cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Empire of the Sun (film)
Produksje
De film is basearre op 'e roman Empire of the Sun, fan 'e Ingelske skriuwer J.G. Ballard, út 1984. Filmstudio Warner Bros. kocht al rillegau nei de publikaasje de filmrjochten op dat boek oan. Yn 't earstoan wie it de bedoeling dat Harold Becker de film regissearje soe, wylst Robert Shapiro as filmprodusint fungearje soe. Becker betanke lykwols foar de ear, wêrnei't Warner Bros. David Lean as regisseur hawwe woe, mei Steven Spielberg as produsint. Lean sei dêroer letter: "Ik wurke der likernôch in jier oan en úteinlik joech ik it oer om't ik fûn dat it tefolle op in deiboek liek. It wie goed skreaun en ynteressant, mar ik joech it troch oan Steve." Spielberg bekende letter dat er de film, "fan it momint ôf dat ik de roman fan J.G. Ballard lies, sels regissearje woe."
Opnamen
Nei ûnderhannelings dy't al yn 1985 begûn wiene, krige de produksje fan it regear fan 'e Folksrepublyk Sina tastimming om trije wiken lang te filmjen yn Sjanghai. Empire of the Sun wie de earste Amerikaanske film sûnt de 1940-er jierren dy't dêr opnommen waard. Foar de opnamen dêre moasten alle buorden mei tekst yn ferienfâldige Sineeske karakters feroare wurde yn teksten skreaun yn (histoarysk korrekte) tradisjonele Sineeske karakters. Der waarden 5.000 Sjanghainezen ynset as figuranten en alle soldaten fan it Keizerlike Japanske Leger waarden spile troch soldaten fan it Sineeske Folksbefrijingsleger.
Lyts Kurasau
De loefkante fan it eilân is in tsjerkhôf foar skippen dy’t net fier genôch by it eilân wei bleaunen. Op it strân lizze ferskate in âlde skipswrekken, wêrûnder dy fan in lytse tenker, de Maria Bianca Guidesman. Dizze kant fan it eilân is ek de side dêr’t tonnen oan wrekhout, slippers en flessen oanspield binne.
List fan Nederlânske sikehuzen
Limburch
! colspan="4" align="center"|Noard-Brabân
1914 (band)
1914 is in Oekraynske blackened deathmetalband oprjochte yn 2014 yn Lviv. De band brocht yn 2015 syn debútalbum Eschatology of War út. De teksten fan de band gean benammen oer de Earste Wrâldkriich. 1914 hat trije studio-albums útbrocht.
Stasjon Aldegea
Der wienen plannen om Stasjon Aldegea te weriepenjen as der treinen fan de Friese Stoomtrein Maatschappij stopje soenen.
Bûnte soeslik
Hâlden en dragen
Bûnte soeslikken binne minder sosjaal as de soarten grûniikhoarntsjes dêr't se it naust oan besibbe binne. Se binne oerdeis aktyf, wêrby't se moarns foar 't ljocht komme as de sinne de grûn wat opwaarme hat, har op it hjitst fan 'e dei weromlûke yn har ûndergrûnske hoalen, en tsjin 'e ein fan 'e middei op 'e nij nei bûten ta komme. Se frette benammen gerzen en nôt, mar litte lytse wringedieren en lidpoatigen ek net stean. Se libje apart faninoar yn eigengroeven hoalen, dy't lykwols diel útmeitsje fan in gruttere koloanje. Fan oktober oant april hâlde se in wintersliep.
Livingstonewetterfallen
Nettsjinsteand dat de wetterfallen ferneamd binne nei David Livingstone hat er dat part fan de Kongorivier nea besocht. De wetterfallen waarden letter nei him ferneamd troch de sjoernalist en ûntdekkingsreizger Henry Morton Stanley.
Klaarkampstermûne
Skiednis
De mûne waard by de ruilverkaveling fan de gemeente yn 1975 restaurearre. Dêrby waard njonken de mûne in elektrysk gemaaltsje ynstallearre, wêrfan de meterkast yn de mûne setten waard. De houten achtkante mole, mei stiennen fjildmuorren en dekt mei reid hat in flecht fan 16,14 meter.
Lenze Meinsma
Libben en wurk
Foar syn fertsjinsten op it mêd fan kankerbestriding yn it algemien, en benammen foar syn striid tsjin it smoken, ûntfong Meinsma yn 1979 de Prof. dr. P. Muntendampriis.
Fisfliet
Skiednis
Fisfliet hat lang in seehaven en drok hannelsplak west, mar ferlear dy posysje troch tichtslykjen fan de slinke dêr't it oan lei. De kleastergrûn fan Fisfliet kaaam nei de byldestoarm en it ferjeien fan de Spanjerts yn 1581 yn de Slach by Fisfliet (yn de Tachtichjierrige Kriich) oan de provinsje Fryslân om't it grinsgebiet wie. Lykwols wurdt it karspel Fisfliet al yn 1637 oan Grins ferkocht út reden fan jildkrapte fan it provinsjebestjoer. Oant 1795 wie der in dûanepost, anneks tolhûs, by it doarp, dêr't guod foar Fryslân op fergunnings kontrolearre waard en dêr't tol bard waard.
Oar
In bekende ynwenner fan Fisfliet wie Eise Eisinga, dy't út Fryslân flechte nei in rebûlje yn Frjentsjer dêr't er by belutsen wie. Nei in jier waard er lykwols útlevere en nei in jier feroardiele ta ferbanning út Fryslân, wêrnei't er nei Fisfliet werom kearde. Dêr moete hy syn twadde frou, foardat er yn 1795 tebekgie nei Frjentsjer. Yn it doarp is in strjitte nei him ferneamd.
Vasalis
Priuwke
links ligt de zee, getemd maar rusteloos,
wij kijken uit, een kleine maan schijnt zacht.
en later, na een kort en lenig rekken,
ijl en doorzichtig aan de onze vastgeklonken,
Antonius Brugmans
Houlik en bern
Brugmans boaske yn 1761 te Delft mei Johanna Frederika Manger (1734-1811), dochter fan Sebald Godfried Manger, predikant yn Goes en Delft. Sy krigen fiif bern:
Kareelje (republyk)
Ekonomy
Belangryk binne de fiskerij, de papieryndustry en houtbewurking. Ek masjinebou en metallurgy binne oanwêzich. Fanwegen de natoer hat Kareelje in soad toerisme. Der is op it eilân Kizji yn de Onegamar in iepenloftmuseum foar de lokale houten arsjitektuer.
Traktaat fan Reduksje
It Traktaat fan Reduksje is in ferdrach dat op 23 july 1594 sletten waard. De stêd Grins hat iuwenlang in selsstannige bestjoerlike ienheid west en seach himsels as in frije ryksstêd yn it Hillige Roomske Ryk. De stêd hat dy posysje lykwols nea formeel bemachtige, mar om't it gesach fan de lienhear, de Utertske biskop tige swak wie, koe de stêd him as in stedssteat gedrage. De stêd hie it steapelrjocht en dêrtroch besocht de stêd syn posysje yn de Ommelannen en ek oer oare parten fan de Fryske lannen te fergrutsjen. De Ommelanners ferwarden har dêr tsjin en dat late ta iuwenlange wapene konflikten.
Willem Aantjes
Skiednis
Aantjes hope werom te kommen as Keamerlid of lid fan de Ried fan Steat, mar dat barde net. Yn 1982 waard er beneamd ta foarsitter fan de Kampearried. Yn 1988 waard er lid fan de Ried foar de Folkshûsfêsting, fan 1990 oant 1993 as fice-foarsitter. Hy bleau belutsen by de polityk. Sa wie er yn 2010 fûl tsjinstanner fan de “gedoochstipe” troch de PVV. Willem Aantjes is 92 jier wurden.
Bagdad
thumb|250px|Haifastrjitte, sjoen fan de oare ouwer fan de Tigris Bagdad is de haadstêd fan Irak en fan de provinsje (gûvernemint Bagdad). De stêd leit oan de Tigris en telt sawat 5 miljoen ynwenners. Nei Kairo is Bagdad twadgrutste stêd fan it Heine Easten.
Lizzing
Bagdad leit oan de Tigris. De rivier streamt dwers troch Bagdad hinne en dielt de stêd op yn twa parten; it westlik diel 'Karkh' en it eastlik diel 'Risafa'.
Enforced
Enforced is in Amerikaanske trashmetalband oprjochte yn 2016 yn Richmond. De band brocht yn 2019 syn debútalbum At the Walls út. De teksten fan de band gean benammen oer polityk, religy en skynhilligens. Enforced hat twa studio-albums útbrocht.
Gertrudis fan Nijvel
Libben
Gertrudis ferstoar yn de âldens fan 33 jier
Departemint Alaska
Skiednis
Op 'e moarn fan freed 18 oktober 1867 arrivearre yn Sitka, de doetiidske haadstêd fan Alaska, it Amerikaanske marineskip de USS Ossipee, mei oan board de Russyske kommissaris Alexis Pesttsjoerov en de Amerikaanske kommissaris generaal Lovell Rousseau. Dyseldichste middeis folge de formele oerdracht fan it gebiet, wêrby't de Russyske flagge delhelle en de Amerikaanske flagge hyst waard.
De Alaskaanske Kommersjele Kompanjy (ACC) hie yn it tiidrek fan it Departemint Alaska it hannelsmonopoalje yn it gebiet. Fertsjintwurdigers fan 'e kompanjy bouden hannelsposten en brochten tal fan rivieren yn kaart. Fierders stjoerde de ACC lytse ekspedysjes fan jagers en keaplju it Binnenlân fan Alaska yn om kontakt te meitsjen mei lânseigen mienskippen dy't oant dy tiid noch isolearre bleaun wiene. Ek guon ofsieren fan it Amerikaanske Leger dy't yn Alaska leine, giene soms, fierhinne op eigen manneboet, op ferkenning út yn 'e wyldernis. Sa sakke de ekspedysje fan luitenant Frederick Schwatka út Kanada wei op flotten de Yukon ôf hielendal oant de mûning yn 'e Beringsee.
Subkontinint
In subkontinint is in (wichtich) part fan in kontinint. It hat wol wat fan in skiereilân.
It Yndiaaske subkontinint it iennichst wiere subkontinint. Fanwege beweging fan de ierdskossen is de skos Yndia, dy't ea fan oseaan omjûn waard, tsjin Aazje oandreaun. Troch dy 'kontinintebotsing' is it Himalaya-berchtme ûntstien. It Arabysk Skiereilân kin faaks ek as subkontinint beskôge wurde.
Vinea Domini (Wytmarsum)
Vinea Domini (Latyn foar "Wynberch fan de Hear") is in fransiskaner kleaster yn Wytmarsum sûnt 1902.
Yndianereservaat
Skiednis
Sûnt it begjin fan 'e kolonisaasje fan Noard-Amearika troch de Jeropeänen waard de Yndianen lân ûntnadere troch de kolonisten. Soks barde soms mei ynstimming fan beide partijen, troch it sluten fan in ferdrach, mar yn 'e regel waard de lânseigen befolking op 'e iene of oare manear twongen om syn lân op te jaan en te ferhúzjen. Al yn 1658 waard dêrby it earste reservaat stifte, mar oer it algemien wie der doedestiden earder sprake fan deportaasje nei de noch wylde gebieten yn it westen. Uteinlik, doe't ek it hiele westen kolonisearre rekke, besochten de Amerikanen en Kanadezen yn 'e njoggentjinde iuw om alle Yndianen op te bergjen yn reservaten. It reservaatlân wie ornaris it minste, ûnfruchtberste en ôfhandichste gebiet dat der wie, sadat hjoed de dei noch altyd de grutste reservaten te finen binne yn berch- en woastyngebieten.
Belinda Meuldijk
Libben
Yn 1979 naam se in plaatsje op titele "The Last Disco". De single waard gjin hit.
Kralendijk
Kralendijk is in lyts, rêstich plak mei in soad gebouwen yn pastelkleuren. It sintrum fan de stêd bestiet út in bûlevaar, de Kaya Craane, en in winkelstrjitte, de Kaya Grandi. Foar de bûlevaar lizze priveeboaten fan minsken dy’t Bonêre opsykje en dêr foar anker geane. Oan de súdkante leit Fort Oranje, dat yn de 1639 boud waard om Bonêre te beskermjen. Oan de noardkante fan it fort stiet it âlde, giele, gûverneurshûs, hjoed de dei is dêr de eilânrie fêstige, ek stiet der in grien dûanegebou. De stêd hat fierders in jachthaven en in fuotbalstadion ta har foldwaan. Ek is der in romaansk paviljoen dat brûkt wurdt as fruitmerke.
Tamara Schoppert
Tamara Schoppert is berne yn Amsterdam mar groeide op yn in pleechgesin yn Wynjewâld. Dêrtroch praat Tamara pas sûnt har njoggende Frysk. Nei har diploma oan de Pedagogyske Akademy helle te hawwen folge se in oplieding ta dramadosinte. Se joech trije jier les oan de Teäterskoalle yn Ljouwert. Nei in audysje foar de bernefoarstelling "De Lytse Seemearmin" fan Judith Herzberg koe se oan de slach by Tryater.
Lingen (Iems)
left|thumb|Lingen (rjochts) 1579, part fan de Nederlannen thumb|260px|It belis fan Lingen yn 1597 fan Maurits fan Oranje Lingen is in plak yn de Dútske dielsteat Nedersaksen, yn it distrikt Iemslân.
K2
De pyk fan de berch waard foar it earst troch minsken beklommen op 31 july 1954 troch Lacedelli en Compagnoni, twa Italjaanske klimmers.
List fan ûntdekkingsreizgers
A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z
Murd
Hâlden en dragen
Al ier yn it foarjier begjint foar de murd de peartiid, dy't ek wol "rôltiid" neamd wurdt. Dy duorret fan maart oant april. It mantsje giet dan op 'e swalk om wyfkes te finen. Foarôfgeande oan it pearjen grypt it mantsje it wyfke yn it nekfel fêst en rint mei har om. De pearing sels kin wol hast in oere duorje. Nei in draachtiid fan likernôch 6 wiken wurde der fan april oant juny 4-6 jongen smiten. Yn ekstreme gefallen kin ien smeet 2-12 jongen telle. Yn seldsume gefallen helpt it mantsje by it fersoargjen fan 'e jongen. Jonge murden wurde faak berne yn in ferlitten kninehoale of in fokseboarch. Mar ek holle beammen of muorren wurde dêrfoar brûkt. De murd smyt mar ienris yn 't jier. By de berte hawwe de jongen side-eftich wyt hier en weagje se 9-10 g. Nei trije of fjouwer wiken begjint in dûnkere pels te groeien. Se drinke in moanne lang by de mem; nei in fearnsjier binne se selsstannich. Yn it wyld wurde murden heechút 5-6 jier âld. Yn finzenskip kinne se wol 14 jier wurde.
Undersoarten
Der binne 7 (stân fan saken yn 2005) erkende ûndersoarten fan 'e murd, wêrfan't ien útstoarn is: thumb|right|250px |In Welske murd, fan it ûndersoarte dat op 'e [[Britske Eilannen foarkomt.]]
Jacqueline Börner
Sy die fjouwer kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround en fiif kear oan it Europeesk kampioenskip. Sy waard by dizze kampioenskippen ien kear wrâldkampioen.
Iemslân
Stêden en gemeenten
Ienheidsgemeenten
Tabaksdoaze
thumb|Tabaksdoaze en -pot fan koper thumb|17e iuwske tabaksdoaze mei gesicht op Amsterdam In koperen tabaksdoaze om tabak yn te bewarjen wie foar de oarloch tige algemien by boeren en arbeiders. De lúkse tabaksdoazen wienen fan sulver en waarden bygelyks as priis jûn by it keatsen en it hurdsilen, krektas tabakspotten. It waard ek wol as oantinken oan iistochten meinomd. Faak stienen der opskriften, bibelske foarstellings of oare foarstellings op. De koperen tabaksdoazen waarden eartiids ek brûkt as wapen. Der wurde in soad tabaksdoazen bewarre yn it Frysk Museum en it Frysk Skipfeart Museum.
It Frysk Skipfeart Museum yn Snits hat yn de kolleksje in tabaksdoaze dy't wûn is troch Eeltsje Halbertsma. De fersiering bestieat û.o. út in margesicht mei in sylboatsje, in fisker en in pleats, allegear opboud út min ofte mear lykstrekige linen om in golfpatroan. Sydkanten en efterkant binne fersierd mei sierlinen. Oan de binnenkant fan it lid stiet in ynskripsje: Gysbert Japicx greate namme haw ik oan myn scipke joon, In de prys, der elts op flamme, Fiks mei glans in glorie, woon. Eern fleag Gysbert mei syn pinne Op de wieucken fen 't foarstân Nou oer Frieslâns marren hinne Broest er, Sylt er as de brân. Oppe Snitsermar is dizze prys woon ''Mei it Jagt Gysbert Japicx den 21 augst. 1844 trog Doctor E. Halbertsma.''
De Waach
Fansels is der ek in side oer it begryp "waach".
Janny van der Knoop
Se skreau tsientallen Fryske berneboeken dy't ek yn it Nederlânsk ferskynden. Se wie aktyf by it Sint Piterfeest yn Grou en is yn 2004 beneamd ta Sint Pitergenoat.
Marja Wiersma
Marja Wiersma (Frjentsjer, 1968) is in ferslachjouster by de NCRV-telefyzje. Nei de middelbere skoalle yn Frjentsjer gie se nei Los Angeles as au-pair. Doe't se werom kaam wurke hja in skoftke yn in âldereinhûs en gie nei de Skoalle foar Sjoernalistyk yn Amersfoart. Se keas foar in staazjeplak by de NCRV-telefyzje by Rondom Tien, by dokumintêres en in talkshow.
Hereford (ko)
thumb|250px|In Hereford-bolle thumb|250px|In genetysk hoarnleaze Hereford-bolle, in Polled Hereford De Hereford is in koweras dat oarspronklik út it súdwesten fan Ingelân komt, út de omkriten fan Hereford.
Samuel Heinrich Schwabe
Schwabe begûn syn karriêre as apteker, mar syn ynteresse feroare al gau nei de astronomy. Yn 1826 gie hy him talizzen op ûndersyk nei sinneflekken. Hy besike om de teoretyske planeet Fulkaan te sykjen, dy’t neffens astrologen earne tusken Merkurius en de sinne sitte moast. Fanwegen de koarte ôfstân tusken dizze planeet en de sinne moast it sykjen nei de planeet tige lestich wêze. Dêrom kaam Schwabe mei it plan om de planeet te besjen op it stuit dat er by in sinneflek del fleane soe, en him sadwaande tsjin in tsjusterder eftergrûn befûn.
Age Johannes Snoek
Age Johannes Snoek (Tytsjerk, 20 maart 1825 - Wurdum, 18 desimber 1863) wie in boer dy't meiwurke oan ferskate Fryske tydskriften, lykas de Bijekoer en de Fryske Húsfrjeon. Hy spruts ek faak op krite-gearkomsten.
Forjit My Net
thumb| Fers foar [[Johan Winkler fan Guido Gezelle, nijjier 1891: 'Hoe graech ik jo ris sprekke woe,' opnommen yn Forjit my net 1902 nûmer 5 mei in ferhaal oer Guido Gezelle troch Johan Winkler út Haarlim ]] Forjit My Net wie nei Iduna en foar Fryslân it tydskrift fan it Frysk Selskip (1871-1915).
Redakteuren wienen: Gerben Colmjon oant 1884, Onno Harmens Sytstra en S. van der Burg.
Huub Stapel
Huub Stapel (folút: Hubertus Wijnandus Jozef Marie Stapel; Tegelen, 2 desimber 1954) is in Nederlânsk akteur en presintator fan Limburchsk komôf. Hy waard yn 'e 1980-er jierren ferneamd mei rollen yn 'e filmproduksjes fan 'e Nederlânske regisseur Dick Maas, lykas de horrorfilms De Lift en Amsterdamned en de komeedzjefilm Flodder. Behalven op it wite doek wied er ek in protte op 'e Nederlânske tillefyzje te sjen, en fierders spile er yn ferskate Dútske en Flaamske searjes. Yn 'e ienentweintichste iuw wie Stapel ek presintator fan ferskate autorubriken.
Jonkheid en oplieding
Huub Stapel waard yn 1954 berne yn it Limburchske Tegelen. Nei't er de middelbere skoalle trochrûn hie, folge er in oplieding ta learaar. Hy joech dramales oan 4 HAVO foar't er karriêre makke as akteur.
Akteur
Neitiid spile Stapel yn tillefyzjesearjes as Willem van Oranje en De Weg. Op it wite doek spile er yn 1985 in plysje-ynspekteur yn 'e Frysktalige film De Dream, fan regisseur Pieter Verhoeff. Yn 1986 hied er de rol fan Geert yn Op Hoop van Zegen, nei it boek mei deselde namme fan Herman Heijermans. Datselde jiers kaam ek de film Flodder út, fan regisseur Dick Maas, mei fierders û.o. Nelly Frijda en Tatjana Šimić. It gie oer in asosjale arbeidershúshâlding dy't by wize fan sosjaal eksperimint fan 'e gemeente in wente yn in lúkse fillawyk tawiisd kriget. De film ûntjoech him ta in ûnbidich kommersjeel súkses, en syn fertolking fan âldste soan Johnnie Flodder waard fierwei de bekendste rol fan Stapel syn aktearkarriêre.
Armstrong Whitworth Whitley
Mei de Short Stirling, Handley Page Hampden en de Vickers Wellington wie de Whitley de meast wichtige bommesmiter fan de Royal Air Force yn de earste jierren fan de oarloch.
Delfsyl
Lettere ûntjouwings
Yn de Frânske tiid waard der in Frânsk garnizoen yn de fêsting legere. Dêr waarden fjouwer batterijen yn pleatst om dekking te jaan oan it front fan Kostverloren, en ek Farmsum yn de fêsting te lûken. In fyfde batterij waard op it bûtenwurk fan de lofterdwinger pleatst en foar it Uitwierderbolwurk waard tsjin de dyk oan de Noardbatterij oanlein. Yn 1796 kamen dy fersterkings ree. Yn 1799 waard der in kazerne boud. Lykwols de bêste ferdigening fan de fêsting wie dochs de ynundaasje. By it Belis fan Delfsyl (1813-1814) besochten Russyske Kozakken, Prusen en Nederlanners ûnder lieding fan Marcus Busch de fêsting yn te nimmen. De belegerders laten grutte ferliezen, dochs de Frânsen joegen harren op 23 maaie 1814 oer nei't de befelhawwer in offisjele brief krigen hie dat keizer Napoleon ferslein wie. It belis late ta grutte skea oan Delfsyl en de plakken yn de omkriten. Ek de garnizoentsjerke moast weropboud wurde.
Yn 1819 krige Delfsyl fan kening Willem I stedsrjochten, dy't yn 1825 tegearre mei Wynskoat formalisearre waarden. Dy stedsrjochten hiene lykwols mar symboalyske wearde, om't de stedsrjochten yn de Frânske tiid opheft waarden.
Wiken en buerten yn de stêd Delfsyl
De stêd Delfsyl bestiet út de folgjende wiken en buerten:
Ekonomy
Yn 2016 waard úteinset mei it oanlizzen fan in sinnepark, dêr't 123.000 sinnepanielen komme moasten. Yn 2015/16 kamen der ek trije wynmûneparken by Delfsyl: Wynpark Delfsyl Noard, Delfsyl Midden en Delfsyl Súd.
Finger
Bou
Fjouwer fan de fingers lizze njonken elkoar, en hawwe trije keatsjes. De tomme stiet los fan de oare fingers en hat mar twa keatsjes. De fingers mei trije keatsjes kinne foar grip brûkt wurde, om dy altiten om rannen hinne bûchd wurde kinne. Dat jildt foar in tomme net, mar dy kin sa draaid wurde dat dy tsjin de oare fingers oer komt te stean. Trochdat de sterkste spieren fan de fingers de tomme dan tsjin de oare fingers oan drukke kin, kin in minske sa maklik saken oppakke en fêsthâlde.
Sander Wiersma
thumb|right| Stúdzje mingde technyk op papier Sander Wiersma (Ljouwert, 1982) is in byldzjend keunstner dy't wennet en wurket yn Grins.
De Korenaar (Seisbierrum)
De ynrjochting fan de mûne bestiet út twa koppels mealstiennen mei in trochsneed fan 1,50 meter. De roeden fan it wjukkekrús binne sawat 21,80 meter lang en hawwe in Aldhollânsk hekwurk mei seilen. De stelling is 5,95 meter heech.
Nutekreaker
Iten
Simmerdeis libbet de Nutekreaker it meast fan ynsekten en yt er dêrneist ek noch hagedissen, kikkerts, fûgelaaien en lytse fûgels út it nêst. Yn de neisimmer yt er ek beien. Winterdeis yt er meast de siedden fan de nuddelbeammen. It leafst de pynappelpitten, mar ek de hazzenuten.
Viceroy's House (film)
Plot
Jeet komt yn 'e kunde mei Ewart, de Skotske tafersjochhâlder oer it tsjinstfolk, en mei Guptaji, de haadbutler. Underweis sjocht er, ta syn ferrassing, Aalia Noor foarbyrinnen, in jonge moslima út Lahore dy't al langer yn it paleis wurket en no de nije assistinte fan Pamela Mountbatten wurdt. Jeet is mei har yn 'e kunde kommen doe't har heit Ali Rahim Noor, in ûnôfhinklikheidsstrider, yn it Lahore yn it tichthûs kaam te sitten, dêr't de Britten him besite troch syn famylje ûntkearden. Troch sykte ferlear de âldman syn gesichtsfermogen wylst er fêstsiet. It dearde de jonge plysjeman Jeet sa oan, dat er begûn om berjochten en guod troch te jaan fan Aalia oan har heit. Meitiid rekke er smoarfereale op Aalia, en sy ek op him, mar troch harren ferskil fan religy wie it in ûnmooglike leafde. Boppedat wie hja al fersein oan in moslim dy't as soldaat yn it Britsk-Yndyske Leger focht. Jeet is bliid om Aalia wer te sjen, mar sy is ûnoangenaam ferrast om't se tocht dat se dit pynlike diel fan har libben ôfsletten hie.
Earebegraafplak Ede
Mausoleum
Oan 'e lofterkant fan it monumint sit in stiennen tinkplaat mei it wapen fan Ede en de tekst:
Viceroy's House (film)
Produksje
Chadha wurke nei in senario fan harsels, Paul Mayeda Berges en Moira Buffini op basis fan wiere foarfallen lykas beskreaun yn twa non-fiksjeboeken: Freedom at Midnight (1975) fan Larry Collins en Dominique Lapierre en The Shadow of the Great Game: The Untold Story of India's Partition (2006) fan Narendra Singh Sarila.
KGB
De KGB waard ûnder dizze namme opjochte yn 1953 as it 'skyld en swurd' fan de kommunistyske partij - wat ek yn it embleem fan de tsjinst ta útdrukking kaam - en bestie oant de ein fan de Sovjet-Uny yn 1991. De tsjinst, dy't in opfolger wie fan eardere soartgelikense organisaasjes bekend ûnder de nammen Tsjeka, GPU, NKVD en MVD, wie belêste mei spionaazje, it ûntfytmanjen fan geheime ynformaasje út net-kommunistyske lannen (benammen de F.S.), de likwidaasje fan net-kommunistyske persoanen ( útfierd troch Ofdieling V, de ultrageheime ôfdieling foar moard en sabotaazje ) en it útbannen fan antikommunistyske eleminten. Dêrneist wie de KGB ek ferantwurdlik foar de feilichheid fan partijfunksjonarissen en steatslju fan de USSR.
De KGB is meiferantwurdlik west foar echte steatsterreur útfierd tsjin dissidinte skriuwers, joadske yntellektuelen, gelearden en oarstinkenden (katolike en otterdokse preesters en religieuzen). Dêrby waard gjin middel - hoe leech ek - mijd om dizze net-kommunisten dwers te sitten, te efterfolgjen, te fermoardzjen of thús binnen te fallen foar in "ûndersyk" nei steatsgefaarlike aktiviteiten. Wa't as dissidint wegere him te konformearjen oan it kommunistyske gedachtegoed, koe opsluten wurde yn in psychiatryske klinyk. Wer oaren waarden út in skriuwersbûn stjitten fanwege ûnderstelde anty-kommunistyske motiven. Wa't ek mar de skyn tsjin hie, koe mei de KGB te krijen krije. De KGB levere it apparaat foar de steatsûnderdrukking fan de Sovjet-boarger en de partij-elite yn Moskou makke dankber gebrûk fan dizze KGB-macht.
Viceroy's House (film)
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat de film in goedkarringspersintaazje fan 76%, basearre op 41 ûnderskate resinsjes. Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Viceroy's House in goedkarringspersintaazje fan 53%, basearre op 16 resinsjes.
Muzyknoat
Noaten en toetsen
Elke toan wurdt fertsjintwurdige troch wat derút sjocht as in tsjokke punt op in rige linen. Dêrby wurdt de toanhichte oanjûn troch de hichte fan de punt op ‘e rige. Yn ôfbyld 1 is dat oanjûn foar in rige aloan heger wurdende toanen. Oan elke noat sjogge wy in lyts streepke, de hals, wêrmei’t de langte oantsjut wurdt.
Henk Pruiksma
Yn 1985 wurdt hy rjochter by de arrondissemintsrjochtbank en yn 1988 riedshear by it gerjochtshof. Yn 1999 promovearret hy ta fise-presidint en yn 2000 wurdt hy koördinearjend fise-presidint.
Sisel
Hâlden en dragen
Dy binne by de berte keal en blyn, en de eachjes geane earst mei 4 wiken iepen. Mei 6 wiken wurde se ôfwûn en koart dêrnei kinne se selsstannich libje en ferlitte se de âlderlike boarch, mar geslachtsryp binne se de folgjende maityds pas. Utswaarmjende jongen fêstigje har ornaris op in ôfstân fan 200-500 m, mei útsûnderlik gefallen fan 1.200 m, fan 'e hoale fan har mem. Sisels hawwe in maksimale libbensferwachting fan 8-10 jier, mar wurde yn it wyld faak mar 3 jier. Natuerlike fijannen binne ferskate soarten rôffûgels en fierders de foks en ferskate soarten martereftigen, lykas de wezeling, de murd en de steppemurd. Ek jachthûnen deadzje gauris in sisel.
Fretten
De sisel fret benammentlik de griene dielen fan alderhanne planten, in dieet dat er by 't simmer en oan it begjin fan 'e hjerst oanfollet mei blommen, fruchten, sieden en út en troch ynsekten. Soms frette sisels lânbougewaaksen oan, lykas biten, maïs, nôt, sinneblommen, augurken, earten en meloenen. Oars as in protte oare iikhoarntsjesoarten lizze se gjin itensfoarrieden oan yn har hoalen.
Grutte Flakten (Noard-Amearika)
Geografy
De Grutte Flakten mjitte rûchwei 800 km fan east nei west en sa'n 3.200 km fan noard nei súd. Se hawwe in oerflak fan likernôch 1,3 miljoen km². It westlike, heger leine diel fan 'e Grutte Flakten, dat oan 'e Rocky Mountains grinzget, wurdt wol oantsjut as de Hege Flakten. Ek ferskate isolearre heuvelten, berchtmen en plato's wurde ta de Grutte Flakten rekkene, hoewol't dy kriten dúdlik net 'flak' binne. Dêrby moat men yn it foarste plak tinke oan 'e Black Hills, fan Súd-Dakota, mar ek oan it Missoeryplato yn 'e Dakota's en Montana en oan it Edwardsplato yn Teksas.
Wrâldkampioenskip follybal manlju 2010
Groep B
De wedstriden yn dizze groep binne spile yn Florâns.
Jacob Kalma
Funksjes
Ek op tsjerklik gebiet hat er funksjes hân.
Sâltbommel (gemeente)
{{Ynfoboks gemeente }} Sâltbommel (Nederlânsk: Zaltbommel') is in gemeente yn de Nederlânske provinsje Gelderlân yn de [[Bommelerwaard. It haadplak fan de gemeente is de stêd Sâltbommel. De gemeente hat ynwenners (, boarne: CBS) op in oerflak fan 89,04 km². De gemeente grinzget yn it noarden oan de rivier de Waal, yn it suden oan de rivier de Maas en yn it westen oan de Ofdamme Maas.
De hjoeddeistige gemeente ûntstie op 1 jannewaris 1999 nei in fúzje fan de doetiidske gemeenten Sâltbommel, Kerkwijk en Brakel.
Plakken
De gemeente bestiet út de folgjende kearnen:
Jacob Kalma
Emeritaat
Yn 1982 kaam it huldeboek "Freonen om ds. J.J. Kalma hinne" út.
Domeinnamme
In domeinnamme is de namme dêr't in domein op it ynternet mei oantsjut wurdt. It ynternet is formeel in netwurk fan netwurken. De kompjûters fan elts netwurk, elts domein, wurde dêrby nûmere mei IP-nûmers. Om't soksoarte fan nûmers, bygelyks 123.15.78.984, foar minsken net maklik te ûnthâlden binne, is der in domeinnammesysteem opset, dat it mûglik makket alle domeinen nammen te jaan, de domeinnammen.
Binnen in domein kinne alle losse kompjûters ek wer in namme krije. Soks binne de nammen dy't minsken brûken foar addressen op it ynternet, lykas http://www.fryskebeweging.nl/. Ynformeel wurde ek dy wol oantsjut as domeinnammen. Dat is fral sa om't de strikte keppeling tusken komjûters en nammen loslitten is, dêrtroch kin in kompjûter, of sels in stikmannich triemmen op in kompjûter mear as ien namme hawwe. Sa kinne de romten dy't brûkers hiere of besjogge by in webkedizer ferskate nammen hawwe, mar dat seit neat mear oer de kompjûters dy't der wier foar brûkt wurde.
In goed keazen domeinnamme kin der foar soargje dat in webstee heger terjochte komt yn de resultaten fan sykmasines lykas Google.
Langewâld
thumb|De lokaasje fan it Langewâld yn de provinsje [[Grinslân]] Langewâld is in gebiet yn it westen fan de provinsje Grinslân. It hat altyd ien fan de trije ûnderkertieren fan it Westerkertier west, mar yn de iere Midsiuwen wie it in selsstannich Ommelân. It Langewâld waard beheind troch de Lauwers yn it westen, Humsterlân yn it noarden, Middag yn it easten en Fredewâld yn it suden. It grûngebiet kaam sawat oerien mei dat fan de âlde gemeente Gruttegast. Eartiids wie Sebaldebuorren it wichtichste doarp. Ek Niekerk, Oldekerk en de Grinzer Pein lizze yn it Langewâld.
Jacobus Deketh
Portret
Deketh syn portret waard op 13 july 1761 yn Livorno skildere troch Ranieri Ducci. Op it skilderij hâldt, ûnferwachts, er in boek fêst mei de Ingelske titel Guardian Volume 1, dat ûnder in restauraasje fan it skilderij bliken die in lettere pentimento te wêzen, mei dêryn in ôfbyld fan in miniatuer fan in dame. It Frysk Skipfeartmuseum kocht it skilderij fan in man út De Bosk, nei't er it sjen litten hie yn in ôflevering fan it Nederlânske telefyzjeprogramma Tussen Kunst & Kitsch.
Aalten
300px|thumb|Lizzing fan de gemeente Aalten Aalten is in plak en gemeente yn de Nederlânske provinsje Gelderlân yn de krite Achterhoeke. De gemeente hat ynwenners (, boarne: CBS) op in oerflak fan 97,05 km². It haadplak fan de gemeente is de kearn Aalten, dêr't 17.430 minsken wenje.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 1980
4x200 meter Frije Slach estafette
{| width=100%
Adolf Erik Nordenskiöld
Neilittenskip
Syn samling kaarten wurdt bewarre troch de universiteit fan Helsinki, en steane yn it Wrâldskiednisregister fan de UNESCO. Yn 1893 waard Nordenskiöld lid fan de Sweedske Akadeemje (sit 12) as opfolger fan Anders Anderson.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 1980
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it swimmen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 1980.
Jersey (ko)
Jersey is in lyts koweras dat ûntstien is op it Britske Kanaaleilân Jersey.
Penza (oblast)
Geografy
Yn it noarden grinzget de oblast oan de republyk Mordoovje, yn it easten oan de oblast Uljanovsk, yn it suden oan de oblast Saratov en yn it westen oan de oblast Tambov. De oblast leit yn it federale distrikt Wolga yn it súdlike diel fan de Easteuropeeske Leechlân op it Wolgaplato.
Ekonomy
De belangrykste sektoaren yn de ekonomy binne de masinebou, de houtferwurking en de tekstylyndustry.
Cornelis Roggen
Libben en krewearjen
Roggen wie hikke en tein yn it Skylger doarp Hoarne, en wurke letter op it fêstelân as kantoarklerk en ûnderwizer yn Amsterdam. Fan 'e midden fan 'e tweintichste iuw ôf wie hy de foarnaamste taalaktivist op it mêd fan syn Aasterske memmetaal. Sa skreau Roggen Aasterske gedichten en toanielstikken, en publisearre er koarte ferhalen yn fral de Harnzer Krante, dy't op Skylge in protte lêzen waard. Dêrnjonken brocht er ek non-fiksje út oer ûnderwerpen dy't mei it Aastersk en Skylge te krijen hiene, wêrûnder in postúm ferskynd skiedkundich wurk oer it hiele eilân, Terschelling: Zijn Naam en Andere Bijzonderheden (1987), en in selsstúdzjekursus yn it Aastersk, Aasters – Dialect Oosterschelling: Zelfstudie (1976).
Fjildlyster
Oare nammen
De fljildlyster wurdt yn it Frysk ek wol oantsjutten mei: fjildbok, fjildmantsje of skaarlyster.
Fuortplanting
Yn maaie leit it wyfke 5-6 aaien. Nei in dei of 12 brieden komme de aaien út en it duorret noch sa'n skoft foar't de jongen útfleane.
Chianina
It ras jidt as tige gefoelich en kin min oer feroaringen. Sa kin bygelyks feroarjen fan eigner al ferminderings fan fleisproduksje fan gefolgen hawwe.
1955 sette de Chianina-bolle "Donetto" yn Arezzo in gewichtsrekord mei 1740 kg. Op 8 novimber  2007 kaam de Chianina-okse  "Fiorino" mei in skofthichte fan 2,05 m yn it Guinness Book of Records.
Yndoneezje
Lizzing
Yndoneezje wurdt begrinzge troch:
Lânskip
Eartiids wie it lân bedekt mei bosken en noch altyd is mear as helte fan alle oerflak mei ± 140 miljoen hektare reinwâld begroeid. Dêrmei is it op Brazylje nei it grutste fan de wrâld. Yn it skaad fan de betiden reuseftige beammen leit in ûntsachlike grutte rykdom oan planten ferskûle.
Learn to Fly
Oer it nûmer
Learn to Fly wurdt taskreaun oan alle bandleden fan de Foo Fighters al is it Dave Grohl dy't it nûmer skreaun hat. It nûmer giet oer de perioade dat Grohl piloat wurde woe en dat er der efter kaam dat er om syn fleanbrevet te heljen ek wiskunde nedich hie en syn dream om fleanen te learen farre liet.
Race
In race kin yn ien skuor fan start nei finish gean, mar it is ek mooglik dat der sprake is fan ferskate etappes of omgongen mei tuskenskoften. By in omgong giet it ornaris om it folbringen fan deselde taak op itselde plak of oer deselde ôfstân, mar tsjin ferskillende tsjinstanners. By in etappe is der sprake fan in koarter segmint fan in gruttere ôf te lizzen ôfstân.
Red Fang
Red Fang is in stonerAmerikaanske metalband oprjochte yn 2005 yn Portland. De band brocht yn 2011 syn debútalbum Murder the Mountains út. De teksten fan de band gean benammen oer it libben en maatskippij. Red Fang hat fjouwer studio-albums útbrocht.
Wetterscooterracen
Regulearring
Wetterscooterracen wurdt ynternasjonaal regulearre troch de Union Internationale Motonautique (UIM), in yn Monako fêstige organisaasje dy't erkenning genietet fan it Ynternasjonaal Olympysk Komitee (IOC).
Skiednis
De earste wetterscooters kamen healwei de 1950-er jierren op 'e merk. (Dy apparaten binne better bekend as 'jetskys', mar dat is eins in merknamme, te witten fan 'e Kawasaki Jet Ski.) Om 1970 hinne berikte de wetterscooter syn hjoeddeistige foarm. Geandewei de 1970-er en 1980-er jierren ûntjoech der him om sokke fartugen hinne in selsstannige sport. It wrâldkampioenskip wetterscooterracen, it Aquabike World Championship, waard yn 1996 oprjochte. Dielname dêroan is inkeld mooglik as der yn jins lân in nasjonaal sportbûn bestiet dat lid is fan 'e UIM. It Aquabike World Championship 2018 yn Itaalje diene 140 wetterscooterders út 32 ûnderskate lannen en territoaria oan mei.
Dissiplines
Foar de measte dissiplines binne der teminsten twa kategoryen: sealwetterscooters (mei in seal dêr't de racer op sitte kin) en stand-upwetterscooters, wêrby't sa'n seal ûnbrekt en de racer dus oanhâldend stean moat. (By dy lêste fariant komt it benammen op 'e knibbels oan, dy't wat krom holden wurde moatte om 'e skokken op te fangen dy't de scooter makket as er oer it wetter giet.) De útsûndering is freestyle-wetterscooterracen, wêrby't gjin sealwetterscooterkategory foarkomt.
Bernard Winsemius
Organist
Winsemius studearre oan it Amsterdamsk Konservatoarium, net allinne oargel, mar ek koar- en orkestdireksje. Syn stúdzje waard yn 1970 bekroane mei de Prix d'Excellence.
It Libben fan Freark fan Hallum
Ynhâld
Boppedat wiene wûnders, oft dy no troch yntervinsje fan 'e hillige ta stân kamen, of streekrjocht it wurk fan God wiene, yn 'e Midsiuwen in folslein akseptearre ûnderdiel fan it bestean. De Vita Fretherici stiet dan ek fol mei wûndertekens (fjirtjin, om persiis te wêzen) dy't Freark ferrjochte hawwe soe, sawol by syn libben as nei syn dea. Dat liedt gauris ta beskriuwings fan foarfallen en sitewaasjes dy't yn 'e Midsiuwen folslein serieus nommen waarden, mar dy't foar de hjoeddeiske lêzer benammen komysk oandogge.
Limousin (ko)
Skaaimerken
De bolleline wurdt selektearre op it neiteam fan lichte keallen (dan keallet it better en hoecht net sa faak in keizersneed tapast te wurden) De ko hat oars al in frijwat breed bekken.
Kathleen Ferrier (politika)
Kathleen Gertrud Ferrier (Paramaribo, 8 maart 1957) is in Nederlânske bestjoerder en earder politika út namme fan it CDA.
Oscar
De Oscars, offisjeel eins de Academy Awards (folút: de Academy Awards of Merit), binne in groep Amerikaanske prizen dy't jierliks yn in grut tal kategoryen útrikt wurde foar bysûndere prestaasjes op it mêd fan 'e film. It binne wrâlds bekendste en meast prestizjeuze filmprizen, en se korrespondearje yn 'e Feriene Steaten mei oare wichtige prizen op it mêd fan tillefyzje (de Emmys), toaniel (de Tonys) en muzyk (de Grammys). Op it terrein fan pornografyske films hawwe de AVN Awards in ferlykbere status.
Grienlânsk
Skiednis
De taal ferskynd op Grienlân mei de komst fan de Thule kultuer yn 1200. It is net bekend hokker taal sprutsen waard troch de eardere Saqqaq en Dorset kultueren yn Grienlân. De earste beskriuwing fan de taal datearret út de 17e iuw en mei de komst fan Deenske misjonarissen begjin 18e iuw en de Deenske kolonisaasje fan Grienlân waarden der wurdboeken gearstald en de grammatika beskreaun. De misjonaris Paul Egede wie in pionier op dat mêd.
Fan 1851 oant 1973 waard it Grienlânsk skreaun yn in yngewikkelde stavering betocht troch de misjonaris Samuel Kleinschmidt. Yn 1973 waard in nije stavering ynfierd, mei as doel om de skreaune taal tichter by de sprutsen taal te bringen dy't sûnt de tiid fan Kleinschmidts bot feroare wie. Dy herfoarming wie effektyf en hat it Grienlânsk fertuten dien.
In oare wichtige ûntwikkeling foar it fersterkjen fan it Grienlânsk hat de polityk fan "grienlânisearring" fan de Grienlânske maatskippij mei de homerule-oerienkomst út 1979 west. Dat belied hie as doel om de eardere trend fan marzjenalisearring fan it Grienlânsk om te bûgjen troch dêr de offisjele taal fan it ûnderwiis fan te meitsjen. Dêrtroch binne der op it heden in protte Grienlânske bern fan ientalige âlden twatalich wurden. Dêrtroch nimt it tal sprekkers fan de taal wer ta.
Sjatten
thumb|De wengebieten fan guon Germaanske folken dy't troch Gryksk-Romeinske skriuwers yn de 1e iuw neamd wurde
Yn 162 en 170 wurde de Sjatten foar de lêste kearen neamd yn de skiednisboeken as ynfallers yn it suden fan it tsjintwurdige Dútslân en Belgje. Dêrnei binne der gjin berjochten mear oer harren. Nei alle gedachten gongen sy tidens de Grutte Folkeferfarren op yn it folk fan de Franken.
Rey (Star Wars)
Yn The Force Awakens
Dêr stjitte se op Kylo, dy't harren it paad nei de Millennium Falcon tichtset. Hy slacht Finn bewusteleas, wêrnei't er de Krêft brûkt om 'e ljochtsabel fan Luke ta him te roppen; ynstee fljocht it wapen him foarby, nei de wachtsjende hân fan Rey. Der ûntjout him in nij duël, wêrby't Rey op ûnbeholpen wize de Krêft brûkt om Kylo te ferslaan. Foar't se him deadwaan kin, wurde se lykwols faninoar skaat troch in tawiidzjende kleau yn it oerflak fan 'e planeet dy't himsels útinoar skuort troch de ferneatiging fan 'e Stjerredeaderbasis. Rey en de noch altyd bewusteleaze Finn wurde rêden troch Chewbacca, en mei-inoar ûntsnappe se yn 'e Millennium Falcon. Nei in ferbliuw op 'e fersetsbasis op 'e planeet D'Qar set Rey mei Chewbacca en de robot R2-D2 yn 'e Millennium Falcon ôf nei de planeet Ahch-To, dêr't, sa hat bliken dien, Luke Skywalker him weromlutsen hat yn selsopleine ballingskip. Ahch-To is in oseaanplaneet, en Rey fynt Luke dêr op 'e top fan in ôfhandich rotseilantsje. As er him nei har ta draait, biedt se him stilswijend syn eigen ljochtsabel oan.
Yn The Rise of Skywalker
Nei't Rey op Exegol oankommen is, siket se Palpatine op om mei him ôf te weven. Hy fiteret har lykwols oan om him te deadzjen, mei't syn geast dan besit fan har nimme sil, sadat er wer in sûn lichem ta syn beskikking hat. Dat stelt Rey al foar in raar dilemma, want dêr sit se fansels net op te wachtsjen, mar se kin Palpatine ek net libje litte. Se wiist yn elts gefal syn foarstel om frijwillich de lapen mei him gear te smiten rislút fan 'e hân en falt de leden fan syn liifgarde oan. Kylo Ren, dy't ûnderwilens ta ynkear kommen en wer Ben Solo wurden is, arrivearret op Exegol en helpt Rey om 'e trewanten fan Palpatine te ferslaan. Palpatine brûkt lykwols de tsjustere kant fan 'e Krêft om 'e libbensenerzjy út Rey en Ben te sûgen en sels op te nimmen. Om't se allebeide sa sterk yn 'e Krêft binne, slagget it him op dy wize om syn eigen kadaver fan in lichem te ferjongjen en wer hielendal wurkje te litten, sadat er gjin masines mear nedich is om yn libben te bliuwen.
Rey reizeget neitiid nei de planeet Tatooine, dêr't se de ferlitten pleats fan it Lars-Skywalker-laach besiket. Dêr bedobbet se de ljochtsabels fan Luke en Leia. In foarbygongster freget wa't se is, en fernimt, as se inkeld mei "Rey" antwurdet, nei har folsleine namme. Rey wurdt de geasten fan Luke en Leia gewaar, dy't mei goedkarring op har delsjogge, en antwurdet: "Rey Skywalker".
Warber Fryslân
Warber Fryslân is in stifting, dy't yn maart 2008 oprjochte is om foarm jaan te kinnen oan de winsk fan guons mei ideeën oer it stypjen fan it Frysk. It is in ideologyske en selsstannige organisaasje dy't projekten yn eigen tiid en fergees útfierd. It doel fan de stifting is: It stimulearjen fan it brûken fan de Fryske taal en dan benammen rjochte op de Fryske bern.
Frysk-Hollânske ko
Eartiids bestie in grut part fan de Nederlânske feestapel út dizze meast swartbûnte hoarnbisten. In lyts persintaazje fan de Frysk-Hollânske kij is fanâlds readbûnt en soms grys. It binne saneamde dûbeltdoel kij, dat wol sizze dat it ras gaadlik is foar molke- en fleisproduksje. Tsjintwurdich binne fierwei de measte boeren spesjalisearre yn molkfeehâlderij (greidboeren) of fleisfeehâlderij. Greidboeren yn Nederlân hawwe benammen Holstein-Friesian kij, in ras dat fuortkaam is út it Frysk-Hollânsk ras.
Moermansk (oblast)
Bestjoersyndieling en stêden
thumb|260px|Moermansk thumb|260px|Poalljocht by Teriberka thumb|260px|Kirovsk De wichtichste stêden binne Moermansk en Apatity. De befolking libbet foar it measte oan it Moermanspoar, dat Moermansk mei de súdilke lânsdielen ferbynt. De oblast Moermansk is ûnderferdielt yn fiif rajon's en tolve stedsdistrikten. De haadstêd Moermansk is fierwei de grutste stêd. Meiïnoar hat de oblast 16 stêden en 12 plakken mei in stedsk karakter. Seis stêden en twa doarpen hawwe de status fan ZATO (sletten stêd).
Klaudius
Foarskiednis
Mei keizer Augustus koe Klaudius it goed fine, mar mei syn omke Tiberius dy't keizer Augustus yn 9 opfolge hied er amper kontakt.
Harmeling
Hâlden en dragen
De peartiid falt foar harmelingen fan maart oant juny. It mantsje giet dan op 'e swalk; syn territoarium oerlapet dy fan ferskate wyfkes. Krekt as oare martereftigen hawwe harmelingen in ferlinge draachtiid, wêrby't de ymplantaasje fan 'e embryo's yn it limoer fan it wyfke nei de pearing 7–10 moannen opkeard wurdt. Pas yn febrewaris, as it slimste fan 'e winter foarby is, komme de embryo's ta ûntwikkeling, wêrnei't de eigentlike draachtiid noch 10 wiken duorret. By in tige strange winter komt it foar dat it wyfke, om it eigen oerlibjen te bewissigjen, ien of mear (yn ekstreme gefallen alle) embryo's wer yn it eigen lichem opnimt.
Yn april of maaie smyt it wyfke in nêst fan 2–13, mar almeast 4–8 jongen. Dyselden binne by de berte blyn en dôf, mar hawwe al in skiere, pluzige pels mei in dûnkerbrune moanne yn 'e nekke. As in wyfke har jongen ferpleatst, grypt se dy yn 'e moanne fêst. Nei 4 wiken krije de jongen har earste proai, en nei 5 wiken wurde se ôfwûn. Mei 12 wiken kinne de jongen al goed jeie. Om dy tiid hinne wurde se selsstannich. Yn july en augustus ferlitte se it nêst. Mantsjes doarmje fierder fuort as wyfkes. Nei harren earste winter binne de mantsjes geslachtsryp; de wyfkes binne dat al 5 wiken nei de berte. Folwoeksen mantsjes pearje soms mei jonge wyfkes dy't noch net ôfwûn binne by de mem. Sokke wyfkes drage eins harren hiele bernetiid jongen. Harmelingen kinne de âldens fan 10 jier berikke, mar trochstrings wurde se mar 11/2–2 jier.
Doarpskrante
De ûnderwerpen en rubriken binne tige ferskillend: doarpsfyzje, doarpsskiednis, nije ynwenners, ferieningsnijs, ferslaggen en sa mear.
De gemeente Tytsjerksteradiel hat in kursus foar Frysk skriuwen opset foar redaksjes fan doarpskranten.
Caro van Eyck
Caro van Eyck, skûlnamme fan Gerarda Jacoba Everdina Taytelbaum (Batavia, 27 novimber 1915 - Amstelfean, 15 septimber 1979) wie in Nederlânsk aktrise.
Underseeboat
Skiednis
Yn de Amerikaanske Boargerkriich boude de Noardlike Uny de earste ûnderseeër. It wie de earste dûkboat mei in luchtsysteem. De Alligator wie ek de earste ûnderseeër mei in propeller en hie 20 bemanningsleden.
Stasjon Tsjummearum
thumb|Stasjon Tsjummearum yn 1913 thumb|It stasjon yn 2003 Stasjon Tsjummearum (Tzum) wie in stasjon oan it spoar fan Stiens nei Harns. It stasjon fan Tsjummearum, boud yn 1901, wie iepene fan 2 desimber 1902 oant 1 desimber 1940. De stavering op it nammeboerd fan de gevel is "Tjummarum". Dit is opmerklik, omdat dit ôfwykt fan de Fryske én de Nederlânske stavering.
Ingelske Oarloggen
De Earste Ingelske Oarloch (1652-1654)
De Earste Ingelske Oarloch wie in direkte gefolch fan it útfeardigjen fan de Akte fan Navigaasje. Nei de seeslaggen by Dover en Duins, de fjildslach fan trije dagen by Portland en de slach by Ter Heijde, waard op 12 april 1654 de Frede fan Westminster sletten.
Bundesautobahn 28
By Aldenburch makket it trasee fan de A28 in oantal draaien en rint dan foar in diel by de A293 en A29 del.
Marten Douwes Teenstra
Marten Douwes Teenstra (Rûgesân, 17 septimber 1795 - Ulrum, 29 oktober 1864) wie skriuwer en reizger.
Libben
Teenstra kaam út in begoedige boerelaach. Hy wie de soan út it earste houlik fan Douwe Martens Teenstra en Jantje Luies Dijkhuis en de pakesizzer fan de ferneamde Marten Aedsges, nei wa't er ek ferneamd is.
IVN
Skiednis
De âldste rjochtsfoargonger fan it IVN, it Bûn tsjin de Fersmoarging fan Stêd en Lân, is as boargerinisjatyf (yn it earstoan it Kommitee tsjin de fersmoarging fan Stêd en Lân) oprjochte yn 1938. Yn 1948 wurdt dit de Bûn foar Natoerbeskermingswachten. Sûnt 1960 wurdt de namme IVN brûkt. De folsleine namme wie Instituut voor Natuurbeschermingseducatie.
Tolvejierrich Bestân
Arminius en Gomarus
It bestân soarge foar rêst yn Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen. Dat soarge derfoar dat âld sear nij oan de oerflakte kaam. Der kamen godstsjinsttsjinstellingen nei boppe. Johan fan Oldenbarnevelt frege mear romte foar de remonstrantske lear fan de Leiense heechlearaar Jakobus Arminius. Prins Maurits stipe de kontra-remonstranten fan de heechlearaar Franciscus Gomarus. Oft Prins Maurits dat die omdat er echt leaude yn Gomarus falt te betwifeljen. Hy wie der ek op út om Johan fan Oldenbarnevelt de foet dwars te setten. De rúzje tusken Arminius en Gomarus makke wat los yn it lân. Sûnder in mienskiplike fijân gienen de minsken tsjinelkoar te kear. It skeel waard oplost troch in synoade. De remonstrantske lear waard ferbean. De remonstrantske reginten hienen yn Hollân in resolúsje oannaam ek wol de “Skerpe resolúsje” neamd. Deryn waard bepaald dat de stêden yn Hollân hiertroepen oannimme mochten. Prins Maurits seach dit as in oantaasting fan syn gesach. Hy liet Johan fan Oldenbarneveld, Hugo de Groot en oare minsken arrestearje. Johan fan Oldenbarnevelt waard ta de dea feroardiele en yn De Haach ûnthalze.
IVN
Stichting IVN
De beropsorganisaasje, de Stichting IVN, bestiet út IVN-Konsulintskippen op provinsjaal niveau en in Lanlik Bureau mei ûnder oare in Kennis- en Ynnovaasjesintrum en de ôfdieling Kommunikaasje. Hjir wurkje beropskrêften. Se ûndersteune frijwilligers yn natoer, miljeu en duorsumheid, net allinnich fan IVN-ôfdielings mar ek fan oare organisaasjes. De stichting fersoarget ek edukative projekten en aktiviteiten op it mêd fan natoer, omjouwing, yntegraasje en duorsumheid yn opdracht fan oerheden (ûnder oare yn de Nasjonale Parken), Net-gûvernemintele organisaasjes en bedriuwen. Foar de rekreaasjesektor wurde trenings Gasthearskip Nasjonaal Park opsetten.
Aktiviteiten
It IVN spilet in belangrike rol yn de natoeredukaasje binnen de Nasjonale Parken. Oare aktiviteiten binne ûnder mear de Griene Moanne, Duorsume Tiisdei, Skoallen foar Duorsumheid, Wonderweb, 'NMEPodium, WATCH en Kleurenkapitaal. Skoallen foar Duorsumheid is fierders ferbûn mei Young Reporters for the Environment (YRE), in ynternasjonaal programma fan de Federation for Environmental Education. It IVN is meiorganisator fan de Natoerwurkdei.
Ingrid Bergman
Filmografy
thumb|right|200px|Ingrid Bergman 14 jier.