cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liosta de charachtair Ros na Rún (2014)
Orla Ní Bhaoill
Bhí Orla Ní Bhaoill (Máirín Ní Ghaora) a céad cuma sa bhliain 2014. D'oibrigh sí le camscéim FadeAway agus dhíol sí é in Loinnir. D'inis Orla go leor bréaga chun na custaiméirí a mhealladh. Bhí Orla ag brú isteach ar ghnó Chaitríona de réir a chéile agus ní thaitníonn sé sin le Caitríona beag ná mór. Spreagadh Berni Caitríona chun seansanna a thógáil leis an sciamhlann. Bhí Caitríona ag iarraidh fáil i dteagmháil le ceanncheathrú FadeAway ach níl ag éirí rómhaith léi. Caithfidh Caitríona dul i bhfolach san áit stóras nuair a thagann dream FadeAway ar ais. Bhí Caitríona le ceangal nuair a fuair Orla a ceann is fearr uirthi. Fuair Caitríona an ceann is fearr ar Orla beo ar an aer. Lig Orla uirthi féin gur ghortaigh sí í féin i Loinnir & tá Alanna ann mar fhinné. Fuair Caitríona ordú cúirte uaidh Orla. Le cúnamh ó Nuala, rug Caitríona ar Orla bhreá.
Adam Mac Donncha
Bhí Adam Mac Donncha (Sean Ó Baoill) a chéad cuma sa bhliain 2014.
Seán Ó Conchubhair
Bhí Seán Ó Conchubhair (Mairtín Davy Ó Coisdealbha) a chéad cuma sa bhliain 2014. Tá sé de cháil ar Ó Conchubhair gurb é an gadaí áitiúil é ach ní mórán a thagann riamh as a chamscéimeanna craiceáilte. Ní tharraingíonn Ó Conchubhair ná Séamus go maith lena chéile agus cibé uair a fhaigheann sé an deis déanann Ó Conchubhair iarracht an ceann is fearr a fháil ar Shéamus
Péigí Farren
Bhí Péigí Farren (Máire Nic Gearailt) ar an gclár den chéad uair ar an 25 Nollaig, 2014. Is máthair Eoin Farren í. Tá sí tinn san ospidéal.
Meánchiorcal
deas|250px|thumb|Meánchiorcal Líne shamhalta timpeall na cruinne a roinneann an domhan ina leathsféireanna é an Meánchiorcal.
Jiangxi
Cúige is ea Jiangxi (Sínis: 江西省, Pinyin: Jiāngxī Shěng) i nDaon-Phoblacht na Síne. Tá an cúige suite i ndeisceart na tíre.
Thomas Croke
Bhí Tomás Liam Cróc (Béarla: Thomas William Croke) (28 Bealtaine, 1824 – 22 Iúil, 1902) ina Ard-Easpag Caitliceach d'Ard-Deoise Chaisil agus Imligh i gContae Thiobraid Árann. Tá ceanncheathrú agus príomhstaidiam Chumann Lúthchleas Gael (Páirc an Chrócaigh) ainmnithe in onóir dó.
A shaol
Rugadh é i gCaisleán na Cora, Contae Chorcaí, sa bhliain 1824. D'fhreastail sé ar scoil i Ráth Luirc sa chontae chéanna agus i gColáiste na hÉireann i bPáras. Oirníodh é mar shagart don Eaglais Chaitliceach sa bhliain 1846. Dúirt an náisiúnaí Éireannach William O'Brien go raibh an tAthair Cróc ag troid ag na baracáidí i rith Éirí Amach 1848 i bPáras. D'fhill sé ar Éirinn agus sa bhliain 1858 bhí sé ina Uachtarán ar Choláiste Naomh Colman i Mainistir Fhear Maí, Contae Chorcaí, agus níos déanaí bhí sé ina shagart paróiste i nDún ar Aill sa bhliain 1865. D'fhreastail Croke ar Chéad Chomhairle na Vatacáine mar dhiagaire d'Easpag Chluana sa bhliain 1870. Ceapadh é mar Dhara Easpag Auckland, an Nua-Shéalainn, sa bhliain 1870. Sa bhliain 1875 rinneadh Ard-Easpag Chaisil de.
Fuair sé bás i bPálas an Ard-Easpaig i nDúrlas Éile 22 Iúil, 1902, nuair a bhí sé ocht mbliana déag is trí scór d'aois. In onóir don Ard-Easpag, caitheann gach ardeaspag Chaisil agus Imligh, go traidisiúnta, an liathróid isteach sa lár ag craobh shóisir na hÉireann sa pheil Ghaelach agus san iománaíocht. thumb|600px|center|[[Páirc an Chrócaigh, ceanncheathrú CLG.]]
Barghest
Is madra mór dubh é an barghest nó bargeist. Is ainmhí miotaseolaíoch é. Tá tagairt dó sa scéal Harry Potter and The Prisoner of Azkaban le J.K. Rowling agus freisin sa leabhar The Witches le Roald Dahl.
Salvage (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an naoú heipeasóid, "Salvage" den ochtú sraith The X-Files ar an 14 Eanáir 2001. Scríobh Jeffrey Bell an eipeasóid seo. D'fhéach 11.7 milliún duine ar an eipeasóid.
David Stanton
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do cheantar Oirthear Chorcaí ó 1997 i leith é David Stanton (Gaeilge: Daithí de Standún) (rugadh é 15 Feabhra 1957 ). Tá sé ina bhall d'Fhine Gael.
Sheas sé san Olltoghchán 2016 agus toghadh é le 13.6% de na vótaí céad rogha.
An tOrd Teotanach
B'ord Míleata a bhí in Ord na mBráithre an Tí Gearmánach Naomh Muire in Iarúsailéim, nó An tOrd Gearmánach mar a bhí aithne orthu le linn a ré féin nó An tOrd Teotanach mar atá aithne orthu sa lá atá inniu ann. Bunaíodh An tOrd Teotanach sa bhliain 1190.
Bunú an oird
Cuireadh tús leis an ord sa Mheánoirthear le linn léigear Acra sa bhliain 1190, ag tús an tríú crosáide. Tháinig meitheal crosáidithe meánaicmeach ón nGearmáin le chéile chun ord ospidéil a bhunú. Bhí an t-Ord Teotanach curtha ar bun, le beannacht ón Pápa Celestine III chun cúram ospidéal a chur ar fáil do shaighdiúirí agus oilithrigh Gearmánacha sa Tír Bheannaithe. Bhí go leor ridirí i measc bráithre an Oird Teotanaigh. D’iarr siad ar an bPápa a bheith aitheanta mar Ord Míleata. Ghlac sé leis an iarratais agus thug sé cairt nua dóibh sa bhliain 1198.
Struchtúr na heagraíochta
Ba é An Máistir a bhí mar theideal ar cheannaire na heagraíochta ón tús. Bunaíodh craobhacha eile sa Ghearmáin, sa Phrúis agus sa Liovóin níos déanaí agus bhronn siad Máistir mar theideal ar cheannairí na ceaobhacha sin. Ghlaoigh siad an tArdmháistir ar ceannaire na Teotanaigh as sin amach. Bhí an tArdmháistir tofa ag baill an ardchraobh. Bhí air oifigigh an oird a ainmniú. Bhí eochair an duine ag an tArdmháistir, ag ceannasaí fórsaí an oird sa Thír Bheannaithe agus ag an gCisteoir d’órchiste an oird.
Scodalach dubheiteach
thumb|Himantopus himantopus
Is éan é an scodalach dubheiteach. Is baill d'fhine na Recurvirostridae iad.
Coinín
Is mamach beag é an coinín. Tá níos mó ná caoga speiceas éagsúla coiníní agus giorriacha ann. Tá coiníní, piocaí, agus giorriacha san ord Lagomorpha, le coiníní agus giorriacha amháin san fhine Leporidae. Laistigh de na Leporidae, tá deich ngéineas ann; cuimsíonn an géineas Lepus na giorriacha, agus de ghnáth tugtar coinín ar na speicis sa naoi ngéineas eile. Dá bharr sin, ní clád tacsanomaíochta iad na coiníní.
Tá coiníní ina gcónaí ar fud an domhain. Bíonn siad ina gcónaí ina dteaghlaigh agus itheann siad glasraí agus féar. Sa dúiche fhiáin, bíonn coiníní ina gcónaí i bpoill a thógann siad dóibh féin ar a dtugtar rapacha. Tá an t-ainm coinicéar ar scata coiníní ina gcónaí le chéile. Tá cáil ar choiníní as a bheith ag bocléim agus ag ithe cairéad.
Tá tréimhse iompair timpeall 31 laethanta ag coiníní. Is féidir 12-13 coiníní óga a bheith ag an mbaineannach, is annamh ál chomh mór le 18 nó chomh beag le ceann amháin. Coimeádtar coiníní mar pheataí ag daoine áirithe. Tógtar coiníní feola freisin.
Mar gur creach d'ainmhithe eile iad coiníní, bíonn siad cúramach sa pháirc. Má bhraitheann siad contúirt, seasann siad ina staic agus faireann siad. Tá réimse radhairc an-leathan ag coinín, scanadh lastuas ina theannta sin. Is iad a naimhde ná sionnaigh agus madraí; béir, racúin, minceanna, easóga agus nathracha. Tógann éin chreiche coiníní uaireanta. Bíonn daoine ag scaoileadh coiníní freisin. Ritheann siad chuig a bpoill, ina bhfuil tá siad slán sábháilte go hiondúil.
Meicnic
Is éard atá sa mheicnic ná staidéar matamaiticiúil ar ghluaiseacht. Baintear leas as dlíthe Newton chun cur síos a dhéanamh ar dhíláithriú coirp óna fhosphointe nuair a fheidhmíonn fórsaí air. Is dlíthe nádúrtha iad dlíthe Newton agus glactar leo mar seo a leanas:
Sé bunphrionsapal na meicnice ná an prionsabal coibheasta: ní mór gluaiseacht a thomhas i leith ruda: níl a leithead de rud ann agus gluaiseacht absalóideach. Mar sin, labraítear mar gheall ar `ghluaiseacht coirp i leith ruda'. Más ionann an rud sin agus córas comhardanáidí agus uaireadóir, glaotar fráma (nó córas) tagartha ar an rud sin. Má tá dhá fhráma ag gluaiseacht go rialta nó ina bhfos i leith a chéile glaotar frámaí taimhe orthu. Baintear leas as frámaí taimhe sa mheicnic. I ndáiríre tuigeann gach duine an coincheap seo: má tá tú i dtraein agus na dallóga dúnta ar an bhfuinneog, ní féidir a rá an bhfuil an traein ag gluiseacht go rialta, nó ina seasamh. Tuigtear gluaiseacht na traenach i leith cad a fheictear lasmuigh. Ar an láimh eile, is féidir a aithint muna bhfuil an ghluaiseacht rialta seo ag an traein: má tá lúb san iarnród agus má chasann an traein go tapaidh, is féidir athraithe i ngluaiseacht na traenach a mhothú. Is cás eile é seo ach tá anailís na meicnice níos fusa i leith fráma taimhe, agus bainfear leas astu siúd as seo amach.
Chun dlíthe Newton a athrú go matamaitic agus chun díláithriú an choirp a shloinneadh mar fheidhm an ama, ní mór teicnící an chalcalais a shainmhíniú. San alt seo, pléifear corp no réad atá ina phoncmháis: tá máis ag an gcorp ach níl toirt aige. Mar sin, tá an plé níos simplí ach níl gá leis an srian seo.
Rátaí athraithe sa mheicnic
Baintear leas as córas taimhe chun cur síos a dhéanamh ar am, fad, agus díláithriú. De réir dlíthe Newton, bíonn córas táimhe ag gluaiseacht ar bhealach rialta, nó bíonn sé ina sheasamh, agus tomhastar an ghluaiseacht seo i leith fráma taimhe eile. Is féidir cur síos a dhéanamh ar shuíomh an choirp ina bhfuil suim againn ann, le veictoir. Ós rud é go n-athraíonn suíomh an choirp i leith ama, scríobhtar an veicteoir mar, abair. Is ionann treoluas an choirp agus ráta athraithe an veicteora seo i leith ama, sé sin,
Is veicteoir é an treoluas chomh maith. Ar an mbealach céanna, sainmhínítear an luasghéarú mar seo a leanas,
Ivana Trump
Mainicín agus péiceallán sóisialta Seiceach-Mheiriceánach ab ea Ivana Marie Trump (née Zelníčková; IPA: ɪvana ˈmarɪjɛ ˈzɛlɲiːt͡ʃkova; 20 Feabhra 1949 - 14 Iúil 2022). Ise an chéad bhean chéile ag Donald Trump.
Beathaisnéis
Rugadh Ivana Zelníčková in Zlín sa tSeicslóvaic. Thug sí aghaidh ar Cheanada sa bhliain 1973 agus chaith sí tamall i Montréal. Casadh Donald Trump uirthi agus phós siad i 1977. Tá triúr páistí acu.
Meicnic
Rátaí athraithe sa mheicnic
Is féidir linn anois sainmhíniú a thabhairt ar an móiminteam \mathbf{p}: is ionann \mathbf{p} agus toradh mháis an choirp agus an luais, sé sin,. Leis an sainmhíniú seo, tá bealach gonnta againn le dara dlí Newton a scríobh síos,
Ivana Trump
Beathaisnéis
Fuair Ivana agus Donald colscaradh sa bhliain 1992. Phós sí ceithre uaire ar fad.
Meicnic
Rátaí athraithe sa mheicnic
áit gurb ionann agus an t-iú fórsa eismheánach ar an gcorp. Tá neart samplaí ann d'fhórsaí eismheánacha a chuireann tús le luasghéarú. Ina measc tá domhamtharraingt idir na plainéidí, leictreachas idir coirp le locht, agus brú leachta ar choirp ag snámh ann. Is féidir na coincheapanna seo phlé nuair nach bhfuil na scálaí sa bhfadhb róbheag. Bíonn neart cás ann áfach, nuair atá gá le teoirc eile, agus sí sin ná an fhisic chandamach.
Airíonna inchoimeádtha
Tá rátaí athraithe tábhachtach sa mheicnic, ach tá cáiníochtaí nach n-athraíonn i leith ama díreach chomh tábhachtach. Ina measc tá prionsabla inchoimeád an mhóimintim: i gcórás dúnta, ní athraíonn suim iomlán an mhóimintim i leith ama. Samhlaigh córas le N réad, agus bíodh móiminteam ag an t-iú réad. Is ionann suim iomlán an mhóimintim agus. Mar sin,
agus de réir dara dlí Newton, is ionann seo agus
áit gurb ionann agus an fórsa a fheidhmíonn réad j ar réad i. Ach de réir tríú dlí Newton, tá againn an chothromóid, agus mar sin,
nó,.
Dírimís ár n-aire anois ar chóras le páirteagal amháin, ach ní gá an tsimplíocht seo a bheith ann. Má fheidmhmíonn fórsaí eismheánacha ar an réad, ní bheidh móiminteam an réaid tairseach, ach tá cáiníocht eile ann a fhanann doathraithe. Abair go bhfuil an fórsa eishmheánach coimeádach, sé sin, is féidir a scríobh,, áit gurb ionann \nabla agus an díorthaíoch i leith na gcomhardanáidí x, y, agus z. Sainmhínítear fuinneamh an chórais mar seo a leanas,
Glaotar fuinneamh cinéiteach ar an téarma ós rud é go síolráionn sé ó ghluaiseacht an choirp, agus glaotar fuinneamh poitéinsiúil ar an téarma V, agus is fuinneamh é seo atá ag an gcorp de bharr a shuímh. Sampla d'fhuinneamh poitéinsiúil is ea an domhantarraingt. Ar thalamh an domhain, is ionann V na domhantarraingthe agus mgh, áit gurb ionann m agus máis an réaid, g agus tairsach na domhantarraingthe, agus h airde an choirp ó leibhéal na talún.
Tá sé furasta a léiriú anois le dara dlí de chuid Newton go bhfuil an fuinneamh tairseach,
de bharr na cothromóide. Tabhair faoi deara gur scálach é an fuinneamh, ach is veicteoir é an luas.
Ar an mbealach céanna, sainmhínítear móimint an fhórsa eismheánaigh ar an gcorp mar, áit gurb ionann \times agus and toradh veicteoireach. Is tomhas é seo ar chumas an fhórsa réad a chasadh trí uilleann. Mar shampla, má bhrúnn duine ar dhoras, tá an brú níos treise nuair a chuirtear é ar an taobh úrchóireach ó áis an dorais, mar sa chás sin tá \mathbf{x} mór agus mar sin tá cumas casaidh an fhórsa mór. Má tá suim na móimintí eismheánach cothrom le náid, beidh an móiminteam uilleannach tairseach, áit gurb ionann an cháiníocht seo agus
Is veicteoir é an móiminteam uilleannach, mar tá treo ag baint leis. Tá an crothúnas cosúil leis an gceann le haghaidh an fhuinnimh.
Déantar achoimre ar na cáiníochtaí inchoimeádtha seo sa tábla thíos. Sa tábla, luaitear siméadracht a chófhreagraíonn le gach cáiníocht: mar shampla, muna n-athraíonn an córas ar aon bhealach tar éis dúinin uaireadóir an fhráma thagartha a ath-thosú, tá do-athraitheacht i leith aistriúchán ama aige, agus tá an fuinneamh tairseach. Ar an mbealach céanna, muna n-athraíonn an córas tar éis dúinn an fráma tagartha a bhogadh trí spás, tá do-athraitheacht i leith aistriúchán spáis aige, agus tá an móiminteam tairseach. Tá nasc idir siméadracht agus cáiníochtaí tairseach agus glaotar teoirim Noether air seo.
! Cáiníocht ! Cineáil ! Siombail ! Foirmle ! Siméadracht
Cur i bhfeidhm na teoirice
Tabharfar sampla bunúsach den teoiric seo i bhfeidhm agus tuigfear mar seo bunfhadhb na meicnice: suíomh an chórais mar fheidhm an ama a ríomh de réir na bhfórsaí eismheánacha. Abair nach bufuil ach treo amháin sa bhfadhb agus go bhfuil poncmháis ann a mhothaíonn an fórsa F=-kx, áit gur tairseach é k. Seo é an fórsa a mhothaíonn máis agus é ceangailte go sprionga. De réir dlí Newton is ionann cothromóid na gluaiseachta agus
agus is furasta réiteach ginearálta na cothromóide seo a aimsiú:, áit gur tairsigh iad A agus B, agus is ionann \omega agus \sqrt{k/m}. Leis na coinníollacha tosaigh x(0)=x_0,, is féidir cothromóid na gluaiseachta a réiteach,
Is féidir anois a rá le cintteacht cá bheidh an réad, nuair atá eolas againn ar luas agus suíomh an réaid ag tús an turgnaimh. Nuair atá an freagra sin againn, tá fadhb na meicnice réitithe le haghaidh an chórais i gceist.
Nuair a tháinig eolaithe ar an teoiric seo ar dtús, ina measc Isaac Newton, chonaic siad impleachtaí fealsúnachta ann: bheadh réamhfhaisnéis ag duine ar stádas coirp dá mbeadh eolas aige ar choinníollacha tosaigh an chórais. Ós rud é gur bailiúchán adamh gach rud sa chruinne, chonacthas do na heolaithe seo go bhféadfaí réamhfhaisnéis a thabhairt ar cad a tharlódh do chuile rud sa chruine. Cheap na daoine seo gur chuir eolaíocht na meicnie deireadh le saor-thoil agus rudaí randamacha. Anois, tuigtear dúinn nach bhfuil sé seo fíor: bíonn na fórsaí a fheidhmíonn ar coirp mhóra i bhfad níos casta ná F=-kx, agus mar sin, ní féidir go ginearálta cothromóidí na gluaiseachta a réiteach. Cuireann teoiricí cosúil leis an bhfisic chandamach agus teoiric an neamh-oird (chaos theory) srianta eile ar an méid réamhfhaisnéise gur féidir a dhéanamh ar chóras meicnice. In ainneoin na teorann seo, tá cumhacht réamhfhaisnéise na meicnice le feiceáil i gcúrsaí teicneolaíochta, ina measc, conas eitleán nó gluaisteán a stiúradh, conas satailít a sheoladh go spás, conas diúrachán a threoiriú, nó conas droichead a thógáil.
Joe Dolan
B'amhránaí clúiteach Éireannach é Joseph Francis Robert Dolan (16 Deireadh Fómhair 1939 - 26 Mí na Nollag 2007), nó Joe Dolan, mar ab fhearr aithne air. An Muileann gCearr i gContae na hIarmhí a áit dúchais, ach bhí cónaí air i mBaile Átha Cliath le blianta fada.
Gairm Cheoil
Bhí a chéad phost aige leis an nuachtán áitiúil, The Westmeath Examiner. Ach chuaigh sé leis an gceol chomh luath is a bhí an phrintíseacht sin críochnaithe aige.
Ábhair Shuime
Chuaigh sé faoi scian sa bhliain 2005 chun cromán nua a fháil. Cuireadh an seanchromán a bhí aige ar ceant chun airgead a bhailiú le haghaidh na carthanachta, Autism Action. Díoladh é ar eBay ar €680.
Bás
Fuair sé bás ar Lá Fhéile Stiofán sa bhliain 2007, díreach i ndiaidh a trí a chlog um thráthnóna, agus é go dona tinn in Ospidéal Príobháideach an Mater. Bhí roinnt dá chuid seónna curtha ar ceal aige mar gheall ar an tinneas roimhe sin. Ceaptar go bhfuair sé bás faoi dheireadh ó rith fola inchinne. Adhlacadh é ina áit dúchais sa Mhuileann gCearr, áit ar fhreastail breis is 2,000 duine ar a shochraid.
Yunnan
Cúige is ea Yunnan (Sínis: 云南省, Pinyin: Yúnnán Shěng) i nDaon-Phoblacht na Síne. Tá an cúige suite i ndeisceart na tíre.
Benalmádena
Bardas is ea Benalmádena i gcúige Málaga, san Andalúis. Tá sé suite ar 'Costa del Sol', idir Torremolinos and Fuengirola, thart ar 12 cm siar ó dheas de phríomhchathair an chúige. Tá sé mar chuid den 'Área metropolitana de Málaga', (limistéar cathrach Mhalaga) agus suite i gContae nó Comarca (réigiún riaracháin logánta) Costa del Sol Occidental, comhlathas na mbardas leis an ainm céanna, agus i gceantar breithiúnach de Torremolinos. (El partido judicial de Torremolinos).
Tá thart ar 68,800 daoine ina gcónaí in Benalmádena, 's é sin an 8ú bardas is mó sa chúige ach an tríú mórcheantar uirbeach, taobh thiar de Málaga agus Torremolinos. Tá an daonra bailithe don chuid is mó i dtrí lárionaid éagsúla: Benalmádena Pueblo, Arroyo de la Miel agus Benalmádena Costa, cé go bhfuil an uirbiú ag cur na croí-láir seo le chéile.
Bhí daoine ina gcónaí san áit seo sa réamhstair, ach i rith tréimhse Al Andalus tháinig forbairt ar an áit agus ansin meath arís i ndiaidh na bliana 1485. Chuir tionscal páipéir agus fíona go mór le geilleagar na háite sna 18ú agus 19ú haoiseanna. Sa lá atá inniu ann tá tarraingt turasóireachta mhaith ag Benalmádena ar an gCosta del Sol, le go leor áiseanna agus páirc shiamsaíochta, 2 uisceadán, casino, agus ceann de na muiríní is mó san Andalúis. Tá go leor tránna áille ann chomh maith le háiteanna suimiúla mar Chaisleáin Colomares, Carr Cábla Benalmádena, agus an Stupa Budaíoch is mó san Eoraip ag 33 méadar ar airde.
Clúdaíonn an bardas achar 27 ciliméadar cearnógach ó bheanna Sierra de Mijas go dtí an fharraige, ag titim in áiteanna i bhfoirm aille. Téann an autopista A-7 soir siar trasna ar an gcríoch, a dhéanann cumarsáid leis an bpríomhchathair chúige agus lárionaid eile ar chósta na Meánmhara. clé|mion|220x220px|Coinníonn Benalmádena Pueblo an fhabraic uirbeach de na sráidbhailte logánta.
Sarah Carey
Is colúnaí leis Independent News and Media (INM) í Sarah Carey. Is iar-colúnaí le The Sunday Times, The Irish Times, The Irish Catholic agus The Herald í. Chuir sé clár raidió "Talking Point" i láthair ar Newstalk idir 2011-2017.
An Nás
clé|mion Is baile suite i gContae Chill Dara, Éire é an Nás, Nás na Rí, nó Nás na Ríogh (Naas as Béarla). Is é príomhbhaile an chontae é. Is baile comaitéara é agus tá a lán daoine ina gcónaí sa Nás a oibríonn i mBaile Átha Cliath, mar níl an baile suite ach 20 km ón bpríomhchathair Éireannach. clé|mion Tá an daonra ag méadú ar na mallaibh, 4000 le linn na gcúig bliana is déanaí. Tá 21,393 duine ina gcónaí sa Nás dar le daonáireamh na bliana 2016.
Sarah Carey
Saol pearsanta
Tá cónaí tríd a saol ar Carey sa Bhóthar Buí i  gContae na Mí. Tá 3 páistí aici lena bhfear céile. Bhí a athair William Carey mar chomhairleoir contae do Fhine Gael ar feadh 47 bliana ar Chomhairle Contae na Mí.
An Nás
Comhchathracha
Tá An Nás nasctha le na háiteanna seo a leanas:
Sichuan
Cúige is ea Sichuan (Sínis: 四川, Pinyin: Sìchuān) i nDaon-Phoblacht na Síne. Tá an cúige suite i ndeisceart na tíre.
Peoria, Illinois
Is cathair de chuid stát Illinois, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Peoria. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 115,007 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Peoria suite i gContae Peoria. Tá Jim Ardis ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1680.
Scríbhneoir scripte scannáin
d:Q28389
Gobadán scodalach
Is éan é an gobadán scodalach. Is baill d'fhine na Scolopacidae iad.
Arthur Spring
Is polaiteoir Éireannach agus Teachta Dála do cheantar Chiarraí Thuaidh- Luimneach Thiar é Arthur Spring (Artúr Spring). Tá sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre.
Sheas sé san Olltoghchán 2016, ach chaill sé a shuíochán.
Joey Giardello
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh meánmheáchain, ab ea Joey Giardello a rugadh Carmine Orlando Tilelli ar an 16 Iúil 1930 i mBrooklyn, Nua-Eabhrac agus a fuair bás ar an 4 Meán Fómhair 2008.
Giorria
Ainmhí beag is ea an giorria. Mamach atá ann agus is ball d'fhine na Leporidae é.
Zhejiang
Cúige is ea Zhejiang (Sínis: 浙江, Pinyin: Zhèjiāng) i nDaon-Phoblacht na Síne. Tá cúige suite in oirthear na tíre, agus is é Hangzhou (Sínis: 杭州, pinyin: Hángzhōu) príomhbhaile, suite i dtuaisceart an cúige.
Roibeard Mac Riocaird
Iománaí cáiliúil Éireannach a bhí i Roibeard Mac Riocaird, nó Bobby Rackard mar a bhí aithne ag an saol air (1927 - 1996). Meastar go raibh sé ar dhuine de na himreoirí iománaíochta ab fhearr riamh, agus é ag imirt le foireann Loch Garman agus le club Rath an Iúir idir na 1940í agus na 1960í. Bhain sé ceithre chorn i gCraobh na hÉireann, agus roghnaíodh é sa líne lán chúil i bhFoireann Iománaíochta na Mílaoise.
B'iománaithe den scoth iad a dheartháireacha Nicky agus Billy chomh maith.
Owain Gwynedd
Bhí Owain ap Gruffudd ap Cynan, ar a dtugtar Owain Gwynedd, (1100 - 28 Samhain 1170 ) ina phrionsa ar Gwynedd ó 1137 go dtí a bháis. Tugadh Owain Gwynedd air chun idirdhealú a dhéanamh idir é agus Owain ap Gruffudd eile a bhí i réim sa tréimhse chéanna, Owain Cyfeiliog. Tháinig athbheochan mór ar a réimeas i Gwynedd agus sa Bhreatain Bheag agus tagraíonn an Brut y Tywysogion (Gaeilge:Croinic na bPrionsaí) dó faoin ainm Owain Fawr.
Dún Fionnachaidh
mion|Príomhshráid Dhún Fionnachaidh Baile i gContae Dhún na nGall is ea Dún Fionnachaidh.
Liosta buaiteoirí Éireannacha na Duaise Nobel
mion|Bonn - Duais Nobel mion|[[Alfred Nobel.]] Sraith duaiseanna is ea iad Duaiseanna Nobel a bhunaigh cruthaitheoir na dínimíte, Alfred Nobel. Tugtar airgead mar chuid den duais do dhaoine a chuir an taighde nó an tsochaí chun cinn ar bhealach ar leith.
Dún Fionnachaidh
Tábla Daonra
Déantar achoimre ar athruithe sa daonra idir 2006 agus 2016 seo sa tábla seo thíos: mion|Bá Dhún Fionnachaidh
Liosta buaiteoirí Éireannacha na Duaise Nobel
Bhí siad Éireannacha a bhuaigh siad an Duais Nobel ó 1901.
Jiangsu
Cúige is ea Jiangsu (Sínis: 江西省, Pinyin: Jiāngsū) i nDaon-Phoblacht na Síne. Tá an cúige suite in oirthear na tíre.
Naperville, Illinois
Is cathair de chuid stát Illinois, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Naperville. De réir an daonáirimh sa bhliain 2011, tá 142,773 duine ina gcónaí sa chathair. Tá an chathair suite i gcontaetha DuPage agus Will. Tá A. George Pradel ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1680.
Shandong
Cúige is ea Shandong (Sínis: 山东, Pinyin: Shāndōng) i nDaon-Phoblacht na Síne. Tá an cúige suite in oirthear na tíre.
Lübeck
Is cathair i dtuaisceart na Gearmáine í Lübeck, agus í ar an dara chathair is mó sa Schleswig-Holstein, agus ceann de na calafoirt móra sa Ghearmán. Bhí sí, le roinnt céadta bliain, ina 'phríomhchathair' ar an Chonradh Hainseatach agus, mar gheall ar a hoidhreacht ailtireachta 'Brící Gotacha', tá sí liostaithe ag UNESCO mar 'Shuíomh Oidhreachta Domhanda'. Sa bhliain 2005, bhí daonra de 213,983 aici.
Suite ar an abhainn Trave, is í Lübeck an calafort Gearmánach is mó ar an Mhuir Bhailt. Tá sean-bhaile na cathrach suite ar oileán atá timpeallaithe le huisce na Trave.
Nascann canáil na hElbe-Lübeck an Trave leis an Elbe. Tá abhainn thábhachtach eile in aice le lár an bhaile, sí sin an Wakenitz. Ceanglaíonn an 'Autobahn 1' Lübeck le Hamburg agus an Danmhairg (Vogelfluglinie). Is trá-bhaile agus calafoirt farantóireachta í an bhuirg Travemünde, ar chósta na Mhuir Bhailt. Nascann a stáisiún lárnach Lübeck le roinnt línte, go háirithe, an líne go dtí Hamburg.
Tilda Swinton
Is ban-aisteoir Albanach í Katherine Matilda "Tilda" Swinton (5 Samhain 1960 a rugadh í).
An tUilíochas
Baineann an téarma "uilí" (agus an tUilíochas) leis an meitifisic agus go háirithe leis an scolaíochas. Is cineálacha, tréithe nó coibhnis iad na huilithe, agus baint acu le cibé rud a bhíonn ann i gcónaí san aimsir nó sa spás. Iad difriúil le rudaí sainiúla nó "pairticleártha". Iad insamhlaithe ar shlí leis na coincheapa. Is uilí é an "capallachas" agus is rud pairticleártha é an "capall".
Jack Reynor
Aisteoir scannán Meiriceánach-Éireannach is ea Jack Reynor.
Surabaya
Cathair san Indinéis is ea Surabaya (san Indinéisis) nó Suroboyo (san Iaváinis), agus é suite ar chósta thoir thuaidh oileáin Iáva i lár na hIndinéise. Príomhchathair riaracháin Iáva Thoir (Jawa Timur) atá ann. Is é Surabaya an dóú cathair is mó sa tír. Tá cónaí ar 3,114,700 duine (2012) sa chathair féin agus ar 9,115,485 duine (2014) i mórcheantar Surabaya.
Tá Droichead Suramadu ina nasc idir an chathair agus oileán Madura.
Féach freisin
Tá treoir thaistil do Surabaya ag Wikivoyage i mBéarla agus teangacha eile.
Jilin
Cúige is ea Jilin (Sínis: 吉林, Pinyin: Jílín) i nDaon-Phoblacht na Síne. Tá an cúige suite in oirthuaisceart na tíre.
Oileáin Mheiriceánacha na Maighdean
Is oileáin sa Mhuir Chairib iad Oileáin Mheiriceánacha na Maighdean.
The X Factor (sraith 3 an RA)
Is comórtas amhránaíochta teilifíse cruthaithe ag Simon Cowell é The X Factor, a tosaíodh sa Ríocht Aontaithe sa bhliain 2004. Thosaigh an tríú sraith de The X Factor ar 19 Lúnasa 2006 agus chríochnaigh sé ar 16 Nollaig 2006.
B'iad Simon Cowell, Sharon Osbourne agus Louis Walsh na breithiúna don tsraith seo. Bhuaigh Leona Lewis an tsraith agus tháinig Ray Quinn sa dara háit.
D'fhág Kate Thornton tar éis an tsraith seo.
Rosemary Smith
Ghlac Smith páirt ina céad raili mar threori. Tar éis cinneadh a dhéanamh nar mhaith lei an treoracht, aistrigh sí ag tiománaiocht. Tháinig sí go dtí an aird an Rootes Ghrúpa's Iomaíochta Roinn atá ar fáil di a n-oibríonn tiomáint.
Iomaíocht eile rath a bhí bua glan amach i 1969 Chorcaí 20 Rally. Bhuaigh Smith duais na mban  arís agus arís eile ar an na Halban Rally agus ar an Chuaird na Héireann Rally, faoi dhó gach ar an Alpach Rally agus ar an Cheanada Shell 4000 agus uair amháin ar an Acropolis Rally. Tá sí freisin iomadúla aicme a bhuaigh a ainm di.
Ar an 10ú Bealtaine 2017, rinne Smith tiomáint thrialach leis an gcarr Renault F1 ar an Chuaird Paul Ricard mar chuid den scannánú an lae. Mar seo, tá sí ar an duine is sine a thiomáint carr 800 each-chumhacht choiscthe.
Wilmette, Illinois
Is cathair de chuid stát Illinois, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Wilmette. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, bhí 27,087 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Wilmette suite i gContae Cook. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1680.
Isabelle de Charrière
Scríbhneoir, fealsamh, is cumadór, ab ea Isabella Agneta Elisabeth van Tuyll van Serooskerken, nó Isabelle de Charrière, nó Belle van Zuylen, a labhair Fraincis san ochtú haois déag. Scríobh sí litreacha, (féin) portráidí, fabhalscéalta, gearrscéalta, úrscéalta, paimfléid, drámaí, ceoldrámaí (libretti agus ceol) agus chum sí amhráin agus sonataí méarchláir freisin. Le linn a saoil, léirigh roinnt saineolaithe meas mór uirthi as a cuid oibre nach raibh ar fáil go forleathan don phobal (mar go raibh uirthi íoc as a fhoilsithe í féin (seachas Caliste, a cuireadh i gcló i bPáras). Bhí aistriúcháin le feiceáil i nGearmáinis agus i mBéarla le linn a saoil. Bhí roinnt saothar le feiceáil i nGearmáinis seachas i bhFraincis.
Tar éis a báis, in amanna athfhoilsíodh a leabhair, ach ní go minic. Phléigh an criticeoir Francach Sainte-Beuve iad sna blianta 1839-1845. Tar éis fiche bliain de thaighde, d’fhoilsigh Philippe Godet ón Eilvéis beathaisnéis fhairsing fúithi i 1906. I 1908, thiomnaigh Marie Loke, an chéad léachtóir mná san Ísiltír a léacht tionscnaimh pearsanra Les débuts du roman personnel: Madame de Charrière et son oeuvre chuig Belle van Zuylen. Níos déanaí san fhichiú haois, bhain Belle van Zuylen cáil amach trí léirmheasanna agus aistriúcháin, go háirithe nuair a scríobh Simone Dubois agus a fear céile Pierre Dubois fúithi ó 1969 ar aghaidh. Foilsíodh saothair bhailithe Van Zuylen i bhFraincis idir 1979 agus 1984 ag an teach foilsitheoireachta Van Oorschot in Amstardam.
Rugadh Isabelle i Utrecht í ar an 20ú Meán Fómhar 1740, agus fuair sí bás ar an 27ú Nollag 1805, san Eilvéis.
Foilseacháin chriticiúla de na téacsanna bunaidh
Ursain
An múnla ceartingearach ar thaobh dorais, fuinneoige nó oscailte eile, nach bhfuil colún ná piléar balla eile ann. Nuair a bhíonn sí báite sa mballa, mar a bhíonn in ailtireacht Ghotach, tugtar spré nó giall uirthi. Maidir leis an bhfráma Clasaiceach dorais nó fuinneoige a ghobann amach ón mballa, tugtar fordoras air sin uaireanta.
Harold Clayton Urey
Ceimicí Meiriceánach a saolaíodh i Walkerton, Indiana ab ea Harold Clayton Urey (29 Aibreán 1893 – 5 Eanáir 1981). Bhuaigh sé Duais Nobel na Ceimice i 1934 as uisce trom is hidrigin throm (deoitéiriam, an t-iseatóp hidrigine le dhá phrótón) a ullmhú. Rinne sé saothar ar an mbuama adamhach, scaradh iseatóip úráiniam óna chéile, agus cruthú na Gealaí is na bpláinéad, obair a bhí mar bhunús le taiscéaladh eolaíochta an Ghrianchórais.
Condar na nAindéas
Is éan é condar na nAindéas. Is baill d'fhine na Cathartidae iad.
Liaoning
Cúige is ea Liaoning (Sínis: 辽宁, Pinyin: Liáoníng) i nDaon-Phoblacht na Síne. Tá an cúige suite in oirthuaisceart na tíre.
Oíche Shamhna
Saoire i bhféilire an Iarthair is ea Oíche Shamhna, a cheiliúrtar ar an 31 Deireadh Fómhair. Ceiliúrtar in Éirinn í go príomha, ach tá an fhéile níos saolta sa lá atá inniu ann agus ceiliúrtar an fhéile i ndomhan an Bhéarla den chuid is mó. mionsamhail|Tugadh na Ceiltigh sa Fhrainc fadó samonios ar an mhí ghealaí: Féilire Coligny, [[Lyon, An Fhrainc .|link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:Coligny-closeup.jpg]]
Stair
Téann stair na Samhna i bhfad siar roimh ré na Críostaíochta. Ba iad Samhain (1 Mí na Samhna), Imbolc (1 Feabhra), Bealtaine (1 Bealtaine) agus Lúnasa (1 Lúnasa) na príomhfhéilte réamh-Chríostaí a bhí ag na Ceiltigh.
Urtacáire
Is frithghníomh ailléirgeach a bhaineann leis an gcraiceann agus a léirítear mar riastaí is cloig dhearga tochais í urtacáire nó aodh thochais. Is féidir go dtarlóidh sí de bharr teagmháil dhíreach leis an ngreannaitheoir, nó freagairt ghinearálta ailléirgeach ar ailléirgin.
Oíche Shamhna
Stair
B’fhéile an-tábhachtach í Oíche Shamhna. De réir seanscéalta, bhriseadh an deighilt idir an saol seo agus an domhan eile ar an oíche seo. Bhí Oíche Shamhna idir bliain amháin agus an bhliain dár gcionn.
Ardach
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Ardach air:
Oíche Shamhna
Stair
Fadó ó shin, bhíodh féasta trí lá ag Teamhair gach bliain leis an tSamhain a cheiliúradh.
Críostaíocht
Le teacht na Críostaíochta, cuireadh an seanghnás Ceilteach in oiriúint don Chreideamh. Rinneadh Lá na Naomh Uile den chéad lá de mhí na Samhna agus Féile na Marbh den dara lá den mhí. clé|mion|333x333px|masc, sna luathbhlianta an chéid seo caite, Museum of Country Life, Éire.
Nósanna
Is iomaí nós a bhaineann leis an bhféile seo i dtíortha éagsúla. Tá cuid mhór sean-nósanna a bhaineann le hOíche Shamhna beo in Éirinn go fóill.
An Bhreatain Bheag
clé|mion|siopa i mBÁC, 2010
Sanasaíocht
Sean-Ghaeilge: samain, samuin, nó samfuin. Níl na teangeolaithe ar aon intinn faoin chiall cheart atá leis an fhocal Samhain. Creideann cuid de na saineolaithe gur samhfhuin atá ann, nó ‘deireadh an tsamhraidh’ ach ina éadan sin, tugadh na Ceiltigh sa Fhrainc fadó samonios ar an mhí ghealaí idir Mí Dheireadh Fómhair agus Mí na Samhna fosta.
Naisc sheachtracha
mion|Tarskavaig, 2008
Ben Barnes (aisteoir)
Is aisteoir Sasanach é Benjamin "Ben" Barnes (20 Lúnasa 1981 a rugadh é).
Emile Griffith
Dornálaí Meiriceánach, a bhí ina churadh meánmheáchain, ab ea Freddie Steele a rugadh ar an 3 Feabhra, 1938 i Saint Thomas, S.A.M Oileáin Mheiriceánacha na Maighdean, Oileáin Mheiriceánacha na Maighdean agus a fuair bás ar an 23 Iúil, 2013.
USENET
Ar dtús, téarma ar líonra ríomhairí a bhí ag rith córas oibriúcháin UNIX, ag déanamh cumarsáide lena chéile. Le teacht an Idirlín, is í ciall an téarma anois ná an tsraith dhomhanda nuachtghrúpaí.
Dún Lúiche
Baile beag i gContae Dhún na nGall in Éirinn is ea Dún Lúiche. De réir an Staidéar Cuimsitheach Teangeolaíoch ar Úsáid na Gaeilge sa Ghaeltacht, bhí 665 daoine os cionn trí bliana d'aois ina gcónaí i nDún Lúiche. Labhraíonn 486 (73%) Gaeilge go laethúil taobh amuigh den chóras oideachais.
Tobága
Is é Tobága an t-oileán is lú de dhá oileán mhóra Phoblacht Oileán na Tríonóide agus Tobága. Luíonn sé taobh thoir theas ó mhór-roinn Oileán na Tríonóide agus taobh thoir theas ó Grenada. Tá 300 ciliméadar cearnacha, nó 116 míle cearnacha, in achar an oileáin. Bhí cónaí ar 62,219 duine ar an oileán sa bhliain 2011. Sin 202.9 duine sa chileaméadar cearnach, nó 525.5 sa mhíle chearnach. Cuid féinrialaitheach den tír atá ann.
Criostóir Colambas an chéad Eorpach a leag súil ar Thobága, sa bhliain 1498. Tagann an focal tobac ó ainm an oileáin. Daoine de shliocht Afracach formhór mór lucht an oileáin, ní hionann le Oileán na Tríonóide, a bhfuil pobal an-mheasctha ann.
L'Eliana
Is baile meánmhéide é L'Eliana atá suite in Oirthear na Spáinne, sa Chomphobal Valencia, i gcomarca Camp del Túria (Gort an Turia).
Mórshiúl Jarrow
deas|250px|thumb|Mórshiúl Jarrow Agóid eagraithe i gcoinne an dífhostaíocht agus bochtaineacht a fhulaingtear sa bhaile Tyneside Sasanach an Jarrow i rish na 1930idí ab ea an Mórshiúl Jarrow i 5 – 31 Deireadh Fómhair 1936.
L'Eliana
Tá an baile lonnaithe ar an mótarbhealach CV-35 22km thiar thuaidh ó chathair Valencia agus 16km ó phríomhbhaile an chomarca, Llíria.
Is baile bríomhar í, aitheanta ar fud an comarca le haghaidh a chuid bialann, tithe tábhairne agus siopaí. Ar imeall an bhaile, ar an mbóthar go dtí La Pobla de Vallbona, tá ionad siopadóireachta ann darb ainm “El Osito” ina bhfuil siopaí coitianta chomh maith le ollmhargaí Lidl agus Aldi.
Féilte áitiúla
I rith mí Iúil, tarlaíonn an fhéile is mó sa bhaile, Les Festes Majors agus tá comórtais spóirt Jocs Esportius ar siúl i seachtain dheireanach na míosa.
Ascaill a Cúig
Tá Ascaill a Cúig ar cheann de phríomhshráideanna lár Manhattan i gCathair Nua-Eabhrac. Síneann sí feadh thaobh thoir na Páirce Láir agus trí Harlem agus lár Manhattan. Tá sí inchurtha le Hama i mBéiriút, Sráid Oxford i Londain agus na Champs Élysées i bPáras. Tionóltar Paráid Lá Fhéile Pádraig Nua-Eabhrac ar an ascaill, i measc paráidí eile.
Tá a fheidhm agus a chló cosúil le Sráid Uí Chonaill i mBaile Átha Cliath, ach Ascaill a Cúig níos faide. Tá a deireadh thuaidh ag Harlem River Drive agus Sráid 143 i dtuaisceart Manhattan agus a tús ag Cearnóg Washington in Greenwich Village.
Ernst Heinkel
Dearthóir agus déantóir eitleán ón Ghearmánach ab ea Ernst Heinkel (24 Eanáir 1888 – 30 Eanáir 1958).
Tús a Shaoil
Rugadh Heinkel in Grunbach agus mar fhear óg, chuaigh sé chuig teilgcheárta chun bheith ina mheaisíneoir printíseach.
Ar dtús, d’fhás a chuid suime san eitlíocht, de bharr a mhealltachta le na haerárthaí Seipilín, agus sa bhliain 1909, thug sé cuairt ar an taispeántas eitilte idirnáisiúnta in Frankfurt am Main. Thóg sé a chéad eitleán, an bhliain dár gcionn, agus é ag obair de réir pleananna a bhí tarraingthe ag Henri Farman.
Ilomska
Ilomska Is fo-abhainn do cheart an Ugar abhainn i Bhoisnia. Tá sé thart ar 20 km ar fhad, agus is é a foinse  Vlasic  sliabh. Is comhlacht riachtanach uisce don fhiadhúlra máguaird.
A sreabhadh thíos Petrovo polje (Pheadair réimse). has sharp curves. Is iad na rannpháirtithe is saibhre ceart Manatovac (sruth mór), Mala Ilomska (Little Ilomska) agus Devetero vrela (Naoi Springs), agus fo-abhainn chlé Crna Rijeka (Abhainn dubh).
Tar éis dhá tarraingteach easanna Ilomska, sreabhadh an abhainn isteach sa Ugar, cúpla ciliméadar síos an abhainn ó Vitovlje sráidbhaile. Is é an airde an sreabhadh uisce níos mó fiú 40 méadar. Easanna sa wildness mhealladh sléibhe-dreapadóirí, do thurasóirí agus iascairí, agus an balla creagach ingearach faoi dtagann na habhann atá oiriúnach do cleachtaí alpinist.
Stair
Thar aon ní eile Ilomska River bhfuil Korićani sráidbhaile agus canyon faoi bhun sé (Korićanske stijene), an scafall ar níos mó ná 200 Boisniaigh agus Crótaigh - íospartaigh na Crótaigh póilíneachta agus fórsaí Airm (an 21 Lúnasa, 1992), coir a ionchúiseamh agus pianbhreith trí líon na n díotála ag An ICTY Binse i An Háig.
Sléacht Pháras 1961
mion Sa bhliain 1961 tharla sléacht i bPáras na Fraince. Bhí Cogadh Saoirse na hAilgéire faoi lánseol ag an am agus bhí na húdaráis sa Fhrainc an-tógtha leis an mbaol sceimhlitheoireacht a. Eisíodh forógra ag cosc cruinnithe agus tugadh ordú cuirfiú do na hAilgéaraigh, nach raibh in ann dul amach ó dhubh go dubh.
D'eagraigh an FLN (Fronta Náisiúnta Fuascailte) léirsithe sráide ar an 17 Deireadh Fómhair 1961. Ach thit na hagóidí chun foréigin. Mhair na trioblóidí ar feadh míosa ach tharla an foréigean is measa ar an oíche úd agus maraíodh b'fhéidir 100 duine, Ailgéaraigh go léir. clé|mion|Bhí an iar-Naitsí [[Maurice Papon agus coirpeach cogaidh i mbun na póilíní ag an am]] Caitheadh iad sa Seine go minic. Níos déanaí, bhí fógra le léamh ar Dhroichead Saint-Michel i lár Pháras: "Ici on noie les Algériers" nó báitear Ailgéaraigh anseo. Fuair b'fhéidir cúpla céad Ailgéarach bás le linn na hagóidí ar siúl i bPáras sa bhliain sin.
Cangarú crainn aondathach
Ainmhí is ea an cangarú crainn aondathach (Dendrolagus dorianus).
Eoghan Ó Comhraí
Fileolaí agus ársaitheoir Éireannach ba ea Eoghan Ó Comhraí (20 Samhain 1794 – 30 Iúil 1862).
Fathain
Baile i gContae Dhún na nGall in Éirinn is ea Fathain. Tá 569 duine ina gcónaí ann i 2011.
Eoghan Ó Comhraí
Beatha
Mac le hEoghan Mór Ó Comhraí agus lena bhean chéile siúd Cáit ba ea é, agus rugadh é ag Dún Átha in aice le Carraig an Chabhaltaigh i gContae an Chláir. Bhí cuid d'Éirinn siúlta ag sean-Eoghan ina mhangaire dó agus bhí suim aige i seanchas agus i gceol. Bhí cnuasach lámhscríbhinní aige, cuid acu ina n-oidhreacht aige agus cuid eile óna láimh féin, agus eisean a mhúin léamh agus scríobh na Gaeilge dá mhac. Rinne Eoghan óg cóipeanna de lámhscríbhinní eile chun cur le cnuasach an bhaile. mion|200px|Caisleán Charraig an Chabhaltaigh láimh le Dún Átha.
Bhí Ó Comhraí ina sclábhaí ar fheirm a athar seal agus ina mhúinteoir seal eile. Scaip an teaghlach de dheasca meath curadóireachta i ndiaidh na bliana 1815, agus timpeall na bliana 1824 chuaigh Ó Comhraí chun Luimnigh, áit ar chaith sé seacht mbliana ag obair in ospidéal meabhairghalar. Lean sé air ag saothrú na teanga, go háirithe nuair a thuig sé a oiread léinn a thug a athair síos i gcré leis. Ar an 3 Deireadh Fómhair, 1824 phós sé Anne Broughton, iníon Sheáin Broughton ó Chaoldoire in aice le Béal an Átha i gContae Luimnigh. .
Tyneside
deas|250px|thumb|Tyneside Ceirtleán uirbeach ar an bruacha an Abhainn Tyne i Sasana thoir thuaidh is ea Tyneside, na cathracha Newcastle upon Tyne, Gateshead, Tynemouth, Wallsend, South Shields, agus Jarrow san áireamh. Ba é an daonra 2011 daonáireamh ná 774,891.
Eoghan Ó Comhraí
Beatha
Bhí an t-iomrá le hÓ Comhraí gurbh eolaí ar an nGaeilge agus ar stair na hÉireann é, agus faoin mbliain 1834 ba mhinic é féin agus Seán Ó Donnabháin, scoláire mór eile, ag scríobh chun a chéile. Is amhlaidh gur phós an Donnabhánach Mary Anne Broughton, deirfiúr céile Uí Chomhraí, sa bhliain 1840. Ar mholadh an Donnabhánaigh a fuair Ó Comhraí post i Roinn Dinnseanchais Shuirbhéireacht Ordanáis Éireann sa bhliain 1835, post a mhair go dtí an bhliain 1842, nuair a scoireadh an Roinn.
Ag obair dó sa Roinn rinne sé taighde i gColáiste na Tríonóide, in Acadamh Ríoga na hÉireann, in Ollscoil Oxford agus i Músaem na Breataine. Ina dhiaidh sin chuaigh sé ag tras-scríobh lámhscríbhinní ar bheagán pá in Acadamh na hÉireann agus i gColáiste na Tríonóide, agus chuidigh sé féin agus an Donnabhánach leis an Irish Archeological Society (a bunaíodh sa bhliain 1840), an Celtic Society agus an Ossianic Society. Eisean a rinne catalóg na lámhscríbhinní i Músaem na Breataine sa bhliain 1849, obair a thuill $100 dó. Ba é Ó Comhraí freisin a thras-scríobh na lámhscríbhinní ar bhain an Donnabhánach a eagrán mór dAnnála Ríochta Éireann astu.
Toghadh é mar bhall d'Acadamh Ríoga na hÉireann é sa bhliain 1851, agus nuair a bunaíodh Ollscoil Chaitliceach na hÉireann ceapadh ina ollamh le stair agus seandálaíocht na hÉireann é. Chuaigh sé féin agus George Petrie i gcomhar le chéile chun Ancient Music of Ireland (1855) a chur amach, agus mhol sé féin agus an Donnabhánach sa bhliain 1852 go ndéanfaí foclóir sean-Ghaeilge agus meán-Ghaeilge, obair nár thosaigh go dtí an bhliain 1913.
D'fhoilsigh an ollscoil a chuid léachtaí sa bhliain 1860, agus tháinig trí imleabhar léachtaí eile amach tar éis a bháis faoi theideal On the Manners and Customs of the Ancient Irish (1873). Thrascríobh sé an t-uafás ábhair, go háirithe ocht leabhar mhóra faoi sheandlíthe na hÉireann.
Bhí Ó Comhraí i bhfabhar Fhuascailt na gCaitliceach agus bhain sé an-sásamh as toghadh Dhónaill Uí Chonaill mar Fheisire sa bhliain 1828.
Éiclips na gréine den 2 Iúil, 2019
Ar an Máirt, 2 Iúil, 2019, bhí láneclipse gréine ann a chonacthas feadh an Aigéin Chiúin, na Sile agus ag luí na gréine san Airgintín, Uragua agus an Cholóim.
Tarlaíonn eclipse na gréine nuair a théann an ghealach idir an domhan agus an ghrian, ag folú íomhá na gréine le haghaidh an bhreathnóra ar an domhan. Tarlaíonn láneclips na gréine nuair a bhíonn trastomhas dealraitheach na gealaí níos mó ná trastomhas na gréine, ag blocáil solas díreach na gréine go léir, ag casadh an lae go dorchadas. Tharla an t-eclipse iomlán seo i stráice caol talún thart ar 200 km ar leithead. Tá rothlú na cruinne freagrach as an limistéar seo a ghluaiseann trasna dhromchla an domhain i gcónaí ón iarthar go dtí an taobh thoir, ag cruthú conair an lándorchadais. Ar an dá thaobh den stráice seo agus i gceantar na mílte ciliméadar ar leithead, labhróidh na breathnóirí ar pháirteclips, agus níos faide fós beidh agus níos faide fós ar aghaidh beidh an ghrian ag taitneamh mar is gnáth dí gach lá.
Taisteal
mion|clé|Réimse breathnóireachta an éiclips. Thaistil an stráice 11,252 ciliméadar siar soir ina iomlán, ag tosú ar maidin san Aigéan Ciúin Theas, soir ón Nua-Shéalainn, agus ag bogadh ó thuaidh. Ansin thóg sé treo an oirdheiscirt agus le titim na hoiche chuaigh sé i dteagmháil leis an mórthír sa tSile, ag críochnú ag Punta Rasa, ceann theas den Río de la Plata. D'fhéadfaí é a fheiceáil go páirteach i gceantar mór i ndeisceart Mheiriceá Theas : i gcríoch iomlán Eacuadór, Pheiriú, na Sile (lena n-áirítear Oileáin an Aigéin Chiúin), an Bholaiv, Paragua, an Cholóim, an Airgintín, Veiniséala (lena n-áirítear oileáin an Atlantaigh Theas) agus Uragua ; agus lár agus deisceart na Brasaíle. Chomh maith leis sin, i roinnt oileán de chuid na Polainéise : Samó, Tonga, Oileáin Cook, Ciribeas, Polainéis na Fraince agus Pitcairn.
The Gift (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an t-aonú heipeasóid déag, "The Gift" den ochtú sraith The X-Files ar an 4 Feabhra 2001. Scríobh Frank Spotnitz an eipeasóid seo. D'fhéach 14.6 milliún duine ar an eipeasóid.
Steve Guttenberg
Is aisteoir Meiriceánach é Steven Robert Guttenberg a rugadh ar an 24 Lúnasa, 1958 i mBrooklyn, Nua-Eabhrac.
Gabhlán gaoithe
Is éan é an gabhlán gaoithe. Is baill d'fhine na Apodidae iad.
An Margaidh Ùr
Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é An Margaidh Ùr.
Mohamed Morsi
Polaiteoir agus 5ú Uachtarán na hÉigipte is ea Mohamed Morsi a rugadh ar an 20 Lúnasa 1951.
Felipe Anderson
Is imreoir sacair Brasaíleach é Felipe Anderson Pereira Gomes a rugadh ar an 15 Aibreán 1993 i Santa Maria (Distrito Federal). Imríonn sé faoi láthair le West Ham.
Barabhas
Is sráidbhaile ar Leòdhas, Comhairle nan Eilean Siar, na hAlban é Barabhas
Reathaíocht na tairbh
deas|250px|thumb|Reathaíocht na tairbh Imeacht ina reathaíonn fir os a gcomhair tréad beag eallach, go hiondúil sé ach scaití deich nó níos mór, mar chuid féile i rith an tsamhraidh é reathaíocht na tairbh.
Doire Chaol
Is baile suite i gContae Ard Mhacha é Doire Chaol.
Kitagawa Utamaro
Péintéir is máistir an chló dhaite a rugadh i dTóiceo (Edo ag an am) na Seapáine ab ea Kitagawa Utamaro (Kitagawa Nebsuyoshi, 1753-1806). Rinne sé speisialtacht ar phortráidí mhná na cúirte is pictiúir bláthanna, éan is iasc. D'fhorbair sé modh oibre ukiyo-e mar bharrmhaitheas ealaíonta.
Ollscoil Stáit Moscó
Ollscoil Stáit Moscó (Московский государственный университет имени М. В. Ломоносова - Moscow State University) an ollscoil is sine agus is sine sa Rúis. Rinneadh é i 1755 agus tá sé i Moscó. Rinne Ivan Shuvalov agus Mikhail Lomonosov é. Tá sé ainmnithe i ndiaidh Lomonosov.
Gamal Abdel Nasser
Iar-Uachtarán na hÉigipte ab ea Gamal Abdel Nasser (15 Eanáir 1918 – 28 Meán Fómhair 1970).
Ar 23 Iúil 1952, ghabh Gamal Nasser, in éineacht le Mohamed Naguib, an chumhacht le lámh láidir. Cuireadh deachtóireacht mhíleata in ionad monarcachta bunreachtúla. Treascraíodh an Rí Farouk agus a réimeas lofa.
Tharla Géarchéim Shuais sa bhliain 1956, idirghabháil mhíleata mhí-ámharach de chuid na Ríochta Aontaithe agus na Fraince san Éigipt. Cuireadh Nasser chun tosaigh mar laoch,
Cuireadh tús le Cogadh na Sé Lá ar an 5 Meitheamh 1967 nuair a rinne Iosrael ionsaí ar an Éigipt.
Bhí Nasser trom ar an tobac agus bhí diaibéiteas air. Bhuail taomanna croí é sa bhliain 1966 agus arís i 1969. Tháinig drochthaom croí ar Nasser ar 28 Meán Fómhair 1970.
Bhí tionlacan ollmmhór leis ... breis is 5 milliún ar an tsochraid, Laoch a bhí ann, ina dtuairim siúd
Nino Benvenuti
Dornálaí Iodálach, a bhí ina churadh meánmheáchain, is ea Giovanni "Nino" Benvenuti, a rugadh ar 26 Aibreán 1938 in Izola, an tSlóivéin.
Wilfred Benítez
Dornálaí Meiriceánach Afracach, a bhí ina churadh marcmheáchain, is ea Wilfred Benítez, a rugadh ar 12 Meán Fómhair, 1958 i Nua-Eabhrac.
Ardeaglais Chichester
Is ardeaglais Anglacánach suite i Sussex Thiar í Ardeaglais Chichester.
James Ussher
Scoláire is ardeaspag Ard Mhacha, a saolaíodh i mBaile Átha Cliath, duine de na fo-chéimithe tosaigh i gColáiste na Tríonóide ab ea James Ussher (1581-1656). Diagacht Chailvíneach a bhí aige, agus cáineadh é de bhrí gur cheadaigh sé iolrachas is gur chuir i gcoinne aistriú Gaeilge Bedell ar an mBíobla.
Scríobh sé go fairsing ar stair eaglasta, diagacht is luathstair na hÉireann. Ina phríomhshaothar Annales Veteris et Novi Testamenti (Annála an tSean-Tiomna is an Tiomna Nua, 1650-1654) shaothraigh sé córas cróineolaíochta ón mBíobla a d'áirigh dáta na Cruthaíochta mar 4004 RC, agus glacadh leis seo ar feadh cúpla céad bliain.
Tar éis a bháis chinn an Rí Searlás II go gcuirfí a stór leabhar i gColáiste na Tríonóide.
Kotor Varoš
Kotor Varoš sa Bhoisnia-Heirseagaivéin, bardas, réigiún  Banja Luka.