cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Scréachóg reilige
mion|Blaosc scréachóg reilige
Bert I. Gordon
Stiúrthóir scannáin Meiriceánach a rugadh ar 24 Meán Fómhair 1922 in Kenosha, Wisconsin ab ea Bert Ira Gordon. D'oibrigh sé go príomha ar scannáin ollphéiste, ag baint úsáide as go leor éifeachtaí speisialta. King Dinosaur an chéad scannán faoina stiúradh. Rinneadh an scannánú taobh istigh de 15 lá sa bhliain 1955 le ceithre aisteoir agus ceamara a tógadh ar iasacht. Mr. B.I.G. a tugadh air mar leasainm.
Sféar
Is ábhar geoiméadrach le cruth maolaithe go hiomlán é sféar (ón nGréigis: σφαῖρα—sphaira, "cruinneog, liathróid").
An Seachtú Crosáid
Crosáid le Louis IX na Fraince mar cheannaire as 1248 go 1254 an Seachtú Crosáid. Chloígh a bhfeadhna lena airm Éigipteach Sabhdán Ayyubid Turanshah mar cheannaire le tacaíocht as na Mamalúcaigh Bahariyya Mamluks, Faris ad-Din Aktai, Baibars al-Bunduqdari, Qutuz, Aybak agus Qalawun in a measc. Gabhadh Louis.
Ariel
An 4ú satailít is mó de chuid Úránais, 191,000 km amach ó dhromchla an phláinéid, le trastomhas 1,160 km. D'fhionn an réalteolaí amaitéarach Briotanach William Lassell (1799-1880) é sa bhliain 1851.
00751 (Cód ZIP)
Is éard is 00751 ann ná Cód ZIP don bhardas Salinas, Pórtó Ríce.
Alan Jackson
Is carachtar ficseanúil é Alan Jackson sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Howard Antony an pháirt mar Alan. Bhí Alan ar an gclár den chéad uair ar an 16 Samhain 1993 agus den uair dheireanach ar an 26 Deireadh Fómhair 2010.
Contae Mifflin, Pennsylvania
Is contae suite in oirdheisceart Pennsylvania é Mifflin. I 2010 bhí cónaí ar 46,682 duine i gcontae Mifflin suas ó 46,486 duine sa bhliain 2000. Is é Lewistown príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,070 km2 san iomlán (talamh+uisce).
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 ba í Béarla an teanga ba chomónta i gcontae Mifflin agus í mar phríomhtheanga ag 40,430(93.12%) duine sa chontae. Bhí Gearmáinis Amanaigh ar an dara teanga ba chomónta sa chontae agus í mar phríomhtheanga ag 1,649(3.80%) duine, bhí Ollainnis ar an tríú teanga ba chomónta agus í mar an phríomhtheanga ag 434(1.00%) duine sa chontae.
Marcel Proust
Scríbhneoir Francach a bhí i Valentin Louis Georges Eugène Marcel Proust (10 Iúil 1871 in Auteuil na Fraince – 18 Samhain 1922). Duine de scríbhneoirí móra a linne a bhí ann.
Úrscéalaí
Ba é an t-úrscéal millteanach À la recherche du temps perdu, Ar thóir an ama chaillte ("in search of lost time") nó I ndilchuimhne ar an am atá thart, ar na seanlaethanta ("Remembrance of things past") ba mhó a thuill clú dó. Tá na mílte leathanach sa mhórshaothar nua-aoiseach seo, idir 3,200 - 4,300, an chéad úrscéal a scríobhadh a bhfuil os cionn milliún focal ann (idir 1.3-1.9 milliún ann).
Thosaigh Proust ag scríobh an t-úrscéál sa bhliain 1906 agus lean sé ar aghaidh leis an obair go lá a bháis. Scríobh Proust an leabhar agus é cuachta istigh ina sheomra ar feadh na mblianta sa Grand Hotel i Cabourg (seomra 414, ar an gceathrú hurlár).clé|mion|[[À la recherche du temps perdu (i Rúisis)]] clé|mion|An Grand Hotel, [[Cabourg ː idir 1907-1914, le linn an tsamhraidh, scríobh Proust a chef d'oeuvre anseo sa seomra 414 ]]
Saothar
Dúirt Marcel Proust gur sórt teanga iasachta is ea teanga na hardlitríocht a. Ach ag n am céanna, láimhsigh Proust canúna agus réimeanna teanga eile ina mhórshaothar, À La Recherche du Temps Perdu, agus go háirithe an chaoi ar fheidhmigh canúint áitiúil — canúint tuaithe (patois) an tsearbhónta Françoise — mar nasc diamhair le ré eile theanga agus chultúir. clé|mion|dealbh, Château de Breteuil Tá beocht agus barántúlacht ag baint le caint chanúnach Françoise san úrscéal.Is léiriú í ar shruthanna teanga agus ar mhodhanna seachadta cultúir a mhaireann neamhspleách ar fhórsaí caighdeánaithe na sochaí meánaicmí ar bhain Proust léi agus ar bhunaigh sé a úrscéal uirthi. Is san oíche is mó a thiontaítear ar an teanga seo a labhairt in áit na Fraincise caighdeánaí, agus is ansin is mó a aithnítear a gaol le teanga liteartha na meánaois e:
Bás agus tionchar
Ní raibh an tsláinte go maith ag Proust ar feadh a shaoil. Bhí an plúchadh ag gabháil dó i gcónaí, ach d'fhan sé taobh istigh. Hipeacoindreach b'fhéidir, shlog sé siar barbatúráití agus aidréanailín.
Tháinig broincíteas air faoi dheireadh agus fuair sé anbhás, ar 18 Samhain 1922, in aois 51 bliain dó.
Bhí an-tionchar ag Proust ar úrscéalaithe eile, mar shampla Samuel Beckett (scríobh sé leabhar faoi Proust ). Agus bhí tionchar cliathánach ag meath na mionteangacha ar Proust, chomh maith le James Joyce, a raibh mórtheanga an náisiúin mar uirlis liteartha acu.
Jordan Peterson
Síceolaí cliniciúil is ea Jordan Bernt Peterson a rugadh ar an 12 Meitheamh, 1962 in Edmonton, Alberta, Ceanada.
Bill Paxton
B'aisteoir Meiriceánach é William Paxton  (17 Bealtaine, 1955 – 25 Feabhra, 2017).
Lexington, Kentucky
Is cathair í Lexington atá suite in Kentucky, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. De réir meastachán oifigiúil sa bhliain 2017, tá 321,959 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Lexington suite i gContae Fayette i lár "Réigiún an Chuise Mhín", is é sin an Bluegrass Region, agus déantar a lán tógáil agus pórú capall sa cheantar thart timpeall ar an gcathair. Is é "Príomhchathair Domhanda na gCapall" leasainm na cathrach. Tá Linda Gorton ina méara ar Lexington.
Stair
Bunaíodh an chathair sa bhliain 1775. Ainmníodh í i ndiaidh Lexington, Massachusetts le cath Lexington agus an bua ansin i gcoinne na Sasanach a chomóradh.
Achadh na Feàrna
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Achadh na Feàrna nó Ach na Feàrna.
Cuilire liath
Is éan beag pasaireach é an cuilire liath (Muscicapa striata) agus is baill d'fhine mhór na Muscicapidae é. Póraíonn na cuilirí sa chuid is mó den Eoraip agus sa Phailéartach go dtí an tSibéir, agus tá sé imirceach is éin gheimhrithe iad, ag fanacht san Afraic agus in iardheisceart na hÁise. Tá sé ag laghdú i gcodanna dá raon.
Caislín cloch
Is éan é an caislín cloch (Saxicola torquatus). Tugtar an caislín dearg, Donncha an chaipín, agus Máirín an triúis ar an éan seo freisin.
Cnoic na hAille
Cnoic i dtuaisceart Chontae Bhaile Átha Cliath is ea Cnoic na hAille  (Béarla: Naul Hills). Is é an Cnoc Breac an ceann is airde ag 176 m.
Historia Regum Britanniae
mion Scríobh Geoffrey of Monmouth a leabhar Historia Regum Britanniae (Stair Ríthe Shasana) i Laidin thart faoin mbliain 1136. Stair Ríthe Shasana thar tréimhse dhá mhíle bliain ó Thraoi in Íliad Hóiméir go dtí an seachtú céad tar éis Críost, um an dtaca ar ghlac na hAnglaigh is na Sacsanaigh seilbh ar Shasana, atá ann. Tá sé suimiúil gur scríobhadh leabhar den chineál céanna thart fán am sin in Éirinn dar teideal Leabhar Gabhála na hÉireann.
Robbie Jackson
Is carachtar ficseanúil é Robbie Jackson sa chlár teilifíse EastEnders. Glacann Dean Gaffney an pháirt mar Robbie. Bhí Robbie ar an gclár den chéad uair ar an 16 Nollaig 1993.
Taxiphyllum barbieri
Caonach is ea Taxiphyllum barbieri (Gaeilge: Caonach Iáva) a bhaineann leis an fhine Hypnaceae. Dúchasach san Áise Thoir Theas, úsáidtear é go coitianta in uisceadáin fionnuisce. Greamaíonn sé le carraigeacha, fréamhacha, agus le hadhmad raice. Níl aitheantas an phlanda aithnidiúil seo réitithe go fóill; roimhe seo ceapadh gur Vesicularia dubyana (Brotherus, 1908) a bhí i gceist, ach d'fhéadfadh gur Taxiphyllum barbieri (Cardot & Copp.) Z. Iwats atá ann i ndáiríre. Cuireadh síos air, ar dtús, mar Isopterygium barbieri Cardot & Copp. ó Vinh, Vítneam.
Contae Monroe, Pennsylvania
Is contae i n-oirthear bPennsylvania é Monroe. I 2010 bhí cónaí ar 169,842 duine i gcontae Monroe suas ó 138,687 duine sa bhliain 2000. Is é Stroudsburg príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,600 km2 san iomlán(uisce+talamh).
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Monroe agus í an phríomhtheanga do 117,415(90.52%) duine sa chontae. Bhí Spánnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 6,240(4.81%) duine, bhí Gearmáinis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 1,325(1.02%) duine sa chontae.
Mór-rón
thumb|240px|Mór-rón Mamach mara is ea an Mór-rón a dtugtar an rón le cluasa nó an rón mór air freisin. Cosúil leis an bhfíor-rón, ach cluasa beaga seachtracha air. Ar an talamh, iompaíonn sé a lapaí fada cúil chun tosaigh faoin gcolainn agus gluaiseann go tapa le barr na colainne ardaithe ón talamh. Snámhann sé leis na géaga tosaigh den chuid is mó. Caitheann sé i bhfad níos mó ama ar talamh ná an fíor-rón. Cuid acu, na róin fhionnaitheacha le fochóta tiubh fionnaidh, déantar seilg orthu ar bhonn trádálach.
00705 (Cód ZIP)
Is éard is 00705 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Aibonito, Pórtó Ríce.
Cill Chomhghaill
Cill Chomhghaill (Béarla: Kilcoole). Sráidbaile i gContae Chill Mhantáin, Poblacht na hÉireann atá suite 3km dheas ó Bhaile Na Clocha Liatha. Rinne RTÉ an sraithclár Glenroe (An Ghleann Rua) timpeall an bhaile bhig. Dar le daonáireamh 2016, bhí 4,239 duine ina gcónaí ann.
Cnoc na Cloiche Mantaí
Sliabh i gContae Chill Chainnigh is ea Cnoc na Cloiche Mantaí (349 m).
00786 (Cód ZIP)
Is éard is 00786 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Aibonito, Pórtó Ríce.
ABAIR
mion|Pictúir de [[sintéis urlabhra|shintéis urlabhra]] Tionscadal sintéise urlabhra Gaeilge is ea ABAIR, atá ar bun ag Saotharlann Foghraíochta agus Urlabhra i gColáiste na Tríonóide. Tá torthaí na hoibre (agus oibre na dtionscadal as a d'eascair sé) ar fáil mar "ríomhchainteoir" ar a suíomh idirlíne abair.ie ó 2008 i leith.
Tá na guthanna ar fáil mar bhreiseán don léitheoir scáileáin NVDA freisin, agus is féidir iad a leabú i suíomhanna idirlíne eile.
Feidhmeanna
Is féidir leis an úsáideoir an guth a chur in oiriúint de réir mar is mian leo—chomh maith le canúint agus modh sintéise (féach thíos), is féidir luas agus tuinairde an léimh amach a athrú, agus guth baineann nó fireann a roghnú.
Cúlra
Tá ABAIR ina chomharba mar thionscadal ar WISPR (tionscadal a bhí taighdeoirí ó roinnt ollscoileanna in Éirinn agus i mBangor na Breataine Bige páirteach ann), agus ar Chabóigín I ⁊ II.
Canúintí
Tá a rogha canúna ag úsáideoir an tsuímh freisin:
Modhanna Sintéise
Baineadh úsáid as trí mhodh sintéise chun na guthanna a chruthú:
Baile na h-Eaglais
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Baile na h-Eaglais. Bhí 3,127 duine ina gcónaí i mBaile na h-Eaglais sa bhliain 2001.
Shelley Long
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Shelley Lee Long  a rugadh ar an 23 Lúnasa, 1949.
Billie Jackson
Is carachtar ficseanúil é Billie Jackson sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Devon Anderson (1993 go 1997, 2010) agus Bluey Robinson (2004) an pháirt mar Billie. Bhí Billie ar an gclár den chéad uair ar an 21 Nollaig 1993 agus den uair dheireanach ar an 14 Deireadh Fómhair 2010.
Earrdheargán dubh
Is éan é an t-earrdheargán dubh. Is baill d'fhine na Muscicapidae iad.
Baile an Easbaig
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Baile an Easbaig. Bhí 5330 duine ina gcónaí i mBaile an Easbaig i 2016.
Cnoc na Muc
Sliabh i gContae Thiobraid Árann Theas is ea Cnoc na Muc (340 m). Níl aon iontráil ar logainm.ie don sliabh.
Yukio Mishima
Is é Yukio Mishima (Seapáinis: 三島 由紀夫 [= Mishima Yukio]) an t-ainm cleite a bhí ag an scríbhneoir, aisteoir, náisiúnaí agus stiúrthóir scannán Seapánach Kimitake Hiraoka (Seapáinis: 平岡 公威 [= Hiraoka Kimitake]).
Do ghiorraigh Mishima leis féin tar éis dó ráiteas a thabhairt ó bhalcóin de chuid an fhoirgnimh a bhí mar cheannáras ag Ceannasaíocht Thoir Fhórsaí Féinchosanta na Seapáine. Do bhí sé mar aidhm ag Mishima agus é ag tabhairt an ráitis sin ná baill Fhórsaí Féinchosanta na Seapáine a spreagadh chun coup d’état a dhéanamh agus an t-impire a chur thar n-ais i gceannas ar an dtír. Seachas coup d’état a dhéanamh ar an tSeapáin, áfach, do dheineadar gáire agus magadh faoi Mhishima agus faoina ráiteas. Agus é léir do Mhishima nár éirigh leis coup d’état a spreagadh, d’imigh sé ón mbalcóin agus do thug sé seppuku dó féin.
Richard Arkwright
Ceapadóir shníomhachán meicniúil an chadáis, a rugadh i bPreston Shasana ab ea Richard Arkwright (23 Nollaig 1732 – 3 Lúnasa 1792). Thóg a mhuintir sníomhacháin den chéad uair i 1768, an chéad mheaisín a bhí in ann snáithe cadáis a tháirgeadh a bhí láidir a dhóthain chun feidhmiú mar dhlúth i bhfíodóireacht.
Yukio Mishima
mion|Yukio Mishima (1925-1970), ag tabhairt ráitis ó bhalcóin ar an lá ar chuir sé lámh ina bhás féin. Deirtear go bhfuil Mishima, scríbhneoir bisiúil a chum úrscéalta, gearrscéalta, dánta, drámaí agus leabhróg, ar dhuine desna scríbhneoirí Seapánacha is tábhachtaí dá raibh ag scríobh san 20ú haois. Is iad an chollaíocht, an bás agus an t-athrú polaitiúil príomhábhair na saothar de chuid Mhishima agus is cosúil gurb iad na húrscéalta 仮面の告白/Kamen no Kokuhaku (Gaeilge: ‘Coibhseana Cealtrach’) agus 金閣寺/Kinkaku-ji (Gaeilge: ‘Teampall an Phailliúin Órga’) na saothair is cáiliúla dár scríobh sé.
Bhí Mishima i measc na ndaoine a bhí á meá i gcomhair Dhuais Nobel na Litríochta sa bhliain 1968. Ní le Mishima a bhí duais na bliana san, áfach; do moladh do Yasunari Kawabata, scríbhneoir Seapánach eile agus cara de chuid Mhishima, í.
Péine
Is crann é an péine nó an ghiúis.
Eoin Ó Lorcáin
Is imreoir iománaíochta Éireannach é Eoin Ó Lorcáin, nó Eoin Larkin as Béarla (rugadh ar an 17 Iúil 1984 é, i gContae Chill Chainnigh). Imríonn Ó Lorcáin mar thosaí leis an gclub rathúil Séamas Mac Stiofáin, agus ba bhall den fhoireann idirchontae Chill Chainnigh é idir na blianta 2004 agus 2016. Bhí séasúr rathúil ag Ó Lorcáin sa bhliain 2006, nuair a bhuaigh sé a chéad bhonn óir i gCraobh Iomána Sinsearach na hÉireann 2006, agus ainmníodh é mar Shárimreoir chomh maith. Roghnaíodh é mar Iománaí na Bliana sa bhliain 2008.
Saol
Tagann Eoin as an muintir cáiliúil Uí Lorcáin - is uncail é Pilib "Fan" Ó Lorcáin, agus col-ceathrair é Pilib "Philly" Ó Lorcáin. Ar dtús, bhí an-rath ag Eoin leis a chlub Séamas Mac Stiofáin, sna blianta 2004 agus 2005. Bronnadh dhá duais tábhachtacha air sa bhliain 2004 - Iománaí na Bliana i gCill Chainnigh, agus ansin Iománaí Cúigeach na Bliana. B'iad na h-eachtraí seo a dhúisigh suim Bhriain Mhic Óda, bainisteoir na foirne sinsir, agus roghnaíodh don chéad uair é sa bhliain seo.
Ioslamafóibe
deas|250px|thumb|Ioslamafóibe Is míghnaoi nó réamhchlaonadh i gcoinne Ioslam nó i gcoinne na Moslamach í an Ioslamafóibe, go háirithe mar fhórsa polaitiúil.
Richard Sorge
Spiaire Sóivéadach agus gníomhaí Cumannach ón nGearmáin ab ea Richard Sorge (Bakı, an Asarbaiseáin - cuid d'Impireacht na Rúise san am - 4 Deireadh Fómhair 1895 - Tóiceo, an tSeapáin 7 Mí na Samhna 1944) a bhí ag obair ina iriseoir sa Ghearmáin Naitsioch agus sa tSeapáin i rith an Dara Cogadh Domhanda. Bhí sé ar dhuine de na spiairí ba thábhachtaí de chuid Stailín san am, ach cé gur thug sé rabhadh don deachtóir roimh ré, níor tugadh aird ar a raibh sé a rá. Ní raibh lucht frithspiaireachta na Gearmáine in ann a aithint go raibh sé ag obair don Aontas Sóivéadach, ach san am chéanna bhí na Seapánaigh ní ba chumasaí, agus ghabh siad é i nDeireadh Fómhair, 1941. Chaith Sorge trí bliana deireanacha a shaoil i bpríosún Sugamo, áit ar cuireadh chun báis é sa deireadh.
A shaol
Saolaíodh Sorge i mbruachbhaile de chuid Bakı in Impireacht na Rúise (inniu, an Asarbaiseáin). Innealtóir mianadóireachta ón nGearmáin ab ea a athair, Wilhelm Richard Sorge, a bhí ag obair do ghnólacht artola Chugais san am, agus Rúiseach ab ea a mháthair, Nina Semyonovna Kobeleva. Cúpla bliain i ndiaidh bhreith an mhic tháinig deireadh leis an gconradh oibre a bhí ag a athair leis an ngnólacht, agus b'éigean don teaghlach aghaidh a thabhairt ar an nGearmáin arís.
Bhí dearcadh polaitiúil náisiúnaíoch impiriúlach ag athair Richard, ach san am chéanna bhí tinteán mhuintir Sorge an-difriúil le gnáth-thinteán buirgéiseach Gearmánach, ós Rúiseach a bhí i máthair an bhuachalla, agus atmaisféar iltíreach sa bhaile aige dá réir. Bhí lúb ghaoil acu le Friedrich Adolf Sorge, Cumannach Gearmánach a bhí ag caidreamh go dlúth le Karl Marx agus Friedrich Engels tráth. Shíl Richard óg gurbh é Friedrich a athair mór, cé nach raibh ann ach deartháir a athar mhóir.
Chuaigh Richard óg sna saighdiúirí nuair a thosaigh an Chéad Chogadh Domhanda, agus é ag déanamh seirbhíse i gcathlán airtléire. Ar an gCathéadan Thiar a bhí sé ag cur catha, is é sin in aghaidh na bhFrancach agus na Sasanach. I Mí na Márta 1916 ghoin srapnal é go tromchúiseach, nó chaill sé trí mhéar agus fágadh bacaíl ann go lá a bháis. Fuair sé céim suas agus bronnadh an Chros Iarainn air in éiric a chrógachta, agus tugadh cead abhaile dó de thoradh a dhíshláinte. Chaill sé a dhóchas as an impireacht Ghearmánach, áfach, agus chuaigh sé leis an eite chlé radacach i gcúrsaí polaitíochta.
Nuair a bhí sé ag fáil bhisigh san otharlann, bhí sé ag léamh scríbhinní Karl Marx, agus rinneadh Cumannach de. Bhí scéal grá de shórt éigin le bean de bhanaltraí na hotharlainne, agus athair an chailín ina Chumannach a ndeachaigh a shaoldearcadh i bhfeidhm ar Sorge. Chaith sé a raibh fágtha den chogadh ag staidéar eacnamaíochta in ollscoileanna éagsúla, idir Bheirlín, Kiel, agus Hamburg. Bhain sé amach céim ollscoile san eolaíocht pholaitiúil i Hamburg i Mí Lúnasa 1918. Chuaigh sé sa Pháirtí Chumannach freisin. Ní raibh obair ar fáil don Chumannach sa Ghearmáin, áfach, agus fuair sé riachtanach dul ar imirce go dtí an tAontas Sóivéadach áit a bhfuair sé post ag an Idirnáisiúntán Cumannach.
D'earcaigh seirbhísí faisnéise é mar ghníomhaí, agus ansin thug sé cuairt ar thíortha éagsúla san Eoraip ina iriseoir mar dhea, lena mheasúnú an raibh réabhlóid Chumannach indéanta iontu.
Domhnach Daoi
deas|250px|thumb|Domhnach Daoi Is baile beag suite i gContae An Dúin é Domhnach Daoi. Tá sé suite ar chósta thoir an chontae, tuairim is ocht míle déag ó Bhéal Feirste, i dTuaisceart Éireann.
Richard Sorge
A shaol
Chaith Sorge na blianta 1920-1922 i Solingen (suite i gcúige na Réine Thuaidh agus na Viostfáile sa Ghearmáin inniu), áit ar casadh Christiane Gerlach air. Bhí Christiane pósta roimhe sin ar an Ollamh le hEolaíocht Pholaitiúil Kurt Albert Gerlach. Bhí Kurt Albert Gerlach ina theagascóir ag Richard Sorge roimhe sin, in Ollscoil Kiel. Anois áfach thit an dís acu i ngrá le chéile, agus phós siad i Mí na Bealtaine 1921. Sa bhliain 1922 d'aistrigh Sorge go Frankfurt am Main le faisnéis a bhailiú faoin lucht gnó sa chathair. I samhradh na bliana 1923 ghlac sé páirt i gcomhcháil Mharxach in Ilmenau, Die Erste Marxistische Arbeitswoche ("An Chéad Seachtain Oibre Mharxach"). Níor stad sé den obair iriseoireachta ach an oiread, agus bhí lámh aige i gcruthú na leabharlainne do mheitheal mhachnaimh nua de chuid na Marxach i bhFrankfurt, "Instituid an Taighde Speisialta".
Domhnach Daoi
Calafort iascaireachta, suite cúig mhíle thoir theas ó Bheannchar is ea é. Tá 6470 duine ina gcónaí i gceantar Dhomhnach Daoi (Daonáireamh 2001). Tá Grace Neill’s suite ann agus deirtear gurb é an teach tábhairne is sine in Éirinn é.
Richard Sorge
A shaol
Sa bhliain 1933 i Moscó dó, scríobh Sorge leabhar faoi thalmhaíocht na Síne. Phós sé bean Rúiseach, Ekaterina Maksimova, a casadh air sa tSín.
I Mí na Bealtaine 1933 fuair Sorge tasc nua spiaireachta. Bhí sé le gréasán nua spiaireachta a eagrú sa tSeapáin. Is é an códainm a fuair sé ná Ramsay. Ar dtús chuaigh sé go Beirlín le coimisiúin iriseoireachta a mhealladh ó na nuachtáin sa tír sin a bhféadfadh sé úsáid a bhaint astu ar mhaithe leis an gcur i gcéill. Faoin am seo bhí Arm Kwantung, armchór Seapánach a bhí ag oibriú réasúnta neamhspleách ar stát na Seapáine féin sa tSín, tar éis an Mhanchúir i dTuaisceart na Síne a fhorghabháil, rud a chiallaigh go raibh teorainn talún ag an Aontas Sóivéadach leis an tSeapáin anois, agus eagla ar na Sóivéadaigh go raibh arm Kwantung le críocha cianoirthearacha an Aontais Shóivéadaigh a ionsaí is a ghabháil. San am seo ba chuma leis an Aontas Sóivéadach faoin nGearmáin Naitsíoch - ba í an tSeapáin Impiriúil an bhagairt ba mhó, dar leis na Sóivéadaigh.
Sa bhliain 1929 chuaigh Sorge go dtí an Ríocht Aontaithe le taighde a dhéanamh ar ghluaiseacht an lucht oibre ansin, ar stádas an Pháirtí Chumannaigh sa tír agus ar imthoscaí polaitiúla agus eacnamúla na tíre. Fuair sé orduithe fanacht glan ón bpolaitíocht agus gan é féin a chur in iúl d'aon duine.
I Mí na Samhna 1929 cuireadh Sorge go dtí an Ghearmáin. Ordaíodh dó dul sa Pháirtí Naitsíoch agus gach teagmháil le lucht na heite clé a sheachaint. Fuair sé jab ón nuachtán feirmeoireachta Deutsche Getreide-Zeitung - mar chur i gcéill.
Sa bhliain 1930 tugadh orduithe dó dul go dtí Shanghai sa tSín, agus é ag cur gothaí an iriseora féin arís. Bhí sé ag scríobh do nuachtghníomhaireacht Ghearmánach agus don nuachtán Frankfurter Zeitung. Chuaigh sé i dteagmháil le spiaire eile, Max Clause, chomh maith le hUrsula Kuczynski, bean Ghearmánach a bhí ina gníomhaí Sóivéadach. Chuir sé aithne ar an iriseoir Gearmánach Agnes Smedley, agus ba í Smedley a chuir Hotsumi Ozaki in aithne dó. Bhí Ozaki ag obair don nuachtán Seapánach Asahi Shimbun, agus ós Cumannach a bhí ann faoi choim bhí sé sásta faisnéis a sholáthar do Sorge. Ba é a chaidreamh le Sorge ba chúis leis gur cuireadh Ozaki féin chun báis sa deireadh.
Ina iriseoir dó thug Sorge le fios go raibh suim aige i bhforbairt na curadóireachta is na feirmeoireachta sa tSín. Ba mhaith an tsiocair é le taisteal a dhéanamh faoin tuath agus dul i dteagmháil le Cumannaigh Shíneacha. In Eanáir 1932, d'éirigh ina chogadh dearg idir na trúpaí Síneacha agus Seapánacha i Shanghai ("eachtra an 28ú Eanáir"), agus Sorge i láthair ag tabhairt tuairisce do na meáin. I ndeireadh na bliana céanna fuair sé ordú filleadh go Moscó.
Ansin fuair sé misean nua ó na seirbhísí faisnéise: bhí sé le dul go dtí an tSeapáin le gréasán nua spiairí a fhruiliú is a eagrú ansin. Ar dtús chuaigh sé go dtí an Ghearmáin le coimisiúin iriseoireachta a mhealladh ó na nuachtáin, ionas go mbeadh siocair aige le fanacht sa tSeapáin. Faoin am seo bhí Armchór Kwantung, armchór Seapánach a bhí ag gníomhú réasúnta neamhspleách ar stát na Seapáine, tar éis cúige na Manchúire i dtuaisceart na Síne a fhorghabháil - bhí an ceantar fógartha ina stát neamhspleách faoin ainm Manchukuo, ach le fírinne ní raibh ann go praiticiúil ach cúige de chuid na Seapáine, agus mar sin d'fhéadfá a rá go raibh teorainn talún ag an Aontas Sóivéadach leis an tSeapáin, rud a bhí ina chúis mhór eagla agus mhíshuaimhnis ag na Sóivéadaigh - bhí faitíos orthu go n-ionsódh Armchór Kwantung críocha Cian-Oirthearacha an Aontais Shóivéadaigh.
I mBeirlín dó lorg Sorge aitheantas le baill de chuid an Pháirtí Naitsíoch. Cé go mbíodh sé ag freastal ar thithe ólacháin in éineacht leis na "cairde" nua, staon sé ó dheochanna meisciúla, ó bhí an dainséar ann go sciorrfadh an focal mícheart uaidh agus é ar meisce. Le fírinne bhí Sorge sách tugtha don ól, agus ina dhiaidh sin bhí an nós druncaireachta le dochar a dhéanamh dá chuid oibre, ach sa tréimhse áirithe seo bhí sé in ann srianta a chur leis féin.
D'éirigh leis coimisiúin iriseoireachta a shocrú ó dhá nuachtán Gearmánacha, mar atá, an Berliner Börsen-Zeitung agus an Tägliche Rundschau chomh maith leis an Geopolitik, iris theoiriciúil de chuid na Naitsithe. Chomh maith is a bhí Sorge ag cur gothaí an Naitsí air féin bhí Joseph Goebbels, aire bolscaireachta na Gearmáine, ag an dinnéar a chóirigh Sorge le slán a fhágáil ag lucht a aitheantais sa Ghearmáin sular thug sé aghaidh ar an gcoigríoch arís.
Ina dhiaidh sin chuaigh Sorge go dtí Stáit Aontaithe Mheiriceá, agus stop sé i Nua-Eabhrac i Mí Lúnasa 1933. Bhain sé amach Yokohama sa tSeapáin ar an 6 Meán Fómhair. Sa tSeapáin dó thosaigh sé ag scríobh don Frankfurter Zeitung chomh maith, agus ó ba é an Frankfurter Zeitung an nuachtán ba mhó le rá sa Ghearmáin, bhí sé ar an duine ab airde in iararcacht na n-iriseoirí Gearmánacha sa tSeapáin anois.
Victoria Azarenka
mion|clé|250px|Victoria Azarenka Is (Bealarúisis: Вікторыя Фёдараўна Азаранка) imreoir leadóige gairmiúla ón mBealarúis í Victoria Azarenka. Rugadh í ar an 31 Iúil 1989. Tá sí ag bhuaigh dhá singles Slam mhór teidil, chomh maith le dhá Slam mhór teidil doubles measctha le Max Mirnyi agus Bonn Cré-Umha ag na Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2012 i Londain. Tá sí rangaithe chomh hard le huimhir 1 ar fud an domhain, ach tá sí rangaithe faoi láthair ag uimhir 61. Tá 2 chomórtas Grand Slam buaite aici - 2 Australian Open.
Keith Andrews
Is imreoir sacair Éireannach é Keith Andrews, a rugadh ar an 13 Meán Fómhair 1980. As Baile Átha Cliath dó. Imríonn sé i lár na páirce de ghnáth. Tá sé ag imirt le Bolton Wanderers faoi láthair. Ba é Wolverhampton Wanderers F.C. an chéad chlub i Sasana ar bhain sé leis. Ina dhiaidh sin d'imir sé le Hull City, MK Dons agus Blackburn. D'imir sé a chéad chluiche fhoireann náisiúnta na hÉireann sa bhliain 2008 agus tá trí cúil faighte aige.
Arm dénártha
Cur síos ar shaghas airm cheimicigh ina mbíonn dhá cheimiceán, iad araon sábháilte iontu féin, ach pacáilte ina gceann is ina gceann i sliogán airtléire. Nuair a mhadhmtar an sliogán ar an sprioc, cuingríonn na ceimiceáin seo chun oibreán tocsaineach a dhéanamh.
Ard Éireann
Sliabh i gContae Laoise is ea Ard Éireann (527 m).
00707 (Cód ZIP)
Is éard is 00707 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Maunabo, Pórtó Ríce.
Learóg
Is saghas crainn í an learóg nó an crann learóige.
00714 (Cód ZIP)
Is éard is 00714 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Arroyo, Pórtó Ríce.
Geoff Barnes
Is carachtar ficseanúil é Geoff Barnes sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac David Roper an pháirt mar Geoff. Bhí Geoff ar an gclár den chéad uair ar an 9 Bealtaine 1994 agus den uair dheireanach ar an 24 Deireadh Fómhair 1995.
Derek Ó Loinn
Is iománaí Éireannach as Áth na nUrlainn, Contae Chill Chainnigh é Derek Ó Loinn, nó Derek Lyng as Béarla (rugadh ar an 4 Iúil, 1978 é). Tá Ó Loinn ag imirt i lár na páirce le foireann Chill Chainnigh, agus an club Emeralds. Roghnaíodh é don fhoireann shinsearach don chéad uair sa bhliain 2001, agus anois tá na duaiseanna is mó sa spórt buaite aige leis na gCait agus tá dhá ghradam Sárimreoirí na Bliana aige.
Baile Chlarc
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Baile Chlarc. Bhí 14,944 duine ina gcónaí i mBaile Chlarc i 2001.
Paul Allen
Fiontraí gnó Meiriceánach ab ea Paul Gardner Allen (21 Eanáir 1953 – 15 Deireadh Fómhair 2018). Rugadh agus tógadh é in Seattle, Washington agus ba ansin ar bhuail sé le Bill Gates. Chuaigh sé ar ollscoil ach d'éirigh sé as chun ríomhairí a fhorbairt. Nuair a d'éirigh Gates as Harvard, chruthaigh siad a gcomhlacht ríomhaireachta Microsoft.
Roy Evans
Is carachtar ficseanúil é Roy Evans sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Tony Caunter an pháirt mar Roy. Bhí Roy ar an gclár den chéad uair ar an 26 Nollaig 1994 agus den uair dheireanach ar an 17 Márta 2003.
Ngô Đình Diệm
Ba cheannaire ar Vítneam Theas é Ngô Đình Diệm (3 Eanáir 1901 – 2 Samhain 1963).
Rugadh Diem do theaghlach Caitliceach Vítneamach in Quang Binh, i lár Vítneam. B'as ceantar Caitliceach den chathair Hué iad. Chuaigh a mhuintir leis an gCaitliceachas san 17ú haois. Bhí idir Laidin agus Sínis Chlasaiceach ag Diem de bharr an bhéim a chuir a athair ar an oideachas.
I mí Dheireadh Fómhair na bliana 1955 agus i ndiaidh reifreann a rigleáladh go trom, chuir Diem Bao Dai as oifig agus chuir sé chéad Phoblacht Vítneam (RVN) ar bun len é féin mar uachtarán. I mí na Samhna, 1963, i ndiaidh agóidí reiligiúnda agus frithbheartaíocht neamhfhoiréigeantacha, d'fheallmharaigh Nguyen Van Nhung, ofigeach in Arm Phoblacht Vítneam (ARVN), Diem, in éineacht le dearthár Diem, Ngo Dinh Nhu. Déantar díospóireacht i gcónaí faoi ról na Stát Aontaithe sna heachtraí seo chomh maith le nádúr Diem agus a cheannasaíochta.
An Barr Cam
Sliabh i gContae Uíbh Fhailí is ea An Barr Cam (Béarla: Barcam) (514 m).
00717 (Cód ZIP)
Is éard is 00717 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce, Pórtó Ríce.
Harvard, Illinois
Is cathair i gContae McHenry, Illinois í Harvard. Tá sí suite timpeall 7 mílte (11 ciliméadar) ón teorainn Wisconsin. De réir an daonáirimh 2010, cónaíonn 9,447 duine i Harvard. Críochnaíonn an tseirbhís traenach Union Pacific/Northwest Line sa chathair.
Barry Evans
Is carachtar ficseanúil é Barry Evans sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Shaun Williamson an pháirt mar Barry. Bhí Barry le feiceáil ar an gclár den chéad uair ar an 27 Nollaig 1994 agus den uair dheireanach ar an 2 Eanáir 2004.
Arm léas cáithníní
Úsáid cáithníní fo-adamhacha ardfhuinnimh, ginte i luasaire núicléach agus foirmithe i léas indírithe mar arm. Bhí sé mar chuspóir sa taighde míleata ó timpeall 1980 an teicneolaíocht seo a shaothrú, mar shampla, chun diúracán ionsaitheach a phléascadh leis is é fós amuigh sa spás.
An Fear Bréige, Contae Uíbh Fhailí
Sliabh i gContae Uíbh Fhailí is ea An Fear Bréige (430 m).
00715 (Cód ZIP)
Is éard is 00715 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce agus Aerfort Idirnáisiúnta Mercedita, Pórtó Ríce.
Risteard de Paor
Is imreoir iománaíocht Éireannach é Risteard de Paor, nó Richie Power as Béarla (rugadh sa bhliain 1985 é i gCarraig Seac, Contae Chill Chainnigh). Imríonn de Paor ina thosaí leis an gclub Carraig Seac agus an fhoireann idirchontae Chill Chainnigh.
Tagairtí
{{{DEFAULTSORT:Paor, Risteard de}}
Griko (teanga)
Is éard atá i gceist leis an teanga Griko (as Gréigis: Κατωιταλιώτικα / Katoitaliótika) ná canúint Gréigise a labhraítear i ndeisceart na hIodáile. Glactar leis go bhfuil sí ó dhúchas ag fiche éigin míle duine. Sa chiall chúng, is ionann an teanga Griko agus an chanúint a labhraítear i Salento, agus is canúint eile í an Ghréigis a labhraítear i gCalabria. An chuid is mó de Ghréagaigh bhundúchasacha na hIodáile is í canúint Salento atá acu - níl Gréigis Chalabria ach ag cúpla céad duine. San am chéanna ní mór a admháil go raibh iomlán dheisceart na hIodáile ag labhairt Gréigise tráth den tsaol, agus chuaigh an Ghréigis go mór mór i bhfeidhm ar an gcanúint Rómánsach a labhraítear i gCalabria inniu.
Tá na canúintí seo breac le focail iasachta ón Iodáilis, agus cé go bhfuil stádas oifigiúil mionlaigh acu sa dlí ón mbliain 1999 anuas, is beag atá rialtas na hIodáile a dhéanamh le Gréigis na hIodáile a chosaint. Tá na daoine óga ag éirí aisti go tiubh le cromadh ar an Iodáilis mar phríomhtheanga, agus níl mórán páistí á dtógáil leis an teanga.
Brendan Maher
Iománaí Éireannach is ea Brendan Maher (Breandán Ó Meachair i nGaeilge), a rugadh ar an 5 Eanáir 1989. As Buiríos Ó Luigheach i gContae Thiobraid Árann dó. Imríonn sé leis an club iomána áitiúil agus le foireann an chontae. Bhí sé mar chaptaen ar fhoireann na mionúr nuair a bhaineadar craobh na hÉireann sa bhliain 2007. I 2010 bhuaigh sé craobh faoi-21 na hÉireann mar aon le craobh na sinsear. De ghnáth imríonn sé mar leathchúlaí nó i lár na páirce. Bhain sé gradam 'all star' amach sa bhliain 2014.
Willy Roper
Is carachtar ficseanúil é Willy Roper ar an gclár teilifíse EastEnders. D'imir Michael Tudor-Barnes an pháirt mar Willy. Bhí Willy le feiceáil ar an gclár den chéad uair ar an 1 Meitheamh 1995 agus den uair dheireanach ar an 20 Meitheamh 1996.
An Sliabh Buí
Sliabh i gContae Loch Garman is ea an Sliabh Buí (420 m).
An Chiocúis
Is teanga Chéiniach atá sa Chiocúis (Ainmniú féin: Gĩkũyũ), a bhaineann leis an bhfine teangacha Bantúcha. Labhraíonn 6.6 milliún duine í (2009) i lár na tíre idir Nyeri agus Nairobi.
Scríbhneoirí
Sa Chiocúis a scríobhann Ngũgĩ wa Thiong'o.
Píotágarás
Matamaiticeoir agus fealsamh ab ea Píotágarás ó Shamos (Gréigis: Πυθαγόρας; timpeall 582 R.Ch. – timpeall 507 R.Ch.) sa tSean-Ghréig. Is éard is mó a tharraing clú air teoirim Phíotagarásach.
Meantán léana
Is éan pasaireach é an meantán léana (Poecile montanus).
Imdhíonacht tréada
Is cineál cosanta indíreach í imdhíonacht tréada (ar a dtugtar freisin imdhíonacht phobail, imdhíonacht dhaonra, nó imdhíonacht phobal) ó ghalar tógálach a tharlaíonn nuair a bhíonn céatadán mór den daonra imdhíonachta ó ionfhabhtú, cibé acu trí ionfhabhtuithe nó vacsaíniú roimhe seo, ar an gcaoi sin ag soláthair cosaint de chineál éigin do dhaoine aonair nach bhfuil imdhíonacht orthu.. I ndaonra ina bhfuil imdhíonacht ag chuid mhór daoine, ní dócha go gcuirfidh daoine den sórt sin le tarchur galair, is dóichí go gcuirfear isteach ar shlabhraí an ionfhabhtaithe, rud a choisceann nó a mhoillíonn scaipeadh an ghalair. Nuair is mó líon na ndaoine imdhíonacha i bpobal, is lú an dóchúlacht go dtiocfaidh daoine neamh-imdhíonachta i dteagmháil le duine tógálach, rud chosnaíonn na daoine ionfhabhtú a sheachaintú.
Éifeachtaí
mion|clé|Taispeánann an bosca ar barr ráig i bpobal ina bhfuil cúpla duine ionfhabhtaithe (mar a léirítear i ndath dearg) agus an chuid eile sláintiúil ach gan imdhíonadh (léirithe i gorm); leathnaíonn an tinneas go saor tríd an daonra. Taispeánann an bosca sa lár daonra ina bhfuil líon beag imdhíonta (léirithe i buí); na daoine nach bhfuil imdhíonta ionfhabhtófar iad cé nach n-ionfhabhtófar na daoine atá imdhíonta. Sa bhosca ar bun, tá sciar mór den phobal imdhíonta; cuireann sé seo cosc ​​ar an tinneas scaipeadh go suntasach, lena n-áirítear do dhaoine neamhimdhíonta. Sa chéad dá shampla, tagann ionfhabhtú ar an chuid is mó de dhaoine sláintiúla neamhimdhíonta, ach sa sampla ar bun ní ionfhabhtaítear ach an ceathrú cuid de na daoine sláintiúla neamhimdhíonta.
Iad siúd gan imdhíonach a chosaint
mion|deas|Charlotte Cleverley-Bisman, a raibh na ceithre ghéag go léir bhainte di go pointe áirithe ag aois seacht mí mar gheall ar ghalar meiningeacocúil, galar in-tarchurtha a d’fhéadfadh Imdhíonacht tréada andóchúlacht a laghdú
00730 (Cód ZIP)
Is éard is 00730 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce, Pórtó Ríce.
Bjarke Ingels
mion|Bjarke Ingels (2019) Ailtire Danmhargach is ea Bjarke Ingels a rugadh i gCóbanhávan ar 2 Deireadh Fómhair 1974. Stiúrthóir an stiúideo ailtireachta BIG (Bjarke Ingels Group) atá ann. Eisean a chuir ar siúl é sa bhliain 2006. Déanann sé iarracht teacht ar mheá chothrom idir an ailtireacht thraidisiúnta agus an ailtireacht avant garde, agus idir stíleanna atá spraoiúil agus praiticiúil.
Bowling Green, Kentucky
Is cathair í Bowling Green atá suite in Kentucky, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011, tá 58,894 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Bowling Green suite i gContae Warren. Tá Bruce Wilkerson ina mhéara.
Pádraic Maher
Iománaí Éireannach is ea Pádraic Maher (Pádraic Ó Meachair i nGaeilge), a rugadh ar an 9 Feabhra 1989. As Dúrlas Éile i gContae Thiobraid Árann dó. Imríonn sé leis an club iomána áitiúil agus le foireann an chontae. Bhí sé ina bhall d'fhoireann na mionúr nuair a bhaineadar craobh na hÉireann sna blianta 2006 agus 2007. I 2010 bhuaigh sé Craobh faoi-21 na hÉireann mar aon le Craobh na Sinsear. De ghnáth imríonn sé mar chúlaí. Bhain sé gradam 'all star' amach sa bhliain 2011, 2014, 2016 agus 2017.
Bjarke Ingels
A shaol
mion|West 57, foirgneamh a dhear Ingels agus atá á thógáil in [[Manhattan sna Stáit Aontaithe]]
Bowling Green, Kentucky
Stair
Bunaíodh an chathair sa bhliain 1798.
Pádraic Maher
D'fhógair Maher ag tús 2022 go mbeadh sé ag dul ar scor.
00728 (Cód ZIP)
Is éard is 00728 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce, Pórtó Ríce.
Cnoc na hEanaí
Sliabh i gContae Loch Garman is ea Cnoc na hEanaí nó An tEanach (454 m).
Baile Iain
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Baile Iain. Bhí 15,687 duine ina gcónaí i mBaile Iain i 2001.
Striano
Común de chuid Chathair Napoli, in Campania, san Iodáil, is ea Striano, agus é suite i nGleann Abhainn Sarno. Ar 1 Eanáir 2017, measadh go raibh 8,523 duine ina gcónaí sa chomún. B'eachtrannaigh iad 666 duine, díobh siúd 339 ó Mharacó agus 77 ón tSín. Tá geata i seanbhalla an bhaile ar a dtugtar Porta Civica di San Nicola (Geata Cathartha San Nioclás) nó Arco di Striano (Áirse Striano).
Baile Iain
clé|250px|thumb|Baile Iain
Liatráisc
Is éan é an liatráisc nó an smólach mór (Turdus viscivorus), an-chosúil leis an smólach ceoil ach níos mó, níos lú spotaí dubha ar a bhrollach, agus a dhroim liathdhonn. Imill mhílítheacha ar na cleití. Dúchasach don Eoraip, an tSibéir, is an India (agus tuaisceart na hAfraice sa gheimhreadh). Áitríonn sé talamh oscailte, agus uaireanta cruinníonn in ealtaí. Itheann sé caora caorthainn is cuilinn: díleánn an laíon ach eisfheartar an síol slán. Bíonn a nead i ngabhal crainn aige, agus cosnaíonn sé go cróga glórmhar í.
Contae Montour, Pennsylvania
Is contae in oirthear Pennsylvania é Montour. I 2010 bhí cónaí ar 18,267 duine i gcontae Montour, suas ó 18,236 duine sa bhliain 2000. Is í Danville príomhbhaile an contae. Tá achar de 340 km2 ina iomláine (uisce+talamh). Is é an contae is lú i dtéarmaí achar i bPennsylvania.
Teangacha
De réir daonáirimh S.A.M. 2000 is é Béarla an teanga is comónta i gcontae Montour agus í mar phríomhtheanga do 16,130(94.83%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis ar an dara teanga is comónta sa chontae agus í mar phríomhtheanga do 225(1.32%) duine, bhí Gearmáinis Amanaigh ar an tríú teanga is comónta agus í mar phríomhtheanga do 149 (0.88%) duine sa chontae.
Contae Montgomery, Pennsylvania
Is contae i oir dhisceart bPennsylvania é Montgomery. I 2010 bhí cónaí ar 799,874 duine i gcontae Montgomery suas ó 750,097 duine sa bhliain 2000. Is í an contae leis an tríú daonra is airde i bPennsylvania. Is é Norristown príomhbhaile an contae. Tá an contae 1,260 km2 san iomlán(uisce+talamh).
Teangacha
De réir daonáireamh S.A.M. 2000 is í Béarla an teanga is comónta i gcontae Montgomery agus í an phríomhtheanga do 635,060(90.50%) duine sa chontae. Bhí Spáinnis an dara teanga is comónta sa chontae agus í an phríomhtheanga do 14,170(2.02%) duine, bhí Cóiréis an tríú teanga is comónta agus í an phríomhtheanga do 7,940(1.13%) duine sa chontae.
Rabindranath Tagore
Scríbhneoir, péintéir agus ceoltóir Indiach a bhí i Rabindranath Tagore. Saolaíodh ar an 7 Bealtaine 1861 é agus fuair sé bás ar an 7 Lúnasa 1941). clé|mion|221x221px|Tagore i Londain Buaiteoir  Duais Nobel na Litríochta a bhí ann a bhain cáil dhomhanda amach as feabhas a chuid litríochta, litríocht ina bhfuil a spioradáltacht agus a fhealsúnacht féin i leith an tsaoil go tréan inti. Ba é Tagore an chéad scríbhneoir nárbh as an Eoraip dó a bhain amach Duais Nobel.
Meantán croiméalach
Is éan é an meantán croiméalach (Panurus biarmicus ). Is baill d'fhine na Panuridae iad.
Rabindranath Tagore
Saol
Ar aon dul leis an bPiarsach, náisiúnaí, file, agus scríbhneoir a bhí i Tagore. Bhunaigh Tagore scoil i Santiniketan, sa Bheangál in oirthear na hIndia i 1901. ‘Naomh Éanna na hIndia’ a thug Yeats ar an scoil chéanna i 1908, agus é ag tagairt do scoil an Phiarsaigh i Raghnallach a bhog ina dhiaidh sin go Ráth Fearnáin. clé|mion|177x177px|1925 Dhírigh Tagore ar thrí chaidreamh a bhí le forbairt ag an bpáiste san oideachas: leis an dúlra nó an nádúr, le daoine eile, agus leis an bhfírinne – nó an "Ard-Fhírinne" mar a thug Tagore uirthi. D’áitigh Tagore gur sórt monarcha n a bhí sa chóras oideachais a bhunaigh an Impireacht a bhí tiomanta ar smachtú an dalta agus mhaígh sé nach raibh aon aird ag an gcóras ar an bpáiste mar dhuine ann féin ná ar a chultúr dúchais. Aoibhneas na foghlama a theastaigh uaidh féin a chur chun cinn, agus leag sé béim ar na healaíon a agus ar an bhforbairt mhothúchánach. clé|mion|177x177px
Meantán lathaí
Is éan pasaireach é an meantán lathaí (Poecile palustris), d'fhine na Paridae agus an géineas Poecile. Tá dlúthbhaint aige leis an meantán léana (Poecile montanus), meantáin Père David (Poecile davidi) agus meantáin Songar (Poecile montanus songarus). Is éan beag é, timpeall 12 cm ar fad agus meáchan 12 g, le coróin agus baic a mhuiníl dubh, leicne bhána, droim donn agus sciatháin agus eireaball liathdhonn. Aithnítear idir 8 agus 11 fhospeiceas. Is féidir lena dlúthchosúlacht le meantán léana fadhbanna aitheantais a chruthú, go háirithe sa Ríocht Aontaithe, áit a bhfuil fospeiceas áitiúil na beirte an-chosúil lena chéile: níor aithníodh iad mar speicis ar leith go dtí 1897.
Ngũgĩ wa Thiong'o
Is scríbhneoir, drámadóir, file, léachtóir agus gníomhaí teangacha as an gCéinia é Ngũgĩ wa Thiong'o a bhíodh ag obair i mBéarla ach anois bíonn sé ag scríobh sa Chiocúis. Áirítear i measc a chuid oibre saothar úrscéalta, drámaí, gearrscéalta, agus aistí, ó chritic liteartha agus shóisialta go litríocht na bpáistí. Bhí sé ina bhunaitheoir agus eagarthóir ar an iris Chiocúis Mũtĩiri. I measc na leabhar atá scríofa aige tá Decolonising the Mind, leabhar a phléann leis an mbealach ar éirigh sé as scríobh i mBéarla agus polaitíocht teangacha san Afraic trí chéile.
Rabindranath Tagore
Saothar
Ba iad Gitanjali, Gora, agus Ghare-Baire na saothair ba mhó a thuill clú dó.
Bhí dráma le Tagore darbh ainm The Post Office aistrithe ag Yeats ón mBeangáilis.
Lámhach, Cluichí na n-Oileán 2017
Thóg lámhach ar siúl ag na Cluichí Oileán 2017. Thóg na comórtais ar siúl idir an 25ú agus an 30ú lá de Mheitheamh 2017.
Bord bonn
Oileán ósta (Gotland)
Ngũgĩ wa Thiong'o
Sa bhliain 1977, thug Ngũgĩ ar fhoirm nua téatair sa Chéinia a d'fhéach roimh an phróiseas amharclainne a shaoradh ón chóras oideachais meánaicmeach ginearálta, tríd spontáineacht agus rannpháirtíocht an lucht féachana sna léirithe a spreagadh.. D'fhéach tionscadal s'aige leis an phróiseas amharclainne a shoiléiriú, agus an "próiseas coimhthiú" a tháirgeann gailearaí de réaltaí gníomhacha agus mais neamhdhifreáilte de lucht leanúna faoi chomaoin mhór, a sheachaint. De réir Ngũgĩ spreag an córas seo éighníomhach san "ghnáth dhaoine". Cé go raibh ag éirí go maith leis an dráma 'Ngaahika Ndeenda' mar fhiontar tráchtála, chuir rialtas na Céinia stop leis sé seachtaine tar éis a oscailte.
Peata
thumb|240px|Peataí Is ainmhí teaghlaigh coinnithe do comhluadar é peata.
Céim na mBulóg
Sliabh i gContae Chill Mhantáin is ea Céim na mBulóg (758 m).
Rick and Morty
Is é Rick and Morty an tsraith bheoite Mheiriceánach is fadsaolaí riamh. Craoladh an chéad eipeasóid ar 2 Nollaig 2013 ar ghréasán Adult Swim. Ó shin, tá 31 eipeasóid craolta. Beidh 70 eipeasóid eile den chlár.
Deilí
Tá an chathair site cois Yamuna.
Téann stair fhada Deilí siar go dtí an 6ú céad roimh Chríost ar a laghad.
Baile Nèill
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Rinn Friù é Baile Nèill. Bhí 5,168 duine ina gcónaí i mBaile Nèill i 2001.
Tony Hills
Is carachtar ficseanúil é Tony Hills sa chlár teilifíse EastEnders. Ghlac Mark Homer an pháirt mar Tony. Bhí Tony ar an gclár den chéad uair ar an 7 Meán Fómhair 1995 agus den uair dheireanach ar an 15 Aibreán 1999.
00731 (Cód ZIP)
Is éard is 00731 ann ná Cód ZIP don bhardasacht Ponce, Pórtó Ríce.
Helen Suzman
Polaiteoir de chuid na hAfraice Theas ab ea Helen Suzman (17 Samhain 1917 - 1 Eanáir 2009).
Toghadh í do pharlaimint na hAfraice Theas don chéad uair sa bhliain 1953. Bhí cead vótála ag an gcine geall amháin ag an am sin. Bhí sí ina ball den United Party ar dtús ach ba bhunaitheoir í de pháirtí liobrálach nua, an Progressive Party, sa bhliain 1959. Ba í an t-aon ionadaí den pháirtí tofa in olltoghchán na bliana 1961 agus idir 1961 agus 1974 ba í an t-aon ionadaí sa pharlaimint a sheas in éadan na cinedheighilte (nó apairtéid). Cháin sí polasaithe an rialtais go géar. Bhí sí ciaptha ag na péas agus tapáladh a guthán.
Thug sí cuairt go minic ar Nelson Mandela nuair a bhí sé i bpríosún.
Ba bhall den pharlaimint í go dtí 1989.
Scitsifréine
mion|clé|Risperidone nó Risperdal:[[cógas]]
Is galar millteach meabhrach é scitsifréine agus neamhord néarafhorbatha. Is riocht athlastach é san inchinn ach níl tuiscint iomlán ar an gcúis
Is iad na siomptóim a bhaineann léi, dímhothú, siabhráin, maolú mothúchán, glórtha inmheánacha á gcloisint, srl.
Tosaíonn an scitsifréine go minic nuair a bhíonn duine sna fíchidí. mion|Físeán ː MíniúTagann ainm an ghalair ó dhá fhocal sa tSean-Ghréigis 'scitsi' (σχίζειν, "scoilt") agus 'fréin' (φρήν, φρεν-, " meabhair"). mion
Cúiseanna
Cheaptaí fadó gur easpa cumarsáide sa teaghlach ba chiontach leis an scitsifréine. Ach is cinnte anois gur galar intinne í.
Tá baint ag a lán cúinsí leis an ngalar, b'fhéidirː géinitic, cúram réamhbhreithe, tógáil, tosca timpeallachta agus saol uirbeach, bochtanas, caitheamh drugaí agus  alcóil, agus mar sin de. Tá níos mó fear buailte ná mná.
Fás an fhéatais
Uaireanta cuirtear síolta an ghalair le linn fás an fhéatais sa bhroinn, De réir mar a fhorbraíonn an féatas, fásann néaróga tríd an mbánábhar san inchinn, agus trí phláta fonéarógach idir an bánábhar is an liathábhar, chun ceangail a dhéanamh i liathábhar na coirtéise. mion
Ní fios fós cad is ciontach leis an easpa seo. Ach de réir mar a chuirtear an tuiscint ar an ngalar iomlán seo chun cinn, tá súil ag na heolaithe gur féidir an féatas a chosaint ón easpa amach anseo. mion|Eipidéimeolaíocht, 2019
Na tréithe a bhaineann le scitsifréine
I gcás daoine a bhfuil bunfhadhbanna sláinte intinne acu, d'fhéadfaí go músclódh úsáid cannabais an scitsifréine.
Eipidéimeolaíocht
Buaileann scitsifréine timpeall 1% de dhaonra in Éirinn.
Deirtear uaireanta go bhfuil na hÉireannaigh sa dara háit, tar éis daoine dubha ón Chairib, ó thaobh scitsifréine de. Ach níl sé sin fíor ar chor ar bith.
Stair
Chum Eugen Bleuler an téarma 'scitsifréine' don ghalar intinne sa bhliain 1911 ("Néaltrú Praecox" an téarma go dtí an t-am sin). Thuig sé nach raibh néaltrú i gceist agus nár thosaigh sé sna hóig (Praecox) i gcónaí.
As Gréigis, ciallaíonn Schizo deighilt agus ciallaíonn Phrene intinn.
Walter Mondale
clé|mion|1984, le Geraldine Ferraro Ba pholaiteoir é Walter Mondale (5 Eanáir 1928 – 19 Aibreán 2021). Bhí sé ina leasuachtarán na Stát Aontaithe idir 1977 agus 1981. Bhí saol fada aige ina ndearna sé seirbhís eiseamláireach don phobal.
La Grange, Kentucky
Is cathair í La Grange atá suite in Kentucky, i Stáit Aontaithe Mheiriceá. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 8,082 duine ina gcónaí sa chathair. Tá La Grange suite i gContae Oldham. Tá William Lammlein ina mhéara.
Daoine clúiteacha
thumb|200px|left|I lár an bhaile.
Plotinus
Fealsamh mór de chuid an tseansaoil ba ea Plotinus (Gréigis: Πλωτῖνος) c. 204/5 – 270). Tá trí phrionsabal le fáil ina fhealsúnacht: an tAon, an Intleacht agus an tAnam. Ba é Ammonius Saccas a mhúinteoir, fear a chloígh leis an traidisiún Platónach. Sa 19ú haois thug staraithe “Nua-Phlatónachas” ar a fhealsúnacht, agus chuaigh a shaothar meitifisiceach i bhfeidhm ar an bpágánachas, ar an gCríostaíocht, ar an nGiúdachas, ar an Ioslamachas agus ar an ngnóisíochas.
Beatha
Ní raibh muinín ag Plotinus san ábharthacht (dearcadh Platónach). Shíl sé nach raibh sna feiniméin ach aithris bhocht ar rud ab airde agus ba shoiléire, an chuid ab fhírinní den bheatha.
Thug Plotinus faoin bhfealsúnacht in aois a seacht mbliana is fiche, timpeall 232, agus bhain Cathair Alastair amach chun staidéar a dhéanamh. Bhí sé míshásta le gach múinteoir a casadh air nó gur moladh dó go n-éistfeadh sé le teagasc Ammonius Saccas. Chuaigh sé i mbun foghlama faoina threoir siúd, cé go raibh tionchar ag fealsúna eile air freisin.
Scríobh Plotinus na haistí agus na nótaí a chuir a fhealsúnacht in iúl (na hEnneadaí) thar roinnt blianta ó thimpeall 253 go dtí a bhás seacht mbliana déag ina dhiaidh sin. B’éigean dá dhalta Porphyry ord agus eagar a chur orthu.
Patrick Maher
Iománaí Éireannach is ea Patrick Maher (Pádraig Ó Meachair i nGaeilge), a rugadh ar an 12 Deireadh Fómhair 1989. As Lothra i gContae Thiobraid Árann dó. Imríonn sé leis an club iomána áitiúil agus le foireann an chontae. Bhí sé ina bhall d'fhoireann na mionúr nuair a bhaineadar craobh na hÉireann sa bhliain 2007. I 2010 bhuaigh sé craobh faoi-21 na hÉireann mar aon le craobh na sinsear. De ghnáth imríonn sé mar leaththosaí. Bhain sé gradam 'all star' amach sa bhliain 2014 agus 2016.