cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
SC It Hearrenfean (frouljusfuotbal)
Skiednis
De spylsters leine har lykwols net del by de beslissing fan de direksje en hja kamen yn aksje om it frouljusfuotbal te behâlden op It Fean. De spylsters hawwe sponsers fûn dy't de kosten fan it frouljusfuotbal foar in part betelje wolle, it oare part wurdt betelle troch it KNVB. Sa waard it frouljusfuotbal behâlden en is de kâns dat de Earedifyzje foar froulju yn it seizoen 2011/2012 trochgiet, grutter wurden.
See fan Azov
De See fan Azov is mei in trochsneed djipte fan 13 meter de meast ûndjippe see fan de wrâld. Ut reden dêrfan kin de wettertemperatuer simmerdeis oprinne nei 25 oant 30 °C, yn de winter friest er twa oant fjouwer moanne ticht. It sâltgehalte is trochsneed 11 ‰; yn it noarlik part mar 2 oant 4 ‰ troch de ynstream fan swiet wetter fan de Don.
Jackson (Mississippy)
Skiednis
Om 'e iuwwiksel hinne hie Jackson 7.800 ynwenners; pas yn 'e tweintichste iuw begûn de stêd te groeien, nei in befolking fan 21.000 minsken yn 1910; 48.000 yn 1930; 98.000 yn 1950; en 154.000 yn 1970. Fan 1924 ôf waard der yn Jackson oalje en gas fûn en oppompt, mar de kwaliteit foel ôf, en tsjin 1955 wiene alle boarnen útdien. Under de Twadde Wrâldoarloch ûntjoech Hawkins Field, noardwestlik fan Jackson, him ta in wichtige loftmachtbasis. Yn 1941 waard dêr de Keninklike Nederlânske Militêre Fleanskoalle fêstige, dêr't alle piloaten fan 'e Keninklike Loftmacht traind waarden.
Yn 'e fyftiger en sechstiger jierren wie Jackson ien fan 'e wichtichste striidtoanielen fan 'e Amerikaanske Boargerrjochtebeweging, wêrby't de swarte befolking mei massale demonstraasjes, boykots en sit-ins syn rjochten werom besocht te winnen. Yn maaie 1961 waarden by ien demonstraasje mear as 300 minsken oppakt foar it fersteuren fan 'e iepenbiere oarder. Earder al wiene njoggen swarte studinten fan it swarte Tougaloo Kolleezje arrestearre nei't se besocht hiene boeken te lêzen yn it diel fan 'e iepenbiere bibleteek dat foar blanken reservearre wie. Yn 1963 waard de boargerrjochte-aktivist Medgar Evers fermoarde troch de blanke rasist Byron De La Beckwith, dy't yn 1994 einlings en te'n lêsten foar dy misdie feroardiele wurde soe. De Ynternasjonale Lofthaven Jackson-Evers waard letter nei Evers ferneamd.
Likeblom
Al begjin 19e iuw gewoan. Fgl. Eeltsje Halbertsma: De Likeblommen dat in ûnderdiel is fan de folle gruttere ballade De winter fen 1624 yn it wetterlân. Dêrby ferdrinkt in reedrydster en wurdt op in slide thúsbrocht. De skilder Christoffel Bisschop makke in skilderij fan in jonge út Hylpen mei in Likeblom yn it knoopsgat. It doek hinget yn it Frysk Skipfeart Museum yn Snits.
Goch
Yndieling gemeente
thumb|260px|Susmühle Sûnt de gemeentlike weryndielingen fan 1 july 1969 bestiet de gemeente Goch út acht kearnen (befolking op 30 juny 2016):
Passendale
Skiednis
De oarsprong fan de namme Passendale leit fermoedlik by de Germaanske namme foar 'delling fan Pasko'. It plak wurdt foar it earst neamd yn 844 as Pascandale, faaks is it neamd nei in Paulus, Pascan of Pasko. Yn de midsiuwen waard de regio bestjoerd troch de Augustynske abdij fan Zonnebeke en it Benediktynsk kleaster fan Nonnebossen. Beide waarden ferneatige by in byldestoarm yn 1580.
ISO 3166-1
De ISO 3166-1-noarm is it earste part fan ISO 3166 en leit alle lannen fan de wrâld fêst mei unike trijesiferige lânkoaden, trijeletterige lânkoaden en twaletterige lânkoaden.
Nebraska
Nebraska is ien fan de steaten fan de Feriene Steaten fan Amearika. De haadstêd is Lincoln, mar grutste stêd is Omaha.
Museu de Arte de São Paulo
Kolleksje
It museum hat in grutte kolleksje Jeropeeske keunst, mûglik de grutste yn Súd-Amearika. Fierders binne der ek kolleksjes fan keunst út Aazje en út Afrika, en oaren. Alles byelkoar het it museum mear as achttûzen stikken.
Nebraska
Bestjoerlike yndieling
Nebraska is ûnderferparte yn 93 countys.
Douwe Wijbrands (fotograaf)
Hy gie nei de kristlike hegeskoalle Windesheim yn Swol en de Akademy foar Sjoernalistyk Kampen. Hy waard yn 1988 sjoernalist by de Friese Pers. Sûnt 2007 is er sjef-regioredaksje by de Ljouwerter Krante en redakteur by de NDC Mediagroep. Yn 2009 waard er foarsitter by de Feriening foar kristlik Underwiis op It Hearrenfean.
Moaie Peal
Yn 2005 waard in nije "moaie peal" pleatst op it plak fan de eardere grins tusken Barradiel en It Bilt yn it ramt fan it 500 jierrich bestean fan It Bilt.
Patrick Roest
Patrick Roest (Lekkerkerk,7 desimber 1995) is in Nederlânsk reedrider. Roest is trijefâldich wrâldkampioen allround en hat twa kear meidien oan de Olympyske Winterspullen (yn 2018 en 2022).
Poepekrús
It Swartkrús
De namme It Swartkrús wurdt ek wol oan in poepekrús taskreaun, mar de iennige sêge - út dy kontreien - dy’t earst yn 1968 troch Dam Jaarsma opskreaun waard, wol hawwe dat it om in soldategrêf giet. Dy sêge wurdt yn de wiky It Swartkrús ferteld.
Karibyske See
It gebiet fan de Karibyske See, de eilannen en de kusten oan de fêste wâl wurde ek wol de Kariben neamd.
Wio Joustra
Fan 1983 oant 2001 wie Joustra sjoernalist fan de Folkskrante, û.o. as sjef fan de politike redaksje en as korrespondint yn Londen. Fan 1995 oant en mei 2001 die hy ferslach oer de noardlike provinsjes. Sûnt 2001 wurke hy by de Ljouwerter Krante, oant 2010 as plakferfangend haadredakteur, dêrnei as senior ferslachjouwer. Sûnt 2014 is Joustra freelance sjoernalist.
Joustra hat in stik as wat boeken skreaun, ûnder oare in biografy oer Margaret Thatcher en it boek De Lange, oer Hotze Schuil.
Loverboy
Wurkwize
Anno 2018 is de loverboy net mear de kreaze jonge dy't by it skoalplein wachtet om kwetsbere famkes oer in perioade fan soms wol ferskate moannen yn te palmjen. Ynstee besykje loverboys no daliks om belêstgjend materiaal oer famkes yn 'e hannen te krijen, lykas in filmke of in foto dêr't op te sjen is hoe't sy seks hat mei de loverboy. Neffens Gideon van Aartsen fan 'e organisaasje Watch Nederlân, dy't him taleit op it bestriden fan loverboyproblematyk, dogge famkes tsjintwurdich folle gauwer oan seks as foarhinne. Op guon middelbere skoallen yn 'e grutte stêden soe orale seks troch de learlingen net mear as seks beskôge wurde. In loverboy hellet dan in famke oer om him yn it fytsehok ôf te sûgen, en dêr makket in maat fan him temûk mei de mobile tillefoan in filmke fan. Fuort dêrnei wurdt it famke bedrige mei it iepenbier meitsjen fan dat filmke, as se net foar de loverboy yn 'e prostitúsje wurkje wol. It komt foar dat soks op in middei bart, en dat it famke dyselde jûns al as prostituee aktyf is, hoewol't in tuskenskoft fan in wike oant fjirtjin dagen gongberder is.
Bûnspartij foar Jonges
Yn de skiednis fan it Nederlânsk kampioenskip foar jonges binne der mar fiif keatsers yn slagge de partij trije kear te winnen: Joop Greuter en Tjeard van der Kooi (beide fan Ljouwert), Jasper Boomsma fan Berltsum en de Wytmarsumers Herman Sprik en Jacob Zaagemans.
Woodbrookers
De Woodbrookers, ek: Barchembeweging is in beweging dy't neamd is nei it Ingelske Quakersintrum Woodbrooke ûnder Birmingham. De beweging kaam nei Nederlân yn 1908 mei gebouwen yn Barchem en besocht persoanen fan ferskillende rjochtingen by elkoar te bringen. De Arbeidersmienskip fan de Woodbrookers, in yn 1919 oprjochte ûnderôfdieling, woe de arbeidersbeweging yn religieuze geast tsjinje. In liedende figuer wie teolooch Willem Banning. Dizze arbeidsmienskip stifte yn 1931 yn Bentveld en yn 1937 yn Koartehimmen in konferinsjeoard. Ek dy syn freon en kollega Bart Ruitenberg, parsepredikant fan de Herfoarme Tsjerke en haadredakteur fan Hervormd Nederland, wie as foarsitter fan de Arbeidersmienskip fan de Woodbrookers ien fan de driuwende krêften efter dizze beweging, dy't al gau de trochbraakbeweging neamd waard.
Jelle ten Rouwelaar
Jelle ten Rouwelaar (De Jouwer, 24 desimber 1980) is in proffuotballer ôfkomstich út de provinsje Fryslân dy't op it stuit by NAC Breda fuotballet.
Terbant
Terbant is in doarp yn it noardwesten fan 'e gemeente It Hearrenfean. Under it doarp falt foar in part ek it buorskip Spitsendyk.
Fleantúch
Skiednis
Nei de Twadde Wrâldoarloch soarge de wapenwedrin tusken it ûntstiene Warsjaupakt en de NAFO ta in bliuwende prikkel om mei nije fleantugen te kommen. De fleantugen moasten heger, flugger en langer yn de loft bliuwe kinne. Chuck Yeager gie troch de lûdsbarriêre, spionaazjefleantugen fleagen dêrnei oant trije kear sa hurd as it lûd (de Lockheed SR-71 (Blackbird). Ek waard mei de yntroduskje fan de F16 in fleantúch yntrodusearre dat allinnich fleane koe mei help fan in kompjûter, it saneamde fly-by-wire-prinsipe.
Ulepanne
In ûlepanne is in dakpanne mei in iepening dy't tsjin ynreinen beskerme wurdt troch in útstekkende bûgde râne. Ulepannen wurde brûkt troch de lytse stienûle. Ulepannen waarden yn it earstoan brûkt foar it ferljochtsjen en ûntluchtsjen fan de Fryske boereskuorre. Yn súdwest-Fryslân wienen oan it begjin fan de 20e iuw noch in soad ûlepannen. Op in sydkant lizze der dan trije oant fiif. Tsjintwurdich wurde foar ferljochting dakruten brûkt of trochskinende golfplaten, mar foar ûntluchting waarden letter ûlepannen brûkt dy’t om de twa of trije meter, ien meter ûnder de skuorrenaal, tsjin inoar oer lizze.
Camp Nou
It Camp Nou is it stadion fan FC Barcelona en fan it alvetal fan Kataloanje. Camp Nou is Katalaansk foar 'Nij Fjild'.
Kamera
Skiednis
Sûnt de 16e iuw waard de kamera obskura mei matglês en lins brûkt as helpmiddel foar skilders en tekeners. Troch in projektearre byld op tin papier oer te lûken wie men yn steat perspektivysk goede tekeningen te meitsjen. Nei de ûntwikkeling fan it fotografyske gemyske prosedee waard de kamera brûkt om fotografy mei te bedriuwen.
Minút
In minút is fan âlds in underferdieling fan in oere, dat opdield wurdt in 60 parten. Hjoeddedei is de minút basearre op de sekonde. Hjirtroch is in minút no altyd likelang, útsein as der in skrikkelsekonde ynfoege wurdt.
Monique Knol
Monique Knol (Wolvegea, 31 maart 1964) is in eardere Frysk hurdfytster.
Biografy
Knol wennet tegearre mei har eardere trainer/ploechlieder Wim Kruis. Hja hawwe in dochter.
VVV Fryslân
VVV Fryslân is it provinsjaal buro foar toerisme yn 'e Nederlânske provinsje Fryslân. It makket ûnderdiel út fan 'e lanlike VVV-organisaasje. It buro waard op 1 april 2011 oprjochte troch fyftjin Fryske gemeenten. It doel fan it buro is it fersprieden fan dúdlike en folsleine ynformaasje foar toeristen yn Fryslân, yn gearwurking mei Fryske ûndernimmers yn 'e rekreaasjesektor.
Elektrokonvulsyterapy
Hoe't EKT krekt wurket is net bekend. Wol is út dierûndersyk bekend wurden dat it tal dopaminereseptoren tanimt yn de nucleus accumbens. Resint ûndersyk suggerearret ek dat it tal senuwselferbinings tanimt.
Fryske kening
Untstean fan it Keningskip
Yn Nederlân hat him yn de 6e iuw, yn it terpegebiet tusken Fly en Iems, stadichoan in keningskip by de Friezen ûntwikkele. Lykas dat yn de Angelsaksyske wrâld it gefal wie, bestie it Fryske gebiet út meardere lytse politike ienheden, elts mei in eigen lieder as kening. De earste keningen moatte mear beskôge wurde as "warlords", kriichshearen waans side tydlik keazen waard troch lokale machthawwers (eallju) om wjerstân biede te kinnen as sprake wie fan driging troch oare folken. Dy keningen beskikten net oer in wiidweidich amtenersapparaat, dat ordintlik belêstingen oplizze koe, mar hiene faaks wol in lyts legerke fan betrouwen by harren.
Wat it juridysk foech oanbelanget fan it Fryske keningskip falt der net folle mei wissichheid oer te sizzen. Neffens de Lex Frisionum wie de Fryske maatskippij yn trije stannen opdield: eallju, frijen en ûnderhearrigen, dy't ferskillende boeten oplein krije koenen. It bestjoer en rjochtspraak wiene hiel bot mei elkoar ferweve en sà organisearre dat dy funksjes alle jierren om bar troch guons dien waarden.
De keningen wienen grif ôfkomstich út de klasse fan de eallju. By de iere keningen wie harren funksje net permanint, mar waarden allinnich keazen om yn oarlochstiden lieding te jaan. Sa't letter bliken dy wie Aldgillis, kening tusken ± 650-680, gjin "warlord" mear, mar in machtich persoan dêr't rekken mei hâlden wurde moast troch Ebroin, hofmeier fan de Frânske kening.
Skriftlike boarnen
Yn de Beowulf, in fan oarsprong Deenske sêge-samling dat om-ende-by it jier 1000 op skrift steld is, wurdt ferhelle oer in "Fresna cyng", in kening fan de Friezen, dy't yn de slach oan de Ryn de Denen ferslaat en fan in oare Fryske kening, Finn Folkwalding dy't sit hâld op de Finnsburch. Kening Finn wurdt ek neamd yn it Finnburg Fragmint, in Aldingelske tekst dy't hannelt oer foarfallen út it tiidrek fan it Grutte Folkeferfarren. In oare wichtige boarne oer it Fryske keningskip is de Historia ecclesiastica fan Beda.
Euklides
Nei Euklides wurdt faak ferwiisd as de "heit fan de mjitkunde". Hy wie yn de tiid fan Ptolemaeus I (323-283 foar Kr.) yn it hellenistyske Aleksanderje aktyf. Syn Eleminten is it meast súksesfolle hânboek en ien fan de ynfloedrykste wurken yn de skiednis fan de wiskunde. It die sûnt de publikaasje oant yn de lette 19e of iege 20e iuw tsjinst as it wichtichste learboek foar it ûnderwiis yn de wiskunde, (benammen de mjitkunde). Yn dit wurk wurde de begjinsels fan wat no de Euklidyske mjitkunde beneamd wurdt dedusearre út in lytse samling fan aksiomas. Euklides skreau ek wurken oer perspektyf, kegelsneden, bolmjitkunde, getalteory en striktheid.
Jacob Duck
thumb|Jacob Duck. Wachtromte mei soldaten by it kaartspul. ± 1640-1650.
Rudi Boltendal
Hy skreau artikels oer benammen Dútske, foaroarlochske literators yn Alternatyf en sette twa boeken fan Trinus Riemersma oer.
Sekonde
De SI sekonde hat no, yn stee fan in astronomyske, in natuerkundige definysje krigen. Hjirtroch is der út en troch ferlet fan it ynfoegjen fan in skrikkelsekonde, om de standerttiid oan te passsen oan de astronomyske tiid.
Pieter Bijl
Bijl spile as amateur foar SK Espel en Sportferiening Urk. As proffuotballer kaam hy fan 1983 oant 1990 út foar SK It Hearrenfean. Hy debutearre op 12 febrewaris 1984 yn de wedstriid mei FK Wageningen. By It Hearrenfean makke hy yn syn lêste jier by de klup de promoasje nei de Earedifyzje mei. Sels soe hy net mei de klup útkomme yn dy difyzje, want yn 1990 gie hy nei FK Utert ta. Nei fjouwer gie hy yn de simmer fan 1994 werom nei SK It Hearrenfean wêr't hy as brekizer brûkt waard. Yn it seizoen 1995/1996 beëinige hy syn karriêre by Go Ahead Eagles út Dimter.
Gilderik I
Skiednis
Gilderik wie hei fan fjouwer bern, ien soan (de legindaryske Klovis) en trije dochters Lantechilde, Audofleda (trout mei Diderik de Grutte) en Abboflede.
Doleânsje
Der wurdt wol sein dat de Doleânsje in ferfolch op It Réveil út de jierren tritich fan de 19e iuw wie.
Doleânsje yn Fryslân
Yn Eanjum en Wûns gie de hiele tsjerkerie mei oer, op oare plakken waard in nije tsjerkeried keazen. De Doleânsje gie út fan de soevereiniteit fan de pleatslike tsjerke. Men wie net sa sear út op in ôfskieding, mar woe werom nei de belidenis en de Doardtske Tsjerkeoarder en ferbriek slechts het verband met de opgelegde, onwettige organisatie. Dat de dolearenden makken ek oanspraak op tsjerkegebouwen en oar besit fan de Herfoarme Tsjerke. Men gie nei de rjochter, mar ferlear de prosessen. Yn plakken as Wûns en Hilaard waard fûl striden om de tsjerken. De kwestje Wûns kaam sels yn de Twadde Keamer, dêr't jonkhear A. F. de Savornin Lohman pleiter foar de dolearenden fan Wûns wie.
Ripperdastate
Direkt benoardeasten it hiem fan en op it lân jout de kaart fan Schotanus yn 1718 in wier oan. De Tegenwoordige Staat seit oer 1787: weleer waren hier ook verscheiden adelyke staten, onder anderen eene te zuiden der kerke, alwaar nog een boerenhuis met een wier overig is.
Firginia
Boargeroarloch
Yn 1862 naam de Firginiaanske generaal Robert E. Lee it befel oer it Konfederearre Leger fan Noardlik Firginia oer, in kommando dat er de rest fan 'e Boargeroarloch behâlde soe. Lee fierde ferskate ynfaazjes op Noardlike grûngebiet út, mar it meastepart fan 'e oarlochshannelings fûn binnen de grinzen fan Firginia plak. Guon fan 'e grutskalichste treffens yn 'e steat wiene de Earste Slach by Bull Run, de Sândeiske Slach, de Slach by Chancellorsville en de Slach yn de Wyldernis. Ek it lêste treffen fan 'e oarloch, de Slach by it Gerjochtsgebou fan Appomattox, fûn yn Firginia plak. Nei de Fal fan Richmond, begjin april 1865, waard de steatshaadstêd ferpleatst nei Lynchburg, wylst it regear fan 'e Konfederaasje de wyk naam nei Danville. Op 9 april 1865 tekenen Robert E. Lee en de Noardlike legerkommandant Ulysses S. Grant yn it Gerjochtsgebou fan Appomattox de oerjefte fan Lee syn leger, wat de ein fan 'e Konfederaasje betsjutte.
Ekonomy
De agraryske sektor hat 32% fan it oerflak fan Firginia yn gebrûk, mar omfiemet mar sa'n 7% fan 'e beropsbefolking fan 'e steat. De wichtichste lânbouprodukten binne tomaten, soajabeane en pinda's. De fiskerij moat it benammen hawwe fan mantels, oesters, blauwe swimkrabben en moksels. Op it mêd fan 'e yndustry is fral yn Noardlik Firginia in grut tal high-techbedriuwen fêstige. Fierders binne der yn Firginia in protte ûndernimmings fêstige op it mêd fan 'e wapenyndustry en oare definsje-relatearre bedriuwen, wylst der ek in protte minsken direkt yn 'e tsjinst steane fan 'e Amerikaanske Striidkrêften, benammen yn 'e foarstêden fan Washington, D.C. en op 'e marinebases yn Norfolk, oan 'e súdeastkust, en Newport News, op it Firginia-skiereilân.
Haniastate (Boarnwert)
It goed op Boarnwerterhuzen, dêr't de erfgenamten Hania-Tjessens eigeners fan wienen, kaam fan de Hania's fan Holwert en oarspronklik mooglik út de family Sypsma, dy't ek oan de oare kant fan de Peazens lân lizzen hie. Yn it begjin fan de 16e iuw waard it in skoft troch Sypt Hania fan Holwert bewenne. Fanwege it grutte floreenbedrach fan fl. 28 yn 1511 en 1700 sil it grif de sate FC5 west hawwe. Dy wie yn 1700 eigendom fan “Gerryt fan Cammingha, wenjend by "Franequer tot Rodenburgh” dy't yn 1698 net stimme mocht omdat hy “papist” wie. De pleats hie doe 100 pûnsmiet lân (hast 37 hektare) blykber prima boulân dat brûkt waard troch Ebeltie Sjoerds, widdo fan Fedde Tjeerds. Yn 1728 wie Tjeerd Feddes eigener, nei alle gedachten in soan fan de foarige pachter, mar dy hie blykber goed buorke want hy ferhierde de pleats oan Rein Johannes en wenne sels yn Hallum.
Jules Dumont d'Urville
Letter waarden de D'Urvillesee, de Kaap d'Urville en D'Urville-eilân (Nij-Seelân) nei him neamd.
Russysk-Georgyske Oarloch
thumb|Kaart mei it ferrin fan de kriich De Russysk-Georgyske Oarloch wie in konflikt yn augustus 2008 wêrby't Georgje syn eardere gebietsdiel Súd-Osseesje, dat him yn 1991 ûnôfhinklik ferklearre hie, besocht werom te feroverjen. Hjirby stipe Ruslân Súd-Osseesje en Abgaazje, in oare de facto ûnôfhinklike republyk dy't oant 1992 diel útmakke fan Georgje.
Badminton op de Olympyske Simmerspullen
100px|right
Badminton is in sport dy't fanôf de Spullen fan 1988 yn Seoel.
Rutger Hauer
Libben en wurk
Yn 1969 waard Hauer yn it hiele lân bekend mei de haadrol yn de telefyzjesearje Floaris, in avontoererige dy't him yn de Midsiuwen ôfspile. Yn dy tolfdielige searje fan regisseur Paul Verhoeven spile Hauer ridder Floaris fan Rosemondt.
Hauer stoar nei in koart siikbêd yn de âlderdom fan 75 jier thús yn Beetstersweach. Der stie fan him in rou-advertinsje yn 'e Ljouwerter Krante. De útfeart mei kremaasje wie yn besletten rûnte op 24 july 2019.
Teudis
Skiednis
De measte politike problemen tidens syn bewâld wienen lykwols mei de Franken. Under Gildebert I en Klotarius I hienen de Franken hiel bot oan macht wûn, û.o. troch de oermastering fan it Boergondyske Ryk yn Galje. Yn 541 foelen sy it territoarium fan de Fisigoaten oan yn Spanje. Dy oanfal waard lykwols sûnder sukses op Saragossa dien en Teudis slagge deryn de Franken werom te driuwen. It gefaar fan bûten wie dêrmei net ferdwûn. It East-Romeinske Ryk dat dwaande wie om syn âlde geografyske grinzen te werstellen hie de Fandalen yn Noard-Afrika ferneatige en syn oandacht fêstige op de Germaanske steat fan de Eastrogoaten op Italjaanske boaiem. De militêre steunpunt fan de Fisigoaten yn Noard-Afrika (Seuta) gong ferlearn en de Fisigoaten moasten militêre stipe jaan oan har buorfolk de Ostrogaten.
Kultuerhistoarysk Sintrum de Sûkerei
Museumkompleks
Op het terrein steane trije nij opboude wâldhúskes. De húskes fine harren oarsprong yn de eardere seaddehutten en lettere spitketen. De 'wâldhúskes' op it terrein stienen eartiids yn De Falom, De Westereen en Rinsumageast. Se binne dokumintearre en bewarre troch Stichting Doarpsherstel Dantumadiel. Elk húske hat in eigen tema:
Eric Heiden
Op de Winterspullen fan 1980 ried Eric Heiden op alle fiif de ôfstannen een Olympysk rekord. Hy wie de earste sporter dy't it slagge om fiif gouden medaljes te winnen op yndividuele nûmmers wilens deselde Spullen. Dizze prestaasje is letter benei kaam troch de Wytrussyske turner Vitali Tsjerbo op de Simmerspullen fan 1992 en de Australyske swimmer Michael Phelps op de Simmerspullen fan 2008. Boppedat is Heiden ien fan de riders dy't sawol medaljes wûn ha op de sprint as op de langere ôfstannen. Earder naam Heiden as 17-jierrige al diel oan de Winterspullen fan 1976 yn Innsbruck.
Sobibór
200px|thumb|left|Sobibór, de saneamde Himmelstrasse nei de gaskeamers 250px|thumb|right|It stasjon fan Sobibór yn 2007 250px|thumb|right|Op it plak dêr't de gaskeamers wiene stiet no in betinkingsteken
Kempen (Dútslân)
It besjen wurdich
Sûnt de jierren 1970 jildt Kempen as in slagge foarbyld fan stedsfernijing. De stegen mei de foar in part noch âlde fakwurkhûzen binne feroare yn fuotgongerssônes en fral op de Buttermarkt mei syn kafee's meie de minsken graach wêze.
Yn de oare stedsdielen fan binne noch de fakwurk-wartoer fan Sankt Hubert, de standermûne fan Tönisberg en de kastieltsjes fan Schmalbroich it neamen wurdich.
Lânsbuorren
Lânsbuorren is in delsetting en weinamme east fan Sumar yn de gemeente Tytsjerksteradiel.
Skrikkelsekonde
Stuit fan ynfoegjen
De sekonde wurdt ynfoege oan de ein fan in moanne, en leafst wurde hjirby de oergongen brûkt fan desimber nei jannewaris en fan juny nei july. Nei UTC 23:59:59 komt dan de skrikkelsekonde UTC 23:59:60, en pas dan begjint de nije dei, op UTC 0:00:00. De oanpassing wurdt tagelyk dien foar alle tiidzônes, dat yn tiidzônes op it eastlik healrûn wurdt de sekonde tafoege yn de rin fan de nije dei, wylst op it westlik healrûn de âlde dei langer wurdt.
Negative skrikkelsekonden
Yn it systeem wurdt ek rekken hâlden mei negative skrikkelsekonden. As dêr ferlet fan is wurdt UTC 23:59:59 oerslein. Om't oannaam wurdt dat de rotaasje fan de ierde marzjinaal ôfnimt, wurdt net ferwachte dat dit ea barre sil. Lykwols is, tsjin de ferwachting foar langere tiid yn, sûnt it ynfoegjen fan de earste skrikkelsekonde 1972 de rotaasjefeart tanaam, dat mooglik is it al. Sa hat it ynterfal tusken de lêste twa skrikkelsekonden, 31 desimber 1998 en 31 desimber 2005, folle langer west as ea earder.
De Haspel
De namme ferwiist nei it kanaal dat de foarm fan in hispel of slinger hat. It kanaal is in sydtakke fan it ''Mandelige Hoofddiep. Mandelich'' wol sizze dat elke man (lês eigener) lâns it kanaal syn eigen diel ûnderhâlde moast.
Mist
Iismist
Iismist ûntstiet as de lucht sa kâld is dat de mist net út focht bestiet, mar út iiskristallen.
Gefaar
Troch mist kin ek de kwaliteit fan 'e lucht bot efterútgean. Trochdat de mist leech hingjen bliuwt, kinne nammentlik giftige gassen fan auto's en fabriken net fuortkomme, sadat se har boppe en yn stêden opheapje, mei as gefolch dat minsken problemen mei it sykheljen krije.
Justin Slayer
Libben en karriêre
Yn 2007 wûn Slayer de AVN Award (de Oscar fan 'e pornowrâld) yn 'e kategoryen 'bêste searje oer in minderheid (Latina)' en 'bêste searje oer in minderheid (swart)' mei Mami Culo Grande, resp. Phatty Girls. Yn 2009 wûn er foar Mami Culo Grande 6 de AVN Award yn 'e kategory 'bêste film mei in minderheidstema (Latina)'. Datselde jiers waard him ek de Urban X Award takend yn 'e kategory 'bêste regisseur (gonzo)'. Yn 2008 waard er fierders nominearre foar de AVN Awards foar 'bêste regisseur', foar de film Merc, en foar 'regisseur fan it jier', foar syn hiele oeuvre. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) regissearre Slayer yn syn karriêre yn totaal 106 pornofilms, dy't foar in grut part útbrocht waarden by de filmstudio Evil Angel. Nei't er yn 2008 syn eigen studio Justin Slayer International oprjochte hie, ferskynden dêr ek in protte fan syn films.
Under syn karriêre wurke Slayer gear mei aktrises as Anikka Albrite, Cherokee d'Ass, Bridgette B, Nyomi Banxxx, Belladonna, Bethany Benz, Julia Bond, Jenna Brooks (Bambi Bliss), Angelina Castro, Lexi Cruz, Courtney Cummz, Cytherea, Sophie Dee, Nikita Denise, Ava Devine, Devon, Allura Eden, Jada Fire, Havana Ginger, Esperanza Gomez, India, Janet Jacme, Sara Jay, Audree Jaymes, Julia Ann, Katja Kassin, Eve Laurence, Avena Lee, Kaylani Lei, Laura Lion, Brianna Love, Sinnamon Love, Marie Luv, Nyomi Marcela, Janet Mason, Sabrine Maui, Kiara Mia, Gianna Michaels, Trina Michaels, Mariah Milano, Joyce Oliveira, Olivia O'Lovely, Caroline Pierce, Olivia del Rio, Karma Rosenberg, Mônica Santhiago, Aurora Snow, Jada Stevens, Delilah Strong, Shyla Stylez, Mika Tan, Lucy Thai, Flower Tucci, Michelle Tucker, Juelz Ventura, Dana Vespoli, Candace Von en Ricki White.
Alexander Garden
Garden hie in drokke dokterspraktyk yn Charleston, mar koe wol tiid fine foar syn grutste leafhawwerij. Hy sammele en bestudearre de floara en fauna út de omkriten en stjoerde eksimplaren oan John Ellis, keapman en soölooch yn Londen en Carolus Linnaeus yn Sweden, nei syn ûntdekking fan de Linnaeus-klassifikaasje yn 1754. De pakjes dy't er nei Europa stjoerde hienen "fûgels, fisken, reptilen, amfibyen, ynsekten en planten" út Súd-Karoline, mar ek fan fierder fan hûs. Guon nije soarten en skaaien dêrfan waarden beskreaun yn de wittenskiplike tydskriften. Garden wie lid fan ferkate ferienings fan gelearden en waard keazen ta fellow fan de Royal Society yn Londen.
Kalinder
In kalinder, is de wize fan kombinearjen fan dagen ta gruttere ienheden, lykas wiken, moannen en jierren, en in oersjoch fan sa'n yndieling. link=http://www.calendrier20.com|right|250px|calendrier De kalinder dy't op it stuit jildt foar it grutste part fan de wrâld, is de Gregoriaanske kalinder. Dit is in oanpassing fan de Juliaanske kalinder, dy't op himsels wer de oanpassing wie fan noch âldere kalinders. Troch dit komôf is der in tal fan útsûnderings yn de kalinder, en dêrom hawwe der yn de rin fan de tiid ferskate útstellen wêst foar it ienfâldiger meitsjen fan de kalinder, mar yn ús komplekse maatskippij blykt dit hast ûnmooglik te wêzen.
Djipswâl (De Like)
thumb|It Lykster Haaddjip Djipswâl (Nederlânsk: Diepswal) is in buorskip en streek yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân.
Skrikkeljier fan moandei ôf
Dit is de kalinder foar in skrikkeljier fan moandei ôf.
Bieroproer
Eftergrûn
Yn maaie 1487 wied der in ein kaam oan it Trijestêdebûn dat foar in oantal jierren frede soarge hie yn Westerlauwersk Fryslân. In rige fan nije konflikten bruts út tusken de Skieringen en Fetkeapers. Ljouwert en Boalsert dy't ûnder ynfloed fan de Fetkeapers stienen kamen tsjinoer Snits en Frjentsjer te stean.
Boskspringmûs
Fersprieding en biotoop
De boskspringmûs libbet yn it sintrale eastlike diel fan Noard-Amearika. Yn Kanada komt er foar fan sintraal Manitoba fia sintraal en súdlik Ontario en hast hiel Kebek oant yn Nij-Breunswyk. Yn 'e Feriene Steaten libbet er yn it hiele gebiet fan 'e Grutte Marren en de noardeastlike Atlantyske kust, en dêrwei strekt syn areaal him fia de Appalachen út nei it suden oant yn Georgia. Boskspringmûzen jouwe de foarkar oan koele en wiete nullewâlden mei streamend wetter dat út it bosk wei nei greidlân floeit, en oan biotopen dêr't nullewâlden en greidlân inoar ôfwikselje en streamend wetter en tichte boaiemfegetaasje foarhâns binne.
Ebeltje Boekema-Hut
Ebeltje Boekema-Hut (Zevenhuizen, 31 augustus 1911 - De Like, 11 juny 2022) wie fan 15 maaie 2021 oant har ferstjerren, foar safier't bekend wie, de âldste minske fan Nederlân. Frou Boekema-Hut stoar yn de âldens fan 110 jier.
Kostroma (oblast)
Eardere stêden
De folgjende plakken fan de tsjintwurdige oblast Kostroma hiene eartiids stedsrjochten:
Stasjon Nijkerk
Gebou
It waard yn gebrûk naam op 20 augustus 1863 mei de iepening fan de Sintraalspoarwei. It stasjonsgebou wie in ûntwerp fan arsjitekt Nicolaas Johannes Kamperdijk. Yn 1903 binne beide fleugels fan it gebou ferlinge en ferhege.
Omgong fan Frankryk 1971
Startplak
De start wie yn Mulhouse. It wie de twadde kear dat de stêd yn de Elzas, yn it departemint Haut-Rhin, startplak wie fan de Omgong fan Frankryk, de earste kear wie yn 1959.
AEBN
Filmstudio en oare oankeapen
AEBN naam yn 2009 in oar bedriuw op it mêd fan homoseksuële pornografy oer, Raging Stallion Studios, it susterlabel Pistol Media ynbegrepen. Dy oername omfette ek Gunzblazing, in dochterûndernimming fan Pistol Media. Raging Stallion Studios, ien fan wrâlds grutste produsinten fan homoseksuële pornofilms, behold ek in eigen haadkantoar yn San Francisco. Mids desimber 2010 kocht AEBN fierders foar in net bekendmakke bedrach Falcon Studios oan. Dat bedriuw gie neitiid organisatoarysk op yn Raging Stallion Studios, hoewol't AEBN de merknamme Falcon Studios behold as in soarte fan ymprint. De produksje feroare neat oan, dat ek neitiid kamen der jiers 60 titels út fan Falcon Studios en 40 fan Raging Stallion.
Kung Fu Panda 2
Plot
Po oerlibbet it lykwols, hoewol't er al ferwûne rekke is. Hy falt yn in rivier en wurdt streamôf spield, der't er fûn en rêden wurdt troch deselde wiersizzeresse dy't jierren lyn foarsein hat dat Shen troch in kriger fan swart en wyt ûnder fuotten helle wurde sil. Dyselde ferpleget him yn 'e ruïnes fan it doarp dêr't er berne is. De wiersizzeresse fertelt Po oer Shen syn genoside op 'e reuzepanda's en fiteret him oan om syn eigen ferline te omearmjen. Troch in meditative oefening te dwaan dy't er earder fan master Shifu ôfsjoen hat, wit Po einlings en te'n lêsten syn ferkrongen oantinkens oan syn iere jonkheid út syn ûnthâld op te ikkerjen. Hy sjocht wer hoe't Shen en syn wolven harren doarp oanfoelen, hoe't syn heit ferset bea om 'e fijân op te hâlden, wylst syn mem de lytse Po oppakte om mei him út te naaien. Doe't de wolven har nei op 'e hakken sieten, ferstoppe syn mem him yn in krat mei radizen, wêrnei't se de efterfolgers by him wei lokke sadat hy oerlibje soe.
Skrikkeljier fan tiisdei ôf
Dit is de kalinder foar in skrikkeljier fan tiisdei ôf.
Balk
Skiednis
thumb|250px|left|Alde Riedhûs ± 1785 thumb|260px|Alde Riedshûs Balk leit tusken Harich en Wikel. Troch de flekke streamt it rivierke De Luts. Balk soe ûntstien wêze by in balke oer it rivierke; dêrom de namme. Letter is der yn alle gefallen in brêge boud. Yn it earstoan hearde Balk by Harich. Yn 1585 waard it troch Spaanske soldaten út Grins plundere. Balk waard yn de 18e iuw woltierich troch de bûterhandel en yn alle gefallen yn de 19e iuw wie it in selsstannige flekke wurden.
Strjitten
Alle strjitten yn Balk.
Jurjen Bosch
Jurjen Bosch (Hallum, 14 desimber 1985) is in Nederlânske oanfaller dy't op it heden by sneonstreddeklasser Wykels Hallum spilet. Earder splile er foar SC Cambuur-Leeuwarden, ONS BOSO Sneek en PKC '83.
Ealahuzen
thumb|left|[[Tsjerke fan Ealahuzen]] Ealahuzen is in doarp yn de gemeente De Fryske Marren, oan de Fluezen. It doarp hat likernôch 330 ynwenners (2004). De basisskoalle fan it doarp hjit Us Nije Gea, krektas it doarpshûs.
Oant yn de 20e iuw ferwurken de boeren de eigen molke. Om 1910 hinne krige it doarp in koperatyf molkfabryk. Yn 1961 is dat sluten en letter ferboud ta sylskoalle, groepsakkomodaasje en restaurant.
Glasgow
Ein 19e iuw en begjin 20e iuw waakste Glasgow's befolking boppe de ien miljoen en wie it de fjirde stêd nei grutte fan Jeropa, nei Londen, Parys en Berlyn. Yn de jierren 1960 waard in wiidweidige stedsfernijing trochfierd. In soad minsken ferhuzen doe nei saneamde new towns en foarstêden. De grinsoanpassing dy't dêrút fuortkamen soarge foar in leger ynwennertal fan de City of Glasgow unitary authority area, op it heden sa'n 580.690, en 1.199.629 minsken yn it stedsgebiet Grut Glasgow. De befolking fan de hiele stêdekloft omklammet sa likernôch 2,5 miljoen minsken, sa'n 41% fan de befolking fan Skotlân.
Ferkear en ferfier
Glasgow International Airport is de lofthaven fan de stêd.
Cortina d'Ampezzo
Ferskaat
In part fan de James Bond-film For Your Eyes Only (1981) waard yn dit doarp filme.
Niersen
It oanwêzige wetter makke ek lânbou mooglik en op de omlizzende heidefjilden hienen de minsken skieppekeppels te rinnen.
Vision in Silver
Ynhâld
As Merri Lee, Ruth, Theral, Karl Kowalski, Lawrence MacDonald en Michael Debany de susters Jenni, Starr en Crystal Kriegard, Simon en Nathan Wolfgard, Henry Beargard en Vlad Sanguinati meinimme foar in útstapke nei in rommelmerk (wêrfan't se tinke dat it krekt wat foar de Krieën wêze sil), wurde se dêr oanfallen troch in groep leden fan de Minsken Earst en Lêst-beweging. Troch in warskôging fan Meg, dy't in min foargefoel kriget, stroffelet, har knibbel iepenhellet en dan in fizioen hat, arrivearret help krekt op 'e tiid om har freonen te rêden. De elemintêre geast Fjoer blaast de helte fan 'e auto's op it parkearterrein by de rommelmerk op, wylst har suster Lucht it dak fan it gebou blaast en in ravaazje oanrjochtet yn it binnenste fan it pân. Simon en de measte Oaren en leden fan 'e minsklike ridel komme der mei relatyf lichte ferwûnings ôf, mar Crystal Kriegard en plysjeman Lawrence MacDonald binne by de oanfal om it libben kommen.
Greidspringmûs
Hâlden en dragen
Fan ein septimber, begjin oktober oant mids of ein april hâlde se in wintersliep, dy't de mantsjes justjes earder ôfbrekke as de wyfkes. Frijwol daliks dêrnei begjint de peartiid, dy't trochrint oant yn augustus. Nei in draachtiid fan likernôch 18 dagen bringt it wyfke dêrby 2-3 kear jiers in nêst 2-9 (mar trochinoar 5 of 6) jongen te wrâld. By de berte binne de jongen keal, blyn en dôf, mar nei fjirtjin dagen begjint it hier te groeien en geane de earen iepen, en mei 4 wiken binne se folslein behierre en binne ek de eagen iepen. Mei 28-33 dagen wurde se ôfwûn en binne se selsstannich.
Friesburg
Friesburg, ek Leemburg, is de namme fan in stins dy't by Nijeholtpea stien hat. It gebou hie earst de namme State Lemenburg, mar is letter werneamd ta Friesburg troch Lyckle Eables, de stamheit fan de famylje Lycklama à Nijeholt.
Arkansas
Skiednis
Yn Arkansas wie men oer it algemien tsjin 'e ôfskieding fan it Suden, en doe't Súd-Karolina en de Golfsteaten har begjin 1861 fan 'e Feriene Steaten losmakken om 'e Konfederearre Steaten fan Amearika te foarmjen, stimde de befolking fan Arkansas derfoar om lid fan 'e Uny te bliuwen. Pas yn april, doe't presidint Abraham Lincoln easke dat Arkansas troepen nei Súd-Karolina stjoere soe om 'e rebûlje by Fort Sumter de kop yn te drukken, sloech de publike opiny yn 'e steat om, en op 6 maaie stimde it Steatskongres fan Arkansas der yn grutte mearderheid foar om it lidmaatskip fan 'e Uny te beëinigjen en oansluting by de Konfederaasje te sykjen.
Wasco County (Oregon)
Skiednis
Wasco County kaam wrâldwiid yn it nijs yn de 1980-er jierren troch de Baghwan-sekte, ek wol de Rajneesjpuram-beweging, in religieuze sekte mei Baghwan Sri Rajneesj as spirituele lieder, doe't leden dêrfan harren nei wenjen setten op in ranch by it plak Antelope, dy't se The Big Muddy neamden. Hja rjochten in gâns doarp op dy't se Rajneesjpuram neamden. Guon leden wisten sels in mearderheid yn it gemeentebestjoer fan Antelope te bemachtigjen. De sekte krige al rillegau in skeel mei it bestjoer fan de county oangeande boufergunnings en lângebrûk. Hja garren dakleazen út ferskate plakken yn de Feriene Steaten op en bring se nei de ranch. Dat waard sjoen om mear stimmen op te garjen om sa kontrôle oer it countybestjoer út te oefenjen. In opsetlike útbraak fan salmonella yn tsien restauranten yn The Dalles yn 1984 wiisde nei it hanneljen troch de sekte. Baghwan waard arrestearre doe't er besocht en flechtsje yn 1985 út de Feriene Steaten wei. Hy waard, mank mei sân folgelingen, troch de rjochtbank fan Wasco County feroardield ta it besykjen ta deaslach. Hy koe mei help fan in Alford plea, dêr't er skuld tajout, syn straf ûntrinne op betingst dat er it lân ferlitte moast.
Mezquita-Catedral de Córdoba
Oargel
It yntrumint is yn in bas- en diskant-kant ferdield en hat 25 registers oan de baskant en 29 registers op de diskant-kant mei noch twa registers yn it pedaal.
Stasjon Harderwyk
Stasjon Harderwyk (Hd) is in spoarweistasjon yn de Nederlânske stêd Harderwyk yn de provinsje Gelderlân. En waard iepene yn 1865 oan de Sintraalspoarwei (Utert-Sintraal - Kampen).
Voorthuizen
Skiednis
Yn 1809 waard de nije strjitwei (Alde Rykswei) iepene, dy't it doarp yn twaen splite. Yn 1972 waard de nije rykswei ten suden fan Voorthuizen iepene.
Transfiguraasjekatedraal (Nizjni Novgorod)
Skiednis
Nei de foltôging fan de katedraal yn 1822 feroarsake de nije ikonostaze opskuor. De Italjaan Toricelli hie de ikoanen yn West-Europeeske styl skildere sûnder rekken te hâlden mei de otterdokse seden. In soad keaplju wegeren út skamte noch nei de tsjerke te gean, oaren namen eigen ikoanen mei. Lang om let krige de katedraal in nije ikonostaze fan de Russyske arsjitekt Vasili Petrovitsj Stasov. thumb|left|175px|Ynterieur Fanwegen de skuorren dy't ûnstienen troch de sompige grûn en de oerstreamings moast de katedraal tsjin it ein fan de 19e iuw restaurearre wurde. Nei de restauraasje waard de tsjerke op 31 july 1888 op 'e nij wijd. Yn 1899 drige de frijsteande klokketoer yn te soarten yn 1906 folge de bou fan in nije klokketoer yn 'e selde styl.
Weriepening
Yn 1991 fûn de oerdracht fan de katedraal plak en dêrnei waard fuortendaliks mei in restauraasje en it opknappen fan de omjouwing útein set. Oant 2009 wie de katedraal de haadtsjerke fan it bisdom Nizjni Novgorod-Arzamas. Nei't de restauraasje fan de Aleksander Nevski-katedraal waard dy tsjerke de haadtsjerke fan it bisdom. Op 11 septimber fan itselde jier waard troch patriarch Kirill foar de katedraal in monumint ta neitins foar slachtoffers fan Tsjernobyl ûntbleate, dat in ingel mei krúste earms foarstelt. Op de graniten platen steane teksten út de Skrift en nammen fan slachtoffers.
Prisma (optika)
thumb|Prisma Faak wurdt mei prisma yn de natuerkunde in trijehoekich prisma bedoeld, makke fan in transparant materiaal (bygelyks glês). Sa'n foarm wurdt yn de spektraalanalyze brûkt om ljocht fan ferskillende golflingten yn ferskillende rjochtingen ôf te bûgen (dit bart omdat de brekkingsyndeks fan it materiaal ôfhinklik is fan de golflingte) om sa ienfâldich it spektrum besjen te kinnen.
Simpele defenysje: In prisma is in trochskinend donker foarwerp dat bestiet út trije net lykstrekige grinsflakken.
Badminton op de Olympyske Simmerspullen 2004
Dûbelspul
{| width=100%
Reichsdeputationshauptschluss
Meiïnoar waarden twa karfoarstedommen, 9 heechstiften, 44 ryksabdijen en 45 ryksstêden opheft. Foar in gebiet fan 45.000 km² en hast 5 miljoen minsken bestutte it Reichsdeputationshauptschluss nije hearskers.
Liverpool (Ingelân)
thumb|left|150px|Wapen thumb|260px|Lizzing fan Liverpool yn Ingelân Liverpool is in stêd (city) en in distrikt fan it greefskip Merseyside yn it noardwesten fan Ingelân, oan de noardigge fan de rivier de Mersey. De stêd leit yn it fierste súdwesten fan it greefskip Lancashire. Liverpool waard stifte as in borough yn 1207 yn Lancashire en krige har stedsrjochten yn 1880. Yn 2009 hie Liverpool sa'n 440.000 ynwenners (dy't scousers neamd wurde, nei in soarte stamppot); yn Liverpool Urban Area wennen doe likernôch 816.216 minsken.
Ludum
De buorskip leit besuden de buorskip Ieslumbuorren en de noardlike takke fan de Achlumer Feart. De súdlike takke fan de feart rint troch it gebiet fan de buorskip hinne. Troch it gebiet rint de Klaaisleat.
William Penn
Penn wie in soan fan admiraal Sir William Penn en Margaret Jasper, dochter fan in Rotterdamske keapman. Sir William tsjinne yn de Royal Navy yn de Ingelske boargerkriich en stie oan de kant fan de Republikeinen, hoewol't er letter de kant fan de royalisten en kening Karel II keas. Penn syn beskriuwing "Brief Account of the Province of Pennsylvania" út 1682 makket William Penn ien fan de earste auteurs út de Amerikaanske literatuer.
Pier Pieter Piersma
Pier Pieter Piersma (Heech, 1949) is in Hegemer bouwer fan rûne- en platboaiemjachten. Hy komt út in laach fan skipsbouwers dy't de tradysje al yn 1699 begûnen middels skûtmakker Joucke Fetses.
Harich
Mienskip
Sûnt 2005 wurdt it Konkoers Hippyk Riis op it terrein fan 'e Maneezje Gaasterlân holden, dat yn 'e himrik fan Harich leit.
Tsjotter
It houten skipke hat gjin berchhouten, klûsboerden en bearetosken. It hat in breed roer. De kop fan it roer is fakentiden fersierd is mei in klik wêryn in fûgel útstutsen is.
Badminton op de Olympyske Simmerspullen 2000
200px|thumb|right|It Olympysk Badminton Stadion fan Sydney 2000
Twadde Brief fan Klemins
2 Klemins liket in ôfskrift fan in preek te wêzen dy't oarspronklik mûnling ôfstutsen wêze moat yn in kristlike tsjerketsjinst (sa kundiget de sprekker yn 2 Klem. 19 oan dat er no lûdop út 'e Skrift foarlêze sil). As it yndie in preek is, dan soe it de ierst oerlevere kristlike preek bûten it Nije Testamint wêze. 2 Klemins is rjochte oan (in mienskip fan) kristene heidens, dy't lykwols it Alde Testamint as de "Hillige Skrift" beskôgje. It is bedoeld om 'e tahearders fuort te sterkjen yn harren nij leauwe. Behalven nei de kristlike kanon ferwiist de skriuwer ek nei beskate oare teksten. Sa wurdt yn 2 Klem. 5:2-4 in útspraak fan Jezus fan Nazaret oanhelle dy't mar foar in part yn it Nije Testamint opnommen is; yn 'e tweintichste iuw waard in fragmint fan in manuskript ûntdutsen dêr't út blykt dat it hjir om in sitaat út it apokrife Evangeelje fan Petrus giet. Krektlyk sitearret de skriuwer yn 2 Klem. 12 út it Evangeelje fan Tomas.
Ierdbeving yn Turkije en Syrje (2023)
Op 20 febrewaris 2023 wie der op 'e nij in swiere ierdbeving yn deselde regio's. Dizze hie in krêft fan Mw 6,4 en waard folge troch in neiskok fan Mw 5,8. Op 25 febrewaris folge noch in ierdbeving, mei in krêft fan Mw 5,2.
Kleaster Strahov
Kleastertsjerke
By it belis yn de Eastenrykske Súksesjekriich waard de kleastertsjerke troch besjittings slim skeind en it hjoeddeiske oansjen fan de tsjerke is it resultaat fan de renovaasje dêrnei.
Birmingham
Ekonomy
Yn de tiid fan de Yndustriële Revolúsje bloeiden Birmingham en omkriten op. De fabriken produsearren swurden, kanon, pistoalen, oerwurken, sieraden, spoarweinen en stoommasines. Hoewol't Birmingham mear as 100 kilometer fan see ôf leit, waarden dêr sels skippen boud. De foarfabrisearre dielen waarden oan de kust yn elkoar set.
Lytse Leard
Lytse Leard leit westlik fan de Hantumer Feart.
Lytse Wier
De namme kaam earder foar as Lyttzie Weer, Lithiaweer en Lutkewier.
Lytse Leard
Skiednis
Yn elts gefal waard it plak yn it Frysk yn 1511 neamd as Littzie laert. Yn it Nederlânsk waard it yn 1543 wer oantsjut as Luke Laertz, yn 1664 as Lutke Leer en yn de achttjinde en njoggentjinde iuw as Lutle Laard.
Geldermalsen
Skiednis
Yn 1848 waard nôtmûne De Bouwing der ek by boud.
Doarpsútwreidingen
thumb| Loftfoto fan Geldermalsen (foto: likernôch 1920-1940), Nederlânsk Ynstitút foar Militêre Skiednis. Oarspronklik bestie it doarp Geldermalsen allinnich út it sintrum fan Geldermalsen en it buorskip 't Rot, itjinge hjoed-de-dei it eastelike diel is fan Geldermalsen. It sintrum fan Geldermalsen en 't Rot lizze sa'n 1,5 kilometer útinoar en binne noch altyd ferbûn troch de Willem de Zwijgerweg. Yn de rin fan de tiid is it doarp flink útwreide. Yn gronologyske folchoarder mei de folgjende distrikten:
Toerisme
Geldermalsen hat ek in jachthaven.
Autoferkear
De autodyk A15 rint súdlik en de A2 westlik fan it doarp. De N327 ferbynt it doarp mei beide autodiken.
Nikolaastsjerke (Hijum)
Skiednis
thumb|left|250px|De tsjerke yn 1723 [[Jacobus Stellingwerff ]] De tsjerke wie oarspronklik wijd oan Sint Nikolaas. De romaanske dowestiennen tsjerke út de 12e iuw stiet op in terp, dy't op it tsjerkhôf nei hielendal ôfgroeven is.
Oargel
It oargel datearret út 1913 en waard boud troch de firma Bakker & Timmenga.
Loppem
Skiednis
In âlde fermelding fan de namme 'Lophem' is al te finen yn in oarkonde út 1108. Yn oktober 1918, by de befrijing nei de Earste Wrâldkriich, naam kening Albert I syn residinsje op it kastiel fan Loppem. Op 21 novimber 1918 stifte hy 'it regear fan Loppem', it earste regear fan nasjonale ienheid, dêr't sosjalisten, liberalen en katoliken meiïnoar yn sieten. Dat regear fierde yn it ramt fan it 'Akkoard fan Loppem' grutte herfoarmings troch: algemien ienich stimrjoch (foar alle manlju boppe 21), erkenning fan de fakbûnen en de ynfiering fan it Nederlânsk op de Universiteit fan Gint.
Geografy
Loppem leit yn Zandig Vlaanderen op in hichte fan likernôch 8 meter. De wichtichste beek is de Kerkebeek, dy't by Loppem yn 'e Rollegembeek útmûnet. Dy beken streame yn yn noardlike rjochting.
Kolderwâlde
Kolderwâlde is in doarp yn de gemeente De Fryske Marren, súdeast fan de Oarden. It is it lytste doarp yn de gemeente, mei likernôch 70 ynwenners (2004). Der stean yn Kolderwâlde mar in pear pleatsen en in hiele âlde doarpskroech. Kolderwâlde is ien fan de fjouwer doarpen fan de streek Noardwâlde, dêr’t de oarspronklike gritenijnamme Hemelumer Olderphaert en Noordwolde op wiisde. De hiele streek is yn 1984 by Gaasterlân-Sleat yndield. De namme kin ferklearre wurde as it Koudumer wolde, lyk as de buert Kolderwiske noardlik fan dit doarp lei.
Omgong fan Frankryk 1938
De 31ste edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 5 oant en mei 31 july 1938.
Camstrastate (Furdgum)
Skiednis
Foar 1500 is der net folle bekend oer eigeners en bewenners, mar dat sille grif leden fan de aadlike Camstra’s west hawwe. Yn it 'Register van den Aanbreng' fan 1511, in ynventarisaasje fan it ûnreplik guod yn Fryslân en de eigeners en brûkers dêrfan, dêr't belesting oer betelle wurde moast, wurdt ek de namme "Juw Roerde" neamd. De state sil troch houlik yn it laach Roorda komd wêze. Yn de genealogy fan it laach Roorda út it tichtby lizzende Tsjummearum wenne doe in Ruurt Roorda, dy't troud is mei Syts Riencksdr. Camstra. Hy is de âldste út in húshâlding fan tsien bern. Juw Roorda is de jongste út de húshâlding en blykt yn dy tiid yn Furdgum wenne te hawwen. Mooglik wenne Juw Roorda op Camstrastate om syn minderjierrige neefke Rienck en syn noch jongere broerke, berne fan Ruurt en Syts, op te fieden en it besit te behearen nei it ferstjerren fan harren âlden.
Tego Calderón
thumb|250px| Tego Calderón (Santurce, 1 febrewaris 1972), berne as Tegui Calderón Rosario) is in rapper en filmakteur út Porto Riko. Hy is ek bekend as El Abayarde, El Negro Calde, El Feo de las nenas Lindas, El Chacal, en El Niche.
Anna Drijver
Biografy
Drijver hat in ferhâlding mei akteur Benja Bruijning. Yn har frije tiid mei sy graach oan klassyk ballet dwaan.
Westersk kristendom
It westersk kristendom is mei it eastersk kristendom ien fan 'e beide dielen fan it kristlik leauwe. It komt fierhinne oerien mei de histoaryske Latynske Tsjerke; dat wol sizze: dat diel fan 'e oertsjerke (it westlike) dêr't it Latyn de taal fan 'e liturgy wie. It westersk kristendom wurdt opmakke troch twa haadstreamings: it katolisisme, dêr't behalven de Roomsk-Katolike Tsjerke ek de âld-katolike en oare lytsere katolike tsjerken ta hearre, en it protestantisme, dat útinoar falt yn kalvinisme, lutheranisme, anglikanisme, metodisme en in hiele rige lytsere tradysjes. Hoewol't it westersk kristendom histoarysk sjoen beheind wie ta de lannen om it Westlik Bekken fan de Middellânske See hinne, hat it him, folle mear as it eastersk kristendom, troch sindingswurk oer de hiele wrâld ferspraat. Mear as 90% fan alle kristenen heart ta it westersk kristendom.
Jan Troost
Wurksumens
Troost wie koördinator fan de Werkgroep Integratie Gehandicapten (WIG) yn Nijmegen. De WIG organisearre tegearre mei de Handicapterie Arnhim op 22 april 1994 it sympoasium en debat "Kind op bestelling", dat presintearre waard troch Peter van Ingen, dy't ek de einredaksje hie fan de telefyzjeregistraasje troch de VPRO. Troost die aktyf mei oan it debat. Ek wie er út de WIG yn 1995 wei warber foar de dielname fan minsken mei in rolstoel oan de Nimweegske Fjouwerdaachske.