cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James Cook
Tredde reis
Maui wie it earste eilân dat Cook te sjen krige en dat eilân waard lykas de rest fan it arsjipel yn kaart brocht. De eilânbewenners wienen ynearsten freonlik en seagen Cook oan foar Lorono, harren god fan foarspoed. De situaasje feroare hiel bot doe er fuort gean woe. Troch it minne waar moast er it eilân eilân Hawaï oandwaan en mei it mei de bewenners oar 'e stok krige. It tal foarfallen wêrby't mei wapens drige waard, naam ta. En doe't der in boat fan Cook stellen waard troch de eilânbewenners gie Cook oan wâl. Hy woe in gizeler nimme om dêrmei de boat werom krije te kinnen. De situaasje rûn lykwols út 'e hân en ien fan de Britten skeat in Hawajaan del. Fuort kaam it ta in gefjocht dêr't Cook en fjouwer fan syn manlju by omkamen. It stee dêr't dat foarfoel wei by de Kealakekua Bay en hiet no Captain Cook. thumb|200px|Monumint út 1878 by it stee dêr't Captain Cook deaslein waard.
Hofstra Universiteit
Skiednis
Hofstra University hie yn 2008 benei 13.000 studinten.
Arthur Pink
Pink waard waard kristen doe't er yn syn twintiger libbensjierren wie. Hoewol't er berne waard út kristlike âlden, gie er foar syn bekearing nei in Teosofyske mienskip (in gnostike mienskip dy't doe populêr yn Ingelân wie) ta, en naam al mei gauens dêr in foaroansteande posysje yn. Syn bekearing kaam troch syn heites geduldige fermoannings fanút de Bibel. It wie de tekst: Spreuken 14:12 "Dêr is in paad dat de minske goed taliket, mar it einiget yn wegen fan de dea," dy't yn it bysûnder yn syn hert ynsloech en him twong om te brekken mei de teosofy en him de Heare Jezus folgje liet.
The Bridge on the River Kwai
Plot
De soldaten besykje Nicholson letter oan te fiterjen troch For He's a Jolly Good Fellow te sjongen. Wylst de oandacht fan 'e Japanners op 'e sjongende troepen fêstige is, pike Shears, Jennings en in trêde kriichsfinzene, Weaver, út en ûntsnappe nei it oerwâld om it kamp hinne. De Japanners krije harren al rillegau yn 'e rekken, en Jennings en Weaver wurde op 'e flecht deasketten. Neitiid wurdt Shears troch de Japanners efterfolge oant se him op in ferhef boppe de rivier yn it each krije en delsjitte. Hy falt omleech yn 'e rivier, en de Japanners nimme oan dat er omkommen is, mar Shears oerlibbet it en wit streamôf de igge te berikken. Ferwûne en koartsich wurdt er fûn troch de ynwenners fan in Siameesk doarpke, dêr't er ferpleegd wurdt oant er wer opbettere is. Neitiid set er wer lykme-allinne ôf yn in boatsje oant er de kust berikt. As syn drinkwetter oprekket, ferliest er it bewustwêzen wylst syn boatsje doelleas fierder driuwt. It wurdt opmurken troch in Britske fleanboat; sa wurdt Shears rêden en wit er úteinlik de Britske koloanje Britsk-Seylon (it hjoeddeistige Sry Lanka) te berikken.
Colin Dexter
Norman Colin Dexter OBE (Stamford, Lincolnshire, Feriene Keninkryk 29 septimber 1930 - Oxford, 21 maart 2017) wie in Ingelsk misdiedskriuwer, bekend fan Inspector Morse. Dexter skreau de rige yn it tiidrek 1976-1999. Tusken 1987-2000 ferskynde de telefyzjebewurking.
Willy and the Poor Boys
Willy and the Poor Boys  is it fjirde studio-album fan Creedence Clearwater Revival. It album waard opnommen yn 1969 lyktidich mei it tredde studio-album yn de Wally Heider studios yn San Francisco en waard oan it ein fan it jier op 2 novimber 1969 útbrocht. It is de tredde en lêste fan trije studio-albums dy't Creedence Clearwater Revival yn 1969 útbrocht.
Scientology
thumb|De E-meter Scientology is in religieuze beweging. De beweging sette yn de fyftiger jierren útein. De ideology komt fan de Amerikaanske skriuwer L. Ron Hubbard. De measte lannen en minsken dy't der fierders net oan leauwe sjogge der trochstrings mei in skalk each nei. Scientology is tige kontroversjeel omdat it neffens guon in kult is dy't jild fertsjinnet oan syn folgers.
Jan Jacob Slauerhoff
Skipsdokter (1923-1929)
Meidat er net folle freonen, mar wol fijannen, makke hie yn rûnten fan genêskundigen, foel it net ta om in fatsoenlike oanstelling as dokter te krijen yn Nederlân. It die him besluten om skipsdokter te wurden by in rederij dy't op Nederlânsk-Ynje farde. Syn swakke sûnens spile fuortendaliks op: op syn earste reis krige er in mageblieding en astma-oanfallen. Slauerhoff gie werom nei Nederlân en waard waarnimmer yn in tal dokterspraktiken, ûnder oaren by dokter Bremer yn Beetstersweach.
Yn 1928 kaam Slauerhoff yn tsjinst fan de Koninklijke Hollandsche Lloyd en makker er in oantal reizen nei Latynsk-Amearika. Syn sûnens ferbettere en syn literêre produksje naam derneffens ta: oant 1930 publisearre er seis gedichte- en twa ferhalebondels. Dit wie mei te tankjen oan ien fan syn freonen, de skriuwer en literatuerkritikus Eddy du Perron, dy't him yn 1929 holp mei it oarderjen, korrizjearjen en bondeljen fan in grutte poarsje teksten; Slauerhoff wie doe in skoft yn it Belgyske bûtenhûs fan de Du Perrons.
Mathieu Sprengers
Libbensrin
Yn 1976 begûn Sprengers syn rinbaan yn it betelle fuotbal. Hy waard skathâlder fan de fuotbalklub VVV-Venlo. Nei fiif jier, yn 1981, waard hy foarsitter fan de klub. Dit die hy oan 1990 ta. Yn dat jier krige hy in hertynfarkt, wêrnei't hy syn funksje del lei en letter wer begûn by syn boubedriuw wêr’t hy earder ek wurke. Neidat hy wurke yn in funksje op de finansjele ôfdieling fan de KNFB folge hy yn 1993 Jo van Marle op as foarsitter fan it Nederlânske fuotbalbûn. Yn 2000, doe’t hy der foar soarge hy dat Nederlân tegearre my Belgje it Jeropeesk Kampioenskip fuotbal organisearje mocht, waard hy ek skathâlder by de UEFA, it Jeropeeske fuotbalbûn. Yn 2004 waard hy fice-foarsitter fan Euro 2004.
Hurdsyldei
Aktiviteiten
Op Hurdsyldei berikke de sylwedstriden fan 'e Snitswike, holden op 'e Snitsermar en de Goaiïngarypster Puollen, in hichtepunt. Dan wurdt û.m. de Fryslân-Hollân-race holden, dêr't de Friezen it by op nimme tsjin 'e Hollanners. Yn 'e binnenstêd fan Snits is it dy deis merke. Fierders wurdt der in bradery organisearre en ek is der, lykas yn 'e hiele Snitswike, muzyk op 'e ûnderskate poadia dy't yn 'e binnenstêd opsteld steane. In soad Snitsers geane op Hurdsyldei oan 'e ein fan 'e middei nei Kafee 't Ouwe Vat, dêr't in optreden holden wurdt dat foarhinne tradisjoneel fersoarge waard troch de Blauhúster Dakkapel.
Noarder Drachten
De tsjerke, dêr't noch in ienfâldige tekening fan Bearn Lap fan bekend is, stie op it plak fan it âlde tsjerkhôf oan de Stasjonswei fan no. Foar de grutskalige ferfeanings hie it doarp in djip, grut efterlân dat sa'n bytsje oan de grins mei Achtkarspelen rûn. Mei it ûntstean fan Rottefalle en Drachtster Kompenije is himrik tige krompen.
Sint-Gangulfustsjerke (Ie)
Skiednis
thumb|left|250px|Konsoles mei figueren Nei de reformaasje waard de tsjerke in protestantske tsjerke.
De tsjerke is erkend as in ryksmonumint. De toer waard yn 2010 restaurearre.
Aurel Stein
De grutste ûntdekking die Stein by de Mogaogrotten yn Dunhuang, dêr't er de Diamant-sûtra ûntduts, de âldst printe tekst fan de wrâld, tagelyk mei 40.000 oare rollen dy't yn 1900 ûntdutsen wiene troch de taoïstyske muonts Wang Yuanlu. De Frânske oriïntalist Paul Pelliot slagge it yn 1908 in tige weardefolle diel fan dy manuskripten fan Dunhuang te keapjen dy't troch Marcelle Lalou katalogisearre waard en opslein waard yn de Bibliothèque nationale de France. Stein ûntmaskere yn 1901 de ferfalsingen fan Islam Akhun.
Gustav Bauer
Yn dy funksje ûndertekene er it Ferdrach fan Versailles. Nei de Kapp-putsch naam er syn ûntslach. Omdat Hermann Müller en Joseph Wirth it fregen waard er doe op 'en nij minister fan de skatkist en ficekânselier.
Achmea
Achmea sels is sûnt 2000 wer in ûnderdiel fan Eureko BV. Eureko BV is foar 57.16% eigendom (65,11% stimrjocht) fan de feriening Achmea.
Skiednis
By Achmea wurkje ûngefear 22.000 minsken.
Stasjon Rotterdam Sintraal
It treinstasjon telt sân perrons mei trettjin perronspoaren en twa trochgeande spoaren sûnder perron, de spoaren 5 en 10. Spoar 1 waard begjin 2018 opbrutsen mei de ferbreding fan it sydperron lâns it stasjonsgebou oant it, oant dan ta perron leaze, trochgeande spoar 2.
Sudertsjerke (Snits)
Yn novimber 2017 waard bekend dat de beide eardere grifformearde tsjerken fan de Snitser PKN gemeente op termyn sluten wurde.
Breednoasapen
Breednoasapen (wittenskiplike namme: Platyrrhini), ek wol apen fan de Nije Wrâld neamd, is in lytsskift dat fiif famyljes omfiemet fan de primaten út it tuskenskift fan de apen (Simiiformes). (It krekte oantal feroare gauris by oanpassingen yn de klassifikaasje.)
Woastyndwerchhamster
De woastyndwerchhamster, roborovskidwerchhamster of Roborovski's dwerchhamster (Latynske namme: Phodopus roborovskii) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e wrotmûseftigen (Cricetidae), de ûnderfamylje fan 'e hamsters (Cricetinae) en it skaai fan 'e dwerchhamsters (Phodopus). It is de lytste fan 'e trije soarten dwerchhamsters, en krekt as de oare beide soarten wurdt er wol holden as húsdier. Yn it wyld komme woastyndwerchhamsters foar yn Mongoalje en oanbuorjende lannen.
Kanton (Frankryk)
It kanton fungeart as kiesdistrikt. Foar de ferkiezing fan de Conseil général, de folksfertsjintwurdiging op het nivo fan it departemint, jildt in distriktestelsel: elk kanton kiest in eigen fertsjintwurdiger yn de Conseil Général fan it departemint.
Russyske dwerchhamster
Uterlike skaaimerken
De simmerpels is op 'e rêch dûnkergrizich, mei in hast swarte streek dy't yn 'e lingterjochting oer de wringe rint, fan 'e nekke oant de ûnderrêch. It hier op 'e bealch is wyt, en de snút en de poatsjes binne dat ek. By 't winter kriget de Russyske dwerchhamster in hast folslein wite winterpels, mar yn finzenskip bart dat lang net altyd, en wat langer oft se yn finzenskip holden wurde, wat minder. Yn finzenskip hawwe har troch selektyf fokken trouwens wol oare pelskleuren ûntjûn: blauwich ("saffierkleurich"), krêm ("pearelkleurich") en "saffierpearelkleurich" (in kombinaasje fan beide farianten). Ek komme der noch oare kleuren foar, mar dêrfan wurdt sterk fermoede dat dy har inkeld foardogge yn krusingen mei de campbelldwerchhamster (Phodopus campbelli). Hoewol't dizze beide soarten sterk opinoar lykje, kinne se faninoar ûnderskaat wurde trochdat de campbelldwerchhamster lytsere earen hat en de trochdat de swartige wringestreek by de Russyske dwerchhamster smeller en koarter is. Ek is it hier op 'e bealch fan 'e Russyske dwerchhamster witer as by de campbelldwerchhamster.
Hâlden en dragen
Russyske dwerchhamsters hawwe gjin spesifike peartiid en kinne har it hiele jier troch fuortplantsje. Nei de pearing wurdt it wyfke faak agressyf, om't se har noch net berne jongen beskermje wol tsjin it mantsje. Sadwaande nimt it mantsje yn dy tiid ornaris syn ûntwyk yn oare hoalen. Mei't de fruchtberenssyklus fan it wyfke fjouwer dagen duorret, betsjut dat dat se it mantsje eltse fjouwer dagen weromkomme lit om te pearjen. De draachtiid duorret 36 dagen. Oars as by de campbelldwerchhamster is der by de Russyske dwerchhamster gjin sprake fan dat it mantsje meihelpe soe om 'e jongen grut te bringen. De wyfkes binne by steat om deselde deis dat se jongen smiten hawwe, alwer te pearjen en op 'e nij drachtich te reitsjen. Hoewol't dat in oerlibbingsstrategy is om safolle mooglik neikommelingen yn in sa koart mooglike tiid te produsearjen, hat de sûnens fan it wyfke der slim ûnder te lijen as soks ferskate kearen efterinoar bart. De jongen wurde mei 3 wiken ôfwûn en kinne dan selsstannich libje. Yn finzenskip wurde se dan ek daliks fan 'e mem en faninoar skaat om fjochtpartijen foar te kommen.
Samuel Scott
Samuel Scott (Londen, 1702 – Bath, 12 oktober 1772) wie in Britsk skilder dy't bekend wurden is troch syn seetafrelen.
Scott sette útein mei skilderjen om 1720 hinne, en spesjalisearre him yn seeslaggen, havens en havestêden. Yn de 40er jierren makke er in rige doeken fan de rivier de Teems yn Londen. De skilder William Marlow wie syn learling. Guon fan syn meast wurdearre skilderijen wiene dy dêr't foarfallen út de Kriich om Jenkins' Ear op ôfbyld binne.
Eksklave
Keppeling om utens
Exclave
Kioto
Skiednis
Yn 'e santjinde, achttjinde en njoggentjinde iuw makke Kioto in perioade fan bloei en woltier troch as ien fan 'e trije grutte stêden fan Japan njonken Osaka en Edo. By it koartduorjende Kinmonynsidint (ek bekend as de Hamaguri-opstân), yn 1864, waard by de Hamaguripoarte yn Kioto in rebûlje fan samoerai út it Chōshūdomein de kop yn drukt troch de striidkrêften fan it Tokugawa-sjogûnaat. Dêrby ûnstie lykwols in brân dy't 28.000 huzen yn 'e jiske lei. Oan it begjin fan 'e Meijiperioade waard it Keizerlik Hof yn 1869 út Kioto wei ferhuze nei Tokio. Dêrmei ferlear de stêd nei hast tûzen jier syn status fan nasjonale haadstêd. Op 1 april 1889 waard Kioto in moderne gemeente. Yn dyselde tiid waarden ferskate maatregels nommen om 'e groei fan Kioto te skewielen; ien fan 'e wichtichsten wie de oanlis fan it Biwamarkanaal, dat de stêd mei de grutte Biwamar ferbûn. Nettsjinsteande dat it de namme hat in kanaal te wêzen, wie it eins oarspronklik bedoeld as in soarte fan akwadukt op grûnnivo foar de oanfier fan drinkwetter en wetter foar yrrigaasje.
Full Metal Jacket
Opnamen
De opnamen foar Full Metal Jacket fûnen yn 1985 en 1986 plak yn Ingelân. De binnendoarsênes waarden fierhinne opnommen yn 'e Pinewood Studios, yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire. Der waard op lokaasje filme yn Cambridgeshire, op 'e Norfolks Broads, op it Isle of Dogs en yn 'e neite fan Londen. By Cliffe-at-Hoo, oan 'e Teems, waard it Fjetnameeske oerwâld neibeard mei twahûndert ymportearre palmbeammen út Spanje en 100.000 tropyske planten fan plestik dy't makke wiene yn Hongkong. Wat it swiere materieel oanbelanget, wist regisseur Stanley Kubrick fjouwer M41 Walker Bulldog-tanks te lienen fan in kolonel fan 'e Belgyske Lânkomponint fan Definsje, dy't in bewûnderder fan syn sinematysk wurk wie. Om 'e Sikorsky H-34 Choctaw-helikopters fan it Amerikaanske Marinierskorps wer te jaan, ferve er Westland Wessex-helikopters grien. (Hoewol't de Westland Wessex ôflaat wie fan 'e Sikorsky H-34, wie it net itselde type helikopter, eat dat kenners fuortendaliks oan 'e foarm fan 'e noas sjen kinne.)
De foar de sloop ornearre Millennium Mills yn 'e Beckton Gas Works te Newham, in wyk fan Londen, waard brûkt om Huế foar te stellen. It wie in earder gasfabryk, dêr't it tige dreech wie om te wurkjen, foar de filmcrew likegoed as foar de akteurs. Grûn en lucht wie dêr fergiftige mei asbest en hûnderten oare gemikaaljes. Matthew Modine, dy't de rol fan Joker spile, die dêr letter in boekje oer iepen yn it autobiografyske wurk Full Metal Jacket Diary (2005). Kubrick syn dochter Vivian Kubrick naam by de opnamen fan Full Metal Jacket achttjin oeren oan byldmateriaal op foar in eventuele efter-de-skermendokumintêre, dy't lykwols nea makke waard. Kubrick en Vivian hiene tegearre in cameo yn 'e film as parsefotografen by in massagrêf fan Súdfjetnameeske oerheidsfunksjonarissen dy't by it Tetoffinsyf troch it Noardfjetnameeske Leger fermoarde binne.
Súdlike Oseaan
Geografy
Yn de Súdlike Oseaan streamt de Antarktyske Sirkumpolêre Stream. De stream, 21.000 kilometer lang, beweecht him hieltyd nei it easten. It is de grutste seestream fan de wrâld en ferfierd 130 miljoen kubike meter wetter de sekonde, 100 kear safolle as alle rivieren fan de wrâld by elkoar. De Súdlike Oseaan is tige wichtich foar de sirkulaasje fan wetter oer de wrâld, allinne troch dizze oseaan kin it wetter fan de ien fan de grutte oseanen nei de oare oseaan streame. De oseaan foarmet sadwaande in ferbining tusken de trije grutte oseanen. De Antarktyske Sirkumpolêre Stream giet oant de boaiem fan de Súdlike Oseaan oan ta. In fergelykbere streaming dy’t sa djip giet is nearne oars te finen. Foar in omgong om de poal hat de streaming likernôch 20 jier nedich.
PC 2010
thumb|right|300px|Oankomst fan de kommisje thumb|right|300px|De rein kaam mei bakken út de loft De PC fan 2010 waard op woansdei 4 augustus ferkeatst. It wie de 157ste edysje fan de wichtichste keatspartij fan it jier. Dizze PC stie benammen yn it teken fan it wetter wat oer de hiele dei út de loft foel en brocht it keatsspul aardich yn 'e hobbel.
Finale
Fan de finale waard net in protte ferwachte. De gedachten wiene dat Van der Bos mei syn maten, dy't noch net dreech keatst hiene maklik fan in partoer Pieter van Althuis winne soene. Mar it rûn oars, it wie de hiele partij it partoer fan Van Althuis dy't it inisjatyf hâlden. Neidat it úteinlik fiif earste gelyk waard, makke Van der Bos it fanôf de stuit út, 5-5 en 6-2.
Prizen
De kommisje hy dit jier de prizen feroare. Ynstee fan prizen yn de foarm fan in pûdsje mei gouden of sulveren tientsjes waarden der prizen yn baar jild útkeard. Ek wie de hichte fan it prizebedrach ferdûbele sadat it mear oerienkaam mei de status fan de keatspartij.
Polabysk
Taalpriuwke
It gebed Us Heit yn it Polabysk:
Prostitúsje yn Ljouwert
thumb|Pân oan de Weaze De prostitúsje yn Ljouwert spilet him foaral ôf yn de Ljouwerter huorrebuert de De Weaze. De raamprostitúsje fynt men yn de sydstegen fan de Weaze, in strjitte yn it sintrum fan de stêd oan in grêft.
Jan Pyt Janzen
Skoal- en stúdzjejierren
Nei de legere skoalle yn Tsjummearum gie Janzen nei de kristlike MULO yn Frjentsjer en letter nei de HBS te Harns. Neitiid studearre er skiednis yn Grins. Under syn stúdzjetiid kamen syn sjoernalistike en organisatoaryske talinten al dúdlik nei foarren. Sa wied er bgl. mei-oprjochter fan Groniek, it tydskrift fan 'e Grinzer histoarisy, en skreau er ek geregeldwei foar Der Clercke Cronike, it algemiene Grinzer studintewykblêd. Syn doktoraal eksamen lei Janzen yn 1971 ôf.
Warstein
Warstein is in stêd en gemeente yn de Kreis Soest yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. Sûnt 31 desimber 2021 hat Warstein 24.325 ynwenners. Warstein is benammen ferneamd om syn bierbrouwerij.
Bysûnderheden fan de stêd
Bierbrouwerij Warsteiner is ien fan de grutste brouwerijen yn Dútslân; de brouwerij waard yn 1753 oprjochte. It besikerssintrum is fjouwer dagen yn 'e wike iepen.
Turfrûte
Lange rûte
De lange rûte begjint krekt as de koarte, mar folget De Tsjonger mar oant it begjin fan de Engelenfeart.
Karel de Keale
Skiednis
Karel de Keale waard berne yn Frankfurt oan de Main as jongste soan fan keizer Loadewyk de Fromme, de ienige út dy syn twadde houlik, mei Judith fan Beieren. By it Ferdrach fan Ferdun (14 febrewaris 843) erfde hy it westlike part fan it troch syn pake Karel de Grutte opboude Frankyske Ryk. Karels gebiet lei westlik fan de rivieren Skelde, Maas, Saône en Rhône. It waard omskreaun as West-Frânsje of West-Frankenlân. Dêrmei wurdt hy beskôge as de earste kening fan Frankryk, hoewol't Hugo Kapet faaks in gebrûkliker en bettere kar wêze soe, omdat der yn Karel syn tiid noch net echt sprake is fan in Frânske of Dútske nasjonale identiteit dy't de polityk bepaalt.
Op 25 desimber 875, nei de dea fan Lotarius syn âldste soan Loadewyk II fan Itaalje, dy't ek de keizerstitel hie, ferstoar, waard Karel e Keale troch paus Johannes VIII ta Roomsk keizer kroand en soe dat oant syn dea yn 877 bliuwe.
Namme
Der waard wol beweard dat syn namme earder figuerlik en net letterlik brûkt waard, en dat er net iens keal wie, mar in soad hier hie. De oantsjutting "de Keale" kin bedoeld wêze as sa dat Karel ynearsten hast gjin lân tadield krige. "Keal" soe yn dat gefal ferwize kinne ta syn lânleazens, yn 'e tiid dat syn (heal)bruorren al foar in skoft ûnderkeningen wiene.
Deensk
Taalgebiet & status
thumb|150px|{{legend|#7373d9|Gebiet dêr't Deensk de mearderheidstaal is.}}{{legend|#74B4FF|Gebieten dêr't Deensk de minderheidstaal is.}} Yn Denemark binne der goed 5 miljoen minsken dy't it Deensk as memmetaal hawwe. Net formeel fêstlein is it Deensk de facto de amtstaal fan Denemark. thumb|150px|left|Lear Deensk spandoek yn [[Flensboarch.]] Yn Deenske minderheid yn Sleeswyk-Holstein beslacht sa'n 50.000 minsken. Dy groep is erkend as nasjonale minderheid en as taalminderheid. De measten wenje yn de bestjoerlike distrikten fan Flensboarch, Noardfryslân, Sleeswyk-Flensboarch en Rendsburg-Eckernförde. Neist de Deenske minderheid wenje der noch sa'n 6.000 Denen yn Sleeswyk-Holstein mei de Deenske nasjonaliteit. Der binne sa'n 50 Deensktalige skoallen (basisûnderwiis en fuortset ûnderwiis) yn it noarden fan Sleeswyk-Holstein.
It Deensk is ien fan de wurktalen fan de Europeeske Uny en de Noardske Ried.
Freepsum
Sudeastlik fan it doarp lei de Freepsumer Mar, no drûchlein. It djipste punt leit 2,5 meter ûnder de seespegel en gou oant 1988 as meast lege punt fan Dútslân, mar der is fêststeld dat de gemeente Neuendorf-Sachsenbande in punt 3,5 meter ûnder de seespegel hat.
Polymear
Dizze nije definysje hat as gefolch dat der yn de Jeropeeske wetjouwing no ek in list bestiet fan "No Longer Polymers" NLP-NoLongerPolymers (net mear polymearen). Dit is in list fan stoffen dy't yn 1982, by de meitsjen fan de EINECS noch sjoen waarden as polymearen, mar troch de feroaring fan de wetjouwing dêroer, harren status as polymear ferlern hawwe.
Lodewijk de Vadder
thumb|280px|right|Lodewijk de Vadder: Zoniënwâld mei marsedragers Lodewijk de Vadder (Brussel, doopt 8 april 1605 - Brussel 10 augustus 1655) wie in Flaamsk lânskipsskilder, -tekener en -etser út de baroktiid.
Haaiemer Dolte
De Haaiemer Dolte is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint besuden Nijhuzum fan de Heidenskipsterdyk yn noardeastlike rjochting nei de Langfliet.
Koalhydraat
Yndieling fan koalhydraten
Der binne ferskate manearen om koalhydraten yn te dielen:
De Friesche Vlag (sjerp)
Skiednis
De firma Everts, Adema en Co (EAC) ûntstie doe't Gerrit Everts en Epke Adema yn 1858 in jirpelmoalfabryk oprjochten yn Huzum. It byprodukt sjerp waard makke út it setmoal fan de jirpels dy't oer de Wurdumer Feart en De Potmarge oanfierd waarden. By it prosedee ûntstie earst wite sjerp, mar troch lang bleatstellen oan de bûtenloft ûntstie in swarte kleur troch rotsjen. Nei in twadde bewurking ûntstie swarte sjerp, dêr't dan ek noch sûkersjerp fan sûkerbiten by dien waard.
Eiderstedt
Skiednis
It gebiet waard yn de 8e iuw kolonisearre troch de Friezen. Letter, sûnt de 14e iuw, waard it ûnderdiel fan it Hartogdom fan Sleeswyk.
Hamster Feart
De Hamster Feart is in feart yn de gemeente Achtkarspelen. De feart rint fan Droegeham yn noardlike rjochting nei it Knillesdjip.
Maya Wildevuur
Maya Wildevuur waard yn de jierren 1980-1985 fral bekend (ek yn it bûtenlân) om har 'sidekollaazjes' dy't troch Ingelske lânskippen ynspirearre wiene. De sidetechnyk dy't hja yn har earste wurk brûkte, strielde sawol ienfâld as kompleksiteit út. Letter paste se ek oare techniken ta, mar har styl is hieltyd goed werkenber bleaun.
Turkije
Religy
Neffens ferskillende rûzings is 99,8% fan de befolking moslim. Sa'n 20% fan de ynwenners (likernôch 15 miljoen minsken) is alevyt, in liberale streaming yn de islam. Turkije hat in ynstitút foar Religy, de Diyanet, dy't tafersjoch hâldt op moskeeën en imams opliedt. De Diyanet is in soennitysk ynstitút, in streaming dêr't de measte ynwenners fan Turkije ta rekkene wurde. Tusken de 7% en 30% fan de befolking sjiyt. Njonken de islam libje yn Turkije Gryksk-Ortodoksen, Armeensk-Ortodoksen en Joaden, meiïnoar foarmje se 0,2% fan de befolking. Oan it begjin fan de 20e iuw wie 20% fan de befolking kristen. Omdat it Osmaanske Ryk yn it westen gebiet ferlear troch de Balkanoarloggen, is dat oantal tebekrûn. Oare redenen binne ferbanning, emigraasje, folkenmoard en ferfolging. Yn de earste iuwen fan de jiertelling wie Konstantinopel in kristlik sintrum. Sûnt 1960 binne hat Turkije wer diplomatike betrekkingen mei it Fatikaan.
Siebold Hartkamp
De Stichting Siebold Hartkamp hat as doel om de arsjitektuer yn Snits te stypjen en hat dêrom de saneamde "lytse boupriis fan Snits" ynsteld.
Warnserbuorren
Warnserbuorren wie in buorskip by Menaam. Letter is er troch bebouwing fan de Mieddyk en it Langpaad by it doarp komd. Yn de folksmûle waard de Warnser-buorren ek wol 'It Fort' neamd. Der wie boppedat in rige huzen dy't 'De Koloanje' neamd waard.
Martinus fan Scheltinga
By syn frou Jetscke Wisckia fan Broersma krige er njoggen bern, wêrfan't in dochter Wisckje boaske mei Jacobus fan Bouricius, grytman fan Aengwirden.
Midwolda
Besuden it doarp leit it Blauwestêd-projekt, in gebiet dat mei opsetsin ûnder wetter set is en dêr't in nije wenmienskip mei 1500 wenten komme moat. Dit plan soe yn 2016 klear west hawwe moatte, mar de ferkeap fan huzen (huzebou) heakket frijwat. Guonts binne anno 2010 fan betinken dat it projekt mislearre is.
Frijheidsbûn
It Frijheidsbûn (Liberale Staatspartij) wie in politike partij, oprjochte op 15 april 1921. Doel wie it binen fan liberalen, dy't troch ûnderlinge ferdieldens harren eartiids sa machtige posysje ferlern hiene. Harren oanhing blykt frij lyts, ek yn Fryslân. Yn 1924 seis sitten yn de Provinsjale Steaten, yn 1929 fiif sitten. De oanhing wurdt geandewei lytser, yn 1934 noch fjouwer steateleden, yn 1938 mar twa. Op de foargrûn treden H.J. Peletier, J.P. Hoogland en J. Oosterhof. Yn 1946 gie it Frijheidsbûn op yn 'e VVD.
Grinslânsk Museum
It Grinslânsk Museum (Nederlânsk: Groninger Museum) waard oprjochte yn 1874. It hjoeddeiske gebou waard iepene yn 1994 en hat syn plak krige yn it opfallende gebou tsjin it Sintraal stasjon fan Grins oer. As in eilân leit it yn it "Verbindingskanaal" en is middels twa fytser/kuierbrechjes mei de wâl ferbûn.
Hânsmar
De Hânsmar is in mar yn de gemeente Ljouwert. De mar leit yn De Alde Feanen oan de Folkertssleat.
Canum
thumb|Kaart fan Krmmhörn
Skiednis
Canum wurdt foar it earst neamd yn 950, mar doe as Caninghem. Letter waard de namme ek wol oars stavere; er is faaks ôflaat fan de famyljenamme Caning. Boppe op de terp waard yn de 13e iuw de tsjerke set, letter kaam der in klokketoer neist. Al yn 1581 krige Canum in skoalle, dy't no as lykhûs tsjinst docht. Lykas yn de measte plakken fan Krummhörn ferlear ek Canum yn de 19e iuw in protte fan syn ynwenners. Yn de jierren 1967 oant 1969 kaam der in brânwarkazerne en in doarpshûs.
Sölvesborg (gemeente)
Plakken
Gemeente Sölvesborg bestiet út 9 wenkearnen mei mear as 200 ynwenners (tätorter):
Jurassic Park (film)
Jurassic Park is in Amerikaanske science fiction-horrorfilm út 1993 ûnder rezjy fan Steven Spielberg, mei yn 'e haadrollen Sam Neill, Laura Dern en Jeff Goldblum. De titel kin oerset wurde as "Sjuerapark", en ferwiist nei it Sjuera, in geologysk tiidrek doe't de dinosauriërs de wrâld behearsken. De film is basearre op 'e roman mei deselde namme fan Michael Crichton, dy't ek as senarioskriuwer by it projekt belutsen wie. It ferhaal fynt plak op it fiktive tropyske eilân Isla Nublar, foar de Pasifyske kust fan Kosta Rika. Dêr hat de rike sakeman John Hammond in safarypark opset dêr't troch kloanen en genetyske manipulaasje dinosauriërs wer ta libben brocht binne. Foarôfgeande oan 'e iepening fan it park nûget Hammond syn beide pakesizzers en in selekt selskip fan wittenskippers út om alles te testen. As bedriuwsspionaazje ta sabotaazje liedt, komme de besikers by stoarm yn it park fêst te sitten, wylst alle ferbliuwen fan 'e dinosauriërs iepengeane.
Plot
As der in wurknimmer fan Jurassic Park omkomt by it ferpleatsen fan in gefaarlike Velociraptor¹, stjoere de ynvestearders abbekaat Donald Gennaro, dy't derop stiet dat de feilichheid fan it park garandearre wurdt troch in stikmannich foaroansteande saakkundigen. Gennaro komt sels mei de glêde wiskundige en gaosteorist dr. Ian Malcolm op 'e lapen. Hammond reizget nei Montana ta, dêr't er de stive paleöntolooch dr. Alan Grant en dy syn freondinne, paleobotaniste dr. Ellie Sattler, foar it putsje wit te bestrûpen troch oan te bieden harren opgravings foar de kommende trije jier te finansieren. ¹) De Velociraptors út Jurassic Park komme net oerien mei de leden fan it echte skaai fan dinosauriërs mei dy namme. Dy wiene ntl. in stik lytser en dêrmei ek oansjenlik minder gefaarlik. Koart foar't de film útkaam, waard by paleöntologysk ûndersyk lykwols de Utahraptor ûntdutsen, dy't wol deeglik yn hege mjitte oerien kaam mei de Velociraptor út 'e film. Special effects-technikus Stan Winston makke doe de grap: "Wy hawwe him makke, en doe hawwe sy him ûntdutsen." Troch nije ûntdekkings geane paleöntologen der no fan út dat Velociraptors eins ek oerdutsen wiene mei fearren ynstee fan dat se keal wiene mei in skobbe hûd, lykas yn 'e film.
Preproduksje
It idee foar Jurassic Park kaam oarspronklik út 'e koker fan skriuwer Michael Crichton, dy't al yn 1983 in senario betocht oer in dinosaurus dy't fan fossyl DNA kloand en wer ta libben wekke wurdt troch in studint. Dat waard lykwols nea ferfilme. Crichton hold oan mei it omboartsjen mei it idee fan wer ta libben wekke dinosauriërs, en skreau yn 'e twadde helte fan 'e 1980-er jierren de roman Jurassic Park, dêr't er ferskate jierren mei besteld wie. Oarspronklik waard it ferhaal ferteld út it perspektyf fan in jonge jonge, mar de feedback dy't Crichton krige, wiene tige negatyf, dat hy feroare de haadpersoan yn in folwoeksen man, wat folle bettere reäksjes opsmiet.
Produksje
Nei't er yn 1991 de fantasyfilm Hook foltôge hie, woe regisseur Steven Spielberg mei de Holokaustfilm Schindler's List oan 'e gong. Sid Sheinberg, de algemien direkteur fan 'e Music Corporation of America (MCA), dat doedestiden de memme-ûndernimming fan filmstudio Universal Pictures wie, joech him dêrfoar it griene ljocht, op betingst dat er earst Jurassic Park makke. Spielberg sei letter yn 'e biografy Steven Spielberg dy't Joseph McBride yn 1997 oer him skreau, dat er mei de film eins allinne mar in goede ferfolchfilm op syn horrorfilm oer haaien Jaws (1975) meitsje wollen hie.
Prizen
By de Saturn Awards waard Jurassic Park nominearre foar alve prizen, wêrûnder bêste aktrise (Laura Dern), bêste byrol fan in akteur (twa kear, foar Jeff Goldblum en Wayne Knight), bêste optreden fan in jonge akteur (Joseph Mazzello), bêste optreden fan in jonge aktrise (Ariana Richards), bêste filmmuzyk en bêste kostúmûntwerp. De film wûn fjouwer Saturn Awards, foar bêste science fiction-film, bêste regisseur (Steven Spielberg), bêste senario (Michael Crichton en David Koepp) en bêste special effects.
Rinze Hempenius
Hy waard yn 1959 ynstallearre as boargemaster fan Frjentsjerteradiel. Om ûntslach fanwege de gemeentlike weryndieling yn Fryslân foar te wêzen, socht hy om in nije gemeente bûten de provinsje. Yn 1971 waard hy beneamd ta boargemaster fan Pijnacker. Hy makke yn 1981 gebrûk fan de regeling foar eardere úttreding (VUT) en ferhuze nei Epe. Hy ferstoar ut jier dêrop op 63-jierige leeftiid. Hy wie ridder yn de Oarder fan Oranje-Nassau. Yn Pijnacker is in byld fan him komd.
Filipynske See
De Filipynske Plaat foarmet de boaiem fan dizze see. Dizze plaat dûkt ûnder de Euraziatyske plaat, wêr't de Filipynske arsjipel troch ûntstien is. Eastlik fan de Filipinen leit tusken dizze twa platen as gefolch hjirfan de Filipinentrôch. Yn dizze trôch lizze inkele fan de djipste plakken op ierde.
Yn 1944 wie de see de lokaasje dêr't in wichtige seeslach plakfûn, de Slach yn de Filipynske see. Dizze seeslach wie yn de Twadde Wrâldkriich tusken Japan en de Feriene Steaten.
Belozersk
De stêd hiet foar 1777 Beloozero en foarmet tsjintwurdich it bestjoerlike sintrum fan it Belozerski-rajon.
Belozersk leit 214 kilometer noardwestlik fan Vologda en noardlik fan Tsjerepovets oan de súdlike kant fan 'e Wite Mar en westlik fan it Wolga-Eastseekanaal.
Ekonomy
De belangrykste sektoaren fan de ekonomy fan it Belozerski-rajon binne de houtbewurking en de fiedingsyndustry. Oant de ynstoarting fan de Sovjet-Uny wie ek de fiskyndustry goed ûntwikkele.
2 Makkabeeërs
Ynhâld
De ynhâld fan 2 Makkabeeërs is sa. Judeä is by it ryk fan 'e Grykske dynasty fan 'e Seleusiden kommen te hearren, krekt as it grutste part fan it Midden-Easten. De Seleusiden, en fral kening Antiochus IV Epifanes (reg. 175-164 f.Kr.) wolle de Joaden assimilearje yn 'e gruttere hellenistyske kultuer. Dêrta wurdt de útoefening fan it joadske leauwe ferbean. De skriuwer fan 2 Makkabeeërs besteget frijwat oandacht oan 'e marteldea fan guon fromme joaden dy't har dêr net by dellizze. Uteinlik brekt der in opstân út ûnder lieding fan Judas de Makkabeeër (reg. 167-160 f.Kr.), waans bynamme in ferbastering is fan in Hebriuwsk wurd dat "hammer" of "kriichshammer" betsjut. Nei in fûleindige striid wurdt Antiochus Epifanes ferslein en Jeruzalim befrijd. De Timpel, dy't op befel fan Antiochus ûntwijd wie, wurdt wer op 'e nij ynwijd. Der folget mear oarlogjen, no tsjin 'e Seleusidyske legeroerste Nikánor, dy't ek ferslein wurdt. Dan stelle Judas en syn bruorren it joadske feest Chanoeka yn, om 'e nije ynwijing fan 'e Timpel elts jier te betinken.
Balch (stêd)
Ut de skiednis
Hoewol't Balch yn distiid mar lyts is en foar in grut part in ruïne, wie it yn de âldheid grutter en fan belang troch de lizzing op de siderûte. De stêd stie yn de âldheid bekend as Bactra en wie de haadstêd fan it lân Baktrje en ien fan de wichtichste yn Korasan. Marko Polo beskreau Balch as in "hearlike en prachtige stêd".
Wady
thumb|In wadi yn [[Algerije ]] thumb|De [[Nachal Paran yn de Negev, Israel]]
Alde Lunen
De Alde Lunen (offisjeel Frysk) is in grinswetter fan de gemeenten Dongeradiel en Kollumerlân.
Iiswegesintrale
In Iiswegesintrale is in organisaasje dy't him ynset om de feilichheid op it iis te befoarderjen en de dielnimming oan it reedriden op natueriis (op fearten, kanalen en marren) te stimulearen. De iiswegesintrale makket dat mooglik troch de dikte fan it iis te kontrolearjen op betrouberens en banen út te setten, wekken en gefaarlike plakken op it iis ôf te setten en banen safolle mooglik frij fan snie te hâlden. As it iis sterk genôch is dat in toertocht hâlden wurde kin, wurde paadwizers oanbrocht en eventueel foar klúnplakken soarge. In iiswegesintrale jout syn meiwurking oan alvestêdetochten as de rûte troch harren gebiet rint.
Sport
Fjochtsporten
Sporten dêr't op in formele wize by fochten wurdt:
Handigenssporten
Sporten dêr't in doel rekke of helle wurde moat. In kenmerk fan dizze sporten is dat der gjin trochgeande ynteraksje is:
Aldebaran
De stjer stiet ek bekend as Cor Tauri en Parilicium en is in reade reus. Hy waard eartiids sjoen as it reade each fan de woaste bolle. Aldebaran makke diel út fan de Hyadengroep en stiet ek fisueel noch yn de stjerreheap Hyaden.
Robbert Andringa
Robbert Andringa (28 april 1990) is in Nederlânske follybalspiler. Hy begûn syn karriêre as follyballer by de follybalklup Sudosa, yn Assen. Dêrnei kaam er yn Grins by Lycurgus telâne. Dêrmei spilet er yn de heechste follybalkompetysje fan Nederlân: de A-League. Hy hat ek al ferskate wedstriden spile yn it Nederlânsk follybalteam, op 1 oktober 2010 hat er 11 ynterlannen spile.
Gellius Faber de Bouma
Gellius hie twa soannen: Assuerus († 1575) en Petrus († 1604)
Frîske Nysbode
De Frîske Nysbode wie in yn it Frysk skreaun wykblêd mei in liberale ynslach en nijsberjochten. It ferskynde fan juny 1864 oant septimber 1865. Redaksje: Waling Dykstra.
Adolf Hitler
1918 – 1933
thumb|right|300px|Hitler sprekt de Reichstag ta. Hitler sleat him yn 1919 oan by in lytse politike partij, de Dútske Arbeiders Partij. Al rillegau krige er stipe fan de oare partijleden. Twa jierren letter waard er de lieder fan de partij. Hy feroare de namme fan de partij nei Nasjonaal Sosjalistyske Dútske Arbeiders Partij. Letter bekend as de Nazipartij.
Stasjon Arnhim Sintraal
Gebou
Yn 1989 waard besletten om in nij en grutter stasjonsgebou te bouwen meardere ûntwerpen waarden ôfkard mar úteinlik waard der keazen foar in ûntwerp fan arsjitekt Ben van Berkel. It lytse stasjonsgebou út 1954 waard yn 2007 ofbrútsen it nije stasjonsgebou waard yn 2015 iepene.
Jordsân
Jordsân (Deensk: Jordsand) wie in lytse Deenske Hallig yn de Waadsee. It eilân lei súdlik fan it Waadeilân Rem en eastlik fan Söl. Jordsân moat ferbûn west hawwe mei it fêstelân en mei Söl, mar it krekte ûntstean fan it eilân is net fêstlein. Yn it Kening Waldemars Grûnboek fan 1231 wie it al opnaam as eilân.
Fiifdiel
In fiifdiel is Aldfrysk foar fiifde part. It wurd is bekend fan it lân de Frjentsjerter Fiifdielen. It fiifdiel is dêr in steatkundich ûnderdiel fan it lân. Bestjoerlik hienen de fiifdielen betsjutting om't bygelyks it gebiet eigen fertsjinwurdigers ôffeardige. De Fjentsjerter Fiifdielen waarden op it lêst aparte gritenijen.
Switserlân
Klimaat
Der is in grut ferskaat oan klimaten yn Switserlân, fan in poalklimaat yn it heechberchtme oant en mei in mediterraansk klimaat yn Tisino. Lykwols giet it klimaat yn it generaal oer fan in lânklimaat nei seeklimaat en hearket yn de hegere dielen fan de Alpen in heechberchtmeklimaat. De jierlikse trochsnee temperatuer yn july is yn Genêve 19,3 graden, in Zürich 17,6 graden en yn it súdlike Lugano 21,1 graden.
It moderne Switserlân
Yn de desennia nei de Twadde Wrâldkriich folget de Europeeske ienwurding troch de Europeeske Mienskip foar Koalen en Stiel en letter de Europeeske Uny. Yn 1992 stimme de Switsersen tsjin in Switser lidmaatskip yn de EU. Yn 2002 waard Switserlân as ien fan de lêste lannen lid fan de Feriene Naasjes. Yn beide gefallen telde de Switserske neutraliteit swier mei. In bysûnder tema yn de skiednis fan it moderne Switserlân is it kiesrjocht foar froulju. Pas yn 1971, folle letter as yn oare Europeeske lannen, krigen de Switser froulju it kiesrjocht. In pear kantonnen joegen dat rjocht pas yn 1990.
Taal
thumb|Taalkaart fan Switserlân mei de mearderheidstaal per bestjoerlike regio. Yn Switserlân wurde troch de befolking meardere talen sprutsen. De nasjonale en offisjele talen fan Switserlân binne:
Sula Sgeir
Sula Sgeir (Skotsk Gaelysk basearre op it Aldnoarske: súla, "gint" en sker, "skerry") is in lyts, ûnbewenne Skotsk eilân (mei rotspunten, stacs rûnom) yn de Noard-Atlantyske Oseaan, 18 km bewesten Noard Rona. It is meast bekend fan syn populaasje Noardske Ginten.
Fauna
Der briede sa'n 5000 Gintpearkes op Sula Sgeir en ek Trijetjinnige Miuwen, seeskoeten, pappegaaidûkers, fulmars en somtiden in albatros.
Jilt Dijksheide
thumb|De Jilt Dijksheide thumb|Lângeiten op de Jilt Dijksheide De Jilt Dijksheide is it iennichst bewarre heidegebiet yn it Westerkertier yn de Nederlânske provinsje Grinslân.
Noemi
Noemi is de âldste dochter fan Armando en Stefania; sy hat ien suster, Arianna. Doe't sy 19 moannen wie, wie hja al te sjen yn in reklamefilmke foar Pampers. Yn 2007 die Noemi mei oan SanremoLab, mar hja helle de finale net.
Burmaniapark
De wyk is op twa plakken tagonklik, nammentlik troch de strjitte Nytap of de Kletserleane. Beide tagongswegen lizze oan de Jade, wêrtroch't dizze strjitte ek de ienichste tagongswei is nei de oare strjitten fan de wyk. Oan de Jade steane ek de measte bedriuwspannen.
Sljucht en Rjucht
Sljucht en Rjucht wie in Frysk wykblêd foar folkslektuer, oprjochte yn 1890.
Limburch (Nederlân)
Gemeenten
Limburch bestiet sûnt 2019 út 31 gemeenten.
Allaert fan Everdingen
Wurk
Krektas Jacob fan Ruisdael wie Fan Everdingen bekend as skilder fan wetterfallen en behindige boskgesichten.
Skyla Novea
Skyla Novea, echte namme ûnbekend (Miami, 7 maaie 1994), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise. Hja hat yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Ginger Elle, Percilla Riclof, Mayleena Smith en Nena Starzz. Hja sette yn 2013 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn frijwat films.
Basketbal op de Olympyske Simmerspullen 2020/3x3 toernoai - manlju
It klassike basketbaltoernoai foar manlju op de Olympyske Simmerspullen 2020 fan de XXXIIe Olympiade waarden fan 24 oant en mei 28 july 2021 hâlden yn Tokio, de haadstêd fan Japan. Yn de Aomi Urban Sports Venue in stadion dat tydlik foar de spullen opboud waard.
Oalje
Minerale oaljes
Minerale oalje is rouwe oalje, de ûnraffinearre foarm fan ierdoalje, en de raffinearre komponinten dêrfan, dy't kollektyf bekend steane as petrogemyske stoffen. Dy stoffen foarmje yn 'e moderne ekonomy helpboarnen fan krúsjaal belang. Rouwe oalje komt fan fossilisearre organyske materialen, lykas soöplankton en algen, dy't oer in perioade fan miljoenen jierren troch geogemyske prosessen omset binne ta oalje. De oantsjutting 'minerale oalje' is eins misliedend, om't mineralen net de boarne binne fan 'e oalje; dat binne prehistoaryske planten en bisten. Minerale oalje is sadwaande in organysk ynstee fan anorganysk materiaal. It wurdt lykwols 'minerale oalje' neamd ynstee fan 'organyske oalje' om't de organyske oarsprong sa fier tebek yn 'e tiid leit (en dêrom ûnbekend wie doe't sokke oalje foar it earst ûntdutsen waard), en teffens om't it in dylchstof is, dy't djip ûnder de grûn wei opboarre wurdt.
Almelo
right
Súd-Hollân
Skiednis
Yn 1953 waard it suden fan Súd-Hollân troffen troch de Wettersneed fan 1953. Dêrnei it regear sette útein mei de Deltawurken, dy't foltôge waard mei it reekommen fan de Maeslantdaam yn 1997.
Geografy
De Dune- en Bollestreek is in regio yn it noardwesten, om Katwyk hinne, dy't út dunen en bollefjilden bestiet. Yn it suden op de eilannen is der benammen lânbou op klaai en sângrûn. Yn it easten is der greidlân op benammen feangrûn. By de Alde Ryn is der in kliber stêdlike gebieten fan Katwyk ôf oer Leien nei Alfen oan de Ryn nei Zoeterwoude. Ek it gebiet om De Haach hinne en om de Alde Maas en de Merwede hinne binne stêdlike gebieten. Dy lêste gebieten, de Haachlannen, de Rijnmond en de Drechtstêden foarmje de súdlike wjuk fan de Rânestêd.
Tobias Gutberleth
Tobias Gutberleth (Cruspers, Hessen, 1609 - Ljouwert, 1662) wie rektor fan de Latynske skoalle yn Ljouwert en dichter fan Latynske fersen, dy't fan syn soan Werner Gutberleth yn 1667 útjûn waarden.
Jan Blaaser
Blaaser hie trije bern út twa houliken. Syn soannen út it earste houlik binne Elian Blaaser en Dennis Blaaser. Ut syn twadde houlik krige er in dochter, Esther Blaaser. Sy rjochte na aktiviteiten yn it jeugdtoaniel yn 2007 in buro foar dramacoaching op. Ien fan syn bersbern is aktrise en model Gaby Blaaser.
Harnzer Trekfeart
thumb|Brêge yn [[Dronryp oer de Harnzer Trekfeart (1920)]] De Harnzer Trekfeart wie in feart yn de gemeentes Ljouwert, De Waadhoeke en Harns. Tusken Harns en Ljouwert rûn foar 1950 de Harnzer Trekfeart. Dy waard ferbrede en ferdjippe ta it Van Harinxmakanaal, wêrby't inkele bochten ôfsnien waarden. It Van Harinxmakanaal wie yn 1951 klear.
Harnzer Feart
thumb|De Harnzer Feart by Grauwe Kat (2007) thumb|De Harnzer Feart by Harns (2007) De Harnzer Feart is in feart yn de gemeente Harns en De Waadhoeke en Súdwest-Fryslân. De feart rint fan de Boalserter Feart by Boalsert nei Hichtum en Hemert oer Grauwe Kat, Arum en Kimswert nei Harns. Yn Harns rint de feart út yn de Sudergrêft.
Drachten Noardeast
Begjin jierren '80 begûn de wyk te ferpauperjen en anno 2006 is it de grutste probleemwyk fan Drachten. Drank- en drugsoerlêst en prostitúsje binne yn Noardeast mear regel as útsûndering. Yn it begjin fan de 21e iuw hat de gemeente Smellingerlân yn gearwurking mei de wenningbouferieningen it grut sanearingsplan ûntwikkele. De kommende jierren sille der sa'n 600 wenningen en flats sloopt wurde en sil der ferfangende nijbou foar yn 't plak komme. In grut diel fan dizze nijbou sil út keapwenningen bestean om de sosjale gearhing yn de wyk yn lykwicht te bringen. Ek sil de ynfrastruktuer oanpakt wurde om de âlde leanestruktuer werom te krijen.
Orkney-eilannen
Prehistoarje
De earste skriftlike fernijing fan Orkney (as "Orkas") stammet fan de Gryk Pytheas, dy't 325 f.Kr. Grut-Brittanje omsile, yn syn wurk Ta peri tu Ōkeanu dat ferlern gien is, mar hy wurdt oanhelle yn oerlevere wurken fan Timaeus, yn de Geographika fan Strabo, Naturalis historia troch Plinius de Aldere en Bibliotheca historica fan Diodoros fan Sisylje.
Hasker Sleat
De Hasker Sleat is in feart yn de gemeente Skarsterlân. De feart rint yn de Haskerfeanpolder tusken De Jouwer en It Hearrenfean fan de wei de Untginning yn de Haskermieden nei it suden. It rint west fan it Hearrenfeanster Kanaal lâns stoartplak De Wierde en it sângat bylâns de Fjildwei nei de A7.
Universiteit
thumb|Akademygebou fan de [[Ryksuniversiteit Grins]] De Universiteit (fan Latyn universitas, - atis dat "ien hiel" of "mienskip" betsjut) is in ûnderwiisynstelling yn it heger ûnderwiis dy't wittenskiplik ûnderwiis jout, en dêr't ek wittenskiplik ûndersyk dien wurdt. De universiteit fersoarget akademyske opliedings en jout akademyske graden.
Earedifyzje (fuotbal)
Klups seizoen 2023/24
Achttjin klups spylje it seizoen 2022/23 yn de Earedifyzje. Mei fjouwer klups is de provinsje Oerisel it bêst fertsjintwurdige. De provinsjes Súd-Hollân en Noard-Hollân hawwe trije klups, wylst de provinsjes Gelderlân en Noard-Brabân elts twa klups hawwe. De provinsjes Seelân, Grinslân en Drinte hawwe alhiel gjin klups op it heechste nivo.
Universiteit
Namme
Hjoed-de-dei betsjut it wurd "in ynstelling foar heger ûnderwiis dy't graden útjaan mei en ûnderwiis jaan mei dy't neat mei ambachten en beroppen te krijen hawwe". It oarspronklike Latynske wurd ferwiisde nei de graad-útjouwende ûnderwiisynstellings yn westlik en sintraal Jeropa. Dêr kaam dy foarm fan wetlik ûnderwiis it measte foar. Fan dêrwei fersprate sokke ynstellings oer de gânse wrâld hinne.
Herman van Wissen
Biografy
thumb|right|200px|Fersetsmonumint Grins (1946) Van Wissen's heit wie arsjitekt A.L. van Wissen (1878-1955), dy't û.o. it gemeentehûs fan Uithuizermeeden ûntwurpen hat. Van Wissen krige syn opliedingen oan de HTS-boukunde yn Grins, it Keunsthistoarysk Ynstitút Rome en it Grafysk Sintrum yn Grins. Yn de jierren '30 wie er learling fan Jan Derksen Staats (skilderjen) en letter Anne Huitema (grafyske techniken).
As skilder wurke Van Wissen fral mei Siberysk kryt, wetterferve (akwarel), tempera en oaljeferve. Hy skildere meast lânskippen yn in figuratyf-ekspresjonistyske styl. Van Wissen wie lid fan de keunstrûnte ‘De Regenboog’ yn Grins en (besjoers)lid fan de Grinzer keunstrûnte De Ploeg. Hy makke stúdzjereizen nei Grikelân, Hongarije, Israel, Joegoslaavje, Eastenryk, Rome en de Feriene Staten.
Universiteit
Midsiuwen
thumb|[[Universiteit fan Heidelberg, de âldste universiteit yn Dútslân]] Yn Jeropa giene jonge manlju nei de universiteit foar de stúdzje nei't se it trivium (grammatika, logika en retoryk) foltôge hiene en it quadrivium (rekkenkunde en mjitkunde, astronomy en muzyk). It trivium en quadrivium mei-inoar wurde wol de "sân frije keunsten" neamd.
Earedifyzje (fuotbal)
Play-offs
De tredde play-off giet om in Intertotoplak. Ek dit systeem is it selde as yn de earste. De winner fan dizze play-offs mei oan de Intertoto mei dwaan.
Mediarjochten
Op it stuit binne in ferskaat oan rjochten:
Jens Emil Mungard
Libben
Jens Emil Mungard hold him net oan it skriuwferbod en waard yn 1938 fêstnommen. Begjin 1939 waard er nei konsintraasjekamp Sachsenhausen brocht. Nei 377 dagen finzen west te hawwen stoar Mungard op 13 febrewaris 1940 as gefolch fan it ferbliuw yn it konsintraasjekamp.
In part fan syn wurk
<poem style="margin-left:2em;">: Ströntistel es min bloom, Ströntistel neem's uk mi. Jü gröört üp dünemsön, Ik üp des leewents-strön, En proter haa wat biid!
Boalsertersk
Taaleigenskippen
It Boalsertersk ferskilt net sa'n mâle soad fan 'e oare Stedske dialekten. It komt benammen sterk oerien mei it Snitsersk, dat yn Snits sprutsen wurdt, mei't beide dialekten in beskate ynfloed fan it Súdwesthoeksk ûndergien hawwe. Fierders ûnderskiede it Boalsertersk en it Snitsersk har fan 'e oare Stedske dialekten trochdat se yn wurden as hand ("hân"), sand ("sân") en band ("bân") yn 'e regel de wurdeinige -d ferlern hawwe, wylst de fokaal dêrfoaroer oprutsen is: haan, saan en baan.
Haukesfeart
De namme Haukesfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Haukesloot.
Hatsumer Opfeart
De namme Hatsumer Opfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Hatsumeropvaart.
De Singels
thumb|Lizzing fan De Singels thumb|It Kyriat Onoplein oan in nije fiver De Singels is in wenwyk oan de súdwestside fan it sintrum fan Drachten.