cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shifnal
Is baile suite i Shropshire é Shifnal.
Sligeach–Liatroim (Dáilcheantar)
Is toghcheantar parlaiminte suite i bPoblacht na hÉireann é Sligeach–Liatroim. Is Dáilcheantar 4 suíochán é seo.
Der Blaue Reiter
Is é atá i gceist leis An Marcach Gorm nó Der Blaue Reiter ná grúpa ealaíontóirí avant-garde a bunaíodh i München na Gearmáine sa bhliain 1911. Ina measc bhí Wasily Kandinsky, Paul Klee, August Macke is Franz Marc. mion|Stampa poist Gearmánach ag ceiliúradh Der Blaue Reiter 100 bliain i ndiaidh a bhunaithe. Franz Marc a rinne an phéintéireacht den chapall gorm.
Tetbury
Is baile suite i nGloucestershire é Tetbury.
Wem
Is baile suite i Shropshire é Wem.
Whitchurch, Shropshire
Is baile suite i Shropshire é Whitchurch.
Bleachtfhéileacán
Féileacán mór ildathach is ea an bleachtfhéileacán. Na sciatháin scothdhonn flannbhuí, marcáilte le patrúin dhubha. Eitlíonn sé go mall, ach déanann imirce thar fhaid ollmhóra ó Mheicsiceo go Ceanada.
Tiobraid Árann (Dáilcheantar)
Is toghcheantar parlaiminte suite i bPoblacht na hÉireann é Tiobraid Árann. Is Dáilcheantar 5 suíochán é seo.
An Eaglais Ortadocsach Shiriceach
deas|250px|thumb|Eaglais Ortadocsach Siriceach Is eaglais Chríostaí í an Eaglais Ortadocsach Shiriceach.
Cranston, Oileán Rhode
Is cathair de chuid stát Oileán Rhode, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Cranston. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 80,387 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Cranston suite i gContae Providence. Tá Allan Fung ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1754.
Bleibín
mion|Bleibíní de chuid Lilium lancifolium agus a bhfréamhacha beaga le feiceáil An t-orgán beag a tháirgtear os cionn talún in ascaill duilleoige nó san iombhláth in ionad cuid de na bláthanna. Táirgeann an bleibín seo planda nua nuair a thiteann ón tuismitheoir.
Bláthra
deas|200px|thumb|Bláthra Leagan amach bláthanna is struchtúr gaolmhar, cosúil le brachtanna, ar ghas amháin. Spreagann athruithe i bhfad an tsolais nó sa teocht a fhás, agus is dócha go mbíonn hormóin á rialú. Go minic stadann fás plandúil an phlanda le táirgeadh an bhláthra, ach uaireanta leanann ina dhiaidh sin. Bíonn sé seo suntasach i gcás barrphlandaí nuair a bhíonn an toradh, an t-aibiú, is an bhaint le pleanáil. Tagann an saghas bláthra san áireamh go mór mar shainchomhartha i sainmhíniú clanna plandaí. Aithnítear na bunsaghsanna ó na patrúin craobhaithe agus ionaid na mbláthanna is nuaí is na mbláthanna is sine. I gcrobh-bhláthra, leanann an gas ag fás agus tagann na bláthanna amach faoin mbarr. I gcímeabhláthra bíonn bláth ar bharr an phríomhghais is ar bharr gach géige, agus aon fhás nua, is trí ghéaga cliathánacha é.
Providence, Oileán Rhode
Is í Providence príomhchathair stát Oileán Rhode agus an chathair is mó ann freisin. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 182,911 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Providence suite i gContae Providence. Tá Angel Taveras ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1636.
Black Panther (scannán)
Is scannán oll-laochra Meiriceánach ón mbliain 2018 é Black Panther atá bunaithe ar an gcarachtar de chuid Marvel Comics den ainm chéanna. Marvel Studios a léirigh an scannán agus Walt Disney Studios Motion Pictures a dháiligh é. Is é an 18ú scannán insan tsraith úd Marvel Cinematic Universe (MCU). Ba é Ryan Coogler an stiúrthóir, agus eisean a scríobh script an scannáin, in éineacht le Joe Robert Cole. Is iad na príomhaisteoirí sa scannán ná Chadwick Boseman mar T'Challa/Black Panther, Michael B. Jordan, Lupita Nyong'o, Danai Gurira, Martin Freeman, Daniel Kaluuya, Letitia Wright, Winston Duke, Angela Bassett, Forest Whitaker, agus Andy Serkis. In Black Panther, filleann T'Challa go dtí Wakanda, a thír dhúchais, mar rí, ach tagann dúshlán dá údarás sa bhealach air ó shean-namhaid. Tá torthaí na coimhlinte sin le feiceáil go domhanda.
Newport, Oileán Rhode
Is cathair de chuid stát Oileán Rhode, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Newport. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 24,672 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Newport suite i gContae Newport. Tá Henry F. Winthrop ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1784.
Bleib
mion|Bleib amairillise Buinneán planda, mionathraithe go mór le horgán stórála faoin talamh a dhéanamh. Comhdhéanta as duilleoga nó bunanna duilleog forluite a charnann cúlchistí bia a bheathaíonn luathfhás. De ghnáth, maireann na bleibeanna ó bhliain go bliain mar go n-athlíontar na cúlchistí bia roimh chríonadh siar an phlanda.
Bliain thrópaiceach
An t-achar ama is gá don Domhan chun fithisiú timpeall na Gréine ó chónocht earrachúil amháin go dtí an chéad chónacht earrachúil eile (365.24219 meánlá grianda).
Michael Jeter
Ba aisteoir Meiriceánach é Michael Jeter (26 Lúnasa 1952 – 30 Márta 2003).
Amy Irving
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Amy Davis Irving, a rugadh ar an 10 Meán Fómhair, 1953. Bhí sí ar an stáitse agus í ina naíonán ach thuill sí clú ní ba dhéanaí le páirteanna i scannáin mar Carrie.
A luathshaol
Rugadh Irving in Palo Alto, California. Ba stiúrthóir amharclainne agus scannáin é a hathair, Jules Irving (a rugadh mar Jules Israel) agus aisteoir ab ea a máthair, Priscilla Pointer. Is amhránaí agus múinteoir páistí bodhaire í a deirfiúr, Katie Irving, agus is stiúrthóir agus scríbhneoir é a dheartháir, David Irving (nach ionann leis an scríbhneoir Sasanach den ainm chéanna). Ba Ghiúdach é a hathair. Tógadh Irving le hEolaíocht Chríostaí, ach níor choimeád an teaghlach aon traidisiúin reiligiúnda. Chaith sí a luath-óige in San Francisco, mar ar chomhbhunaigh a hathair an Actor's Workshop. Bhí sí páirteach sa téatar áitiúil agus í ina páiste.
Tá Irving pósta trí huaire ina shaol. Ba Steven Spielberg a céad fhear céile.
Hozier
Ceoltóir agus amhránaí-cumadóir as Bré, Contae Chill Mhantáin is ea Andrew Hozier-Byrne (Gaeilge: Aindriú Hozier-Ó Broin) nó Hozier (a rugadh ar 17 Márta 1990). D'eisigh sé a chéad EP i 2013, lena shingil cáiliúil "Take Me to Church", agus a dara EP From Eden i 2014.
Eisíodh a chéad albam, Hozier, in Éirinn i mí Mheán Fómhair 2014 agus i mí Dheireadh Fómhair 2014 ar fud an domhain. D'fhreastail sé ar Choláiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath. B'amhránaí é in Trinity Orchestra.
Éirí Amach na Mau Mau
Tharla Éirí Amach Mau Mau, mar a thugtar air in annálacha na stair e, sna blianta 1952–1960.
Bhí faltanas ag muintir na Céinia in aghaidh na Sasanach le fada an lá (toisc an dóigh ar roinneadh na tailte sa tír sin srl). Tháinig na fadhbanna seo chun solais sa bhliain 1951, agus Aontas Afracach na Céinia ag éileamh tuilleadh ionadaíochta do na bundúchasaigh i rialú agus i riarachán na tíre, chomh maith le athroinnt na talún srl.
mion|clé|LéarscáilNuair a diúltaíodh do na héilimh seo, fuair lucht an antoisceachais seilbh ar an ngluaiseacht, agus chuaigh muintir na Céinia chun cearmansaíochta ar na Sasanaigh.
D'éirigh an cogadh níos fuiltí. Rinneadh bratbhuamáil ón aer (sé milliún buama san iomlán). Rinneadh na Kikuyu a  imtheorannú (beagnach 500,000) and milliún eile sa chlár "villagisation".
mion|clé|Cuimhnechán
1952
Ar an 17 Lúnasa 1952, cuireadh staid éigeandála i bhfeidhm ar an tír, agus tuilleadh fórsaí armtha ag teacht le heitleáin ón mBreatain Mhór in aghaidh an lae leis an éirí amach a chloí. Chuaigh na cúrsaí an oiread sin chun géaradais is go bhféadfá a rá go raibh an Chéinia ar bharr lasrach le cogadh cathartha. mion|Cuimhnechán
1953
Sa bhliain 1953, rinne na ceannaircí ródach mór ar dhílseoirí ar de threibh Kikuyu iad. Chuir an t-ár seo - sléacht Lari, mar a thugtar air - malairt chuma ar fad ar pholaitíocht an éirí amach, agus fuair na Sasanaigh ar ais cuid den dea-chlú a bhí caillte acu i rith an chogaidh.
Ar an 8 Aibreán 1953, gearradh téarma príosúnachta seacht mbliana le daorobair ar Jomo Kenyatta, as an mbaint a bhí aige le gluaiseacht Mau Mau.
B'é an cineál straitéis a bhí ag Churchill ná an lámh láidir mhíleata a imirt gan trócaire ar na ceannaircí agus na héilimh a shásamh a bhí ag na hAfraicigh a chur chun tosaigh ar dtús, go dtí an diúltú a fuair siad ó rialtas Attlee.
1954
Cheap Winston Churchill an Ginearál Sior George Erskine leis an éirí amach a chur faoi chois i Nairobi, rud a rinne sé leis an oibríocht ar ar tugadh An Inneoin, sa bhliain 1954. Ina dhiaidh sin, chuathas i dtuilleamaí an Chasúir (oibríocht mhíleata eile) le deireadh a chur leis an gceannairc faoin tuath. D'ordaigh Churchill comhchainteanna síochán a a chur ar bun le muintir na Céinia, ach theip ar na cainteanna seo agus eisean ina Phríomh-Aire go fóill.
Jared Kushner
Fear gnó Meiriceánach agus ball den teaghlach Trump atá in Jared Corey Kushner a rugadh ar 10 Eanáir 1981 in Livingston, New Jersey. Tá sé pósta ón mbliain 2009 ar Ivanka Trump, an iníon is sine ag Donald Trump, fear gnó agus an 45ú uachtarán ar na Stáit Aontaithe. "J-Vanka" a thugtar ó am go chéile ar Jared agus Ivanka sna meáin thiar i Meiriceá. I ndiaidh teacht in oifig na huachtaránachta do athair a chéile, ceapadh Kushner ina ard-chomhairleoir de chuid an uachtaráin.
Teaghlach agus luathshaol
Giúdaigh atá i muintir Jared Kushner. Sheachain seanmáthair amháin leis bás san Uileloscadh ag dul go Meiriceá di ar bord an long Saint Louis; glacadh í cé gur cuireadh an chuid ba mhó de na paisinéirí (254 duine) ar ais go dtí an Ghearmáin Naitsíoch. Is fear gnó é athair Jared, Charles Kushner, a bhfuil páirt nach beag aige in eastát réadach New Jersey. Gearradh dhá bhliain i bpríosún ar Charles Kushner as calaois airgid a dhéanamh. Ba é Chris Christie cúisitheoir an stáit sa chás sin, rud a d'fhág Jared naimhdeach i leith Christie, a thug tacaíocht láidir do Donald Trump le linn a fheachtais uachtaránachta sa bhliain 2016.
Uíbh Fhailí (Dáilcheantar)
Is toghcheantar parlaiminte suite i bPoblacht na hÉireann iad Uíbh Fhailí. Is Dáilcheantar 3 suíochán é seo. Ní beidh an Dáilcheantar seo ann don chéad olltoghchán eile.
Jared Kushner
Teaghlach agus luathshaol
Rugadh agus tógadh Jared in Livingston, bruachbhaile de chuid Newark, New Jersey. Chloigh a mhuintir le sruth den Ghiúdachas ar a dtugtar Ceartchreideamh Nua-aimseartha agus a chuireann iallach sách dian ar dhuine gan droim láimhe a thabhairt leis an saol taobh amuigh den chreideamh.
Bedfont
Is baile é Bedfont atá suite sa bhuirg London Borough of Hounslow, Londain thiar.
Louis Blériot
Eitleoir, déantúsóir agus dearthóir gléasanna a rugadh i gCambrai na Fraince ab ea Louis Charles Joseph Blériot (1 Iúil 1872 – 1 Lúnasa 1936). Rinne sé an chéad eitilt in eitleán thar Mhuir nIocht ó Baraques go Dover i 1909. Bhí 100 paitinn aige ar éagsúlacht rudaí mar ghluaisrothair, eitleáin agus mar sin de. Fuair sé bás i bPáras. mion|An eitilt thar Mhuir nIocht, pictiúr le Ernest Montaut
Chiswick
Is baile é Chiswick atá suite sa bhuirg London Borough of Hounslow, Londain thiar.
Brentford
Is baile é Brentford atá suite sa bhuirg London Borough of Hounslow, Londain thiar. Tá príomhoifig GlaxoSmithKline plc (GSK) suite in Brentford. Tá 27,907 duine ina gcónaí sa bhuirg.
Brentford End
Is baile é Brentford End atá suite sa bhuirg London Borough of Hounslow, Londain thiar.
Scannánliosta Tom Hanks
Is aisteoir é Tom Hanks. Thosaigh sé a ghairm mar Grumio, sa Great Lakes Theater léiriúchán den The Taming of the Shrew (1977). Rinne sé a thús le mionról sa scannán uafáis He Knows You're Alone (1980).
Ryan Coogler
Stiúrthóir scannáin agus scríbhneoir scripteanna scannáin is ea Ryan Kyle Coogler a rugadh ar 23 Bealtaine 1986.
Beathaisnéis
Rugadh Coogler in Oakland, California, agus tógadh i gCalifornia é. Ar an ardscoil (St. Mary's) dó bhí sé páirteach i matamaitic, eolaíocht, agus spóirt. D'imir sé peil Mheiriceánach ag St. Mary's College of California agus rinne sé staidéar an gceimic. Sa scoil sin, spreag múinteoir leis triail a bhaint as an scríbhneoireacht chruthaíoch. Cé go ndearna sé staidéar ar an airgeadas ina dhiaidh sin, lean sé leis an scríbhneoireacht agus an scannánaíocht.
Mhol na léirmheastóirí a chéad scannán fada, mar atá Fruitvale Station (2013). Coogler an stiúrthóir agus, in éineacht le Joe Robert Cole, scríbhneoir Black Panther, scannán a tháinig amach i mí Feabhra, 2018.
Déanann Coogler comhairleoireacht shóisialta dheonach in San Francisco, gairm a bhí ag a athair freisin.
Blitzkrieg
250px|mionsamhail|deas|Saighdiúirí Gearmánacha i mbun cogaidh le linn [[an Dara Cogadh Domhanda]] "Cogadh tintrí" nó cogadh ar luas lasrach, is ea Blitzkrieg, beartaíocht cogaidh a d'úsáid arm na Gearmáine i 1939-1941, tancanna tapa is aerárthaigh fhadraonacha buamála ag obair i gcomhar. Rinne sé neamhaird den fhriotaíocht a bhí eagraithe ina sraitheanna os a gcomhair, agus dhírigh ar chúl a namhad. D'éirigh go maith leis ar dtús, gur éirigh leis na Comhghuaillithe beartaíocht chuí a eagrú ina choinne. clé|mion
Feltham
Is baile é Feltham atá suite sa bhuirg London Borough of Hounslow, Londain thiar.
Gogglebox Ireland
Is clár teilifíse atá á chraoladh ar Virgin Media One é Gogglebox Ireland. Thosaigh sé ar an 22 Meán Fómhair, 2016.
Ar an 15 Nollaig, 2016, chraol Maddest Moments, leis na cuideachtaí is fearr den tsraith.
D'fheach 392,000 duine ar an gcéad eipeasóid.
Gunnersbury
Is baile é Gunnersbury atá suite sa bhuirg London Borough of Hounslow, Londain thiar.
Bliosán gréine
Planda mór ilbhliantúil a fhasann 2.8 m ar airde, dúchasach do thuaisceart Mheiriceá is ea bliosán gréine (Helianthus tuberosus). Go leor stólan faoin talamh aige le tiúbair cosúil le prátaí ag a mbarra a mhaireann tríd an ngeimhreadh. Na duilleoga lansa-chruthach, le fiacla garbha, na bláthchinn 4-8 cm ar leithead, buí agus timpeallaithe le brachtanna bioracha dúghlasa. Tugadh isteach san Eoraip sa 16ú céad é, agus saothraítear ó shin é ar son na dtiúbar inite ina bhfuil iniúilin, foinse an tsiúcra fruchtós.
Grove Park
Is baile é Grove Park atá suite sa bhuirg London Borough of Hounslow, Londain thiar.
Guangzhou
Príomhchathair chúige Guangzhou i nDaon-Phoblacht na Síne is ea Guangzhou. Is é Guangzhou an chathair is mó sa chúige agus an tríú cathair is mó sa tSín. Tá Guangzhou suite ar Abhainn na bPéarlaí (an Zhujiang), 120km thiar thuaidh ó Hong Cong. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, bhí 12.7 milliún duine ina gcónaí ann.
Cranford
Is baile é Cranford atá suite sa bhuirg London Borough of Hounslow, Londain thiar.
Sergio Mattarella
Polaiteóir Iodálach, breitheamh, agus 12ú hUachtarán tofa na hIodáile is ea Sergio Mattarella. Rugadh é ar an 23 Iúil 1941 in Palermo.
Bhí Mattarella ina bhall de Pharlaimint ó 1983 go 2008, agus ina Aire Oideachais ó 1989 go 1990, agus Aire Cosanta ó 1999 go 2001.
Corner Brook
Cathair i dTalamh an Éisc agus Labradar, Ceanada, is ea Corner Brook. Tá sé suite ar chósta thiar oileán Thalamh an Éisc. Tá 19,886 duine ina gcónaí sa chathair féin agus 26,623 i mórcheantar na cathrach.
Tá Corner Brook suite ar Bhá na nOileán ag béal Abhainn an Humber. Is é an baile is mó sa chúige lasmuigh de leithinse Avalon, mar a bhfuil St. John's, príomhchathair an chúige. Áit thábhachtach é Corner Brook mar sin mar ionad seirbhísí do dhaoine in iarthar agus i dtuaisceart Thalamh an Éisc. clé|mion|500px|Corner Brook
Good Boy!
Scannán is ea Good Boy! (2003). Ba é John Hoffman an stiúrthóir agus duine den bheirt scríbhneoirí, agus ba iad Lisa Nelson agus Kristine Belson na léiritheoirí. Tá seacht madraí sna príomhpháirteanna agus iad in ann caint.
Felix Bloch
Fisicí a rugadh i Zürich ab ea Felix Bloch (1905-1983). Chaith sé an chuid is mó dá shaolré sna Stáit Aontaithe. Rinne sé taighde bunúsach ar mhodhanna anailíse, bunaithe ar athshondas maighnéadach núicléach, ceann d'uirlisí bunúsacha na ceimice anois. Roinn sé Duais Nobel na Fisice le Edward Purcell i 1952 as a shaothar ar thomhais leis an modh seo.
Hafiz
Is focal athbhríoch é hafiz
Günter Blobel
Micribhitheolaí ceallach a rugadh i Waltersdorf na Gearmáine ab ea Günter Blobel (21 Bealtaine 1936 - 18 Feabhra 2018). D'oibrigh sé sna Stáit Aontaithe ó 1969 ar aghaidh. Fuair sé amach go bhfuil comharthaí intreacha ag próitéiní agus go rialaíonn siad seo a n-iompar is a suíomh sa chill. Bhuaigh sé Duais Nobel na Fiseolaíochta nó an Leighis sa bhliain 1999 as.
Averil Deverell
mion|Mná i g[[Calais, Eanáir 1917ː thiomáin siad otharchairr sa Fhrainc i rith an Chéad Chogaidh Dhomhanda ]] Ba í Averil Deverell (2 Eanáir 1893 – 11 Feabhra 1979) an chéad bhean riamh a glaodh chun Barra na hÉireann  sa bhliain 1921 (in éineacht le Frances "Fay" Kyle).
Saol
Tháinig Deverell as na Clocha Liatha. Bhí a athair mar Chléireach Cúirte i gContae Chill Mhantáin.
Rinne sí staidéar ar an dlí ar ollscoil
I rith an Chéad Chogaidh Dhomhanda, thiomáin Deverell otharchairr sa Fhrainc.
Tháinig athrú ar an dlí i 1919 chun ligean do mhná a bheith ina n-abhcóidí.
Seosamh Watson
Ollamh Emeritus le Nua-Ghaeilge ag an Choláiste Ollscoile, Baile Átha Cliath is ea Seosamh Watson, né Joseph. Déan na Dáimhe Ceiltí ab ea é ó 1995 go 2001.
Saol
Príomhchinnire a bhí in Seosamh Watson ag Foras Ríoga Ollscolach Bhéal Feirste ("Inst") sa tréimhse 1961–1962. Fuair sé scoláireacht oscailte i gClasaicí ansin ag Coláiste an Rí, Cambridge.
I ndiaidh tamaill ag obair sa Státseirbhís, ceapadh é sa bhliain 1970 i bpost i Roinn na Nua-Ghaeilge ag Coláiste na hOllscoile i mBaile Átha Cliath.
Tá áit faoi leith ag Watson agus a bhean chéile, an Dochtúir Vivien Hick (iarbhall de mheitheal Ard-Mhúsaem na hÉireann), i saol lucht an chreidimh Bahá'í in Éirinn. Tá seisear clainne acu. Sa bhliain 1984 chuir Watson—in éineacht le Liam Ó Cuinneagáin — scoil Gaeilge do dhaoine fásta ar bun i nGleann Cholm Cille, Contae Dhún na nGall. Bíonn breis is cúpla míle duine sa bhliain páirteach anois i gcúrsaí na scoile úd.
Mr. Robot
Clár scéinséir-dráma atá á chraoladh ar USA Network ó 1 Feabhra, 2016 é Mr. Robot. Thosaigh an chlár ag craoladh ar TG4 ar an 15 Deireadh Fómhair, 2016.
Beidh an chlár ag críochnú i 2019.
Gradaim
Tá 14 ghradam buaite ag an gclár.
Pawtucket, Oileán Rhode
Is cathair de chuid stát Oileán Rhode, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Pawtucket. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 71,148 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Pawtucket suite i gContae Providence. Tá Donald R. Grebien ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1671.
Baile Átha Cliath Ráth an Dúin (Dáilcheantar)
Is toghcheantar parlaiminte suite i bPoblacht na hÉireann é Baile Átha Cliath Ráth an Dúin. Is Dáilcheantar 3 suíochán é seo.
Jim Varney
Ba fhuirseoir agus aisteoir Meiriceánach é James Albert "Jim" Varney, Jr. (15 Meitheamh 1949 – 10 Feabhra 2000).
Hafiz (Córán)
An duine a bhfuil an Córán ar eolas aige de ghlanmheabhraíocht, tugtar hafiz air. Is mór an t-éacht creidimh é don Mhoslamach an leabhar naofa a fhoghlaim ó thús go deireadh mar seo.
Scannánliosta Katharine Hepburn
Aisteoir Meiriceánach ab ea Katharine Hepburn (12 Bealtaine, 1907 - 29 Meitheamh, 2003).
Thomas Addis Emmet
Dlíodóir agus fear polaitíochta Éireannach ab ea Thomas Addis Emmet (24 Aibreán 1764 – 14 Samhain 1827). Rugadh é i gCorcaigh. Bhí sé ina bhall sinsearach de na hÉireannaigh Aontaithe sna 1790idí. Bhí sé ina Ard-Aighne ar Stát Nua-Eabhrac sna blianta 1812–1813. Tá Emmet curtha i Reilig Ghlas Naíon i mBaile Átha Cliath.
Cúlra
Rugadh Thomas Addis Emmet sa cheantar i gCathair Chorcaí ar a dtugtar Hammond's Marsh sa bhliain 1764 don Dochtúir Robert Emmet as Contae Thiobraid Árann agus do Elizabeth Mason as Contae Chiarraí. Am éigin i ndiaidh bhreith Thomas ceapadh a athair mar Lia Stáit na hÉireann. Tá portráidí den bheirt thuismitheoirí i nGaillearaí Ealaíne Crawfor i gCorcaigh. Ba é an deartháir is sine ag Robert Emmet, a cuireadh chun báis as a cheannasaíocht ar Éirí Amach na bliana 1803. Tá Robert ar dhuine de na mairtírigh náisiúnaíocha is mó i stair na Éireannn.
Joseph Black
Fisiceoir agus ceimiceoir Albanach ab ea Joseph Black (16 Aibreán 1728 – 6 Nollaig 1799). Bhí cáil air as a chuid fionnachtana ar mhaignéisiam, teas folaigh, saintoilleadh teasa, agus dé-ocsaíd charbóin. Bhí sé ina Ollamh le hAnatamaíocht agus Ceimic in Ollscoil Ghlaschú ar feadh 10 mbliana ó 1756, agus ansin ina Ollamh le Leigheas agus Ceimic in Ollscoil Dhún Éideann ó 1766, ag teagasc agus ag léachtóireacht ann ar feadh níos mó ná 30 bliain.
Ainmnítear na foirgnimh cheimice in Ollscoil Dhún Éideann agus in Ollscoil Ghlaschú araon as Black.
Luathshaol agus oideachas
Rugadh Black on the banks of the river Garonne i mBordeaux na Fraince, an séú duine den 12 leanbh ag Margaret a bhí ag Margaret Gordon (r. 1747) agus ag John Black. Ba as teaghlach de chuid Siorrachd Obar Dheathain dá mháthair a raibh ceangail aici le gnó an fhíona agus ba as Béal Feirste, Éire, dá athair agus d'oibrigh sé mar fhachtóir i dtrádáil an fhíona. Cuireadh oideachas air sa bhaile go dtí go raibh sé 12 bliain d'aois, agus ina dhiaidh sin d'fhreastail sé ar scoil ghramadaí i mBéal Feirste. Sa bhliain 1746, agus é 18 mbliana d'aois, chuaigh sé isteach in Ollscoil Ghlaschú, ag staidéar ann ar feadh ceithre bliana sular chaith sé ceithre bliana eile in Ollscoil Dhún Éideann, rud a chuir lena chuid staidéir leighis. Le linn a chuid staidéir scríobh sé tráchtas dochtúireachta ar chóireáil chlocha fuail leis an salainn carbónáit mhaignéisiam.
Prionsabail cheimiceacha
Cosúil le formhór na dturgnamhóirí ón 18ú haois, bhí coincheapadh na ceimice ag Black bunaithe ar chúig phrionsabal ábhair: Uisce, Salann, Ithir, Tine agus Miotal. Chuir sé prionsabal an Aeir leis nuair a léirigh a thurgnaimh láithreacht dhé-ocsaíd charbóin, ar a dtugtar sé aer fosaithe, rud a chuir le ceimic neomatach.
Bhí taighde Black á threorú ag ceisteanna a bhain leis an gcaoi a raibh na prionsabail in éineacht lena chéile i bhfoirmeacha agus i meascáin éagsúla. Bhain sé úsáid as an téarma affinity ('finíocht' sa Ghaeilge) chun cur síos a dhéanamh ar an bhfórsa a choinnigh a leithéid de chuingreacha le chéile. Le linn a bheatha d'úsáid sé léaráidí agus foirmlí éagsúla chun a mhic léinn Ollscoil Dhún Éideann a theagasc conas finíocht a ionramháil trí chineálacha éagsúla turgnamh.
Meá anailíse
Thart ar 1750, agus é fós ina mhac léinn, d'fhorbair Black an mheá anailíse bunaithe ar bhíoma éadrom- meáchain cothrom ar fulcrum dingeach. D'iompair gach géag panna meáite ar cuireadh an sampla nó na meáchain chaighdeánacha air. Sháraigh sí cruinneas aon mheá chomhaimseartha eile agus tháinig sí chun bheith ina ionstraim eolaíoch thábhachtach i bhformhór na saotharlanna ceimice.
Teas folaigh
Sa bhliain 1757, ceapadh Black mar Ollamh Regius le Cleachtas an Leighis in Ollscoil Ghlaschú.
Sa bhliain 1761, d'oibrigh sé amach nach gcuireann cur i bhfeidhm teasa ar oighear, ag a leáphointe, freagracht as an t-ardú ar theocht an mheascáin oighir/uisce, ach tá sé freagrach as an méadú ar an mhéid uisce sa mheascán. Ina theannta sin, thug Black faoi deara nach raibh an cur i bhfeidhm teasa ar uisce beirithe, freagrach as an t-ardú ar theocht an mheascáin uisce/gaile, ach go raibh sé freagrach as an méadú ar an mhéid gaile. Ó na breathnuithe seo, rinne sé amach go raibh an teas a cuireadh i bhfeidhm tar éis éirí ina theas folaigh, tar éis dó dul i gcomhcheangal leis na cáithníní oighir agus an t-uisce beirithe.
Léiríonn teoiric an teasa fholaigh tús na teirmidinimic. Bhí teoiric Black maidir le teas folaigh ar cheann dá rannchuidithe eolaíocha ba thábhachtaí, agus an ceann ar a luíonn a chlú eolaíoch go príomha. Thaispeáin sé freisin go bhfuil sainteasanna difriúla ag substaintí éagsúla.
I ndeireadh na dála bhí an teoiric tábhachtach, ní hamháin i bhforbairt na heolaíochta teibí ach i bhforbairt an innill ghaile. Rinneadh cairde de Black agus James Watt tar éis dóibh bualadh le chéile timpeall 1757, fad is a bhí an bheirt acu ag Glaschú. Chuir Black maoiniú suntasach agus tacaíocht eile ar fáil do thaighde luath Watt ar chumhacht gaile. Bheadh fionnachtain Black ar theas folaigh an uisce spéisiúil do Watt, ag cur in iúl dá iarrachtaí éifeachtúlacht an innill ghaile a chruthaigh Thomas Newcomen a fheabhsú, agus cur a chuid iarrachtaí ar an eolas chun éifeachtúlacht an innill gaile a cheap Thomas Newcomen a fheabhsú, agus a chuid iarrachtaí eolaíocht na teirmidinimice a fhorbairt.
Hafez
File Iaránach ba ea Khwāja Shamsu d-Dīn Muhammad Hāfez-e Shīrāzī, nó Hāfez mar is fearr aithne air,. Níl mórán eolais againn ar a shaol, ach bhí tionchar ollmhór ag a shaothar ar litríocht, ar cheol, ar ealaíon agus ar challagrafaíocht lucht labhartha na Peirsise. Tá clú agus cáil air ar fud an domhain, go mór mhór i gcríocha na Peirsise san Iaráin, san Afganastáin agus sa Táidsíceastáin. Is iomaí finscéal a insítear faoi. Is iad téamaí an ghrá, an chreidimh agus an fhimíneachais is mó a fheictear i ndánta Hafiz.
Joseph Black
Dé-ocsaíd charbóin
Rinne Black iniúchadh freisin ar airíonna an gháis a tháirgtear in imoibrithe éagsúla. Fuair sé amach go bhféadfaí aolchloch (carbónáit chailciam) a théamh nó a chóireáil le haigéid chun gás ar a dtug sé "fixed air (ga:aer fosaithe) a tháirgeadh. Thug sé faoi deara go raibh an t-aer fosaithe níos dlúithe ná aer agus níor thacaigh sé le lasair ná le beatha ainmhithe. Fuair Black amach freisin, nuair a bhí an t-aer fosaithe ag boilgearnach trí tuaslagán uiscí aoil (hiodrocsaíd chailciam), dheascfadh sé carbónáit cailciam. D'úsáid sé an feiniméan seo chun a léiriú go dtáirgtear dé-ocsaíd charbóin trí riospráid ainmhithe agus trí choipeadh nó dhíleá miocróbach.
Warwick, Oileán Rhode
Is cathair de chuid stát Oileán Rhode, Stáit Aontaithe Mheiriceá, í Warwick. De réir an daonáirimh sa bhliain 2010, tá 82,672 duine ina gcónaí sa chathair. Tá Warwick suite i gContae Kent. Tá Scott Avedisian ina mhéara. Bunaíodh an chathair sa bhliain 1642.
Hafez
Foinsí
Translated from Divān-e Hāfez, Vol. 1, The Lyrics (Ghazals), edited by Parviz Natel-Khanlari (Tehran, Iran, 1362 AH/1983-4).
Ball Hill
Is ceantar suite i gCoventry é Ball Hill.
Corcaigh Thoir (Dáilcheantar)
Is toghcheantar parlaiminte suite i bPoblacht na hÉireann é Corcaigh Thoir. Is Dáilcheantar 4 suíochán é seo.
Allesley Park
Is páirc suite i gCoventry í Allesley Park.
Ben Troy
Is amhránaí agus ceoltóir Éireannach é Ben Troy. Is as Contae Mhuineacháin é.
D'eisigh Ben a chéad albam Gravity ar 24 Márta 2017.
Bernard Montgomery
Oifigeach sinsearach de chuid Arm na Breataine a throid sa Chéad Chogadh Domhanda agus sa Dara Cogadh Domhanda ab ea an Marascal Machaire Bernard Law Montgomery (17 Samhain 1887 – 24 Márta 1976), nó mar is fearr aithne, "Monty" agus "The Spartan General". clé|mion|243x243px|1943
Bell Green
Is ceantar suite i gCoventry é Bell Green.
Binley, Coventry
Is ceantar suite i gCoventry é Binley.
Rímharatón
Is éard is rímharatón ann (nó ríreathaíocht go ginireálta) ná aon rás reathaíochta atá níos faide ná an maratón traidisiúnta, is é sin 42.195 ciliméadar (26.219 míle).
BMDP
Is éard is BMDP (Bio-Medical Data Package) ann ná pacáiste bogearraí ríomhaire, a saothraíodh ar dtús le haghaidh feidhmeanna sa mhíochaine, chun anailísí staitistiúla a dhéanamh.
Blonag
deas|250px|thumb|Blonag Saill a fhaightear ó mhuca, a úsáidtear go forleathan sa chócaireacht is an bhácáil. Baintear feidhm aisti freisin i ndéanamh cumhrán ar leith is ungthaí. Úsáidtear ola blonaige mar bhealadh agus i ndéanamh gallúnaí.
Baictéir Ghram-dhiúltacha
mion| Íomhá micreascópach den bhaictéir gram-dhiúltach  Pseudomonas aeruginosa  (slata  bándearga-dearg) Is éard is baictéir Ghram-dhiúltacha ann ná grúpa baictéir nach bhfuil in ann an ruaim criostal vialait  a choinneáil, a úsáidtear san modh 'gram-ruaimniú' chun baictéir a idirdhealú. Is iad na clúdaigh chill a shainaithnítear iad, atá chomhartha de chillbhalla tanaí peiptídigliocáin fáiscthe idir chillscannán cíteaplasmach inmheánach agus chillscannán baictéarach seachtrach.
Dearadh roinnt ranganna antaibheathaigh chun díriú ar na baictéir gram-diúltacha go sonrach, lena n-áirítear aminoglycosides agus carbapenems.Bí baictéir gram-dhiúltacha le fáil i ngach áit, i mbeagnach gach timpeallacht ar an domhan a thacaíonn leis an saol. Áirítear leis na baictéir gram-dhiúltacha an samhailorgánach Escherichia coli, chomh maith le go leor baictéir pataigineacha, mar shampla Pseudomonas aeruginosa,Neisseria gonorrhoeae,Chlamydia trachomatis, agus Yersinia pestis. Is dúshlán míochaine tábhachtach iad, mar a chosnaíonn a scannán seachtrach iad ó go leor antaibheathaigh (lena n-áirítear peinicillin); glantaigh a dhéanfadh de ghnáth damáiste do peiptídigliocáin den chillscannán (inmheánach); agus lísisím, einsím fhrithmhiocróbach arna dtáirgeadh ag ainmhithe atá mar chuid den chóras imdhíonachta inbheirthe. Ina theannta sin, tá duillín seachtrach an scannáin seo comhdhéanta de lipeapolaisiúicríd (LPS) chasta a bhféadfaidh a chomhpháirt 'lipid A' a bheith ina chúis le himoibriú tocsaineach, nuair a bhíonn na baictéir seo lísithe ag cealla imdhíonachta. San áireamh leis an imoibriú tocsaineach seo, féadfaidh fiabhras, ráta riospráide méadaithe, agus brú fola íseal - cúrsa a d'fhéadfadh a bheith bagrach don bheatha ar a dtugtar turraing sheipteacht, a bheith ann.
Dearadh roinnt ranganna antaibheathaigh chun díriú ar na baictéir gram-dhiúltacha go sonrach, lena n-áirítear aimínigliocóisídí agus carbaipeineimí.
deas|mion|500x500px|Struchtúr an chillbhalla gram-dhiúltach
Cannon Park
Is ceantar suite i gCoventry é Cannon Park.
Ceartaiseacht pholaitiúil
Is seachaint na saghsanna leagan cainte nó gníomh a fheictear le fág amuigh, imeallú, nó maslú dreamanna na daoine aatá faoi mhíbhuntáiste sóisialta nó eatrom orthu é ceartaiseacht pholaitiúil.
Brownshill Green
Is ceantar suite i gCoventry é Brownshill Green.
Coundon, Coventry
Is ceantar suite i gCoventry é Coundon.
Cheylesmore
Is ceantar suite i gCoventry é Cheylesmore.
Saol (Nuachtán)
Ba nuachtán Gaeilge é Saol. Foilsíodh gach mí é. Bhí an nuachtán ar fáil ar gaeilge.ie go dtí 2013. ,
Bhí a cheanncheathrú suite i mBaile Átha Cliath, le Colm Ó Torna mar eagarthóir (chuir an Connacht Tribune i gcló é ar feadh tamaill).
Liosta eipeasóidí Mr. Robot
Thosaigh an tríú sraith ar an 11 Deireadh Fómhair 2017.
Chapelfields
Is ceantar suite i gCoventry é Chapelfields.
Billy Zane
Is aisteoir Meiriceánach é William George Zane Jr. a rugadh ar an 24 Feabhra, 1966.
Courthouse Green
Is ceantar suite i gCoventry é Courthouse Green.
An Tibéidis
mion|"An Tibéid shaor" scríofa i gceithre stíl de scríbhneoireacht na Tibéidise
Nicolaas Bloembergen
Fisicí a rugadh i nDordrecht, na hOllainne is a d'oibrigh sna Stáit Aontaithe ab ea Nicolaas Bloembergen (1920-2017). Rinne sé taighde bunúsach ar athshondas núicléach maighnéadach, feabhsú an mhéasair is an léasair, agus speictriméadaracht le léasair. Roinn sé Duais Nobel na Fisice le Arthur Schawlaw is Kai Siegbahn i 1981 as a shaothar ar léasair.
An Tibéidis
Is teanga í an Tibéidis san fhine Shínea-Thibéadach a labhraíonn idir 3 agus 7 milliún duine i lár na hÁise, sa Tibéid (is é sin, Réigiún Féinrialaitheach na Tibéide, sna fo-reanna riaracháin Thibéideacha eile i nDaon-Phoblacht na Síne (Amdo, in Qinghai, agus Kham, in Sichuan agus Yunnan go príomha), agus i gceantracha áirithe de thíortha eile ar theorainn na Daonphoblachta sna Himiléithe, mar shampla Ladakh agus Sikkim san India, an Bhailteastáin sa Phacastáin, an Bhútáin agus i dtuaisceart Neipeal. Tá an teanga scríofa bunaithe ar an Tibéidis Chlasaiceach agus tá sí thar a bheith coimeádach.
Earlsdon
Is ceantar suite i gCoventry é Earlsdon.
Franz Boas
Antraipeolaí a rugadh i Minden na Gearmáine ab ea Franz Boas (9 Iúil 1858 – 21 Nollaig 1942). D'oibrigh sé sna Stáit Aontaithe ó 1899, agus ba é treoraí na hantraipeolaíochta nua-aoisí sa tír sin. Leag sé a mhodh oibre amach sa bhailiúchán Race, Language and Culture (Cine, Teanga is Cultúr, 1940).
Luigi Boccherini
Cumadóir ceoil is dordveidhleadóir a rugadh i Lucca na hIodáile ab ea Luigi Rudolfo Boccherini (19 Feabhra 1743 – 28 Bealtaine 1805). Cáil air as a chuid ceol seomra, coinséartónna dordveidhle is sonáidí.
Bobchat
Ball oíchí de chlann na gcat, dúchasach do Mheiriceá Thuaidh. Cosúil le lincse bheag. Suas le 1 m ar fhad. Donn le spotaí dorcha, an t-eireaball an-ghearr. Áitríonn sé scrobarnach is foraois. Itheann sé éin, creimirí, coiníní, agus (sa gheimhreadh) fianna.
Piranshahr
mion|250px|Radharc ar Piranshahr Cathair i gCúige na hAsarbaiseáine Thiar san Iaráin is ea Piranshahr (Peirsis: پیرانشهر )‌هر ). Is é príomhchathair Chontae Piranshahr é.
Tá Piranshahr i lár an réigiúin thraidisiúnta ar a dtugtar Mokrian.
Eastern Green
Is ceantar suite i gCoventry é Eastern Green.
Edgwick
Is ceantar suite i gCoventry é Edgwick.
Finham
Is ceantar suite i gCoventry é Finham.
Fostaíocht
deas|250px|thumb|Fostaíocht Is staid í an fhostaíocht ina mbíonn daoine ag obair agus ag tuilleamh airgid, i.e. go n-íoctar pá dóibh as a gcuid saothair. .
Foleshill
Is ceantar suite i gCoventry é Foleshill.
Green Lane, Coventry
Is ceantar suite i gCoventry é Green Lane.
Gambún
Liamhás a bhí leasaithe nó deataithe mar bagún é gambún.
Peiptídigliocán
Polaiméir is ea peiptídigliocán, ar a dtugtar múirein, comhdhéanta de siúcraí agus aimíonaigéid, a dhéanann ciseal cosúil le mogalra lasmuigh den chillscannán den chuid is mó de na baictéir, rud a chuimsíonn an cillbhalla. Is éard atá sa chomhábhar siúcra ná iarmhair mhalartacha de β- (1,4)  N-aicéitil-glúcósaimín (NAG) nasctha agus aigéad N-aicéitil-múramic (NAM). Tá slabhra peiptíd de thrí go cúig aimíonaigéad ceangailte leis an aigéad N-aicéitil-múramic. D'fhéadfaí an slabhra peiptíde bheith trasnasctha le slabhra peiptíde de shnáithe eile chun ciseal mogalra tríthoiseach (3T) a dhéanamh. Bíonn ról struchtúrtha ag peiptídigliocán sa chillbhalla baictéarach, ag tabhairt neart struchtúrtha, chomh maith le bheith ag gníomhú in aghaidh bhrú osmóisigh an chíteaplasma. Míthuiscint choitianta is ea í go dtugann peiptídigliocán cruth don chill; mar sin féin, cé go gcuidíonn an peiptídigliocán le neart struchtúrtha na cille a choimeád, i ndáiríre is í an phróitéin MreB a réitíonn cruth na cille. Tá peiptídigliocán páirteaí i eamhnú le linn athghiniúna na cille baictéaraí. '''
Hillfields, Coventry
Is ceantar suite i gCoventry é Hillfields.
Bocsaeir
mion|220px|Bocsaeir Pór madra. An cholainn mór matánach, an ceann cruinn dlúth, na cluasa bog crochta, an soc gearr leathan, le gialla suntasacha is giall íochtarach starraiceach. Saothraíodh é ón tarbhghadhar sa Ghearmáin sa 19ú céad.
Keresley
Is ceantar suite i gCoventry é Keresley.
Liamhás
Feoil saillte nó deataithe as an gcuid uachtar cos mhuc é Liamhás.
Holbrooks
Is ceantar suite i gCoventry é Holbrooks.
Potters Green
Is ceantar suite i gCoventry é Potters Green.
Longford, Coventry
Is ceantar suite i gCoventry é Longford.
Radford, Coventry
Is ceantar suite i gCoventry é Radford.
Dífhostaíocht
deas|250px|thumb|Dífhostaíocht Is éard is dífhostaíocht ann ná easpa fostaíochta nó oibre.
Baile Átha Cliath Fine Gall (Dáilcheantar)
Stair agus teorainneacha
Dhearbhaigh AN tAcht Toghcháin (Leasú)(Dáilcheantair) 2013, go mbeadh Baile Átha Cliath Thuaidh ar fad, [[Sord-An Fhoraois agus Cill Shalcháin ó Bhaile Átha Cliath Thiar agus Baile Ghrífín agus Turnapain ó Baile Átha Cliath Thoir Thuaidh ionchorpraithe san dáilcheantair nua.
Sainmhíníonn an tAcht 2013 an toghlach mar:
"I gcontae Fhine Gall na toghranna:
Baile Brigín (Tuath), Baile Brigín (Uirbeach), Baile Bachaille, Baile Ghrífín, Baile Scadán, Gleann Meáin, Domhnach Bat, Baile Gháire, an Choill Naofa, Inis Pádraig, Cill Shalcháin, Cinn Sáile, Lusca, Mullach Íde Thoir, Mullach Íde Thiar, Port Mearnóg Thuaidh, Port Mearnóg Theas, an Ros,na Sceirí, Sord-an Fhoraois,Sord-an Ghlas Mhór, Sord-Halla an Leasáin, Sord-Baile na Trá, Sráidbhaile Shoird;
agus na codanna sin de thoghranna Aerfoirt, Dúbóthar agus Turnapain atá lastuaidh de líne arna tarraingt feadh Chonair na Croise Thuaidh (M50), ag dul deiseal timpeall agus ag eisiamh chompal Uimh 3 ag acomhal Chonair na Croise Thuaidh (M50) le mótarbhealach an M1. "
Michael English
Is amhránaí agus ceoltóir Éireannach é Michael English.
Muiceoil
Tá dhá chineál feoil muc ann, muiceoil agus bagún.
Maireann feoil shaillte níos faide ná feoil úr.
Tearmápalae
Is suíomh suite i nGréig é Tearmápalae.
Boghdóir (iasc)
Cuid mhaith iasc Áiseach, mara is fionnuisce atá in ann feithidí creiche a ruaigeadh nó a leagan síos le braonta nó scairdeanna uisce a chaitheamh ar a mbéil chomh fada amach le 3 m. Suas le 25 cm ar fhad.
Cáisc na nGiúdach
mion|clé|Kaufmann Haggadah, 14ú haois Is féile Ghiúdach í Cáisc na nGiúdach (Eabhrais פֶּסַח,, «dul thart»). Cuimhnítear ar scéal Mhaois agus an tÉalú ón Éigipt (féach ar Eacsadas)
Imeacht na nIosraelach - An Scéal
Thug an Faró cead do na hEabhraigh an Éigipt a fhágáíl. Tháinig malairt aigne air, áfach, agus chuaigh sé féin agus a shaighdiúirí sa tóir orthu.
Chuaigh na hÉigiptigh sa tóir orthu. Ba dheacair dóibh dul chun cinn ina gcarbaid agus bádh iad nuair a d’fhill na huiscí ar ais anuas orthu, ach tháinig na hIosraelaigh slán.
Bogha fada
deas|150px|thumb|Bogha fada Bogha Sasanach le sáfach iúir nó leamhán 1.5 m ar fhad. Bhí sé in ann saighead a scaoileadh a threádh armúrphláta 360 m uaidh. I gceannas ar mhachaire an chatha ar feadh 200 bliain ó 1300 ar aghaidh, agus cinntitheach i gcathanna Créchy, Poitiers is Agincourt sa tréimhse sin.
Bodhaire
Neamhábaltacht nó ábaltacht laghdaithe fuaimeanna seachtracha a aireachtáil. Tarlaíonn bodhaire sheolta nuair a bhíonn bac ar tharchur na fuaime ar feadh an chanáil sheachtrach cloisteála (mar gheall ar chéir sa chluas), nó de bharr mínormáltachtaí i dtiompán na cluaise nó cnámhóga na cluaise láir (mar gheall ar ionfhabhtú). Muna féidir le duine a bhfuil bodhaire sheolta air fuaim a aireachtáil, cloisfidh sé an fhuaim má aimplítear a dhóthain í. Tarlaíonn bodhaire chéadfainéarógach má bhíonn damáiste déanta don chochla, an néaróg aireachtála nó na láir aireachtála san inchinn. Sa chás seo is minic a bhíonn an laghdú san aireachtáil éagothrom ag gach minicíocht, agus nuair a aimplítear fuaim is minic a bhíonn sí díchumtha. Is féidir go dtarlóidh an bhodhaire seo mar thoradh ar dhrugaí áirithe, nochtadh iomarcach do thorann tionsclaíoch nó eile, nó mar phróiseas normálta aoisithe.
Butlin's
Is campaí saoire iad Butlin's (no Butlins) i Sasana. D'oscail Billy Butlin a chéad champa saoire i Skegness, Lincolnshire ar an 11 Aibreán 1936.
Butlin's in Éirinn
mion|clé|220px|Seanchampa saoire Butlin's ag Maigh Muirí Thóg an fear gnó Billy Butlin campa saoire, i Maigh Muirí (Mosney sa Bhéarla), Contae na Mí. D'oscail an campa sa bhliain 1948, agus dhún sé i 1982. Lean sé ar aghaidh mar Mosney Holiday Centre go dtí 2000.
Ba ionad na gcluichí craoibhe do Chluichí an Phobail ó 1973 i leith, cé gur tháinig deireadh leis an ngaol seo sa bhliain 2008.
Baineann úsáid as an ionad inniu mar chóiríocht dídeanaithe agus ionad dídeanaithe, nó "príosún" an téarma ag teifigh áirithe.
Blúirí beaga
Ag am amháin, bhí Dave Allen ag obair i mButlins mar "Redcoat", ina óstach ar seónna éagsúla a bhí ar siúl acu.
Emma Stone
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Emily Jean Stone a rugadh ar an 6 Samhain 1988. Rugadh agus tógadh í in Scottsdale, Arizona.
Rosie Hackett
Réabhlóidí agus ceardchumannaí Éireannach ab ea Rosanna "Rosie" Hackett (Gaeilge: Róise Haicéad, 25 Iúil 1893 – 4 Bealtaine 1976).
Bunbhall ar Cheardchumann Oibrithe Ban na hÉireann a bhí inti, a thacaigh go mór le stailceoirí Bhaile Átha Cliath le linn Fhrithdhúnadh 1913. Sa bhliain 1916, chuaigh sí isteach sa bhearna baoil arís san Éirí Amach agus í ina ball d'Arm Cathartha na hÉireann.
Sa bhliain 2014, ainmníodh droichead nua in ómós di ina baile dúchais, mar aitheantas ar an méid a bhain sí amach lena linn.
Stivichall
Is ceantar suite i gCoventry é Stivichall.
Spon End
Is ceantar suite i gCoventry é Spon End.
Umberto Boccioni
mion|Umberto Boccioni, féinphortráid (1905) Ealaíontóir is dealbhóir a rugadh i Reggio Calabria na hIodáile ab ea Umberto Boccioni (19 Deireadh Fómhair 1882 – 17 Lúnasa 1916). Treoraí is teoiricí scoil an todhchaíochais san ealaín a d'oibrigh i bPáras is sa Róimh (1898 – 1914). i Verona, san Iodáil a bhfuair sé bás. Scríobh sé scéal na gluaiseachta sin.
Droichead Róise Haicéid
Droichead thar an Life i gcroílár Bhaile Átha Cliath is ea Droichead Róise Haicéid. Déanann an droichead nasc idir Sráid Mhaoilbhríde ó thuaidh agus Sráid Hawkins ó dheas.
Banjul
mion|Banjul Príomhchathair na Gaimbia in iarthar na hAfraice is ea Banjul. Tá an chathair suite in iarthar na tíre ar St. Mary's Island, oileán ag béal Abhainn na Gaimbia ar chósta an Aigéin Atlantaigh. Calafort na tíre atá ann.
Bhí 34,848 duine ina gcónaí sa chathair féin agus 350,000 i mórcheantar na cathrach sa bhliain 2013.
Stair
Bunaíodh Banjul sa bhliain 1816. "Bathurst" an t-ainm a bhí ar an gcathair in aimsire na coilíneachta Briotanaí.
Bogha (ceol)
deas|50px|thumb|Bogha Uirlis chun gléasanna ceoil cosúil leis an veidhlín a sheinm, bata adhmaid is faid róin ceangailte idir an dá cheann. I mboghanna luatha bhíodh an bata cuartha amach ón rón, agus an rón i ngreim ag méara na tseinnteora chun é a choimeád rite. De réir a chéile rinneadh boghanna níos dírí chun an teannas sa rón a mhéadú, agus ó timpeall 1700 ar aghaidh dhéantaí an teannas a mhionathrú le cnó beag (teanntóir) ag ceann íochtarach an bhogha. Sa bhogha nua-aoiseach bíonn bata cuasach cnagtha go láidir, le cnó so-mhionathraithe, a thug an déantóir Francach boghanna François Tourte (1747-1838) chun foirfeachta is caighdeáin timpeall 1785.
An Tígris
Is abhainn í an Tígris atá suite san Iaráic.
Walsgrave
Is ceantar suite i gCoventry é Walsgrave.
Nicé (miotaseolaíocht)
I miotaseolaíocht na Gréige, is í Nicé dia an bhua.
Scor
Is gníomh an phoist a fhágáil agus obair a stopadh ar fad í scor.
Bogheiteach
Iasc buntúsach fionnuisce a fhaightear in uisce cúil fiaileach in oirthear Mheiriceá Thuaidh is ea an bogheiteach. Feidhmíonn an bolg snámha mar scamhóg le húsáid a bhaint as ocsaigin an atmaisféir. Suas le 90 cm ar fhad, eite an droma fada, eite an eireabaill cruinn.
Whitley, Coventry
Is ceantar suite i gCoventry é Whitley.
Westwood Heath
Is ceantar suite i gCoventry é Westwood Heath.
Cillscannán
Cillscannán (ar a dtugtar freisin scannán an chíteaplasma nó membrane cítoplasmice, agus dá ngairtear an plasmaileime go stairiúil) is ea an scannán bitheolaíoch a scarann ​​an taobh istigh de gach cill ón timpeallacht lasmuigh (an spás eachtarcheallach). Is éard atá ann ná déchiseal lipidí le próitéiní leabaithe ann. Is é bunfheidhm an chllscannáin ná an chill a chosaint óna timpeallacht. Rialaíonn an cillscannán cén substaintí ( leithéidí íanna agus móilíní orgánacha) a thagann isteach is amach tríd an chill. Ar an mbealach seo feidhmíonn  an scannán mar bhac leath-tréscaoilteach. Ina theannta sin, bíonn cillscannáin páirteach i bpróisis cheallacha éagsúla, mar shampla cillghreamú, seoltacht ianach agus cill chomharthaíocht agus feidhmíonn siad mar dhromchla ceangail le haghaidh roinnt struchtúr eachtarcheallach, lena n-áirítear an cillbhalla, an ciseal carbaihiodráite a dtugtar gliceacailís uirthi, agus an líonra incheallach de shnáithíní próitéine ar a dtugtar anchítichreatlach. I réimse na bitheolaíochta sintéiseacha, is féidir cillscannáin a athchóimeáil go saorga.'''
Whitmore Park
Is ceantar suite i gCoventry é Whitmore Park.
Tile Hill
Is ceantar suite i gCoventry é Tile Hill.
Whoberley
Is ceantar suite i gCoventry é Whoberley.
Willenhall, Coventry
Is ceantar suite i gCoventry é Willenhall.
Samuel Adams
Áirítear Samuel Adams (27 Meán Fómhair (16 Meán Fómhair sa tseanstíl) 1722 – 2 Deireadh Fómhair 1803 i measc Aithreacha Bunaithe na Stát Aontaithe. Ba pholaiteoir in Massachusetts é. Bhí sé orthu siúd a spreag na 13 coilíneacht Briotanacha le héirí amach sa bhliain 1776. Is duine d'ailtirí an phoblachtánachais Mheiriceánaigh é.
A luathshaol
Rugadh Samuel Adams ar an 27ú Meán Fómhair i mBostún do Samuel Adams agus Mary Fifield Adams. Daoine cráifeacha ab ea iad agus lámh acu sa pholaitíocht. Rinne Adams staidéar i gColáiste Harvard. Níor éirigh rómhaith leis i gcúrsaí gnó agus chuaigh sé leis an bpolaitíocht.
Hajj
Is oilithreacht í an Hajj, sa chathair Meice san Araib Shádach. Is í Meice an chathair is naofa san Ioslam. Tá al-Masjid al-Haram ("An Mosc Naofa") suite sa chathair, agus is é an áit is naofa ar domhan, de réir na Moslamach.
Mar sin, tá oilithreacht bhliantúil ann, an Hajj. Tá sé ar na cúig dhualgais reiligiúnacha atá ar gach Moslamach an Hajj a dhéanamh, uair amháin ar a laghad i saol an duine. clé|mion|Hajj sa bhliain 1965
Féilire
Tarlaíonn an Hajj i mí Du al-Hijja, an mhí dheireanach i bhféilire Ioslamach na gealaí.
Tubaistí
mion|333x333px|clé|Kaaba, tús Hajj, 2008 Bíonn an Déardaoin ar an lá is contúirtí den Hajj gach bliain, mar go dtiteann sé ar Eid al-Adha, lá a maraíonn Moslamaigh caora agus de bharr go mbíonn an oiread sin oilithrigh ag marú na n-ainmhithe san aon áit amháin, ag an am céanna.
Ar an 24 Meán Fómhair 2015 maraíodh timpeall 2,500 duine agus gortaíodh na céadta le teann brú nuair a thosaigh táinrith in aice Meice. Tharla an brú ar shráid "204" i gcampa sa chathair Mina, áit a bhfanann na hoilithrigh, cúpla míle soir ó Mheice.
Dúirt an rialtas nach maraíodh ach 700, agus go raibh a locht fhéin ar roinnt oilithreach mar nár lean siad treoracha faoi mar ba cheart dóibh.
Bhí fiosrúchán iomlán ordaithe ag Rí na hAraibe Sádaí, Salman, faoin mbealach a n-eagraítear an oilithreacht bhliantúil. Ach dúirt Rialtas na hIaráine gur chóir don Araib Shádach freagracht iomlán a ghlacadh as ar tharla.
AFC
'Séard is Cónaidhm Pheile na hÁise nó AFC (Asian Football Confederation) ná comhlachas riaracháin sacair na hÁise. Tá daichead seacht cumann sacair náisiúnta mar bhall. Bunaíodh AFC sa bhliain 1954 i Mainile, na hOileáin Fhilipíneacha. Faoi láthair is é Salman Bin Ibrahim Al-Khalifa uachtarán AFC. Is é Kuala Lumpur, an Mhalaeisia ceanncheathrú an chomhlachais.
AFC Corn na hÁise
Is é Craobhchomórtas Sacair na hÁise príomhchomórtais sacair na bhfear. Tosaíodh an comórtas sa bhliain 1956.
Michael Fassbender
Is aisteoir Éireannach agus Gearmánach é Michael Fassbender (a rugadh i Heidelberg (Baden-Württemberg) sa Ghearmáin ar an 2 Aibreán 1977). Ainmníodh faoi dhó d’Oscar é.
Gairm
Rinne Michael Fassbender féin páirt Bobby Sands sa scannán Hunger a tháinig amach in 2008. .
In 2023, chonacthas Fassbender ar sheit an scannáin Ghaeilge KNEECAP.
Wood End, Coventry
Is ceantar suite i gCoventry é Wood End.
Ana Paula Valadão
Is amhránaí Brasaíleach é Ana Paula Machado Valadão Bessa (rugadh ar 16 Bealtaine, 1976) ar eolas ag a hainm stáitse Ana Paula Valadão.
Allestree
Is ceantar suite i nDerby é Allestree.
Wyken
Is ceantar suite i gCoventry é Wyken.
Boghta
deas|150px|thumb|Boghta Clúdach stuach ar aon fhoirgneamh, tógtha as cloch nó bríce de ghnáth. Uaireanta déantar aithris air le hadhmad nó plástar. Fíoraíochtaí éagsúla ann, ina measc an boghta cruinn, an crosbhoghta, an cruinneachánbhoghta, an feanbhoghta is an t-easnabhoghta.
Boulton, Derby
Is ceantar suite i nDerby é Boulton.
Hélène Carrère d'Encausse
Staraí agus bean polaitíochta Francach is ea Hélène Carrère d’Encausse, a rugadh ar 6 Iúil 1929 san 16ú arrondissement de Pháras. Tá sí ina ball de l'Académie Française ó 1990 i leith, ar toghadh í mar bhuanrúnaí sa bhliain 1999.
Boghdóireacht
deas|250px|thumb|Boghdóireacht Úsáid an bhogha is na saighde, ceann de na hairm is luaithe a úsáideadh i gcathanna. Gur saothraíodh púdar gunna sa 14ú céad, ba é an boghdóir an duine ba chumasaí in arm ar bith.
Alvaston
Is ceantar suite i nDerby é Alvaston.
Siligh
Is grúpa eitneach Meiriceánach iad na Siligh. Is í an Spáinnis a bpríomhtheanga.
California, Derby
Is ceantar suite i nDerby é California.
Boghdóireacht
Chuaigh úsáid an bhogha i léig sa chogaíocht ansin, ach tháinig chun cinn mar spórt ag deireadh an 17ú céad.
Chaddesden
Is ceantar suite i nDerby é Chaddesden.