cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eurostat
Tá Eurostat ar cheann d'Ard-Stiúrthóireachtaí an Aontais Eorpaigh agus tá sé bunaithe i Lucsamburg. Is í Mariana Kotzeva an tArd-Stiúrthóir atá aige faoi láthair agus faigheann sí cúnamh ó 7 stiúrthóir, agus a n-earnáil gníomhaíochta féin ag gach ceann díobh laistigh de Eurostat.
Bran mac Máel Mórda
Rí na Laighean de rítheaghlach Uí Dhúnlainge ba ea Bran mac Maoil Mórdha (Sean-Ghaeilge Bran mac Máel Mórda (bás 1052 ag Cologne). Ba bhall de chlann Uí Fhaoláin é, Maol Mórdha mac Murchadha ba ea a athair. . Bhí sé i gcoróin ón mbliain 1016 go dtí 1018.
Tháinig Bran i gcomharbacht ar Dhonnchuan mac Dúnlainge Uí Mhuireadhaigh, tar éis dó a mharú ag Donnchad mac Gilla Pátraic, rí Osraí. Ní raibh sé i réim ach le dhá bhliain, dar leis an Leabhar Laighneach. Sa bhliain 1018, gabhadh é i luíochán agus dalladh é ag a chol ceathrar, Sigtryggr Silkiskegg. I ndiaidh seo, glac clann Uí Muireadhaigh go cinnte ceannas na ríogachta sa Laigean trí bhíthin Aughaire mhic Dhúnlainge. Chuaigh Bran ar an iargúil chuig mainistir i gCologne, áit a fuair sé bás sa bhliain 1052. .
Bill Murray
Rugadh William James Murray ar an 21ú Meán Fómhair, 1950 i Siceagó, Illinois. Is aisteoir, fear grinn, léiritheoir, stiúrthóir scannáin agus file é. Chuir sé tús lena cheird ar an gclár teilifíse Saturday Night Live.
Tagairtí
mion|clé|Bill Murray i [[Broken Flowers (2005)]]
Vesoul
Is cathair sa Fhrainc í Vesoul. Bhí 14,866 duine ina gcónaí ann in 2020.
Tíreolaíocht
Tá Vesoul suite in oirthear na Fraince, timpeall céad ciliméadar ón Eilvéis agus ón nGearmáin, idir sléibhte Jura agus sléibhte Vosges. Tá an chathair suite i lár na roinne Haute-Saône, i dtuaisceart réigiún Bourgogne-Franche-Comté. Tá an chathair 45 ciliméadar ó Besançon agus 314 ciliméadar ó oirthear Pháras agus suite ar an líne iarnróid Páras-Muhlouse. Tá sí 9.07 km² ina hachar.
Stair
Beagáinín roimh an mbliain 1000 a luadh Vesoul i dtéacsanna den chéad uair, faoi ainm an chaisleáin a tógadh ar chnoc La Motte, “Castrum Vesulium”. Faoin 13ú haois, bhí sí ina cathair thábhachtach tráchtála, agus rinneadh príomhchathair Bháillcheantar Amont di sa 14ú haois. Bhí Vesoul faoi údarás na Spáinne idir an 16ú agus an 17ú haois, agus rinneadh maoracht de Haute-Saône di ar an 12 Márta 1800.
Déimeagrafaíocht
Déimeagrafaíocht (Vesoul)
MyPods and Boomsticks
Craoladh an seachtú heipeasóid, "MyPods and Boomsticks", den fichiú sraith The Simpsons ar an 30 Samhain 2008. Scríobh Marc Wilmore an eipeasóid seo. D'fhéach 7.80 milliún duine ar an eipeasóid.
Lón Magh
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é Lón Magh.
Liosta de charachtair Emmerdale (1999)
Sobaldráma Briotanach is ea Emmerdale. Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar Emmerdale den chéad uair sa bhliain 1999:
Efenechtyd
Baile i Sir Ddinbych, an Bhreatain Bheag, is ea Efenechtyd, 179.3 km ó Caerdydd agus 280 ó Londain. Tá daonra 639 ann, agus tá 349 (54.6%) in ann Breatnais a labhairt.
Innealtóireacht ríomhaireachta
Is brainse innealtóireachta é innealtóireacht ríomhaireachta (CoE nó CpE) a chomhtháthaíonn réimsí éagsúla eolaíochta ríomhaireachta agus innealtóireachta leictreonaí atá riachtanach chun crua-earraí agus bogearraí ríomhaireachta a fhorbairt. [1] De ghnáth bíonn oiliúint ag innealtóirí ríomhaireachta in innealtóireacht leictreonach (nó innealtóireacht leictreach), dearadh bogearraí, agus comhtháthú bogearraí crua-earraí seachas innealtóireacht bhogearraí nó innealtóireacht leictreonach amháin. Tá baint ag innealtóirí ríomhaireachta le go leor gnéithe crua-earraí agus bogearraí den ríomhaireacht, ó dhearadh micrea-rialaitheoirí aonair, micreaphróiseálaithe, ríomhairí pearsanta, agus sár-ríomhairí, go dearadh ciorcad. Ní amháin go ndíríonn an réimse innealtóireachta seo ar an gcaoi a n-oibríonn córais ríomhaireachta iad féin ach freisin ar an gcaoi a gcomhtháthaíonn siad leis an bpictiúr níos mó. [2]
I measc na ngnáthchúraimí a bhaineann le hinnealtóirí ríomhaireachta tá bogearraí scríbhneoireachta agus firmware do mhicrea-rialaitheoirí leabaithe, sceallóga VLSI a dhearadh, braiteoirí analógacha a dhearadh, cláir chiorcad comhartha measctha a dhearadh, agus córais oibriúcháin a dhearadh. Tá innealtóirí ríomhaireachta oiriúnach freisin do thaighde róbataic, a bhraitheann go mór ar chórais dhigiteacha a úsáid chun córais leictreacha cosúil le mótair, cumarsáid agus braiteoirí a rialú agus monatóireacht a dhéanamh orthu.
In a lán institiúidí ardfhoghlama, tá cead ag mic léinn innealtóireachta ríomhaireachta réimsí staidéir dhomhain a roghnú ina mbliain shóisearach agus shinsearach toisc go bhfuil fairsinge iomlán an eolais a úsáidtear i ndearadh agus i bhfeidhm ríomhairí lasmuigh de scóip na céime fochéime. Féadfaidh institiúidí eile a cheangal ar mhic léinn innealtóireachta bliain nó dhó d’innealtóireacht ghinearálta a dhéanamh sula ndearbhaíonn siad innealtóireacht ríomhaire mar a bpríomhfhócas. [3] [4] [5] [6]
= Stair = Thosaigh innealtóireacht ríomhaireachta i 1939 nuair a thosaigh John Vincent Atanasoff agus Clifford Berry ag forbairt an chéad ríomhaire digiteach leictreonach ar domhan trí fhisic, matamaitic agus innealtóireacht leictreach. Bhí John Vincent Atanasoff ina mhúinteoir fisice agus matamaitice d’Ollscoil Stáit Iowa agus Clifford Berry iarchéimí faoi innealtóireacht leictreach agus fisic. Le chéile, chruthaigh siad an ríomhaire Atanasoff-Berry, ar a dtugtar an ABC freisin a thóg 5 bliana le críochnú. [7] Cé gur díchóimeáladh agus gur caitheadh ​​an ABC bunaidh sna 1940idí tugadh ómós do na hailtirí déanacha, rinneadh macasamhail den ABC i 1997 áit ar thóg sé ceithre bliana agus $ 350,000 d’fhoireann taighdeoirí agus innealtóirí. [8]
Tháinig an ríomhaire pearsanta nua-aimseartha chun cinn sna 1970idí, tar éis roinnt dul chun cinn i dteicneolaíocht leathsheoltóra. Ina measc seo tá an chéad trasraitheoir oibre le William Shockley, John Bardeen agus Walter Brattain ag Bell Labs i 1947, [9] an próiseas pasaithe dromchla sileacain (trí ocsaídiú teirmeach) le Mohamed Atalla ag Bell Labs i 1957, [10] [11] [ 12] an sliseanna ciorcad comhtháite monolithic le Robert Noyce ag Fairchild Semiconductor i 1959, [13] an trasraitheoir éifeacht páirce-leathsheoltóra miotail-ocsaíd-leathsheoltóra (MOSFET, nó trasraitheoir MOS) le Mohamed Atalla agus Dawon Kahng ag Bell Labs i 1959, [14 ] [15] [16] agus an micreaphróiseálaí aon-sliseanna (Intel 4004) le Federico Faggin, Marcian Hoff, Masatoshi Shima agus Stanley Mazor ag Intel i 1971. [17]
Stair an oideachais innealtóireachta ríomhaireachta
Bunaíodh an chéad chlár céime innealtóireachta ríomhaireachta sna Stáit Aontaithe i 1971 ag Case Western Reserve University i Cleveland, Ohio. [18] Amhail 2015, bhí 250 clár innealtóireachta ríomhaireachta creidiúnaithe ag ABET sna Stáit Aontaithe [19] San Eoraip, déanann gníomhaireachtaí éagsúla atá mar chuid de líonra EQANIE creidiúnú scoileanna innealtóireachta ríomhaireachta. Mar gheall ar riachtanais mhéadaitheacha poist d’innealtóirí ar féidir leo crua-earraí, bogearraí, firmware a dhearadh i gcomhthráth, agus gach cineál córais ríomhaireachta a úsáidtear i dtionscal a bhainistiú, tairgeann roinnt institiúidí treasach ar fud an domhain céim bhaitsiléara ar a dtugtar innealtóireacht ríomhaire de ghnáth. Cuimsíonn cláir innealtóireachta ríomhaireachta agus innealtóireachta leictreonaí dearadh ciorcad analógach agus digiteach ina gcuraclam. Mar is amhlaidh le mórchuid na ndisciplíní innealtóireachta, tá gá le heolas fónta ar mhatamaitic agus ar eolaíocht d’innealtóirí ríomhaireachta.
= Oideachas = Tugtar innealtóireacht ríomhaireachta mar eolaíocht ríomhaireachta agus innealtóireacht i roinnt ollscoileanna. Éilíonn an chuid is mó de na poist innealtóireachta ríomhaireachta leibhéal iontrála céim bhaitsiléara ar a laghad in innealtóireacht ríomhaireachta (nó eolaíocht ríomhaireachta agus innealtóireacht). De ghnáth ní mór sraith matamaitice a fhoghlaim mar chalcalas, ailgéabar agus triantánacht agus roinnt ranganna eolaíochta ríomhaireachta. [Lua ag teastáil] Uaireanta glactar le céim san innealtóireacht leictreonach, mar gheall ar chosúlacht an dá réimse. Toisc go n-oibríonn innealtóirí crua-earraí go hiondúil le córais bhogearraí ríomhaireachta, tá cúlra láidir i ríomhchlárú riachtanach. De réir BLS, "tá mór-innealtóireacht ríomhaireachta cosúil le hinnealtóireacht leictreach ach le roinnt cúrsaí eolaíochta ríomhaireachta curtha leis an gcuraclam". [20] Teastaíonn céim mháistir i roinnt gnólachtaí móra nó post speisialaithe.
Tá sé tábhachtach freisin d’innealtóirí ríomhaireachta coinneáil suas le dul chun cinn gasta sa teicneolaíocht. Dá bhrí sin, leanann go leor acu ag foghlaim ar feadh a ngairmeacha beatha. D’fhéadfadh sé seo a bheith cabhrach, go háirithe maidir le scileanna nua a fhoghlaim nó na scileanna atá ann cheana a fheabhsú. Mar shampla, de réir mar a mhéadaíonn an costas coibhneasta a bhaineann le fabht a shocrú níos faide anonn sa timthriall forbartha bogearraí, féadtar coigilteas costais níos mó a chur i leith cód cáilíochta a fhorbairt agus a thástáil a luaithe is féidir sa phróiseas, agus go háirithe sula scaoiltear é. [21]
= Gairm: Innealtóir ríomhaireachta = Tugtar innealtóir ríomhaire ar dhuine a bhfuil gairm aige san innealtóireacht ríomhaireachta. [22]
Printéir líneach
Saghas printéara, mar chuid de chóras mór ríomhaire de ghnáth, a phriontálann líne iomlán eolais in éineacht. An-tapa i gcomparáid le printéirí a phriontálann carachtar amháin san iarraidh. Bíonn a leithéid éifeachtach sa chomhthéacs gnó nuair a bhíonn ualach mór priontála le déanamh.
Brú gaile
deas|200px|thumb|Brú gaile An brú a imríonn an ghal mórthimpeall ar leacht nó solad. Bíonn leacht nó solad timpeallaithe ag gal an ábhair chéanna i gcónaí agus í i gcothromaíocht leis. Mar shampla, bíonn brú galuisce cothrom le timpeall 0.2% de bhrú an atmaisféir ag teocht an tseomra. Méadaíonn an brú gaile nuair a mhéadaíonn an teocht.
Díseart
Tá níos mó ná alt amháin a bhfuil an t-ainm Díseart air:
L. L. Zamenhof
Súil-lia agus teangeolaí ab ea an Dr Ludwik Lejzer Zamenhof (Ludwik Łazarz) (Gaelaithe mar L.L.Samanóf), a bhaist an teanga idirnáisiúnta Esperanto, "teanga an dóchais".
Giúdach Polannach ab ea Zamenhof. Chuir an tsíorchoimhlint de dheasca míthuisceana bunaithe ar éagsúlacht na dteangacha, ina chathair dhúchais, Bialystok, isteach go mór air agus é ina pháiste óg. Cathair an-ilteangach ba ea Bialystok: de réir dhaonáireamh na bliana 1897, seo mar a bhí catagóirí an daonra: Giúdaigh 66%, Polannaigh 18%, Rúisigh 8%, Gearmánaigh 6%, Béalarúisigh 2%. Mar sin bhí cúig theanga le cloisteáil go laethúil sa chathair, nach raibh mórán thar 30,000 duine ina gcónaí inti an tráth sin.
Esperanto
D'fhoilsigh Zamenhof an chéad leabhar (Unua Libro) ar Esperanto i gcathair Vársá, ar an 26 Iúil 1887. Chuir sé roimhe teanga neodrach, shofhoghlamtha a chur ar fáil, a chuirfeadh ar chumas daoine ó chultúir éagsúla labhairt go líofa ar bhonn, comhthuisceana agus comhurraime lena chéile,agus a dteangacha féin a choimeád agus a fhorbairt freisin. Óna chuid staidéir ar an mBéarla, thuig sé nár ghá gramadaí casta na Sean-Ghréigise chun teanga shaibhir a chruthú.
Éireannach d'arb ainm Richard Geoghegan a scríobh an leagan Béarla de 'Unua Libro'.
Teangacha Zamenhof
Giúdais a labhair a mháthair leis agus Rúisis a labhair a athair. As Rúisis a fuair sé a chuid oideachais. I litir an 8 Márta 1901 (chuig Th. Thorsteinsson) scríobh Zamenhof "Is í an Rúisis mo theanga dhúchais; ach anois is mó a labhraím Polainnis..." Polainnis a labhraíodh sé lena chlann féin sa bhaile. Bhí sé óg nuair a d'fhoghlaim sé Gearmáinis agus Fraincis, agus Eabhrais, agus ar scoil rinne sé staidéar ar Shean-Ghréigis, Laidin agus Béarla. Is cosúil go raibh breaceolas ar Spáinnis, Liotuáinis agus Volapuk aige. Dúirt sé féin gurbh iad Polainnis, Rúisis agus Gearmáinis na teangacha a bhí go líofa aige, is nach raibh sé chomh líofa as Fraincis. Is cosúil gur leagan Gearmáinise de "Hamlet" a d'úsáid sé chun Esperanto a chur ar dhráma cáiliúil Shakespeare.
Fealsúnacht Zamenhof
Chreid Zamenhof chomh daingean sa chomhthuiscint gur bhunaigh sé gluaiseacht "homaranismo", bunaithe ar an bhfocal homaro (an cine daonna) chun comhthréithe na bpríomhreiligiún a chur ar pháipéar agus meas a chothú orthu, gan cur isteach ar neamhspleáchas na reiligiún éagsúla. Mheas sé gur cheart do dhaoine a aithint gur daoine sa chéad áit iad, seachas Rúisigh, Gearmánaigh, Polannaigh, srl.
Stair a chlainne
Dhúnmharaigh na Naitsithe beirt iníon Zamenhof, Lidja agus Zofia, i gcampa báis Treblinka, agus lámhach siad mac Zamenhof, Adam, a bhí ag obair mar ollamh i nDámh an Leighis in Ollscoil Vársá. Cé go raibh glactha ag Lidja leis an gcreideamh Baha'ii, ba Ghiúdach fós í, ó thaobh cine, i súile na Naitsíoch. Chaith Lidja an-dúthracht le múineadh Esperanto thar lear, sa Fhrainc, sa tSualainn agus i Stáit Aontaithe Mheiriceá, mar shampla. D'aistrigh sí a lán litríochta go hEsperanto, m.sh. an dá imleabhar de Quo Vadis ón mbun-Pholainnis.
Saothar litríochta Zamenhof
Is liosta le háireamh an méid bunlitríochta a chum Zamenhof in Esperanto, agus an méid de mhórlitríocht teangacha eile a d'aistrigh sé go hEsperanto. File Giúdaise agus Rúisise ab ea Zamenhof freisin. I measc na n-aistriúchán tá an Sean-Tiomna iomlán, Hamlet Shakespeare, agus go leor de shaothar Goethe, Heine, Schiller, Gogol, Dickens, Orzeszko, Hans Christian Andersen, srl.
Beathaisnéisí Zamenhof
Vivo de Zamenhof (Beatha Zamenhof), leis an taidhleoir Eilvéiseach, Edmond Privat, sa bhliain 1920, an chéad bheathaisnéis riamh in Esperanto. Ar feadh i bhfad, ba é Zamenhof, aŭtoro de Esperanto (Zamenhof, údar Esperanto), le Marjorie Boulton, ollamh le Béarla in Ollscoil Oxford, sa bhliain 1962, an bheathaisnéis ba ghradamúla. As Fhraincis, tá cáil ar an leabhar  L'homme qui a défié Babel (An fear a thug dúshlán Baibéil) le René Centassi agus Henri Masson. Foilsíodh aistriúchán den leabhar sin i gcuid mhaith teangacha, ina measc Spáinnis agus Esperanto féin: La homo kiu defiis Babelon.
LRRC15
Is próitéin é seicheamh athfhillteach leoicín-mhar 15 nó LRRC15 atá ionchódaithe ag géine LRRC15 i ndaoine. atá suite ar chrómasóim 3 ag 3q29 a bhaineann leis an sárfhine LRR, a bhfuil baint aige le hidirghníomhaíochtaí cill-cill agus cill- siad micrithimpeallachta. Tá réamhfhianaise ann go bhféadfadh baint a bheith ag léiriú le déine COVID-19 agus gur fachtóir coisctheach é d’iontráil SARS-CoV-2 i gcealla. Níl fearainn ​​incheallacha soiléir ag LRRC15. Léiríonn LRRC15 patrún léirithe, an-srianta, ach cuirtear in iúl é i réimsí a chomhdhéanann bacainní imdhíonachta ó dhúchas amhail an phlacaint, an craiceann, fibreablastaí gníomhachtaithe i gcréachtaí, agus fíocháin linfóideacha mar an liathán D’fhéadfadh ról éigin a bheith ag LRRC15 san imdhíonacht dhúchasach. Cuirtear LRRC15 in iúl go hiomrallach in ailse.
The Burns and the Bees
Craoladh an t-ochtú heipeasóid, "The Burns and the Bees", den fichiú sraith The Simpsons ar an 7 Nollaig 2008. Scríobh Stephanie Gillis an eipeasóid seo. D'fhéach 6.19 milliún duine ar an eipeasóid.
Lósda
Is baile suite i gComhairle Shiorrachd Obar Dheathain é Lósda.
Maitrís eachtarcheallach
Sa bhitheolaíocht, is líonra tríthoiseach í an mhaitrís eachtarcheallach (MEC) atá comhdhéanta de mhacramóilíní agus mianraí eachtarcheallacha, mar shampla collaigin, einsímí, gliceapróitéiní agus hiodrocsapaitít a sholáthraíonn tacaíocht struchtúrach agus bithcheimiceach do na cealla máguaird. Toisc gur tháinig ilcheallacht chun cinn go neamhspleách i ginealaigh éagsúla ilcheallacha, athraíonn comhdhéanamh MEC idir struchtúir ilcheallacha; áfach, is feidhmeanna coitianta den MEC iad cillghreamaitheacht, cumarsáid agus difreáil ó chill go cill.
Eglwys-bach
53.2181°N, -3.7922°W
Baile i Conwy, an Bhreatain Bheag, is ea Eglwys-bach, 197.7 km ó Caerdydd agus 313 ó Londain. Tá daonra 914 ann, agus tá 448 (49%) in ann Breatnais a labhairt.
Ascaill Pharáid Sydney
Is sráid thábhachtach i mBaile Átha Cliath í '''Ascaill Pharáid Sydney.
Teoiric an chomhtháthaithe
Is éard atá i dteoiric an chomhtháthaithe samhail a léiríonn conas a d’fhéadfadh athraithigh ghéiniteacha i ndaonra teacht ó shinsear amháin. Sa chás is simplí, ní dhéanann an teoiric talamh slán de go bhfuil athchuingir ghéinte, roghnú nádúrtha, sreabhadh géinte nó struchtúr daonra ann. Fágann sé sin gurb ionann an dóchúlacht gur seachadadh gach athraitheas ó ghlúin go glúin. Féachann an tsamhail siar agus tugann ailléilí le chéile i gcóip shinsearach amháin de réir comhtháthú randamach. De réir na samhla seo, bheadh súil agat go méadódh an t-am idir teagmhais chomhtháthaithe go heaspónantúil beagnach agus le hathraitheas mór. Tagann an t-athraitheas de sheachadadh randamach na n-ailléilí ó ghlúin go glúin agus de shócháin randamacha sna hailléilí sin.
Am siar go comhtháthú
Cuimhnímis ar lócas géinte a thógtar ó bheirt daoine haplóideacha i bpobal. Lorgtar sinsearacht an tsampla siar go dtí an pointe a “gcomhtháthaítear” an dá ghinealach sa chomhshinsear is déanaí acu.
Cáin chorparáide
mion|Cáin agus fás ioncaim in Éirinn Cáin a thoibhítear ar bhrabúis trádála, ar ghnóthachain inmhuirir, agus ar ioncam eile cuideachtaí agus comhlachtaí corpraithe, is ea cáin chorparáide.
Bengt Pohjanen
Scríbhneoir trítheangach, aistritheoir agus sagart ó Thuaisceart na Sualainne é Bengt Erik Pohjanen (a rugadh ar an 26 Meitheamh 1944 i sráidbhaile Kassa i bPajala).
Cáin chorparáide
In Éirinn
Is €23 billiún i gcánacha a bailíodh ó chorparáidí in Éirin sa bhliain 2022, ar ardú 48% é ón mbliain roimhe sin.
Teoiric an chomhtháthaithe
Am siar go comhtháthú
I ngach glúin roimhe sin tá dóchúlacht an chomhtháthaithe dáilte go céimseatúil – sin é, is í dóchúlacht an neamhchomhtháthaithe ag t − 1 glúine roimhe sin í agus í iolraithe faoi dhóchúlacht an chomhtháthaithe sa ghlúin atá i gceist:
Cáin chorparáide
In Éirinn
Léirígh anailís ag na Coimisinéirí Ioncaim gur ó dheich gcomhlacht a tháinig 57% den cháin chorparáideach a íocadh in Éirinn in 2022. Sin 27.5% den cháin uile a íocadh.
Teoiric an chomhtháthaithe
Am siar go comhtháthú
Maidir le luachanna de Ne atá mór go leor, is féidir an dáileadh seo a léiriú leis an dáileadh easpónantúil seo a shainmhínítear go leanúnach:
Tá sé seo oiriúnach ó thaobh na matamaitice de, mar tá luach ionchais agus diallas caighdeánach ag an dáileadh easpónantúil caighdeánach arb ionann iad is 2Ne. Mar sin, cé gurb é 2Ne an t-am “ionchais” go comhtháthú, tá difríocht mhór idir na hamanna atá ann i ndáiríre. Ní mór a chuimhneamh gurb é an t-am comhtháthaithe uimhir na nglún roimhe sin inar thit an comhtháthú amach seachas aimsir féilire, cé gur féidir meastachán a dhéanamh ar an aimsir úd má iolraítear 2Ne faoin meán-achar idir glúine.
Cáin chorparáide
In Éirinn
Sa bhliain 2023, bhí sé geallta ag an rialtas cuid den airgead a fhaightear ó chorparáidí a chur i dtaisce i gciste infheistíochta poiblí.
Teoiric an chomhtháthaithe
Am siar go comhtháthú
Tá an bhaint chéanna ag na ríomhanna thuas le daonra dioplóideach a bhfuil méid éifeachtach Ne aige (i bhfocail eile, maidir le teascán neamh-athchuingrithe DNA, is féidir a rá gurb ionann gach crómasóm agus aonán haplóideach neamhspleách; murar tharla ionphórú, ní gaire an gaol idir dhá chrómasóm ghaolmhara i nduine áirithe ná an gaol idir dhá chrómasóm a sampláladh go randamach sa daonra). Tá roinnt ball saghas haplóideach in DNA, leithéidí DNA miteacoindreach, atá le fáil in aon inscne amháin; dá bhrí sin níl acu ach an ceathrú cuid den daonra dioplóideach (Ne/2).
Diallas neodrach
Is féidir feidhm a bhaint as teoiric an chomhtháthaithe chun diallas a shamhaltú a bheadh le fáil i seichimh DNA de thoradh fánaíocht ghéiniteach agus sóchán. Tugtar meán-heitrisiogóiseacht air seo agus é léirithe mar \bar{H}. Ríomhtar meán-heitrisiogóiseacht mar an dóchúlacht go dtarlódh sóchán i nglúin áirithe agus í iolraithe faoi dhóchúlacht aon teagmhais sa ghlúin sin (sóchán nó comhtháthú). An dóchúlacht gur sóchán an teagmhas is dóchúlacht í go mbeidh sóchán i gceachtar den dá ghinealach: 2\mu. Mar sin, is ionann an meán-heitrisiogóiseacht agus
In, tá difriocht amháin ar a laghad sa seicheamh núicléitídí ag formhór mór na bpéirí ailléilí.
74
Básanna
70er
Cogadh Vítneam agus na Síne
Cogadh idir Vítneam agus Daonphoblacht na Síne sa bhliain 1979 ba ea Cogadh Vitneam agus na Síne (nó Tríú Cogadh na hIndisíne). Tar éis ionradh gearr a dhéanamh ar thuaisceart Vítneam, tharraing na fórsaí Síneacha siar níos lú ná mí ina dhiaidh sin, agus mhaígh an dá thaobh gurbh iad féin a rug an bua.
Cúlra
clé|mion|Léarscáil Bhí an tSín ag tacú le Vítneam sna cogaí in aghaidh na Seapáine, na Fraince agus na Stát Aontaithe, agus is iomaí coinsíneacht arm a fuair na Vítneamaigh, na fórsaí náisiúnaíocha ar dtús, agus ina dhiaidh sin na fórsaí Cumannacha, ón tSín le linn na gcogaí seo. Bhí an tAontas Sóivéadach ag cabhrú leis na Vítneamaigh chomh maith, áfach. Tar éis don deachtóir Iósaf Stailín bás a fháil tháinig naimhdeas idir an tSín agus na Sóivéadaigh, ach bhí ceannairí Vítneam sásta taobhú le rialtas nua Sóivéadach Nicíte Cruistsiof. Shíl ceannairí na Síne go raibh na Rúisigh ag iarraidh an tSín a imshuí, agus chuaigh siad ag déanamh mórtachais leis na Meiriceánaigh. clé|mion|177x177px|Stampa, DDR, 1979 I ndiaidh an bhua a fuair fórsaí Ho Chi Minh ar rialtas Vítneam Theas agus a d'athaontaigh Vítneam, tháinig an tsíocháin go Vítneam, ach san am céanna, chuir Pol Pot ar bun an Champúis Dhaonlathach sa Chambóid le cuidiú ón tSín, an deachtóireacht a rinne ollmharú uafásach ar a muintir féin, go háirithe ar na mionlaigh náisiúnta - mionlach Vítneamach san áireamh. Tír bheag is ea an Chambóid a bhfuil teorainn ag Vítneam léi san iardheisceart. Ní hamháin gur maraíodh a lán Vítneamaigh eitneacha sa Champúis Dhaonlathach, ach bhí na Campúsaigh ag maíomh gur leo féin cuid den talamh trasna na teorann i Vítneam, rud a chuir na Vítneamaigh ar a bhfaichille, ní nárbh ionadh. Fuair Pol Pot tacaíocht ón tSín, agus spreag na Sínigh é chun ionsaí a dhéanamh ar Vítneam sa bhliain 1978. Dá thoradh sin, d'ionsaigh Vítneam an Champúis Dhaonlathach, bhris Arm Vítneam an cath ar na Campúsaigh agus baineadh an chumhacht de Pol Pot. Gabhadh Phnom Penh, príomhchathair na Cambóide, i Mí Eanáir 1979, tháinig deireadh le ré na Campúise Daonlathaí, agus chuir na Vítneamaigh rialtas nua ag stiúradh na Cambóide. Bhí na Sínigh an-mhíshásta leis seo, agus d'fhógair siad go raibh siad le hionradh a dhéanamh ar Vítneam. Bhí na Stáit Aontaithe ag tacú leis an tSín.
Ar an 17 Feabhra 1979, rinne 90,000 saighdiúir Síneach le 200 tanc ionsaí ar thuaisceart Vítneam. Bhí a fhios ag na Sínigh go raibh an chuid ab fhearr de shaighdiúirí Vítneam sa Chambóid ag cur catha ar fhórsaí Pol Pot. Ní raibh ach timpeall 100,000 saighdiúir Vítneamach fágtha i dtuaisceart na tíre. Mar sin, d'éirigh leis na Sínigh dul timpeall daichead míle isteach ar thailte Vítneamacha. Mhaígh na Sínigh go raibh siad ag geataí Hanoi, d'fhógair siad go raibh a misean comhlíonta acu agus chúlaigh siad ar ais go dtí a dtaobh féin den teorainn. Níl sé soiléir cé acu a bhuaigh an cogadh i ndáiríre, ach má bhí sé i gceist ag na Sínigh na Vítneamaigh a bhrú amach as an gCambóid níor éirigh leo.
Torthaí an chogaidh
Mar gheall ar an gcogadh seo, d'éirigh stát agus sochaí Vítneam as pabhar naimhdeach i leith an mhionlaigh Shínigh sa tír. Bhí fíor-ghéarchéim ann nuair a theith na mílte Sínigh as Vítneam i mbáid, agus bádh cuid mhór acu amuigh ar an teiscinn mhór. Iad siúd a tháinig slán as an eachtra seo, chuir siad fúthu sna ceantair Shíneacha i gcathracha móra na Stát Aontaithe agus na hAstráile chomh maith le tíortha na hEorpa. Shínigh Vítneam agus an tSín conradh teorann sa bhliain 1999.
James Bruce
Taiscéalaí a rugadh san Eaglais Bhreac, Albain ab ea James Bruce (4 Nollaig 1730 - 27 Aibreán 1794). I 1770 shroich sé foinse na Níle Goirme.
Saoirseacht chloiche
Is ceird thráidisiúnta í an tsaoirseacht chloiche, nó clochadóireacht. Déantar ballaí, tithe, eaglaisí, caisleáin, cosáin agus a lán rudaí eile le clocha ‘tirim’ nó le moirtéal. D’oibríodh daoine le clocha le mílte bliain.
Printéir roth nóinín
Saghas printéir thuinseamhaigh a bhíodh in úsáid choiteann i gcórais ríomhaire is clóscríobháin, ina n-iompraítear gach carachtar ar leith ar pheiteal ar leith de dhiosca atá roinnte i dteascáin (an roth nóinín). Rothlaítear an roth nóinín chun an carachtar cuí a chur faoin gcasúr buailte. Printéir réasúnta mall, ach dhéanadh sé cló ardchaighdeáin.
Estrilda melpoda
Is speiceas coitianta é an síodghob leiceann flannbhuí (Estrilda melpoda) den fhine Estrildidae, atá dúchasach in iarthar agus lár na hAfraice, le fairsinge domhanda measta de 3,600,000 km 2.
Iompar
Cónaíonn an síodghob seo i ngrúpaí beaga nó ealtaí de thríocha éan nó as níos mó. Is é an leid is fearr dá láithreacht ná a gcuid bíogarnaí ardairde. Cosúil le formhór na nEstrildidae, tá siad an acrabatach ina ngluaiseachtaí ar chraobhóga agus ar ghais féir, ag dreapadh suas agus síos go hingearach agus crochta bun os cionn agus iad ag ithe. De ghnáth bíonn paistí flannbhuí níos gile ar abdómain na bhfireannach..
Lóiste an Labhrais
Is eastát tithíochta mór i gCaisleán Cnucha é Lóiste an Labhrais nó Laurel Lodge as Béarla.
Estrilda melpoda
Aiste bia
Itheann siad ar shíolta bídeacha féir, a bhailíonn siad ón talamh nó, níos minice, go díreach ó painicilí fhéar. Bíonn siad ar crochadh ar na gais agus baineann siad na síolta aibí nó glasa, uaireanta agus iad crochta bun os cionn. Tógtar feithidí beaga amhail teirmítí, aifidí agus corrmhíolta le linn an tséasúir phórúcháin.
Atáirgeadh
Is fearr leis an speiceas seo a bheith ag neadú gar don talamh nó díreach ar an talamh i dtomóga casta d'fhéar ard. Baileoidh siad na gais fhéir mórthimpeall le chéile, go háirithe seanchinn shíolta (painicilí), ag cabhrú leis an struchtúr a cheilt. Tá cleití míne bána ar an taobh istigh mar a ngoinfear idir trí agus sé ubh bhán bhídeach ar feadh 13 lá. Fágann gearrcaigh an nead tar éis timpeall 23 lá ag féachaint cosúil lena dtuismitheoirí ach caitheann siad clúdaigh (cleití) chluaise fhlannbhuí don chéad chúpla mí.
Lóiste an Labhrais
Tá páirc, ionad siopadóireachta agus gnó san eastát chomh maith le hionad pobail suite ann. Ritheann an Chanáil Ríoga in aice leis agus tá Stáisiún Chaisleán Cnucha in aice leis freisin. Tá an eastát lonnaithe gar de Shráidbhaile Chaisleán Cnucha, Sráidbhaile  Bhaile Bhlainséir, Baile an Chairpintéaraigh, Cúil Mhín, Lárionad Siopadóireachta Bhaile Bhlainséir agus Páirc an Fhionnuisce san áireamh.
Is é Naomh Tomás éarlamh an cheantair agus baineann an séipéal Caitliceach agus an bhunscoil sa cheantar úsáid as an ainm céanna.
Estrilda melpoda
Bunús
As Iarthar na hAfraice ó dhúchas, faightear iad i bhféarthailte oscailte le clúdach éadrom crainn agus/nó tor, ar feadh uiscechúrsaí freisin, i ngairdíní agus i bpáirceanna saothraithe. Faightear go coitianta freisin iad i ngnáthóga tirime sabhána in Angóla, Beinin, Beirmiúda, Buircíne Fasó, An Bhurúin, Camarún, Poblacht na hAfraice Láir, Sead, Poblacht an Chongó, Côte d' Ivoire, Poblacht Dhaonlathach an Chongó, an Ghuine Mheánchriosach, an Ghabúin, An Ghaimbia, Gána, An Ghuine, Guine Bhissau, an Libéir, Mailí, an Mháratáin, an Nígir, an Nigéir, Pórtó Ríce, Ruanda, an tSeineagáil, Siarra Leon, Tóga, agus an tSaimbia. Chomh maith leis sin, tá raon leathnaithe aici le déanaí i gcodanna thiar d'Uganda. Is féidir é a fháil freisin ag gnáthóga scrobarnaí fliucha fothrópaiceacha/ trópaiceacha (ísealchríche). Tá rangú déanta ag an AICD ar an speiceas mar speiceas is lú imní. Tá sé tugtha isteach ar Phórtó Ríce, Saipan, Singeapór agus Deisceart California sna Stáit Aontaithe. thionscnamh na hAfraice Thiar, tá siad le fáil i bhféarach oscailte le clúdach crann éadrom agus/nó tor, ar feadh sruthchúrsaí freisin, i ngairdíní agus i bpáirceanna saothraithe. Faightear iad go coitianta freisin i ngnáthóga tirim Savannah Leathnaigh sé freisin le déanaí ar an raon go dtí codanna iarthar Uganda. Is féidir é a fháil freisin ag gnáthóga fothrópaiceacha/trópaiceacha (ísealchríocha) tor fliuch. Tá an speiceas rangaithe ag an IUCN mar an speiceas is lú imní. Tugadh isteach é i bPórtó Ríce, Saipan, Singeapór agus Deisceart California sna Stáit Aontaithe.
Gnáthóg
Is cosúil le leicne oráiste go leor féar. Itheann siad na cinn síl, forálann siad ag fréamhacha d'fheithidí bídeacha, agus tógann siad a neadacha go díreach i bhféar. Ba cheart roinnt tor arda oscailte agus craobhacha marbha, scraggly a chur ar fáil le haghaidh fara. Ba chóir go mbeadh an t-urlár comhdhéanta de shubstráit mhaith tirim. Seachas sin, ba cheart go mbeadh clampaí d’fhéar agus giolcacha brabach agus/nó rádala ag an imfhálú a fhásann 40 cm nó níos airde. Ba cheart cúram a ghlacadh chun siúlbhealaí a bhunú tríd an bhféar chun an ghnáthóg a chothabháil ionas nach gcuirfear dlús ar neadacha.
Liosta de charachtair Emmerdale (2000)
Sobaldráma Briotanach is ea Emmerdale. Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar Emmerdale den chéad uair sa bhliain 2000:
Estrilda melpoda
Aiste bia
Is iad muiléid bheaga ghlasa agus aibí an phríomh-bhia síolta. De ghnáth baintear iad seo go díreach ó na cinn aibithe; ní hamháin go gcuireann sé seo le taitneamh an mhaoir ach cuidíonn sé le héagsúlacht san aiste bia a chur ar fáil. Tá aon speiceas a fhásann go háitiúil inghlactha; a bheith cinnte a bhailiú ó fhoinsí saor ó ábhar salaithe ar nós lotnaidicídí. Baineann siad taitneamh as muiléad spraeála agus torthaí agus glasraí úra freisin.
Ina theannta sin, ba chóir péisteanna beaga mine, cuileoga torthaí, agus crickets ceann bioráin (a ghlacfaidh cuid acu agus cuid eile nach nglacfaidh) a thairiscint, go háirithe le linn pórú. Foghlaimeoidh péirí áirithe conas bia-ionadaithe boga a ghlacadh, ní dhéanfaidh cuid eile ach tosóidh an chuid is mó óg ar shíol amháin, mura ndéantar tairiscint ar bith eile. Speiceas milis, déanfar bulaíocht orthu go héasca ag an stáisiún beathaithe mura gcuirtear ach ceann amháin ar fáil agus go roinneann siad a n-imfhálú le speicis níos ionsaithí.
Pórú
Neadóidh leicne oráiste i gcoilíneachtaí nó mar phéirí singil. Mar a tugadh faoi deara, de ghnáth is fearr leo suíomh i gcnuasach dlúth féir nó fás fásúil an-íseal eile. Is féidir fiú neadacha a chur go díreach ar an talamh, agus is é sin an fáth gur chóir é a choinneáil chomh tirim agus is féidir. Spreagann an láthair seo freisin ionradh ag míolra mar lucha agus francaigh, agus mar sin tá sé ríthábhachtach creimirí a rialú. Soláthraíonn pillow cleite soláthar maith cleití fíneáil le haghaidh líneáil.
Aislinge Óenguso
Sa Rúraíocht, is réamhscéal don Táin Bó Cuailnge é Aisling Aonghasa (Sean-Ghaeilge Aislinge Óenguso). Caomhnaítear é in aon lámhscríbhinn amháin den 15ú haois.
Achoimre
Bhí taibhreamh ag Aonghas, mac Daghdha agus Bóinne, inar chonaic sé spéirbhean. Badhbh na dTuath Dé de chúige Mumhan, agus Ailill mac Máta agus Méabh de chúige Connacht le chéile, chabhraigh siad leis í a aimsiú. Ba í a ghrá chroí ná Caor Iúrmheatha, iníon Eathail Anbhuail as sidhe Uamhan i gConnacht. Ar gach re Samhain, chonacthas Caor agus 150 lucht leanúna i riocht ealaí ar loch in Éirinn. D'athraigh Aonghas é féin ina eala agus bhuail sé lena stór. D'eitil siad beirt chuig sidhe Aonghasa ag Brú na Bóinne, agus d'iompaigh ar ais i riocht daoine daonna. As sin amach, gach re Samhain, ó oíche go ló, rachaidís amach i riocht ealaí. Mar bhuíochas, sholáthair Aonghas do Mhéabh 300 gaiscíoch do chogadh na gConnacht in éadan na nUladh.
Rialtas Sealadach Phoblacht na hÉireann (1916)
mion|Forógra na Poblachtaː Aistriúchán go [[Gaeilge  níos déanaí]] Nuair a ghabh ceannairí an Éirí Amach Ard-Oifig an Phoist i mBaile Átha Cliath Luan Cásca, an 24 Aibreán 1916, d’fhógair siad ' Rialtas Sealadach Phoblacht na hÉireann'. Léigh Pádraig Mac Piarais forógra amach thar ceann an 'Rialtais Shealadaigh', más fíor dóibh féin é. Mar fhocal scoir, dúirt sé"'arna shíniú thar ceann an Rialtais Shealadaigh: Tomás Ó Cléirigh, Tomás Mac Donnchadha, Éamonn Ceannt, Seán Mac Diarmada, Pádraig Mac Piarais, Séamas Ó Conghaile, Seosamh Pluincéad.'" mion Ansin ar an 30ú Aibreán 1916, d'fhógair an Piarsach go raibh "sé socraithe ag comhaltaí an Rialtais Shealadaigh atá i láthair ag an gceanncheathrú géilleadh gan chomha".
Ní raibh mórán iomrá i measc phobal na hÉireann ar Shínitheoirí an Fhorógra, a bhí idir 29 agus 59 bliana d’aois. Ní raibh siad tofa, ach féincheaptha. Mar sin féin, sheas siad do shnáitheanna éagsúla de náisiúnachas na hÉireann agus d’Athbheochan na Gaeilge (ach Níor léigh an Piarsach an forógra ach i mBéarla).
Caithfear a rá nach raibh bá an phobail ar thaobh na gceannairceach ar dtús báire, mar gheall ar easpa tuisceana ar an gcuspóir, chomh maith le daoine a bheith ag fáil bháis; an t-ár agus an doirteadh fola.
D’athraigh sé sin go tapaidh, áfach agus sa bhliain 1919, bhunaigh An Chéad Dáil córas rialtais i ndáiríre. Ach chuir Éirí Amach 1916 tús le próiseas, as ar lean Éire agus an Bhreatain Mhór a dheighilt óna chéile.
Eglwyswrw
52.014°N, -4.7077°W
Baile i Sir Benfro, an Bhreatain Bheag, is ea Eglwyswrw, 121.1 km ó Caerdydd agus 320 ó Londain. Tá daonra 705 ann, agus tá 446 (63.3%) in ann Breatnais a labhairt.
Scannal Eurostat
Sa bhliain 2000, d’ardaigh iniúchóirí inmheánacha imní faoi chonarthaí bréige Eurostat le cuideachtaí seachtracha agus chuir siad an cheist ar aghaidh chuig an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OEFC). Níor fhreagair an OEFC.
Sa bhliain 2001, chuir Paul van Buitenen, a raibh a thuarascáil níos luaithe ina thoradh go hindíreach ar éirí as an gCoimisiún Santer roimhe sin, tuarascáil eile ar aghaidh, ach níor tharla aon ghníomh mar thoradh air seo ar dtús, go dtí gur thosaigh Hans-Martin Tillack agus an preas ag cur suime sa scéal. Cuireadh ceisteanna i bParlaimint na hEorpa, tháirg an OEFC tuarascáil nua dar teideal " "A vast enterprise for looting community funds" mar a thuairiscigh Financial Times an 16 Bealtaine 2003.
Ar deireadh ghníomhaigh an Coimisiún Prodi. Baineadh triúr oifigeach sinsearach de chuid Eurostat as a bpoist agus cuireadh roinnt conarthaí le cuideachtaí seachtracha ar ceal.
Líomhnaíodh, le linn na 1990idí ar a laghad, gur bhain Eurostat úsáid as córas cuntasaíochta dúbailte chun suimeanna móra airgid a aistriú chuig cuntais bhainc rúnda nach ndearna iniúchóirí monatóireacht orthu agus gur tháinig méadú ar luach conarthaí áirithe. Líomhnaítear go raibh fianaise ar chairdeas fabhair agus neamhrialtachtaí airgeadais, cé nach bhfuarthas aon fhianaise ar shaibhriú pearsanta. Ceapadh go raibh idir ceithre agus cúig mhilliún euro “siofónta”, idir 1996 agus 2001 den chuid is mó. Aisghabhadh cuid den airgead.
Liosta de charachtair Coronation Street (1963)
Sobaldráma Briotanach is ea Coronation Street (nó Corrie uaireanta). Is liosta na gcarachtar é seo a bhí ar Coronation Street den chéad uair sa bhliain 1963:
Scannal Eurostat
An 8 Iúil 2008 cháin Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh an Coimisiún Eorpach as roinnt teipeanna de chuid an OEFC. Bhí ar an gCoimisiún €56,000 a íoc le beirt oifigeach sinsearach de chuid Eurostat.
Liosta de charachtair Coronation Street (1963)
Neil Crossley
Neil Crossley (Geoffrey Matthews), 15 Iúil 1963, den chéad uair; 7 Nollaig 1966 an uair dheireanach.
Walter Potts
Walter Potts (Chris Sandford) 15 Iúil 1963 den chéad uair;   22 Eanáir 1964 an uair dheireanach.
Myra Booth
Myra Booth (née Dickenson) (Susan Jameson) 4 Meán Fómhair 1963 den chéad uair;  21 Feabhra 1968 an uair dheireanach.
George Dickenson
George Dickenson (Stan Jay) 4 Meán Fómhair 1963 den chéad uair;    28 Feabhra 1968 an uair dheireanach.
Laurie Fraser
Laurie Fraser (Stanley Meadows) 13 Samhain 1963 den chéad uair;   8 Aibreán 1964 an uair dheireanach.
Dave Robbins
Dave Robbins (Jon Rollason) 4 Nollaig 1963 den chéad uair;   28 Iúil 1971 an uair dheireanach.
Idircheol
Píosa ceol uirlise, don phianó go háirithe, i stíl liriceach gan foirm ceaptha. Bhain Brahms is cumadóirí eile sa 19ú-20ú céad feidhm as an téarma. Roimhe sin ba théarma é ar idirlinn ghearr ghreannmhar a dhéantaí ar an stáitse idir gníomhartha ceoldráma fhiúntaigh. Sampla cáiliúil is ea La Serva Padrona le Pergolesi (An Cailín Aimsire Údarásach, 1733).
George Washington
Ba é George Washington (22 Feabhra [11 Feabhra sa tseanstíl] 1732 – 14 mí na Nollag 1799) chéad Uachtarán Stáit Aontaithe Mheiriceá. Ba Washington príomhghinearál na dTrí Choilíneacht Déag le linn Chogadh Réabhlóideach Mheiriceá agus uachtarán an Choinbhinsiúin Bunreachta i bhPhiladelphia freisin. Bhí sé ina uachtarán ar an tír ar feadh dhá théarma, ón 30 Aibreán 1789 go dtí an 4 Márta 1797. An chéad seansailéir Meiriceánach ar Choláiste William agus Mary in Williamsburg, Virginia é chomh maith.
Luathshaol
Saolaíodh George Washington d'Augustine Washington (1694-1743) agus do Mary Ball Washington (1709?-1789) ar an 11ú lá Feabhra sa tseanstíl (an 22ú lá de réir an fhéilire nua). In Pope's Creek Plantation i gContae Westmoreland a rugadh é. Bhí George óg ar an gcéad duine clainne dár rugadh don bheirt. Rugadh cúigear eile dóibh ina dhiaidh agus bhí beirt mhac ag Augustine óna chéad bhean chéile. Fuair a athair bás nuair nach raibh ach 11 bhliain slánaithe ag George. Ba mhór an tionchar a d'imir Lawrence Washington, leathdheartháir leis, ar Sheoirse. Lawrence a spreag suim George i gcúrsaí míleata. Ní fada a mhair Lawrence ar an tsaol seo áfach, mar bhuail an eitinn é.
Ar lorg faoisimh do Lawrence, rinne an bheirt acu turas go Barbados sa bhliain 1751, an t-aon uair ina shaol a ndeachaigh George thar lear. Agus iad ag fanacht ansin, bhuail taom bolgaí George ach tháinig sé slán as go tapa gan ach rian éadrom bolgaí ar a aghaidh agus díonacht ar an gcalar as sin amach. Ba mhór an chabhair sin do George níos déanaí mar bhíodh an galar sin coitianta san arm le linn Chogadh an Neamhspleáchais. Fuair Lawrence bás ag an eitinn go gairid i ndiaidh teacht abhaile dó an bhliain ina dhiaidh.
Ní bhfuair Washington thar sheacht nó ocht mbliana scolaíochta. Bhí sé go maith ag an uimhríocht agus toisc gur chuir sé suim in imeallchríoch Mheiriceá, shocraigh sé ar an tsuirbhéireacht a fhoghlaim. De réir mar a bhí daoine ag brú isteach sa tír bhí suirbhéireacht de dhíth orthu. Thairis sin d'íoctaí as an tsuirbhéireacht le hairgead tirim, seachas an tobac ba ghnách i malartaithe trádála sna coilíneachtaí. Thosaigh sé ag obair mar shuirbhéir agus é ina dhéagóir.
Bhí Lawrence Washington ina ardaidiúnach ar mhíliste Virginia agus nuair a fuair sé bás shocraigh an Gobharnóir Dinwiddie ar cheithre aidiúnach a cheapadh ina áit. Fuair George ceann de na poist seo, rud a chuir tús lena shlí bheatha míleata. Maor an chéim a bhí aige. Chuaigh Washington sa Máisiúnaigh i Fredericksburg timpeall an ama céanna.
An Cogadh Franc-Indiach (Cogadh na Seacht mBliana)
mion|240 px|dheis|Mount Vernon, Virginia. Ba le Lawrence Washington ar dtús é. Chuir George leis an teach i ndiaidh Martha Custis a phósadh. Sa bhliain 1750 thosaigh na Francaigh ag síneadh amach a gcuid cumhachta míleata ó Cheanada isteach i gCríoch Ohio, áit ar a raibh éileamh freisin ag na coilíneachtaí Briotanacha úd Pennsylvania agus Virginia. Bhí Washington istigh i gceartlár na coimhlinte seo ón tús mar chuir an gobharnóir Dinwiddie an maor óg chuig na Francaigh le litir a chuirfeadh in iúl dóibh gur leis na Briotanaigh Críoch Ohio. Rinne Washington amhlaidh cé nach ndeachaigh eisean ná an litir i bhfeidhm mórán mór ar na Francaigh. Ar an turas céanna, ámh, chuir Washington aithne ar thaoiseach Indiach darbh ainm Tanacharison agus d’éirigh an dís seo mór lena chéile.
Chuir Dinwiddie Washington ar ais chuig an chuid sin tíre sa bhliain 1754 in éineacht le fórsa de chuid míliste Viginia chun dúnfort a chosaint san áit a bhfuil Pittsburgh inniu, dúnfort a bhí á thógáil ag an gComhlacht Ohio. Chuir na Francaigh ruaig ar lucht an Chomlachta, áfach, tamall sula raibh seans ag Washington an áit a bhaint amach. Joseph Coulon de Jumonville an t-oifigeach a bhí i gceannas ar na Francaigh. Thosaigh siad seo ag tógáil daingin dá gcuid féin san áit—Fort Duquesne a thug siad air.
Ní raibh an scéal ró-olc go dtí go ndearna Washington, Tanacharison agus a gcuid fear luíochán ar fhórsa de chuid na bhFrancach agus gur ionsaigh siad iad. Níl a fhios ar mharaigh Tanacharison Jumonville go fuarchúiseach le tua nó ar lámhachadh an t-oifigeach Francach agus é gortaíthe agus ina shuí taobh le Washington. D’ionsaigh na Francaigh na coilínigh Bhriotanacha agus ghabh siad Washington ag Fort Necessity i mí Iúil. Lig siad dó dul ar ais go Virginia. Dúnmharú a bhí ann dar leis na Francaigh. Chuir an Bhreatain Mhór agus an Fhrainc saighdiúirí go Meiriceá Thuaidh sa bhliain 1755, agus fógraíodh cogadh a bheith ar siúl an bhliain ina dhiaidh sin.
mion|225|clé|Washington mar choirnéal i Reisimint Virginia sa Chogadh Franc-Indiach. Seo an íomhá is luaithe de Washington cé go ndearnadh é roinnt blianta i ndiaidh an chogaidh úd. Sa bhliain 1755, chuir na Briotanaigh sluaíocht mhór chuig na coilíneachtaí faoi cheannas an Ghinearáil Edward Braddock. Díbirt na bhFrancach as Críoch Ohio an cuspóir a bhí acu, ach rinne na Francaigh agus a gcuid guaillithe Indiacha sléacht ar na fórsaí Briotanacha i gCath na Monongahela agus gortaíodh Braddock go marfach. Ba é Washington a d’athchruinnigh na Briotanaigh agus coilínigh a bhí fágtha agus bhíodar ábalta, mar sin, tarraingt siar ón gcath in ord agus in eagar. Mar aitheantas ar an éacht seo, bhronn Dinwiddie coimisiún ar Washington mar "C[h]oirnéal Reisimint Virginia agus Ardcheannfort ar na fórsaí uilig atá tógtha anois le coilíneacht A Mhórgachta a chosaint". An chéad aonad míleata Meiriceánach lánaimseartha a bhí sa reisimint chéanna. Bhí 1,000 saighdiúir faoi stiúradh Washington agus an-bhfeidhm aige ar an oiliúint agus ar an traenáil. Flexner, James Thomas (1965). George Washington: the Forge of Experience, 1732–1775. Boston: Little, Brown Chuir Dinwiddie Washington chuig an teorainn agus saoirse aige seo a roghanna féin a dhéanamh leis an teorainn a chosaint. Chaith a reisimint 20 cath taobh istigh de dheich mí. Cailleadh an tríú cuid den reisimint ach níor fhulaing pobal imeallchríoch Virginia an oiread sin agus a fulaingeadh sna coilíneachtaí eile ó na hionsaithe Indiacha. D'éirigh Washington as a choimisiún sa bhliain 1758 agus níor iompaigh sé ar ais chuig an saol míleata go dtí gur briseadh an Réabhlóid Mheiriceánach amach sa bhliain 1755.
Idir an Dá Chogadh
Ar 6 Eanáir 1759, phós Washington Martha Dandridge Custis, baintreach rachmasach. Léiríonn roinnt litreacha de chuid Washington dá maireann go raibh sé i ngrá ag an am céanna le Sally Fairfax, a bhí pósta ar chara le George. Mhair an nasc idir an bheirt seo ar feadh shaol Washington, ach mar sin féin d'éirigh go maith le pósadh George agus Martha, os duine cliste, grástúil, seiftiúil a bheith i Martha. Thóg George agus Martha an bheirt pháistí a bhí aici óna céad phósadh, mar atá John "Jackie" Parke Custis agus Martha "Patsy" Parke Custis. Ní ba dhéanaí, thóg siad beirt den chlann chlainne freisin, Eleanor Parke Custis agus George Washington Parke Custis. Níor saolaíodh aon pháistí riamh do George agus Martha, áfach; b'fhéidir gur fágadh George seasc ag an mbolgach a bhí air sa bhliain 1751. Bhog an lánúin nuaphósta go Mount Vernon, in aice le Alexandria, mar a raibh saol aige mar phlandálaí agus mar fhear polaitíochta.
Washington ina ardcheannasaí
Cosúil lena lán daoine eile sna coilíneachtaí bhí Washington i gcoinne polasaithe na Breataine ina leith ag tosnú le hAchta na Stampaí sa bhliain 1765. I mí Bealtaine, 1769, rinne sé moladh i nDáil Reachtais Virginia baghcat ar earraí Sasanacha a dhéanamh go dtí go mbeadh na hAchtaí Townsend (achtaithe sa bhliain 1767) curtha ar ceal. Rinne Parlaimint amhlaidh (1770), ach thosaigh an t-achrann as an nua sa bhliain 1774 nuair a cuireadh na “hAchtaí Dofhulaingthe” i bhfeidhm. I mí Iúil na bliana céanna, bhí Washington i gceannas ar chruinniú ag ar glacadh na “Fairfax Resolves”, a d’éiligh “Comhdháil Ilchríochach” sna gCoilíneachtaí a thionóladh. I mí Lúnasa toghadh Washington mar dhuine de thoscairí Virginia chuig an Chéad Chomhdháil Ilchríochach.
I ndiaidh na gcatha ag Lexington agus Concord i Massachusetts in Aibreán na bliana 1775, bhí sé ina chogadh ceart idir na trí choilíneacht déag agus an Bhreatain Mhór. Chuaigh Washington go dtí an Dara Comhdháil Ilchríochach i bhPhiladelphia agus é faoi éide mhíleata. Réidh le dul chun cogaidh a bhí sé. Bhí tréithe an cheannaire i Washington agus thuig lucht Nua-Shasana go raibh tacaíocht ón Deisceart ag teastáil uathu. Chuir an Chomhdháil an t-Arm Ilchríochach ar bun ar 14 Meitheamh 1775. I ndiaidh é a bheith ainmnithe ag John Adams, toscaire ó Massachusetts, ceapadh Washington mar mhaorghinearál agus ardcheannasaí an airm nua.
Bostún agus Nua-Eabhrac
Ghabh Washington ceannas ar an Arm Ilchríochach ar an machaire catha i Cambridge agus léigear Bhostún faoi lánseol cheana. Fuair sé an bua ar na Sasanaigh i ndiaidh gunnaí móra na Meiriceánach a chur ar Airde Dorchester os cionn Bhostún. Ní raibh an dara rogha ag na Sasanaigh ach tarraingt siar ón gcathair, rud a rinne siad i mí Márta 1776. Ansin thug Washington agus na fórsaí Meiriceánacha aghaidh ar Chathair Nua-Eabhrac.
I mí Lúnasa na bliana céanna, scaoil an Ginearál Briotanach William Howe feachtas mór cabhlaigh agus talaimh chun Cathair Nua-Eabhrac a ghabháil. Faoi stiúradh Washington, chuaigh an tArm Ilchríochach i ngleic leis an namhaid den chéad uair mar arm na tíre neamhspleáiche ar ar tugadh na Stáit Aontaithe. Cath an Oileáin Fhada, nó Cath Bhrooklyn, a thugtar ar an gcomhrac seo. Bhí fórsaí an Rí i bhfad ní ba líonmhaire agus ní b'oilte ar a gceird ná na Meiriceánaigh, thréig cuid díobh seo, agus briseadh ar fhórsaí Washington. Ní raibh an dara rogha aige ach a arm a tharraingt siar trasna na hAbhann Thoir go Manhattan, rud a rinne sé faoi scáth an dorchadais agus an cheo, beagnach gan chailliúint fear, fearais ná arm.
Chúlaigh na fórsaí Meiriceánacha ó thuaidh leis na Briotanaigh a sheachaint, ag tabhairt deise don Ghinearál Howe dul ar an ionsaí. Ghabh Howe Fort Washington, i dtuaisceart Manhattan, ar an 16 Samhain. D'fhulaing na Meiriceánaigh ardchomhaireamh taismeach ann. Tharraing Washington ní b'fhaide ó thuaidh go fóill ag cur stad leis na Briotanaigh sa deireadh i dtuaisceart Chontae Westchester. Ansin thug Washington formhór a chuid saighdiúirí trasna an Hudson, ansin ó dheas agus siar trasna New Jersey go Pennsylvania.