cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henri Becquerel
Saol Oibre
Sa bhliain 1892 tháinig Becquerel i seilbh Ollúnacht na Fisice i Muséum National d'Histoire Naturelle, ollúnacht a bhí ag a athair agus a sheanathair roimh a lá féin. Dhá bhliain ina dhiaidh sin ceapadh ina Phríomh-Innealtóir é do Roinn na nDroichead agus na nArdbhealaí, agus níor chrom sé ar a chuid turgnamh eolaíochtúil ach ina dhiaidh sin. Ba iad na rudaí ba mhó a spreag a shuim ná plánpholarú an tsolais agus an mhéarnáil (an fhosfaracht) agus an dóigh a n-ólann na criostail solas chucu (ionsúchán an tsolais). Rinne Becquerel taighde ar réimsí maighnéadacha an Domhain nuair a bhí sé ina ábhar óg eolaí.
Coláiste Mhuire Loch an Iúir
Cúrsaí
* Tá na dátaí seo faoi réir athrú beag gach bliain.
Cúrsa A
Tá an cúrsa seo dírithe ar mhic léinn atá ag foghlaim an teanga don chéad bliain agus tá sé ag rith go rathúil i gColáiste Mhuire Loch an Iúir le breis agus tríocha bliain. É sin ráite, tá fáilte mhór roimh mhic léinn a thosaigh ag foghlaim an teanga i mbliain a naoi ar scoil freastal ar an gcúrsa seo. Maireann an cúrsa thar dhá sheachtain (14 lá), tosaíonn an cúrsa ar an 22ú lá de Mheitheamh agus críochnaíonn sé ar an 6ú lá de mhí Iúil de ghnáth. Is é aidhm an chúrsa ná an t-eolas faoin nGaeltacht a chur ar fáil do na daltaí agus ligean dóibh aithne a chur ar cheantar na Gaeltachta. Eagraítear gníomhaíochtaí cultúrtha agus spóirt i rith an chúrsa agus spreagtar na scoláirí chun an oiread Gaeilge agus is féidir a úsáid le linn na n-imeachtaí seo. Tá Cúrsa na Chéad Bhliana deartha go sonrach chun a chinntiú go bhfaigheann daltaí in aois óg a gcéad taithí Ghaeltachta le daltaí eile den aois chéanna.
Henri Becquerel
Saol Oibre
An dóigh a ndearna Becquerel fionnachtain na radaighníomhaíochta is sampla é den rud ar a dtugtar seirindipíocht, is é sin, an t-ádh a bhíonn leis an duine a bhfuil a intinn ullmhaithe roimh ré. Bhí suim aige riamh san fhosfaracht, is é sin, an réad a bheith ag astú solais nach bhfuil ar aon dath leis an solas a shúigh an réad céanna isteach roimhe sin. I dtús na bliana 1896 bhí Becquerel ar duine acu siúd a chuaigh chun díograise faoi na x-ghathanna a bhí díreach aitheanta ag Konrad Röntgen. Thosaigh Becquerel ag déanamh taighde ar cibé baint a bheadh ag an bhfosfaracht leis na gathanna nua seo. Bhí a fhios aige go raibh fosfaracht i salainn úráiniam, agus é ag déanamh go bhféadfadh na salainn úráiniam x-ghathanna a astú dá bhfloscfaí le solas geal gréine iad.
Sa bhliain 1896 tháinig sé ar an gconclúid go raibh an fhosfaracht ag teacht as an úráiniam féin - is é sin, nach raibh floscadh ná luchtú le fuinneamh ón taobh amuigh de dhíth. Spreag an tuiscint seo taighde ar an radaighníomhaíocht, agus go gairid ina dhiaidh sin fuair Becquerel amach go raibh an tóiriam radaighníomhach chomh maith. Maidir le Marie agus Pierre Curie, d'fhionn siad dhá dhúil radaighníomhacha eile, mar atá, an raidiam agus an polóiniam. De thoradh an taighde seo, d'fhoilsigh Becquerel seacht n-alt faoi chúrsaí radaighníomhaíochta sa bhliain 1896. Ó bhí Becquerel cleachtach ar an leictreachas agus ar an maighnéadas, ba dhual dó triail a bhaint as réimsí maighnéadacha chomh maith agus an radaíocht radaighníomhach ag dul tríothu. Fuair sé amach go raibh trí chineál radaíochta ann: ceann a raibh lucht leictreach deimhneach aige, ceann eile a raibh lucht diúltach aige, agus ceann a bhí neodrach ó thaobh an leictreamhaighnéadais de.
Coláiste Mhuire Loch an Iúir
Cúrsa B
Is cúrsa do daltaí atá i mblian a hocht agus a naoi ar scoil é cúrsa ‘B’. Maireann an cúrsa seo thar trí sheactain (21 lá), seachtaine amháin níos faide nó cúrsa ‘A’. Tosaíonn cúrsa ‘B’ ar an 7ú lá de Iúil agus críochnaíonn sé ar an 28ú lá de Iúil de ghnáth. Reáchtáiltear an cúrsa seo chun ligean do dhaltaí an Ghaeilge a d'fhoghlaim siad ar scoil a úsuáid agus iad ag fanacht sa Ghaeltacht le teaghlaigh Ghaeltachta. Bíonn imeachtaí éagsúla ar siúl le linn an cúrsa, mar shampla imeachtaí cultúir agus spóirt.
Cúrsa C
Tá an cúrsa seo oiriúnach do dhaltaí i mbliain a haon déag, i mbliain a dó dhéag agus i mbliain a trí déag ar scoil. Tugann an cúrsa seo tacaíocht chun muinín daltaí a thógáil nuair atá siad ag úsuáid an teanga. Tá an iomarca deiseanna ag daltaí páirt a glacadh sa imeachtaí spóirt agus cultúr le linn an cúrsa seo. Bíonn an cómortas cáiliúil - “Comórtas na gContaetha” ar siúl sa deireadh seachtaine déireanach dén cúrsa. Bíonn ranganna ar siúl de leibhéal sách ard do na daltaí ina bhfuil ard caighdean acu.
Rialacha an choláiste
Lean an nasc seo chun eolas breise faoi na cúrsaí a fháil amach mar shampla, cad iad na rudaí ba chóir do na daltaí a thabhairt leo ar an gcúrsa?
Foireann Teagasc
Fostaíonn Coláiste Mhuire foireann láidir a bhfuil taithí acu i dteagasc na Gaeilge, an cheoil, an rince, cluichí agus spórt srl. Bíonn príomhoide agus múinteoirí den scoth ag an coláiste. Chomh maith le sin, bíonn ceannairí ag obair ar na cúrsaí, is daoine iad seo atá lán de fuinneamh, bíonn siad ag cuidiú le na himeachtaí agus an maoirseaht trí fanach i tithe lena daltaí.
Clár ama an lae
Gach lá bíonn rangannn teanga ar siúl ó cheathrú chun a deich go dtí a ceathrú chun a haon, ach amháin ar an Domhnach, bíonn maidin saor ag gach éinne ar an Domhnach. Laistigh de na ranganna seo foghlaimíonn na daltaí fúthu féin, a gcuid caitheamh aimsire, a dteaghlaigh, an scoil, laethanta saoire agus cultúr srl. Cabhraíonn na múinteoirí leis na scoláirí lena ngramadach chomh maith. Téann na daltaí ar ais chuig na tithe a bhfuil siad ag fanacht iontu le haghaidh a lóin. Ullmhaíonn na mná agus fir an tí lón do na daltaí. Bíonn rogha leathan bia le fáil ag na daltaí don lón mar shampla anraith agus ceapairí, pónairí ar thósta, núdail agus ispinsí srl. Filleann na daltaí ar ais go dtí an coláiste ar a leathuair tar éis a dó agus bíonn imeachtaí de gach sort ar siúl cosúil le ceol, spórt agus damhsa go dtí a cúig a chlog. Téann na daltaí ar ais go dtí na tithe don tae/dinnéar ar a cúig a chlog agus bíonn béilí blasta acu. Sna hoícheanta ó leathuair tar éis a seacht go dtí a deich a chlog bíonn go leor gníomhaíochtaí éagsúla ar siúl ó céilithe agus dioscónna go trath na gceist agus comórtais cheoil. Ag deireadh gach oíche bíonn tionól ag na daltaí agus na múinteoirí chun an lá sin a phlé agus chun na daltaí a chur ar an eolas faoi a lá dár gcionn. Críochnaíonn gach oíche leis na daltaí agus múinteoirí ag canadh ‘Amhrán na bhFiann’.
De ghnáth tagann tuismitheoirí na ndaltaí chun cuairt a thabhairt ar an gcoláiste agus ar an gceantar áitiúil ag an deireadh seachtaine. Tá cead ag tuismitheoirí a gcuid páistí a shíniú amach as an gcoláiste ar feadh tréimhse ama más mian leo é sin a dhéanamh.
Imeachtaí
Is iad ceol, spór t agus damhsa na himeachtaí is mo a bíonn ar siúl tar éis am lón gach lá. Baineann na daltaí an taitneamh as na himeachtaí seo.
Ceol
Seo samplaí do na hamhráin a bíonn na daltaí ag foghlaim  - "Beidh Aonach Amárach", "Téir Abhaile Riú" , "Báidín Fheilimí , "Péigín Leitir Mhór".
Bíonn na daltaí ag foghlaim amhráin nua-aimseartha chomh maith le amhráin traidisiúnta na hÉireann, de ghnáth aistrítear na hamhráin nua-aimseartha ó Bhéarla go Gaeilge mar shampla "Fan Anocht" ó "Save Tonight le Eagle Eye Cherry" agus "Anseo" ó " I'm yours le Jason Mraz". Thaitníonn an legan Gaeilge "In sa dufair" ó "In the Jungle" go háirithe leis na daltaí.
Sport
Bíonn réimse leathan spóirt ar siúl le linn na chúrsaí. Bíonn na daltaí ag glacadh páirt i peil, iománaíocht, camógaíocht, cispheil agus eitpheil srl. Bíonn comórtais spóirt idir na tithe uilig thar thréimhse an chúrsa. Cuireann na spóirt le cultúr na hÉireann freisin mar bíonn deis ag na daltaí páirt a ghlacadh i spóirt thraidisiúnta den chéad uair i gcásanna.
Turais
Tugann an coláiste na daltaí amach ar thurais lae chun níos mó den cheantar áitiúil a fheiceáil agus chun an radharcanna álainn a fheiceáil.
Muilte Gaoithe
De ghnáth, téann na daltaí agus múinteoirí ar siúloid go dtí feirm na muileann gaoithe i gCrollí chun na muilte gaoithe a fheiceáil. Tugtar comhairle ar na daltaí bróga reatha agus cóta a thabhairt ar an gcúrsa. Bíonn na radharcanna atá ag barr an sléibhte in a bhfuil na muilte gaoithe ar go hálainn.
Seo nasc ar stair na muilte gaoithe agus cur síos ar an dóigh a gcuidíonn na muilte gaoithe leis an bpobal áitiúil.
Trá
Nuair a tagann an ghrian amuigh agus is minic a tharlaíonn seo fríd an samhradh, téann na daltaí agus na múinteoirí go dtí an trá áitiúil i Charraig Fhinne. Tá bhratach gorm ag an trá agus bíonn gardaí tarrthála ag obair fríd an samhradh ó mí Bealtaine go Méan Fomhair, tá cúpla baoi tarrthála ar an trá chomh maith. Is minic a bíonn tonnta mór ann agus téann daoine ag surfáil agus ag canúáil ar an trá. Bíonn deis ag na daltaí dul isteach san fharraige agus dul ag snámh, chun caisleáin gainimh a thógáil agus ag déanamh bolg le gréin. Tugann na múinteoirí agus and príomhóide comhairle do dhaltaí éadaí snámha agus uachtar gréine a thógáil leo. Bíonn cluichí agus ceol ar siúl ar an trá chomh maith.
Ionad Cois Locha
Is ionad gníomhaíochta é ionad cois locha. Bíonn deis ag na daltaí turas a thógail amach ar loch Dún Lúiche chun na radharcann áláinn a fheiceáil nó mas fearr leo fanacht ar an thalamh tirim is féidir leo turas a dhéanamh ar an traein agus dul ar an limistéar súgartha eachtríochta lán de luascáin, sleamhnáin, frámaí dreapadóireachta, sreanga zip, tarbh rodeo, ballaí dreapadóireachta, peadelos ,cadhcanna, liathróidí zorb agus caisleáin phreabacha.
Polasaithe agus Sláinte
=== Polasaithe ===
Taisteal
Eagraíonn an Coláiste taisteal socruithe do mhic léinn as bailte móra chuig agus ó Loch an Iúir. Bíonn siad ag taisteal ar bus feda go minic agus iad ar an cúrsa. Le linn an cúrsa bíonn siad ag siúl ó na tithe go dtí an choláiste ach é sin ráite faigheann na daltaí atá ag fanacht sna tithe atá i bhfad ón gcoláiste síob ona múinteoirí agus ceanairí.
Crúsca Leyden
deas|200px|thumb|Crúsca Leyden An chéad ghaireas a ceapadh chun lucht leictreach a stóráil. Ceapadh in Ollscoil Leyden san Ollainn é i 1746. Crúsca gloine atá ann, clúdaithe taobh istigh is amuigh le scragaill miotail a gceanglaítear an scragall istigh le slat miotail tríd an stopallán inslithe. Dhéantaí an crúsca a luchtú le gineadóir leictreastatach de ghnáth. Luathfhoirm den toilleoir.
Machaire Lainne
Is sráidbhaile agus paróiste dlí suite i gContae an Dúin é Machaire Lainne (nó Magheralin i mBéarla). Tá an baile suite ar an phríomh-bhóthar ó Lorgain go Maigh Rath, in aice an Lagáin, abhainn a théann trí Chontae an Dúin
Tógadh an eaglais pharóiste in aimsir na meánaoise. clé|mion|333x333px|an [[droichead Newforge; an baile ar chlé]]
Cultúr
Tá sean amhrán ann, ar a dtugtar an t-ainm "Na Lachain na Machaire Lainne".
Le feiceáil sa cheantar:
Tagairtí
Михал Орела 11:35, 12 Aibreán 2016 (UTC)
Meat Loaf (amhránaí)
Amhránaí agus ceannródaí an rac-cheoil a bhí i Meat Loaf nó Marvin Lee Aday (a rugadh i nDallas, Texas ar 27 Meán Fómhair 1947 – 20 Eanáir 2022, Nashville). Bhí glór iontach ag Meat Loaf .agus an-teacht i láthair ann ar an stáitse (bhuel, de réir mar ba mhian leis, ní raibh sé iontaofa agus saol casta aige).
Amhránaí
Dhíol Meat loaf 100 milliún albam le linn a ghairme agus bhí sé gníomhach thar thréimhse seasca bliain. Ghlac sé páirt i mbreis agus 65 scannán,Fight Club, Focus, Rocky Horror Picture Show agus Wayne's World ina measc. clé|mion|2019 Tá Bat Out of Hell (1977) fós i measc na ndeich albam is mó ar díoladh cóip díobh riamh.
Ar camchuairt in Éirinn
Sa bhliain 1989, chuaigh Meat Loaf ar camchuairt in Eirinn agus cuireadh fáilte is fiche roimhe.
Tháinig Meat Loaf  ar ais in 1990  don Trip To Tipp' agus Féile 1990.
Bhí Meat Loaf ar an Late Late Show cúola uair agus chruthaigh sé go seoigh ar fad ar sheó Pat Kenny sa bhliain 1998.
Sláinte agus bás
Bhí bail sheasmhach ar Meat Loaf sa bhliain 2016 tar éis dó titim as a sheasamh le linn ceolchoirme i gCeanada. Thit Meat Loaf de phleist ar stáitse ach lean a chuid amhránaíochta ar aghaidh. Fuarthas amach go raibh Meat Loaf ag beolbheachtú i rith na ceolchoirme. Tháinig ceoltóirí agus na seirbhísí sláinte i gcabhair air agus tugadh ag an ospidéal é.
Bhí Meat Loaf i bhfad amach ar an eite dheis. Bhí sé an-mhór le Donald J. Trump ar feadh tamaill, agus gafa le teoiricí comhcheilge gan bhunús. Dúirt Meat Loaf, mar gheall ar Covid, "if I die, I die - I'm not going to be controlled". Ach bhuail Covid Meat Loaf agus neamh-vacsaínithe, fuair sé bás de bharr an víris chorónaigh.
Cill Chaoil
Is baile suite i gContae an Dúin í Cill Chaoil.
San Casciano dei Bagni
Is comune (bardas) é San Casciano dei Bagni i gCúige Siena i réigiún Iodálach na Toscáine, atá suite thart ar 110 km soir ó dheas ó Fhlórans, sgus thart ar 70 km soir ó dheas ó Siena.
Tíreolaíocht
Tá San Casciano dei Bagni ag críochantacht leis na bardais seo a leanas: Abbadia San Salvatore, Acquapendente, Allerona, Cetona, Città della Pieve, Fabro, Piancastagnaio, Proceno, Radicofani, Sarteano.
Ceann scríbe do thaistealaithe le linn na cianaimsire, tá San Casciano dei Bagni ina bhall de ghrúpa pobail a aithnítear do thurasóirí nua-aimseartha mar na " borghi piu belli d'Italia" (" sráidbhailte is áille san Iodáil" ).
Stair
clé|mion| Folcadáin theirmeacha, ó ré na Sean-Róimhe, a tógadh ar thearmann Éatrúscach níos sine. Tá stair San Casciano ceangailte go docht le láithreacht na n-uiscí teirmeacha ó 42 tobar le meánteocht 42 °C agus seachadadh laethúil 5.5×106 L (an tríú háit san Eoraip).
De réir finscéalta a bhaineann le foinsí ar nós Livias,  bhunaigh Porsenna, rí Éatrúscach deChlusium, na folcadáin theirmeacha Balnea Clusina a bhfuil foinsí Rómhánacha acu sa séú haois R.Ch. Bhí an-tóir ar na folcadáin freisin le linn ré na Róimhe ina dhiaidh sin, agus dúradh go raibh Ágastas ina measc siúd a bhain úsáid as na folcadáin.
I rith na Meánaoise bhí sé faoi riail na Lombardach ar dtús, agus níos déanaí faoin Visconti di Campiglia agus Mainistir San Salvatore. Ghlac trúpaí San Casciano páirt i gCath Montaperti sa bhliain 1260. Ba é Monaldo, an rialóir deireanach de Visconti, a bhí freisin ina podestà de Fhlórans i 1389.
Ghlac Poblacht Siena seilbh ar Shan Casciano sa bhliain 1412. .
In aimsir na hAthbheochana mheall a folcadáin teirmeacha cuairteoirí ó gach cearn den Eoraip, ach thosaigh líon na gcuairteanna ag dul i laghad sa naoú haois déag, gan teacht chucu féin ach go luath san aonú haois is fiche.
Tochailtí
Sa bhliain 2022, thángthas ar thaisce de 24 dealbh cré-umha Éatrúscach le linn tochailtí seandálaíochta a thosaigh in 2019 ag na folcadáin theirmeacha ársa in aice láimhe. Baineann na folcadáin, atá á dtochailt, leis an dara haois R.Ch., tréimhse aistrithe ón Ré Éatrúscach go riail na Róimhe. Mhaisigh déantúsáin na nÉatrúscach an tearmann níos luaithe a bhí ann ar an suíomh agus chuir na Rómhánaigh iad i dtógáil nua, is dócha i deasghnáth an athtiomnaithe.
Bhí na dealbha clúdaithe ag thart ar 6,000 bonn cré-umha, airgid agus óir ársa agus bhí na déantúsáin i riocht caomhnaithe den scoth. Moladh iad mar an fionnachtain seandálaíochta is suntasaí dá leithéid le 50 bliain, toisc go bhfuil an chuid is mó de na réada a mhaireann ón tréimhse i terracotta.
Meastar go bhfuil an fhionnachtain tábhachtach freisin ós rud é, sa tréimhse a chlúdaíonn sé, gur cuireadh roinnt cogaí ar siúl ach léiríonn na dealbha, a bhfuil inscríbhinní Éatrúscaise agus Laidine orthu, go ndearna teaghlaigh Éatrúscacha agus Rómhánacha adhradh ar na dealbha go síochánta le chéile anseo.
Coimhlint na nOrd
Coimhlint pholaitiúil a bhí i gCoimhlint na nOrd, ar a dtugtar Streachailt na nOrd uaireanta, idir na pleibigh (na comóntaigh) agus na paitrígh (an uasalaicme) de Phoblacht na sean-Róimhe a mhair ó 500 RCR go 287 RCR, inar lorg na pleibigh comhionannas polaitíochta leis na paitrígh. Bhí ról mór aige seo i bhforbairt Bhunreacht Phoblacht na Róimhe. Go gairid i ndiaidh bhunú na Poblachta, mar thoradh ar an gcoimhlint seo scar na paitrígh leis an Róimh chun dul go dtí an Sliabh Naofa (Mons Sacer) ag am cogaidh. Ba é an toradh a bhí air sin ná oifig na dtreabhann pleibeach (tribunus plebis) a chruthú, agus leis sin fuair na pleibigh fíorchumhacht den chéad uair
Ar dtús, ní raibh cead ach ag paitrígh seasamh i dtoghchán d'oifig pholaitiúil, ach le himeacht ama cúlghaireadh na dlíthe seo, agus sa deireadh osclaíodh na hoifigí go léir do na phleibigh. Ós rud é gur tugadh ballraíocht i Seanad na Róimhe don chuid is mó de na daoine aonair a toghadh chuig oifig pholaitiúil, chabhraigh an fhorbairt seo leis an Seanad a athrú ó chomhlacht na bpaitríoch go comhlacht na bpaitríoch uasalaicmeach agus na bpleibeach uasalaicmeach araon. Tharla an fhorbairt seo ag an am céanna a raibh cumhacht breise á fháil ag gcomhthionól reachtach na bpleibeach, Chomhairle na bPleibeach. Ar dtús, ní raibh feidhm ag a chuid gníomhartha (“pobalbhreitheanna”) ach maidir do na phleibigh, ach tar éis 339 RCR, nuair a thionscain an chéad deachtóir Plebánach Q. Publilius Philo na dlíthe seo, bhí feidhm acu ar na phleibigh agus na bpaitrígh araon. Ba é an t-athrú is bunúsaí, áfach, ná bronnadh tribunicia potestas ina bhféadfadh binsí na bpleibeach reachtaíocht neamhfhabhrach a chrosadh.
The Protomen
Céimithe de chuid an chláir taifeadta in Ollscoil Stáit Tennessee Láir an chuid is mó den ghrúpa, agus bhunaíodar an banna chun taifeadtaí a dhéanamh mar chuid den obair ollscoile. Bhí a gcéad léiriú beo i mí Aibreáin 2004. Bhí céimeanna bainte amach ag formhór an bhanna faoi 2005, agus bhog siad go Nashville.
Cinerama
deas|250px|thumb|Cinerama Ceann de na córais scáileán leathan is luaithe don léiriú pictiúrlainne a tugadh isteach i 1952, le 3 theilgeoir sioncrónaithe chun an íomhá leathan a theilgean ar scáileán cuartha an-mhór i 3 phainéal measctha. Casta costasach, agus bhí gá le pictiúrlanna oiriúnaithe ar leith. Cuireadh deireadh leis i 1962.
An Choinleic
Is baile suite i gContae an Dúin é An Choinleic.
Eascann choncair
Iasc foghlach mara a fhaightear in uiscí éadoimhne cois cladaigh i dtuaisceart na hEorpa is an Mheánmhuir, de ghnáth faoi chumhdach carraigeacha, céanna, long briste. An cholainn sorcóireach, suas le 2.7 m ar fhad. Na gialla cumasach, na fiacla cónacha suite gar dá chéile. Itheann sí éisc, crústaigh is ceifealapóid den chuid is mó. Baolach do thumadóirí.
L. Frank Baum
Ba as Cúige Uladh dá mhuintir siar. Cheannaigh a athair meaisín beag clóbhuailte agus thosaigh sé féin agus a dheartháir ag dó a nuachtáin féin, The Rose Lawn Home Journal, agus é cúig bliana déag d'aois. Bhí spéis nach beag aige san amharclannaíocht agus thóg a athair amharclann dó agus é 20 bliain d'aois. Ba é an chéad saothar liteartha a scríobh sé dráma dar teideal Man of Arran, ceoldráma a bhunaigh sé ar an leabhar Princess of Thule agus a lonnaigh sé in Éirinn. Léiríodh an dráma sin ina amharclann féin agus é ag aisteoireacht ann. Foilsíodh The Wonderful Wizard of Oz sa bhliain 1900 i gcomhar leis an maisitheoir leabhar W. W. Denslow. Bhí an-ráchairt ar an leabhar agus scríobh sé seacht gcinn déag de leabhair eile faoin áit sin ar ar thug sé Oz. Scríobh sé go leor leabhar eile nach raibh aon bhaint acu le Oz, go leor díobh faoi ainmneacha cleite. Cailleadh é sular bhain sé trí bliana agus trí scór d'aois amach.
Nyck de Vries
Is tiománaí Ísiltíreach de chuid Fhoirmle a hAon é Hendrik Johannes Nicasius "Nyck" de Vries. Rugadh in Uitwellingerga é ar 6 Feabhra 1995. I 2023, ghlac sé páirt i gCraobh Dhomhanda Foirmle a hAon leis an bhfoireann AlphaTauri. Thiomáin sé le Williams roimhe sin. Bhuaigh sé craobh an domhain Foirmle E in 2020-21 agus craobh an Foirmle a Dó in 2019.
Eascann leictreach
Iasc mór uisce úir a fhaightear i srutháin thanaí na hOranócó is na hAmasóine i Meiriceá Theas. A cholainn sorcóireach chun tosaigh is brúite maol chun deiridh, suas le 2.4 m ar fhad. A eite thimpireach fada, gan aon eite droma, eireabaill ná peilbheach. Táirgeann sí turraing chumasach leictreach le néal a chur ar chreach, le haghaidh cosanta, agus chun seoladh in uisce moirtiúil.
Brúchtadh Hunga Tonga–Hunga Haʻapai (2022)
Ar 14 Eanáir 2022, tharla brúchtadh pléascach ag an mbolcán muirí Hunga-Tonga Hunga-Ha’apai, seasca cúig ciliméadar ó thuaidh ó Tongatapu, an t-oileán is mó in Tonga. Ghin an brúchtadh súnámaí a d’imigh ar fud an Aigéin Chiúin, agus a mharaigh ar a laghad triúr in Tonga; tonn turrainge san atmaisféar a d’imigh timpeall an domhain faoi dhó; agus scamall mór deannaigh agus deataigh, agus na céadta splanc thintrí gach nóiméad taobh istigh ann, agus a d’imigh suas go dtí an strataisféar.
Scrios an brúchtadh an cábla cumarsáide le Tonga, agus tar éis an tsunami, bhí na hoileáin uilig faoi bhrat luatha. Bhí an príomh-rúidbhealach glanta agus an t-aerfort ar oscailt cúpla lá níos déanaí. Mar sin féin, bhí díospóireacht ar siúl in Tonga ag an am idir cabhair a ligean isteach, agus COVID a choimeád amuigh.
Cealla Leydig
deas|200px|thumb|Cealla Leydig Cealla eincríneacha a fhaightear in uirí an veirteabraigh, agus gá leo i gcomhair na speirmeacha a chruthú is na tréithe fireanna tánaisteacha gnéasacha a fhorbairt is a choinneáil. Tugtar cealla scáineacha orthu freisin. Suite idir na feadáin iompartha seamhain. Is é téististéarón an príomh-hormón a thálann siad, ar andraigin chumasach é, agus athraíonn a spriocorgáin é chuig hormón níos cumasaí fós, déhidritéististéarón.
3 Words
Is é 3 Words an chéad albam ó Cheryl Cole. Scaoileadh é ar an 16 Deireadh Fómhair 2009.
Cairteacha
{|
11 Iúil
Is é an 11 Iúil an 192ú lá den bhliain de réir fhéilire Ghréagóra nó an 193ú lá i mbliain bhisigh. Tá 173 lá fágtha sa bhliain.
Cinistéis
Mothúcháin a airítear maidir le hionad is gluaisne na colainne is na ngéag, agus na fórsaí a chuireann na matáin i bhfeidhm. Na horgáin chéadfacha atá freagrach as seo, atá lonnaithe sa chraiceann is na hailt, agus sna matáin féin go háirithe. Is leithne fós féinaireachtáil a chuimsíonn eolas ar staidiúir is gluaisne nach n-airítear go comhfhiosach, chomh maith leis na céadfaí cothromaíochta, rothlaithe is luasghéaraithe línigh cheartingearaigh is chothrománaigh de bharr spreagadh na n-orgán cuasánach sa chluas inmheánach.
Baile Mhic Gabhann
Is baile suite i gContae an Dúin i dTuaisceart Éireann é Baile Mhic Gabhann.
One Flew Over The Cuckoo's Nest
Is úrscéal é One Flew Over The Cuckoo's Nest le Ken Kesey. Scríobh sé an t-úrscéal sa bhliain 1959 agus foilsíodh sa bhliain 1962 é. Tá an scéal suite in ionad sláinte intinne in Oregon, sna SAM. Insíonn sé scéal an phríomhcharachtair, Randall P. McMurphy, fad is atá sé san ionad agus an dóigh a fhaigheann sé an lámh in uachtar ar na hothair eile atá ina gcónaí san ionad. Insítear an scéal trí shúile duine eile sa scéal, Chief Bromden.
Rinneadh scannán de sa bhliain 1975 a stiúir Milos Forman. Bhí Jack Nicholson mar Randall P. McMurphy sa scannán. Bronnadh duais Oscar air Nicholson de bharr feabhas a léiriú sa scannán. Bhuaigh an scannán cúig Oscar ina iomlán, duais Nicholsan san áireamh.
Liagán greanta
Sa Ghréig ársa, cloch dhronuilleogach ina seasamh díreach suas is í snoite nó greanta. D'úsáidtí é mar leac uaighe, cloch teorann, nó clár buan fógraí i gcomhair dlíthe nó cáipéisí poiblí.
Nasta'liq
Nasta'liq (نستعلیق nasta'līq). Córas no cló scríofa a bhfuil úsáid forleathan aige sa Phacastáin, san Iaráin agus san Afganastáin. Tá dlúthbhaint aige leis an gcóras scríofa Naskh, an modh scríofa Araibise.
Tefillin
thumb|Sraith de ghassos (lit. "tiubh", déanta as craiceann bó seachas as chraiceann caorach), píosa leathair aonair, tefillin sa traidisiún Aisceanásaíoch Is éard is tefillin ann  (תפילין, Tefilín)  nó fíleachtaeir, ná  sraith de bhoscaí beaga leathair dubha ar a bhfuil strapaí leathair ina bhfuil scrollaí pár inscríofa le véarsaí ón Tóra. Caitheann Giúdaigh fásta tefillin le linn paidreacha maidine i rith na seachtaine. I bpobail Cheartchreidmheacha agus thraidisiúnta, is fir amháin a chaitear iad, agus ligeann roinnt pobal Leasaithe agus Coimeádach (Masorti) iad a chaitheamh ag fir agus mná araon. De réir dlí na nGiúdach traidisiúnta (halacha), tá mná díolmhaithe ó na haitheanta dearfacha is mó a bhíonn ag brath ar am.
Obair bhaile
deas|250px|thumb|Obair bhaile Is obair scoile a chaithfí dalta sa bhaile í obair bhaile.
Seagal
Gránbharr cosúil le heorna is ea an seagal ach le diasa níos faide caoile ná mar atá in eorna. Rathúil ar dhrochithir, agus saothraítear é den chuid is mó i réigiúin fhuara i Meiriceá Thuaidh is oirthear na hEorpa. Déantar arán dubh, brioscaráin is alcól as, agus tuí le haghaidh hataí is tuíodóireachta. Plandaítear é le haghaidh foráiste ainmhithe agus, sna Stáit Aontaithe, chun an ithir a chobhsú.
Heteranthera
Is géineas de phlandaí uisceacha é Heteranthera, i bhfine na hiasaint báite, Pontederiaceae, ar a dtugtar plantán láibe de ghnáth. Tá speicis den ghéineas seo dúchasach do Mheiriceá trópaiceach agus fothrópaiceacha agus don Afraic. Maireann siad san uisce nó in ithreacha fliucha. Táirgeann siad duilleoga ar pheitil fhada agus déantar cuid acu a shaothrú le haghaidh a gcuid bláthanna tarraingteacha. Tá dhá chineál duilleog ann - líneach agus báite nó cruinneánach agus ar snámh. Tá bláthanna cléisteagamach ag roinnt speiceas.
Tagairtí
<references group="" responsive="">
Naskh
Córas scríbhneoireachta Arabach is ea Naskh.
Eascann mhuraenach
Clann mhór eascann mara, forleathan i bhfarraigí trópaiceacha is measartha teo, is ea an eascann mhuraenach. Na heití droma is anasacha leanúnach, gan aon eite pheilbheach ná uchtach. Na fiacla dea-fhorbartha. Is féidir leis na cineálacha is mó a bheith thar 3 m ar fhad. Tá cineál sa Mheánmhuir, an eascann mhuraenach helena atá suas le 1.3 m ar fhad, breacdhonn buí, agus an-ionsaitheach.
Contae Mhaigh Eo
Tá Maigh Eo nó Contae Mhaigh Eo ar chósta thiar na hÉireann. I gCúige Chonnacht atá sé. Ó Mhainistir Mhaigh Eo, nó Maigh Eo na Sacsan, i lár an chontae a thagann an t-ainm, agus is éard is ciall leis ná machaire nó maigh le crainn eo nó iúir. Is é Caisleán an Bharraigh an príomhbhaile atá ann.
Tá Cnoc Mhuire, ina ndeirtear gur thaispeáin an Mhaighdean Muire í féin do leanaí, gar do theorann Chontae Ros Comáin, agus tá basilica anois ann, le busanna cuairteoirí ar a thriall chuile bhlian. Tógadh aerfort an aice lámha i mBaile Chathail, tar éis feachtais a reachtaigh an Moinsíneoir James Horan, ar a dtugtar Aerfort Chnoic Mhuire nó Aerfort Horan. In iarthar an chontae atá Cruach Phádraig, sliabh ar a ndeirtear go ndearna Naomh Pádraig troscadh ar feadh 40 lá agus 40 oíche. Bhí beagán Gaeilge sa chontae i rith an chéid seo caite, ach tá lagar mór tagtha ar líon na nGaeilgeoirí inniu. Mar sin féin, tá trí cheantar ann atá ina nGaeltachtaí oifigiúla, is iad sin, Tuar Mhic Éadaigh (agus na bailte máguaird ar iar-chladach Loch Measca), an t-oirthear Oileán Acla (araon le hInis Bigil), agus an chuid is mó d'Iorras. Tá fíor-Ghaeltachtaí fágtha i nDún Chaocháin agus ar an bhFál Mór/Eachléim.
Tionscal
Tá an turasóireacht tábhachtach in iarthar agus i dtuaisceart an chontae. Tá iascach maith sna lochanna, ar nós Loch Measca, agus sna haibhneacha i gcontae Mhaigh Eo, mar go bhfuil an t-uisce glan, agus tá cáil idirnáisiúnta ar an Muaidhe dá bharr. Ní raibh mórán tionscail trom i Maigh Eo ar feadh na céadta bliain. Bhí an t-ainm ar Mhaigh Eo le fada ar bheith bocht, agus is fíor go raibh an-chuid imirce ó Mhaigh Eo go dtí blianta beaga anuas. Deirtí faoi, "Muigh Eo, Dia 'ár sábháil". Tá an talamh garbh go maith in iarthar an chontae, agus théadh cuid mhaith spailpíní as Maigh Eo go feirmeacha torthúla sa chuid eile den tír, go Sasana agus go hAlbain.
Stair Mhaigh Eo
Tá cruthú ó thochailt i Machairí Chéide go bhfuil daoine ag cur fúthu sa chuid seo den tír leis na mílte bliain. In aimsir Eilís I, ba fhoghlaí mara í Gráinne Uí Mháille nó Gráinne Mhaol a raibh eagla agus ómós ag Gael agus Gall di.
Tháinig an Ginearál Humbert i dtír i gCill Ala sa bhliain 1798, le cuidiú leis an éirí amach, agus d'éirigh go maith leo ar dtús. Tugtar Rásaí Chaisleáin an Bharraigh ar ar éacht seo. Ar ndóigh tháinig arm Shasana i gceannas ar an éirí amach ar deireadh.
Ag deireadh an 19ú haois, bhí Mícheál Dáibhéad as an tSráid sa chontae ina cheannaire ar Chonradh na Talún, agus bhí an-aighneas idir na tionóntaí agus na tiarnaí talún, mar gheall ar an gcruatan a bhí ar na gnáthdhaoine i rith ghortaí agus ina ndiaidh.
Bailte i gContae Mhaigh Eo
400px|thumb|right|Príomhshráid Bhaile an Daighin, 13 Bealtaine 2005
Epimetheus
Tá níos mó ná brí amháin leis an ainm Epimetheus:
Ciocáid
Feithid mhór, trópaiceach de ghnáth, a chaitheann an chuid is mó dá timthriall beatha mar nimfeach ag tochailt faoin talamh ag ithe súlaigh ó na fréamhacha. Maireann na feithidí fásta i gcrainn. De ghnáth bíonn orgáin dhea-fhorbartha ag na fireannaigh chun fuaimeanna a ghiniúint.
Sruth na Maoile
Tugtar Sruth na Maoile ar an chaolas idir oirthuaisceart Uladh agus iardheisceart na hAlban (Béarla: North Channel nó Irish Channel )
Comhaontuithe Heilsincí
mion|300x300px| Seansailéir Phoblacht Chónaidhme na Gearmáine (Iarthar na Gearmáine) [[Helmut Schmidt, Cathaoirleach Chomhairle Stáit Phoblacht Dhaonlathach na Gearmáine (Oirthear na Gearmáine) Erich Honecker, uachtarán SAM Gerald Ford agus Seansailéir na hOstaire Bruno Kreisky .]] mion|300x300px| Ó chlé tá [[Henry Kissinger|Kissinger, Brezhnev, Ford, agus Gromyko taobh amuigh d'Ambasáid Mheiriceá, Heilsincí, an Fhionlainn, 1975)]] Ba é Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí, ar a dtugtar Comhaontaithe Heilsincí nó Forógra Heilsincí freisin, an doiciméad a síníodh ag cruinniú deiridh an tríú céim den Chomhdháil um Shlándáil agus Chomhar san Eoraip (CSCE) a tionóladh i Heilsincí, an Fhionlainn, idir 30 Iúil – 1 Lúnasa 1975, tar éis dhá bhliain d'idirbheartaíocht ar a dtugtar Próiseas Heilsincí.  Shínigh na tíortha Eorpacha go léir a bhí ann ag an am sin (seachas an Albáin a bhí ar son na Síne agus Andóra a bhí leathcheannasach) chomh maith leis na Stáit Aontaithe agus Ceanada, 35 stát rannpháirteacha san iomlán, an Ionstraim Chríochnaitheach mar iarracht feabhas a chur ar an détente idir an tOirthear agus an tIarthar. Ní raibh Comhaontaithe Heilsincí ceangailteach, áfach, mar nach raibh stádas conartha acu a bheadh ​​le daingniú ag parlaimintí.
Ailt
I dtéarmaíocht an CSCE, bhí ceithre grúpáil nó ciseán. Sa chéad chiseán, luaigh an "Dearbhú ar Phrionsabail a Threoraíonn an Chaidreamh idir Stáit Rannpháirteacha" (ar a dtugtar "na Deich nAitheanta ") na 10 bpointe seo a leanas:
Saoráil faisnéise
Bhí foráil á lorg ag na Stáit Aontaithe a chuirfeadh cosc ​​ar dingeadh raidió ach theip orthu chomhdhearcadh a bhaint amach mar gur chur an tAontas Sóivéadach ina aghaidh. Ina ainneoin sin, chreid an tIarthar go raibh dingeadh mídhleathach faoin teanga a comhaontaíodh le haghaidh “leathnú ar scaipeadh faisnéise a chraoltar ar an raidió”. Chreid an tAontas Sóivéadach go raibh údar dlíthiúil leis an dingeadh ar chraoltaí a d’áitigh siad a bhí ina sárú ar chuspóir leathan Chomhaontuithe Heilsincí chun “leas na comhthuisceana i measc daoine agus na haidhmeanna atá leagtha amach ag an gComhdháil a chomhlíonadh”.
Rialtas Ford
Nuair a tháinig an tUachtarán Gerald Ford in oifig i mí Lúnasa 1974, bhí caibidlíocht na Comhdhála ar Shlándáil agus Chomhoibriú san Eoraip (CSCE) ar siúl le beagnach dhá bhliain. Cé go raibh an APSS ag lorg réiteach tapa, ní raibh aon cheann de na páirtithe go tapa ag déanamh lamháltas, go háirithe maidir le pointí cearta daonna. Le linn cuid mhór den chaibidlíocht, bhí ceannairí SAM imithe i léig agus gan suim acu sa phróiseas. I mí Lúnasa 1974, dúirt an Comhairleoir Slándála Náisiúnta agus an Rúnaí Stáit Henry Kissinger le Ford "we never wanted it but we went along with the Europeans [...] It is meaningless — it is just a grandstand play to the left. We are going along with it."
Sna míonna roimh an phróisis idirbheartaíochtaa thabhairt chun críche agus síniú Ionstraim Chríochnaitheach Heilsincí, chuir pobal Mheiriceá, go háirithe Meiriceánaigh de shliocht Oirthear na hEorpa a n-imní in iúl go gciallódh an comhaontú glacadh le forlámhas na Sóivéide ar Oirthear na hEorpa agus ionchorprú stáit an Mhuir Bhailt isteach san APSS. Bhí imní ar an Uachtarán Ford faoi seo freisin agus d' iarr sé soiléiriú ar an gceist seo ó Chomhairle Slándála Náisiúnta na SA.
Bhí Seanad na SA buartha freisin faoi chinniúint na Stát Baltach agus an CSCE i gcoitinne. Scríobh roinnt Seanadóirí chuig an Uachtarán Ford ag iarraidh go gcuirfí moill ar chéim an chruinnithe mullaigh deiridh go dtí go mbeadh gach ábhar socraithe, agus ar bhealach a bheadh ​​fabhrach don Iarthar. Mheall Ford cáineadh freisin ó choimeádaithe nuair a dhiúltaigh sé bualadh leis an easaontóir Sóivéadach Aleksandr Solzhenitsyn chun damáiste a sheachaint don chaidreamh idir an tAontas Sóivéadach agus na Stáit Aontaithe roimh an gcomhdháil.
Go gairid sular imigh an tUachtarán Ford go Heilsincí, thionóil sé cruinniú le grúpa Meiriceánaigh de chúlra Oirthear na hEorpa, agus dúirt sé go cinntitheach nach n-athródh beartas SAM ar na Stáit Bhaltacha, ach go neartófaí é ós rud é go ndiúltaíonn an comhaontú ionghabháil críche toisc go sáródh gníomh dá leithéid an dlí idirnáisiúnta. Dúirt sé nach cheadaíonn an dlí idirnáisiúnta ach athrú síochánta ar theorainneacha.
Dúirt Ford i mí Iúil 1975 le toscaireacht Meiriceánaigh ó chúlraí Oirthear na hEorpa:
Buamáil Docklands (1996)
Ar 9 Feabhra 1996. phléasc buama leath-thonna i gceantar Docklands (South Quay, Canary Wharf) i Londain, buama a rinne damáiste 170 milliún punt do lárionad airgeadais na cathrach agus a mharaigh beirt; gortaíodh timpeall 250. clé|mion|South Quay DLR, 2013
Cúlra
mion|clé|Plaic inniu
Bhí Sinn Féin den tuairim go raibh teipthe ar an sos cogaidh, toisc nach raibh Rialtas na Ríochta Aontaithe na comhchainteanna síochána a oscailt do na Poblachtánaigh sula ndíchoimisiúnódh an tIRA a chuid arm.
Imeachtaí
Gabhadh James McArdle agus Bernard McGinn i mí Aibreáin. Ligeadh saoir iad sa bhliain 2000.
D'fhógair an tIRA sos comhraic eile i mí Iúil 1997.
An Muileann gCearr
Is é an Muileann gCearr (nó Mullingar as Béarla) príomhchathair Chontae na hIarmhí. Tá sé ar na bailte is mó i lár na hÉireann. Dar leis an daonáireamh bhí 20,928 ina gcónaí sa bhaile sa bhliain 2016. Tá sé suite ar an mBrosnach idir Loch Uail agus Loch Ainninn.
Bhí ionad traenála de chuid an airm ar an mbaile, atá an-ghar do lár na tíre.
Áiseanna
Tá dhá ionad siopadóireachta, leabharlann agus Ospidéal Réigiúnach an Mhuilinn Chearr sa bhaile. Tá Áras an Mhuilinn, ionad acmhainnaí de chuid Chomhaltas Ceoltóirí Éireann do lár na tíre, lonnaithe sa bhaile.
Tá trí nuachtán ann: The Mullingar Advertiser, The Westmeath Topic, agus The Westmeath Examiner.
Iompar
Téann go leor den trácht idir an Mhi agus Ros Comáin agus Baile Átha Cliath tríd an mbaile. Tá stáisiún traenach ar an mbaile, agus stopann líne Shligeach ann, maraon le línte Bhéal Átha an Fheadha agus  Chathair na Mart.
Stair
Cúpla míle ó dheas, bhunaigh Naomh Colman mainistir a bhí ina ionad léinn ar feadh na gcéadta bliain. Bhí tábhacht mhíleata ag baint leis an mbaile mar gheall ar a ionad i lár na tire- bhí garastúin ag Arm na Breataine tógtha ann idir 1814 agus 1819, agus a bhí mar ionad de chuid Arm na hÉireann darbh ainm Dún Cholumb go dtí gur dhúnadh é in 2012. Tar éis chath a mhair deich lá d'éirigh leis an nGinearál Godart van Ginkel an baile a ghabháil i mí an Mheithimh 1691.
Seaimpéin
Fíon glioscarnach é seaimpéin a tháirgtear i réigiún Champagne in oirthuaisceart na Fraince. Déanta as fíonchaora bána de ghnáth, ach uaireanta as meascán d'fhíonchaora bána is dubha. Éiríonn a bhroidearnach as an gcoipeadh breise a tharlaíonn sa bhuidéal. Déantar cineál milis (sec), cineál beagán milis (demi-sec) is cineál tirim (brut).
Xbox
Is é Xbox an t-ainm ar an chéad ríomhaire cluichí déanta ag Microsoft. Tháinig sé amach i Meiriceá sa bhliain 2001 agus anois tá níos mó ná 24 milliúin acu díolta. Bhí sé €479 i 2002 in Éirinn ach nuair a tháinig an Xbox 360 amach, thit an phraghas go dtí €99.
Na focail is faide sa Ghaeilge
Is iad seo na focail is faide sa Ghaeilge. An focal is faide dá bhfuil sa bhunachar téarmaíochta téarma.ie ná: déchlóraidéfheiniltríchlóireatán. Tá 32 carachtar ann. Is é an Béarla atá air ná dichlorodiphenyltrichloroethane, nó DDT mar is fearr aithne air. Seans gurb é 'príomhghrianghrafadóireacht' an focal is faide ar téarma.ie nach mbaineann leis an gceimic.
Tá focail fhada eile ann, leis.
Seo roinnt as liosta gaelspell.
Neacht agus nia (gaolta)
mion|William Thorne (1873)ː A Neacht agus a nia Iníon dearthár nó deirféar is ea neacht agus mac dearthár nó deirféar is ea nia.
Na focail is faide sa Ghaeilge
FGB neamhchorrabhuaiseach = nonchalant, self-possessed, unperturbed
Na focail is faide sa Ghaeilge gan an litir chéanna ann faoi dhó: contaebhuirg, múnlóireacht, fondúireacht, prionsúlacht (nó fiú "bprionsúlacht"). Má cheadaítear a/á, e/é, srl. san fhocal céanna, is é "béalscrúduithe" (nó "mbéalscrúduithe") is faide.
Focail níos sine
LEIDHBREIPSGÍSEINGEALLÚTOISDIOGH http://dil.ie/6608
FIANAMAILECHARADHARTAI http://dil.ie/21952
Is cosúil ón gcur síos i bhFoclóir eDil gur geáitsíocht filíochta agus carnadh siolla faoi ndear iad.
Betty Jansma
Is imreoir korfbál í Betty Jansma, a rugadh ar an 3 Meán Fómhair 1990 i Rottevalle na hÍsiltíre. Ó 2012 go 2018 d'imir sí don chlub korfbál LDODK ó Ghorredijk agus Terwispel, sa Korfballeague, an leibhéal is airde de korfbál san Ísiltír. Ó 2018 d'imir sí lena céad chlub arís, Wêz Handich.
LDODK
Sa bhliain 2012, d'fhógair Betty go raibh sí ag iarraidh leibhéal níos airde a imirt agus chuaigh sí go LDODK agus d'imir sí le LDODK sa korfballeague. Nuair a rinne sí an t-athrú ag aois 22, chuaigh sí isteach sa chéad fhoireann LDODK láithreach. Bhí LDODK faoi stiúir den Jan Sjoerd Pool.
Sa chéad séasúr a bhí Betty leo (2012-2013), chríochnaigh LDODK sa hochtú áit agus dá bharr de sin d'fhan sí sa korfballeague. Sa séasúr 2016-2017, chríochnaigh sí sa 3ú ait sa korfballeague le LDODK. Chiallaigh sé sin go raibh cead acu réamhsraitheanna a imirt. Ba é séasúr 2016-2017 an chéad séasúr i stair chlub LDODK chun réamhsraith a imirt. Bhí a céad chluiche i gcoinne Blauw-Wit ón Amsterdam, sa bhaile i Gorredijk. Sa séasúr réimse de 2013-2014, bhuaigh Betty an hoofdklasse Chumann Ríoga Korfbál na hÍsiltíre (KNKV) le LDODK. Ba é seo an chéad uair i stair an chlub a d'imir LDODK ar an bpáirc agus sa halla, ag an leibhéal is airde san Ísiltír.
Níor imir LDODK sna réamhsraith craobhchomórtais ar an bpáirc an séasúr dár gcionn (2014-2015), mar a tháinig siad suas pointe amháin gearr. Sa séasúr (2015-2016) fuair Betty Jansma agus an club príomhchóitseálaí nua: Erik Wolsink. Sa chomórtas faoi dhíon, chríochnaigh LDODK níos airde ná na séasúir roimhe (6ú háit) agus sa séasúr páirce tháinig siad sa 3ú háit arís. Arís, ní raibh aon chluiche craoibhe imeartha. Chuaigh Marjolein Kroon agus Friso Boode (an dá idirnáisiúnta) le LDODK sa séasúr 2016-2017. Sa séasúr seo, chríochnaigh Betty agus an fhoireann sa tríú háit sa korfballeague le 23 pointe. D'fhág sin go raibh cead ag LDODK imirt den chéad uair i stair an chlub. Chaill siad faoi dhó go TOP (Sassenheim); a bhí ina seaimpíní sa halla sa deireadh. TOP, an fhoireann as ar tháinig Friso Boode, a tháinig go LDODK ag tús an tséasúir. Shroich an séasúr allamuigh sin LDODK an cluiche ceannais do chraobh na hÍsiltíre fiú. An ceann a bhí súil achú buachant, Buaileadh PKC (Papendrecht) sa chluiche ceannais tras le 22-18. Sa chluiche ceannais imríodh é i gcoinne AKC Blauw-Wit (Amsterdam). Chaill siad 22-12, ach bhunaigh LDODK é féin i mbarr na hÍsiltíre an bhliain sin. Ba éacht é sin don chlub cheana féin.
Ní dheachaigh bliain Betty ag LDODK chomh maith is a bhí sí ag súil le, cé go raibh uaillmhianta arda acu ag LDODK. I mí an Mhárta 2018, bhí an fhoireann i mbaol na himeartha a bheith ar iarraidh. Thóg cóitse nua an helm láithreach chun an taoide a chasadh: Henk Jan Mulder (an chéad chóitseálaí cúnta de LDODK). Mar sin féin, ní raibh sé indéanta na réamhstraitheanna a bhaint amach a thuilleadh, chríochnaigh LDODK sa 5ú háit agus chríochnaigh an séasúr le díomá. Ar an bpáirc, chríochnaigh LDODK sa 4ú háit le 10 bpointe agus dá bharr sin níor imir siad sa chraobhchomórtas.
Air éis chuig Wêz Handich
Ar ais ag Wêz Handich Betty d'fhógair sí i mí na Bealtaine 2018 d'uachtarán LDODK (Gouke de Vries) agus don chlub, gur mhaith léi céim siar a ghlacadh. D'fhill sí ar a club ansin nuair a thosaigh sí ag imirt korfbál le Wêz Handich. D'oibrigh Wêz Handich in éineacht leis an gclub comharsanachta ó Oostermeer: KF DOW. Tháinig sí ar ais sa chéad fhoireann ó Wêz Handich/DOW a bhí imithe idir an dá linn suas ón rang 2 go dtí an rang 1, ach sa bhliain a tháinig sí ar ais, tháinig Wêz Handich/DOW amach sa rang 2. Taispeánadh Wêz Handich/DOW díreach. Nuair a d'fhill Betty, bhí siad ina seaimpíní le Wêz Handich/DOW agus chuir siad Wêz Handich/DOW chun cinn ar ais go dtí an 1ú rannán.
Ón séasúr allamuigh 2021-2022, chinn Betty stopadh sa chéad fhoireann de Wêz Handich/DOW agus dá bhrí sin ghlac sí céim ar ais sa chomh maith. Sa séasúr seo, chaill an cluiche don áit dheireanach agus an cluiche slán de Betty, 19-22 go OKO/BIES ó Opende. Níos déanaí an séasúr sin, rinneadh Wêz Handich/DOW a ísliú ón 1ú rannán go dtí an 2ú rannán, agus bhí Wêz Handich/DOW agus Betty beagnach ina seaimpíní sa chéad roinn ag imirt sa halla. Bhuaigh siad sa bhaile i gcoinne Ritola sna himeartha, ní raibh ach an toradh frithpháirteach i bhfábhar Ritola ó Zuidlaren i  nGroningen.
Siorc ceann casúir
mion|Siorc ceann casúir Liamhán mór gníomhach, dúchasach don fharraige thrópaiceach is mheasartha, gar don chladach. A cheann leacaithe, agus maothán leathan ar an dá thaobh. Meastar go gcuireann siad seo lena inbheartaitheacht. A shúile is a phollairí scartha i bhfad amach ó chéile. Speiceas amháin san Atlantach trópaiceach, an liamhán mór ceann casúir, atá suas le 6 m ar fhad.
Maruithe Dhún Mánmhaí
Léirmhíniú
Brathadóirí is dílseoirí a bhí sna 13 agus/nó thacaigh siad leis gConradh Angla-Éireannach. Ba Phrotastúnaigh iad leis, rud a d’fhág toise seicteachais leis an marú.
Ba i 1998 a foilsíodh an saothar staire The IRA and Its Enemies leis an údar Ceanadach Peter Hart. Mhaígh sé go raibh an seicteachas ag éirí thiar as Cogadh na Saoirse.
Calóga arbhair
Is gránach a itear ar maidin de ghnáth iad calóga arbhair. Doirtear isteach i gcuach iad, doirtear bainne nó iógart anuas orthu agus itear le spúnóg iad. Tá dath buí orthu agus tá siad briosc. Rinne Kelloggs ar dtús iad ag deireadh an naoú aois déag.
Déantar as grán buí iad. Itear go forleathan iad mar chuid na maidine. Is féidir torthaí amhail sútha craobh, sútha talún, banana agus araile a ithe leo freisin.
Conspóidí
I Nollaig 2017, dúirt an comhlacht Kelloggs go mbeadh siad chun gearradh siar ar an méid siúcra a chuireann siad lena mbricfeastaí gránacha.
Vladímír Pútín
Is é Vladímír Vladímírovits Pútín (/ˈpuːtɪn/; Rúisis: Влади́мир Влади́мирович Пу́тин) Uachtarán ar Chónaidhm na Rúise ó 7 Bealtaine 2012.
Tús a shaoil
mion|Pútín le linn a óige.|clé|220x220px Rugadh Pútín i Leningrad (Cathair Pheadair anois) ar an 7 Deireadh Fómhair 1952. Bhain sé amach céim dlí in Ollscoil Stáit Leningrad sa bhliain 1975.
Mar oifigeach i gCoiste na Státslándála KGB ón mbliain 1975 go dtí 1991 chaith Putin na blianta sa DDR (Poblacht Dhaonlathach na Gearmáine, 1985-1990).
Ar an 28 Iúil 1998, d'éirigh Putin ina cheannaire ar Sheirbhís Uile-Rúiseach na Slándála FSB (a lean an KGB). D'fhan sé sa phost sin go dtí Lúnasa 1999.
Ceann stáit
Ba Phríomh-Aire ar an Rúis i rialtas Boris Eiltsin é ó mhí Lúnasa 1999.
Mar phríomh-aire, bhí meas mór ag na Rúisigh ar Putin mar gheall ar an gcaoi a ndearna sé bainistíocht ar an ionsaí a rinne an Rúis ar an tSeisnia, nuair a d'fhógair muintir na tíre sin neamhspleáchas, agus iad ag iarraidh dealú a fháil ón Rúis.
mion|Putin in éineacht le Boris Yeltsin, 12 Meitheamh 2001|clé D'éirigh Eiltsin as a phost an 31 Nollaig, 1999, agus ceapadh Pútín mar Leas-Uachtarán (le feidhmiú mar Uachtarán) ar an Rúis. Bhuaigh Pútín an toghchán sa bhliain 2000.
Uachtarán
Bhain páirtí Pútín, Páirtí na Rúise Aontaithe mórbhua amach sna toghcháin pharlaiminte sa bhliain 2003. Dúirt tuairisceoirí eachtrannacha go raibh an toghchán é féin féaráilte, ach go ndearna lucht na meán cumarsáide, a bhíonn faoi thionchar an rialtais den chuid is mó, go háirithe an teilifís náisiúnta, bolscaireacht mhillteach ar mhaithe le páirtí an rialtais, gan cead cainte a fhágáil ag na páirtithe eile ach ar éigean. mion|Putin ag [[iascaireacht i dTúva, Lúnasa 2007|clé]]An 24 Feabhra 2004, níos lú ná mí roimh na toghcháin, ruaig Pútín a phríomh-aire, Michail Kasianov, agus an chomh-aireacht Rúiseach ar fad as a bpoist, agus chuir sé Victor Christséincó ina áit mar phríomh-aire feidhmitheach. Ar 1 Márta, d'ainmnigh sé Michail Fradcov chun an phoist.
Ní cheadaítear faoi Bhunreacht na Cónaidhme dul don phobal den tríú huair. I ndiaidh thoghcháin pharlaiminte 2003 ghnóthaigh Putin móramh sách mór leis an mBunreacht a athrú, ach tugadh comhairle do Phutin gan a bheannacht a thabhairt don athrú seo ag an am.
Mar sin, ó 2008 go dtí 2012, bhí Putin ina "Chathaoirleach" na Cónaidhme.clé|mion|Scigphictiúr: Putin ag tacú Donald Trumpmion| Scigphictiúr: Putin i mbun na na [[Meáin chumarsáide|meán cumarsáide |clé]]
Breithmheas
Duine eile atá ceangailte leis an gClann is ea an t-iar-Phríomh-aire Michail Kasianov. Chuaigh Kasianov i gcoinne rabhadh Pútín gan baint leis an scéal, agus chuir sé in iúl go raibh an-imní air faoin dlí a bheith á chur ar Chodorkovskí.
Léiriú
Iad sin atá claonta le Vladimir Pútín, is maith leo a áitiú gur chum déantóirí na scannán Harry Potter Dobby in íomhá an uachtaráin Rúisigh d'aon turas. mion|agóid i Moscó 24 Nollaig 2011: Putin agus [[coiscín|clé]]
Baile Riobaird
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Baile Riobaird air:
Jeremy Paxman
Is craoltóir agus iriseoir Sasanach é Jeremy Dickson Paxman[, a rugadh ar an 11 Bealtaine 1950 i Leeds, Yorkshire.
Easón
Seicheamh códaithe de núicléitídí, agus mar sin de bhunphéirí, taobh istigh de ghéin ar an DNA, scartha ón gcéad eastrón eile ag iontrón (seicheamh neamhchódaithe). Tar éis an chéad tras-scríobh ó ghéin (an phríomhthrascríobh) a dhéanamh, seicheamh comhtheagmheálach de RNA neamhchódaithe (iontróin) is RNA codaithe (easóin) a bhíonn inti. Ansin baintear na hiontróin amach, agus spladhsáiltear na heasóin le chéile chun an teachtaire-RNA (mRNA) a dhéanamh. Sainíonn seicheamh an mRNA an phróitéin. Ascnaíonn an mRNA amach ón núicléas do na ribeasóim sa chíteaplasma, áit a n-aistrítear an t-eolas géiniteach sa seicheamh seo ina phróitéin.