cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ljouwert (stêd)
Bouwurken
De Aldehou is in toer sûnder tsjerke yn it noardwesten fan it sintrum. Yn maaie 1529 joegen it Ljouwerter stedsbestjoer en de tsjerkfâden opdracht ta de bou fan de toer dy't 120 meter heech wurde moast. De toer begûn al nei it noardwesten te fersakjen doe't er noch mar tsien meter heech wie. De Aldehou is dochs sa'n 40 meter heech wurden en is in symboal foar de stêd Ljouwert. De Aldehou hinget hjoed de dei 1,68 meter yn noardwestlike rjochting út it lead.
Lyts-Fryslân
Skiednis
De Ommelannen waarden yn 1795 by de Bataafske Revolúsje opheft en nei de Frânske tiid waarden de stêd en de Ommelannen gearfoege ta de provinsje Grinslân. Hjoed-de-dei is der fan de Fryske identiteit fan Grinslân net folle mear oer. It Fryske karakter is lykwols noch wol werom te kennen yn it gea, plaknammen, persoanenammen en yn de flagge en it wapen fan de Ommelannen dy't ek yn de flagge en it wapen fan Grinslân ferwurke binne. Ek binne der noch ferskate Fryske wurden werom te finen yn it Grinslânske dialekt.
Karolingyske Ryk
Karel en de tsjerke
In diel fan Karel syn súkses kin ferklearre wurde troch de teokratyske foarstelling fan it keningskip, wêryn't de kening fungearret as de heechste bewarder fan Lân en Tsjerke. Syn taaiste tsjinstanners wiene de Saksen, dy't steech oan harren folseigenens en heidenske ljeauwe fêsthâlden. Uteinlik oerwûn Karel har en twong harren te bekearen ta de katolike tsjerke. Karel waard ta keizer kroane troch de paus dy't hy in eigen steat om Rome hinne joech. Hy mingde him ek yn de polityk fan de Moaren yn Spanje.
Sintrale Kommisje Skûtsjesilen
Kampioenskip
De kommisje organisearret it kampioenskip SKS, dat basearre is op it skûtsjesilen fan de alve pleatslike kommisjes, dat yn fjirtsjin dagen tiid hâlden wurdt.
Skûtsjes
Yn 1979 hat de SKS it beslút naam net mear as fjirtsjin skûtsjes ta it kampioenskip ta te litten. Sûnt dy tiid silet der in fêste groep fan eigners, meast kommisjes, mei yn it kampioenskip, mar net altyd mei itselde skûtsje. Skûtsjes mei jierren SKS-histoarje wurde soms ferfongen troch oare, faaks better silende skippen. Fansels krije dy nije skûtsjes al wer it seilteken fan de eigner yn it seil, en ek wurdt faak de namme fan it eardere skûtsje oernaam. Op it stuit sile dizze skûtsjes en skippers om it kampioenskip SKS (2017).
Wyoming
Bestjoer
Wyoming bestiet bestjoerlik út 23 countys. De steatshaadstêd, Cheyenne, leit yn Laramie County, yn it uterste súdeastlike diel fan 'e steat. Krekt as alle Amerikaanske steaten wurdt Wyoming bestjoerd troch in steatsregear mei oan it haad de gûverneur. De wetjaande macht is yn 'e hannen fan it Steatskongres fan Wyoming, dat bestiet út 'e Steatssenaat mei 30 leden en it Steatshûs fan Offurdigen mei 60 leden. Yn 'e Amerikaanske Senaat wurdt Wyoming, lykas alle Amerikaanske steaten, fertsjintwurdige troch 2 senators. Yn it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen hat Wyoming fanwegen syn lytse befolking mar 1 inkele sit.
Etnisiteit
Wyoming omfiemet 2 federaal erkende Yndianestammen, te witten: Dizze stammen diele ien en itselde Yndianereservaat (it Wind River Yndianereservaat), wat in útsûnderlike sitewaasje is. Der binne yn Wyoming gjin stammen mei inkeld erkenning op steatsnivo.
Pim Mulier
Oare sporten
Ek oare sporten droech Pim Mulier in waarm hert ta. Sa hat er ûnder oaren foarsitter west fan it Nederlânske Krikketbûn en skriuwer fan de Nederlandsche Bond voor Lichamelijke Opvoeding. Yn dy lêste funksje hat er it organisearjen fan 4-deiske kuiertochten stimulearre, wêrfan dy fan Nijmegen in barren mei ynternasjonale útstrieling wurden is. Aktyf wie er fierder as hurdfytser, keatser en biljetter. Yn 1891 yntrodusearre Mulier de hockeysport yn Nederlân.
Hieroglyf
thumb|200px|Egyptyske hierogliven thumb|200px|Maya-hierogliven
Egyptyske hieroglifen waarden lange jierren sjoen as tekens dêr't de betsjutting net fan te efterheljen wie. It slagge de Frânsman Jean-François Champollion yn 1822 as earste om se te ûntsiferjen mei help fan de Stien fan Rosetta. Op dy stien stie in tekst mei deselde ynhâld yn trije talen: it Aldgryksk, it Demotysk en it Egyptyske hieroglifenskrift.
Komeedzjesearje
In Ingelsk synonym dat tsjintwurdich yn Nederlân ek fluch ynboargere rekket is sitcom, in gearlûking fan situation comedy ("sitewaasjekomeedzje"). Dy oantsjutting ferwiist nei de fêste sitewaasje dêr't de haadpersoanen har yn befine, lykas in thússitewaasje (According to Jim, Flodder, Married... with Children, Oppassen!!!), in freonegroep (The Big Bang Theory, Friends, SamSam, Seinfeld), in wurksitewaasje (’Allo ’Allo!, Are You Being Served?, Cheers, Fawlty Towers, Just Shoot Me!, Spin City) of in skoalle (Saved by the Bell, Victorious). De namme 'sitcom' tsjinnet ek om komeedzjesearjes mei haadpersoanen yn fêste rollen te ûnderskieden fan tillefyzjesearjes dy't opboud binne út losse sketches dêr't de akteurs yn eltse sêne in oare rol fertolkje, of út optredens op it mêd fan stand-up comedy, wêrby't komiken grappen fertelle oan in live-publyk. Yn 'e Nederlânske kontekst wurde sokke programma's lykwols ornaris net sûnder mear as 'komeedzjesearjes' oantsjut.
Kompanjonsbosken
De Kompanjonsbosken binne bosken by Ravenswâld ten noardeasten fan Appelskea.
Aasterein
Aasterein (Oosterend; Aastersk: Aastrein, Midslânsk: Aastrein) is in doarp op Skylge. Op 1 jannewaris 2005 hie it doarp 121 ynwenners (Boarne: Gemeentegids Skylge, 2005 - 2006). Aasterein is it meast eastlike doarp op Skylge en leit dêrtroch ek it tichtst by natuergebiet de Boskplaat. Nei it westen leit it doarp Hoarne.
Peloponnezyske Oarloch
Ferrin
De fijannichheden ferrûnen yn trije min of mear te ûnderskieden fazen:
Rock&Roll museum
It Rock&Roll museum wie in museum yn Arum oer Rock & Roll. It museum siet oer meardere ferdjippings yn in âlde slachterswinkel. Oprjochter Theo Dasbach is letter ferhuze nei de Feriene Steaten en hat dêr syn museum fuortsetten. Letter hie hy in radioprogramma by A7 FM, de lokale omrop fan Boalsert.
Peloponnezyske Oarloch
Frede fan Nicias (421 oant 413 f.Kr.)
De Ateenske ekspedysje nei Sisylje (415-413 f.Kr.), mei as doel it westlike bekken fan de Middellânske See te behearsjen, brocht in nije grutte ramp oer Atene. De wispeltuerige steatsman Alkibiades woe op Sisylje inkele Grykske helpen tegen Syrakuse en hoopjende dêrtroch sels grutte rûm te ferwerven. Mar de ekspedysje mislearre, Alkibiades rûn oer nei Sparta - waard letter op 'e nij floatfâd fan Atene en wer ôfset - en de Ateenske fleat waard ferneatige.
It Wiid (Earnewâld)
It Wiid is in mar yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De mar leit by Earnewâld.
Obi-Wan Kenobi (telefyzjesearje)
Obi-Wan Kenobi is in Amerikaanske minysearje út 2022, dy't ûnderdiel útmakket fan 'e Star Wars-franchise. De titel ferwiist nei de haadpersoan. De searje heart ta de sjenres fan science fiction, fantasy, aksje en aventoer, en kin yn 'e ynterne gronology fan 'e franchise pleatst wurde tusken de films Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith en Star Wars: Episode IV – A New Hope yn. Tsien jier nei de machtsoername troch de boasaardige keizer Palpatine hâldt de Jedi-master Obi-Wan Kenobi op 'e planeet Tatooine noch altyd trou de wacht oer de jonge Luke Skywalker. Hy wurdt út syn deistige sleur skuord as prinsesse Leia troch it Galaktysk Keizerryk ûntfierd wurdt. Syn rêdingsmisje rint út op in konfrontaasje mei syn ta it kwea ferfallen eardere learling Darth Vader. Obi-Wan Kenobi waard troch de tillefyzjekritisy mei tige positive resinsjes ûntfongen. De minysearje wûn trije Saturn Awards.
Plot
Tsien jier nei de steatsgreep fan 'e boasaardige keizer Palpatine, de fal fan 'e Galaktyske Republyk, de Grutte Suvering fan 'e Jedi en it ferfallen ta de tsjustere kant fan de Krêft troch Anakin Skywalker, libbet in ferbittere Jedi-master Obi-Wan Kenobi ûnderdûkt as klúzner yn 'e woastyn op 'e planeet Tatooine. Dêr hâldt er noch altyd trou de wacht oer de jonge Luke Skywalker, de soan fan syn eardere learling Anakin, dy't grutbrocht wurdt troch syn pleechâlden (eins syn styfomke en -muoike) Owen en Beru Lars. Om't Owen Lars in hekel oan Kenobi hat, kin er Luke inkeld út 'e fierte wei yn 'e rekken hâlde. Kenobi hat syn bân mei de Krêft ferlern, sadat er net mear kommunisearje kin mei syn eardere master Qui-Gon Jinn, dy't no in geast yn 'e Krêft is. Ynstee wurdt er tramtearre troch nachtmerjes oer it ferline.
Untfangst en resultaat
Fan 'e tillefyzjekritisy krige Obi-Wan Kenobi oer it algemien positive resinsjes. Sa joech Brian Truitt fan 'e krante USA Today de searje 3 fan 4 stjerren, wylst Matt Purslow fan IGN de searje in 8 op in skaal fan 1 oant 10 taparte. Purslow omskreaun Obi-Wan Kenobi as "in ferrassende emosjoneel haadstik yn 'e gruttere Star Wars-saga". Tillefyzjekritisy hiene fral lof foar de plot, de karakterûntwikkeling fan it titelpersonaazje, de soundtrack en de fisuele estetyk fan 'e kamerarezjy, mar der wie krityk op it trage tempo.
Nijefurd
Nijefurd (offisjeel Frysk; Nederlânsk: Nieuweferd of Nijeferd) is in eardere gemeente yn it súdwesten fan Fryslân. Dizze gemeente hie op 1 jannewaris 2010 mei 10.957 ynwenners, en besloech in oerflak fan 289,17 km², wêrfan 192,49 km² wetter.
Daniël Marot
thumb|right|200px|Foarkant fan Paleis Kneuterdijk.
Untwerpen
thumb|200px|Gesicht op de tún fan it Loo, ûntwurpen troch Marot
Diever
thumb|Sint Pankratiustsjerke yn Diever Diever (Drintsk: Diever) is in plak yn 'e gemeente Westerfjild. It plak hat ûngefear 3000 ynwenners. Yn 'e simmer komme der in protte toeristen nei Diever fanwege de Shakespeare toanielstikken.
Hoants
Oare nammen
Oare Fryske nammen foar de hoants binne de foddebosk, maaisnip en wylsterhoanne.
Kingsman: The Golden Circle
Kingsman: The Golden Circle is in Britsk-Amerikaanske aksjekomeedzje en spionaazjefilm út 2017 ûnder rezjy fan Matthew Vaughn, nei in senario Jane Goldman en Vaughn sels. De titel betsjut "Keningsman: De Goudene Sirkel". De haadrollen wurde spile troch Colin Firth en Taron Egerton, mei yn byrollen grutte nammen as Julianne Moore, Halle Berry, Elton John, Jeff Bridges en Channing Tatum. Kingsman: The Golden Circle is de twadde film fan 'e Kingsman-rige en it ferfolch op Kingsman: The Secret Service, út 2014. De plot fan 'e nije film draait om in snoade froulike smjunt, dy't oan it haad fan in drugskartel stiet en de wrâld yn gizeling hâldt foar it tsjingif nei't se giftige drugs yn omrin brocht hat. Kingsman: The Golden Circle krige mingde resinsje, wêrby't de krityk him benammen taspitste op 'e oerstilearre aksjesênes en de spyllingte fan mar leafst 141 minuten.
Earste stien
Dy plakette komt oan de ein fan de bou, dat it is earder de "lêste stien", mar troch de tekst, en om't minsken der faak gjin oar wurd foar hawwe, wurdt dy plakette soms ek wol oantsjut as "de earste stien". Lykwols binne der ek plakettes dêr't terjochte op stiet fan "Dizze stien, de lêste, waard ...".
Mongoalsk
Keppeling om utens
thumb|400px|Mongoolske Tögrög (₮) mei wurden yn 't Mongoalsk alfabet
Armand du Plessis, hartoch fan Richelieu
thumb|Kardinaal Richeleu Armand du Plessis, hartoch fan Richelieu (folút: Armand Jean du Plessis, hartoch fan Richelieu en Fronsac; 9 septimber 1585 - 4 desimber 1642) wie in Frânske geastlike, ealman en steatsman.
Hy waard ta biskop wije yn 1608 en hy gie letter de polityk yn, dêr't hy yn 1616 steatssekretaris waard ûnder Maria de Médicis dy't it regintskip fierde foar kening Loadewyk XIII. Richelieu makke fluch opgong, sawol yn de Katolike Tsjerke as de Frânske regearing, want hy waard kardinaal yn 1622, en earste minister fan Loadewyk XIII yn 1624.
Nao Kodaira
Sy die alve kear mei oan it Wrâldkampioenskip Sprint, en fjouwer kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 2010, 2014, 2018 en 2022). Sy waard by dizze kampioenskippen twa kear wrâldkampioen, en waard yn 2018 Olympyske Kampioene op de 500 meter. Nei it seizoen fan 2022 hold Nao Kodaira op mei it reedriden op heech nivo.
Ibrahim Ferrer
Yn it begjin fan de 90-er jierren luts Ferrer him werom út de muzyk. Hy hie in lyts steatspinsioen dat hy oanfolde troch op strjitte as skuonpoetser te wurkjen. Yn 1997 kaam hy wer foar it ljocht as sjonger. Hy makke doe mei de Afro-Cuban All Stars syn opnamedebút mei it album "A Toda Cuba Le Gusta".
Turns
Skiednis
Fan 1406 oant en mei 1572 stie by Turns it kleaster Thabor. De muontsen fan Thabor hawwe der foar soarge dat de diken yn by de âlde Middelsee oanlein binne. De diken binne noch altyd werom te kennen yn it lânskip. (1997). Yn de Nederlânsk-herfoarme tsjerke stiet in makette fan en foarwerpen út it kleaster tentoansteld.
Súdeastlik fan it doarp stiet in Amerikaanske wynmotor út 1922, dy't yn 1999 oanwiisd waard as ryksmonumint.
Fiktoariawetterfallen
Nammejouwing
Bûten de ynlânske Afrikanen wienen grif de Arabieren de earste bûtensteanders dy't dizze wetterfallen besochten. Neffens Livingstone, de earste Europeaan dy't dizze wetterfalllen seach, wiene de wetterfallen by de lokale befolking bekend as Mo ku sa tunya musi, "dêr wêr't allegeduerigen reek opstiicht".
Livingstone bewearde dat de oarspronklike âlde ynlânske neamme foar de wetterfallen shungwe of shongwhe wêze soe (dit betsjut yn de Tonga-taal De dampende reek - yn it Ingelsk The smoke fumes). Dat it is mooglik dat de namme Musi-oa-Tunya troch Arabyske ûntdekkers jûn waard en oarspronklik musa-i-nunya wie, wat yn it Arabysk de ein fan de wrâld betsjut.
Kel Dor
Kel Dor (inkeltal idem) binne in fiktyf ras fan bûtenierdske wêzens út 'e Star Wars-franchise, dy't yntrodusearre waarden yn 'e film Star Wars: Episode I – The Phantom Menace. Hja komme fan Dorin, in planeet yn 'e saneamde Utwreidingsregio fan it Stjerrestelsel, mei in atmosfear dy't ryk is oan helium.
Hans Konst
J.H.J. (Hans) Konst (Bakhuzen, 9 desimber 1958) is in Nederlâns politikus fan de Partij fan de Arbeid út Harns. Fan berop is er geriater, wurksum by de GGZ yn Ljouwert.
De PvdA Fryslân waard nei de ferkiezingen fan 2 maart 2011 de grutste partij. Konst waard deputearre Romte, Ekonomy en Duorsume Enerzjy.
Oliver Cromwell
Oliver Cromwell fersette him fûl tsjin de tsjerklike polityk fan Karel I. Yn de Boargeroarloch (1642-1645) foarme er in (boere)-milysje, dy't troch tucht, godstsjinstsin en opofferingsreeëns útblonk. Mei dy izerfretters joech er de trochslach yn de kriich. Doe't syn besykjen om de kening mei it parlemint te fersoenjen, mislearre wie, wist er it parlemint te twingen om Karel yn steat fan beskuldiging te stellen. Nei it ûnthalzjen fan de kening (1649) trede er sûnder genede op tsjin de Katolike Ieren en de presbyteriaanske Skotten, dy't Karel II as kening erkenden. Dêrnei ferienige er Ingelân, Skotlân en Ierlân en regearre as Lord Protector (1653) sawat hieltyd sûnder parlemint. Syn âldste soan Richard folge him op yn 1658 op as Lord Protector, mar moast yn 1659 al ôfgean.
Raron
Op it begraafplak fan Raron leit de ferneamde dichter Rainer Maria Rilke (Praach, 4 desimber 1875 – Montreux, 29 desimber 1926) bedobbe.
Fuotbalferiening Balk
VV Balk is de fuotbalferiening fan it doarp Balk. De feriening is oprjochte op 4 jannewaris 1946. De Ossebrêge is it klupblêd fan de feriening. De klup hat mear as 400 leden en spilet mei 26 teams kompetysjefuotbal op fuotbalkompleks “de Wylgen” oan de Westein. It earste alvetal spilet yn de 3e klasse A fan de sneonskompetysje.
Belladonna (pornografysk aktrise)
Mainstream-karriêre
Fierders wie Belladonna yn 2003 it ûnderwerp fan in opsjochjaande reportaazje fan 'e Amerikaanske tillefyzjesjoernaliste Diane Sawyer, dy't as titel hie: Young Girls, Porn and Profits: Corporate America's Secret Affair ("Jonge Famkes, Porno en Winstmarzjes: De Geheime Relaasje fan 'e Amerikaanske Sakewrâld"). Dy reportaazje waard útstjoerd troch de stjoerder ABC, as ûnderdiel fan it programma Primetime Thursday, en bea in tige ûnflaaikjend byld fan 'e pornoyndustry, wylst Belladonna sels as in slachtoffer delset waard. Har fraachpetear mei Diane Sawyer waard neitiid troch de Amerikaanske anty-pornografybeweging oanhelle as bewiis fan 'e bewearde misstannen yn 'e pornowrâld. Belladonna sei letter dat se net botte ynnommen wie mei it resultaat fan har ynterview, en hold út dat der yn it materiaal knipt wie om 'e konklúzje te skoarjen dy't Sawyer-en-dy yn 't foar al lutsen hiene. Ek sei se dat se mei gragens it híéle fraachpetear nochris útstjoerd hawwe woe.
The Rescuers
The Rescuers (Frysk: De Rêderkes) is in Amerikaanske tekenfilm út 1977 produsearre troch Walt Disney Productions. De film waard útbrocht op 22 juny 1977 en is regissearre troch Wolfgang Reitherman, John Lounsbery en Art Stevens. It is de 23e fan Disney syn klassike animaasjefilms en teffens it lêste rezjywurk fan Reitherman. De film is basearre op de boeken The Rescuers en Miss Bianca fan de Britske skriuwster Margery Sharp. De film duorret ûngefear 77 minuten.
Wâldsein
Skiednis
thumb|260px| Monumintaal hûs, Ald Wyk 3 Wâldsein wurdt foar it earst neamd yn 1337 as it kleaster fan de paters fan de Karmeliten stifte wurdt. Om't de Ie yn de tiid fan de Middelsee ferbining hie mei Drylts, Snits en Ljouwert ûntstie hannel en skipfeart yn in goa mei in soad boeren. Om de skipfeart te beskermjen waard yn 1523 in blokhûs boud by it kleaster. Letter kamen der wenten oan de Midstrjitte en by de mole. Doe't yn 1710 de Sontfeart begûn waard Wâldsein hieltyd mear in haven. Yn 1762 waard der ek oan de oare kant fan de Ie boud.
Sport en rekreaasje
Wâldsein leit oan de rûte fan de Alvestêdetocht.
Mienskip
It doarp hat fjouwer buertferienings: Markant, It Fuottenein, Oer de Brêge en Oer de Weisleat. De Bonifatiusskoalle en M. van der Brugskoalle binne de basisskoallen, De Beltsjeblom is it pjutteboartersplak.
Wiiddeel
It Wiiddeel is in feart yn de gemeente It Hearrenfean. De feart rint fan de Peanster Ie nei it westen en stiet middels it Neardeel yn ferbining mei it Prinses Margrietkanaal by it akwadukt.
Cornelia Stifting
De Cornelia Stifting is in stifting yn Beetstersweach dy't stifte waard troch de famylje Van Lynden yn 1915. Nei de dea fan de lêste eigener, Van Palland, waard it bûten yn 1910 troch de Haachske Diakonesseferiening 'Bronovo' ynrjochte foar sike, swakke of gebrekkige bern. Yn 1915 wie de ferbouwing klear.
Wiiddraai (feart)
De namme Wiiddraai jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wijddraai.
Wikeler Hop
De namme Wikeler Hop jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wijckelerhop.
Martinytsjerke (Koudum)
Beskriuwing
De hjoeddeistige tsjerke moat op syn minst de fjirde tsjerke west ha dy't op dat plak boud is en waard yn 1857 boud as opfolger fan in achtkantige koepeltsjerke. Dy eardere koepeltsjerke hat mar in 25 jier op syn stee stien en kaam destiids yn it plak foar in krústsjerke dy't 16 iuwske skaaimerken hie. Ek dy tsjerke hie wer in foargonger, nei alle gedachten stie der yn de iere midsiuwen al in tsjerke op dat plak. By de bou fan de hjoeddeistige tsjerke yn 1857 kaam der in sarkofaach út de 11e iuw oan it ljocht, dy't op dit stuit bewarre wurdt yn Jannum. De tsjerke hat oarspronklik wijd west oan de hillige Martinus fan Tours. It santjinde iuwske ynterieur fan de hjoeddeistige tsjerke komt fan de eardere krústsjerke. Yn de tsjerke is noch in tinkboerd dat weromtinkt oan de bluodderige Spaanke oerfal yn Koudum fan 1586. De krústjerke krige tusken 1614 en 1617 in grutte toer en tusken 1645 en 1655 krige de tsjerke in nij ynterieur. In part fan it koperwurk waard makke yn Amsterdam. Yn de foet fan de preekstoel fan de tsjerke binne wapens úthoud fan de doetiidske grytman Jehan fan Aylva en syn frou Katarina fan Walta. De preekstoel stiet op sân moarmeren doaryske pylders. Fierders binne der in doophikke, twa oerkape hearebanken en tsjerkebanken mei sniene einskotten en bolbekroanings. De bylden dy't op it oargel te finen binne, binne yn de 19e iuw oankocht fan in tsjerke yn Starum. De oargel waard boud troch L. van Dam en Soannen, mei oargelpipen fan piipwurk út 1651.
Kollumerlân en Nijkrúslân
Skiednis
Oant en mei de 14e iuw wie Kollumerlân in part fan Dantumadiel. Dêrnei waarden der twa nije gritenijen neamd: Eastbroeksterlân, eastlik fan Dantumadiel, en Kollumerlân, om Kollum hinne. Yn 1443 sleaten beide gritenijen in ferbûn mei Grins. Wylst Grins dêr it bewâld hie, makken de Fetkeapers út de beide gritenijen it de Skieringers lestich.
Domrémy-la-Pucelle
Domrémy-la-Pucelle is ferneamd omdat Jeanne d'Arc dêr berne waard. Har bertehûs is der noch en krige al yn 1840 de status fan monumint. It hûs is no part fan it museum. Eartiids hjitte it doarp fan Domrémy; "la Pucelle" is der oan taheakke omdat it de bynamme fan Jeanne d'Arc is, la pucelle d'Orléans (de faam fan Orléans).
Fokke Sierksma
Wittenskiplik wurk
Konflikten mei kollega's koene net útbliuwe en Sierksma syn posysje oan de universiteit kaam ûnder druk te stean. Dêr kaam noch by dat Sierksma in kompleks karakter en in alkoholferslaving hie. Nei 1967 die bliken dat Sierksma's oanpak goed oansleat by de studinten.
Gijs Naber
Gijs Naber (Finkefean, 9 augustus 1980) is in Nederlânsk film-, tillefyzje- en toanielakteur. Yn 2014 wûn er it Gouden Keal yn 'e kategory bêste akteur foar syn rol yn 'e film Aanmodderfakker.
Müden (Mûzel)
Müden is in Ortsgemeinde yn de lânkring Cochem-Zell yn de Dútske dielsteat Rynlân-Palts. Müden heart by de ferbânsgemeente Cochem en leit oan de lofter kant fan de Mûzel.
Plo Koon
Plo Koon (útspr.: [ˈploʊ ˈkuːn], likernôch: "ploo kûûn") is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Hy is in Jedi-master fan it bûtenierdske ras fan 'e Kel Dor, en teffens in lid fan 'e Hege Jedi Ried, it bestjoer fan 'e Jedi Oarder. Plo Koon waard yntrodusearre yn Star Wars: Episode I – The Phantom Menace (1999). It personaazje waard yn dy film spile troch akteur Alan Ruscoe, en yn 'e ferfolchfilms Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002) en Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) troch Matt Sloan. Yn 'e tekenfilmsearje Star Wars: The Clone Wars (2008-2014 en 2020) waard de dialooch fan Plo Koon ynsprutsen troch stimakteur James Arnold Taylor.
Utbrekken fan 'e Kloane-oarloggen
Wannear't yn 22 f.Sl.Y. de Separatistyske Krisis útbrekt, wêryn't de Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels him besiket ôf te skieden fan 'e Galaktyske Republyk, is Plo Koon noch altyd lid fan 'e Hege Jedi Ried. Hy is ien fan 'e 212 Jedi dy't troch Mace Windu en Yoda meinommen wurde nei de planeet Geonosis, om dêr Obi-Wan Kenobi, Anakin Skywalker en senator Padmé Amidala te befrijen, dy't troch de Sith-ridder greve Dooku ta de deastraf feroardiele binne. Oars as in protte dielnimmers oan 'e striid oerlibbet Koon it gefjocht yn 'e Petranaki Arena en de Earste Slach om Geonosis. Dat treffen liedt ta it útbrekken fan 'e Kloane-oarloggen, en Koon wurdt in generaal yn Grutte Leger fan 'e Republyk, dat bestiet út 'e kloansoldaten dy't Jedi-master Sifo-Dyas mear as tsien jier earder op Kamino besteld hat.
Jan Dirk de Jong
Jan Dirk de Jong (It Mar, 1903 - Ljouwert, desimber 1970) wie in turnlieder en gymnastyklearaar oan de Ryks-HBS yn Ljouwert.
Rommert Pollema
Priveelibben
Pollema wie troud mei in dochter fan Hylke Michiel Tromp, boargemaster fan Wymbritseradiel. It houlik bleau sûnder bern.
Honiara
Honiara is it haadkertier fan de nasjonale loftfeartmaatskippij Solomon Airlines en fan de South Pacific Forum Fisheries Agency. Kopra, kokosnuten en fisk wurde fia de haven útfierd. De hannel mei Maleizje, Japan, Súd-Korea en Taiwan binne it meast wichtich.
Jan Doedes van der Weide
Jan Doedes van der Weide (Raerd, 25 oktober 1849- Ljouwert, 10 oktober 1901) wie in, frijwat ûnbekende, Fryske arsjitekt. thumb|[[Sint-Nikolaastsjerke (Sint-Nyk)|Sint-Nikolaastsjerke yn Sint-Nyk, dy't troch Van der Weide ûntwurpen waard.]] Syn wurk is foaral te finen yn Ljouwert, de stêd dêr't er syn kantoar hie en dêr't er opsichter wie by de bou fan de Sint-Bonifatiustsjerke fan P.J.H. Cuypers.
Van der Weide stoar yn de âldens fan 51 jier.
Keatlingwier
thumb|Keatlingwier (west) Keatlingwier is in buorskip yn de gemeente Noardeast-Fryslân. Keatlingwier leit eastlik fan Driezum en benoarden Westergeast, oan de Aldswemmer.
Joop Boertjens
Joop Boertjens (Swol, 1948) is in Nederlânsk politikus fan de VVD.
Rafael van der Vaart
Hamburger SV
Op 4 novimber 2018 einige hy syn spylkarriêre fanwegen blessueres.
Stasjon Haarlim
Gebou
Yn 1905 begjint de oanlis fan it ferhege stastionsgebiet en de bou fan it gehiel nije kompleks nei ûntwerp fan arsjitekt Margadant. In jier letter binne it eilânperron en de fjouwer perrongebouwen klear en wurde de stasjonsfoarsjenningen hjir ûnderbrocht. Hjirnei kin it tredde stasjonsgebou út 1867 ôfbrútsen wurde. Yn 1908 binne ek it sydperron, it yngongsgebou, it útgongsgebou en de kappen oer de perrons ree. It nije stasjonsgebou is yn Jugendstil útfierd. It hege yngonggebou is foar it grutste part symmetrysk, mar hat dochs in pear ferskillen. It hege middenpart krijt in brede yngong mei trije dûbelde doarren en dêrboppe in luifel en in healrûn finster. De yngong wurdt flankearre troch twa ferskillende tuorren. Yn it gebou binne allinnich de grutte stasjonshal mei loketten en in tal tsjinst romten. De hege ûntfangsthal krijt in opfallende houten plafondkonstruksje. Links fan it gebou komt it asymmetryske útgongsgebou.
Henk de Jong (fuotbaltrainer)
Haadtrainer Harkemase Boys
Nei syn perioade by Grins waard De Jong haadtrainer yn it amateurfuotbal. Hy gie oan de slach by Harkemase Boys. Dêr waard er, mei spilers as Oebele Schokker en Martijn Barto kampioen yn de Earste klasse en dêrnei ek direkt yn de Haadklasse. Mei de Harkiten wûn De Jong ek de Noardlike Distriktsbeker.
Wolsum
thumb|De [[himrik fan Wolsum]] thumb|Wolsum doetiids thumb|De tsjerke fan Wolsum yn 2014 Wolsum is in terpdoarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, besuden Boalsert. Oant 2011 lei Wolsum yn de eardere gemeente Wymbritseradiel. It doarp hat likernôch 145 ynwenners (2006). Under Wolsum falle de buorskippen Wolsumerketting, Ytsum, Fiifhûs, Jouswert en Remswert. Troch Wolsum rint de wei Remswert - Blauhûs dy't yn 1989 opknapt is. Sûnt dy tiid is der ek in fytspaad nei Boalsert
Tsjerke
De tsjerke is om 1870 hinne boud om in midsiuwske foargonger te ferfangen dy’t oan Sint Martinus wijd wie. It is in sealtsjerke mei in trijesidige sluting yn in typyske mingde styl. It muorrewurk wurdt yndield troch lisenen en der steane grutte rûnbôgefinsters yn. De hoeken fan de gevel en dy fan de foar in grut part ynboude toer ha dekorative pinakelbekroaningen. De gevel wurdt ôfdekt troch in rûnbôgefries. Yn de tsjerke stiet in 17e iuwske preekstoel. De oant gevelhichte oplutsen, nochal skerpe toer hat in houten boppebou mei oan elke kant dûbele galmgatten. Yn de toer hinget in liedklok út de 15e iuw.
Mienskip
Doarspshûs it Wilsumhûs is yn 1986 troch de bewenners opknapt. De bern geane nei de skoallen yn de omkriten fan it doarp.
Fritz Luckhardt
Biografy
Fritz Luckhardt studearre earst oan de Technyske universiteit yn Kassel en gie dêrnei oan it wurk yn in sjippefabryk yn Hannover en yn in parfumeryfabryk te Parys en kaam letter yn it atelier fan René Dagron te wurkjen.
Edzard de Grutte fan Eastfryslân
It Saksyske Skeel
Doe't hartoch George fan Saksen troch Keizer Maksimiliaan I yn 1514 beneamd waard ta steedhâlder fan alle Fryske lannen, waard dat troch de stêd Grins wegere. Greve Edzard seach dat foarfal as in mooglikheid om de stêd Grins en de Ommelannen foarfêst ûnder syn gesach te bringen en wurp him op as beskermhear fan de stêd Grins. Yn Aduard falle de Friezen ûnder syn lieding in Saksysk leger oan, hokker foarfal de oanrin wêze soe ta it Saksyske Skeel, de oarloch tsjin yn earste ynstânsje de hartoggen fan Saksen en doe't dy harren oanspraken opjoegen de kening fan it Hillige Roomske Ryk Karel V.
Yn 1514 setten 24 hartoggen en greven fan it Hillige Roomske Ryk mei in grut leger nei Fryslân. De strideraasjes dy't yn it tiidrek 1514-1517 folgen, binne ûnderdiel fan it Saksyske Skeel. Earst besykje se mei sa'n 20.000 man de Fêsting Leerort by de stêd Lier te feroverjen. Troch ien kannonskot waard de oanfierder fan dat leger deade en lutsen har dêrtroch werom út de striid. Dêrnei folgen yn 1514 allinnich mar ferliezen foar Edzard. Yn dat jier wurdt Auwerk oanfallen, troch striid en brânstifting stiet hast gjin bouwurk mear oerein. De measte ferdigeningswurken en boargen yn Eastfryslân wurde troch it leger fan it Hillige Roomske Ryk oermastere. De fal fan Appingedam, dêr’t hûnderten boargers by fermoarde waarden, betsjutte de ein fan syn hearskippij oer de Ommelannen. thumb|Skildering fan Edzard de Grutte út de 18e iuw. Yn 1515 slacht Edzard de Grutte tebek en feroveret Eastfryslân foar in grut part werom. George fan Saksen ferlear dêrtroch syn macht yn de Fryske lannen en ferkeapet syn oanspraken op Grinslân en Fryslân oan keizer Karel V. Dêrmei einige de Saksentiid yn Westerlauwersk Fryslân en de Grinzer Ommelannen. It Saksyske Skeel kaam yn desimber 1517 mei in fredesferklearring ta in ein.
Nautolanen
Nautolanen binne amfibysk en kinne sawol lucht as wetter sykhelje. Se binne it komfortabelst ûnder wetter, mar kinne op it drûge skoan út 'e fuotten. Se lykje op minsken yn 'e sin dat hja twa skonken en twa earms hawwe, en in gesicht mei de eagen, noas en mûle op it wenstige plak. Ek beskikke Nautolanen oer fiif fingers oan eltse hân. Harren hûdskleur is grien, blau, griis, pears, oranje of giel. De eagen binne tige grut en hielendal swart, en dominearje it gesicht. Nautolaanske eagen binne tige gefoelich en hawwe har ûntjûn om op 'e seeboaiem, dêr't mar in bytsje ljocht trochkringt, sjen te kinnen.
It meast opfallende lichemsskaaimerk fan Nautolanen wurdt lykwols foarrme troch de kloft lange, grouwe tentakels dy't harren út 'e efterholle groeit en oan 'e mul ta rikt. Mei dy tentakels wurde se gemyske stoffen gewaar, lykas de feromoanen dy't alle libbene wêzens útstjitte. Nautolanen kinne oan 'e hân dêrfan ynterpretearje wat de emosjonele steat fan in oar wêzen is. De Nautolaanske taal, it Nautila, omfiemet it gebrûk fan feromoanen foar kommunikaasje. Dat is wat dêr't sels komplekse ideeën mei oerbrocht wurde kinne.
Film
Iere ûntwikkelings
De ierste films bestiene ienfâldichwei út ien statysk shot dat in foarfal of aksje sjen liet sûnder dat der lykfol hokker foarm fan montaazje of oare sinematografyske techniken tapast wiene. Omtrint it begjin fan 'e tweintichste iuw begûnen filmmakkers ferskate los faninoar opnommen stikjes, dy't sênes neamd waarden, as kralen oan in snoer oaninoar te riuwen om sa it ferhaal te fertellen dat se dermei fertelle woene. Noch wer letter waarden ôfsûnderlike sênes ferdield yn ferskate shots, dy't opnommen waarden út ferskillende gesichtshoeken. Ek oare techniken, lykas it bewegen fan 'e kamera, waarden yn dyselde snuorje ûntwikkele as effektive manearen om it fertellen fan in ferhaal mei film te ûnderstypjen. Dêrtroch waard it mooglik om langspylfilms te meitsjen, wêrfan't de earste, de Australyske film The Story of the Kelly Gang, yn 1906 ferskynde. De earste tekenfilm wie Fantasmagorie, út 1908, fan 'e Frânske filmmakker Émile Cohl. Yn deselde snuorje ûntjoech him ek de ierste filmkrityk.
It tiidrek fan 'e stomme film
Oarspronklik wie it net mooglik om lûd op te nimmen, en de earste 35 jier fan 'e filmskiednis besloech sadwaande it tiidrek fan 'e stomme film, dêr't net yn praat waard. Dat manko besocht men gauris te ûnderfangen troch hjir en dêr plaatsjes mei tekst tusken de bylden yn te pleatsen. Fierders kaam it benammen op it útbyldingsfermogen fan 'e akteurs oan. Om it publyk net yn stilte yn it tsjuster sitte te litten mei inkeld it gerattel fan 'e projektor op 'e eftergrûn, waard yn 'e bioskoop live-muzyk tafoege troch in spesjaal foar dat doel ynhierde pianist of oargelist. Grutte stedsbioskopen stelden soms sels in hiel orkest op, dat muzyk spile dy't de foarfallen yn 'e film ûnderstipe. Tsjin 'e 1920-er jierren waarden de measte films oan bioskopen oanlevere mei byhearrende blêdmuzyk. Dêrút soe letter de hjoeddeistige filmmuzyk fuortkomme.
Yn 'e 1920-er jierren berikte it tiidrek fan 'e stomme film syn hichtepunt mei akteurs as Buster Keaton, Charlie Chaplin en Laurel en Hardy. Tsjin 'e ein fan dat desennium makke de ûntwikkeling fan elektroanyske lûdsopnametechnology it mooglik om in soundtrack fan spraak, muzyk en lûdseffekten, dy't syngroan rûn mei de fisuële aksje, yn in film te ynkorporearjen. Dat resultearre yn it ûntstean fan 'e earste lûdsfilms, dy't yn 't earstoan noch talkies neamd waarden om harren te ûnderskieden fan 'e stomme films. De nije techniken soargen lykwols foar in revolúsje dy't net tsjin te kearen wie, en tsjin 1930 wie de stomme film yn 'e Feriene Steaten frijwol útstoarn. De rest fan 'e wrâld kaam in skoftke efteroan, mar ek dêr ferdwûn de stomme film yn 'e earste helte fan 'e 1930-er jierren.
Materiaal
Behalven in kamera moat men foar it opnimmen fan in film fansels ek in bylddrager hawwe. Dêrfoar binne ferskate standertmjitten:
Wjelsriper Opfeart
De Wjelsriper Opfeart is in feart yn de gemeente De Waadhoeke. De feart ferbynt Wjelsryp mei de Frjentsjerter Feart.
De namme Wjelsriper Opfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme.
Wolter Jagerswyk
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.
Wopkespoel
De Wopkespoel is in poel of marke yn de gemeente Achtkarspelen. De feart leit tusken De Harkema en de buorskip Reaskuorre en west fan de Feanster Feart. Yn it gebiet om De Harkema hinne lizze wol mear fan soksoarte puoltsjes.
Olympyske Winterspullen 1924
Sporten
Op de Spullen fan 1924 stiene seis sporten op it programma en 16 ûnderdielen ferdield oer 9 dissiplines.
Dielnimmende lannen
Sechstjin lannen diene mei oan de earste Winterspullen. Ien reedrider út Estlân hie him al oanmelden, mar die úteinlik net mei.
Sintraal-Amearika
Definysje
Sintraal-Amearika omfiemet de lannen Belize, Gûatemala, El Salvador, Hondûras, Nikaragûa, Kosta Rika en Panama. Ek wurdt Meksiko of inkeld harren steaten Chiapas, Tabasko, Campeche, Yucatán en Quintana Roo om geografyske redenen wol derby meirekkene. Geopolityk sjoen meitsje dizze steaten gjin diel út fan Sintraal-Amearika. Yn Sintraal-Amearika sels wurde faak ek Belize en Panama, om histoaryske redenen, net by it gebiet rekkene.
Minsklike geografy
De measte definysje rekkenje Belize en Panama ek ta de Midden-Amerikaanske lannen. Mar dizze lannen wienen yn it ferline net part fan de Feriene Steaten fan Midden-Amearika, in federaasje fan lannen tusken 1823 en 1838. It gebiet dat no Belize is, wie earder yn besit fan it Feriene Keninkryk en it Spaanske Ryk en letter noch fan Gûatemala. Yn 1871 waard it in Britske koloanje, Britsk Hondûras en yn 1981 krige it harren ûnôfhinklikens.
Kit Fisto
Eftergrûn en iere jierren
Kit Fisto wurdt berne as in Nautolaan op 'e planeet Glee Anselm, dy't de thúswrâld fan 'e Nautolanen is. Omreden fan syn oanberne Krêftgefoeligens wurdt er al jong nei de Jedi Timpel ta brocht, it haadkertier fan 'e Jedi Oarder op Coruscant, dêr't er oplaat wurdt ta Jedi-ridder. Nei't Fisto Jedi-master wurden is, nimt er in jonge Mon Calamari, dy't Nahdar Vebb hjit, oan as syn padawan en ûnderrjochtet him oant er syn oplieding ta Jedi-ridder foltôge hat.
Kloane-oarloggen
Nei de kampanje op Mon Cala nimt Fisto tenei in aktivere rol yn 'e Hege Jedi Ried op him. Hy is behelle yn riedplachtings oan 'e ein fan 'e Kloane-oarloggen, yn 19 f.Sl.Y., wêrby't de lieders fan 'e Jedi Oarder behalven de stân fan saken yn 'e oarloch ek besprekke hoe't se mei kânselier Palpatine oan sille, dy't himsels ûnder it mom fan 'e troch de oarloch feroarsake needsitewaasje withoefolle bykommend foech ta-eigene hat en net ree liket om dêr frijwillich wer ôfstân fan te dwaan.
Once Upon a Time in Hollywood
Plot
Op 'e set fan Lancer rekket Dalton oan 'e praat mei syn achtjierrige tsjinspylster Trudi Frazer, in famke dat suver folwoeksener is as hysels. Letter, by de opnamen, hat er muoite om him syn dialooch tebinnen te bringen. As der skoftholden wurdt, stoart er as gefolch dêrfan yn 'e privacy fan syn trailer suver yn. Hy wit himsels lykwols te werpakken en leveret neitiid yn 'e sêne mei Trudi troch in stikje ymprovisaasje in sterke aktearprestaasje ôf, dêr't er foar komplimintearre wurdt troch Trudi en yndruk mei makket op 'e regisseur, Sam Wanamaker.
Booth, dy't him no wat ûnnoazel fielt, ferlit de wente en kriget in beskrobbing fan "Pussycat", mei't er har yn ferlegenheid brocht hat foar har freonen oer. Werom by Dalton syn auto docht bliken dat ien fan 'e "hippys", dy't "Clem" hjit, in bân lek stutsen hat. Booth lit him soks net barre, dat hy jout "Clem" in flink wan bruien, wêrnei't er him twingt om 'e lekke bân te ferfangen foar de reservebân. Underwilens wurdt ien fan 'e fammen derop útstjoerd om "Tex" te heljen, dy't by ôfwêzigens fan "Charlie" de lieding oer de groep hat. Mar dy is fier fuort, en as er úteinlik arrivearret, is er krekt op 'e tiid om te sjen hoe't Booth fuortriidt.
Historisiteit
En dan is der fansels it grutte barren fan 'e Tate-moarden, dêr't de film nei ta liket te wurkjen om op it lêste stuit fansiden te wiken. Yn 'e nacht fan 8 op 9 augustus 1969 waarden aktrise Sharon Tate, har freonen Jay Sebring, Abigail Folger en Wojciech Frykowski en de tafallige omstanner Steven Parent op bisteftige wize fermoarde troch trije leden fan 'e Manson Family, de sekte/binde fan Charles Manson. Dat wiene Charles Watson ("Tex"), Patricia Krenwinkel ("Katie") en Susan Atkins ("Sadie"), wylst in fjirdenien, Linda Kasabian, op 'e útkyk stie. Mei't Tate acht in heale moanne swier wie, waard har ûnberne soan letter oanmurken foar it sechsde moardslachtoffer. Yn 'e film heart Rick Dalton de lûdroftige auto fan 'e moardners lykwols op 'e strjitte en komt er út 'e hûs om harren it mannewaar op te sizzen. Dat jout de moardners it idee om ynstee fan Tate-en-dy him te fermoardzjen. Troch de oanwêzigens fan Cliff Booth en syn pitbullterriër Brandy einiget de konfrontaasje lykwols yn 'e dea fan 'e bindeleden.
Oangeande Bruce Lee
Der kaam frijwat krityk op 'e ôfskildering fan Bruce Lee, net inkeld fan fans en lju dy't him kend hiene, mar ek fan syn beskermeling Dan Inosanto en syn dochter Shannon Lee. Dy lêste omskreau syn portrettearring yn 'e film as "in arrogante kloat dy't ien en al wyn en blast is". Hja sei dat "it net nedich wie om him te behanneljen op deselde wize dêr't blank Hollywood him op behannele doe't er noch libbe." Neffens Lee syn learling en freon, basketballer Kareem Abdul-Jabbar wie de ôfskildering fan Lee troch Quentin Tarantino "sleau en min ofte mear rasistysk". Shannon Lee tsjinne in formele klacht yn tsjin Once Upon a Time in Hollywood by de China Film Administration. Dêrop waard fan Tarantino easke dat er de portrettearring fan Lee yn 'e film feroare. Doe't er dat wegere, waard Once Upon a Time in Hollywood yn Sina ferbean.
Tarantino reägearre mei te sizzen dat Lee "eins bêst wol in arrogante keardel" wie. De bewearing fan Lee yn 'e film dat er Muhammad Ali ferslaan koe, helle Tarantino út it boek Bruce Lee: The Man Only I Knew (1975) fan syn widdo Linda Lee Cadwell. Dêryn helle sy in sitaat oan fan in filmkritikus dy't sein hawwe soe: "Wa't him sjoen hie, soe der in weddenskip oer ôfslute dat Lee Cassius Clay [= Muhammad Ali] bewusteleas slaan soe as se tegearre yn in keamer stoppe waarden en te hearren krigen dat der gjin regels wiene."
Prizen
By de Amerikaanske Saturn Awards waard Once Upon a Time in Hollywood nominearre foar prizen yn 7 kategoryen, wêrûnder bêste regisseur, bêste rol fan in jongere akteur (Julia Butters), bêste filmmontaazje en bêste kostúmûntwerp. De film wûn de Saturn Awards foar bêste fantasyfilm, bêste senario en bêste produksje-ûntwerp. By de Satellite Awards waard Once Upon a Time in Hollywood ek nominearre foar 7 prizen, wêrûnder bêste regisseur, bêste akteur yn in musical of komeedzjefilm (Leonardo DiCaprio), bêste byrol fan in akteur (Brad Pitt), bêste orizjinele senario, bêste artdirection en produksje-ûntwerp en bêste lûd. De film wûn inkeld de Satellite Award foar bêste film (komeedzje of musical).
Once Upon a Time in Hollywood waard ek nominearre foar de Grammy Award foar bêste kompilaasjesoundtrack foar fisuele media. By de Screen Actors Guild Awards waard Once Upon a Time in Hollywood nominearre foar 4 prizen, wêrûnder bêste cast, bêste akteur (Leonardo DiCaprio) en bêste groep stuntlju. De film wûn de Screen Actors Guild Award foar bêste byrol fan in akteur (Brad Pitt). Fierders waard Once Upon a Time in Hollywood ek nominearre foar 12 Critics' Choice Awards, wêrfan't er 4 wûn: foar bêste film, bêste byrol fan in akteur (Brad Pitt), bêste orizjinele senario en bêste produksje-ûntwerp. Ek waard de film noch nominearre foar 3 People's Choice Awards.
Sint-Georgekanaal
It Kanaal fan Bristol is ferbûn mei it Sint-Georgekanaal.
Terhorstersân
De heide wurde beweide troch skiep en jonge kij.
Podolsk
De famylje Uljanov sloech dêr lang foar master op. Vladimir Lenin besocht de stêd in tal kearen en hie dêr in lyts bûten. Yn 1900 organisearre er in gearkomst yn Podolsk mei sosjaaldemokraten út Moskou en oare stêden om har stipe te winnen foar syn krante Iskra.
Stasjon Voorhout
Yn 1997 wurdt it stasjon weriepene. it is in typyske foarstêd stasjon foarsjoen fan in tal abrys, in iepen fytsestalling mei fytsklûzen, en der binne in pear parkearplakken oanwêzich.
Manchester United FC
Fertsjinsten
UEFA Super Kup (1x)
Stasjon Hillegom
Gebou
200px|thumb|left|stasjonsgebou stasjon Hillegom yn 1900 It stasjon hie in breed eilânperron mei dêrop trije gebouwen mei ûnder oare loketten, wachtromten en húskes. It gehiel wurdt oerdutsen troch in lange perronkape. Ta gefolch fan de spoarweistaking wurdt it stasjon sletten. De earste jierren nei de Twadde Wrâldkriich stopje der yn it bolleseizoen noch geregeld treinen foar toeristen op stasjon Hillegom. Yn de jierren ’50 ferdwynt de stasjonskap en yn de jierren 60 binne de trije gebouwen ôfbrutsen en begjin jierren 70 ein jierren 60 is ek it perron fuorthelle. Al bleau oant healwei jierren 80 frachtferfier mooglik. It hûs fan de stasjonsjef is it lêste restant fan it âlde Stasjon Hillegom. Dit is tsjintwurdich in gemeentlik monumint.
Jean Auguste Dominique Ingres
Hoewol't er him sels foaral beskôge as skilder fan histoarjestikken yn de tradysje fan in Nicolas Poussin en Jacques-Louis David, wurde Ingres syn portretten, sawol skildere as tekene, as syn grutste erfenis erkend.
Ingres waard yngeand beynfloede troch artistike tradysjes út it ferline, en it wie syn stribjen om de hoeder en noeder fan de akademyske ortodoksy te wurden tsjin de moade fan de opkommense romantyske styl yn, fan bygelyks Eugène Delacroix. Ingres syn ekspressive ferfoarmingen fan romte en foarm makken him ta in wichtige foarrinner fan de moderne keunst en beynfloeden Picasso, Matisse en oare modernisten.
Mockema Blauhûs
Mockema Blauhûs of Mockemastins wie in stins oan de Dokkumer Ie, dêr't eartiids in syl lei, yn Dokkum, gemeente Dongeradiel. thumb|Plattegrûn fan Dokkum, 1616 fan de Gelderske kartograaf [[Nicolaas van Geelkerkcken. It gemeentehûs stiet by de syl oan it Dokkumer Grutdjip.]] It boujier is net bekend. It Mockema Blauhûs wie wierskynlik in sealstins, dy't al yn de 16e iuw ôfbrutsen waard. De oarsaak dêrfan sil west hawwe dat Dokkum de meast Fetkeaperske stêd fan hiel Fryslân wie. Dat betsjutte dat de bestjoerlike funksjes rillegau yn hannen fan de boargerij kamen. De âlde grûnbesittende adel hie net folle mear yn te bringen yn it bestjoer fan de stêd en ferliet de stedshuzen. Op de fûneminten fan it Mockemahûs is yn 1608 it stedhûs boud.
Zwammerdam
Mûne
Benoarden it plak stiet De Dikke Molen; bewesten leit de Steektermolen.
Bas Paauwe
Bastiaan Jacob (Bas) Paauwe (Rotterdam, 4 oktober 1911 - Hoogvliet, 27 febrewaris 1989) wie in Nederlânsk fuotballer en fuotbaltrainer. Hy spile it meast as middenfjilder.
Karriêre as spiler
De middenfjilder spile 311 kompetysjewedstriden foar Feyenoord, hy sette dêryn 18 doelpunten. Ek kaam hy foar it Nederlânsk alvetal út, yn totaal 31 kear. Syn debút makke hy op 20 maart 1932 tsjin Belgje, it waard 1-4 foar Nederlân.
Minister foar Natoer en Stikstof
Minister foar Natoer en Stikstof is sûnt 10 jannewaris 2022 Christianne van der Wal (VVD).
Willem Tell
Historisiteit
Yn midden 1700 lies Gottlieb de Haller, in gelearde út Bern, in âld Deensk folkloristysk ferhaal oer Kening Harald Blautosk, dy't regearde fan 936 - 987 en in Wytsing haadman wie, Toko neamd, dy't twongen waard in appel fan de holle fan syn jonge soan te sjitten. De Haller skreau dêrop Willem Tell, in Deensk fabeltsje, dêryn bewearde hy dat de leginde baseare wie op it ferhaal oer Toko. Dat kaam him lykwols djoer te stean, want it gefolch wie in gerjochtsferfolging en persoanlike drigeminten. Haller ferklearre dêrnei dat it ferhaal gjin serieus histoarysk wurk wie, mar in utering fan literêre keunst en bea syn ekskuses oan. It boek waard op de merk fan Altdorf ferbaarnd. Dochs fêstige de episoade de oandacht op de leginde en histoarisy fûnen letter gjin dokumintaasje oer it bestean fan Willem Tell. Typysk is dat de meast resinte skiednis, fan 1000 siden, fan Switserlân mar 20 regels oan Willem Tell bestedet.
Butt-Numb-A-Thon
Skiednis
Op it festival wiene gauris grutte nammen út 'e filmyndustry fan Hollywood te gast, ûnder wa regisseurs as Zack Snyder, Peter Jackson, Mel Gibson, Rian Johnson. McG en Guillermo del Toro, en akteurs as Seth Rogen, Elijah Wood en Joseph Gordon-Levitt.
Weimar
Ut de skiednis
Weimar kaam yn de 14e iuw oan it Hûs Wettin. Hartoch Jehan Freark de Grutmoedige makke it ta residinsje fan it hartchdom Saksen-Weimar, dat letter Saksen-Weimar-Eisenach wie, wat it oant 1920 bliuwe soe.
Keunsthal yn Emden
Samling en útstallingen
It swiertepunt fan de fêste kolleksje leit by skilderijen út de perioade fan de Nije Saaklikheid en it Dútske ekspresjonisme. Der is bygelyks wuk fan Ernst Ludwig Kirchner, Max Pechstein en Emil Nolde te sjen. Yn april 2006 wiene der 103 eksposysjes hâlden sûnt de iepening. De meast slagge wie dy oer it wurk fan de Noarske skilder Edvard Munch, dy't fan oktober 2004 oant jannewaris 2005 likernôch 120.000 besikers luts.
Neil Young
Karriêre
Bob Dylan, U2, Tori Amos, Johnny Cash, Boney M., The Mission, Nick Cave, Pearl Jam en Stereophonics binne mar in pear namme fan artysten dy't Young-nûmers op harren repertôre set hawwe.
Harm van der Meulen
Van der Meulen hie ek ferskate by-funksjes. Sa wie hy fan 1973 oant 1986 lid fan de Sosjaal-Ekonomyske Ried (SER) en lid fan it bestjoer fan de Stichting fan de Arbeid, en wie er fan 1978 oant 1986 lid fan de Bankried fan De Nederlandsche Bank (DNB). Fierders siet hy yn it bestjoer fan Stichting De Open Ankh (1990-1994), Stichting De Ombudsman (fan 1986 ôf) en wie hy kommissaris by de drukkerij Joh. Enschedé (fan 1991 ôf).
Drylts
Skiednis
Yn 'e Midsiuwen stie Drylts behalven om hannel fral ek bekend om syn skipsbou, eat dat noch blykt út it skip dat werjûn wurdt op it wapen fan Drylts en de flagge fan 'e stêd. Yn syn bloeitiid wie der ek in soad mei de skipsbou ferbân hâldende houthannel yn Drylts. Der hat noch lang yndustry west dy't út dy tradysje fuortkaam, mar oan it begjin fan de ienentweintichste iuw binne de lêste oerbliuwsels dêrfan troch fúzjes út de stêd ferdwûn. thumb|Skoarstien firma Nooitgedagt
Itty Sluis
Libben
Yn 2005 ferskynde Itty Sluis har berneboek Jelmer en it grottemystearje.
Wynzer Feart
De namme Wynzer Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wynservaart.
Wytgaardster Feart
De namme Wytgaardster Feart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wijtgaardstervaart.
Hotel Ozinga
Op tiisdei 30 juny 2009 waard it fotodoek weihelle, om it oan de bûtenside renovearre pân wer te toanen. De ynterne restauraasje lit op him wachtsje meidat der gjin oerienstimming berikt wurdt oer de definitive bestimming fan it gebou.