cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ógra Uí Chonghaile
Tagairtí
<references group="" responsive="1">
Éabhlóid réaltach
Is ord eachtraí is athruithe i dtimthriall iomlán beatha réalta í an éabhlóid réaltach.
Is í an phríomhstaid san éabhlóid ídiú núicléach na hidrigine ina héiliam, le fuascailt fuinnimh iarmharaigh. Faoi dheireadh bíonn an hidrigin ídithe, agus an réalta ina fathach dearg. I staideanna deireanacha na héabhlóide seo, braitheann an bealach éabhlóide ar leith ar mhais na réalta: cruthú abhaic bháin (réalta de mhais cosúil le mais na Gréine), cruthú neodrónréalta (de mhais níos mó ná timpeall 5 oiread na Gréine), nó cruthú ollnóva (na deicheanna d'oiread na Gréine).
Chuck Hagel
Is iarsheanadóir Meiriceánach é Charles Timothy "Chuck" Hagel (rugadh ar an 4 Deireadh Fómhair, 1946 é). Ba é Hagel an Seanadóir sinsearach ó Nebraska. Is ball den Pháirtí Poblachtach é. Toghadh ar dtús é i 1996 agus arís i 2002. Déantar cuir síos air mar éan corr polaitiúil, cosúil leis an Seanadóir Poblachtach agus seansaighdiúir John McCain.
Rugadh i North Platte, Nebraska, é, bhain sé céimeanna amach ón Brown Institute for Radio and Television i 1966 agus ó Ollscoil Nebraska ag Omaha i 1971. D’fhreastail sé ar coisithe Airm SA ó 1967-68, ag fáil céim an tsáirsint (E-5). Throid sé i Chogadh Vítneam agus fuair sé an Vietnamese Cross of Gallantry, an Purple Heart, an Army Commendation Medal, agus an Combat Infantryman Badge.
Trevor Ó Clochartaigh
Is Seanadóir le Sinn Féin é Trevor Ó Clochartaigh a rugadh ar an 14 Márta 1968. Rugadh agus tógadh é i Huddersfield do thuismitheoirí de bhunú Connemara. Bhain sé céim amach sa ghnó ó choláiste na hollscoile Gaillimh. D'obair sé mar bhainisteoir le Taibhdhearc na Gaillimhe agus mar stiúrthóir ar cláracha cosúil le Ros na Rún. Ar dtús bhí sé ina bhall de Pháirtí an Lucht Oibre ach thréig sé iad agus ghlac sé ballríocht i Sinn Féin. Níor eirigh leis sna holltoghcáin le haghaidh an Dáil ach ceapadh é mar Seanadóir. Bíonn sé an ghnóthach i gcúrsaí bainteach leis an Ghaeilge agus é le chloisteáil go mion minic san oireachtas ag troid ar a son.
Sheas Ó Clochartaigh san Olltoghchán 2016 ach níor éirigh leis suíochán Dála a bhaint amach. Mar sin féin, atoghadh ina Sheanadóir é ar an 26 Aibreán, 2016. Ar an Rolla Talmhaíochta atá sé.
Eaglais Chaitliceach na hÉireann
deas|250px|thumb|St Patrick's Cathedral, Ard Mhacha Is cuid den Eaglais Chaitliceach domhanda í Eaglais Chaitliceach na hÉireann. Tá 3.7 milliún Caitliceach i bPoblacht na hÉireann, 78% den daonra in 2016.
Conghalach mac Conaing Choirre
Rí Bhreá de rítheaghlach Shíol Aodha Sláine, géag d'Uí Néill an Deiscirt, ba ea Conghalach mac Conaing Coirre (Sean-Ghaeilge Congalach mac Conaing Cuirre (bás 696). Conaing Coirre mac Conghaile (bás 662), iar-rí, ba ea a athair.  Bhí sé i réim ina cheantar dúchais, Cnobha) nó Tuaisceart  Bhreá ón mbliain 662 go dtí 696, agus rí Bhreá féin ó 695 go 696.
Roisín eapocsach
Polaiméir trasnasctha a chruthaítear trí dhá chomhdhúil, nó níos mó, a shuimiú, ar eapocsaíd eipeaclóraihidrin ceann acu agus an ceann eile roghnaithe chun an téachtadh a rialú. Go minic bíonn an t-aga téachta chomh gairid le cúpla nóiméad. Bíonn meáchan móilíneach íseal ar na monaiméirí uile a úsáidtear, agus bíonn siad leachtach is éasca le meascadh, ach bíonn na roisíní téachta crua, ní bhíonn aon seachtháirgí, agus mar sin is maith iad mar ghreamacháin is ábhair tuímithe.
Conghalach mac Conaing Choirre
Bhí Síol Aodha Sláine i gceannas i lár na tíre le linn na tréimhse seo, ach bhíodh achrann cathartha idir na codanna éagsúla. Feictear Conghalach don chéad uair sna hannála nuair a cloíodh é sa bhliain 688 i gCath Imligh Pich ag Niall mac Cearnaigh Sotal (bás 701) de chlann Uí Chearnaigh as Loch Gabhair i ndeisceart Bhreá. Tháinig Conghalach slán as an gcath, ach maraíodh a chomhghuaillithe, Dub dá Inber, rí Ard Chiannachta, agus Uarchride Ua Oissíne as Conaille Muirtheimhne. Dar le hAnnála Easpacha na hÉireann, tháinig na Ciannachta mar thoradh faoi riail eachtrannach.
Sa bhliain 695, mharaigh Conghalach agus a ghaol Aodh mac Dlúthaigh (bás 701) de Shíol Dlúthaigh an tArdrí, Fíonsneachta Fleách, agus a mhac, Breasal, at Greallaigh Dollaith. Dar le hAnnála Tiarnaigh, tharla seo le linn catha, ach insítear i nAnnála Easpacha gur maraíodh Fíonsneachta ina phobal. Rinne rí Bhreá ansin de Chonghalach.
Tá fianaise ann i nAnnála Uladh go raibh Conghalach ina iarrthóir ar an ard-ríogacht, in iomaíocht le Loingseach mac Aonghasa de Chinéal Chonaill. Ní insítear tús réimeas Loingsigh go dtí bás Conghalaigh, bunaithe is dócha ar chur síos i gcroinic a scríobhadh ar Oileán Í.
Rí Bhreá fosta ba ea mac Conghalaigh Amalghaidh (bás 718). Mac eile leis ba ea Fearghal (bás 718). Maraíodh iad beirt i gCath Cheanannais ag fir Uí Chearnaigh. Maraíodh mac eile Suibhne (bás 722) i gCath Alúine, inár chloígh gur Laighean fir Uí Néill.
George Segal
Is aisteoir Meiriceánach é George Segal (13 Feabhra 1934 - 23 Márta 2021). Bhuaigh sé an gradam Aisteoir Is Fearr i gCoiméide nó Ceoldráma sna gradaim Golden Globe i 1974.
Joseph Jenkins Roberts
Polaiteoir Libéarach ab ea Joseph Jenkins Roberts a bhí ar an gcéad Uachtarán ar Phoblacht na Libéire. Rugadh Roberts ar an 15ú lá de Mhí na Márta 1809 i Norfolk, Virginia sna Stáit Aontaithe agus fuair sé bás ar an 24 Feabhra 1876 i Monrovia, príomhchathair na Libéire. Bhí dhá théarma Uachtaránachta aige: sna blianta 1848-1856 agus 1872 go tús na bliana 1876.
Dealraíonn sé gur plandóir de bhunadh na Breataine Bige ab ea athair Joseph, agus gurbh é Jenkins a shloinne siúd. Bhí máthair Joseph ina leannán luí ag Jenkins. Shaor an plandóir an cailín ó bhráca na saoirse sular rugadh Joseph; ina dhiaidh sin phós an mháthar fear datha darbh ainm James Roberts, agus bhí an fear seo sásta gnó an athar a dhéanamh do Joseph. Uaidh siúd a fuair Joseph an sloinne.
Fear gnó agus trádála a bhí in James, agus é sách maith as, go háirithe i gcomparáid leis na daoine datha eile. Chuidigh Joseph óg leis sna cúrsaí gnó, agus nuair a fuair James bás, lean Joseph leis, agus é ag foghlaim cheird an bhearbóra i mbreis air. Mar phrintíseach bearbóra bhí fáil ag Joseph ar leabharlann an bhearbóra, agus trí na leabhair sin a léamh fuair Joseph oideachas maith.
Phós Joseph bean óg darbh ainm Sarah sa bhliain 1828, agus an bhliain a bhí chugainn chuaigh an lánúin ar imirce go dtí an Libéir. Bhásaigh an bhean agus an leanbh a rugadh dóibh go gairid ina dhiaidh sin, ós rud é go raibh éag mór ag siúl ar an lucht inimirce le hocras agus le galair theochriosacha nach raibh na Meiriceánaigh ina dtaithí. Rinne Joseph athphósadh ar chailín darbh ainm Jane Rose Waring i Monrovia sa bhliain 1836, bean óg arbh as Virginia dá tuismitheoirí.
D'iompaigh Joseph Jenkins Roberts ina dhuine mór le rá sa choilíneacht. Sa bhliain 1833 bronnadh céim an Ard-Sirriam air. Mar Ard-Sirriam, d'eagraigh sé sluaite armtha le cáin a ghearradh de mhuintir bhundúchasach na coilíneachta agus le hiad a choinneáil faoi smacht.
Bhí Roberts ar an gcéad ghobharnóir Afrai-Mheiriceánach ar an gcoilíneacht, agus nuair a gaireadh poblacht neamhspleách den choilíneacht, ba rud nádúrtha é gur mhair sé i gceannas ar an bpoblacht nua. Thogh muintir na Libéire ina Uachtarán é arís is arís eile, ach sa bhliain 1855 chaill sé an toghchán agus ba é a Leas-Uachtarán féin, Stephen Allen Benson, a tháinig i gcomharbacht air.
Nuair a toghadh Roberts ina Uachtarán an chéad uair, dhírigh sé ar aitheantas a bhaint amach do neamhspleáchas na tíre ó na Stáit Aontaithe. Bhí a lán polaiteoirí i nDeisceart na Stát Aontaithe ina aghaidh, ach thairis sin, bhí coilíneachtaí ag tíortha Eorpacha timpeall ar an Libéir, agus ní raibh fáilte acu féin roimh an bpoblacht nua. Sa bhliain 1848 chuaigh Roberts ar cuairt go dtí an Bhreatain Mhór chomh maith le tíortha eile na hEorpa, agus ba é toradh an turais seo go raibh na Sasanaigh, ar a laghad, fonnmhar aitheantas a thabhairt don Libéir. Sa bhliain 1848 nó 1852 (níl na foinsí ag teacht le chéile) fuair an tír an t-aitheantas ón bhFrainc fosta. Faoin am céanna, a bheag nó a mhór, bhí tíortha eile, chomh maith le cathracha móra sa Ghearmáin ar nós Hamburg nó Lübeck, sásta neamhspleáchas na Libéire a admháil, ach níor lean na Stáit Aontaithe a sampla ach sa bhliain 1862, nuair a bhí Abraham Lincoln ina Uachtarán. Is dealraitheach go raibh sé deacair taidhleoirí datha ón Afraic a fháiltiú i Washington fad a bhí an daoirse i bhfeidhm sa tír. Nuair a saoradh na daoir ó bhráca, áfach, ní raibh fadhbanna leis na taidhleoirí Libéaracha a thuilleadh.
Jim Hanks
Is aisteoir agus fuirseoir ar a bhoinn Meiriceánach é James Mathew "Jim" Hanks a rugadh sa bhliain 15 Meitheamh 1961.
Dragan féasógach
Laghairt neamhghnéasach Astrálach is ea an dragan féasógach. Grúpaí spíonta móra taobh thiar den dá chluas, cuid mhaith spíonta beaga ar fud na colainne. Púitse domhain sa scornach is féidir a shéideadh suas mar léiriú bagrach, agus is uaidh seo a thagann a hainm.
Stothóg
Clúmh a fhásann sa ghabhal is ea stothóg. Dé ghnáth bíonn sé catach. Fásann sé ar choirp fhir agus mhná. thumb|right|Stothóg bhaineann
Liam Ó Maolruanaidh
Náisiúnaí, athbheochanóir teanga, iriseoir agus file ba ea Liam Ó Maolruanaidh (29 Meán Fómhair 1873 – 6 Bealtaine 1901) nó Liam Ó Ruanaidh nó William Rooney nó "Fear na Muintire". Ba ea é 'an tÉireannach ba mhó dár casadh riamh air', a dúirt le hArt Ó Gríofa. Ach ní raibh sé ach 27 bliain d'aois nuair a bhuail an eitinn é.
Bhí sé ina bhall de Chonradh na Gaeilge ó thús, é i láthair ag an mórchomhdháil a bhí acu 27 Márta 1894. Ansin nuair a bunaíodh Cumann na nGael i 1900 ba é Liam a ceapadh ina chisteoir ag an gcéad chruinniú. Céim eile i dtreo Shinn Féin a bhí ann agus bealach le náisiúnaithe den uile dhath a thabhairt le chéile.
Dúirt Seán T. Ó Ceallaigh : ‘Bhí aithne mhaith agamsa ar Ó [Maol]Ruanaidh freisin agus déarfainn an rud céanna. Thug sé deich mbliana dá shaol ag obair ar son na hÉireann gan stad, gan staonadh, ag scríobh, ag labhairt, ag múineadh. Bhí intleacht den chéad scoth aige agus thug sé suas í do chúis na hÉireann – don tsaoirse, don teanga, don drámaíocht, agus don chultúr dúchais’.
Star Trek
mion|388x388px Is coincheap ficsin eolaíochta é Star Trek (baineann Gaeilgeoirí úsáid as an leagan An Réaltaistear fosta) agus é deartha ag Gene Roddenberry. Ar dtús, ní raibh ann ach sraithscéal i stíl an cheoldráma spáis, ach tharraing an chéad sraith an oiread sin airde i measc chairde an fhicsin eolaíochta is gur tháinig sraith bheoite, roinnt scannán agus sraithscéalta nua sna sála aici. Inniu, is cuid den phopchultúr idirnáisiúnta é an Réaltaistear, agus na daoine ag déanamh tagartha dó ar fud an domhain. mion|réaltra Star Trek
Coincheap an Réaltaistir
mion mion|An USS Enterprise (NCC 1701).Tá stáitse agus suíomh an Réaltaistir bunaithe ar choincheap dóchasach na todhchaí ina bhfuil an cine daonna tar éis an lámh in uachtar a fháil ar na fadhbanna atá dár gcrá faoi láthair, idir chiníochas, bhochtanas, thruailliú, éadulaingt, agus phiseoga, agus caidreamh againn le neachanna intleachtúla eile ár réaltra. Is iad muintir Chónaidhm Aontaithe na bPláinéad (Béarla: United Federation of Planets) atá i gcroílár na n-imeachtaí, agus iad ag déanamh taighde ar an spás, ag fáil aithne ar chineálacha nua agus ag iarraidh síocháin agus comhthuiscint a chothú idir na cineálacha éagsúla. Cuireadh an misean seo i bhfocail i dtús gach eipeasóide de chuid an chéad sraith mar seo:
“An Spás: an dúchríoch dheireanach. Is é seo turas an Réaltárthaigh Enterprise. A mhisean cúig bliana: domhain nua aduaine a thaiscéaladh, beatha agus sibhialtachtaí nua a lorg, dul gan fuacht gan faitíos áit nach an duine riamh.”
Tá diminsin pholaitiúla ag dul leis an chéad sraith den Réaltaistear ar féidir cosúlachtaí a aithint orthu le fadhbanna comhaimseartha na Stát Aontaithe agus an domhain mhóir ar fad. Ó thaobh amháin de, rinneadh plé meafarach ar go leor acu sna sraithscéalta féin, ón taobh eile de, thug an tsraith le tuiscint go mbeadh na fadhbanna sin infhuascailte i ndiaidh an iomláin. Míníonn an dearcadh dóchasach seo cuid mhór den ghrá a thug na féachadóirí don Réaltaistear ón tús.
An Sraithscéal Teilifíse
Tháinig an chéad sraithscéal teilifíse ar an bhfód sa bhliain 1966, siúd is gur admhaigh Gene Roddenberry ina dhiaidh sin go raibh an coincheap sna fonsaí tógála le sé bliana anuas ar a laghad.
Star Trek: The Original Series
Chuaigh an chéad eipeasóid den chéad sraith ar an aer ar an NBC ar an ochtú lá de Mhí Mheán Fómhair sa bhliain 1966, ach má chuaigh, bhí an eipeasóid chéanna feicthe ar an teilifís i gCeanada cúpla lá roimhe sin cheana féin. B'é Gene Roddenberry a chum an coincheap, agus b'iad William Shatner (an Captaen James Tiberius Kirk), Leonard Nimoy (Spock) agus DeForest Kelley (an Dochtúir Leonard "Bones" McCoy) a rinne na príomhpháirteanna. Thairis sin, bhí róil thábhachtacha ag James Doohan (Montgomery "Scotty" Scott, fear na n-inneall), George Takei (Hikaru Sulu, fear an halmadóra), Nichelle Nichols (an Leifteanant Uhura), Majel Barrett (an banaltra Christine Chapel), agus Walter Koenig (an Loingseoir Pavel Chekov). Bhí an chéad sraith seo bunaithe ar eachtraí an Enterprise, na réaltloinge a bhí ag taisteal agus ag taighde an réaltra.
An chéad eipeasóid a tháinig ar an teilifís, The Man Trap, bhí sí ar an gcúigiú ceann a hullmhaíodh. Roimhe sin, léirigh Roddenberry tuleipeasóid a bhí an-difriúil, go háirithe ó thaobh roghnú na n-aisteoirí de — The Cage. Mar shampla, bhí ról an chaptaein á dhéanamh ag Jeffrey Hunter, agus ní raibh Spock (Nimoy) chomh saor ó mhothúcháin is mar a bhí sé ar an tsraith mar a léiríodh sa deireadh í. Bhí an NBC míshásta leis an tús-iarracht seo, nó fuair siad go raibh an scéal ró-intleachtúil. Mar sin féin, níor chaith siad an coincheap i dtraipisí, ach choimisiúnaigh siad túseipeasóid eile, Where No Man Has Gone Before. Aisteach go leor, áfach, níorbh é seo an chéad eipeasóid a chuaigh ar an aer ar an NBC.
Taispeánadh an eipeasóid dheireanach, Turnabout Intruder, ar an tríú lá de Mhí an Mheithimh sa bhliain 1969 ar an NBC. Ina dhiaidh sin, dhíol an NBC an tsraith le cuid mhaith stáisiún eile, agus b'ansin, dháiríre, a thug na daoine taitneamh di.
Star Trek: The Animated Series
mion|An Enterprise mar a taispeánadh í san Animated Series.mion|Romulan|295x295pxNí raibh de theideal ar an tsraith seo ach "Star Trek", ach an oiread, ach is gnách leis na móidíní inniu "Star Trek: The Animated Series" a thabhairt uirthi. Sraith bheoite a bhí ann nach ndearna na haisteoirí ach na guthanna uirthi. B'é an stiúideo úd Filmation Associates i Reseda, California, a léirigh na heipeasóidí, dhá cheann fichead acu ar fad, agus leathuair an chloig ama i ngach eipeasóid acu. B'iad aisteoirí an chéad sraithscéal a rinne a gcuid rólanna ar an tsraith bheoite chomh maith, amach ó Walter Koenig, nó níor cheadaigh an buiséad é a fhostú. clé|mion Bhí cúrsaí an airgid ar an gcloch is mó agus is troime ar phaidrín na léiritheoirí an t-am ar fad, agus ní raibh beochan na bpictiúirí féin ach den dara scoth. Ón taobh eile de, ós rud é gur beochan a bhí ann, ní raibh costas breise ar bith ag baint leis an bhfeistiú stáitse. Buíochas le comhoibriú scríbhneoirí maithe, d'éirigh leis na léiritheoirí cúpla eipeasóid fíor-nótáilte a dhéanamh.
Eadargóil
Baile beag i mBéarra in iarthar Chontae Chorcaí is ea Eadargóil. Tógann sé a ainm mar gur idir dhá Ghabhail atá sé.
Star Trek
Star Trek: The Animated Series
Cé go bhfuair an tsraith bheoite formhuiniú ó Paramount Television ar dtús, ní dhearctar uirthi inniu mar chuid den chanóin ná den leanúnachas oifigiúil, ó tháinig Star Trek The Next Generation ar an bhfód. Ábhar conspóide é seo i measc na móidíní, nó tá cuid nach beag acu an-tugtha don tsraith bheoite. Ina dhiaidh sin féin, glacadh le giobóga áirithe ón tsraith bheoite mar chuid den chanóin oifigiúil, ar nós an ainm láir sin Tiberius ar James Kirk. Chualathas an chéad uair é ar an tsraith bheoite, ach ansin, baineadh úsáid as ar an scannán Star Trek VI: The Undiscovered Country. Chonacthas eilimintí agus idéanna de chuid na sraithe beoite ar an tsraith úd Star Trek: Enterprise fosta. Tríd is tríd, siúd is nach dtugtar aitheantas don tsraith bheoite mar chuid den leanúnachas oifigiúil, bítear ag tarraingt uirthi mar fhoinse ábhair agus mianaigh. Tháinig an tsraith bheoite féin ar ais ar an teilifís i lár na n-ochtóidí ar an Nickelodeon, agus taispeánadh ar an Sci-Fi Channel i dtús na nóchaidí í. clé|mion|Leonard Nimoy, 1975
Star Trek: Phase II (sraithscéal nár léiríodh)
Sa bhliain 1978, bhí an comhlacht teilifíse Paramount ag beartú cainéal nua teilifíse a chur ar bun agus an Réaltaistear a athbheochan mar shraithscéal bratloinge an chainéil. Scríobhadh scripteanna do dhá eipeasóid déag sular thosaigh léiriú na sraithe, agus bhí sé pleanáilte foireann iomlán na seanloinge a chur ar bhord an Enterprise nua le misean cúig bliana eile a chur i gcrích. Ní raibh Leonard Nimoy sásta filleadh ar an Réaltaistear, agus b'éigean do na léiritheoirí Xon, Vulcánach eile, a chumadh mar shop in áit na scuaibe. Rinneadh pictiúir tástála agus cuireadh feisteas stáitse i dtoll le chéile, ach ní dheachaigh an sraithscéal ar an aer, nó ní raibh Paramount Television sásta dul sa seans i ndiaidh an iomláin. I bhfianaise na suime a chuir na daoine sa scannán úd Star Wars faoin am seo, áfach, cinneadh ar scannán Réaltaistir a léiriú, is é sin, Star Trek: The Motion Picture. Bunaíodh script an scannáin seo ar an chéad eipeasóid sa tsraith phleanáilte.
Rosengård
deas|250px|thumb|Rosengård Is baile suite i Malmö, an tSualainn é Rosengård.
Star Trek
Star Trek: The Next Generation
mion|An USS Enterprise (NCC 1701-D).Tá an sraithscéal seo suite céad bliain níos deireanaí ná an chéad cheann, agus foireann nua ar bhord an Enterprise nua. Chuaigh an chéad eipeasóid ar an aer ar an ochtú lá fichead de Mhí Mheán Fómhair den bhliain 1987. Le bheith beacht, ní raibh ann ach an chéad leath den chéad eipeasóid a bhí dhá uair an chloig ar fad. D'fhan an tsraith ag rith ar fud seacht séasúr, go dtí gur chuir an eipeasóid deiridh úd All Good Things... clabhsúr léi ar an naoú lá fichead de Mhí na Bealtaine sa bhliain 1994. Rinneadh an tsraith le haghaidh sindeacáitiú ón tús, agus an-ghal ag na féachadóirí uirthi ón tús. Is iomaí móidín agus fiú gnáthfhéachadóir a ghlacann leis an ST:TNG, mar a thugtar ar an tsraith i mbéarlagair na móidíní, gurb ionann í agus ré órga an Réaltaistir, nó tharraing an tsraith áirithe seo níos mó féachadóirí ná aon ionchollú eile de chuid an Réaltaistir ar an teilifís. Fuair Roddenberry bás nuair a bhí an tsraith seo ag imeacht. A fhad is a mhair sé, bhí tionchar gníomhach aige ar an dóigh a ndéanfaí í.
B'iad na haisteoirí sna príomhpháirteanna ná Patrick Stewart (an Captaen Jean-Luc Picard), Jonathan Frakes (an Ceannfort Will Riker), Brent Spiner (an Ceannfort Data, ríomhaire i gcló daonna), LeVar Burton (an Leifteanant Geordi La Forge, fear na n-inneall), Michael Dorn (an Leifteanant Worf), Gates McFadden (an Dochtúir Beverly Crusher), Marina Sirtis (an comhairleoir síceolaíoch Deanna Troi), Wil Wheaton (an Meirgire Wesley Crusher).
Star Trek: Deep Space Nine
mion|An stáisiún spáis Deep Space Nine.Bhí Roddenberry ag iompar na bhfód cheana nuair a cumadh coincheap na sraithe seo. Bhí ST:DS9 an-difriúil lenar tháinig roimpi, nó ní raibh an Enterprise ag taisteal an spáis a thuilleadh. Ina áit, cuireadh príomhlaoch na sraithe, Benjamin Sisko (Avery Brooks), ar bhord stáisiún spáis, Domhainspás a Naoi, le síocháin a chothú idir dhá shibhialtacht naimhdeacha, muintir an phláinéid úd Bajor agus na Cardaisiaigh. Bhí muintir Bhajor díreach tar éis iad féin a shaoradh ó bhráca na gCardaisiach, agus Sisko ina ionadaí agus ina idirghabhálaí idir an dá thaobh seo. Daoine, nó neacha daonchosúla, ó Bhajor ab ea bunús a chuid foirne, go háirithe an príomhlaoch eile, an Ceannfort Kira Nerys, iar-threallchogaí neirbhíseach a raibh na blianta fada caite aici ag cur catha ar na Cardaisiaigh. B'í Nana Visitor a rinne páirt Kira Nerys. mion|René Auberjonois Bhí fealsúnacht na sraithe seo difriúil, ar bhealach, leis an dá shraithscéal a tháinig roimpi. In áit na síochána Útóipí, bhí an cogadh ina shíorbhagairt ar an stáisiún spáis, agus an sos cogaidh sobhriste idir Bajor agus na Cardaisiaigh ar tí titim as a chéile. Tháinig an reiligiún chun tosaigh mar théama sa tsraith seo chomh maith, ós rud é gur léiríodh muintir Bhajor mar dhream reiligiúnda, agus údarás nár bheag ag a gcuid cléireach, na Vedeks, ina sochaí. Ní raibh an Vedek coimeádach úd Winn Adami, a raibh a páirt á déanamh ag Louise Fletcher, sásta leis an ról a bhí ag Benjamin Sisko ar an stáisiún spáis, agus is iomaí eipeasóid sa tsraith a bhí bunaithe ar an teannas idir Vedek Winn agus Vedek Bareil Antos (Philip Anglim), fear séimh a raibh dearcadh níos forásaí aige. Bhí scéal grá aige freisin le Kira Nerys. clé|mion|Louise Fletcher 1959 Pearsa gan a leithéid eile ab ea Odo (René Auberjonois), áfach. Clómhalartán a bhí ann, is é sin, neach a bhí in ann dul i gcló na neachanna éagsúla ar fad. De ghnáth, áfach, ba rogha leis cuma leath daonna a choinneáil air féin, agus é ag breathnú mar shamhail de dhuine nach raibh ach cuntanós sceitseáilte air. Ó bhí sé neodrach i gcoimhlintí na neachanna daonchosúla, thit sé ar a chrann gnó an phóilín, an bhreithimh agus an idirghabhálaí a dhéanamh idir muintir Bhajor agus na Cardaisiaigh. I dtús an tsraithscéil, ní raibh aithne aige ar aon neach eile den chineál chéanna. Chaith sé a shaol i measc mhuintir Bhajor agus na gCardaisiach, ó b'iad a tháinig air an chéad uair sa spás, nuair nach raibh ciall ná tuiscint aige don tsaol go fóill. Eolaí Cardaisiach a thug suas é ansin. Ó nach raibh aon neach daonchosúil in ann é a mharú, bhí sé ábalta a neodracht a choinneáil nuair a bhí na Cardaisiaigh agus muintir Bhajor ag cur cogaidh ar a chéile. clé|mion|Armin Shimerman Bhí caidreamh leath fuafar, leath cairdiúil ag Odo le tábhairneoir an stáisiúin, Quark (Armin Shimerman), neach daonchosúil de chine na bhFerengi, nach bhfuil suim acu ach i gcúrsaí gnó, sa bhrabús agus san éadáil.
Bhí ardtábhacht leis an bpoll péiste mar ghléas plotála. Geata go dtí an Gáma-Cheathramhán, cuid eile den réaltra, a bhí ann, ach san am céanna, bhí muintir Bhajor ag urramú an phoill mar "theampall neamhaí". Nuair a d'éirigh le Benjamin Sisko teacht i dteagmháil le neachanna beo de chineál nua sa pholl péiste, dhearc muintir Bhajor ar na neachanna seo mar "fháithe", agus ó bhí Sisko i ndiaidh cumarsáid a dhéanamh leis na fáithe, thug siad "teachtaire na bhfáithe" air. Ar dtús, fuair Sisko deacair é féin a chló leis an ról seo, ach de réir a chéile, thuig sé go bhféadfadh sé an urraim a thugadh na fíréin dó a úsáid le cuspóirí fónta a bhaint amach ar mhaithe le muintir Bhajor agus lena mhuintir féin. mion|Captain Benjamin Sisko, Avery Brooks. De réir a chéile, d'iompaigh sé amach go raibh impireacht láidir - an Tiarnas nó Dominion as Béarla - taobh thiar den pholl péiste, agus í á rialú ag tiarnaí míthrócaireacha. D'éirigh ina chogadh idir an Tiarnas agus Cónaidhm Aontaithe na bPláinéad, agus ba mhinic a bhí Domhanspás a Naoi ina chnámh spairne sa chogadh seo. Thiontaigh sé amach, fosta, gur den chineál chéanna iad uachtaráin an Tiarnais agus Odo. Ó bhí fuath na ndaol ag na huachtaráin sin ar na neachanna daonchosúla, bhí siad den tuairim gur fealltóir ab ea Odo, agus an caidreamh cairdiúil a bhí aige leis na neachanna seo.
Chuaigh an chéad eipeasóid ar an aer ar an tríú lá de Mhí Eanáir, 1993, agus tháinig clabhsúr leis an tsraith ar an dara lá de Mhí an Mheithimh, 1999.
Star Trek: Voyager
mion|An USS Voyager (NCC 74656).Spáslong ar strae ab ea an Voyager, agus í ag iarraidh a bealach a dhéanamh abhaile arís. Mar sin, i ndiaidh an stáisiún spáis, tháinig an Réaltaistear ar ais ar bhord an spásárthaigh a bhí ag fáil aithne ar chiníocha is ar chineálacha nua. Bhí Kate Mulgrew ag déanamh ról an chaptaein Kathryn Janeway, arbh í an chéad bhean a bhí i gceannas ar spáslong riamh. Ach bhí Captaen Janeway róláidir agus tháinig laghdú ar lucht féachana an chláir. Tugadh isteach an Borg 7/9 níos déanaí mar réalta ghnéasach, chun na fir sa lucht féachana a mhealladh.
I dtús na sraithe, bhí an Voyager ag iarraidh spáslong de chuid na gluaiseachta Maquis a stopadh. Chonacthas Maquis an chéad uair ar an tsraith úd ST:DS9. Go bunúsach, gluaiseacht frithbheartaíochta a bhí ann a d'eascair sna pláinéid nua-choilínithe a bhí ina gcnámh spairne idir na Cardaisiaigh agus Cónaidhm Aontaithe na bPláinéad. Bhí an Chónaidhm dírithe ar na pláinéid seo a ghéilleadh do na Cardaisiaigh, ach ní raibh na coilínithe sásta leis an gcinneadh seo. Mar sin, bhunaigh siad an ghluaiseacht frithbheartaíochta seo le cath a chur ar na Cardaisiaigh. clé|mion|299x299px Mar a d'iompaigh na cúrsaí amach, áfach, fuair foireann an dá spáslong iad féin ar strae sa Deilte-Cheathramhán, ar an taobh eile den réaltra. Bhí cuid mhór den dá chriú básaithe sa teagmháil, agus b'éigean do Janeway iarsmaí na dtreallchogaithe a fháiltiú isteach. Mar sin, tháinig an dá chriú le chéile ar bhord an Voyager, agus chrom siad ar a dturas abhaile in éineacht. Ba mhinic a fuair Janeway deacair an dá dhream a thabhairt in araicis a chéile ar dtús, ach de réir a chéile, chuaigh an choimhlint seo as úsáid mar ghléas plotála.
B'iad na príomhlaochra ná an Captaen Kathryn Janeway, an t-iar-threallchogaí Chakotay (Robert Beltran), an Vulcánach Tuvok (Tim Russ), an t-iar-threallchogaí leath-Thliongánach B'Elanna Torres, agus í i mbun na n-inneall (Roxann Dawson), an leifteanant fiáin Tom Paris (Robert Duncan McNeill), an Meirgire Harry Kim (Garrett Wang), agus an Dochtúir (Robert Picardo), nach bhfuil ann go bunúsach ach comhéadan úsáideoireachta an ríomhaire, ríomhchlár a chuaigh ag obair nuair a fuair dochtúir na loinge bás. Tháinig cúpla príomhlaoch eile ar bhord ón Deilte-Cheathramhán féin, mar atá, Neelix (Ethan Phillips) a chuaigh i mbun na cócaireachta, Kes (Jennifer Lien) a ndearnadh banaltra di, agus Seven of Nine (Jeri Linn Ryan), a bhí ina Borg, is é sin, ina róbat daonna, go dtí gur scaoil criú an Voyager saor í.
Chuaigh an chéad eipeasóid ar an aer ar an séú lá déag de Mhí Eanáir sa bhliain 1995, agus tháinig deireadh leis an tsraith ar an tríú lá fichead de Mhí an Mheithimh sa bhliain 2001.
Star Trek: Enterprise
mion|An SS Enterprise (NX-01).Bhí an tsraith seo ceaptha mar réamhstair do na cinn eile, agus na coincheapanna a bhí de ghlanmheabhraíocht ag móidíní an Réaltaistir, ní raibh siad ach á bhforbairt ar an tsraith seo. Bhí na Vulcánaigh ag cuidiú leis an gcine daonna an spás a thaisteal, ach má bhí féin, bhí siad den tuairim nach raibh na daoine in ann déanamh as dóibh féin go fóill, rud a chothaíodh coimhlint idir an dá chine. Sa chéad trí shéasúr léiritheoireachta, bhí cuid mhaith de na plotaí bunaithe ar "Chogadh Fuar an Ama". Bhí sórt comhcheilge, nó an Cabal, ag iarraidh an stair a chur as a riocht. Ó bhí líon na bhféachadóirí ag titim, áfach, fuair na léiritheoirí riachtanach coincheap na sraithe a athrú agus namhaid nua, an cine úd Xindi, a thabhairt isteach. D'fhág an t-athrú seo blas níos láidre den cheoldráma choinbhinsiúnta spáis ar an tsraith, ach má d'fhág féin, thaitin an t-athrú leis na féachadóirí. clé|mion|150x150px Mar sin féin, chinn an comhlacht teilifíse ar an tsraith a stopadh roimh an am pleanáilte. Chuir na móidíní go mór mór in aghaidh na comhairle seo, ach ní raibh gar ann. Chuaigh an chéad eipeasóid ar an aer ar an séú lá fichead de Mhí Mheán Fómhair sa bhliain 2001, agus cuireadh clabhsúr uirthi ar an tríú lá déag de Mhí an Mheithimh sa bhliain 2005.
B'iad an triúr príomhlaochra ná an Captaen Jonathan Archer (Scott Bakula), an t-oifigeach Vulcánach T'Pol (Jolene Blalock), agus an príomhinnealtóir Trip Tucker (Connor Trinneer). Bhí roinnt mhaith laochra eile ann, ach b'iad na triúraithe seo fócas na sraithe, agus bhí féachadóirí agus léirmheastóirí áirithe ag fáil lochta ar an dóigh ar fágadh an chuid eile den chriú gan forbairt.
Na Scannáin
Léirigh Paramount Pictures deich scannán a raibh a n-imeachtaí suite in ollchruinne an Réaltaistir. B'iad laochra an chéad sraith a chonacthas ar an chéad sé cheann, agus tháinig foireann ST:TNG ar bhord ar an gcuid eile acu.
Is é an phiseog atá ag na móidíní ná go bhfuil na scannáin a bhfuil uimhir chothrom orthu i bhfad níos fearr ná na cinn a bhfuil uimhir chorr orthu. Is gnách, mar sin, a shíleadh gurb iad Star Trek II, Star Trek IV, Star Trek VI, agus Star Trek: The First Contact na scannáin is mó a thaitníonn leis na móidíní, agus gurb iad Star Trek I agus Star Trek V is lú orthu. Ní mór an réamhbhreithiúnas seo a mhioncheartú, áfach. Mar shampla, ó tháinig "leagan an stiúrthóra" den chéad scannán ar fáil ar an DVD, is iomaí féachadóir a d'athraigh a dhearcadh ina leith. Thairis sin, bhí an-rath ar an tríú scannán, chomh maith. Ón taobh eile de, ní raibh meas an mhadra ag na léirmheastóirí ar an deichiú scannán (Star Trek: Nemesis), nó bhí siad den bharúil nach raibh ann ach athdhéanamh ar an dara ceann. Ba é scannán na blana 2009 an ceann is rathúla.
Star Trek: The Motion Picture (1979)
deas|100px Ar an scannán seo, chonacthas foireann an chéad sraith, agus an Captaen Kirk ag dul i gceannas ar an Enterprise arís eile - rud nár thaitin leis an gCeannfort Decker (Stephen Collins), a bhí díreach ceaptha mar Chaptaen nua ar an spáslong chéanna. Pearsa úr eile ar bhord na loinge ab ea an Leifteanant Ilia (Persis Khambatta). Bhí scamall dubh ag druidim isteach leis an Domhan, agus é ag ithe roimhe gach rud a thagadh ina bhealach, agus b'é misean an Chaptaein Kirk an scamall a stopadh. De réir a chéile, d'iompaigh sé amach gur sean-spástaiscéalaí róbatach de chuid an Domhain féin a bhí ann agus é ar lorg a chruthaitheora.
Star Trek II: The Wrath of Khan (1982)
deas|100px Sárbhithiúnach ab ea Khan Noonien Singh (Ricardo Montalban) a chaith na céadta bliain faoi thámhnéal, go dtí gur mhúscail foireann an Enterprise é de thaisme (san eipeasóid Space Seed den chéad sraith). Fuarthas amach gur deachtóir gránna a bhí ann lena lá, agus díbríodh go pláinéad cúlriascmhar é. Sa scannán, tháinig Khan ag baint a shásamh as Kirk.
Star Trek III: The Search of Spock (1984)
clé|100px Scannán leantach is ea é seo don Wrath of Khan. Fuair Spock bás sa scannán sin, ach nuair a hadhlacadh ar an bpláinéad nuachruthaithe úd Geiniseas é, tháinig sé ina bheo arís. Pláinéad ar leith a bhí ann a raibh an bheatha ag forbairt air i bhfad níos luaithe ná mar ba chóir, agus ba chuid den iarmhairt seo aiséirí Spock. Mar sin féin, chaithfí anam agus cuimhní cinn Spock a atógáil go fóill, agus sin é an obair a bhí idir lámhaibh ag Kirk agus McCoy sa scannán seo.
Star Trek IV: The Voyage Home (1986)
deas|100px Chuir an ceann seo clabhsúr ar an tríológ a thosaigh leis an dara scannán. Is gnách "scannán na míolta móra" a thabhairt ar an gceann seo, nó i dtús an scannáin, tháinig bagairt nua ón spás ag iarraidh an Domhan a léirscrios - spástaiscéalaí coimhthíoch a bhí ann agus é ag cur na bhfarraigí ar coipeadh agus ag déanamh gach sórt mioscaise eile. De réir a chéile, d'iompaigh sé amach go raibh an taiscéalaí coimhthíoch ag féachaint le teacht i dteagmháil leis na míolta móra dronnacha, cineál a bhí in éag le dhá chéad bliain de dheasca róshealgaireachta. Mar sin, b'éigean do Kirk agus a chriú turas a thabhairt ar an am a chuaigh thart le teacht ar mhíolta móra beo den chineál seo.
Star Trek V: The Final Frontier (1989)
clé|100px B'iad na críocha déanacha a bhí i gceist leis an scannán seo dháiríre, nó b'ansin a chuaigh Kirk agus Spock ar lorg Dé. Is é sin, shealbhaigh tréigtheoir Vulcánach, Sybok, an spáslong Enterprise leis an bpláinéad úd Sha Ka Ree a bhaint amach, agus an criú ar bhord leis ar an turas seo. Bhí Sybok suite siúráilte gurb as an bpláinéad sin a thosaigh cruthú na hollchruinne, agus gurb é Dia a bhí ag cur faoi ansin. Nuair a tháinig an fhoireann go Sha Ka Ree, d'iompaigh sé amach nach é Dia a bhí ag rialú an phláinéid, ach fórsa naimhdeach a bhí ní ba chosúla leis an Diabhal.
Is iomaí móidín a fuair locht ar an scannán seo, agus níor thaitin sé go rómhaith le Gene Roddenberry féin. Ní raibh an mhaisíocht ach go lagmheasartha, nó ós rud é nach raibh seirbhísí an chomhlachta úd Industrial Light and Magic ar fáil, b'éigean dul i dtuilleamaí gnóthas maisíochta eile nach raibh ábalta obair leath chomh slachtmhar a dhéanamh. Thairis sin, cé go raibh an scéal féin dorcha duairc, rinne na léiritheoirí iarracht greann a chur leis an scannán nach raibh ag teacht go rómhaith leis an ábhar ná leis an bplota.
Star Trek VI: The Undiscovered Country (1991)
Is léir go raibh príomhthéamaí an scannáin seo bunaithe ar na himeachtaí comhaimseartha, go háirithe ar an gCogadh Fuar a bhí go díreach ag dul in éag. Bhí na Tliongánaigh féin bunaithe ar na Rúisigh, agus chonacthas a ról ag athrú sna scannáin agus sna sraithscéalta de réir mar a bhí caidreamh na Meiriceánach is na Rúiseach ag athrú. Is féidir dearcadh ar an scannán seo mar réamhscéal don tsraith úd ST:TNG, ina bhfuil an Chónaidhm agus na Tliongánaigh i gcomhghuaillíocht le chéile.
Star Trek: Generations (1994)
clé|100px Mar is léir ón teideal, tháinig an dá ghlúin le chéile sa scannán seo, mar atá, glúin an chéad sraith agus an dara glúin. Ocht mbliana déag is trí scór roimh imeachtaí ST:TNG, chuaigh ceal i gKirk i dtimpeallacht an ribín fuinnimh ar a dtugtar an Nexus, agus an saol mór ag síleadh go raibh sé básaithe ansin. Déanta na fírinne, áfach, bhí an Nexus in ann an duine a choinneáil beo go síoraí i gcineál támhnéal agus na rudaí ba mhian leis a sholáthar dó mar chiapóga is mar sheachmall intinne. D'imigh na blianta, agus tháinig an ghlúin úr i gceannas ar an Enterprise. Lá de na laethanta, bhí Picard agus a chriú ag iarraidh an t-eolaí mire úd Tolian Soran a stopadh. Bhí Soran i ndiaidh a bhean chéile a chailleadh, agus theastaigh uaidh í a "athbheochan" le cuidiú an tseachmaill a chuirfeadh an Nexus air. Mar sin, phléasc sé roinnt réaltaí le buamaí móra le cumhachtaí millteanacha a chruthú a thabharfadh an Nexus a fhad lena phláinéad féin. Níor éirigh leis, áfach, ach olltubaiste chosmach a tharraingt anuas ar an bpláinéad. De thoradh na n-imeachtaí seo, áfach, fuair Picard é féin istigh sa Nexus, agus casadh an Captaen Kirk air ansin. Bhain siad úsáid as cumhachtaí an Nexus le dul ar ais san am an oiread is a ligfeadh dóibh Soran a stopadh sula maidhmfeadh sé a chuid buamaí. Goineadh Kirk go héag sa teagmháil, áfach, agus d'adhlaic Picard é.
Star Trek: First Contact (1996)
clé|100px mion|177x177px|An Enterprise E as na scannáin First Contact, Insurrection agus Nemesis. Sa scannán seo, rinne na Borg, na róbait dhaonna, ionradh ar an gCónaidhm. Is é an cineál dream atá i gceist leis na Borg ná daoine a bhfuil gléasra leictreonach curtha leo, agus iad nasctha dá chéile i gcruth is nach bhfuil intinn dhaonna ná indibhidiúlacht fágtha ag aon duine acu - "intinn coirceoige" atá ann. Tá siad dírithe ar na daoine agus na neachanna daonchosúla a chastar orthu a nascadh den intinn coirceoige chomh maith, nó a "chomhshamhlú", mar a deir siad féin. "Ní fiú cur inár n-aghaidh, comhshamhlófar thú chomh maith le duine" - sin é an nath a chluinfeá acu.
I dtús an scannáin, cuireadh Picard ar patról sa limistéar neodrach idir an Chónaidhm agus críocha na Romulánach. Ní raibh sé sásta leis an misean seo, agus a fhios aige go raibh na Borg ag éirí bagarthach ar an Domhan. Mar sin, thug sé aghaidh abhaile, agus mar a taibhsíodh dó, bhí an Réaltloingeas díreach ag cur catha ar na Borg. B'éigean dó, ansin, taisteal ama a dhéanamh leis an iarracht a chur ar neamhní a rinne na Borg chun cor a chur i stair an Domhain.
Star Trek: Insurrection (1998)
deas|268x268px Sa scannán seo, chuaigh Picard agus a chriú ar cuairt ar Ba'ku, áit a rabhthas ag déanamh taighde ar shaol na mbundúchasach. Bhí saol sona ag muintir Ba'ku, toisc go raibh siad á gcoinneáil óg aerach ag an gcineál radaíochta a bhí ar fáil ar a bpláinéad. Fuair Picard boladh de chomhcheilg a bhí meáite ar bhuntáiste a ghlacadh ar an radaíocht seo agus muintir an phláinéid a athrú go dtí áit éigin eile.
Star Trek: Nemesis (2002)
clé|100px Cé go bhfuil príomhscannán nua ar na bacáin, dealraíonn sé go raibh Nemesis ar an gceann deireanach inar taispeánadh foireann an Next Generation. Chonacthas Kathryn Janeway (Kate Mulgrew) ón Voyager ar an scannán seo freisin. Chuaigh Picard agus a fhoireann ar cuairt chuig Romulus, agus malairt rialtais díreach i ndiaidh dul i gceannas ar an bpláinéad sin i ndiaidh réabhlóid mhíleata. Deachtóir óg arbh ainm dó Shinzon a bhí ag rialú an phláinéid, agus tháinig sé chun solais gur cóip chlónaithe de Picard ab ea Shinzon. B'í an choimhlint idir Picard agus a oidhre clónaithe an chuid lárnach de phlota an scannáin.
Star Trek (2009)
Bhí seancharachtair ó Star Trek: The Original Series ann, agus aisteoirí nua ag déanamh na bpáirteanna.
Éasúint
Tá an dlí a bhaineann le héasúintí ollmhór agus casta go minic.
Chun ceart a rangú mar éasúint, ní mór tréithe áirithe a shásamh. Mar shampla ní mór go mbeadh píosa talún ann a bhaineann leas as an éasúint (ar a dtugtar an talamh ceannasach) agus píosa talún ar leith ar a bhfeidhmítear an ceart (ar a dtugtar an fothalamh). Caithfidh an ceart dul chun sochair na talún ceannasach agus ualach a chur ar an bhfothalamh agus gan a bheith ina leas pearsanta amháin d'úinéir na talún. Ina theannta sin, ní mór an dá phíosa talún a bheith faoi úinéireacht dhifriúil, agus ní mór go bhféadfaí an ceart a dheonú, i bhfocail eile, ní mór go mbeadh sé de cheart gníomh dearfach a dhéanamh nó a chur i gcrích ar an bhfothalamh.
Is trí ghníomhas, an chéad sampla de chruthú éasúint, agus b'fhéidir an ceann is soiléire. D’fhéadfadh sé seo a bheith i ngníomhas neamhspleách ar leith nó laistigh de dhoiciméad níos mó mar chuid de dhiúscairt ar nós léis nó i ngníomhas aistrithe ar dhíolachán maoine.
An chéad sampla de éasúint a chruthú, a bhfuil b'fhéidir an chuid is mó soiléir é, trí ghníomhas. D'fhéadfadh sé seo a bheith i ngníomhas neamhspleách ar leith nó laistigh de dhoiciméad níos mó mar chuid de dhiúscairt ar nós léas nó i ngníomhas aistrithe ar dhíolachán maoine. Má dheonaítear í ó eastát ruílse nó ó eastát léasach, oibreoidh éasúint trí ghníomhas mar leas dlíthiúil i dtalamh ach ní dhéanfar é a chlárú ach amháin ar an teideal i gClárlann na Talún. Go dtí go mbeidh an clárú críochnaithe, beidh éifeacht ag an éasúint mar cheart cothromais. Mura gcláraítear an fothalamh beidh éifeacht leis an ngníomhas nuair a bheidh sé dátaithe. Ní féidir éasúint dhlíthiúil a chlárú i leith talaimh neamhchláraithe. (Is féidir éasúint chothromais a chlárú mar mhuirear talaimh má chruthaítear í tríd an bpost 1925). D'fhéadfaí rabhadh i gcoinne chéadchlárú na fothalún a thaisceadh chun an príomhúinéir talún a chosaint, ionas go bhféadfaí an éasúint a thabhairt faoi deara ag an am céanna nuair a dhéantar iarratas chun na fothalún  a chlárú.
Barr na Coilleadh
Tá níos mó ná áit amháin in Éirinn a bhfuil an t-ainm Barr na Coilleadh air:
Jacksonville, Alabama
Is é Jacksonville cathair i gContae Calhoun, Alabama, Stáit Aontaithe Mheiriceá. Bhí 12,657 duine a bheith ina gcónaí sa chathair sa bhliain 2016.
Na Meáin
Nuachtáin
Irisleabhar
Teilifís
Raidió AM Raidió FM
Deargéadan
Is géineas éan beag pasaireach é Acanthis ar a dtugtar na deargéadain  , a bhfuil marcanna  dearga sainiúla ar a gceann. Tagann ainm an ghéinis Acanthis ón tSean-Ghréigis akanthis, ainm ar éan beag nach féidir a aithint anois.
Lár na Tíre (idirdhealú)
Is réigiúin i lár na hÉireann agus an Sasana iad Lár na Tíre:
Dauí Iarlaithe mac Maithni
Rí Iarmhumhan de chlann Eoghanacht Locha Léin ba ea  Dauí Iarlaithe mac Maithne  (Meán-Ghaeilge  Dauí Iarlaithe mac Maithni) (beo circa 500). Cairbre Luachra mac Coirc, sinsear eapainmneach a mhuintire, ba ea a sheanathair. B'fhéidir é gur rí na Mumhan é fosta. Dar le dréacht ginealaigh, tháinig Dauí i gcomharbacht ar a athair, Maine mac Cairbre, san Iarmhumhain. Dhiúltaigh sé ámh a cháin chuig Caiseal a íoc agus tharla cogadh idir é agus a ghaol, Aonghas mac Nadh Fraoigh (bás 489), rí Mumhan.
B'fhéidir é gur éirigh Dauí ina rí Mumhan. Ní fheictear é áfach nó sna ríliostaí nó snahannála, ina ndeirtear gur tháinig mic Aonghasa i gcomharbacht.
Agus é más fíor ina rí Mumhan, deirtear gur throid sé leis na hUaithne as ceantar Loch Deirgeirt.
Ba é Dauí a bhunaigh Iarmhumhain mar ríocht leath-neamhspleách ó Chaiseal. B'fhéidir é go ndearnadh rí Mumhan de roinnt dá shliochtaigh, amhail is a fhionnó, Aodh Beannáin mac Criomhthainn (bás 618).
Rinkeby
deas|250px|thumb|Rinkeby Is baile suite i Stócólm, an tSualainn é Rinkeby.
Garal Síneach
Is ainmhí é an garal Síneach. Mamach atá ann.
Trefaldwyn
52.561°N, -3.1448°W
Baile i Powys, an Bhreatain Bheag, is ea Trefaldwyn, 120.2 km ó Caerdydd agus 237 ó Londain. Tá daonra 1,257 ann, agus tá 156 (12.4%) in ann Breatnais a labhairt.
Charles Rolls
Aerloingseoir is gluaisteánaí a rugadh i Londain ab ea Charles Stewart Rolls (27 Lúnasa 1877 - 12 Iúil 1910). Ó 1895, ag tástáil gluaisteán luath. Le Frederick Henry Royce, bhunaigh sé comhlacht Rolls-Royce.
Anas
Is gola nó poll sa chorp é an t-anas atá lonnaithe i lár na tóna, i scoilt an mháis le bheith beacht. Scaoiltear cac agus broimeanna as. Sáitear an bod ann nuair a bhíonn comhriachtain tóin ar siúl. Tá matán iata ag an anas, a choimeádann an gola dúnta formhór den am agus a osclaíonn é nuair is gá cac a dhíbirt.
RTÉ Raidió na Gaeltachta
mion|Ceanncheathrú RnaG i g[[Casla, Contae na Gaillimhe|clé]]Seirbhís lán-Ghaeilge raidió is ea RTÉ Raidió na Gaeltachta (nó go neamhfhoirmeáilte RnaG), a thosaigh ag craoladh ó Chasla, Conamara ar Dhomhnach Cásca, 1972. Cé gur ar phobail Ghaeltacht a is mó a dhéanann sé freastal, tá an-líon éisteoirí aige go náisiúnta agus go hidirnáisiúnta.
Tá fáil ar an stáisiún ar fud Phoblacht na hÉireann ar an ard-mhinicíocht (FM), ar an meántonn sa Ghaeltacht fhéin, ar chóras satailíte ar fud na hEorpa, agus ar an idirlíon. Craoltar ar 92-94 agus ar 102.7 fm é ar oileán na hÉireann. clé|mion
Eagraíocht
Is cuid den tseirbhís chraoltóireacht a phoiblí RTÉ é Raidió na Gaeltachta.
Tá trí phríomhstiúideo ag RnaG: Casla, Conamara; Bóthar na Léinsí, Corca Dhuibhne; Gaoth Dobhair, Tír Chonaill, maille le slám stiúideonna beaga i nGaeltachtaí eile timpeall na hÉireann.
Mar spraoi, tugtar "Garraí Pheter William" ar cheanncheathrú Raidió na Gaeltachta go fóill i gcuimhne ar ainm na háite sular tógadh foirgneamh an stáisiúin.
Stair
Bhí 28 Márta 1970 ina lá stairiúil do phobal na Gaeltachta agus na Gaeilge nuair a thosaigh an stáisiún bradach, Saor-Raidió Chonamara ag craoladh ar Dhomhnach Cásca 1970. Dhá bhliain níos déanaí, thosaigh Raidió na Gaeltachta ag craoladh ó Chasla ar Dhomhnach Cásca, 1972.
Ón bhliain 2000 amach tá an stáisiún ag craoladh 24 uair sa lá. clé|mion|Dáithí Ó Muirí,  'Glór Anoir', RTÉ Radio na Gaeltachta, 2005
Craoltóirí
I measc na gcraoltóirí ata ag obair sa stáisiún tá Máirtín Tom Sheáinín agus Rónán Mac Aodha Bhuí.
Sceideal
Seo mar a bhí sceideal an stáisiúin ar 28 Aibreán, 2016.
Port Laoise
Príomhbhaile Chontae Laoise is ea Port Laoise. Tá sé suite i lár den contae agus taobh le Sliabh Bladhma.
Tá stáisiún iarnróid ann agus críochnaíonn an M7 (Éire) go díreach tar éis an baile ina gcúrsa ó Bhaile Átha Cliath go Luimneach. Téann go leor bóithre amach ón mbaile, mar sin, is suíomh an-úsáideach iompair é Port Laoise. Nascann an N80 an baile le Baile Átha Luain ó thuaidh, agus Calafort Ros Láir ó dheas. Chomh maith leis sin, tosaíonn an N8 i bPort Laoise, i gcúrsa go Corcaigh.
Tá príomhphríosún ardslándála na hÉireann suite ar imeall an bhaile, agus is ann a choinnítear daoine a chiontaítear as coireanna paraimhíleata.
Tír Eoghain Thiar (Toghcheantar Tionóil)
Is toghcheantar tionóil é Tír Eoghain Thiar  ar Thionól Thuaisceart Éireann (Béarla: West Tyrone).
D'úsáideadh an suíochán den chéad uair i dtoghchán do Thuaisceart Éireann amháin, d’Fhóram Thuaisceart Éireann i 1996. Ó 1998, tá baill tofa aige don Tionól reatha.
Trefddyn
51.714°N, -3.0403°W
Baile i Torfaen, an Bhreatain Bheag, is ea Trefddyn, 27.6 km ó Caerdydd agus 202 ó Londain. Tá daonra 4,918 ann, agus tá 457 (9.3%) in ann Breatnais a labhairt.
Marsha Mason
Is ban-aisteoir Meiriceánach í Marsha Mason. Rugadh í ar an 3 Aibreán 1942. Bhuaigh sí an gradam Ban-Aisteoir is Fearr i nDráma sna gradaim Golden Globe i 1974 agus an Bhuaigh sé an gradam Ban-Aisteoir is Fearr i gCoiméide nó Ceoldráma i 1978.
Contae
mion|Contaetha in [[Iowa]] Is roinn riaracháin tíre é contae nó condae (county).
Azairiá
Ba fháidh é Azairiá. Luaitear é sa Sean-Tiomna.
Grúpa carbóinile
deas|200px|thumb|Comhdhúil le grúpa carbóinile (C = O) Sa cheimic orgánach, is éard is grúpa carbóinile ann ná feidhmghrúpa comhdhéanta d'adamh carbóin dúbailnasctha le hadamh ocsaigine: C = O. Bíonn sé coitianta i measc aicmí éagsúla de chomhdhúile orgánacha, mar chuid de go leor feidhmghrúpaí níos mó. Tugtar, go minic, comhdhúil charbóinile ar ghrúpa carbóinile. I gcomhdhúile orgánacha, faightear í in aindéid, céatóin, aigéid charbocsaileacha, eistir is aimídí. I gcomhdhúile neamhorgánacha, faightear mar aonocsaíd charbóin chomhordaithe í. Tagraíonn an téarma carbóinil freisin d'aonocsaíde carbóin mar liogann i gcoimpléasc neamhorgánach nó orgánaimhiotalach (miotail carbóinile, m.sh. carbóinil nicile).
Comhdhúilí carbóinile
Bíonn na thréith seo a leanas ar fáil sna grúpaí carbóinile de chomhdhúile:
Tabhair faoi deara go bhfuil na lipéid is sonraí fostaithe de ghnáth. Mar shampla, tugtar 'ainhidríd aigéadach' seachas 'eistear' (a bhéas níos níos cineálaí) ar na sruchtúir R (CO) O (CO) R, cé go bhfuil an móitíf eistir fós ann. Is carbóinilí orgánacha eile iad úiré agus na carbamáitíacha, díorthaigh na gclóiríd aicile, na gclóraformáiteanna agus na foisgéine, eistir charbónáitithe, tiai-eistir, Lachtóin, lachtaim, hiodrocsaimídí, agus isicianáití. Samplaí de chomhdhúile carbóinile neamhorgánacha is ea dé-ocsaíd charbóin agus suilfíd charbóinile. Is grúpa speisialta de chomhdhúile charbóinile iad na comhdhúilí 1,3-décharbóinil ina bhfuil prótóin aigéadacha san aonad meitiléine lárnach. Sampla shampla; aigéad Meldrumm, Malónáit dé-eitile agus aicéitiolaicéatón.
Corcán
thumb|200px|right|Corcán ard Soitheach is ea corcán a bhaintear feidhm as chun bia a bhruith ann. Déantar de mhiotal iad mar chaithfear iad a théamh agus ní mhairfeadh ábhair eile.
Outlander
Is sraith teilifíse í Outlander a thosaigh i 2014. Tá sí bunaithe ar na leabhair a scríobh Diana Gabaldon. Ní fada i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda, téann an lánúin phósta Claire agus Frank Randall ar saoire in Inbhear Nis in Albain. Agus í amuigh ag siúl, tagann Claire ar na clocha ag Craigh na Dun (Gaeilge na hAlban: Creag an Dùin). clé|mion|Sam Heughan Tarlaíonn éispéireas osnádúrtha di agus leaindeálann sí san áit céanna i 1745 - amthaisteal atá i gceist. Buaileann Claire le Jamie Fraser, le Clann Choinnich (MacKenzie) agus le rógaire de chuid arm Shasana darb ainm Jonathan “Black Jack” Randall. Ag an am sin, tá gluaiseacht an tSeacaibíteachais ag bailiú nirt. Tá an tsraith seo bunaithe ar eachtraí na gcarachtar sa tréimhse roimh Chath Chùil Lodair (16 Aibreán 1746) agus an t-am díreach ina dhiaidh sin.