cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eoleolaíocht
An Diainéitic
Thosaigh Hubbard a ghairmréim mar scríbhneoir garrfhicsin agus ficsin eolaíochta. Scríobh sé, fiú, úrscéal aorach faoi shaol an gharrscríbhneora, Typewriter in the Sky, a chuaigh i dtáin an fhicsin eolaíochta agus a bhfuil clú agus cáil air i gcónaí mar scéal maith greannmhar. Maidir leis an diainéitic, bhreac Hubbard síos an chéad leabhar fúithi sa bhliain 1948. Tugtar The Original Thesis, An Tráchtas Bunaidh, ar an leabhar seo. Leabhar féinfhoilsithe príobháideach a bhí ann. Cibé scéal é, áfach, tharraing an tráchtas seo a lán airde ar Hubbard, ionas go bhfuair sé caoi ar chúpla alt faoin diainéitic a fhoilsiú ar irisí cosúil leis an Explorers Club Journal agus an Astounding Science Fiction. Bhí suim ag John W. Campbell Jr., eagarthóir an Astounding, sa diainéitic, agus fuair sé tacaíocht ón Dochtúir Joseph A. Winter fosta. Síciatraí oilte a bhí i Winter a d'fhéach le hailt faoin diainéitic a fhoilsiú ar irisí eolaíocha síciatrachta, ach ní raibh fáilte rompu ansin. Go gairid ina dhiaidh sin, d'éirigh ina chogadh dearg idir Hubbard agus Winter, agus sa bhliain 1951, d'fhoilsigh Winter an chéad leabhar criticiúil, acadúil riamh faoin diainéitic: A Doctor's Report on Dianetics,
Roimhe sin, áfach, scríobh Winter an réamhrá don leabhar faoin diainéitic a d'fhoilsigh Hubbard sa bhliain 1950: Dianetics: The Modern Sense of Mental Health. Bhí an ceann seo ar liosta na leabhar ab fhearr díol ar an New York Times go deireadh na bliana, agus d'fhoghlaim na mílte daoine modhanna oibre na diainéitice go paiteanta. Tháinig gluaiseacht iomlán diainéitice ar an bhfód, agus Hubbard á adhradh ag lucht na gluaiseachta. Thuig Hubbard go raibh airgead le saothrú ar an diainéitic, agus chuaigh sé le léachtóireacht mar shlí bheatha. Bhunaigh sé an chéad fhondúireacht diainéitice in Elizabeth in aice le Newark, áit a ndeachaigh na chéad chleachtóirí diainéitice, nó iniúchóirí, ar scoil.
Ní mó ná sásta a bhí na síciatraithe gairmiúla. Bhí Morris Fishbein, eagarthóir an Journal of the American Medical Association agus fear mór réasúnaíochta agus sceipteachais a raibh clú agus cáil air san am agus an dóigh a mbíodh sé ag ionsaí is ag lochtú gach sórt dochtúirí bréige agus leighis mhaide, - bhí Fishbein den tuairim nach raibh sa diainéitic ach síocanailís an bhacaigh bhoicht, agus nach raibh baint ag coincheap na diainéitice le haon chineál eolaíochta. Sa bhliain 1951, chuir na húdaráis sláinte i New Jersey an dlí ar fhondúireacht diainéitice Hubbard toisc go raibh sí ag teagasc míochaine gan cheadúnas oifigiúil. Ba é deireadh an scéil sin go ndeachaigh an fhondúireacht i mbá.
Bhí cleachtóirí áirithe den bharúil go raibh siad tar éis radharc a fháil ar an saol a bhí acu roimh an saol seo le cúnamh na diainéitice, agus thosaigh lucht leanúna na diainéitice ag cardáil cheist an ath-ionchollaithe eatarthu féin go díograiseach. Níor thaitin an casadh seo i leith an reiligiúnachais le Campbell ná le Winter, ó bhí siad dóchasach i gcónaí as an diainéitic a thabhairt isteach i bpríomhshruth na heolaíochta is na míochaine. Bhí Hubbard breá sásta leis an smaoineamh, áfach, agus thosaigh sé ag iompú na diainéitice ina reiligiún. D'fhorbair sé coincheap an téiteáin (Béarla: thetan), arb ionann é go bunúsach agus an t-anam sna reiligiúin eile.
Sa bhliain 1951, freisin, cheap Hubbard an t-E-mhéadar nó an "leictrishícimhéadar", gléas teicneolaíochta a bhíonn in úsáid ag na hiniúchóirí inniu féin le riocht intinne an duine a aithint atá faoi iniúchadh acu. Deir criticeoirí na hEoleolaíochta nach bhfuil ann go bunúsach ach ionstraim a thomhaiseann friotaíocht leictreach na colainne.
Ón Diainéitic i dtreo na hEoleolaíochta
Sa bhliain 1952, d'fhoilsigh Hubbard Scientology, a Religious Philosophy. Ba é an leabhar seo an chéad chéim a ghlac Hubbard leis an "eolaíocht", an diainéitic, a iompú ina reiligiún i gceart. Faoi dheireadh na bliana 1953, bhunaigh sé an chéad trí eaglais eoleolaíochta, mar atá, "Eaglais na hEolaíochta Meiriceánaí" (Church of American Science), "Eaglais na hEoleolaíochta" (Church of Scientology), agus "Eaglais na hInnealtóireachta Spioradálta" (Church of Spiritual Engineering). Ar an 18 Feabhra 1954, chuir dornán de lucht leanúna Hubbard an chéad chraobh dá gcuid féin ar bun i gCalifornia le caoinchead óna bhfáidh, Eaglais Eoleolaíochta Chalifornia. Sna blianta ina dhiaidh sin, chuaigh an Eoleolaíocht i bhfairsinge i dtíortha an Bhéarla: i Sasana, in Éirinn, san Afraic Theas agus san Astráil. Déanta na fírinne, i ndiaidh bhunú na craoibhe i gCalifornia, tháinig an chéad chraobh áitiúil ar an bhfód taobh amuigh de na Stáit Aontaithe cheana féin, in Auckland, príomhchathair na Nua-Shéalainne.
Bunú agus Fódú na hEaglaise
Sa bhliain 1955, bhunaigh Hubbard Eaglais Bhunaidh na hEoleolaíochta (Founding Church of Scientology) i Washington D.C. Mar a fheicimid, niorbh í an eaglais seo an chraobh bhunaidh, cibé faoin ainm. Inniu, tá músaem na hEoleolaíochta á reáchtáil in áras na heaglaise seo. Bhí cónaí ar Hubbard san áras sna blianta 1955-1959.
Sa bhliain 1957, d'éirigh le Hubbard aitheantas áirithe oifigiúil a bhaint amach don Eoleolaíocht mar reiligiún, nó bhronn an tSeirbhís Ioncaim Intíre (Internal Revenue Service, IRS, nó údarás cánachais na Stát Aontaithe) díolúine ón gcánachas ar Eaglais na hEoleolaíochta i gCalifornia. Fuair na craobhacha áitiúla eile sna Stáit Aontaithe an stádas seo chomh maith, ar feadh tamaill, ach sa bhliain 1958, thosaigh an tSeirbhís Ioncaim Intíre na fiosruithe le fáil amach, an raibh an stádas seo dlite don Eoleolaíocht i ndiaidh an iomláin. Mar ba mhinic ina dhiaidh sin, bhí an cheist á cur, cé acu reiligiún bona fide nó fiontar gnó a bhí ann. Sa bhliain 1959, d'aistrigh Hubbard go Sasana, áit ar chónaigh sé go lár na seascaidí.
Trioblóidí leis na hÚdaráis
Bhí trioblóidí eile ag an ngluaiseacht san am seachas ceist na díolúine ó cháin. Tháinig drochamhras ag an Údarás Bia agus Drugaí (Food and Drug Administration, FDA) ar an E-mhéadar, nó bhí lucht an údaráis den tuairim gur gléas neamhdhlíthiúil leighis a bhí ann. Ar an 4 Eanáir 1963, rinne na húdaráis ruathar ar oifigí na hEoleolaíochta, agus ghlac siad seilbh ar na céadta E-mhéadar. Ón lá sin i leith, greamaítear lipéad de gach E-mhéadar a bhfuil an rabhadh le léamh air nach gléas leighis atá ann ach gléas reiligiúnach.
I lár na seascaidí, thosaigh na húdaráis san Astráil ag cur in aghaidh na hEoleolaíochta. Chuir stát Victoria cosc leis an Eoleolaíocht sa bhliain 1965, agus stáit eile ag déanamh aithrise air ina dhiaidh sin. Bhí an cosc seo bunaithe ar Thuairisc Anderson, fiosrú oifigiúil ar mhodhanna oibre na hEoleolaíochta, agus é ainmnithe as an dlíodóir Kevin Victor Anderson a bhreac síos an tuairisc. Bhí an tuairisc an-chriticiúil i leith na hEoleolaíochta, agus í ag tabhairt le fios nach raibh inti ach cur i gcéill agus seafóid. Na saineolaithe a thug a dtuairimí d'Anderson, bhí siad barúlach nár chéadcheap Hubbard aon rud nua riamh: na cleachtais Eoleolaíochta a raibh éifeacht éigin iontu, ar siadsan, ní raibh iontu ach hiopnóis den chineál a bhí in úsáid roimh lá na hEoleolaíochta.
Chaith na hEoleolaithe na blianta ag iarraidh an cosc a chur ar ceal, agus idir an dá linn, bhaist siad an t-ainm cleite Church of the New Faith (Eaglais an Chreidimh Nua) ar an eaglais le teacht slán ón gcosc.
An Eagraíocht Farraige - Scothaicme na hEoleolaíochta
Agus é ag iarraidh foirceadal na hEoleolaíochta a fhorbairt agus a thabhairt chun foirfeachta, ba mhinic a bhí Hubbard á bhréagnú féin agus ag teacht salach ar a raibh ráite aige ní ba mhoiche. Mar sin, an duine ar theastaigh uaidh fanacht dílis do theagasc an fháidh, chaithfeadh sé glacadh le gach spadhar de chuid Hubbard mar a bheadh foilsiú fírinne ó Dhia ann. Sa bhliain 1966, d'éirigh Hubbard as ceannasaíocht na heaglaise le dul le scríbhneoireacht. Go gairid ina dhiaidh sin, áfach, bhunaigh sé an Sea Org, an Eagraíocht Farraige, le haghaidh a chuid caidrí scothaicme. Bhí trí long ag an Eagraíocht Farraige, mar atá, an Diana, an Athena, agus an Apollo, arbh í an bhratlong í. Mí i ndiaidh bunú na hEagraíochta Farraige, d'fhógair Hubbard go raibh fionnachtain nua thábhachtach déanta aige, agus ba é ba toradh don "fhionnachtain" seo ná an pacáiste nua foghlama a chuirfeadh ar cumas an dalta an chéim i gcóras na hEoleolaíochta a bhaint amach ar ar tugadh "OT III", nó Tríú Céim an Téiteáin Oibríoch. Ar dtús, ní raibh Tríú Céim an Téiteáin Oibríoch ar fáil ach amháin don Sea Org, agus ní raibh an cúrsa á theagasc ach amháin ar bhord na long. Dúirt Hubbard gurbh é cuspóir an chúrsa seo ná na constaicí a bhaint d'intinn an duine a bhí ag cur isteach ar an dul chun cinn spioradálta.
Sa bhliain 1967, bhain an tSeirbhís Ioncaim Intíre an díolúine ón gcánachas den Eoleolaíocht. Is é an breithiúnas a thug siad ar stádas na hEoleolaíochta ná gur fiontar gnó a bhí ann agus é ag saothrú airgid do Hubbard, seachas eagraíocht reiligiúnach nó charthanach. Chaith na hEoleolaithe breis is fiche bliain ag iarraidh an bhreith seo a chur ar ceal sna cúirteanna, rud a d'éirigh leo i ndeireadh na dála.
The Axeman Cometh (American Horror Story)
Craoladh an séú heipeasóid, "The Axeman Cometh" den tríú sraith American Horror Story ar an 13 Samhain 2013. Scríobh Douglas Petrie an eipeasóid seo. D'fhéach 4.16 milliún duine ar an eipeasóid.
Eoleolaíocht
An Eagraíocht Farraige - Scothaicme na hEoleolaíochta
Sna 1970idí, chrom Eaglais na hEoleolaíochta ar fheachtas ar ar thug siad Operation Snow White - mar is léir ón ainm, bhí an oibríocht seo dírithe ar an míchlú a bhaint den Eoleolaíocht. Is é an cur chuige a bhí ag lucht an fheachtais ná buirgléireacht a dhéanamh in oifigí na n-údarás Stáit leis na cáipéisí a ghoid nó a scrios nach raibh fabhrach don Eoleolaíocht. Sa bhliain 1979, gearradh pionós dá lán ardfheidhmeannach i gcóras maorlathais na hEaglaise as na coireanna a rinne siad le linn Oibríocht Snow White, Mary Sue Hubbard (bean chéile L. Ron Hubbard) ina measc. Le linn na próise dlí, tháinig sé chun solais freisin go raibh feachtas - Operation Freakout - idir lámhaibh acu leis an scríbhneoir Paulette Cooper a chiapáil, ionas go rachadh sí as a meabhair: ba é cuspóir na nEoleolaithe go gcaithfí í a chur i dteach na ngealt. Bhí Cooper tar éis an Eoleolaíocht a cháineadh go trom i leabhar a d'fhoilsigh sí sa bhliain 1971, The Scandal of Scientology. Sa bhliain 1985, i ndiaidh blianta fada dlíthíochta, shocraigh an Eoleolaíocht agus Cooper eatarthu beag beann ar aon chúirt dlí nach mbeadh sí ag scríobh faoin Eoleolaíocht agus nach mbeadh na hEoleolaithe á ciapadh feasta.
Na hÍoraí Rua - na hEoleolaithe Neamhspleácha
Sa bhliain 1982, bunaíodh Lárionad na Teicneolaíochta Reiligiúnaí (Religious Technology Center) chun súil a choinneáil ar thrádmharcanna na nEoleolaíochta agus ar chóipcheart scríbhinní Hubbard. Faoin am céanna, tháinig Crioslach na Saoirse - fochultúr na nEoleolaithe neamhspleácha - ar an bhfód. Ní féidir a rá gur aon eagraíocht amháin iad na hEoleolaithe neamhspleácha, áfach. Tá cuid acu ag iarraidh a gcasadh féin a bhaint as teagasc Hubbard, agus cuid eile den tuairim gurb iad féin na hEoleolaithe "ceartchreidmheacha", agus gach sórt daoine idir eatarthu ann freisin.
Is é an t-ainm a thugann na hEoleolaithe Oifigiúla ar na hEoleolaithe Neamhspleácha ná squirrels - na hÍoraí Rua, agus is iomaí iarracht a rinne siad leis na híoraí rua a chur faoi chois. Is le Lárionad na Teicneolaíochta Reiligiúnaí paitinní an ghléasra a úsáideann na hiniúchóirí Eoleolaíocha (an tE-mhéadar, cuir i gcás), rud a chiallaíonn go mbíonn na hEoleolaithe oifigiúla den tuairim go bhfuil na h-"íoraí rua" ag baint mí-úsáide as téarmaí agus teicníochtaí na hEoleolaíochta. Ón taobh eile de, ní féidir reiligiún a chur faoi chóipcheart, ó bheadh sin ag teacht salach ar shaoirse an chreidimh.
Bás Hubbard agus Próis Dlí an Cult Awareness Network
Sa bhliain 1983, bhronn Ard-Chúirt na hAstráile stádas an reiligiúin ar an Eoleolaíocht in athuair, beag beann ar na srianta a chuir údaráis na stát Astrálach léi roimhe sin. Trí bliana ina dhiaidh sin, ar an 24 Eanáir 1986, fuair Hubbard bás in aice le San Luis Obispo i gCalifornia, agus tháinig David Miscavige i gcomharbas air.
Próis Dlí Steven Fishman
Sa bhliain 1993, chuir na hEoleolaithe an dlí ar Steven Fishman, iarbhall den eaglais. Le linn na próise, tháinig cúpla dosaen leathanach d'ábhar rúnda na nEoleolaithe chun solais, ina measc sin an scéal faoi réamhstair an chine dhaonna, a bhfuil blas an droch-cheoldráma spáis air, go háirithe an scéal faoi Xenu, an deachtóir réaltrach a chuir tús le sibhialtacht an Domhain, de réir na hEoleolaíochta. De ghnáth, ní bhfaigheadh ach téiteáin oibríocha an ardleibhéil amach faoin taobh seo den Eoleolaíocht. Chuaigh na scéalta seo ar fud an Idirlín, agus sa deireadh, ní raibh an dara rogha ag an Eaglais ach a admháil go raibh na scéalta seo ann agus gur cuid de theagasc rúnda na hEaglaise a bhí iontu.
Aitheantas don Eoleolaíocht mar Reiligiún
Sa bhliain 1993, d'éirigh leis an Eaglais aitheantas oifigiúil a bhaint amach sna Stáit. Dhíolmhaigh na húdaráis chánach an Eaglais agus na heagraíochtaí bainteacha ón gcánachas. Dá thoradh sin, thosaigh Roinn Gnóthaí Eachtracha na Stát Aontaithe ag lochtú na Gearmáine faoin gcúngú seo ar shaoirse chreidimh na nEoleolaithe agus ag glacadh gearáin na nEoleolaithe faoi shárú na gceart daonna sa Ghearmáin i ndáiríre. Sa bhliain 1997, d'fhoilsigh na hEoleolaithe fógra leathanaigh ar an International Herald Tribune, a bhí leagtha amach mar litir oscailte chuig Helmut Kohl, Seansailéir na Gearmáine san am, agus iad ag cur "géarleanúint na nEoleolaithe" i gcomparáid le géarleanúint na nGiúdach sna 1930idí. Shínigh cuid mhaith aisteoirí agus boic mhóra eile ó Hollywood an litir sin, ina measc Goldie Hawn agus Dustin Hoffman. Is é an freagra a thug Roinn Gnóthaí Eachtracha na Stát Aontaithe agus tuarascálaí na Náisiún Aontaithe ar an litir oscailte seo go raibh leatrom agus leithcheal á dhéanamh ar na hEoleolaithe sa Ghearmáin, ach go raibh sé as compás cás na nEoleolaithe a shamhlú leis an Uileloscadh.
Sa bhliain 2000, bhronn an Iodáil aitheantas dlíthiúil ar an Eoleolaíocht mar reiligiún, agus ó shin i leith, fuair an eaglais an t-aitheantas céanna sa tSualainn, sa Spáinn, sa Phortaingéil, sa tSlóivéin, sa Chróit, san Ungáir, sa Chirgeastáin agus sa Téaváin.
Daoine Cáiliúla
Ghlac Hubbard leis ó thús go mbeadh sé tábhachtach boic mhóra agus daoine cáiliúla a earcú don Eoleolaíocht. Sa bhliain 1955, chuir sé tús le feachtas ar leith - Project Celebrity - le daoine cáiliúla a tharraingt chun Eoleolaíochta. Rinne sé liosta de na daoine cáiliúla a theastaigh uaidh le haghaidh Eaglais na hEoleolaíochta. Bhí iar-aisteoir mná na scannán gan fhuaim Gloria Swanson agus an pianódóir snagcheoil Dave Brubeck ar na daoine cáiliúla ba luaithe a chuaigh sna hEoleolaithe.
Inniu, tá aithne ar go leor aisteoirí i Hollywood agus ealaíontóirí siamsaíochta eile i Meiriceá mar Eoleolaithe. Orthu siúd tá Tom Cruise, Kirsty Alley, John Travolta, Lisa Marie Presley (iníon Elvis Presley) agus Isaac Hayes. Tá cuid mhór oibre déanta ag Tom Cruise ach go háirithe ag craobhscaoileadh an chreidimh i measc na ndaoine.
Deir na criticeoirí go dtugtar a lán pribhléidí do na daoine cáiliúla i saol na hEoleolaíochta. Is é an locht is mó a fhaightear ar an Eoleolaíocht go gcaithfidh na gnáthbhaill praghsanna as compás a íoc as cúrsaí spioradálta na heaglaise, agus is minic a chloistear an líomhain go bhfuil na daoine cáiliúla díolmhaithe ó na praghsanna seo.
Prióireacht Orasaigh
clé|250px|mion|Prióireacht Orasaigh Is prióireacht ar an Orasaigh gar den Íle é Prióireacht Orasaigh . Bhí an phrióireacht ann faoin mbliain 1353. Ceaptar gur Eòin Mac Dòmhnuill a bhunaigh í.
Díthreabh
mion|Díthreabh, [[Surrey]] Is áit chónaithe an díthreabhaigh, go háirithe nuair a bhíonn sé beag agus iargúlta, é díthreabh.
Lionel Booth
Polaiteoir Éireannach ab ea Lionel Booth (12 Meitheamh 1914 – 31 Bealtaine 1997). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Colin Powell
Polaiteoir Meiriceánach ab ea an Ginearál Colin Luther Powell (5 Aibreán 1937 sa Bhronx - 18 Deireadh Fómhair 2021).
Cheap George H. W. Bush Powell mar ghinearál, i mbun FORSCOM, in Arm na Stát Aontaithe sa bhliain 1989.
Ó 20 Eanáir 2001, go dtí 23 Eanáir 2005, b'é Powell 65ú Rúnaí Stáit na Stát Aontaithe, i rialtas George W. Bush. B'é Powell an chéad pholaiteoir Afrai-Mheiriceánach sa phost seo.
Conspóid
Ba é Powell a thug an óráid maidir le 'hairm ollscriosúla' na hIaráice  do na Náisiúin Aontaithe ar an 5 Feabhra 2003. Maidir le hábhar núicléach, ní bhfuarthas Ó thaobh airm a scaipfeadh galair mharfacha de, mhaígh Colin Powell os comhair cruinniú de Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe go raibh 18 saotharlann ar rothaí ag Saddam Hussein chun na hairm seo a fhorbairt. Ní bhfuarthas oiread is ceann amháin díobh riamh. Ní bhfuarthas ach an oiread aon diúracán fadraonach ar nós Scud. Bréaga ollmhóra agus tubaisteacha a bhí ann. B'shin óráid a mbeadh "aithreachas" air faoi ar ball.
Conspóid sna Náisiún Aontaithe
Tá taipéis a léiríonn macasamhail "Guernica" in oifigí Chomhairle Slándála na Náisiún Aontaithe. Cuireadh i bhfolach é nuair a bhí toscairí an Tí Bháin, le Colin Powell i mbun, ag déanamh cur síos ar na cúiseanna a bhí ag na Stáit Aontaithe dul chun cogaidh leis an Iaráic.
Spreag an eachtra seo míshásamh agus fearg i measc an phobail a bhí ag cur i gcoinne an chogaidh. Dúirt taidhleoirí gur chuir rialtas SAM brú ar na Náisiúin Aontaithe an taipéis a chlúdach le linn óráidí na Meiriceánach.
Níos déanaí
Thóg Condoleezza Rice an post nuair a d'éirigh Powell as. Fuair Powell bás den Covid ar 18 Deireadh Fómhair 2021.
William Frederick Wakeman
Ba é William Frederick Wakeman, díoltóir leabhar agus foilsitheoir i Sráid D’Olier, Baile Átha Cliath, ach arbh as Nottingham dó, a athair..
Is dóigh gurbh é an duine deireanach é a mhair de mhuintir na Suirbhéireachta Ordanáis. I mBaile Átha Cliath a rugadh é. Sa chuntas ag Strickland in Dictionary of Irish artists tugtar 12 Lúnasa 1822 mar dháta breithe. Bhí sé ag foghlaim líníochta faoi George Petrie sula raibh sé 15 bliain d’aois. Deir an cur síos air in Journal of the Royal Society of Antiquaries of Ireland 1900 gurbh é Petrie faoi deara go bhfuair sé post mar línitheoir i roinn na topagrafachta den tSuirbhéireacht. Ba mhinic é ag taisteal in éineacht le Seán Ó Donnabháin. ''‘Happy in an employment congenial to his taste, and in company of officials whom he fully appreciated, and, indeed, revered. These few years of work were, perhaps, the brightest, and freest from care, of Wakeman’s life’'' (JRSAI). Tugann a chuntas ar obair na suirbhéireachta i gcúlpharlús Phetrie blas den sástacht sin: ''‘Indeed, we lived in such an atmosphere of antiquarianism, that a thousand years ago seemed so familiar to us as the time when we first donned breeches. For my own part, I felt as if I had a personal acquaintance with Niall of the Nine Hostages, or Con of the Hundred Battles (or bottles, as poor Mangan mis-styled the hero), or with Leogaire, who would not mind the exhortations of St Patrick, but insisted on being interred, sword in hand, in his rath at Tara ... Petrie, as head of the office, superintended everything; and the mass of antiquarian and topographical information collected far exceeded the expectations of the most sanguine’'' (i gcló ag A.P. Graves in Irish Literary and Musical Studies). Nuair a tháinig deireadh leis an obair sin chaith sé tamall ag múineadh agus ag obair mar línitheoir ar adhmad sular chaith ceithre bliana i Londain ag díol agus ag ceannach seaniarsmaí (Royal Irish Academy: a bicentennial history 1785-1985, 1985 in eagar ag T. Ó Raifeartaigh). D’fhostaigh George Petrie agus James Henthorn Todd é mar mhúinteoir líníochta i gColáiste Naomh Columba i Stigh Colláin. Le linn dó a bheith ansin d’ullmhaigh sé a leabhar mór 'The handbook of Irish antiquities', 1848. Nuair a bhog an coláiste sin go Ráth Fearnáin d’éirigh sé as an bpost. Ceapadh ina mháistir líníochta é sa Scoil Ríoga i bPortora agus bhí baint aige leis an Modhscoil in Inis Ceithleann. Fiche bliain a bhí sé sa phost sin. ‘His employment there ended mysteriously (alcohol may have been a problem) and he drifted back to Dublin where his last years were rather sad since photography had made his skill as a cutter of woodblocks redundant’ (Royal Irish Academy: a bicentennial history 1785-1985, 1985). Bhí pictiúir aige i dtaispeántais an RHA in 1843-63. Scríobh sé mórchuid aistí in Journal of the Royal Society of Antiquaries agus in irisí eile. Bronnadh comhaltas onórach sa chumann sin air in 1888. D’éag sé i dteach a iníne i gCúil Raithin 14 Deireadh Fómhair 1900.
Mhaisigh sé leabhair le George Petrie, le Samuel Carter Hall agus a bhean, le Sir William Wilde (The Boyne and the Blackwater agus Lough Corrib) lena léaráidí breátha agus bhí breis agus dhá chéad léaráid aige in Lives of the Irish saints le John O’Hanlon.
Muiredach Muinderg
Rí na nUladh de Dhál Fhiatach ba ea Muireadhach Muindearg (Sean-Ghaeilge Muiredach Muinderg) mac Forgga mhic Dhalláin.
De réir na nAnnál Tiarnaigh, fuair sé bás sa bhliain 489. Sa Leabhar Laighneach, deirtear go raibh réimeas 24 bliain aige. Ní deirtear aon rud eile faoi sna hannála.
I ndiaidh léirscrios Eamhain Mhacha, tar éis na bliana 450, tháinig Dál Fhiatach i gceannas ar athbheochan na nUlad agus Muireadhach ar an gcéad rí stairiúil.
De réir ghinealach Dhál Fhiatach, bheannaigh Naomh Pádraig é.
Is amhlaidh go raibh ríchathaoir ag a theaghlach i nÓchtar Cuillche, taobh ó dheas de Bhaile Átha Fhirdhia, Contae Lú. Deirtear gur roinn a shleachta a n-oidhreacht anseo sa luath-6ú haois.
Luaitear sna hannála cúigear mac Mhuireadhaigh, san áireamh Eochaidh agus Caireall, ríthe na nUladh araon.
Egilsstaðir
Is baile san Austurland in oirthear na hÍoslainne é Egilsstaðir. Tá an baile suite ar an abhainn ar a dtugtar Lagarfljót. Bhí 2,306 duine ina gcónaí ann sa bhliain 2016.
Caochán réaltsrónach
Saghas ainmhí is ea an caochán réaltsrónach. Mamach atá ann.
Amherst, Massachusetts
Baile i lár thiar Massachusetts is ea Amherst. Is é an baile is mó de chuid Chontae Hampshire cé gurb é Northampton príomhbhaile an chontae. Tá Amherst suite i ngleann abhann Connecticut. Sa bhliain 2010 fuarthas 37,819 duine ina gcónaí ann.
Baile ollscoile is ea Amherst. Tá trí cinn de na "Five Colleges" suite ann, mar atá Amherst College, Hampshire College agus Ollscoil Massachusetts, Amherst. Tá Músaem Emily Dickinson, uaigh Emily Dickinson, agus Ionad na Leabhar Giúdaise suite sa bhaile freisin.
Sa bhliain 2008, ba den chine geal iad 76.7% den daonra in Amherst, 5.10% den chine ghorm agus 9.02 de shliocht Áiseach. De chúlra Latino 6.9% den daonra.
Gourde
mion|clé|300px|10 centimes 1949 An gourde (cód ISO 4217 HTG) a thugtar ar an airgeadra a úsáidtear i Háítí. Tá 100 centimes i ngourde amháin.
Bunaíodh an céad gourde in 1813. B'é an livre an airgeadra a raibh sa Háítí roimh é sin.
Port an Eilein
Is ceantar stairiúil ar an Íle, Earra-Ghàidheal agus Bòd, é Port an Eilein .
Duff McKagan
Is il-ionstraimí, amhránaí, agus scríbhneoir é Michael Andrew "Duff" McKagan (rugadh 5ú Feabhra, 1964). Aithnítear é thar aon rud eile mar an dordghiotáraí le Guns N' Roses.
Eskifjörður
Is baile san Austurland in Íoslainn é Eskifjörður.Bhí 1,043 daoine ina gcónaí ann i 2011.
Calóg sneachta
200px|thumb|Calóga sneachta Is ceann na criostail oighir go dtiteann mar sneachta í an chalóg sneachta.
Derek Ryan
Is amhránaí agus ceoltóir Éireannach é Derek Ryan. Rugadh é i gContae Cheatharlach. Bhí sé ina bhall de D-Side, banna ceoil, sular thug sé faoin gceol a chasadh ina aonar.
Rylan Clark
Is láithreoir agus amhránaí Sasanach é Ross Richard "Rylan" Clark-Neal (né Clark; rugadh 25 Deireadh Fómhair 1988). Is láithreoir reatha The Xtra Factor Live agus Big Brother's Bit on the Side é. Tháinig sé sa chúigiu háit ar an naoú sraith The X Factor sa bhliain 2012.
Mallard
Is éan é an mallard. Is baill d'fhine na Anatidae iad.
Anthony Millar
Polaiteoir Éireannach ab ea Anthony Millar (24 Meán Fómhair 1934 – 23 Eanáir 1993). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Tolyatti
Cathair de chuid na Rúise is ea Tolyatti (Тольятти). Tá an chathair suite in iardheisceart na tíre i gCúige Shamara. Tá 719,632 duine ina gcónaí i dTolyatti (daonáireamh 2010).
Richard H. Geoghegan
Sasanach de bhunadh na hÉireann ab ea Richard Henry Geoghegan (8 Eanáir, 1866 - 27 Deireadh Fómhair, 1943). Mar fhear óg, bhí cónaí air ar feadh tamaill i Stát Washington, i Stáit Aontaithe Mheiriceá (SAM, agus ansin, bhog sé go dtí Alasca, a bhí ansin ina chríoch de chuid SAM). Ba litríochtchara iontach é agus is cosúil gurb é an chéad Esperantach ag a raibh Béarla mar mháthair theanga aige.
A shaol i Sasana
Nuair a bhí sé 3 bliana d'aois, thit se ar an staighre sa bhaile, agus mar thoradh ar an eachtra seo, bhí sé craplaithe ar feadh a shaoil, ag siúl le deacracht agus go minic le cúnamh a shlat siúil. Amhail is go raibh sé mar chúiteamh as a chuid bhaic fhisiciúil, ó aois óg thaispeáin sé cumas intleachtúil neamhghnách, go háirithe i bhfoghlaim teangacha. Timpeall na haoise 17, thosaigh sé ag cur spéise i gcórais scríbhinn an Oirthir agus chláraigh sé le hOllscoil Oxford, i mí Eanáir 1884, chun staidéar a dhéanamh ar theanga na Sínise. Léirigh sé é féin mar mhac léinn den scoth, ag bhaint dámhachtainí scoláireachta amach faoi dhó, ach níor bhain sé riamh céim amach. San Ollscoil Oxford, d'fhan an tSínis ina réimse staidéir neamhdhioplóma go dtí 1936.
Nhulunbuy
Baile mór i gCríoch an Tuaiscirt, An Astráil, is ea Nhulunbuy.
Eala Bewick
Is éan í eala Bewick. Is baill d'fhine na Anserinae iad.
Mairearaid nighean Lachlainn
File i nGaeilge na hAlban ba ea Mairearaid (Maighread) nighean Lachlainn (c. 1660–?). Fuair sí bás am éigin san 18ú haois.
Bhí sí ina cónaí ar Oileán Mhuile, ar thailte chlann Ghill-Eain, agus chum sí amhráin faoin anachain a tháinig ar a muintir de thoradh threascairt thaoisigh chlann Ghill-Eain agus teacht na gCaimbeulach ina n-áit.
Buailteachas
deas|250px|thumb|Buailteachas Is cleachtas den gluaiseacht beostoc as féarach amháin go dtí ceann eile i dtimthriall séasúrach é buailteachas.
Mairearaid nighean Lachlainn
Is dócha gurbh fhear de Dhòmhnallach a hathair ach gur bhain a máthair le clann Ghill-Eain. Deir an béaloideas go raibh sí pósta le fear de chlann Ghill-Eain agus go raibh clann mhór acu. Bhí sí ina banaltra ag sé dhuine dhéag de dhaoine uaisle Oileán Mhuile, ach fuair siad bás roimpi, mar a rinne a clann féin. Deirtear gur minic a théadh sí chun uaigh an duine dheireanaigh díobh siúd a bhí oilte aici. Faoin am sin bhí sí an-sean agus í crom dá réir.
Déanann sí tagairt do Bhliain an Phrionsa (éirí amach na Seacaibíteach in 1745) ina cuid filíochta.
Krasnodar
Cathair de chuid na Rúise is ea Krasnodar (Краснодар). Tá an chathair suite in iardheisceart na tíre i gCríoch Krasnodar. Tá 744,995 duine ina gcónaí i gKrasnodar (daonáireamh 2010).
The Simpsons (séasúr 22)
Craoladh an dara séasúr is fiche The Simpsons idir Meán Fómhair 26, 2010 agus Bealtaine 22, 2011 ag tosú le "Elementary School Musical".
Paddy Clohessy
Polaiteoir Éireannach ab ea Paddy Clohessy (16 Aibreán 1908 – 6 Lúnasa 1971). Bhí sé ina bhall d'Fhianna Fáil.
Fear sneachta
200px|thumb|Fear sneachta mion|Fear sneachta, video 200px|thumb|Fear sneachta sa Ghearmáin Is macasamhail dhaonna a chruthaítear le sneachta adhairtín fear sneachta.
An Fhranc Thiar
Ón iarthar go dtí an oirthear, na críocha a d’eascair as [[Conradh Verdun de 843: An Fhranc Thiar,(Laidin: Francia occidentalis ), An Fhranc Láir (Laidin: Francia media) agus an Fhranc Thoir (Laidin: Francia orientalis) |thumb|upright=1.4]]
I stair na meánaoise, tagraíonn an Fhranc Thiar (Laidin: Francia occidentalis ) nó Ríocht na bhFranc Thiar (regnum Francorum occidentalium ) don chuid thiar d’ Impireacht na bhFranc a bhunaigh Séarlas Mór. Léiríonn sí an chéim is luaithe de Ríocht na Fraince, a mhair ó thart ar 840 go dtí 987. D’eascair an Fhranc Thiar as  chríochdheighilt na hImpireachta  Cairilínsí i 843 faoi Chonradh Verdun tar éis bhás mhac an Impire, Louis Cráifeach
Dermot Bolger
Is úrscéalaí, drámadóir agus file Éireannach é Dermot Bolger a rugadh i bhFionnghlas, bruachbhaile de Bhaile Átha Cliath.
Is minic a bhaineann a chuid oibre le hurlabhraíocht taithí saoil daoine den lucht oibre a bhraitheann, ar chúiseanna éagsúla, go bhfuil siad scoite amach ón tsochaí. Ceistíonn Bolger ábharthacht choincheapa náisiúnaithe traidisiúnta na hÉireann, ag argóint ar son sochaí níos iolraí agus níos cuimsithí. Sa bhliain 1977 bhunaigh Bolger Raven Arts Press, a bhainistigh sé go dtí 1992, nuair a comhbhunaigh sé New Island Books. Fuair a bhean chéile, Bernie, bás i mí na Bealtaine 2010.
Scríbhinní
(Nascann gach bliain chuig a bhliain comhfhreagrach "[bliain] sa litríocht".)
Shift Night (1985 sa litríocht | 1985)
Is é seo céad úrscéal Bholger (nó novella?). Is é Donal, fear óg as Fhionnghlas a oibríonn an mheitheal oíche i monarcha áitiúil an príomhcharachtar. Grá geal Dhonail is ea Elizabeth, agus í ag iompar clainne agus tá an bheirt acu ina gcónaí i gcarbhán ag bun ghairdín a tuismitheoirí. Ní gá a rá, níl a tuismitheoirí an-sásta leis an scéal agus oibríonn Donal go dian chun saol s'aigse agus Elizabeth a fheabhsú. Is scéal casta é seo, ina bhfuil machnaimh ar ionchais na ndaoine óga sna 1980idí in Éirinn agus an réabadh idir an traidisiún (mar atá léirithe ag teaghlach Elizabeth agus iad siúd atá i n-údarás) agus an todhchaí (mar atá léirithe ag Donal agus Elizabeth). Cé nach féidir cur síos ar an clabhsúr rud sona sásta, tá sé dóchasach ar an gcaoi go dtosaíonn Donal ag baint amach grinneas faoina shaol, lena n-áirítear a chaidreamh le Elizabeth, a chaidreamh leis an tsochaí, agus, ar deireadh, cad a bheidh i gceist le bheith ina nÉireannacha sa chuid dheireanach den 20ú haois. Cuireann an t-úrscéal seo go leor de na téamaí a thabharfar aghaidh arís orthu i gcuid mhaith de scríbhneoireacht Bholgar níos déanaí ar aghaidh.
The Journey Home (1990 sa litríocht | 1990)
An Teaghlach ar Ché Paradise (2005)
Father's Music (1997)
Úrscéalta eile:
Fáskrúðsfjörður
Is baile san Austurland in Íoslainn é Fáskrúðsfjörður. Bhí 662 daoine ina gcónaí ann i 2011.
Dermot Bolger
Drámaí
(Nascann gach bliain len a chomhfhreagrach "[bliainyear] sa litríocht".)
Filíocht
(Nascann gach bliain len a chomhfhreagrach "[bliainyear] i bhfilíocht".)
Naisc sheachtracha
Portrait of Dermot Bolger by Olivier Favier https://www.flickr.com/photos/olivierfavier/3795820756/
Láithreán Gréasáin an údair
Teacsa
clé|250px|mion|Ceann Garbh, an pointe is airde ar Theasca Is oileán gar d'Íle, Earra-Ghàidheal agus Bòd, san Albain, é Teacsa. Tá an t-oileán neamháitrithe faoi láthair.
Ionsaí "Droichead Londan" 2017
clé|250px|mion|Bláthach ómóis Ar an 3 Meitheamh 2017, maraíodh ochtar ar Dhroichead Londan nuair a thiomáin sceimhlitheoirí veain isteach i slua coisithe sular ionsaigh siad daoine le sceana sa cheantar máguaird, sa cheantar Borough Market, lán de tithe tábhairne agus bialanna.
Izhevsk
Cathair de chuid na Rúise is ea Izhevsk (Ижевск nó in Udmairtis: Иж, Ижкар / Ish, Ishkar)). Tá an chathair suite in iardheisceart san Udmairt. Is í príomhchathair na hUdmairte í. Tá 627,734 duine ina gcónaí in Izhevsk (de réir daonáirimh 2010).
An Bhoisnia-Heirseagaivéin
thumb|250px|right Is poblacht chónasctha í an Bhoisnia-Heirseagaivéin, arb iar-Phoblacht de chuid na hIúgslaive í sna Balcáin. Tá an tír seo suite in oirdheisceart na hEorpa in aice leis an gCróit sa tuaisceart agus san iarthar, An tSeirbia san oirthear, agus le Montainéagró sa deisceart. Níl ach sé chiliméadar fichead de chósta ag an tír seo, timpeall chathair Neum.
Cogadh na hIaráice
Coinbhleacht armtha ba ea Cogadh na hIaráice a thosaigh ar 20 Márta 2003 nuair a rinne na Stáit Aontaithe agus a chomhghuaillithe ionradh ar an Iaráic. Cuireadh deireadh le réimeas Saddam Hussein go díreach ach lean an cogadh ar aghaidh le blianta fada. Maraíodh 100,000 sibhialtach, ar a laghad, idir 2003 agus 2007 (is dócha i bhfad níos mó).
Cúlra
I ndiaidh dó cogadh a throid sna 1980idí i gcoinne na hIaráine, rinne Uachtarán na hIaráice Saddam Hussein, ionradh ar an Chuáit in 1990. Spreag sé seo Cogadh na Murascaille in 1990-1991, cogadh a chaill an Iaráic.
Bhí an t-ionsaí sa bhliain 2003 mar chuid den 'chogadh 'in éadan na sceimhlitheoireachta' de chuid an Uachtaráin George W. Bush mar dhea, agus 'freagairt' ar ionsaithe 11ú Meán Fómhair. Bhí sé dearbhaithe ag Bush agus a chomhghuaillí sa bhliain 2003 go raibh airm ollscriosta ag an Iaráic (tháinig sé chun solais níos déanaí gur bréag a bhí ann) agus nach mbeadh aon leisce ar Saddam iad a dhíriú ar na gcomhghuaillí nó lucht an Mheánoirthir.
Chuir Rúnaí Cosanta SAM, Donald Rumsfeld, amach go raibh airm ollscriosta san Iaráic sa bhliain 2002-2003, rud nach raibh fíor, ach scaip na ráflaí ina loscadh sléibhe. Ba leor an neamhaird a thug Saddam Hussein ar chigirí airm na Náisiún Aontaithe, a úsáid mar leithscéal don ionradh sa bhliain 2003..
Mhaígh Tony Blair fiú sa bhliain 2003 go bhféadfadh Saddam Husseim an Ríocht Aontaithe a ionsaí. Cúpla bliain íos déanaí, tharraing na meáin aird ar leith ar ráiteas amháin ó Blair, a dúirt i nóta a chuir sé chuig Uachtarán na Stát Aontaithe, George W Bush, go mbeadh sé leis, is gur chuma.
Dúirt Amy Goodman, “Ar feadh sé seachtaine roimh an ionradh ar an Iaráic, bhí an leathchuid de Mheiriceánaigh i bhfách leis agus an leathchuid eile ina éadan: as an 393 agallamh a cuireadh ar dhaoine ar na cainéil mhóra teilifíse, cuireadh agallamh ar thriúr a bhí in éadan dul isteach. Triúr as beagnach 400." Bhí na meáin, mar sin, ag gríosú daoine chun na cogaíochta, clé|mion|300x300px|Rumsfeld sa [[An Peinteagán|Phentagon i mí Aibreáin 2005 ag tabhairt faoi fheachtas,  "America Supports You" in éineacht le Spiderman agus Captain America]]
Cogadh
Ba é plean na Stát Aontaithe seilbh a ghlacadh ar an Iaráic go tapaidh, an tír a chur ar ais ar a bonnaí le hairgead ola, agus 'síol an daonlathais' a chur i lár gharraí an Mheánoirthir. Ach ní raibh sé ag súil le cogadh cathartha, ar feadh roinnt mhaith blianta, gan go leor trúpaí aige chun smacht a choinneáil ar an tír.
Arthur Miller
Údar agus drámadóir Meiriceánach ba ea Arthur Asher Miller (17 Deireadh Fómhair, 1915 – 10 Feabhra, 2005). Fathach de chuid litríocht agus saol intleachtúil na Stát Aontaithe, gníomhach níos mó ná seasca bliain, agus ar na drámadóirí is fearr dár tháinig as an tír sin riamh. Samplaí de na drámaí cáiliúla a scríobh sé iad The Crucible, A View from the Bridge, All My Sons agus Death of a Salesman. Bronnadh a lán duaiseanna ar Miller i rith a shaoil, mar shampla an Duais Pulitzer sa Litríocht.
Saol
Saolaíodh Arthur Miller i Harlem, i gCathair Nua-Eabhrac ar 17 Deireadh Fómhair 1915. Bhí sé ar an dara mac dár rugadh d'Isidore agus Augusta Miller, ar Ghiúdaigh de bhunadh na Polainne iad. Teaghlach meánaicme a bhí iontu. Ba gúnadóir é athair Miller agus bhí an gnó teaghlaigh sin thíos go mór leis an Spealadh Mór a tharla sa bhliain 1929. Bhog an teaghlach go háit chónaithe a bhí ní ba shaoire i mBrooklyn an bhliain sin. Aithnítear i gcoitinne go raibh tionchar mór ag an gcruachás sin ar scríbhneoireacht Miller ina dhiaidh sin. clé|mion|Marilyn Monroe agus Arthur Miller, Paris Ball 1957Ní raibh a ndóthain airgid ag muintir Miller chun an fear óg a chur chun na hollscoile, rud a chiallaigh go raibh air gnáthphost a fháil tar éis dó an mheánscoil a chríochnú sa bhliain 1932. Chaith sé dhá bhliain ag sclábhaíocht i bpostanna suaracha sular éirigh leis scoláireacht a bhaint amach le haghaidh Ollscoil Michigan sa bhliain 1934, áit a ndearna sé staidéar ar iriseoireacht, chomh maith le bheith ina eagarthóir oíche ar nuachtán na mac léinn san ollscoil. Chaith sé tréimhse ag staidéar an Bhéarla chomh maith, cúrsa inar dhírigh sé ar dhrámaíocht faoi Kenneth Rowe. Chuir Miller suim ar leith i ndrámaí Ibsen le linn na tréimhse seo agus bhí tionchar ollmhór ag an drámadóir Ioruach sin ar a chuid scríbhneoireacht ón am sin i leith. Scríobh sé dhá dhráma i rith na tréimhse sin, mar atá, No Villian agus Honors at Dawn. clé|mion|1961
Mná
Phós Miller trí huaire. Ba í Mary Slattery an chéad bhean chéile aige. Phós siad sa bhliain 1940 agus fuair siad colscaradh sa bhliain 1956.
Bhí clú ar Miller freisin mar gheall ar é a bheith pósta leis an aisteoir clúiteach Marilyn Monroe idir 1956 agus 1961.
Bhuail sé leis an tríú bean chéile aige, an grianghrafadóir Inge Morath, ar sheit an scannáin The Misfits. Phós siad sa bhliain 1962, tar éis dó colscaradh a fháil ó Monroe. Mhair an pósadh sin go dtí go bhfuair Inge bás sa bhliain 2002.
Obair eile
mion|clé
Eric Freeman
Is aisteoir scannáin agus teilifíse Meiriceánach é Eric Freeman, a rugadh sa bhliain 1965. Rinne sé páirt Ricky Chapman sa scannán uafáis úd Silent Night, Deadly Night Part 2 (1987).
Busáras Bhochanan
deas|mion| An socrú fiacail sáibh an úsáidtear ag na seastáin bus mion| Clog Chluaidh le [[ George Wyllie |George Wyllie atá taobh amuigh den stáisiún bus ]] Is é Busáras Bhochanan an príomh-áras ceann aistir bus i nGlaschú, Albain.
Is é an busáras an áras ceann aistir do thurais idir an chathair agus bailte agus cathracha eile in Albain, chomh maith le seirbhísí fadraoin idirnáisiúnta chuig áiteanna eile sa Bhreatain Mhór agus níos faide i gcéin.
Fosclaíodh an Busáras Bhochanan atá ann faoi láthair i 1977. Roimhe sin d'úsáid seirbhísí Ghrúpa Bus na hAlban a bhí ag críochnú ar thaobh ó thuaidh lár na cathrach dhá bhusáras níos lú ar a dtugtar Busáras Shráid Cheann Tearmainn (ar a tugadh Busáras Shráid Buchanan air fosta) agus Busáras Shráid Dhùn Deas, chomh maith le láthair feithimh ar an tsráid ar Shráid Rinn Friù. Bhí na háiseanna seo iontach plúchta, agus cé gur mhaolaí cúrsaí, go pointe, sna 1960idí nuair a cruthaíodh clós páirceála do bhusannaí ar choirnéal Bhóthar na Parlaiminte agus Sráid Cheann Tearmainn, cha raibh ann ach socrú sealadach, toisc gur leagadh neart den chuid seo den chathair, agus an bhun-leagan amach de na sráideanna, agus rinneamh athfhorbairt chuimsitheach air sna 1970. Mar chuid den athfhorbairt seo, tógadh an Bhusáras úr soir ó na séan áiseanna, ar phíosa talaimh a bhíodh ar an taobh ó thuaidh de Bhóthar na Parlaiminte agus mar chuid d'iosta earraí iar-stáisiún iarnróid Shráid Buchanan, a druideadh sna 1960idí mar gheall ar Chiorruithe Beeching. Tá bealach isteach an bhusáras nua ar Shráid Cheann Tearmainn (nach bhfuil baint aige leis an ailíniú a bhí ag an tsráid den ainm céanna a bhí ann roimhe).
I ndiaidh príobháidiú Ghrúpa Bus na hAlban tugadh úinéireacht an bhusárais d'Iompair Paisinéirí Shrath Chluaidh i 1993, agus ansin tugadh dá chomharba Comhpháirtíocht Iompair Shrath Chluaidh i 2006. Dúnadh an iar-áras ceann aistear eile de chuid Ghrúpa Bus na hAlban sa chathair, Busáras Bhaile Anndra, i 1993 freisin, agus aistríodh cuid dá sheirbhísí go Busáras Bhochanan dá bharr.
The Dead (American Horror Story)
Craoladh an seachtú heipeasóid, "The Dead" den tríú sraith American Horror Story ar an 20 Samhain 2013. Scríobh Brad Falchuk an eipeasóid seo. D'fhéach 4.00 milliún duine ar an eipeasóid.
Busáras Bhochanan
Oibritheoirí
Is iad seo a leanas na hoibritheoirí a chuireann seirbhísí go Busáras Bhochanan ar fáil:
I gcultúr an phobail
Rinne an ceoltóir áitiúil Roddy Frame rómansú ar an bhusáras ina amhrán Killermont Street, a bhí le feiceáil ar albam a bhanna Camera Aztec ó 1987 Love. Pléann an t-amhrán le héalúchas go háiteanna úra ón stáisiún, leis an líne athfhillteach Tá teachtaireacht ann dúinn, is féidir linn dul ann ar an bhus, ó Shráid Killermont. Tugtar "Killermont Street" ar shuíomh leantóra oifigiúil Frame mar thagairt don amhrán.
Leictreoir
Is ceardaí é/í leictreoir, a bhíonn saineolas aige/aici ar shreangú leictreach foirgneamh, línte tarchurtha, meaisíní do-aistrithe, agus trealamh gaolmhar. Féadfar leictreoirí a fhostú chun comhpháirteanna leictreacha nua a shuiteáil nó chun bonneagar leictreach atá ann cheana a chothabháil agus a dheisiú. Féadfaidh leictreoirí speisialtóireacht a dhéanamh freisin i sreangú, eitleán, agus ardáin soghluaiste eile, chomh maith le cáblaí sonraí srl.
Eala phíbdhubh
Is éan í an eala phíbdhubh (Cygnus melancoryphus). Is ball d'fhine na n-Anatidae í. Tá sí dúchasach do dheisceart Mheiriceá Theas mar a ngnáthaíonn sí timpeallachtaí fionnuisce. Is í an t-éan uisce is mó sa chuid sin den domhan í.
Robert Downey, Jr.
Aisteoir, ceoltóir agus léiritheoir Meiriceánach is é Robert Downey, Jr., a rugadh ar an 4 Aibreán, 1965. Bhain sé cáil amach i Hollywood mar gheall ar an bpáirt a bhí aige i scannáin amhail Chaplin, Short Cuts, Good Night, and Good Luck, agus Iron Man.
Tús a shaoil
Rugadh Downey i gCathair Nua-Eabhrac, Nua-Eabhrac don stiúrthóir Robert Downey, Sr. agus an aisteoir Elsie Downey. Tá deirfiúr níos sine aige, Allyson Downey, atá ina haisteoir freisin. Rugadh a athair mar Robert Elias, ach d'athraigh sé a ainm nuair a bhí sé óg mar ba mhaith leis téigh isteach san airm.
Thosaigh Downey a slí bheatha mar aisteoir nuair a bhí sé cúig bliana d'aois sa scannáin a athar Pound. Dhá bhliain tar éis sin, bhí páirt aige sa Greaser's Palace. Mar gheall ar phost a athar, bhog an teaghlach go minic nuair a bhí Downey óg. Bhí sé ina chónaí i gConnecticut, Nua-Eabhrac, California agus Londain. Nuair a fhuair a thuismitheoirí colscaradh sa bhliain 1978, chuig sé go dtí California lena athair, agus a dheirfiúir ina cónaí lena máthair i Nua-Eabhrac ach, sa bhliain 1982, d'éirigh Downey as Santa Monica High School agus d'fhill sé ar Nua-Eabhrac chun obair mar aisteoir. Mar déagóir, d'fhreastail sé ar an Stagedoor Manor Performing Arts Training Center i Nua-Eabhrac.
An tús
Chuir Downey tús lena slí bheatha ghairmiúil sa bhliain 1985 nuair a ghlac sé páirt ar an gclár teilifíse Saturday Night Live, ach chaill sé an post an bhliain ina dhiaidh sin. Áfach, tharraing 1985 páirteanna eile mar Jimmy Parker, le toabh James Spader, sa Tuff Turf agus an bulaí Ian sa Weird Science. Mar gheall ar na scannáin seo, agus a phríomhpháirt sa The Pick-Up Artist le Molly Ringwald, tá sé uaireante curtha san áireamh mar bhall den Brat Pack, grúpa aisteoirí a bhain cáil amach sa scannáin áirithe sna 80idí.
Sa bhliain 1987, láithrigh Downey sa Less Than Zero le James Spader mar andúileach drugaí. Bhí a léiriú molta go mór, ach bhí éifeacht eile ag an scannán ar Downey. Dúirt sé go raibh a charachtar mar áibhéil dó féin agus, mar gheall ar seo, d'éirigh sé ina "áibhéil an carachtair" freisin. Ach tar éis Less Than Zero, faigh sé páirteanna sa scannáin níos mó mar Air America agus Soapdish.
Ceol
Chan Robert Downey, Jr. amhráin a bhí páirteach i gcuid den a scannáin agus, sa bhliain 2004, scaoil sé an albam The Futurist. Tá deich rian ann, ocht scríofa le Downey agus dhá amhrán chlúdaigh. Ceann de na rianta ná "Broken", a sheinn i rith admhálacha a scannáin Kiss Kiss, Bang Bang.
Patrick Tierney
Polaiteoir Éireannach ab ea Patrick Tierney ( – 29 Meán Fómhair 1990). Bhí sé ina bhall de Páirtí an Lucht Oibre.
Shane Horgan
Anailísí le RTE Sport agus iarimreoir rugbaí is ea Shane Horgan (rugadh é i mBaile an Bheileogaigh, Contae na Mí, ar an 18 Iúil, 1978). D'imir sé le Cúige Laighean agus foireann na hÉireann.
Saol
D'imir sé rugbaí le Boyne RFC agus peil Ghaelach le foireann mionúr Chontae na Mí. Nuair a bhí sé óg, d'fhreastail sé ar Scoil Naomh Mháire i nDroichead Átha. Nuair a bhí sé críochnaithe sa scoil, chuaigh sé go dtí Club Lansdowne sa bhliain 1997 agus sa bhliain 1998 d'imir sé a chéad chluiche i gcomhair Chúige Laighean.
Anois imríonn sé sa chúl-líne i gcomhair Chúige Laighean agus Éireann. Go dtí an lá inniu, tá 52 cluiche imeartha aige i gcomhair Chúige Laighean sa Chorn Heineken, agus sna cluichí seo ghnóthaigh sé 18 úd agus preabchic amháin, 93 pointe san iomlán. Ón mbliain 1996 go dtí 1998, d'imir sé ar fhoireann Éireann Óige agus ansin ón mbliain 1998 go dtí 2000 bhí sé ar fhoireann faoi fiche a haon na hÉireann. Sa bhliain 2000, d'imir sé a chéad chluiche le phríomhfhoireann na hÉireann, agus tá sé ag imirt leo fós. Leis an bhfoireann seo, tá 100 pointe aimsithe aige as 59 chluiche. Sa bhliain 2005 bhí sé páirteach i dturas na British Lions go dtí an Nua-Shéalainn, agus d'imir sé trí chluiche leo.
D'éirigh sé as an imirt ar 12 Márta 2012 mar gheall ar fadhbanna a bhain le hobráid ar a ghlúin.
Danny Jacobs
Is aisteoir agus fuirseoir Meiriceánach é Daniel Charles "Danny" Jacobs, Jr., a rugadh sa bhliain 7 Iúil, 1968.
Höfn
Is baile san Austurland in Íoslainn é Höfn.Bhí 2,167 daoine ina gcónaí ann i 2011.
Robinho
Is imreoir sacair é Róbson de Souza nó Robinho, a rugadh ar an 25 Eanáir 1984, atá ag imirt faoi láthair le Manchester City. Rugadh in São Vicente na Brasaíle é. Imríonn sé le foireann náisiúnta na Brasaíle chomh maith.
Tá craobh na Brasaíle bainte aige le Santos, sna blianta 2002 agus 2004, agus Campeonato Paulista 2010. Bhuaigh sé La Liga le Real Madrid i 2006–07 agus 2007–08, agus an Supercopa de España sa bhliain 2008. Leis an bhfoireann náisiúnta bhuaigh sé an FIFA Confederations Cup sna blianta 2005, 2009, agus Copa América 2007.
Orson Welles
Ba aisteoir agus stiúrthóir Meiriceánach é Orson Welles (6 Bealtaine 1915 - 10 Deireadh Fómhair 1985), ar dhuine de na stiúrthóirí scannán ab fhearr a bhí ariamh ann. Ceaptar nach bhfuil sárú an scannáin “Citizen Kane” le fáil. Ní raibh sé ach cúig bhliana fichead d’aois nuair a rinne sé é sin. clé|mion|233x233px|19 Feabhra 1926, sa nuachtán Capital Times (Madison, Wisconsin)
Saol óg
Dílleachta a bhí in Welles. Cailleadh a athair an bhliain roimhe sin agus cailleadh a mháthair sé bliana roimhe sin arís nuair nach raibh sé ach naoi mbliana d’aois. clé|mion|150x150px|Welles in Éirinn i 1931
Welles in Éirinn
Bhí eolas maith ag Welles ar Éirinn. Ní raibh sé ach sé bliana déag d’aois nuair a tháinig sé go Gaillimh ar bord an SS Baltic i mí Lúnasa 1931. Bhuail sé isteach chuig an Taibhdhearc agus is cosúil gur casadh an t-aisteoir agus an léiritheoir Mícheál Mac Liammóir leis.
Chaith Welles seal an-ghearr ag staidéar i gColáiste na Tríonóide. Bhuail sé arís le Mícheál Mac Liammóir agus chas sé le Hilton Edwards. D'iarr Welles páirt i ndráma orthu. Fuair sé é agus chuaigh sé ar an stáitse in Amharclann an Gheata ar an 13 Deireadh Fómhair 1931.
Bás
Fear a bhfuil otracht ghalrach ag dul di, bhí Welles ina aonar sa bhaile ar an 10 Deireadh Fómhair 1985 nuair a bhuail taom croí é ar feadh na hoíche, gan ach 70 bliain slánaithe aige.
Rois tapa raidío
San radairéalteolaíocht, is éard is rois tapa raidió (RTR) ann ná feiniméan ardfhuinnimh réaltfhisice de bhunadh anaithnid, a léiríonn mar rois neamhbhuan raidió nach maireann ach cúpla soicind. Tháinig Duncan Lorimer agus mac léinn dá chuid, David Narkevic, ar an chéad RTR sa bhliain 2007, nuair a bhí siad ag cuardach trí chartlann sonraí, agus mar sin tugtar go coitianta Roiseanna Lorimer orthu. Fuarthas go leor RTRnna, lena n-áirítear RTR athfhillteach.
Nuair a bhí na RTRanna polaraithe, léiríonn siad go raibh siad astaithe ó fhoinse de réimse láidir maighnéadach. . Tá bunús na RTRanna fós le bheith faighte amach; moltar gur seans gur ó neodrónréalta mear-rothlach a bhunús, nó b'fhéidir ó pholl dubh nó fiú intleacht eachtardhomhanda.