cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Durk van der Ploeg
Eftergrûn
It ferheljen spile yn it libben van Van der Ploeg altiten in grutte rol. Yn 2003 sei er by in fraachpetear: "Dat hie ik as bern al. At ik net sliepe koe, fertelde ik mysels in ferhaal. Bytiden rekke ik sa ûnder de yndruk fan myn selsbetochte ferhalen dat ik der fan gûle moast. Miskien haw ik it fan ús pake, dy't ek goed fertelle koe. Thús waard De Stim fan Fryslân lêzen, ik rekke al betiid yn de kunde mei it wurk fan Eeltsje Boates Folkertsma. De Bibel waard by ús thús trettjin kear hielendal foarlêzen. Hoe't in ferhaal krekt ferteld wurdt, haw ik op dy wize ek leard".
Van der Ploeg keas der bewust foar om yn it Frysk te skriuwen, omdat dy literêre 'fiver' net sa grut is en dêrtroch mear mooglikheden biedt foar eksperiminten as it Nederlânsk, dêr't in soad al ris yn besocht is.
Fennec Shand
Yn Star Wars: The Bad Batch
Yn 'e ôflevering Bounty Lost dûkt Shand wer op as Omega ûntfierd is troch de preemjejager Cad Bane. Dy is fan doel har út te leverjen oan 'e Kaminoaanske wittenskipper Taun We. Shand makket Taun We dea en befjochtet Bane om't se ynhierd is om Omega by Nala Se te bringen, in oare Kaminoaanske wittenskipper. Underwilens wurdt Omega rêden troch de oare leden fan 'e 'Bad Batch', en se ûntkomme op 'e nij. Shand komt foar dat Bane harren efterfolgje kin troch syn romteskip te sabotearjen. As se har falen oan Nala Se rapportearret, seit dy dat alles goed is salang't Omega mar net yn 'e hannen fan 'e Kaminoaanske earste minister Lama Su falt, foar wa't Taun We wurke. Om't Shand dat foarkomd hat, betellet Nala Se dochs de ôfsprutsen priis.
Kûbaard
Kûbaard is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, noardwest fan Wommels. It doarp hat likernôch 190 ynwenners (2004).
Peizermade
thumb|Komboerd (2014) Peizermade is in doarpke yn de provinsje Drinte en leit tusken Peize en Grins. It leit net fier fan de Grinslanner grins ôf. Troch it doarp rint mat ien dyk. Yn it doarp bine gjin foarsjennings, útsein in bemand tankstasjon. In soad minsken geane nei Grins ta om te wurkjen en te studearjen.
Heard en de McDonaldeilannen
Geology
thumb|left|250px|In satellytfoto fan it eilân [[Heard (eilân)|Heard, mei yn 'e midden de 2.745 m hege Mawson Peak-fulkaan.|alt=]] Geologysk bestiet de arsjipel út stjurringsstientme. De fulkanen dy't de eilannen foarme hawwe, lizze net op in plaatgrins; de grinzen fan 'e Antarktyske plaat mei de Afrikaanske en Australyske platen lizze hûnderten kilometers noardliker. Wierskynlik binne de eilannen ûntstien troch in hotspot. It heechste punt is de aktive fulkaan Mawson Peak, mei in hichte fan 2.745 m, op it eilân Heard, dy't ek wol "Big Ben" neamd wurdt. Dat is mei-iens ek de heechste berch fan Austraalje, 517 m heger as de Mount Kosciuszko, de heechste top op it Australyske fêstelân. De fulkaan op it eilân McDonald is, nei't er sa'n 75.000 jier sliept hat, yn 1992 wer aktyf wurden en is sûnt ferskate kearen útbarst.
Minnesota
Geografy en klimaat
De steat Minnesota is 225.365 km² grut en leit yn de Sintral-tiidsône. It grinzet yn it noarden oan Kanada, yn it westen oan de steaten Noard Dakota en Súd Dakota, yn it easten oan Wiskonsin en yn it suden oan Iowa.
Benny Andersson
ABBA (1972–1982)
Andersson moete Björn Ulvaeus yn de simmer fan 1966, de twa manlju begûnen tegearre ferskes te skriuwen, wêrfan't de earste Isn't It Easy To Say wie, úteinlik opnommen waard troch de Hep Stars. Hy hie ek in fruchtbere gearwurking op it mêd fan lietsjeskriuwen mei Lasse Berghagen, mei wa't er ferskate ferskes skreau. It ferske Hej, Clown waard ynstjoerd foar de finale fan it Sweedske Eurofyzje Sjongfestival fan 1969. It nûmer einige op it twadde plak. By dy wedstriid trof er sjongeres Anni-Frid Lyngstad, en al gau waarden se in keppel. Om deselde tiid hinne moete syn freon Björn Ulvaeus sjongeres Agnetha Fältskog. Doe't de twa keppels inoar begûnen te stypjen by opnamesesjes, kaam de popgroep ABBA ta libben.
Botswana
Ekonomy
De ekonomy fan Botswana hat in grutte goei belibbe sûnt de ûnôfhinklikens yn 1966. De ynwenners fan Botswana hawwe doetiids ek de hurdste groei fan de libbensstandert meimakke.
Fizel
Wetterbeweging
dêr't:
Kim Basinger
Tusken 1980 en 1988 wie hja troud mei Ron Snyder-Britton, en fan 1993 oant 2002 mei akteur Alec Baldwin, mei wa't hja nei de skieding in lange rjochtsaak fierde oer de fâdij fan harren bern.
BNA-kubus
De BNA Kubus is in ûnderskieding dy't sûnt 1965 útrikt wurdt troch de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus oan in persoan of in ynstelling as blyk fan wurdearring foar in bysûndere fertsjinste foar de arsjitektuer yn Nederlân.
Forbes (tydskrift)
Amerikaanske edysje
Forbes stiet benammen bekend om syn ranglisten. De wichtichste dêrfan is de Forbes 400, in jierliks publisearre list fan 'e 400 rykste Amerikanen, dy't ek om utens ferneamd is. Oan in fermelding op dy list is sa'n prestiizje ferbûn dat guon rike sakelju (bgl. Donald Trump) yn it ferline sels kontakt opnommen hawwe mei Forbes om op 'e Forbes 400 te kommen. Oare wichtige ranglisten dy't troch Forbes publisearre wurde, binne de Forbes Global 2000, in list fan 'e twatûzen grutste bedriuwen yn 'e wrâld; de Forbes List of the World's Most Powerful People, in list fan 'e ynfloedrykste persoanen yn 'e wrâld; en The World's Billionaires, in opsomming fan alle miljardêrs yn 'e wrâld.
Kataren
Skiednis
De twadde krústocht begûn yn 1226 ûnder de lieding fan de Frânske kening Loadewyk VIII. Mar hy ferstoar ûnderweis nei Súd-Frankryk. De tredde en lêste krústocht yn it jier 1244 ferneatige de lêste grutte bolwurken fan de Kataren. De kastielen fan Montségur en Quéribus wurden finaal ôfbrutsen. De Kataarske gemeente fan Montallou en omjouwing wurdt yn 1320 troch de ynkwisysje fermoarde. De lêste Kataar is yn 1321 ferband, hy wie Guillame Bélibaste. thumb|right|200px|It Kataarske kastiel Queribus
Fochtelerferlaat
Neist de slús stiet in slúswachterswenning. De wenning is noch hieltyd yn it eigendom fan de provinsje Fryslân. It gebou stiet op de ryksmonumintelist.
Boerkina Faso
Boerkina Faso is in lân yn it westen fan Afrika. De haadstêd is Ouagadougou.
Henk Helmantel
thumb|left|Henk Helmantelthumb|200px|Skilderij fan Henk Helmantel út de samling fan de ING thumb|200px|Tsjerke [[Loppersum (Grinslân)|Loppersum]]
Stedsgrêft (Snits)
Súdrin
De súdrin hat brêgen dy't iepen kinne en kin dêrom brûkt wurde troch de plezierfeart.
Middelrin
Fan de eastein fan de Kolk oan de binnenkant fan de Wetterpoarte, rint de Middelrin tusken de beide wâlen fan it Heechein ûnder de Heecheinsterbrêge troch nei it easten. Dit part, dat yn de folksmûle it Heechein hjit nei de beide kaden, hat lang de haven fan Snits west, oant begjin 17e iuw de Kolk útgroeven waard ta in haven. It wetter gong oarspronklik fierder troch de Singel en de Hege Peallen, mar sûnt de Singel yn de 20e iuw dimpt is, is de Hoogendsterbrug Súdbrêge de ienigste trochgong.
Freark III fan it Hillige Roomske Ryk
Libben
Uteinlik soe hy syn tsjinstanners oerlibje. Yn 1457 stoar Ladislaus Posthumus doe’t der 17 jier wie. Fan him erfde hy Neder-Eastenryk. Dêrnei ferstoar yn 1463 Albert VI fan wa hy Opper-Eastenryk erfde.
Súkses hie Freark III ek by it sykjen fan in houlikspartner foar syn soan en opfolger Maksimiliaan I. Nei dat Karel de Stoute it stedsje Neuss fan july 1474 oant juny 1475 belegere hie, gie Freark III de ûnderhannelings oan mei Karel de Stoute. Freark III krige it houlik fan Maksimiliaan mei de dochter en erfgenaam fan de hartoch fan Boergonje, Maria fan Boergonje, foar elkoar. Sa soarge Freark III foar in grutte útwreiding fan it kroandomein fan it Habsbuorchske Hûs.
Godfried Bomans
Priveelibben
Bomans ferloofde him yn 1941 mei Gertrud Maria "Pietsie" Verscheure. Yn 1943 joech er syn stúdzje deroan en ferhuze er werom nei Haarlim. Op 14 april 1944 troude er yn Nimwegen mei Pietsie Verscheure. Tsjin 'e ein fan 'e oarloch, doe't de Dútske besetters razzia's holden om manlju te finen dy't yn Dútslân ynset wurde koene foar de Arbeitseinsatz, moast Bomans ûnderdûke yn Aerdenhout en it Ferskûle Doarp (in ûnderdûkersdelsetting yn 'e bosken fan 'e Feluwe, yn it suden fan 'e Gemeente Nunspeet. Pas nei ôfrin fan 'e Twadde Wrâldoarloch, op 17 augustus 1945, koene Bomans en de frou foar de tsjerke trouwe. Ut harren houlik waard ien dochter berne, Eva (1960).
Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen
thumb|300px|right|Oersichtskaart fan de Republyk, fan [[Johannes Janssonius; út syn samling Belgii Foederati Nova Descriptio, Amsterdam 1658]] De Republyk fan de Sân Feriene Nederlannen (Latyn: Belgica Foederata) is de namme fan de sân provinsjes yn de Nederlannen dy't harren fan 1568 ôf yn de Tachtichjierrige Kriich ûnôfhinklik makken fan it Habsburgske ryk. De republyk bestie oant 1795, doe't dy oan it begjin fan de Frânske tiid ferfongen waard troch de Bataafske Republyk, en waard letter part fan it Frânske Keizerryk.
Steatsrjocht
It oergesach yn de Republyk berêste by de Steaten-Generaal, wylst de gewestlike steaten oer in grutte mjitte fan selsstannigens beskikten. Yn de Steaten-Generaal wie foar wichtige beslissingen ienstimmigens fereaske, itjinge faak ta fûleindige strideraasje liede, û.o. ûnder it Tolvejierrich bestân, doe't Van Oldenbarnevelt terjochtsteld waard, en yn 1650 doe't prins Willem II Amsterdam oermastere. De Republyk telde sân folweardige gewesten: Hollân, Seelân, Utert, Gelderlân, Oerisel, Fryslân en Grinslân; dêrneist stie it 'lânskip', dat wol selsbestjoer hie, mar net yn de Steaten wie fertsjintwurdige. De gebieten yn it suden fan it lân, dy't earst letter befrijd wienen, waarden as de Generaliteitslannen troch de Steaten-Generaal bestjoerd. In semi-monargale posysje yn de Republyk naam it Hûs fan Oranje yn. De ôfstammelingen fan Willem fan Oranje, Maurits (1585-1625), Freark Hinderik (1625-1647), Willem II (1647-1650) en Willem III (1672-1702) kombinearren it steedhâlderskip fan de measte gewesten (wêrûnder hieltyd Hollân en Seelân) sûnt 1625 mei it oerbefel oer lân- en seemacht (kaptein en admiraal-generaalskip).
Ptoleméus
Astrology
Yn de Tetrabiblos wurdt wiidweidich yngien op it tsjutten fan horoskopen. Dêrnjonken wurde oanwizings jûn foar berekkenings. In part fan syn boek giet oer spesifike situaasjes, bygelyks astrologyske stannen dy't wichtich wêze soenen by bûtenlânske reizen.
Kevelaer
Skiednis
De buorskippen Kevelaer en Wetten hearden yn 'e lette midsiuwen ta it greefskip Gelre, dat op 19 maart 1339 in hartochdom waard. De doarpen Kervenheim en Winnekendonk hearden yn dy tiid by it hartochdom Kleef.
Kulturkampf
Yn de jierren 1870 waard troch rykskânsler Otto von Bismarck útein set mei in striid tsjin de Roomsk-Katolike Tsjerke, dy't bekend waard ûnder de namme Kulturkampf. Yn oktober 1873 preke de biskop fan Mainz, Wilhelm Emmanuel von Ketteler, foar mear as 25.000 minsken yn Kevelaer tsjin de wetten dy't yn it ramt fan de Kulturkampf útfeardige waarden. Yn Kevelaer waard beslach lein op tsjerklik besit en plysjes dy't wegeren de opdracht út te fieren krigen dien. Oan de oare kant waarden dyjingen dy't al meiwurken oan it beslach foar twa jier troch de tsjerklike autoriteiten ekskommunisearre.
Johnny Depp
thumb|right|Johnny Depp thumb|Johnny Depp op de premiêre fan Pirates of the Caribbean: At Worlds End, july 2007. John Christopher (Johnny) Depp II (Owensboro (Kentucky), 9 juny 1963) is in Amerikaansk akteur, filmprodusint en muzikant. Hy wennet tsjintwurdich yn Parys, Los Angeles, Súd Frankryk en Ingelân, hat in seeweardich jacht en in eigen eilân yn de Kariben (troch him Fuck Off Island neamd).
Edvard Grieg
Nei 1880
Yn 1880 fêstige er him definityf yn syn berteplak Bergen. Troch it jierjild fan it regear koe er him hielenal mei komponearjen dwaande hâlde. Hy libbe tige op himsels yn dy tiid, mar makke ek koarte konsertreizen. Wilens mocht er in soad earebewizen ûntfange, sa as earelidmaatskippen en earedoktoraten (Cambridge en Oxford). Grieg's 25 jierrich houlik waard in nasjonale fiering.
Harry Potter en de Stien fan 'e Wizen
Ynhâld
Hy wurdt wekker yn 'e sikeboech fan 'e skoalle, dêr't perfester Perkamentus him fertelt er de konfrontaasje oerlibbe hat trochdat syn mem alve jier lyn har libben opoffere hat om him te beskermjen en trochdat Voldemort sokke leafde net begripe kin. Dêrom moast Voldemort ek diskear úteinlik de striid opjaan; hy hat Kwirrel efterlitten om te stjerren, mar sil no grif besykje om op in oare manear syn weromkear te bewurkmasterjen. Perkamentus seit ek dat de Stien fan 'e Wizen no ferneatige is, sadat dy nea wer yn ferkearde hannen falle kin. It boek einiget as Harry foar de simmerfakânsje weromkeart nei syn omke en muoike.
Jopie Huisman Museum
It hjoeddeiske museum is it twadde museum en waard iepene yn 1992 en útwreide yn 2001. It earste museum siet fan 1986 ôf yn it âlde Sleeswijckhuys. De kolleksje bestiet út tekeningen, skilderijen en samlingen.
Hûs Doarn
Untstean enarsjitektuer
In earste fermelding fan it plak Doarn stamt út it jier 838. It Midsiuwske Hûs wie oarspronklik in wetterburcht dy't oan 'e ein fan de 13e iuw boud waard foar domproast Adolf van Waldeck. Yn de iuwen dêrnei bleau it Hûs besit en residinsje fan de domproasten fan Utert. In 1322 waard it ferwoaste. Ungefear fiifentweintich jier letter waard mei de werbou begûn. Yn 1536 waard it in ridderhofstêd.
Wilhelm II
It Hûs en it lângoed waarden yn 1945 as Dútsk besit fikearre en binne no besit fan de Steat fan de Nederlannen (Ryksgebouwetsjinst) as ferselsstannige Ryksmuseum. De ynrjochting is net mear hielendal lyk as doe't de keizer der wenne. Der is besocht safolle mooglik autentyk te hâlden, mar yn it ferline binne der wol inkele dielen fan de kolleksje weromjûn oan de erfgenamten fan de keizer, de famylje fan de Hohenzollern en wurde der soms ek spullen útliend foar eksposysjes op oare plakken.
Stasjon Apeldoarn
Mei it each op in rekonstruksje fan it stasjonsgebiet ûntstean nei de iuwwiksel plannen om it gebou te slopen. Troch lokale protesten bliuwt it gebou bewarre en is it yn 2007 oan de bûtenkant safolle mooglik werom brocht yn de orizjinele steat. Hjirby is de yngong út de jierren ’70 ofbrútsen en is de foargevel safolle mooglik werombrocht yn de situaasje fan foar 1911.
Datselde jier is it Apeldoarnske stasjonsgebiet folslein fernijd. Foar it stasjonsgebou komt in grut ferlege plein mei tagong ta de nije tunnel ûnder de spoaren. De linker fleugel fan it stasjonsgebou is hielendal sloopt om plak te meitsjen foar de nije tunnel. Neidat dy ree kaam is, is de fleugel yn de koarte tastân fan foar 1911 wer werboud.
Lytsewierrum
Skiednis
It doarp untstie op in terp op it eastlike ein fan it gebiet fan Easterein, dat in skoft in eilân wie. It doarp ûnstie op en om dy terp, mar de terp sels is net mear te sjen.
Banne (rjochtsgebiet)
In ban of banne stie ûnder de rjochtspraak fan in rjochter.
Stifting Elektroanyske Letteren Fryslân
ELF publisearre de folgjende wurken:
Lytsewierrum
Bouwurken
Likernôch in kilometer súdlik fan it doarp oan de Legedyk stiet yn de buorskip Greate Wierum in yn 1921 boude Amerikaanske wynmotor. De Herkulesmûne is in ryksmonumint.
Mienskip
Hinnaard, Itens, Rien en Lytsewierrum foarmje tegearre de fjouwer doarpen (De 4 Doarpen). Hja hawwe in mienskiplike doarpsbelang, in mienskiplike doarpskrante en ek de ferienings binne mienskiplik. It doarpshûs stiet yn Itens en hjit 'De Lytse Fjouwere'. thumb|260px|Hegedyk
StreetArt Festival Harns
It StreetArt Festival Harns (Nederlânsk en offisjeel: StreetArt Festival Harlingen) is in keunstmanifestaasje yn 'e Fryske stêd Harns. Dit evenemint is wijd oan 'e keunstfoarm dy't earder as graffity weiset waard. Dêrby wurde grutte keunstwurken skildere op 'e muorren fan beskate gebouwen yn Harns. It ferline en imago fan Harns as havenstêd yn acht nommen, litte de keunstners har datoangeande ynspirearje troch maritime tema's. It StreetArt Festival waard foar de earste kear holden fan 4 o/m 13 july 2018.
Hans Dijkstal
Libben en wurk
Hy wenne oant syn fiifde jier yn it Egyptyske Port Saïd, dêr't syn heit yn de skipfeart wurke. Ear't er yn 1982 nei De Haach gie, wie er wethâlder yn Wassenaar. Nei tolve jier yn de Twadde Keamer as Keamerlid hâlde er him ûnder mear dwaande mei minderhedenbelied, kriminaliteitsbestriding en de IRT-affêre. Dijkstal stie oan de widze fan it earste pearse kabinet. Dat wie revolúsjonêr omdat der foar it earst gjin kristlike partij meidie yn de koalysje, dy't bestie út PvdA, VVD en D66. Hy wie yn dit kabinet minister fan Ynlânske Saken en fisepremier.
As minister fan Ynlânske Saken like hy net genôch trochpakke te kinnen. Binnen de VVD woeks de argewaasje, omdat Dijkstal net yn steat wie ekstra plysje op strjitte te regeljen.
Yn 1998, yn it twadde pearse kabinet-Kok, kaam Dijkstal werom nei de Twadde Keamer en naam it fraksjefoarsitterskip oer fan Frits Bolkestein, de VVD-lieder dy't mei pittige útspraken it debat op skerp sette koe. Dykstal wie sa net; hy wie in liberale politikus sûnder útsprutsen politike ideeën, in ynnimmende kompromissiker. Sadwaande wie er net opwoeksen tsjin Pim Fortuyn. Hy ergere him oan it groeiende tal ûntefreden boargers dat hieltiten mear krityk hie op Pears-II, it kabinet dat de problemen op mêd fan de migraasje, sûnenssoarch en it ûnderwiis net goed genôch oplossen koe. "Bedoarne diva's", neamde Dijkstal in part fan de kiezers. "Se fine dat de oerheid him net mei har bemuoie mei, mar jouwe de oerheid wol de skuld fan alles wat fout giet", sei er yn maart 2002 tsjin Vrij Nederland.
Cebu (eilân)
thumb|Cebu thumb|Lizzing Cebu yn de Filipinen Cebu is mei 4422 km² it op acht nei grutste eilân fan de Filipinen en ûnderdiel fan de Visayas-eilannegroep. Cebu City is de grutste stêd fan it eilân en ek de haadstêd fan de provinsje Cebu. De provinsje bestiet neist it eilân Cebu út 167 lytsere eilannen yn de buert. De bewenners fan it eilân prate Cebuano. Dêrneist prate in soad minsken krektas yn de oare dielen fan it lân ek Ingelsk. It eilân Cebu is it grutste eilân fan de provinsje Cebu. Op it eilân lizze 9 stêden en 36 gemeenten.
Siep van den Berg
Wurk yn de iepenbiere romte (karút)
Amsterdam Grins
Ringlieding
Mei in ringlieding yn in keamer, in seal of in folslein gebou kin de minhearrende mei in hjoeddeistich hearapparaat it lûd fan 'e tillefyzje, de radio of in lûdynstallaasje better beharkje.
Willem Wilmink
right|thumb|Willem Wilmink ©Sjaak Ramakers Willem Andries Wilmink (Ynskedee, 25 oktober 1936 - dêre, 2 augustus 2003) wie in Twintske dichter, skriuwer en sjonger.
Petronella fan Loataringen
Referinsje
Gravin Petronella van Holland, 1990, E.H.P. Cordfunke, Skoarl en F.W.N. Hugenholtz, Bilthoven /De Walburg Pers, Sutfen.
Triple Alliânsje
Utinoarfallen
De Italjaanske neutraliteit duorre net lang. Op 6 april easke it fan Eastenryk-Hongarije Súd-Tiroal, Istrje en Triëst op yn ruil foar duorjende neutraliteit. Eastenryk-Hongarije wegere dêroan te foldwaan. Op 26 april waard yn Londen in geheim ferdrach sletten tusken de Alliëarden en Itaalje oer territoriale kompinsaasje foar Itaalje as dat lân oan harren kant meidwaan soe oan 'e oarloch. Op 4 maaie sei Itaalje de Triple Alliânsje op, en op 24 maaie ynterveniëarre it lân oan 'e kant fan 'e Alliëarden yn 'e oarloch troch Eastenryk-Hongarije de oarloch te ferklearjen en in offinsyf tsjin Súd-Tiroal yn te setten.
Survivor (film út 2015)
Survivor is in Britsk-Amerikaanske aksjespionaazjeskriller út 2015 ûnder rezjy fan James McTeigue, mei yn 'e haadrollen Milla Jovovich en Pierce Brosnan. De titel betsjut "Oerlibbene". It ferhaal giet oer Kate Abbott, in befeiligingsmeiwurkster fan 'e Amerikaanske ambassade yn Londen, dy't in terroristysk komplot op it spoar komt. Nei in bomoanslach wurdt se der lykwols sels fan fertocht dat se derefter sit. Mei de autoriteiten op 'e hakken moat se in gruttere oanslach sjen foar te kommen. Survivor krige oer it algemien negative resinsjes fan 'e filmkritisy en flopte yn 'e bioskopen.
De Roskam
Skiednis
It blêd waard yn oktober oprjochte 1995 troch Han Pape, dy't net sa bliid wie mei it opgean fan de kranten De Twentsche Courant en Tubantia yn De Twentsche Courant Tubantia. Dêrtroch soe der noch mar ien deiske krante yn Twinte oerbliuwe, sûnder konkurrinsje om skerp te bliuwen. Pape wurke oant april fan dat jier by de Twentsche Courant.
Konettikut
Bestjoer
Krekt as alle Amerikaanske steaten wurdt Konettikut bestjoerd troch in steatsregear mei oan it haad de gûverneur. De wetjaande macht is yn 'e hannen fan 'e Algemiene Assimblee fan Konettikut, dy't bestiet út 'e Steatssenaat mei 36 sitten en it Steatshûs fan Offurdigen mei 151 sitten. Yn 'e Amerikaanske Senaat wurdt Konettikut, lykas alle Amerikaanske steaten, fertsjintwurdige troch 2 senators. Yn it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen hat Konettikut 5 sitten.
It politike lânskip fan Konettikut wurdt behearske troch de beide grutte Amerikaanske politike partijen, de Demokratyske Partij en de Republikeinske Partij. Alle oare partijen spylje mar in marginale rol. Konettikut is stevich yn 'e hannen fan 'e yn ferhâlding progressivere Demokraten, en sels de Republikeinen yn 'e steat binne oer it algemien in stik minder konservatyf as harren partijgenoaten út oare dielen fan 'e Feriene Steaten. Konettikut wie yn 2008 de twadde Amerikaanske steat (nei Massachusetts), dy't it homohoulik ynfierde.
Taal
Konettikut hat gjin offisjele taal dy't as sadanich by wet fêstlein is, mar yn 'e praktyk ferfollet it Ingelsk dy funksje. Neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2000 wie dy taal doe foar 81,7% fan 'e befolking de memmetaal. Op it twadde plak kaam it Spaansk (8,4%), folge troch it Italjaansk (1,6%), it Frânsk (1,3%) en it Poalsk (1,2%).
Fochtelerfean
thumb|right|300px|It Fochtelerfean sjoen fan de útsjochtoer by Ravenswâld ôf. It Fochtelerfean is in natuergebiet op de grins fan Fryslân en Drinte. It heechfeangebiet leit tusken Easterwâlde en Assen, fuort om it natuergebiet hinne lizze Feanhuzen, De Fochtel en Ravenswâld. It gebiet is sa’n 2500 hektare grut, likernôch like grut as de stêd Utert. It Fochtelerfean is ien fan de minne en best bewarre heechfeangebieten fan Nederlân.
Rien
Rien wie earst in buorskip under Lytsewierrum mar is sûnt 1 maaie 1955 in selsstannich doarp. In tsjerke en skoalle hat Rien ek nea hân, derfoar moasten de minsken yn Lytsewierrum wêze.
Golden Globe foar Bêste Lange Animaasjefilm
De Golden Globe foar Bêste Lange Animaasjefilm (Ingelsk: Golden Globe Award for Best Animated Feature Film) is in Amerikaanske priis op it mêd fan animaasjefilms, dy't sûnt 2007 elts jier ein jannewaris útrikt wurdt oan 'e as bêste beoardiele lange animaasjefilm fan it foargeande jier. It is ien fan 'e Golden Globes, dy't útrikt wurde troch de Hollywood Foreign Press Association (HFPA) by in útrikkingsseremoanje yn it Beverly Hilton yn Beverly Hills.
Cereänen
Cereänen (inkeltal: Cereaan) binne in fiktyf ras fan humanoïde bûtenierdske wêzens út 'e Star Wars-franchise, dy't yntrodusearre waarden yn 'e film Star Wars: Episode I – The Phantom Menace. Hja komme fan Cereä, in planeet mei in wielderige plantegroei en in grut bioferskaat, dy't noch fierhinne ûnoantaaste is troch technology.
Reahûs
Skiednis
Oant de gemeentlike weryndieling yn 1984 makke Reahûs diel út fan de gemeente Hinnaarderadiel, dat doe mei de gemeente Baarderadiel opgie yn de nije gemeente Littenseradiel. Op 1 jannewaris 2018 waard Littenseradiel opdield en kaam Reahûs yn de gemeente Súdwest-Fryslân te lizzen.
De Museumfabriek
It Museum is op it sels ûntdekken rjochte. Dat hâldt yn dat besikers sels yn kasten sjen moatte, doarke-iepenlûke en harren eigen paad bepale moatte. Ek kin in audiotoer oanfrege wurde, dêr't by elk foarwerp in ferhaal ferteld wurdt. TwentseWelle is dwaande om dit, neist Nederlânsk, Dútsk en Ingelsk, ek yn it Twintsk te krijen.
Sportferiening Suwâld
Gegevens
Oprjochte
Willem Wilminkpriis
De Willem Wilminkpriis is in priis foar it bêste berneliet. De priis wurdt alle twa jier útrikt oan de makker(s) fan in liet foar bern/jongerein yn de leeftiid fan de basisskoalle dat yn de foarôfgeande twa jier skreaun of útkomd is op cd of dvd of útfierd is yn it teater of op tv.
De priis is ferneamd nei de dichter/skriuwer Willem Wilmink.
Inisjatyfnimmers foar de priis binne: Stichting Enschede Promotie en de Stichting Willem Wilminkfestival. It idee foar de priis komt fan berneboekeskriuwers Koos Meinderts en Sjoerd Kuyper.
Herbert Hoover
right|thumb|200px|Herbert Hoover Herbert Hoover (1874-1964) wie in Amerikaansk politikus en fan 1928 oant 1932 presidint fan de Feriene Steaten.
Yolanthe Cabau van Kasbergen
thumb|220px|Yolanthe as miss Giro bij de [[Omloop fan Itaalje|Giro d'Italia, 9 maaie 2010]] Yolanthe Cabau van Kasbergen (Ibiza, 19 maart 1985) is in Spaansk-Nederlânske aktrise en telefyzje-presintatrise.
Ambachtshearlikheid
De ambachtshearlikheid ûnderskiede him fan de frije- of hege hearlikheid meidat de hear gjin jurisdiksje yn halssaken hie. Neist rjochtspraak hearden ek bestjoer en wetjouwing ta it foech fan de hear. Dy liet útoefening fan al dy foegen meast oer oan in troch him beneamde skout (werklike útfiering troch skout en skepenen). Fierders hie de hear ûnder oaren rjocht op alderlei heffingen. Oarspronklik wienen de ambachtshearlikheden yn hannen fan eallju. Letter waarde sy faak kocht troch begoedige boargers en troch stêden.
Lutz Jacobi
Lutske (Lutz) Jacobi (Ketlik 13 desimber 1955) is in Fryske politikus en bestjoerder.
Riedswurk
By de ferkiezings foar de weryndielde gemeente Ljouwert yn 2013 wie hja listtriuwer foar de PvdA. Hja krige foldwaande foarkarstimmen, mar gong net yn de gemeenteried. By de gemeenteriedsferkiezings yn novimber 2017 wie hja listlûker. Hoewol’t de PvdA der yn it hiele lân striemin foar stie, ferlear de partij yn Ljouwert mar ien sit en ûnder lieding fan Jacobi bleau de partij mei alve sitten de grutste partij. Lutz Jacobi waard keazen ta fraksjefoarsitter fan de PvdA yn de gemeente Ljouwert en hja bleau dat oant 2022.
Grins (Eastenryk)
Befolkingsferrin
* Boarne: Statistyk Austria
Vrijenban
Op 1 jannewaris 2004 wennen der 9289 minsken, ferdield oer 5280 húshâldens, yn Vrijenban.
Elfbergen
Troch de bosk rinne lange leanen, ien fan de fraaiste is de Boekeleane. By de Koaileane (by de eardere einekoai) leit de Boskfiver dy't yn it ramt fan de wurkleazensfoarsjenning yn de tritiger jierren groeven is. Foar 1940 wie dêr in wurkleazekamp.
Clint Eastwood
Jonkheid en oplieding
Nei't er fan skoalle gien wie, hie Eastwood in ferskaat oan banen, wêrûnder strânwacht, winkelbetsjinde yn in krudenierssaak, brânspuitman foar de bestriding fan boskbrannen en golfcaddy. Neffens Clintwood sels woed er him yn 1951 ynskriuwe litte oan 'e Universiteit fan Seattle, mar waard er doe oproppen foar de tsjinstplicht ûnder de Koreaanske Oarloch. Syn eardere partner Sondra Locke sei dêroer yn in fraachpetear: "Hy neamde altyd de Koreaanske Oarloch as er dat sei, yn 'e hope dat eltsenien oannimme soe dat er oan it front tsjinne hie en de iene of oare held wie. Mar eins brocht er syn hiele skoft yn it leger troch as strânwacht yn Fort Ord yn noardlik Kalifornje." Neffens Don Loomis, in maat fan Eastwood op 'e middelbere skoalle, gie Eastwood yn dy snuorje om mei in dochter fan in ofsier yn Fort Ord, dy't him de hân boppe de holle holden hawwe soe as der soldaten nei Koreä stjoerd wurde moasten. Yn dyselde snuorje regele Eastwood dat er ûnder syn ferlof yn Seattle in ôfspraakje mei in frommeske hie. Op 'e weromweis nei Fort Ord wied er in passazjier yn in Douglas A-1 Skyraider-bommesmiter dy't sûnder brânstof kaam te sitten en by Point Reyes yn see delstoarte. Eastwood en de piloat brûkten in rêdingsflot om 3,2 km nei de kust te swimmen.
Trochbraak
Yn jannewaris 1966 mette Eastwood yn New York de Italjaanske filmprodusint Dino de Laurentiis, dy't him frege om yn 'e film Le Streghe ("De Heksen", 1967) te spyljen, in fiiflûk dêr't er De Laurentiis syn frou Silvana Mangano as tsjinspylster hawwe soe. It njoggentjin minuten duorjende segmint fan 'e film dêr't Eastwood yn spile, wie binnen in pear dagen opnommen, mar doe't de film útkaam, wiene de filmkritisy der min oer te sprekken, mei't it in tige "ûn-Clint-eftich optreden" wie, sa't ien fan harren it omskreau. Twa moannen letter begûnen de opnamen foar de trêde film fan Sergio Leone dêr't Eastwood yn spile: The Good, the Bad and the Ugly (1966), dy't draaide om 'e syktocht nei in bedobbe foarrie Konfederearre goud. Eastwood hie dêr fannijs de rol fan 'e mysterieze 'Man sûnder Namme' yn, en wurke yn 'e film gear mei Lee Van Cleef as in ûnmeilydsume skatsiker en Eli Wallach yn 'e rol fan 'e snoade Meksikaanske bandyt Tuco Ramírez.
Oare iere súksessen
Mei Don Siegel makke Eastwood yn 1971 de film The Beguiled, oer in ferwûne Noardlike soldaat dy't ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch finzen holden wurdt troch de op seksueel mêd geastlik betize eigneresse fan in Súdlike famkesskoalle (spile troch Geraldine Page). Yn 'e Feriene Steaten waard The Beguiled in flop om't de Amerikanen it net hiene op 'e 'ûntmanlike' rol fan Eastwood. Yn Frankryk betsjutte de film krekt Eastwood syn trochbraak, en dêr wurdt The Beguiled noch altyd sjoen as ien fan syn bêste films. 1971 wie ek it jier dat Eastwood foar it earst sels in film regissearre. Dat wie de psychologyske skriller Play Misty for Me, oer in discjockey by in lokaal radiostasjon dy't in losse seksuële relaasje hat mei syn harkster Evelyn (spile troch Jessica Walter), dy't him geregeldwei opskillet om 'e plaat Misty fan Erroll Garner oan te freegjen. As hy harren relaasje beëiniget, docht bliken dat se geastlik net ynoarder is, en begjint se him te stalken. Play Misty for Me waard rûnom priizge troch de filmkritisy en Jessica Walter waard foar har rol nominearre foar in Golden Globe foar bêste aktrise.
Jierren '70
Nei't Sean Connery oankundige hie dat er net wer geheim agint James Bond spylje woe, waard Eastwood oansocht foar dy rol, mar hy sloech it oanbod ôf om't er fûn dat Bond troch in Britsk akteur spile wurde moast. Syn folgjende film wie de western Joe Kidd (1972), nei in senario fan Elmore Leonard. Eastwood spile dêryn de titelrol, dy't basearre wie 'e histoaryske persoan fan Reies Lopez Tijerina, dy't yn juny 1967 in gerjochtsgebou yn Tierra Amarilla yn Nij-Meksiko bestoarme. De film krige in lauwe ûntfangst, hoewol't Eastwood syn aktearwurk oer it algemien priizge waard. Yn 1973 regissearre Eastwood syn earste westernfilm, High Plains Drifter, dêr't er sels ek de haadrol yn spile. Dat wie de rol fan in mysterieuze frjemdling dy't in stedsje yn it Wylde Westen ynriidt en dêr troch de bewenners ynhierd wurdt om harren te beskermjen tsjin trije kriminelen dy't mei koarten út it tichthús frijlitten wurde sille. It bliuwt ûnbeneamd oft de frjemdling no de broer is fan 'e helpsheriff dy't de trije kriminelen fermoarde hawwe, of de geast fan 'e helpsheriff sels. Gatten yn 'e plot fan 'e film folle Eastwood op mei swarte humor en allegory, nei foarbyld fan Leone. De film krige mingde kritiken, mar die it yn 'e bioskopen poerbêst.
Nei't er klear wie mei Breezy, wie Eastwood ree om fannijs de rol fan Harry Callahan te spyljen yn 'e ferfolchfilm op Dirty Harry. Dat waard Magnum Force (1973), wêryn't Callahan op it spoar komt fan in groepke jonge, fan it paad rekke plysjeminsken yn San Francisco, dy't systematysk de minste kriminelen yn 'e stêd fermoardzje. Hoewol't de film it kommersjeel skoan die, mei in opbringst fan mear as $58 miljoen yn 'e Feriene Steaten allinnich al, moasten de filmkritisy der net folle fan hawwe. Yn 1974 spile Eastwood yn Thunderbolt and Lightfoot, in lichtfuottige roadmovie oer de âlde bankrôver Thunderbolt (Eastwood) en dy syn jongere partner, de oplichter Lightfoot (spile troch Jeff Bridges). De film krige loovjende resinsjes, mar wist mar in beskieden bedrach binnen te swyljen yn 'e bioskopen. Eastwood stie yn Thunderbolt and Lightfoot yn it skaad fan Bridges, dy't foar syn rol nominearre waard foar in Oscar yn 'e kategory bêste manlike byrol. Neffens de ferhalen soe it brekme oan erkenning foar himsels Eastwood ta razernij brocht hawwe. Ek soed er doe sward hawwe dat er nea wer foar filmstudio United Artists wurkje soe.
Yn 1978 spile Eastwood foar it earst de haadrol yn in komeedzjefilm, Every Which Way But Loose, as Philo Beddoe, in knokkende frachtweinsjauffeur dy't yn it selskip fan syn broer (spile troch Geoffrey Lewis) en in nuete orang-oetan troch it westen fan 'e Feriene Steaten doarmet op 'e siik nei syn ferlerne leafde (op 'e nij spile troch Locke). De film die it ûnferwachte goed, en ûntjoech him ta de op ien nei meast opbringende film fan 1978 en Eastwood syn kommersjeel súksesfolste film oant doe ta. Yn 1979 sleat Eastwood de 1970-er jierren ôf mei Escape from Alcatraz, de lêste fan syn films dy't regisearre waard troch Don Siegel, dy't it poerbêst die by sawol kritisy as bioskooppublyk. It senario wie basearre op it histoaryske ferhaal fan Frank Lee Morris, dy't yn 'e mande mei de bruorren John en Clarence Anglin yn 1962 ûntsnapte út 'e beruchte Federale Finzenis Alcatraz, op it eilân mei deselde namme yn 'e Baai fan San Francisco.
Relaasjes en bern
Hoefolle bern oft Eastwood krekt hat, is net alhiel dúdlik. Sels hat er dêr altyd frijwat dizenich oer dien. Doe't er yn 1997 yn in fraachpetear yn it Amerikaanske tillefyzjeprogramma 60 Minutes troch presintator Steve Kroft frege waard: "Hoefolle bern hawwe jo?" antwurde er: "Ik haw in stik as wat." En yn 2009, doe't er te gast wie yn it praatprogramma Late Show with David Letterman, sei David Letterman tsjin him: "Jo hawwe uh... sân bern, leau 'k?" Dêr't Eastwood op antwurde: "Uh, op syn minst." Yn in artikel yn The Sunday Times fan 7 augustus 2011 fertelde syn dochter Alison lykwols: "Us heit hat acht bern by seis froulju." Der binne lykwols mar sân bern by fiif froulju bekend.
Undernimmings
Eastwood iepene yn 1971 yn Carmel-by-the-Sea in kroech dy't ynrjochte wie as in âlde Ingelske pub, mei as namme Hog's Breath Inn. Dy hat er letter ferkocht. Tsjintwurdich hat er yn Carmel-by-the-Sea in oare horekagelegenheid yn besit, it Mission Ranch Hotel and Restaurant. Eastwood is ek eigner fan 'e Tehàma Golf Club, en hat jild ynvestearre yn 'e bekende Pebble Beach Golf Links, bewesten Carmel.
George Ferris
Hy is meast bekend wurden troch it útfinen fan it reuzerêd (Ferris Wheel) dat makke waard foar de Kolombyske Wrâldtentoanstelling yn Chicago. Hy stribbe nei it meitsjen fan eat dat likefolle yndruk meitsje soe as de Eiffeltoer yn Parys, Frankryk.
Banpeal
Fynplakken fan banpeallen
Troch hjoeddeiske gearfoeging fan gemeentens binne banpelalen faak ferdwûn of binne se binne de stêdsgrinzen komd te lizzen.
List fan greven fan Hollân en Seelân
Dit is in List fan greven fan Hollân en Seelân.
Nije Wetterwei
thumb|right|200px|Nije Wetterwei De Nije Wetterwei (Nederlânsk en offisjeel 'Nieuwe Waterweg') is in kanaal dat Rotterdam mei see ferbynt. It waard yn 1872 foltôge; de lingte fan dy trochgraving fan de dunen by wat no Hoeke fan Hollân hjit, mar destiids yn de gemeente 's Gravenzande lei, bedroech 4,3 km. Troch de ferbreding fan it strân is hy no wat "langer". De eastlike grins wurdt tsjintwurdich markearre troch de Maeslantkearing. De Maeslantkearing leit krekt efter of op de grins dêr't de nei it suden ôfbûgende De Scheur ôfdamme waard en dêr't de trochgraving fan de dunen begûn). De hiele ferbinding fan Rotterdam mei see bestiet no sadwaande út in al normalisearre rivier en in lyts stikje kanaal, te witten: de Nije Maas fân Rotterdam ôf, de Scheur nei de gearrin Alde Maas en Nije Maas oant en mei de Maeslantkearing, en as lêste fan de Maeslantkering ôf de Nije Wetterwei. It is in drokbefearne skipfeartrûte foar it havengebiet fan Rotterdam, mei útsûndering fan de Europoarte en de Maasflakte. Utsein ûnder omstannichheden de Maeslantkering, binne der gjin obstakels as slûzen of brêgen dy't de ferbining fan Rotterdam mei see behinderje. Der is in feartsjinst tusken Maasslûs en Roazenburch foar fuotgongers, fytsers, persoaneweinen en frachtweinen.
Iduna (tydskrift)
Ferskaat
Iduna is ek de namme fan in Sweedsk tydskrift fan de literêre-histoaryske feriening Götiska Förbundet. It earste nûmer ferskynde yn 1811.
Slach by Soissons
De fjildslach
By Soissons, oan de Aisne rekke de Franken yn gefjocht mei it leger fan Syagrius. De fjildslach einige lykwols yn it foardiel fan de Franken en it Romeinske leger sloech op de flecht. Nei de oerwinning koenen de Franken maklik de oerbleaune Romeinske striidkrêften ferneatigje. Siagrius besocht te flechten nei de Fisigoaten, mar de Fisigoatyske kening Alarik II,levere him út oan Klovis, dy't Siagrius fuortendaliks fermoarde liet.
Gefolgen
Troch de oerwinning kaam der lang om let in ein oan it Romeinske tiidrek yn Galje. De Franken hienen harren grûngebiet ferdûbele, de Loire waard ta de nije súd grins en Franken en Fisigoaten bourren fan inoar. Al gau soenen dizze folken ek mei inoar yn de klinch rekke en fjochtsje om de hearskippij oer Galje. Yn 507 waarden de Fisigoaten ferslein yn de Slach fan Fouillé en moasten harren werom loeke achter de Pyreneeën, wêrtroch hiel Galje ûnder Frankysk bewâld kaam.
Fryske Feriening foar Fjildbiology
De Fryske Feriening foar Fjildbiology (FFF) is in feriening fan frijwilligers dy't natuerwittenskiplike feiten sammelt om in natuerlike floara en fauna mooglik te meitsjen.
Waaksens (Súdwest-Fryslân)
Waaksens is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, foarhinne Littenseradiel, west fan Wommels. It doarp hat likernôch 80 ynwenners (2004). Ta de himrik heart ek it buorskip De Bieren.
Mienskip
Waaksens hat in feriening foar Pleatslik Belang mar gjin eigen skoalle.
Teake Hoekema
Wurke ûnder lieding fan K. Heeroma sûnt 1953 as heechlearaar yn de Nedersaksyske dialekten mei oan de Taalatlas fan East-Nederlân en a.g. Wie mei-redakteur fan earebondels foar de heechleraren Klaas Fokkema en W.J. Buma. Publisearre ûnder oaren Frisisk-Dansk út de 17e en 18e iuw, supplemint I (mei A. Feitsma, 1969) en de Grouster Almenak (1974).
Bûnte wilsters
thumb|right|250px|Lytse Bûnte Wilster De bûnte wilsters (Charadrius) foarmje in skaai yn de famylje fan de Wilsterfûgels.
Saladin
Op 4 maart 1193 stoar Saladin yn Damaskus. De skatkist hie noch krekt genôch jild foar syn begraffenis. It wie opgien oan oarloggen en jelmissen.
Orbit Culture
Orbit Culture is in Sweedske metalband oprjochte yn 2013 yn Eksjö, Jönköpings län. De band brocht yn 2014 syn debútalbum In Medias Res út. De teksten fan de band gean benammen oer wittenskip, en mytology. Orbit Culture hat trije studio-albums útbrocht.
Walt Klink
Walt Klink (* Bakkefean, 2002 ) is in yn Fryslân berne Nederlânsk akteur.
Ki-Adi-Mundi
Nabookrisis
Nei it ferstjerren fan Qui-Gon yn 'e Slach om Naboo by in konfrontaasje mei de Sith Darth Maul, kundiget Qui-Gon syn eardere padawan Obi-Wan Kenobi oan dat er hoe dan ek gehoar jaan sil oan 'e lêste wurden fan syn âlde master, wêrmei't dyselde him frege hat om Anakin ta Jedi te trainen. De Ried beslút mei tsjinnichheid om dêr tastimming foar te jaan.
Kloane-oarloggen
Mei û.o. Mace Windu en Saesee Tiin is Ki-Adi-Mundi ien fan 'e leden Hege Jedi Ried dy't Ahsoka Tano út 'e Jedi Oarder sette en yn it tichthûs smite foar in bomoanslach en dêropfolgjende moard, mei't alle bewizen yn har rjochting wize. As Anakin Skywalker letter oan it ljocht bringt dat Ahsoka har freon Barriss Offee de wiere skuldige is, besykje Ki-Adi-Mundi en de oaren it goed te meitsjen troch Ahsoka rehabilitaasje oan te bieden, mar dat wiist hja desyllúzjonearre fan 'e hân.
Dea
Fierder as oerlis oer dy saak komme de Jedi net, mei't kânselier Palpatine, dy't eins de boasaardige Sith-master Darth Sidious is, Oarder 66 útfurdiget, ta de útfiering wêrfan't de kloansoldaten fan it Grutte Leger fan 'e Republyk foarprogrammearre binne. Dat befel hâldt de moard troch de kloanen op harren eigen Jedi-ofsieren yn, in foarfal dat letter bekend wurdt as de Grutte Suvering fan 'e Jedi. As Ki-Adi-Mundi de kloansoldaten fan it 21e Novakorps oanfierd by in oanfal oer in brêge op Mygeeto, iepenje de soldaten fan efteren ôf it fjoer op him. Hy wit mei syn ljochtsabel ferskate skotten ôf te warjen en twa kloanen te deadzjen, mar it tal kloanen dat op him sjit is te grut, en hy wurdt binnen inkele tellen trochsingele mei skotten út ploffergewearen, sadat er omkomt.
Boarnster Kritetoaniel
Yn 'e sechstiger en sântiger jierren waard der allinich noch mar toanielspile. Under lieding fan dhr. B. Bosma kaam de feriening ta prima prestaasjes; hiel lang waard der spile yn 'e heechste klasse fan de kriich, de ûnderlinge kompetysje fan it Boun fan Fryske Toanielselskippen. Der kaam ferjonging yn 'e ploech en de feriening groeide stadichoan fierder, op ’t stuit (2007) telt de feriening sa'n 25 spyljende leden en sa’n 150 stipers.
Hitler-Jongerein
Doel
It doel fan de Hitler-Jongerein wie jonges fan 10 oant 18 jier klear te meitsjen foar de militêre tsjinst nei de ideology fan de Nazi’s. Sa as Hitler sei:
Annouk van der Weijden
Annouk van der Weijden (Leiderdorp, 27 juny 1986) is in earder Nederlânsk reedrydster.
Pieter Klazes Pel (1797-1878)
Pieter Klazes Pel (Drachten, 4 febrewaris 1797 - dêre, 25 maaie 1878) wie dokter en froedmaster.
Piter Jelles Troelstra
thumb|Piter Jelles Troelstra lofts mei [[Hjalmar Branting yn 1917]] Piter Jelles Troelstra (20 april 1860, Ljouwert - 12 maaie 1930, De Haach) is bekend wurden as sosjalistysk politikus dy't yn 1918, yn neifolging fan de Russyske revolúsje, yn Nederlân de sosjalistyske revolúsje útrôp. Dêrnjonken hat Troelstra yn Fryslân as Piter Jelles namme makke as dichter en skriuwer.
Jeugd
thumb|Piter Jelles Troelstra mei Sjoukje Bokma de Boer Troelstra is berne op 20 april 1860 yn Ljouwert. Fan 1868 oant 1875 hat er yn Stiens wenne. Syn heit, Jelle Troelstra sr., wie dêr doe ûntfanger fan de belestings. Piter Jelles hat syn foarming yn Stiens krige, foaral troch de ynfloed fan syn mem. Syn libben lang hat Piter Jelles dan ek in bân mei Stiens field.
Polityk
thumb|Troelstra by in gearkomste Nei syn stúdzjetiid fêstige Troelstra him as advokaat yn Ljouwert. Hy waard yn 1890 lid fan de Fryske Folkspartij, mar kaam nei in lange twastriid ta de konklúzje him alhiel oan de sosjalistyske beweging te wijen. Hy ferhuze yn 1893 nei Hollân. Yn 1894 stie Piter Jelles Troelstra mei in tal oaren ('de tolve apostels') oan de widze fan de Sosjaal Demokratyske Arbeiders Partij (SDAP) en yn 1897 kaam hy foar dy partij yn de Twadde Keamer. Dêr toande hy him in fûleindich anti-monargist. Hy hope dat de monargy mei Wilhelmina útstjerre soe. Doe't yn 1909 de lettere keninginne Juliana berne waard seach er syn hope op in republyk yn reek opgean. Hy begûn him wer oan de literatuer te wijen en publisearre yn datselde jier syn ferneamde dichtbondel Rispinge, in bondel dy't yn in tiid fan moralistyske dichtkeunst opfoel troch de iepenens en it persoanlike karakter fan de fersen.
Anne Tsjibbes van der Meulen
Anne wie de soan fan Tsjibbe Gearts van der Meulen. Hy gie yn 1886 nei Semarang yn Nederlânsk-Ynje en samle dêr Yndyske en Sineeske âldheden. Fanwege sykte gie er yn 1892 werom nei Nederlân. Neifolgjend reizge er trije jier troch Europa en moetet in protte keunstners. Van der Meulen spriek ferskate talen, sa as Maleisk, Italjaansk, Spaansk en Dútsk. Doe't er yn 1907 weris yn Burgum kaam rjochte hy dêr in Yndyskmuseum op. De kolleksje fan it museum waard yn 1917 troch Nanne Ottema kocht en nei Ljouwert oerbrocht. De samling foarme de grûnslach fan Keramykmuseum It Prinsessehof.
Jackie Stewart
Sir John Young „Jackie“ Stewart, KBE ( Member of the Order of the British Empire ), (Milton, West Dunbartonshire, Skotlân), (11 juny 1939) wie in Britsk Formule 1-koereur. Hy wie wrâldkampioen yn 1969, 1971 en 1973.
Qin Shi Huang
De earste keizer
Hjirop folge in tiid fan gaos en opstân. Yn 206 f.Kr. waard de Qin-dynasty ômsmiten troch rebellen ûnder lieding fan Liu Bang, de earste keizer fan de Han-dynasty. right|200px|thumb|Sineeske muorre
Swiertekrêft
Boppedat feroarsaket de swiertekrêft de tijfjilden om it massamulpunt hinne fan in himellichem. De tijfjilden fan de sinne en de moanne binne op de ierde ferantwurdlik foar inferkynsel sa as bygelyks de springtij.
Formule
dêr't m de massa fan it oanbelangjende foarwerp yn is en g de hjirboppe berekkene falfaasje oan it ierdoerflak.
Bryan Ruiz
Ynternasjonale karriêre
Hy is al faker oproppen foar it nasjonale team fan Kosta Rika. Sa spile hy yn de CONCACAF Gold Cup en op it wrâldkampioenskip fuotbal 2006 kwalifikaasjewedstriden.
Koninklijk Fries Genootschap voor Geschiedenis en Cultuur
thumb|It Eysingahûs, Ljouwert. It Koninklijk Fries Genootschap voor Geschiedenis en Cultuur/Keninklik Frysk Genoatskip foar Skiednis en Kultuer, fuortkaam út it Provinciaal Friesch Genootschap ter Beoefening van Friesche Geschied-, Oudheid- en Taalkunde, waard op 27 septimber 1827 troch Franciscus Binkes, Hendrik Amersfoordt en Freerk Fontein oprjochte en is no fêstige yn Ljouwert. It Genoatskip wie, foaral yn de begjintiid, fan wat de 'hegerein' neamd wurde kin. Eeltsje Halbertsma betanke yn 1834 as lid. De reden skreau er oan syn broer Joast: Es gibt Narren aller Art (Gekken binne der yn soarten en mjitten) en hy woe dêr net ien fan wêze. It Frysk waard troch it Genoatskip dan wol bestudearre, fiertaal wie it by harren yn dy begjinjierren út noch yn net. Ek it sûnt 1839 ferskinende (en noch altyd besteande) tydskrift "De Vrije Fries" wie foar it meastepart yn it Hollânsk. Wol binne der foar de tiid fan de "De Vrije Fries" noch in seistal nûmers fan in Frysktalich "Friesch Jierboeckjen" ferskynd.
Seediken Kontribúsje Kollumerlân en Nijkrúslân
thumb|180px|Wapen fan wetterskip Seediken Kontribúsje Kollumerlân en Nijkrúslân. Seediken Kontribúsje Kollumerlân en Nijkrúslân wie in dykwetterskip yn de eardere gemeente Kollumerlân en Nijkrúslân, yn it noardeasten fan Fryslân. It wetterskip bestie fan 1668 oant 1961. It wurkmêd fan it wetterskip falt no ûnder it Wetterskip Fryslân.
Sjoerd Kuyper
Hoewol't Kuyper ek wurk foar folwoeksenen makke hat, waard hy benammen bekend troch syn wurk foar bern. Yn 2000 skreau Kuyper yn opdracht fan de CPNB it berneboekewikegeskink: Eiber! Sjoerd Kuyper skreau ek telefyzjeriges as Max Laadvermogen en De Freules (op it Cinekid Festival bekroane mei de Kleine Kinderkast). Fan Kuyper syn boek Het zakmes makke regisseur Ben Sombogaart in telefyzjerige en in spylfilm. Kuyper skreau it senario. Ek syn jeugdroman De rode zwaan waard ferfilme. Wie mei-oprjochter fan de Willem Wilminkpriis foar moaiste berneliet.
Grins (line)
Skiednis steatsgrinzen
Ek waarden grinzen fêstlein op lingte- of breedtegraden, lykas de grins tusken de Feriene Steaten en Kanada en tusken guon Amerikaanske steaten ûnderinoar.
Fiifdielen Seediken Binnendyks en Bûtendyks
Fiifdielen Seediken Binnendyks en Bûtendyks wie in dykwetterskip yn it noardwesten fan Fryslân. It wetterskip bestie fan 1571 oant 1868. It wurkgebiet fan it wetterskip falt no ûnder it Wetterskip Fryslân. De namme ferwiist nei de Frjentsjerter Fiifdielen.
Tsjerke fan Noardwyk
Oargel
De herfoarme gemeente koe yn 1871 troch feanferkeap foar 1.700 gûne in oargel bouwe litte troch Petrus van Oeckelen út Haren Yn 2010 waard it strieminne oargel folslein demontearre en yn Soest troch de oargelboufirma Elbertse restaurearre. Op snein, 22 april 2011 waard it ynstrumint wer op 'e nij yn gebrûk nommen.
Poartebuorren
Winkels
Healwei de poartebuorren stie in winkel. Om't de famyljenamme tige betiizjend wie mei dy fan in oare winkel yn Hallum, hat de winkel oan de Poartebuorren jierren wurke mei it biedwurd "De Poartewinkel iepent de wei ta kwaliteit". It byldmerk bestie út de healiepen poarte. It byldmerk wie yn de sechtiger jierren folslein útwurke yn boadskipboekjes, eigenmerk tee en in sparsysteem.