cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rintje van der Brug
Van der Brug waard berne as boeresoan yn Fryslân, waard typograaf yn Boalsert, mar ferfear nei Gouda dêr’t er fierders wenjen bleau. Hy wie Twadde Keamer-lid foar de PvdA oant 1953 en syn lêste jierren lid fan de partijried fan de PvdA.
Wolga
thumb|Streamgebiet fan de Wolga De Wolga (Russysk: Волга) is in rivier yn West-Ruslân, it is de langste rivier fan Jeropa, mei in langte fan 3530 kilometer. Foardat de Wolga kanalisearre en yndamme waard wie rivier 3690 meter lang. Yn de âldheid hite de rivier Rha. Turkske folken brûke de namme Idel. De rivier ûntstiet op de Waldajhichte, 225 meter boppe seenivo. De rivier streamt by de neikommende stêden del Tver, Rybinsk, Jaroslavl, Nizjni Novgorod, Kazan, Oeljanovsk, Samara, Saratov, Wolgograd en Astrachan. Oan 'e ein streamt de Wolga troch de mânske Wolgadelta, en einiget yn de Kaspyske See. De rivier wurdt opkeard troch acht keardammen, dêrtroch binne der acht marren ûntstien. De âldste keardaam is dy by Ivankovo en waard yn 1937 oplevere. De grutste daam is dy fan Samara (1957): de byhearrende opslachmar omfiemet it lêste part fan de Kama, dat is de grutste sydrivier fan de Wolga. Neist de Kama binne de Oka en de Vetloega wichtige sydrivieren. Troch in stik as wat kanalen is de Wolga ferbûn mei de Eastsee, de Wite See en de Swarte See. De Wolga hat altyd in belangryk farwetter west yn Ruslân, sawol foar de hannel as foar folksferhuzings.
1976
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 1970-er jierren.
Renault
Kriichstiid
Renault kaam goed út de Earste Wrâldkriich en daliks nei de kriich begûn Renault wer mei de produksje fan syn lúkse auto’s. Wyls makke Renault ek tanks.
90-er jierren
Nije nammen by Renault yn de jierren ’90 wienen de Clio, de nijste Espace en de Twingo. Volvo naam de truckôfdieling oer fan Renault. Fan 1992 oant 1997 wûn Renault seis konstrukteurstitels yn de Formule 1 as Williams-Renault en yn 1995 as Benetton-Renault. Yn 1997 konstatearre men dat de groei út de modellen wie en it gie net sa goed mei de ferkeap fan auto’s. Yn dat jier luts Renault him tebek út de Formule 1. Letter yn 2002 kamen hja werom troch it Benetton team oer te nimmen. Yn 2005 wûn it team de konstrukteurstitel en de riderstitel (Fernando Alonso).
John Rambo
Fjetnamoarloch
Op in misje yn novimber 1971 yn it noarden fan Noard-Fjetnam, deunby de Sineeske grins, rûn de ienheid fan Rambo yn in mûklaach fan it Noardfjetnameeske Leger. Rambo en guon oare oerlibbenen waarden kriichsfinzen nommen en opsletten yn in kriichsfinzenekamp dêr't er ferskate kearen martele waard. Rambo en in oar lid fan syn ienheid, Delmar Barry, wisten yn maaie 1972 te ûntsnappen. Op eigen fersyk waard Rambo dêrnei fuortendaliks op 'e nij ynset. Nei ôfrin fan 'e oarloch waard er úteinlik op 27 septimber 1974 earfol út it leger ûntslein. It is ûnbekend hokker militêre rang oft er op dat stuit hie, mar it tinken is dat er earste luitenant of kaptein wie.
Woolwich
Ut de skiednis
Yn it generaal wurdt op it heden oannaam dat de namme Woolwich fan de Angelsaksyske namme foar "hannelsplak foar wol" ôflaat is. It plak fan Woolwich wurdt al bewenne sûnt de Izertiid en der binne oerbliuwsels fan in Romeinsk ford op it plak fan it Riverside park fan no fûn.
Yn 1889 waard Woolwich in diel fan Londen, doe't de London County Council foarme waard. Woolwich, Eltham en Plumstead waarden yn 1900 de Metropolitan Borough of Woolwich oant april 1965 de Borough of Greenwich foarme waard (fanwege de London Government Act 1963) en dêrnei Royal Borough waard yn it jubleumjier fan Keninginne Elsabeth, 2012.
Revolúsjejier 1848
thumb|right|225px|Fjochterij yn Berlyn op 19 maart 1848 thumb|225px|right|Galisyske slachting troch [[Jan Lewicki (1795-1871), (wie in massamoard op Poalske eallju troch Poalske boeren yn Galicië tusken begjin 1846 en ein 1848)]] Revolúsjejier 1848 is de namme fan in rige opstannen dy't harren yn 1848/1849 yn grutte parten fan Europa foardienen. Doel fan de opstannen wie de ynstelling fan in liberaal polityk systeem, it mooglik meitsjen fan in liberale grûnwet of it ferdriuwen fan frjemde oerhearskers.
Nederlân
Nederlân wie yn 1848 relatyf polityk net genôch ûntwikkele om in revolúsje mooglik te meitsjen, hoewol't kening Willem II neat witte woe fan hokker grûnwetswiziging ek, dy't syn soevereine macht besocht te beheinen. Hy wie lykwols deabenaud dat er sels slachtoffer wurde soe fan in revolúsje, lykas ferskate foarsten yn Jeropa al oerkaam wie, dat hy ferklearre foar syn ministers oer dat er yn ien nacht fan konservatyf liberaal wurden wie. Op 3 novimber waard in nije grûnwet ynfierd, in ûntwerp Under de lieding fan Johan Rudolph Thorbecke. Dizze nije grûnwet, dy't útsein wat lytse oanfollinge noch altyd de Nederlânske grûnwet is, makke in ein oan de persoanlike regearmacht fan de kening en fierde de keninklike ûnskeinberens yn. Tenei wienen de ministers ferantwurdlik foar harren belied en net de kening.
Sytse Douma
Nei it Steedlik Gymnasium Ljouwert studearre Douma yn 1967 ôf in tapaste wiskunde oan de Ryksuniversiteit Grins. Yn 1981 promovearre er dêr op it bedriuwsekonomysk proefskrift De financiële steun door de overheid aan individuele ondernemingen in moeilijkheden.
Maurits Troostwijk
Mozes (Maurits) Troostwijk (Ljouwert, 10 maart 1914 - Driebergen, 8 febrewaris 1991) wie in Nederlânske jurist en politikus.
Karriêre
Yn 1948 waard dr. Troostwijk gemeentesekretaris fan Grins, in funksje dy't hy oant 1964 ferfolde. Hy wie dêrneist lid fan de Earste Keamer fan de Steaten-Generaal (1962-1975) en fan de Provinsjale Steaten fan Grinslân (1962-1970). Yn de Keamer wie hy ûnder mear ficefraksjefoarsitter fan de Partij fan de Arbeid (1970-1975). Yn 1964 waard hy beneamd ta heechlearaar oan de Grinzer Universiteit. Yn 1971 ruile hy it heechlearaarskip foar it amt fan boargemaster fan Amersfoort. Fjouwer jier letter ferliet hy de gemeentepolityk foar syn beneaming ta lid fan de Ried fan Steat. Hy waard yn 1982 foarsitter fan de ôfdieling rjochtspraak fan de Ried. Yn 1984 waard hy santich jier, wat betsjutte dat hy syn funksje by de Ried fan Steat dellizze moast. Troostwijk ferstoar doe't er 76 jier âld wie.
Troostwijk waard meardere kearen ûnderskieden, hy waard beneamd ta Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw (1972), Kommandeur yn de Oarder fan Oranje-Nassau (1982) en Grutoffisier yn de Oarder fan Oranje-Nassau (1984).
Koerlân
Hartochdom Koerlân, 1561–1795
Koerlân belibbe in tiid fan waaksdom ûnder Frederiks soan Jakob (1642-1682), in nuver lieder mei ambysjes. Hy hat fertuten dien foar de hannel, skipsbou en yndustry. De stêden Windau (Ventpils) en Libau (Liepāja) waarden de wichtichste havens fan in mânske marine- en hannelsfloat. Mei Fort Jakob yn Gambia en Tobago yn it Karibysk gebiet krige er yn 1651 en 1652 twa koloanjes. It lot kearde him lykwols tsjin Koerlân doe't Karel X fan Sweden Jakobs neutraliteit yn de Sweedsk-Poalske Kriich (1655-1660) net akseptearre hie. Hy oerweldige de haadstêd Mitau (Jelgava) yn 1658 en Jakob kaam telâne yn de finzenis. Koerlân hie doe syn koloanjes ferlern oan de Nederlannen.
Ferlies fan ûnôfhinklikens
Koerlân wie yn de Earste Wrâldkriich fan 1915 oant 1918 beset troch it Dútske Keizerryk. It krige de status fan provinsje yn de nije republyk Letlân. Yn de Twadde Wrâldkriich foel it bestjoer ûnder de Sowjetuny (1940) en ûnder Nazy-Dútslân (1941-1945). Adolf Hitler joech it befel de Dútske Koeren nei Dútslân te transportearjen, dat de ein fan in tiidrek fan 700 jier Dútske ynfloed betsjutte. Sûnt 1945 is Koerlân wer in part fan Letlân, dat syn ûnôfhinklikens yn 1991 krige.
De Hoop (Dokkum)
De Hoop (yn 'e folksmûle ek Broekema's mûne) is in nôtmûne út 1849 yn Dokkum yn de gemeente Noardeast-Fryslân. De mûne is mei de Zeldenrust tige wichtich foar it stedsoansjen fan Dokkum.
Skiednis
De mûne waard as nôt- en pelmûne boud op it bolwurk, dêr't oant 1840 in standermûne mei de namme 'De Grutte Mûne' stie. Troch ferkeap kaam de mûne yn 1924 yn hannen fan de famylje Broekema, dy't de mûne santich jier draaie liet. Dêrom waard de mûne ek wol Broekema's mûne neamd. Yn 1994 kocht de gemeente de mûne oan, dy't de mûne ûnderbrocht yn de Stifting Monumintebehâld Dongeradiel, dy't sûnt de gemeentefúzje yn 2022 de Stifting Monumintebehâld Noardeast-Fryslân hjit.
Gordianus I
Skiednis
Doe't it nijs Maksiminus, dy't op dat stuit yn Sirmium was, berikte, sette hy him nei Itaalje ta om te besykjen de opstân tsjin te holden.
Keppeling om utens
🇦🇹 artikel oer Gordianus I, yn DIR, (2001), (Ingelsk) ]
Maurice Farman
thumb|right|250px|Maurice Farman, 1909 Maurice Alain Farman (Parys, 21 maart 1877 - dêre 25 febrewaris 1964) wie in Frânske Grand Prix motor racing kampioen, fleander, en in fleanmasine ûntwerper en -bouwer. Hy waard berne yn Parys út Ingelske âlden. Mei syn bruorren Richard Farman en Henri Farman wie er in wichtich foar de ûntjouwing fan de Jeropeeske loftfeart.
Paralympyske Simmerspullen 1972
De IVe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1972 hâlden yn Heidelberch, West-Dútslân.
Register van de Aanbreng
Register van de(n) Aanbreng of Staat van Aanbreng wie in ynventarisaasje, oanlein yn 1511 en 1514, fan alle belestingplichtige huzen en grûn mei de nammen fan de eigners en brûkers yn Fryslân. It wie de grûnslach foar de floreenrinte, doe noch in aparte ferheging fan de saneamde jiertaks. It joech de soarte fan ynformaasje dy't letter ek yn it kadaster opnaam waard, mei de hierwearde fan de grûn.
Wynmotor De Hoeve
De mole is in lytse Amerikaanske wynmotor mei in wynrêd fan 12 blêden en in diameter fan 3,5 meter, dy't makke waard troch de firma Bakker út Drylts. It krekte boujier is ûnbekend. De mole is net mealree en is net foar publyk tagonklik, al kin men der wol op in pear meter ôfstân by komme.
Toanielstik
In toanielstik wurdt ornaris skreaun troch ien skriuwer, as troch in pear skriuwers. Der wurdt dêrby in ûnderskie makke tusken de trageedzje, dy't in faset fan de minsklike steat beklammet, en de komeedzje, dêr't de yntriges fral it fermaak fan de taskôger tsjinje moatte.
In toanielstik wurdt ornaris troch in gruttere groep minsken, in toanielselskip, mear as ien kear útfierd. Der is lykwols ek solotoaniel, dêr't in stik mar troch ien akteur by spile wurdt, lykas Zelle troch Freark Smink. Eltse útfiering is in ynterpretaasje fan it stik sa't de skriuwer it skreaun hat. Faak is dy ynterpretaasje foar in grut part it wurk fan de regisseur, dy't bepaalt hokfoar dekors en kostúms de sfear fan it stik goed oerbringe, en tegearre mei de spilers is de regisseur ek dejinge dy't ynterpretearret hoe't de skreaune wurden en hannelings krekt brocht wurde moatte.
Zeldenrust (Dokkum)
Beskriuwing
De Seldenrêst is in achtkante stellingmûne mei in stiennen ûnderbou en in houten, reiddutsen romp mei kape. De stelling hat in hichte fan 8,85 meter en de wjukken binne Aldhollânsk ophekt en hawwe in flecht fan 22 meter. De Seldenrêst is boud as pel- en nôtmûne en is dat noch jimmeroan. Eigener is de Stifting Monumintebehâld Dongeradiel, dy't sûnt de gemeentefúzje yn 2022 de Stifting Monumintebehâld Noardeast-Fryslân hjit.
Catrinus Mak
Catrinus Mak (Skiedam, 28 septimber 1899 - Drachten, 3 july 1983) wie in Nederlânske predikant fan de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân. Hy krige postúm bekendheid troch it boek De eeuw van mijn vader (1999) fan syn soan, skriuwer Geert Mak, dêr't er in haadrol yn hat.
Mausoleum
thumb|Mausoleum thumb|It mausoleum fan Augustus thumb|In mausoleum op it [[tsjerkhôf Moscowa yn Arnhim]] In mausoleum is in gebou dêr't it lichem fan in ferstoarn persoan, meastentiids in hearsker bewarre wurdt.
Aldmear (Peins)
De Aldmear is in feart yn De Waadhoeke. De feart rint troch de Lytse Skalsumerpolder tusken Skalsum en Doanjum en rint dan benoarden Peins yn noardeastlike rjochting, hast oan Berltsum ta.
Cornelis Adriaan Lobry van Troostenburg de Bruyn
Libben en wurk
Om syn wittenskiplike fertsjinsten waard er beneamd ta lid fan de Keninklike Akademy fan Wittenskippen yn Amsterdam (1897).
Heermastate
De earste stins op dit steed waard grif om 1385 boud troch in neisiet fan Gerrold Heerma, dy't om 1045 libbe. Sa't wol folle mear barde, waard by dizze stins ek in hûs boud en útwreide. Om 1600 waard it âlde gebou ferfongen troch in nij lânhûs.
Kaukasus
thumb|Politike kaart De Kaukasus is in regio en berchte tusken de Swarte See yn it westen en de Kaspyske See yn it easten. Lannen yn de Kaukasus binne Armeenje, Azerbeidzjan, Georgje en Ruslân. Histoaryske en kultureel binne de lannen ferbûn mei Europa, mar geografysk hearre se by Aazje. It gebiet leit perifear oan Ruslân en Turkije. It súdlike diel fan 'e regio hjir Transkaukaazje. Yn it ferline ha der iuwenlang politike, militêre, religieuze en kulturele konflikten west, lykas de fergeze striid foar ûnôfhinklikens yn Tsjetsjeenje en de Russysk-Georgyske Oarloch.
Wynmotor Skarsterbrêge 1
De Wynmotor Skarsterbrêge 1 is in poldermole en ryksmonumint by it doarp Skarsterbrêge yn de gemeente Skarsterlân, dy't boud waard tusken 1920 en 1925. De mole is in Amerikaanske wynmotor, dy't in kilometer of fjouwer ten westen fan it doarp oan de opfeart fan de Houtfeart stiet, net fier fan de De Kûfurd. It krekte boujier is net bekend. De wynmotor, mei in flecht fan 5 km., dy't yn 2008 yn minne steat wie is net iepen foar publyk.
Aldmear (Westergeast)
thumb|It Aldmear mei de Beintemapoldermûne De Aldmear is in feart yn de gemeente Kollumerlân. De feart is in noard-súd rinnende ferbining tusken it Dokkumer Grutdjip en de Aldswemmer. It wetter rint yn it noarden rûnom Beintemahûs en dan súd tusken de Terpwei en de Weardebuorsterwei. Oan de Aldmear stiet de Beintemapoldermûne.
AEGEE
AEGEE (Association des États Généraux des Étudiants de l'Europe of European Students' Forum) is in Jeropeeske studinteferiening mei it doel om it yntegrearjen fan studinten oeral yn Europa te begeunstigjen. Neffens dy doelstelling hat AEGEE - oars as benei alle oare ferienings, organisaasjes, bedriuwen of oare ynternasjonale gearwurkingsferbannen yn 'e wrâld - gjin bestjoer op nasjonaal nivo, mar allinnich op lokaal en Jeropeesk nivo. AEGEE is in sekuliere, ynterdisiplinêre, non-profit organisaasje, dy't net oan in politike partij ferbûn is.
Abraham van den Tempel
Biografy
As keunstkenner waard hy ynskeakele by it beoardielen fan 35 Italjaanske skilderijen dy't troch Gerrit Uylenburgh ferkocht wiene oan Frederik Willem fan Brandenburg, de karfoarst fan Brandenburg.
Wynmotor Nijbrêge
thumb|200px|De Wynmotor Nijbrêge yn 2009 De Wynmotor Nijbrêge is in poldermole yn it doarp Nijbrêge yn de gemeente Skarsterlân. De lytse Amerikaanske wynmotor mei in wynrêd fan 12 blêden en in diameter fan 3,5 meter, waard om 1925 hinne boud. Hy stiet oan de râne fan in petgat oan de eastside fan de Hearresleat. De wynmotor is net mealree en ek net iepen foar publyk.
Tsjerke fan Nijeberkeap
De tagong nei it tsjerkhôf wurdt foarme troch in gerspaad, dat eartiids de Lykwei neamd waard. Dit paad sil ûnder mear mei help fan gemeentebydragen fan Eaststellingwerf en de provinsje Fryslân út it budzjet Plattelânsprojekten ferbettere wurde.
Skiednis fan Kurasau
Nederlânske koloanje
Nei it fallissemint fan de WYK yn 1791 waard Kurasau in echte Nederlânske koloanje. Fan besit fan in konsortsjum fan private oandielhâlders fan de WYK waard Kurasau in diel fan it keninkryk. Yn 1795 kamen de slaven op Kurasau yn opstân. De opstân stie ûnder lieding fan Tula, in slaaf dy't in sintrale rol spilet yn de skiednis fan Kurasau, de opstân waard nei koarte tiid delslein. Yn 1800 waard Kurasau beset troch de Ingelsken, dy't yn 1803 troch de pleatslike befolking ferdreaun waarden. Yn 1807 feroveren de Ingelsken it eilân fannijs. Sûnt 1816 falt Kurasau ûnder Nederlânsk bestjoer. Om de bestjoerskosten te ferleegjen, waarden de West-Yndyske koloanjes yn 1828 werombrocht ta ien koloanje mei in Gûverneur-Generaal yn Paramaribo. Yn 1845 kaam men hjir foar in part op werom omdat it bestjoeren fan de eilannen út Suriname wei net goed wurke. Nei dat jier wienen der wer twa West-Yndyske koloanjes:
Begjin 20e iuw] libbe Kurasau fan hannel, lânbou en fiskerij. It gie wat better nei 1914 doe't grutte ierdoaljereserves yn Fenezuela ûntdutsen waarden. Shell fêstige fuortendaliks in oaljeraffinaderij op it eilân, by Asiento - dêr't yn eardere tiden yn slaven hannele west wie. Yn de Twadde Wrâldoarloch spile it eilân in grutte rol by de levering fan brânstof foar de alliearde troepen.
Taylor Sheridan
Alles tagelyk
Yn 2017 sette Sheridan ek útein mei de neo-westerntillefyzjesearje Yellowstone, oer it krewearjen fan grutboer John Dutton en syn bern om it wurk op in grutte ranch yn it moderne 'Wylde Westen' te beävensearjen en tagelyk fijannen dy't it op harren lân foarsjoen hawwe, op in ôfstân te hâlden. It earste seizoen fan 'e searje, mei filmstjer Kevin Costner yn 'e haadrol, waard op 'e Amerikaanske tillefyzje útstjoerd yn 2018 en 2019. Sheridan wie by de searje belutsen as senarioskriuwer, regisseur en produsint.
Wynmotor De Knipe
De mole is funksjoneel en pompt wetter rûn yn in ticht sleatesirkwy.
Verchotoerje
Verchotoerje (Russysk: Верхотурье; oerset: "Boppe de Toera") is ien fan de âldste russyske plakken eastlik fan de Oeral en it âldste plak fan de oblast Sverdlovsk. It leit likernôch 300 kilometer noardlik fan Jekaterineburch oan de lofter kant fan de Toera, in sydrivier fan de Tobol.
Teudebert II
Foarfallen
Nei 610 waard it hieltyd grimmiger tusken beide. Teodebert waard twongen om de Elsas ôf te stean oan syn broer. Mar dat wie net genôch om de frede te bewarjen, want Teuderik luts tsjin him te striden. Yn 612 late dit ta in finale slach tusken de bruorren. Teudebert II waard finzen nommen en - tegearre mei syn soannen - op befel fan Teuderik II fermoarde.
Oertún fan Lyndensteyn
De tún is erkend as ryksmonumint. Ek it byld fan Neptunus yn de oertún, makke troch de byldhouwer Ignatius van Logteren is in ryksmonumint.
De Hoop (Holwert)
Beskriuwing
De Hoop is in achtkante, reiddutsen nôt- en pelmûne op in stiennen ûnderbou. De hichte fan de stelling is 6,30. De wjukken hawwe in flecht fan 23,65 meter en binne âldhollânsk ophekke. Njonken de bemealling wurdt de mûne ek as lesmûne brûkt.
Eindhoven
Stedsoansjoch
thumb|left|Stasjon Eindhoven Yn it sintrum fan Eindhoven binne net folle histoaryske gebouwen, omdat de stêd pas let ta ûntwikkeling kaam. Monuminten binne benammen fan nei 1900, lykas it Van-Abbemuseum, it stasjon (mei in front yn de foarm fan in radio), it Evoluon en de ljochttoer fan Philips NV.
Stedsfunksjes
De elektroanika-yndustry, mei as sintrum Philips N.V., biedt wurk oan in soad minsken en hat yn it ferline foar in soad arbeidsmigraasje nei Eindhoven soarge. Om dy yndustry hinne is en in edukative ynfrastruktuer ûntstien, mei is foarnaamste fertsjintwurdiger de TU Eindhoven, dy't de stêd in relatyf jonge befolking oplevere. Fierders is de stêd fersoargingssintrum foar hiel Súdeast-Brabân en yn mindere mate hiel East-Brabân en Noard-Limburch.
Augusta Gregory
thumb|Lady Gregory yn letter jierren Lady Isabella Augusta Gregory (Oxborough ûnder Loughrea, 15 maart 1852 – Coole Park (County Galway), 22 maaie 1932), better bekend as Lady Gregory, wie in Iersk toanielskruwer, romanskriuwer, folkloriste en teäterdirektrise.
Eindhoven
Histoarje
Mei de Yndustriële Revolúsje kearde it tij. It bekendst en foarnaamst wie de iepening fan it Philips-lampefabryk yn 1891, mei ek tekstyl- en letter auto-yndustry (DAF) dy't har dêr fêstigen. Yn 1920 wurdt de gemeente útwreide mei de oan Eindhoven fêstgroeide tsjerkedoarpen, wêrmei't de stêd yn ien kear in stêd fan kwizekwânsje wurdt. Nei de Twadde Wrâldoarloch is Eindhoven in yndystrystêd bleaun, al kaam de IT-sektor mear en mear op.
Hollânsk klassisisme
Arsjitektuer
Nei 1665 nimt it gebrûk fan de pilastergevel sterk ôf. Yn de perioade ±1665–±1700 wurdt de "strakke styl" tapast, de lêste faze fan it Hollânsk klassisisme. By dy sterk fersobere foarm komme dy tige fersobere pilasters net mear foar (of heechstens yn in doaromlisting). Strangens en foarnamens wurde bemachtige troch in strak ritme fan de gevelparten: strakke keale flakken, skerp útsniene finsteriepeningen. De iennichste dekoraasje is te finen yn de yngongspartij of de middelste travee en boppe de kroanlist. De middenas wurdt wichtich, ek yn it ynterieur. De wichtichste boumaster yn dy perioade is Adriaan Dortsman (1636–1682), mar de paadsljochter wie Philips Vingboons, dy't al yn 1638 in pilasterleaze gevel boude. Ek Vingboons gie om 1665 hinne mei mei de feroarjende rite. Nei 1670 nimt in jongere generaasje boumasters de nije soberens oer. De wichtichste boumasters binne dan Adriaan Dortsman en Elias Bouman. De strakke styl wurdt foaral tapast by grutte hearenhuzen, mar de smelle gevel wurdt der ek troch beynfloede: de halsgevel kriget in flakke gevel sûnder pilasters en allinnich te top hat fersierings.
Beefmaster
De Beefmaster is in fleiskoweras dat yn de iere trittiger jierren fan de 20e iuw troch Tom Lasater ûntwikkele is út in krusing fan Hereford- en Shorthorn-kij mei Brahmans.
Gerrit Keizer
thumb|Gerrit Keizer Gerrit Keizer (Aldebiltsyl, 4 maart 1874 - 22 desimber 1946) wie in dwerch en artyst fan Aldebiltsyl. Gerrit Keizer wie de soan fan Johannes en Joukje Keizer, in folle neef en nicht.
BueLingo
De BueLingo is in fleiskoweras dat ûntstien is yn Ransom County, Noard Dakota, op de Bueling Ranch, troch Russell Bueling en R. B. Danielson fan it Animal Science Department fan de Steatsuniversiteit fan Noard Dakota yn Fargo. It ras liket in protte op it Nederlânske melkfeeras Lakenvelder.
Irakoarloch
Ynvaazje
thumb|Militêr ferrin fan de Irakoarloch. De ynvaazje, "Operation Iraqi Freedom", begjint op 20 maart 2003 om 0230 GMT mei in bombardemint op de haadstêd Bagdad. Benammen militêre doelen en Iraakske oerheidsgebouwen wienen doel fan it bombardemint. Ien dei letter wurdt Bagdad nochris swier bombardearre. Dêrnei begjint it grûnoffensyf mei in west-, east-, en noardfront. Op it westfront waarden parasjutisten dropt omdat de oare Islamityske steaten gjin Amerikaanske- of koalysjetroepen op harren grûngebiet ha woe.
Besetting sûnt 2003
Tusken 21 april 2003 en 28 juny 2004 hie Irak in oergongsregear ûnder de namme Coalition Provisional Authority, dêrnei krige it ynterimregear de autoriteit. It Iraakske regear krijt hjirby stipe fan de Stabilisation Force Iraq. Dy legermacht waard wol goedkard troch de Feriene Naasjes.
Weerdinge
Skiednis
Yn 1978 waard it postkoadesysteem ynfierd en doe joech de gemeente Emmen Weerdinge gjin eigen postkoade krige dus gjin eigen plaknamme yn it postkoadeboek en sadwaande leit Weerdinge "yn Emmen".
Ternaard
It doarpswapen
De skeane wite streep is ôflaat fan it âlde wapen fan West-Dongeradiel. De stjer jout oan dat it plak in haadplak wie en de Frânske leelje komt út it wapen fan de Aylva's. Harren slot Herwey hat by Ternaard stien. Yn it eardere gemeentehûs hinget in portret fan baron Hans Willem fan Aylva (1633-1691) fan Ferdinand Bol.
Grutte tsjerke
De tsjerke, sa't dy der no stiet, is yn de 16e iuw boud yn letgoatyske styl. De toer, yn dekorative eklektisistyske styl, is der yn 1871 kommen, nei't ferskate reparaasjes oan de âlde it ferfal net mear keare koene.
De tsjerke hat in midden-17e-iuwsk ynterieur. Om de preekstoel, mei snijwurk fan Durk Embderveld, is it fjouwerkant mei in koperen doopbôge. Opfallend is de grutte hearebank fan de Aylva's.
Helbadastate
Wannear't Helbadastate boud waard, is net bekend. Wol is bekend dat it yn 1718 beskreaun waard as in "moaie bourkerij". Om 1980 hinne stie dêr in buorkerij mei de namme Helbada. Yn 2010 waard der in modern wenhûs boud.
Herweystate
Herweystate waard nei alle gedachten yn de 15e iuw boud. Hy waard foar it earst neamd yn 1425. Herweystate wie ien fan de wichtige staten yn Ternaard. De state waard yn 1818 ôfbrutsen en der stiene doe 2 hûzen en in skuorre. Der waard in nij hûs op it plak boud troch in notaris út Dokkum. Dat hûs waard yn 1894 ek wer ôfbrutsen. Nei de lêste sloop waard it terrein ferkavele. Begjin 20e iuw waard it treinstasjon fan Ternaard op in part fan it terrein boud.
Standertmandarynsk
Freegjende sinnen
Zhè shì shénme? (letterlik oerset Dat wêze wat?) betsjut Wat is dat?
Thomas Peters
Peters wie troud mei Theodora Reijnen, dy't ferstoar op 28 septimber 1849 yn Arnhim ferstoar doe't se 87 jier wie.
Wynmotor Wurdum
thumb|Wynmotor Swichum De Wynmotor Wurdum is in poldermole en ryksmonumint by it doarp Wurdum, dat yn de gemeente Ljouwert leit. De mole is in lytse Amerikaanske wynmotor mei in flecht fan 4,5 meter, fan it type Record 18. It boujier is ûnbekend. Foarhinne stie de wynmotor sa'n 300 meter besúdeasten Swichum tichtby de Ayttadyk, mar nei in yngeande restauraasje dy't yn 2005 begûn, krige er op 18 septimber 2009 in nij plak by de iisbaan fan Wurdum. De wynmotor is mealree yn sirkwy en kin de iisbaan fan wetter foarsjen.
Wynmotor Burdaard
thumb|25opx|Wynmotor Burdaard De Wynmotor Burdaard is in poldermole tichtby it doarp Burdaard. De mûne is in middelgrutte Amerikaanske wynmotor, wêr't it boujier ûnbekend fan is. Hy stiet sawat in oardel kilometer noardeast fan Burdaard op de súdlike ouwer fan de Dokkumer Ie, tichtby de wei nei Sibrandahûs. De wynmotor mei in flecht fan 4,5 m. is net mealree en stie der yn 2008 ferfallen by. Hy is net te besichtigjen.
Kill 'Em All (album)
1988 werútjefte
Yn 1988 brocht it label Elektra it album op 'e nij út mei twa ekstra nûmers.
Wittenskiplik Ynstitút foar it CDA
It Wittenskiplik Ynstitút foar it CDA is it Wittenskiplik buro fan it CDA. It buro docht stúdzjes nei politike fraachstikken, dy't de deistige politike petearen te boppe geane. It Wittenskiplik buro foar it CDA jout, al as net frege advys oer dy fraachstikken.
Maritime skiednis fan Nederlân sûnt de meganisaasje
Keninkryk fan de Nederlannen
Op technysk gebiet rekke de Keninklike Marine hieltyd mear benefter by de Jeropeeske grutmachten. Moderne ûntwikkelingen as de stoommasine, bepânsering, torpedo's en ûnderseeboaten waarden hjir meastal letter yntrodusearre. Sa boude de Keninklike Marine noch pânserskippen doe’t dat konsept troch de komst fan de Dreadnought-type slachskippen op oare plakken al folslein efterhelle wie. Slachskippen, opnommen yn in floatplan fan 1912/1913, kamen der net. Noch yn 1925 waarden krusers yn gebrûk nommen mei kanonnen efter skylden, wylst oare marines dy yn tichte geskutstuorren setten. By de bou fan moderne oarlochsskippen brûkte de marine bûtenlânske ûntwerpen. De Rôfdier en de Admiralen klasse torpedoboatjagers wienen basearre op Ingelske ûntwerpen en de earste ûnderseeboat wie boud neffens in Amerikaansk ûntwerp. De ûnderseetsjinst waard oprjochte op 21 desimber 1906.
Kâlde Oarloch
Nederlân ûntwikkele as lid fan de NAVO syn feilichheidsbelied yn nauwe gearwurking mei oare lidsteaten. De oprjochting fan it Warsjaupakt yn 1955 ferskerpe de bewapeningswedrin tusken East en West. Technyske fernijingen namen in hege flecht: op de tapassing fan sonar en radar folge de yntroduksje fan wapensystemen mei taktyske kearnwapens en lange-ôfstân-raketten. Yn de jierren ‘60 makke de marine foar it earst kennis mei late wapens mei de Hr.Ms. De Zeven Provinciën, wêrmei’t it gefjocht op hieltyd gruttere ôfstân fan it eigen skipsferbân fierd wurde koe. It dúdlike fijânsbyld bepaalde foar in grut part de militêre strategy. Utwreiding en ynset fan materieel waarden ynpasber makke oan dizze NAVO-strategyen. Sa naam de marine nei it midden fan de jierren ’60 ek diel oan permaninte NAVO-smeldielen, lykas de Standing Naval Force Atlantic.
Tweintichste iuw
Yn 1966 waard yn Rotterdam de earste kontener lost. Yn 1967 waard yn it Iemhaven-gebiet Europe Container Terminals (ECT) iepene. Dit bedriuw groeide út ta it grutste kontener-oerslachbedriuw fan Jeropa. De kontenerisaasje soarge foar in ferlies oan banen yn de haven, wat ek de bedoeling wie. Troch de kontenerisaasje en skaalfergrutting fusearren in soad rederijen. Fan de 619 rederijen yn 1965 wieren der yn 1980 noch mar 235 oer.
Swier seetransport
De swiertransportfloat waard ferkocht oan Heerema. Yn 1993 besleaten Wijsmuller Transport en Dock Express Shipping om tegearre fierder te gean as Dockwise. Yn 2001 waard fusearre mei Offshore Heavy Transport, wêrby’t Heerema 76% fan it bedriuw yn besit hie en it Noarske Wilhelm Wilhelmsen 24%. Ein 2006 waard bekend dat Dockwise ferkocht wurde soe oan 3i, ien fan de grutste private-equityfûnsen fan’e wrâld.
Bagger
Mei de útfining fan de sintrifugaalpomp yn 1851 waard in nij type baggelskip mooglik; de sleephoppersûger, dy’t al brûkt wurde koe by de oanlis fan de Nieuwe Waterweg. Hjiroan waard yn 1868 begûn en it wie it grutte stimulâns foar de baggelder. De ûntwerper, Pieter Caland, gie foar it projekt noch nei it bûtenlân om te sjen hoe’t men baggere, nei it Nieuwe Waterweg-projekt wie dit oarsom. Nederlânske baggelders wurken oan de haven fan Dúnkerke, it Kaiser-Wilhelm-Kanal, it Panamakanaal en de Rio de la Plata.
Her Majesty, Mrs Brown
Plot
Underwilens liedt de nauwe bân tusken de keninginne en de tsjinstfeint ta spekulaasjes. Wannear't Fiktoaria mei inkeld Brown by har op besite giet by de Grants, in sljochtwei Skotske húshâlding dêr't sy en Albert jierren earder mei yn 'e kunde kommen binne, keare se oeren letter as ferwachte werom op Balmoral. Fiktoaria seit dat se langer bleaun binne om't it sa gesellich wie, mar Ponsonby en Jenner freegje harrensels ôf oft der tusken de keninginne en Brown ûnderweis net wat ûntalitbers foarfallen is. As it sljochtwei folk út 'e kranten oer Fiktoaria en Brown oan 'e weet komt, wurdt der iepentlik spekulearre oer in mooglik seksuele relaasje tusken harren. De keninginne kriget sadwaande de bynamme "frou Brown", as soe se mei Brown troud wêze, in skelnamme dy't yn 'e hegere maatskiplike fermiddens inkeld flústere wurdt.
Opbringst
Her Majesty, Mrs Brown brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $9,2 miljoen op. Foar oare lannen en territoaria binne gjin opbringstsifers bekend. Mei't ek it budget ûnbekend is, kin fierders inkeld sein wurde dat de film omskreaun waard as in ûnferwachte grut kommersjeel súkses, wat wiist op in oansjenlike winst.
Emo fan Witewierrum
Emo fan Witewierrum, ek wol neamd Emo fan Blomhôf of Emo fan Huzinge, (sa. 1170-1237) wie abt fan it kleaster te Witewierrum. Hy is ferneamd fan de kronyk dy't troch him skreaun is oer it kleaster.
Rambo (franchise)
Mooglike takomstige films
Sylvester Stallone hat yn fraachpetearen ferskate ideeën op 't aljemint brocht dy't er hat foar eventuele takomstige Rambo-films. Yn in fyfde ferfolchfilm soed er Rambo bgl. beskûl sykje litte wolle yn in Yndianereservaat om't er Yndiaanske famylje hat. Ek hat er blyk jûn fan belangstelling foar it meitsjen fan in prequel oer John Rambo as teenager, foar't er psychologysk skansearre rekke troch de Fjetnamoarloch. Uteraard soed er sels yn sa'n film net de rol fan Rambo spylje kinne.
Wynmotor De Broek
De mole is in middelgrutte mealreeë Amerikaanske wynmotor fan it net folle foarkommende type Van der Laan. Hy waard yn 1915 boud troch Lubbert van der Laan (1881-1952), de doarpssmid fan Garyp. De wynmotor mei 18 blêden en in flecht fan 3,60 meter stie earder op twa ferskillende plakken oan de Burgumer Mar. Oant 1994 bemealde de mole dêr in polder fan 15 ha, mar hy ferlear syn funksje oan in gruttere mole en waard dêrnei ôfbrutsen. Fjouwer jier letter waard de wynmotor oankocht troch in partikulier, dy't him eigenhannich restaurearre en oerpleatse liet op syn hjoeddeiske lokaasje oan de Skiensleat oan de noardside fan De Broek, dêr't hy in lytse polder bemealt. De mole waard yn 2004 offisjeel opnij yn gebrûk nomd. Hy is net te besichtigjen.
Robert Langdon (franchise)
The Da Vinci Code
Yn The Da Vinci Code wurdt de Amerikaanske symbolooch Robert Langdon (Tom Hanks) troch de Frânske plysje behelle yn it ûndersyk nei de lugubere moard op Jacques Saunière (Jean-Pierre Marielle), de konservator fan it Louvre. Saunière hat in geheim boadskip neilitten, wêryn't er nei Langdon ferwiist, en haadynspekteur Bezu Fache (Jean Reno) fertinkt Langdon dêrom fan 'e moard. Mei de help fan Sophie Neveu (Audrey Tautou), de pakesizzer fan Saunière, ûntkomt Langdon oan 'e plysje om in eigen ûndersyk yn te stellen. It spoar liedt him en Sophie yn 'e rjochting fan in syktocht nei de Hillige Graal, troch ferskate partijen dy't oer liken geane.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 1964
200px|thumb|right|It Olympyske Swimbad fan Tokyo
Wynmotor Eagum
thumb|240px|De Wynmotor Eagum yn 2007 De Wynmotor Eagum wie in poldermole dy't tichtby it doarp Eagum yn de gemeente Ljouwert stie. De mole wie in net mear mealreeë Amerikaanske wynmotor. It boujier fan de mole is net bekend. Hy stie oan de súdkant fan Eagum efter de pleats Jornemastate, dêr't hy eartiids de polder Kooistra bemealde. De wynmotor is eigendom fan in partikulier. Yn 2008 stie de mole der ferfallen by en wie net te besichtigjen. In 2010 is de wynmotor ôfbrutsen omwegen fan de bou fan in loads, en is doe opslein mei it doel fan restauraasje en werpleatsing op in oar stee.
Idsardus Balck
Idsardus Balck wie boekferkeaper en drukker yn Frjentsjer (1648 - 1655).
Mirjam Sterk
Libbensrin
Sterk studearre teology oan de Ryksuniversiteit Utert en de tsjerklike oplieding oan de Universiteit fan Amsterdam. Nei har stúdzje waard Sterk dosint godstsjinst en wurke hja in skoft by de IKON. Yn 2000 waard sy bestjoersassistint fan de Rotterdamske wethâlder Jacques van der Tak.
Sint-Werenfridustsjerke
Skiednis en beskriuwing
Yn de tsjerke sitte brânskildere ramen, byldhouwurken en krúsweistaasjes. It heechalter en de sydalters komme út it atelier fan byldhouwer Friedrich Wilhelm Mengelberg.
Raanpunt
By de measte stoffen binne it raanpunt en it friespunt itselde, bygelyks by it elemint kwik is dat -38,83°C. Mar by guon oare stoffen is dat net it gefal, dat is bygelyks by de stof Agar sa, dat raant by 85°C en befriest tusken 32°C en 40°C, dat ferskynsel stiet bekend as histereze.
Wynmotor Terherne 1
thumb|Wynmotor Terherne 1 De Wynmotor Terherne 1 is in poldermole tichtby it doarp Terherne yn de gemeente Boarnsterhim. De mole is in Amerikaanske wynmotor mei in wynrêd fan 18 blêden en in diameter fan 4,5 meter, wêrfan it boujier net bekend is. De mole stiet hast in kilometer ten easten fan Terherne op it eilân Grutsân, dat diel úttmakket fan it Kameleondoarp. Hy is net iepen foar publyk, mar kin oant op inkele meters benei komd wurde.
Wittenskiplik buro
Wittenskiplike buro's binne ek kweekfivers foar polityk talint. Jan Peter Balkenende arbeide foar it wittenskiplike buro fan it CDA. Joop den Uyl wie direkteur fan it buro fan de PvdA. Femke Halsema en Ayaan Hirsi Ali hawwe wurke foar it wittenskiplik buro fan de PvdA. André Rouvoet foar dy fan de RPF. Arjan Vliegenthart is Earste Keamerlid foar de SP en direkteur fan it wittenskiplik buro. Jozias van Aartsen wie direkteur fan de Teldersstichting, it wittenskiplik buro fan de VVD.
Greg Bear
Karriêre
Bear wûn de Hugo Award en de Nebula Award mei de "novelette" Blood Music - letter útwreide ta roman) en mei it koarte ferhaal Tangents (1986). De Nebula waard him ek tadield foar de novelle Hardfought (1984), de roman Moving Mars (1993) en de roman Darwin's Radio (2001).
Slach yn it Baduhennawâld
Eftergrûn
De Friezen hellen in legermacht byinoar en foelen de Romeinen oan by it castellum Flevum, yn de omkriten fan Felsen. Nei fûleindige fjochterij koenen de ferdigeners mei lijen de Friezen fan har ôfslaan. Lucius Apronius, de befelhawwer fan it Romeinske grinsleger oan de ûnder-Ryn, stjoerde mei boaten hastich fersterkings nei it noarden ta, tenein de opstân del te slaan. Doe it leger oankaam yn it gebiet fan de Friezen lutsen dy harren werom yn it wâld fan Baduhenna. It is net dúdlik wêr't dat bosk lein hat. It fermoeden is by Heiloo, fanwegen de ferklearring fan de namme: Hillich bosk. Wis is dat lykwols net. De Friezen hiene neffens de Romeinen it foardiel, hja koene it wâld. De Romeinen sels wiene te swier bewapene foar striid yn 'e bosk. De slach yn it wâld rûn út op in grutte oerwinning fan de Friezen. Neffens de oerlevering waarden njongenhûndert soldaten dea makke en hawwe fjouwerhûndert elkoar sels fermoarde, omdat sy bang foar ferried wiene. De oerlibjenden flechten werom nei it suden. De Romeinen stjoerden gjin strafekspedysje nei de Friezen, wêrmei't de Friezen harren frijheid werom wûn hienen. Earst yn 47 kamen de Romeinen ûnder Korbulo. De Friezen waarden doe al ferslein, mar keizer Klaudius besleat de grins fan it ryk by de Ryn te lizzen.
Trekfûgel
Troch yn de hjerst nei in waarmer oerwinteringsgebiet te lûken, ûntflechtet se de minne omstannichheden (ûnder oaren fiedselgebrek) yn har broetgebiet. Soarten as bygelyks de Boereswel, dy't hielendal ôfhinklik binne fan fleanende ynsekten, hawwe dan yn Fryslân en omkriten neat mear te sykjen.
Tibet
Geografy
De Himalaya leit foar it grutste part yn Tibet. De grutste bergen op de wrâld binne yn Tibet te finen, lykas de Mount Everest, mei 8.848 meter, dy't op de Nepaaleesk-Tibetaanske grins leit. Ferskate grutte rivieren ûntspringe yn Tibet, lykas de Jangtse, de Giele Rivier, de Yndus en de Ganges.
Avengers: Age of Ultron
Plot
De Avengers beseffe dat Strücker wat wist dat Ultron geheim hâlde woe. Mei't Ultron de hiele database fan 'e Avengers wiske hat, nimme se harren taflecht ta papierren dossiers oer Strücker, wêryn't se in konneksje ûntdekke tusken de baron en in Súdafrikaanske wapenhanneler dy't Ulysses Klaue hjit. Dyselde hannelet ek yn fibranium, it hurdste metaal fan 'e wrâld, dêr't û.m. it skyld fan Captain America fan makke is. As se de basis fan Klaue yn 'e neite fan Jehannesburch binnenkringe, ûnderbrekke se dêr it hantsjebakken fan Ultron en Klaue oer in foarrie fibranium. De Avengers besykje de oerdracht fan it metaal foar te kommen, mar se wurde oanfallen troch Ultron syn robots en de Maximoff-twilling.
Kalifornysk grûniikhoarntsje
Status
It Kalifornyske grûniikhoarntsje hat de IUCN-status fan "net bedrige", mei't er yn syn ferspriedingsgebiet noch rûnom foarkomt en om't de populaasje stabyl liket te wêzen. Yn tunen en parken wurdt er gauris beskôge as skealik ûngedierte, om't er sierplanten en beammen oanfret.
Westeremden
Beskriuwing
thumb|left|It âlde rjochthûs. Boppe de twadde (lytsere) poarte fan links stiet it ôfbyld fan in opstigende ruter. thumb|left|De troch Helmantel werboude weem Westeremden is om it begjin fan de jiertelling hinne ûntstien as in havenplak oan de doetiidske mûning fan de Fivel. Dat is yn de namme fan it doarp werom te finen: e-muda betsjut "mûning fan de rivier". It foarheaksel Wester- is letter tafoege om it plak ûnderskiede te kinnen fan de East-Fryske stêd Emden. It doarp leit op in kwelderwâl dy't fan Uskwert oer Middelstum en Zeerijp nei Spijk by Delfsyl rint. De âlde struktuer fan Westeremden, in beskerme doarpsgesicht, is noch altyd goed te sjen, al is in part fan de terp yn de tweintichste iuw ôfgroeven. By dy ôfgravings binne yn 1917 en 1928 stikjes hout mei runeninskripsjes fûn. Boppe-op de terp stiet it âldste gebou fan it doarp, de Romaansk-Goatyske Andreastsjerke, dy't út de trettjinde iuw datearret.
Lambertus fan Dam
Van Dam
Lambertus (ek: Lammert) stammet út in Appingedamske famylje. Syn heit wie winkelman. Yn 1757 waard er feint by in kistemakker. Yn 1764 wie hy yn Leien, dêr't er wierskynlik yn de lear wie by Hendrik Hermanus Hess. Dêrnei wie er learling fan oargelmakker Albertus Antoni Hinsz. Yn 1776 fêstige hy him as oargelbouwer yn Grins, mar omdat dêr al genôch oargelbouwers sieten, ferhuze hy yn 1779 nei Ljouwert.
Abraham Asscher (1884-1926)
Abraham Asscher (Amsterdam, 16 juny 1884 - Lugano, 10 maaie 1926) wie in Nederlânske opperrabbyn.
Aelze Marten Banda
Aelze Marten (Elze) Banda (Nymwegen, 8 maaie 1905 - Malaga, Spanje, 23 jannewaris 1983) wie direkteur fan drukkerij Banda.
Baflo
thumb|De âlde tsjerke fan Baflo mei frijsteande toer thumb|Stânbyld fan Rudolf Agricola (1982) thumb|right|Ein beboude kom Baflo Baflo (Grinslânsk: Bavvelt) is in doarp yn de gemeente It Hegelân yn de provinsje Grinslân. Oant 1990 wie Baflo it haadplak fan de gemeente Baflo. It doarp hat mei it dûbeldoarp Rasquert goed 1800 ynwenners.
Bartoloméus (apostel)
Triviaal
1572, it is de tiid fan godstsjinstkrigen. De oanwêzichheid fan in soad hugenoaten yn Parys foar it houlik fan Hindrik IV joech Catherina de Medici en Karel IX de kâns om in bloedbad oan te rjochtsjen. De massale slachting fûn plak yn 'e Sint-Bartoloméusnacht en waard de Bloedbrulloft neamd. Fan 23 op 24 augustus 1572 waarden mear as 8.000 hugenoaten yn Parys om hals brocht.
Ferearing
Syn attribút is in stôk mei in stik hûd.
Lichtaard
Lichtaard is in doarp dat yn de gemeente Noardeast-Fryslân leit. Lichtaard leit noardlik fan Jannum, eastlik fan Ginnum, westlik fan Raard en besuden Holwert. Lichtaard hat  ynwenners. De doarpskearn leit oan de Noardermieddyk en de Flieterpsterdyk, om en op de terp fan Lichtaard.
Einekoaien Lytse Geast en Ketelermar
Lytse Geast leit krektas de einekoaien op in sânopdûking yn de greiden op feangrûn. De iuwenâlde einekoaien leinen by de oanlis oan de Louwsmar, dy't yn 1780 drûchmeald is. Oant yn de Twadde Wrâldoarloch rûn it gebiet tusken Lytse Geast en Wergea winterdeis ûnder wetter. Yn de jierren fyftich waard it lân ûntgûn en waard it folle drûger.
Op de Ketelermar groeie keale jonker, barchjeblom en plomsigge en der groeit in soad trosflear. De begroeiing fan de koaibosken hinget ôf fan de grûn. De Casteleinskoai leit op sângrûn, mei in soad iken, bjirken en lysterbeien. De Mulderskoai leit op feangrûn en is sadwaande folle wieter, dat te sjen is oan de elzeboskjes. Yn klaaigrûn fan de Van Asperenkoai komme fanâlds yp, esk en eskdoarn foar. Yn de koaien briede soms koloanjefûgels as roeken en ielreagers.
Lichtaard
De tsjerke
Fan 1973 oant 1978 is de tsjerke restaurearre. It doel wie ynearsten om de tsjerke te brûken as kleastermuseum. De tsjerke is lykwols oergien nei de Stifting Alde Fryske Tsjerken. Nei in besite oan de Taizé yn de jierren 1980 en 1990 hierde jongerein de tsjerke om dêr in ferfolch oan jaan oan de tradysje fan Taizé mei stilte, symbolyk en eksperimintele liturgyen. De doelstelling dêrfan wie om fanút de Taizé-oekumenyske mienskipsgedachte in bydrage te leverjen oan de Fryske tsjerkemienskip as gehiel. Yn 2022 waard mei Argyfburo Ruerd de Vries út in nije hierder fûn, dy't de tsjerke brûkt foar syn bedriuw, útstallings en besinningstsjinsten. It buro ynventarisearret, beheart en publisearret argiven fan religieuze ynstellings.
De Boelens
Letter hawwe der fervers wenne. De ferneamdste dêrfan is de skriuwer Reinder Brolsma, dy't oant 1916 ferver west hat. Syn roman "It heechhôf" spilet op de Flieterpen. Reinder Brolsma wurdt yn Lichtaard eare mei de Reinder Brolsmawei.
Samuel Coster
Biografy
Novimber 1617 waard in nij klassyk drama fan Coster spile: Iphigenia. It drama hikele yn in bemantele foarm de godstsjinststriderij en de fanatike driuwerij fan de kalvinistyske predikanten, mei fan gefolgen dat dy predikanten fuortendaliks by de boargemaster klagen. Dat kaam de akademy op it predikaat antiklerikaal op en dat wie ek sa. Bot slagge opfierings fan Bredero's Spaanschen Brabander en Hooft syn Warenar koenen dêr neat oan feroarje.
Hidde Maas
Jan Hidde Maas (Groenekan, 29 july 1944) is in Nederlânsk akteur.
Pinzgauer
De Pinzgauer is in dûbelddoel koweras út de regio Pinzgau yn Eastenryk. It ras wurdt bedrige yn syn bestean.
Grutte Mûne (Marrum)
Skiednis
De Grutte Mûne is mealree en wurdt betsjinne troch in frijwillige mûnder. Eigener is Stifting De Fryske Mole.
Hells Angels
thumb|In Hells Angel yn New York Hells Angels is in ynternasjonale motorklup. Haadsit fan de ynternasjonale feriening sit yn Kalifornje, dêr't de klup yn 1948 oprjochte is. Hja hawwe ferskillende 'chapters' (lokale ôfdielingen), dy't mei-inoar gearwurkje. In wichtich skaaimerk fan de motorklup is it type motor dêr't de leden mei ride, de Harley-Davidson.
De motorklup komt gauris troch kriminele aktiviteiten yn it nijs. In rivalisearjende motorklup is de Bandidos. Harren logo is in deadskop mei wjukken. Boppe it logo stiet de namme Hells Angels, dêrûnder de namme fan de chapter of lân, beide yn de klupkleuren read-wyt.
List fan Amerikaanske presidinten
Sjoch ek
נשיא ארצות הברית
Doar Boek
Doar Boek is in ferhalebondel mei in seleksje teksten fan skriuwers tusken de 3 en 33 jier dy 't earder publisearre waarden op de webside Doar. Doar Boek is besoarge troch Arjan Hut en Elizabeth Hietkamp, beide redakteurs fan Doar. It boek ferskynde by Utjouwerij Venus yn febrewaris 2006. De presintaasje wie by boekhannel Van der Velde oan de Nijstêd yn Ljouwert. It earste eksimplaar waard oanbean oan Cor Jousma, earder fan de Ried fan de Fryske Beweging. Skriuwers dy't yn Doar Boek oan de oarder komme binne ûnder oaren Rixt Weiland, Henk Wolf, Grytsje Schaaf, Else Feike van der Berg, Trevor Scarse en Martin Kobus. Doar Boek telt 214 siden.
Halûndersk
Telle
sös
Hjoed, juster, moarn
jüster (juster)
oawermooin (oaremorn)
Kleuren
giil (giel)
Famylje
oot (beppe)
Persoanlike foarnamwurden
hi, hem (hy, him)
Mei Pioniersleazens Tekenje Ik de Stêd op 'e Nij
Mei Pionierslearzens Tekenje Ik de Stêd op 'e Nij is in film troch Wyld Hynder Films (Marc R. Kooij en Elmar Kuiper) oer it stedsdichterskip fan skriuwer Arjan Hut. De film, dy't 20 minuten duorret, draaide op it Noordelijk Film Festival 2006.
Tsjoelebartsje
It Tsjoelebartsje wie in ophelbrêge tusken De Gordyk en Jobbegea Tredde Slûs yn de ferbiningswei tusken Opsterlânske en Skoatterlânske Kompanjonsfeart. By it Tsjoelbartsje siet in skutslûs yn de wetterkearing fan wetterskip De Skoatterlânske Komapanjonsfeart.
Suderkrús
thumb|300px|kaart fan Súderkrús It Súderkrús (Crux, ôfkoarting Cru) is in lyts mar opfallend stjerrebyld dat tusken rjochte klimming 11u53m en 12u55m en deklinaasje -55º en -65º leit. Hjirtroch is it allinnich op it súdlik healrûn te sjen. Fan alle stjerrebylden oan de himel hat Crux de lytste oerflakte, earder wie it diel fan it stjerrebyld Centaurus.
Stjerren
(yn folchoarder fan ôfnimmende helderheid)
Rekkared I
thumb|Bekearing fan Rekkared I, skilderij fan [[Muñoz Degrain]] Rekkared I (Latyn: Reccaredus; Goatysk: Rekkareþ; Spaansk: Recaredo; 559 – Toledo, 31 maaie 601) wie kening fan de Fisigoaten yn Spanje fan 586 oant 601. Hy wie in soan fan kening Leovigild.
Syn regear waard fierder skaaimerke troch it sykjen nei fermoedsoening mei de oermastere Romeinske befolking.
Klaailânsmûne
Skiednis
It mûntsje waard boud yn 1865. Eartiids hie de Klaailânsmûne in skroef foar it ynmeallen en ien foar it útmeallen. Beide binne 1947 ferwidere en ferfongen troch in skroefpompe.
Perû
Skiednis
Tusken 1836 en 1839 foarme Perû in konfederaasje mei Bolivia en fan 1864 oant 1866 fierde Perû kriich tsjin Spanje oer de Peruaanske guano-eilannen (de Ballestaseilannen). Spanje hie nammentlik ien fan dizze eilannen beset, dêr't Perû it net mei iens wie. De oarloch waard troch Perû wûn mei help fan har buorlannen Ekwador, Bolivia en Sily.
Leovigild
Hy waard opfolge troch syn twadde soan Rekkared, dy't yn 589 roomsk-katolyk waard; dêrtroch waard de ienheid tusken masters en ûnderdienigen grutter.
Provinsjale wei 381
De N381 wurdt yn Drinte ek wol de Twee Provinciënweg (Twa Provinsjeswei) of de Frieslandroute (Fryslânrûte) neamd. De oanlis fan 'e wei begûn yn 'e fyftiger jierren fan 'e 20e iuw yn Fryslân, en yn 1975 waard it lêste trasee yn Drinte iepene.
Skiednis
Sûnt it ynfieren fan it dyknûmersysteem fan 1976 hie de N381, lykas de dyk Ljouwert-Drachten, de nûmer N31, dy't rûn fan Ljouwert oant de N34 by Emmen.
Douwe Tot
Douwe Tot (West-Skylge, 30 novimber 1886 - dêre, 2 novimber 1959) wie in fisker en rêdingsboatskipper.
Abraham Lincoln
thumb|right|200px|Abraham Lincoln Abraham Lincoln (Hodgenville, Kentucky, 12 febrewaris 1809 – Washington D.C., 15 april 1865) wie de 16e presidint fan de Feriene Steaten fan 1861 oant 1865.
Highlander (franchise)
Highlander
Highlander wie in Britske produksje en waard regissearre troch Russell Mulcahy nei in senario fan Gregory Widen, Peter Bellwood en Larry Ferguson. De film gie op 7 maart 1986 yn premiêre, en brocht $12,9 miljoen op tsjin in budget fan $19 miljoen. Nettsjinsteande it feit dat Highlander ferlies litte en dat de film it yn Noard-Amearika min die, wûn er yn Jeropa grutte populariteit en krige er dêr al rillegau de status fan cultfilm.