cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sion
Ba í Fraincis an teanga is comónta i Sion sa bhliain 2000 agus í an céad theanga do 82.2%(de dhaonra Sion), Is í an Gearmáinis an dara teanga is comónta agus í an céad theanga do 5.6%, Is í an Phortaingéilis an tríú teanga is comónta agus í an céad theanga do 3.4%. Bhí Iodáilis an céad theanga do 855 agus bhí Rómainis an céad theanga do naoinúir déag.
Teoiric ghinearálta na coibhneasachta
Tagairtí
•	Springel, Volker; White, Simon D. M.; Jenkins, Adrian; Frenk, Carlos S.; Yoshida, N; Gao, L; Navarro, J; Thacker, R; Croton, D; et al. (2005), "Simulations of the formation, evolution and clustering of galaxies and quasars", Nature, 435 (7042): 629–636, arXiv:astro-ph/0504097, Bibcode:2005Natur.435..629S,doi:10.1038/nature03597, PMID 15931216
•	Thorne, Kip (1994), Black Holes and Time Warps: Einstein's Outrageous Legacy, W W Norton & Company, ISBN 0-393-31276-3
•	Wheeler, John A. (1990), A Journey Into Gravity and Spacetime, Scientific American Library, San Francisco: W. H. Freeman, ISBN 0-7167-6034-7
•	Wright, Ned (2007), Cosmology tutorial and FAQ, University of California at Los Angeles
Le léamh
•	Einstein, Albert (1917), "Kosmologische Betrachtungen zur allgemeinen Relativitätstheorie", Sitzungsberichte der Preußischen Akademie der Wissenschaften: 142
•	Einstein, Albert (1961), ''Relativity. The special and general theory'', Crown Publishers
79 (uimhir)
Is é 79 an uimhir nádúrtha tar éis 78 agus roimh 80.
Fréamh (Carachtar Sínise)
right|thumb|Ón gcarachtar Sínise do mháthair 妈 is féidir linn dhá chuid a bhreathnú. Is é 女 nǚ, an chuid sa dath dearg, a chiallaíonn 'bean'. Is é 马 mǎ, an chuid ar dheis sa dath dubh a chiallaíonn 'capall'. Is ar an taobh clé atá fréamh shéimeantach an charachtair (bean- an mháthair) agus, sa chás áirithe seo, freastálaíonn sé mar aicmitheoir foclóra. Is éard is fréamh Sínise ann (Béarla: radical ó radix na Laidine:, rud a chiallaíonn "fréamh") ná comhpháirt de charachtar Sínise. Is féidir an téarma bheith ag tagairt do bhun-eilimint séimeantach an charachtair, nó le haon ghné, nó, gné ar bith is cuma a bunús nó a cuspór.
Leabharlann an Chreidimh
Tá Leabharlann an Chreidimh (Béarla: Central Catholic Library) suite i mBaile Átha Cliath, ag 74 Cearnóg Mhuirfean.
Tá thart ar 70,000 leabhar agus tréimhseachán sa Leabharlann a bhaineann leis an gCríostaíocht, le reiligiún agus ábhair ghaolmhara. Is féidir na leabhair sa Seomra Iasachta a thógáil ar iasacht. Ní féidir na leabhair ins na Bailiúcháin Speisialta a thógáil ar iasacht, áfach — déantar iad a léamh taobh istigh de Sheomra Léitheoireachta na Leabharlainne. Tá seirbhís chóipeála ar fáil.
Ardeaglais Alexander Nevsky, Sóifia
Is ardeaglais Cheartchreidmheach an Oirthir suite i Sóifia í Ardeaglais Alexander Nevsky.
1888
Tarluithe
mion|14 Márta: Stoirm Mhór Sneachta na Bliana 1888 sna [[SAM|Stáit Aontaithe; anseo, radharc ar Park Place in Brooklyn, Nua-Eabhrac]]
Francisco Largo Caballero
Polaiteoir agus ceardchumannaí Spáinneach ab ea Francisco Largo Caballero (Deireadh Fómhair 1869 – 23 Márta 1946). Bhí sé an-tábhachtach i stair an Pháirtí Shoisialaigh (PSOE) agus an UGT.
Rugadh é in Maidrid sa bhliain 1869.
Ghlac sé páirt i stailc oibre sa bhliain 1890 agus bhí sé mar bhall de PSOE sa bhliain 1894. Tar éis bás Pablo Iglesias, bunaitheoir an pháirtí, sa bhliain 1925, toghadh é mar cheannaire ar an pháirtí agus an UGT.
Sna toghcháin 19 Samhain 1933, tháinig an eite dheis i gcumhacht (CEDA). Leis sin thosaigh Largo ag labhairt faoi "réabhlóid sóisialach", agus bhí sé mar cheannaire ar an eite chlé (Marx ach agus réabhlóideach).
Lorg sé comhoibriú níos dlúithe leis an Confederación Nacional del Trabajo (CNT).
Tharla coup d'état i Melilla ar an 17 Iúil 1936, agus thosaigh Cogadh Cathartha na Spáinne.
Ar an 4 Meán Fómhair 1936, ceapadh Largo mar 134ú príomh-aire na Spáinne agus aire Cogaidh.
Nuair a chaill an Phoblacht sa bhliain 1939, theith Largo go dtí an Fhrainc. Gabh na Gearmánaigh é i rith an Dara Cogadh Domhanda agus chaith sé an cogadh i sluachampa géibhinn Naitsíoch. Fuair sé bás i bPáras sa bhliain 1946. cuireadh é i Maidrid sa bhliain 1978.
Izaak Walton
Scríbhneoir a rugadh i Stafford Shasana ab ea Izaak Walton (9 Lúnasa 1593 - 15 Nollaig 1683). Scríobh sé tráchtas cáiliúil ar iascaireacht is an bheatha faoin tuath, The Compleat Angler (An tIascaire Críochnaithe, 1653). Scríobh sé freisin roinnt gearrbheathaisnéisí, ceann faoina chara John Donne. Bailíodh agus foilsíodh iad faoin teideal Walton's Lives.
Sicín
Is éan clóis é an sicín. Is baill d'fhine na Phasianidae iad na sicíní. Gallus gallus domesticus a thugtar orthu mar ainm eolaíoch. Sa bhliain 2003, bhí breis is 24 billiún sicín ann ar fud an domhain.
Tugtar coileach ar an bhfireannach agus tugtar cearc ar an mbaineannach.
Eitilt
Cé go n-úsáideann formhór na n-éan a n-eití chun eitilt, níl sicíní rómhaith ag eitilt. Tá siad in ann eitilt go dtí a bpéirsí nó thar an claí ach den chuid is mó den am, fanann siad ar an talamh. Tá lachain agus géanna go maith ag eitilt. Má tá siad ina gcónaí i gcró atá oscailte ar barr, bíonn ar an bhfeirmeoir cléití eite amháin a bhearradh ionas nach mbeidh siad in ann eitilt as an gcró. Tá an bearradh cleití seo mar bhearradh gruaige agus ní ghortaíonn sé an t-éan.
Comparáid
Tá sicíní agus turcaithe cosúil lena chéile maidir le dhá phríomhthréith. Tá cosa ar a dtugtar crúibíní ag an dá cheann acu. Tá na crúibíní seo an-láidir agus úsáideann siad iad chun tochailt sa chré chun bia a fháil. Ina theannta sin tá goba géara ag an dá cheann acu chun bheith ag gobadh ar fheitheidí agus ar ghrainní.
Ardeaglais Gloucester
Ardeaglais Anglacánach atá suite i nGloucestershire, Sasana í Ardeaglais Gloucester.
81 (uimhir)
Is é 81 an uimhir nádúrtha tar éis 80 agus roimh 82.
Ceann Flamborough
deas|250px|thumb|Ceann Flamborough Is ceann tíre suite in East Riding of Yorkshire é Ceann Flamborough.
Kriens
Cathair san Eilvéis is ea Kriens.
Villa Alemana, an tSile
Cathair agus común sa tSile is ea Villa Alemana. Bhí 122,806 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2002.
82 (uimhir)
Is é 82 an uimhir nádúrtha tar éis 81 agus roimh 83.
Iolar
Is ainm coitianta ar go leor éan creiche mór san fhine Accipitridae é iolar. Cuimsíonn na hiolair roinnt géineas, cuid acu gar i ngaol lena chéile. Is ón Eoráise agus ón Afraic an chuid is mó de na 60 speiceas iolar. Lasmuigh den limistéar seo, ní féidir ach 14 speiceas a fháil — dhá cheann i Meiriceá Thuaidh, naoi gcinn i Meiriceá Láir agus Theas, agus trí cinn san Astráil.
Ealing
Is baile é Ealing atá suite sa bhuirg London Borough of Ealing, Londain Thiar. Bhí 28,048 duine ina gcónaí in Ealing sa bhliain 2011.
Iolar
Ní grúpa tacsanomaíochta iad na hiolair; úsáidtear an téarma ar aon chineál éin atá mór go leor chun veirteabraigh mhóra (thart ar 50 cm ar fad nó níos mó) a sheilg.
Lancy
Cathair san Eilvéis is ea Lancy. I mí Meitheamh 2014 bhí 30,268 ag maireachtáil sa chathair.
Teangacha
Fraincis an teanga is comónta (sa bhliain 2000) agus í an céad theanga do 79.5% (de dhaonra Lancy), Portaingéilis an dara teanga is comónta agus í an céad theanga do 4%, Iodáilis an tríú teanga is comónta agus í an chéad teanga do 4%, bhí Gearmáinis an chéad teanga do 883 agus bhí Rómainis an chéad teanga do deichniúr.
Bean trasghnéasach
thumb|mion|Mná trasghnéasacha
Bean a dtugtar fear nó buachaill uirthi ag an mbreith is ea bean trasghnéasach. Go coitianta, aithríonn mná trasghnéasacha a gcoirp le haghaidh breathnaigh mar bhean a dtugtar bean nó cailín uirthi ag an mbreith (bean cisinscneach).
Ard-Eaglais Ely
Is ardeaglais suite i gCambridgeshire í Ard-Eaglais Ely.
Bréagán
Is rud a ndéantar súgradh leis é bréagán.
Talcahuano, an tSile
Cathair agus común i mórcheantar Concepción, nó Gran Concepción, is ea Talcahuano. "Spéir thoirní" an chiall le Talcahuano i dteanga na Mapuche, pobal Indiach sa chuid sin den tSile. Tá Talcahuano suite ar an gcósta i réigiún Bobío, i lár na tíre. Calafort mór atá ann. Bhí 171,383 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2002.
Naisc sheachtracha
mion|700 px|lár|Calafort Talcahuano
Zug (cathair)
Cathair san Eilvéis is ea Zug.
Mughdhorn
Ba é Mughdhorn an fear a chur dúshlán ar Pádraig Mac Piarais roimh an t-alt "Síceolaí na h-Óglaigh" (Eanáir 1914) é.
Andrew O'Shaughnessy
Polaiteoir Éireannach ab ea Andrew O'Shaughnessy (28 Iúil 1866 - 1956). Bhí sé ina pholaiteoir neamhspleách.
Bryan Cooper
Polaiteoir Éireannach ab ea Bryan Cooper (17 Meitheamh 1884 - 5 Iúil 1930). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal.
Clochrán
Is éan é an clochrán. Is baill d'fhine na Muscicapidae iad.
Holderness
Is ceantar suite in East Riding of Yorkshire é Holderness.
Banríon draig
Taibheoir a caitheann éadaí ban mar fheisteas is ea banríon draig. De ghnáth, is fear aerach í banríon draig. Tá go leor mná trasghnéasacha ina mbanríon draig áfach, chomh maith le daoine neamh-dhénártha agus mná cisinscneach. Cuireann banríonacha draig leis an mbandacht go coitianta mar ghreann, dhráma, aoir, nó shiamsaíocht.
thumb|[[RuPaul, láithreoir RuPaul's Drag Race]]
Montreux
Cathair san Eilvéis is ea Montreux.
Liosta de na iomaitheoirí The X Factor (sraith 3 an RA)
Is liosta é seo de na hiomaitheoirí ar an dtríú sraith The X Factor.
Fujishima Takeji
Ealaíontóir Seapánach ab ea Fujishima Takeji,(藤島 武二 Fujishima Takeji, 15 Deireadh Fómhair, 1867 - 19 Márta, 1943), a bhain cáil amach dó fein le haghaidh a chuid oibre i bhforbairt ghluaiseacht an Rómánsachais agus an impriseanachais laistigh den ghluaiseacht ealaíne yōga (stíl an Iarthai), sa phéintéireacht Seapánach, ag deireadh an 19ú agus ag tús an 20ú Aois.
Drochaid a' Bhanna
Is sráidbhaile é Drochaid a' Bhanna (Béarla: Bonar Bridge), ar bhruach thuaidh A' Chaoil Chataich, i bParóiste an Chraoich, i limistéar Chomhairle na Gàidhealtachd in Albain.
Debian
Is córas oibriúcháin é Debian. Is bogearra saor é agus, mar sin, tá cead ag aon duine an cód a úsáid agus a athrú. Tá roinnt córas oibriúcháin eile bunaithe go hiomlán ar Debian, mar shampla Ubuntu agus Linux Mint
Essex
Is contae i Sasana é Essex atá suite in oirdheisceart na tíre. Is é Chelmsford príomhbhaile an chontae.
Alford, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Alford. Bhí 3,231 duine ina gcónaí in Alford sa bhliain 2001.
Essex
Ainm
Tagann an t-ainm Essex ó "Ēastseaxe" (Sacsanaigh Thoir i Sean-Bhéarla).
Providence (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an deichiú heipeasóid, "Providence" den naoú sraith The X-Files ar an 10 Márta 2002. Scríobh Chris Carter agus Frank Spotnitz an eipeasóid seo. D'fhéach 8.4 milliún duine ar an eipeasóid.
Dietikon
Cathair san Eilvéis is ea Dietikon.
Breacleit
Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é Breacleit.
Inneall Wankel
Inneall dócháin inmheánaigh, ainmnithe as a cheapadóir, an t-innealtóir Gearmánach Felix Wankel (1902-1988). Rothlaíonn an loine thart ar ais chothrománach i gcuas dócháin ar chruth ar leith, in ionad ascalaithe mar a tharlaíonn sa ghnáthinneall mar seo. An t-aon inneall den dearadh seo atá á olltáirgeadh le húsáid i ngluaisteáin. Ar dtús bhí deacrachtaí séalaithe is iontaofachta aige, agus chuige seo níl sé i bhfeidhm go han-fhorleathan.
Barton-upon-Humber
Is baile suite i Lincolnshire é Barton-upon-Humber. Bhí 9,334 duine ina gcónaí i mBarton-upon-Humber.
Dagenham
Stair
Mhéadaigh an daonra den ceantar go mór le linn an 20ú haois. D'éirigh an paróiste Dagenham ina cheantar uirbeach i 1926 agus "buirg" i 1938. Tá an monarcha Ford Dagenham lonnaithe ann.
D'athshuigh an Ford Motor Company i 1931 as Trafford Park i Stretford go Dagenham (bhí Briggs Motor Bodies ann cheana). In ard a réime, bhí 371600 m² spás urláir ag an monarcha agus bhí 40,000 daoine fostaithe ann.
85 (uimhir)
Is é 85 an uimhir nádúrtha tar éis 84 agus roimh 86.
Eaglais Fhíor Íosa
Is eaglais neamh-shainchreidmheach neamhspleách í Eaglais Fhíor Íosa, ( <rb>真</rb><rp>[</rp><rt>Zhēn</rt><rp>]</rp> <rb>耶</rb><rp>[</rp><rt>Yē</rt><rp>]</rp>  <rb>穌</rb><rp>[</rp><rt>sū</rt><rp>]</rp>  <rb>教</rb><rp>[</rp><rt>Jiào</rt><rp>]</rp>  <rb>會</rb><rp>[</rp><rt>Huì</rt><rp>]</rp> ) a bunaíodh i mBéising, an tSín, i 1917. Gluaiseacht a tosaíodh le leas a chur ar an Eaglais Protastúnach atá ann, ach a d´fhág An Áise scoilte i dtaobh cleachtadh creidimh de.
Cloch Reo
Sráidbhaile agus baile fearainn i gContae Chorcaí is ea Cloch Reo.
Liosta de na iomaitheoirí The X Factor (sraith 4 an RA)
Is liosta é seo de na hiomaitheoirí ar an gceathrú sraith The X Factor.
Carraigeacha Brimham
Is carraigeacha móra suite in Yorkshire Thuaidh iad Carraigeacha Brimham.
An Sruthán
Is baile suite i gContae Ard Mhacha é an Sruthán (Béarla: Bessbrook).
Bréibhig
Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é Bréibhig
Coileach
Is sicín fireannach é an coileach. Baill d'fhine na Phasianidae is ea na sicíní. Is é Galllus gallus an t-ainm eolaíoch.
Ainm
Úsáidtear an focal coileach i nGaeilge na hAlban, ach kellagh a deirtear i nGaeilge Mhanann.
Siombail
Is siombail Fhrancach e an coileach. Is é an coileach siombail Tottenham Hotspur i Sasana agus Denizlispor (club sacair eile sa Tuirc) freisin.
Snáthadán
Is feithid é an snáthadán. Ball d'fhine na Tipulidae atá ann. I nGaeilge na hAlban, deirtear breabadadair nó snàthad an duine mhairbh.
Cath Austerlitz
deas|250px|thumb|Cath Austerlitz Troideadh Cath Austerlitz ar 2 Nollaig 1805. Tá Austerlitz (Slavkov u Brna) i ngar do Brno sa Mhoráiv. Bhuaigh arm na Fraince ar na Rúisigh agus na hOstaraigh sa chath seo. Ba é Napoléon ceannaire na bhFrancach.
87 (uimhir)
Is é 87 an uimhir nádúrtha tar éis 86 agus roimh 88.
Cath Austerlitz
Imeachtaí
clé|mion|Austerlitz inniu"Mháirseáil na Rúisigh ar feadh dhá mhí le bheith gualainn le gualainn leis na hOstairigh. Dhá scór mhíle Rúisigh lán mustair is gairdis ach bróga briste futha i ndiaidh an aistir. Bhris Napoléon, lena 150 000 fear, ar na hOstairigh agus na Rúisigh fós ar gcúl. Ghabh sé Vín le cleas chogaidh is theith an tArdDhiúc is a rítheaghlach roimhe.Thug na Rúisigh, in éineacht leis na hOstairigh aghaidh ar Napaileoin arís taobh le Austerlitz. Ach briseadh orthu arís." (Cogadh agus Síocháin, leabhar a trí, le Leo Tolstoy)
Litríocht na Sualainnise
Is é an téacs liteartha is sine atá againn sa teanga ná Rökstenen, nó an chloch rúnach ó Rök. Ba iad na hUigingigh a ghrean an chloch seo, timpeall na bliana 800 AD. I dtús na 12ú haoise, chuaigh an tSualainn le Críostaíocht, agus ina dhiaidh sin, ba iad na manaigh sna mainistreacha a rinne an chuid ba mhó den scríbhneoireacht, agus ba í an Laidin an teanga ab fhearr leo a úsáid, ní nach ionad. Níor bhláthaigh an teanga i gceart roimh an Athrú Creidimh, nuair a tháinig aistriúchán nua den Bhíobla i gcló (sa bhliain 1541), nó bhí caighdeánú na teanga de dhíth le haghaidh an aistriúcháin. Is gnách "Biobla an Rí Gustavus Vasa" a thabhairt ar an mBíobla seo.
Nuair a chuaigh an t-oideachas i bhfairsinge agus an tsochaí chun saoltachta, tháinig tuilleadh forbartha ar an litríocht Sualainnise. Ba é Georg Stiernhielm (1598-1672) a chuir tús leis an bhfilíocht chlasaiceach sa teanga. Meastar gurbh é Johan Henric Kellgren (1751-1795) an chéad scríbhneoir próis a raibh tuiscint aige do stíl líofa dhúchasach na Sualainnise. Maidir le Carl Michael Bellman (1740-1795), scríobh sé amhráin ólacháin a bhfuil ráchairt orthu i gcónaí, agus ba é August Strindberg (1849-1912) an chéad scríbhneoir réalaíoch criticiúil. Glactar leis gurbh é saothar Strindberg a thosaigh briseadh mór an nua-aoiseachais, det moderna genombrottet, i litríocht na Sualainne.
Ba í Selma Lagerlöf a bhain amach Duais Nobel na Litríochta sa bhliain 1909, agus bronnadh an duais ar Shualannach eile, Pär Lagerkvist, sa bhliain 1951. Saothar tábhachtach i stair litríocht na Sualainne atá sa tsraith ceithre úrscéal a scríobh Vilhelm Moberg (1898-1973) faoi chinniúint na Sualannach a chuaigh ar imirce go dtí na Stáit Aontaithe: Utvandrarna (Na hEisimircigh)/Invandrarna (Na hInimircigh)/Nybyggarna (An Lucht Míntíreachais)/Sista brevet till Sverige (An Litir Dheireanach go dtí an tSualainn).
Le déanaí, is iad na scríbhneoirí scéalta bleachtaireachta is mó a thabhaigh clú sa tSualainn, ar nós Henning Mankell agus Stieg Larsson. Tá clú domhanda ar Astrid Lindgren freisin, a scríobh a lán scéalta do pháistí lá a saoil.
Maidir leis na scríbhneoirí Sualainnise ón bhFionlainn, bhí ról tábhachtach acusan i stair liteartha na teanga chomh maith. Bhí an-ráchairt ar dhánta rómánsúla Johan Ludvig Runeberg faoi chogadh na Fionlainne a d'fhág an Fhionlainn ina cúige Rúiseach sa bhliain 1809. Scríbhneoir tábhachtach eile a bhí i Zachris Topelius, a bhreac síos úrscéal mór millteanach - nó sraith scéalta eipiciúla ab fhearr a rá - faoi stair na Fionlainne agus na Sualainne, Fältskärns berättelser ("Scéalta an Mháinlia Airm"). Fuair an banfhile Edith Södergran bás go hóg, ach thabhaigh sí clú síoraí mar cheannródaí don fhilíocht nua-aimseartha Sualainnise.
Mícheál Ó Móráin
Polaiteoir Éireannach ab ea Mícheál Ó Móráin (25 Nollaig 1912 - 6 Bealtaine 1983). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
84 (uimhir)
Is é 84 an uimhir nádúrtha tar éis 83 agus roimh 85.
Boston, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Boston. Bhí 64,637 duine ina gcónaí i mBoston sa bhliain 2011.
Penrith, Cumbria
Cathair i Sasana is ea Penrith. Tá an chathair suite i gContae Cumbria. Tá breis is 14,000 duine ina gcónaí ann.
Washington (Idirdhealán)
Is ainm athbhríoch é Washington. Is féidir leis baint:
88 (uimhir)
Is é 88 an uimhir nádúrtha tar éis 87 agus roimh 89.
1889
Tarluithe
mion|225px|Tógáil [[Túr Eiffel|Thúr Eiffel, 1887–1889]]
Saoirse Lánléargais
alt=A large metallic sculpture of a red rose on a small grassy mound, with bare trees and other similar sculptures in the background|mion|Íomhá de dheilbh le Sergej Alexander Dott, Himmelsblumen, 2003, Gleisdreieck, [[Beirlín, a foilsíodh faoi fhorálacha saoirse lánléargais i ndlí cóipchirt na Gearmáine]] deas|mion|San Afraic Theas, níl saoirse lánléargais ann. Ciallaíonn léirmhíniú docht ar dhlí an chóipchirt gur cheart rudaí faoi chóipcheart, cosúil leis an dealbh seo, a chinsireacht. Is éard atá i Saoirse Lánléargas (SLL) ná foráil i ndlíthe cóipchirt dlínsí éagsúla a cheadaíonn grianghraif agus píosaí scannánaíochta a thógáil agus íomhánna eile (mar phictiúir) d’fhoirgnimh a thógáil agus uaireanta deilbh agus saothair ealaíne eile atá suite go buan in áit phoiblí, gan sárú a dhéanamh ar aon chóipcheart a d’fhéadfadh a bheith ar marthain sna saothair sin, agus na híomhánna sin a fhoilsiú. Cuireann reachtanna saoirse lánléargais nó cásdlí teorainn le ceart úinéir an chóipchirt beart a dhéanamh mar gheall ar shárú cóipchirt i gcoinne cruthaitheoirí agus dáileoirí na n-íomhánna sin. Is eisceacht í don ghnáthriail go bhfuil an ceart eisiach ag úinéir cruthú agus dáileadh saothar díorthach a údarú. Faightear an frása ón téarma Gearmáinise Panoramafreiheit ("saoirse lánléargais").
Dlíthe ar fud an domhain
Tá forálacha comhchosúla ag go leor tíortha a chuireann srian le scóip an dlí cóipchirt d’fhonn grianghraif a cheadú go sainráite a bhaineann le radhairc d’áiteanna poiblí nó radhairc a dtógtar grianghraf díobh ó áiteanna poiblí. Tá difríochtaí móra idir tíortha eile, áfach, maidir lena léirmhíniú ar an bprionsabal. faic|mion|600x600px|Stádas Shaoirse Lánléargais ar fud an domhain le haghaidh íomhánna a úsáidtear chun críocha tráchtála
an tAontas Eorpach
mion|Stádas Shoirse Lánléargais san Eoraip maidir le híomhánna a úsáidtear chun críocha tráchtála{{Legend|#008000|OK, including buildings, works of art and public interiors}}
Tonn teasa
thumb|Tonnta teasa, 1901-2010 De réir Met Éireann, tá tonn teasa ann má tá an teocht in Éirinn níos airde na 25 C cúig lá as a chéile agus an tomhas déanta san áit chéanna., nó teochtaí thar an gcoitiantacht amach is amach le linn an tsamhraidh. Níl faoiseamh le fáil ón teas de ghnáth.
Stair
Bhí roinnt tonnta teasa troma ar an Eoraip ó 2003 ar aghaidh, cuid díobh ina gcúis le taismigh a fuair bás (fuair timpeall 30,000 bás sa bhliain 2003 san Eoraip).
Is féidir le triomach teacht as na tréimhsí tirime seo, rud a théann i bhfeidhm ar thalmhaíocht agus a chruthaíonn tosca an-tirim a bhféadann a bheith ina gcúis le dóiteáin foraoise. mion|caoirigh ar foscadh
89 (uimhir)
Is é 89 an uimhir nádúrtha tar éis 88 agus roimh 90.
Hamilton, Beirmiúda
Príomhchathair Bheirmiúda, críoch thar lear de chuid na Breataine Móire, is ea Hamilton. Tá sé suite i lár phríomhoileán Bheirmiúda i bParóiste Pembroke (ní i bParóiste Hamilton). Ionad airgeadais, calafort agus ceann scríbe turasóirí atá in Hamilton. Tá cónaí ar 1,010 duine in Hamilton (2010), ach oibríonn 13,340 duine go laethúil ann. Tá Hamilton ar na príomhchathracha is lú ar domhan.
Stair
Ainmníodh Hamilton i ndiaidh gobharnóra ar Bheirmiúda darbh ainm Henry Hamilton. Chuir rialtas na coilíneachta tús lena stair sa bhliain 1790 nuair a chuir siad 145 acra (59 ha) ar leataoibh i gcomhar suímh dó féin. Ionchorpraíodh Hamilton i 1793 go hoifigiúil d'acht Paraiminte. Aistríodh an rialtas i bhfírinne ó St. George's sa bhliain 1815. Rinneadh cathair de Hamilton sa bhliain 1897.
Caisleán Scarborough
clé|250px|mion|Caisleán Scarborough Is caisleán suite i Yorkshire Thuaidh é Caisleán Scarborough.
Gaspard-Gustave Coriolis
Eolaí, innealtóir meicniúil agus matamaiticeoir Francach ba ea Gaspard-Gustave de Coriolis nó Gustave Coriolis (21 Bealtaine, 1792 – 19 Meán Fómhair, 1843). Tá clú air toisc an obair a rinne sé i leith fórsaí forlíontaigh a aimsítear i bhfráma tagartha rothlach, agus glaodh an fórsa áirithe, Iarmhairt Coriolis ina dhiaidh. Ba é Coriolis an chéad duine leis an téarma "obair" a úsáid le cur síos a dhéanamh ar aistriú fuinneamh thar fad áirithe.
Rugadh é i bPáras sa bhliain 1792. Sa bhliain 1816 bhí sé mar teagascóir ag an École Polytechnique. Rinne sé turgnaimh ansin ar frithchuimilt agus hiodrálaic. Sa bhliain 1829 d'fhoilsigh sé an leabhar, Calcul de l'Effet des Machines ("Áireamh ar Éifeacht na meaisíní"), ag déanamh cur síos ar an tslí gur féidir le earnáil na tionsclaíochta úsáid éifeachtach a fháil ó na meaisíní. I rith an tréimhse seo bhí an slonn, ½mv2, á úsáid níos mó agus glacadh leis an nasc idir é agus obair mheicniúil.
Rinne Coriolis a lán oibre sna blianta seo ar na smaointe seo faoi fuinneamh cinéiteach a chuir i bhfeidhm le córais rothlaigh. . Scríobh sé páipéir sa bhliain 1835, Sur les équations du mouvement relatif des systèmes de corps ("Na cothromóidí gluaisne choibhneasta de córas corp"). Chuir an saothar seo síos ar ar aistriú fuinneamh i córais rothlaigh mar rotha-uisce. Rinne sé plé ar na fórsaí forlíontaigh a aimsítear i bhfráma tagartha rothlach agus roinn sé na fórsaí seo in dhá grúpaí. Is é Iarmhairt Coriolis an dara catagóir. Sa bhliain 1835 d'fhoilsigh sé saothar matamaiticiúil ar imbhualadh sféar: Théorie Mathématique des Effets du Jeu de Billard.
Bhí Coriolis mar ollamh le meicnic ag an École Centrale des Arts et Manufactures sa bhliain 1829. Fuair sé bás sa bhliain 1843 ag aois 51 i bPáras.
Bottesford, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Bottesford. Bhí 11,177 duine ina gcónaí i mBottesford sa bhliain 2001.
Wetzikon
Cathair san Eilvéis is ea Wetzikon.
Liosta de na iomaitheoirí The X Factor (sraith 5 an RA)
Is liosta é seo de na hiomaitheoirí ar an gcúigiú sraith The X Factor.
Bréinis
Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é Bréinis
Bréibhig, Barraigh
Is é Bréibhig sráidbhaile beag ar an mBarraigh, Comhairle nan Eilean Siar.
Stephen Harper
Polaiteoir Ceanadach is ea Stephen Joseph Harper, agus Príomh-Aire Cheanada ó 2006 go 2015. Toghadh ar an 23 Eanáir 2006 é agus thosaigh sé sa phost ar an 6ú lá de mhí Feabhra, 2006. Rugadh i Toronto, Ontario é. Bhí sé ina cheannaire ar Pháirtí Coimeádach Cheanada.
Otto Heinrich Warburg
Fiseolaí a rugadh i bhFreiburg na Gearmáine ab ea Otto Heinrich Warburg (8 Deireadh Fómhair 1883 – 1 Lúnasa 1970). Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis in 1931 as a shaothar ar einsímí na riospráide.
91 (uimhir)
Is é 91 an uimhir nádúrtha tar éis 90 agus roimh 92.
Meyrin
Cathair san Eilvéis is ea Meyrin.
Tóin re Gaoith
deas|250px|thumb|Tóin re Gaoith Is baile suite i gContae Ard Mhacha é Tóin re Gaoith (Béarla:Tandragee).
Audrey Pauley (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an t-aonú heipeasóid déag, "Audrey Pauley" den naoú sraith The X-Files ar an 17 Márta 2002. Scríobh Steven Maeda an eipeasóid seo. D'fhéach 8.0 milliún duine ar an eipeasóid.
Crotach eanaigh
thumb| Numenius phaeopus Is éan é an crotach eanaigh (Numenius phaeopus) a phóraíonn sa leathsféar thuaidh ar thundra is móinteach. Imircíonn sí go dtí cladaigh láibeacha is ghaineamhlacha sa leathsféar ó dheas. An ceann stríocach. Itheann sí feithidí, caora is inveirteabraigh na gcladaí, portáin go háirithe. Ball d'fhine na Scolopacidae é.
Carraig Thuathail
Is baile suite i gContae Chorcaí í Carraig Thuathail. Sa bhliain 2016, bhí 5,080 duine ina gcónaí ann.Tá sé 12 ciliméadar soir ó chathair Chorcaí. Tá sé ceangailte le hIarnród Fo-uirbeach Chorcaí agus tá bóthar an N25 ag dul dó. Tá Carrig Thuathail ar cheann de na bailte is mó fáis sa réigiún, agus mol do chuideachtaí cógaisíochta agus biteicneolaíochta.
Geilleagar
Tá áitreabh ag roinnt corparáidí ilnáisiúnta i bPáirc Ghnó an IDA laistiar den bhaile, lena n-áirítear GE Healthcare, Stryker, PAS Technologies, Merck Millipore, Abbott Laboratories, Gilead Sciences agus Rockwell-Proscon. Déileáladh leis an ngeilleagar áitiúil i mí Dheireadh Fómhair 2007 nuair a bhriseann an fathach biteicneolaíochta Amgen a ghléas páirt-thógtha ag Baile an tSaim ar imeall Charraig Thuathail.
Tógadh roinnt forbairtí tithíochta i gCarraig Thuathail, lena n-áirítear Castlelake siar, Cluain Cairn agus Ard Ard ó thuaidh. Tá an slabhra Ollmhargaidh Aldi i láthair i bhforbairt miondíola Chaisleán an Bharraigh, mar chuid d'fhorbairt Bhaile an Chaisleáin.
Déimeagrafaic
Mar a bhí i ndaonáireamh 2016, bhí daonra de 5,080 ag Carraig Thuathail (2,510 / 49.4% fireann, 2,570 / 50.6% mná), as Éirinn bhán, 68% de lucht siúil na hÉireann, 19% bán eile, 6% dubh, 2% na hÁise, 1% eile, cé nach raibh cúlra eitneach ag 3% acu. I dtéarmaí creidimh, bhí an ceantar 79% Caitliceach, 10% reiligiún eile, 8% gan reiligiún ar bith, agus níor luaigh 3% creideamh.
Iarnród
Tá stáisiún traenach Charraig Thuathail stáisiún ar sheirbhís Iarnróid Fhobhailteach Chorcaí idir Mainistir na Corann agus cathair Chorcaí. Athraíonn paisinéirí le haghaidh Cobh ag an nGleanntán. Moladh dara stáisiún, Carraig Thuathail Thiar, chun freastal ar iarthar an bhaile, ar Pháirc Miondíola Fota, agus ar limistéar tionsclaíoch an IDA - ach ní dhearnadh dul chun cinn thar an gcéim pleanála.
Osclaíodh stáisiún traenach bunaidh Charraig Thuathail an 2 Samhain 1859, dhún sé do thrácht earraí an 2 Nollaig 1974 agus dhún sé go hiomlán ón 6 Meán Fómhair 1976. Osclaíodh stáisiún nua go hoifigiúil ar 30 Iúil 2009 i dtuaisceart an bhaile, le Park n 'Ride áiseanna do chomaitéirí atá ag taisteal go Cathair Chorcaí.
Bus
Tá Carraig Thuathail clúdaithe ag seirbhísí bus, lena n-áirítear bealach 261 ó Chorcaigh go Mainistir na Corann. Freastalaíonn bealaí bus 240, 241 agus 260 ar Charraig Thuathail chomh maith le naisc chuig Eochaill, An Geata Bán, Cluain, Baile Choitín agus An Aird Mhór.
Aer
Is é Aerfort Chorcaí an tAerfort is cóngaraí go Carraig Thuathail.
Caisleán Bolton
Is caisleán suite i Yorkshire Thuaidh é Caisleán Bolton.
Carraig Thuathail
Spórt
Tá club sacair ann freisin, AFC Aontaithe Carraig Thuathail, a imríonn ag Baile an tSaim, chuig Oirthuaisceart an bhaile. Tá roinnt páirceanna imeartha agus seomraí feistis acu i mBaile an tSaim.
Ar na clubanna éagsúla atá gníomhach i gCarraig Thuathail tá Club Cispheile Glenmary, Club Badmantan Charraig Thuathail, club lúthchleasaíochta agus club leadóige.
Bourne, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Bourne. Bhí 13,961 duine ina gcónaí i mBourne.
Carraig Thuathail
Spórt
Tá Carrigtwohill ina chónaí in Institiúid Jae Hun Kim Taekwon-do Ireland Ireland, an chéad chlub Eorpach atá cleamhnaithe le hInstitiúid Boston
Corn Uí Rinn 2018
Ba é Corn Uí Rinn 2018 an 14ú eagrán den Corn Uí Rinn ó bunaíodh an comórtas in 2005. Thosaigh an corn ar an 12 Bealtaine 2018 agus chríochnaigh sé ar an 23 Meitheamh 2018.
Patrick Burke (An Clár)
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Burke (16 Aibreán 1879 - 7 Feabhra 1945). Bhí sé ina bhall de Chumann na nGaedheal ar dtús agus ansin d'Fhine Gael.
Broughton, Lincolnshire
Is baile suite i Lincolnshire é Broughton. Bhí 5,629 duine ina gcónaí i mBroughton sa bhliain 2011.
92 (uimhir)
Is é 92 an uimhir nádúrtha tar éis 91 agus roimh 93.
93 (uimhir)
Is é 93 an uimhir nádúrtha tar éis 92 agus roimh 94.
William Joppy
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea William Torelle Joppy a rugadh ar an 11 Meán Fómhair,1970 i Silver Spring, Maryland.
Caisleán Skipton
clé|250px|mion|Caisleán Skipton Is caisleán suite i Yorkshire Thuaidh é Caisleán Skipton.
Cáceres (cúige)
Is cúige í Cáceres in oirthear na Spáinne, agus i dtuaisceart an comhphobal féinrialaithe, Extremadura. Tá sé ag críochtannacht le na cúigí Salamanca, Ávila, Toledo, agus Badajoz, chomh maith leis an bPoirtingéil.
Matán
thumb|200px|Na matáin ar gcúl.Is éard is matán ann (ón Laidin musculus) ná fíochán crapthach ainmhithe a d'éirigh ón tús ó chiseal méisideirmeach ghaschealla suthacha. Bíonn filiméid chrapthacha sna matánchealla a bhogann thart ar a chéile agus a athraíonn méid na gceall. Tá siad aicmithe mar mhatáin cnámharlacha, cairdiacha, agus míne. Is í an fheidhm atá acu ná fórsa a tháirgeadh agus gluaisne a chur ar bun. Is féidir le matáin an orgánach féin nó na horgáin inmheánacha a bhogadh. Tarlaíonn crapadh sna matáin cairdiacha agus míne gan smaoineamh comhfhiosach agus bíonn an cur chuige seo riachtanach don bheatha. Mar shampla, crapann an croí agus iompraíonn bia ó bhéal go goile trí imfháscadh (gníomhaíocht mhatánach). Úsáidtear crapadh deonach na matán cnámharlacha chun an corp a bhogadh agus is féidir iad a rialú go mion.
Julio César Green
Dornálaí Doiminiceach, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea Julio César Green a rugadh ar an 19 Bealtaine, 1967 i Las Terrenas, an Phoblacht Dhoiminiceach.
Patrick Clancy
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Clancy ( - 21 Feabhra, 1947). Bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Ernest Walton
Roinn sé Duais Nobel na Fisice i 1951 as obair a rinne sé le John Cockroft faoi stiúir Ernest Rutherford i gCambridge Shasana ar dhíscaoileadh litiam i 1932.
Scoilt Walton agus Cockcroft núicléas adamh Li (litiam), an rud ar an dtugtar go minic ‘scoilteadh an adaimh'. I Saotharlann Cavendish in Ollscoil Cambridge, Sasana, a rinneadh an turgnamh. D'fhógair Albert Einstein gurbh é an turgnamh sin an chéad léiriú riamh ar an gcothromóid iomráiteach dá chuid féin E=mc2. clé|mion|[[Ciorcad leictreach|ciorcad voltais]]
Díscaoileadh litiam
Ba é seo an chéad uair riamh a scoilteadh an t-adamh is a rinneadh dúil amháin (litiam) ina dúil eile (héiliam) go saorga: seanaidhm na n-ailceimicithe.
Cruthú luath ab ea an toradh seo ar chothromóid iomráiteach Einstein, E = mc2, a chiallaíonn gur féidir mais áirithe a athrú ina méid seo fuinnimh. clé|mion|Cuimhneachán i m[[Baile Átha Cliath|BÁC]]clé|mion|Cuimhneachán i m[[Baile Átha Cliath|BÁC]]
Comhthéacs
Bhí Ernest Walton ar dhuine de na ceannródaithe cáiliúla a rinne annus mirabilis den bhliain 1932 don fhisic núicléach thurgnamhach. Sa bhliain sin d’fhionn
Ba thús é le fisic núicléach thurgnamhach, bunaithe ar luasairí chun bunairíonna damhna a léiriú.
Níos déanaí, bhí Walton gníomhach i nGrúpa Pugwash, a chuir i gcoinne rás na n-arm núicléach.
Lear
I Miotaseolaíocht na nGael, dia na mara ab ea Lear (Sean-Ghaeilge: Ler), agus athair Mhanannáin mhic Lir. Is pearsa sinsir é Lear go príomha, agus moltar a ainm gur pearsantú na mara é, in ionad a bheith ina dhia éagsúil. Is é Lear rí an teidil sa seanscéal Oidheadh Chlainne Lir.
Sanasaíocht
Allód is ainm dó i nginealaigh luatha, agus tá gaol aige le Llŷr i miotaseolaíocht na Breataine Bige.
Maraon le Llŷr, is dia na mara é Lear, ach ó thaobh na miotas Gaelach de, is léir go bhfuair Manannán mac Lir an ceann is fearr air. Is amhlaidh áfach go raibh miotais eile ann nach maireann a luaigh Lear féin, agus go raibh an-ghnaoi aige i mbéil na ndaoine le taobh an lae inniu, go háirithe nuair a áirítear líon na bpearsana darb ainm 'mac Lir'.
Tuíneán
Is baile suite i gContae Ard Mhacha é Tuíneán.
Lear
Sanasaíocht
Sa Sanas Cormaic de chuid na 9ú haoise, luann an t-easpag agus scoláire cáiliúil Cormac mac Cuileannáin Manannán agus a athair Lir, a shamhlaigh Cormac leis an muir:
Oidheadh Chlainne Lir
Is phríomhphearsa é Lear sa seanscéal Oidheadh Chlainne Lir. Níl sé soiléir ámh, an é athair Mhanannáin an Lear seo, nó b'fhéidir Lear eile.
Ba chéile chomhrac é Lear an scéil seo de Bhodhbh Dearg le haghaidh ríocht na dTuath Dé Danann í ndiaidh a gcúlaithe isteach sna sídhe. Chun Lear a cheansú, rinne Bodhbh cleamhnas lena iníon Aobh agus Lear. Thug sí ceathrar leanbh ar an saol leis, beirt chúpla, Fionnuala agus Aodh, agus Fiachra agus Conn.
D'éag Aobh i mbun breithe clainne. Ba mhiste le Bodhbh nach raibh na páistí gan máthair, agus dá bharr rinne sé cleamhnas nua lena iníon eile, Aoife (iníon Bhodhbh Dheirg). D'éirigh Aoife in éad ar na páistí, agus chuir sí mallacht orthu, go maire siad i riocht ealaí ar feadh 900 bliain.
Jedward
Beirt cheoltóirí Éireannacha is ea Jedward a tháinig le chéile i mBaile Átha Cliath sa bhliain 2009. Is cúpla iad a ghlac páirt sa chomórtas teilifíse The X Factor a tharraing cáil orthu ar dtús. Roghnaíodh Jedward mar iarratasóir na hÉireann sa Chomórtas Eoraifíse fá dhó; sa bhliain 2011 agus 2012. Tháinig Jedward sa tríú háit ar Celebrity Big Brother 8 in 2011 agus sa dara háit ar Celebrity Big Brother 19 in 2017.
Gradaim agus ainmniúcháin
Tá 3 gradam buaite ag Jedward. Tá 7 n-ainmniúchán faighte acu.
20 (uimhir)
Is é 20 (fiche) an uimhir nádúrtha tar éis 19 agus roimh 21.
94 (uimhir)
Is é 94 an uimhir nádúrtha tar éis 93 agus roimh 95.
Málaga (cúige)
Tá Cúige Mhálaga suite ar an gcósta, i ndeisceart na Spáinne, sa chomhphobal féinrialaithe Andalucía. Tá teorainn aici leis na cúigí Cádiz, Sevilla, Córdoba agus Granada chomh maith agus an Mheánmhuir.
Tá achar 7,308 km² aici, le daonra de 1,641,098 (2012). Tá cónaí ar 2/5 de na daoine seo sa phríomhchathair Málaga.
Tá clú agus cáil uirthi i dtionscal na tuarasóireachta, de bharr na tránna iontacha ar an gcósta, go háirithe an Costa del Sol. Chomh maith leis sin tá rudaí eile súimiúla le féiceail sa chúige sléibhtiúil ar nós fothracha El Chorro nó an Torcal in Antequera.
Tá an magnum opus a scríobh an cumadóir Cúbach Ernesto Lecuona, "Malagueña", ainmnithe i ndiaidh ceol na ngiofóg ón réigiún seo.
Tá 100 contae sa chúige seo. Is iad na Marbella, Vélez-Málaga, Antequera agus Ronda cathracha tábhachtacha eile.
George Weah
Polaiteoir Libéarach is ea George Tawlon Manneh Oppong Ousman Weah, a rugadh i Monrovia ar 1 Deireadh Fómhair 1966. Is é an 25ú huachtarán ar an tír. Bhíodh sé ina pheileadóir roimhe seo.
Córas limfeach
Is éard is an córas limfeach ann, sna veirteabraigh, ná líonra de seolphíobáin a iomparaíonn leacht soiléir ar a dtugtar limfe. Cuimsíonn sé chomh maith an fíochán limfeach tríd a dtaistealaíonn an limfe. thumb|200px|left|[[Olaus Rudbeck sa bhliain 1696]]
Liosta na n-iomaitheoirí The X Factor (sraith 6 an RA)
Is liosta é seo de na hiomaitheoirí ar an séú sraith The X Factor.
Córas limfeach
mion|clé|150px|[[Thomas Bartholin]]
Faightear fíochán limfeach i go leor orgáin, go háirithe sna nóid limfe, agus sna céislíní. Clúdaíonn an córas freisin na struchtúir atá tiomnaithe le cúrsaíocht agus le táirgeadh limficítí, lena n-áirítear an liathán, an fhaireog thímis, an smior agus an fíochán limfeach a bhaineann leis an gcóras díleáite. Ba iad Olaus Rudbeck agus Thomas Bartholin, go neamhspleách óna chéile, a rinne cur síos ar an gcóras limfeach.
95 (uimhir)
Is é 95 an uimhir nádúrtha tar éis 94 agus roimh 96.
Riehen
mion|clé|Sráid in Riehen
30 (uimhir)
Is é 30 (tríocha) an uimhir nádúrtha tar éis 29 agus roimh 31.
Málaga
Is chathair port í Málaga i gcomhphobal féinrialaitheach na hAndalúise, i ndeisceart na Spáinne, ar an gCosta del Sol den Mheánmhuir. Tá 568,507 daoine ina gcónaí ann ach le daonra na bruachbailte san aird tá breis agus 1 mhilliún ina gcónaí ann, an cuigiú achar uirbeach sa Spáinn. Tá Málaga timpeallaithe ag sléibhte, le dhá abhainn tábhachtacha ag sruthú tríd an áit. Is é an chathair mhóir is deisceartaí san Eoraip agus í suite 100 ciliméadar soir ó Caolas Ghiobráltar agus 130 cm ó Tuaisceart na hAfraice.
Tá Seachtain na Cásca agus Fhéile Málaga ("Feria de Málaga") ar fhéilte tábhachtacha na cathrach.
Lámfhind
I miotaseolaíocht na nGael, sinsear Chlainne Mhíle ab ea Lámhfhionn (Sean-Ghaeilge Lámfhind) mac Agnoman (ach ní ionann é agus Agnoman athair Neimhidh). Deirtear gur tháinig a mhuintir go hÉirinn ón Ibéir. Is tríd an muintir úd a rianadh an ginealach den chuid is mó d'Ard-Ríthe traidisiúnta na hÉireann.
Cluichí Oilimpeacha
200px|right|thumb|Na cúig fháinne Oilimpeacha Is eachtra spóirt idirnáisiúnta iad na Cluichí Oilimpeacha a bhíonn ar siúl gach ceithre bliana. Imrítear go leor spórt éagsúla sna cluichí, agus tá cluichí ar leith ann do spóirt an tSamhraidh agus spóirt an Gheimhridh. Bunaíodh na Cluichí Oilimpeacha in Oilimpia na Sean-Ghréige, agus athbhunaíodh iad arís sa Fhrainc ag deireadh an 19ú haois.
Cáceres
Is cathair i gcomhphobal féinrialaithe Extremadura in iarthar na Spáinne í Cáceres agus í mar phríomhchathair chúige Cáceres. Tá thart ar 90,750 daoine ina gcónaí ann.
Lámfhind
De réir Leabhar Gabhála na hÉireann, d'aistrigh muintir Goídil Ghlais, sinsear eapainmneach ancestor na nGael ón Éigipt i dtrátha an Eacsadas, agus lonnaigh siad i Scitia. Roinnt glúnta ina dhiaidh sin, áfach, ruaigeadh as an Scitia iad tar éis d'Agnoman Refloir, rí na Scitia, a mharú. Chuaigh siad ar deoraíocht ar muir ar feadh seacht mbliana, i trí long ceangailte le chéile. Fuair Agnoman bás ar an Muir Chaisp, agus tháinig Lámhfhionn i gceannas ar na deoraithe, i dteannta lena dheartháir Allot agus a gcol ceathrar Caicher, draoi. chosain Caicher a mhuintir ó amhrán na Síréanaí, ag leá céarach isteach ina gcluasa, maraon le hOdaiséas. Thug sé tuar go lonnódh a sliochtaigh in Éirinn i gceann 300 bliain. Idir an dá linn, lonnaigh siad Lámhfhionn ar bhruach an Mhuir Mheoid (Gothia, de réir Seathrúin Chéitinne), agus rugadh mac dó, Éibhear Glúinfhionn. Ocht nglúin ina dhiaidh sin agus a sliochtach Braath mar cheannaire, tagadh a muintir ón áit sin go dtí an Ibéir, áit a gheobhadh Breogán mac Braath spléachadh ar Éirinn ó bharr túir.
Cluichí Oilimpeacha
Sa lá inniu, is é Coiste Idirnáisiúnta na gCluichí Oilimpeacha a eagraíonn na cluichí nua-aimseartha.
Cáceres
Tá fianaise ann go raibh daoine ina gcónaí anseo sa réamhstair, mar shampla sna pluaiseanna Maltravieso agus El Conejar. Bhunaigh na Rómhániagh an chathair sa bhliain 25 RC.
Cluichí Oilimpeacha
Éire
clé|mion|Peil i b[[Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 1900|Páras sa bhliain 1900 ]] Ba faoi ainm na Breataine a rinne Éireannaigh iomaíocht ag Cluichí Oilimpeacha na hAithne sa bhliain 1896, i bPáras i 1900 agus in St. Louis i 1904. mion|John J. Daly, buaiteoir in [[Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 1904|St. Louis sa bhliain 1904]] Faoin am a dtáinig 1908 bhí roinnt de lúthchleasaithe na hÉireann ag éileamh go bhfaigheadh siad cead iomaíochta ar son a dtíre féin. Diúltaíodh dóibh, ach nuair a bhuail faitíos an lucht eagair go ndéanfadh na hÉireannaigh baghcat ar an ócáid, thoiligh siad ‘Great Britain and Ireland’ a thabhairt ar an bhfoireann. Ceadaíodh foireann haca agus foireann póló de chuid na tíre seo sa gcomórtas freisin mar chuid den réiteach.
Cáceres
Tá ballaí an tseanbhaile fós ina seasamh agus timpeallaíonn siad an seanbhaile ar fad. Tá ollscoil Extremadura ann, agus dhá réadlann réalteolaíochta sa chathair.
Cluichí Oilimpeacha
Éire
Cé nár shásaigh sin chuile dhuine bhí roinnt áithrid Éireannach a bhí sásta dul san iomaíocht agus faoin am a raibh na Cluichí thart bhí 23 bonn Oilimpeach buaite ag lúthchleasaithe a saolaíodh sa tír seo.
Na cluichí nua-aimseartha
Sa tábla seo tá sonraí na gcluichí ó 1896 (nuair a athbhunaíodh na cluichí) go dtí na cluichí is déanaí, chomh maith leis na cluichí atá deimhnithe as seo amach. Cealaíodh na cluichí i 1916, 1940 agus 1944 mar gheall ar na cogaí domhanda a bhí ar siúl.
Cáceres
Le cúpla bliain anuas tá fleadh cheoil ar siúl sa chathair. Eagraíonn ceoltóirí na Spáinne agus tíortha eile ceolchoirmeacha, seisiúin agus ranganna ceol traidisiúnta Éireannach i rith dheireadh seachtaine amháin.
Deep Dish
Ali "Dubfire" Shirazinia agus Sharam Tayebi, beirt DJ agus chumadóirí ceoil leictreonaigh House atá i nDeep Dish.
Is Iaránaigh-Meirceánaigh iad an bheirt. Bunaithe i Washington D.C., tá cáil orthu mar gheall ar a n-athmheascáin d'amhráinaithe ar nós Madonna, Cher, agus Coldplay, chomh maith lena DJ-seiteanna beo.
Comhoibríonn siad go minic le Richard Morel, ealaíontóir comhaimsearhtha leo arbh as DC dó chomh maith. Chum siad cnag leis darbh ainm dó "True (The Faggot Is You)". Níos luaithe chomhoibrigh siad le Everything But the Girl, as a tháinig an t-amhrán "The Future of the Future (Stay Gold)", a bhí ar albam Deep Dish, Junk Science, a eisíodh i 1998.
Bhain Deep Dish suntasacht amach i 1998 tar éis dóibh Junk Science, a gcéad albam a eisíodh. Bhuail siad le chéile i DC ar dtús, agus tá siad tar éis roinnt dlúthdhiosca meascaithe a dhéanann sainiú ar a seánra ceolta, a eisiú.
Tá athmheascáin déanta acu ar amhráin ealaíontóirí ar nós Dido ("Thank You" agus "Stoned") agus an comhoibríocht idir Timo Mass agus Kelis ("Help Me"). Bhuaigh siad Gradam Grammy don athmheascán ar "Thank You". Chomhoibrigh siad le Danny Howells chun athmheascadh a dhéanamh ar amhrán Eminem "Without Me"(a bhí mar bhootleg). D'eisigh siad a dara halbam, "George is on", i 2005 ", ar a raibh a gcnag cairte "Flashdance", chomh maith le leagan nua ar "Dreams", amhrán classaiceach Fleetwood Mac. Shroich "Say Hello", a dara singil ón albam uimhir a haon sa chairt damhsa i Mí Meán Fómhair 2005. B'é an dara singil acu chun barr na cairte céanna a shroichint (b'é an chéad ceann ná an chomoibriú a rinne siad le Everything but the Girl i 1998).
Sheinn Deep Dish ar "Essential Mix" BBC Radio 1 roinnt uaireanta. Le déanaí chraolaoídh an seit a sheinn siad ag Global Gathering 2006 ar an seó. Cuireadh an "Essential Mix" a rinne siad i Mí Meitheamh 2005 ar an ngearrliosta do cheann is fearr na bliana sin. Tá clú agus cáil ar Deep Dish dá ndíolamaí "Progressive House" sa srath mór le rá Global Underground. An ceann is déanaí a eisíodh ná seit a sheinn Dubfire i dTaipé i 2007
Ollscoil Bhologna
Is í Ollscoil Bhologna - an Alma mater studiorum - Università di Bologna de réir a ainm oifigiúil - an ollscoil is sine ar Roinn na hEorpa. Cé gur i mbliain 1317 a scríobhadh céadreachtanna na hOllscoile, bhí scoil dhlí ar bun cheanna san 11ú haois: meastar gur i mbliain 1088 a bunaíodh í, de réir coiste taighde a raibh an file Giosuè Carducci ina chomalta de.
Deep Dish
Chomh maith le sin, is leo na lipéid ceolta Deep Dish, Yoshitoshi agus Yo. Freisin bhí siad i bhfeihgil ar siopa miondíola i D.C, a dhíol ceirníní agus éadaí bainteach le ceol damsha. Dúnadh an siopa i 2003, ach leanann na lipéidí ar aghaidh ag eisiúint ceolta, ar formáid singil vinile "12.
Ollscoil Bhologna
Tá breis is 100,000 mac léinn ag an ollscoil faoi láthair, i 23 dámh, agus tá ionaid mhúinte aici i gcathracha eile de réigiún Emilia-Romagna, mar atá, Ravenna, Rimini, Forlì, Cesena agus Reggio Emilia.
Deep Dish
Dioscliosta
Albaim DJ-Mheascaithe
Ollscoil Bhologna
Stair an Alma Mater
Tháinig an ollscoil chun tsaoil mar chumann deonach saolta de mhic léinn a roghnaigh iad féin na hollaimh agus a d'íoc as a dtuarastail. Bhí siad eagraithe i gcoláistí le haghaidh chomhchabhair mhicléinn gach tire faoi leith (na nationes) - an córas céanna is a bhí ar bun i mórollscoil an domhain Ioslamaigh, al-Azhar. Mar léiriú den chéad tréimhse sin, tá tuairim is 6000 armas mac léinn le feiceáil san Archiginnasio (seanáras na hOllscoile). Tá an Collegio di Spagna - Coláiste na Spáinne - fós ar bun. Bhí na chéad staidéir ar chúrsaí dlí nó b'iad scata scoláirí dlí a bhuail le chéile a chuir an Ollscoil ar bun i dtosach báire.
Deep Dish
Dioscliosta
Albaim Ealaíontóra
Ollscoil Bhologna
Stair an Alma Mater
Is léir an difear idir córas seo Bhologna agus múnla Ollscoil Pháras, a raibh a hollaimh ceangailte leis an eaglais agus faoi údarás ríoga. Ina dhiaidh sin chuaigh Cathair Bhologna i mbun tuarastail na n-ollamh a íoc.
I mbliain 1158 d'fhógair an Impire Freidric II an Costitutio Habita le go gcosnófaí an Ollscoil mar láthair léinn agus staidéir neamhspleách ar chumhacht ar bith eile.
Deep Dish
Dioscliosta
Singil/EPeanna
Ollscoil Bhologna
Stair an Alma Mater
Ón 14ú haois i leith tugadh cúrsaí loighice, réalteolaíochta, leighis, fealsúnachta, uimhríochta, reitrice, agus gramadaí chomh maith leis an dlí, agus níos deireanaí arís cuireadh an diagacht, an ghréigis agus an eabhrais le liosta na n-ábhar.
Sa 16ú haois cuireadh tús le múineadh an "fhealsaimh nádúrtha", nó an eolaíocht trialach mar is fearr aithne air anois. Ní miste a luadh i measc a cheannródaithe Pietro Pomponazzi, a thug dúshlán thraidisiúin na diagachta agus é ag maíomh staidéar dhlíthe an nádúir, agus Ulisse Aldrovandi, a thóg bunús do na heolaíochtaí nádúrtha. Sárionad léinn san ailgéabar a bhí san Ollscoil fán am chéanna, agus mórscoláirí an ábhair ar nós Gerolamo Cardano e Scipione del Ferro ag múineadh inti.
Rinneadh dul chun cinn súntasach sa leigheas, a bhuí le Gaspare Tagliacozzi agus Marcello Malpighi.
Mar gheall ar chlú na hOllscoile, d'éirigh Bologna ina ceann scríbe do scoláirí agus do aíonna cáiliúla. Áirítear ar na mic léinn a d'fhreastail uirthi le linn a naoi gcéad bliain de stair mórphearsantachtaí na sibhialtachta Iodálaí mar Dante Alighieri, Francesco Petrarca, Guido Guinizelli, Cino da Pistoia, Cecco d'Ascoli, Re Enzo, Salimbene da Parma, Coluccio Salutati agus saoianna eachtrannacha lena n-áirítear Thomas Becket, Paracelso, Erasmo da Rotterdam, Papa Niccolò V, Raimundo de Pegñafort, Albrecht Dürer, San Carlo Borromeo, chomh maith le Torquato Tasso, Carlo Goldoni, Pico della Mirandola agus Leon Battista Alberti. Thriail Nicolò Copernicus ar an Ollscoil le staidéar a dhéanamh ar an dlí chanóineach.
Le linn na 18ú haois e, bhí páirt ag an Ollscoil i bhforbairt na heolaíochta agus na teicneolaíochta agus Luigi Galvani i mbun staidéir ar an leictreachas.
Bhí áit lárnach ag an Ollscoil sa taighde agus san oideachas thuas go dtí an Chéad Chogadh Domhanda nuair a thóg insititiúidí eile an cheannaireacht ar an láthair chultúrtha Eorpach.
Ní miste a luadh go bhfuil an iomad bailiúchán agus iarsmalann ag an Ollscoil, oidhreacht a staire ársa, i dteannta leabharlann na hOllscoile a bunaíodh i mbliain 1712 agus a bhfuil pálás clúiteach an Archiginnasio di Bologna mar shuíochán aici.
Institiúid mórghradaim í Ollscoil Bhologna fós agus clú agus cáil aici san Iodáil agus thar lear.
Is ag Bologna a síníodh le deireanas an comhaontú le hathnuachan chórais ollscoile na hEorpa (Dearbhú Bhologna).
Burgh Le Marsh
Is baile suite i Lincolnshire é Burgh Le Marsh. Bhí 2,016 duine ina gcónaí i mBurgh Le Marsh.
Fountains Abbey
clé|250px|mion|Fountains Abbeyn Mainistir Cistéirseach suite i Yorkshire Thuaidh ab ea Fountains Abbey.