cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sam Bankman-Fried
Is fiontraí agus infheisteoir Meiriceánach é Samuel Bankman-Fried (a rugadh ar 6 Márta 1992 ), ar a dtugtar freisin SBF, óna chuid ceannlitreacha. Bhunaigh sé an comhlacht FTX agus FTX .US, malartú criptea-airgeadra
Bhainistigh sé sócmhainní criptea trí Alameda Research, gnólacht trádála a bhunaigh sé i mí Dheireadh Fómhair 2017.
Bhí géarchéim leachtachta ag FTX i mí na Samhna 2022, rud a d’fhág gur thit FTT as a chéile.D'fhógair Bankman-Fried go gcuirfeadh sé deireadh lena ghnólacht trádála, Alameda Research.
Denis Landy
Ba Sheanadóir Éireannach le Páirtí an Lucht Oibre é Denis Landy (rugadh 28 Feabhra 1962). D'éirigh sé as i ngeall ar chúrsaí sláinte sa bhliain 2017.
Penmynydd
53.2465°N, -4.2372°W
Baile i Môn, an Bhreatain Bheag, is ea Penmynydd, 209.2 km ó Caerdydd agus 339 ó Londain. Tá daonra 451 ann, agus tá 333 (73.8%) in ann Breatnais a labhairt.
Cecilienhof
Is pálás é Schloss Cecilienhof (Gaeilge: Pálás Cecilienhof ) i bPotsdam, Brandenburg, an Ghearmáin a tógadh ó 1914 go 1917 i i stíl  theach mainéir Túdarach Sasanach. Ba é Cecilienhof an pálás deireanach a thóg an Teaghlach Hohenzollern, a rialaigh Ríocht na Prúise agus Impireacht na Gearmáine go dtí deireadh an Chéad Chogaidh Dhomhanda.
Ollscoil na hÍoslainne
Ollscoil náisiúnta na hÍoslainne is ea Ollscoil na hÍoslainne (Íoslainnis: Háskóli Íslands). Bunaíodh í i Réicivíc i 1911, agus inniu tá timpeall 8,000 dalta ag freastal air.
An ollscoil is mó sa tír is ea í, agus an áit oibre is mó chomh maith. Bhí an ollscoil lonnaithe san Alþingishúsið (suíomh rialtais na hÍoslainne, an Althing) idir 1911 agus 1940. Thosaigh crannchur na hollscoile sa bhliain 1934 ar a ghlaoitear Happdrætti Háskólans, chun airgead a bhailiú chun foirgnimh nua a chur ar fáil. Tá an crannchur ar siúl go fóill.
Is í Kristín Ingólfsdóttir uachtarán na hollscoile inniu, an chéad bhean a bhuaigh an post.
Vigdís Finnbogadóttir
Rinne Vigdís staidéar ar litríocht agus ar dhrámaíocht in Ollscoil Grenoble, i Sorbonne agus in Ollscoil na hÍoslainne i Réicivíc. Bhain sí amach céim san Oideachas, agus fuair sí post ag Leikfélag Reykjavíkur, ar comhlacht drámaíochta i Réicivíc é.
Ghnóthaigh Vigdís toghchán stairiúil sa bhliain 1980, nó bhí sí ar an chéad Uachtarán mná a toghadh i dtoghchán daonlathach. Vótáladh isteach arís í sna blianta 1984, 1988 agus 1992.
Tá Vigdís ina hambasadóir do UNESCO anois.
Kristján Eldjárn
Tríú uachtarán na hÍoslainne ab ea Kristján Eldjárn (6 Nollaig 1916 - 13 Meán Fómhair 1982). Rinne sé staidéar in Ollscoil Cóbanhávan agus Ollscoil na hÍoslainne i Réicivíc. Bhain sé céim seandálaíochta amach sa bhliain 1957, agus bhí sé ina stiúrthóir le Músaem Náisiúnta na hÍoslainne idir 1947 agus 1968. Fuair sé post leis an stáisiún teilifíse nua RÚV idir 1966 agus 1968, ag cur i láthair cláir oideachais.
Toghadh Kristján ina uachtarán i 1968, agus bhuaigh sé na toghcháin i 1972 agus 1976 chomh maith. Níor ghlac sé páirt sa toghchán i 1980, agus chaith sé na blianta a bhí fágtha aige ag staidéar arís. Cailleadh é i 1982.
Is scríbhneoir rathúil é a mhac Þórarinn Eldjárn.
N2 (Éire)
Is Príomhbhóthar Náisiúnta in Éirinn é an bóthar N2. Nasc idir Baile Átha Cliath agus Doire atá ann. Fágann sé príomhchathair na poblachta trí Bhaile Munna ag imeacht go dtí Cill Dhéagláin i gContae na Mí. Ag Baile Shláine téann an bóthar anonn droichead contúirteach agus ansin in aice Chnoc Shláine. Tar éis Bhaile Átha Fhirdhia tagann an N2 agus an N33, nasc leis an(M1), le chéile. Leanann se ar aghaidh go Muineachán. Ón mbaile sin téann an bealach soir trasna na teorann. A5 a thugtar ar an gcuid de ata i dTuaisceart Éireann, go dtí an Ómaigh agus Doire.
Ríomhaire hibrideach
Cuingriú de ríomhaire digiteach is ríomhaire analógach, in úsáid go forleathan sna 1960idí-1970idí i bhfeidhmeanna rialaithe uimhriúil. De réir a chéile, d'éirigh an ríomhaire digiteach i bhfad níos solúbtha inathraithe agus ghlac chuige féin cuid mhaith de na feidhmeanna a bhíodh oiriúnach don ríomhaire analógach.
An Aidhniúis
Is teanga dhúchais na Seapáine í an Aidhniúis (Aidhniúis: アィヌ・イタㇰ, nó, Aynu=itak, Seapáinis: アイヌ語, Ainu-goBéarla: /ainu/). Labhraítear í ar an oileán Hokkaido i dtuaisceart na Seapáine. Is í teanga stairiúil na nAidhniúch í. Bhí cainteóirí ann sa Rúis (Sachailín agus sna h-Oileáin Chúiríl) go dtí na 1960idí.
Stair
Ceaptar gurb í an Aidhniúis an teanga a labhraíodh sa tSeapáin sular tháinig na Seapánaigh ann idir 700 agus 1300 bliana ó shin. Comharthaíonn logainmneacha i dtuaisceart na Seapáine (Tohoku) go raibh lonnaíochtaí Aidhniúcha ann sa chuid is faide ó thuaidh den oileán Honshu. Faightear a lán logainmneacha Aidhniúise ar an oileán Hokkaido, ina labhraítear an teanga go fóill le roinnt bheag daoine.
D'aithin rialtas na Seapáine an teanga go hoifigiúil den chéad uair i mí Feabhra 2019.
Na Doiríní
Is sráidbhaile iad na Doiríní. Tá an baile suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
An Aidhniúis
Canúintí
mion|clé|Canúintí na h-Aidhniúise Maidir le canúintí na h-Aidhniúise, tá Yakumo, Oshmambe, Horobetsu, Biratori, Niikappu, Samani, Nukkibetsu, Obihiro, Asahikawa, Kushiro, Bihoro, Nayoro agus Soya ann sa tSeapáin, chomh maith leis na canúintí a bhí ann sa Rúis.
Fóineólaíocht
Is teanga CV(C), (C=Consan, V=Guta), í an Aidhniúis.
Consain
Fuaimnítear /ti/ agus /tsi/ mar [t͡ʃi], agus /s/ mar [ʃ] roimh /i/ ag deireadh siolla.
Rugeley
Is baile suite i Staffordshire é Rugeley.
William Standish Knowles
Ceimicí a rugadh i dTaunton, Massachusetts is ea William Standish Knowles (1 Meitheamh 1917 – 13 Meitheamh 2012). Chaith sé a shaolré le comhlacht Monsanto. Rinne sé taighde ar chatalú ciriúil ar chomhdhúile orgánacha a rothlaíonn plána solais atá polaraithe i bplána. Mar shampla, déanann tuaslagán siúcra é seo. Rothlaíonn comhdhúile ar leith an plána polaraithe ar deiseal, agus comhdhúile eile ar tuathal. Tá cuid mhaith comhdhúl mar seo, drugaí, feithidicídí, is leasuithe talún ina measc, a tharlaíonn in dhá struchtúr, gach ceann ina íomhá scáthánach ar a chéile, ag rothlú plána polaraithe sa treo eile ón gceann eile. Fuair Knowles amach nárbh ionann éifeacht an dá struchtúr ina bhfeidhmeanna mar dhrugaí is eile, agus uaidh sin bhí sé in ann an struchtúr is éifeachtaí a roghnú is éifeacht na gcomhdhúl a fheabhsú go mór. Le Barry Sharpless is Ryoji Noyori, bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 2001 as an saothar seo.
Ettie Steinberg
Example Woman' (also known as: Example Woman of Explanation; place of birth (country), date of birth year of birth – place of birth] (country), date of death year of death) is an alleged woman used to create a sample biography for the WikiWomen project. The biography is copied to adapt to an existing WikiWoman.
Bunús
Fás
Langúr caipíneach
Is ainmhí é an langúr caipíneach (Trachypithecus pileatus). Mamach atá ann. Maireann siad sna crainn san Assam in India agus in áiteanna sna tíortha timpeall air, go mór mhór i Maenmar agus sa Bhanglaidéis.
Ettie Steinberg
Óige agus Oideachas
Anseo is féidir linn níos mó a fhoghlaim faoina hóige agus mar sin de.
Pósadh agus Teaghlach
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin.
Ríomhaire tacar laghdaithe treoracha
Ríomhaire a bhaineann feidhm as tacar beag treoracha réasúnta simplí chun próiseáil thapa is comhoiriúnacht fheabhsaithe deartha idir ríomhairí a chur ar fáil.
Susan O'Keeffe
Is Seanadóir Éireannach le Páirtí an Lucht Oibre í Susan O'Keeffe (rugadh 18 Meán Fómhair 1960).
Ettie Steinberg
Ré thábhachtach dá saol
B’fhéidir go raibh tréimhse eile ann ina ndearna an bhean go leor rudaí tábhachtacha nó ina raibh taithí acu uirthi.
Gairm
Cúiseanna a bhfuil clú uirthi; tábhacht nó tionchar ag baint léi.
Saol déanach agus bás
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Louis Smith
Is gleacaí Briotanach é Louis Antoine Smith. Rugadh é ar an 22 Aibreán 1989.
Ag na Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2008, bhuaigh sé bonn cré-umha ar an gcapall corr. Ag na Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2012, bhuaigh sé bonn airgid ar an gcapall corr agus bonn cré-umha in imeacht na foirne. Ag na Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016, bhuaigh sé bonn airgid eile ar an gcapall corr.
Bhuaigh Louis an deichiú sraith ''Strictly Come Dancing sa bhliain 2012 le Flavia Cacace.
Pennal
52.5852°N, -3.9198°W
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Pennal, 133 km ó Caerdydd agus 286 ó Londain. Tá daonra 394 ann, agus tá 185 (47%) in ann Breatnais a labhairt.
Duillíneach
Feithid leata mhór le sínithe leathana leata ar a chosa, ionas go mbíonn cuma duilleoige air. Timpeall 50 speiceas ann, in oirdheisceart na hÁise is an Nua-Ghuine den chuid is mó.
Emil Kocher
Máinlia Eilvéiseach a rinne taighde ceannródaíoch ar fhiseolaíocht, paiteolaíocht agus máinliacht na faireoige tíoróidí ab ea Emil Theodor Kocher (25 Lúnasa 1841-27 Iúil 1917). Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis i 1909 as.
Corn Uí Rinn 2010
B'é Corn Uí Rinn 2010 an séú eagrán den Corn Uí Rinn ó bunaíodh an comórtas in 2005. Thosaigh an corn ar an 8 Bealtaine 2010 agus chríochnaigh sé ar an 3 Iúil 2010.
Alex Hijmans
Saol
Rugadh in Heemskerk na hÍsiltíre é sa bhliain 1975.
D'aistrigh Hijmans go Gaillimh sa bhliain 1995 chun Gaeilge a fhoghlaim mar chuid dá chéim sa Léann Ceiltigh in Ollscoil Utrecht. Tar éis dó an chéim a chríochnú, bhain sé an tArd-Dioplóma i gCumarsáid Fheidhmeach amach in Ollscoil na hÉireann, Gaillimh agus chuaigh le hiriseoireacht in Éirinn.
D'oibrigh Hijmans le Foinse, Raidió na Gaeltachta, RTÉ agus Nuacht TG4 ar feadh deich mbliana.
Penrhyndeudraeth
52.9294°N, -4.0652°W
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Penrhyndeudraeth, 172.2 km ó Caerdydd agus 311 ó Londain. Tá daonra 2,071 ann, agus tá 1,568 (75.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Mo Farah
Is cianreathaí Briotanach é Mohamed "Mo" Muktar Jama Farah nó Hussein Abdi Kahin (a rugadh ar an 23 Márta 1983).
Bhuaigh sé dhá bhonn óir sna Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2012 i Londain, An Ríocht Aontaithe, sna rásaí 5000 m agus 10,000 m. Bhuaigh sé dhá bhonn óir eile sna Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016 i Rio de Janeiro, An Bhrasaíl, sna rásaí 5000 m agus 10,000 m.
Saol
Rugadh i gCríoch Shomáile é agus fuair a athair bás sa chogadh cathartha nuair a bhí sé ceithre bliana d’aois.
Nuair a tháinig Farah go dtí an Ríocht Aontaithe, bhí sé ina chónaí le cúpla a chaith go dona leis. Ach tharrtháil a mhúinteoir corpoideachais é agus bronnadh saoránacht Briotanach air.
Dúirt Rialtas na Breataine nach mbeidh aon phionós roimhe de bharr an eolais seo. Dúirt an lúthchleasaí go leanfaidh sé ar aghaidh faoin ainm Mo Farah anois. mion|clé
Stoke-upon-Trent
Is baile suite i Staffordshire é Stoke-upon-Trent.
Dún Átha
Is sráidbhaile é Dún Átha. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Caisleán Phort Omna
Ba é ceathrú hiarla Chluain Riocaird a thóg Caisleán Phort Omna (Portumna as Béarla), agus bhí sé mar cheanncheathrú ag clann de Burgo ar feadh na gcéadta bliain. Tá Caisleán Portumna suite gar do Loch Deirgeirt. Tá Mainistir Portumna ar an taobh thoir. Is sampla ar leith é an caisleán d’ailtireacht idirthréimhseach na hÉireann ag tús an seachtú haois déag. Mar chuid den dearadh misniúil tá gnéithe de stíleanna na Meánaoise agus na hAthbheochana a théann go maith le chéile.
D’fhág dóiteán mór in 1826 an caisleán ina chreatlach gan díon, ach chuir an stát tús le hoibreacha chun feabhas a chur ar an drochbhail a bhí air sna 1960idí. Leanann an obair athchóirithe ar aghaidh sa lá atá inniu ann.
Paul Abraham Dukas
Cumadóir ceoil a rugadh i bPáras ab ea Paul Abraham Dukas (1 Deireadh Fómhair 1865 – 17 Bealtaine 1935). Is é an dán siansach L'Apprenti Sorcier (Printíseach an Asarlaí, 1897) a shárshaothar, ach scríobh sé cuid mhaith píosaí ceoil shiansaigh is pianó.
Ganesh Shah
Is polaiteoir cumannach Neipealach de bhunadh na Madhes é Ganesh Shah (Neipeailis; गणेश शाह), a rugadh Lohana Dhanusha, 12 Nollaig 1949. Tá sé ar dhuine de na ceannairí is sine ar Pháirtí Cumannach Neipeal (aontaithe), a raibh sé ina Ard-Rúnaí air. Bhí sé ina Aire Comhshaoil, Eolaíochta agus Teicneolaíochta Neipeal freisin i rialtas Pushpa Kamal Dahal "Prachanda".
Is innealtóir meicniúil é Shah de réir gairme, agus bhain sé céim Mháistreachta amach san Innealtóireacht Theicniúil ón Ollscoil Rúiseach Chairdeas na Náisiún Patricio Lumumba (Rúisis: Российский университет дружбы народов) i 1973.
Tá sé pósta ar Kalyanee Sapkota, ball de Choiste Lárnach Pháirtí Cumannach Neipeal (aontaithe), a bhfuil beirt mhac aige.
Kurt Koffka
Síceolaí Gearmánach a rugadh i mBeirlín ab ea Kurt Koffka (18 Márta 1886-22 Samhain 1941). Chuidigh sé le Wolfgang Köhler i dturgnaimh ar aireachtáil dhaonna, agus mar thoradh orthu bunaíodh scoil Gestalt na síceolaíochta.
Pentir
53.1811°N, -4.1289°W
Baile i Gwynedd, an Bhreatain Bheag, is ea Pentir, 199.9 km ó Caerdydd agus 329 ó Londain. Tá daonra 2,366 ann, agus tá 1,389 (58.7%) in ann Breatnais a labhairt.
Stone, Staffordshire
Is baile suite i Staffordshire é Stone.
John Gilroy
Is Seanadóir Éireannach le Páirtí an Lucht Oibre é John Gilroy, a rugadh ar 20 Iúil 1967 i mBaile Átha Buí, i gContae Chorcaí.
James Guy
Is snámhóir Briotanach é James Guy. Rugadh é ar an 26 Samhain 1995, i mBury, Sasana.
Bhuaigh sé dhá bhonn airgid ag na Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 2016, sna himeachtaí: 4×200 saorstíl agus m 4×100 m meascra.
Criptea-airgeadra
mion|183x183px| Lógó do [[Bitcoin, an chéad Chriptea-airgeadra díláraithe]] mion|An bloc gheineasas de bhlocshlabhra Bitcoin, le nóta ina bhfuil ceannlíne nuachtáin [[The Times . Léiríodh an nóta seo mar thrácht ar an éagobhsaíocht de bharr baincéireacht chodánach-chúlchiste . : 18 ]] Is airgeadra digiteach é criptea-airgeadra atá deartha chun oibriú mar mheán malartaithe trí líonra ríomhaireachta nach bhfuil ag brath ar aon údarás lárnach, mar rialtas nó banc, chun é a chosaint nó a chothabháil. Nuair a mhaíonn dhá pháirtí in idirbheart go bhfuil méid áirithe airgid acu, is féidir leis an gcóras criptea-airgeadra deimhniú go bhfuil an t-airgead acu i ndáiríre, rud a chuireann deireadh leis an ngá atá le hidirghabhálaithe traidisiúnta, amhail bainc, agus airgead á aistriú idir dhá eintiteas.
Jimmy Harte
Is polaiteoir agus iar-Sheanadóir Éireannach le Páirtí an Lucht Oibre é Jimmy Harte (rugadh 1958).
Canáil
250px|mionsamhail|deas|[[An Chanáil Ríoga in Éirinn]] Uiscebhealach saorga i gcomhair loingseoireacht intíre nó chun farraigí a cheangal. Thóg na Rómhánaigh canálacha mar uiscebhealaí agus le huisce a sholáthar do bhailte. Faoi 610 AD bhí Canáil Mhór na Síne críochnaithe, níos mó ná 1,700 km ar fhad. Ó 1755 ar aghaidh tógadh na mílte ciliméadar de chanálacha sa Bhreatain, agus ba iad an príomh-mhodh iompair gur tháinig na hiarnróid i gceannas i lár an 19ú céad. Tá canálacha móra in úsáid san Eoraip, Meiriceá Thuaidh is an Áise anois. Is iad Canáil Suaise idir an Mheánmhuir is an Mhuir Dhearg, agus Canáil Phanama idir an tAigéan Ciúin is Muir Chairib, na cinn is tábhachtaí a cheanglaíonn farraigí.
Droim Slaoid
Is sráidbhaile é Droim Slaoid. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Tamworth, Staffordshire
Is baile suite i Staffordshire é Tamworth.
Polystoechotes punctata
Is speiceas é polystoechotes punctata de lásóg ollmhór san fhine Ithonidae. Tá sé le fáil i Meiriceá Láir agus i Meiriceá Thuaidh.
Corn Uí Rinn 2011
B'é Corn Uí Rinn 2011 an seachtú eagrán den Corn Uí Rinn ó bunaíodh an comórtas in 2005. Thosaigh an corn ar an 23 Aibreán 2011 agus chríochnaigh sé ar an 4 Meitheamh 2011.
Ríomhaire taifid infheicthe
Seansaghas ríomhaire ina mbíodh na comhaid sonraí le próiseáil ar chártaí le stiall mhaighnéadach ar imeall gach ceann. Choinníodh an stiall mhaighnéadach na sonraí a bhíodh le léamh is próiseáil ag an ríomhaire. Bhíodh inscríbhinn ar an gcárta freisin leis an taifead sonraí a bhíodh le léamh go díreach air. An-ghann anois.
Páirtí Sóisialach Náisiúnta Oibrithe na Gearmáine
Páirtí polaitiúil Gearmánach ab ea an Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei nó an NSDAP (Gaeilge: Páirtí Sóisialach Náisiúnta Oibrithe na Gearmáine) a ghlac le polaitíocht fhaisisteach ar a dtugtaí An Sóisialachas Náisiúnta nó an Naitsíochas. Chreid na Naitsithe sa Chiníochas, Frith-Sheimíteachas, Míleatachas , Pain-Ghearmánachas agus Fith-Chumannachas. Bhunaigh Anton Drexler an páirtí i München an 24 Feabhra 1920 agus díscaoileadh é tar éis an Chogaidh, an 10 Deireadh Fómhair 1945. Ba bheag nár ghlac Adolf Hitler agus an Páirtí Naitsíoch seilbh ar an rialtas sa bhliain 1923
Oíche an 8 Samhain, bhain na Naitsithe leas as slógadh tírghrách i halla beorach i München chun iarracht ar éirí amach (nó “coup d’état”) a sheoladh. Theip ar an iarracht seo, nó Der Hitlerputsch mar a thugtaí air, beagnach ar an toirt, nuair a dhiúltaigh ceannasaithe áitiúla den Reichswehr tacú leis.
I dToghchán Náisiúnta 1933, bhuaigh an Páirtí Naitsíoch 288 suíochán as 674 sa Reichstag (parlaimint). Ní raibh ach thart ar 60 ball ag an bpáirtí i 1920 ach d’fhás a bhallraíocht go dtí thart ar 8.5 milliún i 1945.
Féilire
Liostaíonn na leathanaigh seo a leanas, a fhreagraíonn don féilire Ghréagóra, na teagmhais stairiúla, na mbreitheanna, na mbásanna, agus na laethanta saoire agus deasghnátha an lae sonraithe den bhliain:
Pentraeth
53.2835°N, -4.2166°W
Baile i Môn, an Bhreatain Bheag, is ea Pentraeth, 212.6 km ó Caerdydd agus 341 ó Londain. Tá daonra 1,131 ann, agus tá 633 (56%) in ann Breatnais a labhairt.
Helena Molony
Poblachtánach, feimineach, ban-aisteoir, agus gníomhaí ar son an lucht oibre ab ea Helena Mary Molony (15 Eanáir 1883 – 29 Eanáir 1967). Throid sí in Éirí Amach na Cásca i 1916 agus ina dhiaidh sin ba í an dara bean a bhí ina huachtarán ar Chomhdháil Ceardchumann na hÉireann.
Tús A Saoil
Rugadh í ar 8 Lána Cole, in aice le Sráid Anraí, í lár Bhaile Átha Cliath, do theaghlach meánaicmeach agus Caitliceach. Ba iad a tuismitheoirí Michael Molony, a bhí ina ghrósaeir, agus Catherine McGrath, ach fuair siad bás nuair a bhí Molony ina páiste, agus ina dhiaidh sin, thóg a leasmháthair í. Bhí deartháir aici, Frank, a raibh sí mór leis. Chónaigh sí leis gur bhog sé go Meiriceá.
Inghinidhe na hÉireann
Thosaigh Molony a gairmréim pholaitiúil le Inghinidhe na hÉireann, grúpa feimineach agus náisiúnach bunaithe ag Maud Gonne. Chuaigh sí in Inghinidhe na hÉireann tar éis di óráid de chuid Gonne a chloisteáil ag Teach an Chustaim i mBaile Átha Cliath i 1903.
Rinneadh eagarthóir nuachtáin mhíosúil na heagraíochta, Bean na hÉireann di. Phléigh an nuachtáin le rogha mhaith topaic, ar nós faisean (ag cur béim ar éadaí Éireannacha), cócaireacht, filíocht, agus polaitíocht. Bhí colún dírithe ar ghluaiseacht an lucht oibre, a bhí scríofa ag Molony. Bhí mórán scríbhneoirí mór le rá ag Bean na hÉireann, mar shampla: Eva Gore-Booth, Constance Markievicz, Susan L. Mitchell, Art Ó Gríofa, Pádraig Mac Piarais, agus Ruairí Mac Easmainn.
Bhí Molony lárnach sa ghluaiseacht chun béilí a chur ar fháil do pháistí scoileanna, ag iarraidh go raibh siad cothaitheach agus saor in aisce. Shocraigh Inghinidhe na hÉireann go n-íocfadh na daltaí a bhí ábalta, cé nach raibh sé riachtanach leas a bhaint as an scéim. Anuas ar sin, thairg siad bia a riar do na páistí.
Bhí tionchar ag Inghinidhe na hÉireann ar ghairm Molony mar aisteoir freisin. D'fhreastail sí ar ranganna aisteoireachta a bhí eagraithe ag an ngrúpa chun bolscaireacht a chur ar fháil.
Sléacht Annie's Bar
Tharla Lámhach Top of the Hill, nó Sléacht Annie's Bar (Tábhairne Bharr an Chnoic), ar 20 Nollaig 1972 ar an Strabane Old Road, sa cheantar Waterside i nDoire. Dúnmharaíodh cúigearː Charlie McCafferty (31, Caitliceach), Frank McCarron (58, Caitliceach), Charles Moore (31, Protastúnach), Barney Kelly (26, Caitliceach) agus Michael McGinley (37, Caitliceach). clé|mion|'Top of the Hill', Waterside, Doire Níor gabhadh aon duine riamh. Maíodh go raibh baill de chuid an UDA gníomhach in eachtraí foréigin, iad seicteach nó ciníoch.
Caisleán Stair Monadh
Is teach mainéir é Caisleán Stair Monadh (Béarla: Stormont Castle) ar Eastát Stair Monadh in oirthear Bhéal Feirste a bhfuil Feidhmeannas Thuaisceart Éireann agus Oifig an Fheidhmeannais suite ann. Is foirgneamh liostaithe Grád A é.
Caisleán Bhaile Hac
Tá Caisleán Bhaile Hac suite ar ghleann géarshleasach os cionn Inbhear Phort Láirge. Ceaptar gurb iad Spidiléirí Naomh Eoin, ceann den dá ord mhíleata a bunaíodh in aimsir na gCrosáidí, a thóg an túrtheach daingean seo thart ar an mbliain 1450.
Pióg
mion|clé|250px|Pióg Is mias bácáilte le toradh, nó feoil agus glasraí, go hiondúil le barr agus bonn taosrán í pióg.
Cú Connacht Ua Dálaigh
File agus Ollamh Éireann ba ea  Cú Chonnacht Ua Dálaigh  (afm  Cú Chonnacht na Scoile), bás 1139.
Beatha
Bhí Cú Chonnacht ina bhall den bhard chlann Uí Dhálaigh, as Contae na hIarmhí ó dhúchas. Tá craobhacha den teaghlach lonnaithe ar fud na tíre. Is é an duine is mó a luaitear ar thaifead leis an sloinne Ó Dálaigh.
Fuair Cú Chonnacht bás i gCluain Eraird sa bhliain 1139. Tá sé luaite in Annála na gCeithre Máistrí;
Craobh ghinealaigh
San eagrán le Seán Ó Donnabháin de The Tribes of Ireland le hAonghus Ruadh na nAor Ó Dálaigh, tugtar an chraobh ghinealaigh a leanas:
Pentre
51.6535°N, -3.4921°W
Baile i Rhondda Cynon Taf, an Bhreatain Bheag, is ea Pentre, 29.2 km ó Caerdydd agus 233 ó Londain. Tá daonra 5,035 ann, agus tá 610 (12.1%) in ann Breatnais a labhairt.
Marie Moloney
Is Seanadóir Éireannach le Páirtí an Lucht Oibre í Marie Moloney (rugadh 1958).
Raidió Idirlíon
Is líon-chraoltóir lán-Ghaeilge é Raidió Idirlíon. Bunaíodh é chun an Ghaeilge agus ceol Éireannach a chur chun cinn.
Tá Raidió Idirlíon lonnaithe i mBrí Chualann, nó Bré, Contae Chill Mhantáin, Éire.
I mí Márta 2007, ainmníodh é mar chuid de na Barr Cúig suíomh Gaeilge is fearr le Foinse.
Uttoxeter
Is baile suite i Staffordshire é Uttoxeter.
Canaletto
Péintéir a rugadh sa Veinéis ab ea Canaletto (Giovanni Antonio Canal, 1697-1768). Tá cáil air as a shraitheanna radharc den Veinéis, Londain is áiteanna eile.
Dumha Fhearaíl
Is sráidbhaile é Dumha Fhearaíl. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Canaletto
Tugtar Canaletto Óg ar a nia is a dhalta Bernardo Bellotto (1720-1780) a rugadh sa Veinéis freisin is a bhain cáil amach mar phéintéir is greanadóir.
Na Gamail
Úrscéal do pháistí de chuid Roald Dahl is ea Na Gamail, ar cheann de na leabhair is mó aistriúcháin ar domhan.
Tá an leagan Gaeilge le fáil ó Leabhar Breac. link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Roald%20Dahl.jpg|mion|Roald Dahl sa bhliain 1954
Scéal
Scéal é seo faoi dhá ghamal agus faoi na cleasa gránna a imríonn siad ar a chéile. Is mór an ghráinn an tUasal Ó Gamail agus a bhean. Déanann siad píoga de na héin bhochta agus itheann siad iad, agus coinníonn siad na moncaithe, Muintir Mhugal-Bhump, faoi ghlas. Lánúin mhíofar a bhíonn go síoraí ag buaileadh bob ar a chéile, ag céasadh seachas ag ceansú teaghlach moncaithe agus ag breith ar agus ag ithe éin. Ach tá deireadh tagtha le foighne na moncaithe. Tapaíonn moncaithe agus éin an deis a éagóir a chúiteamh leo… Agus tá díoltas uathuǃ
John Whelan
Is Seanadóir Éireannach le Páirtí an Lucht Oibre é John Whelan (rugadh 1961).
Tá Whelans ag seasamh san Olltoghchán 2016 i Laois.
Ríomhaireacht fíorama
Coincheap córais ríomhaireachta ina mbíonn gá le freagairt beagnach láithreach ar na sonraí ionchuir. Samplaí is ea rialú aerthráchta, teirminéil díolphointe, feidhmeanna míleata, is rialú feithiclí. Ar ríomhairí móra bíonn ampháirtiúchán i gceist, agus ní timpeallacht fíor-ama i ndáiríre a leithéid.
Al-Ghazali
Scoláire Ioslamach ab ea Al-Ghazali (R-A : /ælˈɡɑːzɑːli/, SAM : /ˌælɡəˈzɑːli, -zæl-/; ainm agus sloinne iomlán أَبُو حَامِدٍ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ ٱلطُّوسِيُّ ٱلْغَزَالِيُّ or ٱلْغَزَّالِيُّ, Abū Ḥāmid Muḥammad ibn Muḥammad aṭ-Ṭūsiyy al-Ġaz(z)ālīy; nó Algazelus nó Algazel; timpeall 1058 – 19 Nollaig 1111).
Tá clú agus cáil ar fud an domhain ar al-Ghazali mar fhealsúnaí, scoláire agus mar dhiagaire nó Mujaddid. Bhí Al-Ghazali (mar a thugtar air go hiondúil) i measc na dlíodóirí is tábhachtaí chomh maith i stair de chuid na Peirse (an Iaráin inniu). Ba mhisteach Súfaíoch é chomh maith, cosúil le Rumi. clé|mion|264x264px|Al-Ghazali le [[Khalil Gibran, 1917]]
Saol
clé|mion|Uaimh Al-Ghazali, i dTus nó "Tus" Rugadh al-Ghazālī i Tus sa Pheirs (an Iaráin inniu).
Meastar go forleathan gurb é al-Ghazali an smaointeoir Ioslamach is údarásaí sa 12ú haois agus níos déanaí.
Diagaire, fealsamh agus misteach, is fear aithne air as an ionsaí a rinne sé (go mór mór i 'Neamhréireacht na bhFealsúna') ar an úsáid a bhí á baint as fealsúnacht ársa na Gréige chun an diagacht Ioslamach a léiriú.
Is aithne ar al-Ghazali chomh maith as an iarracht a rinne sé chun an creideamh príomhshrutha agus an Súfaíochas a thabhairt le chéile. clé|mion|dírbheathaisnéis Al-Ghazali, AH 509 (AD 1115-1116). Ina theannta sin, bhí al-Ghazali ina scoláire ar an dlí Ioslamach. Bhí sé ina bhall den ghluaiseacht Shafi'i,
Sa bhliain 1111 (Jumada Al-Thani 15, 505AH) a d'éag an scoláire, in aois 53 dó.
Fealsúnacht
Ní féidir a shéanadh go raibh misean al Ghazali aspalda, geall leis, ar nós mhisean Kant na Gearmáine san ochtú haois déag. Ach tá difríocht shuntasach amháin, áfach, idir al-Ghazali agus Kant, a scríobh Gabriel Rosenstock. Nuair nár aimsigh al Ghazali dóchas ar bith sa smaointeoireacht anailíseach, tharraing sé an taithí mhisteach chuige féin agus fuair ábhar neamhspleách do reiligiún inti. "Fiú má chuaigh al Ghazali ábhairín rófhada leis an sceipteachas fealsúnach, is é an t-éacht céanna a dhein sé i ndomhan Ioslam nuair a bhain sé an bonn den réasúnachas uaibhreach, ach tanaí, a bhí ag dul sa treo céanna is a chuaigh an réasúnachas sa Ghearmáin roimh Kant."
An réabhlóid sin, cuid mhaith, agus a stair phearsanta féin a thug ar al Ghazali reiligiún a bhunú ar sceipteachas fealsúnach — bonn neamhshábháilte le haghaidh reiligiúin agus bonn nach bhfuil ag teacht go hiomlán le spiorad an Córáin. clé|mion|Al-Ghazali i g[[callagrafaíocht Arabach]]
Tionchar
Is mór an tionchar atá fós ag tuairimí al Ghazal ar go leor ábhar. Níltear ar aon intinn ar chuidigh an tionchar atá aige fós le bac a chur ar an Ioslam déileáil mar is cuí le saol na haimsire seo agus leis an bpáirt atá ag na heolaíocht aí ann.
An Mheánmhuir
mion|clé|An Mheánmhuir
Is muir idir an Eoraip, an Afraic agus iarthar na hÁise í an Mheánmhuir. Tá achar de timpeall 2.5 milliún km² aici. Tugtar Caolas Giobráltar ar an áit a cheanglaíonn sí leis an Aigéan Atlantach san iarthar. Níl ach bearna de 14 km idir an Afraic agus an Eoraip ag an bpointe seo. Tugtar na An Dardainéil ar an bhearna a cheanglaíonn an Meánmhuir leis an Muir Dhubh. Nascann Canáil Suais an Meánmhuir leis an Muir Dhearg. Is canáil í seo a tógadh in 1869 le taisteal idir an Eoraip agus an Áis a éascú (bhíodh ar bháid dul timpeall na hAfraice).
Aeráid
Is í an aeráid tipiciúil a bhíonn ag tíortha na Meánmhara ná geimhrí fliucha agus samhraí te, tirime. Mealann sé seo an t-uafás turasóirí ó ar fud na hEorpa go cóstaí na Meánmhara sa samhradh.
Populus
Is géineas plandaí duillsilteacha é Populus. Tá 25–30 speiceas sa ghéineas, an chuid is mó acu dúchasach don Leathsféar Thuaidh. Tugtar poibleog ar fhormhór na speiceas seo, cé go bhfuil an crann creathach (Populus tremula) san áireamh.
Aideen Hayden
Is Seanadóir Éireannach le Páirtí an Lucht Oibre í Aideen Hayden (rugadh 1959).
Drong
deas|250px|thumb|Crip Is grúpa na daoine óga i mbun mionchoireacht nó foréigean í drong.
Géarchéim fuinnimh Aontas Eorpach - An Rúis, 2022
mion|clé|Spleáchas ar ghás nádúrtha ón Rúis mion|Praghasanna Thosaigh géarchéim fuinnimh san Aontas Eorpach i rith 2022 nuair a d'fhógair an tIarthar smachtbhannaí in aghaidh na Rúise. Tharla Ionradh na Rúise ar an Úcráin i mí Feabhra 2022 agus cuireadh srian ar an tráchtáil idirnáisiúnta.
Tháinig ardú as cuimse ar phraghas gáis ar fud na hEorpa sa bhliain 2022, san earrach de bharr imní go gcuirfear smachtbhannaí ar easpórtálacha fuinnimh ón Rúis, agus sa samhradh, de bharr imní go gcuirfeadh an Rúis srianta ar easpórtálacha. Fuair tíortha Eorpacha thart ar 40% dá soláthairtí gáis ón Rúis sa bhliain 2020/2021. mion|Cealaíodh Nord Stream 2 agu dúnadh Nord Stream 1
Imeachtaí
Sa bhliain 2021, bhí brú ar phraghsanna an gháis nádúrtha ar fud an domhain, go háirithe san Eoraip. Chuir an Aire Stáit Joe O’Brien an milleán ag an am ar an Rúis toisc nach raibh siad réidh ag an am chun breis gáis a chur ar fáil. Tharraing an píblíne Nord Stream 2 conspóid go leor.
Ar an 22 Feabhra 2022, bhí cosc curtha ag an nGearmáin le próiseas deimhniúcháin phíblíne Nord Stream 2.
I dtús mhí na Márta tugadh le fios go bhféadfadh na Stáit Aontaithe agus tíortha Eorpacha smachtbhannaí a chur ar ola ón Rúis. Chuir sin imní ar lucht na margaí faoi easpórtálacha gáis chomh maith.
D'éiligh Uachtarán na Rúise Vladimir Putin i dtús an Aibreáin gur i rúbail a d'íocfadh tíortha an Iarthair as gás ón Rúis feasta. É sin nó stopfaí soláthairtí, a dúirt sé ag an am. mion|Chuir an Rúis srianta ar easpórtálacha Ar 15 Aibreán 2022, tháinig cosc i bhfeidhm ar longa a bhí cláraithe sa Rúis teacht le balla ag na calafoirt san Aontas Eorpach. Ach níor tháinig longa Rúiseacha a bhfuil gual,gás nádúrtha, nó ola faoin gcosc seo. mion|2008ː agóid  "[[Shell chun Sáile" in Éirinn]] Ar 31 Bealtaine 2022 d'fhógair an comhlacht ola Rúiseach Gazprom go raibh soláthairtí gáis chun na hÍsiltíre stoptha acu tar éis do chomhlacht fuinnimh na tíre sin GasTerra diúltú íoc as an ngás i rúbail.
Ar an lá céanna, tháinig ceannairí an Aontais Eorpaigh ar chomhaontú sa Bhruiséil faoi theorainn a chur le hiompórtáil ola ón Rúis. Ach ghlac siad fós le hola a sheoladh chucu i bpíopaí (san Ungáir go háirithe).
I rith an tsamhraidh, bhí eagla go gcuirfeadh an Rúis stop le soláthairtí gáis chun na hEorpa. Dúirt Uachtarán an Choimisiúin Ursula von der Leyen go raibh seans maith ann go gcuirfieadh an Rúis stop le sruthanna gáis chun na hEorpa. Ar 20 Iúil 2022, chinn an tAontas Eorpach úsáid gháis a ísliú 15% le linn aimsir an gheimhridh, ó Mhí Lúnasa go dtí Mí an Mhárta.
Agus achrann eacnamaíochta ag géarú idir Moscó agus an Bhruiséil, bhí stop curtha ag an Rúis lena cuid soláthairtí gáis chun na hEorpa ar 30 Lúnasa 2022, mar dhíoltas ar smachtbhannaí a cuireadh i bhfeidhm ar an Rúis ó cuireadh tús le hionradh na Rúise ar an Úcráin.
Tuairiscíodh nach raibh An Rúis leis an phíblíne a oscailt arís go dtí go gcuirfear deireadh le smachtbhannaí a cuireadh i bhfeidhm san Earrach 2022. Bhí sé curtha i leith Uachtarán na Rúise Vladimir Putin go bhfuil soláthairtí gáis á n-úsáid aige mar airm chogaidh.
Bhí imní ollmhór ann nach mbeidh a ndóthain gáis ann do thíortha Aontas na hEorpa sa geimhreadh 2022/2023 agus go mbeadh ciondáil fuinnimh i gceist (gá le ciondáil gáise go háirithe) i roinnt do na tíortha is saibhre san Eoraip. Bhí eagla ann chomh maith go dtarlóidh cúlú eacnamaíochta
Náisiún Ioslam
mionsamhail
Dulcaiméir
Saghas siotáir le hathshonadóir adhmaid, i bhfoirm traipéisiam de ghnáth, le huimhreacha éagsúla sreang miotalach a théann thar (nó trí) dhroichid a bhíonn feistithe ina n-ionad ag teannas na sreang. Seinntear é le casúir. Foirm amháin nó eile de forleathan ar fud an Domhain ón 15ú céad nó níos faide siar.
Náisiún Ioslam
Is é an Náisiúin Ioslam gluaiseacht nua creidimh a bhunaigh Wallace Fard Muhammad i Detroit, Michigan i mí Iúil 1930. Is iad na spriocanna atá luaite chun feabhas a chur ar riocht spioradálta, meabhrach, sóisialta agus eacnamaíochta na nAfra-Mheiriceánach sna Stáit Aontaithe agus gach ceann de chine daonna.
Barnsley
Is baile suite i Yorkshire Theas é Barnsley.
Corn Uí Rinn 2012
B'é Corn Uí Rinn 2012 an ochtú eagrán den Corn Uí Rinn ó bunaíodh an comórtas in 2005. Thosaigh an corn ar an 5 Bealtaine 2012 agus chríochnaigh sé ar an 9 Meitheamh 2012.
Séirín Canárach
Speiceas éan pasaireach is ea an Séirín Canárach (Serinus canaria). Tugtar canáraíthe ar a chuid cineálacha ceansaithe, toisc go bhfuil siad dúchasach do na hOileáin Chanárach a (chomh maith le hoileáin eile na Macarainéise).
Is é an t-éan seo siombail nádúrtha na nOileán Chanárach, mar aon leis an phailm dátaí Chanárach (Phoenix canariensis).
Tacsanomaíocht
Rangaigh Carl von Linné an séirín Canárach sa bhliain 1758 ina Systema Naturae. Rangaigh von Linné an séirín Canárach ar dtús mar fhospeiceas den seirín Eorpach agus shann sé iad don ghéineas Fringilla. Na blianta ina dhiaidh sin, rinne Cuvier iad a athrangú sa ghéineas Serinus agus d'fhan siad ann mar sin. Is é an gaol is gaire atá aige ná an seirín Eorpach (Serinus serinus) agus is féidir leis an dá cheann hibridí torthúla 25% a tháirgeadh ar an meán má crosáiltear iad.
Pentrefoelas
53.0482°N, -3.6808°W
Baile i gConwy, an Bhreatain Bheag, is ea Pentrefoelas, 177.7 km ó Caerdydd agus 296 km ó Londain. Tá daonra 345 ann, agus tá 241 (69.9%) in ann Breatnais a labhairt.
Ríomhaireacht idirghníomhach
Modh ríomhaireachta ina ndéanann an t-úsáideoir cumarsáid go díreach leis an ríomhaire is a bhfaigheann freagairt thapa. Mar seo a fheidhmíonn na micriríomhairí go léir, agus is féidir le han-chuid ríomhairí móra feidhmiú mar seo freisin.
Bawtry
Is baile suite i Yorkshire Theas é Bawtry.
Droim Ghallach
Is sráidbhaile é Droim Ghallach. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Dararach
Is sráidbhaile é Dararach. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Cancan
deas|thumb|Cancan Is damhsa ardchiceála mígheanasach é an cancan a d'éirigh an-choitianta i hallaí ceoil i bPáras ó na 1830idí. De ghnáth damhsaíonn ceathrar ban í in am a ceathair a ceathair le han-chuid fonn, ach fonn as Orphée aux enfers (1858, Oirféas in Ifreann) le Jacques Offenbach go háirithe.
Gillamaire Ua Conallta
File agus Ollamh Éireann ba ea  Gillamaire Dall Ua Conallta , bás 1166.
Tugtar a thásc i nAnnála na gCeithre Máistrí mara leanas:
Moncaí lomrach Humboldt
Is ainmhí é an moncaí lomrach Humboldt. Mamach atá ann.
Cancar (luibheolaíocht)
deas|200px|thumb|Cancar Sa luibheolaíocht, téarma ginearálta ar ghalar cnaíte i bplandaí adhmadacha ina gcuirtear bac ar chruthú na coirte. De ghnáth, baictéir nó fungais is bun leis.
Pillgwenlli
51.5763°N, -2.9872°W
Baile i Casnewydd, an Bhreatain Bheag, is ea Pillgwenlli, 16.8 km ó Caerdydd agus 198 ó Londain. Tá daonra 6,978 ann, agus tá 595 (8.5%) in ann Breatnais a labhairt.
Wolfgang Köhler
Síceolaí a rugadh i dTaillinn an hEastóine (na Gearmáine Gerag an am) ab ea Wolfgang Köhler (21 Eanáir 1887– 11 Meitheamh 1967). Chuidigh sé le Kurt Koffka i dturgnaimh ar aireachtáil dhaonna, agus mar thoradh orthu bunaíodh scoil Gestalt na síceolaíochta.
Gearmánaigh ab iad a mhuintir agus bhog a thuismitheoirí go dtí an Ghearmáin nuair a bhí sé ina leanbh. Sa bhliain 1935 d'imigh sé ón tír mar gheall ar fadhbanna leis na Naitsithe agus thug sé aghaidh ar na Stáit Aontaithe.
An sluagh sidhe so i nEamhuin?
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Navan.jpg/220px-Navan.jpg|mion| [[Eamhain Mhacha]] Is dán Gaeilge a scríobhadh i ndeireadh na 16ú haoise é An sluagh sidhe so i nEamhuin?
Is óid do Thoirealach Luineach Ó Néill é, agus tugann sé go leor eolais faoi ullmhúchán roimh chath, cé nach bhfuil mórán ann faoin troid féin.
Georges J. F. Köhler
Imdhíoneolaí a rugadh i München na Gearmáine ab ea Georges Jean Franz Köhler (22 Aibreán 1946 – 1 Márta 1995). Lena chomhghleacaí César Milstein, rinne sé amach conas hibrideóma a tháirgeadh.
Pentyrch
51.5305°N, -3.298°W
Baile i Caerdydd, an Bhreatain Bheag, is ea Pentyrch, 10.2 km ó Caerdydd agus 219 ó Londain. Tá daonra 5,934 ann, agus tá 1,219 (20.5%) in ann Breatnais a labhairt.
Georges J. F. Köhler
Is cill a ghineann antasubstaintí, nasctha le cill ailse, an chill hibrideach fhadsaolach seo, agus is féidir hibrideóma a chruthú a ghineann antasubstaint ar leith amháin a chealaíonn antaigin (ábhar coimhthíoch) ar leith.
Léirigh sé struchtúir antasubstaintí, agus rinne amach struchtúir is feidhmeanna na nglóbailiní imdhíonachta. Úsáidtear a theicnící chun ábhair a aithint, i dtástáil toirchis, diagnóisiú agus cóireáil ailse is galar eile.
mion|clé|Antasubstaintí mhonaclónach
Roinn sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1984 le César Milstein is Niels Jerne as an saothar seo.
Virginia Laparra
Tá Virginia Laparra 42 bliain d'aois, timpeall cúig throigh ar airde, agus ceanglaíonn sí a cuid gruaige donn dorcha le heireaball capaill. Tá an dath fadaithe agus nochtann sí roinnt gruaige liath. Caithean sí spéaclaí dubh-imeallta le haghaidh gearr-radhairc agus aistiogmatachta.
Beathaisnéis
Bhí Laparra ina cheannaire ar La Fiscalía Especial contra la Impunidad (FECI) (Gaeilge: An tIonchúiseamh Speisialta i gcoinne saoirse ó phionós) i gcúirt Quetzaltenango. Osclaíodh cúirt Quetzaltenango sa bhliainin 2016 chun comhar a spreagadh idir La Comisión Internacional contra la Impunidad en Guatemala (CICIG) agus an FECI, agus tá dlínse aici ar na ranna Quetzaltenango, Huehuetenango, Totonicapán agus San Marcos agus dúnadh é sa bhliain 2018 le deireadh CICIG agus imeacht Iván Velásquez, an té a bhí i gceannas ar an CICIG. Sa bhliain 2020, osclaíodh an FECI arís, faoi stiúir Virginia Laparra, ón bhliain 2014 go 2020. D'ionchúisigh sí thart ar 200 duine, lena n-áirítear polaiteoirí agus lucht gnó a bhí cúisithe as éilliú.
Cúisíodh Virginia Laparra, an t-ionchúisitheoir sinsearach frith-éillithe, as mí-úsáid údaráis mar dhíoltas as a hamhras a thuairisciú gur sceith breitheamh (Lesther Castellanos) sonraí íogaire ó chás éillithe séalaithe chuig comhghleacaí in 2017.
Chuir bord araíonachta smachtbhanna ar an mbreitheamh, Lesther Castellanos, ach ansin cuireadh comhghearán coiriúil isteach chuig La Fundación Contra el Terrorismo de Guatemala (Gaeilge: An Foras in aghaidh na Sceimhlitheoireachta)- grúpa den eite dheis sgust lucht séanta an Uileloiscthe a bhfuil cuntas teiste fada aige maidir le cúisimh bhréagacha a thabhairt i gcoinne ionchúisitheoirí agus breithiúna, a mheasann siad mar naimhde.
Ní dheachaigh an cás i gcoinne Laparra áit ar bith go dtí gur gabhadh í i mí Feabhra. D’ordaigh cúirt athchuir faoi choimeád, agus cuireadh Laparra óna teach cónaithe i gcathair Quetzaltenango go príosún ardslándála i gCathair Guatamala – 200 míle óna leanaí – áit a gcuirtear coirpigh mhíleata agus iar-uachtaráin i bpríosún as coireanna cogaidh agus éillithe.
Maoirsíonn an t-ard-aighne, María Consuelo Porras an t-ionchúiseamh, a chuir rúnaí stáit na Stát Aontaithe, Antony Blinken, ar an liosta dubh níos luaithe i mbliana agus é ag maíomh an méid seo a leanas faoi iompar María Consuelo Porras “(She) repeatedly obstructed and undermined anti-corruption investigations to protect her political allies and gain undue political favor”.
Féile Scannán Idirnáisiúnta an Daingin
mion|[[Daingean Uí Chúis]] Reáchtálann Féile Scannán Idirnáisiúnta Dhrioglann an Daingin i gCo Chiarraí i mí na Samhna.
Eagraíocht
Bronnfar gradam luach €5,000, urraithe ag Drioglann an Daingin, ar an ngearrscannán is fearr, dar leis na moltóirí.
Gach bliain bíonn scannán á dhéanamh i gcomhpháirt le Cúrsa Léiriúcháin Scannáin agus Teilifíse Chiarraí, go mbíonn baill den phobal áitiúil bainteach leis agus meantóireacht á déanamh air ag daoine gairmiúla ón bpobal sin.
2022
Sa bhliain 2022, bhí breis agus 80 fadscannán agus gearrscannán a fheiscint i gcaitheamh na féile. Bhí 30 léiriúchán Éireannach ann agus an chuid eile ag teacht ó cheithre hairde an domhain.
Bhí spéis faoi leith á cur in Klondike a rinneadh san Úcráin. Bhí an scannán dírithe ar an gcoimhlint i réigiún an Donbass sa bhliain 2014.
Gaeilge
Bíonn rogha mhaith fadscannán agus gearrscannán as Gaolainn ar taispeáint chomh maith. Sa bhliain 2022, bhí an fadscannán Tarrac le feiscint in Ionad an Bhlascaoid - scannán a taifeadadh i gCorca Dhuibhne sa bhliain 2021.
The Rescuers
Scannán beochana Meiriceánach is ea The Rescuers ("Na Tarrthálaithe") a rinneadh sa bhliain 1977. Ba é an 23ú scannán beochana fada ó Disney. Ghlac Eva Gabor, Bob Newhart, Geraldine Page, Jim Jordan, agus Joe Flynn páirt ann. Tá sé bunaithe ar leabhair le Margery Sharp The Rescuers (1959) agus Miss Bianca (1962). Tháinig an scannán leantach, The Rescuers Down Under, amach sa bhliain 1990.
Lorraine Higgins
Is abhcóide agus iar-Sheanadóir Éireannach le Páirtí an Lucht Oibre í Lorraine Higgins (rugadh 1979). D'ainmnigh an Taoiseach Enda Kenny don Seanad í i mí Bhealtaine na bliana 2011.
D'fhan sí i seilbh a suiocháin sa Seanad gur sheas sí in Olltoghchán 2016 in Oirthear na Gaillimhe, ach theip uirthi.
Féach freisin
Abhcóidí
Ríomhaistriú airgid ag an díolphointe
Áis taobh leis an scipéad in an-chuid siopaí is ionaid miondíola chun ligean don siopadóir costas ceannaigh a aistriú ó chuntas bainc an chustaiméara go dtí cuntas an tsiopa go leictreonach thar an Idirlíon. EFTPOS i mBéarla.
Jean Calvin
Leasaitheoir creidimh ón bhFrainc ab ea Jean Calvin nó Jehan Cauvin (Cailvín sa Ghaeilge uaireanta) (Laidin: Iohannes Calvinus), 10 Iúil 1509 - 27 Bealtaine 1564. Saolaíodh Calvin i Noyon sa Fhrainc, ach is sa Ghinéiv, an Eilvéis, a rinne sé an chuid ba mhó de shaothar a shaoil, agus b'ansin a d'éag sé fosta. Bhí sé ina phríomhfhigiúr i bhforbairt chóras na diagachta Críostaí ar a tugadh "Calvinacha" ina dhiaidh sin, lena n-áirítear a theagasc maidir le "Réamh-ceann scríbe" agus flaitheas iomlán Dé i slánú anam an duine ón mbás agus ón damnú síoraí. Bhí tionchar ag traidisiúin Agaistíneach agus traidisiúin Chríostaí eile ar dhochtúireachtaí Calvinacha agus rinne siad cur leo. Tá séipéil éagsúla Comhthionóilacha, Leasaithe agus Preispitéireach a fhéachann le Calvin mar phríomh-nochtóir a gcreideamh, scaipthe ar fud an domhain.
Scríbhneoir polemicacha agus leithscéal gan staonadh a bhí i Calvin a chruthaigh go leor conspóide. Rinne sé litreacha croíúla agus tacaíochta a mhalartú le go leor leasaitheoirí, lena n-áirítear Philipp Melanchthon agus Heinrich Bullinger. I dteannta a chuid institiúidí seimineár den Chreideamh Críostaí, scríobh Calvin tráchtaireachtaí ar fhormhór leabhair an Bhíobla, cáipéisí faoistine, agus déileálacha diagachta éagsúla eile.
Cuireadh oiliúint ar Calvin ar dtús mar dhlíodóir daonnúil. Bhris sé ón Eaglais Chaitliceach Rómhánach timpeall 1530. Tar éis teannas reiligiúnach a phléasc i bhforéigean marfach forleathan i gcoinne Críostaithe Protastúnacha sa Fhrainc, theith Calvin go Basel, an Eilvéis, áit ar fhoilsigh sé an chéad eagrán de na hInstitiúidí i 1536. An bhliain chéanna sin, earcaíodh Calvin an Francach William Farel chun dul isteach san Leasuith sa Ghinéiv, áit ar chuir sé seanmóir go rialta i rith na seachtaine; ach dhiúltaigh comhairle rialaithe na cathrach cur i bhfeidhm a gcuid smaointe, agus díbríodh an bheirt fhear. Ar chuireadh ó Martin Bucer, chuaigh Calvin ar aghaidh go Strasbourg, áit a raibh sé ina aire ar eaglais de dhídeanaithe Francacha. Lean sé ag tacú leis an ngluaiseacht athc sa Ghinéiv, agus i 1541 tugadh cuireadh dó teacht ar ais chun eaglais na cathrach a threorú. Tar éis dó filleadh, thug Calvin cineálacha nua rialtas eaglaise agus liotúirge isteach, in ainneoin freasúra ó roinnt teaghlach cumhachtacha sa chathair a rinne iarracht srian a chur lena údarás. Le linn na tréimhse seo, tháinig Michael Servetus, Spáinneach a mheas Caitlicigh Rómhánacha agus Protastúnaigh araon mar radharc heolaíoch ar an Tríonóid, go dtí an Ghinéiv. Shéan comhairle na cathrach é agus dódh é ag an gceist le haghaidh heresy. Tar éis sní isteach de dhídeanaithe tacaíochta agus toghcháin nua do chomhairle na cathrach, cuireadh iallach ar lucht freasúra Calvin. Chaith Calvin a bhlianta deireanacha ag cur an Athchóirithe chun cinn sa Ghinéiv agus ar fud na hEorpa.
Saol luath (1509–1535)
Bhí Calvin Óg an-réamhchúiseach. Faoi aois 12, bhí sé fostaithe ag an easpag mar chléireach agus fuair sé an tonnáiste, ag gearradh a chuid gruaige chun a thiomantas don Eaglais a léiriú. Bhuaigh sé pátrúnacht teaghlach tionchair, na Montmors. Trína gcabhair, bhí Calvin in ann freastal ar an Collège de la Marche, Páras, áit ar fhoghlaim sé Laidin ó dhuine de na múinteoirí is mó a bhí aige, Mathurin Cordier. Nuair a chríochnaigh sé an cúrsa, chuaigh sé isteach sa Collège de Montaigu mar mhac léinn fealsúnachta.
I 1525 nó 1526, tharraing Gérard a mhac as an Collège de Montaigu agus chláraigh sé in Ollscoil Orléans chun staidéar a dhéanamh ar an dlí. De réir beathaisnéisí comhaimseartha Theodore Beza agus Nicolas Colladon, chreid Gérard go dtuilleodh Calvin níos mó airgid mar dhlíodóir ná mar shagart. Tar éis cúpla bliain de staidéar ciúin, chuaigh Calvin isteach in Ollscoil Bourges i 1529. Chuir Andreas Alciati, dlíodóir daonnúil, an-spéis as. Gluaiseacht intleachtúil Eorpach ab ea an daonnachas a chuir béim ar staidéir chlasaiceacha. Le linn a fhanachta 18 mí i Bourges, d’fhoghlaim Calvin Koine Gréigis, riachtanas chun staidéar a dhéanamh ar an Tiomna Nua.
Corn Uí Rinn 2013
B'é Corn Uí Rinn 2013 an naoú eagrán den Corn Uí Rinn ó bunaíodh an comórtas in 2005. Thosaigh an corn ar an 4 Bealtaine 2013 agus chríochnaigh sé ar an 8 Meitheamh 2013.
Jean Calvin
"Chuir Dia, trí chomhshó tobann, cúlú agus thug sé m’intinn go fráma inrochtana, a bhí níos deacra i gcúrsaí den sórt sin ná mar a bheifí ag súil leis ó cheann ag mo thréimhse luath i mo shaol. Dá bhrí sin tar éis blas agus eolas éigin a fháil ar an bhfíor-dhiadhacht, bhí mé sáraithe láithreach le fonn chomh dian dul chun cinn a dhéanamh ann, cé nár fhág mé staidéir eile ar fad, ach lean mé ar aghaidh leo le níos lú airde."
Jim Walsh
Is Seanadóir Éireannach le Fianna Fáil é Jim Walsh (rugadh 5 Bealtaine 1947).
Conisbrough
Is baile suite i Yorkshire Theas é Conisbrough.
Dracaena cinnabari
Is crann dracaeine é an Dracaena cinnabari, atá dúchasach don oileánra Socatra, cuid den Éimin, atá suite sa Mhuir Arabach.