cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mari El
Ekonomy
Oanwêzige yndustry wurdt foarme troch de masinebou, de metaal- en houtbewurking en foedsel, dy't fral yn de haadstêd Josjkar-Ola sitte.
Another 45 Miles
Another 45 Miles is in nûmer dat oarspronklik opnaam is troch Golden Earring, en waard op 24 novimber 1969 útbrocht as single fan Golden Earing. It is it lêste Earring-nûmer dêr't drummer Sieb Warner op te hearren is.
Ald jild, âlde mjitten en âlde wichten
t(s)ientsje-  10   goune  (gouden tsientsje)
De meartallen fan de muntstikken hieten: healtsjes, sinten, botsens, stuorren, dûbeltsjes, kwartsjes, heale gounen, gounen, ryksdaalders en t(s)ientsjes. Alle munten wienen roun, behalven it fjouwerkante stuorke mei roune hoeken. In munt hie sa’n bytsje de wearde dy’t it oan eigen materiaal wurdich wie. It healtsje, de sint en de botsen wienen dêrom fan brûns makke, it tsientsje fan goud en de oare munten fan sulver. By it slaan fan de muntstikken waard it gehalte oan edelmetaal sa keazen dat it akkordearre mei de wearde. Fan ynflaasje wie foar 1940 net faak sprake, dat de saneamde gouden standert koe lang stabyl bliuwe, dat ek de wearde fan it jild. Yn de krisistiid fan de tritiger jierren fan de 20e iuw joech dat lykwols oanlieding ta ferheftige striid oer monetêr-ekonomyske opfettings en praktiken.
stoater	-   12½ sint
Völsunga saga
De Völsunga saga is in Yslânske sêge út de twadde helte fan de 13e iuw en hannelt fan eardere tiden en giet oer de oarsprong en delgong fan de Völsung-clan (mei ynbegryp fan it ferhaal fan Sigurd en Brynhild en it ferneatigjen fan de Boergonden). De sêge is foar in grut part grûne op âlde epyske gedichten healwei de midsiuwen. De oarsprong fan dat materiaal is frijwat âlder, en befettet de echo fan wier barde foarfallen yn Sintraal Jeropa út de 5e en 6e iuw. Mar oan de oare kant, der is mar ien manuskript fan, dat bekend stiet as ''Ny kgl. Saml. 1824 b 4to'' en datearet fan om-ende-by 1400. Yn dat manuskript giet de sêge fuort oer yn de sêge fan Ragnar Lodbrok.
Ald jild, âlde mjitten en âlde wichten
daalder	-    1½ goune
Montenegro
Lânskip
thumb|left|Mar yn [[Durmitor, Nasjonal Park]] Montenegro bestiet foar it grutste part út heech berchlânskip mei steile skeanten dy't oant 2500 meter hichte rinne. De bergen fan Montenegro wurde rekkene ta de meast rûge gebieten yn Jeropa en is nochal min tagonklik. It lânskip stiet op de wrâlderfgoedlist.
Religy
Fan de befolking is 78,5 % kristelik (om-ende-by 75 % Servysk-ortodoks en 3,5 % katolyk). Moslims meitsje 15 % út fan de befolking. Ta dizze religy hearre de etnyske Albaneeske minderheid, dy't fral by de grins mei Albaanje wenje, en de Bosniakken.
Kosovo-oarloch
De oarloch bestie út trije fazes:
De oarloch 1998-1999
Oproppen en resolúsjes folgen inoar op en op 28 septimber ferklearre Belgrado dat der in ein oan it offinsyf kaam, mar ek al waarden in pear ienheden weromlutsen, de striid gie fierder troch.
Račak
De fynst fan de liken yn Račak krige in soad omtinken yn de media en spile in grutte rol yn it NAFO-beslút om in organisearre militêre operaasje op te setten, dy't bekend waard ûnder de namme Operaasje Allied Force. Dochs binne der oant hjoeddedei twifels oer de tadracht fan de moarnerij. Definsjespesjalist Rob de Wijk neamde de wize werop't Račak al te begearich troch NAFO-lannen brûkt waard in manier om de eigen befolking foar in oarloch ta te rieden.
Rambouillet
Yn it Frânske Rambouillet ûnderhannelen tusken 6 oant 18 febrewaris 1999 Albaneeske en Servyske ôffurdigen ûnder tafersjoch fan de Kontaktgroep Kosovo (Feriene Steaten, Grut-Brittanje, Ruslân, Dútslân, Frankryk en Itaalje) om in ein oan it konflikt te meitsjen. De ûnderhannelings wiene sa goed as klear en beide kanten gyngen akkoard mei de betingsten foar autonomy fan Kosovo en wiene ree om in folgjende konferinsje foar de útfiering dêrfan te hâlden. Mar op it lêst kaam der gjin hantekening fan Servje.
Neffens in artikel yn de International Herald Tribune fan 11 juny 1999 hie Rambouillet foar de Amerikaanske polityk mar ien doel: de oarloch begjinne en de Europeanen oer de streep te heljen mei te dwaan.
NAFO-oanfal op Servje
thumb|260px|De Servyske stêd Novi Sad wylst de NAVO bombardearre Op 24 maart 1999 begûn de NAFO mei it bombardearjen fan Joegoslaavje (Operation Allied Force). Dat barde sûnder mandaat fan de Feilichheidsried fan de Feriene Naasjes en ek de doetiidske sekretaris-generaal Kofi Annan wie net foar in militêr yngripen.
Milenniumbrêge (Podgorica)
De brêge is 140 m lang en de pyloan is 57 m heech. Fan de 36 kabels drage 12 it weiflak, wylst 24 befestige binne oan de tsjinwichten. Dit soarget dat it bouwurk tige in yndruk makket. De brêge is ûntwurpen troch Mladen Ulićević, in prefester oan de Universiteit fan Montenegro.
Alec Guinness
Wurkpaad
Yn 1955 waard er beneamd ta Kommandeer yn de Order of the British Empire (CBE) foar syn bydrage oan de keunsten; 1959 waard er riddere, Knight Bachelor en yn 1994 waard er opnaam yn de Order of the Companions of Honour.
Wetterpolo op de Olympyske Simmerspullen
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it wetterpolo medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen.
Lisa Ann
Ophâlden as pornoaktrise en nije comeback
Neitiid die bliken dat it ôfskie fan 'e pornoyndustry by Lisa Ann ynjûn wie trochdat se in nije karriêre begûn wie op it mêd fan fantasijsport. Yn desimber 2014 makke se buorkundich dat se no aktyf wie yn it Amerikaansk fantasijfuotbal. Tsjin jannewaris 2016 rekke se stadichoan ek behelle yn it fantasijhonkbal. Ein 2014 sette Lisa Ann útein mei de presintaasje fan ferskate radioprogramma's op 'e Amerikaanske satellytradiostjoerder Sirius XM. Moandeitejûns presintearre se mei Adam Ronis Lisa Ann Does Fantasy, en tongersdeitemoarns fersoarge se de presintaasje fan The Morning Men.
Pornografy
Etymology
It wurd "pornografy" komt fan it Grykske πορνογραφία (pornografia), dat gearstald is út πόρνη (pornē - "prostituee") of πορνεία (pornea - "prostitúsje") en γράφειν (grafein - "skriuwe" of "fêstlizze". It is net dúdlik wannear't it wurd ûntstien is; it wie yn 'e Frânske foarm, pornographie, al yn 'e earste helte fan 'e njoggentjinde iuw yn gebrûk en kaam yn it Ingelsk yn elts gefal net foàr 1857 foar.
De pornoyndustry
It is dreech om fêst te stellen hoefolle jild oft der wrâldwiid krekt omgiet yn 'e pornoyndustry. Wat inkeld de Feriene Steaten oangiet, waard der yn in regearingsstúdzje út 1970 foar allinne hurde pornografy in totale detailhannelswearde fan likernôch $10 miljoen neamd. Yn 1998 waard der in ferslach publisearre wêryn't rûze waard dat de Amerikaanske pornoyndustry jiers allinne fia it ynternet al $750 miljoen oant $1 miljard oan winst makke. In oare stúdzje, út 2001, skatte de totale winst fan 'e Amerikaanske pornoyndustry (ynkl. ynternet, fideo, tydskriften en betelkanalen op 'e tillefyzje) tusken de $2,6 miljard en $3,9 miljard.
Eric Burdon
thumb|200px|Eric Burdon (2008) Eric Victor Burdon (Newcastle upon Tyne, 11 maaie 1941) is in Britske punk rock- en rock and rollsjonger. Hy is fral bekend wurden as mei-oprjochter en sjonger fan The Animals, in rockband út Newcastle, Ingelân en syn multi-rasiale funk-rock band War en syn agressive wize fan optreden op it toaniel.
Westfalen (streek)
Donker griis: Noardryn-Westfalen (1946-)]]
Skiednis: territoariums
Sûnt 1180 wie der in hartochdom Westfalen. De weardichheid fan hartoch waard droegen troch de aartsbiskop en karfoarst fan Keulen. Oan de ein fan de 18e iuw hie dy feitlik allinne noch macht yn in lyts gebiet mei de distrikten Olpe en Hochsauerlandkreis fan no.
Fortuna (Noardhorn)
De wjukken hawwe in flecht fan 21 meter. De wjukken hawwe selsswichting hân, mar sûnt de jierren 1970 hawwe de wjukken sylhekwurk en nei de grutte restauraasje fan 1983 bleau dat sa.
Frijwillige mûnders soargje der foar dat de mûne regelmjittich wurket.
Boarch
In boarch is in stins dy't almeast letter útwreide waard. Yn in tal boargen is de eardere stins noch te underskieden.
Fagot
Plak yn het orkest
Sûnt de 18e iuw is de fagot in fêst lid fan it symfony-orkest. Under de houten blaasynstruminten hat it sawat deselde fol as de sello by de strykynstruminten. Yn it klassike orkest dogge meast twa fagotten mei. Yn moderne grutte symfoanyske stikken binne gauris trije fagotten en in kontrafagot foarskreaun (der wurdt dan praat fan fjouwerdûbel hout). De kontrafagot klinkt noch in oktaaf leger as de faot. Yn dat ynstrumint is de buis noch in twadde kear teard. Sûnt in tal jierren is de fagot in algemiene ferskining wurden yn it harmony-orkest of symfoanysk blaasorkest. Op syn minst twa fagotten en bytiden ek in kontrafagot foegje harren spesifike klank oan it blaasorkest ta.
Stasjon Helmond
Gebou
Yn april 1987 waard it earste stasjonsgebou sloopt en ferfongen troch nijbou, ûntwurpen troch de arsjitekt Paul Corbey. Dit stasjon hie in dragend skelet, dêr't men ynboupakketten yn oanbringe koe. De reiziger kaam út it stasjonsgebou wei as earste terjochte op perron 1. Om nei it eilânperron by spoar 2 te rinnen moast hja gebrûk meitsje fan in oerstek dy 't bedoeld wie foar fuotgongers.
Herman Hollerith
Biografy
De earste baan fan Hollerith wie by de U.S. Census effort, it buro dat de folkstelling yn de VS fan 1880 útfiere moast. Letter hat Hollerith wurktúchboukunde dosearre oan it Massachusetts Institute of Technology en hat hy foar it U.S. Patent Office wurke. Yn 1896 hat Hollerith de Tabulating Machine Company oprjochte, de foarrrinder fan Computer Tabulating Recording Company (CTR). Oant syn pensjoen yn 1921 hat hy noch as adviseur foar CTR wurke. Yn 1924 feroare CTR har namme yn IBM - the International Business Machines Corporation.
Lienstertillen
De bosk is tsjintwurdich eigendom fan Steatsboskbehear. Troch de bosk rint in skulpepaad, dat it Houwersylsterryd oerstekt by de Peppelbarte (in hoogholtje).
Romeinske sifers
Opbou
Fanâlds wie it systeem frij, dêr´t it de oarder fan de sifers oanbelange. It wie I foar ien finger, V foar in hânfol, en X foar twa hanfollen, wat ek krekt if tal wie. Dat wol sizze: It wie it systeem fan it turven.
Provinsjale Steaten
Steateleden
Fan 1813 oant 1850 keazen de aadlike leden fan de ridderskippen ien tredde fan de leden fan Provinsjale Steaten. De herfoarmings fan Thorbecke en de provinsjewet fan 1850 hawwe oan dat aadlike privileezje in ein makken.
Rinus Ferdinandusse
Karriêre
Se debutearre as tekstskriuwer en kabaretier op de kristlike HBS De Populier yn De Haach en wie fan 1954 oant 1965 lieder fan it Haags Studentencabaret. Fan 1958 oant 1961 wie er redakteur fan studinteblêd Propria Cures. Ek waard er bekend troch syn meiwurking oan it satiryske telefyzjeprogramma fan de VARA.Zo is het toevallig ook nog eens een keer (1963-1966).
Ferdinandusse ferstoar yn 2022 yn de âldens fan 90 jier.
Hollân
Namme
De namme wurdt yn it bûtenlân faak foar hiel Nederlân brûkt. Dat bart ek wol yn Nederlân, al is dit net korrekt; it Nederlânsk Buro foar Toerisme brûkt de namme Hollân as merknamme fanwege de grutte nammebekendheid.
Ferkundigingskatedraal (Josjkar-Ola)
Skiednis
De bou sette op 29 oktober 2010 útein mei de earste stienlizzing troch de president fan de republyk El Leonid Markelov en de aartsbiskop fan Josjkar-Ola en Mari. Model foar de tsjerke stie de Bloedtsjerke fan Sint-Petersburch. Yn 2013 waard de bou fan de klokketoer foltôge en de klokken ophongen.
Otterlo
thumb| Otterlo is in esdoarp yn de Nederlânske gemeente Ede, provinsje Gelderlân. It doarp en it omlizzende bûtengebiet hat 2380 (2006 ) ynwenners.
Yn 2005 waard it 1150-jierrich bestean fan Otterlo. It efterheaksel  loo is in âlde benaming foar in bosk. De namme waard eartiids ek wol skreaun as Otterloo. Dizze twa nammen waarden ôfwikseljend brûkt. Dit is noch werom te sjen op âlde ansichtkaarten.
Teodoasius de Grutte
Libben
Teodoasius wie de soan fan de Spanjert Teodoasius de Aldere dy't him ûnder Falentinianus I as magister equitum fertsjinstlik makke hie. Doe't syn heit terjochtsteld waard luts hy him werom op syn lângoed yn Spanje.
Animisme
Sielsfoarstellings yn ’e natoerreligys
De Mentawaiers, fan ’e Mentawai-eilannen, yn westlik Yndoneezje, leauwe dat alle minsken, bisten en dingen kina, geasten, hawwe, dy’t har libje litte. De ferearing fan ’e minsklike siel is in essinsjeel ûnderdiel fan harren godstsjinst. Se leauwe dat de siel it lichem ferskate kearen ûnder it libben ferlit, dêrmei dreamen of yn slimmere gefallen sykte feroarsaakjend, foar’t er úteinlik foargoed ûntsnapt by de dea. Dêrnei wurdt de siel transformearre yn in geast, in sanitu. De Mentawaiers besykje dy geasten safolle mooglik te mijen, om’t se as tige gefaarlik beskôge wurde.
It animisme fan natoerreligys tsjin oare religys oer
De Javaanske religy omfettet in grut tal geasten, dy’t allegearre tefreden holden wurde moatte. Yn it foarste plak binne der de geasten fan ’e deaden, dêr’t men fan leaut dat se net daliks nei it ferstjerren nei de geastewrâld geane. Dêrom wurdt der oant fjirtich dagen nei de dea iten foar de ferstoarne klearset en wurde der oant tûzen dagen nei de dea op sette tiden beskate deaderituëlen, slametan-rituëlen, útfierd. Fierders leaut men dat de geasten fan foarâlden de libbenen helpe kinne. Dat is ien fan ’e wichtichste redens dat de grêven fan grutte lieders, lykas Achmed Soekarno, de earste presidint fan Yndoneezje, faak yn beafeartsplakken feroarje.
Turkske folken
Keppeling om utens
Törki xalıqlar
Wolfgang Amadeus Mozart
Mozart skreau likernôch 700 muzykstikken, wêrûnder de opera’s Don Giovanni en Die Zauberflöte (De toverfluit).
Yn july 1770 krige hy yn Rome út hannen fan de Paus de Oarder fan it Gouden Spoar. Yn 1771 helle hy it diploma fan de Accademio Filamonica yn Verona. Omdat er safolle reizge moast er wol ûntslach nimme as konsertmaster fan Salzburch. Nei in ferbliuw yn Mannheim by de famylje Weber, reizge hy tegearre mei syn men oant Parys. Dêr hope hy wurk te finen. Se moasten dêr wenje yn in lytse neare keamer. Yn july 1778 ferstoar syn mem yn Parys. Mozart waard opnij oansteld oan it biskoplik hof yn Salzburch. Mar diskear foar in lyts salaris. Syn taken wienen dêr it koar les te jaan en tsjerklike en wrâldske muzyk te komponearjen. Mar al gau kaam it ta nije konflikten. Mozart fielde him net respektearre en it konflikt einige yn in ûntslach. Hy reizge nei Wenen en fûn ûnderdak by de famylje Weber dy’t ferhuze wie út Mannheim wei. Dêr waard hy fereale op de twadde dochter. Earst mocht de earste dochter op syn belangstelling rekkenje mar dit koe neat wurde. Hy troude mei Constanze, dit tsjin de sin yn fan syn heit Leopold op 4 augustus 1782. It binne foar Mozart persoanlik sjoen de lokkige jierren. Hy jout muzyklessen en in soad konserten. De muzykútjouwer Artaria tinkt er sels oer nei om syn komposysjes út te jaan. Foar it earst wurdt der yn in muzyktydskrift omtinken jûn oan ien fan syn konserten. En yn de simmer fan 1783 wurdt syn earste soan, Raimund Leopold berne.
Julio Jiménez
Karriêre
Julio Jiménez ferstoar op 8 juny 2022 yn 'e âldens fan 87 jier, ta gefolch fan in ferkearsûngelok yn syn berteplak Ávila.
Grutte Stoarm
Namme
De namme Sint-Lusiafloed komt de datum: de dei dêr't de stoarm op begûn, 13 desimber, is de nammedei fan Sint Lusia.
Willem-Alexander fan de Nederlannen
Sport
De kening is in sportleafhawwer. Hy docht sels oan ferskate sporten. Yn 1985 ried er ûnder de namme fan W.A. van Buren de Alvestêdetocht, en yn 1992 rûn er de Maraton fan New York. Hy is ek faak as taskôger by wichtige wedstriden. Under oaren wie er oant 1998 as taskôger oanwêzich by de Olympyske Spullen yn syn funksje fan beskermhear fan it Nederlânsk Olympysk Kommitee. Fan 1998 oant 2013 wie er lid fan it Ynternasjonaal Olympysk Kommitee.
Laaksum
right|thumb|600px|It haventsje fan Laaksum (2008) Laaksum is in buorskip by Warns yn de gemeente Súdwest-Fryslân, yn it suden fan Fryslân. Laaksum leit yn Nijefurd, direkt oan de Iselmar. Somtiden wurdt Laaksum ek wol in 'doarp' neamd, benammen "It lytste fiskersdoarp fan Jeropa".
Kalefeld
Kalefeld is in plak en gemeente yn de Dútske dielsteat Nedersaksen, lizzend yn it distrikt Northeim. De stêd telt 6.543 ynwenners, 78 km² (31 des. 2015).
Himelfearttsjerke (Josjkar-Ola)
Skiednis
De tsjerke waard yn 1756 yn it doetiidske Tsarjovokoksjajsk boud ûnder it bewâld fan Elizabeth fan Ruslân. Stifter fan de tsjerke wie de keapman Ivan Andrejevitsj Ptsjelin, dy't syn hûs njonken de tsjerke hie. De oan de tsjerke ferbûne geastliken wiene warber yn it ûnderwiis en aktyf op ferskillende skoallen yn it parochygebiet.
Wilhelmus
Tekst
Edel en hooggeboren,
uw dienaar t'aller stond,
en mijn vervolgers zijn,
o edel Neerland zoet,
zeer moedig door dat veld.
De posysje fan de frou yn natoerreligys
Houliksriten
Wat houliksriten oangiet, wurde by de measte natoerfolken de famkes úthylke, benammen yn Afrika. Guon folken bedriuwe endogamy en oare eksogamy. By endogamy komt de houlikspaartner út ’e eigen groep; dat komt bygelyks foar by de folken fan ’e Pueblo-kultuer fan ’e Amerikaanske steaten Nij Meksiko en Arizona. By eksogamy moat de houlikspaartner krekt fan bûten de eigen groep komme, lykas it gefal is by de súdeastlike Noardamerikaanske folken. Ek polygamy, it trouwen fan ien man mei mear as ien frou, komt by natoerfolken wol foar, benammen yn Afrika en East- en Súdeast-Aazje.
Wilhelmus
Tekst
en heeft het niet begeerd.
mijn hart in tegenspoed.
mijn onschuld maken kond.
Christy Lemire
Karriêre
Lemire kaam yn 1999 foar it parseburo Associated Press (AP) te wurkjen en ferfear yn 2000 nei New York, dêr't se ferslach die fan 'e pleatslike entertainmentsektor. Yn 2004 waard se oansteld as de earste foltiids filmkritikus fan AP. Njonken har wurk mei it skriuwen fan artikels ferskynde se yn dy snuorje ek yn praatprogramma's op 'e Amerikaanske tillefyzje as The Today Show en Good Morning America om dêr mûnling har oardiel oer nij útkommen films te jaan.
Beskerme stedsgesicht
In Beskerme Stedsgesicht is in groep fan objekten en gebouwen dy't troch it ryk beskerme wurde. Dit betsjut dat de oerheid jild oan de gemeente oermakket om it histoaryske karakter fan de âlde binnenstêd yn stân te hâlden. Dit is in regeling foar it beskermjen en it behâld fan it oarspronklike oansjen fan in stedsdiel. De oerheid docht dit om de gemeentes te stimulearjen âldere hûzen stean te litten en te renovearjen of op te knappen.
Paulus Potter
Libben
Yn 1651 fierde it hof lykwols in proses tsjin Potter, omdat hy gjin nij skilderij ôflevere. Amalia van Solms hie in skilderij kocht mei in "pisjende ko", mar immen rette it har ôf, omdat it ûnderwerp ûnfoechsum wie. Yn 1652 ferfear Potter nei Amsterdam op útnoeging fan Nicolaes Tulp, die al mear skilderijen fan him hie. Hy joech Potter de opdracht in libbensgrut ruterportret fan syn soan Dirck Tulp te meitsjen, troch it oerskilderjen fan de holle op in wurk dat earst foar in oar bestimd wie. Potter stoar 28-jier âld oan tuberkuloaze.
Duerswâld (krite)
Midsiuwen
Om Siddebuorren hinne kamen de kolonisten út it narden wei, wylst se yn Oostwold faaks fan de ouwers fan de Sijpe ôf úteinsetten. Hellum waard it lêste dien. Dat doarp waard út de omkriten fan Garrelsweer wei oanmakke, mar letter ta it dekanaat Farmsum foege. De grinzen tusken de dekanaten Loppersum en Farmsum foel letter mank mei de grins tusken schildwolde ne Hellum. Troch it ôfdamjen fan de Skyldmar oer de Garrelweerstermar en letter De Groeve koe de wetterstân yn it gebiet in ein ferlege wurde.
De haadlinen fan it lân oanmeitsjen wie ynearsten rjochte op de oriïntaasjepunten as de tsjerken fan Loppersum en Thesinge en de wierde fan Marsum, liket it nije lân benammen fan de ouwers fan it Skyld ôf úteinset west te hawwen. De kolonisten fêstigen harren ynearsten al fluch op de wetterskieding dy't de omliizend edeksânrêgen markearren. It gânse gebiet wie mei in meters tsjokke feanlaach bedutsen, dy't stadichoan fertarre. Fan de trettjinde iuw ôf wie der oanboazjende wetteroerlêst. Om dat tsjin te gean waarden d eGraauwedijk en de Borg by Tjuchem oanlein. Lang om let waard it gebiet noardlik fan de Skyldmar en om Tjuchem hinne foar it grutste part ferlitten en tsjinne as miedlân foar de wierdedoarpen yn it noarden.
Joseph Roth
Biografy
Roth arbeide fan 1920 ôf as sjoernalist yn Berlyn foar de Neue Berliner Zeitung. Nei 1921 wurke er foar de Berliner Börsen-Courier en noch in pear jier letter foar de gesachhawwende Frankfurter Zeitung. Roth hie al betiid aan fan it gefaar dat nasjonaal-sosjalisme ynhold. Yn 1933 flechte er út Dútslân wei, dêr't syn boeken ferbean waarden. Sûnt hie er in swalkjend bestean: Wenen, Praach, Marseille, Oostende, Amsterdam en Parys. Hy wenne yn pensjons en hotels. De kafeetafel waard syn wurkplak. Syn wurk waard sûnttiids útjûn yn Nederlân troch de Amsterdamske útjouwers Frits Landshoff fan Querido en Allert de Lange.
Komerkbrêge
De Komerkbrêge is de brêge midden oer de Heechein yn Snits. Dy namme hat de brêge earst sûnt 2018. Dêrfoar gou it as de Middelbrêge fan de Heechein, en earder wie it de Heecheinsterbrêge. Dy beide namen wurde hjoededei (2023) lykwols foar oare brêgen brûkt.
The Client (film út 1994)
Plot
As er stilwei út it boathûs besiket te klimmen, kriget Muldano him troch. Mark wit nei bûten te kommen en naait mei Reggie út, mar Muldano efterhellet harren. Yn in wrakseling mei Reggie rekket er syn pistoal kwyt, dat oppakt wurdt troch Mark. Dy wol him deasjitte, mar dat wurdt him troch Reggie ûntpraat. As se it pistoal fan him oernommen hat, sjit se ynstee fan op Muldano op it hûs fan 'e buorlju, dêr't fuortendaliks alle ljochten oan geane en alaarmen begjinne te sketterjen. De buorman komt mei in jachtgewear nei bûten ta en begjint om him hinne te sjitten. Muldano-en-dy beseffe dat it hjir mei gauwens optille sil fan 'e plysje, dat se kieze it hazzepaad. Yn 'e gaos witte ek Mark en Reggie hielhûds fuort te kommen.
Astrology en astronomy yn natoerreligys
De Dogon en de Hûnsstjerre
Foar de Dogon, fan súdlik Maly, is de stjer dy’t yn it Westen bekendstiet as Sirius of de Hûnsstjerrre in tige wichtich symboal. De Dogon binne by steat en foarsis de periodike ferskining fan Sirius op in punt boppe de hoarizon, en hawwe Sirius by minskewitten al beskôge as trije stjerren, twa tichtebyinoar en ien dy’t fan ’e ierde ôf ûnsichtber is. De bewegings fan dizze stjerren jouwe foar de Dogon ûnder mear de tiid oan dêr’t it tige wichtige Sigui-festival op holden wurde moat, eat dat mar ienris yn ’e sechstich jier bart. De lêste kear wie yn 1966, wylst de earstfolgjende kear is yn 2026 wêze sil.. Hoewol’t moderne astronomen al langere tiid witten hawwe dat Sirius eins út twa stjerren bestiet, wie it net oant yn 1995 dat se in sa krêftige radiotilleskoop ûntwikkele hienen dat se ta har ferheardens fêststelle koenen dat de Dogon gelyk hienen en dat der yndie noch in trêde, lytsere stjerre by stie.
Lockheed P-3 Orion
thumb|It earste Orion prototype wie in omboude [[Lockheed L-188 Electra|Lockheed Electra.]] thumb|In PC-3 fan de Dútske marine thumb|In Rolls-Royce Allison T56-A-14 motor fan in tastel fan de Dútske marine mei in Hamilton Standard 54H60-77 propeller De Lockheed P-3 C Orion is in telch út in rige patrûljefleantugen fan de Amerikaanske fleantúchfabryk Lockheed (tsjintwurdich ûnderdiel fan Lockheed Martin). Lockheed basearre de Orion op it L-188 Electra ferkearsfleantúch.
Der binne yn totaal 757 P-3's boud. Yn 2012 waard er taheakke by it hantsjefol militêre fleantugen wêrûnder de Boeing B-52 Stratofortress, Boeing KC-135 Stratotanker, Lockheed C-130 Hercules en de Lockheed U-2 dy't it Amerikaanske leger al mear as 50 jier brûkt. De Boeing P-8 Poseidon sil úteinlik de oerbliuwende P-3C-fleamasines fan de Amerikaanske marine ferfange.
Akwadukt Langdeel
thumb|Wetter yn it Akwadukt Langdeel.
It akwadukt makket ûnderdiel út fan de Steande Mêstrûte fan de Iselmar nei de Waadsee. De beropsfeart kin net gebrúkmeitsje fan it akwadukt, dizze moat ûnder de Foanejachtbrêge troch. Yn oktober 2007 is it akwadukt mei twa kear twa rydbanen iepensteld foar it autoferkear.
Keppeling om utens
Boukombinaasje Wâldwei
Rachel Weisz
Biografy
De âlden fan Rachel Weisz - beide Joaden út Hongarije - flechten ein jierren tritich nei Ingelân om oan ferfolging troch de nazi's te ûntkommen. Har heit wie de útfiner George Weisz, berne yn Hongarije yn 1929; har mem Edith Ruth Hettinga, berne Teich (1932 -2016), út Wenen, wie psychoterapeute. Alhoewol't Rachel Weisz as bern aktrise wurde woe, besleat hja ynearsten om op fersyk fan har âlden Ingelsk en literatuer te studearjen oan de universiteit fan Cambridge. Se rjochte dêr it teäterselskip Talking Tongues mei op en wûn der in priis op it Edinburgh Festival. Yn 1994 wûn se de Best Newcomer Award foar har optreden yn it toanielstik Design for Living.
Twee Gebroeders (Earnewâld)
De Twee Gebroeders is in skûtsje dat sûnt 2006 foar Earnewâld fart yn de SKS mei seilteken E. It skûtsje is yn 1930 boud foar K. Venema troch Van der Werff yn Bûtenstfallaat. It skûtsje wie doe 18,30 meter lang en 3,66 meter breed en waard brûkt foar de frachtfeart. Yn 1956 waard de nije eigner Van Wagenaar, dy't it oant 1990 hân hat.
Skipper op it skûtsje is foar Earnewâld Gerhard Pietersma.
Cocktail (film út 1988)
Plot
Twa jier letter wurket Brian as barkeeper yn in resort op Jamaika, mei't er noch altyd dreamt fan in eigen bar. Dêr komt er yn 'e kunde mei Jordan Mooney, in servearster en aspirearjend keunstneresse út New York, dy't dêr mei har freondinnen op fakânsje is. Se fiele har ta-inoar oanlutsen en krije ferkearing. De serieuzens fan 'e relaasje komt ta utering yn it feit dat se pas nei in wike of dêromtrint foar it earst seks hawwe, wat foar Brian syn dwaan in útsûnderlik stadich tempo is. Underwilens komt Doug yn Jamaika opdaagjen. Brian hat him twa jier net sjoen, en de tiid hat it spul tusken harren saksearje litten, dat hy is bliid om syn âlde maat wer te moetsjen. Doug blykt no troud te wêzen mei in Kerry, dy't iepentlik mei oare manlju flirt. Sy komt út in smoarrike New Yorkske famylje, en it liket derop dat Doug benammen mei har troud is om har jild, wylst it houlik mei in sljochtwei barkeeper foar har fral in manear is om in middelfinger op te stekken nei har âldelju.
Preproduksje
Doe't filmstudio Universal Pictures de filmrjochten op it boek oankocht, wurke Gould sels de roman om ta in ferfilmber senario. De studio seach úteinlik fan it projekt ôf om't Gould, nei eigen sizzen, de haadpersoan net sympatyk genôch meitsje woe. De filmrjochten waarden doe oerkocht troch The Walt Disney Company, dêr't Gould itselde op 'e nij belibbe: de studio woe dingen oan it senario feroare hawwe dy't hy net feroarje woe. Om't er besefte dat de film nea makke wurde soe as er foet by stik hold, besocht er de gouden middenwei te finen tusken wat it ferhaal neffens him wêze moast en wat Disney derfan meitsje woe. By in fraachpetear mei de Chicago Tribune yn 2013 joech Gould lykwols ta dat de studiobazen by Disney gelyk hân hiene. Hy sei: "Se woene filmpersonaazjes hawwe. Personaazjes dy't fleurich wiene en in happy end krije soene en takomst hiene yn harren libbens. Dat is wat je hawwe wolle yn in grutte Hollywood-film."
Distribúsje
It byhearrende soundtrackalbum ferskynde op 2 augustus 1988 by platemaatskippij Elektra Records. It album waard diamant yn Kanada, fjouwer kear platina yn Austraalje en de Feriene Steaten, platina yn Nij-Seelân en goud yn it Feriene Keninkryk, Frankryk, Hongkong, Spanje, Sweden en Switserlân. It liet Kokomo, fan The Beach Boys, dat foar de soundtrack fan 'e film skreaun wie, waard in reuseftige hit.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Cocktail oer it algemien tige negative resinsjes. Sa omskreau Vincent Canby de film yn The New York Times as "in grutskaliger makke, folslein harsensdeade fariaasje op dy effisjinte âlde B-films út 'e 1930-er en 1940-er jierren oer de libbens, leafdes en feardichheden fan û.o. mynwurkers, boufakkers en tillefoanelektrisiêns." Yn 'e Chicago Sun-Times hie Roger Ebert ek krityk op Cocktail. Hy skreau: "Wat mear oft je neitinke oer wat der eins echt bart yn [de film], wat mear oft je beseffe hoe leech-by-de-grûnsk en forsearre oft it allegear is."
Opbringst
Cocktail brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $78,2 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $93,3 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $171,5 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $20 miljoen betsjut dat in winst fan $151,5 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Cocktail, nettsjinsteande de strieminne resinsjes, de op sân nei meast opbringende film fan 1988.
Bosnyske Moslims
Skiednis
Under de Ottomaanske oerhearsking fan de Balkan, benammen yn de 16e en 17e iuw, giene de measte Bosnyske Moslims oer op it islamityske leauwen. Dat barde meastentiids út ekonomyske motiven mar ek trochdat jonge jongens yn it Ottomaanske leger ynlive waarden, ûnder oaren by de Janitsaren, en dêr twongen waarden har ta de islam te bekearjen. Nei it ynstoarten fan it Ottomaanske Ryk waarden de Bosnyske Moslims in protte ûnderdrukt trochdat sy as kollaborateurs fan de Osmaanske Turken sjoen waarden.
Smerp
Etymology
Fan de oarspronklike betsjutting fan de plaknamme is eins net in soad bekend. Der wurdt oannomd dat Smer ferwiist nei otter (Nederlânsk:etter) of kwea (swolm). De p soe komme fan in streamke dat hjir mooglik rûn hat, de p soe fan de wetteroantsjutting suffiks -apa wêze.
Simmertiid
Skiednis
De simmertiid waard foar it earst tapast yn Dútslân. It Dútske regear hat, yn de Earste Wrâldoarloch, tusken 30 april 1916 en 1 oktober 1916 de tiid oan it deiljocht oanpast. Koart dêrnei hat ek it Feriene Keninkryk de simmertiid hân, fan 21 maaie 1916 oant 1 oktober 1916. Dêrnei fierde it kongres fan de Feriene Steaten op 19 maart 1918 ferskate tiidsônes yn, dizzen waarden al sûnt 1883 troch de spoardiken fan de FSA brûkt. De tiidsônes wienen yn Amearika foar salang't de wrâldkriich noch duorre offisjeel. Dizze simmertiid is letter ôfskaft omdat de minsken net bliid wienen mei dizze maatregel.
Foarjiersblaujurkje
Flinter
De wjuklingte is ûngefear 24 mm. De foarjier generaasje is ljochtblau en de simmer generaasje is wyt fan kleur. Yn it foarjier hat it wyfke oan de úteinen fan de wjukken swarte rântsjes. De flinter hellet faak nektar út de sideplant, de brem en wylde liguster.
Haulsterbosken
De bosken yn dy kontreien wienen eartiids aadlik besit. Lykwols binne de measte beammen yn de jierren '20 en '30 fan de tweintichste iuw set, mar guon stobben binne gâns âlder. It binne oerbliuwsels fan ikeboskjes dy't foar hakhout brûkt waarden. Troch de Haulsterbosken rinne wannel- ruterpaadsjes en skulpedaasjes foar fytsers lâns it Nannewiid en de troch de Haulster Bosk.
Johannes Post
Foar de oarloch
Johannes Post wie it olfde en jongste bern fan Jan Wolters Post en Trijntje Tempen. Hy wie bouboer yn Nieuwlande en wethâlder yn de gemeente Oosterhesselen foar de Anti-Revolúsjonêre Partij (ARP). Yn 1929 fêstige er him op de buorkerij fan ferfeander Robaard. Op 26 novimber 1929 troude Post mei Dina Salomons (berne op 3 july 1903 en stoarn yn 1991). Sy krigen njoggen bern. It earste bern, Jan Wolter, stoar al nei in wike.
Lanlike aktiviteiten
Johannes Post wie maaie 1944 belutsen by de meast súksefolle oerfal op in drukkerij yn Nederlânn, nammentlik dy op drukkerij Hoitsema yn Grins (1944).
Arrestaasje en dea
Betty Trompetter, dy yn de Kinkerstrjitte oanholden waard, is nei Kamp Vught brocht en letter nei Ravensbrück. Sy hat de kriich oerlibbe, mei omdat har Joadske idintiteit net bekend wurden is. Ek de konsjerzje fan de Weteringschans, Ottenhof, kaam nei de kapitulaasje út Dútslân werom.
Koart nei de befrijding waard Boogaard ynrekkene en joech ta dat er fuort nei de earste moeting mei de Amsterdamse Knokploech syn SD-bazen it hiele plan fernijde. Boogaard waard op 19 july 1946 ta de dea feroardield, it fûnis waard op 1 maart 1947 útfierd. De measten fan syn Dútske SD- bazen, mei Willy Lages, it haad fan de Amsterdamse SD, ien fan de "Fjouwer fan Breda", binne der mei in betreklik lege finzenisstraffen ôfkaam. Maarten Kuiper, ek in Hollânske SD-er dy't foar Lages wurke, en û.o. Hannie Schaft fermoarde, waard op 10 augustus 1948 eksekutearre.
Neilittenskip
Nei de oarloch krige er postúm it Fersetskrús 1940-1945. De Amerikaanske regearing joech him de Medal of Freedom with silver palm, dy't op 8 april 1953 yn De Haach oan syn famylje útrikt waard.
Sawol Johannes Post as syn doarp Nieuwlande krigen de Yad Vashem ûnderskieding fan de steat Israel as tank en erkenning foar Post syn wurk.
Iepenloftspul
thumb|right|200px|It iepenloftteater by [[Sparjeburd.]] thumb|100px|De Gouden Gurbe. In iepenloftspul is in toanielfoarstelling yn de iepen loft.
It bekendste iepenloftsapul is nei alle gedachten dat fan Jorwert. Oarspronklik organisearre om jild by inoar te krijen foar de opbou fan de ynstoarte doarpstsjerketoer waard it barren al ridlik gau in tradysje. Ek de iepenloftspullen fan Dronryp, Easterwierrum , Wergea , en Burgum lûke publyk út de hiele provinsje en dêrbûten. It wurdt beskreaun yn it boek Hoe God verdween uit Jorwerd fan Geert Mak.
Akke Falkena
Akke Falkena (Smelbrêge, 5 maart 1947) is in Fryske reedrydster. Se is de dochter fan Sijtse Koene Falkena en Grietje Albada.
Hindrik Gosses de Jong
Libben en wurk
Hy is berne oan de Rôlbrêgedyk en is de âldste fan Gosse de Jong en Jeltsje Dam. Hindrik hat fan 1955 oant 1971 troud west mei Jinke, de twadde dochter fan Jentsje Akkerman fan De Ulesprong. Sy krigen fiif bern: Gosse Hendrik, Jente Jan, Peter Jitse, Hilde Geeske Jinke en Frouke Wytske. Sûnt 1980 oant syn dea wie er boaske oan Adeleid Janssen, in Achterhoekse boeredochter út Baak, besuden Sutfen.
Stroe (Wieringen)
Stroe is in doarp yn de gemeente Wieringen yn de provinsje Noard-Hollân.
Skiednis
Stroe leit ten noardeasten fan Hippolytushoef. Oannommen wurdt dat Stroe ien fan de âldste doarpen fan Wieringen is. Yn de 10e iuw komt it plak as Strude al foar yn de Kodeks Eberhardi fan de abdij Fulda. Dêryn wurdt skreaun dat der 72 pleatsen wienen, itjinge foar dy tiid in hiel soad wie. Ut de "Rekkens fan de Greeflikheid Hollân ûnder it Henegouske Hûs" út 1343 falt op te meitsjen dat Stroe doe in it doe frijwat grut doarp wie.
Nei de byldestoarm sakke it tal ynwenners fan Stroe stadichoan. Yn 1840 wennen der (mei Noard-Stroe der by) ûngefear 175 ynwenners. Yn 1998 wie dat sakke nei 149 ynwenners, mar troch wat nijbou fan huzen groeide it tal ynwenners dêrnei wer wat.
Bolsward (skûtsje)
Yn 1965 krige Siete spul mei de Ljouwerter kommisje en Siete kocht sels in nij skûtsje, en neamde it Pieter, nei Pieter van Vollenhove, de man fan prinses Margriet. It skûtsje de ‘Pieter’ en letter de ‘Bolsward’, waard yn 1910 yn opdracht fan Popke Steigenga fan Starum boud. It hjitte doe de ‘Vier Gezusters’. De oarspronklike eigener wûn der tusken 1912 en 1917 al wedstriden mei. Letter gie Siete foar Boalsert farren, mar it skip bleau hieltiten yn partikuliere hannen. It seilteken feroare yn 1973 fan SM yn de B fan sponsor de stêd Boalsert. It skûtsje waard yn 1977 langer makke. Yn 1978 en 1987 waard de Pieter kampioen. Yn 1991 droech Siete om gezondheidsredenen it helmhout oer oan syn soan zoon Eldert. Dizze kaam doe oars wol mei in nij skûtsje, de ‘Vriendschap’. It skûtsje ‘De Vriendschap’ wie yn 1911, doe't Teakle Engelsma it krige, mei syn 23 ton al te lyts. Yn 1929 waard it ferlinge nei 35 ton. It waard yn dy tiid as frachtskip brûkt troch Piter Jasper. Letter is it brûkt foar de plezierfeart, oant 1991 doe't it wer foar de skûtsjewedstriden klear makke waard. Yn 2004 is de Vriendschap wer omruile foar de "Bolsward"
Oosterklief
Easterklyf leit krekt east fan Westerklyf. Westerklyf en Easterklyf hearre ta de âldste plakken fan Wieringen.
Cambrai
Cambrai (âlder Frysk: Kameryk; âlder Nederlânsk: Kamerijk, Latyn: Camaracum of Cameracum) is in stêd yn it Frânske departemint Nord yn 'e regio Hauts-de-France.
Cynthia Lenige
Libben
Fan 1773 oant 1777 wie Lenige, lykas har heit, lid fan it Makkumse dichtgenoatskip ‘Konst voedt ’s menschen geluk’. Dat genoatskip hat sûnder mis in grutte stimulâns west foar Lenige oer it algemien. By it genoatskip hat hja nei alle gedachten ek har kar foar 'gruttere' ûnderwerpen weihelle. De gearwurking mei de dichters fan dat genoatskip wie net genôch foar har, want fan 1776 ôf siket hja kontakt mei dichters bûten Makkum en bûten Fryslân. Hja soe ûnder oare kontakt hân hawwe mei Willem Bilderdijk. Der soe ek in ferhaal gean dat hy ris op har fereale wie, mar dat ferhaal doocht net. Yn har gedichten jout hja oan dat hja bekend wie mei de wurken fan Hubert Kornelisz. Poot en nei alle gedachten ek mei dy fan Juliana Kornelia de Lannoy. Ek hat hja har ynspirearje litten troch it wurk fan Lukretia fan Merken.
D' Halve Maen (skûtsje)
Namme
Philips hat sûnt 1959 yn totaal 4 skûtsjes ûnder de namme d’ Halve Maen yn de feart hân. It earste skûtsje is troch Philips Drachten oankocht mei jild út in skinking fan de Amerikaanske dochter Norelco dy't de ferkeap fan it 50 miljoenste skearapparaat op paste wize fiere woe. De oankeap moast in relaasje hawwe mei it wetterrike Fryslân. Philips hat der doe foar keazen om in bydrage te leverjen oan de Fryske kultuer troch in skûtsje oan te keapjen. It twadde skûtsje waard oankocht (en it earste ferkocht) yn 1983, it tredde yn 1993, en it hjoeddeiske skip fart sûnt 2001 mei yn de SKS fleat. D’ Halve Maen wie de namme fan it Nederlânske VOC skip mei in heal Ingelske en in heal Nederlânske bemanning dêr't kapitein Henry Hudson yn 1606 mei de nije westlike ferbining nei Aazje fine woe. Om de ferbûnenens fan it Amerikaanske Norelco en it Nederlânske Philips krêft by te setten waard it geskink fan Norelco ferneamd nei it VOC skip fan eartiids. In replika fan it VOC skip d’ Halve Maen leit no yn Albany NY by it New Nederland Museum.
Skippers
Skippers dy't oan it helmhout fan d'Have Maen stienen::
Hjir
Bekende Fryske skriuwers dy’t geregeldwei yn Hjir publisearren wienen: Eric Hoekstra, Elmar Kuiper, Nyk de Vries en Cornelis van der Wal.
Yn 2009 foarme it tegearre mei Farsk it nije tydskrift Ensafh.
The Brothers Grimm
Plot
"Lang ferlyn naam in kristlike kening besit fan 'e krite, nei't er de pleatslike befolking, dy't út heidens bestie, ôfslachte en útrûge hie. Dêrnei baarnde er it wâld plat en boude yn wat earder de midden fan 'e bosk west hie, syn kastiel. Syn keninginne wie tige tsjep, mar ek tige idel en tige egoïstysk. Doe't de pest kaam, wie de kening ien fan 'e earsten dy't ferstoar. De keninginne sleat har op yn har toer, wylst dêromhinne it folk en de keninklike hofhâlding omkamen. Troch de iuwen hinne ferkrommele it kastiel ta in ferrinnewearre samling ruïnes, mar de toer bleau stean, mei't dêr boppe-yn de keninginne noch altyd tahâldt."
Derfan oertsjûge dat de bruorren Grimm en Angelika dêr op 'e ien of oare wize ferantwurdlik foar binne, sleept Cavaldi it trio mei werom nei Delatombe. Dyselde jout befel om harren terjocht te stellen. Om't de generaal net nei de wierheid harkje wol, hinget Will dan mar in byinoar liigd ferhaal op oer hoe't it Wâld fan Marbaden eins it domein is fan Dútske opstannelingen, en dat dyselden efter de ferdwinings fan 'e famkes en moard op 'e boalsfeinten sitte. Dat liket Delatombe logysker ta, dat hy stjoert de bruorren Grimm, Angelika en Hidlick en Bunst werom nei Marbaden om mei bewizen te kommen foar harren ferhaal. Ta Cavaldi syn ôfgriis wurdt hy op 'e nij meistjoerd om 'e bruorren yn 'e rekken te hâlden.
Hans de Haan
Nei syn jeugd op it Fryske plattelân dûkte De Haan yn de oarlochsjierren ûnder as feint op in pleats bûtenút om te ûntkommen oan de Arbeitseinsatz. Fuort nei de befrijing (1945) joech er him op foar de Keninklike Maresjesee. In beropskeuze dy't hy letter fuortsette by de ryksplysje. Nei it wachtmastereksamen, woe hy graach offisier wurde, mar koe fanwege syn âldens (32) net mear talitten wurde. Hy begûn nei in talittingseksamen dat jier oan in stúdzje sosjology oan de Universiteit fan Grins.
Gießen
Skiednis
It hie lykwols foar Gießen noch slimmer útpakke kinnen: in diel fan de bommen fan it twadde bombardemint waarden boppe it Bergwerkswald smiten. In soad fan de kringfoarmige puollen dêr binne bommekraters.
Bernardus Schotanus à Sterringa
thumb|Bernardus Schotanus à Sterringa thumb|400px|Kaart fan Sneeck út 1664 Bernardus Schotanus à Sterringa (Frjentsjer, 17 oktober 1640 - Ljouwert, 22 augustus 1704) wie in Fryske kartograaf, lânmjitter, wiskundige en dokter. Hy wie de grûnlizzer fan de Schotanusatlas.
It Doarp Grou
Yn de 19e iuw waarden al sylwedstriden hâlden troch de sylferienings Oostergo en Frisia. Mei troch Rommert Buisman waard yn 1929 de Kommisje Skûtsjesilen Grou oprjochte. De kommissie waard letter in stifting. Yn In 1957 kocht de kommisje krekt as yn Earnewâld en Snits in eigen skûtsje. De mienskip brocht fl 5.000,= op (in slompe jild yn dy tiid) om it skûtsje fan Bouke de Vries oan te keapjen. Yn 1958 waard besletten om in oar skûtsje te keapjen, earste skipper dêrop waard Ulbe Zwaga.
Douwe Albertsz Visser wie earder skipper fan it Drachtster skûtsje en waard fuortendaliks yn syn earste jier mei it "Doarp Grou" al kampioen.
Mauretaanje
Skiednis
Presidint Taya hat in skoftlang tusken 1984 en 2005 regeare oer Mauretaanje. Hy kaam op 12 desimber 1984 troch in steatsgreep oan de macht. Under syn regear waarden yn 1992 ferkiezings hâlden, dêr't hy derby yn slagge in mearderheid fan stimmen te beheljen. Yn juny 2003 waard tsjin him in steatsgreep besocht dy't lykwols mislearre. Hy waard yn novimber datselde jier opnij werkeazen as presidint foar in nij tiidrek fan seis jier, mar op 3 augustus 2005 waard hy lykwols ôfset mei help fan de militêren. In protte boargers hawwe syn presidintskip as diktatoriaal belibben.
Befolking
In tredde fan de befolking is Moarsk komôf, in mingeling fan Arabieren en Berbers, in tredde wurdt rekkene ta de negers, it swarte part fan de befolking en it oare part is wer in mingeling fan Moaren en Negers.
Wringeleazen
De wringeleazen (Invertebrata) binne alle bisten dy't gjin wringe (rêchbonke) hawwe en dy geandewei harren libbensrin ek net ûntwikkelje, yn tsjinstelling ta de wringedieren (Vertebrata), dy't àl in wringe hawwe. Om't de wringeleazen in parafyletyske groep foarmje, is dizze oantsjutting gjin jildige taksonomyske beneaming. Nettsjinsteande dat wurdt er in protte brûkt. Troch de Carolus Linnaeus, de Sweedske biolooch dy't de grûnlizzer fan 'e taksonomy wie, waarden de wringeleazen yn 'e twadde helte fan 'e achttjinde iuw opdield yn twa groepen: de Insecta (ynsekten) en de no al lang efterhelle Vermes (wjirms). Doe't dúdlik waard dat der folle mear ûnderskate groepen fan sokke bisten bestiene, waard de term 'wringeleazen' dêr yn 1793 foar yntrodusearre troch de Frânske biolooch Jean-Baptiste de Lamarck.
Potsjajiv Lavra
It lavra as Gryksk-katolyk kleaster
De grûn fan it kompleks is terrasfoarmich oanlein en de grûn wurdt jimmeroan wat heger nei de belangrykste tsjerke fan it lavra: de Marije-Himelfeart- of Untsliepeniskatedraal (1771-1791). De katedraal hat in gevel mei twa tuorren; typysk foar de katolike tradysje. De komposysje mei de sintrale koepel op in achthoekige tamboer twa sydtuorren is yn oenrienstimming mei de bêste foarbylden fan de Oekraynske barok. Pototski, dy't de katedraal finansiearre hie, waard nei syn dea yn de katedraal begroeven.
Sûnt 1730 is der in printerij yn it kleaster.
Bombay (betsjuttingsside)
Bombay kin ferwize nei:
It Doarp Huzum (skûtsje)
It Doarp Huzum is in skûtsje dat foar Huzum meidocht oan it SKS-skûtsjesilen.
It earste skip dat foar Huzum út kaam is boud yn 1911 op de minder bekende werf De Roos en Van der Meijden oan de Dokkumertrekwei yn Ljouwert. Loadewyk Meeter waard yn 1965 de eigener. It skipke lei om te kommen by de kalkûnen yn Harns. De skiednis fan it skûtsje is beskreaun yn it boek Meeter na Meeter, 50 jaar Stichting Vriendenclub Huzumer Skûtsje, 1968-2018. De 16,57 meter lange romp is yn 1922 ferlingt nei 20,03 meter en sûnt die tiid net feroare. De mêst fan no is lykwols grif inkele meters langer as destiids, sadat der folle mear túch op kin.
Chordofoanen
Strutsen luiteftigen (strykynstruminten)
De measte strykynstruminten wurde bespile mei in strykstôk.
De meast foarkommende westerske binne: In tal minder bekende:
Siters
Der binne ek strutsen farianten, wêrby't (inkelde) snaren troch in meganyk mei knoppen ynkoarte wurde:
Look Who's Talking (film)
Plot
Njoggen moanne letter befalt Mollie fan Mikey syn suske Julie. As Mikey syn healsuster begroetet, fertelt se him dat se in alderaaklikste dei hân hat en freget him oft se him eefkes te wurd kin.
Ede (plak)
Skiednis
Yn 1783 kamen by in dysentery-epidemy 108 minsken om. Dat is in reedlik heech oantal, om't Ede yn dy tiid likernôch 600 ynwenners hie.
Untwikkeling
De lêste desennia binne wiken as Rietkampen en Maanderengboud (mei de Stedspoarte as ferbiningsstik). Aktueel is de ûntwikkeling en bou fan Kernhem, wêrmei't de oerstek fan de N224 in feit wurden is.
Tsjerken
Ede is ferneamd om syn grutte hoemannichte en ferskaat oan tsjerken. De meast ferneamde tsjerke is de Alde Tsjerke.
Amsterdam
Skiednis
Om-ende-by 1270 waarden yn de Amstel sluzen oanlein. De minsken dy't har op dat stee fêstigen krigen yn 1275 fan de Hollânske greve Floris V it rjocht fan tolfrijheid troch it greefskip. Doe't de delsetting yn 1306 stedsrjochten krige sette de opkomst fan Amsterdam as stêd útein.
Yn de 15e iuw wennen der al 30.000 minsken yn Amsterdam en ûntwikkele it plak him ta grutste 'keapstêd' fan Hollân. Der ûntstie in aristokratysk oligargyske bestjoersfoech mei fjouwer boargemasters dy't oppermachtich wienen. Nei de byldestoarm besette de Spanjert Alva yn 1567 de stêd. Yn 1578 wie de saneamde Alteraasje fan Amsterdam, it stedhûs waard troch kalvinisten beset en der waard in nije froedskip keazen dy't benammen út kalvinisten bestie. De Katolike geastlikheid gong doe út de stêd wei. Nei de fal fan Antwerpen (1585), de wichtichste havenstêd yn de Súdlike Nederlannen en konkurrint, kamen in protte Antwerpenaren nei Amsterdam en fêstigen har yn de stêd. Gau dêrop arrivearren ek de earste flecht Joaden, dy't foar in ûnbidige opbloei fan de Amsterdamske hannel soarge hawwe.
Sabiha Gökçen
Belang
De lofthaven fan Istanboel, Lofthaven Istanboel Sabiha Gökçen, waard yn 2001, flak foar har dea, nei har neamd.
Nieuwe Pekela
Nieuwe Pekela (Nederlânsk en offisjeel, Grinslânsk: Nij Pekel, Frysk: Nije Pekel ) is in doarp yn de gemeente Pekela yn de Nederlânske provinsje Grinslân en leit likernôch 7 km eastlik fan Feandam. It doarp heart by de Grinzer Feankoloanjes en ûntstie nei Oude Pekela oan de rivier de Pekel A en foarmet sûnt 1990 mei dat doarp de gemeente Pekela.
Ivoarkust
thumb|175px|Savanne op de heechflakte fan Ivoarkust. Ivoarkust is in lân yn Afrika. De haadstêd is Yamoussoukro.
Lânskip
De kuststripe wurdt yntinsyf brûkt foar lânbou. De natoerreservaten en de strannen binne de wichtichste reisdoelen foar toeristen.
Skiednis
Al yn de 15e iuw waard Ivoarkust kolonisearre troch Portegezen. De Frânsken stiften yn de 18e iuw delsettings bylâns de kuststripe en fêstigen harren yn grutte tallen yn de neikommende iuw. Yn 1893 waard Ivoarkust skieden fan Senegal dat ek in Frânske koloanje wie en yn 1906 makke it diel út fan Frânsk West-Afrika.
Yn de Twadde Wrâldkriich keas it koloniale bestjoer de side fan de Frije Frânsken en tsjin it Vichy-rezjym fan maarskalk Petain. Nei de kriich waard Frânsk West-Afrika in oerseesk territoarium fan de Frânske republyk. Yn 1958 waard Ivoarkust in selsstannige republyk binnen de Frânske Federaasje en sûnt 1960 alhiel ûnôfhinklik fan Frankryk.
Piet Soer
Piet Soer (Eursinge (Havelte), 4 jannewaris 1903 - Brilon, 6 april 1935) wie in Nederlânske piloat dy't bekend waard as ko-piloat fan de ferneamde krystflecht fan de "Pelikaan" yn 1933 njonken Iwan Smirnoff.