cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Probandus
In probandus (manlik), probanda (froulik) of proband (geslachtsneutraal) is by geneälogysk ûndersyk de persoan dy't as útgongspunt brûkt wurdt by it opbouwen fan in stambeam. Dit is in term dy't oarspronklik út it Latyn komt. By in genealogy of parinteel (in stambeam fan neiteam) is de probandus de stamheit. By in kertiersteat of Ahnentafel (in stambeam fan foarâlden) is de probandus de neikommeling by wa't men wei weromwurket yn 'e tiid. By sa'n kertiersteat wurdt de probandus ek wol de kertierdrager of kertierdraachster neamd. De term 'probandus' wurdt fierders ek wol brûkt by ûndersyk op it mêd fan 'e medyske genetika en oare medyske wurkterreinen, om 'e persoan of it proefdier oan te tsjutten dêr't ûndersyk nei dien wurdt.
Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje
Skiednis
Yn 'e 1930-er jierren groeide it besykjen fan 'e bioskoop yn Itaalje út ta ien fan 'e favorite tiidferdriuwen fan in grut part fan 'e befolking. Fierwei it meastepart fan 'e films dy't dêr fertoand waarden, kaam lykwols út 'e Feriene Steaten. Ut sjauvinisme, mar ek om't bûtenlânske films gauris tinkbylden ferspraten dy't it faksistyske rezjym fan Benito Mussolini leaver bûtendoar hold, waard troch de Italjaanske oerheid ynset op 'e ûntwikkeling fan in eigen Italjaanske filmyndustry. Om soks oan te fiterjen rjochte Giuseppe Volpi yn 1932 yn 'e mande mei Luciano de Feo en Antonio Maraini it Ynternasjonaal Filmfestival fan Feneesje op. Volpi wie in politikus, sakeman en in fûleindich faksist dy't earder as Mussolini syn minister fan Finânsjes tsjinne hie. Hy waard noch datselde jiers oansteld as foarsitter fan 'e Biënnale fan Feneesje, dêr't it nije evenemint ûnder kaam te fallen.
Mei Inoar Ien (Drachtster Kompenije)
Mei Inoar Ien is in Fryske feriening op it mêd fan amateurtoaniel yn it doarp Drachtster Kompenije, yn 'e gemeente Smellingerlân. De organisaasje bestiet sûnt 1894 en is anno 2019 noch altyd sa libben as in hart.
Mole
Molens besteane al sûnt de Aldheid. Tsjin 'e ein fan it Romeinske Ryk rekke de wettermole ferspraat oer hiel Jeropa. As der oan 'e kust net genôch ferfal wie en it rivierwetter dêrom net hurd genôch streamde om in wettermole oan te driuwen, loste men dat op troch in tijmole te bouwen, dy't gebrûk makke fan it ynkommend en útgeand tij. Yn flakke gebieten dy't net oan 'e kust leine, hie men itselde probleem, mar koe net gebrûk makke wurde fan it tij. It wie yn dy gebieten, spesifyk yn noardlik Frankryk, Flaanderen en súdlik Ingelân, dêr't om it jier 1000 hinne de earste wynmoles boud waarden. Yn 't earstoan wiene dat wettermolens wêrby't it wetterrêd ferfongen wie troch wjukken. Letter ûntjoech him in mear spesjalisearre bou.
Pleechgesin
Yn Nederlân is it sa dat yn 'e boppeneamde gefallen de rjochter op advys fan 'e Bernebeskerming en oare belutsen oerheidsynstânsjes in út-'e-hûspleatsing oplizze kin, wêrby't in bern fuorthelle wurdt by de biologyske âlden en yn in pleechgesin pleatst wurdt. Ornaris wurdt dan earst sjoen oft der yn 'e direkte famylje in gesin is dat de pleechsoarch op him nimme kin. Dêrby kin tocht wurde oan in pake en beppe of in omke en muoike. Faak is sa'n oplossing lykwols net mooglik, mei as gefolch dat de út 'e hûs pleatste bern by oare lju bedarje, dêr't hielendal gjin famyljerelaasje mei bestiet. Dat kinne freonen of kunde fan 'e biologyske âlden wêze, mar yn 'e regel binne it wyldfrjemden. Gesinnen wêryn't bern yn it ramt fan pleechsoarch opfongen wurde, moatte dêrta sertifisearre wêze troch beskate oerheidsynstânsjes, dêr't djipdollend ûndersyk oan foarôf giet om der wis fan te wêzen dat de bern yn in pleechgesin net mishannele of misbrûkt wurde sille.
QAnon
Ek oppenearren de oanhingers fan QAnon dat Trump de gearspanning mei de Russen beard hie, sa't er Robert Mueller, de foaroanman fan de FBI, oannimme koe om de bernesekshannel bleat te lizzen en in steatsgreep troch Barack Obama, Hillary Clinton en George Soros tefoaren te kommen. De gearspanningsteoryen fan QAnon waarden fuortsterke troch Russyske neplidmaatskippen op sosjale media, dy't stipe waarden troch de Russyske oerheid.
Pidgin
Foarbylden fan pidgintalen binne it Fanagalo, in pidginisearre foarm fan it Sûlû mei in beheinde ynbring fan it Ingelsk en it Afrikaansk, dy't benammen troch mynwurkers yn Súd-Afrika sprutsen wurdt; it Namibysk Swart Afrikaansk (of Küchendeutsch), in pidginfoarm fan it Dútsk dy't (grutdiels foarhinne) troch de swarte befolking fan Namybje ûnderling sprutsen waard; en it Russenoarsk, in taal dy't foarhinne yn noardlik Noarwegen sprutsen waard troch de pleatslike fiskersbefolking en Russyske keaplju (sjoch: Pomoaren).
QAnon
Oarsprong
Syn brûkersnamme joech it idee dat er in saneamde Q-status hie. Mei dy status kin immen dan tastimming krije fan it Amerikaanske Ministearje fan Enerzjy, dy't nedich is om tagong ta temûke ynformaasje oer nukleêre wapens en materialen te krijen.
De siden dy't de Q-berjochten ferspraten, waarden Qdrops neamd. Tusken maart en juny 2020, yn de COVID-19-pandemy, ferdûbele QAnon syn oanwêzigens op Instagram en Twitter en fertrijedûbele sels op Facebook. Ek fersprate it njonkelytsen nei Kanada, Jeropa en Latynsk-Amearika. Benammen yn Dútslân, Nederlân en it Feriene Keninkryk, dêr't ien op de fjouwer Britten gearspanningsteoryen besibbe oan dy fan QAnon leauwe, krige it in soad folgelingen.
Ynsidinten
Jake Angeli (QAnon Shaman), dyjinge op de foto's mei de bûntmûtse mei hoarnen, is in folgeling fan QAnon en waard op 9 jannewaris arrestearre.
Weard (strjitte)
De Weard (Nederlânsk en offisjeel: Weerd) is in strjitte yn it sintrum fan 'e Fryske haadstêd Ljouwert. De Weard is koart en frij smel, en rint rûchwei yn noard-súdrjochting. Dêrby ferbynt dizze strjitte de stille kant fan 'e Nijstêd (d.w.s. de Nijstêd-Noardkant), yn it suden, mei de Beginestrjitte yn it noarden. De Weard begjint ter hichte fan 'e eastkant fan 'e Lange Piip (in tige brede brêge dy't de beide kanten fan 'e Nijstêd mei-inoar ferbynt). Hy komt út op 'e eastlike ein fan 'e Beginestrjitte, dêr't dy in knik nei it noarden makket.
Kingsman: The Secret Service
Plot
Under in missy yn it Midden-Easten yn 1997 offeret Lee Unwin, in nije rekrút fan 'e Britske partikuliere geheime tsjinst Kingsman, himsels op om syn oerhearrige Harry Hart te rêden. Hart keart neitiid mei djippe skuldgefoelens werom nei Londen, dêr't er oan Lee syn jonge widdo Michelle en har soan Gary, in pjut dy't troch eltsenien 'Eggsy' neamd wurdt, in medalje jout dêr't in tillefoannûmer yn gravearre is dat se skilje kinne as se ea yn 'e swierrichheden sitte.
List fan planetoïden 84701-84800
Dit is in list fan planetoïden 84701-84800.
Kingsman: The Secret Service
Untfangst
Guon resinsinten hiene krityk op 'e ôfbylding fan geweld yn Kingsman: The Secret Service, dy't te grafysk wêze soe foar in komeedzje, mar te ûnreälistysk foar in serieuze film. Dêrby gie it fral om 'e bizarre fjochtpartij oan 'e ein fan 'e film, mei in frou mei twa swurden as skonkprotezes. Dat waard lykwols net altyd as in neidiel foar de film beskôge. Sa skreau Anthony Lane yn The New Yorker: "Der binne net in soad resinte films dy't it safier socht hawwe as Kingsman, en ûntelbere sjoggers sille genietsje fan it dryste entûsjasme fan 'e healwize optinkings." Yn The New York Times joech Manohla Dargis ta dat se fan 'e film genoaten hie, mar tagelyk bekritisearre se Vaughn syn brûken fan geweld as filmysk wurktúch, dat se omskreau as "ferteltechnyske overkill". Ek Peter Sobczynski fan 'e webside RogerEbert.com, dy't de film twa fan fjouwer stjerren joech, bekritisearre it oergebrûk fan geweld, nettsjinsteande "de cartooneske werjefte".
Ek de suggestje fan anale seks oan 'e ein fan Kingsman: The Secret Service foel lang net by alle resinsinten yn goede ierde. In fierder kritykpunt wie it âlderwetske gedachteguod fan 'e film. Jason Ward, dy't foar The Guardian skreau, fûn dat "[a]lles oan Kingsman inkeld bestiet om te ferblomjen dat [de film] deeglik konservatyf is." Sa tocht er de filmmakkers, foar it betinken fan it plan fan Richmond Valentine, it wiere motyf ta om it wurk fan miljeu-aktivisten te ûndermynjen. Ignatiy Vishnevetsky wie it dêr yn in resinsje yn The A.V. Club mei iens. Hy skreau: "It probleem is dat de film echt in lust foar it each is, teminsten wat fisueel ûntwerp oanbelanget, ek al is it dreech om 'e hânmakke moade, de futuristyske gadgets en it aristokratyske dekôr te skieden fan 'e efterhelle wrâldbeskôging dy't derút sprekt."
Museum van Bommel van Dam
thumb|300px||Museum van Bommel van Dam yn Venlo Museum van Bommel van Dam is in museum foar moderne keunst yn Fenlo yn de Nederlânske provinsje Limburch dêr't skilder- en tekenkeunst, byldhoukeunst en fotografy útstald wurdt. It is in ûntwerp fan Jos van Hest
Generaasje
It wurd generaasje (soms stavere as ginneraasje) komt fan it Latynske generare, dat "oansette" (fan in bern) betsjut. Yn 'e sosjology is it in beneaming foar in groep minsken dy't yn deselde perioade (fan bgl. 15, 25 of 33 jier) berne binne, synonym mei bertekohorte. Sokke generaasjes hawwe te krijen mei mienskiplike skaaimerken en sosjale en demografyske ferskynsels dy't de ûnderlinge ferskillen tusken de yndividuën oerstige kinne trochdat se binnen ien generaasje ferlykbere problemen, ideeën en hâldings opsmite.
Yn 'e geneälogy is in generaasje in groep leden fan deselde famylje dy't op gelikense hichte yn 'e stambeam steane. Bruorren, susters, neven en nichten foarmje bygelyks in famyljegeneraasje, âlden, omkes en muoikes in twadden en pake en beppe, âldomkes en âldmuoikes in trêdenien.
Foarbeatsjerke yn Fili
De Tsjerke fan de Foarbea (Russysk: Церковь Покрова Пресвятой Богородицы в Филях) is in otterdokske tsjerke yn de Russyske haadstêd Moskou. De tsjerke stiet oan de Novozavodskaja Ulitsa 6 (yn de buert fan de Bolsjaja Filjovskaja Ulitsa) yn it westlike bestjoersdistrikt fan Moskou. De tsjerke waard yn de 17e iuw yn opdracht fan de bojaar Lev Narysjkin yn barokke styl boud.
Edirne
Edirne (histoarysk: Adrianopel; Gryksk: Αδριανούπολις, Adrianoúpolis; Bulgaarsk: Одрин', Odrin), is in stêd yn it Jeropeeske diel fan Turkije. De stêd hie 119.298 ynwoners (2000) en leit oan de gearrin fan de Tunca en de Meriç. Edirne is de haadstêd fan provinsje mei deselde namme.
Seymore Butts
Seymore Butts, echte namme: Adam Glasser (New York, 18 maart 1964), is in Amerikaansk pornoakteur, -regisseur en -produsint fan Joadsk komôf, dy't yn it begjin fan syn karriêre ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Bubba Brando en Bubba Butts. Hy hat hûnderten pornografyske films fan it gonzo-sjenre op syn namme stean. Syn artystenamme is in wurdspiling, mei't dy útsprutsen wurdt as see more butts ("sjoch mear kontsjes"). Bûten de pornoyndustry hat Butts fan 2003 ôf bekendheid krigen troch de realitysearje Family Business, dy't ek op 'e Nederlânske tillefyzje útstjoerd is.
Priveelibben
Jierrenlang wurke Butts nau gear mei pornoaktrise Shane, mei wa't er yn 1994 yn 'e kunde kaam. Ek privee krigen hja in relaasje. Yn 1997 rekken se lykwols mei slaande rûzje útinoar. Dêrnei krige er in hoart in relaasje mei pornoaktrise Taylor Hayes, mei wa't er ek al jierrenlang gearwurke hie, en dy't yn 1996 in soan fan him krigen hie. Yn 1997 yntrodusearre Butts yn syn films ek de saneamde Tushy Girls ("Kontsjefammen"), Samantha Stylle, Alisha Klass en Halli Aston. Uteinlik hied er mei elts fan harren wol in skoftke in relaasje. Fan 2003 ôf gied er ferskate jierren mei pornoaktrise Mari Possa, sa't bliken die út Family Business. Yn 'e lêste ôflevering fan dy realitysearje, opnommen yn 2006, wie te sjen hoe't harren relaasje úteinlik op 'e non rûn.
Ammoanium
Eigenskippen
It frij elektroanepear fan de stikstof (N) yn ammoniak is oanjûn as it pear stippen. Dat elektroanepear foarmet in bining mei in wetterstof-ion (H+).
A Civil Campaign
Eftergrûn
Mei't yn A Civil Campaign de langferwachte brulloft fan keizer Gregor fan Barrayar plakfynt, wie de wurktitel lange tiid ImpWed (in ôfkoarting fan Imperial Wedding, "Keizerlike Brulloft"), wat in wurdboarterij foar insiders is op 'e Barrayareeske geheime tsjinst ImpSec (in ôfkoarting fan Imperial Security, "Keizerlike Feilichheidstsjinst", sis mar "KeizFeil"; dus ImpWed kin oerset wurde as "KeizBrul"). Mar sa'n titel wie fansels oan it grutte publyk net bestege. Op it langelêst rette Bujold har freon Mike Ford har de titel Rules of Engagement oan, mar doe die bliken dat de skriuwster Elizabeth Moon al in roman mei dyseldichste titel by Baen Books yn 'e piiplieding hie. Uteinlik betocht Bujold sels de titel A Civil Campaign, dat sawol "In Boargerlike Fjildtocht" as "In Hoflike Fjildtocht" betsjutte kin.
Plot
Dan docht By Vorrutyer oan Ivan in ferslach troch fan in diner dêr't al Miles syn politike tsjinstanners oanwêzich wiene, mei dêrûnder Alexi Vormoncrief, Sigur Vorbretten en Richars Vorrutyer. It skynt dat de mannen geandewei de jûn, op grûn fan in út syn ferbân skuorde ferzje fan Miles syn eigen diner, in belastering fan Miles optocht hawwe, as soe hy Ekaterin har man, Tien Vorsoisson, deadien hawwe om dêrnei mei dy syn widdo trouwe te kinnen. Dat is fansels net wier, mar Miles kin nimmen fertelle hoe't Tien syn dea dan wol gien is, om't ImpSec de hiele saak ta steatsgeheim klassifisearre hat (sjoch: Komarr). Om't Miles Ivan syn besykjen om mei him yn kontakt te kommen negearret, merkt hy pas wat fan dizze lasterpraatsjes as Richars Vorrutyer by him op besite komt en him dermei besiket te sjantearjen. Dat is in nuvere flater, want oant dy tiid ta hie Miles him op 'e flakte holden wat de striid om it Vorrutyer-greefskip oanbelange, mar no smyt er syn hiele politike gewicht efter Dono Vorrutyer, dy't er te sines útnûget om tegearre mei René Vorbretten in mienskiplike strategy út te wurkjen.
Isselburg
Anholt
Yn 1169 waard yn in lienboek fan de biskop fan Utert al in hear fan Anholt neamd. Om de boarch hinne ûntstie in delsetting en op 25 maaie 1347 krige de delsetting stedsrjochten. Stêd en boarch wiene nau mei inoar ferbûn.
Allegheny (rivier)
De delling fan de Allegheny hat yn de rin fan de tiid in protte fossile branje opsmiten, stienkoal, ierdoalje en ierdgas.
Oería de Hettyt
It ferhaal yn it Alde Testamint
Oería wenne ticht by it paleis fan kening David en hearde neffens 2 Samuël 23:39 by de tritich machtige manlju fan it keninkryk. Wylst de kening ienris op in jûn op it dak fan syn paleis wie, seach hy in frou dy't har oan it waskjen wie. It wie Batsjêba, de frou fan de Hettyt Oería, ien fan syn trouwe ofsieren. Wylst har man mei de Ammoniten focht, liet de kreaze Batsjêba har by de kening roppe en hie mienskip mei him. In skoftke letter die bliken dat Batsjêba swier fan David rekke wie. Om in grut skandaal tefoarren te kommen liet de kening Oería fan de kriich werom roppe, sa't hy in nacht mei syn frou trochbringe koe, dan like it oft it Oería sels wie dy't syn frou swier makke hie. It wie allegear moai úttocht: David liet him earst troch Oería ynformearje oer de ferrin fan de striid en stjoerde him dêrnei nei hûs om goed te iten en syn frou te geriven.
Goldfinger (film)
Goldfinger is in Britsk-Amerikaanske Technicolor-spionaazjeskriller út 1964 ûnder rezjy fan Guy Hamilton, mei yn 'e haadrollen Sean Connery as geheim agint James Bond en Honor Blackman as de Bond girl Pussy Galore. De titel ferwiist nei de megalomane smjunt Auric Goldfinger (spile troch Gert Fröbe), tsjin wa't Bond it diskear opnimme moat. De film is basearre op 'e roman mei deselde namme út 1959 fan Ian Fleming. It ferhaal folget de Britske MI6-agint James Bond as er it smokkeljen fan goud troch miljonêr en sakeman Auric Goldfinger ûndersiket. Sa komt er úteinlik op it spoar fan in dryst plan om 'e Amerikaanske nasjonale goudfoarrie yn Fort Knox te besmetten mei radio-aktive strieling, wat it goud dat Goldfinger besit op slach tsien kear safolle wurdich meitsje sil.
Plot
Ear't Goldfinger en Oddjob ôfsette yn Goldfinger syn antike Rolls-Royce Phantom III, stoppet Bond ien fan 'e beide stjoerderkes yn 'e kofferbak. Hy folget Goldfinger nei de lofthaven, dêr't er mei auto en al it fleantúch nimt nei Switserlân. Bond nimt mei syn Aston Martin it folgjende fleantúch. Nei oankomst yn Sjenêve fynt er Goldfinger maklik werom troch it stjoerderke. Bond moetet yn Switserlân Tilly Masterson, de suster fan Jill, dy't it har yn 'e holle helle hat om Goldfinger te fermoardzjen út wraak foar de moard op har suster. Om't se net bepaald in skerpskutter is, sjit se ynstee op in hier nei Bond dea, dy't sadwaande yn 't earstoan ûnder de yndruk ferkeart dat se in hiermoardneresse is dy't troch Goldfinger op him ôf stjoerd is.
Opbringst
Goldfinger brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $51,1 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $73,8 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $124,9 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $3 miljoen betsjut dat in winst fan $121,9 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Prizen
Yn 1965 wûn Goldfinger de Oscar foar bêste lûdsmontaazje, wêrmei't it de earste James Bond-film wie dy't sa'n priis krige. Komponist John Barry waard nominearre foar in Grammy Award foar bêste soundtrack, en Ken Adam waard nominearre foar in BAFTA foar bêste artdirection yn in kleurefilm.
Tsjerke fan de Hillige Nikolaas yn Pyzji
Skiednis
In earste houten tsjerke op it plak datearre út 1594 en waard nei alle gedachten tagelyk boud mei de stifting fan de wyk foar it Strelets-rezjymint. Yn de twadde helte stie it hjir stasjonearre rezjimint ûnder befel fan Potap Klementevitsj Pyzjov, dy't syn namme oan it gebiet joech. De bou fan de tsjerke giet werom op it jier 1672 (of neffens oare boarnen op 1657). Yn 1691 waarden der kapellen oanboud ta eare fan Antonius en Teodosius en ta eare fan Nikolaas. Alhoewol't it haadalter fan de tsjerke wijd waard oan de erkundiging, krige de tsjerke de namme Nikolaastsjerke. De klokketoer waard yn de jierren 1691-1692 boud.
Sitaatpuzel
De wurden fan it sitaat binne fan elkoar skieden troch swarte hokjes. In wurd dat oan de ein fan in rigels ferbrutsen wurdt, giet op de folgjende rigel fierder. Hokjes yn it antwurddiagram dy ’t al fold binne mei lêstekens of sifers wurde net mei letters fold. At de sitaatpuzel klear is, binne der gjin letters oer.
Sunnery James & Ryan Marciano
Priveelibben
Sawol Sunnery James as Ryan Marciano hawwe in soan en dochter. Sunnery James is fan 2010 ôf troud mei model Doutzen Kroes.
Abraham van der Hart
Abraham van der Hart (Amsterdam, 1747 - dêre, 1820) wie in Nederlânsk arsjitekt.
Amerikaanske Legerloftstriidkrêften
De Amerikaanske Legerloftstriidkrêften (Ingelsk: United States Army Air Forces; ôfkoarte ta USAAF) foarmen ûnder de Twadde Wrâldoarloch en de jierren fuort dêrnei de de facto loftmacht fan 'e Feriene Steaten. Feitliks makke dizze komponint fan 'e kriichsmacht doe lykwols noch diel út fan 'e lânmacht, it Amerikaanske Leger. De Amerikaanske Legerloftstriidkrêften waarden yn juny 1941 oprjochte as opfolger fan it eardere Amerikaanske Legerloftfeartkorps (United States Army Air Corps). Benammen yn 'e striid tsjin nazy-Dútslân spilen se neitiid in krúsjale rol. Yn 1947 waarden de Legerloftstriidkrêften omfoarme ta in selsstannich diel fan 'e Amerikaanske Striidkrêften: de Amerikaanske Loftmacht (United States Air Force).
Gerhard Durlacher
Libben
Fan 1964 oant ein 1983 wie G.L. Durlacher dosint sosjology oan de Universiteit fan Amsterdam. Yn 1995 krige er in earedoktoraat fan dy universiteit.
Netty Rosenfeld
Netty Rosenfeld (Amsterdam, 29 desimber 1921 - dêre, 14 oktober 2001) wie in Nederlânsk programmamakster en nijslêzer.
Tsjerke fan de Hillige Nikolaas yn Zajaitskoje
Skiednis
It fjoer fan de brân fan Moskou yn 1812 krige gjin fet op de tsjerke, mar troepen Napoleon plonderen de tsjerke en rôven it tsjerkereau. Rynske parochianen soargen der foar dat it tsjerklike reau neitiid wer oanskaft wurde koe.
Tramlinen yn Fryslân
thumb|250px|Hynstetram op de Tramwei Harkesyl-Makkum Hjirûnder stiet in net-folsleine list fan in oantal eardere tramlinen yn Fryslân.
Protagonist
In protagonist (fan it Aldgrykske πρωταγωνιστής, protagonistēs, dat letterlik "spiler fan 'e earste rol" betsjut) is in term út 'e narratology wêrmei't ferwiisd wurdt nei de haadrolspiler yn in fiksjewurk (roman, novelle, koart ferhaal, epos, toanielstik, musical, opera, balletfoarstelling, film, tillefyzjesearje, ensfh.). Faak wurdt dizze term dêrom beskôge as synonym mei 'held' (of 'heldinne'). De protagonist is dejinge waans ferrjochtings troch de lêzer of it publyk it neist folge wurdt. Dêrby kin it ek om mear as ien personaazje gean; sa komt faak in protagonistepear fan in man en in frou foar, dy't dan yn 'e regel in romantyske relaasje mei-inoar hawwe of krije.
Blackway
Plot
Lester, Nate en Lillian geane op besite by Fitzgerald, in foarman fan in team houtsjers dy't konneksjes mei Blackway hat. De swittende, senuweftige Fitz, dy't earst út in mok drinkt, mar úteinlik gewoan de drankflesse oan 'e lippen set, begroetet harren by de foardoar mei in pistoal en mei in hûn dy't sines net is. As Lester him oan 'e praat kriget, fertelt er dat Blackway koartlyn by him kaam mei in kontrakt foar it roaien fan in boskperseel by McKee Mountain, dat er mei de eigner yn Portland sletten hie. Dat, Blackway krige syn kommisje en Fitz-en-dy giene oan it wurk. Ofrûne moandei stie der ynienen in abbekaat by him op 'e stoepe: de eigner fan it perseel wist nearne fan, útsein dat er no in perseel bosklân sûnder beammen hie. Fitz waard dêr ferantwurdlik foar holden en hy soe noch fierder fan 'e abbekaat hearre. Dat Fitz risselwearre om tiisdei nei sheriff Wingate ta om Blackway oan te jaan foar oplichting. Yn in flashback is te sjen hoe't Fitz en syn frou Cynthia dy nachts wekker wurde as Blackway oan it fuottenein fan harren bêd sit mei harren lytse dochterke Heidi op 'e knibbel, dy't er in grut mês op 'e kiel set hat. Blackway hat heard dat Fitz him oanjaan wol. Hy warskôget him: as er wer delkomme moat, sjogge Fitz en de frou de lytse Heidi nea wer werom.
Tsjin 'e jûn arrivearje Lester, Nate en Lillian by de âlde goudmyn, dêr't ferskate âlde gebouwen en autowrakken steane. Lester pakt syn 'gerdynrails' út; it pakket befettet eins in âld guozzeroer, dat sa grut is dat it suver wol foar in kanon trochgean kin. Hy jout Nate opdracht om in moai grut fjoer te meitsjen, wylst er sels eefkes om him hinne sjen wol om oantinkens op te heljen. As Lillian freget hoe't it sit mei Blackway, stelt Lester har gerêst troch te sizzen dat se him mei syn auto al fan fierrens ôf oankommen hearre sille. Nate en Lillian bliuwe allinnich mei it stellene pistoal by it grutte kampfjoer efter en reitsje oan 'e praat, wêrby't der dúdlik in beskate seksuële oantrekking tusken harren bestiet. Dan dûkt Blackway ynienen op, dy't Lillian in pistoal tsjin 'e holle oan set. Lester, dy't soks blykber ferwachte hie, is ûnderwilens mei syn guozzeroer yn in âld autobus krûpt, dêr't er Blackway wei deasjitte wol. Ear't er dat dwaan kin, springt Nate de krimineel lykwols op 'e hûd en ûntjout der him in fjochtpartij tusken de beide mannen, wylst Lillian wanhopich oer de grûn siket nei it stellene pistoal en de kûgels dy't Blackway fuortsmiten hat.
As de dage oan 'e loft is, sette Lester, Nate en Lillian ôf werom nei hûs. As Whizzer, dy't moarns ier de houtseagerij iepenet, Nate syn pickuptruck foarbyriden sjocht, wit er dat it plak tsjin alle ferwachting yn einlings en te'n lêsten fan Blackway ferlost is. Lester lit him ôfsette by him thús, wêrnei't Lillian en Nate fierder ride. De fonk dy't tusken harren oerspringt is dúdlik te sjen.
De Hobbit
Eftergrûn
Begjin jierren tritich wurke Tolkien as prefester Angelsaksyske letterkunde oan 'e Universiteit fan Oxford, doe't er op in dei de ynspiraasje fielde om in ferhaal te skriuwen dat begûn mei de sin "In a hole in the ground there lived a hobbit" ("Yn in hoal yn 'e grûn wenne in hobbit"). Hy foltôge it manuskript oan 'e ein fan 1932 en liet it doe lêze troch ferskate freonen, wêrûnder C.S. Lewis. Fia Elaine Griffiths, in studinte fan Tolkien, bedarre it yn 1936 by Susan Dagnall, dy't by de útjouwerij George Allen & Unwin wurke, en dy joech it wer troch oan har baas, Stanley Unwin. Unwin liet it lêze troch syn tsienjierrige soan Rayner en doe't dy it in moai ferhaal fûn, besleat Unwin om it út te jaan.
Plot
It selskip ferfolget syn paad dwers troch it dûnkere Brimsterwâld hinne, diskear sûnder Gandalf, dy't in oar driuwend putsje hat. Yn it Brimsterwâld rêdt Bilbo de dwergen earst fan reuseftige spinnen en dêrnei út 'e tsjerkers fan 'e boskelven. As se einlings deunby de Ienlike Berch komme, wurde de reizgers gastfrij ûnthelle troch de minsklike bewenners fan Marswyk, dy't hoopje dat de dwergen de profesijen oer Smûch syn dea ferfolje sille. Se reizgje fierder nei de Ienlike Berch en fine dêr in geheime doar. Bilbo ferkent, mei de ring om, it leger fan 'e draak, dêr't er in bokaal by stelt en in swak plak yn Smûch syn pânser sjocht. De poermâle draak, dy't út 'e omstannichheden opmakket dat de minsken fan Marswyk dizze dieven holpen hawwe, fljocht fuort om it stedsje te ferneatigjen. In nommele klyster hat lykwols Bilbo syn ferslach oan 'e dwergen ôfharke en fertelt Bard, de oanfierder fan 'e Marswykster ferdigeners, wêr't it swakke plak fan Smûch sit; dêrop slagget it Bard om 'e draak te deadzjen.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan The Hobbit ferskynde yn 2009 ûnder de titel De Hobbit, of Dêrhinne en Wer Werom by Utjouwerij Elikser te Ljouwert, mei stipe fan it Feitsma Fûûns fwar it Frysk, de provinsje Fryslân en de Douwe Kalma Stifting. De Fryske fertaling wie fan 'e hân fan Anne Tjerk Popkema, dy't der fan 2000 ôf by de tiid lâns mei dwaande west hie, sa fertelt er yn syn Wurdsje fan 'e Oersetter. Hy hie dêrby de stipe fan in stikmannich meilêzers, wêrûnder Jarich Hoekstra en Liuwe Westra, dy't Tolkien syn Master fan Alle Ringen oerset.
Film
Der binne troch de jierren hinne withoefolle adaptaasjes fan The Hobbit ta oare media makke, mar de bekendste dêrfan sil wêze de spylfilmtrilogy The Hobbit, in produksje fan Metro-Goldwyn-Mayer and New Line Cinema, mei as regisseur Peter Jackson. Dy sette yn desimber 2012 útein mei The Hobbit: An Unexpected Journey, folge troch The Hobbit: The Desolation of Smaug yn desimber 2013 en The Hobbit: The Battle of the Five Armies yn desimber 2014.
Syde van der Ploeg
Syde van der Ploeg (Dokkum, 1975) is in Frysk dirigint. Op syn achtste begûn er kornet te spyljen by brassband Ere zij God yn syn destiidske wenplak Damwâld. Koarte tiid letter stapte hy oer op eufoanium.
Sedekía fan Juda
Bibelske skiednis
Wylst Sedekía moast tasjen, liet Nebûkadnêzer yn Ribla al syn soannen deadzje. Nei't de prinsen ombrocht wiene, waard Sedekía de eagen útstutsen en nei Babel brocht. Oant syn dea waard hy dêr yn it tichthûs finzen holden.
It motyf foar de ûndergong fan Juda
It bibelboek 2 Kroniken makket dúdlik dat de ûndergong fan Jeruzalim alhiel werom te bringen is op de ûntrou fan Juda foar de God fan Israel oer. Sedekía die wat God ferkeard achte en woe him net nei de Heare ta keare. De prysters en it folk harken net nei de profeten, ûnthilligen de timpel en joegen harren oer oan de "grousume gewoanten fan de heidenfolken".
Spanbroek
Skiednis
Oant it begjin fan de 20e-iuw wie Spanbroek in plattelânsdoarpke, dat sûnt de jierren 1960 mei nijbou útwreide waard. Tsjin it ein fan de 20e iuw wie Spanbroek fêstgroeid oan Opmar, mar fral oan de súdlike bûtenrâne hat it doarp noch in lanlik karakter.
It besjen wurdich
De polder Westerfear wie de lêste Noard-Hollânske polder dy't op wynkrêft bemealle waard. De poldermûne 'De Westerveer' út 1873 stiet oan de Zomerdijk bûten it doarp.
Eufoanium
Yn in brassband spylje twa eufoaniums, in solo-eufoanium en in twadde eufoanium. De eufoanium spilet in wichtige partij en moat gauris solistyske stikken spylje, mar kin likegoed as begeliedend ynstrumint ynset wurde. De grutte sjarme fan de eufoanium is syn sêfte klank en hy hat as foardiel dat er troch it fjirde fentyl in oktaaf leger spylje kin, mar ek hiel maklik de hege noaten rekket.
Preromantyk
It wie in reaksje op de ferstanlik artistike opfettings fan it klassisisme. De preromantyk lei de klam op yntuysje, gefoel en persoanlike kreativiteit. Oerdruwing dêrfan late ta in sterk sentimintalisme, dat earst yn de Romantyk op oannimlike wize yntegrearre wurde soe. Typysk is de Ingelske graveyard poetry (tsjerkhôfpoëzy); dêrnjonken ûntstie de sentimintalistyske roman, fol fan deugdsume en edelmoedige helden en heldinnen.
Riek Schagen
Karriêre
Schagen ûntwurp kostúms en har namme krige de lêste jierren ek klank as skilderes. Se hie har eigen eksposysjeromte mei de namme "GaleRiek". Totaal hat hja mear as 1000 skilderijen makke.
Se stoar yn de âldens fan 94 jier yn fersoargingshûs De Wehme yn har wenplak Vorden. Har jiske is byset op it Algemien begraafplak dêre.
Ali Mazrui
Karriêre
Under syn lêste twa jier yn Michigan wie Mazrui mei ferlof om in heechlearaarskip oan 'e Steatsuniversiteit fan New York te Binghamton ferfolje te kinnen. Yn maaie 1991 seid er de Universiteit fan Michigan foargoed farwol en naam er yn Binghamton in fêste oanstelling oan as heechlearaar humaniteit, politikology, Afrikastúdzjes, filosofy, ynterpretaasje en kultuer. Doe't Mazrui yn 1999 mei pinsjoen gie, beklaaide er learstuollen oan 'e SUNY Binghamton, de Cornell Universiteit yn Ithaca, de Universiteit fan Jos yn Nigearia, de Jomo Kenyatta Universiteit foar Lânbou en Technology yn Nairobi en de Universiteit fan Guyana yn Georgetown. Dêrnjonken wied er direkteur fan it Wrâldynstitút foar Kulturele Stúdzjes (IMCS).
Sint-Karapetkleaster
Neffens de oerlevering waard it kleaster stifte troch de hillige Gregoarius de Ferljochter. Fanwegen it grêf fan Jehannes de Doper wie it nei Edzjmiatsin en Jeruzalim it wichtichste beafeartsplak foar Armeenjers. Ek wie it eartiids in bolwurk fan de Mamikonjan-dynasty, dy't trochgyngen as hillige striders fan harren beskermhillige Jehannes de Doper.
Midsiuwen
Yn de midsiuwen wie it kleaster in agrarysk sintrum foar de regio. It kleasterkompleks wie foars útwreide en foarme in sintrum fan kennis foar West-Armeenje.
Nije tiid
Yn 1827 waard it kleaster troch Koerdyske bindes ynnommen en plondere. It meubilêr en in soad manuskripten gyngen ferlern, mar it kleaster kaam der wer boppe op en yn 1862 waard Mkrtitsj Chrimjan abt. Hy stifte in sekuliere skoalle yn it kleaster en stelde in ried yn, dy't it jild út donaasjes ornearre oan projekten fan de mienskip ynstee dat it ûnder muontsen ferdield waard. Fan 1 april 1863 oant 1 juny 1865 joech er de krante "De Earn fan Taron" út. It wie skreaun yn modern Armeensk en dus tagonklik foar gewoane minsken. Yn in tiid dat de diskriminaasje fan Armeenjers yn it Ottomaanske Ryk jimmeroan gruttere foarmen oannaam besocht de krante de Armeenjers nasjonaal bewustwêzen by te bringen. Hy ferliet it kleaster yn 1868 doe't er de Armeenske patriarch fan Konstantinopel waard. Neffens twa Frânske reizgers yn 1890 besiet it kleaster grutte lapen grûn en it koste in protte tiid om fan it iene nei it oare ein te kommen. It lân bestie út bosk en fruchtber lân en der wiene trije pleatsen mei wol tûzen geiten en skiep, sa'n hûndert stik fee, sechtich hynders, tweintich ezels en fjouwer mûldieren, dy't fersoarge waarden troch 156 tsjinstfeinten.
Gebouwen
De trije ferdjippings tellende klokketoer datearre út de 18e iuw. Der wiene ek sellen foar muontsen, in refektoarium, ferbliuwen om de pylgers ûnder te bringen, in gebou foar de abt en in kleasterskoalle.
Grutte Sâltmar
Fauna
De Grutte Sâltmar wurdt wol "de Deade See fan Amearika" neamd, en is in gaadlike habitat foar miljoenen lânseigen wetterfûgels, wêrûnder de grutste koloanje grutte franjepoaten op 'e wrâld. Yn it sâlte wetter sels libje inkeld algen en baktearjen, dy't de mar mei-inoar syn readige of pearzige kleur jouwe. Fuort by de mûnings fan 'e trije rivieren, dêr't it sâltgehalte fan it wetter dat fan swietwetter bytiden hast belykje kin, komme ek grutte hoemannichten pikelgarnalen en ynsektelarven foar, dy't it iten foarmje foar de wetterfûgels. It ûndjippe, relatyf waarme wetter feroarsaket fan 'e ein fan hjerst oant djip yn 'e maityd yn 'e omkriten fan 'e mar in protte sniefal yn 'e fierders oars sa drûge Grutte Dobbe.
Bewitched (film út 2005)
Plot
As se dat heart, wurdt Isabel poerrazen. Mei goerie fan Maria en senarioskriuwster Nina komt se ta de konkúzje dat se trije dingen dwaan kin: har ûnder Jack syn behanneling deljaan, ûntslach nimme, of Jack in leske leare. Se kiest foar it lêste en de oare deis op 'e set brûkt se har tsjoenderij om Jack syn aktearjen negatyf te beynfloedzjen, sadat de leden fan 'e crew har dea-ergerje oan syn nuvere kluchten. By in sêne wêryn't Darrin syn hûn kieze moat tusken Darrin en dy syn eks-frou, lit se de hûn ynstee oant twaris ta harsels yn 'e earms springe, en de twadde kear foarsjocht Nina har fan in grappige tekst om te sizzen.
Poppoadium
In poppoadium is in plak (almeast in gebou) dêr't muzykoptredens holden wurde op it mêd fan 'e popmuzyk. It binne foar it meastepart lytsere sealen yn ferliking mei teätersealen of konsertsealen. Yn Nederlân foldogge guon poppoadia oan 'e kritearia fan kearnpoadium; dêrtroch hawwe se rjocht op spesjale subsydzjeregelings yn it ramt fan harren muzykprogrammearing. Foarbylden fan poppoadia yn Fryslân binne: Neushoorn en Poppoadium Romein yn Ljouwert en Iduna yn Drachten.
Tsjerke fan Kolham
De Tsjerke fan Kolham is de eardere herfoarme tsjerke fan it Grinslânske doarp Kolham. Sûnt 2020 is it in tsjerkegebou fan de Stifting Alde Grinslânske Tsjerken.
Skiednis
Al yn de 13e iuw stie op itselde plak in tsjerkegebou. De kosten foar de bou fan de hjoeddeiske tsjerke wiene 5.422 gûne, dy't troch de provinsje Grinslân droegen waard. Neffens in akte út 1422 wie de provinsje ferplicht om alle kosten fan de tsjerke fan Kolham te beteljen. Yn de gevel is it wapen fan de provinsje ferwurke.
Sophia Choi
Karriêre
Yn 2006 naam Choi ôfskie fan CNN. Yn it folgjende jier reizge hja nei Sjanghai, yn 'e Folksrepublyk Sina, op in lêzingstoernee foar de Skoalle fan 'e Sjoernalistyk fan 'e Universiteit fan Missoury. Yn 2007 joech Choi har by KVBC-TV, de pleatslike ôfdieling fan NBC yn Las Vegas, yn 'e steat Nevada. Dêr presintearre hja oant 2009 tegearre mei Kendall Tenney de nijsbulletêns First News 3 at Four en News 3 at Six. Fanôf 2010 wie Jeff Gillan har mei-nijslêzer by First News 3 at Four, wylst se foar News 3 at Six oan Jim Snyder keppele waard. Njonken har wurk as nijslêzeresse die Choi yn dy snuorje ek ferslach oer de ûnderwrâld yn 'e stêdekloft Las Vegas, foar it programma Crime Tracker 3.
Mustang (hynder)
De mustang is it yn it wyld libjende hynder fan it westen fan Noard-Amearika, dat dêr net lânseigen is, mar ôfstammet fan losbrutsen hynders fan iere Spaanske kolonisten. Se wurde gauris wylde hynders neamd, mar it iennichste wiere wylde hynder is hjoed oan 'e dei it przewalskyhynder fan Mongoalje. Mustangs (en de brumby's fan Austraalje en de Namybwoastynhynders fan Namybje, ensfh.) binne eins net wylde, mar ferwyldere hynders. Lange tiid waard de mustang yn 'e Feriene Steaten beskôge as in skealike eksoat, dy't konkurrearre mei it fee fan 'e boeren en sa ek noch yn finansjeel opsjoch in lêstpost wie. Mar yn 1971 waard er troch it Amerikaanske Kongres erkend as in "libben symboal fan 'e histoaryske en pionierjende geast fan it Westen, dy't noch altiten bydraacht oan it ferskaat fan libbensfoarmen yn ús lân en dêrmei it libben fan it Amerikaanske folk ferriket."
Backup (koart ferhaal)
Backup is in koart ferhaal fan it fantasysjenre, skreaun troch de Amerikaanske auteur Jim Butcher. It wurdt ek wol in 'koarte novelle' neamd, mar it beslacht mar 34 bledsiden. De titel betsjut "stipe" of "help" (yn 'e sin fan 'assistinsje'). It ferhaal is skreaun yn it ik-perspektyf, en makket diel út fan 'e urban fantasyrige The Dresden Files. Oars as by de rest fan 'e searje it gefal is, wurdt de haadrol (ik-persoan) net spile troch Harry Dresden, mar troch syn healbroer, de fampier Thomas Raith. Yn 'e ynterne gronology fan 'e searje spilet Backup tusken de foarfallen yn 'e romans Small Favor en Turn Coat. Yn it ferhaal is tsjoender en privee-detektive Harry Dresden op it spoar fan in fermist bern, mar Thomas Raith ûntdekt dat de hiele saak in mûklist is om Harry as wapen te brûken. Hy beslút om 'e wrâld fan Harry te rêden sûnder dat Harry trochkriget wat der oan 'e hân is. Butcher skreau Backup oarspronklik as in op himsels steand boekje mei yllustraasjes fan Mike Mignola, dat yn 2008 útjûn waard troch Subterranean Press yn Burton (Michigan). Yn 2010 waard Backup werpublisearre yn Butcher syn ferhalebondel Side Jobs, dy't ferskynde by de New Yorkske útjouwerij Ace Books.
Eftergrûn
Yn it foarwurd by Backup yn 'e ferhalebondel Side Jobs fertelt Butcher dat it inisjatyf foar it skriuwen fan it ferhaal fan útjouwerij Subterranean Press kaam, dy't him frege om in 'koarte novelle' te skriuwen dy't yllustrearre wurde koe troch Mike Mignola. Butcher griep dy kâns mei beide hannen oan, om't er al langere tiid graach ris in ferhaal skriuwe woe út it gesichtspunt fan Thomas Raith wei (ynstee fan út it gesichtspunt fan Harry Dresden wei, sa't frijwol de hiele Dresden Files-searje skreaun is).
Ynhâld
As Bob fertelt dat Harry op it spoar fan in fermist bern is, begrypt Thomas wat de Stygiaanske Susterskip diskear yn 't sin hat. Se wolle Harry it bern weromfine litte, en dan, as skynbere bysaak, ek it Lexicon Malos ûntdekke litte. Harry sil dan dwaan wat er altyd docht as er in ûnbekend boek mei rituëlen fynt: it oerdrage oan 'e Wite Ried fan Tsjoenderij. En de Wite Ried hat it foar de moade om sokke boeken publisearje te litten en safolle mooglik te fersprieden. Dêrtroch wurde de rituëlen nammentlik ûnskealik makke, want elts ritueel hat mar in beheinde magyske krêft, en wat mear minsken der tagelyk gebrûk fan besykje te meitsjen, wat mear fertinne oft dy krêft rekket en wat minder effektyf oft it ritueel wurdt. Mar yn dit gefal giet it net om 'e rituëlen, mar om 'e fersprieding fan 'e nammen dy't dêrmei mank geane, en sa soe de Wite Ried de Stygiaanske Susterskip krekt yn 'e kaart spylje. En Thomas kin dit hiele ferhaal ek net útlizze oan Harry of de Wite Ried, want dat giet no krekt persiis yn tsjin wat de Venatori mei de Ferjitnisoarloch besykje te berikken. Hy kin Bob dizze ynformaasje allinnich mar fertelle om't Bob in elemintêre geast is dy't sels gjin bining mei de stjerlike wrâld hat; dêrom hawwe demoanen lykas dy dy't de Stygiaanske Susterskip yn 'e wrâld hâlde wol, der neat oan oft Bob fan harren bestean wit.
Thomas riddenearret fierders út dat Balera oan Harry ferteld hawwe moat wa't it fermiste bern ûntfierd hat, en dat se him doe sûnder mis in foto sjen litten fan immen mei it falske uterlik dat se Thomas oplein hat. Bob is no ree om him fan it falske uterlik ôf te helpen, mar Thomas kriget in idee, en lit it gewurde. Hy nimt wol Bob syn help oan om in nije lokalisearringsbetsjoening te learen dy't net fetber foar ynfloeden fan bûtenôf is. Dêrmei spoart er Harry op by in pakhûs dat er observearret en dat bewekke wurdt troch twa ghouls. Balera is by him, en spilet kundich de yn noed sittende mem. Thomas beklimt in oanbuorjend pakhûs en springt dan oan 'e efterkant, dêr't Harry en de ghouls it sicht net op hawwe, oer nei it dak fan it pakhûs dêr't it om giet. Dan wachtet er ôf.
The Dresden Files short fiction
Morvan Marchal
Ier aktivisme
Yn 1923 ûntwurp Marchal in nije flagge fan Bretanje, it saneamde Gwenn ha Du ("Swart en Wyt"), dat basearre wie op 'e Amerikaanske flagge. It Gwenn ha Du bestiet út in kanton (lofterboppehoeke) fan harmeling, oanfolle mei njoggen horizontale swarte en wite streken oer de rest fan 'e flagge. De fiif swarte streken steane foar de oarspronklike Bretonsktalige bisdommen en fiskaal-militêre distrikten, en de fjouwer wite streken symbolisearje de oarspronklike Gallotalige bisdommen en fiskaal-militêre distrikten.
Grossmünster
Skiednis
Karel liet de twa hilligen opgrave en op it plak in tsjerke en in proasdij bouwe. Oant de reformaasje koene pylders de grêven yn de Zwölfbotenkapelle (oers.: Tolve Apostelenkapel) fereare. Yn deselde kapel waarden ek guon reliken fan Karel de Grutte bewarre, dy't yn 1233 nei Zürich brocht waarden.
Fraachpetear
Yn 'e measte gefallen giet it by fraachpetearen om moetings fan persoan ta persoan, hoewol't der tsjintwurdich troch moderne kommunikaasjetechnologyen ek mooglikheden besteane ta it hâlden fan fraachpetearen fia de tillefoan en, wat almar mear foarkomt, fia it ynternet (Skype, videoconferencingprogramma's, ensfh.). Frijwol altyd giet it by fraachpetearen om mûnlinge kommunikaasje, mar ek dat is tsjintwurdich net altyd mear sa, mei't men no fia it ynternet ek fragen en antwurden hinne en wer type kin. De ynterviewer hat frijwol altyd in manear om 'e antwurden fêst te lizzen, itsij pin en papier, itsij in foarm fan fideo- of audio-opname. Faak giet it by fraachpetearen om foarmen fan sjoernalistyk.
Grossmünster
Ramen
De ramen hearre ta de lêste wurken fan Polke en binne yn oktober 2009 foltôge.
Muir of Ord
Alle jierren yn augustus wurdt de Black Isle Show,, ien fan de grutste lânbou-eksposysjes fan Skotlân, hâlden op in showterrein ûnder Muir of Ord. Muir of Ord hat sûnt 1862 in stasjon oan it spoar Far North Line en de Kyle of Lochalsh Line.
Kajafas
Yn it Nije Testamint
Neffens it Nije Testamint spile Kajafas in beslissende rol yn it proses tsjin Jezus Kristus dat ta Dy syn krúsdea late. Al nei de wûnderbaarlike opwekking fan Lazarus hold de Hege Rie in gearkomste oangeande de fraach wat te dwaan mei Jezus, Dy't sa'n soad tekens dien hie. Almar mear minsken begûnen yn Jezus te leauwen as de Messias en dêrom waard Er troch de joadske autoriteiten sjoen as in gefaar foar de oarder. Op dy gearkomste spriek Kajafas, dy't krekt hegepreester woarn wie, de wurden: "Jimme ha net foar it ferstân dat it yn jim eigen belang is, dat ien man foar it folk stjert en net it hiele folk omkomt". Sûnt dy gearkomste wie it dúdlik dat er Jezus dea hawwe woe.
Nei it ferried fan Judas en de arrestaasje fan Jezus yn de Hôf fan Getsemané moast Jezus foar de Hege Rie ferskine, dy't byinoar wie yn it hûs fan Kajafas. Kajafas besocht yn 'e mande mei de âldsten in pear kear om 'e nocht en bring falske tsjûgenissen tsjin Jezus yn, dat er Dyselde ta de dea feroardielje koe. Nei't it Kajafas net slagge om Jezus út te lokjen, stelde Kajafas Jezus de fraach oft Er de Messias wie. Op dy fraach andere Jezus: "Jo sizze it". Nei dizze wurden beskuldige Kajafas Jezus fuortendaliks fan it belasterjen fan God en dêrmei wie it fûnis tekene.
Herman Verbeek
Libben en wurk
De oekumenyske lietebondel Zangen van Zoeken en Zien (2015) is opdroegen oan Herman Verbeek.
Pallas Atene
Pallas Atene (Attysk Aldgryksk: Παλλὰς Ἀθηνᾶ, Pallas Athēnā, útspr.: ['palas a'θɛ:na:], likernôch "pallas asênaa"), ek wol koartwei Atene neamd, is yn 'e Grykske mytology de goadinne fan 'e wiisheid, kennis, ynspiraasje, moed, krêft, beskaving, de wet en it rjocht, wiskunde, oarlochsstrategy, keunst, ambachten en feardichheid. Hja is boppedat ek de keine (altyd faam bleaune) patronesse fan 'e stêd Atene. Mar yn har rol fan beskermfrouwe fan 'e beskaving yn it algemien waard hja net inkeld yn dy iene stêd, mar yn 'e hiele Grykske wrâld fan 'e Aldheid fereare.
Domein
As oarlochsgoadinne lei se har ta op dissiplinearre strategyen en op kriichskunde dy't skoarre waard troch wittenskip, yn tsjinstelling ta har healbroer Ares, dy't god wie fan geweld, moardsuchtigens en slachtings yn it ramt fan oarloggen. Nettsjinsteande har kriichsrol docht út 'e myten dúdlik Pallas Atene har hekel oan doelleaze oarloch bliken. Hja stie inkeld oarloch ta as needoplossing en foar in reedlik doel nei't alle oare mooglikheden prebearre en útput wiene; dêrom kin hja ek as fredesgoadinne sjoen wurde.
Rollen en oantsjuttings
Krekt as de measte Olympyske goaden hie Pallas Atene in ferskaat oan bynammen of titels, wêrfan't de measten ferwiisden nei de toponimen fan plakken dêr't hja fereare waard, en oaren te krijen hiene mei har spesifike domeinen. De wichtichsten dêrfan wiene:
Begraffenis
In begraffenis of beïerdiging is in foarm fan lykbesoarging wêrby't in koartlyn ferstoarne persoan op in tsjerkhôf of oar begraafplak yn in gat lein wurdt dat yn 'e grûn útgroeven is (it grêf), om dêrnei mei ierde bedutsen te wurden. De term beïerdiging wurdt yn 'e regel as synonym mei begraffenis beskôge, mar eins omfiemet it begryp 'begraffenis' ek de byhearrende útfeartplechtichheid, wylst de beïerdiging inkeld en allinne it begraven fan it stoflik omskot ynhâldt. De begraffenis wurdt faak as tsjinsteld beskôge oan 'e kremaasje, wêrby't it stoflik omskot fan 'e ferstoarne ferbaarnd wurdt.
Wasserkirche
Foar de reformaasje
Ut argeologyske fynsten yn de krypte fan de tsjerke kin opmakke wurde dat it eilân al yn de romeinske tiid in religieuze betsjutting hie. Op it eilân soene dêr om it jier 300 hinne fanwegen harren bekearing ta it kristendom de lettere stedspatroanen Feliks en Regula nei in martelgong op in fjildstien ûnthalze wêze. De lichems stiene neffens de oerlevering lykwols nei de ûnthalzing wer op en rûnen mei harren holle sa'n 40 stappen fierder de heuvel op. Op dat plak waarden se begroeven en letter waard dêr de Grossmünster boud.
Salomon - It Kollumer oproer
It muzykteäter waard spile tusken 3 july en 10 july 2019. De meartalige foarstelling gie oer it wier barde Kollumer Oproer fan 1797. It spile tidens de Frânske oerhearsking, neidat de Oranjes ferballe wiene. Benammen de wâldsjers yn it noardeasten fan Fryslân wiene fûl yn harren ferset tsjin de Frânske oerhearsking en de troch de Frânsken ynfierde tsjinstplicht. Doe’t Boerumer Abele Reitses him yn Kollum foar syn tsjinstplicht melde moast en wegere, waard hy opsluten. Under oanfiering fan Salomon Levy en Jan Binnes ferienen dêrom sa’n 3000 minsken út Kollumerlân om Reitses te befrijen. Salomon Levy flechte yn 1787 foar ferfolgings út Dútslân wei nei Nederlân. Hy wenne sân jier lang yn De Westereen en hie frou en bern. Salomon wie sosjaal man dy’t opkaam foar de wierheid en de earmen. Hy wie in bekend figuer yn it doarp, der is letter in strjitte nei him neamd. It Kollumer Oproer wie in revolúsjonêre en bluoddrige perioade yn de Kollumer skiednis. De lieder fan de opstân, Salomon Levy en Jan Binnes, moasten it mei de dea bekeapje. Se waarden sûnder proses ûnthalze op it skavot fan it Ljouwerter blokhûs. Yn de striid tusken de hûnderten Oranjegesinden en de destiidske Bataafske boargerwacht foelen in soad deaden en ferwûnen oan Oranje side.
Kolham
Kolham is in streekdoarp op in sânrêch. Tegearre mei de doarpen Scharmer, Slochteren, Schildwolde en Hellum foarmet Kolham in lang heal rûnfoarmich lint. Kolham foarmet it sudlike punt fan dat lint en wurdt sels oan de súdkant troch de westlike en noardlike kant fan Hegesân-Sappemeer omfieme.
Stasjon
It eardere stasjonsgebou út 1929 wie in skoft de Frije Evangelyske Kapel Rehoboth. Tsjintwurdich wurdt it gebou brûkt as wenhûs.
Rodos
Der binne fêste fearferbinings tusken Rodos en it Grykske fêstelân, mar ek tusken Rodos en eilannen as Simi, Kos, Patmos, Santorini en Karpatos.
Opslachmar
In oare reden om in keardaam oan te lizzen en in opslachmar te skeppen, is om 'e wetterfoarrie te regulearjen as der yn 'e drûge tiid brekme oan wetter is, wylst der yn 'e reintiid genôch is. It opgarre wetter kin dan yn 'e drûge tiid brûkt wurde foar yrrigaasje fan lânbougrûn of as drinkwetterfoarsjenning.
Walrus
Skaaimerken
In opfallende skaaimerk fan de walrus binne de lange slachtosken. Beide seksen hawwe se, mar by it mantsje binne se meastal langer, rjochter en steviger. Oer it algemien wurde de slachtosken sa 'n fyftich sintimeter lang.