cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Liosta d’éanlaith na hÉireann
Fáinleoga
Tá an fhine Hirundinidae curtha in oiriúint do bheathú ón aer. Tá corp caol sruthlínithe acu, sciatháin bhioracha fhada agus gob gearr atá in ann bheith ar leathadh go mór. Cuirtear na cosa in oiriúint bheith ina sheasamh seachas ag siúl, agus tá na ladhracha tosaigh ceangailte go páirteach ag an mbun. Tá 75 speiceas ar fud an domhain agus 5 speiceas le fáil in Éirinn.
Locustellidae
Ord: Passeriformes    Fine: Locustellidae
Is fine d’éin bheaga cheoil fheithiditeacha iad na Locustellidae atá le fáil go príomha san Eoráise, san Afraic, agus i réigiún na hAstráile. Is éin bheaga iad le heireabaill atá fada agus boireach de ghnáth, agus is gnách go mbíonn siad liathdhonn nó donnbhuí ó bhun go barr.
Ceolairí giolcaí agus comhghuaillithe
Is iondúil go mbíonn baill na fine seo sách mór le bheith ina gceolairí. Tá an chuid is mó díobh donn glasbhuí ar bharr le go leor béasa ar an mbun. Is gnách go mbíonn siad le fáil i gcoillearnach oscailte, i ngiolcarnaí nó i bhféar ard. Bíonn siad an fhine ar fáil den chuid is mó i ndeisceart go iarthar na hEoráise agus a thimpeallacht, ach téann sí i bhfad isteach san Aigéan Ciúin freisin, le roinnt speiceas san Afraic.
Cisticola agus comhghuaillithe
Ord: Passeriformes  Fine: Cisticolidae
Is ceolairí iad na Cisticolidae a fhaightear go príomha sna réigiúin theas atá níos teo den Sean-Domhan. De ghnáth, bionn na héin seo an-bheag le cuma donn nó liath orthu agus iad le fáil i dtimpeallacht oscailte, ar nós féarthalaimh nó scrobarnaí.
Cat marmarach
Is ainmhí é an cat marmarach. Mamach atá ann.
Measán Máltach
thumb|240px|Measán Máltach Is madadh clóis é measán Máltach.
Moncaí marmaisíneach
Is ainmhí é an moncaí marmaisíneach. Mamach atá ann.
Sípéir muir-eanaigh
thumb|240px|Sípéir muir-eanaigh Is madadh clóis é sípéir muir-eanaigh.
Brocaire Mhanchain
thumb|240px|Brocaire Mhanchain Is madadh clóis é brocaire Mhanchain.
Banc
mion|[[Bainc Aontas Éireann|Bainc-Aontas Éireann]] Is foras airgeadais é banc, a ghlacann taiscí agus a dhéanann iasachtaí.
Rialú
mion|[[Banc Angla-Éireannach]] Tá rialú docht ar na bainc. Toisc gur bainc iad a ghlacann taiscí, tá baol ollráchairte díobhálaí i gcónaí ann. Bhí drochiasachtaí ag cur as go mór d'earnáil na baincéireachta, in Éirinn ó 2008 ar aghaidh go háirithe.
Chun muinín an taisceora a áirithiú, cruthaíodh líontáin sábhála fhollasacha don phobal (amhail árachas taiscí) agus líontáin sábhála intuigthe (tarrthálacha) de facto. I bhfianaise na líontán sábhála don phobal, áfach, déanann cuid gníomhaíochtaí neamhshrianta na mbanc géarú ar roinnt fadhbanna, lena n-áirítear
clé|mion|[[Banc Ceannais na hÉireann. ]] Tá institiúidí airgeadais de chuid na hÉireann faoi chúram Bhanc Ceannais na hÉireann.
Tá institiúidí airgeadais ann a bhfuil tábhacht shistéamach dhomhanda leo.
Conspóid
Rinne an scríbhneoir Meiriceánach Mark Twain cur síos símplí fadó ar an tslí ina dtéann bainc i mbun oibre. “Tá bancaeir cosúil le duine a thugann scáth báistí ar iasacht duit nuair a bhíonn an ghrian ag taithneamh, “ a dúirt Twain, “ach a dteastaíonn sé ar ais uaidh a luaithe a thosaionn sé ag cur báistí”.
Íolbhriseadh
mion|367x367px|“Caithréim an Cheartchreidimh“ ar íolbhriseadh faoin Bhanimpire Biosántach Theodora agus a mac Mícheál III. Íocón ó dheireadh an 14ú nó tús an 15ú haois. Is éard atá i gceist le híolbhriseadh (Béarla: iconoclasm, ón Ghréigis εἰκών “íocón” + κλάω “briseadh”) ná creideamh sa tábhacht a bhaineann le scriosadh íocón, íol, agus íomhánna eile, go minic ar chúiseanna creidimh nó polaitíochta. Tugtar íolbhristeoir ar dhuine a ghlacann páirt san íolbhriseadh, nó a thacaíonn leis.
Sibhéid phailme mhasctha
Is ainmhí í an sibhéid phailme mhasctha. Mamach atá ann.
Títí masctha
Is ainmhí é an títí masctha. Mamach atá ann.
Íolbhriseadh
De ghnáth, tarlaíonn íolbhriseadh mar thoradh ar aighneas seicteach idir faicsin laistigh den reiligiún céanna, ach is féidir le lucht leanúna reiligiúin amháin íolbhriseadh a dhéanamh in aghaidh reiligiún eile. Eascraíonn an téarma ón íolbhriseadh Biosántach, streachailt idir daoine ar son agus in aghaidh íocón reiligiúnach san Impireacht Bhiosántach ó 726 go 842 AD. Bíonn an t-íolbhriseadh is láidre i measc reiligiún a chuireann i gcoinne an íoladhartha, na reiligiúin Abrahámacha san áireamh. Lasmuigh den chomhthéacs reiligiúnda, is féidir an téarma “íolbhriseadh” a úsáid mar chur síos ar ghluaiseachtaí a thacaíonn le scriosadh forleathan siombailí idé-eolaíochta, mar shampla scriosadh shiombailí na monarcachta le linn Réabhlóid na Fraince.
Sciolla earraigh
Is planda é an sciolla earraigh.
Ceol '16
Albam de cheol as Gaeilge é Ceol '16, a bhí seolta amach ag an eagraíocht Seachtain na Gaeilge sa bhliain 2016. Cumann na ceoltóirí amhrán as Gaeilge, nó déanann siad aistriúchán ó amhrán éigean as Béarla.
Clár
Bhí Ceol '16 le hEoghan Mac Diarmuda ar fáil ar líne (ar cnag.ie). Tá 'Ag Smaoineamh Os Ard le hEd Sheeran ar an dhlúthdíosca seo, chomh maith le hamhráin ó The Coronas, Kodaline, The Delorentos, HamsandwicH srl.
Cróch an fhómhair
Is planda é cróch an fhómhair.
Liosta carachtair Marvel Comics: F
Ferret
Is carachtar Timely Comics é The Ferret. Déanann sé a chéad cuma i Marvel Mystery Comics #4 (Fea. 1940).
Fiery Mask
Is sárlaoch ficseanúil é Fiery Mask (Jack Castle fíor ainm). Bhí sé le feiceáil den chéad uair sa chéad eagrán Daring Mystery Comics (Eanáir 1940), foilsithe ag réamhtheachtaí Marvel, Timely Comics. Cruthaíodh ag Joe Simon é. Déanann sé cuma i Daring Mystery Comics #1 (Eanáir 1940) agus ansin eagráin #5-6 (Meitheamh 1940-Meán Fómhair 1940).
Fin
Is ainm ar dhá charachtar i greannáin Meiriceánacha foilsithe ag Marvel Comics é an Fin.
Peter Noble
Déanann an chéad Fin cuma i Daring Mystery Comics #7-8, (Aibreán 1941 agus Eanáir 1942). Bhí sé crutaithe ag Bill Everett.
Avesta (baile)
Tagann ainm an bhaile ó aghe, focal atá gaolta le å ("sruthán"), agus stadhum ("feirm"). Bhí foirnéis soinneáin in Avesta sa Mheánaois.
Réalta na Beithile (planda)
Is planda é Réalta na Beithile.
Moncaí sceadsrónach Martin
Is speiceas de mhamaigh príomhaigh den fhine Cercopithecidae é an moncaí sceadsrónach Martin nó an moncaí srónbhán Martin (Cercopithecus nictitans). Is cuid iad de mhoncaithe an tseandomhain is lú agus bíonn screadanna geala ar a gceann. I láthair na huaire san Afraic, bíonn na moncaithe seo ina gcónaí i ngrúpaí agus itheann siad go príomha ar thorthaí, ar shíolta agus ar dhuilleoga.
Séala Sholaimh
Is planda é an séala Sholaimh.
Glóiriam
Is planda é an glóiriam.
Biorbheannach Meicsiceach
Is ainmhí é an biorbheannach Meicsiceach. Mamach atá ann.
Liosta carachtair Marvel Comics: L
Laughing Mask
Is carachtar ficseanúil é Laughing Mask a dhéanann cumaí i ngreannáin Meiriceánacha foilsithe ag Marvel Comics. Déanann sé a chéad cuma i Daring Mystery Comics #2, 1941.
Liosta de charachtair Ros na Rún (2018)
Sobaldráma Gaeilge atá á chraoladh ar TG4 (TnaG) ó 3 Samhain 1996 ar aghaidh é Ros na Rún. Is liosta é seo de na carachtair Ros na Rún. Bhí na carachtair seo a gcéad cuma in 2018.
Liosta carachtair Marvel Comics: L
Laughing Mask
Le haghaidh cúiseanna anaithnide is The Purple Mask é i Daring Mystery Comics #3,4.
Liosta de charachtair Ros na Rún (2018)
Sam Ó Dubhghaill
Bhí Sam Ó Dubhghaill (Peadar Mac Donncha) ar an gclár den chéad uair ar an 2 Eanáir, 2018.
Sonia Ní Dhubhghaill
Bhí Sonia Ní Dhubhghaill (Neasa Ní Chuanaigh) ar an gclár den chéad uair ar an 9 Eanáir, 2018.
Aidan Ó Cualáin
Bhí Aidan Ó Cualáin (Eoin Geoghegan) ar an gclár den chéad uair ar an 22 Feabhra, 2018.
Páraiséad
Is planda é an páraiséad.
Maistín Piréineach
thumb|240px|Maistín Piréineach Is madadh clóis é maistín Piréineach.
Calaois
deas|250px|thumb|Calaois Is éard atá i gcalaois ann ná caimiléireacht a dhéanann duine ar dhuine eile.
Babarúsa Malenge
Is ainmhí é an babarúsa Malenge (Babyrousa togeanensis). Mamach atá ann, san fhine Suidae, agus mar sin is cineál muice é.
Magairlín na gcuileanna
Is planda é magairlín na gcuileanna.
Torcán crainn Meicsiceach
Is ainmhí é an torcán crainn Meicsiceach. Mamach atá ann.
Calaois
Cuimsítear chomh maith iarrachtaí chun gníomhartha den sórt sin a dhéanamh.
Babarúsa Malenge
Rinne Sody cur síos air den chéad uair sa bhliain 1949.
Madra Meicsiceach Gan Fionnadh
thumb|240px|Madra Meicsiceach Gan Fionnadh Is madadh clóis é madra Meicsiceach Gan Fionnadh.
Magairlín meidhreach
Is planda é an magairlín meidhreach.
Crú-ialtóg Mehely
Is ainmhí í an crú-ialtóg Mehely. Mamach atá ann.
A Thig Ná Tit Orm
Dírbheathaisnéis le Maidhc Dainín Ó Sé is ea an leabhar A Thig Ná Tit Orm. Tugann an t-údar Maidhc Dainín cur síos cuimsitheach dúinn ar na heachtraí a chuaigh i bhfeidhm air agus a mhúnlaigh é mar dhuine.
Cúlra
Saolaíodh Maidhc Dainín i gCarrachán i nGaeltacht Chiarraí sa bhliain 1941. Sa leabhar seo, insíonn Maidhc Dainín scéal a bheatha óna óige i gCiarraí go dtí gur tháinig sé abhaile ó Mheiriceá, mar ar chaith sé tamall fada. Do chuaigh sé ar imirce i ngan fhios dá mhuintir nuair nach raibh sé ach sé bliana déag d'aois, go Sasana ar dtúis agus ansan go Meiriceá.
Sa leabhar seo tá sé le feiceáil ag seinm i dtithe tábhairne i Chicago le ceoltóirí iontacha eile agus ag obair go dian lá arna mhárach. D'fhill sé ar Éirinn i 1969 agus thosaigh sé ag obair do Chomharchumann Chiarraí. Leabhar fíorghreannmhar is ea A Thig Ná Tit Orm, agus léirítear go soiléir ann. Do thóg sé ceann i gcónaí do chaint na ndaoine agus go háirithe do fhéith an ghrinn sa chaint sin, rud a thagann amach go láidir sa leabhar so. Níl aon amhras ach go gcuireann an leabhar so go mór le litríocht na Nua-Ghaeilge.
Ós rud é gur fear óg é go fóill nuair a chríochnaíonn an leabhar, tuigtear go bhfuil neart craic agus greann le fáil ann. Ní bhíonn gruaim ná aithreachais an tseanduine le fáil ann mar sin. Is scéalaí iontach é agus tuigtear go raibh sé tógtha le bua na scéalaíochta mar chúlra aige. Tá stíl shimplí bheo aige. Scríobhann Maidhc Dainín díreach mar a labhraíonn sé agus níl aon tuairisc ró chasta le fáil sna scéalta rud a chabhraíonn go mór le dul chun cinn a scéal. Uaireanta, tá an stíl fhoclach go leor agus an iomarca tuairiscí tugtha in áiteanna ach tá siad tugtha sa chomhthéacs ceart go formhór.
Saol Teaghlaigh
mion|Corca DuibhneDo bhí ana-chion ag Maidhc ar a mham. Ba mhian léi go mbeadh sé ina mhúinteoir agus dá bhrí sin, do dhein sí a dícheall chun é a spreagadh i dtreo na leabhar. Áfach ní raibh spéis dá laghad ag Maidhc i gcúrsaí scoile agus mar sin do bhíodar in adharca a chéile ó am go ham. B'í a spreag é i dtreo an cheoil. Nuair a d'inis Maidhc di go raibh suim aige sa bhosca ceoil agus gur mhaith leis bosca ceoil a cheannach, do thug sí an dá phunt dó le cur síos don bhosca. Níl aon dabht fé ach go raibh tionchar mór ag an gceol ar a shaol ón lá san ar aghaidh. Cé gur bhean láidir í, bhí taobh bog léi chomh maith. Aon uair a bhí Maidhc i dtrioblóid lena athair, bhíodh a mham ar a thaobh.
Bhí cúpla deartháir ag Maidhc Dainín, Páidí, Dónal agus Tomás ach bhí siad níos sine ná Maidhc agus chuaigh an chuid is mó dóibh ar imirce. Do bhí deartháir amháin, Paidí ag obair don chomhairle contae.
Bhí caidreamh deacair ag Maidhc lena dhaid. Dúirt Maidhc sa leabhar a raibh eagla air roimhe mar nuair a bhí sé i dtrioblóid, do thug a dhaid léasadh pianmhar dó. Ach d'oibrigh a dhaid go dian dícheallach chun bia a chur ar an mbord agus chun rudaí eile a chur ar fáil dó. Do bhí an obair an-deacair ag an am, mar ní raibh aon innealra ann. Bhí orthu gach rud a dhéanamh lena lámha agus obair throm a bhíodh ann. Tá cúpla scéal sa leabhar áfach a bhaineann lena dhaid agus scéalta greannmhaire iad. Do bhí Maidhc ábalta an taobh greannmhar den scéal a fheiscint i gcónaí. Cé go bhfaighimid léargas sa dírbheathaisnéis seo d'fhear cadránta, ceanndána, is léir gurbh fhear stuama, dílis é leis. Ní raibh uaidh ach daol deas a dhéanamh dá chlann agus d'oibrigh sé go crua dá bharr.
Stíl Mhaidhc Dainín
Is scéalaí den chéadscoth an t-údar mar gur fuineadh is gur fáisceadh é sa traidisiún scéalaíochta. I ngeall air sin tá ar a chumas craiceann a chur ar scéal fiú nuair a shamhlaítear don léitheoir go bhfuil na heachtraí pas beag áiféiseach. Is dírbheathaisnéis dáiríre atá ann ina nochtann an scríbhneoir imeachtaí a shaoil agus saol duine eile. Tá an-tóir ar an saghas seo litríochta i measc ghnáthdhaoine Chorca Dhuibhne mar go mbíonn súil ag na daoine le fíricí ar tharla. Is gá mar sin go mbeadh eachtraí an leabhair so-aitheanta.
Stíl shimplí bheo a úsáideann an scríbhneoir. Admhaíonn sé féin gur beag oideachas a bhí aige, ar an ábhar sin, ní gá don léitheoir an scéal a scagadh chun teacht ar thuiscint dhomhain. Scríobhann Maidhc Dainín díreach mar a labhraíonn sé agus tá go leor nathanna agus nathanna cainte aige agus, mar aon le dul cainte canúnach. Tá a stíl fhoclach go leor le tuairiscí iomaracha, mar shampla agus é ag tagairt do bhia agus do níocháin ach go háirithe. Ní haon locht é sin ar an leabhar áfach, mar go n-úsáidtear iad sa chomhthéacs ceart.
Cé gur rógaire é Maidhc is fear nósmhar traidisiúnta é agus ní ghabhann sé leithscéal as sin in aon chor. Is cinnte go bhfuil Maidhc an-bhródúil as a chultúr dúchasach. Déanann sé iarracht i gcónaí ceangail a dhéanamh lena chultúr féin. Is léir gur thaitin saol an Ghaeltacht go hiontach leis agus é óg. Cuireann sé an-luach ar shaol agus ar mheon thraidisiúnta a cheantair féin.link=https://ga.wikipedia.org/wiki/%C3%8Domh%C3%A1:The_Childrens_Museum_of_Indianapolis_-_Titano_accordion.jpg|mion|Cairdín Titano, 1960–1980
Ceol
Bhí dúil ag Maidhc sa bhosca ceoil. Bhíodh clár ceoil le cloisteáil ar an raidió gach seachtain, urraithe ag "Cox of Kilcock". Théadh Maidhc ag éisteacht le ceoltóir cumasach, Séan Ó Domhnaill. Oíche amháin thosaigh Maidhc, Páidí agus a mháthair ag caint faoi bhoscaí ceoil, agus an costas.£2 le cur síos agus 12 scilling in aghaidh na seachtaine. Dúirt an mháthair go dtabharfadh sí an £2 dóibh.
Tháinig an bosca ceoil sa phost, ach ní raibh Maidhc ábalta an uirlis a sheinm ar dtús. D'fhoghlaim sé é sa teach lóistín i Chicago. Bhíodh Maidhc agus Páidí ag cleachtadh ceoil tar éis na scoile. Mhúin an ceoltóir Seán Coughlan daoibh. Tháinig feabhas iontach ar Mhaidhc de réir a chéile. Ba léir go raibh bua an cheoil aige féin.
Óige Mhaidhc
Ag tús an leabhair díríonn Maidhc Dainín ar laethanta a óige sa Ghaeltacht. Tuigtear dúinn go raibh óige shona, taitneamhach ag Maidhc nuair a bhí sé ag fás aníos i gCorca Dhuibhne.
Cuirtear síos ar a chéad lá ar scoil. Bhí mearbhall air agus é á thógaint ar scoil. Níor thuig sé go raibh sé le freastal ar scoil mar gur chreid sé go raibh sé ag dul ag siopadóireacht lena mháthair. Bhíodh na buachaillí ag troid gach lá ar scoil agus tugtar cuntas dúinn ar throid a bhí aige le buachaill eile. Tugadh trí stiall den fhuinseoig don bheirt acu. Ba ghnách leis na buachaillí a bheith ag imirt peile le liathróid bheag rubair agus a gcótaí ar an talamh chun na cúil a léiriú. Ní bhíodh réiteoir ar bith acu ach gach uile dhuine acu ina scaifte mór ar thóir na liathróide le chéile.
Tugtar pictiúr breá dúinn sa leabhar. Tuigtear go raibh féith an ghrinn ann féin cé go mbíonn cuma chrosta air anois is arís. Is dócha go raibh taithí an tsaoil aige i ndiaidh dó tréimhse a chaitheamh i Chicago.
Ba mhinic na buachaillí óga ag iascach bradán cé go raibh sé i gcoinne an dlí. D'fhoghlaim siad an cheird seo agus iad óg. Bhíodh súil ghéar ag teastáil chun bradán a fheiceáil ar ghrinneall na habhann, taithí mhaith ag teastáil chun breac geal a fháil san oíche agus le cleachtadh, bhíodh na buachaillí ábalta breith ar na héisc le píce. Deirtear linn go bhfaca Maidhc a athair féin ag breith ar bhradán lena láimh.
Lá amháin chonaic Maidhc bradán san abhainn agus d'inis sé sin dá athair. Bí orthu dul agus píce a fháil. D'éirigh le Dainín an píce a shá tríd agus an bradán breá mór a tharraingt as an abhainn. Bhris an píce ina dhá leath agus nuair a d'éalaigh an bradán leis, thit Dainín isteach san abhainn. Cé go raibh rabharta feirge ar a athair, phléasc Maidhc amach ag gáire faoi. Tháinig siad ar an mbradán céanna i ndiaidh tamaill. mion|An Ghaeltacht|alt=
Ba ghnách leis féin agus a dheartháir Páidí a bheith ag éisteacht le cláir cheoil ar an raidió. Réitigh siad bosca ceoil a cheannach tríd an bpost. An lá a fuair sé an bosca ó oifig an phoist, bhailigh an teaghlach iomlán thart air ag breathnú air ag iarraidh ceoil a bhaint as. Theip air ceol ceart a bhaint as. Nuair a tháinig a athair ar ais ón bportach, cheap sé go mbeadh cúis mhagaidh aige. Chuir an t-athair iontas orthu ar fad nuair a tháinig na nótaí chuige agus é breá ábalta cúpla port a bhualadh dóibh.
Tugtar cur síos ar na buachaillí ag caitheamh toitíní. Bhí sé féin dhá bhliain déag d'aois nuair a bhlais sé a chéad toitín. Théadh sé féin agus a chara Eddie Hutch go doras halla an pharóiste ag lorg buiteanna ar an talamh. Bhíodh cleasa beaga ag na buachaillí chun praghas na 'Woodbines' a fháil. Uaireanta, ghearr siad píosa d'eireaball nó de mhoing chapaill agus dhíol siad leis na tincéirí é. Seift eile a bhíodh acu ná uibheacha a ghoid is a dhíol.
Lá amháin, ghoid Maidhc dosaen uibheacha ó nead chirce a bhí ag a mhuintir féin. Dhíol sé iad le bainisteoir na huachtarlainne. Tháinig an bainisteoir ar cuairt chuig a theach sa chúpla lá ina dhiaidh sin ag gearán faoi na huibheacha. Bhí sicíní in ocht gcinn de na huibheacha agus uibheacha lofa a bhí sna cinn eile. Thug athair cúpla buille sa chluas do Mhaidhc. Bhí cuma air go raibh sé ar tí scúise iontach a fháil óna athair ach shleamhnaigh sé amach as a chasóg agus d'éalaigh sé i dtreo na habhann. Dar ndóigh, níor inis sé dá athair gur cheannaigh sé toitíní leis an airgead ach seacláid agus milseáin.
Bhíodh rásaí naomhóg ag na gasúir i scoil an Daingin freisin. D'éirigh leo naomhóg dá gcuid féin a dhéanamh le linn an ranga adhmadóireachta. Gan amhras, bhí taithí ar fheabhas acu ar chúrsaí farraige freisin.
Is léir go raibh craic iontach ag buachaillí na háite agus na coláistí samhraidh ar siúl. Bíodh siad ag iomaníocht le chéile agus iad sa tóir ar na cailíní agus ag cur dallamullóg ar na múinteoirí ag tithe na gcailíní go mall san oíche.
Is cinnte go dtugtar pictiúr an-taitneamhach dúinn de shaol buachalla óig ag éirí aníos sa Ghaeltacht sna daichidí agus na caogaidí. Tugtar léargas suimiúil dúinn ar cheirdeanna agus nithe eile. Níor éirigh le Maidhc post a fháil tar éis an Ghrúptheastas a dhéanamh agus toisc é a bheith ró-óg chun bheith ar an dól shocraigh sé dul go Sasana.
B'in é an Samhradh
Samhradh na bliana 1958. Bhí Maidhc cúig bliana déag d'aois ag an am. Sa chaibidil seo, tugann sé pictiúr taitneamhach dúinn i nGaeltacht Chiarraí i 1958. Cuireann sé os ár gcomhair pobal a mhair roimh theacht na teilifíse agus áiseanna eile nua-aimseartha ach a bhain sult as cuideachta a chéile, as an gceol agus an gcraic. Is cinnte gur turas maoithneach siar a bheadh sa chaibidil seo d'aon duine a bhí óg i rith an ama sin, mar tugtar dearcadh dúinn ar shaol gan fuadar atá imithe go deo.
Sa chaibidil seo, léiríonn Maidhc Dainín an fonn nádúrtha a bhíonn ar bhuachaill a bheith fásta suas ina fhear. Bhí a rásúr aige agus bhí sé a bhearradh féin agus bhí sé an-bhródúil as. Bhí a athair ag magadh faoi, ag rá go raibh sé chomh lag sin gur rith sin roimh an rásúr. Bhí Maidhc ag obair anseo is ansiúd ag an am le feirmeoirí. mion|An Daingean|alt=Bheadh céilí beag ar siúl dóibh istoíche go dtí a 10 agus céilí mór gach Luan, Céadaoin agus Aoine go dtí meán oíche. Ar an gcéad lá den chúrsa bhí Maidhc ag obair le feirmeoir ag baint an fhéir, gan innill ag an am. Tháinig an tráthnóna agus bhí deifir an Mhaidhc mar bhí sé ag dul ag seinm ag an gcéilí. Nuair a bhí a ghearán déanta aige, lig sé dó imeacht. Thóg sé rothar a Mhaim chun an bosca ceoil a chur sa chiseán. Chlúdaigh sé é le paca garbh ionas nach mbeadh na buachaillí eile ag magadh faoi. Sheinn Maidhc 'Fallaí Luimnigh' agus bhí Radharc iontach aige ar na cailíní breátha ón stáitse. Bhí an ceol ag imeacht ar strae aige agus é ag féachaint ar an gcailín álainn seo nuair a labhair an múinteoir, mhol sé dó aire a thabhairt dá ghnó. D'iarr sé dáta ar Eibhlín agus ghlac sí leis. shiúladar abhaile. Bhí an bóthar lán le cúplaí ag cúirtéireacht. Chuaigh Maidhc abhaile go sona sásta an oíche sin.
An tráthnóna dár gcionn, chuaigh Maidhc ag dul amach arís. Bhí a chara Seán mór ag doras an halla. Shiúladar go cúl an halla agus d'iarr Seán ar Mhaidhc a charbhat a cheangail dó. Ní chaithfeadh sé é ar a bhealach go dtí an halla ar eagla go mbeadh na buachaillí ag gáire is ag magadh faoi. Bhí Maidhc saor ón gceol an oíche sin mar chéilí mór a bhí ar siúl. Bhí Maidhc agus Eibhlín ag damhsa. Bhí Maidhc agus Eibhlín mí le chéile ag an am sin. An oíche dheireanach bhí brón ar Mhaidhc agus bhí Eibhlín uaigneach. Thug siad seoladh dá chéile agus gheall siad go scríobhfadh siad.
Rón manaigh Meánmhuirí
Is ainmhí é an rón manaigh Meánmhuirí. Mamach atá ann.
A Thig Ná Tit Orm
B'in é an Samhradh
Ansin smaoinigh Maidhc ar phlean. Tar éis an rolla a bheith glaoite bhí Maidhc chun dréimire a fháil agus dul suas go fuinneog seomra Eibhlín. Chabhródh sé léi teacht anuas. Bhuail sé an ghloine le cloch agus osclaíodh é. Thosaigh Eibhlín ag teacht anuas. Bhí a cos amach an fhuinneog. Le sin tháinig buachaillí ar a rothair agus scread siad. Tháinig bean an tí amach, léim Eibhlín isteach an fhuinneog arís. Bhí Maidhc leath slí suas an dréimire nuair a tháinig bean an tí le scuab. Léim sé ach bhuail sí é idir an dá shlinneán.
D'oibrigh na daoine seo go crua agus is dócha gur mhinic a chuir an saol ina gcoinne, ach ba cheart go mbeadh sé ina chúis mhórtais acu gur bhain siad sult as an saol céanna. Dúirt Maidhc dá mbeadh Elizabeth Taylor í féin ag fanacht leis sa tigh sin nach rachadh sé ar ais.
Creamh
Is planda bláthanna ilbhliantúil san fhine Amaryllidaceae é Allium ursinum, ar a dtugtar creamh go coitianta i nGaeilge. Tá sé dúchasach don Eoraip agus don Áise, áit a bhfásann sé i gcoillte taise. Is gaol fiáin é d'oinniún agus gairleog, atá sa ghéineas céanna, Allium. Tá dhá fhospeiceas aitheanta ann: A. ursinum fosp. ursinum agus A. ursinum subsp. ucrainicum.
Sanasaíocht
Ciallaíonn an sainainm Laidine ursinum “béar”, toisc go dtaitníonn bleibeanna an phlanda leis an mbéar donn. Teoiric eile atá ann ná gur tagairt don réaltbhuíon Ursa Major é ursinum, toisc go raibh A. ursinum ar cheann de na speicis Allium is faide ó thuaidh a bhí ar eolas ag na Sean-Ghréagaigh, cé go bhfuil easaontas ann faoin hipitéis seo. Déanann ainmneacha coitianta ar an bplanda i go leor teangacha tagairt do bhéir.
Mús
Is ainmhí é an mús. Mamach atá ann.
Rón manaigh
Is ainmhí é an rón manaigh. Mamach atá ann.
Pinséir bídeach
thumb|240px|Pinséir bídeach Is madadh clóis é pinséir bídeach.
D. W. Griffith
Stiúrthóir scannán, scríbhneoir agus léiritheoir Meiriceánach ab ea David Wark Griffith (22 Eanáir 1875 – 23 Iúil 1948) a bhí ina cheannródaí ag cruthú teicnící scannánaíochta nua. Maireann a chlú thar aon ní eile mar gheall ar an dá scannán úd leis The Birth of a Nation (1915) agus Intolerance (1916). Bhain sé úsáid as modhanna scéalaíochta agus teicnící ceamara a bhí go mór chun tosaigh in The Birth of a Nation. Cuireadh fáilte chomh mór sin sna pictiúrlanna go raibh an scannán lánfhada in uachtar as sin amach. Chomh maith leis sin, chothaigh an scannán conspóid shuntasach ar siúl faoi chiníochas sna Stáit Aontaithe. de bharr an íomhá de ghormaigh agus glóiriú an Ku Klux Klan a bhí le feiceáil sa scannán. Inniu, moltar teicnící radacacha an scannáin go díreach mar a cháintear a fhealsúnacht chiníoch. Chuir an NAACP baghcat air agus chuaigh cúpla pictiúrlann ina gcíréib nuair a léiríodh é. Rinneadh cinsireacht air i roinnt cathracha, Nua-Eabhrac san áireamh. Rinne Grifffith Intolerance mar fhreagra ar an lochtú go léir.
D'éirigh le roinnt scannán eile de chuid Griffith níos déanaí freisin, mar shampla Broken Blossoms (1919), Way Down East (1920) agus Orphans of the Storm (1921), ach ba bheag an brabús a bhí le baint astu mar gheall ar na hardchostais a bhain leo. Rinne Griffith isteach is amach le 500 scannán le linn a shaoil. Ba é The Struggle (1931) an ceann deireanach dá chuid.
Beathaisnéis
Rugadh Griffith i gContae Oldham, Kentucky, agus d'fhás sé aníos ansin agus in Louisville, Kentucky. Fuair a athair bás nuair a bhí D. W. 10 mbliana d'aois agus d'fhág sin an teaghlach beo bocht. Sa bhliain 1907, thug sé aghaidh ar Chathair Nua-Eabhrac. Rinne sé iarracht script scannáin a scríobh sé a dhíol le stiúrthóir. Dhiúltaigh an fear seo dó ach chuir sé Griffith i ról i scannán mar aisteoir.
Broicéad rua Lár-Mheiriceánach
Is ainmhí é an broicéad rua Lár-Mheiriceánach. Mamach atá ann.
D. W. Griffith
Beathaisnéis
Fuair Griffith bás in Hollywood, California. Tá sé curtha in Centerfield, i gContae Oldham, Kentucky.
Meltdown (albam Ash)
Is albam ón bhanna Ash é Meltdown, a bhí eisithe ar an 17 Bealtaine, 2004.
Traic Liosta
Gach amhrán le Wheeler, ach amháin iad le nótaí.
Tarbh-bhrocaire bídeach
thumb|240px|Tarbh-bhrocaire bídeach Is madadh clóis é tarbh-bhrocaire bídeach.
Mionsneabhsar
thumb|240px|Mionsneabhsar Is madadh clóis é mionsneabhsar.
Magairlín féitheach
Is planda é an magairlín féitheach (Anacamptis morio nó Orchis mori uaireanta). Bíonn dath corcra ar na bláthanna, a thagann amach in Éirinn san earrach déanach. Faightear é san Eoraip agus sa Mheánoirthear.
Monaitréimeach
Mamach a bheireann uibheacha le blaosc bhog a ghorann i 10 lá is ea Monaitréimeach. Tugann sí an chíoch do na hóga ar feadh 3-6 mhí. Ní bhíonn fiacla ar an ainmhí aibí.
Keith Flint
Amhránaí ab ea Keith Charles Flint a rugadh ar am 17 Meán Fómhair 1969 i Redbridge agus a fuair bás ar an 4 Márta 2019.
Pisreog
Is éard is piseog nó pisreog ann ná creideamh neamhréasúnach i ndraíocht, sa chinniúint, nó i dtionchar osnádúrtha. Úsáidtear an téarma go coitianta ar chreidimh agus cleachtais a bhaineann le briochtaí, orthaí, an t-ádh, an astralaíocht, an fháistineacht, agus feiniméin pharanormálta éagsúla, go háirithe an creideamh gur féidir tairngreacht a dhéanamh bunaithe ar rudaí neamhghaolmhara a tharla san am atá caite.
Liosta carachtair Marvel Comics: R
Red Raven
Is ainm ar thrí charachtar i ngreannán Meiriceánacha é an Red Raven.
Gan ainm
Déanann an chéad Red Raven cuma i 1940.
Mustailid
Is fine ainmhithe í na mustailidí (Laidin: Mustelidae). Mamaigh atá iontu.
Liosta carachtair Marvel Comics: M
Masked Raider
Is sárlaoch ficseanúil é Masked Raider. Tá sé le feiceáil i ngreannáin de chuid Marvel Comics. Cruthaíodh ag Al Anders, bhí sé le feiceáil den chéad uair sa Marvel Comics #1 (Deireadh Fómhair 1939), foilsithe ag réamhtheachtaí Marvel, Timely Comics, agus ag rith go dtí eagrán #12 (DF. 1940).
Mister E
Is sárlaoch ficseanúil é Mister E (Victor J. Goldstein, aithne mar Victor Jay chomh maith). Bhí sé le feiceáil den chéad uair sa dara heagrán Daring Mystery Comics (Feabhra 1940), foilsithe ag réamhtheachtaí Marvel, Timely Comics. Cruthaíodh ag Joe CalCagno agus Al Carreno é.
Klaus Nordling
Ba chruthaitheoir greannán Meiriceánach é Klaus Nordling (29 Bealtaine 1910 – 19 Samhain 1986). Rugadh é in Pori na Fionlainne ach tugadh go Meiriceá é sa bhliain 1912. Tá aithne air mar chruthaitheoir Lady Luck agus an Thin Man. Fuair sé bás sa bhaile in Ridgefield, Connecticut.
Réabhlóidí 1917–1923
Tonn réabhlóideach ab ea Réabhlóidí 1917–1923 a chuimsigh corraíl pholaitiúil agus réabhlóidí ar fud an domhain a spreag rath Réabhlóid na Rúise 1917 agus an neamhord a chruthaigh tar éis an Chéad Chogaidh Dhomhanda. Bhí na hargóintí sóisialach nó frith-choilíneach den chuid is mó. Theip ar go leor iarracht ar réabhlóidí sóisialacha tionchar fadtéarmach a bheith acu.
Rinne an Chéad Chogadh Domhanda na milliúin trúpaí a shlógadh, cumhachtaí polaitiúla a athmhúnlú agus suaitheadh sóisialta a spreagadh. Ón suaitheadh a bhris réabhlóidí amach is amach, tharla stailceanna ollmhóra, agus chuaigh go leor saighdiúirí chun ceannairc. Sa Rúis díothaíodh an Tsar le linn Réabhlóid na Rúise. Lean Cogadh Cathartha na Rúise é sin. Chuaigh a lán saighdiúirí Francacha chun ceannairc i 1917 agus dhiúltaigh siad an namhaid a fhostú. Sa Bhulgáir, chuaigh go leor trúpaí chun ceannairc freisin, agus sheas Tsar na Bulgáire síos. Tharla stailceanna maise agus mutinies san Ostair-Ungáir, agus thit monarcacht Habsburg as a chéile. Sa Ghearmáin, bhagair Réabhlóid na Samhna 1918 an Ghearmáin a scoitheadh ach theip air sa deireadh. Thug an Iodáil aghaidh ar stailceanna ollmhóra éagsúla. Tháinig an Ghréig i coup d’état i 1922. D'éirigh go maith leis an Tuirc cogadh neamhspleáchais. Ar fud an domhain, tharla agóidí agus réabhlóidí éagsúla eile ó suaitheadh an Chéad Chogaidh Dhomhanda agus ó rath Réabhlóid na Rúise. Dheimhnigh Ernst Nolte gur eascair faisisteachas san Eoraip mar fhreagairt chaipitlíoch ar an ngéarchéim pholaitiúil tar éis an Chéad Chogaidh Dhomhanda.
Réabhlóidí cumannach san Eoraip
alt=|mion|235x235px| [[Réabhlóid Dheireadh Fómhair i Moscó, an Rúis (1917).]] Sa Rúis Impiriúil, chuaigh Réabhlóid na Feabhra liobrálach i gcoinne na monarcachta. Lean tréimhse éagobhsaíochta, agus ghabh na Boilséivigh cumhacht le linn Réabhlóid Dheireadh Fómhair. Tharraing an ascendant Boilséivighsiar ón gcogadh go luath le lamháltais chríochacha mhóra le Conradh Brest-Litovsk agus throid siad a n-iomaitheoirí polaitiúla le linn Chogadh Cathartha na Rúise, lena n-áirítear na fórsaí ionracha ó Chumhachtaí na gComhghuaillithe. Mar fhreagra ar Vladimir Lenin, na Boilséivigh agus an tAontas Sóivéadach atá ag teacht chun cinn, throid fórsaí frithmhiocróbacha ó réimse leathan faicsin idé-eolaíocha i gcoinne na Boilséivigh, go háirithe ag an ngluaiseacht bán frith-réabhlóideach agus ag na hairm ghlasa tuathánacha, na gluaiseachtaí náisiúnaithe éagsúla san Úcráin tar éis na Réabhlóid na Rúise agus eile a bheadh-stáit nua cosúil leis na cinn i Sóivéadach Transcaucasia agus Sóivéadach Lár na hÁise, an Tríú Réabhlóid na Rúise agus an Éirí Amach Tambov.
Luke Perry
Ba aisteoir Meiriceánach é Coy Luther "Luke" Perry III a rugadh ar an 11 Deireadh Fómhair, 1966 i Mansfield, Ohio agus a fuair bás ar an 4 Márta, 2019.
Réabhlóidí 1917–1923
Iarthar na hEorpa
mion| Dealbh de shaighdiúir réabhlóideach; cuimhneachán ar Réabhlóid na Gearmáine i [[Beirlín|mBeirlín]] Spreag bua na Boilséivigh borradh ó chumannachas domhanda: Réabhlóid na Gearmáine níos mó agus a sliocht, cosúil le Poblacht Shóivéadach na Baváire, Réabhlóid na hUngáire comharsanachta agus an Biennio Rosso san Iodáil i dteannta éirí amach, agóidí agus stailceanna éagsúla níos lú, agus cruthaíodh gach ceann acu ginmhilleadh.
Bhí na Boilséivigh ag iarraidh an tonn nua réabhlóide seo sa Comintern faoi stiúir na Sóivéide a chomhordú, agus páirtithe cumannach nua scartha óna n-iar-eagraíochtaí sóisialacha agus an Dara Idirnáisiúnta measartha níos sine. In ainneoin uaillmhianta maidir le réabhlóid an domhain, bhí níos mó deacrachtaí ná rath ag an ngluaiseacht Comintern fada ina chéad ghlúin eile, agus cuireadh deireadh léi i 1943.
Tar éis an Dara Cogadh Domhanda, ghlac an tArm Dearg seilbh ar fhormhór Oirthear na hEorpa, agus tháinig cumannaigh i gcumhacht sna stáit Bhaltacha, sa Pholainn, san Ungáir, sa tSeicslóvaic, sa Rómáin, sa Bhulgáir agus in Oirthear na Gearmáine.
Éire
In Éirinn, ansin mar chuid den Ríocht Aontaithe, an náisiúnaí na Cásca Éirí Amach 1916 ag súil leis an Chogadh na Saoirse (1919-1921) laistigh den tréimhse chéanna stairiúil mar sin an chéad tonn réabhlóid cumannach. Bhí an gluaiseacht poblachtánach Éireannach den chuid is mó náisiúnach agus pobalach cineál radacach-poblachtas, agus cé gur fhág-sciathán é seasaimh agus sóisialaí san áireamh agus cumannaigh, ní raibh sé cumannach. Mar sin féin, fuair Poblacht na Rúise agus na Sóivéide Sóivéad talamh coitianta ina bhfreasúra in aghaidh Impireacht na Breataine agus bhunaigh siad caidreamh trádála. Dúirt staraí na Breataine EH Carr ina dhiaidh sin, áfach, “nár glacadh go dáiríre leis an gcaibidlíocht ar gach taobh”. Ba stáit pariah iad Poblacht na hÉireann agus Poblacht Shóisialach Chónaidhm Shóivéadach na Rúise a eisiaíodh ó Chomhdháil Síochána Pháras (1919–1920).
Bunaíodh Saorstát na hÉireann mar thoradh air i 1922.
An Ghréig
Bhí an chonspóid idir poblachtánachas radacach agus monarcachas coimeádach i gcroílár na coimhlinte polaitiúla sa Ghréig freisin. Sna blianta roimh an gcogadh, bhí an Ghréig tar éis páirt a ghlacadh i gCogaí na mBalcán i gcoinne stáit chomharsanacha ar fhorais náisiúnaíoch agus dhochoiscthe ag baint leis. Chuir an Cogadh Mór, tríd an nGréig a thabhairt isteach ar an taobh buaiteach i gcoinne a sean-iomaitheora, an Impireacht Otamánach, teannas atá ann cheana idir dhá champa scaoilte d’eilí polaitiúla Gréagacha ar a dtugtar an Scoilt Náisiúnta. Ar thaobh na láimhe clé, bhí na Venizelists, faoi stiúir Eleftherios Venizelos, liobrálach, poblachtach, forásach agus náisiúnaíoch; bhí an Fhrainc agus an Bhreatain i bhfabhar an bheartais eachtraigh agus lorg siad leasuithe daonlathacha as cuimse a raibh tionchar ag na Radacaigh orthu i dTríú Poblacht na Fraince agus ag Príomhaire na Breataine David Lloyd George. Ar thaobh na láimhe deise, bhí na monarcóirí coimeádach, cléireachais agus traidisiúnta; bhí an Ghearmáin i bhfabhar an bheartais eachtraigh, agus thacaigh sí le ról cumhachtach polaitiúil don rí. Idir 1919 agus 1922, chuaigh an Ghréig sa chogadh leis an Tuirc chun leas a bhaint as díscaoileadh na hImpireachta Otamánach agus chun críoch a fháil ina raibh Gréagaigh eitneacha ina gcónaí. Mar gheall ar thubaiste na Gréige ag Cath Dumlupınar díchreidiúint a bunaíochta coimeádach agus monarcachta: ba chúis le ceannaircí an airm agus éirí amach coitianta i 1922 coup míleata i dtosach ag oifigigh airm phoblachtacha, agus ansin cuireadh deireadh le Rí Constantine I i 1923 agus cuireadh deireadh leis den mhonarcacht agus de bhunú an Dara Poblacht Heilléanach i 1924. Lean an tréimhse éagobhsaíochta sin ar aghaidh don chuid eile den tréimhse eatramh, leis an nGinearál Pangalos suiteáilte mar dheachtóir i gcupán míleata 1925, filleadh ar an daonlathas faoi Venizelos i 1928 agus athchóiriú na monarcachta ag coup míleata i 1935.
An Spáinn
D’ ainneoin a neodracht le linn an chogaidh, chuaigh an suaitheadh idir an poblachtánachas radacach agus an monarcachas traidisiúnta i bhfeidhm ar an Spáinn. Ba réimeas parlaiminteach í an Monarcacht Athchóirithe 1874 ach ceann coimeádach a rinne tearcionadaíocht ar ranganna móréilimh agus a thug ról mór polaitiúil don mhonarc. Rinne comhghuaillíocht de phoblachtánaigh radacacha, sóisialaigh agus oifigigh mhíleata mhíshásta iarracht réabhlóid daonlathach i 1917, ach theip air go luath. Tar éis an chogaidh, áfach, d’fhás criticeoirí na monarcachta bunreachtúla de réir mar a bhí an aeráid idirnáisiúnta fabhrach d’athrú institiúideach poblachtach nó daonlathach, agus níor éirigh le stát an Athchóirithe sraith dúshlán a bhí mar thoradh ar an gcogadh a réiteach, go háirithe lagtrá eacnamaíochta iarchogaidh agus athnuachan gníomh frith-impiriúil sna coilíneachtaí. Tháinig méadú ar ghluaiseachtaí stailce idir 1919 agus 1923, rud a d’fhág go raibh coinbhleacht pharaimíleata ag dul i méid idir gluaiseachtaí oibrithe agus fostóirí i gcathracha mar Barcelona. Idir an dá linn, chuaigh an Spáinn chun cogaidh i 1920 chun smacht a choinneáil ar na hiarsmaí deireanacha dá impireacht choilíneach, a chríochnaigh le bua tubaisteach Chath na Bliana i 1922, a thug míchlú ar an monarcacht bhunreachtúil sa deireadh. Níor éirigh le toghcháin arís agus arís eile tromlaigh oibre a sholáthar sa pharlaimint do cheachtar páirtí bunaíochta, don Pháirtí Liobrálach Comhleádaithe nó don Pháirtí Liobrálach-Coimeádach, chun dul i ngleic leis na géarchéimeanna. In ainneoin corraíl shóisialta fhorleathan agus pairilis institiúideach, d’éiligh an Ginearál Miguel Primo de Rivera cumhacht, agus cheap an Rí Alfonso é mar cheann rialtais le cumhachtaí deachtóireachta. Rinneadh gluaiseachtaí réabhlóideacha agus daonlathacha 1916-22 a réamhshuiteáil trí dheachtóireacht mhíleata a shuiteáil a mhairfeadh go dtí an Dara Poblacht 1931.
Cath an Little Bighorn
Cath an Little Bighorn left|upright|thumb|Cath an Little Bighorn
Réabhlóidí 1917–1923
Meicsiceo
Bhí an rud céanna fíor faoi Réabhlóid Mheicsiceo (1910–1920), a bhí meath i gcomhrac faoisimh i measc na reibiliúnaithe faoi 1915, de réir mar a chaill fórsaí níos radacaí Emiliano Zapata agus Pancho Villa talamh do na 'olagarcacht Sonórach' níos coimeádaí agus a Bhunreachtúil Arm. Thréig na Felicistas, an príomhghrúpa frith-réabhlóideach deireanach, a bhfeachtas armtha i 1920, agus tháinig laghdú ar na streachailtí cumhachta inmheánacha ar feadh tamaill tar éis don Ghinearál Álvaro Obregón réabhlóideach breabadh nó marú a iar-chomhghuaillithe agus iomaitheoirí araon, ach sna deich mbliana ina dhiaidh sin chonacthas feallmharú Obregon agus go leor eile, iarrachtaí ginmhillte coup míleata agus éirí amach traidisiúnta traidisiúnta, Cogadh Cristero, i gcoinne géarleanúint an rialtais ar Chaitlicigh Rómhánacha.
Málta
Éirí amach a bhí sa Sette Giugno i 1919 arb iad is sainairíonna sraith círéibeacha agus agóidí ag daonra Mháltais, i dtosach mar fhreagairt ar an ardú ar chostais mhaireachtála i ndiaidh an Chéad Chogaidh Dhomhanda agus ar sacadh na céadta oibrithe ón gclós. Tháinig sé sin i gcomhthráth le héilimh choitianta ar fhéinrialtas a d’fhág gur bunaíodh Tionól Náisiúnta i Valletta ag an am céanna de na círéibeacha. Chuir sé sin go mór leis an éirí amach, mar chuaigh a lán daoine go Valletta chun a dtacaíocht don Tionól a thaispeáint. Scaoil fórsaí na Breataine isteach sa slua, ag marú ceathrar fear áitiúla. Tháinig méadú mór ar an gcostas maireachtála tar éis an chogaidh. Bhí allmhairí teoranta, agus de réir mar a bhí bia gann d’ardaigh praghsanna, rud a d’fhág go raibh rath ar fheirmeoirí agus ar cheannaithe le barrachais le trádáil.
An Éigipt
Bhí an Réabhlóid Éigipteach 1919 ar fud na tíre in aghaidh an ghairm Breataineach an Éigipt agus an tSúdáin, á seoladh ag hÉigiptigh agus Súdáine ó chuile chearn den saol i ndiaidh an deoraíocht Breataine-ordú ar an ceannaire réabhlóideach Saad Zaghloul agus comhaltaí eile an Wafd Cóisir i 1919. Mar thoradh ar an réabhlóid tugadh aitheantas don Bhreatain do neamhspleáchas na hÉigipte i 1922 agus cuireadh bunreacht nua i bhfeidhm i 1923. Lean an Bhreatain, áfach, ag rialú an rud a athainmníodh mar Ríocht na hÉigipte. Threoraigh na Breataine an rí agus choinnigh siad smacht ar ghnóthaí seachtracha agus míleata Chrios na Canálach, an tSúdáin agus an Éigipt. Fuair King Fuad bás i 1936, agus ní bhfuair Farouk an ríchathaoir ach ag 16. Arna ainmniú ag an Dara Cogadh Italo-Abyssinian inar thug an Iodáil ionradh ar an Aetóip, shínigh sé an Conradh Angla-Éigipteach, a d’éiligh ar an mBreatain gach trúpa a tharraingt siar ón Éigipt faoi 1949 ach amháin ag Canáil Suez. Le linn an Dara Cogadh Domhanda, d’úsáid trúpaí na Breataine an Éigipt mar bhunáit mhór dá oibríochtaí ar fud an réigiúin. Tarraingíodh trúpaí na Breataine siar go ceantar Chanáil Suez i 1947, ach lean meon náisiúnach frith-Bhriotanach ag fás tar éis an chogaidh.
Múirídigh
Is iad na múirídigh (fine Muridae) an fhine is mó de chreimirí, ina bhfuil thart ar 1,383 speiceas, go leor speiceas luch, francach agus seirbilí a fhaightear go nádúrtha ar fud na hEoráise, na hAfraice agus na hAstráile.
Tagann an t-ainm Muridae ón Laidin mus (ginideach muris), focal a chiallaíonn “luch”, ós rud é gur baill den fhine iad na fíorlucha go léir. Tá na lucha is tipiciúla sa ghéineas Mus.
La Défense
Tá La Défense suite i bPáras sa  Fhrainc.
Mí-úsáid ghnéis
mion|Físeán ó MIT Media Lab... oscail é Tarlaíonn mí-úsáid ghnéis nó drochúsáid ghnéasach nuair a ionsaítear fear, bean nó leanbh go mígheanasach.
Diarmuid Ua Duibne
San Fhiannaíocht i Miotaseolaíocht na nGael, leathdhia agus ball de na Fianna ba ea Diarmuid ua Duibhne mac Doinn. Tá cáil air mar leannán Ghráinne, an bhean a bhí geallta le ceannaire na bhFiann, Fionn mac Cumhaill. I measc a mhac bhí Donnchadh, Iollann, Ruchladh agus Ioruad. Ba é Aonghas Óg na Tuath Dé Danann, dia an ghrá agus na cruthaitheachta, a athair altrama agus cosainteoir.
De réir na seanscéalta, ba ghaiscíoch oilte den scoth é Diarmaid, ball dílis agus fíor de chuid na bhFiann a mharaigh ina aonar 3,400 gaiscíoch i mbun comhraic, agus tharrtháil sé Fionn agus na Fianna.
Airm cháiliúla
Bhí claíomh marfach ag Aonghus, darb ainm Móralltach, a thug Manannán mac Lir dó. Sa Tóraíocht, deirtear nár fhág Móralltach neamhchríochnaithe riamh no iarraidh nó buille ar bith. Thug Aonghus an chlaíomh seo dá mhac altrama Diarmaid, agus an claíomh Beagalltach san áireamh. I dteannta leis an dá chlaíomh seo, bheartaigh Diarmaid dhá shleá, Ga Buí (Gae Buidhe), a ghoin cneácha nárbh fhéidir a leigheas, agus Ga Dearg (Gae Derg), a bhí in ann draíocht a cheilt. Bheartaigh sé Ga Dearg agus Móralltach i mbun eachtraí a raibh báis nó beatha i gceist iontu, agus Ga Buí agus Beagalltach do mhionchatha.
Loathly Lady agus an cuach
Oíche sheaca an gheimhridh, tháinig cailleach colach lóiste na bhFiann isteach, agus iad a chodladh tar éis seilge. Fliuch go craiceann, a cuid gruaige báite in aimhréidh, chuaigh sí ar a glúine in aice gach gaiscigh, agus d'éiligh brat. Níor ghlac ach Diarmaid óg, in aice na tine, trua di, á tabhairt a leaba agus a bhrat. Thug sí faoi dheara a bhall grá, agus dúirt sí leis go raibh sí ar fánaíocht ar fud an domhain ar feadh seacht mbliana. Dúirt Diarmaid léi go raibh sí faoina chosaint ina codladh. Le héirí na gréine, d'iompaigh sí ina cailín álainn.
An lá dár gcionn, i ndíol ar a chineáltas, thug sí do Dhiarmaid a mhórghuí — teach os cionn na mara. Ar bís, d'iarr Diarmaid uirthi cónaí leis. Ghéill sí ar choinníoll amháin: nár lua sé a gránnacht ar oíche a casadh ar a chéile iad. Tar éis trí lá le chéile, d'éirigh Diarmaid míshocair. D'fhógair sí dó go dtabharfadh sí aire dá chú agus dá choileáin nua, agus é i mbun seilge. Faoi thrí, tháinig cairde éadmhara Dhiarmada ar chuairt an mhná, ag iarraidh coileán óg uaithi. Gach uair, sheas sí leis an iarratas; gach uair, d'éírigh Diarmaid fearg, agus d'iarr sé uirthi cér ba chúis a suarachais agus a gránach ligthe thart aige. An tríú huair, d'imigh an bhean agus an teach gan bonn ná lorg, agus fuair a chú ionúin bás.
Thuig Diarmaid gurbh de bharr a mhíbhuíochais é gur chaill sé gach a raibh tábhachtach dó, agus d'imigh leis chun a bhean a aimsiú. Sheol sé ar long draíochta trasna mara gairbhe go dtí an t-alltar. Chuardaigh sé a bhean trí cluainte lán de chapaill ghealdaite agus de chrainn airgid. Faoi thrí, chonaic sé braon fola, a bhailigh sé ina chiarsúr. Nuair a d'inis strainséir dó go raibh iníon rí an alltair go gairid fillte ar ais tar éis turais seacht mbliana, ach anois go trom tinn, thuig Diarmaid gur dhóigh a bhean a bhí ann, agus rith sé chun bheith léi. Óna croí a dhoirt na trí dheoir fola, gach uair a smaoinigh sé ar Dhiarmaid. Ba é an t-aon leigheas amháin di ná cuach draíochta ó Mhaigh na nIontas, faoi chosaint rí éadmhair agus a hairm. Mhóidigh Diarmaid an cuach a thabhairt ar ais.
Ag abhainn dhothrasnaithe, thug Fear Rua Uilefheasach (Daghdha) chabhair do Dhiarmuid dul trasna na habhann agus i dtreo rí an chruacha. Ag caisleáin an rí, ghlaoigh Diarmaid amach go dtuga dó an cuach nó go cuire gaiscí amach chun dul i gcomhrac leis. Faoi dhó, cuireadh amach ocht gcéad gaiscíoch, agus laistigh de thrí huaire, ní raibh duine dóibh ina sheasamh. Ansin faoi dhó, cuireadh naoú gcéad gaiscí níos fearr amach, agus laistigh de ceithre huaire, bhí siad go léir marbh. Ghéill an rí agus thug sé dó an cuach. Ar a shlí abhaile, cuir an Fear Rua in iúl do Dhiarmaid on conas a bean a leigheas. Thug sé rabhadh dó nach mairfeadh a ghrá di tar éis a leigheasta.
Agus a leannán leigheasta, chuaigh Diarmaid ar bord long draíochta chun filleadh ar ais chuig na Fianna. Cuireadh fáilte roimhe ag a chairde agus ag a chú, a raibh athbhrí churtha ann ag an mbean mar bhronntanas scoir dó.
Liosta daoine Marvel Comics
Is foilsitheoir greannán Meiriceánach é Marvel Comics. Is liosta é seo de na daoine a d'oibrigh le Marvel Comics agus a réamhtheachtaithe Timely Comics agus Atlas Comics.
Diarmuid Ua Duibne
Diarmaid agus Gráinne
Níor fhág Fionn an tóraíocht ina dhiaidh, ag tabhairt dúshlán cluichí fichille do Dhiarmaid, agus ag iarraidh ar a iarbhuime, Bodhmall, é a mharú. Sa deireadh, d'impigh Aonghas Óg, athair altrama Dhiarmada, ar son na beirte, agus mhaith Fionn iad. Mhair Diarmaid agus Gráinne faoi shuaimhneas le roinnt blianta, agus rugadh cúigear páistí dóibh, ceathrar mac agus iníon.
Tháinig Fionn ar cuairt lá, agus chuaigh seisean agus Diarmaid ag seilg. Sháigh olltorc Diarmaid, agus d'éag sé sula leigheasfadh Fionn é. Tar éis a bháis, thóg Aonghas corp Dhiarmada abhaile leis.
Clann Campbell
Deirtear gur sinsear Clann Campbell na hAlban é Diarmaid. Tá ceann toirc an mar chur de shuaitheantas na clainne, tagairt don gheas agus bhás Dhiarmada.
Cultúr na ndaoine
Sa seó Ghaelach damhsa 1999, Dancing on Dangerous Ground, rinne Colin Dunne, iarphríomhrinceoir Riverdance, páirt Dhiarmada.
Twilight of the Innocents
Is albam ón bhanna Ash é Twilight of the Innocents, a bhí eisithe ar an 29 Meitheamh, 2007.
Diarmuid Ua Duibne
Cultúr na ndaoine
Sa 4ú agus 5ú cluichí sa tsraith Fire Emblem, is laoch é Diarmuid den dara glúin de charachtair.
Twilight of the Innocents
Traic Liosta
Gach amhrán le Wheeler.
2019
Is bliain choitianta í an bhliain 2019 (MMXIX).
Altóir
deas|250px|thumb|Altóir Is bord nó bloc úsáidte mar an fócas le haghaidh deasghnáth creidimh, go háirithe le haghaidh íobairtí or ofrálacha a dhéanamh le haghaidh dia nó bandia é Altóir.
Shahrbaraz
Rí de chuid an Ríshleachta Shasánaigh ab ea Shahrbaraz nó Shahrvaraz (dáta báis: Meitheamh 630). Rialaigh sé an impireacht idir 27 Aibreán 630 agus 9 Meitheamh 630. Sular ghabh sé cumhacht ón rí Ardashir III, bhí sé ina ghinearál san arm Sasánach faoi stiúir Khosrow II. Bhí ról tábhachtach aige sa Chogadh idir na Sasánaigh agus Impireacht na Biosáinte (602-628) agus sna heachtraí a tháinig ina dhiaidh sin freisin. Ciallaíonn an t-ainm Shahrbaraz “Torc na hImpireachta”, teideal a chuireann a chumhacht mhíleata in iúl (bhí nasc idir an torc agus bua míleata i gcultúr an tSorastrachais).
Ialtóg nochtphrompach thuama
Is ainmhí í an ialtóg nochtphrompach thuama. Mamach atá ann.
Ialtóg Natúisias
Is ainmhí í an ialtóg Natúisias (Pipistrellus nathusii).
Diarmuid Ua Duibne
Cultúr na ndaoine
Sa scannán Leap Year (2010), insíonn an carachtar Declan O'Callaghan scéal chaidreamh Dhiarmada d'Anna Brady, agus iad ag breathnú ar Chaisleán Bhaile Uí Chairbre.
San aip móibíleach 2013 Tower of Saviours, forbartha i Hong Cong, tá Diarmuid ann mar charachtar.
"Airnéis bhailitheora" is ea Diarmaid sa chluiche móibíleach Age of Ishtaria. Athróidh a inscne beartaíonn sí dhá chlaíomh darb ainmneacha Móralltach agus Beagalltach. In ionad cú, is léir gur madra caorach dubh agus bán é a pheata dílis.