cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dearbhú Schuman
Creidiúnófar ionadaí ó na Náisiúin Aontaithe don Údarás, agus ordófar dó tuairisc phoiblí a dhéanamh do na Náisiúin Aontaithe faoi dhó sa bhliain, ag tabhairt cuntais ar oibriú na heagraíochta nua, go háirithe sa mhéid a bhaineann lena cuid cuspóirí a choimeád slán.mion|Salon de l'Horloge,Quai d’Orsay, [[Páras]]
Agus a fheidhmeanna á chomhlíonadh aige, cuirfidh an tArd-Údarás san áireamh na cumhachtaí a bronnadh ar Údarás Idirnáisiúnta an Ruhr agus na hoibleagáidí de gach cineál a leagadh ar an nGearmáin, chomh fada is a bheidh siadsan i bhfeidhm.
Frans Eemil Sillanpää
Scríbhneoir Fionlannach ba ea Frans Eemil Sillanpää (16 Meán Fómhair 1888 – 3 Meitheamh 1964). Bronnadh Duais Nobel na litríochta air sa bhliain 1939. D'fhág an scéal liriciúil dúisitheach Nuorena nukkunut (Béarla:The Maid Silja; A Thit ina Codladh go hÓg is brí don teideal Fionlainnise) sa bhliain 1931 a leithéid de dhraíocht ar a léitheoirí agus gur éirigh an t-ainm féin Silja coitianta taobh amuigh den Fhionlainn, agus murarbh é Hurskas kurjuus a thuill Duais Nobel don scríbhneoir, ba é an t-úrscéal The Maid Silja a chinntigh dó í.
Óige
Rugadh Sillanpää i Hämeenkyrö san Fhionlainn, thiar sa bhliain 1888. Scológ bhocht ab ea a athair, Frans Henrik Koskinen. A mháthair, arís, ba iar-chailín aimsire í ar saolaíodh leanbh tabhartha di nuair a bhí sí ar fostú. Ba mhór an náire é seo ag an am, agus mar sin, is beag fear a phósfadh í ina dhiaidh sin. Bhí sí thar thríocha bliain d'aois nuair a thoiligh Frans Henrik glacadh léi mar bhean chéile.
Bocht is mar a bhí siad, bhí an lánúin seo an-dírithe ar bhealach an oideachais a réiteach don bhuachaill, agus d'éirigh leo é a chur ag foghlaim léinn i meánscoil i dTampere. I dtús a chuid scolaíochta ansin, chuir sé faoi i gceantar an lucht oibre, Amuri, áit a bhfuil iarsmalann an lucht oibre inniu.
Ansin, áfach, fuair sé aithne ar ghróintín saibhir tionsclaíochta, Henrik Liljeroos, a d'aithin buanna an bhuachalla óig agus a d'fháiltigh chuige féin é. Bhí Liljeroos den bharúil go raibh comhábhair an dochtúra san fhear óg, agus chuir sé ag staidéar míochaine é in Ollscoil Heilsincí.
San ollscoil dó, tháinig Frans Eemil isteach i saol an ardchultúir, agus aithne aige ar Jean Sibelius, ceolchumadóir náisiúnta na Fionlainne, chomh maith leis an scríbhneoir Juhani Aho. Bhí sé faoi thionchar na sruthanna comhaimseartha, cosúil le briseadh mór an nua-aoiseachais i gCríoch Lochlann agus scríbhneoirí cosúil le hAugust Strindberg sa tSualainn. An Darwineachas Sóisialta agus an smaointeoireacht bhitheolaíochtúil a bhí faiseanta san am, chuaigh siad i bhfeidhm ar Sillanpää chomh maith, agus é ag léamh Oswald Spengler (Der Untergang des Abendlandes) agus Ernst Haeckel. Ón taobh eile de, bhí suim aige i smaointeoireacht Leo Tolstoy chomh maith, ó bhí aithne aige ar Arvid Järnefelt, a bhí chun tosaigh ar na Fionlannaigh ar fad mar dhuine de lucht leanúna Tolstoy, agus aithne phearsanta aige ar an máistir. clé|mion|1916, le Järnefelt I ndiaidh cúig bliana a chaitheamh i Heilsincí, d'éirigh Sillanpää as an staidéar míochaine agus chrom sé ar an scríbhneoireacht go lánaimseartha. Ar dtús, bhí sé ag dul le hiriseoireacht, agus sa bhliain 1914, thaistil sé an tSualainn agus an Danmhairg le haltanna a scríobh faoi shaol na dtíortha seo don nuachtán úd Uusi Suometar.
Tús na Scríbhneoireachta
D'fhoilsigh Sillanpää an chéad úrscéal leis sa bhliain 1916, mar atá, Elämä ja aurinko ("An Saol is an Ghrian"). Bhí príomheilimintí a chuid scríbhneoireachta le haithint ar an gceann seo cheana féin, mar atá, saol na tuaithe agus an chéadfacht chollaí a thabhaigh míchlú na pornagrafaíochta dó ó chiorcail áirithe na tíre. Triantán grá a bhí i gceist leis an scéal seo, agus an fear óg atá ina phríomhphearsa á streachailt as a chéile idir beirt chailíní. mion|Frans Sillanpää, 1939|clé
Hurskas kurjuus
Sa bhliain 1918, bhí an Fhionlainn féin á streachailt as a chéile, agus na Gardaí Bána is na Gardaí Dearga ag cur cogaidh ar a chéile.
Díol trua agus truamhéile is ea Juha Toivola, príomhphearsa an úrscéil, gan aon amhras, idir bhocht agus mhacánta. Téann Juha leis na Gardaí Dearga ceart go leor, agus sa deireadh thiar thall cuireann na Bána chun báis é, ach níl i gceist leis na himeachtaí sin ach an chinniúint nach bhfuil fear chomh suarach leis in ann cor a chur inti.
Clú idirnáisiúnta
Sna fichidí, chuaigh Sillanpää trí ghéarchéim phearsanta a bhí ar tí a chabhóg a dhéanamh. Bhí clann le beathú aige, agus níor chuidigh sé leis. Bhí sé báite i bhfiacha i ndiaidh teach mór ghalánta a thógáil i Hämeenkyrö. Bhí sé ag ól go flúirseach, freisin, nó bhí drochnós na druncaerachta dulta sa smior ann ó bhí sé ag freastal ar chóisirí saibhre na maithe is na móruasal thiar i Heilsincí. Mar sin féin, d'éirigh leis a bhád a tharraingt i dtír leis an úrscéal úd Nuorena nukkunut
Nuorena nukkunut, 1931
D'fhoilsíodh Nuorena nukkunut ("A Thit ina Codladh go hÓg" - The Maid Silja atá ar an aistriúchán Béarla) sa bhliain 1931. Is é príomhthéama an leabhair ná an dóigh a dtagann an meath i ndiaidh an bhlátha. Bhí Sillanpää riamh faoi dhraíocht ag an smaoineamh seo - féach an luí a bhí aige le smaointeoireacht Oswald Spengler, cuir i gcás.
Mar sin, scríobh sé an t-úrscéal seo faoi chailín óg a bhí ina géag dheireanach i gcrann ginealais a muintire. Silja Salmelus is ainm don chailín, agus feirmeoirí saibhre is ea a sinsir. Anois, áfach, tháinig an meath ar theach agus ar threabhchas Salmelus, agus caithfidh Silja fostú a fháil mar chailín aimsire. Agus an óige ag borradh ina féitheoga, téann sí i gcomhriachtain chollaí lena buachaill; ina dhiaidh sin, tréigeann sé í, agus ansin, faigheann sí bás le créachta.
D'fhág an scéal liriciúil dúisitheach seo a leithéid de dhraíocht ar a léitheoirí agus gur éirigh an t-ainm féin Silja coitianta taobh amuigh den Fhionlainn, agus murarbh é Hurskas kurjuus a thuill Duais Nobel na litríochta don scríbhneoir, b'é an t-úrscéal Nuorena nukkunut a chinntigh dó í.
Ihmiset suviyössä, 1934
Sa bhliain 1934 a foilsíodh príomhshaothar Sillanpää, Ihmiset suviyössä ("Na Daoine san Oíche Shamhraidh"). Tugann an t-úrscéal cur síos ar imeachtaí oíche samhraidh, idir bhás agus bheatha. Go háirithe, is ábhar iontais agus, b'fhéidir, uafáis don léitheoir an dóigh anghrách, beagnach, a gcuirtear an marú inár láthair, nó nuair a shánn an dúnmharfóir a scian isteach san fhear eile, mothaíonn sé "séimhe chéasta" (riuduttavaa hellyyttä) i leith an íobartaigh. Níl sé deacair an chiall chollaí a bhaint as na focail sin.
Cogadh an Gheimhridh, 1939-1940
mion|1939
Cibé faoin duais, fuair Sillanpää é féin i bponc nuair a phléasc an cogadh amach, agus an tArm Sóivéadach ag cúngú ar an bhFionlainn. Bhí na luaidreáin ag imeacht nach bhfuair sé duais Nobel ach mar chomhartha tacaíochta ón tSualainn do na comharsana a bhí díreach ag cur troda ar son a neamhspleáchais.
Bhí an eite dheis míshásta le liobrálachas cultúrtha Sillanpää, agus an eite chlé in amhras faoi. Fuair a bhean chéile bás faoin am seo, agus phós sé a rúnaí ar lorg faoisimh nach bhfuair sé - theip ar an gcleamhnas seo go hiomlán. Chuaigh sé go dtí an tSualainn le hé féin a shábháil ón gcogadh, rud a thuill tarcaisne na heite deise míleata dó, agus iad ag cur cladhaireachta ina leith.
D'fhoilsigh sé Litir do na Deachtóirí, inar cháin sé Hitler agus Stailín, beart a tharraing cinsireacht ar a chuid leabhar sa Ghearmáin. Ón taobh eile de, scríobh sé amhrán máirseála d'Arm na Fionlainne ar thug na saighdiúirí an-taitneamh dó. Áirítear an t-amhrán inniu ar shiombailí náisiúnta na tíre
mion|1980
Blianta an Drabhláis agus na Díomá
Scríobh sé cúpla leabhar, Elokuu ("Mí Lúnasa") sa bhliain 1941 agus Ihmiselon ihanuus ja kurjuus ("Sult agus cruachás na beatha daonna") i 1945, a raibh an díomá, an mealladh a bhain an saol féin as an scríbhneoir, mar phríomhthéama agus mar chnámh droma iontu. Ón taobh eile de, thosaigh sé ag tabhairt óráidí raidió, agus é breá sásta úsáid a bhaint as an meán seo lena shaothar cruthaitheach a chraobhscaoileadh. Ba nós leis "seanmóir na Nollag ó Taata" a léamh ar an raidió gach bliain. "Taata" an leasainm a bhí air san am sin - focal a chiallaíonn "Daid" nó "Daideó".
Sna caogaidí, bhreac sé síos trí leabhar dírbheathaisnéise, go háirithe Poika eli elämäänsä ("Bhí saol dá chuid féin ag an mbuachaill") a foilsíodh sa bhliain 1953. Cur síos ab ea é ar thús a shaoil mar bhuachaill beag ar éirigh leis oideachas a tharraingt air féin. Fuair sé bás ar an tríú lá de Mhí an Mheithimh sa bhliain 1964.
Tháinig niúmóine air agus fuair Sillanpää bás ar 3 Meitheamh 1964, in aois 75 dó, mion|1940
James Murphy
Polaiteoir Éireannach ab ea James Murphy (28 Nollaig, 1887 - 7 Deireadh Fómhair, 1961). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús agus ansin Cumann na nGaedheal.
Dafnae
Is pearsa bainte le miotaseolaíocht na Gréige Í Dafnae (nó Daifne[1]); Daphne as Béarla; Δάφνη as Gréigis.
Tagairtí --
--
Uisinis
Is é Uisinis ceann tíre ar an Uibhist a Deas, Comhairle nan Eilean Siar.
Bun Sruth
Is é Bun Sruth loch beag ar an Uibhist a Deas, Comhairle nan Eilean Siar.
Pápa Bonifatius II
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Bonifatius II (Boniface i mBéarla agus i bhFraincis, Bonifacio in Iodáilis).
Meall Buidhe
Is sliabh in Albain í Meall Buidhe, atá suite i gComhairle Shruighlea.
An Leithcheathrú, Buiríos Umhaill
Is sráidbhaile é an Leithcheathrú. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Contae Essex, Massachusetts
Is contae in oirthuaisceart Massachusetts é Essex. Is iad Salem agus Lawrence príomhbhailte an chontae. Sa bhliain 2010 bhí cónaí ar 743,159 duine sa chontae. Ba Bhéarla an phríomhtheanga ag 80.8% de na daoine, bhí Spáinnis ag 13.9%, Fraincis ag 1.4%, Iodáilis ag 1.2% agus bhí Portaingéilis ag 1.0%.
Caipín an tSonais
Caipín an tSonais is teideal don tríú cnuasach filíochta le Nuala Reilly, arb as Ard Mhacha ó dhúchas di ach atá ag cur fúithi i nDoire Cholm Coille leis na blianta fada.
An nath cainte 'Caipín an tSonais'
'An té a mbíonn a' caipín seo air nuair a thigeann sé ar a' tsaol ní féidir a bháthadh.' (Tagairt:http://focailfholaithe.fng.ie/content/caip%C3%ADn-tsonais )
Mike Henry
Is aisteoir gutha Meiriceánach é Michael Robert "Mike" Henry. I bPontiac, Michigan, a rugadh é ar an 7 Samhain 1965. Tá páirt aige sa Family Guy. Déanann sé an guthú don charachtar úd Cleveland Brown, Herbert, Bruce, agus Consuela.
Graonlainnis
Tá timpeall ar chaoga ocht míle cainteoir dúchais ann, agus is ionann sin agus duine as gach beirt dá labhraíonn teanga Inupik d'aon chineál ar fud an domhain.
Teanga pholaisintéiseach nó iltáite í an Ghraonlainnis, cosúil le teangacha eile na fine (agus a lán teangacha bundúchasacha neamhghaolmhara san Oileán Úr). Cuirtear iarmhíreanna leis na focail, ach ní bhíonn réimíreanna in úsáid sa teanga, ach oiread leis na teangacha Eiscimeacha eile. Mar sin, is féidir abairt iomlán a chur in iúl trí aon fhocal fada amháin sa Ghraonlainnis, ar nós:
Is éard is brí leis an bpaidir chapaill seo ná: "Bhain siad triail as mórstaisiún raidió a thógáil arís, ach níor éirigh leo ach an gormchló a tharraingt", a bheag nó a mhór.
Is é struchtúr polaisintéiseach na teanga is cúis leis an ráiteas coitianta ná go bhfuil a lán focal ag lucht labhartha na Graonlainnise nó na dteangacha Eiscimeacha eile ar chineálacha éagsúla sneachta. Dúirt an teangeolaí Geoffrey Pullum ina aiste cháiliúil The Great Eskimo Vocabulary Hoax nach bhfuil ach dhá thamhan, dhá fhréamhfhocal, ann, mar atá, qanik (sneachta atá ar foluain, calóg shneachta) agus aput (sneachta ar an talamh). Scéal eile go bhfuil an dúrud iarmhíreanna sa teanga le ciall na bhfocal seo a mhionathrú agus le focail nua a chruthú as na fréamha.
Diego Maradona
Is iarimreoir agus traenálaí peile ón Airgintín é Diego Armando Maradona, a rugadh i mBuenos Aires ar an 30 Deireadh Fómhair, 1960 - 25 Samhain 2020). Bhí sé ar dhuine de na himreoirí is fearr agus is cáiliúla riamh, a d'imir le roinnt de na chlubanna is mó ar domhan agus a bhí ina chaptaen nuair a bhuaigh an fhoireann náisiúnta Corn an Domhain sa bhliain 1986. Roghnaíodh mar Imreoir an Chomórtais é, agus na rudaí a chuimhnítear is mó ná an cúl iontach a fuair sé in aghaidh Shasana, agus an cúl conspóideach "Lámh Dé" sa chluiche céanna.
Tús a shaoil
clé|mion|1973 Rugadh Maradona sa chathair Lanús taobh amuigh de Buenos Aires i 1960, de chine mheasctha. Tógadh i Villa Fiorito é - sluma ar imeall theas Bhuenos Aire s. Is eisean an chéad de triúr mac agus triúr iníon a rugadh le tuismitheoirí bochta, arbh as Cúige Corrientes dóibh ó dhúchas. Bhí a bheirt dheartháir, Hugo (nó el Turco mar atá aithne air) agus Eduardo (Lalo) - ina bpeileadóirí gairmiúla chomh maith. clé|mion|Maradona agus [[Pelé, 1979]]Agus é deich mbliana d'aois, tugadh faoi deara ag scabhta é agus é ag imirt le club a chomharsanachta Estrella Roja. Bhuaigh sé ait rialta i bhfoireann sóisir de chuid Argentinos Juniors as Bhuenos Aires, Los Cebollitas ('Na hOinniúin Beaga') mar a ghlaoitear orthu. Bhíodh Maradona de nós aige, mar bhuachaill liathróide óg dhá bhliain d'aois, a chumas agus chleasacha peile a thaispeáint don lucht féachana ag leath ama sna chluichí móra.clé|mion|1982
Gairm chlub
Thiar sa bhliain 1976 a thosaigh Maradona ag imirt le Argentina Juniors, sular bhog sé ar aghaidh chuig Boca Juniors, áit inar bhuaigh sé craobh sa bhliain 1980.
Barcelona
clé|mion|Léine blaugrana de Diego Maradona, FC Barcelone. Thóg Maradona céim an-mhór sa bhliain 1981 nuair a d'aistrigh sé go F.C. Barcelona sa Spáinn. Nuair a cheannaigh Barcelona é ar luach £5 milliún, ba é sin an tsuim airgid ba mhó a caitheadh ar aon imreoir sacair go dtí sin. Ba churiarracht domhanda a bhí sa táille a thug go Barceolona é
Bhain sé an Copa del Rey amach le Barça, ach chuir gortuithe go mór as dó, agus níor éirigh rómhaith leis ann.
Napoli
Sa bhliain 1984, shínigh Maradona le Napoli, club Iodálach gan bhua in aon chomórtas le seasca bliain. clé|mion|Mheas lucht Napoli go raibh a slánaitheoir tagtha.
Ba ar an 5 Iúil 1984 a chur tuairim is 85,000 duine den lucht leanta fáilte roimhe i Stadio San Paolo sa gcathair. Mheas lucht na háite, a raibh dearcadh ciníoch, uasal le híseal ag lucht an tuaiscirt orthu, go raibh a slánaitheoir tagtha.
Is le Napoli san Iodáil is mó a bhain Maradona cáil amach agus é ag imirt san Eoraip agus is ansin a shroich Maradona bhuaic a ghairmréime. Tháinig an tuar faoin tairngreacht nuair a thug siad an scudetto leo don chéad uair riamh i 1986-1987. Dheineadar an bheart arís i 1989-1990, agus bhuaigh Napol an Corn UEFA i 1989, an Coppa Italia i 1987 agus an Supercopa Italiana i 1990. Bhí forlámhas phiardaí móra an tuaiscirt, Juventus agus an dá Milan, briste.
Tharraing Maradona conspóid go minic agus é san Iodáil agus tháinig deireadh lena sheal i Napoli nuair a theip air i dtástáil drugaí.
Sevilla agus luathscor
D'fhág Maradona an Iodáil i 1991, ag dul go Sevilla FC sa Spáinn. I 1993 d'fhill sé ar an Airgintín, ag imirt le Newell's Old Boys, roimh dul ar ais go Boca Juniors, áit a d'éirigh sé as an bpeil ar 30 Deireadh Fómhair 1997.
Gairm idirnáisiúnta
Thabhaigh Maradona an clú agus cháil is mó mar imreoir leis na Albicelestes, foireann idirnáisiúnta na hAirgintíne. Ghlac sé páirt i gceithre Chorn Domhanda as a chéile idir 1982 agus 1994, ag buachan an choirn sa bhliain 1986 agus ag críochnú sa dara háit sa bhliain 1990.
D'imir Maradona a chéad chluiche idirnáisiúnta ag aois a sé dhéag in aghaidh na hUngáire ar an 27 Feabhra 1977. Agus é ocht mbliana d'aois, réalta an chomórtais Craobh Domhanda na nÓg a bhí ann, agus é ag imirt cluiche den scoth sa bhua 3-1 i gcoinne Aontas na Sóivéide sa chluiche ceannais. Ar an 2 Meitheamh 1979, d'aimsigh sé a chéad chúl sinsir sa bhua 3-1 in aghaidh na hAlban i bPáirc Hampden, Glaschú.
Corn Domhanda 1982
Ghlac Maradona áit ina chéad Chorn Domhanda sa Spáinn sa bhliain 1982. Bhí na curaidh Airgintín ag cosaint an choirn a bhuadar sa bhliain 1978, ach chailleadar in éadan na Beilge sa chéad bhabhta. Cé go raibh buanna cuimsitheacha acu in aghaidh na hUngáire agus na Salvadóire chun áit sa dara babhta a bhaint amach, fuair an Bhrasaíl agus an Iodáil an ceann is fearr orthu chun bata agus bóthar a thabhairt dóibh. D'imir Maradona gach nóiméad de gach cluiche, ag aimsiú dhá chúl i gcoinne na hUngáire, ach seoladh ón pháirc é le cárta dearg agus iad ag tabhairt aghaidh ar an Bhrasaíl de bharr droch-imirt tromchúiseach.
Corn Domhanda 1986
mion Bhí Maradona ina chaptaen ar fhoireann na hAirgintíne a bhuaigh Corn an Domhain i Meicsiceo i 1986. D’fhág a chuid taispeántas sa chomórtas sin lucht an tsacair faoi gheasa, ag buachan an chluiche ceannais in aghaidh na Gearmáine Thiar i Meicsiceo.
Le linn an choirn ar fad, chruthaigh Maradona é féin mar sár-imreoir fuinniúil an chomórtas. Uair amháin eile, d'imir sé gach nóiméad de chluichí na tíre, ag gnóthú chúig chúl agus ag cruthú chúig chúl do chomh-imreoirí eile. Leis a dhá chúl sa bhua i gcoinne Shasana sa chluiche ceathrú ceannais, bhí Maradona daingnithe mar laoch an spóirt.Imríodh an cluiche seo le Cogadh Fháclainne mar chúlra idir an Airgintín agus an Ríocht Aontaithe, agus bhí mothúcháin den sórt fós san aer le linn an chluiche ar fad. Bhí an imirt cothrom nuair a bhuail Maradona le liathróid ard sa bhosca, agus críochnaíodh an liathróid in eangach na Sasanach. Bhí na Sasanaigh ar buile mar dealraíodh gur le lámh Maradona a cuireadh an liathróid sa chúl, rud a cruthaíodh níos déanaí. Maidir le Maradona féin, níor admhaigh seisean gur bhain sé feidhm mí-dhleathach as a lámh, ach mar a dúirt sé "beagán de cloigeann Maradona agus beagán de lámh Dé". "Lamh Dé" a tugadh air as seo amach nó "La mano de Dios." Sheas an cúl in aon chor, rud a chruthaigh clampar i Sasana a mhairfeadh ar feadh na mblianta fada. Sa deireadh, ar an 22 Lúnasa 2005 dúirt Maradona go ndearna sé an feall d'aon ghnó, agus bhí a fhios aige láithreach bonn gur cúl mí-dhleathach a bhí ann. mion|Cárta Panini, 1986 Cé gur chothaigh an chéad chúl an-díospóireacht agus conspóide, bhí gach duine ar aon tuairim faoin dara chúl, a roghnaíodh níos déanaí mar an ceann is fearr riamh i stair an choirn. Ní raibh cúrsaí socraithe síos fós nuair a ghlac Maradona seilbh ar an liathróid thiar ina leath féin. Thiontaigh sé go tapa sular rith sé níos mó ná leath den ghort leis an liathróid faoi smacht aige, ag druibleáil thar chúigéar imreoirí Sasanacha (Peter Beardsley, Steve Hodge, Peter Reid, Terry Butcher, agus Terry Fenwick) sular bhuail sé an liathróid thar Peter Shilton sa chúl. Vótáladh mar "Chúl na hAoise" ag pobalbhreith de chuid FIFA sa bhliain 2002.
Maítear go dtugann an dá chúl i gcoinne Shasana léargas ar mheon an duine a scóráil iad. An cúblálaí a fuair an chéad cheann, an draoi a fuair an dara ceann.
Corn Domhanda 1990, 1994
Bhí Maradona ar an bhfoireann a chuaigh chomh fada le cluiche ceannais Chorn Domhanda 1990.
Tháinig deireadh míchlúiteach lena ré leis an bhfoireann náisiúnta nuair a theip sé i dtástáil drugaí sa bhliain 1994 i Meiriceá. Cé nach ndéantar mórán trácht ar an eachtra sin, ba é buille maraithe na muice dó mar imreoir. Chroch Maradona a sheolta. mion|2009
Bainisteoir
Chaith Maradona seal ina bhainisteoir ar an Airgintín idir 2008 agus 2010. Bhain an fhoireann áit amach ag Corn Domhanda 2010 faoina cheannas, nuair a chuaigh siad chomh fada leis na babhtaí ceathrú ceannais.
Bhí Maradona ina bhainisteoir ar chumann Gimnasia i Meicsiceo 2019-2020. mion|GCC Champions League, 2012
Bás
Bhásaigh Maradona ar 25 Samhain 2020, agus ní raibh ach bhí 60 bliain d’aois slánaithe agide. Bhí trí lá bróin fógartha ina thír dhúchais. Ba gheall le Dia é ina thír dhúchais agus i Napoli na hIodáil e. mion|Diego Maradona, 2019
Dúirt Uachtarán na hÉireann, Micheál D Ó hUigínn, "'...déarfadh roinnt daoine faoi gurbh é an t-imreoir sacair ab fhearr riamh ar domhan é. Cuimhneoidh lucht leanúna peile ar fud an domhain ar Maradona, ní hamháin mar gheall ar an mbua iontach a bhí aige smacht a choimeád ar an liathróid, í a phasáil agus a dhriobláil, ach mar gheall ar a thaispeántas ar an bpáirc agus ar an áthas a thug sé don iliomad daoine. B’inspioráid a bhí ann don iliomad páistí óga a d’imir sacar. Ba theist ar an ardmheas a bhí ag lucht leanúna an tsacair air, agus a bheidh air fós amach anseo, an gradam a fuair sé mar ‘Imreoir FIFA an Chéid’ sa bhliain 1999 – gradam a roinn sé le Pelé'."D'éag Maradona i dteach a bhí ar cíos aige i mbruchbhaile Benavidez, ó thuaidh de Buenos Aires. Taom croí an tsiocair a tugadh lena bhás agus é ag téarnamh sa mbaile ó obráid a cuireadh ar a inchinn ar an 3 Samhain 2020.
Tuairiscítear gur éirigh go breá leis an obráid sin ach go raibh Maradona ag fulaingt go mór agus é ag staonadh ón alcól a raibh sé tugtha dó.
Oidhreacht
Rinne Asif Kapadia scannán faisnéise ar shaol Maradona sa bhliain 2019. Tugann an saothar seo le fios go minic gur beirt éagsúil atá i gceist aon uair go ndéantar trácht ar Diego Maradona. Tá Diego ann, an duine lách, geanúil a thug aire na huibhe dá mhuintir; agus tá Maradona ann, an laoch sacair mórchúiseach, mustrach a tharraing achrann ar féin dé shíor.
CLG Chontae Chorcaí
Imrítear na cluichí Gaelacha i gContae Chorcaí faoi cheannas Chumann Lúthchleas Gael Chontae Chorcaí. Bunaíodh an eagraíocht seo ar 19 Nollaig 1886, agus í ar an dara ceann is sine sa tír. Tá Corcaigh láidir san iománaíocht agus sa pheil. Tá 113 bua acu go hiomlán i gcluichí ceannais na spórt seo.
Iomáint
Mar gheall ar na 30 bua atá acu i gCraobh Iomána na hÉireann, deirtear go bhfuil Corcaigh ar na foirne is láidre sa tír. Bhí tréimhse an-rathúil acu sna 1940í, agus bhuaigh siad ceithre chorn as a chéile.
Duaiseanna
thumb|400px|Cluiche Cheannais Iomána na hÉireann 2005
Eirbiam
Tá eirbiam an dúlra comhdhéanta as sé iseatóp, mar atá, eirbiam a 162 (0.139 % d'eirbiam an dúlra), eirbiam a 164 (1.601 %), eirbiam a 166 (33.503 %), eirbiam a 167 (22.869 %), eirbiam a 168 (26.978 %), agus eirbiam a 170 (14.910 %). 167.259 an meáchan adamhach.
Miotal bog insínte é an t-eirbiam, agus cé gur dual dó imoibriú leis an aer le trí-ocsaíd dé-eirbiam, nó seisce-ocsaíd eirbiam, nó eirbia, Er2O3 a dhéanamh, ní thagann brat ocsaíde air go róghasta. Na comhdhúile a bhfuil an t-ian eirbiam Er3+ iontu bíonn siad pinc nó ar dhath an róis. Imoibríonn an t-eirbiam leis an uisce agus é ag déanamh tríhiodrocsaíd eirbiam Er(OH)3. Téann sé i gcomhdhúile leis na halaiginí, ar ndóigh. Bíonn dath vialait i halaiginídí an eirbiam, amach ón bhfluairíd, ErF3, atá pinc, cosúil leis an gcuid is mó de na salainn eirbiam.
Mar is léir ó na samplaí seo, is é +III an staid ocsaídiúcháin is dual don eirbiam ina chuid comhdhúl. Is é is impleacht don méid sin ná gur lantanóideach tipiciúil é.
Creidtear nach bhfuil ról ag an eirbiam in orgánach an duine, ach ón taobh eile de is dóigh go spreagann sé an mheitibileacht. Tá an miotal seo iontach úsáideach le gathanna léasair a ghineadh, nó is dual d'ian an eirbiam Er3+ solas a astú ag tonnfhad 1530 nanaiméadar, má fhlosctar le solas timpeall ar thonnfhad 980 nm nó 1480 nm é. Cuireann an t-ian eirbiam ar chumas na n-innealtóirí gléasra cumarsáide léasair a thógáil gan an iomarca comhpháirteanna meicniúla. Sna snáithíní optúla is mó a úsáidtear tonnfhad seo an eirbiam. Is féidir, áfach, gathanna léasair a bhaint as an eirbiam ag tonnfhad eile freisin, mar atá, 2940 nm. Sa ghléasra míochaine is mó a úsáidtear an tonnfhad seo.
Fight Like Apes
Banna rac-cheoil Éireannach is ea Fight Like Apes. Is iad seo na baill:
An tSind
thumb|200px|An tSind Tá an tSind (سنڌ, سندھ, السند) ar cheann de cheithre cúigí na Pacastáine agus go stairiúil is í tír dhúchais na Sindigh í. Tá cónaí freisin ar ghrúpaí cultúrtha agus eitneacha éagsúla eile sa tSind lena n-áirítear lucht labhartha na hUrdúise, dídeanaithe Moslamacha a tháinig chun na Sinde ó hIndia le linn neamhspleáchas na tíre a bheith bainte amach chomh maith le daoine eile a chuaigh ar imirce ó chúigí eile tar éis neamhspleáchas sa bhliain 1947.
Tá teorannacha aici leis an Bhalúcastáin siar agus ó thuaidh, le Punjab ó thuaidh, an Ghúisearáit agus an Rajasáin soir agus soir ó dheas, agus Muir Arabach ó dheas. Is í an teanga labhartha is mó ná an tSindis. Tá an t-ainm díorthaithe ón Sanskrit, a bhí ar eolas ag an hAisiriaigh (chomh luath agus an seachtú haois RC) mar Sinda, na Peirsigh mar Abisind, na Gréagaigh mar Sinthus, na Rómhánaigh mar Sindus, na Sínigh mar Sintow, agus na hArabaigh mar Al-Sind.
Kei Nishikori
Is imreoir leadóige gairmiúla as An tSeapáin é Kei Nishikori. Rugadh é ar an 29 Nollaig 1989.
Pápa Eoin II
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Eoin II (Ioannes II i Laidin).
Connie Hyde
Is aisteoir Sasanach í Constance "Connie" Skov Hyde. Rugadh í ar an 15 Meán Fómhair 1969. Glacann Hyde an pháirt mar Gina Seddon sa sobalchlár Coronation Street.
Contae Franklin, Massachusetts
Is contae suite in oirthuaisceart Massachusetts é Contae Franklin. Is é Greenfield príomhbhaile an chontae. Sa bhliain 2010, bhí cónaí ar 71,372 duine sa chontae. Ba é Béarla an phríomhtheanga ag 94.5% den daonra agus ba í Spáinnis an phríomhtheanga ag 1.8% den daonra.
Pápa Agapetus I
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Agapetus I.
Milos Raonic
Is imreoir leadóige gairmiúla as Ceanada é Milos Raonic. Rugadh é ar an 27 Nollaig, 1990.
Christopher Byrne
Éireannach ab ea Christopher Byrne (1886 - 5 Meán Fómhair 1957). Bhí sé ina bhall de Shinn Féin ar dtús, Cumann na nGaedheal ansin agus Fianna Fáil ar dheireadh.
An Gort Bán, Contae Mhaigh Eo
Is sráidbhaile é an Gort Bán. Tá sé suite i mBuiríos Umhaill, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Maredudd ap Bleddyn
Prionsa Powys a bhí in Maredudd ap Bleddyn (1047 – 9 Feabhra 1132).
Sinsir agus Oidhreacht
Mac le Bleddyn ap Cynfyn ab ea é, a bhí ina rí i bPowys agus Gwynedd chomh maith. Roinneadh Powys tar éis bháis Bleddyn sa bhliain 1075, idir a thriúr mac, Iorwerth, Cadwgan agus Maredudd.
Highway Companion
Is albam ón bhanna Tom Petty é Highway Companion, a eisíodh ar an 25 Iúil 2006.
Maredudd ap Bleddyn
Pósadh agus Páistí
Ar dtús, phós Maredudd Hunedd ferch Einudd, agus rugadh beirt mhac di, Madog ap Maredudd agus Gruffydd ap Maredudd. Bhí caidreamh aige le Cristin ferch Bledrus níos déanaí, agus mar thoradh air, saolaíodh iad Hywel ap Maredudd agus Iowerth Goch ap Maredudd.
Highway Companion
Traic Liosta
Gach amhrán le Tom Petty.
Maredudd ap Bleddyn
Cogadh in aghaidh Anraí Shasana
Ar dtús báire, dealraíonn go raibh Maredudd ina rialtóir is laige i measc na dtriúr, agus ní raibh ach seilbh acu mar tionóntaí de chuid Robert Bellême, an 3ú Iarla Shrewsbury. Seoladh an Iarla sa bhliain 1102 chuig chúirt an rí Anraí Shasana, mar gheall ar chúisimh a bhain le tréas. ach d’fhreagair sé trí éirí amach in aghaidh an rí. Thug na triúr dheartháireacha tacaíocht do Robert ar dtús, agus rinne siad ruathair ar Staffordshire. Sheol an rí William Pantulf chuig Iorwerth (an deartháir is cumhachtaí) chun iad a mhealladh le bronnadh tailte. D’éirigh leis, agus bhuaigh Iorwerth ar an Iarla Robert le fórsá mór Breatnach, agus díbríodh é. Ina dhiaidh sin, ghabh Iorwerth Maredudd agus tugadh é don rí.
Penteulu agus Prionsa
D’éalaigh Maredudd as phriosún sa bhliain 1107, ach ní bhfuair sé cumhacht ar bith ag an dtaca seo. De réir dealraimh, bhí se ina phenteulu (‘captaen na ngardaí’) sa bhliain 1113 dá nia, Owain ap Cadwgan, comharba mar prionsa Powys. Sa phost seo, d’éirigh leis Madog ap Rhiryd a ghabháil sa bhliain 1113, an té a mharaigh beirt dá dheartháireacha, Iorwerth agus Cadwgan sa bhliain 1111. Sheol Maredudd é chuig Owain, a rinne díoltas air trí é a dhalladh.
Nuair a rinne Anraí Shasana ionradh ar an mBreatain Bheag sa bhliain 1114, rinne Maredudd síocháin leis go tapaidh, ach chuaigh Owain i gcomhghuallaíocht le Gruffydd ap Cynan as Gwynedd chun a gcuid tailte a chosaint. Níor mhéadaigh cumhacht Maredudd gur d’éag Owain sa bhliain 1116, agus tháinig Maredudd i gcomharbacht air mar rialtóir Powys. Sheol sé 400 gaiscigh chuig Hywel ab Ithel, tiarna Rhos agus Rhufoniog faoi choimirce Powys, le cabhair a thabhairt in aghaidh chomharsaí Hywel, mic Owain ab Edwin as Dyffryn Clwyd. Bhuaigh Hywel orthu ag Cath Maes Maen Cymro sa bhliain 1118, gar do Ruthin, ach gortaíodh é, agus cailleadh é sé seachtain ina dhiaidh sin. Dá bharr sin, ghlac mic Gruffydd ap Cynan seilbh ar na dtailte seo ar son Gwynedd, agus Maredudd gan chumhacht chun iad a shéanadh.
Helen Flanagan
Is aisteoir Sasanach í Helen Joyce Gabriel Flanagan. Rugadh í ar an 7 Lúnasa, 1990. Glacann Flanagan an pháirt mar Rosie Webster sa sobalchlár Coronation Street.
Roeselare
Is cathair i bhFlóndras An Bheilg é Roeselare. Tá sé suite i gCúige Fhlóndras Thiar, i dtuaisceart na tíre. Ag tús na bliana 2016 measadh 60,999 duine a bheith ina gcónaí ar an gcathair.
Bunaíodh Grúdlann Rodenbach in Roeselare sa bhliain 1821. Tógadh an caisleán Rumbeke in aice an bhaile sa bhliain 1538 i lár na coille ar a dtugtar Storrebos.
Gluaisteán
Is cóir iompair (feithicil, gléas siúil) í an gluaisteán (nó an carr mar atá aithne uirthi chomh maith), agus inneall dócháin inmheánaigh á tiomáint. Baintear úsáid as an ngluaisteáin le paisinéirí agus lastas a iompar, agus í an-áisiúil i gcomhair aistir fhada. Go tipiciúil, tugann an gluaisteán slí do chúigear daoine, ach tá gluaisteáin de chineálacha eile ann.
Tá monarchana gluaisteán i dtíortha éagsúla ar fud an domhain, go háirithe i Stáit Aontaithe Mheiriceá, an Fhrainc, an Ghearmáin, an Iodáil, an tSualainn, an tSeic, Sasana, an Rúis, an tSeapáin, an India, an tSín, Meicsiceo agus an Bhrasaíl.
Sanasaíocht
D'eascair an focal carr ón bhfréamh Ceilteach *carr- (cairt nó vaigín). I measc na dteangacha eile a úsáideann focail a shíolraigh ón bhfréamh Ceilteach seo tá carr na Breatnaise, karr na Briotáinise, carrum na Laidine, carro na Spáinnise agus car an Bhéarla.
Meicnic
Bíonn ceithre roth faoin ngluaisteán, agus bonn rubair timpeall ar gach roth. Tá tiúb taobh istigh den bhonn a theanntar le haer.
Is é an cineál inneall is mó a úsáidtear leis an ngluaiseacht a thiomáint ná inneall dócháin inmheánaigh.
Is iad an peitreal agus an breosla díosail an dá chineál breosla is coitianta. Baintear úsáid as na bithbhreoslaí, as gás leachtaithe agus as breoslaí eile freisin. Tá gluaisteáin leictreacha ann, leis, agus iad á bhfuinnmhiú ag cadhnraí nó ceallraí móra. mion|[[roth stiúrtha]] Stiúrtar an gluaisteán tríd an roth stiúrtha a chasadh. Thairis sin, is féidir leis an tiománaí troitheáin ar leith a oibriú le coscán a theannadh (troitheán coscáin) nó le tuilleadh luais a chur faoin ngluaisteán (troitheán luasaire). Bíonn crág nó troitheán cráige ann freisin le giar a athrú. mion|cuimilteoir gaothscátha
Stair
Ar an 10 Samhain 1903, chuir an ceapadóir, Mary Anderson, as Birmingham, Alabama, cuimilteoir gaothscátha faoi phaitinn don chéad uair (paitinn S.A.M. uimhir 743801).
H. V. Evatt
B’Astrálach é Herbert Vere Evatt (30 Aibreán 1894 - 2 Samhain 1965) agus é ina fhear dlí, ina pholaiteoir agus ina scríbhneoir. Ba é Uachtarán Thionól Mór na Náisiún Aontaithe é sna blianta 1948-49 agus chuidigh sé le Fógra Uilíoch na gCearta Daonna (1948) a scríobh. Ba é ceann Pháirtí Lucht Oibre na hAstráile (Australian Labor Party – ALP) é idir na blianta 1952 agus 1960, agus ceannaire an Fhreasúra dá bharr. Thugtaí "Bert Evatt" nó "Doc Evatt" air. left|thumb|Evatt sa bhliain 1925
Óige agus oideachas
De shliocht Briotanach agus Éireannach é Evatt, agus rugadh é i Maitland i New South Wales. D’fhreastail sé ar Fort Street High School (scoil a bhfuil iomrá léi) i Sydney agus fuair scoláireachtaí ó Ollscoil Sydney, áit ar bhain sé amach céimeanna fealsúnachta agus dlí. Ba é Uachtarán Aontas na hOllscoile é sa bhliain 1916.
Cúrsaí a shaoil
Maraíodh beirt dearthár leis sa Chéad Chogadh Domhanda, ach ní raibh Evatt in ann liostáil toisc an radharc a bheith go dona aige. Tháinig clú air mar dhlíodóir tionsclaíoch i Sydney agus é ag obair do cheardchumainn de ghnáth: rinneadh abhcóide de chuid an Rí de.
Chuaigh sé le polaitíocht agus sa bhliain 1925 toghadh é mar bhall de Thionól Reachtais New South Wales le haghaidh Balmain i Sydney. Bhí sé ann go dtí an bhliain 1930, nuair a cheap rialtas James Scullin (ALP) mar ghiúistís de chuid Ard-Chúirt na hAstráile é, an giúistís ab óige a ceapadh riamh ann. Shíl a lán gur bhreitheamh éirimiúil treallúsach é, cé gur shíl daoine éigin go bhféadfadh sé a bheith claonta uaireanta.
Sa bhliain 1934 rialaigh Evatt nárbh fhéidir leis an rialtas (ar cheann coimeádach é ag an am) Egon Kisch, iriseoir cáiliúil Cumannach, a choinneáil amach, toisc go raibh locht ar an ordú.
Tháinig Robert Menzies, Ard-Aighne rialtas coimeádach Joseph Lyons, os comhair na cúirte ó am go ham, agus é féin agus Evatt ag argóint go borb le chéile i dtaobh ceisteanna dlí, rud a chuir tús le naimhdeas fada eatarthu.
thumb|left|200px|Evatt (ar thaobh na láimhe clé) agus [[Ben Chifley (sa lár) le Clement Attlee (ar thaobh na láimhe deise) ag Comhdháil Cheannairí an Tiarnais agus na Breataine i Londain sa bhliain 1946]]
Sa bhliain 1940 d’éirigh Evatt as an Ard-Chúirt agus toghadh é mar Fheisire feidearálach do shuíochán Barton i Sydney. Tháinig an ALP i gcumhacht faoi threoir John Curtin sa bhliain 1941, agus rinneadh Ard-Aighne agus Aire Gnóthaí Seachtracha de.
Bhí Evatt páirteach i gcomhairlí taidhleoireachta na gComhghuaillithe i rith an Dara Cogadh Domhanda, agus is mór an lámh a bhí aige i mbunú na Náisiún Aontaithe. Ba é Uachtarán Thionól Mhór na Náisiún Aontaithe é sna blianta 1948-49 agus bhí lámh aige freisin i ndréachtadh Fhógra Uilíoch na gCearta Daonna (1948). Ba é an chéad chathaoirleach de Choimisiún Fuinnimh Adamhaigh na hAstráile é. Tar éis thoghchán na bliana 1946 ba é leascheannaire Pháirtí an Lucht Oibre é.
Ceannaire an Fhreasúra
Sa bhliain 1949 chloígh páirtí nua Robert Menzies, an Páirtí Liobrálach, an tALP, agus cailleadh Ben Chifley sa bhliain 1951 – dhá rud a rinne ceannaire an Fhreasúra d’Evatt. D’éirigh leis milleadh faoin iarracht a rinne an rialtas ar Pháirtí Cumannach na hAstráile a chosc trí reifreann, ach theip air i dtoghchán feidearálach na bliana 1954. Cháin sé na Grúpaí Tionsclaíocha, baicle fhrith-Chumannach faoi anáil Chaitliceach, faoin díomua, agus shíl sé freisin gur bhain Menzies tairbhe as an tseirbhís rúnda chun áitiú ar thaidhleoir Sóivéadach éalú agus míchlú a tharraingt ar Evatt féin mar spiaire.
Nuair a d’ionsaigh Evatt na Grúpaí go poiblí scoilt a pháirtí, agus bhunaigh na heasaontóirí páirtí nua dar theideal Páirtí Daonlathach an Lucht Oibre (Democratic Labor Party – DLP), a thug a chuid vótaí dara tosaíochta (preference votes ) do na Liobrálaigh. Chuidigh seo leis an ALP a chloí sna blianta 1954 agus 1958, cé gur thairg Evatt éirí as dá bhfillfeadh an DLP abhaile – tairiscint gan toradh.
Breitheamh de chuid Chúirt Uachtarach NSW
Sa bhliain 1962 d’fhulaing Evatt cliseadh néarach agus d’éirigh as a phost. Cailleadh é i gCanberra, an phríomhchathair fheidearálach, i Mí na Samhna 1965. Deirtear go raibh sé á iompar féin níos aistí faoin am sin, agus gur artaraiscléaróis ba chúis leis.
A chuid leabhar
Scríobh sé a lán leabhar ar cheisteanna difriúla, agus tá suim fós sa chuntas a thug sé ar an “Rum Rebellion” (ceannairc cháiliúil oifigeach i gcoilíneacht New South Wales), cé nach n-aontaíonn gach duine lena chuid tuairimí. Ag seo liosta dá chuid leabhar:
Tammy Baldwin
Is í Tammy Suzanne Green Baldwin (11 Feabhra 1962 a rugadh í) Seanadóir na Stát Aontaithe sóisearach ó Stát Wisconsin. Is ball den Pháirtí Daonlathach í. Toghadh go dtí an Seanad í sa bhliain 2012 agus thosaigh a téarma sa bhliain 2013.
Toghadh Tammy Baldwin do Thionól Wisconsin don 78ú ceantar sa stát úd. Sna blianta 1999–2013 bhí sí ina bhall de Theach na nIonadaithe in Washington, D.C. don 2ú toghcheantar in Wisconsin. Ansin fuair sí an bua sa toghchán ar son sheanadóir shóisearach an stáit. Ise an chéad bhean ina seanadóir do stát Wisconsin. Ise an chéad bhean leispiach go hoscailte Seanad na Stát Aontaithe.
Rugadh agus tógadh Tammy Baldwin in Madison, Wisconsin. A mháthair agus tuistí a máthar a thóg Tammy, agus iadsan de shliocht mheasctha Rúiseach Sasanach agus de chúlra Giúdach agus Anglacánach. Ar thaobh a mháthar bhí seanathair agus seanaintín ar bhithcheimiceoirí iad. Níl Baldwin pósta. Bhí páirtnéir aici ar feadh 15 bliana.
Genk
Is cathair i bhFlóndras, an Bheilg, é Genk. Tá sé suite i gCúige Limburg, i dtuaisceart na tíre. Cathair tionsclaíochta atá ann agus í suite ar an gcanáil Albert idir Antuairp agus Liège. Ag tús na bliana 2016 measadh 65,691 duine a bheith ina gcónaí sa chathair.
Stair
Ceaptar gur fhás Genk as lonnaíocht bheag Cheilteach. Tá iarsmaí faighte de shéipéal beag adhmaid san áit ó am éigin timpeall an 10ú céad. Roimh an 20ú céad ní raibh ann ach sráidbhaile beag síochánta nach raibh ach dhá nó trí mhíle duine ina gcónaí ann agus a tharraing aird roinnt péintéirí agus scríbhneoirí mar Neel Doff. Ag toiseacht sa bhliain 1901 thángthas ar ghual sa cheantar máguaird. I ndiaidh an Chéad Chogaidh Dhomhanda, tháinig fás mór faoin mbaile agus ag buaicphointe na tionsclaíochta bhí 70,000 duine ann. Sa bhliain 1966, áfach, dúnadh an mianach Zwartberg, an ceann ba mhó díobh, agus níor mhair baint na guala thar na 1980idí. Lár na tionsclaíochta i Limburg is ea Genk go dtí an lá inniu, mar sin féin. Is de bhunús coimhthíoch 54% den daonra, as 85 tír, as an Iodáil, an Tuirc agus an Ghréig go háirithe. clé|mion|An château sa Bokrijk
Iontaisí
Tá an Bokrijk in Genk, bailiúchán foirgneamh as áiteanna ar fud Fhlóndras. Tá réadlann ann chomh maith, mar atá Europlanetarium Genk.
Fabio Fognini
Is imreoir leadóige gairmiúla as An Iodáil é Fabio Fognini. Rugadh é ar an 24 Bealtaine 1987.
Am Meall Glas
Is sliabh in Albain í am Meall Glas, atá suite i gComhairle Shruighlea.
Joseph Conrad
Scríbhneoir Sasanach de phór na Polainne ab ea Joseph Conrad (Teodor Józef Konrad Nałęcz Korzeniowski, 3 Nollaig 1857 – 3 Lúnasa 1924).
Cuirtear dearcadh rómánsúil ina leith go minic, ach le fírinne, bhí an rómánsúlacht sin maolaithe ag an íoróine ba dhual dó, chomh maith leis an tuiscint a bhí aige don dóigh a gcuireann an duine dallamullóg air féin.
Is iomaí léirmheas tóir liteartha a deir go raibh sé ar réamhtheachtairí an nua-aoiseachais. Is é an saothar is clúití leis ná an t-úrscéal úd Heart of Darkness, a spreag an stiúrthóir Francis Ford Coppola chun an scannán Apocalypse Now a dhéanamh.
Saol
Saolaíodh Teodor Józef Konrad Korzeniowski ar an tríú lá de Mhí na Nollag sa bhliain 1857 i mBerdyczów (inniu, Berdychiv/Бердичів san Úcráin) sa chuid den Pholainn a bhí sealbhaithe ag an Rúis i ndeireadh na hochtú haoise déag. Teaghlach uasal a bhí i gceist, mar is léir ón ainm (is é Nałęcz ainm an armais).
Fuair máthair Chonrad bás le créachta sa bhliain 1865, agus bhain an mí-ádh céanna don athair ceithre bliana ina dhiaidh sin, i gCracó. Fágadh Conrad óg ina dhílleachta sula raibh dhá bhliain déag d'aois aige. clé|mion B'é a uncail a d'fhéachadh ina dhiaidh feasta, agus é ní ba chairéisí mar dhuine ná mar a bhí a thuismitheoirí. Mar sin féin, cheadaigh an t-uncail do Chonrad cathair Marseille a bhaint amach le dul ar na soithí, nuair nach raibh sé ach seacht mbliana déag d'aois. Bhí saol lán eachtraí aige, agus é sáite i smuigléireacht ghunnaí agus i gcomhcheilg pholaitiúil, rudaí ar thug sé cur síos ficseanúil orthu ina úrscéal The Arrow of Gold.
Sa bhliain 1878, d'fhéach Conrad le lámh a chur ina bhás féin, ach nuair a theip an iarracht sin air, chuaigh sé ag obair ar long Shasanach. B'ansin a d'fhoghlaim sé a chuid Béarla. Ní raibh bliain is fiche d'aois slánaithe aige.
Sa bhliain 1886, bhain sé amach saoránacht na Breataine chomh maith le dintiúirí an Mháistir Mairnéalach ta. Chuaigh sé i dtír ar thalamh Shasana an chéad uair i gcuan Lowestoft i Suffolk. Ina dhiaidh sin, chaith sé an chuid ba mhó dá shaol i Londain nó in Kent i gcóngar do Canterbury. mion|Aniela Zagórska, Karola Zagórska agus Joseph Conrad, [[Nua-Eabhrac (cathair)|Nua Eabhrac|clé]] Bhí Conrad 36 bliana d'aois nuair a d'éirigh sé as an mairnéalacht le dul leis an scríbhneoireacht.
Tháinig an chéad úrscéal leis, is é sin, Díth céille Almayer, i gcló sa bhliain 1895. B'í an Fhraincis francbhéarla na nEorpach ardoilte san am, agus í go paiteanta ag Conrad féin as a óige: b'ábhar iontais é go bhféadfadh aon duine an tríú teanga a bhí foghlamtha aige a úsáid chomh líofa sin i litríocht. Rud nach mbeifeá ag súil lena mhalairt,
Taom croí ba thrúig bháis do Chonrad ar an tríú lá de Mhí Lúnasa sa bhliain 1924. Ní raibh ach 66 bliain d’aois aige ag an am.
Tairgeadh céim uasal dó mar ridire sa bhliain roimhe sin, ach níor ghlac sé leis an ridireacht.
Litríocht
Is é saol na farraige timpeallacht na n-imeachtaí i gcuid mhaith de na scéalta a scríobh sé. Thug sé cur síos cuimsitheach ar réabhlóideachas Mheiriceá Theas ina úrscéal Nostromo. Thairis sin, bhí sé ar dhuine de cheannródaithe an úrscéil spiaireachta leis an dá shaothar úd The Secret Agent agus Under Western Eyes.
Ós rud é go raibh saoltaithí an Pholannaigh aige, ba nádúrtha leis spiaireacht, sceimhlitheoireacht agus achrann polaitíochta a phlé ina chuid scríbhneoireachta - b'ábhar adhnua iad na téamaí sin i scríbhneoireacht Shasana go dtí sin. mion|1915|clé Droichead thar an scoilt idir réadúlacht leithéidí Charles Dickens agus an nua-aoiseachas is ea saothar liteartha Chonrad. Mar is dual don Pholannach, ba bheag air scríbhneoireacht na Rúise, siúd is go bhfuil sé furasta é a chur i gcomparáid le Dostaighéavscaí. B'é Íován Tuirgéineav an t-aon scríbhneoir Rúiseach a thaitin leis.
Inniu, is é an mion-úrscéal úd Heart of Darkness is mó a thuilleann clú do Chonrad, agus is é an gnáthmheas ar an leabhar seo ná gur ionsaí ar an gcoilíneachas atá ann. Níl cách ag aontú leis an gciallú sin. Mar shampla, fuair an scríbhneoir Nigéir each Chinua Achebe an-locht ar theanga agus ar shamhlaoidí Chonrad, agus é den tuairim nach féidir Conrad a shaoradh ó líomhain an chiníochais. mion|1923|219x219px|clé Deir léirmheastóirí eile, áfach, nach mbréagnaíonn an dá chuid a chéile. Ós rud é go raibh Conrad ag scríobh i dtréimhse a bhí tugtha don chiníochas, ní raibh sé féin in ann ciníochas na linne a tharchéimniú: ní hionann sin is a rá, áfach, nach bhféadfadh sé a bheith ag iarraidh criticeoireacht a dhéanamh ar an gciníochas mar rud. clé|mion|Uaigh i gCanterbury
Gaeilge
Bhí Conrad ar dhuine de na scríbhneoirí Victeoiriacha a bhí i bhfaisean nuair a thosaigh an Gúm ag cur Gaeilge ar sheoda na litríochta domhanda, agus mar sin, d'aistrigh Seosamh Mac Grianna ceann dá chuid saothar, Díth Céille Almayer ("Almayer's Folly") go Gaeilge.
Malcolm Hebden
Is aisteoir Sasanach éMalcolm Hebden. Rugadh é ar an 21 Nollaig, 1939. Glacann Hebden an pháirt mar Norris Cole sa sobalchlár Coronation Street.
Pápa Silverius
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Silverius.
Beveren
Is cathair i bhFlóndras na Beilge é Beveren. Tá sé suite i gCúige Fhlóndras Thoir, i dtuaisceart na tíre. In aimsir na Rómhánach bhí an áit ar an gcósta, agus bhuail tuillte an chathair chomh déanach le 1953. Tá calafort measartha mór in Beveren ar an Schelde, trasna na habhann ó chalafort Antuairp. Sa bhliain 2016, bhí 47,573 duine ina gcónaí sa chathair.
Pápa Vigilius
Ba Phápa ar an Eaglais Chaitliceach é Vigilius.
An Mhacadóin
Tá níos mó ná ciall amháin leis an Mhacadóin (Macedonia):
An Ghúisearáit
Is í an Ghúisearáit (ગુજરાત Gujǎrāt) an stát is faide siar i bPoblacht na hIndia. Is í tír dhúchais lucht labhartha na Gúisearáitis í. Cuimsíonn an stát láithreáin seandálaíochta ríthábhachtacha Ghleann na hIondúise, mar Lothal agus Dholavira. D'imir an Ghúisearáit ról tábhachtach i stair eacnamaíoch na fo-ilchríche ar fud stair na hIndia. Is baile í do chalafoirt mhóra i stair ársa agus nua-aimseartha na hIndia, agus dá bharr sin tá sí ar cheann de phríomhionaid tráchtála agus trádála na hIndia. Tá Lothal, ceann de chéad calafoirt an Domhain, lonnaithe sa Ghúisearáit. Chomh maith sin, rugadh Mahatma Gandhi, athair náisiún na hIndia i nGúisearáit agus bhí Gluaiseacht Neamhspleáchas na hIndia i gcoinne na Breataine faoi a stiúir. Inniu, tá ráta fáis gheilleagar nua-aimseartha na Gúisearáite ar cheann de na cinn is tapúla san India. .
Fionn Mac Cumhaill (scríbhneoir)
Scríbhneoir Gaeilge ab ea Maghnus nó Mánas Mac Cumhaill, a scríobh a chuid leabhar faoin ainm cleite Fionn Mac Cumhaill (23 Meitheamh 1885 - 7 Lúnasa 1965). Scríobh an Conallach dhá shaothar bheathaisnéiseacha ar shaol agus ar nósanna mhuintir na gceantar Gaeltachta i nDún na nGall sa naoú haois déag. Léiríonn Mac Cumhaill an saol crua anróiteach a bhí ag na daoine, ach iad cneasta, carthanach agus sultmhar i ndiaidh sin is uile. Scríobh sé scata leabhar eile i rith a shaoil. mion|[[Na Rosa]]
Beatha
Tháinig sé chun saoil sa bhliain 1885 i Leitir Catha i gceantar na Rosa nn i dTír Chonaill, agus táilliúir ab ea a athair. Bhí Mánas óg go leor nuair a cailleadh a mháthair.
Bhuaigh sé scoláireacht agus fuair sé a chuid oideachais i gColáiste Adhamhnáin i Leitir Cheanainn.
D'fhreastail sé ar Choláiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath níos déanaí agus chuaigh sé ag sclábhaíocht sna Stáit Aontaithe, anuas go dtí 1912 nó 1913..
Chuaigh Mánas óg le múinteoireacht agus bhí sé páirteach i ngluaiseacht na Gaeilge ag an am. Deirtear gur thaistil sé an tír le Ruairí Mac Easmainn ag stocaireacht do Choláiste Uladh. An t-ainm cleite a ghlac sé air, is leasainm é a fuair sé sa Choláiste. Chruthaigh sé thar barr ag lúthchleasaíocht, agus mar sin, bhí a chuid comhscoláirí barúlach nár mhiste ainm an laoich mhóir ón bhFiannaíocht a thabhairt ar Mhánas. mion|Sráid Heytesbury i mBaile Átha Cliath Throid sé i gCogadh na Saoirse mar oifigeach eolais. Bhí sé ina chónaí i Sráid Heytesbury i mBaile Átha Cliath nuair a scríobh sé Tusa, a Mhaicín (1922). Choigistigh agus dhóigh na Dúchrónaigh an lámhscríbhinn agus b’éigean do Mhánas an scéal a scríobh as a chuimhne.
Seirbhíseach de chuid na Chéad Dála a bhí ann. Ach ní bhfuair sé post seasmhach sa tseirbhís go ceann tamaill de dheasca an phoblachtánachais. Bhí sé ag obair sa Roinn Oideachais ar dtús sula bhfuair sé post buan i gCoimisiún na Státseirbhíse. Is ansin a d'fhan sé an chuid eile dá shaol oibre.
Bhí sé pósta ar bhean as Contae Liatroma darbh ainm Bríd Ní Chanainn. Fuair sé bás sa bhliain 1965 agus tá sé curtha i nGlas Naíon. mion|Mánas Mac Cumhaill - Na Rosa go Brách