cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Martin Bormann
Seo sliocht as comhrá idir Hitler agus Martin Bormann, ar 21 Bealtaine 1942. Tá Hitler ag cuimhneamh siar ar na heachtraí a tharla sular ceapadh ina Sheansailéir é ar an 30 Eanáir 1933. "Bhí ardteannas polaitiúla ann nuair a dhiúltaigh mé glacadh leis an Leas-Seansailéireacht i gcomh-aireacht von Papen i Lúnasa 1932 agus nuair a rinne Schleicher agus Strasser iarracht an aontacht láidir a bhí sa Pháirtí Naitsíoch a scoilteadh i Mí na Nollag 1932. Rinne an tUachtarán Hindenburg, trí idirghabhálaí von Papen teagmháil liom. Ghlac mé páirt sna hidirbheartaíochtaí seo mar shíl mé go raibh sé ríthábhachtach go rachainn i mbun na Seansailéireachta go dlisteanach. Is mar Sheansailéir a bheadh tofa go dlisteanach amháin a thiocfadh liom na páirtithe polaitiúla uilig eile a bhí ag cur i mo choinne a chloí agus coimhlint ar bith leis an Arm sa todhchaí a sheachaint."
Mark H. Durkan
Is polaiteoir de chuid Thuaisceart Éireann é Mark Henry Durkan (Marcas Éinrí Mac Dhuarcáin). Rugadh é ar 3 Márta 1978 i nDoire. Is ball de Pháirtí Sóisialta agus Daonlathach an Lucht Oibre é. Is Comhalta den Tionól Reachtach é don Fheabhal, ó 2011 ar aghaidh.
Saol pearsanta
Tá sé pósta le Anne Carlin. Tá beirt pháistí acu. Tá siad ina gcónaí i Srath na Feabhail. Is nia le Mark Durkan é.
Líocha
Ábhair datha. Sa bhitheolaíocht, ábhair a thugann dath d'fhíocháin. Sa tionscal, ábhair a thugann dath is teimhneacht do phéinteanna, plaistigh, agus ábhair eile a mbíonn siad easraithe tríothu. Ní mór go mbeidh lí cobhsaí a dhóthain, agus frithsheasmhach i gcoinne ionsaithe solais is ceimicí.
Lus na meala
Is planda ilbhliantúil lusach é lus na meala (Melissa officinalis) d'fhine na Lamiaceae.
clé|mion|Léaráid de Melissa officinalis ó Flora von Deutschland Österreich und der Schweiz (1885)
Ceimic
Tá eoigeanól, tainniní, agus teirpéiní i lus na meala.
Gaineamhchearc bholgdhubh
Is éan í an ghaineamhchearc bholgdhubh. Is baill d'fhine na Pteroclidae iad.
Meg Griffin
Is í Megan "Meg" Griffin ceann de na carachtair sa tsraith theilifíse bheoite Family Guy. Tá sí guthaithe ag Mila Kunis (1999–inniu) agus ag Lacey Chabert (1999–2000) roimhe seo. Bhí sí ar an gclár den chéad uair san eipeasóid "Death Has a Shadow".
Iphitus
Ceann den 24 cráitéir atá ainmnithe ag an IAU ar an ghealach Phoebe atá i bhfithis thart ar an bpláinéad Satarn.
Móin Taobh
Is baile suite i gContae an Dúin é Móin Taobh.
Seasmain
Tom caol nó dreapaire adhmadach, uaireanta síorghlas. Na bláthanna feadánach, le liopaí ag leathadh amach. Caor an toradh uirthi. Sa tseasmain geimhridh, tom síorghlas de dhúchas Síneach, tá 3 dhuilleoigín ar gach duilleog is bláthanna geala, buí sa gheimhreadh. Ar sheasmain an tsamhraidh, dreapaire duillsilteach de dhúchas Áiseach, tá duilleoga cleiteacha is bláthanna bána, cumhra sa samhradh.
14 Meitheamh
Is é an 14 Meitheamh an 165ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 166ú lá i mbliain bhisigh. Tá 200 lá fágtha sa bhliain.
Siondróm Ramsay Hunt Saghas 2 (RHS)
Aicíd í Siondróm Ramsay Hunt Saghas 2 (RHS) nó Herpes zoster oticus, a bhuaileann na néaróga. De ghnáth, tagann veirtige ar dhaoine agus b'fhéidir nach bhfuil mothú acu ina gcloigne.
Cásanna
mion|clé
Surtsey
Is oileán bolcánach é Surtsey (Íoslainnis: Oileán Surtur), atá suite in aice le cósta deisceartach na hÍoslainne. Cruthaíodh é i 1963, tar éis brúchtadh bolcánach mór faoin uisce, go 1967. Tagann an t-ainm ón bhfathach miotaseolaíochta Surtur.
Idmon
Ceann den 24 cráitéir atá ainmnithe ag an IAU ar an ghealach Phoebe atá i bhfithis thart ar an bpláinéad Satarn.
Bonneagar Iompair Éireann
Is gníomhaireacht stáit in Éirinn í Bonneagar Iompair Éireann (Béarla: Transport Infrastructure Ireland) atá ag plé le bonneagar bóithre agus iompar poiblí. Bunaíodh in 2015 í trí chumasc idir an tÚdarás um Bóithre Náisiúnta agus an Ghníomhaireacht um Fháil Iarnród.
Eiblitheoirí
Ceimiceáin a chabhraíonn le leachtanna meascadh le chéile chun eibleacht a dhéanamh. Mar shampla, ní mheascann ola is uisce de ghnáth, ach is féidir iad a mheascadh i bpas amháin le cabhair eiblitheora, cosúil le margairín nó maonáis. Cabhraíonn eiblitheoirí le gás a sháinniú i leachtanna freisin, mar a tharlaíonn nuair a bhuailtear uachtar. Is eiblitheoirí iad pónaire lócaiste, guma, agar is leicitin.
Fearán Eorpach
Is éan é an fearán Eorpach. Tugtar an fearán nó an fearán breac air freisin. Is baill d'fhine na Columbidae iad.
SECAM
Córas códaithe i gcomhair teilifíse daite, a saothraíodh sa bhFrainc sna 1960idí, a cuireadh i bhfeidhm in oirthear na hEorpa freisin. Gintear dhá chomhartha difríocht datha agus tarchuirtear iad ar línte ailtéarnacha. Bíonn moill-líne sa ghlacadóir chun gur féidir an dá chomhartha seo a chur le chéile arís roimh an íomhá a léiriú, ach le laghdú éigin sa ghéire datha.
Cipíneach
Feithid mhór, cosúil le cipín le colainn is cosa fada. Is baill den ord Phasmida iad, in éineacht leis na duillínigh. Méadaítear a chosúlacht le cipín lena ghnás a bheith ag luascadh ó thaobh go taobh. Suas le 30 cm ar fhad. Itheann sé duilleoga.
Baile Raghnaill
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Baile Raghnaill air:
Saor Ulaidh ón tSodamacht
Bhunaigh Ian Paisley an feachtas Saor Ulaidh ón tSodamacht (Béarla: Save Ulster from Sodomy) sa bhliain 1977 chun gníomhartha hómaighnéasacha a choimeád mídhleathach i dTuaisceart na hÉireann. Theip ar an bhfeachtas, agus tá an hómaighnéasachas dlíthiúil ansin ó 1982 i leith.
Cluichí Oilimpeacha do Dhaoine óga an tSamhraidh 2026
Beidh Cluichí Oilimpeacha do Daoine óga an tSamhraidh 2026 ar siúl sa bhliain 2026 i nDacár, An tSeineagáil.
Líocra
Snáithín leaistiméireach saorga a d'fhionn comhlacht DuPont. Is féidir leis filleadh ar a bhunfhad fiú má shíntear 600% thairis é. Is snáithín polúireatáin é atá roinnte i dteascáin, a fheidhmíonn mar a bheadh snáithe leanúnach amháin ann, ach le fírinne is burla mionfhiliméad é. Is é a struchtúr teascánach móilíneach a thugann na hairíonna sínte dó. Cuingrítear i gcónaí le snáithíní eile é chun ábhar a dhéanamh.
Hylas
Ceann den 24 cráitéir atá ainmnithe ag an IAU ar an ghealach Phoebe atá i bhfithis thart ar an bpláinéad Satarn.
Karl Sack
Breithiúnach sa Ghearmáin, agus gníomhaí frithbheartaíochta le linn réimeas na Naitsithe, ab ea Karl Sack (9 Meitheamh 1896 i mBad Kreuznach - 9 Aibreán 1945 i Flossenbürg). Cuireadh é chun báis as a ról, go díreach nó go hindíreach, i gcomhcheilg 20 Iúil 1944 chun Hitler a mharú agus réimeas na Naitsithe a chur as cumhacht.
Saol
Rinne Sack staidéar ar an dlí in Ollscoil Heidelberg.
Bhí sé ina chúntóir breithiúnach - nó ina bhreitheamh sna cúirteanna sibhialta - go dtí 1934. Aistríodh ansin go Reichskriegsgericht (Cúirt Mhíleata Reich) é. Rinneadh Ard-Abhcóide Breithiúnais an Airm de sa bhliain 1942.
Bhí Sack i dteagmháil leis an lucht frithbheartaíochta san Arm le linn an chogaidh. Ghlac sé páirt i bplota 20 Iúil. Bhí Sack ainmnithe le bheith ina Aire Dlí agus Cirt sa rialtas nua. clé|mion|Cuimhneachán Karl Sack i gCampa géibhinn Flossenbürg
Gabhadh é sa bhliain 1944. Sa deireadh cuireadh é chun báis sa champa géibhinn Flossenbürg, ar ordú Hitler, mar gheall ar a chuid nasc le cealgairí 20 Iúil. mion|220x220px|[[Campa géibhinn Flossenbürg]] mion|Cuimhneachán, 20 Juli 1944, Herbertstraße 2-6, Berlin-Grunewald
Débhríocht
Ceistíonn roinnt daoine an ómós a tugadh dó as a bheith ina bhall den lucht frithbheartaíochta, toisc gur bhain sé ciall leathan, agus é ina bhreitheamh míleata, as coir tréigin agus gur gearradh pionós an bháis ar a lán daoine dá bharr sin. mion|Básaíodh [[Dietrich Bonhoeffer ar an lá céanna]]
Ceartas
Sna 1950idí, rinneadh iarrachtaí ar an dlí a chur ar an bpríomh-bhreitheamh agus an t-ionchúisitheoir a raibh lámh acu agus pionós an bháis á ghearradh ar Sack, Dohnányi agus lucht comhcheilge eile. Ach theip ar na hiarrachtaí sa deireadh, toisc gur dhiúltaigh an Bundesgerichtshof dóibh sa bhliain 1956. Dúirt an Chúirt ag an am go raibh na himeachtaí a tionscnaíodh sa bhliain 1945 dleathach.
Éadan Doire
Is baile suite i gContae an Dúin é Éadan Doire.
Stewie Griffin
Is é Stewart Gilligan "Stewie" Griffin ceann de na carachtair sa tsraith theilifíse bheoite Family Guy. Tá sé guthaithe ag Seth MacFarlane. Bhí sé ar an gclár den chéad uair san eipeasóid "Death Has a Shadow".
Eurytus
Ceann den 24 cráitéir atá ainmnithe ag an IAU ar an ghealach Phoebe atá i bhfithis thart ar an bpláinéad Satarn.
Levy Mwanawasa (Uachtarán ar an tSaimbia)
An tríú Uachtarán ar an tSaimbia ba ea Levy Mwanawasa (3 Meán Fómhair 1948 – 19 Lúnasa 2008). Bhí an t-éilliú i réim fud fad an chórais sa tSaimbia ag an am, agus ba mhian le Mwanawasa an chaimiléireacht a ruaigeadh.
Bhí Mwanawasa ar na chéad cheannairí Afracacha a cháin réimeas Mugabe sa tSiombáib. clé|mion|2004 clé|mion|First Lady Laura Bush, 2007
Coup d'état Mhaenmar, 2021
mion|Min Aung Hlaing, 2017 Ar 1 Feabhra 2021, ghlac an t-arm i Maenmar seilbh ar riaradh na tíre.
Levy Mwanawasa (Uachtarán ar an tSaimbia)
Saol
Céimí de chuid Ollscoil na Saimbia, bhí Mwanawasa ag dlíodóireacht ceithre bliana sular thosaigh sé a chomhlacht féin, Mwanawasa & Company, sa bhliain 1978.
Coup d'état Mhaenmar, 2021
Ghabh Min Aung Hlaing, ardcheannasaí an airm (an 'Tatmadaw') an chumhacht le lámh láidir. Chur an t-arm ceannaire na tíre, Aung San Suu Kyi, a toghadh go daonlathach, as oifig maidin an 1 Feabhra agus cuireadh í faoi ghlas. Bhí staid éigeandála fógraithe sa tír 'go ceann tamaill' ach níor thug an ceannasaí airm aon leide maidir le cén uair a thiocfadh deireadh leis, agus go reachtáilfí toghchán nua. mion|agóid ar 8 Feabhra 2021, Hleden Chuaigh na céadta míle daoine amach ar na sráideanna lá i ndiaidh lae ag léirsiú, in ainneoin bhrúidiúlacht na deachtóireachta athbhunaithe. Le linn na bliana 2021, gar do 1,300 duine a mheastar a mharaigh arm Mhaenmar le linn léirsithe.
Levy Mwanawasa (Uachtarán ar an tSaimbia)
Saol
Bhí Mwanawasa ina Aturnae Ginearálta ar feadh seal gairid, ó 1985 go 1986. Ansin d'fhill sé ar chleachtadh príobháideach, rud lenar lean sé ar aghaidh go dtí tús na bliana 1992.
Sa bhliain 1989 d'éirigh le Mwanawasa mar dhlíodóir an chosantóra i gcás An Leifteanant-Ghinearáil Christon Tembo, ar cuireadh ina leith go ndearna sé iarracht ar rialtas An Uachtaráin Kenneth Kaunda a chur as cumhacht. Mar sin, bhain Mwanawasa clú agus cáil amach i measc lucht an fhreasúra.
An bhliain dár gcionn, bhí Mwanawasa i dtimpiste bhóthair agus thosaigh sé ag mungailt a chuid cainte (tugadh 'cabáiste' air níos déanaí).
Sa bhliain 1991 chomh maith, cheap an tUachtarán nua Frederick Chiluba (MMD) Mwanawasa ina Leas-Uachtarán é, post a bhí aige go dtí 1994. Tar éis teip air ainmniúchán uachtaránachta an MMD a bhaint amach, in éadan Chiluba, sa bhliain 1996, d'éirigh Mwanawasa as an bpolaitíocht go ceann cúig bliana.
Uachtarán
Ní raibh Chiluba i dteideal bheith ina Uachtarán ar feadh tríú téarma.
Roghnaigh Chiluba Mwanawasa mar iarrthóir an MMD i dtoghchán 2001.
Fuair Mwanawasa bua ar éigean tar éis toghchán conspóideach. Caitheadh scáil air mar gheall ar líomhaintí neamhrialtachtaí a bheadh ag tabhairt buntáiste don pháirtí ceannais.
Mar sin féin, chuir Mwanawasa iontas ar go leor daoine trí iarraidh ar roinnt ceannairí de chuid an fhreasúra a bheith ina n-airí rialtais (duine san áireamh sin a cúisíodh toisc gur thug sé "cabáiste" ar Mwanawasa, ag déanamh tagairt do dhrochthaisme a bhain dó sa bhliain 1991).
Thosaigh Mwanawasa feachtas frith-éillithe, feachtas a bhí dírithe ar an iar-Uachtarán Chiluba go hairithe. Iontas na n-iontas, cuireadh a sheanchara, Chiluba, ar a thriail maidir le caimiléireacht.
Bhí Mwanawasa ar na chéad cheannairí Afracacha a cháin réimeas Mugabe sa tSiombáib.
Atoghadh Mwanawasa do théarma cúig bliana eile mar Uachtarán sa bhliain 2006. Bhí Mwanawasa ag dul i ngleic leis an gcaimiléireacht go dtí lá a bháis. clé|mion|másailéam Mwanawasa
Bás agus ómós
clé|mion|másailéam Mwanawasa Roinnt seachtainí i ndiaidh do Mwanawasa stróc a fháil, d'éag sé, agus cóir leighis á cur air i bPáras (ní raibh ach 59 air).
Nuair a bhásaigh sé, is iomaí teachtaireacht ómóis a tháinig isteach ó réimse iomlán na bpolaitíochta, ag lua an tiomantais a bhí aige d'fhorlámhas an dlí, don troid i gcoinne na caimiléireachta agus don fhorbairt eacnamaíoch.
1936 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 1936.
Seiceáil phaireachta
Modh simplí chun earráidí a bhrath i sonraí digiteacha tarchurtha. I ngach beart bíonn giotán paireachta a shocraítear chun cur in iúl an uimhir chorr nó réidh d'aonta atá ann. Déantar an giotán seo a sheiceáil nuair a ghlactar é chun deimhin a dhéanamh de go bhfuil sé comhsheasmhach. Ní bhraithfidh sé seo gach earráid. Mar shampla, braithfidh má bhíonn giotán amháin mícheart, ach ní bhraithfidh má bhíonn dhá cheann mícheart. Inniu úsáidtear córais níos casta iontaofa den chuid is mó, cosúil le cóid Hamming.
Paraná
Tá cosc ar bia géinathraithe a fásta agus a iompartha sa stát. Is é an easpórtáilaí táirgí orgánach is mó sa Bhasaíl.
Héctor Camacho
Dornálaí Pórtó Ríceach, a bhí ina churadh domhanda, ab ea Héctor Camacho Matías (a rugadh ar an 24 Bealtaine, 1962 – 24 Samhain 2012). Tá aithne air mar Macho Camacho
J'Accuse…! (1898)
Ar an 13 Eanáir 1898, d’fhoilsigh an nuachtán Francach L’Aurore litir chlúiteach Emile Zola – J’Accuse – inar chuir sé i leith údaráis mhíleata na Fraince go raibh fear soineanta á choinneáil acu ar Oileán an Diabhail (i nGuáin na Fraince), oifigeach airm darbh ainm Lionel Dreyfus. D’éirigh an scannal Dreyfus, de réir Doise, as plota a chum oifigigh shinsearacha in arm na Fraince le dallach dubh a chur ar na Gearmánaigh. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:AlfredDreyfus.jpg|clé|mion| Alfred Dreyfus Úrscéalaí, drámadóir agus iriseoir Francach ab ea Émile Zola, agus foilsíodh an litir oscailte faoi bhráid Uachtarán na Fraince, Felix Faure. Racht díocasach a bhí ann, ag cosaint Dreyfus. Lena J'Accuse, shiúil Zola d'aon ghnó i gcoiscéimeanna an Voltaire sin a dúirt go sonrachː "J'écris pour agir" nó mar (fhrith)ghníomh a bhímse ag scríobh.
Aithnítear go forleathan gurbh é an t-alt sin a scríobh Zola in 1898 an comhartha ab shoiléire den chumhacht nua a raibh ag na hintleachtóirí (scríbhneoirí, ealaíontóirí, acadamhaithe) i múnla tuairimí an phobail, na meán chumarsáide agus an stáit.
Oscar Wilde
I mí na Bealtaine 1897, saoradh Oscar Wilde ó phríosún Reading tar éis dó téarma beagnach dhá bhliain a chaitheamh ar chúiseanna homaighnéasachta. Chuaigh Oscar Wilde a chónaí i bPáras i mí Feabhra 1898 go díreach faoin am a raibh Zola ar triail as míchlú a tharraingt ar Ardchomhairle Arm na Fraince. Má d’fhoilsigh an nuachtán pro-Dreyfus La Siècle cóip de i mí Aibreáin, dhiúltaigh Wilde an dearbhú faoi mhionn a thabhairt do Zola a bhí i mbun achomhairc in aghaidh an phionóis phríosúnachta a gearradh airsean.
Baile an Bhairínigh
Is baile suite i gContae an Dúin é Baile an Bhairínigh.
Eurytion
Ceann den 24 cráitéir atá ainmnithe ag an IAU ar an ghealach Phoebe atá i bhfithis thart ar an bpláinéad Satarn.
Cuach choiteann
Is éan í an chuach nó an chuach choiteann. Is baill d'fhine na Cuculidae iad. Úsáidtear na focail cuthag i nGaeilge na hAlban.
Éiceachóras
mion Gach neach beo, chomh maith leis an gcomhshaol go léir mar aonad is ea Éiceachóras. Ciallaíonn sé na himoibrithe idir orgánaigh bheo, an talamh is na mianraí inti, uisce is báisteach, solas na Gréine, teocht is taise, aeráid is aimsir, gaotha is topagrafaíocht na talún.
Davyth Fear
D’oibrigh Davyth mar mhúinteoir tíreolaíochta ar dtús i Scoil Eifionydd, Porthmadog, agus ansin i Scoil Uwchradd Bodedern, Ynys Môn. I measc na ndaltaí a mhúin sé bhí George North agus Gareth Wyn Williams. Le linn na tréimhse sin, scríobh sé roinnt alt do théacsleabhair agus d’irisí tíreolaíochta na Breatnaise, agus threoraigh sé turais scoile go roinnt tíortha.
Éiceachóras
Go minic nuair a bhíonn an-spleáchas idir orgánaigh in éiceachóras, is féidir go mbeidh sé cobhsaí ar feadh i bhfad. Ach athraíonn éiceachórais nuair a athraíonn an aeráid, nuair a thugtar gnéithe nua isteach ann, agus nuair a chuireann daoine isteach an iomarca air de thaisme nó d'aon ghnó.
Davyth Fear
Sa bhliain 2019, bhí Davyth le feiceáil sa chlár teilifíse Who Wants to Be a Millionaire? áit a raibh sé ar an 10ú iomaitheoir a bhuaigh £500,000. Ba shuntasach an chuma a bhí air as an úsáid a bhain sé as ‘Ask the audience' don cheist £500,000. Ba é sin an dara huair ar an gclár ina chruth nua le Jeremy Clarkson gur thug duine aghaidh ar an gceist £1,000,000. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Who_wants.jpg/220px-Who_wants.jpg|mion| Davyth Fear ar an chlár Who Wants to Be a Millionaire. I mí Mheán Fómhair 2020, ba é a dheartháir, Donald Fear, an séú duine a bhuaigh £1,000,000 ar an gclár céanna, agus an chéad duine a rinne amhlaidh gan a rópaí sábháilteachta go léir a úsáid. In 2020 bhí Davyth le feiceáil ar an gclár tráth na gceist ‘Mastermind Cymru’ ag críochnú sa chúigiú háit, agus in 2022 ar an gclár ‘Eggheads’ lena dheartháir. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Davyth_Fear_and_Donald_Fear.jpg/220px-Davyth_Fear_and_Donald_Fear.jpg|mion| David Fear agus Donald Fear link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Davythmastermind.jpg/220px-Davythmastermind.jpg|mion| Davyth Fear ar an gclár Mastermind Cymru Ó 1995 i leith tá sé ina rúnaí ar Chumann Réalteolaíochta Gwynedd (Cymdeithas Seryddol Gwynedd), ag cur os cionn 30 léacht i láthair dóibh thar na blianta. Tá sé ina bhall freisin d’fhoireann galf cróice Llanfairfechan a imríonn i Sraith an Iarthuaiscirt agus Club Ceamara Dyffryn Ogwen.
Bocóid
Baile i gContae Liatroma is ea Bocóid (Buckode as Béarla).
Clog
thumb| Clog domhanda in [[Alexanderplatz   i mBeirlín, An Ghearmáin ]] thumb|Clog le uimhreacha Rómhánacha ar a aghaidh Is gléas é clog chun an t-am a léiriú, a thomhais agus a choimeád. Fadó theastaigh ó dhaoine fios a bheith acu faoi am an lae chomh maith le ham na bliana. Is gléas ársa é an clog óir tá siad á ndearadh agus á dtógáil ag daoine ón gcianaois.
Stair
Thóg daoine cloig a bhain feidhm as solas na gréine, uisce agus gaineamh chun an t-am a insint. Mar shampla, deir daoine gurbh fhéilirí iad Brú na Bóinne i gCo. Na Mí agus Stonehenge i Sasana. Tá na háiteanna sin na mílte bliain d’aois. Sna cloig luatha a bhí acu chruthaigh an ghrian scáthanna chun an t-am a thaispeáint.
Ba chloig uisce iad na chéad chloig aláraim. Fadó, bhuail na cloig uisce cloigín chun manaigh a dhúiseacht chun a gcuid paidreacha a rá.
Ina dhiaidh sin arís, bhí orláistí ann a raibh gaineamh iontu.
Inniu
Sa lá atá inniu tá córais ann chun an t-am a insint a ritheann ar ríomhairí agus ar innill. s é an clog adamhach i Londain an clog is cruinne ar domhan. Tá sé chomh cruinn sin go gcaillfi dh sé níos lú ná soicind amháin i 138 milliún bliain nó go rachaidh sé níos lú ná soicind amháin chun tosaigh san am sin. clé|mion|383x383px|[[orláiste]]
Braiteog
mion| [[Cudal|Cugal le 2 bhraiteog agus 8 ghéag]] Sa zó-eolaíocht, is orgán solúbtha, soghluaiste agus fadaithe é braiteog a bhíonn i láthair i roinnt speiceas ainmhithe, inveirteabraigh a bhformhór. San anatamaíocht ainmhithe, tarlaíonn braiteoga i bpéire amháin nó níos mó de ghnáth. Ó thaobh na hanatamaíochta de, oibríonn braiteoga ainmhithe cosúil le hidreastait mhatáin go príomha. Úsáidtear an chuid is mó de na braiteoga le haghaidh greamaithe agus cothaithe. Orgáin chéadfacha is ea go leor acu, roinnt acu a ghlacann le teagmháil, radharc, nó le boladh nó blas bianna nó bagairtí áirithe. Samplaí de bhraiteoga den sórt sin is ea na hadharcáin súile a bhíonn ag cineálacha éagsúla seilidí. Tá feidhmeanna céadfacha agus láimhsithe ag roinnt cineálacha braiteog.
Tá braiteog cosúil le ciorras, ach is orgán é ciorras nach mbíonn neart, méid, solúbthacht nó íogaireacht na braiteoge ann de ghnáth. Tá ciorrais ag nátalas, ach tá braiteoga ag scuid.
Coimpléasc Éideapúis
Téarma sa tsíocanailís a chum Freud chun cur síos ar phais a fhéadfaidh tarlú i ngnáthfhorbairt an bhuachalla óig, ina mbíonn mothúcháin anghrácha aige dá mháthair agus mothúcháin iomaíocha dá athair. Tugtar coimpléacs Éileictre ar a choibhéis i gcás an chailín óig.
Liocras
Planda ilbhliantúil a fhásann 1 m ar airde, dúchasach d'oirdheisceart na hEorpa agus iarthar na hÁise, is ea liocras. Ríosóim dreaptha aige. Na duilleoga cleiteach, le 9-17 duilleoigín dronuilleogach/ubhchruthach. Na pisbhláthanna scothbhán/vialait i mbláthraí cosúil le spící ar ghais fhada. Saothraítear go minic é mar is foinse liocrais a fhréamhacha (ar a dtugtar carra mhilis ), ábhar a úsáidtear go híocshláinteach agus mar chomhábhar i milseogra.
Peigeasas
deas|215px|thumb|Peigeasas Is capall bainte le mhiotaseolaíocht na Gréige é Peigeasas.
Eurydamas
Ceann den 24 cráitéir atá ainmnithe ag an IAU ar an ghealach Phoebe atá i bhfithis thart ar an bpláinéad Satarn.
21 Bealtaine
Is é an 21 Bealtaine an 141ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 142ú lá i mbliain bhisigh. Tá 224 lá fágtha sa bhliain.
Cruinneog
Is cruinneog í cruinneog, sé sin le rá, gur comhchruinne nó cruinnmheall í. Is léiriú den Domhan í cruinneog. Baintear leas astu chun tíortha an domhain agus gnéithe eile amhail sléibhte, aibhneacha, agus farraigí a léiriú. Is maith le deachtóirí iad a chasadh agus tír éigin a aimsiú chun í a ghabháil (nó sin mar a shíltear ó bheith ag breathnú ar scannáin).
Stair
Deirtear gur chruthaigh fear léinn ón Ghréig an chéad chruinneog sa bhliain 140 RCh, ach ní cruinneog iomlán cruinn a bhí ann, de bharr an easpa eolais ag an am.
Sa bhliain 1492, chruthaigh Martin Behaim (ón Ghearmáin) an chruinneog is sine atá fós le feiceáil inniu.
Círichleachtadh
deas|250px|thumb|Círichleachtadh Staidéar ar ghalar is sláinte i leith ailíniú na gcnámh sa chreatlach is a ngaolta anatamaíocha leis na néaróga is na matáin sa cholainn. Bhunaigh an lia Meiriceánach Daniel David Palmer (1845-1913) an disciplín i 1895. Le cnámha an dromlaigh is mó a phléann an círichleachtóir, agus le pian is míchompord a éiríonn ó dhrochshuíomh, brú na gcnámh, nó franga na matán sa mhuineál, an droim nó an peilbheas, meastar. Déantar cóireáil ar na riochtaí seo le láimhsiú, mar mhalairt ar dhrugaí nó máinliacht, ag iarraidh feidhmiú a thabhairt ar ais d'ailt an dromlaigh nó na hailt pheilbheacha, chun brú nó greannú a mhaolú ar néaróga a fhéadfaidh tús a chur le míchompord nó feidhmiú suaite. Uaireanta, áfach, is féidir nach mbeidh an díagnóis iomlán nó cruinn, go ndéanfaidh an láimhsiú an riocht níos measa, nó nach bhfaighidh an duine an chóireáil chuí.
Gearóid Ó Cuinneagáin
Luathshaol
Chuaigh sé ag obair sa Státseirbhís i mBaile Átha Luain i 1927 mar oifigeach cánach, chaith sé tamall gearr i gCaisleán an Bharraigh agus timpeall trí bliana sa Roinn Cosanta. D'éirigh sé as a phost nuair a diúltaíodh saoire leathbhliana dó chun tréimhse a chaitheamh sa Ghaeltacht.
Chaith sé cúpla bliain i Rinn na Feirste i dTír Chonaill sular thosaigh sé leis an iriseoir eacht sa pháipéar An tÉireannach. D'oscail sé biúró sainchomhairle cánach, Ó Cuinneagáin agus Cooke, i mBaile Átha Cliath sa bhliain 1937.
Nuair a thosaigh an Dara Cogadh Domhanda, ghlac Ó Cuinneagáin páirt tábhachtach i ngluaiseachtaí beaga éagsúla a bhí ag obair ar son na Fearsaide: Cumann Náisiúnta (nó 'Irish Friends of Germany'), Clann na Saoirse agus Aicéin (eagraíocht óige an pháirtí Córas na Poblachta). Is ar éigean a d'éalaigh sé tréimhse i gcampa géibhinn nuair a dhíscaoil an Rialtas Cumann Náisiúnta mar gluaiseacht fealltach i ndeireadh na Bealtaine 1940.
Faisisteachas
Tugadh lánchumhacht mar stiúrthóir don Chuinneagánach ag mór-chruinniú na craoibhe sa bhliain 1941 agus ainmníodh é mar iarrthóir d'uachtaránacht an Chonradh. Níor éirigh lena iarracht, ach toghadh ar Choiste Gnó an Chonartha é agus bhí buíon bheag dhíograiseach dá chuid in aontíos le chéile ag obair ar son na cúise.
Bhí eití eile den eagraíocht amhrasach faoi Ghearóid agus a chuid aidhmeanna áfach, agus cuireadh a chraobh amach as an gConradh. Rinneadh Glúin na Buaidhe as an eagraíocht a d'eascair as Ailtirí na hAiséirghe, iarracht a rinne Ó Cuinneagán chun páirtí polaitiúil a bhunú sa bhliain 1942.
Sheas iarrthóirí in olltoghchán na bliana 1943 agus 1944 ach níor éirigh le duine ar bith acu. D'éirigh leo naoi suíocháin a bhaint amach, áfach, ins na toghcháin áitiúla na bliana 1945.
Iriseoireacht
Ba ina pháipéar seachtainiúil, Aiséirí, a chuir an Cuinneagánach a dhearcadh polaitiúil in iúl, agus ionsaithe fíochmhara á ndéanamh aige ar fhimínteacht pholaiteoirí na hÉireann. "Éire shaor, Ghaelach, agus fhíor-Chríostúil" a bhí uaidh, agus d'fhógair sé gur cheart an lámh láidir a úsáid chun na Sasanaigh a ruaigeadh as Éirinn agus "Impireacht Chríost sa domhan a chosaint, a neartú agus a leathnú", teachtaireacht a bhí róghar don Fhaisisteachas do mhórchuid na nGael.
Bhí baint éigin ag an Cuinneagánach le cúrsaí gnó, agus gnó foilsitheoireacht a aige darbh ainm Cló Grianréime. Ach bhí sé bocht go leor ar feadh a shaoil.
Saol
Phós an Cuinneagánach Síle Ní Chochláin i 1945 agus bhí seisear clainne orthu. Fuair sé bás ar an 13 Meitheamh 1991.
Leabhar na nGinealach
Cnuasach ollmhór ginealach is ea Leabhar na nGinealach, scríofa den chuid is mó sna blianta 1649 agus 1650 san St. Nicholas' Collegiate Church, Gaillimh, ag Dubhaltach Mac Firbhisigh. Lean sé leis ag chur ábhair ann go dtí an bhliain 1666 ar a laghad, cúig bliana sular maraíodh é in 1671.
Thiomnaigh Arthur Cox, dlíodóirí Átha Cliath, an bhunlámhscríbhinn de chuid na 17ú ar Choláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath (UCD) sa bhliain 1929. Is féidir féachaint uirthi via Sainchnuasaigh UCD. Is féidir an lámhscríbhinn a fheiceáil ar Meamhram Páipéir Ríomhaire (ISOS). Foilsíodh an Leabhar in eagrán cúige imleabhar sa bhliain 2004 i mBaile Átha Cliath ag De Búrca Books, faoin teideal The Great Book of Irish Genealogies.
Cur síos
Is é Leabhar na nGinealach (LnG) gan amhras an cnuasach ginealaigh Éireannach is mó agus is iomláine dá bhfuil ar marthain. Tá ann go garbh dhá oiread achair agus atá le fáil i Leabhar Bhaile an Mhóta agus Leabhar Mór Leacáin. Caomhnaítear ann eolas ar chlanna as fud na hÉireann: réamh-Ghaeil, Lochlannaigh agus Normannaigh, agus Gaeil na hAlban araon.
Tá ann díonbhrollach ocht leathanach déag, naoú leabhar agus clár nó innéacs ceithre leathanach is seachtó le colúin dúbailte. Tá ocht gcéad aon is seachtó leathanach ón iomlán, 95% dóibh scríofa ag Mac Firbhisigh féin. Sa chuid eile, feictear scríobhaí anaithnid agus roinnt ábhar le Mícheál Ó Cléirigh scrios dá bhliain.
Tá an-chuid ceisteanna an maidir leis an Leabhar. Cé a spreag é a dhéanamh? Conas a rinne sé a chuid ullmhaithe, cén foinsí a raibh aige? An raibh sé ar intinn aige é a chur i gcló? Is léir nach bhfuil a fhios againn.
Ní fios fiú conas ar éirigh leis é féin a choinneáil beo i nGaillimh, cé go ndearna sé coimisiúin ar son na gCláiríní agus Seáin Uí Loingsigh. Molann Ó Muraíle go ndearna sé a obair san am saor a raibh aige, agus é i mbun teagaisc pháistí a dhéanamh. Murab ionann is naCeithre Máistrí, is amhlaidh nach raibh patrún nó urraíocht de chuile shórt aige.
I dtaca leis an bhfáth ar scríobh sé Leabhar na nGinealach, deir Mac Fhirbhisigh go raibh sé ar intinn aige: Scríobh sé é ar son cách, mar is léir óna leanas: Más fíor seo uile, is óna chroí amach a tháinig an Leabhar. Is cosaint é ar son léinn Gaelaigh traidisiúnta, cá ní gan cheist.
Díonbhrollach
Deirtear sa díonbhrollach gur tiomsaíodh an leabhar ag Dubhaltach Mac Firibhisigh as Lecány, 1650. Déantar chur síos ar ábhar an leabhair, san áireamh:
Réamhrá
Tosaíonn an réamhrá le: Déanann Mac Firbhisigh teacht ar athleagan de Leabhar Gabhála na hÉireann le Mícheál Ó Cléirigh ina achoimre ar ionróirí seanscéalta na hÉireann ó Phartholón go Míl Espáine.
Leabhar I go IV
Sna leabhair ina dhiaidh, déantar cur síos ar gach ionróir na hÉireann roimh theacht lucht Mhíl Espáine - Neimheadh, na Fir Bholg agus Tuatha Dé Danann.
Leabhar V
Tá trí chéad leathanach is caoga an i Leabhar a Cúig, mar sin beagnach leath den saothar iomlán. Feictear ann ná dreamanna a leanas: Cineál Eoghain agus Cineál Chonaill (Uí Néill an Tuaiscirt); Clann Cholmáin agus Síol Aodha Sláine (Uí Néill an Deiscirt); Uí Briúin agus Uí Fiachrach (Connachta); Airgíalla (Uí Maine, na Déise agus Dál Riata san áireamh); agus na Laigin.
Euphemus
Ceann den 24 cráitéir atá ainmnithe ag an IAU ar an ghealach Phoebe atá i bhfithis thart ar an bpláinéad Satarn.
Leabhar na nGinealach
Leabhar V
Tá Leabhar Oirghiallach is léir bunaithe ar leabhair Leacáin agus Bhaile an Mhóta, ach arís anseo feictear ábhar uathúil maidir le Clann Mhic Dhomhnaill, clann Ghallóglach. Tagann an ábhar as leabhar teagloim agus Leabhar Balbh Shémus Mec Fhirbhisigh, an dís anois caillte. Scríobhadh an ceann deireanach ag sin-seanathair Dhubhaltaigh, Séamus mac Diarmada Chaoich.
I measc foinsí eile, tá a leanas: Senchus fer n-Alban; Leabhar Uí Mhaine, as míreanna anois caillte; Amhra Colm Cille; Opus chronologicum le Ubbo Emmius; leaganacha de De Shíl Chonairi Móir, De Maccaib Conaire agus an Duan Albanach; an dán 'Saor do leannán, a Leamhain' le Muireadhach Albanach Ó Dálaigh (beo c. 1200).
Tá an Leabhar Laighneach féin bunaithe go páirteach ar leabhair Leacáin agus Bhaile an Mhóta, chomh maith le Leabhar Ghleann Dá Loch. Tá ábhar uathúil le fáil anseo, áfach, caomhnaithe ag Mac Firbhisigh.
Is é an t-aon fhoinse amháin a luann Mac Firbhisigh go follasach ná Leabhar Buidhe Lecain Mec Fhirbhisigh, anois caillte.
Leabhar VI
Déantar cur síos sa leabhar seo ar stair agus ginealach mhuintir Íor mac Míl Espáine, aitheanta mar Síol Íor. Tá an t-ábhar bunaithe ar Leabhar Uí Mhaine). I ndeireadh sin, tá alt níos giorra ar Dhál Araí agus muintir Fhearghasa mhic Róigh.  Ag an deireadh, tá leagan de Clann Ollamhan Uaisle Eamhna, cosúil leis an leagan le fáil i Leabhar Ua Maine.
Chuir Mac Firbhisigh an-chuid ábhar sa bhreis sa Leabhar seo, sna ciumhaiseanna agus idir na línte. Tá roinnt acu siúd an-shuimiúil, óir go bhfuil acu na foinse lámhscríbhinn amháin atá níos sine ná LnG, .i. ARÉ B iv2.
Leabhar VII
Déantar cur síos i Leabhar a seacht ar mhuintir Éibhir mhic Mhíle, tuaithe sa bhliain 1649, ar leathnaigh 599 go 689 (tá roinnt acu bán). Rinne Mac Firbhisigh ach achoimre ar an bhfoinse, Saltair Chaisil as Laidin.
Ar leathanaigh 640.5 go 645.5 feictear muintir Bhriain Bóramha, .i. Uí Bhriain, ach an cosán Angla-Éireannach Plunkett san áireamh. Is bréag-ghinealach an dara cheann acu, ag maíomh gurbh é an sinsear na Donnchadh mac Briain, a d'éag sa Róimh sa bhliain 1064. Maraon le Seathrún Céitinn, bhí amhras ar Mhac Firbhisgh maidir leis an scéal seo, cé go tugann sé faoi ndeara, in ainneoin aois Donnachadha, ní féidir an scéal a shéan, toisc "there is no period in a man's life in which he may not beget." Deirtear fosta gurbh é Donnchadh ina shinsear na clainne Eustace, Bennett agus Power, i measc eile.
Leabhar VIII
Ag deireadh an leabhair, feictear Rém Ríogharaidhe Éreann (Réim Ríoraí Éireann), liosta de ríthe na hÉireann go dtí 1198. Is dócha gurbh í an phríomhfhoinse a bhí ag Mac Firbhisigh ná ARÉ MS C iii3 .i. imleabhar C d'Annála na gCeithre Máistrí, luaite aige mar Leabhar Airison Fhearghaill Uí Ghadhra (bhí Fearghal Ó Gadhra ina phatrún ar an leabhar oiris). Scríobh Mac Firbhisigh gur chríochnaigh sé an leabhar seo "...i cColáisde na Gaillmhe dhia Céadaoin vii. Augusti. anno MDCXLIX." Thosaigh léigear na Gaillimhe cúpla lá i ndiaidh sin, agus plá agus ocras ina theannta.
Leabhar IX agus an Clár
Tá ann i Covering pages, Leabhar a Naoi aon alt déag éagsúla, ar leathanaigh 768 go 852, go formhór maidir leis na hionróirí iar-Ghaelacha (Lochlannaigh, Normannaigh, Breatnaigh, srl.).
Ar leathanaigh 853–932 tá an the Clár, innéacs na nginealach tuata, agus ar leathanaigh 926–932, tá Clár Naomh nÉireann, innéacs na naomh.
Ag deireadh Leabhar na nGinealach tá tíolacadh le Mac Firbhisigh: Ag deireadh ar fad an saothair, tá trí dán ar leathanaigh 935 goo 957: Triallam timcheall na Fodla, Tuilleadh feasa ar Éirinn oig agus Foras focal luaightheal libh
Coimre na nGinealach
Tá bunleagan an Choimre anois caillte, ach caomhnaítear é in dhá lámhscríbhinn neamhiomlána de chuid na 18ú haoise; ARÉ LS 24 N2 agus Maigh Nuad Irish MS B 8. Níl ann ach c. 30% den ábhar le fáil i Leabhar na nGinealach, cé go bhfuil cuid dá ábhar nua agus uathúil. Thosaigh Mac Firbhisigh é ar an Luan 1d Aibreán 1666, ag a thigh féin i mBaile an Chaisleáin, Contae Shligigh. Faoin Satharn 5ú Bealtaine, bhí tuairim is 45% den ábhar ar marthain críochnaithe aige, agus is amhlaidh go raibh an leabhar go léir chun críche aige síos ndeachaigh sé ar ais go mBaile Átha Cliath fostaithe ag Sir James Ware.
Eagráin an lae inniu
Eagraíodh agus foilsíodh Leabhar na nGenealach le cúig imleabhar sa bhliain 2004 faoin teideal The Great Book of Irish Genealogies. Bhí an t-eagarthóir, Nollaig Ó Muraíle, i mbun á staidéir in mbliain 1971.
Tuirne lín Eorpach
Is éan é an tuirne lín Eorpach nó tuirne lín (Caprimulgus europaeus). Is baill d'fhine na Caprimulgidae iad.
Líogar
Ball de chlann na gcat, toradh ar chúpláil leoin fhirinn le bantíogar. Tugtar tíogon ar ghin tíogair fhirinn is banleoin.
Lapaire (zó-eolaíocht)
Is éin é an lapaire a aimsítear go coitianta ar imeallbhoird agus ar réileáin láibe, a théann ag spágáilar thóir foráiste chun bia a sholáthar (mar shampla feithidí nó crústaigh, sa láib nó sa ghaineamh. Is ball den ord Charadriiformes iad, lena n-áirítearfaoileáin, falcóga agus a gcuid caidreamh.
Dubliners
Is bailiúchán chúig ghearrscéal déag de chuid James Joyce é  Dubliners  (Gaeilge: Bleá Cliathaigh nó Baile Átha Cliathaigh), a foilsíodh den chéad uair in 1914. Is éard atá ann ná cur síos i stíl an nádúrachais ar shaol lucht an mheáin aicme in Éirinn de réir mar a mhair siad i mBaile Átha Cliath agus ina thimpeallacht i mblianta tosaigh na 20ú haois.
Lapaire (zó-eolaíocht)
Tá thart ar 210 speiceas dóibh ann, an chuid is mó acu beo i mbogaigh nó timpeallachtaí cósta. Déanann go leor speiceas ón Artach agus ó réigiúin mheasartha imirce go láidir, ach is minic a bhíonn na héin trópaiceacha ina gcónaí go buan in áit amháin nó bogann siad ach amháin mar fhreagra ar phatrúin bháistí. Bíonn cuid de na speiceas Artach, mar shampla an gobadáinín beag, i measc na n-imirceach cianeitilt, ag caitheamh an tséasúirs neamhphóraithe sa leathsféar theas.
Dubliners
Scríobhadh na scéalta ag an am sin ina raibh tionchar an Náisiúnachais Éireannaigh ní ba threise ná ag aon am eile, agus ina raibh méid mór mílteach fuinnimh agus smaointe curtha sa cheist faoi cad iad an fhéiniúlacht náisiúnta agus cuspóir an náisiúin; agus uair na cinniúna buailte leis an tír maidir le hábhair staire agus cultúrtha, bhí roinnt mhaith idéanna éagsúla a bhí ag teacht le chéile ag dul i bhfeidhm ar mhuintir na tíre. I gcroílár na scéalta feictear an nóisean sin a bhí ag Joyce faoi splanc léargais nó eipeafáine (epiphany): bomaite tobann ina dtagann soiléireacht agus féintuiscint ar charachtar, eispéireas a chuirfeadh cor i saol an charachtair sin. Feictear a lán pearsana de chuid Dubliners i mionpháirteanna san úrscéal Ulysses a scríobh Joyce níos déanaí ina shaol. Leanaí is ea Príomhphearsana an chéad chuid den bhailiúchán, agus de réir mar a leantar ar aghaidh trí na scéalta, éiríonn saolta agus smaointe na ndaoine a pléitear iontu níos aosta go leanúnach. Tá sé seo ag teacht leis an roinnt thrípháirteach a chuir Joyce isteach sa bhailiúchán idir aois an pháiste, an ógántacht agus an lánaibíocht.
Stair foilsithe
Ocht n-uaire déag a chuir Joyce cóip den leabhar isteach, agus cúig fhoilsitheoir déag ar chuir sé é faoina bráid idir 1905, an bhliain inar sheol Joyce lámhscríbhinn chuig foilsitheoir den chéad uair, agus 1914, an bhliain inar foilsíodh an leabhar sa deireadh thiar thall. Scéal léanmhar den diongbháilteacht in ainneoin an fhrustrachais atá le brath i stair fhoilsiú an leabhair. Ghlac an teach foilsitheoireachta suite i Londain Grant Richards leis a fhoilsiú in 1905. Dhiúltaigh an Clódóir a bhí i seirbhís an chomhlachta sin ceann de na gearrscéalta (Two Gallants) a chlóchur, áfach, agus ansin thosaigh go raibh Richards ag cur brú ar Joyce cúpla sleachta eile a bhaint den téacs a ndúirt sé gur dhiúltaigh an clódóir iad a chlóchur ach oiread. Rinne Joyce agóid faoi, ach de réir a chéile ghlac sé le cuid de na hathruithe ar iarradh air a chur i bhfeidhm. Ar deireadh tharraing Richards amach as an mbeart. Leis sin chuir Joyce an lámhscríbhinn faoi bhráid foilsitheoirí eile arís, agus timpeall trí bliana ina dhiaidh sin (1909) tháinig sé ar fhoilsitheoir a bhí toilteanach, Maunsel & Roberts i mBaile Átha Cliath. Ach tharla conspóid den choinneáil chéanna agus tharla gur dhiúltaigh Maunsel é a fhoilsiú freisin, agus, thairis sin, bhagair siad go gcuirfeadh siad an dlí ar Joyce chun costais chlódóireachta a tabhaíodh faoin bpointe sin a iarraidh uaidh. Thairg Joyce na costais chlódóireachta a íoc as féin dá mba rud é go dtabharfar na cóipeanna a raibh déanta ar ais dó, go gceadódh dó an phriontáil a dhéanamh le comhlacht eile agus ansin go bhféadfadh sé an leabhar a dháileadh, ach nuair a tháinig Joyce go dtí saoráid an chlódóra dhiúltaigh siad na cóipeanna a thabhairt dó. Dóigh siad iad an lá dár gcionn. D’éirigh le Joyce cóip amháin a athshlánú, ach bhí air seift a dhéanamh chun é sin a dhéanamh. Ansin lean sé leis ag cur an lámhscríbhinn faoi bhráid foilsitheoirí eile agus in 1914 ghlac le Grant Richards an leabhar a fhoilsiú den dara huair, an profa a athshlánaigh Joyce ó Maunsel á úsáid chun na cóipeanna a dhéanamh.
Stíl
Tá dhá choinneáil criticeora a dtagann chun tosaigh de ghnáth nuair a cuirtear Dubliners a scríobh Joyce faoi chaibidil: na réalaithe agus na siombalaithe. De réir na réalaithe is é atá ann in Dubliners ná an saothar is simplí de chuid aschur Joyce, rud a fhágann gur minic nach dtugann siad aird ar an gcáilíocht réabhlóideach atá sa saothar. Ag an am céanna ní thugann na siombalaithe aird ar na bríonna míréireacha laistiar de na siombalaí ar tharraing Joyce. In ainneoin go bhfuil iadsan ann nach bhfuil sásta ach argóint a dhéanamh ó thaobh amháin den roinnt seo, tá iadsan ann freisin a chreideann gur saothar é Dubliners nach féidir a aicmiú nó comhartha sóirt a dhéanamh as ar chor ar bith. Tá bac curtha ag Joyce ar iarrachtaí anailís chriticiúil dhoshéanta a dhéanamh ar an leabhar mar gheall ar an easpa d’fhianaise soiléir den aontacht théamach, loighic maidir leis an bplota atá ann, nó clabhsúr ach oireadh. Mar a d'áitigh Sonja Bašić, ba cheart go mbeimis ag breathnú ar an leabhar seo, “ní mar shárshaothar an nádúrachais nó na réadúlachta, ach mar chéim aistir shuntasach atá comhtháite leis an struchtúr nua-aoiseach de shaothar ní b’aibí a scríobh Joyce.”
Tá sé áitithe gur annamh a idirghabhann na reacairí in Dubliners, rud a fhágann go bhfuil an cur síos atá ann ar a gcuid smaointe agus a gcuid mothúchán teoranta, agus deirtear gur tréithe den tráchtaireacht dofheictheacht é sin, ina mbíonn an reacaire ag féachaint seachas ag insint. Cé go bhfuil daoine ann a thagraíonn ar an tslí ina bhfeidhmíonn Joyce an saor-chlaoininsint mar mhodh chun tuiscint a dhéanamh ar a chuid phearsana, is minic atá iontaofacht na bpearsan doiléir ar bhealach a fhágann gur fíordheacair an iarracht aon chineál anailíse a dhéanamh orthu. Mar a d’áitigh Richard Ellmann “Éilíonn Joyce go bhfuil tábhacht ag baint leis as faic a éileamh.” Ní féidir ach breathnú ar a chuid pearsana toisc nach léirítear iad go follasach.
Tá plean foriomlán le brath sa bhailiúchán mar aon saothar ann féin, ag tosú leis an ógánach agus ag éirí níos aosta go leanúnach go dtí go gcríochnaíonn sé leis The Dead (na Mairbh). Cuirtear an-bhéim ar na sonraí tíreolaíochta sainiúla de Bhaile Átha Cliath, sonraí a mbeadh tuiscint dhíreach shoiléir ag an léitheoir a bhfuil eolas aige ar an gceantar. Cuirtear carachtair agus muintir Bhaile Átha Cliath den am i gcomparáid trí mheán na ndearctaí líonmhara a léirítear tríd an bhailiúchán go léir.
Wilhelm I, Impire na Gearmáine
Rí na Prúise ó 2 Eanáir 1861 agus Impire na Gearmáine ó 18 Eanáir 1871 ab ea Wilhelm I (ainm iomlán: Wilhelm Friedrich Ludwig von Preußen ; 22 Márta 1797 – 9 Márta 1888) go dtí gur éag sé sa bhliain 1888. Ball de Thealach Hohenzollern, ba é an chéad cheann stáit de Ghearmáin aontaithe. Bhí sé ina cheannaire de facto ar stát na Prúise ó 1858, nuair a rinneadh leasrí des dá dheartháir Friedrich Wilhelm IV., agus rinneadh rí de, trí bliana ina dhiaidh, nuair a fuair a dheartháir Friedrich bás.
Faoi cheannaireacht Wilhelm I agus a phríomh-aire Otto von Bismarck bhain an Phrúis aontú na Gearmáine agus bunú Impireacht na Gearmáine amach. In ainneoin na tacaíochta fada a thug sé do Bhismarck mar Ministerpräsidenten (aire-uachtarán), bhí amhrais láidre ag William faoi chuid de pholasaithe ní ba fhrithghníomhaí Bhismarck, lena n-áirítear a fhrith-Chaitliceachas agus an bealach righin a chaith sé lena láimhseáil sé a fhostaí. I gcodarsnacht le Bismarck tiarnasach, cuireadh síos ar William mar dea-bhéasach, uasal agus, cé go diongbháilte coimeádach, níos oscailte do smaointe liobrálacha áirithe ná a gharmhac Wilhelm II, ar tugadh Wilhelm Mór (Gearmáinis: der Große) air le linn a réimis.
Luathshaol agus gairm mhíleata
Rugadh an rí agus an t-impire amach anseo Wilhelm Friedrich Ludwig na Prúise (Wilhelm Friedrich Ludwig von Preußen) sa Kronprinzenpalais (Pálás an Rídhamhna) i mBeirlín an 22 Márta 1797. Mar an dara mac de Luise von Mecklenburg-Strelitz agus Prionsa Friedrich Wilhelm, é féin, mac Rí Friedrich Wilhelm II, Ní rabhthas ag súil go n-ardódh Wilhelm go dtí an ríchathaoir.
Blianta níos déanaí agus a bhás
D’éag Wilhelm I ar 9 Márta 1888 agus níor mhair a mhac Friedrich III ach trí mhí ina dhiaidh. Ba é garmhac Wilhelm I, Wilhelm II, a tháinig i gcomharbacht ar an 15 Meitheamh.
Cearta vótála do mhná
mion|[[Léig na hÉireann um Cheart Vótála do Mhná, 1918]] Cuireadh tús le gluaiseacht na gceart vótála do mhná san Eoraip agus sa Mheiriceá sa 19ú haois. Tugadh cearta vótála do mhná (Béarlaː Women's suffrage) i bhfad níos déanaí, idir an Chéad agus an Dara Cogadh Domhanda go minic, ach ní bhfuair mná san Eilvéis cearta iomlán ach sa bhliain 1990. mion|Agóid sna Stáit Aontaithe, 1913
Cúlra
Bhí ról i bhfad níos teoranta ag mná i dtús an 20ú haois ná mar atá acu sa lá atá inniu ann. Ghlac formhór na ndaoine leis, an t-am sin, gur bhain mná agus fir le réimsí éagsúla den saol.
Ní bhítí ag súil go mbeadh mná meánaicmeacha ná mná uasaicmeacha ag obair. Shíl go leor daoine gur cheart dóibh fanacht sa bhaile agus cúraimí an tí a ghlacadh orthu féin.
Is é an pósadh a bhí i ndán dóibh. Ba mhinic iad ag brath ar a n-athair nó ar a bhfear céile ó thaobh airgid de. Is iad na fir a reáchtáil an tír. Ní rabhthas ag súil go mbeadh baint ag mná leis an saol polaitiúil.
An Bhreatain agus Éire
Cuireadh tús le gluaiseacht na gceart vótála do mhná sa Bhreatain sa 19ú haois. Na sufragóirí a tugadh ar na daoine a bhí sa ghluaiseacht sin. Ní raibh cead ag mná a bheith ina bhfeisirí parlaiminte an tráth úd, áfach, ná ní raibh cead acu vóta a chaitheamh i dtoghcháin pharlaiminte. Fir amháin a bhí ina bhfeisirí parlaiminte agus fir amháin a chaith vótaí sna toghcháin pharlaiminte.
I dtús an 20ú haois, áfach, d’éirigh an ghluaiseacht níos radacaí. Shocraigh grúpa ban go mbeadh sé níos éifeachtaí modhanna míleateacha a úsáid chun an vóta a bhaint amach. Na sufraigéidí a tugadh ar an ngrúpa sin. Bhí Emmeline Pankhurst ina ceannaire orthu agus d’iarr sí ar mhná ‘gníomhartha seachas focail’ a úsáid chun cearta vótála a bhaint amach. Chuir na sufraigéidí isteach ar chruinnithe polaitiúla, agus reáchtáil siad léirsithe agus máirseálacha ollmhóra. Gabhadh a lán ban agus cuireadh i bpríosún iad agus chuaigh siad ar stailceanna ocrais go minic nuair a bhí siad sa phríosún. Phléasc na sufraigéidí buama i Lios na gCearrbhach fiú, sa bhliain 1914,
Ach.le linn an Chéad Chogaidh Dhomhanda, tháinig athrú ar an dearcadh i leith na mban B’éigean do na mná obair na bhfear a ghlacadh chucu féin chun go mbeadh gnáthchórais na tíre ábalta feidhmiú mar is ceart. D’oibrigh go leor ban mar shiúinéirí, mar mheicneoirí, mar mhná poist, mar phóilíní agus mar sin de. Chuidigh sin go mór leis an dearcadh i leith na mban a athrú sa Bhreatain agus in Éirinn.
Chomh maith leis sin tháinig David Lloyd George i gcomharbacht ar Asquith mar phríomh-aire sa bhliain 1916. Bhí Lloyd George i bhfách leis an vóta a thabhairt do mhná.
1918
Rinneadh dlí den Acht um Ionadaíocht an Phobail (Representation of the People Act) ar an 6 Feabhra 1918. Thug sé sin cearta vótála do
Saorstát Éireann
Sa bhliain 1922, thug Bunreacht an tSaorstáit na cearta vótála céanna do gach saoránach, fear nó bean, a raibh 21 bliain d’aois slánaithe aige nó aici. Bhí ar na mná i dTuaisceart Éireann agus sa Bhreatain fanacht 6 bliana eile go dtí go bhfuair siadsan na cearta céanna in 1928.
An Droim Beag
Is baile suite i gContae an Dúin é an Droim Beag.
Ceis Charraigín
Baile i gContae Liatroma is ea Ceis Charraigín (Keshcarrigan as Béarla).
Erginus
Ceann den 24 cráitéir atá ainmnithe ag an IAU ar an ghealach Phoebe atá i bhfithis thart ar an bpláinéad Satarn.
Sarah, Bandiúc Eabhrac
Ball de theaghlach ríoga na Breataine is ea Sarah, Bandiúc Eabhrac, (a rugadh Sarah Margaret Ferguson ar 15 Deireadh Fómhair 1959).
Tíotán (miotaseolaíocht)
215px|mion|clé|Rhea, deirfiúr agus bean chéile Cronus.
Sarah, Bandiúc Eabhrac
clé|mion|241x241px|Sarah Ferguson, 1991
Tíotán (miotaseolaíocht)
Sa mhiotaseolaíocht Chlasaiceach de chuid na Gréige, bhí na Tíotáin (Sean-Ghréigis: Τῑτάν Titán ; iolra : Τῑτᾶνες Tītânes) ina gcomhaltaí den dara ord de chuid na neacha Dhiaga, le hoidhreacht ó na na déithe príomhordúla agus roimh na déithe Oilimpeacha. Lonnaithe ar Shliabh Ortrais, bhí an chéad dá leanaí déag den  Gháia phríomhordúil (Máthair na Cruinne) agus Úránas (Athair na Spéire), san áireamhm luaite leo. Ba déithe ollmhór de neart dochreidte iad, a rialaigh le linn Ré Órga fhinscéalaigh, agus a bhí mar chuid de phainteon na ndéithe Gréagacha.
Ba Tíotáin iad Crónas agus Ria.
2018 sa scannán
Is liosta é seo d'eachtraí scannánaíochta sa bhliain 2018.
Miotaseolaíocht Ioruach
Tá liosta déithe, bandéithe, laochra agus ollphéisteanna le fáil i Miotaseolaíocht Ioruach. Ba thraidisiún béil é ar dtús, ach scríobhadh na scéalta le linn na mblianta agus is mar sin atá siad ar fáil dúinn sa lá atá inniu ann.
Spórt fola
mion|Throid gliairí go héag sa t[[An tSean-Róimh|SeanRóimh]] Is éard atá i gceist le spórt fola ná doirteadh fola d'aon ghnó le linn imeachtaí spóirt nó siamsaíochta. mion|Bíonn an b[[Brocaireacht|rocaireacht fós ar siúl in Éirinn]] Bíonn ainmhithe ag fulaingt nó go maraítear iad le haghaidh siamsaíocht, mar shampla brocaireacht, fiach sionnaigh nó seilg giorria.