cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
George Gaynes
Aisteoir Meiriceánach ab ea George Gaynes nó George Jongejans, a rugadh ar 16 Bealtaine, 1917 agus a fuair bás 15 Feabhra, 2016.
The Beatles
Trasnaíonn Beatlemania an tAtlantach
Ar an 15 Lúnasa 1965, chas the Beatles an chéad cheolchoirm i stair an rac-cheoil a cuireadh ar siúl i staid mhór, nuair a sheinn siad ag Staid Shea i Nua-Eabhrac, os comhair lucht féachana de 55,600 duine. Seoladh an séú albam, Rubber Soul, ag tús mí na Nollag 1965. Mhol na criticí go mór é mar chéim mhór ar aghaidh in aibíocht agus coimpléacsacht i gceol an bhanna.
Frithradadh agus conspóid
I mí Iúil 1966, agus iad ar chamchuairt sna Filipínigh, mhaslaigh na Beatles bean cheannaire na tíre Imelda Marcos, de thaisme mar a tharla. Thug an t-uachtarán cuireadh don bhanna teacht go Pálás an Uachtaráin, chun bricfeasta a fháil ag fáiltiú oifigiúil. Dhiúltaigh Brian Epstein é go béasach, mar bhí polasaí ag an mbanna aon chuireadh chomh "hoifigiúil" seo a dhiúltú. Bhí sé ar intinn acu lá saoire a thógáil ar an lá céanna, rud a bhí an-luachmhar dóibh i rith na laethanta gnóthacha seo. Ní raibh Imelda Marcos den tuairim chéanna ar chor ar bith, áfach, agus thóg sí é mar mhasla. Bhí iontas ar na Beatles nuair a chuala siad an ruaille buaille ar an nuacht, agus bhí gach stáisiún ag labhairt faoin eachtra. Chuaigh an scéal in olcas go tapaidh. Chaill an banna an chosaint phóilíneachta a bhí acu, agus b'éigean dóibh taisteal go hAerfort Manila ina n-aonair. Shroich siad an t-aerfort slán sábháilte, ach nuair a bhí siad ann ciceadh agus buaileadh a mbainisteoir turais, Mal Evans, agus fuair an banna féin an chóir chéanna. Nuair a bhí siad ar an eitleán agus ag fanacht ar an rúidbhealach, tógadh Epstein agus Evans amach as arís, chun labhairt leis na húdaráis. I ndeireadh na dála, bhí ar Epstein an t-airgead ar fad a thuill an banna sa tír a thabhairt ar ais, sular ghéill siad dóibh dul ar ais ar an eitleán.
Tháinig siad go léir slán as an gcrá sna Filipínigh, ach bhí ceann eile ag fanacht leo. Chuir ráiteas a rinne Lennon i mí Márta na bliana céanna tús le frithradadh mór ó ghrúpaí coimeadeacha agus sóisialta sna Stáit Aontaithe. Le linn preasagallaimh leis an dtuairisceoir Briotanach Maureen Cleave, chuir Lennon i láthair a thuairim go raibh an Chríostaíocht ag fáil bháis agus go raibh na Beatles "tóir níos mó ná ar Íosa anois". Tar éis seo, craoladh an scéal ar an raidió i mBirmingham, Alabama faoi dhaoine ag dó ceirníní an bhanna. Ceapadh ar dtús gur magadh a bhí ann, ach thosaigh neart daoine a bhí ceangailte leis na heaglaisí tuaithe i ndeisceart na tíre ag déanamh an rud céanna. Gan mhoill, bhí daoine i mbailte ar fud na Stát Aontaithe agus an Afraic Theas ag cur ceirníní an bhanna trí thine mar agóid. Agus é ag iarraidh beagán grinn a thabhairt isteach sa díospóireacht, dúirt McCartney, "Bíonn orthu iad a cheannach sular féidir leo iad a dhó." Faoi fhíor-bhrú ó na meáin i Meiriceá, ghabh Lennon a leithscéal ag preasagallamh i Chicago ar an 11 Lúnasa 1966, an oíche roimh an céad taispeántas ar a gcamchuairt dheireanach.
Cé go raibh na Beatles an-tógtha le hElvis Presley, níor aontaigh sé le gníomhaíochas frith-chogaidh an bhanna, ná le húsáid drugaí ach oiread. D'iarr Presley fiú ar an Uachtarán Richard Nixon cosc a chur ar an gceathrar teacht isteach sa tír. Ar an dtaobh eile, fuair siad tacaíocht ó Bob Dylan, a dhearbhaigh gur thug na Beatles beagán bróid ar ais don tír.
Revolver
I mí Aibreán 1966, chuir na Beatles tús leis an obair ar an albam ba uaillmhianaí a rinne siad go dtí seo, Revolver. I rith na seisiún taifeadta, thosaigh siad ag baint triail as a lán rudaí nua, mar shampla le lúbanna téipe agus samplálacha. Thaitin leis an ngrúpa i gcónaí triail a bhaint as teicneolaíocht úr agus nua-aimseartha, cé go raibh na hamhráin bunaithe fós ar na fréamhacha céanna—rac-cheoil, bailéid, rithim is gormacha, ceol soul, ceol domhanda agus seánraí eile. 250px|thumb|[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]
Sheinn na Beatles a seó deireanach i bPáirc Candlestick, i gcathair San Francisco ar an 29 Lúnasa 1966. D'iarr McCartney ar Tony Barrow an cheolchoirm a thaifead, ach bhí an téip a d'úsáid sé róghearr agus stop sé i lár an amhráin dheireanaigh. Níor mhair an seó ar fad ach timpeall cúig nóiméad is tríocha.
Na blianta sa stiúideo: Sgt. Pepper agus Magical Mystery Tour
As seo amach go dtí deireadh an bhanna, thiontaigh na Beatles a bhfuinneamh ar fad ar an stiúideo. Bhí siad ach seacht mí amuigh ón stiúideo tar éis Revolver, nuair a bhailigh siad ar ais i Stiúideonna Abbey Road, Londain ar an 24 Samhain 1966. Chuir siad tús leis na seisiúin a mhair ar feadh 129 lá. An toradh a chruthaigh siad ná an t-ochtú albam, Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, a scaoileadh ar an 1 Meitheamh 1967.
Ar an 25 Meitheamh 1967, b'é na Beatles an bhanna ba mhó craolta ar fud an domhain, ós comhair lucht féachana de 400 milliún duine ar an teilifís. Craoladh an taispeántas beo mar pháirt den chéad tarchur satailíte, ar chlár leis an dteideal Our World. Sheinn siad an t-amhrán All You Need Is Love ag Abbey Road, Londain, agus seoladh é ar fud na cruinne.
Thosaigh an tóin ag titim amach as cúrsaí airgeadais an bhanna tar éis bás Brian Epstein, de bharr ródháileog dhrugaí thimpisteach ar an 27 Lúnasa 1967. Bhí dhá bhliain is tríocha bainte amach aige. Ag deireadh na bliana céanna, fuair siad a gcéad preas diúltach sa Bhreatain nuair a craoladh an scannán Magical Mystery Tour ar an teilifís. Ní raibh gach duine in ann é a thuiscint, agus bhí an scannán ag breathnú go mór ar dhathanna, cé nach raibh teilifís dhaite ag formhór na ndaoine ag an am sin. Scaoileadh fuaimrian den scannán sa Ríocht Aontaithe mar albam dúbailte.
Chaith an grúpa seal ag tús na bliana 1968 i Rishikesh, Uttar Pradesh, san India ag déanamh staidéir ar mhachnamh tarchéimniúil faoi stiúir an Maharishi Mahesh Yoga. Ar ais ón India, thaistil Lennon agus McCartney go Nua-Eabhrac chun bunú an Apple Corps., a gcomhlacht nua, a fhógairt.
White Album
I lár na bliana 1968, rinne siad obair ar an albam dúbáilte The Beatles, nó The White Album mar atá aithne air mar gheall ar an gclúdach lom bán. I rith na seisiún don albam seo, bhí sé soiléir go leor go raibh fadhbanna móra sa bhanna, agus shiúil Ringo Starr amach ar feadh tamaill. Cúis na mí-shástachta a bhí sa bhanna ná go raibh bean nua Lennon, Yoko Ono, sa stiúideo leo an t-am ar fad.
Lean an obair díreach ar aghaidh, áfach, le McCartney ag casadh na ndrumaí ar na hamhráin Martha My Dear, Wild Honey Pie, Dear Prudence agus Back in the USSR. Bhí ról lárnach ag McCartney ag an am seo. Deirtear gurbh é McCartney a scríobh an chéad amhrán 'miotal trom' riamh—"Helter Skelter", atá ar an White Album.
Ag an am céanna, ceapadh go raibh McCartney ag éirí beagán ró-thiarnúil, go háirithe tar éis bás Epstein. Bhí na scoilteanna beaga seo ag fás ar feadh tamaill sa bhanna, rud a bhí sách soiléir nuair a bhí Harrison ag iarraidh a amhráin fhéin a chur ar na halbaim.
Deacracht mhór eile a bhí acu ná go raibh siad fós gan bhainisteoir, agus gan éinne a bhí in ann na cúrsaí gnó a stiúradh. Bhí McCartney i bhfabhar an jab a thabhairt do Lee Eastman, athair a bhean, Linda Eastman. Ní raibh Lennon, Harrison agus Starr den tuairim chéanna ar chor ar bith, ámh: b'fhearr leo Allen Klein. Roimhe seo, rinneadh gach cinneadh d'aon ghuth, ach leis an gceann seo ní raibh siad ábalta aontú a dhéanamh. Bhí Lennon, Harrison agus Starr amhrasach faoi Eastman, mar cheap siad go mbeadh Eastman claonta i leith McCartney i gcónaí. Roghnaigh an triúr Klein, ach sa bhliain 1971 nochtadh gur ghoid sé cúig mhilliún ón bhanna agus é ina bhainisteoir. In agallamh don Anthology sna 1990idí, labhair McCartney faoin tréimhse seo, "Ag féachaint siar, is féidir a thuiscint conas a mhothaigh siad go mbeadh sé (Lee Eastman) claonta i mo leith."
Let It Be
Chas na Beatles beo don uair dheireanach thuas ar dhíon an fhoirgnimh Apple ag Rae Savile, Londain, ar an 30 Eanáir 1969, dhá lá roimh dheireadh na seisiún deacrach don albam Let It Be. Scannánaíodh an chuid is mó den taispeántas, agus cuireadh san áireamh é sa scannán Let It Be. Nuair a bhí siad ag seinm, cuireadh scairt ar na póilíní áitiúla mar gheall ar ghearáin faoin challán. D'iarr na péas orthu stop a chur leis, agus dúirt na baill níos déanaí go raibh díomá orthu nár gabhadh iad, mar ba dheireadh níos tráthúla don scannán é.
Abbey Road
Taifeadadh an t-albam deireanach, Abbey Road, i samhradh na bliana 1969. Nuair a shroich siad deireadh an amhráin I Want You (She's So Heavy) ar an 20 Lúnasa 1969, b'é sin an uair dheireanach a bhí na ceathrar Beatles sa stiúideo céanna riamh. An t-amhrán dheireanach a rinne siad ná I Me Mine, scríofa ag Harrison agus taifeadta ar an 3 Eanáir 1970. Rinneadh é gan Lennon, a bhí sa Danmhairg ag an am.
Briseadh suas
mion|clé|John Lennon ag cleachtadh "Give Peace a Chance" sa bhliain 1969 D'fhógair Lennon go raibh sé ag fágáil an bhanna ar an 20 Meán Fómhair 1969, ach d'aontaigh sé faic a rá go poiblí sular raibh na cúrsaí dleathacha go léir réitithe.
Dhá bhliain roimhe sin, nuair a fuair bainisteoir an bhanna Brian Epstein bás sa bhliain 1967, thosaigh Lennon ag cailleadh suime sa bhanna, ach lean McCartney ar aghaidh chomh láidir is a bhí sé riamh. Bhí seisean ar an phríomh-Beatle sa stiúideo. Cheap McCartney gur seans a bhí in Let It Be don bhanna chun obair le chéile mar a d'oibrídís sular stopadar ag tabhairt ceolchoirmeacha, ach níor éirigh go maith leo. Bhí suim caillte ag Lennon sa ghrúpa mar gheall ar a chailín nua Yoko Ono, bhí Ringo traochta den troid ar fad a bhí sa bhanna agus bhí croí Harrison san India. Cheap Harrison freisin go raibh McCartney ag iarraidh é a choinneáil faoi chois sa bhanna agus tharraingíodh sé argóintí go minic le McCartney dá mbeadh moltaí ar bith aige dó.
I mí Márta 1970, tugadh na dioscaí ón seisiún Get Back don léiritheoir Meiriceánach Phil Spector, a bhí ag obair le Lennon ar a shingil aonair Instant Karma!. Bhí sé ar intinn ag an mbanna, McCartney go háirithe, fuaim lom agus beo a choimeád ar an albam. Bhí a stíl aithnidiúil fhéin ag Spector, an "Wall of Sound" mar a thugtar air, ach ní raibh sé oiriúnach don scéim seo. Bhí McCartney ar buile leis an obair a rinne Spector ar an amhrán The Long and Winding Road, agus rinne sé iarracht stop a chur le scaoileadh an tsingil. Theip ar an iarraidh seo, áfach.
D'fhógair McCartney briseadh suas na Beatles go poiblí ar an 10 Aibreán 1970, seachtain amháin sular sheol sé a chéad albam aonair, "McCartney". Ar an 8 Bealtaine 1970, scaoileadh na hamhráin ón seisiún Get Back mar an t-albam Let It Be, agus ina dhiaidh sin an scannán leis an ainm céanna.
Díscaoileadh comhpháirtíocht The Beatles sa bhliain 1975.
I ndiaidh a mbriste suas
Lean Harrison, Lennon agus Starr sampla McCartney agus albam curtha amach ag gach duine díobh sa bhliain 1970, ag comhoibriú lena chéile uaireanta. I mí Lúnasa 1971, d'eagraigh Harrison an Cheolchoirm ar son na Bangladéise ag Madison Square Garden i gCathair Nua-Eabhrac in éineacht le Ravi Shankar agus le cuidiú ó Starr. mion|Paul McCartney ag an gceolchoirm úd Live8 sa bhliain 2005
Chuir Klein dhá fhoireann LP dúbailte le chéile de na hits ba mhó de chuid na Beatles, 1962–1966 agus 1967–1970, a scaoileadh sa bhliain 1973, ar dtús faoi chló Apple Records. An tAlbam Dearg agus an tAlbam Gorm faoi seach a tugadh orthu go coitianta. Idir 1976 agus 1982, d'eisigh EMI/Capitol roinnt mhaith albam gan bhacaint leis na hiar-Beatles féin, ag tosnú leis Rock 'n' Roll Music, díolaim dhá dhiosca.
Baineadh úsáid as saothar agus íomhá na Beatles go forleathan sna 1970idí, go minic gan aon smacht chruthaitheach ag Harrison, Lennon, McCartney agus Starr. Cuireadh seónna ceoil ar an stáitse i Sasana agus sna Stáit Aontaithe. Sa bhliain 1978, rinneadh scannán. Sgt. Pepper's Lonely Hearts' Club Band, leis na Bee Gees agus Peter Frampton, ach theip ar an tionscadal brabús a ghiniúint agus air freisin ó thaobh na healaíne de, dar le criticí mar Christopher Ingham.
I ndiaidh do Mark David Chapman John Lennon a dhúnmharú i mí Nollag na bliana 1980, d'athscríobh Harrison liricí an amhráin úd "All Those Years Ago" in onóir Lennon. Scaoileadh an t-amhrán mar shingil i mí na Bealtaine 1981 le Starr ar na drumaí agus McCartney agus a bhean chéile, Linda, ag canadh sa chúlra. Rinne McCartney amhrán in ómós do Lennon freisin, mar atá "Here Today", a foilsíodh ar albam dar theideal Tug of War in Aibreán 1982.
Sa bhliain 1988, insealbhaíodh na Beatles isteach sa Rock and Roll Hall of Fame, an chéad bhliain a raibh siad intofa. Bhí Harrison agus Starr ag an searmanas in éineacht le baintreach Lennon, Yoko Ono, agus a mbeirt mhac, Julian agus Sean. An bhliain ina dhiaidh sin, shocraigh EMI/Capitol cás dlí a chuir an banna ar siúl a bhain le dleachtaí.
Eidhneach, Iorras
Is sráidbhaile é Eidhneach. Tá sé suite in Iorras, in iarthuaisceart Chontae Mhaigh Eo.
Uí Dhomhnaill
mion|150px|Armas Uí Dhomhnaill
Bunús
De shliocht Néill Naoighiallaigh, Ardrí na hÉireann ag tús na 5ú haoise, ba ea Uí Domhnaill Thír Chonaill trí Chonall Gulban mac Néill, sinsear eapainmneach Chineál Chonaill. Baisteadh Conall ag Naomh Pádraig.
Armas agus mana
D'iompaigh Impireacht na Róimhe, Constaintín Mór chun na Críostaíochta tar éis dó fís a fheiceáil roimh an gcath mór le rá ag Droichead. Chonaic sé chi-rho sa spéir, agus ansin an mana In Hoc Signo Vinces, a dúirt leis nó mbuafadh sé faoi comhartha na Croise. Le himeacht ama, d'éirigh Mac téann idir an Chrois agus an mana.
Dar le sean-nós, bhuail Naomh Pádraig sciathán Chonaill mhic Néill lena bhacall, agus bhaist sé é. Dar le Life and Acts of Saint Patrick (alt 138), thug seo le fios go mbeadh an lámh in uachtar ag Conaill agus a shliochtaigh faoin gcomhartha úd. Tá an seanscéal seo le fáil sa saothair níos déanaí Lebhar Inghine i Dhomhnaill.
Is iad an príomharmas agus mana Uí Chonaill iad sciath agus Chonstaintín, i bhfoirmeacha éagsúla, thar na cianta.
Críocha
Bhí ann i dTír Chonaill, tuath dúchais Cineál Chonaill, an chuid is mó de Chontae Dhún na nGall seachas Inis Eoghain. Bhí an fosta roinnt ceantar lasmuigh den Contae mar atá inniu ann, ina measc: gobarúntachtaí amhail id Chairbre i gContae Shligigh, Ros Clochair i gContae Liatroma, agus An Machaire Buí agus Lorg i gContae Fhear Manach; agus chuid de dheisceart Chontae Dhoire. Bhí mar lár-ionad acu Caisleán Dhún na nGall, ar cheann de sheacht gcaisleán Uí Dhomhnaill.
Tá stair Uí Dhubhghaill lán go béal le cogadh cathartha in éadan ngaol agus a gcomharsana cumhachta Uí Néill Thír Eoghain, maraon lena n-iarrachtaí, a gcuid éileamh ar ríogacht tuaisceart Chonnacht, agus tuilleadh talún san Ulaidh, a vvv. D'aithin Anraí III Shasana Tír Chonaill mar ríocht neamhspleách.
Teacht i réim
Ba é an chéad taoiseach suntasach na clainne é Gofraidhl Ó Domhnaill Mhóir. Sa bhliain 1257, bhí Gofraidh ina bhuaiteoir i gCath Creadran-Cille in éadan na Normannach. D'éag Gofraidhe dá ghonta ag troid in éadan Bhrian Uí Néill go díreach i ndiaidh sin. Tháinig a dheartháir, Domhnall Óg, i gcomharbacht air mar thaoiseach.
Le himeacht ama, fuarthas aithne ar Uí Dhomhnaill mar rí na n-iasc ar an mór-roinn, de bharr a saothrú iascach bradán agus scadán.
Pátrúnacht
Patrúin na n-ealaíon, litríochta agus cúrsaí creidimh ba ea Uí Dhomhnaill. Scríobh Manus Ó Domhnaill beathaisnéis ar Cholm Cille. Thugadar tacaíocht dosna Proinsiasaigh i Mainistir Dhún na nGall. Bhí cearta "jus patronus" acu chun easpaig a cheapadh.
Go déanach sa 12ú haois, thug Uí Dhomhnaill tearmann do chlann Mhic Dhuinnshléibhe na Ulaidh, tar éis chuirfeadh a ríocht ag John de Courcy sa bhliain 1177. Chuaigh siad i mbun seirbhíse Uí Dhomhnaill mar ollamh leighis. Ghlac géag den chlann an sloinne Mac an Ultaigh.
Sa 13ú haois, thug Uí Dhomhnaill cúnamh don iar-rítheaghlach Uí Fhiachrach Aidhne, .i. Uí Chléirigh, a chuaigh i mbun tseirbhís Uí Dhomhnaill mar ollamh rí. Phós Donnchadh Ó Cléirigh le hOnóra Nic an Ultaigh, agus bhí mac acu Micheál (c. 1590 – 1643), príomhscríobhaí Annála na gCeithre Máistrí.
Go luath sa 14ú haois, thug Uí Dhomhnaill cuidiú dosna Teamplóirí a bhí ag teitheadh via Sligeach agus Tír Chonaill cúig an Albain.
Lucht Tighe
Le ceithre chéad anuas, bhí roinnt cúram le déanamh ag Lucht Tí Uí Dhomhnaill, ar bhonn oidhreachta ag teaghlaigh éagsúla.
Robin Hood's Bay
Is baile suite i Yorkshire Thuaidh é Robin Hood's Bay.
Uí Dhomhnaill
Achrainn agus diaspóra
Le linn Chogadh na Naoi mBliana 1594-1603, bhí ról lárnach ag Uíbh Dhomhnaill, faoi cheannas Aodha Rua agus a chomhghuaillí, Aodh Ó Néill. '' Chuaigh siad chun Cionn tSáile and chuireadar na Sasanaigh faoi léigear, ag siúl le hionradh Spáinneach. Cloíodh iad ag Cath Chionn tSáile ámh sa bhliain 1601, agus leis sin tháinig deireadh le hord na nGael end agus leis an bhFéineachas i nÉirinn. I ndiaidh Conradh na Mainistreach Móire don 1603, thug Séamas I pardún dó Ruairí Ó Dónaill agus ceapadh ina Iarla Thír Chonaill é.
Chuaigh Ruairí ar deoraíocht le Imeacht na nIarlaí sa bhliain 1607, agus eisreachtaíodh an teideal de thairbhe sin sa bhliain 1614. Cuireadh Tír Chonaill agus Uladh faoi phlandáil. D'éag sé sa Róimh ar an 28ú Iúil 1608.
Tar éis bhás Ruairí, tháinig an mhac, Aodh Albert (ainm cóineartaithe in ómós a phatrúin, an Ard-diúc) i gcomharbacht mar an dara hIarla — cé eisreachtaithe i Sasana, níorbh amhlaidh san Ostair. D'éag Aodh Albert gan chlann sa bhliain 1642, agus ceapadh Aodh Balldearg Ó Domhnaill mar chomharba.
An lae inniu
Duine suntasach den chlann ba ea Cardinal Patrick O'Donnell. Leasaitheoir talúntais ba ea Thomas O'Donnell Teachta Parlaiminte (TP) Chiarraí Thiar (1900–1918) was a leading agrarian reformer, agus an chéad TP a labhair as Gaeilge in Westminster. Is seanadóir Éireannach é Brian Ó Domhnaill.
Agus an t-ord Gaelach i réim, d'insealbhaítí Ceann na Fine faoi dlíthe na tánaisteachta. Tarlaíonn an oidhreacht agus ar bhun cheart céad-ghinteachta firinne. '' Ceapadh John O'Donell den ghéag mar Cheann na Fine ag an gcéad Phríomharalt agus foilsíodh amhlaidh ar an 11ú Meán Fómhair 1945 san Iris Oifigiuil. Is é Ceann reatha na Fine ná a mhac, an t-athair Hugh Ambrose O'Donell, O.F.M., sagart Proinsiasach i gCill Iníon Léinín, ar scor ó na misin i Zimbabwe.
Is é tánaiste Hugh ná Don Hugo O'Donnell, Diúc Tetuan. Tá Don Hugo gníomhach san Clan Association of the O'Donnells, agus ball den a member of the nobiliary Sovereign Military Hospitaller Order of Saint John of Jerusalem, de Rhodes, agus d'Ord Mhálta.
De thairbhe chomhairle an Ard-Aighne, chuir an Príomh Aralt stop le haitheantas Chinn na Fine sa bhliain 2003.
Achtanna an Aontais 1800
clé|mion|271x271px|[[Henry Grattan: throid sé i gcoinne Acht an Aontais]]
Achtanna comhthreomhara de chuid Pharlaimint na Breataine Móire agus Pharlaimint na hÉireann ab ea Achtanna an Aontais 1800 (dá ngairtear in amanna An tAcht Aontais 1801 (uimhir uatha) a d’aontaigh Ríocht na Breataine Móire agus Ríocht na hÉireann (a bhí in aontas pearsanta roimhe seo) le Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus na hÉireann a chruthú. Tháinig na hachtanna i bhfeidhm an 1 Eanáir 1801, agus bhí a chéad chruinniú ag an pharlaimint chumaiscthe 'Parlaimint na Ríochta Aontaithe', ar an Déardaoin 22 Eanáir 1801.
Tá an dá Acht fós i bhfeidhm, le leasuithe, i Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Tuaisceart Éireann, ach aisghaireadh iad in Éirinn. but have been repealed in the Republic of Ireland.
Teideal
Ritheadh dhá acht sa bhliain 1800 leis an teideal fada céanna, An Act for the Union of Great Britain and Ireland. Is é gearrtheideal an achta ná Union with Ireland Act 1800, arna sannadh le Short Titles Act 1896. Is é teideal gearr acht Pharlaimint na hÉireann ná Acht Aontais (Éire) 1800, arna sannadh le ag an Short Titles Act 1896. Is é gearrtheideal acht Pharlaimint na hÉireann ná Act of Union (Ireland) 1800, sannta ag acht de chuid Pharlaimint Thuaisceart Éireann i 1951, agus mar sin nach raibh sé éifeachtach i bPoblacht na hÉireann, áit ar tagraíodh dó faoina theideal fada nuair a aisghaireadh é i 1962.
Struchtúr ceimiceach
Soláthraíonn struchtúr ceimiceach substainte ceimicí faisnéis faoin mbealach a nascann na hadaimh nó na hiain éagsúla a chuimsíonn móilín, nó comhiomlán adamhach. Cuimsíonn sé an gheoiméadracht mhóilíneach, an chumraíocht leictreonach agus, nuair is iomchuí, an struchtúr criostalach.
Achtanna an Aontais 1800
Cúlra
Roimh na hAchtanna seo, bhí Éire in aontas pearsanta le Sasana ó 1541, nuair a rith Parlaimint na hÉireann an Crown of Ireland Act 1542, ag fógairt go raibh Anraí VIII Shasana ina Rí na hÉireann. Ón 12ú haois i leith, bhí fhorlámhas teicniúil ar Thiarnas na hÉireann ag Rí Shasana, sealúchas pápach. Tháinig ríochtaí na hÉireann agus Shasana araon in aontas pearsanta le hAontas na Corónach (Ghàidhlig:  Aonadh nan Crùintean) sa bhliain 1603. Sa bhliain 1707, aontaíodh Ríocht Shasana agus Ríocht na hAlban ina ríocht aonair: Ríocht na Breataine Móire. Ar an aontas sin, thug gach Teach de Pharlaimint na hÉireann aitheasc comhghairdis don Bhanríon Áine, ag guí, “ "May God put it in your royal heart to add greater strength and lustre to your crown, by a still more comprehensive Union".”. Bhí Parlaimint na hÉireann ag an am sin faoi réir roinnt srianta a chuir faoi réir Pharlaimint Shasana í (agus tar éis aontas Shasana agus na hAlban, Parlaimint na Breataine Móire); áfach, fuair Éire neamhspleáchas reachtach éifeachtach ón mBreatain Mhór tríd an Constitution of 1782. Faoin am seo bhí rochtain ar chumhacht institiúideach in Éirinn teoranta do mhionlach beag, na hAngla-Éireannaigh den Chinsealacht Phrotastúnach, agus mar thoradh ar frustrachas faoin easpa athchóirithe i measc thromlach na gCaitliceach, i dteannta le cúiseanna eile, dá bharr d'éirigh éirí amach i 1798, lena raibh ionradh na Fraince ar Éirinn mar pháirt ann agus neamhspleáchas iomlán a lorg ón mBreatain Mhór. mion| roimh 1800
Bratach
D'athraigh bratach Shasana, Bratach an Aontais nó Jeaic an Aonaigh. Tháinig sailtír Phádraig isteach.
Spéirling Florence
right|thumb|Spéirling Florence Bhuail Spéirling Florence an réigiún Mhuir Chairib ar an 31 Lúnasa 2018, an séú stoirm de Shéasúr na hairicíní an tAtlantach 2018,
Michael Havers, Barún Havers
Conspóidí
Bhí Havers an-mhór le Margaret Thatcher agus Airey Neave (a feallmharaíodh sa bhliain 1979).
Ionsaí
Gortaíodh póilín nuair a phléasc buama de chuid an IRA os comhair tí Havers (Woodhayes Road, Wimbledon) ar 13 Samhain 1981.
Scannal péidifileach
Tháinig fianaise chun solas sa bhliain 2018, arís, go raibh baint ag Havers leis an scannal péidifileach, "Playland" i Soho sna 1970idí.
Ina theannta sin, níor cúisíodh péidifiligh áirithe; chuir Havers cásanna de dhroim seoil agus saoradh ó mhilleán maidir leis na cúisimh a chuid cairde.
Saol
Mac le habhcóide ba ea é (a bhí ina bhreitheamh den Ard-Chúirt ní ba dhéanaí, An Ridire Cecil Havers). Ina theannta sin is deartháir leis an Barún Elizabeth Butler-Sloss, ar na chéad mhná a bhain post breithiúnach sinsearach amach i Sasana agus An Bhreatain Bheag.
Údar
Scríobh Havers cúpla leabhar, ina meascː
Robert Betts Laughlin
Fisiceoir a rugadh i Vesalia, California is ea Robert Betts Laughlin (1950-). Le Horst Störmer is Daniel Tsui, bhuaigh sé Duais Nobel na Fisice sa bhliain 1998 as foirm nua leachta candamaí le saghas nua cuasacháithníní, cumtha as leictreoin is guairneáin mhicreascópacha mhaighnéadacha, agus róil aici in iarmhairt chodánach Hall, héiliam leachtach, agus forsheoltóirí.
Snapshot
Is é Snapshot an chéad albam stíúideo ón mbanna rac Éireannach úd The Strypes, a scaoileadh ar 9 Meán Fómhair 2013. Léirigh Chris Thomas, iarléiritheoir The Beatles agus Sex Pistols, é ag Stiúideo Iasc Buí, Sasana. D'úsáid an banna an t-ainm "Snapshot" (léargas) mar bhí siad ag iarraidh a dean léargas déna leriú beo clúiteach.
Singlí
Chuir amach an banna cúig shingil as an albam: "Blue Collar Jane", "You Can't Judge a Book by It's Cover", "Hometown Girls", "What a Shame" agus "Mystery Man".
Fáilte
Ghnóthaigh an t-albam léirmheaseanna dearfacha go príomha, le scór 64/100 ar Metacritic agus léirmheasanna as na Independant, Mojo agus Clash Magazine.
Rianliosta
Gach amhrán scríofa ag The Strypes, ach áit aiteantá
Cill Rónáin
Is í Cill Rónáin (Kilronan as Béarla) an príomhbhaile in Árainn.
An baile
thumb|leftTagann báid isteach ina chalafort as Dubhlainn i gContae an Chláir agus as Ros a' Mhíl i gContae na Gaillimhe. Tá aerstráca in aice lámha i gCill Éinne. ´Siad na príomh-thionscail ná an iascaireacht agus an turasóireacht. Bíonn sluaite ag triail ar na h-oileáin sa samhradh ag tabhairt cuairt ar na dúnta agus ar na hiarsmaí eile. Tagann an-chuid daltaí scoile, freisin, chun feabhas a chur ar a gcuid Gaeilge sna Coláistí Samhraidh ar an oileán.
Tá cheithre theach tábhairne sa mbaile, is iad seo An American Bar, Tí Joe Mac, Tí Joe Watty agus an Lucky Star Bar. Tá príomh-ollmhargadh an oileáin agus Óstán Árann lonnaithe ann freisin.
Is i gCill Rónáin ann atá ionad leighis agus halla pobal Inis Mór freisin, Halla Rónáin.
Tá tionchar tionscal na turasóireachta le feiceáil ar fud an bhaile. Tá neart gnónna bheaga ag ofráil réimse seirbhísí agus táirgí do na mílte turasóirí a thugann cuairt an an oileán gach bliain. Tá siopaí ceardearraí, rothair ar chíos, lóistín de gach shaghas, turais mionbhus agus bialanna go leor le fáil i gCill Rónáin. Is baile fuinneamhach bríomhar a bhíonn inti i lár an tsamhraidh.
Daonra
De réir an daonáirimh, bhí 270 duine ina gcónaí i gCill Rónáin sa bhliain 2002. Ceannáireamh 2002 ach laghdaíodh an daonra go 259 idir 2002 agus 2006.
Sna Meáin
Amhrán de chuid The Magnetic Fields' is ea Abigail, Belle of Kilronan, san albam 69 Love Songs.
Gaillimh
Cathair in iarthar na hÉireann is ea Gaillimh (Galway) agus tuairim is 79,934 duine ina gcónaí inti. Is í Gaillimh príomhbhaile Chontae na Gaillimhe. De réir cuntais Ruaidhrí Uí Fhlaithbheartaigh, tagann ainm an bhaile ó Abhainn na Gaillimhe. right|200px|
Iompar
Tá calafort sa gcathair féin, ag béal chuain na Gaillimhe. Is féidir le báid an-mhóra dul ann de bharr go bhfuil an t-uisce domhain. Tá aerfort beag lámh leis an gcathair freisin, sa gCarn Mór, agus tá ceangal traenach go Baile Átha Cliath. Tá an-chaint le tamall ar an líne traenach as Sligeach go hInis i gContae an Chláir a athnuachan, rud a chuirfeadh feabhas mór ar an gcóras traenach. I mBaile Átha an Rí a bhí, agus a cheaptar go mbeidh an ceangal seo idir an dá líne.
Teangacha
Daonáireamh (2011): Bhí 31,866 daoine in ann Gaeilge a labhairt, agus labhair 9,158 Gaeilge gach lá
Oideachas
Tá dul chun cinn déanta ag Gaelscoileanna na Gaillimhe le 10 mbliana anuas. Cé nach bhfuil an cháil chéanna ar Choláiste Éinne agus a bhíodh, tá dornán bunscoileanna lán-Ghaelacha anois sa gcathair féin, agus tá Coláiste na Coiribe ina mheánscoil lán-Ghaelach. Tá Ollscoil na hÉireann, Gaillimh (a dtugtaí Coláiste na hOllscoile, Gaillimh uirthi cheana) suite sa gcathair le 150 bliain, chomh maith leis an bpríomhchraobh d'Institiúid Teicneolaíochta na Gaillimhe-Maigh Eo.
Creideamh
Tá ardeaglais Chaitliceach sa gcathair a tógadh nuair a scoilteadh an chathair ó Dheoise Thuama, agus tá formhór lucht na cathrach ceangailte leis an eaglais sin. Tá líon beag Protastúnaigh sa gcathair, agus freastalaíonn cuid acu ar eaglais stairiúil San Niocláis.
Gnó
Tá fás mór tagtha ar an gcathair le 20 bliain anuas, ó thosaigh tionscail ar nós an tionscal bogearraí ag cur fúthu ann. Bhíodh monarcha mór ag Digital Equipment as SAM ann, ach nuair a d'fhág siad an baile agus roimhe sin, bhí tionscail áitiúla tosaithe cheana féin.
Caitheamh Aimsire
Sruthann Abhainn na Gaillimhe (an Choirib ón mBéarla River Corrib) tríd an gcathair, agus tá iascaireacht bhreá ar Loch Coirib, aistear gairid ón gcathair. Bíonn an-chuid bádóireachta ar loch agus ar abhainn, agus bíonn báid seoil sa gcuan sa Samhradh, ach beagán sa nGeimhreadh mar gheall ar chruas na farraige. Tá turasóirí ag teacht go Bóthar na Trá, bruachbhaile ar iarthar na cathrach, le os cionn céad bliain, agus tagann siad i gcónaí le snámh, rince, agus turais lae chuig áiteanna mar Chonamara agus an Bhoireann in aice láimhe. Tá tithe "leaba agus bricfeasta" go fairsing, agus le cúig bliana déag anuas, tá an-chuid brúnna do thaistealaithe óga freisin.
Stair
Is eisceacht i measc cathracha na hÉireann í Gaillimh, mar ba iad na Gaeil iad féin ar dtús a thóg an chathair. Cuireadh caisleán ar bun sa 12ú chéad ar bhéal abhann ghearr na Gaillimhe. Níos déanaí, tháinig Normannaigh, agus ina ndiaidh siúd bhí an chathair faoi smacht Shasanach. B'iad na 'Treibheanna' a luaitear ag trácht ar Ghaillimh ná clanna, go minic de bhunadh Normannach, a chuir fúthu sa gcathair féin. Ní raibh cairdeas idir iad agus na Gaeil a bhí lonnaithe ar an gCladach, bruachbhaile iascaigh a bhí taobh amuigh de bhallaí na cathrach, agus sna ceantair máguaird. Béarla a bhí sa gcathair, agus Gaeilge i ngach áit eile mórthimpeall. Fiú i ndiaidh an Drochshaoil, áfach, de réir an daonáirimh sa bhliain 1851, bhí Gaeilge ag formhór mhuintir na cathrach. 344px|thumb|left|Léarscáil ó 1651.
Dugaí na Gaillimhe
Sa bhliain 1830 bunaíodh Bord Chuan na Gaillimhe agus trí bliana ina dhiaidh sin tosaíodh ar thógáil na ndugaí nua, le cabhair iasacht rialtais, agus cuireadh críoch leis na dugaí sa bhliain 1842.
Anuas ar limistéar an chalafoirt a fhorbairt, ba é a bhí sa mhórphlean i gcónaí riamh ná go gceanglófaí na córais uisce intíre ar fad a bhain le Loch Coirib agus le Loch Measca le chéile. Sa tslí sin d'fhéadfaí táirgí ó na ceantair seo a thabhairt chun calafoirt an bhaile i mbáid. Sa bhliain 1820 bhí Nimmo tar éis a mholadh go ngearrfaí canáil ar thaobh thoir an bhaile a nascfadh Barr an Chalaidh leis na dugaí a moladh, ach diúltaíodh don scéim seo agus ina áit sin cuireadh an chanáil ar thaobh thiar an bhaile. Tosaíodh ar an obair don tionscadal seo sa bhliain 1848 agus osclaíodh go hoifigiúil é ceithre bliana níos déanaí.
Clubanna seaimpíní an domhain peile
Cuimsíonn an liosta seo seaimpíní oifigiúla an chlub (de jure) do FIFA.
Comórtais
thumb|210px|[[Roy Keane, Buaiteoir an Chorn Idir-rannach le Manchester United]]
Comórtas idir 1960 agus 2004 a bhí sa Chorn Idir-rannach idir foirne ó Chónaidhm UEFA agus Cónaidhm CONMEBOL. D'imir clubanna ionadaíocha ón mór-roinn is forbartha sa pheil an trófaí (go háirithe sna blianta sin); níos minice ná a mhalairt, thabharfadh seaimpíní Chorn Seaimpíní Chorn na hEorpa / UEFA agus na Copa Libertadores dúshlán dá chéile. Ar 27 Deireadh Fómhair, 2017, d’fhógair FIFA gurbh é an trófaí seo teideal oifigiúil an domhain (arb ionann é agus Corn Domhanda FIFA Chorn an Domhain)   Ó 2005, tá Corn Domhanda FIFA curtha in ionad mar phríomhchomórtas na gclubanna peile ar domhan. agus cuireadh deireadh leis an gCorn Idir-rannach.
Tugann an trófaí teideal an domhain.
An Liobáin (scannán)
mion|clé|1995 Sa scannán 'An Liobáin ', a stiúraigh Samuel Maoz sa bhliain 2009, instear scéal corraitheach saighdiúirí óga Iosraelacha, a raibh orthu dul i mbun cogaidh leis an Liobáin sna 1980idí, trí shúile criú tanc cogaidh. mion|clé|1997
Clubanna seaimpíní an domhain peile
Staitisticí
mion|324x324px| [[Corn idir ilchríocha|Corn Idir-rannach]] mion|351x351px| Corn Club Domhanda FIFA
An Liobáin (scannán)
Cur síos
I gcomparáid leis an mbeochan chuimhneacháin Waltz With Bashir le Ari Folman, scannán eile dírbheathaisnéis e a insíonn scéal an chogaidh chéanna, baineann Levanone úsáid as cur chuige iomlán eile le cur síos a dhéanamh ar uafás na cogaíochta seachas ar an gcúlra polaitíochta a bhaineann leis. Uaireanta, mheasfadh duine agus é ag féachaint ar na radharcanna de dhaoine agus den chomhrá a bhíonn ar bun eatarthu gur radharcanna iad a bhaineann leis an Dara Cogadh Domhanda.
Titeann an scéal ar fad amach laistigh de thanc armúrtha cógaidh; ní fheictear den saol lasmuigh ach radharcanna trí aimsitheoir an ghunna. Is é an toradh atá air ná cur síos gan stad gan staonadh ar an uafás. Fanfaidh an scannán seo i gcuimhne lucht a fheicthe go deo.
Duaiseanna
Buaiteoir - Golden Lion Best Film, Féile Scannán na Veinéise 2009
Ne Temere (forógra na hEaglaise Caitlicí)
mion|Pius X Forógra na hEaglaise Caitlicí is ea Ne Temere. Má tá pósadh measctha ann, chaithfí na leanaí a thógáil leis an gcreideamh Caitliceach. Níor cheadaigh an Eaglais Chaitliceach Rómhánach pósadh measctha san 1900idí gan siniú na foraithne Ne Temere. mion|5 Eanáir 1911ː slua mór agóideoirí i Halla Tionóil [[Béal Feirste|Bhéal Feirste ]]
Stair
Fógraíodh an Chuallacht don Chléir, faoi choimirce an Phápa Pius X, Ne Temere sa bhliain 1907 agus tháinig an forógra i bhfeidhm ar 19 Aibreán 1908.
Tharraing an forógra conspóid in Éirinn go háirithe; d'éiligh na heaspaí go mbeadh gach clann ag cloí go docht le Ne Termere.
Ar 5 Eanáir 1911, tháinig slua mór agóideoirí le chéile i Halla Tionóil Bhéal Feirste le cur in aghaidh Ne Termere.
Cás Tilson (1950)
Toisc gur ghnáthnós sóisialta a bhí sa phósadh agus toisc go raibh fonn ar cheannairí an Stáit nua idé-eolaíocht Chaitliceach, thraidisiúnta, náisiúnach a chur i bhfeidhm, cuireadh béim ar leith ar an bpósadh, ar an teaghlach agus ar ról na mná sa phósadh agus sa teaghlach i ndiaidh bhunú an tSaorstáit in 1922.
Sa bhliain 1950 a thángthas ar bhreith i gcás thábhachtach. Protastúnach fir darbh ainm Ernest Tilson a phós cailín Caitliceach Rómhánach agus a shínigh an fhoraithne Ne Termere roimhe sin, shocraigh sé dó féin (mar a shocraigh fir eile roimhe) nach dtabharfadh sé aon aird ar an rud a bhí sínithe aige (rud nár dhoiciméad stáit) agus go dtógfaí a gclann ina bProtastúnaigh i ndiaidh an iomláin. Thug sé an chlann ar shiúl óna máthair. Pleadh an chúis sa Chúirt Uachtarach - agus socraíodh go gcaithfeadh seisean agus gach aon duine eile feasta cur leis na gealltanais a rinne siad sular phós siad.
Ar bhealach thug breithiúnas Eaglais agus Stáit níos giorra dá chéile. Ag an am sin, níor cheadaigh an Eaglais Chaitliceach Rómhánach pósadh measctha gan síniú na foraithne Ne Temere - agus ón bhliain 1950 ar aghaidh in Éirinn, bhí tacaíocht Stáit leis an fhoraithne.
Mar sin d’éirigh leis an Eaglais Chaitliceach smacht ní ba dhaingne a fháil ar choinbhinsiúin an phósta Chaitlicigh sna 1900idí.
Níos déanaí
Tháinig creimeadh tubaisteach agus leanúnach ar an bpobal Protastúnach in Éirinn ó Dheas, mar gheall ar thosca éagsúla, Ne Temere ina measc.
Coláiste Íosagáin
mion|Coláiste Íosagáin agus [[Coláiste Eoin]] Iarbhunscoil dheonach lán-Ghaeilge Chaitliceach faoi iontaobhacht na mBráithre Críostaí is ea Coláiste Íosagáin, atá lonnaithe ar láthair Choláiste Eoin, i Stigh Lorgan i mBaile Átha Cliath.
Stair
Bunaíodh Coláiste Íosagáin sa bhliain 1971, dhá bhliain i ndiaidh do Choláiste Eoin bheith bunaithe, le hoideachas lán-Ghaelach a chur ar fáil do chailíní i ndeisceart Átha Cliath. Ar 2 Deireadh Fómhair 1983, d’oscail an tUachtarán Paddy Hillery go hoifigiúil foirgneamh nua Choláiste Íosagáin.
Bhíodh Coláiste Íosagáin faoi iontaobhacht Siúracha na Trócaire. Ach bheartaigh na Siúracha i 2006 tarraingt siar as riarachán scoileanna. Ddá réir tháinig an scoil faoi chúram na mBráithre
Saltburn-by-the-Sea
Is baile suite i Yorkshire Thuaidh é Saltburn-by-the-Sea.
Seosamh Ó hOldáin
Is iománaí é Seosamh Ó hOldáin, nó Joseph "Joey" Holden mar a thugtar air i mBéarla. Rugadh é ar an 2 Iúil 1990. Is as Contae Chill Chainnigh é. Bhain sé gradam 'all star' amach sa bhliain 2015.
Focail Ghaeilge lánchonsan
Is annamh Focail Ghaeilge lánchonsan ach tá roinnt samplaí ann.
Samplaí
Is fuaimfhocail/intriachtaí iad seo a foilsíodh in Cú le Paul Bolger, Barry Devlin, aistriúchán le Leabhar Breac.
Tá roinnt giorrúchán ann.
Dara Poblacht na Spáinne
Ba í Dara Poblacht na Spáinne an rialtas a bhí ann sa Spáinn idir 14 Aibreán, 1931, nuair a theith Rí Alfonso XIII as an dtír, agus 1 Aibreán, 1939, nuair a ghéill fórsaí deireanacha na bPoblachtánach go fórsaí Franco (na Náisiúnaigh) nuair a tháinig Cogadh Cathartha na Spáinne chun críche. mion|clé|An rialtas, M.F. 1936ː i lár, Julio Just Gimeno agus Manuel Azaña mion|clé|An rialtasː Bealtaine 1936
Bunreacht 1931
Glacadh le Bunreacht nua ar an 9 Nollaig, 1931. Don chéad uair, tugadh féinrialú do réigiúin na Spáinne. D'athraíodh siombail na tíre (an t-amhrán Himno de Riego mar amhrán náisiúntaa).
An Rialtas go dtí 1936
Fuair an PSOE an vóta is mó sa toghchán, chomh maith le páirtithe eile ón taobh clé. Bhí Manuel Azaña, ceannaire an pháirtí Acción Republicana, mar cheannaire ar an rialtas go dtí 1933, i gcomhrialtas leis an PSOE agus na páirtithe eile ar an taobh clé.
Ar an 19 Samhain 1933, d'fhógair an rialtas olltoghchán. Bhuaigh páirtithe na heite deise an toghchan.
Bhí Éirí Amach mór sa bhliain 1934, agus cuireadh na mianadóirí in Asturias faoi chois tar éis tamaill.
Olltoghchán 1936
Reáchtáladh olltoghchán sa bhliain 1936, agus bhuaigh an Fronta Pobail (na Sóisialaigh srl) 4,654,116 vóta (263 suíochán) i gcoinne 4,503,524 (156) do na Náisiúnaigh (ar an taobh dheis). Toghadh Manuel Azaña mar uachtarán.
Ar an 17 Iúil d'éirigh an t-arm amach in aghaidh an rialtais. Thosaigh an t-éirí amach i Maracó na Spáinne. ach go luath scaip sé ar fud na tíre.
mion|clé|[[Manuel Azaña (cóta dubh, i lár) ar an líne thosaighi mBarcelona, 1937]]
Deireadh na Poblachta
Ar 2 Feabhra 1939, cothrom 3 bliana a mbua toghchánaíochta beagnach, ag an bhFronta Pobail, d'éirigh Azaña as d'éirigh Azaña as Uachtaránacht ar an Dara Poblacht. In oifig, 1931-1939, bhí sé deacair dó an teoiric a chur ag obair go praiticiúil. mion|clé|[[Manuel Azaña, 1933]]
Oileán an Órchiste
Úrscéal eachtraíochta leis an údar Albanach Robert Louis Stevenson is ea Oileán an Órchiste (nó Treasure Island i mBéarla). In 1883 a foilsíodh an leabhar, cé gur foilsíodh sraith idir 1881 agus 1882 san iris Young Folks faoin ainm cleite Captain George North.
Scéal scleondrach atmaisféarach é seo faoi fhoghlaithe mara ar an bhfarraige mhór, faoi mhapa órchiste, agus faoi Jim Hawkins, buachaill sna déaga a chuireann chun farraige agus é meallta ag draíocht an bhithiúnaigh Long John Silver.
An Scéal
Pléann Oileán an Órchiste le scéal an ógánaigh, Jim Hawkins, a théann chun farraige lena chomharsana, an Dochtúir Livesey agus Squire Trelawney, ar thóir órchiste an Chaptaein Flint — foghlaí mara básaithe a d’fhág léarscáil dá chreach ina dhiaidh. clé|mion|196x196px|eagrán 1911 den leabhar le N.C. Wyeth Gan fhios dóibh, i measc an chriú a earcaítear don long, tá an cócaire mara, Long John Silver agus iarbhaill eile de chriú an Chaptaein Flint a éiríonn amach in aghaidh chaptaein na loinge chun seilbh a ghlacadh ar an órchiste.
Foghlaithe Mara
Chuaigh an leabhar i bhfeidhm go mór ar thuiscintí an phobail ar fhoghlaithe mara, le híomhánna den léarscáil d’órchiste marcáilte le crosóga, den scúnar, den Spota Dubh, d’oileáin throipiceacha, agus den mhairnéalach ar leathchois agus pearóid ar a ngualainn aige.
Ar na fíorfhoghlaithe mara a luaitear san úrscéal tá William Kidd (a bhí i réim in 1696–99), Blackbeard (1716–18), Edward England (1717–20), Howell Davis (1718–19), agus Bartholomew Roberts (1718–22). clé|mion|191x191px|eagrán 1911 den leabhar le N.C. Wyeth Cosúil le Captean Flint an úrscéil, chuir Kidd órchiste i bhfolach ar Gardiners Island, cé gur tháinig na húdaráis air go gairid ina dhiaidh sin.
Eagráin de Leabhar
Rinneadh os cionn 50 scannán agus clár teilifísec den leabhar agus aistríodh é go mórchuid teangacha.
Aistriúchán Gaeilge
mion|Darach Ó Scolaí Aistríodh go Gaeilge é sa bhliain 2014 faoin teideal ‘’Oileán an Órchiste’’. San aistriúchán seo le Darach Ó Scolaí, tá an t-úrscéal curtha in oiriúint do léitheoirí an lae inniu, agus maisithe le pictiúir ó eagrán 1911 den leabhar le N.C. Wyeth. clé|mion|190x190px|eagrán 1911 den leabhar le N.C. Wyeth
Naisc sheachtracha
clé|mion|195x195px|eagrán 1911 den leabhar le N.C. WyethTreasure Island, 1911 Ginn and Company, réamhrá fada agus nótaí le Frank Wilson Cheney Hersey (Harvard University).
Tomi Ungerer
Ba scríbhneoir i dtrí theanga éagsúla agus maisitheoir Francach é Jean-Thomas "Tomi" Ungerer (28 Samhain 1931 - 9 Feabhra 2019). Tá breis is 140 leabhar foilsithe aige, ina measc leabhair do pháistí, ábhar do dhaoine fásta agus saothair bheatháisnéisiúla. Tá cáil ar leith air as na haortha géara agus an nathaíocht ghreannmhar atá le fáil ina chuid oibre. Bhuaigh Ungerer bonn idirnáisiúnta Hans Christian Andersen sa bhliain 1998 dá shaothar mar mhaisitheoir do pháistí. Tá cáil ar leith ar a chuid leabhar Flat Stanley.
Ceadaíocht
Tomhas ar an oiread a pholaraíonn (a ailíníonn) na móilíní in ábhar faoi iarmhairt réimse leictrigh. Úsáidtear an tsiombail ε uirthi, agus an t-aonad farad in aghaidh an mhéadair (F m -1 ). Is ionann ceadaíocht an fholúis is 1/(μ0 c 2 ), nuair is é μ0 tréscaoilteacht mhaighnéadach folúis, agus c luas tairiseach forleata solais i bhfolús: mar sin ε0 = 8.854 × 10 -12 F m -1, tairiseach uilíoch a thagann san áireamh arís is arís eile sa leictreachas. Maidir le hábhair thréleictreacha, braitheann ε ar chomhdhéanamh an ábhair is na coinníollacha fisiciúla, agus luaitear mar iolraí ar ε0 í. Tugtar an tairiseach tréleictreach ar na hiolraí seo.
Montalbano óg
Sraith theilifíse Iodálach é an Montalbano óg (san Iodáilis, Il giovane Montalbano), cnaguirlisí de “Il commissario Montalbano”, in dhá eachtra déag 100 nóiméad a chruthaigh Andrea Camilleri agus a craoladh idir 23 Feabhra, 2012 agus 19 Deireadh Fómhair, 2015 i Rai 1. D’éirigh go hiontach leis an tsraith theilifíse.
Caitheadh
deas|mion|169x169px| Michele Riondino
Tagairtí
Rang:Leabhair
Selby
Is baile suite i Yorkshire Thuaidh é Selby.
Abhainn Thuaidh
Is abhainn suite i gComhairle Mheadhan Lodainn, in Albain, agus i dtuaisceart Shasana í an Abhainn Thuaidh (Béarla: River Tweed nó Tweed Water). Is abhainn mhór bradán í, an t-aon abhainn, ina rith trí Shasana, nach mbíonn ceadúnas de dhíth ar iascairí.
Élisa Deroche
Ba í Élisa Deroche, Elise Raymonde Deroche, nó níos déanaí  'Baron' 'Delaroche nó de Laroche' (22 Lúnasa 1882 i bPáras  – 18 Iúil 1919 sa Somme) an chéad bhean a fuair ceadúnas píolóta agus an chéad baneitleoir nó banphíolóta ar domhan le ceadúnas píolóta. clé|mion|rinneadh [[cárta poist|cártai poist di... anseo sa bhliain 1907]]
Aisteoir agus máthair
clé|mion|timpeall 1909 Aisteoir agus áilleagán ba ea Deroche sna 1900idí, agus rinneadh pictiúir áilleagáin di. Bronnadh ainm stáitse.uirthi, 'de Laroche'.
Phós sí Louis Léopold Thadome in bPáras, ar 4 Lúnasa 1900. Rugadh a hiníon sa bhliain 1901, Raymonde Marguerite Charlotte Thadome, a d'éag 25 Márta 1902. Rugadh a mhac an bhliain dár gcionn.
East Hanningfield
Is sráidbhaile é atá lonnaithe in Essex East Hanningfield.
Élisa Deroche
Aisteoir agus máthair
Fuair Raymonde agus Louis colscaradh ar 28 Meitheamh 1909, nuair a thosaigh Rayonde ag eitilt. D'éag Louis in 1911.
East Hanningfield
Is é an cuma is luaithe den ainm Hanningfield le fáil sa Leabhar Domesday sa bhliain 1086.
Élisa Deroche
Baneitleoir
Bean spórtúil ab ea í agus thaitin gluaisrothair agus cartacha go mór léi. Bhí cáil uirthi leis mar aisteoir roimhe. Spreagadh í san eitlíocht nuair a chur sí aithne ar eitleoirí eile. Chuaigh turas na ndeartháireacha Wright sa bhliain 1908 i gcion go mór uirthi freisin.
Thosaigh sí ag foghlaim conas eitilt sa bhliain 1909 sa bhaile Chalons, 140 ciliméadar taobh amuigh de Pháras. Chabhraigh an píolóta Charles Voisin léi taithí a fháil ar conas eitleán a láimhseáil. De réir a chéile d’éirigh léi eitleán a phíolótú go neamhspleách, an chéad bhean ar domhan.
East Hanningfield
Crochadh dhá chónaitheoirí as an ghlacadh Éirí amach na Tuathánaigh sa bhliain 1381.
Élisa Deroche
Baneitleoir
Sa bhliain 1910, fuair sí ceadúnas píolóta #36 de chuid Fédération Aéronautique Internationale,a n chéad bhean a fuair ceadúnas píolóta.
Céadchosach
Artrapód feoiliteach domhanda, a fhaightear de ghnáth in ithir, dramhaíl duilleog, agus adhmad lofa. Suas le 30 cm ar fhad, ceann le hadharcáin is codanna béil, cabhail iltheascánach le péire cos ar gach teascán. Timpeall 2,500 speiceas, cuid acu nimhiúil.
Élisa Deroche
Baneitleoir
Sa bhliain chéanna, fuair sí roinnt cuirí go dtí taispeántais eitleáin timpeall an domhain. Chuaigh sí ar turas go dtí Caireo san Éigipt, Cathair Pheadair sa Rúis agus Búdaipeist na hUngáire. I gCathair Pheadair, thug an Sár Nioclás an teideal "Baron" uirthi, más fíor clé|mion|1909 Bhí roinnt timpistí aici ach lean sí ar aghaidh i gcónaí. Sa bhliain 1913, bhuaigh sí an gradam Coupe Femina, duais do phíolótaí baineanna as gnóthú thar na bearta.
Tháinig deireadh lena cuid aistear nuair a thosaigh an Chéad Chogadh Domhanda. Thóg sí post mar thiománaí ag iompar saighdiúirí.
East Hanningfield
Sa 7ú haois, is sé an “Saxon Príomh” a thiontú in aghaidh an Chríostaíochta.
Settle
Is baile suite i Yorkshire Thuaidh é Settle.
East Hanningfield
Is é an Parsún na hEast Hanningfield, a thochailt an tobar i mí Meitheamh, 1790-1791.
Is é an tEaglais atá ann faoi láthair, Eaglais na Naomh, a bhí coisricthe ag an Easpag, sa bhliain Meitheamh 1885.
Tagairtí
1. Hidden Essex, Stan Jarvis. With Illustrations by Joan Bill. Countryside Books, Newbury, Berkshire. ISBN 1-85306-048-8; ISBN 9-781853060489
Conga
Baile is ea Conga nó Conga Fheichín (Cong as Béarla) atá i ndeisceart Chontae Mhaigh Eo, idir Loch Measca agus Loch Coiribe. Bhí mainistir tábhachtach ann tráth, a bhain le Naomh Feichín. Tá an ceantar máguaird gnóthach le turasóireacht sa samhradh, le lucht siúlóide agus iascaireachta, mar shampla.
Coláiste Wesley
Is meánscoil suite i gContae Bhaile Átha Cliath é Coláiste Wesley.
Élisa Deroche
Baneitleoir
Nuair a tháinig deireadh leis an gcogadh, thosaigh sí ag eitilt arís. Sa bhliain 1919 chuaigh sí thar na bearta ní b'fhaide arís ar airde 4800 méadar. Ní amháin go raibh sí ag eitilt, bhí cáil uirthi mar innealtóir éirimiúil ag tástáil eitleán mar theastaigh uaithi caighdeán ní b'fhearr a bheith ar an margadh.clé|mion|1910ː an chéad bhean a fuair ceadúnas píolóta idirnáisiúnta ; bronnadh an ceadúnas uirthi 8 Márta 1910 sa Fhrainc
Bás
I mí Iúil 1919 i Le Crotoy (Somme) bhí sí amuigh ag tástáil, agus thuairteáil an t-eitleán agus bhuail sé an talamh. Fuair sí bás agus í 36 bliain d’aois, agus curtha i Père-Lachaise inniu lena mhac.