cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Musique concrète
Ceol a chomhdhéantar as eilimintí nádúrtha (fuaimeanna neamhleictreonacha, neamhcheolmhar den chuid is mó) a mheasctar is a láimhsítear ar téip nó le ríomhaire agus a athsheinntear trí challairí. Tháinig an próiseas is an t-ainm ón gcumadóir Francach Pierre Schaeffer (1910-1995) sna 1940idí.
Geargáil
San ailtireacht Ghotach, sconna báistí, snoite as cloch i bhfoirm ainmhí nó aghaidhe daonna arrachtúla, agus an béal ar oscailt ag cur amach an uisce. De ghnáth, tógtar é ag gobadh amach ón uchtbharr, ionas go dtiteann an t-uisce i bhfad ón mballa.
Contae Rockland, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Rockland atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 311,687 duine ann. Is é New City a phríomhbhaile contae.
Tiarnas Angla-Normannach
thumb|350px|right|Sealúchais na Normannach sa dara haois déag Comhfhreagraíonn an Tiarnas Angla-Normannach ("Baronnage" i bhFraincis) go príomha d'uaisle Dhiúcacht na Normainne a fuair talamh i Sasana ó aimsir Liam Concar tar éis Chath Hastings i mí Dheireadh Fómhair 1066. Cosúil leis na Várangaigh i Rúis na Chív sa naoú go dtí an t-aonú haois déag, is uaisle de bhunadh eachtrach iad le taobh an daonra dhúchasaigh gur tromlach den chuid is mó iad na hAngla-Shacsanaigh agus na Danair go háirithe maidir le Sasana.
Go príomha, tionóntaí ceannasacha phrionsacht na Normannach iad, agus go minic Normannaigh Dhiúcacht Rolló (Na Rollónaigh), ach freisin uaisle ó ghallóglaigh eachtrannacha. Déanta na fírinne, i dteannta na Normannach, ghlac go leor gallóglach a tháinig ó réigiúin agus fiú ó thíortha éagsúla páirt i gconcas na Normannach ar Shasana: Briotánaigh, Pléimeannaigh, Piocardaigh, Ainsivínigh, Mainigh, Poitouigh, agus Burgúnaigh, agus amhais  eile chomh fada i gcéin leis an Ghearmán agus Normannaigh as deisceart na hIodáile, a mheal saint, a bhí ag lorg creachadóireachta agus, agus fiú,  fanacht ar feadh tréimhse éiginntech i dtír a bhí curtha faoi chois.
Tugann an Liber de Wintonia sa bhliain 1086 (Leabhar an Bhreithiúnais Dheireanaigh) an deis dúinn na críocha gafa nó faoi smacht na n-uaisle nua seo a aimsiú go beacht i Sasana, a thóg daingne, doinsiúin agus caisleáin go tapa (tógálacha nach raibh ann i measc na nAngla-Shacsanach go dtí seo) chun a sábháilteacht a ráthú agus thar aon rud eile chun a n-údarás a thaispeáint i leith an an daonra dhúchasaigh. Ach, mar sin féin, ba ghnách go raibh claonadh ag an aicme rialaithe nua seo a bheith níos ceannairceach agus níos neamhspleáiche i leith na cumhachta ríoga.
Príomhtheaghlaigh Angla-Normannacha
Is minic go gcaithfidh na teaghlaigh chumhachtacha seo den Mheánaois Angla-Normannacha, i measc go leor eile, de bharr a gcomhshealúchais idir an mhór-roinn agus Sasana, roghanna a dhéanamh le linn na coimhlintí iomadúla idir oidhrí an Choncaire.
Teireasár
Reiptíl eitilte atá imithe in éag, ar eolas sa taifead iontaiseach ón tréimhse Thriasach go deireadh na tréimhse Cailcí. Chomh beag la gealbhán, agus chomh mór sin go raibh an réise sciathán suas le 15 m. Sciatháin leathrúla tacaithe ag an 4ú méar fhadaithe, agus is dócha go ngreadadh sé iad seo san eitilt ghníomhach. An cholainn gruagach. Ainmhí creiche den chuid is mó. Thugtaí teireadachtalach air.
Gearg bhabaight
Gearg ghoirt, dúchasach do Mheiriceá Thuaidh is Láir, a tugadh isteach sna hIndiacha Thiar is ea an ghearg bhabaight. Áitríonn sí talamh shaothraithe, coillearnach oscailte is scrobarnach. Itheann sí síolta, gráinní is feithidí. De ghnáth, maireann sí i scata de 30 cinn nó níos mó.
Dún Phárlain Banrighinn Mairead
Is stáisiún suite i bhFìobha é Dún Phárlain Banrighinn Mairead.
Téip mhaighnéadach
Scannán trédhearcach plaisteach, cumhdaithe le páirteagail chriostalta mhaighnéadacha, tuímithe i vearnais, a léiríodh mar mheán éifeachtach taifeadta is atáirgthe fuaime ar dtús sna 1930idí. D'éirigh sí an-choitianta i ndiaidh an dara cogadh domhanda, agus ansin mar mheán taifeadta físeán is meán stórála i ríomhairí. Faoi na 1980idí bhí téipeanna ilraonacha in úsáid i dtaifeadadh digiteach i bhfeidhmeanna gairmiúla, agus an dlúthchaiséad, a thug comhlacht Philips isteach i 1964, i gceannas maidir le feidhmeanna baile. Le himeacht ama rinneadh feabhsuithe air seo le cumhdaigh nua, cosúil le crómdhéocsaíd is miotal, agus córais laghdaithe torainn. Úsáidtear mar mheán stórála fós í ar ríomhairí móra, suas le 750 m ar fhad is 12.7 mm ar leithead. Tá córais níos lú, agus an téip mhaighnéadach i gcartús, in úsáid go forleathan mar chórais cúltaca i gcomhair micriríomhairí, iad siúd le dioscaí Winchester go príomha. Baineadh feidhm as gnáthfhuaimtéipeanna chun breis stórála a sholáthar do mhicriríomhairí roimh theacht chun cinn na ndioscaí flapacha. Ach is mall na córais stórála is aisghabhála atá bunaithe ar théipeanna, agus tháinig na dioscaí maighnéadacha ina n-ionad. Faoi seo, córais sholadstaideacha stórála gan páirteanna inghluaiste atá i gceannas.
Téipthaifeadán
mion|[[téipthaifeadán]] Fearas chun fuaim is eolas leictreonach eile a stóráil ar théip mhaighnéadach.
Contae St. Lawrence, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae St. Lawrence atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 111,944 duine ann. Is é Canton a phríomhbhaile contae.
Gealbhan Easpáinneach
Is éan é an gealbhan Easpáinneach. Is baill d'fhine na Passeridae iad.
Téipthaifeadán
Is féidir na taifid a athsheinm leis an bhfearas céanna. Ar dtús athraítear an fhuaim ina comhartha leictreonach le micreafón, agus soláthraítear an comhartha seo don chnoga taifid. Ritheann an téip mhaighnéadach thar an gcnoga seo, agus taifeadtar an comhartha i bhfoirm athruithe sa staid mhaighnéadach ar feadh na téipe.
Chun an taifead a athsheinm, ritear an téip thar chnoga athsheanma a léann an staid mhaighnéadach ag gach pointe ar an téip is í ag dul thart, agus athghintear an bunchomhartha.
Tábhachtach le blianta fada sna tionscail taifeadta is craoltóireachta, agus siamsa baile. Faoi seo tá an modh seo á chaitheamh i gcártaí agus modhanna nua — dlúthdhioscaí bunaithe ar mhaighnéadas fós, agus cuimhní soladstaideacha bunaithe ar ríomhairí — ag teacht ina ionad.
Ralph Fiennes
Is aisteoir Sasanach é Ralph Nathaniel Twisleton-Wykeham-Fiennes (a rugadh ar an 22 Nollaig 1962).
Hibernian Football Club
Is club sacair le fréamhacha Éireannacha é Hibernian Football Club nó Hibernians, lonnaithe i nDún Éideann in Albain. Bunaíodh i 1875 é.
Dún Chailleann is Braonan
Is bailte suite i gComhairle Pheairt is Cheann Rois iad Dún Chailleann is Braonan.
Triaid Döbereiner
mion| Johann Wolfgang Döbereiner, a rinne iarracht na dúile a shórtáil in ord a bhí comhdhéanta de thriaid. Faoi 1829, i stair an tábla pheiriadaigh, luath iarracht ab ea triaid Döbereiner na dúile a shórtáil in ord loighciúil éigin de réir a n-airíonna fisiciúla. Sa bhliain 1817, thuairiscigh litir faoi bharúlacha Johann Wolfgang Döbereiner ar na miotail chré-alcaileacha; is é sin, go raibh airíonna ag an strointiam a bhí idirmheánach dóibh siúd a bhí ag cailciam agus bairiam. Faoi 1829, bhí grúpaí eile de thrí dhúil (mar sin "triaid") aimsithe ag Döbereiner a raibh baint chéanna ag a n-airíonna fisiciúla leo. Thug sé faoi deara freisin gur lean roinnt airíonna inchainníochtaithe de dhúile (m.sh. meáchan adamhach agus dlús) treocht trína ndéanfaí luach na dúile lárnaí sa triad a thuar go díreach nó beagnach trí mheán uimhríochtúil luachanna don mhaoin sin den dá dhúil eile a thógáil.
Muskeg
Portach súsáin, draenáilte go dona, agus riasca a fhaightear i réigiúin tundra is taiga i dtuaisceart Cheanada. Faoina bhun tá talamh shíorshioctha, a reonn na cisil uachtaracha de sa samhradh chun coinníollacha fabhracha do phórú muiscítí a chur ar fáil.
Stáisiún Inis Córthaidh
thumb|Traein ag fágáil an stáisiúin ag dul ó dheas thar an [[Abhainn na Sláine]] Is stáisiún traenach de chuid Iarnród Éireann atá suite in Inis Córthaidh i gContae Loch Garman é Stáisiún Inis Córthaidh. Tá an stáisiún ceathrú míle ó lár an bhaile.
Osclaíodh an stáisiún i mí na Samhna 1863.
Aildrin
Is éard atá i gceist leis an aildrin ná ceimiceán a d'úsáidtí, sna laethanta a bhí, mar fheithidicíd, is é sin mar nimh le feithidí a mharú. Comhdhúil orgánach de chuid an chlóirín atá inti, cosúil leis an DDT, an dé-eildrin agus an eindrin, agus is gnách "na horgánaclóiríní clasaiceacha" a thabhairt ar na comhdhúile áirithe seo, ós rud é go raibh siad go léir in úsáid go forleathan le linn an Dara Cogadh Domhanda agus go gairid ina dhiaidh sin. Nuair a fuarthas amach, áfach, go raibh siad á gcarnadh sa bhiashlabhra agus in orgánach an duine agus na n-ainmhithe, d'éirigh an chuid ba mhó den chine dhaonna astu.
Gearradh Caesarach
Baint an fhéatais ón mbroinn trí obráid máinliachta. Déantar é nuair a bhíonn baol ann go ndéanfadh luí seoil is breith normálta trí chanáil na faighne damáiste suntasach don mháthair nó an féatas. Mar shampla, má bhíonn bac ar an luí seoil, é ar siúl rófhada gan leathadh an cheirbhics, hipirtheannas na máthar dosmachtaithe, nó an soláthar fola don fhéatas lagaithe, déantar gearradh sa bholg íochtarach agus tógtar an féatas amach tríd. Ainmnithe as Iúl Caesar, mar deirtear gur mar seo a rugadh é féin (bíodh is nach bhfuil fianaise ar bith air).
Cailís Ardach
Stair
Séamas Ó Cuinn agus Páid Ó Flannagáin, beirt ógánach, a fuair é sa bhliain 1868 agus iad ag baint phrátaí ar an taobh thiar theas den Riaráiste, ráth atá láimh le hArdach i gContae Luimnigh. Istigh sa chailís féin a bhí an chuid eile den taisce, agus an t-iomlán curtha i bhfolach faoi leac.
Anois tá an taisce iomlán in Ard-Mhúsaem na hÉireann i mBaile Átha Cliath.
Uachtarán an Ghrúpa Euro
mion|[[Jeroen Dijsselbloem, uachtarán, 2013-2018]] Déanann Uachtarán an Ghrúpa Euro cathaoirleacht ar chruinnithe an Ghrúpa Euro, nó Eoraghrúpa, gradam a bhfuil ardmheas air i measc bhunaíocht na hEorpa. Leagann sé amach cláir oibre na gcruinnithe sin, chomh maith leis an gclár oibre fadtéarmach. Is eisean a dhéanann ionadaíocht thar ceann an Ghrúpa Euro i bhfóraim idirnáisiúnta. mion|[[Janet Yellen agus Paschal Donohoe, uachtarán 2020-2024, 2021 G7]]
An t-uachtarán agus a fhoireann
Toghadh Paschal Donohoe, Aire Airgeadais na hÉireann, ina Uachtarán ar an nGrúpa Euro an 13 Iúil 2020. Athcheapadh é é sa bhliain 2022, go dtí 2025.
Is é Gary Tobin Comhalta Éireannach de Mheitheal an Ghrúpa Euro, Comhairleoir Uachtarán an Ghrúpa Euro agus Ard-Stiúrthóir Bheartas an Aontais, agus is é Declan Kelly Stiúrthóir, Ceann Oifig Idirchaidrimh Uachtarán an Ghrúpa Euro.
Pápa Cléimeans X
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é an Pápa Cléimeans X.
Teireatórn
mion|Teireatórn Badhbh, cosúil le condar, le réise sciathán timpeall 4 m, an t-éan eitilte is mó a mhair riamh, imithe i léig anois. Is eol go raibh a leithéid ann mar fuarthas a iontaisí ón bPléisticéineach, suas le dhá mhilliún bliain ó shin, i gclais tarra i gCalifornia.
Telly Savalas
Is aisteoir Meiriceánach é Aristotelis "Telly" Savalas a rugadh ar an 21 Eanáir, 1922 agus a fuair bás ar an 22 Eanáir, 1994.
Gealbhan petronia
Is éan é an gealbhan petronia. Is baill d'fhine na Passeridae iad.
Sráid an Diúic
Is sráid suite i gComhairle Cathair Ghlaschú í Sráid an Diúic.
Filicophyta
Tugtar teiridifít ar aon phlanda féitheach a tháirgeann spóir. Cuimsíonn sí na raithneacha, na garbhógaigh is na heireabaill chapaill. I ranguithe áirithe ar na horgánaigh cuirtear iad sa roinn pteridophyta.
Aigéad hipeaclórúil
Is é an t-aigéad hipeaclórúil an ceann is laige d'ocsaigéid an chlóirín, agus is í an uimhir ocsaídiúcháin atá ag an gclóirín ann ná +I. HClO an fhoirmle, ach is fearr HOCl a úsáid má theastaíonn fíorstruchtúr an mhóilín a léiriú. Ní féidir an t-aigéad hipeaclórúil a aonrú ón uisce, chomh héagobhsaí is atá sé mar chomhdhúil. Cé gur aigéad lag é, is ocsaídeoir láidir é, agus is í an úsáid is mó a bhaintear as an aigéad seo ná úsáid an ocsaídeora. Ocsaídeoirí iad na hipeaclóirítí freisin, mar a thugtar ar shalainn an aigéid hipeaclórúil. Ós rud é gur ocsaídeoirí iad, tagann na hipeaclóirítí isteach áisiúil sa bhléitseáil agus mar fhrithsheipteáin, is é sin, leis na baictéir a mharú i gcneánna.
Rachel Hartman
Scríbhneoir Meiriceánach agus ealaíontóir greannáin is ea Rachel Hartman (rugadh 9 Iúil, 1972 i Kentucky), agus údar ficsin d'aosaigh óga. Tá aithne uirthi as a leabhair Seraphina (2012), Shadow Scale (2015), agus Tess of the Road (2018).Scríbhneoir Meiriceánach agus ealaíontóir greannáin is ea Rachel Hartman (rugadh 9 Iúil, 1972 i Kentucky), agus údar leabhair d'aosaigh óga. Tá aithne uirthi as a leabhair Seraphina (2012), Shadow Scale (2015), agus Tess of the Road (2018) D’aistrigh Scott Oser, bean chéile an údair Seraphina ó Bhéarla go Gaeilge le déanaí agus foilsíodh an leagan Gaeilge sa bhliain 2021
Luathshaol
Rugadh Rachel Hartman ar 9 Iúil, 1972 i Kentucky. Bhí cónaí uirthi in áiteanna iomadúla lena n-áirítear Lexington, Kentucky, Chicago, Philadelphia, St Louis, Sasana, agus an tSeapáin. d’fhreastail sí ar Ollscoil Washington, áit a bhfuair sí BA sa Litríocht.
Gairmréim
I 1996 d’fhoilsigh Hartman a céad greannán, Amy Unbounded, the Ashcan Series.
Fuair a céad leabhar, Seraphina, Gradam William C. Morris 2013, a bronnadh ar an leabhar is fearr d'aosaigh óga a d’fhoilsigh údar tosaigh SAM agus a bhuaigh Cybils Award 2012 don úrscéal fantaisíochta nó ficsean eolaíochta do dhaoine fásta óga is fearr. Bhí Shadow Scale le feiceáil ar Liosta na Leabhar Sárdhíola an New York Times, do leabhair Dhaoine Fásta Óga, ina chéad seachtain incháilitheachta. Scaoileadh a tríú húrscéal, Tess of the Road, úrscéal compánach le carachtair nua chomh maith le láithriú carachtair óna chéad dá úrscéal, an 27 Feabhra, 2018.
Saol pearsanta
Tá cónaí ar Hartman i Vancouver, British Columbia lena fear céile Scott Oser agus a mac.
Eitilt 17 Aerlínte na Malaeisia (MH17)
mion|clé|350x350px|de dhéanamh Boeing 777 D'fhág Eitilt 17, Aerlínte na Malaeisia (MH17), Aerfort Idirnáisiúnta Amstardam ar 17 Iúil 2014. Bhí an t-eitleán ar a bhealach go Kuala Lumpur. Ach bhuail diúracán é os cionn oirthear na hÚcráine, in aice le Donetsk. Maraíodh 298 ar bord.
Rachel Hartman
Saol pearsanta
I measc a caitheamh aimsire tá léamh, rólimirt, damhsa, agus an dordveidhil a sheinnim.
Eitilt 17 Aerlínte na Malaeisia (MH17)
Measadh go forleathan gur ceannaircigh de bhunadh Rúiseach an réigiúin sin a bhí ciontach as an eachtra. clé|mion|Físeán Cháin airí an Aontais Eorpaigh ag an am go géar na gníomhaíochtaí mídhleathach a a bhí á ndéanamh ag míleataigh armtha i gcónaí in Oirthear na hÚcráine agus breathnófar tuilleadh ar na grúpaí seo a ainmniú mar eagraíochtaí sceimhlitheoireachta. D'áitigh siad ar an Rúis stop a chur leis an sruth arm, trealamh agus míliteach trasna na teorann agus a cuid trúpaí breise a aistarraingt ó limistéar na teorann. Tháinig an teannas idir an Rúis agus an tIarthar chun buaice dá bharr. clé|mion|Cuimhneachán, aerfort Schipol Ar 24 Bealtaine 2018, chuir an Chomhfhoireann Imscrúduithe a bhí ag déanamh an imscrúdaithe ar thuirlingt na heitilte níos mó torthaí i láthair. Rinne sí amach, gan amhras dá laghad, gur le fórsaí armtha Chónaidhm na Rúise an córas diúracán "BUK" a úsáideadh chun aerárthach Aerlínte na Malaeisia a thabhairt anuas.
Tiobraid Tíreach
Rí seanscéalach na nUlad de réir Annála na gCeithre Máistrí ba ea Tiobraid Tíreach (Sean-Ghaeilge Tipraite Tírech ) (136 — 187). Deirtear furasta sna hanála gur bunaitheoir an Dáil Araí ba ea é. Mal mac Rochride na rá a athair, Ard-Rí na hÉireann agus de shliocht laoch na Rúraíochta, Conall Cearnach.
I Leabhar Gabhála na hÉireann, deirtear gur mharaigh Tiobraid Conn Céadchathach, Ard-Rí le cúig bliana is tríocha, ag Cath Thuath Amrois. Deir Seathrún Céitinn gur chuir Tiobraid caoga gaiscíoch gléasta ar nós bhán ó Eamhain Mhacha go Teamhraigh chun é a mharú.
Gearradharcach
Eallach tí le hadharca gearra. San 18ú céad d'fheabhsaigh Charles is Robert Colling an pór chuig póir cosúil leis an Durham (gearradharcach na rainséirí Meiriceánacha) is an Teeswater. Sa 19ú céad tháirg Thomas Bates an gearradharcach bainne. Faoi seo, tá roinnt mhaith pór eile ann.
Hans Habe
Scríbhneoir Ostarach de phór na hUngáire ba ea Hans Habe, nó János Békessy, mar a bhí air ar dtús. Saolaíodh i mBudapest é ar an 12 Feabhra 1911, agus shíothlaigh sé in Locarno san Iodáil ar an 29 Meán Fómhair 1977. Bhí Habe lán d'aer an tsaoil agus is iomaí caint a tharraing a shaol.
Ryan Dolan
mion|Dolan i 2013 Is amhránaí Éireannach é Ryan Dolan (rugadh é sa bhliain 1985). Roghnaíodh é mar iarratasóir na hÉireann sa Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse sa bhliain 2013 leis an amhrán Only Love Survives.
Hans Habe
Luathshaol
Chuaigh an teaghlach chun cónaithe i Vín i ndiaidh an Chéad Chogadh Domhanda. Ach tharraing a athair, an foilsitheoir Imre Békessy, náire air féin agus ar a mhuintir leis an iompraíocht scannalach a bhí ar siúl aige. clé|mion|209x209px|[[Léigiún Coigríochach na Fraince]] Chuaigh a mhac le hiriseoireacht agus ghlac sé an t-ainm Hans Habe air féin. Cé go raibh Ungáiris ó dhúchas aige, d'fhoghlaim sé Gearmáinis go luath ina chéad óige, agus mar sin, ní bhfuair sé deacair scríbhneoireacht a chleachtadh sa teanga sin.
Na Naitsithe
Bhí Habe ag lochtú na Naitsithe agus na bhFaisistithe ina chuid scríbhneoireachta, agus nuair a rinne Hitler cúige Gearmánach den Ostair, theith Habe lena anam. Ar dtús, shocraigh sé síos san Fhrainc agus chuaigh sé sna saighdiúirí sa Léigiún Coimhthíoch le buille a bhualadh in aghaidh Hitler. clé|mion|An sluachampa géibhinn in Drancy, lámh le [[Páras]] I ndiaidh do na Naitsithe an Fhrainc a fhorghabháil, fuair Habe é féin cimithe i gcampa géibhinn Drancy. Ach d'éirigh leis éalú, agus an tír a fhágáil in éineacht lena bhean chéile.
Tríd an Spáinn agus tríd an bPortaingéil, tháinig an bheirt acu go dtí na Stáit Aontaithe. I Meiriceá, áfach, fuair Habe colscaradh agus phós sé bean shaibhir Mheiriceánach, Eleanor Hutton, sa bhliain 1942. Saolaíodh mac dóibh go gairid ina dhiaidh sin.
Ón mbliain 1942 ar aghaidh, throid Habe in arm na Stát Aontaithe, agus fuair sé oiliúint sa chogaíocht shíceolaíoch agus sa bholscaireacht. Goineadh é ag ceithre ócáid déag le linn an chogaidh.
An tréimhse iarchogaidh
Nuair a bhí an Ghearmáin cloíte, chuir Habe bun le sraith de nuachtáin ar fud na Gearmáine, agus é ag iarraidh intleachtóirí agus scríbhneoirí frith-Fhaisisteacha a earcú lena n-aghaidh. Bhí sé gníomhach ina iriseoir sa Ghearmáin agus ina scriptscríbhneoir do Hollywood san am céanna, agus tháinig na póstaí sna sálaí ag a chéile. mion|[[Charles Manson, a dhúnmharaigh iníon Habe]] Le hEloise Hardt, rugadh a iníon dó, Marina Elizabeth, sa bhliain 1951, ach dhúnmharaigh an sraithmharfóir Meiriceánach Charles Manson agus lucht a leanúna an iníon nuair a bhí sí ina cailín óg.
Sa bhliain 1954, phós Habe a bhean dheireanach, Licci Balla.
Agus é ag dul anonn in aois, d'éirigh Habe ní ba choimeádaí ina chuid tuairimí, agus sna seachtóidí, bhí sé á shíorlochtú ag na radacaigh óga.
Saothar
Scríobh Habe breis is fiche leabhar, cuid mhaith úrscéalta ina measc, agus stíl thraidisiúnta scríbhneoireachta aige. Bhí cuid mhaith dá chuid scríbhinní ficseanúla bunaithe ar eachtraí a shaoil féin. clé|mion Ní raibh mórán tuisceana aige riamh do na sruthanna nua-aimseartha litríochta i ndiaidh an chogaidh. Go háirithe, ní raibh sé ábalta mórán céille a bhaint as saothar Gruppe 47.
Contae Saratoga, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Saratoga atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 229,869 duine ann. Is é Ballston Spa a phríomhbhaile contae.
Sein und Zeit (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an deichiú heipeasóid, "Sein und Zeit" den seachtú sraith The X-Files ar an 6 Feabhra 2000. Scríobh Chris Carter agus Frank Spotnitz an eipeasóid seo. D'fhéach 13.95 milliún duine ar an eipeasóid.
Teiripe athsholáthar hormón
Cuingriú d'éastraigin shaorga is prógaistéarón saorga a thógann an bhean tríd an mbéal chun dul in ionad na hormón nádúrtha baineann tar éis an tsos míostraithe nuair a stopann an cholainn á dtáirgeadh. Tógtar an teiripe chun siomptóim ar leith a mhaolú, cosúil le luisne the, allas istoíche, neamhchodladh, faighin thirim. Is maith an teiripe seo freisin chun iarmhairtí oistéaporóise a laghdú. Ar an taobh eile, is féidir go mbeidh fo-iarmhairtí neamhfhábhracha uirthi: trombóis, rith fola sa bhfaighin, agus priacal méadaithe ailse chíche.
Modest Mussorgsky
Is é a shárshaothar an ceoldráma Boris Godunov (1874), agus is mór an cháil atá ar Kartinki s vystavki (Pictiúir ó Thaispeántas, 1874) dá chuid freisin.
Déise
Aicme chumhachtach de phobal Éireannach ab ea na Déisi (iolra de 'déis', sa bhrí litriúil 'vasáilleach' nó pobal a íocann cíos nó fearann, dúiche ) a shocraigh síos in iardheisceart na Breataine ('sé sin, sa Bhreatain Bheag agus Iarthar Shasana na linne seo) idir an chianaois agus an Mheánaois Luath. Bhí an stádas céanna ag na pobail éagsúla atá liostaithe faoin cheannteideal Déisi i nÉirinn Ghaelach, agus cé nach raibh gaol ginealais acu lena chéile, is minic a cheaptar go raibh baint ghéiniteach acu.
Sanasaíocht
Fréamhaithe is ea Déisi as an bhfocal Sean-Ghaeilge déis, le bunbhrí dream géillsineach nó cíosach. Níos deireanaí, d'éirigh sé ina ainmfhocal dílis le haghaidh clann áirithe ar fud na hÉireann lena ngéillsinigh féin.
Is iníonacha an téarma déisi, a bheag nó a mhór, agus an sean téarma aitheachthuatha, furasta le brí treibheanna cíosacha nó pobail vasáilleacha. San 18ú haois, bhí sé mollta gurbh fhoinse an téarma Attacotti a bheadh ann, ach táthar in amhras ar an smaoineamh seo anois ar bhonn sanasaíochta, cé go bhfuil an cheist dhá á plé.
Stair
Is doiléir é luathstair na dreamanna ar a glaodh Déise orthu. Mar aicme a d'fhorbraigh le naisc stádas sóisialta seachas gaol fola, bhí startha neamhspleácha acu, den chuid is mó. Cé go bhfeictear i roinnt téacsanna meánaoiseacha iarrachtaí chun bunúis ríoga a bhronnadh ar na Déise, is bréagstair iad seo, scríofa tar éis teacht chun cinn na Déise. D'éiríodh le dream abhainn ach go háirithe - Dál Chais - chumhacht shuntasach a bhaint amach, in ainneoin a bhunús uirísle.
Déisi Muman
Bhunaigh na Déise Muman a bhfo-ríocht féin mar chuid de Mhumhain. Tá fianaise ann a luann bunús Gallach sách gairid ag na hEoghanachta agus a ngéillsinigh na Déise lonnaithe i bPort Láirge. Bhíodh stádas ar leith ag na Déise Mumhan sa ríocht faoi cheannas na nEoghanacht, rud a chuireann gaol ar leith in úil.
Tugtar sa bhréagstair Tairired na nDéssi ginealach ríoga ficseanúil ag Teamhraigh dosna Déise, chun a mbunúis bhochta a cheilt. Sa scéal úd, deirtear go ndeachaigh cuid acu thar lear faoi cheannas Eochadha Allmhara chun ríochtaí Gaelacha a bhunú in Dyfed, Brecon agus Corn na Breataine. Le fírinne, tá fianaise níos fearr ann i dtaca leis seo i leith a gchomharsana taobh thiar dóibh, clann Uí Liatháin.
Déisi Tuaiscirt
Ní fios go cruinn cathain a lonnaigh na Déise Tuaiscirt i gContae an Chláir, ach deirtear go minic go bhfuil nasc ann le "hionghabháil" an cheantair as na Connachta isteach sa Mhumhain tar éis meath chumhacht Uí Fhiachrach Aidhne.
Is amhlaidh go bhfuil cosúlacht ann idir teacht chun cinn Dál Chais agus a rítheaghlach Uí Bhriain sa ríocht Tuamhan in ionad na nEoghanacht, agus teacht chun na nEoghanacht féin in ionad na nDáirine roinnt céadta roimhe sin.
Bréagstair mór le rá faoi theacht i gceannas Dál Chais is ea Cogad Gáedel re Gallaib den dóú haois déag.
An Chomhairle Eorpach
mion|clé|[[Foirgneamh Europa, rue de la Loi, An Bhruiséil]] Is í an Chomhairle Eorpach a shainíonn treoir agus tosaíochtaí polaitiúla foriomlána an Aontais. De bhrí nach ceann d'institiúidí reachtaíochta an Aontais í, ní dhéanann sí caibidlíocht i leith dlíthe ná ní ghlacann sí dlíthe. Ina ionad sin, leagann sí amach clár oibre beartais an Aontais; is gnách go ndéantar sin trí 'chonclúidí' a ghlacadh le linn chruinnithe na Comhairle Eorpaí, ina sainaithnítear cúiseanna imní agus bearta a bhíonn le déanamh. mion|clé|EUCO sa bhliain 2011; [[Éanna Ó Coinnigh|Enda Kenny ar dheis]]
Comhaltaí na Comhairle Eorpaí
Is iad cinn stáit nó rialtais 27 mBallstát an Aontais, Uachtarán na Comhairle Eorpaí agus Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh comhaltaí na Comhairle Eorpaí.
Glacann Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála páirt freisin i gcruinnithe na Comhairle Eorpaí nuair a phléitear gnóthaí eachtracha. mion|clé|[[Foirgneamh Europa, rue de la Loi, An Bhruiséil]]
Próiseas cinnteoireachta
Den chuid is mó, is de chomhthoil a ghlacann an Chomhairle Eorpach a cuid cinntí. Mar sin féin, i gcásanna áirithe, ar a dtugtar cuntas i gconarthaí an Aontais, is d'aontoil nó trí thromlach cáilithe a dhéantar cinneadh.
Más gá vóta a chaitheamh, ní fhéadfaidh Uachtarán na Comhairle Eorpaí ná Uachtarán an Choimisiúin páirt a ghlacadh sa chúram sin.
Uachtarán na Comhairle Eorpaí
Bíonn an tUachtarán ina chathaoirleach ar chruinnithe na Comhairle Eorpaí agus stiúrann sé a cuid imeachtaí. Eisean a áirithíonn go ndéantar ionadaíocht sheachtrach ar an Aontas Eorpach ar a leibhéal féin freisin maidir le saincheisteanna a bhaineann le comhbheartas eachtrach agus slándála an Aontais. Chun cabhrú leis/léi ina chuid gníomhaíochtaí, tá a oifig phríobháideach féin, an Cabinet, ag an tUachtarán.
IarUachtaráin na Comhairle Eorpaí
Donald Tusk (2014-2019)
Herman Van Rompuy (2009-2014)
Caisteal Dhùn na Creige
clé|250px|mion|Dún Creige Is caisleán suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Dún Creige.
Contae Schenectady, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Schenectady atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 154,727 duine ann. Is é Schenectady a phríomhbhaile contae.
Gearrthóg
Píosa planda, taobhphéacán de ghnáth, duilleog nó fréamh, a ghearrtar ón tuismitheoir agus a chuirtear san ithir chun go bhfásfaidh sé ina phlanda iomlán nua. Baineann gairneoirí feidhm as chun plandaí a shíolrú.
Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath
Contae de chuid na hAlban is ea Comhairle Shiorrachd Lannraig a Tuath.
Emma Thompson
Is ban-aisteoir Sasanach í Emma Thompson (a rugadh ar an 15 Aibreán 1959).
Caisteal Dhún Robain
clé|250px|mion|Caisteal Dhún Robain Is caisleán suite i gComhairle na Gàidhealtachd é Caisteal Dhún Robain.
Len Harvey
Dornálaí Cornach, a bhí ina churadh trom-mheáchan éadrom, ab ea Leonard Austen "Len" Harvey, a rugadh ar 11 Iúil 1907 i Stoke Climsland, Corn na Breataine agus a fuair bás ar an 28 Samhain 1976.
Patti LaBelle
Amhránaí agus scríbhneoir amhrán Meiriceánach is ea Patti LaBelle, a saolaíodh faoin ainm Patricia Louise Holte ar an 24 Bealtaine, 1944 i Philadelphia, Pennsylvania.
Teiripe chliantlárnach
Modh oibre, saothraithe ag an síceolaí Meiriceánach Carl Rogers, a dtugtar teiripe neamhdhírithe uirthi freisin. Bunaithe ar an gcoincheap go bhfuil gach duine maith réasúnach sóisialaithe go bunúsach, ag iarraidh a chumas folaigh a bhaint amach an t-am ar fad (é féin a chur i ngníomh). Sa choincheap seo, tarlaíonn mí-oiriúnú síceolaíoch nuair a tharlaíonn rudaí do dhuine a théann i gcoinne a fhéiníomhá. Tá an teiripe seo neamhdhírithe sa chiall nach dtugann an síceolaí treoir don chliant ar cad ba cheart a rá, a dhéanamh nó a mhothú, ach éisteann le hionbhá chun ligean don chliant a fhéiníomhá a athrú de réir a chéile.
Contae Schoharie, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Schoharie atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 32,749 duine ann. Is é Schoharie a phríomhbhaile contae.
Gleann Nibheis
Ag leanúint suas an gleann, ag taisteal ó dheas ón Ghearasdan, is gleann beag é an gleann ar dtús, le hionad campála agus brú óige. Ritheann bóthar poiblí 10 km suas an gleann. Tar éis 7 km tá uillinn sa ghleann; casann an gleann soir agus athraíonn an bóthar ina raon singil. Tar éis an charrchlóis ag deireadh an bhóthair, tá an gleann ina scornach 2 km ar fhad, agus tá sé deacair an cosán a leanúint go dtí an gleann uachtarach atá sách síochánta. Is é Iontaobhas John Muir a chothaíonn an cosán feadh Bheinn Nibheis. Anseo ag ceann an ghleanna uachtair tá droichead sreinge trasna na habhann, an t-Uisge Nibheis, both glasála do theach na n-aoirí roimhe seo, agus ceann de na heasanna is airde sa Bhreatain Mhór, an Steall. Tugtar Steall ar an bhothán freisin..
Jonas Jonasson
Úrscéalaí agus iriseoir Sualannach atá i Jonas Jonasson, a rugadh ar 6 Iúil 1961 i Växjö i ndeisceart na Sualainne.
Rinne sé staidéar ar an Sualainnis agus ar an Spáinnis ag Ollscoil Gothenburg. D'oibrigh Jonasson ina dhiaidh sin mar iriseoir do na páipéir nuachta Smålandsposten in Växjö agus ansin Expressen.
Díoladh breis is 700,000 cóip dá chéad úrscéal (2009), Hundraåringen som klev ut genom fönstret och försvinn, a aistríodh go Béarla mar The 100-year-old man who climbed out the window and disappeared. Coiméide dhubh atá ann ina leantar an príomhcharachtar trí cuid mhaith de mhórtheagmhais an domhain ó Chogadh Cathartha na Spáinne i leith. Tá dhá úrscéal eile scríofa aige ó shin.
Tá Jonasson ina chónaí lena mhac in Hogrän ar oileán Gotland.
Copa Libertadores
Is comórtas peile é CONMEBOL Libertadores, a ainmníodh mar Copa Libertadores de América (Copa Libertadores da América or Taça Libertadores da América) (Corn Libertadores) idir na foirne club is fearr i Meiriceá Theas. Tá na foirne cáilithe bunaithe ar cé chomh maith agus a rinne siad sa chomórtas náisiúnta. Dhearbhaigh buaiteoir na bliana seo caite rannpháirtíocht. Is é Confederación Sudamericana de Fútbol (CONMEBOL) a reáchtálann an comórtas.
Imrítear an Copa Libertadores gach bliain. Tarlaíonn sé de ghnáth idir mí Feabhra agus mí na Samhna (samhradh agus earrach Mheiriceá Theas). Tá a buaiteoir cáilithe do Chorn Domhanda bliantúil FIFA Club.
Tosaíonn Libertadores i mí Eanáir leis an bhfoireann rangaithe is measa de gach tír ag imirt le bheith ina chuid den "Phríomhthír Tarraingt". I mí Feabhra, tosaíonn an Príomh-Tarraingt. Tá 8 ngrúpa ann le 4 chlub i ngach grúpa. Imríonn gach foireann 6 chluiche. Imríonn siad trí chluiche baile agus trí chluiche ar shiúl. Téann na 2 chlub is fearr i ngach grúpa ar aghaidh go dtí an chéad bhabhta eile. Tá 16 club san iomlán ag súgradh sna cluichí súgartha.
Baineann na clubanna cáilithe is fearr sa Phríomh-Tarraingt buntáiste as an dara cluiche de gach babhta de na cluichí súgartha sa bhaile a imirt. Téann Libertadores ar aghaidh le clubanna ag seinm sa bhaile agus ar shiúl, tar éis babhta go dtí na cluichí ceannais.
Murab ionann agus comórtais chlub na hEorpa, ní raibh na Copa Libertadores, roimhe seo, ag úsáid spriocanna breise ama nó uaidh chun comhionannas vótaí a shocrú. Ag tosú le hócáid 2005, thosaigh CONMEBOL ag baint úsáide as an riail spriocanna ar shiúl, agus níor úsáideadh an t-am breise ach amháin sna cluichí deiridh.
2015 sa teilifís
Is liosta é seo d'eachtraí teilifíse sa bhliain 2015.
Mustard
Planda bliantúil a fhásann díreach suas le 1 m ar airde. Na duilleoga go domhain maothánach, na bláthanna buí croischruthach. Táirgtear mustard trádálach ó shíolta a mheiltear ó dhá chineál a shaothraítear ar scála ollmhór. Tá an mustard bán dúchasach don Eoraip, agus meiltear na síolta ina phúdar mín, sin nó meiltear fliuch iad i dtaos, i gCeanada, Sasana agus oirthear na hEorpa. Ní fios cad as an mustard dubh, ach fásann sé go nádúrtha go forleathan, ag táirgeadh ola mustaird.
Tagairtí
Catagóir:Glasraí duille
An Bhealarúis i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse
Ghlac An Bhealarúis páirt i gComórtas Amhránaíochta na hEoraifíse don chéad uair sa bhliain 2004.
Iomaitheoirí
mion|NAVIBAND ag cur i láthair i g[[Comórtas Amhránaíochta na hEoraifíse 2017|2017]]
Pointí
Seo iad na tíortha a thug pointí sa teileavóta don Bhealarúis i mbabhtaí ceannais idir 2016 agus 2019:
**Ní raibh an Rúis páirteach sa bhliain 2017: mar sin, ní raibh an deis acu pointí a thabhairt don Bhealarúis sa bhliain sin
Contae Schuyler, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Schuyler atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 18,343 duine ann. Is é Watkins Glen a phríomhbhaile contae.
Teiripe chluaise
Foirm shnáthaidphollta a saothraíodh taobh amuigh den tSín, ag baint feidhm as pointí ar an gcluas atá in ainm is a bheith gaolmhar le codanna den cholainn i bhfad uathu. Is í an smaointeoireacht taobh thiar di go bhfuil gach cuid den cholainn léirithe ar an gcluas ag ceann de suas le 200 pointe ansin. Nuair a chuirtear snáthaidí, spreagadh leictreonach nó léas léasair le pointe ar an gcluas, maolaítear an galar nó an phian sa bhall comhfhreagrach. Úsáidtear go forleathan í chun andúil a chóireáil, agus pian a mhaolú le linn breith clainne nó fiaclóireachta.
Cogadh Yom Kippur
mion|clé|299x299px
Bhris Cogadh Yom Kippur amach an 6 Deireadh Fómhair 1973, nuair a d’ionsaigh na Siriaigh (le meithleacha ón Iaráic, ó Iordáin, ón Araib Shádach agus ó Mharacó) fórsaí Iosraelacha sna Arda Golan, agus ag an am céanna, d’ionsaigh an Éigipt iad feadh na Canála Suais.
I ndiaidh beagnach trí seachtaine de chomhrac, inar cailleadh timpeall 21,000 duine, comhaontaíodh sos comhraic an 22 Deireadh Fómhair - cé gur lean fórsaí Iosraelacha an Ginearáil Sharon orthu i mbun ionsaithe go dtí an 24 Deireadh Fómhair.
An tSíocháin
clé|mion|Arda Golan Scoir fórsaí Iosrael agus na Siria ó Arda Golan trí chomhaontú nuair a tháinig deireadh le Cogadh Yom Kippur.
Ar an 25 Deireadh Fómhair, ghlac Comhairle Slándála na Náisiúin Aontaithe le rún ag údarú fórsa síochánaíochta éigeandála - Dara Fórsa Éigeandála na Náisiún Aontaithe (UNEF II agus UNDOF sna Ardaí Golan).
Sna Ardaí Golan, imscaradh an Fórsa go dtí limistéir deighilte atá 80 cm ar fhad agus idir 10km agus 1km ar leithead.
D'aontaigh Rialtas na hÉireann le hiarratas chun trúpaí de chuid na Náisiún Aontaithe a chur ar fáil. Ba é an bealach ba thapúla chun fórsa a chur isteach sa réigiún ná meithleacha a bhí in UNFICYP (an Chipir) cheana féin a aistriú ann. Tarraingíodh Grúpa Coisithe 25 amach as an Chipir, sula raibh sé socraithe síos fiú, agus seoladh é go Caireo.
mion|clé|Sinai
Cuireadh 130 trúpa breise as Éireann le meitheal na hÉireann agus chuaigh siad i mbun dualgais i bhFásach Síonáí. Tar éis sé mhí, tháinig Grúpa Coisithe 26 in ionad Grúpa Coisithe 25 ar cuireadh tuilleadh trúpaí leis, agus nach raibh ach ag socrú síos nuair a bhí ar Rialtas na hÉireann beagnach gach duine dóibh a tharraingt amach i mBealtaine 1974, de bharr forbairtí tromchúiseacha in Éirinn ag an am (na Trioblóidí).
Iarmhairtí
Shocraigh tíortha a tháirgeann peitriliam (Eagraíocht na dTíortha Onnmhairithe Peitriliam nó ETOP) chuig roinnt tíortha iartharacha a laghdú nó a thoirmeasc. Bheartaigh ETOP praghsanna peitriliam a mhéadú go mór.
Contae Seneca, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Seneca atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 35,251 duine ann. Is iad Waterloo agus Ovid a phríomhbhailte contae.
Buckfast Abbey
Is mainistir suite i nDevon í Buckfast Abbey.
MX
Diúracán bailístíoch idir-ilchríochach le hairm núicléacha, a shaothraigh na Stáit Aontaithe sna 1960idí-1980idí. Dearadh é chun lainseáil ó ionaid ar tír. Lonnaíodh é i sadhlanna faoin talamh ag 100 láthair i meániarthar na Stát chun go mbeadh siad as raon diúracán ón Aontas Sóivéadach.
Myriapoda
Grúpa ilghnéitheach artrapód domhanda a chuimsíonn na mílechosaigh, na céadchosaigh is dhá rang bheaga eile, Symphyla is Pauropoda. An stoc roinnte i dteascáin, agus níl idirdhealú idir tóracs is bolg.
Kingston, Nua-Eabhrac
Is baile suite i gContae Ulster i stát Nua-Eabhrac i SAM é Kingston. Tá sé suite ar bhruach thiar an Abhainn Hudson. Tá 23,893 duine ina gcónaí ann.
Buckland Abbey
clé|150px|mion|Buckland Abbey Is teach mór suite i nDevon í Buckland Abbey.
Contae Steuben, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Steuben atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 98,990 duine ann. Is é Bath a phríomhbhaile contae.
John Newlands (ceimiceoir)
Beathaisnéis
Rugadh Newlands i Londain Shasana, ag West Square i Lambeth, mac le ministir Preispitéireach Albanach agus a bhean Iodálach.
Sa bhaile a cuireadh oideachas air ag a athair, agus ina dhiaidh sin rinne sé staidéar i gColáiste Ríoga na Ceimice. Bhí suim aige in athchóiriú sóisialta agus i rith 1860 d’fhóin sé mar oibrí deonach le Giuseppe Garibaldi ina fheachtas míleata chun na hIodáile a aontú. Ag filleadh ar Londain, bhunaigh Newlands é féin mar cheimiceoir anailíseach i 1864. Sa bhliain 1868 rinneadh príomhcheimiceoir de i scaglann siúcra James Duncan i Londain, áit ar thug sé isteach roinnt feabhsuithe ar phróiseáil. Níos déanaí scoir sé den scaglann agus arís bhí sé ina anailísí lena dheartháir, Benjamin. mion| Áit bhreithe Newlands sa Chearnóg Thiar, Lambeth. Ba é Newlands an chéad duine a cheap tábla peiriadach dd dhúileceimiceacha a eagraíodh de réir a mhaiseanna adamhacha coibhneasta. Ag leanúint ar aghaidh le hobair Johann Wolfgang Döbereiner le triaid agus le hobair Jean-Baptiste Dumas le dúile a raibh comhchosúla acu, d’fhoilsigh sé in 1865  "Dlí na nOchtáibhí" (Béarla:  ‘Law of Octaves’), a luaigh ‘go dtaispeánfaidh aon dúil ar leith iompar cosúil leis an ochtú dúil a leanann í sa tábla‘. D'eagraigh Newlands na dúile go léir a bhí ar eolas, ag tosú le hidrigin agus ag críochnú le tóiriam (meáchan adamhach 232), in ocht ngrúpa de sheacht, a chuir sé i gcomparáid le hochtacha ceoil. I dtábla Newlands, ordaíodh na dúile de réir na meáchain adamhacha a bhí ar eolas ag an am agus a bhí uimhrithe go seicheamhach chun a n-ord a thaispeáint. Taispeánadh grúpaí ag dul trasna an tábla, agus Peiriaid ag dul síos - a mhalairt ó fhoirm nua-aimseartha an tábla pheiriadaigh. mion| Tábla na ndúlde réir Newlands.
Teiripe chrágtha
Cóireáil ar dhuine a nimhíodh le miotal trom, trí ábhair bhithcheimiceacha a thabhairt go hinfhéitheach chun go nascfaidh siad le hiain an mhiotail throim chun iad a díghníomhú is a bhaint amach as an gcolainn. Tugtar oibreáin chrágtha ar na hábhair a thugtar, agus bíonn siad difriúil ó othar go hothar, ag brath ar an miotal trom a ionghabhadh. Tá taighde ar siúl, féachaint an féidir teiripe den saghas seo a úsáid ar na deascthaí cailciam in artairiscléaróis, ach níl aon chruthú fós go bhfuil sí rathúil chuige seo.
An Córas seascaidí
Is éard is an córas seascaidí (bonn 60) ann ná córas uimhreach le seasca mar a bhonn. Thosaigh sé leis na Suiméaraigh ársa sa 3ú Mhílaoise RC, agus uathu siúd fuair na Bablónaigh ársa é, agus úsáidtear go fóill é - i bhfoirm mhodhnaithe - le haghaidh aga, uillinneacha, agus comhordanáidí geografacha a thomhas. right|thumb|200px|Táibléad Bablónach YBC 7289 ag taispeáint an uimhir 1;24,51,10 atá cóngarach don mhéid [[square root of 2|√2]]
Tá ag an uimhir 60, uimhir an-ilchodach, dhá cheann déag de fachtóirí, eadhon {1, 2, 3, 4, 5, 6, 10, 12, 15, 20, 30, 60} a bhfuil dhá, trí, agus cúig de na huimhreacha sin ina uimhreacha príomha. Leis an oiread sin fachtóirí, simplítear go leor codán lena mbaineann uimhreacha seascadúla. Mar shampla, is féidir uair an chloig a roinnt go cothrom i chodanna de 30 nóiméad, 20 nóiméad, 15 nóiméad, 12 nóiméad, 10 nóiméad, 6 nóiméad, 5 nóiméad, 4 nóiméad, 3 nóiméad, 2 nóiméad, agus 1 nóiméad. Is í an uimhir seasca an uimhir is lú gur féidir a bheith inroinnte le gach uimhir ó a haon go dtí a sé, sé sin le rá, go bhfuil sí ina comhiolraí is lú de 1, 2, 3, 4, 5, agus 6.
San airteagal seo, léirítear na digití seascadúla go léir mar uimhreacha deachúlacha, ach amháin aon áit ina ndeirtear a mhalairt. [Mar shampla, ciallaíonn 10 a deich agus 60 seasca.]
Eoghan Ó hEidhin
Rí Uí Fhiachrach Aidhne ba ea Eoghan Ó hEidhin (bás 1253).
Comharbacht
Is éiginnte í an chomharbacht i ríocht Aidhne tar éis bhás Mhuiris Uí Eidhin sa bhliain 1180. Tuairiscítear bás Conchúir mhic Mhuiris sa bhliain 1201 ach ní thugtar an teideal rí dó. Sa bhliain 1211, d'éag Cú Gaela Ua hEidhin, ach arís níl ann ach iontráil lom. Agus arís sa bhliain 1212, deirtear gur dalladh Donnchadh Ó hEidhin ag Aodh mac Cathail Chroibhdheirg, gan cead d'Ó Conchúir, ach arís ní fios go cruinn ar rí é.
Luaitear aighneas cathartha le linn na mblianta 1222 go 1224. Sa bhliain 1222, maraíodh Giolla Mo Choinne Ua Cathail, tighearna Cheneoil Aodha thoir & thiar, ag Seachnasach mac Giolla na Naomh Uí Sheachnasaigh. Sa bhliain 1223, maraíodh Seachnasach féin ag Clann Chuiléin, inar sáraíodh bachal Naomh Colmáin. Fuair Giolla na Naomh bás sa bhliain 1224, leis an teideal tighearna lethe iartharaighe Cenél Aodha na h-Echtgi.
Cogadh 1225
Luaitear Ó hEidhin ar dtús mar rí Aidhne i rith cogaidh 1225. <!-- Aed Meith Ua Neill invaded Connacht to aid Donn Óge Mag Oireachtaigh who had been deprived of his lands by King Aedh Ua Conchobair. The war resulted in Ua Conchobair been usurped by Aedh mac Ruaidri Ua Conchobair, who Ó hEidhin supported.
While these events were taking place:
''the inhabitants of the southern side of Connaught ... were not in a state of tranquility at this period, for the English of Leinster and Munster, with Murtough O'Brien, the English of Desmond, and the sheriff of Cork, had made an irruption upon them, and slew all the people that they caught, and burned their dwellings and villages. Hugh, the son of Cathal Crovderg, was displeased at their coming on this expedition; for it was not he that sent for them, but were themselves excited by envy and rapacity, as soon as they had heard what good things the Lord Justice and his English followers had obtained in Connaught at that time. Woeful was the misfortune, which God permitted to fall upon the best province in Ireland at that time! for the young warriors did not spare each other, but preyed and plundered each other to the utmost of their power. Women and children, the feeble, and the lowly poor, perished by cold and famine in this war!'' Donough Cairbreach Ó Briain sent some of his people, together with the spoils of battle, ahead of him back to Thomond. However, Aedh mac Ruaidri Ua Conchobair and Owen Ó hEidhin were alerted to this, and "went before them with a few select men, defeated the Momonians, deprived them of their spoils, and detained some of their nobles as hostages."
Aedh Ua Conchobair was restored but soon after his English supporters left the kingdom, Áedh Mór Ó Flaithbheartaigh with "all the other nobles, revolted against him, and joined the sons of Roderic." King Aed obtained aid from the English of Leinster "under the conduct of William Grace and the sons of Griffin."
Aedh sent his brother Felim Ua Conchobair with a mixed force of Irish and English "into Hy-Fiachrach Aidhne, to plunder Owen O'Heyne. These encamped for one night at Ardrahen, with a view to plunder the country early in the morning following."
Ó Flaithbheartaigh and the Ó Conchobair's were en route to join Aedh mac Ruaidri when they received intelligence that
<!--==1236== ''The Lord Justice of Ireland, Mac Maurice, summoned the English of Ireland to meet him at Ath-feorainne, at which meeting Felim, the son of Cathal Crovderg O'Conor, was present. They all yearned to act treacherously towards Felim, although he was the gossip of the Lord Justice; and this was the reason that the meeting had been called. Felim having received intelligence and forewarning of their design, departed from the assembly; and, attended by a few horsemen, proceeded to Roscommon. He was pursued thither and as far as the bridge of Sligo; he fled to O'Donnell for protection. As they did not overtake him they committed great acts of plunder upon Teige O'Conor, and carried away many respectable women into captivity and bondage; they then proceeded to Druim Gregruighe in Moylurg, where the Lord Justice awaited their return. The meeting above mentioned was called immediately after the departure of Richard, the son of William Burke, for England.''
''Felim, the son of Cathal Crovderg, returned to Connaught, having been invited thither by some of the Connacians, namely, by O'Kelly, O'Flynn, the son of Hugh, who was son of Cathal Crovderg O'Conor, and the son of Art O'Melaghlin; all forming four equally strong battalions. They marched to Rindown, where Brian, the son of Turlough, Owen O'Heyne, Conor Boy, son of Turlough, and Mac Costello, had all the cows of the country. Felim's people passed over the ramparts and ditches of the island recte peninsula, and every chief of a band and head of a troop among them drove off a proportionate number of the cows, as they found them on the way before them; after which they dispersed, carrying off their booty, in different directions, and of the four battalions, leaving only four horsemen with Felim.''
''When Brian, the son of Turlough, Owen O'Heyne, and their forces, observed that Felim's people were dispersed with their spoils, they set off actively and quickly with a small party of horse and many foot-soldiers to attack Felim and his few men. Conor Boy, son of Turlough, did not perceive his situation until he came up with Rory, son of Hugh, son of Cathal Crovderg, and, mistaking him for one of his own people, he fell by him.''
''Felim (the King) strained his voice calling after his army, and commanding them to abandon the spoils and rally to fight their enemies. Many of the enemy's forces were killed in this rencounter by Felim and his people, upon the island and outside the island; all excommunicated persons and doers of evil, excepting only Teige, son of Cormac, who was son of Tomaltagh Mac Dermot. As soon as Mac William learned how O'Conor had defeated all who had turned against him, he joined him to reduce them. Dermot, the son of Manus, upon hearing this, went over to Manus, the son of Murtough O'Conor.''
The following year "The barons of Ireland went to Connaught, and commenced erecting castles there."-->
Bás
Fuair Eoghan, 'ticcherna Ua f-Fiachrach', bás sa bhliain 1253.
Nadair
Pointe ar an sféar neamhaí díreach faoi bhun an bhreathnóra, agus mar sin dofheicthe. An pointe díreach os a comhair amach, ingearach os cionn an bhreathnóra, tugtar an bhuaic air.
Teiripe dochma
Sa tsíceolaíocht, próiseas ina gceanglaítear eachtra mhíthaitneamhach le chéile le hiompar míchuibhiúil (trí mhodh cógasaíoch, fisiciúil nó leictreach, mar shampla) chun deireadh a chur leis an iompar míchuibhiúil. Baintear feidhm aisti chun cabhrú le daoine éirí as caitheamh tobac nó róspleáchas ar alcól, mar shampla.
Géasar
deas|250px|thumb|Géasar Foinse nádúrtha uisce the a bhrúchtann ó am go ham, ag caitheamh scardáin uisce fhorthéite is gaile suas san aer as scoilt dhomhain i screamh an Domhain. Faightear géasair i réigiúin bolcán gníomhach, cosúil leis an Nua-Shéalainn, an Íoslainn, is na Stáit Aontaithe.
Home (albam Kian Egan)
Is é Home an chéad albam ó Kian Egan. Scaoileadh é ar an 14 Márta, 2014.
Cósta Iúrasach
Is Láithreán Oidhreachta Domhanda suite i nDevon é Cósta Iúrasach.
Home (albam Kian Egan)
Cúlra
Dúirt Egan, "I am incredibly excited to be recording an album with Warner Music. Music is my first love, and to be able to get in the studio to record these amazing songs by such wonderful writers is such a thrill and an honour for me."
Traic Liosta
Is iad seo na hamhráin:
Contae Sullivan, Nua-Eabhrac
Is contae Meiriceánach é Contae Sullivan atá suite i stát Nua-Eabhrac. Sa bhliain 2010, bhí daonra 77,547 duine ann. Is é Monticello a phríomhbhaile contae.
Comhairle Inbhir Chluaidh
Contae de chuid na hAlban is ea Comhairle Inbhir Chluaidh.