cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ingrid St-Pierre
Beatha
Chuir sí an t-amhrán “Ficelles” ar fáil ar son Fhundúireacht an Taighde Alzheimer agus é tíolactha dá seanmháthair, a raibh an galar úd uirthi.
Dioscliosta
•	Albam: Ma petite mam'zelle de chemin, 2011, La Tribu
Frédéric Guilbert
Isacht go RC Strasbourg
Ar 31 Eanáir 2021, d’fhógair bainisteoir Aston Villa, Dean Smith, go raibh Guilbert ag imeacht ar iasacht do chlub Fraincis Ligue 1 RC Strasbourg go dtí deireadh an tséasúir. Mhínigh sé go ndearnadh an cinneadh mar nach dócha go bhfaigheadh Guilbert mórán ama imeartha i gcomparáid leis na cosantóirí eile Matty Cash agus Ahmed Elmohamady.
Ingrid St-Pierre
Dioscliosta
•	Albam: L'escapade, 2012, La Tribu
Fuaimniú
Próiseas ina n-athraítear an aershreabh os cionn na larainge chun raon fuaimeanna urlabhra a chruthú. Osclaíonn na gialla oiread éigin, déanann an teanga tadhall leis an gcarball ag ionaid éagsúla eile sa bhéal, agus is féidir na liopaí a dhéanamh cruinn nó spréite. Rangaítear fuaimeanna de réir ionad an fhuaimnithe (mar shampla, an chuid den charball mar a ndéanann an teanga tadhall) agus modh an fhuaimnithe (mar shampla, sreabhadh an aeir go saor chun guta a dhéanamh, nó bac a chur leis an aershreabh le consan a dhéanamh).
Frédéric Guilbert
Staitisticí gairme
Ón 4 Lúnasa 2020 amach
Ingrid St-Pierre
Le cloisteáil
Ingrid St-Pierre - La planque à libellules
Frédéric Guilbert
Onóracha
Aston Villa
Ingrid St-Pierre
Le cloisteáil
Ingrid St-Pierre - Feu de Bengale
Ingrid St-Pierre - T'sé
Criostalghrafaíocht
deas|250px|thumb|Criostalghrafaíocht Staidéar ar chriostail, a bhfoirmeacha seachtracha is a struchtúir inmheánacha, le micreascóip optúla is eile. Léiríonn criostail siméadrachtaí iontacha, rud a thairg teoiric adamhach do Nicolaus Steno (1638-1686). Tugann an staidéar ar dhíraonadh X-ghathanna ag criostail, a fheidhmíonn mar ghríleanna díraonta, an-chuid eolais ar eagrú is nascadh na n-adamh i gcriostail, agus timpeallachtaí eile chomh maith.
1958
Gnáthbhliain ab ea an bhliain 1958
Eachtraí
mion|Feirmeoirí á gcur ag obair ar fhoirnéisí soinneáin le linn an Léim Mhór chun Tosaigh sa t[[Daonphoblacht na Síne|Sín sa bhliain 1958]]
Ríthe Dhál Riada
Bhíodh  ríthe Dhál Riada  i gceannas ar ríocht Ghaelach suite san Albain agus oirthuaisceart Éireann. Rianaigh an chuid is mó acu, maraon le ríthe na hAlban, a nginealaigh siar go Fearghas Mór mac Eirc. Sa 16ú haois, dúirt Séamas VI na hAlban faoi féin go raibh sé ina "happie monarch sprung of Ferguse race".
Ní fheictear tásca na ríthe sna hannála Éireann go dtí lár na 6ú haoise, le bás Chomhghaill mhic Dhomhangairt c. 538–545, agus a dhearthár Gabhrán, c. 558–560. Tar éis na mór-cliste ag Cath Maige Rátha sa bhliain 637, chaill Dál Riada in Éirinn a chuid críoch in Albain. San 8ú haois, chloígh a gcéilí comhraic, Dál Áraí, tuath Dhál Riada in Éirinn, cé gur ghlaoití Dál Riada uirthi go dtí an 14ú haois.
Is é Fergus mac Echdach, deartháir agus comharba Aodha Fhionn, rí deireanach Dhál Riada na hAlban a bhfuil fianaise ann dó. Tuairiscítear a bhás i nAnnála Uladh don bhliain 781. I ndiaidh sin, roinneadh Dall Riada ina cineálacha, ina measc Cineál Ghabhráin as Cinn Tíre agus Cineál Loairn.
Annála
Is iad a leanas na príomh-fhoinsí atá ann ar ríthe Dhál Riada:
Foinsí níos lú iontaofa:
Is deacair é brí a bhaint as na foinsí. Ó thaobh a lán iontrálacha de a bhfuil cuma Dhál Riada orthu, tá easpa comhthéacs iontu, níl iontu ainmneacha athartha nó leasainmneacha. Tá go leor easaontas idir na foinsí. Is léir gur athraíodh nó cuireadh le roinnt iontrálacha ag an níos deireanaí.
Tairisigh bhunúsacha
Sraith cainníochtaí uimhriúla a mbíonn luach tairiseach ag gach ceann acu, is cuma cén breathnadóir atá i gceist. Cinneann na tairisigh seo an-chuid cainníochtaí eile i réimsí go léir na heolaíochta. Glactar mar thairisigh bhunúsacha tairiseach Planck, luas forleata an tsolais, an tairseach imtharraingthe, tairiseach uilíoch na ngás, uimhir Avogadro, lucht an leictreoin, ceadaíocht folúis, tréscaoilteacht folúis, agus maiseanna áirithe cáithníní.
Swan Quarter, Carolina Thuaidh
Is é Swan Quarter príomhbhaile Contae Hyde, Carolina Thuaidh. Bhí 324 ina gcónaí i Swan Quarter sa bhliain 2010.
Na Forbacha
Tá lonnaíocht na bhForbacha suite 12 km siar ó Chathair na Gaillimhe ar Chuan na Gaillimhe. Tá sé i bparóiste Bhearna, ach ó thaobh An Posta de, is i gceantar An Spidéil atá sé. Go dtí le deireannas (thart ar lár na n-ochtóidí) is ar an bhfeilméaracht a bhíodh daoine ag saothrú a slite beatha. Go stairiúil bhíodh daoine ag tógáil a gcuid earraí talmhaíochta soir go Gaillimh le díol ann. Bhí an lonnaíocht buailte go dona leis an imirce sna seachtóidí agus na hochtóidí, agus níl teaghlach dúchasach ar an mbaile nach bhfuil gaolta leo thar lear.
Leanann Na Forbacha an stíl lonnaíochta traidisiúnta Gaeltachta i.e. na tithe cruinnithe i ngrúpaí (clacháin) suas na bóithrí ó thuaidh ón chósta. Ní raibh aon sráidbhaile lárnach ann go dtí le déanaí (2007) nuair, de bharr pholasaithe pleanála lucht pleanála Chomhairle Chontae na Gaillimhe, tógadh aonad le siopaí, le heastáit tithíochta beag (cúig déag teach), agus le h-árasáin ann.
Tá na Forbacha suite i gCois Fharraige, Conamara, Contae na Gaillimhe. Is ann atá príomhoifig Údarás na Gaeltachta. Tá oifigí ag An Roinn Gnóthaí Pobail, Tuaithe agus Gaeltachta ann, chomh maith.
Tá na Forbacha ar theorainn theangeolaíocht thoir de Ghaeltacht na Gaillimhe. Is ann a thagann tú ar an chéad scoil lán Ghaelach, an chéad teach phobail ina léitear an t-Aifreann i nGaeilge amháin, agus an chéad siopa ina bhfuil an comharthaíocht go huile dhátheangach, agus tú ag déanamh do bhealach siar as Gaillimh.
Ó thaobh áiseanna pobail de tá ionad phobail, teach ósta, óstán, siopa, páirc peile, naíonra, naíolann, scoil náisiúnta, teach Baisteach (Baptist) agus séipéal Caitliceach. Níl aon oifig an phoist ná meánscoil sna Forbacha.
Maidir le figiúirí an daonáireamh atá luaite ar dheis. Tá na bailte seo a leanas mar chuid de Thoghroinn na bhForbacha chomh maith le na bailte thuasluaite;
Is é an toghroinn seo atá i gceist agus an daonra atá luaite.
Miorr
mion Tom spíonach duillsilteach is ea miorr, atá dúchasach don Afraic agus iarthar na hÁise. Na duilleoga ubhchruthach nó níos leithne os cionn na meánlíne. Na bláthanna bídeach, agus baineannaigh is fireannaigh ar phlandaí difriúla. I gcuid mhaith speiceas ó oirthear na hAfraice is an Araib, úsctar roisín cumhra a dtugtar miorr air, a úsáidtear i dtúis is cumhráin.
Charlie Day
Is aisteoir, fear grinn, scríbhneoir agus léiritheoir Meiriceánach é Charles Peckham Day (rugadh 9 Feabhra 1976). Is fearr aithne air as Charlie Kelly a chur i láthair ar an dráma grinn suímh It's Always Sunny in Philadelphia (2005–), ar ainmníodh é do Ghradam Teilifíse Rogha na gCriticeoirí agus do Ghradam Satailíte in 2011. In 2020, chomhchruthaigh sé an tsraith grinn de chuid Apple TV+ Mythic Quest in éineacht le Rob McElhenney agus Megan Ganz. Maidir le cúrsaí scannánaíochta, tá aithne air mar gheall ar a ról mar Dale sna scannáin Horrible Bosses (2011) agus an scannán eile sa tsraith i 2014, chomh maith lena róil in Monsters University (2013), Pacific Rim (2013), The Lego Movie (2014), Fist Fight (2017), Pacific Rim: Uprising (2018), agus The Lego Movie 2: The Second Part (2019). Ó 2018 go dtí 2019, bhí Day ina léiritheoir feidhmiúcháin ar an gclár grinn de chuid Fox The Cool Kids.
Saol luath
Rugadh Charles Peckham Day i gCathair Nua-Eabhrac, Nua-Eabhrac ar an 9ú Feabhra, 1976. Bhí cónaí ar a mhuintir i gceantar Riverdale den Bronx. Chaith sé an chuid is mó dá óige i Middletown, Oileán Rhode. Is é an páiste is óige de bheirt é, agus deirfiúr níos sine darb ainm Alice aige. Bhí a mháthair, Mary (née Peckham), ina múinteoir pianó ag Scoil Pennfield i bPortsmouth, Oileán Rhode, agus is ollamh scortha é a athair, an Dr. Thomas Charles Day, i stair an cheoil in Ollscoil Salve Regina i Newport, Oileán Rhode.
D’fhreastail Day ar Scoil Pennfield agus bhain sé céim amach ó Scoil Mainistreach Portsmouth, an dá cheann acu i bPortsmouth, Oileán Rhode. D’fhreastail sé ar Choláiste Merrimack in Andover Thuaidh, Massachusetts, in 1998 agus bhí stair na healaíne mar phríomhábhar aige. I mí na Bealtaine 2014, thug Day an óráid tosaigh do rang céime Choláiste Merrimack agus bronnadh Ph.D. onórach air.
I ndiaidh dó céim a bhaint amach, d'oibrigh Day ar róil bheaga teilifíse agus rinne sé guthú don Independent Film Channel, agus chuir sé lena ioncam trí fhreastal a dhéanamh ag boird agus trí fhóin a fhreagairt do theileathón. Bhí sé gníomhach in Onstagers ag Merrimack, eagraíocht amharclainne mac léinn de chuid Merrimack.
Gairm bheatha
deas|mion| Day ag an gcéad taibhiú do Horrible Bosses i mí Lúnasa 2011. I rith na samhraí dá bhlianta ollscoile, bhí Day gníomhach sna cláir oiliúna ag an bhFéile Amharclainne Williamstown agus chuaigh sé ar aghaidh chun an phríomhról a ghlacadh i <i id="mwWw">Dead End</i>, san Amharclann Huntington i mBostún.
Seachas Charlie Kelly a chur i láthair ar an tsraith theilifíse cáiliúil de chuid FX It's Always Sunny in Philadelphia, tá sé ar dhuine de léiritheoirí feidhmiúcháin an tseó agus ar dhuine dá scríbhneoirí, in éineacht le Rob McElhenney agus Glenn Howerton. Bhí sé le feiceáil freisin ar roinnt clár teilifíse eile amhail Third Watch, Law &amp; Order, agus Reno 911!.
Bhí an phríomhpháirt aige i Horrible Bosses de chuidNew Line Cinema i mí Iúil 2011, le Jason Bateman, Jason Sudeikis, Kevin Spacey, Jennifer Aniston, Colin Farrell, agus Jamie Foxx. Bhí ról aige freisin i scannán na bliana 2010 Going the Distance, le Justin Long, Jason Sudeikis, agus Drew Barrymore. In 2013, ghuthaigh sé an carachtar Art i scannán beochana de chuid Pixar Monsters University agus bhí páirt aige sa scannán Pacific Rim de chuid Guillermo del Toro. In 2017, bhí príomhpháirt ag Day i Fist Fight, le Ice Cube. Cuireann Day Andy Campbell i láthair sa scannán sin, múinteoir Béarla ardscoile a bhfuil a dhúshlán tugtha dó ag a chomhoibrí, an múinteoir staire Ronald Strickland (Ciúb), dul ag troid i ndiaidh dó é a fháil briste as a phost. In 2018, rinne sé a ról arís don chéad scannán Pacific Rim eile, Pacific Rim: Uprising agus bhí ról aige i scannán Hotel Artemis de chuid Drew Pearce, le Jodie Foster, Sterling K Brown, Brian Tyree Henry agus Jenny Slate.
Bhí Day ina léiritheoir freisin ar na cláir theilifíse How to Be a Gentleman agus Unsupervised. Bhí Day ina óstach ar an eipeasóid de Saturday Night Live (SNL) a chraoladh ar an 5 Samhain, 2011 le Maroon 5 mar an aoi-ceoil. Ba é an dara ball d'fhoireann It's Always Sunny in Philadelphia chun SNL a chur i láthair (tar éis Danny DeVito, cé gur chuir DeVito SNL i láthair sula raibh It's Always Sunny in Philadelphia curtha i láthair den chéad uair). Rinne DeVito láithreas speisialta le linn monalág tosaigh de chuid Day. I mí Mheán Fómhair 2014, chuir Day a ghuth ar fáil do spotaí teilifíse The Sims 4. I mí Mheán Fómhair 2021, d'fhógair Nintendo go mbeadh Day ag guthú Luigi, sa scannán Untitled Mario atá le teacht, atá le cur amach ar 21 Nollaig, 2022.
Is cruthaitheoir agus léiritheoir é den chlár grinn The Cool Kids de chuid Fox, ina bhfuil Vicki Lawrence, Martin Mull, David Alan Grier agus Leslie Jordan ag glacadh páirt, agus atá lonnaithe i bpobal scoir. Ar an 9 Lúnasa, 2019, fógraíodh Mythic Quest, sraith ghrinn leathuaire nua atá scríofa agus léirithe ag Day agus Rob McElhenney, mar cheann de na léiriúcháin úrnua don seirbhís sruthaithe de chuid Apple atá le teacht, Apple TV+.
Faoi láthair tá Day ag obair ar a chéad chlár stiúrthóireachta leis an gclár grinn El Tonto atá le teacht, ina mbeidh Kate Beckinsale, Edie Falco agus John Malkovich le feiceáil. Tá Day ag scríobh, ag léiriú agus ag glacadh príomhpháirt mar fhear ciúin a éiríonn cáiliúil agus a chailleann gach uile rud.
Saol pearsanta
Is ceoltóir oilte é Day agus thosaigh sé ag seinm an veidhlín ag trí bliana d’aois. Is féidir leis an pianó, an bosca ceoil, an trombón, an giotár, agus an t-armónach a chasadh, agus tá cuid den cheol atá le feiceáil in It’s Always Sunny in Philadelphia scríofa agus tobchumtha aige. In 2014, fuair sé dochtúireacht onórach sna taibhealaíona ó Choláiste Merrimack, áit ar thug sé eochairaitheasc na bliana sin freisin.
Tá Day pósta leis an aisteoir Mary Elizabeth Ellis. Bhuail siad lena chéile i 2001 agus bhí siad ag dul amach lena chéile i 2004 nuair a bhí siad ag aisteoireacht le chéile mar siblíní colacha ar Reno 911!. Tá ról athfhillteach ag Ellis ar It's Always Sunny in Philadelphia mar The Waitress, ábhar an ghrá agus an oibseisiúin gan chúiteamh do charachtar Day. Bhí a gcéad leanbh ag an lánúin, mac darbh ainm Russell Wallace Day, i mí na Nollag 2011. Tá cónaí orthu i Los Angeles, California.
Tá sé ráite ag Day le héiginnteacht go bhfuil sé agnóisíoch.
Institiúid Teicneolaíochta na Gaillimhe-Maigh Eo
Institiúid Teicneolaíochta na Gaillimhe-Maigh Eo nó Galway-Mayo Institute of Technology (GMIT). Roimhe seo Ceardcholáiste Réigiúnach na Gaillimhe (RTC Galway) Institiúid Teicneolaíochta (IT) i nGaillimh, Éire. Ofrálann an t-Institiúid raon leathan cúrsaí sa staidéar gnó, san innealtóireacht, san eolaíocht, sa talmhaíocht, agus san altranas.
Bhí an Institiúid seo ar an gcéad Ceardcholáiste Réigiúnach in Éirinn ina raibh sé indéanta céim acadúil a bhaint amach, mar atá, an B.A. i mBainistíocht Óstán agus Lónadóireachta, sa bhliain 1976.
Leabar Fidhnacha
[[Íomhá:BookofFenagh.jpg|mion|right|200px|Athchló de chuid na 19ú haoise de Leabhar Fhíonacha. Caomhnaítear an bunleagan in [[Acadamh Ríoga na hÉireann]]]]
Lámhscríbhinn is ea Leabhar Fhíonacha (Leabar Fidhnacha) idir prós agus filíocht as Gaeilge Chlasaiceach le Muirgheas mac Páidín Ó Maolchonaire sa mhainistir ag Fíonach, Bréifne Thiar (Contae Liatroma an lae inniu). Ba é Tadhg Ó Rodaighe, comharba na mainistreach, a spreag an leabhar. Bunaíodh é, a mheastar, ar Leabhar Chaillín, saothar anois caillte faoi Naomh Caillín, bunaitheoir na mainistreach. Thosaigh Ó Maolchonaire á scríobh timpeall na bliana 1516.
Ábhar
Feictear léirithe ar imeall an leabhar, scrios Gaeilge ag Tadhg Ó Rodaighe (beo 1700), ársaitheoir mór le rá, as Crossfield i bhFíonach.
Eagráin
Rinne John O'Donovan scríbhinn mhacasamhail sa bhliain 1828, agus aistriúchán Béarla sa bhliain 1830. Foilsíodh an chéad eagrán sa bhliain 1875, eagraithe ag William Maunsell Hennessy agus aistrithe le Denis H. Kelly as scríbhinn Uí Dhonnabháin. D'foilsigh The Coimisiún Lámhscríbhinní na hÉireann imleabhar breise sa bhliain 1939.
Thomas Francis Meagher
mion Náisiúnach Éireannach ba ea Thomas Francis Meagher (3 Lúnasa 1823 – 1 Iúil 1867). Bhí sé ina cheannaire ar na hÉireannaigh Óga agus i gceannas éirí amach na bliana 1848.
Saol
Ba phoblachtaigh iad na hÉireannaigh Óga agus theastaigh suaitheantas ar leith uathu a chuirfeadh a gcuid poblachtachais in iúl go soiléir. Bhronn Meagher bratach trí dhathach, Bratach na hÉireann inniu, ar chruinniú i mB.Á.C. I bPort Láirge, D'ardaigh Meagher an bhratach thrídhathach den chéad uair ar an 7 Márta 1848. Bhunaigh sé féin agus William Smith O’Brien an Chónaidhm Éireannach i Mí Eanáir 1847. I Mí Mhárta 1848 d’fhógair sé go raibh gá le Garda Náisiúnta agus thug faoi éirí amach a chur ar bun. Ciontaíodh é as tréas ar 15 Bealtaine 1848 ach níor daoradh é.
Throid Meagher i gCogadh Cathartha Mheiriceá.
Bádh Meagher in abhainn an Missouri, is cosúil 1 Iúil 1867 (níl muid ró-chinnte céard a tharla),
Cripteagrafaíocht
Is éard atá i gceist leis an Cripteagrafaíocht ná athrú i bhfoirm teachtaireachta trí chóid is rúnscríbhinní chun a brí a cheilt. Seasann códfhocail — i gcódleabhar, de ghnáth, a bhíonn ag an duine a chumann an teachtaireacht agus an duine a bhfuil sí dírithe air — d'fhocail nó frásaí sa bhunteachtaireacht i ngnáth-théacs. I rúnscríbhinn déantar ionadú nó aistriú ar gach litir ar leith de réir rialacha rúnda.
Tairseach
Sa tsíceolaíocht, an luach fisiciúil tomhaiste spreagtha ag a n-athraíonn freagairt an bhreathnóra ó rang amháin go dtí rang eile. Tugtar an dearbhthairseach ar an spreagadh is lú is gá chun é a bhrath. An difríocht is lú is féidir a bhrath idir dhá fhoinse spreagtha, tugtar an tairseach difríochta uirthi sin.
Kaddish (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an cúigiú heipeasóid déag, "Kaddish" den cheathrú sraith The X-Files ar an 16 Feabhra 1997. Scríobh Howard Gordon an eipeasóid seo. D'fhéach 16.56 milliún duine ar an eipeasóid.
Greenville, Carolina Thuaidh
Is é Greenville príomhbhaile Contae Pitt, Carolina Thuaidh. Bhí 84,554 ina gcónaí i nGreenville sa bhliain 2010.
Chapel Hill, Carolina Thuaidh
Is é Chapel Hill an baile is mó i gContae Orange, Carolina Thuaidh. Bhí 57,233 ina gcónaí i Chapel Hill sa bhliain 2010.
Fualrith
Ionúiréis, riocht ina dtarlaíonn folmhú ainneonach an lamhnáin. Is mínormálta an t-iompar seo i dtaca le haois an duine, agus meastar nach ar chúiseanna orgánacha a tharlaíonn. Ar an gcaoi chéanna, tugtar ioncóipréis ar an riocht ina dtarlaíonn fearadh ainneoineach an fhaecais.
Transpantaneira
mion|250x250px| Transpantaneira, [[Poconé, Mato Grosso, an Bhrasaíl]] Is bóthar é an Transpantaneira, ar a dtugtar MT-060 freisin, a thrasnaíonn an pantanal, i stát Mato Grosso sa Bhrasaíl.
Is nasc é an bóthar idir cathair Poconé agus an baile Porto Jofre. Tá sé 147 km ar fad agus trasnaíonn sé nach lú ná 122 droichead adhmaid.
Dintagel
Is caisleán suite i gCorn na Breataine é Kastel Dintagel (Gaeilge: Caisleán Tre war Venydh).
Criptifít
Alga aoncheallach le dhá lascnaid, atá cosúil le ribíní, ar an eitre béil i dtosach. De ghnáth cuimsíonn sí líocha éagsúla, chomh maith le clóraifill a is c.
Zingiberaceae
Fine plandaí is ea na Zingiberaceae. Cuimsíonn an fhine timpeall ar 52 géineas agus níos mó ná 1300 speiceas.
Tá a lán de na plandaí tábhachtach mar leigheas no mar spíosraí, m. sh. sinséar, tuirmeiric agus cardamam.
8 Deireadh Fómhair
Is é an 8 Deireadh Fómhair an 281ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 282ú lá i mbliain bhisigh. Tá 84 lá fágtha sa bhliain.
Nollaig Ó Gadhra
Iriseoir, léachtóir, staraí, craoltóir dearscnaitheach agus gníomhaire teanga n ab ea Nollaig Ó Gadhra (16 Nollaig 1943 - 13 Lúnasa 2008,. agus fear meabhrach ildánach chomh maith.
Chaith sé sealanna ag obair le RTÉ, an nuachtán Inniu, Fáilte an Iarthair agus Gaeltarra Éireann sula ndeachaigh sé ag obair mar léachtóir i gCeardcholáiste Réigiúnach na Gaillimhe.
Saol
Rugadh Nollaig Ó Gadhra i bhFíodhnach, Contae Luimnigh. B’as Fíonach dá athair David agus b’as na Foidhrí, Co. Chiarraí, dá mháthair Hannah Flynn. I Meiriceá a casadh an bheirt ar a chéile. Cuireadh meánscol aíocht air i nDrom Collachair agus, ó 1960 go 1962, i scoil Bhráithre De La Salle, Port Láirge.
Bhí cónaí air sna Forbacha, Conamara, le fada an lá. Chaith sé go leor dá shaol ag streachailt le tinneas; bhí an diaibéiteas ainsealach srl air. Bhásaigh sé go tobann agus go hóg i mí Lúnasa 2008.
Tá a iníon, Máirín Ní Ghadhra, ina hiriseoir le Raidió na Gaeltachta.
Gairmréim
Scríobh sé 12 leabhar neamhfhicsin ar a laghad (liosta thíos). I measc na saothair óna láimh bhí beathaisnéisí ar Mahatma Gandhi, Éamonn Iognáid Rís, John Boyle O’Reilly, agus Richard J. Daley. Bhí suim ar leith aige leis an stair a bhain le bunú an Stáit agus cúrsaí polaitíochta ó shin agus scríobh sé leithéid Ríocht Roinnte agus Guth an Phobail bunaithe ar an taighde sin.
Foilsíodh iliomad alt, léacht agus paimphléad leis i rith a shaoil freisin.. Chaith sé seal fada ina cholúnaí leis an nuachtán Lá agus bhí ailt i gcló aige go minic sna nuachtáin mar An tUltach, Feasta (tuairim is 150 píosa) agus Comhar (ocht n-aiste agus tríocha idir 1965 agus 1985).
Chaith sé a shaol proifisiúnta mar léachtóir iriseoireachta i gCeardcholáiste Réigiúnach na Gaillimhe (anois Institiúid Teicneolaíochta na Gaillimhe-Maigh Eo, GMIT). D'éirigh sé as a phost i 2002.
Gaeilge
Díograiseoir a  bhí ann freisin i leith na Gaeilge agus athbheochan na teanga. I 2004 toghadh é mar uachtarán Chonradh na Gaeilge. B'é Ó Gadhra an 30ú Uachtarán ar Chonradh na Gaeilge, ag teacht i gcomharbacht ar Sheágh Mac Siúrdáin.
Ba bhall de bhunaitheoirí TG4 é freisin.
Kendall Jenner
Is mainicín agus ban-aisteoir Meiriceánach í Kendall Nicole Jenner. Rugadh i Los Angeles ar 3 Samhain 1995 í.
Móin na Saighead
Is baile suite i gContae Loch Garman é Móin na Saighead.
Kendall Jenner
Saol pearsanta
Is iníon le Caitlyn Jenner agus Kris Jenner í. Is deirfiúr le Kylie Jenner. Is leathdheirfiúr le Kourtney Kardashian, Kim Kardashian, Khloé Kardashian, Rob Kardashian, Burt Jenner, Brandon Jenner, Brody Jenner agus Casey Marino í.
Miortal
Tom síorghlas a fhaightear i Meiriceá Theas go príomha, ach cuid mhaith réigiún eile freisin (an Astráil, an Nua-Shéalainn, an Mheánmhuir, réigiúin theo i dtuaisceart na hEorpa is Meiriceá Thuaidh). Fásann an miortal coitianta 5 m ar airde. Na duilleoga ramhar ola-iompartha, na bláthanna aonarach bán, timpeall 1.8 cm ar fhad, na caora corcardhubh. D'úsáidtí an ola mar antaiseipteán.
Jacksonville, Carolina Thuaidh
Is é Jacksonville príomhbhaile Contae Onslow, Carolina Thuaidh. Bhí 70,145 ina gcónaí i Jacksonville sa bhliain 2010.
Paraquat
Is comhdhúil orgánach é paraquat nó N,N′-démheitil-4,4′ déphiridíam déchlóiríd (ainm córasach), ar a dtugtar víolágin meitile freisin, leis an bhfoirmle cheimiceach[(C6H7N)2]Cl2. Rangaítear é mar víolagin, fine de heitrichiogail ocsdí-ghníomhacha de struchtúr comhchosúil. Tá an salann seo ar cheann de na luibhicídí is mó a úsáidtear. Gníomhaíonn Paraquat go tapa agus neamhroghnaitheach, a mharaíonn fíocháin phlanda glasa nuair a dtéitear i dteagmháil leo. Tá sé tocsaineach (marfach) freisin do dhaoine agus d'ainmhithe mar gheall ar a ghníomhaíocht ocsdí, a tháirgeann ainiain fhorocsaíde. Bhí sé nasctha le forbairt an galar Parkinson agus bíonn cosc air i roinnt tíortha.
Taisc-chuimhne
Cuimhne ardluais mhaolánach a fheidhmíonn idir próiseálaí ríomhaire is an phríomhchuimhne i gcórais ardfheidhme ríomhaireachta.
Pentire
deas|250px|thumb|Pentire Is ceann tíre suite i gCorn na Breataine é Pentire (Béarla:Pentire Head ).
Eochaid Mumu
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard-Rí seanscéalach na hÉireann ba ea Eochaidh Mumha (Sean-Ghaeilge Eochu Mumu) mac Mofebis mac Eochaid Faebar Glas. Tá Cúige Mumhan ainmnithe as.
De réir Leabhar Gabhála na hÉireann, tháinig sé i gcoróin tar éis dó an t-iar-ard-rí, Fiacha Labhrainne a mharú, a mharaigh féin a athair i gcomhrac. Bhí sé i réim ar feadh bliain amháin is fiche, ag dul i gcomhrac go minic in éadan muintir Éireamhóin. Mharaigh Óengus Olmucaid mac Fiacha é i gCath Clíu. Bhainfeadh a mhac Énna Airgdech díoltas as a bhás.
Pedn an Wlas
Is Rinn nó Ceann tíre suite i gCorn na Breataine é Pedn an Wlas nó Penn an Wlas (Gaeilge: Ceann Tíre, Béarla:Land's End).
Garner, Carolina Thuaidh
Is cathair é Garner, suite i gContae Wake, Carolina Thuaidh. Bhí 25,745 ina gcónaí i nGarner sa bhliain 2010.
Fiacha Labhrainne
I Miotaseolaíocht na nGael, Ard-Rí seanscéalach na hÉireann ba ea Fiacha Labhrainne (Sean-Ghaeilge Fíachu Labrainne) mac Smirgoll mac Enboth mac Tigernmas. Ainmnithe as abha na Labhrainne atá sé, a thomhaidhm i rith a ríochta.
Tháinig sé i gcoróin tar éis dó an t-iar-ard-rí Eochaid Faebar Glas a mharú sa Chath Charman, mar chúiteamh ar bhás a athar, a maraíodh i gCath Dhroim Liatháin. Throid sé cath mara in éadan muintir Éber Finn, agus cath eile in éadan na nÉrainn ag Mag Genainn i gContae Fhear Manach. Mar thoradh an chatha seo, thomhaidhm Loch Éirne. I gcath eile, mharaigh sé Mofebis mac Eochada. Maraíodh Fiacha féin mar chúiteamh ag Eochaid Mumu mac Mofebis i gCath Shliabh Bealghatáin.
Insíonn Seathrún Céitinn gur chloígh a mhac, Óengus Olmucaid, an Alba i rith a réim.
Pupa
deas|250px|thumb|Pupaí An pupa, staid i dtimthriall beatha feithide ina n-atheagraíonn an fhoirm larbhach chun an fhoirm chinnte fhásta a ghiniúint. De ghnáth is staid neamhghníomhach í, clúdaithe le blaosc chrua (crisilid) nó cumhdach síodúil (cocún).
Ferchar mac Connaid
Rí Dhál Riada san Albain agus oirthuaisceart Éireann ba ea  Fearchar mac Connaidh  (Sean-Ghaeilge  Ferchar mac Connaid) ón mbliain c. 642 go dtí 650.
Connadh Cearr ba ea a athair, agus dá bharr ba bhall de Chineál Chomhghaill, cé go maíonn ginealaigh níos sine gur de Cineál Ghabhráin é. Tugtar a thásc i nAnnála Uladh faoin mbliain 694, i dteannta le hiontrálacha eile atá as áit le 45 bliain. Sa Duan Albanach bhí tá réimeas sé bliana déag aige. Mar fíor, b'fhéidir é go raibh sé ar dtús ina leath rí le Domhnall Breac ach bíonn botúin ann sa Duan.
Is é Fearchar an t-aon mac amháin le Connadh Cearr a rinneadh rí Dhál Riada de. Ní fheictear nó é nó a mhuintir i Seanchas Fear Alban.
Bósón tomhais
I bhfisic na gcáithníní, is iompróir fórsa é bósón tomhais, cáithnín bósónach a iompraíonn aon cheann de hidirghníomhaíochtaí bunúsacha an nádúir, ar a dtugtar fórsaí go coitianta. Idirghníomhaíonn buncháithnín, a ndéantar cur síos ar a gcuid idirghníomhaíochtaí le tomhasteoiric, lena chéile trí bhósóin thomhais a mhalartú - mar cháithníní fíorúla de ghnáth.
Goen Brenn
Ciallaíonn an t-ainm 'Gaon Brenn' 'caorán coille'.
Statesville, Carolina Thuaidh
Is é Statesville príomhbhaile Contae Iredell, Carolina Thuaidh. Bhí 24,532 ina gcónaí i Statesville sa bhliain 2010.
Fuarstóráil
Stóráil bianna so-lofa ag teocht rud beag os cionn an reophointe. Laghdaíonn an próiseas seo meath ó ghníomhú ceimiceach nó bitheolaíoch, agus ní dhéanann damáiste don bhia trí chruthú criostal oighir, mar a tharlódh dá reofaí an bia. Déantar an phróiseáil i bhfoirgnimh mhóra le haer fuar nó sáile imshruthaithe ó ghléasra lárnach oighrithe, a bhíonn taobh le monarcha déantúsaíochta nó pacála go minic, nó margadh mór lárnach. Cuirtear córas fuarstórála isteach go minic ar longa, trucailí is eitleáin.
Crisitíl
Foirm snáithíneach nathairín, ball de ghrúpa mianraí aispeiste.
Fuarú le léasar
Bealach chun luas adamh is ian i ngás a mhoilliú trí iad a thuargaint le solas léasair. Úsáidtear é in ianghaistí is adamhghaistí. Nuair a imbhuaileann fótón ón léasar le hadamh atá ag teacht ina choinne, ionsúnn an t-adamh an fótón fuinnimh agus athastaíonn é go luath ina dhiaidh sin i dtreo randamach, rud a laghdaíonn luas an adaimh sin. De réir a chéile laghdaítear luas gach adaimh, agus is ionann sin is laghdú i bhfuinneamh na n-adamh sa soitheach, agus mar sin i dteocht an gháis ina iomláine.
DART
Is córas traenach áitiúil do cheantar Bhaile Átha Cliath, Poblacht na hÉireann é Mearlíne Átha Cliath, ar a dtugtar DART de ghnáth (ón mBéarla Dublin Area Rapid Transit). Ritheann sé ó Bhré i dtuaisceart Chontae Chill Mhantáin go Binn Éadair agus Mullach Íde i dtuaisceart Bhaile Átha Cliath. Stiúrann Iarnród Éireann atá mar chuid den eagras Córas Iompair Éireann, an DART. Is é an t-aon córas traenach leictreach sa tír agus osclaíodh é ar an 23 Iúil 1984 mar chomharba ar chóras traenach díosail a bhí as dáta le fada. Tá infheistíocht nua á dhéanamh ann faoi Phlean Forbartha Náisiúnta (PFN) na hÉireann, le carráistí nua a cheannach, chomh maith le stáisiúin agus ardáin nua a thógáil.
280px|thumb|Líonra an DART
Acadamh
deas|250px|thumb|Acadamh Cumann le léann nó eolaíocht a chur chun cinn is ea Acadamh, nó go simplí, ardscoil.
Steve Finnan
Óige
Chuaigh a chlann ar imirce go Sasana nuair nach raibh Stiofán ach ceithre bliana d’aois agus d’fhás sé suas i Chelmsford, Essex. Tá mórán gaolta fós aige i Luimneach agus baineann sé an-mhórtas as a Ghaelachas, rud a admhaíonn sé arís is arís in agallaimh phoiblí. Is col ceathar dó Ailbe Ó Fionáin (Albert Finnan), imreoir CP Luimnigh i mblianta na 1990í.
Learpholl
D’íoc Learpholl €4,900,000 chun a chonartha a cheannach sa bhliain 2003. Gortáiodh go minic é le linn a chéad bhliana sa chlub ach ghnóthaigh sé geansaí uimhir 2 dó féin ag tús an tséasúir dá gcionn. Sa bhliain chéanna, bhuaigh sé boinn sa Charling Cup agus i Sraith Seaimpín UEFA cé go raibh air an pháirc a fhágaint ag leath-am sa chluiche ceannais i gcoinne A.C. Milan de bharr gortú coise. D'imir sé le Learpholl ó 2003 go 2008.
Idirnáisiúnta
D’imir Stiofán ar fhoireann na hÉireann don chéad uair ar an 26ú Aibreán, 2000 i mBóthar Lansdúin i gcoinne na Gréige. Tháinig sé isteach san fhoireann tar éis gortú Stiofán Mac Giolla Chearra agus is céad rogha na dtacaithe é beagnach ó shin i leith.
Unrequited (eipeasóid The X-Files)
Craoladh an séú heipeasóid déag, "Unrequited" den cheathrú sraith The X-Files ar an 23 Feabhra 1997. Scríobh Howard Gordon agus Chris Carter an eipeasóid seo. D'fhéach 16.56 milliún duine ar an eipeasóid.
Iósaef (Geineasas)
Ba fháidh agus naomh é Iósaef (Eabhrais: יוֹסֵף ‎, Sean-Ghréigis: Ἰωσήφ Iōsēph;  Araibis: يوسف‎ ). Luaitear é sa Sean-Tiomna.
Failge Berraide
Rí agus sinsear eapainmneach Uí Fhailí ba ea Failghe Bearraí (Sean-Ghaeilge Failge Berraide) (fl. 507-514).
Ní fios go cruinn cérbh é. D'fhéadfadh gurbh é Rus Failge, mac an Ard-Rí, Cathair Mór, a mhair a mheastar sa 2a haois de réir na nginealach, ach ní féidir seo ó thaobh chroineolaíochta de. Sa Leabhar Laighneach, feictear sna ríliostaí luathrí darbh ainm Failge Rot mac Cathair.
Is amhlaidh go raibh Uí Fhailí i gceannas i measc luathfhinte na Laighean. Tugtar é seo le fios le fianaise an dáin Timna Cathaír Máir (Tiomna Chathrach Mhóir), ina dtagann Rus Failge i gcomharbacht ar a athair.
Céile comhraic Fhiacha mhic Néill, bunaitheoir Chineál Fiachach, ba ea Failge. Sa bhliain 507, cloígh sé Fiacha i gCath Fhréamhainn (gar den Mhuileann gCearr, Contae na hIarmhí). Bhí bréagthairngreacht tugtha d'Fhiacha go mbuafadh sé an cath, agus bhí fonn díoltais air. Sa bhliain 514, bhain sé a chúiteamh amach, agus Failge clóite aige i gCath Droma Dheirg. Mar thoradh an chliste seo, chaill na Laigin a gcuid críoch ar mhaigh na Mí, agus tháinig Fiacha i gceannas i dtailte ó Bhiorra go hUisneach, san Iarmhí an lae inniu.
Miotail platanaim
Sraith dúl a fhaightear le chéile go nádúrtha, a bhfuil airíonna cosúla acu: rúitéiniam (Ru), róidiam (Rh), pallaidiam (Pd), oismiam (Os), iridiam (Ir), platanam (Pt).
Taisc-chill luaidhe airgid
Úsáidtear í in inneall gluaisteán. Is féidir í a athluchtú trí shruth leictreach a sheoladh siar tríd. Déantar na leictreoidí sa chill i bhfoirm greillí as cóimhiotal luaidhe is antamóin. Líontar an leictreoid dhiúltach le taos sárocsaíd luaidhe, agus an leictreoid dhearfach le taos luaidhe. Déantar barr na taisc-chille a shéalú chun galú na leictrilíte a laghdú, ach fágtar poll ann chun gur féidir teacht ar an tuaslagán len é a thástáil is a athnuachan. Voltas timpeall 2 V idir na plátaí nuair a bhíonn an taisc-chill nua, agus dlús coibhneasta timpeall 1.25 ag an tuaslagán. Nuair a thógtar sruth ón taisc-chill, is amhlaidh a chumtar sulfáit luaidhe ar an dá phláta, agus dá bharr sin titeann an voltas is dlús coibhneasta an tuaslagáin araon. Díluchtú a thugtar ar an bpróiseas seo. Má chumtar an iomarca sulfáit luaidhe, titeann an voltas faoi bhun 1.9 V is an dlús coibhneasta faoi bhun 1.18. Déantar an dlús coibhneasta a thástáil go rialta le hidriméadar chun staid na taisc-chille a chinntiú. Déantar an t-athluchtú trí shruth a sheoladh isteach sa taisc-chill tríd an leictreoid dhearfach ó fhoinse éigin a bhfuil a voltas níos mó ná voltas na taisc-chille féin. Le linn an luchtaithe, cúlaítear na himoibrithe díluchtaithe go léir, méadaíonn an voltas i dtreo 2 V is dlús coibhneasta na leictrilíte i dtreo 1.25.
Fuarú maighnéadach
Teicníocht chun sampla a fhuarú chuig teocht chomh híseal le 10 -3 K (an-ghar do -273 °C). Má fhuaraítear sampla paramaighnéadach ar bhealaí comhghnásacha is taobh istigh de réimse maighnéadach, agus ansin má chuirtear taobh istigh d'inslítheoir teirmeach é is má thógtar an réimse maighnéadach chun siúil, bíonn na móimintí aonaracha maighnéadacha saor chun dul trí chéile. Ach nuair a dhéanann siad amhlaidh, tógann siad fuinneamh teasa ón sampla, rud a fhuaraíonn é. Is próiseas aidiabatach é seo, mar ní shreabhann aon teas isteach sa sampla ná amach as.
Tanichthys albonubes
Is speiceas crua d'iasc fionnuisce a choinnítear in uisceadán go minic é Tanichthys albonubes. Is ball d'fhine na gcarbán (an fhine Cyprinidae) é den ord Cypriniformes, ón tSín ó dhúchas. Tá an t-iasc beagnach imithe i léig ina ghnáthóg dhúchais, Sliabh Baiyun (Guangdong) (Gaeilge: Sliabh na Scamaill Bhána), mar gheall ar thruailliú agus turasóireacht. Creideadh go raibh sé imithe in éag le breis agus 20 bliain i 1980, ach thángthas ar líon dúchasach den iasc seo ar Oileán Hai-nan, i bhfad amach ó ShliabhSliabh Baiyun. Síolraítear iad i bhfeirmeacha agus tá siad ar fáil go héasca tríd an ghnó uisceadáin. Mar sin féin, tá stoc lag géiniteach ann de bharr ionphóraithe ar fheirmeacha atá i mbaol galair agus claonadh acu do mhíchumaí fisiceacha. thumb|Céile speárála in uisceadán
Tagairtí
.
Sans-Culottes
mion|Sans-culottes, le Lesueur  circa 1793-1794 Trádálaithe nó siopadóirí beaga ba ea bunús ag na Sans-Culottes le linn Réabhlóid na Fraince. Ar an 14 Iúil 1789, réab na *sans culottes* isteach sa Bhastille, príosún gruama i bPáras, agus chuir siad tús le Réabhlóid na Fraince.
Ba iad na Sans-Culottes ba mhó a thug tacaíocht do Robespierre, duine de na ceannairí ba thábhachtaí le linn Réabhlóid na Fraince. Bhí Robespierre ar dhuine de na daoine a bhí ag iarraidh go gcuirfí pionós ar an Rí. Ach ní raibh Rosespierre ach ag glacadh buntáiste orthu ar mhaithe leis féin, is cosúil.
Dúnchad mac Conaing
Rí Dhál Riada san Albain ba ea  Dúnchadh mac Conaing  (nó  mac Dubháin) (bás 654). Bhí sé ina leath-rí le with Conall Crandomna go dtí gur cloíodh agus maraíodh é ag Talorcan na gCruithneach i gCath Strath Ethairt. Ní na foinsí ar aon intinn maidir le hainm athartha Dúnchadha agus dá bharr a shinsearacht.
Molann John Bannerman gurb ionann an Dúnchadh seo agus an té ina leath-rí le Conall Crandomna. Feictear é i Seanchas Fear Alban mar a leanas:
Dar le Flann Mainistreach ámh, bhí Dúnchadh mac Dubháin ina rí. B'fhéidir e gur leagain é Dubhán. De réir leagain eile, de shliocht Eoghanáin fágtha-ar-lár, deartháir Aodháin mhic Gabhráin, é Dúnchadh.
Tuairiscítear bás Dhúnchadha i nAnnála Tiarnaigh in 654:
Meastar go raibh mac amháin aige ar a laghad, Conall Caol (bás 681). B'fhéidir é go raibh sé ina shean- nó shin-sean athair le Fiannamail ua Dúnchado agus sinsear Dhúnchadha Bhig.
Fani Willis
Aturnae Meiriceánach is ea Fani Taifa Willis (, FAH -nee, a rugadh sa bhliain 1971). Is aturnae dúiche Chontae Fulton, Georgia í, ina bhfuil an chuid is mó de Atlanta ann. Is í an chéad bhean í a bhí i seilbh na hoifige..
Thuill sí clú di féin nuair a ionchúisíodh Trump in Georgia sa bhliain 2023.
Ionchúisitheoir
Chaith Willis 16 bliana mar ionchúisitheoir in oifig aturnae ceantair Chontae Fulton. Ba é an cás ba shuntasaí a bhí aici ná an t-ionchúiseamh i scannal caimiléireachta Atlanta Public Schools. Aturnae a bhí inti ag an am, mar phríomh-ionchúisitheoir i dtriail 2014 go 2015 ar dháréag oideachasóir a cúisíodh i gceartú freagraí a chuir mic léinn isteach chun scóir na dtástálacha caighdeánacha a bhí á riaradh ag an stát a theannadh. Ciontaíodh aon cheann déag den dáréag as cambheartaíocht faoi reacht RICO de chuid Georgia i mí Aibreáin 2015.
In 2018, chuaigh sí isteach i gcleachtas príobháideach. An bhliain sin, sheas sí do shuíochán ar Chúirt Uachtarach Chontae Fulton, agus chaill sí an toghchan. Sa bhliain 2019, rinneadh príomh-bhreitheamh bardasach de Willis do South Fulton, Georgia.
Aturnae ceantair Chontae Fulton
Sa bhliain 2020, toghadh Willis mar aturnae dúiche do Chontae Fulton, ag sárú Paul Howard Jr., sealbhóir sé théarma agus a hiar-cheannasaí.
Díotálacha Atlanta gang
I mí na Bealtaine 2022, dhíotáil oifig Willis Young Thug as 56 cúiseamh a bhain le dronganna faoi reacht RICO Georgia agus cúisimh feileonachta as seilbh airm tine agus drugaí aindleathacha a líomhnaítear a bheith ina seilbh orthu tar éis barántas cuardaigh a fhorghníomhú. Bhí an rapálaí coinnithe i bpríosún Chontae Cobb ó gabhadh é.
Ionchúiseamh Donald Trump in Georgia
Ar an 10 Feabhra, 2021, sheol Willis imscrúdú coiriúil ar iarrachtaí Donald Trump tionchar a imirt ar oifigigh toghcháin Georgia — lena n-áirítear an gobharnóir, an t-ard-aighne, agus an Státrúnaí Brad Raffensperger trí ghlao teileafóin chun go leor vótaí a "aimsiú" chun bua Joe Biden sa stát sin a shárú agus dá bhrí sin bua Biden a chealú i dtoghchán uachtaránachta 2020.
I mí Eanáir 2022, d’iarr sí ar mhórghiúiré speisialta breithniú a dhéanamh ar chúisimh maidir le cur isteach toghcháin ó Trump agus a chomhghuaillithe. I mí na Bealtaine, tugadh údarás imscrúdaitheach agus cumhacht subpoena do ghiúiré speisialta 26 ball agus cuireadh de chúram orthu tuarascáil a chur faoi bhráid an bhreithimh agus Willis maidir le cibé an ndearnadh coir.
Sheol Willis sprioclitreacha chuig daoine a bhfuil sí á fhiosrú, a bhaineann le plota na dtoghthóirí bréige. Ina measc tá beirt oifigeach Poblachtach - an Seanadóir Stáit Brandon Beach agus David Shafer, cathaoirleach Pháirtí Poblachtach Georgia — agus an 16 duine a chuir iad féin i láthair go bréagach mar thoghthóirí. Sheol sí sprioclitir freisin chuig an Seanadóir Stáit Burt Jones, ach ansin dúirt breitheamh nach bhféadfadh sí díriú ar Jones mar gheall ar choinbhleacht leasa. clé|mion|Fulton County, Court House, Atlanta Georgia Tar éis éisteacht le 75 finné  — lena n-áirítear iar-Sheanadóir SAM Kelly Loeffler, iar-Abhcóide an Teach Bán Pat Cipollone, agus b'fhéidir Sidney Powell — chríochnaigh an giúiré speisialta a chuid oibre agus díscaoileadh é an 9 Eanáir 2023. Ar 16 Feabhra, tar éis ordú breitheamh, scaoileadh codanna den tuarascáil. Níor cheadaigh an breitheamh moltaí a scaoileadh maidir le cúisimh fhéideartha, agus é ar intinn aige an "próiseas cuí" a chaomhnú d'aon duine a d'fhéadfadh a bheith díotáilte níos déanaí. Roinnt laethanta ina dhiaidh sin, thug an príomhghiúróir le fios nach "some giant plot twist" iad na moltaí agus nach mbeadh ar éinne "surprised"
An 24 Aibreán 2023, d’fhógair Willis go bhfógródh sí cinntí chun Trump agus a chomhghleacaithe a chúiseamh le linn ceathrú téarma Uaschúirteanna Georgia. Dhíotáil oifig Willis Trump agus 18 duine eile ar 41 cúis ar an 14 Lúnasa 2023.
Saol pearsanta
Rugadh Willis in Inglewood, California. Bhí a hathair ina bhall de na Black Panthers agus ina aturnae cosanta coirpeach. Nuair a bhí Willis sa chéad ghrád, bhog a teaghlach go Washington, DC. Fuair a tuismitheoirí colscaradh, agus bhog a máthair ar ais go California ar deireadh thiar. D’fhan Willis lena hathair den chuid is mó.
Rinne Willis staidéar ar eolaíocht pholaitiúil ag Ollscoil Howard, bhain sí céim cum laude amach i 1993, ansin bhog sí go Atlanta chun freastal ar Scoil Dlí Ollscoil Emory, agus bhain sí céim amach i 1996 le Dochtúir Juris.
An lá a ghlac sí scrúdú barra Georgia, bhuail Willis le Fred Willis, a bhí ag obair i bpost breise mar fhísghrafadóir. Phós siad i 1996 agus tá beirt iníonacha acu le chéile. Colscaradh an lánúin i 2005.
Bartolomeo Cristofori
Déantóir cruitchordaí a rugadh i bPadua na hIodáile ab ea Bartolomeo Cristofori di Francesco (4 Bealtaine 1655 – 27 Iúil 1731). Luaitear é mar cheapadóir an phianó, timpeall 1710.
Íosác
Ba fháidh agus naomh é Íosác. Luaitear é sa Sean-Tiomna.
Míostrú
mion|376x376px I ndaoine agus príomhaigh, an míostrú sin an sreabhadh tréimhsiúil fola, múcais is bruscair ón bhfaighin a tharlaíonn le tréimhse 4 sheachtain. Ag deireadh an timthrialla mhíosta, nuair nach dtoirchítear an bhean, dealaíonn an t-inmheitriam ó chéile agus sreabhann an fhuil mhíosta.
Timthriall míosta
Nuair a bhí bean ina déagóir, is maith an seans gur thosaigh an fhuil mhíosta. Tugtar an timthriall míosta air seo. Sa chuid luath de gach timthriall mhéadaigh leibhéal an hormóin éastraigin\, agus d’fhás ubh san ubhagáin. San ubhsceitheadh, scaoileadh ubh ó cheann den dá ubhagán. Tiubhaíonn hormón eile, prógaistéarón, líneáil na broinne. Mura dtoirchíonn speirm an ubh, titeann leibhéal an hormóin agus sceitheann an líneáil – seo fuil mhíosta.
Ní tharlaíonn míostrú nuair a bhíonn bean ag iompar clainne.
Ag dul in aois
De réir mar a théann bean in aois, ní tharlaíonn ubhsceitheadh chomh minic agus titeann leibhéal na torthúlachta. Nuair a thagann bean níos gaire don sos míostraithe, b’fhéidir nach mbeadh ubhsceitheadh ar bith ar siúl agus ní bhíonn an éastraigin agus an prógaistéarón a scaoiltear rialta i gcónaí. Ní bhíonn na hubhagáin chomh gníomhach agus ní dhéantar an oiread éastraigine. Sa deireadh, stopann an t-ubhagán ag feidhmiú agus ní scaoiltear aon ubh eile. Stopann an éastraigin agus an prógaistéarón sa deireadh beagnach freisin.
Tagann míostrú chun deiridh ag 45-50 bliain d'aois, nuair a thosaíonn sos míostraithe nó an meanapás. I gcúrsaí leighis, ciallaíonn sos míostraithe go bhfuil fuil mhíosta stoptha ar feadh bliana. Tá an sos míostraithe nádúrtha. Ciallaíonn sé go bhfuil deireadh le torthúlacht – is é sin ní féidir le bean a bheith torrach níos mó ná leanaí a iompar.
Sochaí
Ceiliúrtar an Lá um Shláinteachas Míosta ar an 28 Bealtaine gach bliain ar fud an domhain.
1752
Tarluithe
mion|[[Benjamin Franklin ag tarraingt spréach leictrigh as scamall le linn stoirm thintrí]]
José Brocca
Síochánaí agus daonnúlach de Chogadh Cathartha na Spáinne a bhí i José Brocca (An tOllamh José Brocca Ramón, 1891 - 1950), a chuaigh i gcomhar leis na Poblachtánaigh ach a d'iarr bealaí neamhfhoréigneacha chun cur i gcoinne na reibiliúnach Náisiúnach.
Spáinneach agus Iodálach ba ea a thuismitheoirí. Rugadh é in Almería, Andalucía sa bhliain 1891. Bhí a athair, ó Milan ó dhúchas, lonnaithe ann mar Chonsal na hIodáile.
Taiscéalaí Idirnáisiúnta Cóiméad
An chéad mhisean spáis a rinne teagmháil le cóiméad, trí eitilt trí dheannach is iain eireaball chóiméad Giacobini-Zinner i 1985. Lainseáladh an spásárthach i 1978, mar an Taiscéalaí Idirnáisiúnta Gréine is Domhain, chun an ghrianghaoth a mhonatóiriú, ach athdhíríodh é i 1983 le cabhair imtharraingt an Domhain is na Gealaí chun teagmháil leis an gcóiméad. Rinne sé tomhais den chéad uair ar idirghníomhú an chóiméid leis an ngrianghaoth, agus bhí in ann teacht slán as taisteal ar luas 21 km in aghaidh an tsoicind trí dheannach an eireabaill. Faoi bhainistiú Lárionad Spáis Goddard de chuid NASA.
Conall Crannomhna
Rí Dhál Riada san Albain agus oirthuaisceart Éireann ba ea  Conall Crannomhna  (Sean-Ghaeilge Conall Crandomna ) ón mbliain c. 650 go dtí 660.
Deirtear i Seanchas Fear Alban gurbh é Eochaid Buide a athair agus dá bharr, ba bhall de Cineál Ghabhráin é. Dar leis an Duan Albanach, tháinig sé i gcomharbacht ar Fhearchar mac Connaidh de Cineál Chomhghaill, nach raibh scartha fós ó chineál Ghabhráin. Bhí sé ina leath-rí le Dúnchad mac Conaing go dtí an bhliain 654, agus i ndiaidh sin ina rí aonair.
B'fhéidir é go ndearnadh ríthe Dhál Riada sa mhic, Maol Dúin agus Domhnall Donn.
Tuairiscítear a thásc i nAnnála Uladh Dúin bhliain 660. Is dúchas é gur tháinig a nia, Domangart mac Domnaill, i gcomharbacht air.
Miotalagrafaíocht
Staidéar ar struchtúr miotal, de ghnáth le micreascóp optúil, leictreonmhicreascóp, micreascóp tóireadóir scanta agus diraonadh X-ghathach. Is féidir go mbeidh airíonna is struchtúir dhifriúla ag miotal, ag brath ar an mbunstruchtúr criostalta, an gránstruchtúr, na heisíontais ann, a stair theirmeach is stair a saothraithe. Ceimicí Sasanach, Henry Clifton Sorby (1826-1908), ag obair i Sheffield, a chuir tús le staidéar miotal le micreascóp. Chuir sé snas ar an sampla, rinne an dromchla snasta a eitseáil le haigéad, agus d'iniúch an sampla faoi mhicreascóp frithchaite (micreascóp miotaleolaíoch) le formhéaduithe forchéimnitheacha, chun an gránstruchtúr a dhéanamh amach agus uaireanta airíonna an struchtúir chriostalta sna grain. Úsáidtear na micreascóip eile agus díraonadh X-ghathach chun eolas cruinn ar struchtúr is eagar na n-adamh sna gráin a dhéanamh amach.
Sraith na Náisiún UEFA
Is é atá i gceist le Sraith na Náisiún UEFA (UEFA Nations League) ná ilchomórtas sacair Eorpach. Eagraíonn UEFA an comórtas ar bhonn débhliantúil. Beidh sé ag tosú sa bhliain 2018–19.
Fia glamach
Is speiceas é an fia glamach (Muntiacus muntjak ), ar a dtugtar freisin an fiadh-comhartaich i nGaeilge na hAlban, atá dúchasach do Dheisceart agus Oirdheisceart na hÁise. Tá sé liostaithe mar is lú imní ar Liosta Dearg an AICD.
Muileann an tSáile
Is baile suite i gContae Loch Garman é Muileann an tSáile.
Stair
Bhí tionchar mór ag manaigh Tintern ar an gceantar. Shroich siad Loch Garman ó mháthair-theach Tintern sa Bhreatain Bheag. Bhí muilte taoide ag Manach Tintern sa cheantar seo.
Iúdá
clé|250px|mion|Iúdá Ba fháidh agus naomh é Iúdá. Luaitear é sa Sean-Tiomna.
Fuileadáin
Córas iata feadán lena sreabhann an fhuil trí fhíocháin uile na colainne, a chuimsíonn na hartairí, na hartairíní, na ribeadáin, na féitheoigíní, agus na féitheacha. Go ginearálta, iompraíonn na hartairí is na hartairíní fuil ocsaiginithe don cholainn ón taobh clé den chroí, agus iompraíonn na féitheoigíní is na féitheacha fuil dhí-ocsaiginithe ar ais don taobh deas den chroí. Iompraíonn na hartairí scamhógacha fuil dhí-ocsaiginithe do na scamhóga ón taobh deas den chroí, agus iompraíonn na féitheacha scamhógacha fuil ocsaiginithe don taobh clé den chroí. Tarlaíonn malartú gásach (malartú na hocsaigine is an ocsaíd charbóin) agus ábhair cothaithe idir an fhuil is fíocháin na colainne sna ribeadáin. I measc neamhoird an chóras imshruthaithe tá ainéaras, eambólas, rith fola, agus trombóis.
Sciorradh talún
deas|250px|thumb|Sciorradh talún Is titim lab mór ithir nó carraig as sliabh nó aill é sciorradh talún.
Miotal Babbitt
Cóimhiotal geal liath nach mbíonn ach frithchuimilt fhíoríseal ar a dhromchla. Déanta den chuid is mó as stán, copar is antamón. Rinneadh a chéaduair é ag Isaac Babbitt (1799-1862), tionscnóir Meiriceánach.
Fuilleamh
Próiseas sa réalteolaíocht ina mbailíonn rinn neimhe, go príomha réalta i ndéréalta nó pláinéad, ábhar coimhthíoch trí imtharraingt go minic ó dhiosca atá i bhfithis air. Astaíonn sé X-ghathaíocht an-dian i gcás déréalta.
Bré
'Sé suíomh de chuid thionscal an baile seo, áit chónaithe do an-cuid daoine a dhéanann comaitéireacht do Baile Átha Cliath sa charr nó ar Iarnród/DART agus is é baile mharagaidh don réigiún timpeall air agus fós mheallann sé turasóirí, an chuid is mó ó Bhaile Átha Cliath ag an deireadh seachtaine.
Tá an baile suite idir an imeall Baile Átha Cliath/Cill Mhantáin, le cuid de na bhruachbailte atá suite i gContae Baile Átha Cliath. Tá an t-aon ionad scannánaíochta tiomnaithe in Éirinn, 'Ardmore Studios', suite i mBré, áit ina ndearnadh scannáin ar nós Excalibur, Braveheart, agus Breakfast On Pluto.
Teangacha
Bhí 10,998 daoine ábalta Gaeilge a labhairt. Labhair 431(1.4%) gach lá taobh amuigh den chóras oideachas. Labhair 4,041 teanga eile seachas Gaeilge nó Béarla sa bhaile. Bhí Polainnis an teanga iasachta is comónta le 866 cainteoirí.
Spórt
Tá cumann sacair ag an mbaile - mar atá Cumann Peile Fánaithe Bhré. Tá an club mar chuid de Chumann Peile na hÉireann agus tá a gcluichí baile á n-imirt acu i bPáirc Charlisle. Sa Phríomhroinn atá siad i mbun imeartha.
Tá cumann CLG lonnaithe sa bhaile chomh maith - Eiméid Bhré, agus páirc bhaile acu ar Sheanascaill Chonaithe.
Daoine aitheanta
deas|250px|thumb|Bré.