pisin
Glactar leis go labhraíonn cúig nó sé mhilliún duine an teanga seo go tráthrialta, ach níl sí chomh líofa céanna ag cách. Ar dtús ní raibh inti ach gléas cumarsáide idir daoine nárbh ionann a dteanga dhúchais, ach is iomaí páiste a fhoghlaimíonn an teanga seo ón gcliabhán inniu - is é sin tá an Tok Pisin ag iompú ina fásteanga. Sna cathracha is mó a labhraítear Tok Pisin mar phríomhtheanga, sin nó i measc na bpóilíní agus na saighdiúirí. Is dócha go bhfuil thart ar aon mhilliún amháin de dhaoine ag labhairt Tok Pisin mar theanga dhúchais, agus is minic nach bhfoghlaimíonn siad aon teanga áitiúil nó tok ples (< "talk" agus "place" an Bhéarla) ach amháin mar thríú teanga (i ndiaidh Tok Pisin agus an Bhéarla). Mar sin, tá an chuma ar an scéal go bhfuil an Tok Pisin ag cur brú ar theangacha bundúchasacha Phapua. Ón taobh eile de, tá an Tok Pisin féin ag fáiltiú focail iasachta agus struchtúir ghramadaí nó comhréire ón ngnáth-Bhéarla agus ag dul chun cosúlachta leis.
Amagasaki
Croí-Chathair de chuid na Seapáine is ea Amagasaki (尼崎市). Tá sí suite in lardeisceart Honshu, an t-oileán Seapánach is mó. Tá 450,244 duine ina gcónaí in Amagasaki (daonáireamh 2010).
Contae Coconino, Arizona
thumb|deas|Séala 237x237px|deas|Suíomh sa stát [[Arizona]] 237x237px|deas|Suíomh Arizona sa SAM
Tagann ainm an chontae ón Cohonino, ainm a bhain úsáid as na daoine Havasúpaigh. Cuimsíonn an chontae Páirc Náisiúnta an Cainneon Mór, a bhfuil an Cainneon Mór agus an náisiún Havasupai ann, mar aon leis codanna na náisiúin Navajo, Hualapai, agus Hopi. Is 30% den daonra iomlán an chontae Mheiriceánach Dúchasach. Tá an achar cathrach staitisticúil Flagstaff san chontae.
Tá sé ag críochantacht le:
Stair
Bunaíodh Contae Coconino ar 18 Feabhra 1891.
Bruitíneach
Galar tógálach is ea an bhruitíneach. Galar víreasach a scaiptear trí bhraoiníní ionfhabhtaithe aeriompartha is ea í.
Caoilinn Hughes
File agus scríbhneoir Éireannach is ea Caoilinn Hughes (rugadh 29 Iúil 1985). Bronnadh go leor gradam ar a dánta, gearrscéalta agus úrscéal amháin.
Bruitíneach
Tréithe
Tosaíonn sí le casacht is srón silidh, agus ina dhiaidh sin tarlaíonn gríos dearg smeartha is fiabhras.
Caoilinn Hughes
Saol
Rugadh i mBaile an Chláir, Contae na Gaillimhe í. D'fhreastail sí ar an gColáiste Doiminiceach, An Bóthar Ard, i nGaillimh. Fuair sí amach céimeanna ón Ollscoil na Banríona, Béal Feirste, BA i Litríocht na mBéarla agus MA i nDrámaíocht agus Cultúr Éireannach an 19ú hAois. Bhí sí ina cónaí sa Nua-Shéalainn ó 2007-2014, ag obair leis an gcomhlacht Google, ag rith comhairleacht bheag, agus ag staidéar PhD i Litríocht na mBéarla ón Ollscoil Victoria, Wellington. I 2014, ghlac sí post trí bliana mar Léachtóir/Scríbhneoir ar Cuairt san Ollscoil Maastricht, An Ísiltír. Anois is scríbhneoir lánaimseartha í.
I 2014, d'fhoilsigh Hughes cnuasach dánta, Gathering Evidence (Carcanet Press). Bhuaigh é an Duais Irish Times Shine/Strong i 2015. Bhuaigh an bailiúchán agus na dánta roinnt dhuaiseanna eile, an Duais Patrick Kavanagh (2012) agus Duais Scríbhneoireacht Nua Cúirt (2013) ina measc.
Bruitíneach
Tréithe
Briseann gríos méirscreach dearg amach tríd an gcraiceann. Uaireanta bíonn seordán le tabhairt faoi deara freisin.
Caoilinn Hughes
Saol
Foilsithe an chéad úrscéal Hughes, Orchid & the Wasp (Oneworld/Hogarth), i 2018. Glacadh go maith leis an úrscéal. Bhuaigh é an Duais Collyer Bristow i 2018 agus ainmnithe é do roinnt dhuaiseanna eile: Duais an Leabhar Mór Hearst, Duais Litríocht Idirnáisiúnta DUBLIN, Duais Litríocht Buitléir, agus Duais Chlub na nÚdar - An Chéad Úrscéal is Fearr. I 2018, bhuaigh Hughes an Duais Gearrscéal an Leamhan leis an scéal Psychobabble agus i 2019, bronnadh Duais O. Henry uirthi leis an ngearrscéal Prime .
Is comhalta í na Fhondúireacht James Merrill, Fondúireacht Bogliasco, Centre Culturel Irlandais, Ceardlann an Samhradh Tin House, agus Art Omi. Ghlac sí Duais Litríocht Sparánacht ó An Chomhairle Ealaíon, agus Duais Ireland Funds Monaco.
Bruitíneach
Eipidéimeolaíocht
In 2017, tá méadú tagtha tríd is tríd ar líon na gcásanna bruitíní a tuairiscíodh i dtíortha Eorpacha. Bhí sé tuairiscithe ag an Ríocht Aontaithe, an Iodáil agus an Rómáin gur tharla na ráigeanna is mó den víreas go dtí seo. mion|clé|Centers for Disease Control, [[Stáit Aontaithe Mheiriceá|SAM]]
Caoilinn Hughes
Saol
Léirítear scríbhneoireacht Hughes i bhfoilseacháin éagsúla, Léirmheas Filíocht Éireann, Díolaim 1, Filíocht Anois, Coicís, Tin House, POETRY, Granta, Filíocht Bhriotanach is Fearr, BBC Raidió 3, Southword, An Gob Buí, Leabhair Nua-Shéalainn, agus in áit eile.
Bruitíneach
In Éirinn
Idir 2004 agus 2007, bhí rátaí imdhíonta do leanaí de dhá bhliain d’aois idir 87.5% do bhruitíneach, phlucamas agus bhruitíneach dhearg (MMR) go meán de 92% do na vacsaíní eile.
Caoilinn Hughes
Saol
D'fhoilsigh Hughes a dara húrscéal, The Wild Laughter (Oneworld Publications) i mBealtaine 2020. Bhuaigh an t-úrscéal Gradam Encore ó Chumann Ríocht na Liteartha i 2020, le duais £10,000. Ainmnithe an leabhar do roinnt dhuaiseanna eile: Duais Dylan Thomas, Duais An Post - Leabhar Éireannach na Bliana, agus Gradam Liteartha Deilginis. I 2021, ceapadh ina Comhalta Scríbhneoireacht í de Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath.
Bruitíneach
In Éirinn
Ag deireadh an fichiú haois, bhí clár cuimsitheach vacsaínithe curtha i bhfeidhm agus bhí an bhruitíneach beagnach díbeartha ar fad as an tír.
Tháinig an galar ar ais sna 21ú haois nuair a scaipeadh bréagnuacht faoi.
Feirmiam
Is é an feirmiam an céadú dúil cheimiceach sa tábla peiriadach, agus is é an tsiombail a sheasann dó ná Fm. Tá sé ainmnithe as an bhfisiceoir Iodálach Enrico Fermi. Achtanóideach agus dúil thrasúránach atá ann, agus mar sin, níl ach iseatóip radaighníomhacha aige. Is é 257Fm an ceann is troime acu, agus níl sé féin fadsaolach, nó tá sé 100.5 lá - céad lá agus leathlá - ar leathré.
Tá an feirmiam chomh radaighníomhach is nach féidir mórán a fháil amach faoina shaintréithe ceimiceacha. Dealraíonn sé, áfach, gurb iad +2 agus +3 na huimhreacha ocsaídiúcháin a bhíonn aige.
Béal Átha na Muille
Is baile suite i gContae Ros Comáin é Béal Átha na Muille.
An Chathair (Tiobraid Árann)
Tá breis is 2,500 duine ina gcónaí ann agus a lion ag méadú, agus tá breis is 5,000 duine sa cheantar máguaird.
Stair
Tá caisleán suntasach sa Chathair ar leis na Buitléaraigh é tráth agus a mheallann a lán cuairteoirí anois. Rinneadh deisiú éigin air idir na blianta 1840 agus 1846, agus an eagraíocht Dúchas atá ina fheighil anois. Léiríonn sé a thábhachtaí a bhí an Chathair anuas go dtí an 16ú haois mar ionad ceannais agus cosanta i ndeisceart Chúige Mumhan.
Tháinig Cromail chun na Cathrach sa bhliain 1650 agus lig don gharastún géilleadh agus imeacht. thumbnail|150px|left|Caisleán na Cathrach
Anuas go dtí an 17ú haois ní raibh sa Chathair ach sráidbhaile, agus ba é an margadh an príomhghnó a bhí ann riamh.
D'éirigh na hÉireannaigh amach sa Chathair ar an 28 Márta 1798. Ach briseadh an cath orthu go tapa faoi cheannas an High Sheriff, Col. Thomas Judkin-Fitzgerald.
Sa 19ú haois bhí beairic mhór ann agus reisimintí marcra ar lonnú ann. clé|mion|225x225px
Stair shóisialta
Théadh cóistí Charles Bianconi idir Cluain Meala, an Chathair agus Caiseal, agus sheasaidís ag teach sa Chearnóg mar a bhfuil The Galtee Inn anois.
An t-ailtire nótálta John Nash a dhear teampall breá paróiste de chuid Eaglais na hÉireann sa Chathair, teampall atá ar cheann de thrí fhoirgneamh eaglasta dá chuid in Éirinn.
Iar-Ghaeltacht
Baineann an Chathair le barúntacht Uíbh Eoghain agus Uíbh Fhathaidh Thiar (Uí Fathadh agus Uí Fothadh Thiar), ceantar a raibh Gaeilge na nDéise an-láidir anuas go dtí na 1830í. Is dócha go raibh an teanga ag 99% den phobal chomh déanach leis an mbliain 1800. Bhí 60% á labhairt fiú sna 1860í, agus chomh déanach le tríochaidí an 20ú haois bhíodh sí le cloisteáil sa Chathair lá margaidh. clé|mion Canúint de Ghaolainn na nDéise atá i gceist, agus a comharthaí sóirt féin aici. Rinneadh árthú d’athrú, ceárthú de cheathrú, agus áirthí d’aithrí. Bhíodh meititéis ann: bradán > burdán, brollach > burlach, praiseach > puirseach. Ba mhinic foirm an tabharthaigh uathu le haithint ar an ainmneach uathu: bróig, cois, cluais, láimh agus eile. Agus bhí foclóir ar leith ann: binín (bean bheag), coifín (cónra), ruaim feirge (racht feirge), scrobanta (críon, caite), taobh ismuigh (taobh amuigh), agus mar sin de. clé|mion|abhainn na [[An tSiúir|Siúire]] Maidir leis an briathra, feicimid athruithe mar a leanas: teagmhaím > tangaím, tiomáin > tumáin. Shéimhítí an saorbhriathar san aimsir chaite: bhuaileadh é seachas buaileadh é. Ba mhinic de á úsáid in ionad an ghinidigh rannaigh: mórán de dhua, an iomarca de shrian, leath an oiread de chúram. Is minic a d'úsáidtí foirm neamhspleách an bhriathair nuair a bheadh coibhneas neamhdhíreach ann: an tslí a bhíodh [a mbíodh] a chosa fillte isteach faoi aige; pé áit a bhíodh [a mbíodh] sé ag obair.
Timpeallacht
Bhí na sléibhte faoi choillte móra anuas go dtí an 17ú haois, agus tá a n-iarsmaí fós ann, cé go bhfuil neart crann neamhdhúchasach measctha tríothu. Tá a lán siúlóidí oidhreachta ann, agus tá éileamh ar shiúlóid Choill Ghleann Garaidh, coill mheasctha sna Gaibhlte.
Tá Cnoc Mhaol Donn ar an taobh theas den bhaile mór agus Uaimh Bhaile Mhistéalaí siar ó dheas uaidh. clé|mion|[[Cnoc Mhaoldomhnaigh ó R639]] Bhí tóir ar bhradáin riamh san áit, mar is léir ón seanlogainm Cathair Dhún Iascaigh, agus is breá le lucht iascaireachta an chora éisc atá os comhair an chaisleáin amach ar an taobh eile den droichead.
Lárach Mór
Is gairdín suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Lárach Mór.
An Chathair (Tiobraid Árann)
Taisteal
Is féidir Cluain Meala, Caiseal agus Tiobraid Árann a bhaint amach faoi cheann tríocha nóiméad de thiomáint, agus shroichfeá Corcaigh, Luimneach agus Port Láirge faoi cheann uair an chloig.
Tá mótarbhealach (an M8) laistiar de Chathair agus is féidir teacht air ón mbaile mór ag Gabhail 10 agus 11.
Téann Bus Éireann tríd an mbaile mór go dtí Baile Átha Cliath, Corcaigh, Luimneach agus Port Láirge, agus tá an stad i lár an bhaile mhóir i Sráid an Chaisleáin.
Is fada an Chathair suite ar an iarnród réigiúnach idir Luimneach agus Port Láirge; d’oscail an stáisiún ar 1 Bealtaine 1852. Is annamh traenacha ag seasamh anois ann.
Eamhnú
Le Scarborough i Sasana
Iora
Is ainmhí beag é an t-iora. Mamach atá ann. Is creimire feoiliteach é.
Éinstéiniam
Is é an t-éinstéiniam dúil cheimiceach uimhir a 99, agus is í an tsiombail cheimiceach a sheasann dó ná Es. Fuair sé a ainm ó Albert Einstein. Ceann de na hachtanóidigh é, agus mar sin, is dúil throm thrasúránach é. Mar sin, níl ach iseatóip radaighníomhacha aige, agus má éiríonn leis na fisiceoirí blúirín beag éinstéiniam a tháirgeadh, is sciobtha a thiocfaidh an meath radaighníomhach air. Is é an t-iseatóp is cobhsaí dá bhfuil ann ná 252Es, ach níl an ceann sin féin ró-fhadsaolach, nó tá sé 471.7 lá ar leathré.
Mar sin, is deacair do na ceimiceoirí mórán taighde a dhéanamh ar shaintréithe ceimiceacha an éinstéiniam. Tagann meath radaighníomhach ar gach eiseamal chomh luath is nach féidir a rá go mbeadh sé indéanta an t-éinstéiniam a choinneáil glan. Thairis sin, bíonn an radaighníomhaíocht chomh láidir san éinstéiniam is go gcuireann an radaíocht struchtúr an chriostail éinstéiniam ó mhaith go luath.
Tá leathré an éinstéiniam chomh gearr is nach féidir teacht ar an dúil seo sa dúlra. An t-éinstéiniam atá ann, táirgtear sna himoibreoirí núicléacha agus sna saotharlanna fisice é.
Maidir le ceimic an éinstéiniam, is iad na huimhreacha ocsaídiúcháin atá aige ina chuid comhdhúl ná +3 agus +2. Tá na saineolaithe den bharúil gur féidir comhdhúile éinstéiniam (+4) a tháirgeadh freisin, ach is tuiscint theoiriciúil é seo. D'aithin na ceimiceoirí ocsaíd éinstéiniam Es2O3, an dá chineál clóiríde (EsCl2, EsCl3), bróimide (EsBr2, EsBr3), iaidíde (EsI2, EsI3), fluairíd amháin (EsF3) agus ocsachlóiríd (EsOCl), ocsabhróimíd (EsOBr) agus ocsa-iaidíd (EsOI).
Níl mórán úsáide san éinstéiniam chomh radaighníomhach is atá sé. Táthar ag déanamh gurbh fhiú triail a bhaint as sa radaiteiripe, is é sin, le cealla ailse a mharú le radaíocht.
Brùra
Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Brùra.
Cóbh a' Phlástair
Is é Cóbh a' Phlástair (Béarla: Port Hastings) sráidbhaile in Albain Nua, Ceanada.
An Làirig Dhrù
deas|250px|thumb|Láirig Dhrú Is mám suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Láirig Dhrú.
Gobadáinín beag
Is éan é an gobadáinín beag (Calidris minuta). Is baill d'fhine na Scolopacidae iad.
Eugene Timmons
Polaiteoir Éireannach ab ea Eugene Timmons (dáta gan aithne – 13 May 1999). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil
Tráigh Mhór
Is é Tráigh Mhór sráidbhaile ar an Eilean Céap Breatuinn.
Béal Átha Feorainne
Is baile suite i gContae Ros Comáin é Béal Átha Feorainne.
Meindiléiviam
Is é an meindiléiviam, a fuair a ainm ó Dmítrí Meindeiléiv, a chéadcheap tábla peiriadach na ndúl, - is é dúil uimhir a 101 sa tábla sin. Is achtanóideach trasúránach é, is é sin, tá sé ar ceann de na dúile is troime dá bhfuil ann, agus mar sin, níl ach iseatóip radaighníomhacha aige. Md an tsiombail cheimiceach.
Is é an t-iseatóp is cobhsaí atá aige ná 258Md, agus níl sé féin ach 51.5 lá ar leathré. Mar sin, is deacair taighde a dhéanamh ar shaintréithe an mheindiléiviam, ach dealraíonn sé gurb iad +2 agus +3 na huimhreacha ocsaídiúcháin.
Mórag
Is ollphéist a cheaptar a bheith ina gcónaí i Loch Mhórair, Comhairle na Gàidhealtachd é Mórag.
Anime
Is éard é Anime (Seapáinis: アニメ) ann ná beochan a bhí lámh-tharraingte nó déanta ar ríomhaire. Leagan giorraithe is ea an focal den fhocal アニメーション (animeshōn), ar iasacht ón bhfocal Béarla animation ("beochan") i Seapáinis, agus sa chás seo tagraíonn an téarma do gach saghas beochana. Lasmuigh den tSeapáin, úsáidtear 'anime' chun tagairt shonrach a dhéanamh ar bheochan ón tSeapáin nó do stíl na beochana áirithe seo, arb í a sainairíonna ná grafaicí ildaite, carachtair bhríomhara agus téamaí fantaiseacha. D'fhéadfaí a mhaíomh leis an cur chuige stílithe seo, go mb'fhéidir go mbeadh beochan a tháirgtear i dtíortha eile, seachas an tSeapáin, measta mar 'anime' freisin.
Aomori
Croí-Chathair de chuid na Seapáine is ea Aomori (青森市). Tá sí suite i dtuaisceart Honshu, an t-oileán Seapánach is mó. Tá 293,442 duine ina gcónaí in Aomori (daonáireamh 2010).
Rialachán Adhmaid
Is é is Rialachán Adhmaid an AE (EUTR – Rialachán (AE) Uimh. 995/2010) ann ná Rialachán de chuid an Aontais Eorpaigh den 20 Deireadh Fómhair 2010. Cuireann sé i gcoinne trádála adhmaid a baineadh go neamhdhleathach agus táirgí adhmaid atá déanta de na leithéid d’adhmad seo san AE. Cuireann sé cosc le hadhmad a baineadh go neamhdhleathach agus le táirgí atá déanta den adhmad seo a bheith á gcur ar mhargadh an AE agus leagtar síos oibleagáidí oibreoirí ann. Tá feidhm ag an Rialachán seo i ngach ballstát den AE ón 3 Márta 2013.
Rialachán an Aontais Eorpaigh:
{| class="wikitable"
Rialachán (AE) Uimh. 995/2010
Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle ina leagtar síos
oibleagáidí oibreoirí a chuireann adhmad agus táirgí adhmaid ar an margadh
Arna dhéanamh faoi Alt 192(1)
Seasamh Pharlaimint na hEorpa : IO C 2009/184E Lch 145
Seasamh Pharlaimint na hEorpa : arna thabhairt ar 07/07/2010
Moladh ón gCoimisiún : Coim 2008/0644 Leagan deiridh
Nós imeachta an chomhchinnidh
Seasamh na Comhairle; IO C 2010/114E Lch 17
Comhthéacs
Má bhaintear adhmad ar shlí a sháraíonn dlíthe agus rialacháin na tíre ina mbaintear é déantar lomadóireacht neamhdhleathach. Gníomhaíocht is ea í seo a imríonn tionchar tromchúiseach eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil ar chuid de na foraoiseacha is luachmhaire atá fágtha againn ar domhan agus ar na pobail a bhraitheann orthu. Cailltear ioncam, cuirtear isteach ar obair oibreoirí dlisteanacha agus tá ceangal idir í agus dífhoraoisiú, cailliúint na bithéagsúlachta agus astú gáis cheaptha teasa. Ina theannta sin leanann coimhlintí maidir le talamh agus acmhainní é, agus déantar na pobail dhúchasacha a dhíchumhachtú.
Is margadh onnmhaire tábhachtach é an AE do thíortha ina bhfuil leibhéal ard neamhdhleathachta agus drochrialachais in earnáil na foraoiseachta i réim. Dá ligfí adhmad agus táirgí adhmaid a fuarthas ó fhoinsí neamhdhleathacha isteach i margadh an AE b’fhíor go mbeadh tíortha an AE ag tacú leis an lomadóireacht neamhdhleathach.
D’fhonn tabhairt faoin bhfadhb seo d’fhorbair an AE an Plean Gníomhaíochta um Fhorfheidhmiú an Dlí, Rialachas agus Trádáil i dtaca le Foraoisí http://www.euflegt.efi.int/portal/ FLEGT sa bhliain 2003. Sa Phlean seo foráiltear roinnt bearta chun adhmad neamhdhleathach a eisiamh ó na margaí, chun feabhas a chur ar sholáthar adhmaid dhleathaigh agus chun éileamh ar tháirgí adhmaid a rinneadh go freagrach a chur chun cinn. Is príomhghnéithe tábhachtacha den bPlean Gnímh iad an Rialachán Adhmaid (EUTR) mar aon le Comhaontuithe Deonacha Comhpháirtíochta (comhaontuithe trádála a dhéantar le tíortha a onnmhairíonn adhmad chun cosc a chur le hadhmad neamhdhleathach a bheith á chur ar mhargadh na hEorpa).
Forbhreathnú
D’fhonn lomadóireacht neamhdhleathach a chomhrac ar fud an domhain toirmisceann an Rialachán Adhmaid (EUTR) adhmad a baineadh go neamhdhleathach nó táirgí a rinneadh de na leithéid d’adhmad a chur ar mhargadh an AE. Roinneann sé na daoine a thrádálann adhmad nó táirgí adhmaid ina dhá chatagóir: oibreoirí agus trádálaithe. Tá a chuid oibleagáidí sainiúla féin ar gach ceann acu. Oibreoirí – arna sainmhíniú sa Rialachán mar na daoine siúd a chuireann adhmad nó táirgí adhmaid ar mhargadh an AE den chéad uair. Ní mór dóibhsan ‘dícheallacht chuí’ a chleachtadh. Ag an am céanna ní mór do thrádálaithe (a shainmhínítear sa Rialachán Adhmaid (EUTR) mar iad siúd a dhíolann nó a cheannaíonn adhmad nó táirgí adhmaid atá ar mhargadh an AE cheana), ní mór díobhsan eolas a choinneáil ar a gcuid soláthraithe agus custaiméirí chun gur féidir iad a rianú siar go héasca.
Dícheallacht chuí
Ní mór d’oibreoirí ‘dícheallacht chuí’ a chleachtadh nuair a chuireann siad adhmad nó táirgí adhmaid ar mhargadh an AE d’fhonn a chinntiú, an oiread agus is féidir, nach bhfuil siad ag trádáil adhmaid a baineadh go neamhdhleathach nó táirgí a bhfuil adhmad a baineadh go neamhdhleathach iontu. I bhfocail eile, is ionann sin agus a rá nach mór dóibh córas bainistiú riosca a chur i bhfeidhm a bhfuil trí snáithe aige:
Tá de rogha ag oibreoirí a gcóras dícheallachta cuí féin a fhorbairt nó úsáid a bhaint as córas atá forbartha ag eagraíocht mhonatóireachta.
Aigéad bórach
Aigéad lag is ea aigéad bórach (H3BO3) le hairíonna antaiseipteacha. Bíonn pH timpeall 6 ag tuaslagáin chaolaithe, timpeall 9 ag tuaslagán páirtneodraithe. Tugtar bóráití ar shalainn aigéid bhóraigh. Tugtar aigéad bórásach ar ocsaíd bóróin hiodráitithe, B2O3.
Rialachán Adhmaid
An réimse táirgí
Baineann an reachtaíocht le hadhmad agus táirgí adhmaid a rinneadh san AE agus leo siúd a allmhairíodh ón taobh amuigh araon. Áirítear iad seo a leanas ar na táirgí a mbaineann an reachtaíocht leo: táirgí adhmaid dhílis, cláir urláir, sraithadhmad, laíon, páipéar srl. Ní bhaineann an reachtaíocht le táirgí athchúrsáilte agus páipéar priontáilte ar nós leabhair, irisí agus páipéir nuachta.
Glactar le hadhmad agus le táirgí adhmaid a bhfuil ceadúnas bailí FLEGT (Forfheidhmiú an Dlí, Rialachas agus Trádáil i dtaca le Foraoisí) nó cead bailí CITES acu mar tháirgí a chomhlíonann riachtanais an Rialachán Adhmaid (EUTR).
Tá liosta cuimsitheach na dtáirgí a mbaineann an dlí leo ar fáil in Iarscríbhinn an Rialachán Adhmaid (EUTR): http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32010R0995:GA:NOT Ní bhaineann an Rialachán Adhmaid (EUTR) le daoine aonair a dhíolann nó a cheannaíonn adhmad nó táirgí adhmaid dá n-úsáid phearsanta.
Feidhmiú
Beidh an Rialachán ina cheangal i ngach ballstát den AE. Socraíonn an reachtóir i ngach tír pionóis éifeachtacha comhréireacha athchomhairleacha chun go gcomhlíonfar an Rialachán Adhmaid (EUTR). Tá údarás inniúil i ngach tír a dhéanann forfheidhmiú an Rialacháin a chomhordú. Aimsigh an t-údarás inniúil i do thír féin anseo: http://ec.europa.eu/environment/forests/pdf/list_competent_authorities.pdf
Reachtaíocht thánaisteach
An 23 Feabhra 2012 ghlac an Coimisiún Eorpach le [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32012R0363:EN:NOT Rialachán tarmligthe ón gCoimisiún (AE) Uimh. 363/2012] d’fhonn reachtaíocht a rith i gcomhair na rialacha um aitheantas a thabhairt d’eagraíochtaí monatóireachta agus é a bhaint díobh.
De bhreis air seo ghlac an Coimisiún Eorpach le [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32012R0607:EN:NOT Rialachán Cur chun Feidhme ón gCoimisiún (AE) Uimh. 607/2012] ar an 6 Iúil 2012 d’fhonn a áirithiú go gcuirfear an Rialachán i bhfeidhm go haonfhoirmeach ar fud an AE. Tugann sé mionchuntas ar na bearta measúnaithe riosca agus maolaithe riosca ar cuid den gcóras ‘dícheallachta cuí’ iad. Tugann sé mionchuntas leis, ar mhinicíocht agus cineál na scrúduithe a dhéanfaidh údaráis inniúla na mballstát ar na heagraíochtaí monatóireachta.
Tagairtí
Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos oibleagáidí na n-oibreoirí a chuireann adhmad agus táirgí adhmaid ar an margadh, arna ghlacadh an 20 Deireadh Fómhair 2010 agus arna fhoilsiú san Iris Oifigiúil an 12 Samhain 2010
[http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32012R0363:EN:NOT Rialachán tarmligthe ón gCoimisiún (AE) Uimh. 363/2012 agus] [http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32012R0607:GA:NOT Rialachán Cur chun Feidhme ón gCoimisiún (AE) Uimh. 607/2012]
Suíomh faoi Rialú Adhmaid an AE http://EUTR2013.europa.eu
Téacs maidir le Rialú Adhmaid an AE – An Coimisiún Eorpach http://ec.europa.eu/environment/forests/timber_regulation.htm Achoimre ar Rialachán Adhmaid an AE http://ec.europa.eu/environment/forests/timber_regulation.htm#products
Doiciméad treorach faoi Rialachán Adhmaid an AE http://ec.europa.eu/environment/forests/pdf/guidance_document.pdf
Bileog faoi Rialachán Adhmaid an AE http://ec.europa.eu/environment/forests/pdf/EUTR_Leaflet_EN.pdf
FLEGT http://www.euflegt.efi.int/portal/
CITES http://www.cites.org/
Cluichí na n-Oileán 2017
Bhí Cluichí na n-Oileán 2017 ar siúl i nGotland ar 24 - 30 Meitheamh na bliana sin. Ba é seo an 17ú eagrán de na cluichí.
Bord bonn
Oileán ósta (Gotland)
Gobadáinín Temminck
Is éan é an gobadáinín Temminck. Is baill d'fhine na Scolopacidae iad.
Pliúraisí
Is breoiteacht a bhíonn sa chliabh é pliúraisí (pleuritis). Ciallaíonn pleuritis tinneas i dtaobh na colainne nó sa chliathán i Laidin, focal a d'eascair ó pleuritis sa Ghréigis a d'eascair ó pleura a chiallaíonn "cliathán nó taobh an choirp".
Bíonn athlasadh sa scannán atá sa chuasán pleorach, atá timpeall ar na scamhóga agus faoi na heasnacha, nó athlasadh na scannán i gcuas an chliabhraigh (an pleora) ag miocrorgánaigh, baictéir is víris go háirithe. Cuireann sé tús le camadh sreabháin sa phleora agus pian ghéar ar thaobh amháin nó eile den chliabhrach. Déanann análú níos géire é.
mion|clé
Cúiseanna an Ghalair
I measc na gcúiseanna ar fad, is iad ionfabhtuithe is comónta mar chúis.
Cluain Fada
Is baile suite i gContae Ros Comáin í Cluain Fada.
Luirg
Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Luirg.
Daitheacha
Breoiteacht is ea daitheacha a mhothaítear sna halta. Leanann fiabhras iad uaireanta, agus bíonn fiabhras cnámh ar an nduine. Ní bhíonn feidhm a chnámh go maith ag duine go mbíonn daitheacha air.
Eugene Gilhawley
Polaiteoir Éireannach ab ea Eugene Gilhawley (14 Aibreán 1910 – 3 Bealtaine 1987). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Hiram Bingham
Taiscéalaí, acadúlaí agus polaíteoir Meiriceánach ba ea Hiram Bingham III (19 Samhain, 1875 – 6 Meitheamh, 1956).
Olliora Malaech
Is ainmhí é an t-olliora Malaech (Ratufa bicolor). Mamach atá ann. Is creimire feoiliteach é.
Sibéal Ní Mhearáin
Gníomhaí de chuid Chonradh na Gaeilge i Melbourne na hAstráile ba ea Sibéal Ní Mhearáin (Béarla: Elizabeth (Bessie) Marren), bean éirimiúil a rinne mórán chun an teanga a chur chun cinn sa chéad chuid den 20ú haois.
Rugadh í in Inis Ceithleann i gContae Fhear Manach. Oileadh í mar mhúinteoir agus tháinig sí chun na hAstráile sa bhliain 1912. Chuidigh sí le craobhacha den Chonradh a chur ar bun in Melbourne sna blianta 1912 agus 1920, agus deireadh sí amhráin Ghaeilge ag ceolchoirmeacha. Dúradh ina taobh go raibh sí “géarintinneach agus ceanntréan”
Ar 29 Lúnasa 1932 phós sí Arthur Calwell, comh-Chonraitheoir a raibh Gaeilge ar a thoil aige agus a mbeadh an-tábhacht leis feasta mar pholaiteoir. Sa bhliain 1933 bhunaigh siad an Irish Review, míosachán a bhain leis an Victorian Irish Association agus a thaobhaigh le Fianna Fáil, páirtí de Valera. Mhair an iris chomh fada leis an mbliain 1953.
Ón mbliain 1921 nó thart air sin scríobhadh sí ailt don Advocate, nuachtán Caitliceach, agus bhí sí ina heagarthóir sóisialta ar an Tribune, nuachtán eile. Tamall ina dhiaidh sin chuaigh sí i mbun leathanach buanseasmhach do pháistí ar an nuachtán céanna. Cuireadh síos uirthi mar bhean rúndaingean agus scríbhneoir cumasach a raibh mórán léite aici agus a bhí an-eolach ar an stair. Bhí sí féin agus a fear céile ina gCaitlicigh dhílse agus deiridís an Choróin Mhuire i nGaeilge.
Bhí beirt chlainne ar an lánúin – Mary Elizabeth agus mac darbh ainm Arthur Andrew. Cailleadh eisean le hailse sa bhliain 1948 agus é aon bhliain déag d'aois.
Cailleadh Sibéal sa bhliain 1981, ocht mbliana tar éis bhás a fir chéile.
Naisc
Liosta stairiúil lucht Gaeilge san Astráil
Cúil Aodha
Ceantar Gaeltachta is ea Cúil Aodha in Iarthar Chorcaí, ina gcónaíonn timpeall 2000 duine. .
Cúltur
Tá traidisiún láidir amhránaíochta ann ar a dtugtar lúibíní cineál d'agallamh beirte a chantar. Tá clú na scéalaíochta ar a lán daoine as Cúil Aodha chomh maith.
Tionchar Ó Riada
Ba ann a chaith Seán Ó Riada cuid mhaith dá shaol. Bhunaigh sé Cór Chúil Aodha i 1963. Tá cáil ar an gCór ar fud na hÉireann ó shin. Leanann a thionchar ar aghaidh le Cór Chúil Aodha faoi stiúir Peadar Ó Riada.
Cluichí Oileán 1991
Thóg na Cluichí Oileán 1991 ar siúl in Åland ón 23ú go 29ú lá de mhí Mheitheamh na bliana sin. Ba é seo an 4ú eagrán de na cluichí.
John Henry Lewis
Dornálaí Meiriceánach ab ea John Henry Lewis (1914-1974).
Reathaíocht
250px|thumb|[[Mac tíre ag rith]] Tugtar reathaíocht ar ...
Patrick J. Reynolds
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick J. Reynolds (25 Samhain 1920 – 27 Nollaig 2003). Bhí sé ina bhall d'Fhine Gael.
Contae Gila, Arizona
237x237px|deas|Suíomh sa stát [[Arizona]] 237x237px|deas|Suíomh Arizona sa SAM
Tagann ainm an chontae ón giorrúchán Spáinneach den focal Quechanis Hah-quah-sa-eel, a chiallaíonn "uisce reatha a bhfuil goirte". Cuimsíonn an chontae codanna na tearmainn Fort Apache agus San Carlos, mar aon leis na Foraoisí Coconino agus Tonto.
Tá sé ag críochantacht le:
Stair
Bunaíodh Contae Gila ar 8 Feabhra 1881.
Fanntais
Tagann fanntais ar dhaoine uaireanta má bhíd in áit go mbíonn a lán daoine bailithe agus an t-aer múchta ann.
Fukuyama
Croí-Chathair de chuid na Seapáine is ea Fukuyama (福山). Tá sí suite i ndeisceart Honshu, an t-oileán Seapánach is mó. Tá 465,238 duine ina gcónaí i bhFukuyama (daonáireamh 2010).
James Gallagher
Polaiteoir Éireannach ab ea James Gallagher (20 Aibreán 1920 – 11 Márta 1983). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Vrahovice
Is sráidbhaile i Réigiún Olomouc, Poblacht na Seice é Vrahovice. Is é Vrahovice aonad riaracháin as seacht den chathair Prostějov. Tá thart ar 3,400 daoine ina gcónaí ann. Tá séipéal Naomh Bartolomew, oifig an phoist agus cúpla teach tábhairne ann chomh maith. Luadh an Baile don chéad uair sa bhliain 1337
An tSiúir
Is iad na príomhbailte ar an abhainn seo ná An Chathair, Cluain Meala, Carraig na Siúire agus Cathair Phort Láirge. Is é an Pointe Droichid is giorra don farraige ar an abhainn seo ná Droichead Rice i gCathair Phort Láirge. Tá bád fartha tras-abhann ar An tSiúir idir An Pasáiste i gcontae Phort Láirge agus Baile Hac i gcontae Loch Garman.
Máirín Ní Rodaigh
Bean chéile an scríbhneora Éireannaigh Gaeilge Máirtín Ó Cadhain a bhí i Máirín Ní Rodaigh. Phós sí an Cadhnach i mí Feabhra 1945 agus bhí lámh is focal eatarthu ón tréimhse sular cuireadh sa champa géibhinn é. Bhásaigh sí roimhe sa bhliain 1965.
Iníon Philip Ruddy as Contae an Chabháin ba ea Máirín agus ba mhúinteoir bunscoile í i scoil lán-Ghaeilge. Bhí cónaí uirthi féin agus Máirtín in árasán ar an gCuarbhóthar Theas agus d’fhan siad in árasáin éagsúla go dtí gurbh acmhainn dóibh teach a cheannach ag 3 Gairdíní na Gréine, Dartraí, i gceantar Ráth Maonais i mBaile Átha Cliath agus ní raibh aon chlann orthu. Ba mhinic gaolta agus cairde as Conamara ag fanacht acu i gcaitheamh na mblianta agus chuirtí fearadh na fáilte rompu. Thosaigh Máirín ag múineadh i Scoil Lorcáin, gaelscoil i ndeisceart na cathrach, nuair a bunaíodh í i 1952.
Cuireadh i Reilig Chnocán Iaróm í san uaigh chéanna inar cuireadh Máirtín ina diaidh. clé|mion|[[Reilig Chnocán Iaróm]]
Tá crois cheilteach chomórtha a rinneadh as cipíní adhmaid i gcuimhne ar Shiobhán Ní Rodaigh (Sú) i seilbh phríobháideach. Inscríbhinn na croise ná I nDíl cuimhne Shiobhán Ní Rodaigh (Sú) a fuair bás an 12adh de Mheán Fómhair 1935 ar dheis láimh Dé go raibh sí. Máirtín Ó Cadhain a rinne agus luaitear 'An Campa Géibhinn, An Currach' leis.
Sgobhairigh
Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Sgobhairigh.
Máirín Ní Rodaigh
Tábhacht Mháirín i gcomhthéacs Litríocht Uí Chadhain
''Ina theannta sin, tarraingítear a bhean chéile, Máirín Ní Rodaigh - ceirtleith a anama, i bhfriotal Uí Chadhain féin - anuas ón aer den chéad uair chuig an léitheoir sa bhliain 1945 (l. 112). Cérbh í féin? Cárbh as í? Cén chaoi ar chas an lánúin ar a chéile? Cén tionchar a bhí aici ar an gCadhnach? Dhá thagairt fhánacha eile a thabhaíos sí nó go n-insítear scéal a báis in alt gearr amháin.''
As Feasta Ag Samhlú Troda: Máirtín Ó Cadhain, 1905-1970 Aindrias Ó Cathasaigh
Eireabol
Is sráidbhaile suite i gCataibh, Comhairle na Gàidhealtachd, é Eireabol nó Earabol. Tá an sráidbhaile suite ar chladach thoir theas Eireabol, sa chuid thuaidh den iar-chontae Cataibh.
Ceanglaíonn an príomhbhóthar cósta an A838 na sráidbhailte Tunga, Achadh a’ Mholltairich, Hòb agus Eireabol ar an taobh thoir agus Port nan Con, Saingea Beag, Diùranais agus ar aghaidh le Drochaid Lusart ar an taobh thiar.
Ciallaíonn a ainm Lochlannach 'Baile ar thrá ghairbhéil'.
Gobadán cosbhuí
Is éan uisce é an gobadán cosbhuí (Calidris maritima). Is baill d'fhine na Scolopacidae iad. Tagann ainm an ghéinis ón tSean-Ghréigis kalidris nó skalidris, téarma a d'úsáid Arastotail le haghaidh roinnt éan uisce liathdathach. Focal ón Laidin é maritimaa ciallaíonn "na mara".
Lios Lachna
Is baile suite i gContae Ros Comáin é Lios Lachna.
Stac Pollaidh
Is cnoc i gComhairle na Gàidhealtachd, Albain í Stac Pollaidh, atá suite sa Cataibh.
Funabashi
Croí-Chathair de chuid na Seapáine is ea Funabashi (船橋市). Tá sí suite i ndeisceart Honshu, an t-oileán Seapánach is mó. Tá 610,572 duine ina gcónaí i bhFunabashi (daonáireamh 2010).
Achadh an Dúnaidh
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Achadh an Dúnaidh.
Jerry Cronin
Polaiteoir Éireannach ab ea Jerry Cronin (15 Meán Fómhair 1925 – 19 Deireadh Fómhair 1990). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Cosdeargán breac
Is éan é an cosdeargán breac. Is baill d'fhine na Scolopacidae iad.
Loch gCál
Is baile suite i gContae Ard Mhacha é Loch gCál.
Stair
mion|clé Tharla luíochán Loch gCál ar 8 Bealtaine 1987, inar mharaigh SAS na Breataine ochtar ball den IRA, chomh maith le sibhialtach amháin a thiomáin isteach san eachtra ar a bhealach óna chuid oibre, i gcomhluadar duine eile a gortaíodh go dona.
Ba é seo an líon ba mhó óglaigh a chaill an tIRA in aon oibríocht mhíleata amháin le linn na coimhlinte idir 1969 agus 1998. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Loughgall_police_station_-_geograph_-_1796947.jpg|alt=|clé|mion|an stáisiún póilíní sa bhliain 2010 (dúnta anois)
Cnoc an Bhiocáire
Is baile suite i gContae Ros Comáin é Cnoc an Bhiocáire.
An t-Achadh Garbh
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é an t-Achadh Garbh.
Cluichí Oileán 1995
Thóg na Cluichí Oileán 1995 ar siúl i nGiobráltar ón 15ú go 22ú lá de mhí Iúil na bliana sin. Ba é seo an 6ú eagrán de na cluichí.
Cumann Múinteoirí Éireann
Is é is Cumann Múinteoirí Éireann (Béarla:The Irish National Teachers' Organisation (INTO)), ann ná an ceardchumann is mó in Éirinn do mhúinteoirí, bunmhúinteoirí i bPoblacht na hÉireann atá i gceist ann. Tá ceanncheathrú an chumainn lonnaithe ar Chearnóg Pharnell, i mBaile Átha Cliath.
Hamilton
Cathair sa Nua-Shéalainn is ea Hamilton (Maorais: Kirikiriroa).
Ráth Caola
mion|1900idí luath Is baile suite i gContae Luimnigh é Ráth Caola.
Gifu
Croí-Chathair de chuid na Seapáine is ea Gifu (岐阜市). Tá sí suite i lár Honshu, an t-oileán Seapánach is mó. Tá 412,895 duine ina gcónaí i nGifu (daonáireamh 2010).
Achd Ille Bhuidhe
Is sráidbhaile suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Achd Ille Bhuidhe.
Johnny Logan
Is amhránaí Éireannach é Johnny Logan, nó Seán Patrick Michael Sherrard mar a rugadh é ar an 13ú lá de mhí Meitheamh, 1954, i Victoria, An Astráil. Scríobhann sé amhráin freisin.
Saol
Nuair a bhí Seán Sherrard trí bliana d'aois, bhog a chlann ar ais go dtí a dtír dúchais: Éire. Nuair a bhí Seán Sherrard cúig bliana déag d'aois, d'fhoghlaim sé an giotár agus thosaigh sé ag scríobh amhrán. Sa bhliain 1977, bhain sé amach clú agus cáil nuair a bhí sé ina réalta mar 'Adam' i seó Éireannach Adam and Eve. Bhí a chéad singil i 1978, agus i 1979 ghlac sé páirt sa Chomórtas Amhránaíochta Náisiúnta in Éirinn.
A chéad bua eoraifíse
Tar éis 1979, ghlac Seán Sherrard páirt sa Chomórtas Amhránaíochta Náisiúnta arís faoin ainm 'Johnny Logan'. Chan sé 'What's Another Year', scríofa le Shay Healy, agus bhuaigh Johnny.
Ar an 19ú lá de Aibreán, 1980, chan Johnny Logan mar hionadaí na hÉireann san Ísiltír, ag Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse. Bhuaigh an t-amhrán; agus chairt mór ab ea é trasna an Eoraip.
A dhara bua Eoraifíse
I 1987, níor bhuaigh Éire an Comórtas ar chor ar bith ó 1980. Mar sin, Rinne Johnny Logan iarracht eile. Scríobh sé an amhrán 'Hold Me Now' agus chan sé é i Bheilg, i Bealtaine 1987. Bhuaigh Johnny Arís, an chéad am a bhuaigh aon duine dhá am riamh, agus go dtí an lá seo is recaird é fós. Uimhir a haon in Éirinn ab ea 'Hold Me Now' i 1987, agus uimhir a dó i Sasana. Dhíol 'Hold Me Now' níos mó chóip ná 'What's another Year'.
A thríú bua Eoraifíse
Scríobh Johnny Logan amhrán Linda Martin 'Terminal 3' i 1984. Tháinig an t-amhrán seo mar dara as 19, ach i 1992 scríobh Johnny amhrán eile drbh ainm 'Why Me'. Bhí a fhios aige ón dtús go mbeadh an bua ar 'Why Me'.
Chan Linda Martin 'Why Me' i Malmo, An tSualainn ar an 9ú lá de Bealtaine 1992, agus bhuaigh sí. Cinnte, bhuaigh an scríhneóir freisin; Johnny Logan, nó Seán Sherrard.
Saol Johnny le déanaí
Oibríonn Johnny fós mar amhránaí, go háirithe sa Ghearmáin agus sa Danmhairg. Rinne Johnny obair do McDonalds freisin, agus iarrachtaí éagsúla chun 'Hold Me Now' a dhéanamh mar amhrán nua-aimsire.
Albaim agus siongail
Siongail (Éire agus an Ríocht Aontaithe)
1980 - "What's Another Year" (IE #1) (RA #1)[16]
1980 - "Save Me"
1980 - "In London"
1980 - "Give A Little Bit More (Too Much Too Soon)" (IE #25)
1982 - "Oriental Eyes" (IE #18)
1982 - "Becoming Electric" (IE #22)
1984 - "Heaven" (IE #20)
1985 - "Ginny Come Lately"
1985 - "Straight From The Heart"
1986 - "Stab In The Back"
1986 - "Sara Smile"
1987 - "Hold Me Now" (IE #1) (RA #2)[16]
1987 - "I'm Not In Love" (IE #8) (RA #51))[16]
1988 - "Heartland" (IE #21)
1989 - "All I Ever Wanted"
1990 - "Lay Down Your Heart" / "One By One" (IE #20)
1991 - "How 'Bout Us"
2006 - "Don't Cry" (IE #25)
2006 - "Hold Me Now" (eagrán nua)
Cruachán (Ros Comáin)
Is baile fearainn suite i gContae Ros Comáin é Cruachán.
Gobadán glas
Is éan é an gobadán glas (Tringa ochropus).
Grenoble
Is cathair atá suite in oirdheisceart na Fraince í Grenoble. Príomhchathair den département Isère is ea í agus do bhí sí ina príomhchathair chúige Dauphiné fadó. Is í Grenoble an chathair is mó sna hAlpa. De réir Insee (Príomh-Oifig Staidrimh na Fraince), do bhíodar 157,424 daoine ina gcónaí inti sa bhliain 2011.
Craobh Shinsear Peile na hÉireann 2018
Foirne, staideanna agus suíomhanna
Bhí 33 fhoireann páirteach sa chraobhchomórtas.
Cluichí Oileán 1997
Thóg na Cluichí Oileán 1997 ar siúl i nGotland ón 14ú go 28ú lá de mhí Mheitheamh na bliana sin. Ba é seo an 7ú eagrán de na cluichí.
Barry Cogan
Polaiteoir Éireannach ab ea Barry Cogan (27 Meán Fómhair 1936 – ). Bhí sé ina bhall de Fianna Fáil.
Cultúr saolta
Is éard is cultúr saolta (nó ábhartha) ann ná an ghné fhisiciúil de chultúr, sé sin, sna rudaí agus san ailtireacht a bhíonn thart timpeall ar dhaoine. Cuimsíonn sé úsáid, ídiú, cruthú agus trádáil na n-earraí, agus an iompar, na noirm agus na deasghnátha a chruthaíonn na rudaí seo, nó a mbíonn baint acu leo. De ghnáth, úsáidtear an téarma i réimsí na seandálaíochta agus na hantraipeolaíochta, go sonrach ag díriú ar an fhianaise ábhartha gur féidir a chur i leith na gcultúr, san am atá caite nó faoi láthair.
Beinn Mhór na Cóigich
Is sliabh in Albain í Beinn Mhór na Cóigich, atá suite sa Ros, Comhairle na Gàidhealtachd.
Hakodate
Croí-Chathair de chuid na Seapáine is ea Hakodate (函館市). Tá sí suite i ndeisceart Hokkaido. Tá 279,851 duine ina gcónaí in Hakodate (daonáireamh 2010).
Dara Cogadh na mBórach
B'é Dara Cogadh na mBórach (nó an Dara Cogadh Angla-Bórach ) an cogadh a chuir an Bhreatain Mhór ar na Bóraigh, ó 11 Deireadh Fómhair 1899 go dtí an 31 Bealtaine 1902. Bhí Paul Kruger ina uachtarán ar an Transvaal ag an am, ceann de na ceantair a bhí ag iarraidh deireadh a chur le ceannas na Breataine ansiúd.
Bhí dhá phoblacht neamhspleách ag na Bóraigh, mar atá, an Saorstát Oráisteach agus Poblacht Transvaal (Poblacht na hAfraice Theas) a bhí mar naimhde ag an Impireacht Bhriotanach. I ndiaidh cath fada faidréiseach a chur ar na Sasanaigh, chaill na poblachtaí seo an cogadh, agus rinneadh cuid den Impireacht díobh.
Ba le linn an Dara Cogadh Angla-Bórach a throid Arm na Breataine an cath ba mhó ó aimsir an Chogaidh Chriméigh sna 1850idí, Cath Colenso sa bhliain 1899 agus Éireannaigh go leor ar an dhá thaobh.
Cúlra an Chogaidh
Nuair a thángthas ar ór in Transvaal, thonn na mílte de Shasanaigh isteach thar an teorainn ó Choilíneacht na Rinne. D'fhás cathair Johannesburg as an talamh thar oíche, agus na huitlanders (na strainséirí), mar a thugadh na Bóraigh orthu ina dteanga féin, ag socrú síos in aice le foinsí an óir.
I ndiaidh tamaill, fuair na Bóraigh iad féin ina mionlach i gcroílár a bpoblachta féin. Ní raibh siad sásta leis an bhforbairt seo, agus le deachú na lonnaitheoireachta a ghearradh de na huitlanders, d'éiligh siad cánacha arda ar thionsclaíocht an óir. Mar sin, thosaigh na huitlanders ag lorg cabhrach ón rialtas Briotanach, agus iad den tuairim gur chóir poblacht Transvaal a chur de dhroim an tsaoil.
Sa bhliain 1895, bhain Cecil Rhodes triail as, agus é ag maoiniú coup d'état i bpoblacht Transvaal. Theip ar an iarracht seo, áfach, siúd is go raibh fórsa armtha mar chúltaca léi.
mion|Mafikeng, 1899 Ghlac na Bóraigh leis an iarracht sin - "Ruathar Jameson", ainmnithe as Leander Starr Jameson - mar thús le cogadh. Thosaigh Paul Kruger (Uachtarán an tSaorstáit Oráistigh) agus Martinus Theunis Steyn ag déanamh téisclime don chogadh sin, nó i dtús na bliana 1896, d'ordaigh siad raidhfilí Mauser le haghaidh a n-airm.
Chuaigh Gobharnóir Choilíneacht na Rinne, Sior Alfred Milner, i ndáil chomhairle leis an mbeirt Uachtarán Bórach i mBloemfontein i ndeireadh Mhí Bealtaine 1899. Bhí Paul Kruger sásta a lán a ghéilleadh do na Sasanaigh leis an gcogadh a sheachaint, ach ní raibh gar ann. Tháinig deireadh leis na comhchainteanna go gasta. mion|bhí an-chuid taismeach ag an arm Briotanach, Spionkoop 1900 I Mí Mheán Fómhair, chuir Joseph Chamberlain, Rúnaí Coilíneach na Breataine Móire (is é sin, an t-aire rialtais a bhí freagrach as cúrsaí na gcoilíneachtaí) fógra deiridh chuig na hUachtaráin ag éileamh cearta iomlána saoránachta do na Briotanaigh i bPoblacht Transvaal.
Tuigeadh do Kruger nach seachnófaí an cogadh a thuilleadh. Thug sé an foláireamh deiridh do Chamberlain ina ndúirt sé go mbeadh dhá lá ag an mBreatain Mhór a cuid trúpaí a tharraingt siar ó theorainneacha Phoblacht Transvaal,. Mura dtarraingeodh, rachadh an dá phoblacht Bhóracha chun cogaidh. clé|mion|upright|1st Battalion, Royal Munster Fusiliers, 1901. clé|mion|upright|Sergeant Charles Delaney, 1st Battalion, Royal Irish Fusiliers; d'éag Waterval ar 31 Márta 1900 Níor ghlac na Sasanaigh an fógra deiridh seo i ndáiríre ar aon nós. Cúis gháire dóibh a bhí ann. Bhí siad inbharúla go raibh na Bóraigh ag síleadh an dúrud díobh féin, agus iad ag bagairt ar an impireacht ba mhó ar an domhan, an dá phoblacht bheaga acu. Maidir leis an bhfreagra, áfach, bhí na nuachtáin Shasanacha agus na polaiteoirí ar aon fhocal: má bhí an cogadh ag teastáil chomh géar sin ó na Bóraigh, bhuel, ní dhiúltódh an Impireacht faoina mian iad.
Tús an Chogaidh: na Bóraigh ar an ionsaí (Deireadh Fómhair go Mí na Nollag 1899)
mion|upright|Buíon saighdiúirí comandó, Afrikaner Thosaigh an cogadh ar an 11 Deireadh Fómhair 1899. Ar dtús, b'iad na Bóraigh a d'ionsaigh Coilíneacht Natal agus Coilíneacht na Rinne idir Deireadh Fómhair 1899 agus Eanáir 1900. Bhí na Sasanaigh scaipthe go tanaí, agus na Bóraigh ag cúngú orthu go bagrach. mion|Hart's Hill, áit a tharla "ruathar na briogáide Éireannaí", [[Cath Colenso ar 15 Nollaig 1899]] Chuir siad na cathracha Mafeking agus Kimberley faoi léigear, agus ansin, d'fhág siad an chuid ba mhó de na trúpaí Sasanacha imshuite i Ladysmith. Bhí cuid mhaith sibhialtaigh fágtha sna cathracha sin, agus iad ag fulaingt go mór mór faoin mbombardú airtléire agus de cheal bia.
Cath Colenso
Tráth an ama seo a throid Arm na Breataine an cath ba mhó ó aimsir an Chogaidh Chriméigh sna 1850idí, Cath Colenso ar 15 Nollaig 1899. Bhí uafás ar ar fhormhór na náisiúnaithe in Éirinn ag an am. Dar leo, níor léirigh Rialtas na Breataine aon mheas ar na mBórach. Chuaigh cúpla céad acu chun na hAfraice Theas chun troid in aghaidh fhórsaí na Breataine (Seán Mac Giolla Bhríde agus Art Ó Gríofa ina measc)... agus na hÉireannaigh in Arm na Breataine.
Throid trí cinn déag de chathláin Éireannacha ann, lena n-áirítear an Bhriogáid Éireannach, as a cailleadh líon mór fear (an Reisimint Fiúsailéirí Ríoga Inis Ceithleann, na Connaught Rangers, na Fiúsailéirí Ríoga Bhaile Átha Cliath, agus an Border Regiment) ag cath tubaisteach Colenso i Nollaig 1899.
Deireadh an Chogaidh
Cuireadh deireadh leis an gcogadh sa bhliain 1902.
Bucks Fizz
Is banna ceol é Bucks Fizz Sasanach a tháinig le chéile sa bhliain 1980 le haghaidh Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse.
Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Chan an banna "Making Your Mind Up" i mBaile Átha Cliath, agus bhuaigh siad le 136 pointe. Ionadaí na Ríochta Aontaithe sa chomórtas a bhí iontu, agus rinne siad níos fearr ná 19 tír eile. Tháinig An Ghearmáin sa dara háit agus An Fhrainc sa tríú háit. Shroich 'Making Your Mind Up' uimhir a haon ar na cairteanna i Sasana agus in ocht dtír eile san Eoraip. Shroich sé ar buaicphointe na gcairteanna san Astráil freisin.
Colm Cúipéir
Peileadóir is ea Colm Cúipéir (Béarla: Colm "Gooch" Cooper) a rugadh ar an 3 Meitheamh 1983. Is as Contae Chiarraí é. Imríonn sé le foireann Chiarraí. Tugtar "Gooch" air mar leasainm.