cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donkerbroek
Namme
De âldst bekende fermelding fan Donkerbroek is yn in oarkunde fan 13 july 1408. Dêryn wurdt beskreaun hoefolle skatting de Eaststellingwerfske doarpen betelje moatte oan de biskop fan Utert. Foar Dumbraech is dat 80 âlde skylden. Twa oare oarkundes út 1408 gyngen oer in skeel mei de biskop fan Utert oer de hier fan de healannen. Dêr waard it doarp Dungebroek en Dongbroec neamd.
Skiednis
Om Donkerbroek hinne binne in soad prehistoaryske fynsten dien, benammen út de brûnstiid. Donkerbroek is ien fan de âldste delsettingen yn súdeast Fryslân en boud op in pear hege sânrêgen. Oarspronklik is Donkerbroek in Drintsk doarp en ien fan de 12 Drintske kerspels dy't him yn 1328 fan Drinte losskuorde en by de Friezen fan Stellingwerf oanslette.
Tsjernmûne
In tsjernmûne is in konstruksje om molke te tsjernjen.
Donkerbroek
Befolkingsferrin
Boarnen: 1749: Belestingkohieren; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: Alle Cijfers
Feytsmastate (Huzum)
Yn it begjin fan de 17e iuw kaam it hûs yn besit fan in jonkhear Van Rinia. Neffens in keapakte fan 13 juny 1625 keapet Jhr. Abbe fan Bootsma "sekere alsulcke aenpart landen als Dr. Haije Rinia aengeervet en bij Testament gemaeckt sijn van Hessel van Feijtsma des selues olde Oom in sekere twe Saeten lands beijde gelegen onder Clockslagh van Huysum, d'eene groot omtrent 80 pmt. zijnde Feijtsma State tegenwoordig bij de coper bewoont en gebruyckt". Letter waard it bewenne troch T. Poppinga.
Kornelis ter Laan
thumb|Portret fan Ter Laan fan [[Elie Smalhout]] thumb|Kornelis ter Laan (1909) Kornelis Klaas ter Laan (better bekend as K. ter Laan) (Slochteren, 8 july 1871 - Utert, 6 maart 1963) wie in Nederlânsk taalkundige en politikus.
Utsjochpunt Weperbult
It keunstwerk waard makke by de foltôging fan de ôfwurking fan de Weperbult op it eardere stoartplak Weperpolder. Willemsma beskreau it sels: ''Iit ûntwerp hat in relaasje mei de fyftjin meter hege bult. It is in foarm dy't oansluting hat by in plattelânsfoarm mar ek by de technyk fan us wolfeartsôffal. It is einliks in gebouweftich keunstwurk, in útsichtpunt wêr't je yn stean en gean kinne mei dêr boppe-op in grutte lange wynfear, in fiskeftige foarm op it heechste, droechste punt van [sic] Fryslân. Under de basis fan it keunstwurk sit in kelder fan in goed meter djip en yn dizze kelder leit in samling fan ôffal (eigentiids argeologysk spul) fan us wolfeart. De foarm boppenyn it keunstwurk is fertichte troch heakske hoeken dy't as in ferpolvermasine by elkoar komme. Underyn ha it ljocht en de sinne frij spul yn in ritmyske en gelykfoarmige ferdieling fan de romte, wat boppenyn net sa is. Se komme dêr sa't it liket net oardere by elkoar. As je binnenyn it keunstwurk stappe, leit de tiid oan je fuotten en de takomst en it lânskip om je hinne''.
Arnhim
Arnhim (Nederlânsk: Arnhem, Súdgeldersk: Ernem, Dútsk: Arnheim) is in gemeente en de haadstêd fan de Nederlânske provinsje Gelderlân. Arnhim leit oan de rivier de Nederryn. Arnhim hat ynwenners (, boarne: CBS) en is dêrmei de twadde stêd fan de provinsje Gelderlân, nei Nimwegen. Arnhim heart ta de 15 grutste stêden fan Nederlân. De gemeente Arnhim is in part fan de Stedsregio Arnhim-Nimwegen dy't likernôch 738.000 ynwenners hat.
Midsiuwen
De stêd krige yn 1233 stedsrjochten fan greve Otto II fan Gelre, de greve fan Sutfen, nei foarbyld fan Sutfen. De krekte tekst dêrfan leit yn it Duvelshûs dat no part is fan it gemeentehûs.
Moderne tiid
Yn 1820 hie Arnhim noch 9000 ynwenners; yn 1859 wie dat tal groeid ta krapoan 24.000. Benammen yn de twaddde helte fan de njoggentjinde iuw, doe't der goede spoarferbinings kamen, waard it gebiet om Arnhim en Nimwegen tige populêr ûnder de begoedige Hollânske boargerij en pensionearden dy't weromkamen út Nederlânsk-Ynje. Dy minsken ferhuzen út it westen fan Nederlân wei nei it easten, en makken fan Arnhim in stêd mei elitêre útstrieling. Arnhim waard yn dy tiid ek wol it 'Haachje fan it Easten' neamd. (It Hearrenfean waard earder ek wol it 'Fryske Haachje' neamd.) Ut dy tiid komt bygelyks it konsertgebou Musis Sacrum. Doe't de groei wat stagnearre, waarden der parken oanlein om toeristen te lûken. Arnhim hat noch altyd moaie parken: Sonsbeek yn it sintrum, Zijpendaal en Klarenbeek yn it noarden, Angerenstein yn it easten en Mariëndaal yn it westen. Mei it protte oare grien hat it Arnhim de bynamme Parkstêd oplevere.
Geografy
By de gemeente Arnhim hearre njonken de stêd Arnhim ek de doarpen Elden en Schaarsbergen, de buorskippen De Praets en 't Vlot, en parten fan de buorskippen Terlet en Deelen
Taal
It dialekt fan Arnhim is it Súdgelderske stedsdialekt, it Arnhimsk (Ernems). It is part fand e Nederfrankyske dialektekloft. Yn it Arnhimsk wurdt de stêd Èrnem neamd. It Arnhimsk dialekt wykt lykwols ôf fan oare Súdgelderske dialekten omreden de Haachske ynfloed. Yn de twadde helte fan de njoggentjinde iuw lutsen rike Hagenaren nei ûtenhûzen yn it bosk om Arnhim hinne. It Haachsk aksint waard troch de pleatslike Arnhimske befolking oernommen om't dat aksint suver in heger oansjen joech. It aksint wurdt hjoed-de-dei benammen yn de folkswiken <nowiki' Broek, Geitenkamp, en Klarendal (útsprutsen as Klêrendâl) sprutsen.
Wetterpokken
De ynkubaasjetiid is 14 oant 21 dagen. It firus dat wetterpokken jout, en reade riem (Nederlânsk: gordelroos) by folwoeksenen, heart ta de herpesfirussen en is besibbe oan de verwekker fan de koartslippe, herpes simpleksfirus.
Modderige Ryd
De Modderige Ryd is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart ferbynt de Easterwimerts mei de Wite Brekken. Oan de súdeastwâl leit it Deeklân, oan de noardwestkant leit it eilân De Krite.
Kearnramp fan Tsjernobyl
De stêd Tsjernobyl leit oan de rivier Prypjat yn it noarden fan de Oekraïne, net fier fan de grins mei Wyt-Ruslân. Foar de ramp telde de stêd ûngefear 15.000 ynwenners. No wennet der hast nimmen mear.
Dokkum
thumb|de [[himrik fan Dokkum]] thumb|Dokkum eartiids thumb|Satellytfoto fan Dokkum thumb|Syl yn it Grutdjip thumb|Winkelstrjitte Dokkum thumb|Yn Dokkum
Marten Apperloo
Wurke fan syn tolfde oant syn sechtjinde jier yn de feanterij en makke yn dy jierren in list fan alle wurksumheden dy't betrekking hawwe op de feanterij. Dêrnei wurke er twa jier yn it molkfabryk fan Ychtenbrêge en dêrnei 16 jier by it ûnderwiis (l.û. en m.û.).
Dokkum
Skiednis
Yn Dokkum begûn Fedde Sonnema syn distillearderij en likeurstokerij, tsjintwurdich noch altyd bekend fan Sonnema Bearenburch. It âlde fabrykje stiet noch altyd yn Dokkum. It pleintsje foar it eardere fabryk is nei Sonnema Sonnemapleintje neamd.
Stedswâlen
Der binne fiif stedswâlen om Dokkum boud. Dizze stedswâlen steane bekend as bolwurken. Om dizze bolwurken lei wetter. De iennichste yngongen om yn Dokkum te kommen wienen fjouwer poarten: Hanspoarte, Healemoannepoarte, Wâldpoarte en de Ealsumerpoarte. Om 21.55 waarden klokken let as warskôging dat de poarten ticht giene. Minsken bûten Dokkum hienen dan noch fiif minuten de tiid om der yn te kommen. De bolwurken binne noch altyd goed te sjen omdat se noch yntakt binne. Ek no noch wurde om 21.55 yn Dokkum de klokken let om dy tradysje yn eare te hâlden. Op de bolwurken steane ek de mûnen Seldenrêst en De Hoop.
Wettertoer
Arsjitekt fan de toer is de Ljouwerter Jo Vegter. Boppe-yn de 37 meter hege toer soe destiids in restaurant komme mar dat is der nea fan kaam.
Taal
Yn Dokkum wurdt njonken Frysk en Nederlânsk ek Stedsk praat.
Ferbinings
Tusken 1901 en 1936 hie Dokkum ek in ferbining mei Ljouwert oer it spoar. It stasjon fan it saneamde Dokkumer Lokaeltsje lei doedestiids tusken Dokkum en Ealsum. Ferskate strjitnammen ferwize noch nei dy tiid, sa as de Stasjonswei, Stasjonsstrjitte en By 't Stasjon. Wat westliker leit no it busstasjon dêr't de bussen ôfsette nei Ljouwert, Drachten en Bûtenpost.
Modderikswyk
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.
De namme Modderikswyk jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Modderikswijk.
Esonbuorren
Anno 2011 is Esonbuorren de namme fan de dyk dy't troch Iesumasyl rint. De dyk nei de buorskip is de Munnikhústerwei. Op it plak fan 'e buorskip stiet in pleats mei in went. De wenten dy't op de Schotanuskaart, de kadastraleminút fan 1832 en yn 1927 foarkomme binne ferdwûn.
Abbottabad
thumb|left|225px|Abbottabad fan de hichte Shimla ôf sjoen
De Fochtel
Ferienings
( De list is yn 2023 bywurke mei help fan û.o. de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside fan it doarp)
Gea/Fochtelerfean
thumb|260px|Fochtelerfean It westlike diel fan de himrik bestiet út boerelân, wylst it eastlike diel ûnderdiel is fan it Fochtelerfean. It Fochtelerfean is goed 2500 hektare grut en wurdt beheard troch Natuermonuminten. It gebiet wie it lêste Fryske plak mei in populaasje fan de kuorhin. Yn 'e jierren 1960-1970 sette de tebekgong fan de fûgel yn troch predaasje, feanbrannen en fral troch brek oan ynsekten troch it brûken fan pestisiden en feroarings yn 'e lânbou. De fûgel is foar it lêst yn 1984 op it Fochtelerfean sjoen. De Fochtel betinkt sûnt 1997 de kuorhin mei in keunstwurk fan Anne Woudwijk. It Fochtelerfean is ek it gebiet dêr't yn 2001 de kraan nei iuwen ôfwêzigens op 'e nij in briedfûgel fan Nederlân waard. Oan it Fochtelerfean waard oan de westkant yn de jierren 2010-2013 in earder lânbougebiet fan 300 hektare grut tafoege.
Brian May
Karriêre
Yn 1968 rjochte May de band Smile op, mei Tim Staffell as sjonger en bassist, letter kaam drummer Roger Taylor hjir by. Dizze band bestie mar twa jier, fan 1968 oant 1970. Neidat Smile ophâlden wie sette Brian May mei drummer Roger Taylor in nije band op, in sjonger waard fûn yn Farrokh Bulsara dy't himsels letter Freddie Mercury neamde en ek de betinker is fan de bandnamme Queen. In bassist wie dreger te finen mar yn 1971 waard John Deacon de bassist fan Queen. Nei it ferstjêren fan Freddie Mercury yn 1991 gie May solo fierder yn 1992 brocht hy syn earste solo album Back to the Light út.
Jeropa
Lannen
(lannen mei in * lizze geografysk sjoen hielendal yn Aazje, mar wurde kultureel oer it algemien ta Jeropa rekkene)
Ofhinklike territoaria en oare gebieten
Der lizze njoggen ôfhinklike territoaria yn Jeropa:
Reptilen
Untwikkeling
De ierst bekende reptilen ûntstiene sa'n 315 miljoen jier lyn, yn it Karboan, út heechûntwikkele reptyleftige amfibyen, dy't har wat langer wat better oanpasten oan it libben op it lân. Guon groepen reptilen stoaren neitiid út by massale útstjerrensfoarfallen, lykas dy oan 'e ein fan it Mesosoïkum, dy't ek de dinosauriërs lytsman makke. Lykwols bewenje moderne reptilen no alle kontininten útsein Antarktika. Yn grutte rinne se útinoar fan 'e minuskule dwerchgekko (Sphaerodactylus ariasae), dy't 17 mm lang wurdt, oant de seekrokkedil (Crocodylus pororus), dy't in lingte fan 6 m en in gewicht fan mear as in ton berikke kin.
Klassifikaasje
Hjirûnder de wittenskiplike opbou fan 'e sauropsiden, ynklusyf de reptilen, de dinosauriërs en de fûgels.
Syb van der Ploeg
Libben en wurk
As njonkenprojekt hat Syb van der Ploeg mei de oare bandleden fan Spanner Syb & Band. Se bringe mei harren sjo in oade oan de bêste popnûmers oer alle tiden.
Harke Bremer
Biografy
Bremer kaam op 12 jannewaris 2023 yn syn wenplak Kampen te ferstjerren yn 'e âlderdom fan 67 jier.
Moerdjip
It Moerdjip is in feart yn de gemeente Opsterlân. De feart rint east fan De Tynje, rint dan nei it noarden troch de Riper Wâlden en komt út yn de Nije Feart.
Gea Struiksma
As twadde sjongster sjongt Gea Struiksma neist har gitaarspyljende man Guido de Roos yn de funky band Crocodile Smile.
Stjerrebosk
Stjerrebosken binne in elemint út de barokke túnarsjitektuer en makken yn de 18e iuw opgong. Sy wienen tige gaadlik foar de jacht, omdat út de midden wei oerstekkend wyld op alle paden waarnommen wurde koe.
Xining
thumb|right|250px|Lokaasje fan Xining yn Sina
Sense of Gender Award
De Sense of Gender Awards (Japansk: センス・オブ・ジェンダー賞)binne in groep Japanske literatuerprizen dy't elts jier útrikt wurde troch de Japanske Feriening foar Geslacht, Fantasy en Science Fiction foar wurken op it mêd fan fantasy of science fiction dy't it foargeande jiers yn orizjinele of oersette foarm publisearre binne yn 'e Japanske taal, en dy't it bêste it begryp geslacht ferkenne en ferdjipje. De útrikkende organisaasje stiet ek wol bekend as de Japanske Feriening foar Feministyske Fantasy en Science Fiction. De Sense of Gender Awards (de namme betsjut "Gefoel foar Geslacht") waarden yn 2005 ynsteld troch science fiction-resinsinten Mari Kotani en Reona Kashiwazaki en Noriko Maki, de foarsitter fan 'e Japanske Konfederaasje foar Science Fiction Fandom. Dizze prizen wurde gauris as de Japanske wjergaders fan 'e Amerikaanske James Tiptree, Jr. Award beskôge.
The Others (romansearje)
Setting
The Others spilet yn in wrâld dy't dield wurdt troch twa yntelliginte soarten wêzens: de minsken en de 'Oaren'. De Oaren binne stalwikselders, dy't in diel fan 'e tiid in beskate bistefoarm hawwe, en in oar diel fan 'e tiid in minsklik stal brûke. Der binne ferskate soarten Oaren, dy't foar it meastepart yndield wurde yn kloften dy't gards hjitte, nei harren bistefoarm: Wolven, Bearen, Coyotes, Poema's, Liuwen, Haaien, Earnen, Hauken, Ulen, Krieën, ensfh. Fierders binne der noch inkele minder maklik yn te dielen soarten Oaren, lykas de Sanguinati, dat fampieren binne, en de elemintêre ierdgeasten, dy't macht hawwe oer de jiertiden en it waar.
Nieuwsblad van het Noorden
Skiednis
It earste eksimplaar ferskynde op 2 juny 1888. De net-partijbûne krante kaam yn it earstoan allinnich op woansdei en sneon út en koste 2 sinten per los eksimplaar.
Pepiniden
De Pepiniden wienen in dynasty fan Frankyske eallju út Austraasje, dêr't in protte fan Pepyn neamd waarden.
Stambeam
Arnulf fan Metz (582-† 640), biskop fan Metz. Muonts te Saint-Mont. Trout mei: Dode ¦ +-Klodulf (?-† 697), biskop fan Metz (656). +-Ansegisel (?-† 679), hofmeier fan Austraasje(629-639). Trout mei: Begga (635) ¦   +-Pepyn fan Herstal (635-† 714), hofmeier van Austraasje (680), hofmeier fan Neusterje (687), hofmeier fan Boergonje (687), kening fan de Franken. 1) troud mei: Plektrudis     2) konkubine: Alpaïda fan Bruyères ¦     +-Fan 1: Drogo fan Sjampanje (670-† 708), greve fan de Sjampanje. ¦ troud mei: Anstrudis ¦ ¦     ¦ +-Pepyn (?-?). ¦ +-Godfried (?-?). ¦ +-Hugo fan Rouen (?-† 730), abt fan de abdij fan Fontenelle, aartsbiskop fan Rouen. ¦ +-Arnulf fan Sjampanje (690-† 721), greef fan de Sjampanje. ¦     +-Fan 1: Grimoald II (?-† 714), hofmeier fan Boergonje, hofmeier fan Neustrje (700). ¦ trout mei: Thiadsvind ¦ ¦     ¦ +-Teodoaldus (?-?). ¦ +-Arnold (?-?). +-Fan 2: Gildebrand (?-† 695), greve fan de Franken, greve fan Boergonje. ¦ troud mei: ? ¦ ¦     ¦ +-Nibelung (725-?). ¦     +-Fan 2: Karel Martel (685-† 741), hofmeier van Austraasje (719), hofmeier fan Neusterje (719), hofmeier van Boergonje (719). (begjin fan de Karolingen)
Wim Ruska
Karriêre
Ruska syn grutte prestaasjes by de Olympyske Simmerspullen 1972 yn München, dêr't er yn it swiergewicht en alle kategoryen it goud helle, hawwe him net sa'n protte bekendheid opsmiten. De spullen yn München binne altyd yn it skaad bleaun fan it omtinken foar de oanslach op de Israelyske ploech, dy't koart dêrfoar bard wie.
Gerard Renkema
Renkema is boargemaster fan de gemeente Nijkerk. Dêr folge er op 1 maart 2007 Bartele Vries op, dy't mei pinsjoen gie.
George Harrison
Solokarriêre
Cloud Nine is in comeback-album foar Harrison. Mei ''Got My Mind Set on You' en 'When We Was Fab' keart hy werom yn de heechste regioanen fan de hitparade.
Yn 2002 ferskine, nei syn dea, syn lêste album Brainwashed. It album is troch syn soan Dhani Harrison ôfmakke en ûntfong lovende kritiken.
Dylan Thomas
Libben en wurk
Fan skoalle ôf (yn 1931) kriget er wurk by The South Wales Daily Post, in lokale krante. Hy is dêr korrektor, ferslachjouwer en freelance meiwurker. Tuskentiids rekket er befreone mei de dichter Vernon Watkins, wêr't er de rest fan syn libben in literaire relaasje mei hâld.
Trochbraak
De ynternasjonale trochbrek komt der mei de bondel Death and Entrances (1946). Wilens is Dylan ferhuze nei it bekende Boat Hûs yn Laugharne. Omdat syn jildkrapte oanhâldt, giet Dylan yn 1950 nei Amearika om foarlêsgearkomsten te hâlden. Syn folsleine honoararium giet lykwols op oan de drank.
Joadske mienskip fan Snits
Skiednis
Yn 'e 1930-er jierren folge wer in beskieden oanwaaks fan 'e mienskip trochdat guon Joadske flechtlingen út Dútslân en Poalen har doe yn Snits nei wenjen setten. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch wiene der ûnder de Dútske besetting fan Nederlân yn Snits 55 Joaden dy't oanmurken waarden foar deportaasje nei de ferneatigingskampen. Ynsafier bekend waarden 22 fan harren ek wurklik wier ôffierd nei de kampen, en fan dy groep oerlibbe mar ien persoan de oarloch. Mar mear as de helte fan 'e Snitser Joaden oerlibbe de oarloch troch ûnder te dûken of te flechtsjen.
Bart Schuil
De rjochten binne ek ferkocht oan lannen as Dútslân en Itaalje. Oer de rjochten fan Lingo en Babylonië hat eartiids in soad strideraasje west.
De Haule
Skiednis
It âlde streekdoarp De Haule is yn 'e lette midsiuwen ûntstien oan de fan west nei east rinnende dyk op in wat hegere rêch yn it lân oan de noardkant fan de Tsjonger tusken Hoarnstersweach en Donkerbroek en Feanhuzen yn.
Nei de reformaasje kaam der in ein oan De Haule as in selsstannich parochydoarp. Mei Donkerbroek waard De Haule ien tsjerklike gemeente mei Easterwâlde. Dat feroare yn 1700, doe't De Haule en Donkerbroek ôfskuort waarden fan Easterwâlde en tenei tegearre ien tsjerklike gemeente foarmen en dat is noch altiten sa. Yn 1854 waard de âlde doarpstsjerke ferfongen troch de hjoeddeiske tsjerke.
Willem Muurling
Persoanlik libben
thumb|page=2|Brief Muurling wie in soan fan Jochem Muurling, winkelman, en Wiepkje de Haas. Syn âlden stoaren doe't er noch jong wie, dat hy waard grutbrocht by syn pake en beppe op De Lemmer. Hy wie de skoanheit fan de teolooch Abraham Kuenen (1828-1891). Op 14 oktober 1832 boaske er oan Ite Westerbaan (1808-1848). Yn 1850 troude er op 'en nij mei de widdo Dijxhoorn, berne Maria van der Loeff (1812, dy't yn 1882 in pear dagen nei him stoar).
Tjalling Petrus Tresling
Wurkpaad
Tresling ferhuze nei Arnhim, dêr't er yn 1906 yn de âldens fan 61 ferstoar.
Steedhâlder
De steedhâlder wie eartiids de plakferfanger fan de lânshear. It wurd steedhâlder betsjut wurdlik plakbesetter, krektlik as it út it Frânsk ôfkomstige wurd luitenant (lieu-tenant, 'lieu' = stee, 'tenant' = hâldend). Binnen de Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen wie it de titel fan de wichtichste funksjonarissen, de fertsjinwurdigers fan de gewesten en oanfierders fan de legers fan de Republyk.
Steedhâlders yn de Republyk
thumb|right|[[Freark Hindrik fan Oranje-Nassau hat steedhâlder west fan Hollân, Seelân, Utert, Gelderlân en Oerisel.]] Steedhâlders spilen in grutte rol by de opstân yn de Nederlannen. Nei de Tachtichjierrige Oarloch wie de steedhâlder net langer de plakbesetter fan de lânshear. De funksje fan steedhâlder waard yn it generaal lykwols yn eare hâlden, benammen as legeroanfierder. Elts gewest koe syn eigen steedhâlder kieze, mar almeast wienen der twa steedhâlders: Ien foar Fryslân en Grinslân en ien oar foar Hollân, Seelân en Utert. De oare parten fan de Republyk, lykas Gelre en Oerisel wikselen wat dit oangie tusken de steedhâlders. Dit ferskil ûntstie om't de noardlike gewesten Willem fan Oranje in sterke legerfunksje jaan woenen, oars as it ferstjinwurdigjen fan de gewestlike steaten, wylst Hollân dizze funksjes krekt gearfoege.
Erika Bella
Erika Bella, echte namme: Erika Rokoscy (23 augustus 1972), is in earder Hongaarsk model, neakenmodel, stripper en pornografysk aktrise, dy't ek wol gebrûk makke fan oare artystenammen, yn 't bysûnder Erica Rouge, mar ek wol Erika Lamour, Erica Rakoscy, Erika Stone, Erica Stone, Erica Red en Erica Rackoscy. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har karriêre se 1.65 m, mei in gewicht fan 54 kg en kupmaat 36D.
Battle at Big Rock
Produksje
It idee foar Battle at Big Rock kaam fan 'e filmstudio Universal Pictures, dy't Colin Trevorrow, de regisseur fan Jurassic World (2015) en útfierend produsint fan Jurassic World: Fallen Kingdom, frege oft er ek belangstelling hie om in koarte film te meitsjen yn it ramt fan 'e Jurassic Park-franchise. Hy gie dêrop yn en fierde sadwaande sels de rezjy oer wat in film fan tsien minuten waard. Trevorrow skreau, tegearre mei Emily Carmichael, ek it senario fan Battle at Big Rock. As produsinten wiene Patrick Crowley en Frank Marshall by it projekt belutsen foar Amblin Entertainment, it bedriuw fan Steven Spielberg. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Larry Fong, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Amie Doherty.
Grutte Tsjerke (Nijkerk)
Skiednis en beskriuwing
De bou wurdt útfierd troch Gerrit van Raan. It is net bekend wa't de eigentlike ûntwerper fan de toer is. Jan Bolten is lange tiid as arsjitekt neamd, mar gjin inkel feit ûndersteunt dit. Op in plakette dy't by de preekstoel en it doopstek heart stiet dat Gerrit fan Raan Deese Tooren in alles heeft herbouwt, dus ek hy soe de ûntwerper wêze kinne.
De toer is unyk yn Nederlân, mei fanwege it feit dat der yn it kontrakt mei de ûntwerper stie dat hy net foar in oar plak yn Nederlân soksoarte toer ûnwerpe mocht. thumb|De middelste liedklok yn toanhichte F
Liedklokken
Op it plak fan de hjoeddeiske Raboklok hong eartiids de brânklok. Dizze klok is yn de Twadde Wrâldoarloch troch de Dútsers út de toer helle en omraand. Dizze klok hong earst yn it dakruterke op it koardak en waard brûkt om it angelus te lieden. Doe't it dakruterke ôfbrutsen waard is de klok yn de toer hong foar brânklok. Dizze klok waard ûnderoan yn de toerhal lieden en dus net op de liedsouder. Dit waard dien om tiid te sparjen as der brân wie.
Joris Pieters van den Broeck
Joris Pieters van den Broeck (1610 - 27 augustus 1652) wie in Fryske marine-ofsier yn tsjinst fan de Admiraliteit fan Fryslân.
Frysk StrjitFestival
Yn 2018 makke it Frysk StrjitFestival diel út fan it bredere projekt Ljouwert/Fryslân Kulturele Haadstêd fan Jeropa 2018. Ien fan 'e meast opfallende ûnderdielen wie Pride Ljouwert, in optocht fan boaten troch de Ljouwerter greften, dy't dat jiers foar it earst yn it ramt fan it Frysk StrjitFestival holden waard. Oare ûnderdielen fûnen plak op 'e Iewâl; it Guverneursplein; it Hofplein; it Klokplein by de Grutte Heechstrjitte; yn 'e Sint-Jabiksstrjitte; op 'e Nijstêd en it Waachplein; op it Mata Hariplein oan it Ruterskertier; op it Haniahôf yn 'e Haniasteech; op it Aldehoustertsjerkhôf; yn 'e Prinsetún; en op 'e Twibaksmerk.
Fédération Internationale de Volleyball
Oar
De FIVB is dé ynternasjonale autoriteit yn it follybal, der wurdt besletten oer doping, nasjonaliteiten, geslacht feroarings ensafuorthinne. Ek publisearret de FIVB de Wrâldranglist follybal, dy't brûkt wurdt foar ynternasjonale kompetysjes.
Mûntsjerak
De namme Mûntsjerak jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Monnikerak.
Lins (optyk)
Bolle en holle lenzen
In bolle (konvekse) of positive lins is oan beide siden bol (no. 1 yn it ôfbyld hjirneist), oan ién side bol en oan de oare side flak (2), of oan ién side bol en oan de oare sadanich hol dat de kromming oan de bolle side grutter is as dy oan de holle side (3). Oer it algemien dus in lins dy't yn 'e midden dikker is as oan de râne.
Universiteit fan Kopenhagen
Yn 1475 joech Paus Sixtus IV tastimming foar de stichting fan in universiteit. Fjouwer jier letter, yn 1479, waard dy fan kening Kristiaan I ynwijd. Op dat stuit hie de universiteit fjouwer fakulteiten: teology, rjochten, medisinen en filosofy.
Longemboly
Symptomen
Faan binne der gjin symptomen, fral by lytse embolyen. Longemboly wie grif ien fan de diagnoazen dy't mist waard. As de emboly wat grutter is, kin men de neifolgjende ferskynsels ferwachtsje. :
Kliffen fan Moher
Toerisme
thumb|right|200px|De kliffen, sjoen fan it noarden út. De Kliffen fan Moher binne in natuerlik monumint fan Ierlân.
Roger Taylor (Queen)
Karriêre
Yn 1968 kaam drummer Roger Taylor by de troch Brian May en Tim Staffell oprjochte band Smile. Dizze band bestie mar twa jier, fan 1968 oant 1970. Neidat Smile ophâlden wie sette Roger Taylor mei gitarist Brian May in nije band op, in sjonger waard fûn yn de persoan fan Farrokh Bulsara dy't himsels letter Freddie Mercury neamde en ek de betinker is fan de bandnamme Queen. In bassist wie dreger te finen mar yn 1971 waard John Deacon de bassist fan Queen. Yn 1977 gie Taylor al solo as projekt neist Queen. Taylor syn earste solo-album Fun in Space kaam yn 1981 út.
Ies (geografy)
Iezen komme foar op de sângrûn fan Noard-, East-, Midden- en Súd-Nederlân en Flaanderen en yn grutte parten fan Noard-, West- en East-Europa.
Sinne
Beneamingen dy’t minder faak brûkt wurde binne Helios en Sol, dit binne de nammen fan de Grykske en Romeinske goaden fan de sinne. It astronomyske symboal is in sirkel mei in stip yn de midden: 16px|☉.
Sint-Gertrudistsjerke (Peins)
Skiednis
De tsjerke is in ryksmonumint en is eigendom fan de Stichting Alde Fryske Tsjerken.
Golf fan Gabès
Yn de Golf fan Gabès lizze it eilân Djerba en de Kerkenna-eilannen.
Trekskip
Skiednis
It ûntstean fan it trekskip wurdt yn ferbân brocht mei de iepening fan it kanaal Willebroek - Brussel yn 1561. Bekend is dat Willem fan Oranje yn 1577 mei in trekskip oer dit kanaal reizge. Ek is bekend dat yn 1582 by Leiden ek al mei it trekskip reizge wurde koe. De âldst bekende akte foar reizgersferfier per trekskip datearret út 1618 en slacht op de rûte Brussel - Antwerpen. Yn het goa Hollân, Fryslân en yn Stêd en Ommelân waarden nei 1632 in protte trekfearten oanlein. De earste Nederlânske trekfeart wie de Haarlimmertrekfeart, tusken Amsterdam en Haarlim. Yn 1631 tsjinnen dizze stêden by de Steaten fan Hollân in fersyk yn om in trekfeart oan te lizzen, en yn 1634 wie de trekfeart klear. Yn de 17e en 18e iuw wiene yn dy kriten in soad ferbinings dy't mei it trekskip ûnderhâlden waarden. Ljouwert hie geregelde tsjinsten op Harns, Boalsert, Snits, Dokkum en twaris yn 'e wike op Amsterdam. Oan de komst fan it spoar yn de 19e iuw ta, wie de meast noflike, betroubere (ûnôfhinklik fan de wyn) en goedkeapste wize fan reizgjen dy mei it trekskip. Benammen Nederlân hie in ticht netwurk fan trekfearten dy't doarpen en stêden mei inoar ferbûn. It is ien fan de foarrinners fan it nijmoadrige iepenbier ferfier west: it skip farde neffens in tsjinstregeling en naam elsenien dy't it fêstleine bedrach betelje woe mei.
Hispanje
Yn it Romeinske Ryk waard Hispanje yn twa provinsjes opdield: Hispania Citerior en Hispania Ulterior. Under it Prinsipaat waard Hispania Ulterior wer opdield yn de twa nije provinsjes Baetica en Lusitania. De namme Hispania Citerior waard feroare nei Tarraconensis. Dêrnei waard it westlike diel fan Tarraconensis ôfskieden. Dat gebiet waard earst Hispania Nova neamd, letter krige it de namme Gallaecia (letter Galysje neamd). Nei de Tetrargy (284 nei Kristus) waard it suden fan de oerbleaune Tarraconensis ôfskieden en Carthaginensi neamd. Letter binne de Balearen wierskynlik ek in selsstannige bestjoerlike ienheid yn it Romeinske Ryk wurden.
The Hollywood Reporter
Skiednis
Yn 1994 ferkocht BPI Communications The Hollywood Reporter foar $220 miljoen oan 'e Nederlânske tydskrifte-útjouwerij Verenigde Nederlandse Uitgeverijen (VNU). Yn maart 2006 waarden de Amerikaanske blêden fan VNU oernommen troch in ynvestearringskonsortium fan Blackstone en KKR, dy't allebeide bannen hiene mei de konservative politike streaming yn 'e Feriene Steaten. The Hollywood Reporter waard doe mei û.o. AdWeek ûnderbrocht by Nielsen Business Media, in difyzje fan The Nielsen Company.
Michael Collins (astronaut)
Michael Collins (Rome, 31 oktober 1930 - Naples, Floarida, 28 april 2021) wie lid fan de bemanning fan de histoaryske romtemissy Apollo 11. Hy wie piloat fan de kommando-module fan Apollo 11 en sirkele dêrmei yn in baan om de moanne, wylst syn kollega's Neil Armstrong en Edwin Aldrin de earste minsken wienen dy't foet op de moanne setten.
Klaasje Postma
Klaasje Postma (Grou, 10 febrewaris 1946) is in aktrise en toanielskriuwster út Britswert dy't wurke by Tryater.
Rutger Adolf Benthem Reddingius
Biografy
Reddingius wie troud mei Catharina Folmer. Sy krigen ûnder oaren in soan Wibrandus, dy't ek boargemaster yn Ten Boer wurde soe. Reddingius stoar yn de âldens fan 62 jier yn Ten Boer.
Flibe
Opbou
Flibe bestiet foar 99,5% út wetter, mei dêropta elektrolyten, slym, wite bloedsellen, epiteelsellen, ferskate enzymen (lykas amylaze en lipaze), aaiwiten en antystoffen. Ut 'e epiteelsellen kin frij maklik DNA-materiaal helle wurde, sadat eefkes in wattesteafke troch de mûle heljen, folstiet om DNA-ûndersyk ta te rieden.
Flibe kin twa ferskillende struktueren hawwe:
Produksje
Flibe wurdt benammen produsearre troch de trije dûbele (rjochtse en loftse) flibeklieren, te witten: de earflibeklieren (glandulae parotides), de ûndertongeflibeklieren (glandulae sublingales) en de ûnderkaakflibeklieren (glandulae submandibulares). Dy klieren lizze bûten de mûle en jouwe de flibe ôf fia in ôffierbuiske nei de mûle ta. Dêrnjonken binne der ek in grut tal lytse klierkes yn 'e mûle dy't meihelpe by de flibeproduksje. De normale deistige flibeproduksje leit by de minske op trochinoar 500 oant 600 ml.
Flibe by bisten
By ferskate bistesoarten hat flibe in funksje dy't it wiet hâlden fan 'e mûle en it begjinnen fan 'e spiisfertarring fier foarby giet. Sa brûke beskate toersweleftigen harren flibe om nêsten fan te bouwen. Yn dielen fan East- en Súdeast-Aazje wurde sokke nêsten rispe troch de minske en brûkt as basis foar it meitsjen fan fûgelnestkesop. Gifslangen, lykas kobra's, njirren en rattelslangen, brûke harren giftige flibe by de jacht op proaidieren, troch it fia holle kanalen yn 'e hoektosken by in byt yn 'e bloedsomrin fan 'e proai te ynjektearjen. Guon rûpen produsearje sidetrie út sideproteïnen, dy't yn oanpaste flibeklieren opslein wurde.
Nij-Seelân
Nij-Seelân is in lân yn it súdwesten fan de Stille Oseaan. It bestiet út twa grutte eilânnen en in oantal lytsere eilannen. Nij-Seelân is in parlemintêre demokrasy en in monargy mei Charles III fan it Feriene Keninkryk as kening. It lân is lid fan it Britske Mienebêst.
Wolfgang Petersen
Wolfgang Petersen (Emden, 14 maart 1941 – Brentwood (Kalifornje), 12 augustus 2022) wie in Dútsk filmregisseur en filmprodusint fan Eastfrysk komôf. Mei Das Boot (1981) is er ynternasjonaal bekend wurden, mei The Neverending Story (1984) hat er nochris in topfilm makke en sûnt wurke er yn Hollywood.
Guido Wevers
Guido Wevers (Maasmechelen, 3 febrewaris 1952) is regisseur en teaterdirekteur.
The Spy Who Dumped Me
Plot
As in feralterearre Audrey letter thús komt, treft se dêr Morgan mei in Oekraïner oan dy't se de jûns tefoaren yn 'e kroech troffen hat dêr't Audrey har jierdeisfeest holden waard. As Drew opdaagjen komt, wurdt fan bûten mei mitrailleurs it fjoer op it appartemint iepene, dat alhiel oan grôt sketten wurdt. Drew draacht Audrey op om, mocht er it net oerlibje, syn sporttrofee de folgjende deis om alve oere nei Café Schiele yn Wenen te bringen en dêr ôf te jaan oan in Verne. Sadree't er dat sein hat, komt de Oekraïner mei in pistoal de keamer yn en sjit Drew dea, wêrnei't er sels troch Morgan fan it balkon treaun wurdt en te pletter falt. De beide freondinnen ûntkomme mei de trofee fia de needútgong en de brântrep út it appartemintekompleks, wylst in ienheid swierbewapene lju harren appartemint binnenkringt. Mei't harren paspoarten noch yn 'e auto lizze fan in koartlyn útstapke oer de Meksikaanske grins nei Tijuana, bepraat Morgan Audrey om gehoar te jaan oan Drew syn lêste wurden en de trofee nei Wenen te bringen. Op 'e lofthaven keapje se in baas koffer, dy't se folje mei alderhanne trofees, om't it neffens Morgan fertocht lykje soe om mar mei ien inkele trofee te reizgjen.
Johann Gutenberg
Gutenberg syn printmetoade wie it begjin fan it makliker en goedkeaper beskikber meitsjen fan teksten yn grutte oantallen. Nije techniken as it off-set printsjen binne derfan ôflaat.
The Spy Who Dumped Me
Prizen
The Spy Who Dumped Me waard yn 2018 nominearre foar twa People's Choice Awards, wêrûnder dy yn 'e kategory favorite aktrise yn in komeedzjefilm foar Mila Kunis. De film wûn de priis foar favorite komeedzjefilm.
Jurassic World: Fallen Kingdom
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Jurassic World: Fallen Kingdom in midsmjittich goedkarringspersintaazje fan 47%, basearre op 422 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "[De film] heakket noch mar wer in diel oan 'e kaskreakerfranchise ta, dat smoarfol sit mei selsstannich bewegende eleminten, mar echt spannende mominten binne krap te besetten." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Jurassic World: Fallen Kingdom in goedkarringspersintaazje fan 51%, basearre op 59 resinsjes.
Motorfyts
Konfiguraasjes
In motor hat ornaris twa tsjillen, dy't efterinoar pleatst binne. De eigentlike motor is yn it frame tusken de tsjillen weiwurke. De motorrider sit op in seal, mei de benzinetank tusken it seal en it stjoer. Op in motor kinne twa minsken ride: de motorrider sels en in passazjier, dy't efter him op it seal sit en him oan 'e motorrider fêstklammet. De motorrider wurdt ûnder it beriden fan syn motor rjochtop holden troch de faasje wêrmei't er him fuortbeweecht, krekt sa't dat it gefal is by in fytser. Nettsjinsteande dat is it tige maklik om mei in motor om te fallen as men te min faasje hat, bgl. by it oplûken of it ôfremjen.
Skiednis
Yn 'e Earste Wrâldoarloch kaam de motor yn gebrûk foar militêre boadskippers, dy't oant dy tiid hynders beriden hiene. Yn 1920 wie Harley-Davidson wrâlds grutste motorprodusint wurden, dy't syn produkten yn 67 lannen oan 'e man brocht. Tsjin 'e ein fan 'e 1920-er jierren wie it Dútske merk DKW de grutste motorprodusint fan 'e wrâld wurden. Yn 'e Twadde Wrâldoarloch waard de motor op 'e nij as militêr ferfiermiddel ynset. Fan 'e 1950-er jierren ôf begûnen fabrikanten de ûntwerpen fan harren motors sa aerodynamysk mooglik te meitsjen. Dat wie in gefolch fan 'e ûntjouwing fan 'e motorsport, wêrby't de racers sa min mooglik wyn fange moasten.
Feilichheid
Motorriden is in gefaarlike aktiviteit, mei't motorriders yn it ferkear tige kwetsber binne. Trochdat se op twa tsjillen ride, is der net folle foar nedich om se falle te litten, en oars as automobilisten wurde se net oan alle kanten beskerme troch harren fiertúch. Ut in ûndersyk troch de Jeropeeske Ried foar Transportfeiligens (ETSC) út 2007 die bliken dat de kâns op in deadlik ûngemak foar motorriders yn 'e Jeropeeske Uny 18 kear sa grut wie as foar automobilisten. Neffens in rapport út 2008 fan it Amerikaansk Ministearje fan Ferfier is it tal deadlike ûngemaken per ôfleine myl foar motorriders yn 'e Feriene Steaten sels 37 kear sa heech as foar automobilisten.
List fan planetoïden 32701-32800
Dit is in list fan planetoïden 32701-32800.
Tsjerkesulver
Ut de Midsiuwen is alles - op in inkele mistsjelke, in beker en in hostydoaske nei - ferdwûn. Nei 1600 ûntstie opnij roomsk tsjerkesulver, benammen tsjelken, foar in part yn Fryslân makke troch masters as Jarich en Johannes van der Lely, Claes Baerdt en foar in part út Flaanderen en Brabân ynfierd. Letter ek lampen, relykhâlders, kandlers en wijreekfetten. Fan it âlde tsjerkesulver binne inkele stikken yn aartsbiskoplike en Frysk Museum. It wurk folget de tiidstyl oant de neogotyk. Sûnt dy tiid oerhearsket wurk fan bûten Fryslân, nei de oarloch benammen fan edelsmidte Brom yn Utert. It jongere tsjerkesulver is faak fergulde.
Haulerwyk
Haulerwyk hat  ynwenners.
Skiednis
Yn 'e lêste jierren fan de 19e iuw krige it doarp ek in bûterfabryk, sûnt 1904 in koöperative feriening mei de namme 'De Eendracht'. Yn 1907 waard it fabryk opheft en gearfoege mei it suvelfabryk 'Hoop op Zegen' yn Waskemar, dy't hjoed-de-dei ek net mear bestiet.
Jeen Nauta
Yn 1947 kaam Joop Bosman as earste oer de einstreek en Klaas Schipper út Stienwikerwold ( mei in grut ferbân om’e holle )  waard twadde. Mar fuort reinde it protesten, der soe "oplein" wêze: foarrider en efterrider hân-yn-hân op’e rêch, sadat men inoar triuwe en lûke koe.
Esens
Twadde Wrâldkriich
Nettsjinsteande it feit dat Esens militêr sjoen net wichtich wie, hie de stêd op 27 septimber 1943 swier te lijen fan in alliëard bombardemint dêr't 65 deaden by foelen. Letter die bliken dat de bommen foar Emden ornearre wienen.
Romte (betsjuttingsside)
"Romte" hat yn de Wikipedy ferskate betsjuttings:
Piet Esser
Bekende wurken
Wurken fan Esser binne:
Marijn de Vries (hurdfytser)
Karriêre
Yn har karriêre die se twa kear mei oan de Wrâldkampioenskippen hurdfytsen: yn 2013 yn Florence (ploegetiidrit) en yn 2014 yn Ponferrada (ploegetiidrit) en skoarde se ek goed yn yndividuele tiidritten: De Vries helle ferskate top-10 notearringen op de Nederlânske kampioenskippen tiidriden. Dêrneist waard se yn 2012 fiifde yn de ynternasjonale tiidrit Chrono des Nations en yn 2013 waard se achtste yn de tiidrit fan de ynternasjonale etappekoers Energiewacht Tour.
Massa (natuerkunde)
De kilogram waard yn 1889 definiearre as de massa fan in stik edelmetaal (in legearing fan platina mei 10% iridium) dat yn it "Bureau International des Poids et Mesures" (Sèvres, Frankryk) bewarre wurdt ûnder in luchttichte stjelp. Dizze itichmassa is lykwols net botte betrouber; it oankleven fan smoargens is frij goed te foarkommen, mar it ferdampen fan de metalen makket de itichmassa lichter. Der waarden in pear eksakte kopyen fan dizze 'originele' kilogram makke.
Brief oan Filémon
Ut 'e tekst docht bliken dat Paulus yn it tichthús siet doe't er Filémon skreau, krekt as it gefal wie by Efeziërs, Filippiërs en Kolossers. Sadwaande wurde dy fjouwer brieven ek wol de Finzenskipsbrieven neamd. Dêrfandinne dat Filémon datearre wurde kin yn trije ûnderskate perioades: doe't Paulus fêstholden waard yn Efeze (54-57), yn Sesareä (58-61) en yn Rome (61-63). Der wurdt tocht dat dy lêste snuorje it meast yn 'e reden leit; men is fierders fan tinken dat Filémon foar 't neist tagelyk mei Kolossers skreaun en ferstjoerd is.
Langedike
Skoalle
It doarp hat gjin basisskoalle mear. De iepenbiere basisskoalle De Stam krige yn 1989 noch nijbou oan De Weidedyk, mar waard yn 2015 fanwegen te min learlingen sletten en ferboud ta wenten.
Hillige Geast
Doel
It wichtigste doel fan de Hillige Geast is wol om de minsken tichter by God te bringen. Sy dy't him net kenne bringt er mei him yn kontakt en syn leauwigen lit er hieltyd mear op Jesus lykje. Yn de bibel wurdt dit moai omskreaun as dat sy de fruchten fan de Geast dragen gean. De Hillige Geast jout ek alderlei jeften oan de leauwigen om harren ta te rieden in goed minske en neifolger fan Kristus te wurden.
Omgong fan Frankryk 1996
Startplak
De start wie yn it Nederlânske De Bosk de haadstêd fan de provinsje Noard-Brabân. It wie de fjirde kear dat de start fan de Omgong fan Frankryk yn Nederlân wie. Earder wie de start al ris yn Amsterdam (1954), Skeveningen (1973) en Leien (1978).
Hypatia
Moard op Hypatia
It histoaryske martelerskip fan Hypatia fertoant opfallende oerienstimmingen mei de hillige Katarina fan Aleksandrje. Mooglikerwiis is de leginde fan de hillige Katarina in lettere beskriuwing fan wat wurklik foarfallen hat yn de tiid fan Hypatia.
Kantongerjocht
Ta kantonrjochter wurde allinnich bedreaune rjochtbankrjochters beneamd. Dit liket frjemd, omdat kantonrjochters faak lytsere saken behannelje. Se moatte lykwols wol alle rjochtsgebieten behearskje (strafrjocht, en alle terreinen fan it sivile rjocht) en sprekke dêrneist selsstannich rjocht.
De kantonrjochter binnen it strafrjocht
Binnen it strafrjocht behannelet de kantonrrjchter allinnich oertrêdings. Fakentiden giet it om saken wêryn’t de plysje of de ofsier fan justysje in skikkingsfoarstel dien hat. At de fertochte net op sa'n foarstel yngiet, komt de saak by de kantonrjochter.
Bûdapest
Nijsgjirrichheden
Op de Burchtheuvel stean de wichtichste monuminten fan Bûda:
Nijsgjirrichheden yn Pest:
Topeka (Kansas)
Skiednis
Op 8 juny 1966 feroarsake in F5 tornado 100 miljoen dollar skea yn Topeka.
Hear (kaartspul)
Print
De fjouwer hearen fan it kaartspul hearre ta de printen, de kaarten dêr't persoanen op ôfbylde binne. Ornaris steane op elts fan de hearren fjouwer hearskers ôfbylde mei sabeare histoaryske klean. It symboal op de kaart hinget ôf fan it lân dêr't de kaart weikomt, om't it de earste letter is fan de namme fan de kaart. Nederlânske kaarten hawwe in H, Dútske en Ingelske in K, Frânske kaarten hawwe in R, ensafuorthinne.
Njoggende Wyk
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.
Brief oan Seneka de Jongere
Yn 'e brieven uteret Seneka syn soarch oer de allegoaryske styl fan Paulus syn brieven, en helpt er him om 'e juste skriuwstyl te ûntwikkeljen. It liket derop dat de skriuwer mei dizze ferfalske briefkerij gesach jaan woe oan 'e ûnotterdokse opfetting dat de Brieven fan Paulus út it Nije Testamint fan 'e Bibel net bedoeld binne om te lêzen sa't se skreaun binne, mar dat se in allegory foarmje foar in djipper, geheim boadskip.
Appie Baantjer
Yn 1995 begûn de tv-rige Baantjer, mei Piet Römer yn de haadrol. It wie tolve seizoenen lang in súkses. Der binne mear as 120 ôfleverings makke.
Gottfried Wilhelm Leibniz
Gottfried Wilhelm (von) Leibniz, ek as Leibnitz stavere (Leipzig, 1 july 1646 – Hannover, 14 novimber 1716) wie in mearsidige Dútske wiskundige, filosoof, logikus, natuerkundige, histoarikus, rjochtsgelearde en diplomaat en wurdt beskôge as ien fan de grutste tinkers fan de 17e iuw. Hy ûntwikkele min of mear tagelyk mei (mar ûnôfhinklik fan) Isaac Newton in tûke fan de wiskunde dy't bekend stiet as de 'calculus' (differinsjaal- en yntegraalrekkenjen). Wa fan de twa de earste wie mei dy wichtige bydrage oan de wiskunde, hat ta in geweldich spul laat tusken dizze hearen. Leibniz stiet te boek as in foarrinner fan de Dútske Ferljochting, de Aufklärung.
Alyt Damstra
Alyt Damstra (Drachten, 2 desimber 1983) is in Frysk aktrise en kommunikaasjewittenskipper.
Cornelius Drebbel
Jonkheit
Yn 1595 boaske er Sophia Jansdochter Goltz; sy krigen 4 bern. Drebbel wie yn 1600 yn Middelburch dêr't er in fonty boude by de Noarder Poarte. Hy rekke dêr ek yn de kunde mei Hans Lipperhey, brillemakker en teleskoopbouwer en teffens mei syn kollega Zacharias Jansen. Fan harren learde Drebbel linzen te slypjen en it ien en oar oer optyk.
Kontakt mei Constantijn Huygens en Francis Bacon
Yn Eltham Palace kaam Constantijn Huygens, heit fan Christiaan, regelmjittich op besite. Tusken 1621 en 1624 wie Huygens oan it wurk by de Nederlânske ambassade. Fan Drebbel kocht er in kamera obskura en in mikroskoop. Oer de earste moeting skreau Constantijn Huygens:
Gralda
Gralda wie in delsetting súd fan Menaam yn de gemeente De Waadhoeke. De namme komt ek foar as namme foar de state Graldastate, Grijalde goet en Grouwda.
Ats Bonninga
Ats Bonninga (Loaiïngea, by Snits? - nei 1494), wie in Fryske ealfrou dy't bekend waard fan har manmoedige ferdigening fan de stins Sydtsmahûs Warns yn Gaasterlân yn 1494 yn de tiid fan it konflikt tusken de Skieringers en de Fetkeapers.
Ats wie in dochter fan Lo(u)w Broers Bonninga en Hylck Feyckesd. fan Harinxma fan Loaiïngea en troude mei Jelmer Sytsma; har heit hearde by de Skieringers.
Inzell
Reedriden
Yn de winter fan 1959/1960 waard op de Frillensee yn Inzell in iisbaan iepene. Fan 1963 oant 1965 waard it hjoeddeiske Ludwig Schwabl Stadion boud. thumb|230px|left|''natoeriisstadion fan Inzell, foarrinder fan it hjoeddeiske iisstadion. Yn 1974 waard it wrâldkampioenskip reedriden yn Inzell wûn troch de Noar Sten Stensen. Bêste Nederlanner (twadde) wie Harm Kuipers.
Yn 1996 waard it wrâldkampioenskip reedriden yn Inzell wûn troch Rintje Ritsma, foar Ids Postma en Keiji Shirahata.
Sikke Sibes Koldijk
Koldijk wie arsjitekt yn rykstsjinst. Hy ûnwurp postkantoaren. Hy hat skreaun oer Fryske tsjerken en tuorren. Teffens joech er in bondel degelik, mar wat romantysk-âlderwetsk oandwaand dichtwurk út (For 't Fryske hert, 1893).
Hy wie troud mei Antje van der Zee (1861-1925) fan de De Knipe.
Dútslân
Demografy
De katolike en protestantske tsjerken en de synagogen krije jild fan de steat. Suver alle ynwenners fan it lân prate Dútsk. Utsein de Denen en Friezen yn Sleeswyk-Holstein, de Friezen yn it Sealterlân (East-Fryslân) de Sorben yn East-Dútslân (Brandenburch en Saksen), en de sigeuners ferspraat oer it hiele lân. Dy folksgroepen hawwe op Jeropeesk en Dútsk nivo erkenning as taalminderheid en nasjonale minderheid.
Ynfrastruktuer
right|thumbnail|De haven fan [[Hamboarch is de twadgrutste fan Jeropa en njoggengrutste fan 'e wrâld]]
Yn 2002 wie Dútslân nûmer fiif op 'e list fan lannen dy't it measte enerzjy ferbrûke, en twa-tredde part dêrfan wie ymportearre. Yn itselde jier wie Dútslân de grutste Jeropeeske ferbrûker fan elektrisiteit; it elektrisiteitsferbrûk yn dat jier wie 512.9 kilowatt yn it oere. It Dútske regear komt mei inisjativen wat duorsume enerzjy oangiet, hja wolle dat duorsume enerzjy yn 2050 50% fan de totale streamfoarsjenning beslacht. Yn 2000 wie der in oerienkomst fan it regear dêr't yn stie dat der yn 2021 gjin nuklêre sintrales mear yn Dútslân wêze meie. Yn 2006 besloech duorsume enerzjy mar 1.3% fan de totale streamfoarsjenning.
Media
Der is in ryk ferskaat oan kranten yn Dútslân, de meast lêzen deiblêden binne de Bild, de Frankfurter Allgemeine Zeitung en de Süddeutsche Zeitung. Der Spiegel en Focus binne de meast bekende wykblêden.
Rhijnspoarwei
Elektrifikaasje
Mei yngong fan 25 septimber 2014 waard it part tusken Zevenaar en Elten útrist mei in spanning fan 25.000 folt, dêr 't direkt omskeakele wurde kin nei de Dútske 15.000 folt.
Falins
De Opstân fan Prokopius (364-367)
Lykwols hie Falins yn maaitiid fan 366 genôch troepen sammele om tsjin Prokopius op te lûken. Hy fersloech syn tsjinstanner by Thyatira en slagge deryn om dy syn soldaten oan syn side te krijen. Dêrmei hie er Prokopius ferslein.
Kening (keatsen)
De meast begearde keningstitel is dy fan de PC. Yn 1883 wie A. Miedema fan Sweins de earste dy't dy eare takaam. De winner fan de P(ermaninte) C(ommissie) krijt tsjintwurdich de keningsbal as wikselpriis. De earste keningsbal waard yn troch de kommissaris fan de Keninginne, baron B. Ph. Harinxma thoe Slooten beskikber steld.
Jamison-delling
thumb|right|Sicht oer de Jamison-delling by Wentworth Falls.
Beskriuwing
Súdlik fan Mount Solitary, komt de delling út by de Coxsrivier en Lake Burragoran; de mar is ûntstien nei de bou fan de Warragamba-Daam. Dêr is in stik fan trije kilometer lân dat ferbean is foar it publyk om it wetter foar Sydney te beskermjen. Troch it gebiet rint ek in heechspanningslieding fan east nei west.
List fan planetoïden 32801-32900
Dit is in list fan planetoïden 32801-32900.
Aukje Wijbenga
Yn Mûnein is in strjitte nei har neamd.
Makkingea
Makkingea is in doarp yn de gemeente Eaststellingwerf, west fan Easterwâlde. It doarp hat likernôch 1023 ynwenners (1 jannewaris 2009). By it doarp lizze de buorskippen Bûteheidefjild, Legeduerswâlde, Hegeduerswâld, Twitel en Fenebuorren.
Skiednis
Yn it doarp binne yn 1991 neffens nije ynsichten hast alle ferkearsboerden weihelle.
Faasje
Foarbylden fan faasje
De ljochtfaasje fan 300.000 km/s is de heechst mjitten faasje, en neffens de spesjale relativiteitsteory sels de heechst mooglike faasje.
Nije Bloksleat
De Nije Bloksleat is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint yn polder De Foarútgong súdwestlik fan de Ursulapoel earst nei it súdwesten en letter mei in knik nei it noardwesten. De feart rint dan njonken de wei fierder nei de Dyksfeart.
Laurent Fignon
1983
Lenie van der Hoorn
Se hat in soad súksessen op har namme stean:
Snikke
Fryske snikke
Fryske snikken wiene fral beurtskippen. Sy woegen sa'n 15 oant 30 ton en wiene sa'n 15 meter lang. Fryske snikken waarden sawol fan hout as (letter) fan stiel makke. Guon stielen Fryske snikken waarden letter omboud ta jachten. In houten Fryske snikke wurdt bewarre yn it Suderseemuseum yn Inkhuzen.
Klasina Seinstra
Yn wûn se ek de oare prizen:
Nijeberkeap
Befolkingsferrin
( Boarnen: 1815 en 1850: Geschiedenis van Ooststellingwerfse Dorpen, T.H. Oosterwijk; 2009: Gemeente Eaststellingwerf - Gemeentegids 2009-2010; 2015 en 2020: Alle Cijfers )