cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alfen oan de Ryn
Skiednis
Ein jierren tachtich fan e 20e iuw kaam Alfen yn it lanlike nijs. Op it jiskelân yn de Coupépolder bliek in soad fergif stoarten te wêzen. Op de Coupépolder waard in golfbaan oanlein. Der moasten in soad maatregels troffen wurde om te foarkommen dat de gifstoffen yn it grûnwetter terjochte kamen.
Andrej Rûbljov
It wurk fan Rûbljov waard foar it earst neamd yn 1405, doe't er ikoanen en freskos makke foar de Oespenski Katedraal yn it Kremlyn fan Moskou, mei Teofanus de Gryk en Prokor fan Gorodets dêr't er de jongste fan wie. Yn 1408 beskildere er mei Daniil Tsjorni de Oespenski Katedraal yn Vladimir en fan 1425 oant 1427 de Trije-ienheidskatedraal fan it lavra yn Sergiev Posad. Syn lêste wurk wie oan it Andronikovkleaster yn Moskou. Yn 2006 waard bekendmakke dat Rûbljovs stoflik omskot werom fûn wie yn ien fan de twa tsjerken fan dit kleaster. Oant dan wie it net bekend wêr't er lei.
Mistral
right|thumb|250px|De mistral wyn De mistral is in kâlde wyn yn Súd-Jeropa. It is in bysûnder krêftige noarder- oant noardwestlike wyn, dy't wynkrêft 9 (stoarmkrêft) berikke kin en faak waait yn de delling fan de Rône yn it suden fan Frankryk. De wyn kin betiden wynkrêft 10 of 11 berikke mei trochsneed snelheden fan mear as 100 kilometer per oer en mei wynsteaten fan 150 kilometer per oer. By de Romeinen hie de wyn destiids safolle ûntsach ôftwongen dat sy him "magistralis" (masterlik) neamden. De wyn wurdt yn it Oksitaansk "mistrau", yn it Katalaansk "mestral" en yn it Italjaansk en Korsikaansk "Maestrale" neamd. Op de Mont Ventoux, in berch yn de Vaucluse, kin de mistral sels wynsnelheden oant 250 kilometer per oere helje.
Skraarder Feart
De namme Skraarder Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Schraardervaart.
Betty de Boer
thumb|De Boer (links) op wurkbesite by ProRail, 2013 Bregtje Grietje (Betty) de Boer (Surhústerfean, 2 septimber 1971) is in politika foar de VVD. Se is sûnt de parlemintsferkiezings fan 2010 lid fan de Twadde Keamer.
Famke fan it Uchterfean
Analyse
Undersyk wiisde út dat Moora tusken de 17 en 19 jier wie doe't sy stoar. Sy hie ljocht read hier en wie loftshandich. Der wurdt tocht dat Moora in protte swier wurk dien hat en dat sy faak swier tille moast. Neffens Saring Dennis fan it Universiteitssikehûs fan Hamburg-Eppendorf hat Moora teminsten twa kear in fraktuer fan de plasse hân, dy't út harsels better wurden binne. Moora hat ek lange skoften siik west, faaks feroarsake troch lijen yn de lange winters. Ut it bonkerak koe fierders opmakke wurde dat sy yn har jeugd- en adolesinsjejierren groanysk ûnderfuorre west hat. Fierders waard fêststeld dat Moora in benigne tumor oan de basis fan de plasse hie, dy't ôfwikings oan de rêchbonke en groanyske ûnstekkings yn de bonken fan de skonken feroarsake. Lykwols koe de deadsoarsaak fan Moora net oanwiisd wurde. Der waard wol fêststeld dat sy neaken wie doe't sy oan it fean tabetroud waard.
Victor Steeman
Victor Steeman ferstoar op 11 oktober 2022 yn 'e âldens fan 22 jier oan syn ferwûnings
Olympyske Winterspullen 1998
De Olympyske Winterspullen 1998, ek wol de XVIIIe Olympiade neamd, waarden yn 1998 hâlden yn de Japanske stêd Nagano fan 7 oant en mei 22 febrewaris.
Wetterskip De Snitser Aldfeart
Untstean
Yn 1911 kaam it bestjoer fan Wetterskip De Heareburch mei plannen om in nij, foar dy tiid grutskalich, wetterskip op te rjochtsjen en sa de wetterbehearsking yn it wetterskipsgebiet te reorganisearjen. It doel wie om it nije wetterskipsgebiet te bemeallen mei twa gemalen. De plannen waarden troch de yngelannen mei krappe mearheid ôfstimd. De bestjoerders lieten it der lykwols net by sitte. Tegearre mei dy fan Wetterskip De Grienedyk en in tal lâneigners giene se yn 1913 nei it Provinsjaal bestjoer mei in plan dat útwurke wie troch J.G.W. Kiezebrink fan Snits. Dat plan omfieme in folle grutter gebiet as it oarspronklike. Yn grutte halen kamen de plannen hjir op del: De plannen moasten meiïnoar goed trije ton yn gûnen kostje. De provinsje fielde der wol foar. Yn 1916 waard in foarriedich bestjoer keazen en it wetterskipsreglemint troch de Kroan goedkard. Omdat it gebiet sa grut wie, waard in ekstra bestjoerslaach yn it libben roppen, it 'kolleezje fan folmachten' dat tegearre mei it deistich bestjoer de lieding hie oer it wetterskip. De foarsitter waard beneamd troch Deputearre Steaten. De earste ferkiezing fan folmachten wie yn yn 1919, wêrnei't ek in keazen bestjoer ynstallearre wurde koe. Yn dat selde jier waarden de âlde wetterskippen yn it gebiet, De Griene Dyk, De Heareburch en It Jirnsumer Fjild, opdûkt.
Pier Nobach
Biografy
Op Mâle Tiisdei, 5 septimber 1944, waard it Nobach te hjit ûnder de fuotten. Hy flechte mei syn frou nei syn skoanfamylje yn Osterath yn Dútslân. Syn pleats yn Doezum ferhierde er oan Anne de Haan. De Haan krige al gau in briefke dêr't út bliken die dat er net wolkom wie op 'e pleats. Hy spile it briefke en syn fermoeden fan wa 't it kaam troch oan de pleatslike lânwachter Berend Cazemier, dy't it berjochte oan de beruchte SD'er Robert Lehnhoff. Lehnhoff gie mei syn moardkommando nei Doezum en deade dêr de 53-jierrige ferver Albert Krijthe, de 50-jierrige garaazjehâlder Lubbe Renkema en de 54-jierrige Jan Pera.
Floaris IV fan Hollân
Skiednis
Yn 1222 folge Floaris IV syn heit op. De earste pear moanne, oant hy op syn tolfde jier folwoeksen waard, stie hy ûnder fâdy fan greve Boudewyn fan Bentheim. Floaris IV troude om 1224 hinne yn Antwerpen mei Machteld fan Brabân. Machteld wie op it momint fan de ferloving 14 jier âld en koart dêrfoar al widdo.
Trolls: Holiday in Harmony
Plot
Underwilens binne de trollen drok dwaande mei it meitsjen fan harren kado's. Poppy makket fol selsfertrouwen in reuseftich pakje, wylst Branch sa senuweftich is as wat oer wat er it fanke jaan moat dat alles al hat en boppedat ek noch oeral tige hege easken oan stelt. Lang om let beslút er har in masine te jaan dy't har hier opmakket. Dêrfoar moat er har holle opmjitte sûnder dat se it merkt, wat him úteinlik slagget troch har earst te ferblynjen mei de flits fan in fototastel.
Wannear't Tiny him op 'e grûn lizzen sjocht en freget wat der oan is, fertelt Branch him wat der bard is en jout er ta dat er faald hat. Tiny jout him de wysheid troch dy't de Wolkmûntsen him krekt taparte hawwe, om troch de bysaken hinne te sjen. Branch kin neat mei dat advys, oant er by it oprêden fan syn wurkplak in heal teskroeide foto fan Poppy en himsels weromfynt en beseft wat er dwaan moat.
Uithuizermeeden
Uithuizermeeden hat ferskate boargen hân, wêrfan de Rensumaboarch as ienige oerbleaun is. Dy komt út de ein fan de 15e iuw en is in 1710 yngreven ferboud. De Marijetsjerke is boud yn de 13e iuw, mar is yn de rin fan de tiid meardere kearen ferboud, sadat it midsiuwske karakter hast hielendal oan it each ûntlutsen is. De tsjerke sjocht der sûnt de 19e iuw neoklassisistysk út.
Salomon Levy
De Wâlden
Earne yn de earmoedige omkriten fan De Westereen en Kollumersweach moat er ek wenne hawwe mei de likernôch like âlde Fokje Theunes (njonken Theunis krigen se noch twa famkes, Ytsje en Aaltsje.)
Slachtegat
It Slachtegat is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De feart rint west fan Jinshuzen fan de Terhernsterdyk nei de noardlik lizzende Nije Wjittering, in ûnderdiel fan it Prinses Margrietkanaal. Oan de westkant leit it Jinshúster Fjild, oan de eastkant polder De Marren.
Damwâld
Dantumawâld
De tsjerke moat om 1200 hinne boud wêze en yn 1755 ôfbrutsen. De earste boarnen skriuwe yn 1369 oer "Dointhimwalda", letter wurdt dit yn 1421 "Dontimwalda" en yn 1505 Dantumwald. Dont wiist op in hege sânrêch yn in fierder sompich feangebiet. Dizze dont rint fan Driezum en Damwâld nei Rinsumageast. Op dizze sânrêch hawwe yn de rin fan de tiid in soad foaroansteande famyljes wenne yn Dantumawâld. It docht bliken út de states en stinzen dy't hjir stienen en stean:
De Sûkerei
De Sûkerei is in museum wêr't it libben yn de Fryske Wâlden rûnom 1900 sintraal stiet. De eardere sûkereidrûgerij, wêroan't it museum har namme ûntlient, fungearret as besikerssintrum. Yn dizze âlde drûgerij is it produksjeproses fan sûkereikofje te sjen, in produkt wat eartiids yn de gemeente Dantumadiel in soad produsearre waard. Fierder binne der yn dit museum in oantal wâldhûskes te bewûnderjen, dy't earne oars yn de gemeente ôfbrutsen binne en hjir opnij opboud binne. Yn 2016 is de poldermûne De Mearmin fan Rinsumageast hjiroan tafoege wurden. Dy mûne is ôfbrutsen en op it terrein fan De Sûkerei yn Damwâld opnij opboud.
Anthonie Johannes Wolters
Wolters wie in foaropman yn it Dokkumer muzyklibben. Hy joech konserten mei de skutterijmuzyk yn Dokkum en omkriten. Syn potpourri fan Fryske lieten waard in soad spile. Hy joech ek oargelkonserten.
Jan Langedijk
Resultaten
thumb|right|260px|Jan Langedijk yn 1951
Andreï Makine
Biografy
Yn 1987 bedarre er yn Frankryk yn it ramt fan in útwikselingsprogramma foar leararen. Hy beslute dêr te bliuwen en krige polityk asyl. Hy wie fêst fan doel om as Frânsk skriuwer sy brea te fertsjinjen. Syn earste manuskripten die er foarkommen as oersettings út it Russysk om by de útjouwer gjin fragen op te roppen oer de oarspronlikheid fan in wurk, yn floeiend Frânsk, fan in nije emigrant. De reaksjes op syn earste twa romans wiene teloarstellend en it naam acht moanne foar't er in nije útjouwer fûn hie om syn fjirde roman Le testament français te publisearjen. Dat barde yn 1995 yn Frankryk en Makine wûn der, foar it earst yn de skiednis, sawol de Prix Goncourt as de Prix Medicis plus de Goncourt des Lycéens mei.
Keppeling om utens
Andreï Makine, biografy
Ronald Oosting
thumb|right|240px| Ronald Oosting (Ljouwert, 1961) is in autodidaktyske keunstner en molekulêr neurobiolooch. Hy hat him letter nei wenjen set yn Soest en Frjentsjer.
Stynsgea
Iepenbier ferfier
Busline fan ferfierder Arriva:
Gelimer
thumb|Munt mei byltenis fan kening Gelimer (D N REX G-EILAMIR), ±530 Gelimer (480-553) wie de lêste kening fan de Fandalen en de Alanen, in Germaansk folk dy't yn it tiidrek fan de Grutte Folkeferfarren yn Noard-Afrika in keninkryk stifte hat. Hy regearde fan 530 oant 534 nei Kristus.
Durk VII fan Hollân
Libben
Keizer Hindrik VI fan it Hillige Roomske Ryk wie yn oarloch mei de troch de paus stipe keizer Otto IV en moast moaie dingen útdiele om freonen te meitsjen. Yn ruil foar stipe joech hy Diederik VII de Grutte of Hollânske waard (dat wie fan it bisdom Utert) en krige it rjocht om tol te heffen fan Flaamske hannelers by Gearflyt. Dêrby krige Durk VII yn 1196 it tydlike regear oer it prinsdom Utert en koe hy syn omke Durk fan Hollân as biskop fan Utert oanstelle. Neidat keizer Hindrik VI yn 1197 ferstoar en opfolge waard troch syn fjouwerjierrige soan, feroare Durk fan partij en stipe Otto IV.
De Bruorrestriid
Neidat syn jongere broer Willem, dy’t syn heit begelaat hie by de tredde krústocht, yn septimber 1191 weromkaam, kaam der al gau rebûlje tusken de nije greve en syn broer. Willem socht dêrom stipe by de opstannige Friezen.
Korda Filmstúdió
Skiednis
De Korda Filmstúdió waarden yn 2007 oprjochte. It kompleks waard ferneamd nei de histoaryske Hongaarske (en letter Britske) filmprodusint, regisseur en senarioskriuwer sir Alexander Korda (1893-1956). De blaudrukken foar it studiokompleks waarden ûntwurpen troch Bastien and Associates, Inc., in Amerikaansk arsjitekteburo dat spesjalisearre is yn it ûntwerpen fan soundstages. It ûntwerp waard neitiid oanpast oan 'e Hongaarske boufergunnings en dêrnei útfierd troch Iparterv Épülettervező Zrt. út Boedapest. De bou koste €90 miljoen. It hiele projekt waard finansierd út private ynvestearrings, mei as wichtichste oandielhâlders de Hongaarske sakeman Sándor Demján, de Amerikaanske filmprodusint Andrew G. Vajna, de Kanadeeske ynvestearder Peter Munk en de Britske finansier Nathaniel Philip Rothschild.
Sankt Moritz
Mei troch de hege lizzing is it in djoere en populêre wintersportplak mei in skygebiet. Yn 1928 binne der de twadde Olympyske Winterspullen hâlden en yn 2003 de Wrâldkampioenskippen alpineskye. Ek yn 1948 binne de Olympyske Winterspullen yn Sankt Moritz hâlden. St.Moritz wurdt beskôge as it plak dêr't it wintertoerisme begûn is, ein 19 iuw. In hotelier wist in tal Ingelske simmergasten te oertsjûgjen ek yn de winter te kommen, ûnder it mom fan in sinnegarânsje. De Ingelske elite kaam en is kommen bleaun. (yn it algemien jildt dat yn de Alpen, en seker yn it Engadin, it winterwaar in stik stabiler is as simmers.)
Frysk Nasjonael Boun
It bûn makke yn it earstoan grutte opgong; by de oprjochting yn 1939 hie it al sa'n 2000 leden. Yn 1950 wienen der 1800 leden, yn 1957 noch 280. Troch it Frysk Nasjonael Boun en it dêroan foarôfgeand bûn binne in soad inisjativen nomd; ûnder mear toaniel, foarmingskampen ( Skylge ), sutelaksjes (mei Fryske boeken). Ein 1969 is it bûn opheft. It orgaan De Stiennen Man bleau bestean.
Night at the Museum: Secret of the Tomb
Plot
As Larry in spektakelshow foar in publyk fan pommeranten tariedt ta gelegenheid fan 'e weriepening fan it ferboude Hayden Planetarium, in ûnderdiel fan it museum, wiist de mummy fan Ahkmenrah him derop dat it Tablet oantaast liket te wurden troch in nuveraardige soarte korroazje. Ahkmenrah hat sels gjin idee wat der oan 'e hân is, om't it tablet eins fan syn heit Merenkahre wie, dy't alle kennis dêroer strang geheim hold. Larry seit ta dêr de oare moarns daliks nei sjen te sillen. De spektakelshow rint lykwols út op in fiasko as de wurking tan it Tablet fan Ahkmenrah troch de korroazje beynfloede wurdt, mei as gefolch dat de museumstikken de behearsking oer harrensels ferlieze en de gasten de stupen op it liif jeie. Nei't er op 't langelêst eltsenien kalmearre hat, giet Larry nei hûs ta, dêr't er syn teenagesoan Nick trappearret op it jaan fan in feest foar al syn feonen.
Om út te finen wat der mis is mei it Tablet fan Ahkmenrah, bejout Larry him de oare moarns nei it argyf fan it museum, dêr't er alles lêst wat der oer it artefakt bekend is. Hy fynt in foto fan 'e leden fan 'e ekspedysje út 1938, dêr't ek de jonge C.J. Fredericks op stiet. De argivaris identifisearre C.J. as Cecil Fredericks, dy't foàr Larry nachtwachter yn it museum wie. Dat, Larry siket Cecil op, dy't him fertelt oer de profesije fan 'e Egyptyske doarpeling dat "de ein komme sil". De beide mannen beseffe no dat de doarpeling it net oer de ein fan 'e wrâld hie, sa't doe tocht waard, mar oer de ein fan 'e magy fan it tablet. Fan Cecil komt Larry oan 'e weet dat de mummy fan Merenkahre yn it Britske Museum bedarre is. Dêrom bepraat er dr. McPhee, de haadkonservator fan it Amerikaansk Natoerhistoarysk Museum, dy't omreden fan it debakel mei de spektakelshow dien krigen hat, om kontakt op te nimmen mei it Britsk Museum, syn ûntslach te ferswijen en te beävensearjen dat Larry mei de it tablet en de mummy fan Ahkmenrah nei Londen kin om Merenkahre om rie te freegjen.
Dyselde deis noch, foar't it tablet fierder oantaast reitsje kin en ek foar't der in opfolger foar McPhee oansteld wurde kin dy't der in stokje foar stekt, reizget Larry ôf nei Londen mei de mummy en it tablet. Hy nimt ek syn soan Nick mei, dy't net los fertroud is, it stikeme feest fan justerjûn yn acht nommen. Oankommen by it Britsk Museum moatte se earst de praatske nachtwachter Tilly om 'e tún liede. As se dêrnei de ferrifeljend romme kiste iependogge, blike ta ferrassing en ek wol wat argewaasje fan Larry behalven de mummy fan Akhmenrah ek de waaksen bylden fan presidint Theodore Roosevelt, Attila de Hun en Laaa, it polyuretanen byld fan Sacajawea, de minatueren fan Jedediah de cowboy en Octavius de Romeinske sinturion en it opsette kapusynaapke Dexter meikommen te wêzen. Larry bepraat Laaa mei muoite fan 'e needsaak om 'e yngong fan it museum te bewekjen en nimt de rest fan 'e groep mei op 'e siik nei de egyptologyske ôfdieling.
De oanwêzigens fan it Tablet fan Ahkmenrah soarget der lykwols foar dat no de besjensweardichheden yn it Britsk Museum ta libben komme. As Larry-en-dy oanfallen wurdt troch it skelet fan in Triceratops-dinosaurus, wurde se rêden troch it waaksen byld fan Lancelot, de ridder fan 'e Rûne Tafel fan kening Arthur. Dyselde stiet derop om mei, om't it, njonken syn kweeste nei de Hillige Graal, ek syn ridderplicht is om minsken te helpen. By it gefjocht mei de Triceratops binne Jedediah en Octavius yn in fentilaasjeskacht rûgele, en Larry stjoert Dexter efter harren oan mei Nick syn mobile tillefoan op 'e rêch bûn. Se bedarje yn in skaalmodel fan 'e Romeinske stêd Pompeii, dêr't se op in hier nei omkomme by de útbarsting fan in lytse Fesuvius. Se wurde lykwols rêden troch Dexter, dy't harren behelpsum ûnderpisset.
Dat, Larry sjocht dat er fuortkomt, mar ûnderweis nei de haadyngong fan it museum wurdt er oerfallen troch Lancelot, dy't himsels wysmakke hat dat it tablet de Hillige Graal is dêr't er al sa lang nei siket. Hy ûntstelt Larry it artefakt en ûntsnapt te hynder út it museum om triomfantlik werom te kearen nei Camelot, it kastiel fan kening Arthur. Larry wol de efterfolging ynsette, mar wurdt opholden troch Tilly de nachtwachter, dy't wekker wurden is fan alle trelit. Se slút him en Laaa op yn in kofjekeamer fan it personiel, mar se ûntkomme en Larry giet mei syn freonen dochs noch efter Lancelot oan, wylst Laaa efterbliuwt om Tilly te bewekjen, dy't no op har beurt opsletten is. Wylst de oaren fuort binne, begjinne Tilly en Laaa harren seksueel ta-inoar oantrokken te fielen.
Opbringst
Night at the Museum: Secret of the Tomb brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $113,7 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $249,5 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $363,2 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $127 miljoen betsjut dat in winst fan $236,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Yn Noard-Amearika ûnderfûn Night at the Museum: Secret of the Tomb yn 'e bioskopen konkurrinsje fan The Hobbit: The Battle of the Five Armies en Penguins of Madagascar, dy't tagelyk draaiden.
Segovia
De âlde romaanske katedraal fan de stêd stie eartiids by it Alcázar en waard by de opskuor fan de Comuneros tsjin kening Karel I fan Spanje ferneatige. De hjoeddeiske katedraal waard yn de 16e iuw boud en is ien fan de lêste goatyske katedralen fan Europa.
Phnom Penh
Iere skiednis
Pnom-Pen waard foar it earst haadstêd fan Kambodja neidat kening Ponhea Yat fan it Khmer-ryk út Angkor Thom flechte, neidat it troch it keninkryk Ayutthaya yn 1431 oermastere waard. Der binne ek liginden dy't ferhelje hoe't Phnom Penh stifte waard yn de 17e iuw troch Japanske ymmigranten dy't har yn de omkriten festige hienen. Phnom Penh bleau in keninklike stêd fan 1432 oant 1505. Fan 1505 oant 1865 wie it gjin haadstêd. Striid tusken troangadingmakkers wie dêr de oarsaak fan; lettere keningen hienen harren hof yn oare stêden.
List fan planetoïden 37501-37600
Dit is in list fan planetoïden 37501-37600.
Niger-Kongoleeske talen
De Niger-Kongoleeske talen foarmje in tige grutte kloft Afrikaanske talen, dy't kwa fersprieding it grutste part fan Afrika besuden de Sahara beslacht. Foarhinne waard dizze taalfamylje wol de Niger-Kordofaanske talen neamd, mar resint ûndersyk hat útwiisd dat de frij minmachtige Kordofaanske talen fan súdlik Sûdaan, dêr't de folle gruttere Niger-Kongoleeske famylje mei besibbe wêze soe, sels hielendal gjin ienheid foarmje. Tsjintwurdich wurde guon fan 'e eardere Kordofaanske talen ûnderbrocht by de Niger-Kongoleeske kloft en oaren by de dêrmei net besibbe Nilo-Saharaanske talen.
Doederus Kamminga
Yn 1960 krige er in Sulveren Anjer takend foar syn frijwillich krewearjen foar kultuerele saken.
Belgrado
Belgrado (Servysk: Београд, Beograd, letterlik "Wite Stêd") is de haadstêd fan Servje (sûnt 1404). Yn 2002 hie de stêd Belgrado 1.281.801 ynwenners, it hiele distrikt Belgrado hie op dat stuit 1.670.000 ynwenners. Belgrado leit oan de súdrâne fan de Pannoanyske flakte, dêr't de Sava mûnet yn de Donau.
Philippus Jacobus Hoedemaker
Biografy
Hoedemaker stie in koart skoft as herfoarme predikant yn Nijlân (1888-90), mar hie in bliuwende ynfloed op de Fryske otterdokse herfoarmden, benammen yn de Súdwesthoeke. Hy wie tsjin Kuyper, tsjin de Doleânsje; syn biedwurd wie: Heel de kerk en heel het volk.
Nilo-Saharaanske talen
De Nilo-Saharaanske talen foarmje in taalfamylje fan rom 200 Afrikaanske talen dy't sprutsen wurde troch likernôch 50 miljoen minsken. Se binne ferspraat oer de Sahara en dielen fan Sintraal- en East-Afrika. De namme ferwiisd nei de fersprieding, by de bopperin fan 'e rivier de Nyl lâns en yn 'e Saharawoastyn. Ta dizze famylje hearre talen as it Lûo fan Kenia, it Songhai en Kanoery út 'e Sahel, it Dinka fan Súd-Sûdaan en it Masaï fan 'e Serengetyflakte fan Kenia en Tanzania.
Frysk útjeftefûns
It wie in inisjatyf fan de Sintrale Bibleteektsjinst foar Fryslân en de iepenbiere bibleteken om jierliks in bepaald bedrach ( 1968: f 19.500,-; 1974: f 29.500 ) te stoarten yn in fûns. De bibleteken ûntfongen fan it ryk in ekstra subsydzje foar Frysk boekebesit op kondysje dat de provinsje en de gemeentes ek in bydrage leveren, nammentlik minimaal elk in fjirde fan de ryksbydrage. Ien seisde fan it totale bedrach jouwe de bibleteken frijwillich oan it FúF. Sûnt 1968 binne mear as 70 útjeften ( benammen romans, dichtbondels en jeugdboeken) subsidiearre. Sûnt 19972 is it FúF ek advysorgaan by de ferdieling fan provinsjale subsydzjes foar Fryske útjeften.
Programmamakker
In programmamakker is immen dy't radioprogramma's of telefyzjeprogramma's makket.
Fryslân Post
Fryslân Post wie in hûs-oan-hûs yn Fryslân ferskinend advertinsjeblêd.
Buenos Aires
Troch it grutte tal winkels en boetyks, de arsjitektuer, it kulturele libben, restaurants en har kosmopolityske befolking fan meast Italjaanske, Spaanske, Frânske, Dútske, Ingelske, East-Europeeske, Arabyske en Aziatyske komôf, stiet Buenos Aires ek bekend as it Parys fan it suden. Alhoewol't de stêd in protte fan syn grandeur fan eartiids ferlern hat troch ekonomyske problemen, hat de stêd fan alle Súd-Amearikaanske stêden it meast wei fan in Jeropeeske stêd. De stêd belibbe in gouden tiid tusken 1880 en 1920, doe't Argentynje by de tsien wolfearendste lannen fan de wrâld hearde en Buenos Aires in protte ymmigranten út Jeropa luts.
Klimaat
Jannewaris is de waarmste moanne fan it jier mei in trochsneed fan 24,5 °C,(maks.40+) wylst it kwik midden yn de winter, yn july, oant 11,1 °C trochstrings daalt. De simmermoannen binne nochal waarm en near. In protte porteños ferlitte de stêd yn jannewaris en febrewaris. Sy gean dan nei de kust of de bergen foar in fakânsje. De wintermoannen binne fochtich, mar net bot kâld.
Sybren van Tuinen
Van Tuinen wie waarnimmend boargemaster fan Boalsert yn 1945/1946, waard boargemaster fan Dokkum yn 1946 en lid fan Provinsjale Steaten fan Fryslân foar de ARP yn 1950. Fan septimber 1969 oant maaie 1971 hie Van Tuinen in sit yn de Earste Keamer, dêr't er wurdfierder folkshúsfêsting, romtlike oardering en maatskaplik wurk fan de ARP-fraksje wie. Yn 1970 naam er ôfskied as boargemaster fan Dokkum en gie er nei Kampen dêr't er itselde amt besette oant 1978.
Haersmastate (Eastermar)
Haersmastate of Driezigt wie in state east fan Eastermar yn de gemeente Tytsjerksteradiel.
Le Mairestrjitte
thumb|250px|Kaart van de omgeving van Kaap Hoorn en Le Mairestrjitte thumb|250px|Srjitte Le Maire op kaart fan [[Jodocus Hondius, 1628]]
Berta fan Hollân
Bertha fan Hollân (±1055 - 1094) wie de dochter fan greve Floaris I fan Hollân en de styfdochter fan Robrecht I fan Flaanderen, dy’t ek har fâd wie. Se wie troud mei kening Filips I fan Frankryk. Yn 1092 waard se ferstjitten en moast se it hof ferlitte. Yn 1094 is se ferstoarn yn it kastiel fan Montreuil-sur-Mer. Har soan Loadewyk VI waard kening fan Frankryk.
Noard-Dakota
Geografy
Noard-Dakota heart by de Grutte Flakte-regio en is 183.272 km² grut. It westlik part heart ta de Mountain-tiidsône, it easten ta de Sintral tiidsône en North Dakota grinzet yn it noarden oan Kanada en fierders oan de steaten Montana, Minnesota en Súd-Dakota.
Quinty Trustfull
Biografy
Sûnt 5 april 2010 presintearret sy mei Loretta Schrijver it moarnsprogramma Koffietijd.
Trustfull is ambassadrise by Pink Ribbon en de Nasjonale Postkoade Lotterij.
Nagano (stêd)
Skiednis
Op 1 jannewaris 2010 waarden de gemeenten Shinshūshin en Nakajō (distrikt Kamiminochi) oanhechte by de stêd.
East-Prusen
250px|thumb|East-Prusen yn Prusen en it Dútske Ryk yn 1878 250px|thumb|East-Prusen yn de Weimarrepublyk 150px|thumb|Flagge fan East-Prusen 150px|thumb|Wapen fan East-Prusen East-Prusen (Dútsk: Ostpreußen) wie in Prusyske provinsje yn it noardeasten fan it lân. It wie fanôf 1871 de meast eastlike gebiet fan it Dútske Ryk. Yn 1939 hie it in oerflak fan 36.993,9 km² en in befolking fan 2.488.122. De haadstêd wie Keningsbergen.
Twizel
Skiednis
Fan 1898 oant 1974 hie Twizel in eigen molkfabryk. It molkfabryk De Iendracht fusearre yn 1962 mei dy fan Burgum en krige doe de namme De Foarútgong. Yn 1974 kaam der in ein oan de produksje en waard it gebou oernommen troch in timmerbedriuw en in keukenstudio.
Doarpswapen
De gaffel yn it wapen ferwiist nei de twasprong. Mei de kleur swart wurdt de swarte moude fan de net-ferhurde diken (notiids asfalt) oantsjut. De sângrûn dêr't it doarp op leit, wurdt oanjûn troch it gouden fjild. Op it hege diel, meastal oan wjerskanten fan de dyk, wie boulân, dêr't in soad rogge ferboud waard. Oan de eastkant waard fierwei de measte grûn as greide brûkt. Dy situaasje wurdt troch de rogge-ier rjochts en de klaver links yn it skyld oanjûn. Yn it skyldhaad sit in bokweetkerl, as oantinken oan de pelmole en it ferbouwen fan boekweet. Yn it reade hertskyld stiet in ferwizing nei de bynamme fan de ynwenners fan Twizel: wezelingen.
Tibearias
Ut de skiednis
Tiberia is ien fan de hillige stêden foar joaden en hat lange tiid it spiritueel sintrum foar de joden fan it lân west. De stêd hat in rike skiednis. Yn it âlde Israel lei it yn it stamgebiet fan Naftaly. Ek hat Tibearias de grêftombe fan de joadske gelearde Maimonides († 1204, Kairo), yn de Ben Zakkai-strjitte, en ek de grêven fan Jochanan ben Zakkai en fan Rabbi Akiva binne yn de stêd. Nei de ferwoesting fan de Timpel fan Jeruzalem waard it Sanhedrin yn de 2e en 3e iuw n.Kr. nei Tibearias oerbrocht.
George R.R. Martin
Weromkear nei it skriuwen
Njonken de eigentlik romanrige fan A Song of Ice and Fire hat Martin ek twa prequels yn 'e foarm fan novelles skreaun: The Princess and the Queen (2013) en The Rogue Prince (2014). Fierders spilet ek syn searje Tales of Dunk and Egg, dy't oant no (2014) ta út trije dielen bestiet, mar wêrfan't mear yn 'e plenning steane, yn deselde wrâld as A Song of Ice and Fire.
Gait van de Renderklippen
Hy hie alle wiken in kollumn yn it Eper dialekt foar de pleatslike krante Veluweland.
Kalahary
Yn it gebiet lizze gjin rivieren of marren. De namme "Kalahary" komt út it Tswana en betsjut grutte toarst. Dochst komt yn it gebiet in ferskaat oan libben foar. Under oaren libje der liuwen, hyena's en stoksturtsjes. De minsken dy't der fan âlds wenje binne de Boskjemannen.
Geologen hawwe fêststeld dat de Kalahary ien fan alderâldste stikken fan de ierdkoarste is, mei in leeftyd fan likernôch 3,5 miljard jier. It sân is der readbrún, en it gebiet is ryk oan mineralen lykas stienkoal, koper, nikkel en ek diamant.
Teudebert I
Skiednis
Teudebert hearde ta de Merovingen dynasty. Hy waard berne om 501 hinne as soan fan Teuderik I en nei dy syn dea yn 533 kening fan Austraasje. De troanopfolging gong lykwols net allegearre fansels omdat syn omkes Gildebert I en Klotar I, healbruorren fan syn heit ek belang hienen by de troan. Nettsjinsteande dat koe Teudebert syn hearskippij oer Austraasje feilich stelle troch it sluten fan in ferbûn mei Gildebert.
Steatsline D
Skiednis
Omdat de spoarweibou yn Nederlân relatyf stadich op gong kaam, besleat de Steat yn 1860 om tusken de wichtichste Nederlânske plakken sels spoarlinen oan te lizzen. Foar de ûntsluting fan Twente en in ferbining mei Dútslân waard Staatslijn D projektearre. De line soe Sutfen mei Hengelo, Ynskedee en Dútslân ferbine.
Stasjon Hilfertsom Media Park
Namme
Oant 1989 hjitte it stasjon Hilfertsom NOS, neamd nei it tichteby lizzende studiokompleks fan de NOS. Yn 1989 wiziget NS de namme fan it stasjon yn Hilfertsom Noard. Yn desimber 2013 kriget it stasjon op 'e nij in nije namme. Diskear ferneamd nei it njonkenlizzende Mediapark.
List fan planetoïden 37601-37700
Dit is in list fan planetoïden 37601-37700.
Thomas Cavendish
Sir Thomas Cavendish (of Candish) (Trimley St. Martin, 1560 - Súd-Atlantyske Oseaan, 1592) wie in Britske kaper en ûntdekkingsreizger, dy't bekend waard as "de navigator", omdat er de earste wie dy't mei opset sin de wrâld omfarde. Eardere wrâldreizgers sa as Ferdinand Magellaan en Francis Drake dienen dat tafallich.
Henk Feldmeijer
Twadde Wrâldkriich
Justjes foar de Dútske ynfal fan Nederlân yn 1940 waard Feldmeijer mei noch in tal NSB-pommeranten fêstset en yn de maaiedagen fan 1940 nei Frankryk oerbrocht, dêr't er op 30 maaie 1940 yn Calais troch de Dútsers befrijd waard. Werom yn Nederlân koe er it rillegau goed fine mei SS-lieder Rauter. Op 11 septimber 1940 waard him hjitten om de Nederlânske SS op te rjochtsjen, tsjin Mussert syn sin yn, dy't neat seach yn de SS. It hie in protte skeel yn de NSB fan gefolgen; mei oan de iene kant Mussert en oan de oare kant Feldmeijer en ek Rost van Tonningen.
Sahara
Geografy
It oerflak fan de Sahara is om-ende-by 9 miljoen km² grut en beslacht alhiel of foar in part:
Klimaat, lânskip en geology
De Sahara is tige skrok en der falt trochstrings minder as 100 milimeter rein yn 't jier. Mar in lyts part, amper 20% fan de woastyn, bestiet út karakteristike sândunen. It grutste part bstiet út rotseftige gebieten. Op guon plakken yn de woastyn komt drinkwetter nei it oerflak, dizze plakken wurde oazes neamd.
Klaas van Berkel
Van Berkel studearre skiednis en filosofy oan de Ryksuniversiteit Grins, en promovearre yn 1983 oan de Universiteit Utert op in proefskrift oer Isaac Beeckman (1588-1637) en de meganisearring fan it wrâldbyld.
Philadelphia (film)
Plot
Wannear't de saak foar de rjochter komt, dogge Beckett syn eardere wurkjouwers meineed troch ûnder de eed te ferklearjen dat Beckett ûntslein is om't er ynkompetint wie. Belinda Conine, de abbekate fan Wyant Wheeler, suggerearret ferskate kearen dat Beckett gjin slachtoffer wêze kin om't er himsels AIDS op 'e hals helle hat troch syn ûnferantwurdlike hâlden en dragen (d.w.s. trochdat er homoseksuele omgong mei manlju hân hat). Yn 'e rin fan 'e behanneling fan 'e rjochtsaak komt troch tsjûgeferklearrings oan it ljocht dat Walter Kenton, de man dy't op 'e foarholle fan Beckett in laesy opmurk, earder in frou koe dy't AIDS oprûn hie troch in bloedtransfúzje nei in swiere befalling, en dat hy dus wist wat in laesy wie en hoe't dat derút seach. Kenton sels tsjûget dat de frou, oars as Beckett, in ûnskuldich slachtoffer wie, en dat er boppedat de kniezing op Beckett syn foarholle nea yn ferbân brocht hat mei AIDS. Conine besiket de sichtberens fan Beckett syn laesys te ûntkrêftsjen, mar Miller lit Beckett yn 'e rjochtseal syn boesgroentsje iepenknoopje, sadat rjochter en sjuery sels de laesys sjen kinne dy't Beckett op dat stuit op syn boppelichem hat.
Geandewei it proses makket Miller in groei as persoan troch, wêrby't syn homofoby troch syn nauwe gearwurking mei Beckett almar fierder saksearret, oant it úteinlik hielendal weiwurdt. Lang om let reitsje Miller en syn frou Lisa befreone mei Beckett, syn freon Miguel Álvarez en Beckett syn âldelju en bruorren en susters. Op 't lêst falt Beckett der yn 'e rjochtseal hinne, wêrnei't er opnommen wurdt yn it sikehûs. It wurdt foar eltsenien dúdlik dat it mei him in ôfrinnende saak is. It proses giet sûnder him fierder. Ien fan 'e bazen by Wyant Wheeler, Bob Seidman, dy't earder de oare partners fan it abbekatekantoar besocht hie oer te heljen om in skikking te sluten, fertelt ûnder de eed dat hy Beckett syn leasys wol opmurken hie en dat er fermoede dat er AIDS hie. Hy hâldt lykwols út dat er de oare partners nea fan syn fermoeden op 'e hichte steld hat. Ek seit er dat er Beckett nea de kâns jûn hat om der wat oer te sizzen, eat dat er himsels de rest fan syn libben neinimme sil.
Opbringst
Philadelphia brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $77,4 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $129,2 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $206,7 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $26 miljoen betsjut dat in winst fan $180,6 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Philadelphia de op alve nei meast opbringende film fan 1993.
Prizen
Philadelphia waard fierders nominearre foar 5 Grammy Awards, allegear foar Streets of Philadelphia, wêrfan't it yn 4 gefallen wûn: liet fan it jier, bêste rockliet, bêste sjongprestaasjes fan in manlike rockartyst en bêste liet skreaun foar in film of tillefyzjeprogramma. Springsteen wûn foar Streets of Philadelphia ek de ASCAP Film Music Award foar meast spile liet út in film, de MTV Movie Award foar bêste liet út in film en de MTV Video Music Award foar bêste fideoklip út in film. Philadelphia wûn ek de MTV Movie Award foar bêste akteur (Tom Hanks) en de GLAAD Media Award foar bêste film.
Konsintraasjekamp
Dútslân
De sân naziferneatigingskampen:
Famke fan Yde
thumb|Famke fan Yde thumb|It Famke fan Yde thumb|Boerd by natuergebiet De Hondstongen, mei rekonstruearre holle fan it famke It Famke fan Yde is in feanlyk dat op 12 maaie 1897 ûnder Yde fûn waard. It lyk hat it Drintsk Museum yn Assen op 'e noed. Teffens is dêr in rekonstruksje fan har holle te sjen.
Diktatuer
In diktatuer (fan it Latyn: dicere, wat "sizze" of "sprekke" betsjut) is in steatsfoarm dêr't ien persoan, de diktator, it allinnich foar it sizzen hat. Faak is by dizze steatsfoarm sprake fan systematyske ûnderdrukking fan oarstinkenden (saneamde dissidinten) en oare tsjinstanners fan de diktator. Dêrmei stiet de diktatuer streekrjocht oer foar de demokrasy, dêr't de mearderheid fan de befolking it lânsbestjoer kiest. Meastentiids giet dizze foarm fan regearjen gear mei misstannen, wêrby't te tinken falt oan selsferriking troch de diktator en it finzensetten of fermoardzjen fan tsjinstanners.
Baaium
Skiednis
Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984 makke Baaium diel út fan de gemeente Hinnaarderadiel. Yn 1984 gie it oer nei de doe nije gemeente Littenseradiel. Nei noch in gemeentlike weryndieling kaam it yn 2018 by de gemeente De Waadhoeke.
Atanarik
De Hunnen
De oare Goatyske kening Fritigern stelt dan út om by it Romeinske Ryk oan te sluten. It grutste part fan de Tervingy giet akkoard my syn foarstel, en tegearre mei Alavif lutsen sy nei de Donau. Hun groep vormt wat later bekend staat als de Fisigoaten. Atanarik en syn manlju gienen nei krite mei de namme Gaukalân, faaks yn Transsylvaanje, en feroverje it op de Sarmaten. Yn 380 waard Atanarik troch syn eigen folk ferdreaun, nei alle gedachten op oanstichtsjen fan Fritigern. Hy flechtet nei Konstantinopel, dêr't keizer Teodosius I him wolkom hiet. Twa wiken letter lykwols, op 25 jannewaris 381, komt er te ferstjerren. Hy waard foarstlik te hôf brocht troch de keizer.
Bergen-Belsen
thumb Bergen-Belsen wie in kriichsfinzenen- en konsintraasjekamp dêr't yn de Twadde Wrâldkriich goed 70.000 minsken de dea fûn hawwe. It wie ien fan de gruttere konsintraasjekampen yn Dútslân, yn de dielsteat Nedersaksen. It lei 60 km benoardeasten Hannover, ûnder Celle oan de súdrâne fan de Lüneburger Heide. Op de offisjele Dútske list fan konsintraasjekampen hat Bergen-Belsen nûmer 96.
Anargisme
It Anargisme is in politike streaming dy't as radikaal bekôge wurdt en ûntstien is út it sosjalisme. Karakteristyk foar it anargisme is dat it gjin inkele foarm fan gesach of macht erkend. It tinken dat hjir efter leit is dat eltse foarm fan gesach úteinlik ta machtsmisbrûk liede sil. Neffens dy ideology soenen minsken harsels bestjoere moatte middels lytse selsbestjoerende mienskippen dêr't elkenien gelyk is oan inoar. Yn Ruslân dêr't dizze wize foar it earst yn de 20e iuw foarm krige, waard soks sowjets neamd. Der wurde twa foarmen fan anargisme ûnderskieden: in gewelddiedige en in net gewelddiedige foarm; de gewelddiedige foarm is wol it meast ferneamd wurden. De net-gewelddiedige rjochting lei de klam op tsjinstwegering.
Fryske anargisten
Anargisme krige yn Fryslân in soad oanhing troch Ferdinand Domela Nieuwenhuis, dy't troch de arbeiders 'Us Ferlosser' neamd waard. Benammen yn de jierren foar de Twadde Wrâldkriich krige it anargisme oanhing yn de súdeasthoeke fan Fryslân. Nei de oarloch waard de oanhing folle lytser. De Feraasje fan frije sosjalisten, wêr't de anargisten yn it Noarden har yn feriene hiene, hienen yn 1918 in terrein yn de bosken by Appelskea, dêr't jierliks mei de pinksterdagen in lândei hâlden wurdt. Dêr wie op 16 en 17 maaie 1970 it lanlike kongres "Anti-autoritaire opposistie nu", mei as sprekkers ûnder oaren Roel van Duyn en Otto Boetes.
Ek de Bruorren Hogerhuis binne anargisten. Der wennen in soad fan yn It Bilt en de Feanstreken. Yn de Earste Wrâldoarloch docht Giesen yn Ljouwert fan him sprekken. Letter wurdt harren ynfloed minder.
Junior Rely
2008
Sjueryleden: Elizabeth Hietkamp, Akky Kuiper-van der Veer en Lianne Huitema
Brij
Brij komt ek yn toponimen foar: de Brijpot ( by Terherne), it Sûpenbrijswykje (turfsleatsje yn Drachten), Brijkamp (Moarrewâld).
Denis Anatoljevitsj Monastyrski
Libben en wurk
Yn july 2021 folge er Arsen Avakov op as minister fan Ynlânske Saken fan Oekraïne.
Chabarovsk (kraj)
De befolking bestiet foar it grutste part út etnyske Russen en lânseigen folken fan de Tûngûzyske folken.
Geografy
De kraj Chabarovsk leit yn it Russyske Fiere Easten en grinzget oan de oblast Magadan yn it noarden, oan de republyk Sacha en de oblast Amoer yn it westen, oan de Joadske Autonome Oblast, de Sineeske provinsje Heilongjiang en de kraj Primorje yn it suden en de See fan Ochotsk yn it easten en is mei in oerflak fan 785.730 km² it fjirde dielgebiet yn Ruslân neffens grutte.
It klimaat fan de kraj Chabarovsk hat in sterk lânklimaat. Yn it noarden is der subarktysk klimaat mei mylde wiete simmers. Yn it suden, benammen it gebiet fierder fan de kust ôf, sa as yn de haadstêd Chabarovsk, is der in lânklimaat mei hjitte en fochtige simmers, en kâlde lange winters dêr't de deitemperatuer amper boppe 0 °C komt. Dat komt troch de ynfloed fan de Eastaziatyske moesson yn de simmer en de kâlde Sibearyske luchtstream yn de winter. De twadgrutte stêd fan de kraj, Komsomolsk oan de Amoer hat sels noch grutte temperatuerferskillen.
Partij voor het Noorden
Fertsjinwurdiging
By de Provinsjale Steateferkiezings fan 7 maart 2007 bleau de Partij likesterk en helle krekt as fjouwer jier dêfoar 3,6% fan de stimmen. De partij krige mar ien sit yn 'e Provinsjale Steaten ynstee fan 2, dat hie te krijen mei it minder tal sitten yn de Steaten fan Grinslân. Yn Fryslân en Drinte, dêr't de partij yn 2007 foar it earst meidie, koenen hja gjin sit besette.
Chabarovsk (kraj)
Skiednis
De Russyske ekspedysjelieder Vassili Pojarkov farde de rivier de Amoer del om nei Jakûtsk werom te kearen oer de See fan Ochotsk en de rivier de Aldan. Yn 1649-1650 besetten de Kozakken ûnder lieding fan Jerofej Chabarov de ouwers fan de Amoer, mar dy kamen wjerstân fan de Sinezen temjitte. De Kozakken moasten harren forten, dy't se oan de Amoer boud hiene, ferlitte. By it Ferdrach fan Nertsjinsk yn 1689 moast Ruslân him út it gebiet om de rivier hinne lûke. Alhoewol't it de Russen ferbean waard de Amoer te befarren, wie der yn it Ferdrach fan Nertsjinsk neat besprutsen oer de ûnderrin fan de Amoer. It gebiet tusken de rivier de Oeda en it berchtme fan de Grutte Hingan, dus yn it gebiet om de ûnderrin fan de Amoer hinne, hie gjin fêste grinzen en dus koe de Sineesk-Russyske grins maklik ferskood wurde.
Partij voor het Noorden
Fertsjinwurdiging
De Partij voor het Noorden is yn 'e Earste Keamer oansletten by de Onafhankelijke Senaatsfractie (OSF). De OSF hat ien sit yn de Earste Keamer, dêr't Henk ten Hoeve út Stiens sit.
Gemeenterie
Yn maart 2006 die de Partij voor het Noorden foar de earste kear yn trije gemeentes mei oan de gemeenteriedsferkiezings, yn Grins, Delfsyl en Emmen. Yn Delfsyl is it slagge om ien sit te besetten.
The Golden Compass (film)
Foarskiednis
As regisseurs passearren Brett Ratner en Sam Mendes de revu, mar yn 2003 gie New Line Cinema yn see mei Chris Weitz, dy't bekend wurden wie troch American Pie (1999) en About a Boy (2002). Dyselde waard frege syn eigen senario te skriuwen. Weitz, dy't in bewûnderder fan it wurk fan Stoppard wie, besleat mei sin net it senario te lêzen dat dyselde al skreaun hie, om't er bang wie dat er dêrút "ûnbewust dingen streupe" soe.
Distribúsje
De distribúsje fan The Golden Compass waard yn 'e Feriene Steaten fersoarge troch New Line Cinema en yn it Feriene Keninkryk troch Entertainment Film Distributors. De film gie op 27 novimber 2007 yn Londen yn premiêre, en iepene dêrnei op 5 desimber yn 'e Amerikaanske en op 7 desimber yn 'e Britske bioskopen. It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 22 jannewaris by platemaatskippij WaterTower Music. The Golden Compass waard op 28 april 2008 útbrocht op dvd en blu-ray.
Kontroverses
Dat skeat fans fan it boek, anty-sensuerorganisaasjes en it ateïstyske Britkse Nasjonaal Sekulier Genoatskip (dêr't Pullman earelid fan is) yn it ferkearde kielsgat. It blêd The Atlantic skreau: "Mei $180 miljoen op it spul hat de studio besletten om it lichem fan it boek te ûntfieren en de siel efter te litten." Oan 'e oare kant fan it spektrum moasten de Roomsk-Katolike Tsjerke en kristlike groepen yn 'e Feriene Steaten likegoed neat hawwe fan 'e film. De Katolike Liga rôp op ta in boycot fan 'e film en L'Osservatore Romano, de offisjele krante fan it Fatikaan, liet de film ôfrinne as "goddeleas".
Willem II fan Hollân
Hy joech de stêden Delft (1246), Haarlim (1245), 's-Gravenzande (1246) en Alkmar (1254) stedsrjochten. Allinnich 's-Gravenzande is letter net útgroeid ta in grutte stêd. Yn 1274 ferpâne er Nimwegen oan de greve fan Gelre. Dit is in Gelderske stêd bleaun omdat it pân nea ynlost is.
Wall Street (film út 1987)
Plot
As Bud fan syn heit Carl heart dat it min giet mei Bluestar Airlines, leit er Gekko in nij plan foar: om Bluestar te keapjen en der wer in sûn bedriuw fan te meitsjen. Dat soe kinne troch mei de fakbûnen in koarting op 'e salarissen fan alle wurknimmers ôf te praten en it jild dat sa útsparre wurdt, yn 'e mande mei it oerskot út it oerfinansearre pinsjoenfûns wer yn 'e loftfeartmaatskippij te stekken. Gekko beart dat er dat gjin gek plan fynt, dat Bud beleit in ynformele gearkomste mei de foaroanlju fan 'e fakbûnen, ûnder wa syn heit Carl. Hoewol't er de oaren wit te bepraten, set krekt Carl Fox it tsjin Gekko yn 'e kant. Hy fertrout Gekko net en rint út 'e gearkomste wei, wat ta in lulke konfrontaasje tusken him en Bud op 'e strjitte foar it gebou liedt.
Produksje
Wall Street waard regissearre troch Oliver Stone nei in senario fan himsels en syn skoalfreon, profesjoneel senarioskriuwer Stanley Weiser. De film wie bedoeld as earbetoan oan Stone syn heit Lou Stone, dy't yn 'e Grutte Depresje effektemakelder op Wall Street wie. Stone en Weiser brochten by wize fan research nei it ûnderwerp fan 'e film trije wiken troch mei it ôflizzen fan besiken oan effektehannelsûndernimmings en it hâlden fan fraachpetearen mei ynvestearders. Stone omskreau it resultearjende filmsenario as "yn prinsipe in Pilgrim's Progress fan in jonge dy't ferlaat en korrumpearre wurdt troch de ferlokkings fan it maklike jild. En yn 'e trêde akte besiket om syn misdieden goed te meitsjen."
Casting
Foar de rol fan Bud Fox waard Matthew Modine frege, mar dy sloech it oanbod ôf. Tom Cruise liet witte belangstelling te hawwen, mar tsjin dy tiid hie regisseur Oliver Stone al in kontrakt tekene mei Charlie Sheen. De earste kar foar de rol fan Gordon Gekko fan 20th Century Fox, de studio dy't de film finansierde, wie Warren Beatty, mar dy hie der gjin belangstelling foar. De earste kar fan Stone, Richard Gere, betanke ek foar de ear. Michael Douglas hie krekt de romantyske aventoerefilm Romancing the Stone makke, en socht in folslein oare rol, dûnker en ûnsympatyk. Gordon Gekko wie krekt wat er socht.
Wat ien fan 'e wichtichste byrollen oangie, joech Stone oan Charlie Sheen de kar wa't Carl Fox spylje moast: Jack Lemmon of syn eigen heit Martin Sheen. Sheen keas foar syn eigen heit, mei't er fûn dat dy mear de moraal yn Bud Fox oanspriek. Yn 'e rol fan Bud syn oerflakkige freondinne Darien Taylor caste Stone aktrise Daryl Hannah. Letter hied er dêr spyt fan. Hy sei in yn fraachpetear yn 2007 dat er de yndruk hie dat Hannah nea gelokkich wie mei har rol en dat er eins net begriep wêrom't se dy oannommen hie. Hy besocht ferskate kearen en lis de rol oan har út, mar neffens him koe se it materialisme fan Darien net rime mei har eigen ideälisme. Yn 'e biografy Stone, fan James Riordan út 1996, sei Stone dêr fierders oer: "[…] ik hie har ûntslaan moatten. Myn hiele filmcrew woe har nei ien dei filmjen wol slite. Dêr wie ik te grutsk foar; ik sei hieltyd mar wer dat ik der wol foar soargje soe dat it wurke."
Kastiel fan Rumbeke
Kastiel Rumbeke is in kastiel yn Rumbeke, in dielgemeente fan de Belgyske stêd Roeselare. It is ien fan de âldste renêssânse kastielen yn Belgje.
Johanna ter Steege
Libben en wurk
Yn 1987 waard Ter Steege frege foar in rol yn de film Spoorloos, regissearre troch George Sluizer. Dêrfoar krige sy de Felix Award (Berlyn) foar de bêste byrol. Sûnt hat se de hiele wrâld bereizge, spile yn ferskillende talen en wurke mei ferneamde regisseurs sa as Robert Altman (Vincent & Theo, 1990) István Szabó (Sweet Emma, dear Bobe), Heddy Honigmann (Tot Ziens/Goodbye, bêste aktrise yn Locarno) en Bruce Beresford (Paradise Road, 1997). Ter Steege hat wurke mei akteurs as Glenn Close, Frances McDormand, Isabella Rossellini, Gary Oldman, Tim Roth en Klaus Maria Brandauer.
Sydlings
Stanley Kubrick fûn Johanna ter Steege de bêste aktrise fan de wrâld doe't er har castte foar de film Aryan Papers. Hy hie har leaver as Julia Roberts dy't troch de studio's nei foaren skood wie. De film waard oars net makke mei't Steven Spielberg syn film Schindler's List ek útkomme soe. Ter Steege waard lykwols wol betelle foar de rol.
Carry Geijssen
Sy die seis kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround en yn 1968 ien kear oan de Olympyske Winterspullen dêr't se Olympysk kampioen waard op de 1000 meter. Sy waard ien kear tredde by de Wrâldkampioenskippen efter Stien Kaiser en Ans Schut. Sy waard ek ien kear Nederlânsk allround kampioen.
By de Winterspullen wie Geijssen it middelpunt fan in reedriidrel. Tsjinoer in sjoernalist fan De Tijd ferklearre se dat de frouljus-kearnploech al lang in twadde coach woe njonken trainer Piet Zwanenburg. Letter soe Geijssen sizze dat de froulju fûnen dat Zwanenburg tefolle wurk allinnich dwaan moast en dat dat se him fuort ha woene. De kwestje late lykwols ta it fuortgean fan Zwanenburg. Geijsen hold yn 1971 op mei it reedriden op heech nivo.
Antwerpen
Skiednis
Antwerpen wie Kulturele Haadstêd fan Jeropa yn 1993.
Bears (Fryslân)
Skiednis
It doarp ûntstie op in in terp en wie allinne oer de Jorwerter Feart te berikken. Letter waarden der twa diken oanlein, dy't op de Hegedyk oanslute. thumb|left|De Uniastate troch Jakobus Stellingwerf (1723) Oare nammen fan Bears wiene 'Berete' (1275), 'Berse' (1329), 'Biercse' (1335), 'Beerse' (1386), 'Berse' (1429) en yn 1469 as 'Beers'. De namme ferwiist mooglik nei in ôffrede wenplak.
Fan 16 juny 1883 oant en mei 15 maaie 1938 hie it doarp in stasjon oan it spoar tusken Ljouwert en Snits. It stasjon waard yn it begjin fan de Twadde Wrâldoarloch foar in skoft wer iepene en op 1 juny 1940 wer yn gebrûk nommen. Op 24 novimber fan datselde jier waard it stasjon definityf sletten.