cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alastar I na Rúise
Bás Alastair agus an comharbas
thumb|clé||Bás Alastair I in Taganrog (liteagraf de chuid an 19ú haois. Fuair Alastar bás sa bhliain 1825, agus praiseach déanta aige de chúrsaí na comharbachta. D'eitigh an duine ba sine dá chlann mhac, Konstantin, don choróin ó thús; mar sin, ní bhfuair an Sár de bhealach éalaithe ach ordú rúnda a thabhairt uaidh ag gairm ríchomharba den mhac eile, Nikolay (Nioclás). Bhí an t-ordú seo ag teacht crosach ar an dlí a bhí achtaithe sa bhliain 1797 le achrann comharbachta a sheachaint, agus nuair a tháinig Nioclás i réim in áit Konstantin, shíl go leor daoine gur forghabháil mhídhlíthiúil cumhachta, nó coup d'état, a bhí déanta ag Nioclás.
Taigh-stail Áirde Beaga
clé|250px|mion|Taigh-stail Áirde Beaga Is drioglann ar an Íle, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Taigh-stail Áirde Beaga .
Macau
Is iar-choilíneacht Phortaingéalach é Sainréigíún Riaracháin Macau ar cuid de Dhaon-Phoblacht na Síne í inniu. Cosúil le Hong Cong, fuair Macau stádas an "tsainréigiúin riaracháin" nuair a shealbhaigh an tSín arís í de thoradh an díchoilínithe. Tá Macau ag críochantaíocht le Hong Cong thoir agus le cúige Guangdong thuaidh. Creidtear go bhfuil ainm Portaingéilise na háite bunaithe ar an bhfocal Sínise 媽閣/Māgé a chiallaíonn "teampall an dé Mazu" - dia cosanta na mairnéalach i gcreideamh traidisiúnta na Síne. An t-ainm Sínise atá ar an áit inniu, mar atá, 澳門/Àomén, is é is brí leis ná "Geataí an Inbhir". Is é an t-inbhear atá i gceist ná deilt Abhainn na bPéarlaí (Abhainn Zhujiang), agus tá idir Hong Cong, Macau agus a lán cathracha móra Síneacha suite chois na deilte seo.
Is iad an tSínis agus an Phortaingéilis teangacha oifigiúla Mhacau, cé nach bhfuil an Phortaingéilis ó dhúchas ach ag 2 % de mhuintir na háite. Is í an Chantainis an chanúint Sínise is mó a labhraítear. Maidir leis an gcineál Sínise a scríobhtar, níor ghlac pobal Síneach Mhacau riamh leis na simpliúcháin a rinneadh ar na comharthaí Síneacha i nDaon-Phoblacht na Síne, agus mar sin, is iad na comharthaí casta traidisiúnta a fheictear ar na fógraí poiblí i gcónaí.
Páirtí Briotánach
Páirtí polaitiúil sa Fhrainc is ea an Páirtí Briotánach (Fraincis: Parti Breton, Briotáinis: Strollad Breizh). Páirtí sóisialach daonlathach agus náisiúnach atá i gceist, a éilíonn "fuascailt" na Briotáine.
Macau
Stair Mhacau
Ba é Macau an chéad choilíneacht riamh a bhunaigh na hEorpaigh sa tSín, agus bhí sé ar an gceann deireanach a díchoilíníodh. Ar dtús, ní raibh ann ach cuan iascaireachta. Na chéad daoine a shocraigh síos san áit ar aon nós ba dídeanaithe iad a bhí ag iarraidh teacht slán ó na Mongólaigh i ré Rítheaghlach Song Theas (rítheaghlach a bhí ag rialú na Síne ón deichiú haois go dtí an tríú haois déag AD). Ina dhiaidh sin, áfach, chuir a lán iascairí ó Chúige Guangdong agus ó Chúige Fujian fúthu san áit. Níor tháinig fás ceart ar Mhacau ach le teacht na bPortaingéalach. Tháinig na trádálaithe Portaingéalacha go Macau sa tséú haois déag an chéad uair. Bhí na Sínigh an-drochamhrasach i leith na strainséirí seo, áfach, agus ar dtús ní raibh cead acu ach fanacht ar ancaire timpeall na cathrach - is é sin ní fhéadfadh na Portaingéalaigh dul i dtír. Maolaíodh ar na srianta seo de réir a chéile, áfach, agus sa bhliain 1557, bhunaigh na Portaingéalaigh an chéad bhuanáitreabh dá gcuid féin i Macau. Ní raibh na Sínigh sásta, áfach, ardcheannas an limistéir a ghéilleadh dóibh: ní raibh an áit ach ar cíos acu, agus chaithfidís 20 cileagram airgid ghil a íoc le hImpire na Síne in aghaidh na bliana.
Tháinig borradh faoi eacnamaíocht na háite go luath, agus na cumhachtaí Eorpacha eile in éad leis an bPortaingéil faoin áit. I dtús na seachtú haoise déag rinne na hOllannaigh iarracht i ndiaidh a chéile leis an gcoilíneacht a fhorghabháil is a shealbhú. Ar an 24 Meitheamh 1622, d'ionsaigh fórsa ionraidh Ollannach an áit faoi cheannas an Chaptaein Kornelis Reyerszoon, agus cuireadh cath fíochmhar ar a dtugtar Cath Mhacau inniu. Sclábhaithe Afracacha ab ea an chuid ba mhó de na saighdiúirí a bhí ag cosaint na cathrach, agus chomh cróga is a throid siad bhí siad in ann an cath a bhriseadh ar na hOllannaigh, ionas gur ghlac siad leis nach bhféadfaidís an choilíneacht a sciobadh ón bPortaingéil le lámh láidir. Níor ionsaigh siad Macau arís i ndiaidh na teagmhála seo.
Brúiné
Is tír í Brúiné Darasalám in oirdheisceart na hÁise. Is é Bandar Seri Begawan an phríomhchathair. Tá an tír suite ar oileán Bhoirneo agus tá teorainn aici leis an Mhalaeisia.
Macau
Stair Mhacau
I ndiaidh Chogaí an Óipiam idir na Sasanaigh agus na Sínigh (1839-42), d'fhorghabh na Portaingéalaigh an dá oileán úd Taipa (1851) agus Coloane (1864) in aice le leithinis Mhacau. Ar an 1 Nollaig 1887, shínigh na Portaingéalaigh agus ionadaithe Rítheaghlach Qing an "Conradh Cairdis agus Trádála", inar ghéill an tSín flaitheas agus ardcheannas na háite don Phortaingéil. I ndiaidh Réabhlóid Xinhai (1911) agus fógairt Phoblacht na Síne (1912), tháinig an chuma ar an scéal nach raibh fad saoil i ndán do choilíneacht Mhacao, nó bhí go leor de mhuintir na Síne míshásta le pribhléidí na nEorpach sa tír, agus spreagadh mór a bhí sa tseineafóibe seo don réabhlóid féin. Mar sin, nuair a d'éirigh le Guomindang, an páirtí náisiúnaíoch, na miontiarnaí cogaidh a chloí agus rialtas cobhsaí a chur ar bun sna fichidí, cuireadh an Conradh Cairdis agus Trádála ar ceal. Bhí rialtas nua na Síne sásta, áfach, conradh nua a shíniú leis an bPortaingéil sa bhliain 1929 nár athraigh stádas Mhacau ar aon nós.
I rith an Dara Cogadh Domhanda, bhí stádas neodrach ag Macau, agus borradh mór faoi gheilleagar na cóilíneachta, ó bhí sí ar an t-aon áit neodrach amháin sa réigiún. Bhí na Seapánaigh féin sásta urraim a thabhairt don neodracht seo, ach i Mí Lúnasa 1943, d'éirigh ina chogadh bheag i gcuan Mhacau idir na Sasanaigh agus na Seapánaigh, nuair a shealbhaigh na Seapánaigh long Shasanach, an Sian, le lámh láidir. Go gairid ina dhiaidh sin, chuir na Seapánaigh d'fhiacha ar lucht rialtais Mhacau glacadh le "comhairleoirí" ón tSeapáin - mura nglacfaidís, thiocfadh trúpaí ón tSeapáin leis an gcathair a fhorghabháil scun scan. Thoiligh Macau le rogha an dá dhíogha, agus rinneadh coimirceas Seapánach den áit, go praiticiúil, cé gur choinnigh an chathair a stádas oifigiúil neodrachta. Sa bhliain 1945, áfach, thug na Meiriceánaigh cúpla aer-ruathar faoin áit, áfach, nó fuair siad amach go raibh Macau ag díol tráchtearraí míleata, ar nós breosla eitleán, leis an tSeapáin.
I ndiaidh an chogaidh tháinig Daon-Phoblacht na Síne ar an bhfód, agus d'fhógair an rialtas Cumannach nach raibh sé leis an gconradh a urramú a thuilleadh, nó ba é an tuiscint a bhí ag na Cumannaigh ar an gconradh sin gur deachtráiteas a bhí ann - conradh aontaobhach éagothrom a cuireadh i bhfeidhm beag beann ar leas mhuintir na Síne. Bhí an rialtas Cumannach sásta ceist an chonartha a fhágáil ar fionraí, nó go dtiocfadh an t-am oiriúnach lena plé leis an bPortaingéil.
Sa bhliain 1974 bhris réabhlóid - Réabhlóid Lus na Gile - amach sa Phortaingéil a chuir deireadh leis an deachtóireacht eite deise a bhí i bhfeidhm ansin roimhe sin. An rialtas radacach míleata a tháinig chun cinn ansin, shocraigh sé na gabháltais thar sáile a dhíchoilíniú, Macau ina measc. Sa bhliain 1976 d'fhógair an Phortaingéil gur "réigiún Síneach faoi fhorlámhas sealadach na Portaingéile" a bhí i Macau, agus fuair an choilíneacht cumhachtaí cuimsitheacha féinrialtais. Sa bhliain 1986 thosaigh comhchainteanna na Síne agus na Portaingéile faoi dhíchoilíniú Mhacau, agus de thoradh na gcomhchainteanna sin, chuaigh Macau ó lámh na Portaingéile go lámh na Síne ar an 20ú Nollaig 1999.
Hulst
Is bardas agus cathair in Zeeland, an Ísiltír é Hulst. Bhí 27,370 duine ina gcónaí i mBorsele sa bhliain 2017.
Nasc seachtrach
http://www.gemeentehulst.nl/
Teach comhairle
deas|250px|thumb|Teach comhairle Is teach leis comhairle áitiúil agus curtha ar cíos go tionóntaí san Ríocht Aontaithe agus Éire é teach comhairle.
Is trua liom na scéalta do chuala go déanach
Chum Uilliam "an Chreatháin" Ó Dáibhoireann an dán Is trua liom na scéalta do chuala go déanach sna 1770í.
Tar éis an chéad chath de Chogadh Réabhlóideach Mheiriceá (cath a troideadh ag Concord, Massachusetts i mí Aibreáin 1775), dhruid arm na Breataine isteach go Bostún agus chuir mílísteoirí ó Shasana Nua imshuí ar an gcathair. Rinne na Briotanaigh iarracht an léigear a bhriseadh i mí an Mheithimh. Ghabh siad dún a bhí tógtha ag na Meiriceánaigh ar mhullach Bunker Hill ach chaill siad an oiread sin saighdiúirí i rith an ionsaí gurbh éigean dóibh cúlú ar ais go Bostún. Sin iad na heachtraí a spreag an dán seo.
Níor cheill Ó Dáibhoireann an dearg-ghráin a bhí aige ar an mBreatain agus ar an gCinsealacht in Éirinn, ach is léir nach raibh bá dá laghad aige leis na Meiriceánaigh ach oiread. Cheap sé gur chaith an dá dhream go dona leis na Gaeil - mar a deir sé sa dán, ba bhuartha agaibh Gaelaibh, is ag an slua san do bhur bpléascadh. Ach ba chúis áthais dó é go raibh fórsaí na Breataine á bplancadh ag dream éigin sa deireadh. Tar éis dó cur síos a dhéanamh ar ainriocht na nGael faoi na Péindlíthe, chríochnaigh an file le tagairt don chumhacht mhíleata a bhí acu sa sean-am "nuair a ruaigeadar Caesar as Breatain".
Acinetobacter
Is géineas de bhaictéir Gram-diúltach é Acinetobacter a bhaineann le na Gáma-phróitéabhaictéir. Bíonn speicis an Acinetobacter éagluaisteach agus ocsaíodáis-diúltach, agus tarlaíonn siad i mbeirteanna faoi fhormhéadú.
Is orgánaigh ithreacha tábhachtacha iad, agus cuireann siad le mianrú comhdhúile aramatacha, mar shampla. Is príomh-fhoinse ionfhabhtaithe na n-othar é Acinetobacter san ospidéal, go háirithe an speiceas Acinetobacter baumannii.
Haslingden
Is baile suite i Lancashire é Haslingden.
Dokki
Is ceantar suite i gCaireo é Dokki.
Caisteal Mhic Dhomhnuill
Is caisleán ar an Íle, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Caisteal Mhic Dhomhnuill.
Khan el-Khalili
clé|250px|mion|Khan el-Khalili Is ceantar agus margadh suite i gCaireo é Khan el-Khalili.
Paducah, Texas
Is é Paducah príomhbhaile Contae Cottle, Texas. Bhí 1,186 ina gcónaí i bPaducah sa bhliain 2010.
Oileáin Mhaildíve
Bhíodh na hOileáin Mhaildíve ina mball de Chomhlathas na Náisiún ach d'éirigh siad as sa bhliain 2016.
mion|clé|Atall Lhaviyani sna hOileáin Mhaildíve
Kirkham, Lancashire
Is baile suite i Lancashire é Kirkham.
Homer Loves Flanders
Craoladh an séú heipeasóid déag, "Homer Loves Flanders", den cúigiú sraith The Simpsons ar an 17 Márta 1994. Scríobh David Richardson an eipeasóid seo. D'fhéach 18.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Boa Vista
Cathair sa Bhrasaíl is ea Boa Vista. Tá sí suite i dtuaisceart na tíre agus is í príomhchathair Stát Roraima. Tá 314,900 duine ina gcónaí i mBoa Vista (daonáireamh 2014).
Bruichladdich
clé|250px|mion|Bruichladdich
Doiminice
Tír is ea Doiminice atá suite i Muir Chairib. Is é Roseau an phríomhchathair.
Noord-Beveland
Is bardas agus cathair in Zeeland, an Ísiltír é Noord-Beveland. Bhí 7,469 duine ina gcónaí i Noord-Beveland sa bhliain 2017.
Kapelle
Is bardas agus baile in Zeeland, an Ísiltír é Kapelle. Tá sé suite ar Zuid Beveland. Bhí 12,522 duine ina gcónaí in Kapelle sa bhliain 2017. mion|Tithe i lár an bhaile
Nasc seachtrach
http://www.kapelle.nl/
Dobharbhordáil
Is cúis le plúchadh éigeantach agus ionanálú uisce an tuairim láidir a thagann ar an chime go bhfuil sé no sí i mbaol báite.
Measann saineolaithe dlí, polaiteoirí, oifigí faisnéise, breithiúna míleata, saineolaithe leighis i gcóireáil d'íospartaigh an chéasta, eagraíochtaí cearta daonna, agus seansaighdiúirí gur fhoirm an chéasta é an dobharbhordáil.
thumb|left|250px|Agóid sráide in aghaidh dhobharbhordáil le linn chuairt [[Condoleezza Rice|Chondoleezza Rice ar an Íoslainn, Bealtaine 2008]]
Arm na Breataine
Tháinig tuarascálacha chun cinn sa bhliain 2009 gur bhain Arm na Breataine úsáid as dobharbhordáil le linn diancheistithe príosúnach a bhí faoi amhras i dTuaisceart Éireann. Tá líomháint ann gur úsáideadh dobharbhordáil ó Mhárta 1972 ar aghaidh, i ndiaidh Rialtas Ted Heath teacht chun críche. Chuir an Príomh-Aire Heath cosc ag an am sin ar chúig modh eile chéasta. Dúirt iar-oifigeach na Muirshaighdiúirí Ríoga freisin go raibh dobharbhordáil triailte air agus a bhfear ag deireadh oiliúnana i bhfrith-diancheistiú i rith na 1960idí agus go luath sna 1970idí.
Acinetobacter baumannii
Is speiceas de bhaictéir phataigineacha é Acinetobacter baumannii, dá dtagraítear mar bhaictéar aeróbach graim-dhiúltach, a bhíonn frithsheasmhach in aghaidh an chuid is mó de na antaibheathaigh. Mar thoradh ar a fhrithsheasmhach in aghaidh cóireála drugaí, tugann roinnt meastacháin le fios go bhfuil an galar ag marú na mílte othar istigh in ospidéal gach bliain, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ní amháin sin, ach tá sé ráite ag speisialtóirí go "bhféadfadh siad dul chun cinn mar bhagairt níos mó". is féidir gur chúis leis an bhreoiteacht niúmóine throm a chur ar bun agus ionfhabhtuithe chonaire an fhuail, shruth na fola, agus i gcodanna eile de chuid na colainne.
Baile na Coille, Contae Phort Láirge
Is lonnaíocht ársa suite i gContae Phort Láirge é Baile na Coille.
Boy (leabhar)
mion|Roald Dahl M.F. 1990 Is leabhar dírbheathaisnéiseach ó pheann Roald Dahl é Boy nó Gasúr (1984).
Déanann an leabhar cur síos ar a shaol, idir a bhreith agus deireadh a chuid laethanta scoile, sa Bhreatain sna fichidí agus sna tríochaidí, an córas scoile phoiblí ag an am, agus na chéad céimeanna i dtreo na scríbhneoireachta.
Críochnaíonn an scéal nuair a bhfaigheann sé a chéad phost; ag obair le Royal Dutch Shell.
Leanann a dhírbheathaisnéis ar aghaidh sa leabhair "Going Solo". D'fhoilsíodh eagrán eile darbh ainm "More about Boy" i 2008; bhí an bunscéal iomlán ann, léaráidí, scéalta breise, agus pictiúir ina measc. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Roald%20Dahl%20Bibliotheek.JPG|mion
Sinsearacht Dahl
B'Ioruaigh a bhí ina chónaí i gCaerdydd iad tuismitheoirí Roald Dahl; Harald Dahl agus Sophie Hesselberg. Scar Harald óna dheartháir, agus d'imigh sé ar a bhealach féin.
Olagapsonacht
Is éard is Olagapsonacht ann (ón nGréigis Ársa ὀλίγοι (oligoi) " beagán" + ὀψωνία (opsōnia) "ceannaigh") na foirm an mhargaidh ina bhfuil líon na gceannaitheoirí beag agus líon na ndíoltóirí, go teoiriciúil, mór. Cosúil leis an olagaplacht (cúpla díoltóirí), is é seo margadh ina bhfuil ach cúpla ceannaitheoirí móra ann le haghaidh táirge nó seirbhís. Ligeann sé seo do cheannaitheoirí tionchar míchuí a imirt ar dhíoltóirí agus is féidir leo, dá bhrí sin, praghsanna a thiomáint síos go héifeachtach.
Sampla maith is ea an tionscal mearbhia sna Stáit Aontaithe, ina bhfuil líon beag ceannaitheoirí móra ann (ie McDonald's, Burger King, Wendy's) ag rialú margadh na feola. Ceadaíonn rialú den sórt seo dóibh an praghas a íoctar d'fheirmeoirí a stiúradh agus tionchar a imirt ar na coinníollacha um leas ainmhithe agus ar dhálaí oibre na bhfostaithe.
Crane, Texas
Is é Crane príomhbhaile Contae Crane, Texas. Bhí 3,353 ina gcónaí i gCrane sa bhliain 2010.
Lancaster, Lancashire
Is baile suite i Lancashire é Lancaster.
Reimerswaal
Is bardas in Zeeland, an Ísiltír é Reimerswaal. Bhí 21,999 duine ina gcónaí i Reimerswaal sa bhliain 2017.
Nasc seachtrach
http://www.reimerswaal.nl/
Droim Conrach
Is bruachbhaile i mBaile Átha Cliath é Droim Conrach atá suite ar thaobh thuaidh den cathrach. Téann dhá abhainn tríd an bhaile - an Tulcha agus an Chanáil Ríoga.
Oideachas
Tá ceithre bunscoileanna agus trí  meánscoileanna lonnaithe sa cheantar. Tá trí ollscoil lonnaithe i nDroim Conrach - Coláiste na Naomh Uile, Institiúid Oideachais Mater Dei agus Campas DCU Coláiste Phádraig.
Spórt
Is i nDroim Conrach atá Páirc an Chrócaigh, ceanncheathrú Chumann Lúthchleas Gael lonnaithe. Is ann a imrítear na cluichí móra gach bliain i bpeil Ghaelach agus iomáint. Chomh maith le sin, imríonn an club sacair Shelbourne F.C. a gcluichí sa bhaile freisin, i bPáirc Tolca.
Blár Trá Ghruineart
Ba cath ar an Íle, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Blár Trá Ghruineart .
An Ceathrú Póilí
Siopa leabhar neamhspleách atá sa Cheathrú Póilí atá lonnaithe i gCultúrlann McAdam Ó Fiaich ar Bhóthar na bhFál i gCeathrú Gaeltachta Bhéal Feirste. Bunaíodh an tsiopa i 1983. Díolann an tsiopa leabhathaí Gaeilge agus taifeadtí agus uirlisí Ceoil Traidisiúnta Gaelach agus seodra agus ceardaíocht Cheilteach go príomha ach díolann siad na céadtaí leabhar Béarla fá stair agus polaitíocht na hÉireann chomh maith.
1983–2010
Bunaíodh An Ceathrú Póilí i 1983 agus bhí sé lonnaithe in Ardscoil Bhéal Feirste. I ndiaidh do thine an Ardscoil a scriosadh i 1984, bhí saol fánaíochta ag an siopa go dtí gur bunaíodh Cultúrlann McAdam Ó Fiaich i 1991 i sean-Eaglais Phreispitéireach an Bhealaigh Leathan ar Bhóthar na bhFál. Úsáidíodh an t-ionad mar mheánscoil Gaelach, Méanscoil Feirste (ar a dtugtar Coláiste Feirste anois agus atá loinnithe i bPáirc Radharc na bhFeá sa lá atá inniu ann) agus mar spás amharclainne leis an siopa leabhar suite ar an bhunurlár in aice leis An Caifé Glas (ar a dtugtar Bia anois).
2011 - go dtí an lá atá inniu ann
Rinne athchóiriú ar An Ceathrú Póilí i 2011 agus d'athoscail an tUachtarán Máire Mhic Giolla Íosa an Cultúrlann in 2011. Thosaigh an siopa ag díol ar líne i Meán Fómhair 2016. Bíonn seoltaí leabhair a reáchtáil go rialta ann i gcomhar leis na bhfoilsitheoirí Coiscéim, Cló Iar-Chonnacht agus An Gúm.
Campo Grande
Cathair sa Bhrasaíl is í Campo Grande. Tá sí suite in iardheisceart na tíre agus is í príomhchathair an Stát Mato Grosso do Sul. Tá 786.797 duine ina gcónaí i gCampo Grande agus 991,420 ina gcónaí sa cheantar cathrach. (daonáireamh 2010).
Ozona, Texas
Is é Ozona príomhbhaile Contae Crockett, Texas. Bhí 3,225 ina gcónaí in Ozona sa bhliain 2010.
Sporting Fingal Football Club 2011
Coinníonn an t-alt seo eolas maidir leis an Sporting Fingal Football Club agus a shéasúr sa bhliain 2011. Seo an ceathrú bhliain acu mar chlub ag imirt i sraith na hÉireann. Seo an dara séasúr dóibh ag imirt i bpríomhshraith na hÉireann agus i gcomórtas Sraith Europa agus an chéad séasúr ag glacadh páirt i gCorn Setanta Sports.
Ag tús na bliana ba léir go mbeadh ar Sporting Fingal búiséad níos lú a ullmhú go háirithe nuair a tharraing Gannon siar mar chathaoirleach. Bhí fadhbanna acu díreach roimh thús an séasúir nuair a tharraing infheisteoir áirithe amach as tacaíocht a thabhairt. Ní raibh siad in ann pá na n-imreoirí a íoc don chéad uair ach roimh dheireadh na seachtaine d'éirigh leo é sin a réiteach. . . D'imir siad an chéad chluiche Cairdiúil i gcoinne Phoenix FC ar an 6 Feabhra.
Cuan Phort Láirge
Is cuan suite i gContae Phort Láirge é Cuan Phort Láirge.
An Dìollaid
Is sliabh in Albain í an Dìollaid, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Naoned
Chuir Anraí IV na Fraince Forógra Nantes i bhfeidhm sa bhliain 1598, rud a bhronn saoirse reiligiúnach áirithe ar Phrotastúnaigh na Fraince agus a réitigh ceist an chreidimh sa Fhrainc ar feadh tamaill áirithe.
The Simpsons (séasúr 23)
Craoladh an tríú séasúr is fiche The Simpsons idir 25 Meán Fómhair 2011 agus 20 Bealtaine 2012 ag tosú le "The Falcon and the D'ohman". Craoladh an 500ú eipeasóid "At Long Last Leave" ar an 19 Feabhra, 2012.
Schouwen-Duiveland
Is bardas agus cathair in Zeeland, an Ísiltír é Schouwen-Duiveland. Bhí 33,833 duine ina gcónaí i Schouwen-Duiveland sa bhliain 2017.
Nasc seachtrach
http://www.schouwen-duiveland.nl/
Fís Adomnáin
Ní fios cé hé údar an tsaothair litríochta seo — Fís Adomnáin — ina maítear go gcuirtear síos ar a bhfaca Adomnán Naofa (a cailleadh sa bhliain 704) nuair a taibhríodh Ifreann agus na Flaithis dó. Creidtear gur san deichiú aois nó san aonú aois déag a scríobhadh é agus táthar den tuairim nach suarach a thábhacht sa litríocht mheánaoiseach; go deimhin tá sé ráite gur réamhtheachtaire Gaelach na Coiméide Diaga é, saothar ó pheann an fhile Íodálaigh, Dante.
An Srath Bán
Teangacha
Bhí eolas ar an nGaeilge ag 13.35% don daonra sa bhliain 2020. Bhí eolas ar Albainis Uladh ag 6.89%. clé|mion|[[Fótamontáis, corónú, 1911 & MF 2015, An Srath Bán]]
Stair
Rugadh Brian Ó Nualláin ar an tSrath Bán ar an 5 Deireadh Fómhair na bliana 1911. Tá cúlra an teaghlaigh iontach suimiúil. Ba rud iontach radacach páistí a thógáil le Gaeilge taobh amuigh den Ghaeltacht ag an am, ag beirt nár chainteoirí dúchais iad.
Alfred Hitchcock
Ba stiúrthóir scannán é Alfred Hitchcock a rugadh i Leytonstone, Sasana ar an 13 Lúnasa 1899 agus a fuair bás ar an 29 Aibreán 1980. B'Éireannach í a mháthair, Emma Whelan.
Greanáda
Tír is ea Greanáda atá suite i Muir Chairib. Is é St. George's an phríomhchathair.
Lonaigh na Francaigh ann sa chéad uair sa bhliain 1650, agus mharaigh siad an chuid ba mhó de na bundúchasaigh. Ghéill na Francaigh Greanáda do na Sasanaigh le Conradh Pháras sa bhliain 1763. Ar an 25 Deireadh Fómhair 1983, rinne na Stáit Aontaithe ionradh ar oileán Ghreanáda, darbh ainm "Operation Urgent Fury".
Neoidríonó
Buncháithnín fo-adamhach gan lucht leictreach, atá ar beagán maise, is ea an neoidríonó. Cineál leaptóin is ea é, leis, agus mar sin is feirmíón é chomh maith. Tá trí shaghas de neoidríonó ann: neoidríonó an leictreoin (νe), neoidríonó an mhuóin (νμ), agus neoidríonó an tau (ντ). Toisc nach bhfuil lucht leictreach ná lucht datha acu, ní bhaineann aon idirghníomhaithe do neoidríonó seachas an t-idirghníomhú lag, mar aon le fórsa na himtharraingthe. Toisc go bhfuil an t-idirghníomhú lag i bhfad níos laige ná an t-idirghníomhú láidir ná an leictreamaighnéadas, is annamh a bhíonn aon idirghníomhú idir neoidríonó agus damnha eile, agus is féidir le neoidríonó gluaiseacht trí achar fada damhna gan aon bhac. Mar shampla, téann na billiúin neoidríonónna trí chorp duine gach soicind gan stad agus gan rian dá ngluaiseacht a fhágáil.
Cruthaítear neoidríonónna de thoradh imoibrithe núicléacha de ghnáth. Tá aschur neoidríonónna ón ngrian flúirseach go leor, agus deintear leis iad in imoibreoirí núicléacha. Dhein an Ollphléasc neart díobh freisin, agus ceaptar go dtagann mórchuid d'fhuinneamh ollnóva amach i bhfoirm neoidríonónna.
Cheaptaí tráth nach raibh mais ar bith ag neoidríonónna, ach tá a fhios ag fisiceoirí anois nach fíor é sin ar fad, ach go bhfuil mais thar a bheith beag ag neoidríonónna. Is de bharr fionnachtana a dhein turgnaimh éagsúla, go háirithe "Super-Kamiokande" sa tSeapáin agus an "Sudbury Neutrino Observatory" i gCeanada, atá an t-eolas seo againn anois. Fuair na turgnaimh seo gur féidir le neoidríonó de shaghas amháin (νμ, mar shampla) a thiontú go neoidríonó de shaghas eile. Ní féidir an claochlú seo mara bhfuil beagán maise ag neoidríonónna. Ceaptar go bhfuil mais an neoidríonó is troime idir 0.05-0.30 eV---níos mó ná milliún uair níos éadroime ná leictreon. Tugtar ascalúchán neoidríonó ar an gclaochlú seo, agus tá roinnt tionscadal ar bun inniu (mar shampla, T2K) chun an feiminéan a scrúdú níos beaichte.
Hunter S. Thompson
B'údar agus iriseoir Meiriceánach é Hunter Stockton Thompson (18 Iúil 1937 – 20 Feabhra 2005). Deirtear gurb é Thompson an duine a chruthaigh iriseoireacht gonzo, stíl nua nach ndéanann idirdhéalú idir an t-údar agus an ábhar, ficsean agus neamhfhicsean. Scríobh Hunter an leabhar Fear and Loathing in Las Vegas sa bhliain 1971 agus rinneadh scannán as le Terry Gilliam sa bhliain 1998. Scríobh Thompson go rialta don irisleabhar úd Rolling Stone.
Micheál Ó Maolallaí
Aisteoir Éireannach a bhí i Micheál Ó Maolallaí (Béarla: Michael "Mick" Lally) a rugadh i Mí na Samhna 1945, agus a d'éag 31 Lúnasa 2010.
Rugadh é i dTuar Mhic Éadaigh i gContae Mhaigh Eo agus fuair sé a chuid oideachais i gColáiste Naomh Mhuire, i Gaillimh. Chuaigh sé leis an múinteoireacht ar dtús ach d'éirigh sé as a phost chun bheith ina aisteoir.
Réaltaigh sé sa dráma Translations le Brian Friel sa bhliain 1980 i gContae Dhoire nuair a bhí sé ina bhall den Chomhlacht Drámaíochta Field Day, bunaithe ag Brian Friel agus Stephen Rae. Bhí baint aige leis an "Druid Theatre Company" freisin.
Fuair sé ról Miley Byrne sa sobal-dráma Glenroe, ag leanúint ar aghaidh leis an gcarachtar a bhí aige i Bracken ar RTÉ sa bhliain 1978. D'éirigh go maith lena amhrán The By-Road to Glenroe sa bhliain 1990. Bhí obair déanta aige ar theilifís Éireannach agus scannáin freisin.
Fuair sé bás ar an 31 Lúnasa 2010.
Leyland, Lancashire
Is baile suite i Lancashire é Leyland.
Cuiabá
Cathair sa Bhrasaíl is í Cuiabá. Tá sí suite i dtuaisceart na tíre agus is í príomhchathair an Stát Mato Grosso. Tá 551,098 duine ina gcónaí i gCuiabá. (daonáireamh 2013).
Crosbyton, Texas
Is é Crosbyton príomhbhaile Contae Crosby, Texas. Bhí 1,741 ina gcónaí i gCrosbyton sa bhliain 2010.
Muireadhach mac Murchadha
Rí na Laighean de rítheaghlach Uí Dhúnlainge ba ea Muireadhach mac Murchadha (Sean-Ghaeilge Muiredach mac Murchado) (bás 760) Murchadha mac Brain Mhut (bás 727), iar-rí, ba ea a athair. Bhí sé i gcoróin ón mbliain 738 go dtí 760.
Cloíodh na Laigin go dona i gCath Átha Seanaigh sa bhliain 738 ag an Ardrí Aodh Allán mac Fearghaile (bás 743) de Chineál Eoghain. Bhí dea-chaidreamh ámh idir Muireadhach agus Ardrí a linne, Domhnall Mí (bás 763) de Chlann Cholmáin. Phós Bran Ardcheann mac Muireadhaigh (bás 795) le hEithne ní Dhomhnaill. Sa bhliain 759, chuaigh Domhnall i gceannas agus mór na Laigean chomh fada is Magh Muirtheimhne, gar de Dhún Dealgan.
Bhí muintir Uí Mháil tráth ina ríthe na Laigean, an rí deireanach ná Ceallach Chualann mac Geirthí (bás 715). Sa bhliain 744, cloíodh iad ag Cath Ailéin dá Bhearrach, suite i gCuala, Contae Chill Mhantáin, ag triail ar an ríogacht sin uair dheireanach. Maraíodh beirt gharmhac Cheallaigh, Cathal agus Ailill.
Rinne an rí Osraí, Amchaidh mac Con Chearca ruathar ar na Laigin ag Fotharta Feá (754), agus ar Uí Bhairrche agus Uí Chinnsealaigh, le linn réimeas Mhuireadaigh.
Sinsear mhuintir Uí Mhuireadhaigh ba ea Muireadhach féin, agus a mbaile ríoga ag Mullach Maistean in Iarthair Life. Rinneadh rí Laigean freisin dá mhac, Bran Ardcheann (bás 795).
Longridge
Is baile suite i Lancashire é Longridge.
An Gearanach
Is sliabh in Albain í an Gearanach, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Bart Gets an Elephant
Craoladh an seachtú heipeasóid déag, "Bart Gets an Elephant", den cúigiú sraith The Simpsons ar an 31 Márta 1994. Scríobh John Swartzwelder an eipeasóid seo. D'fhéach 17.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Casper, Wyoming
Is cathair de chuid stát Wyoming, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Casper. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011, tá 55,988 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Casper suite i gContae Natrona. Tá John C. Patterson ina mhéara.
Van Horn, Texas
Is é Van Horn príomhbhaile Contae Culberson, Texas. Bhí 2,063 ina gcónaí i Van Horn sa bhliain 2010.
Gairich
Is sliabh in Albain í Gairich, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Cill Choilchín
Is barúntacht í Cill Choilchín, cuid di suite i gContae Phort Láirge agus cuid eile i gContae Chill Chainnigh.
Sluis
Is bardas agus baile in Zeeland, an Ísiltír é Sluis. Bhí 23,801 duine ina gcónaí i Sluis sa bhliain 2017.
Nasc seachtrach
http://www.gemeentesluis.nl/
Fudbalski klub Crvena zvezda
Is club peile na Seirbia as Béalgrád é Fudbalski klub Crvena zvezda (Gaeilge: Cumann Peile Réalta Dhearg). Bunaíodh an Réalta Dhearg sa bhliain 1945 agus bhuaigh an club Corn na hEorpa sa bhliain 1991.
Peter Fitzpatrick
Is polaiteoir Éireannach, Teachta Dála, iarimreoir agus bainisteoir CLG le Contae Lú é Peter Fitzpatrick. Tá sé ina bhall de Fhine Gael.
Gaor Bheinn
Is sliabh in Albain í Gaor Bheinn, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Peter Fitzpatrick
Sheas sé san Olltoghchán 2016 agus toghadh é le 9.49% de na vótaí céad rogha.
Córas eisfheartha
mion|clé|1. An córas eisfheartha daonna: 2.[[Duán, 3.Peilbheas duánach, 4.Úiréadar, 5. Lamhnán fuail , 6. Úiréadra. (An taobh clé le trasghearradh tosaigh)
7. Faireog aidréineach
Soithigh: 8.Artaire duánach agus Féith dhuánach, 9. Vena cava íochtarach, 10. Aorta an bhoilg, 11. Artaire agus féith iliac coiteann
Le tréshoilseán: 12. Ae, 13. Stéig mhór, 14. Peilbheas]] Is é an córas eisfheartha (ar a dtugtar freisin an córas úiríneach) an córas bitheolaíoch a tháirgeann, stórálann, agus díchuireann fual. I ndaoine folaíonn sé dhá dhuán, dhá úiréadar, lamhnán agus úiréadra.
Lytham St. Annes
Is baile suite i Lancashire é Lytham St. Annes.
Florianópolis
Cathair sa Bhrasaíl is í Florianópolis. Tá sí suite i ndeiscéart na tíre agus is í príomhchathair an Stát Santa Catarina. Tá 421,203 duine ina gcónaí i bhFlorianópolis agus 1,096,476 ina gcónaí sa cheantar cathrach. (daonáireamh 2010).
Giorgio Vasari
Ailtire, péintéir agus scríbhneoir Iodálach ab ea Giorgio Vasari (30 Iúil 1511 – 27 Meitheamh 1574. Chuir sé spéis i réimse mór ábhar. Bhí sé ina phéintéir gothaíoch agus ina staraí aithnidiúil. De ghnáth, luaitear a ainm lena shaothar cáiliúil úd Le vite de' più eccellenti pittori, scultori e architettori ("Saolta na bpéintéirí, ndealbhóirí agus n-ailtirí is mó feabhais"), sraith beathaisnéisí a bhfuil áit thábhachtach i stair litríochta agus chultúir an domhain. mion|[[Gailearaí Uffizi ar an Arno i bhFlórans]]
A luathshaol
Rugadh Giorgio Vasari in Arezzo, sa Tuscáin. Agus é molta go hóg ag col ceathrar leis darbh ainm Luca Signorelli, rinne sé staidéar faoi Guglielmo da Marsiglia, péintéir oilte sa ngloine dhaite. In aois a 16 bliana rinne an Cairdinéal Silvio Passerini é a chur chun Flórans mar bhall den chiorcal thart timpeall ar Andrea del Sarto agus a dhaltaí Rosso Fiorentino agus Jacopo Pontormo. Ansin spreagadh chun oideachais dhaonnachtúil. D'éirigh Michelangelo mór leis agus chuaigh a stíl phéinteála i fheidhm ar stíl Vasari. mion|clé|400px|Craobha ghinealaigh mhuintir Vasari
Fuair sé bás i bhFlórans.
Laramie, Wyoming
Is cathair de chuid stát Wyoming, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Laramie. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011, tá 31,312 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Laramie suite i gContae Albany. Tá Dave Paulekas ina mhéara.
Ceann Chréadáin
Is ceann tíre suite i gContae Phort Láirge é Ceann Chréadáin.
Giorria gallda
Giorria mór is ea an giorria gallda (Lepus europaeus). Mamach atá ann, agus é dúchasach san Eoraip agus in áiteanna san Áise.
Is mó é seo ná coinín. Bíonn a chosa deiridh fada láidir agus bíonn barr dubh ar na cluasa fada. Donnbhuí a bhíonn a chuid fionnaidh agus fanann an dath sin air ó cheann ceann na bliana. Dubh a bhíonn an t-eireaball thuas agus geal thíos. Cé gur ar fud na hEorpa atá sé le fáil, tá sé ar iarraidh sna háiteanna seo: Éire, an leithinis Ibéarach agus formhór Chríoch Lochlann.
Mary Kenneth Keller
Bean rialta Chaitliceach Rómhánach Meiriceánach, oideoir agus ceannródaí san eolaíocht ríomhaireachta a bhí in Mary Kenneth Keller B.V.M. (t. 1913 – 10 Eanáir 1985). Ar 7 Meitheamh 1965, in éineacht le Irving Tang in Ollscoil Washington, bronnadh an chéad dochtúireacht san ábhar sin sna Stáit Aontaithe uirthi. Thuill sí a céim ó Ollscoil Wisconsin-Madison. Inductive Inference on Computer Generated Patterns teideal a téis dochtúireachta.
A saol
Rugadh Keller in Ohio sa bhliain 1913 nó 1914. Chuaigh sí isteach san ord úd Siúracha Carthanachta an Mhaighdean Mhuire Beannaithe sa bhliain 1932. Thug sí a móideanna crábhaidh mar bhall de na Siúracha sa bhliain 1940. Bhain sí céim baitsiléara san eolaíocht amach sa bhliain 1943 agus céim mhaistir eolaíochta sa bhliain 1953 in Ollscoil DePaul.
Racing de Santander
Club sacair is ea Racing de Santander, atá lonnaithe i Santander, Cantabria, i dTuaisceart na Spáinne. Bunaíodh sa bhliain 1913 iad, agus d'imir siad i La Liga (Primera División de España) idir 2002/03 agus Bealtaine 2012. Chríochnaigh siad an séasúr ag bun na sraithe agus beidh siad ag imirt sa Segunda Division don séasúr 2012/2013. I measc a n-iarimreoirí mór le rá ná Pedro Munitis, Francisco Gento (iarimreoir Real Madrid freisin ó 1953 go dtí 1971), agus Alan Campbell (iarimreoir ó Shamrock Rovers agus Éire).
Is é Real Racing Club de Santander ainm oifigiúil an chlub.
Ioguána mara oileáin Galápagos
Speiceas ioguána is ea an t-ioguána mara Oileáin Galápagos (Amblyrhynchus cristatus), ar fáil ar na hOileáin Galápagos (Eacuadór) amháin. Tá ar a chumas, uathúil i measc laghairteanna na nua-aimseartha, dul ar thóir foráiste san fharraige, agus is chuige sin go díreach aithnítear é mar reiptíl mhara. Beagnach go heisiach, itheann an ioguána seo algaí agus tumann na hioguánaí fireanna móra isteach san fharraige chun teacht ar an fhoinse bia seo, fad a bheathaíonn na baineannaigh agus ainmhithe níos lú taoide, nuair a bhíonn an taoide thráite, ar an chrios idirthaoideach. Go príomha, cónaíonn siad i gcoilíneachtaí ar bhruacha creagach, áit gur féidir leo iad féin a choinneáil te, tar éis cuairte a tabhairt ar an uisce nó an chrios idirthaoideach a bhíonn measartha fuar, ach is féidir iad a feiceáil freisin i riasca, mangróibh agus tránna.
Athraíonn dealramh na n-ioguánaí mara idir na hoileáin éagsúla agus aithnítear roinnt fospeiceas . Cé go bhfuil uimhreacha réasúnta móra daoibh beo go fóill agus go bhfuil siad coitianta go háitiúil,  meastar an  speiceas  chosanta  seo 'faoi bhagairt'. [[
Fospeicis
Tá seacht nó a hocht fospeocis de hioguánaí mara, atá liostaithe in ord aibítre, aitheanta go traidisiúnta :
Giorria guaireach
Ainmhí is ea an giorria guaireach.
Johnny Carson
Aisteoir, scríbhneoir agus fuirseoir Meiriceánach ab ea John William "Johnny" Carson (23 Deireadh Fómhair, 1925 – 23 Eanáir, 2005). Bhain sé cáil amach sna Stáit Aontaithe agus ar fud an domhain ina láithreoir teilifíse ar The Tonight Show Starring Johnny Carson ó 1962 go dtí 22 Bealtaine 1992, nuair a tháinig fuirseoir Jay Leno isteach ina áit.
Terneuzen
Is bardas agus cathair in Zeeland, an Ísiltír é Terneuzen. Bhí 54,771 duine ina gcónaí i Terneuzen sa bhliain 2017.
Nasc seachtrach
http://www.terneuzen.nl/toerisme/engels/
Danny Seaimpín an Domhain
Is úrscéal do pháistí é Danny Seaimpín an Domhain nó Danny, the Champion of the World a scríobh an t-údar Breatnach Roald Dahl sa bhliain 1975 (d'fhoilsigh an comhlacht Alfred A Knopf, inc. an leabhar na Stáit Aontaithe agus Jonathan Cape sa Ríocht Aontaithe). Tá Danny, Seaimpín an Domhain ar cheann de na leabhair is mó aistriúcháin ar domhan agus ar cheann de na leabhair is cáiliúla le Roald Dahl.
I 1989 rinne Thames Television scannán de.
D'fhoilsigh leabharbreac.com aistriúchán ar an leabhar a rinne Muiris Ó Raghallaigh.
Scéal
.
Taispeánann Dahl dúinn cé mar a dhéanann daoine ‘maithe’ drochrudaí, nó go gcuirtear daoine i gcás go mbíonn orthu roghanna deacra a dhéanamh. Ina dhiaidh sin féin, tugann an leabhar seo dóchas do dhaoine óga. Taispeánann sé gur féidir leo céimeanna beaga a thógáil in aghaidh daoine atá ag déanamh gearleanúna orthu, agus cath anna beaga a bhuachaint trí chlisteacht agus obair chrua.
Meanmanra
Comhdháil fealsúnachta é Comhdháil Meanmanra. Bunaíodh í sa bhliain 2015. I mBaile Átha Cliath is iondúil a bhíonn sé ar siúl.
Burns' Heir
Craoladh an t-ochtú heipeasóid déag, "Burns' Heir", den cúigiú sraith The Simpsons ar an 14 Aibreán 1994. Scríobh Jace Richdale an eipeasóid seo. D'fhéach 14.7 milliún duine ar an eipeasóid.
Barry Norman
Léirmheastóir scannán, iriseoir agus láithreoir teilifíse ab ea Barry Leslie Norman CBE (21 Lúnasa 1933 – 30 Meitheamh 2017).
Aibreog
Is toradh é aibreog.
Goiânia
Cathair sa Bhrasaíl is í Goiânia. Tá sí suite i dtuaisceart na tíre agus is í príomhchathair an Stát Goiás. Tá 1,301,892 duine ina gcónaí i nGoiânia agus 2,206,734 ina gcónaí sa cheantar cathrach. (daonáireamh 2010).
Bainne
Is leacht cothaitheach é bainne a thagann ó fhaireoga mamacha na mamach baineann. Is ón bhó a fhaightear an chuid is mó den bhainne atá á dhíol in Éirinn. Is féidir bainne a fháil ó na hainmhithe seo a leanas freisin:
Garbh Bheinn
Is sliabh in Albain í Garbh Bheinn, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Gleadhraich
Is sliabh in Albain í Gleadhraich, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Tholen
Is bardas in Zeeland, an Ísiltír é Tholen. Bhí 25,444 duine ina gcónaí i Tholen sa bhliain 2017.
Gramadach na Fionlainnise
Tá gramadach na Fionlainnise bunaithe ar an táthú. Is é sin, is gnách iarmhíreanna éagsúla a úsáid in áit na bhfocal scoite.
Is féidir an prionsabal seo a ghléiniú le cúpla sampla:
Anailís ar an sampla:
Tá saibhreas ar leith ag baint leis an mbriathar, a bhfuil an dúrud foirmeacha infinideacha aige:
agus leis an ainmfhocal, agus an oiread tuiseal atá aige:
Cé go bhfuil sé deacair ag an bhfoghlaimeoir na míreanna seo uile a úsáid, is gá cuimhne a choinneáil air gur imir na teangacha Ind-Eorpacha, go háirithe na teangacha Gearmáinice ina timpeallacht an-tionchar ar úsáid na Fionlainnise, agus, ainneoin shaibhreas na bhfoirmeacha, níl sé dodhéanta cuid mhór de ghramadach na Fionlainnise a mhíniú i dtéarmaí na gramadaí traidisiúnta atá bunaithe ar ghramadach na Laidine.
Cloch na Blarnan
Bloc de chloch ghorm atá tógtha sa táibhle ar Chaisleán na Blarnan is ea Cloch na Blarnan.
Charles Flanagan
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do cheantar Laoise-Uíbh Fhailí é  Charles "Charlie" Flanagan. Tá sé ina bhall de Fine Gael.
Sheas sé san Olltoghchán 2016 agus toghadh é le 21.5% de na vótaí céad rogha.
Polaistiréin
thumb|Pacáistiú déanta as polaistiréin fhorbartha. Is éard is polaistiréin (giorraithe go PS) ann ná an pholaiméir aramatach -(CH2-CH(Ph))n-, faighte ó pholaiméiriúchán monaiméirí aramatacha de chuid na comhdhúile stiréin C6H5-CH=CH2.
thumb|left|Gabhdán iógairt déanta as polaistiréin.
Lárach an Taigh Mhóir
Is cnoc in Albain í Lárach an Taigh Mhóir, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Ormskirk
Is baile suite i Lancashire é Ormskirk.
Na Comaraigh
Sliabhraon i gContae Phort Láirge is ea na Comaraigh nó Sléibhte an Chomaraigh (792m).
An dúlra
Gaineamhchloch is ea geolaíocht an cheantair. Bhí foraoisí coitianta anseo uair amháin. i 1643 dúirt Sir Charles Vavasour gur fhás coillte darach sa cheantar. Gearradh iad tar éis an Cogaí Chromaill.
Stair
Tarlaíonn lonnaíocht réamhstairiúil i ngleann uachtarach Airglinn le linn na haoise cré-umha.
Gebhard Leberecht von Blücher
Marascal machaire Prúiseach ab ea Gebhard Leberecht von Blücher (16 Nollaig 1742 – 12 Meán Fómhair 1819. Rugadh é i Rostock i dtuaisceart na Gearmáine. Bhí sé i gceannas ar airm na Prúise le linn Chogaí Napóilean. Fuair sé bás in Krieblowitz, in Schlesien.
Veere
Is bardas in Zeeland, an Ísiltír é Veere. Bhí 21,953 duine ina gcónaí i Veere sa bhliain 2017.
Nasc seachtrach
http://www.veere.nl/
Ladhar Bheinn
Is sliabh in Albain í Ladhar Bheinn, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Cruachán Paorach
Cnoc i dtuaisceart Chontae Phort Láirge is ea Cruachán Paorach (150m).
Vlissingen
Is bardas agus cathair in Zeeland, an Ísiltír é Vlissingen. Bhí 44,353 duine ina gcónaí i Vlissingen sa bhliain 2017.
Nasc seachtrach
http://www.vlissingen.nl/
The Bad Beginning
Ba é The Bad Beginning an chéad úrscéal ón sraith úrscéal do phaistí darbh ainm A Series of Unfortunate Events a d'fhoilsigh Lemony Snicket. Insíonn na leabhair scéal triúir páistí, Violet, Klaus agus Sunny Baudelaire, a fhágtar ina ndílleachtaí i ndiaidh tine agus chuirtear iad le bheith ina gcónaí le Count Olaf, a dhéanann iarracht oidhreacht s'acu a ghoid.
D'fhoilsigh Scholastic Inc. an leabhar ar 10ú Meán Fómhair, 1999. Is é Brett Helquist a rinne na maisiúcháin. Cuireadh amach closleabhar in 2003. Tá roinnt eagrán déanta den leabhar agus aistríodh an leabhar i gcuid mhór teangacha difriúla.
Eala bhalbh
Is éan í an eala bhalbh. Is baill d'fhine na Anatidae iad.
João Pessoa
Cathair sa Bhrasaíl is í João Pessoa. Tá sí suite in oirthear na tíre agus is í príomhchathair an Stát Paraíba. Tá 742,478 duine ina gcónaí i João Pessoa. (daonáireamh 2010).
Gillette, Wyoming
Is cathair de chuid stát Wyoming, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Gillette. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011, tá 29,389 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Gillette suite i gContae Campbell. Tá Tom Murphy ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1892.
Liathach
Is sliabh in Albain í Liathach, atá suite i gComhairle na Gàidhealtachd.
Tadhg Mac Dhonnagáin
Is údar, ceoltóir agus foilsitheoir as Contae Mhaigh Eo é Tadhg Mac Dhonnagáin (a rugadh sa bhliain 1961). As Maigh Eo ó dhúchas do Thadhg Mac Dhonnagáin atá ina chónaí ar an Spidéal i nGaeltacht Chonamara le fada. clé|mion|Tá Mac Dhonnagáin ina chónaí ar an [[An Spidéal|Spidéal i nGaeltacht Chonamara le fada]]
Palmas
Cathair sa Bhrasaíl is í Palmas. Tá sí suite i lár na tíre agus is í príomhchathair an Stát Tocantins. Tá 265.090 duine ina gcónaí i bPalmas (daonáireamh 2010).
Tadhg Mac Dhonnagáin
Óige
As Achadh Mór in oirthear Chontae Mhaigh Eo dó. Bhí seachtar clainne ag a thuismitheoirí. Bhí traidisiún ceoil sa teaghlach: seinnteoir ceoil cumasach ba ea a mháthair ar an bpianó agus ar an orgán.
Fuair sé féin agus a bheirt deartháireacha giotár mar bhronntanas. Ba chiotóg é cé gur dheasóga iad an bheirt eile: mar sin d'fhoghlaim sé an giotár mar dheasóg agus is mar sin a sheinneann sé anois é "cé go n-airím go mbeadh rithim níos fearr agam dá mbeadh sé foghlamtha an bealach eile agam".
Scolaíocht áitiúil a fuair Tadhg agus, ag uair amháin, bhí seisear den teaghlach sa scoil bheag nach raibh inti ach 20 páiste. Mar sin, baineadh siar as Tadhg nuair a chuaigh sé go scoil chónaithe Iarfhlatha Naofa i dTuaim.
"Athrú cultúir mór a bhí ann - slua mór buachaillí agus iad ar fad ag batráil a chéile. Bhí an ghráin agam air agus d'fhág mé tar éis bliana. Thosaigh mé ansin sa mheánscoil áitiúil sa mbaile agus shocraigh mé síos go breá."
Cháiligh sé féin mar mhúinteoir bunscoile i gColáiste Phádraig i nDroim Conrach agus fuair sé seans tuilleadh eolais a chur ar an gceol.
Múinteoireacht agus obair theilifíse
Chaith sé cúig bliana mar mhúinteoir i nGaelscoil i Léim an Bhradáin agus thosaigh ag obair sa teilifís.
Deoise Phort Láirge agus Leasa Móire
Is deoise suite i gContae Phort Láirge í Deoise Phort Láirge agus Leasa Móire.
Tadhg Mac Dhonnagáin
Múinteoireacht agus obair theilifíse
"Thaitin an obair sin go mór liom ach bhí spreagadh de dhíth orm. Ar bhealach is laige é sin i nduine a bhíonn ag scríobh agus ag canadh - bíonn siad ag lorg spreagtha agus aiseolais. Baineann leis an gcruthaitheacht, is dócha. Bhí mé fós ag múinteoireacht nuair a thosaigh mé ag obair sa teilifís den chéad uair ar an gclár do pháistí réamhscoile 'Dilín Ó Deamhas'. Na naíonáin bheaga a bhíodh á dteagasc agam agus sheas an taithí sin liom. Thaitin an obair theilifíse go mór liom mar bhí mé ábalta ionchur cruthaitheach a bheith agam agus fuair mé deis scripteanna agus scéalta a scríobh. Sin an spéis a bhí agam sa teilifís ariamh, go mbeadh baint agam leis an bpictiúr leathan, leis na smaointe a chuaigh isteach sa chlár.
Yanbu
Tá daoine ina gcónaí san áit leis na mílte bliain, go mór mhór de bharr an chuain mhóir nádúrtha atá ann. Tá sceireanna coiréalacha timpeall an chuain atá gan chorraí, sa chuid is mó, go dtí an lá atá inniu ann agus fágann sin gur áit bhreá thumadóireacht scúba atá ann. Mar sin féin, is cathair tionsclaíochta é Yanbu. Tá trí scaglann pheitriliam in Yanbu chomh maith le tionscal peitriceimiceach. Cónaíonn a lán oibrithe ó thíortha eile in Yanbu, as an Áise go príomha ach freisin as tíortha eile sa Mheán Oirthear, as an Eoraip, na Stáit Aontaithe agus Ceanada.
Tadhg Mac Dhonnagáin
Múinteoireacht agus obair theilifíse
"De bharr mo thaithí fuair mé cuireadh triail a dhéanamh don irischlár nua, 'Cúrsaí', agus ghlac siad liom. B'in 1987 agus bhí baint agam leis an gclár sin ar feadh trí bliana déag."
Deir sé faoin gclár:
"Bhí rudaí an-difriúil le hais mar atá siad anois. Ba é 'Cúrsaí' an t-aon (seachas ceann nó péire eile) rud as Gaeilge a bhí ag dul amach ar an aer agus bhí na hacmhainní bunúsach go leor. Ní raibh mórán tacaíochta taobh istigh de RTÉ dó. D'athraigh rudaí nuair a ceapadh Cathal Goan ina eagarthóir. An rud a chonaic Cathal nach bhfaca daoine roimhe ná, toisc gur clár mionlaigh a bhí ann, bhí i bhfad níos mó saoirse ag an bhfoireann ná mar a bhí ag an dream a bhí ag obair ar na cláir Bhéarla."
"As sin a d'fhás 'Cúrsaí Ealaíne', agus chuaigh mé féin agus Síle i mbun oibre air. Bhí Michael D. Higgins ina Aire Ealaíon, Cultúir agus Gaeltachta ag an am agus bhreathnaigh sé, cosúil linne, ar an nGaeilge mar acmhainn chultúrtha. Bhí an-spéis ag na healaíontóirí féin ann agus mheall an clár daoine nach raibh an Ghaeilge ar a dtoil acu. Tá mé an-bhródúil as an obair a rinneamar leis an gclár 'Cúrsaí Ealaíne' agus, ó baineadh den aer é, tá folús ann nár líonadh go fóill. Níl aon chlár ar an teilifís anois ar nós 'Rattlebag' an raidió a chuireann muid ar an eolas faoi na healaíona ar fad."
Ceol
Rinne Mac Dhonnagáin taifeadadh ar 2 albam de cheol comhaimseartha agus é i mBaile Átha Cliath. Bhíodh sé ag casadh a chuid amhrán sa Chafé Gorm go rialta. As sin fuair sé cuireadh ó Ghael Linn albam a dhéanamh; bhí cúpla amhrán taifeadta aige le Raidió na Gaeltachta roimhe sin.
Cumann sé amhráin do pháistí óga agus sa bhliain 1997 d'eisigh sé dlúthdhiosca dar teideal Bliain na nAmhrán. Bhain sé úsáid as ainm cleite, Futa Fata Féasóg, agus anois tá suíomh gréasáin bunaithe aige faoin ainm sin (www.futafata.com) chun cumadh an cheoil nua-aimseartha Ghaeilge a chur chun cinn. Faoin lipéad sin, tá cnuasach amhrán as an gcéad dá albam atheisithe aige. Le cabhair ó Fhoras na Gaeilge, rinne sé Imíonn an tAm.
"Ní raibh fáil a thuilleadh ar an dá albam agus, rud eile, níor eisíodh Solas Gorm riamh i bhfoirm dlúthdhiosca. Tá mic léinn dara agus tríú leibhéal ag déanamh staidéir ar roinnt mhaith de na hamhráin seo mar dhánta agus ba mhaith liom go mbeadh an deis acu iad a chloisteáil mar phíosaí ceoil, mar is amhráin ó cheart iad."
Tá lucht éisteachta nua anois aige ó tháinig an t-idirlíon ar an saol, Meiriceánaigh go mór mhór.
"Táim ag casadh le blianta d'eachtrannaigh ar chúrsaí Oideas Gael i dTír Chonaill agus bíonn an-suim agam i conas mar a ghlacann siad le mo cheol."
I measc na n-amhrán atá ar an dlúthdhiosca sin tá "Amhrán an Ghaeilgeora Mhóir", an t-aon cheann ar deineadh taifeadadh as an nua air.
Oswaldtwistle
Is baile suite i Lancashire é Oswaldtwistle.
Tadhg Mac Dhonnagáin
Ceol
"Roghnaigh mé na hamhráin a thaitníonn leis an lucht éisteachta. Scríobhaim i gcónaí faoi rudaí a bhaineann le mo shaol féin; ní féidir liomsa scríobh de réir foirmle. Tá an-ghrá agam don amhrán mar fhoirm ealaíne. Cuireann na hamhráin tréimhsí de do shaol i gcuimhne duit; téann siad amach ansin ar na tonnta agus tá siad an-chumhachtach. Bhínn ag scríobh filíochta ach cheap mé nach raibh dóthain cumarsáide ann. Ceann de na rudaí is mó a thaitníonn liom mar fhonnadóir ná go dtugann amhrán cead do dhaoine breithiúnas a dhéanamh ort. Bíonn daoine níos mó ar a gcompord ag éisteacht le hamhráin. B'fhearr liom an cáineadh ná gan aon aird a bheith á tabhairt orm!"