cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Albert Gillis von Baumhauer
Loftfearttsjinst
Von Baumhauer hat yn syn wurksum libben foaral dwaande west mei it lizzen fan in wittenskiplike basis oangeande de ûntjouwing fan de loftfeart en de feilichheid dêrfan. Teffens wie Von Baumhauer in ynternasjonalist. Hy hie bygelyks de keunsttaal Esperanto yn 'e macht.
Bonifatiustsjerke (Medemblik)
Tsjerke
Yn de 17e iuw hie de tsjerke in dakruter, dy't nei alle gedachten noch fan foar de reformaasje datearre. De tsjerke waard yn de 18e iuw ferboud en yn 1859 fanwegen brekfalligens 20 meter koarter makke. De beide eastlike koeren binne doe mei de súdlike en noardlike dwersearms ôfbrutsen. By dy ferbouwing binne acht brânskildere ramen fan it koer ferdwûn. Ien dêrfan is tsjintwurdich yn in lânhus op Guernsey werom te finen. Ek de dakruter mei de sipel waard doe ferwidere. By dy ferbouwing ferhûze it oargel nei de westlike kant.
Toer
De toer is âlder as de tsjerke en is eigendom fan de gemeente Medemblik. De muorren fan de hast 71 meter hege toer binne twa meter dik. De âlde bekroaning waard foarme troch in spits op in stompe toer, dy't yn 1656 by in stoarm ferlern gyng. De hjoeddeiske spits mei de iepen sipel datearret fan 1667. Yn 1855 drige sloop fan de toer doe't de toer brekfallich woarn wie. Lang om let stoarte de toer foar in part yn en de stiennen waarden ferkocht. By de weropbou fan de toer stoarte de steiger yn werby't fiif minsken omkamen. Yn 1900 wie de nije toer foltôge en koe de hoanne op de spits set wurde. Yn de twadde helte fan de 20e iuw begûn de toer jimmeroan mear nei de noardeastlike kant te sakjen. Nei alle gedachten is dat in gefolch fan it droechlizzen fan de Sudersee en de feroaring fan it grûnwetterpeil.
Weardepapieren
Weardepapieren waarden oarspronklik troch de eigner yn huis bewarre as yn bewarring jûn by in bank. Notiids wurde oandielen en obligaasjes elektroanysk berêden.
Newsense Memory
Yn 2007 berikte de band de finale fan de Poppriis fan Nederlân, wat harren in optreden yn de poptimpel de Melkweg oplevere. Letter yn 2007 kaam de earste EP út: Fashion Amèricain. Yn 2011 presentearre de band de twadde EP, The Sky Is The Limit. Yn it ferrin fan de tiid is de muzykstyl opskood fan punkrock nei alternative rock. Mar ek yn de nije nûmers bliuwe de punkroots te hearren.
Beurtfeart
Yn Fryslân hie elts doarp oan it wetter in beurtskipper: der hawwe 323 skippers op Ljouwert fearn. Doe't de frachtwein ferskynde waard dat hurd minder. Yn 1934 wiene der noch 141 tsjinsten op Ljouwert; yn 1937 105; nei de Twadde Wrâldkriich waard it alle jierren minder. Ein 1957 wienen it noch 35, wêrfan 9 tsjinsten fan de Waadeilannen nei Fryslân en 3 op Amsterdam as Rotterdam. Yn de fyftiger jierren wie it ferfier fan grutte ladingen noch fan belang. Yn 1956 gie der noch sa'n 262.000 ton fracht fan en nei Fryslân. Dy beurtfeart waard doe meast al dien troch ûndernimmings bûten Fryslân.
Momodu Mutairu
(2 septimber 1975) is in eardere Nigeriaansk fuotballer. Earder spile foar Julius Berger, Kawasaki Frontale, Montedio Yamagata en Dolphin.
Nieuwe Statenzijl
It besjen wurdich
Op de dyk njonken de slûs stiet de Waaiboei (wynboei) fan byldzjend keunstner Martin Bochert. It te beweegjen keunstwurk, dat yn 'e foarm fan in seeboei makke waard yn 1996, is in spits fan in tsjerketoer mei op grûn fan in blêdgouden nulle en dêrmei wurdt de doarpstsjerke dy't yn de Doalert ferdwûn wie, betocht.
Ferneamde âld ynwenner
De ferneamde streektaalsjonger en -dichter Ede Staal (1941-1986) hat in skoftke yn Nieuwe Statenzjl wenne en hat in liet oer it plak makke. By de slûs stiet in tinkstein fan Staal, dêr't dat liet te lêzen is.
Reiderwolderpolder
Wetterskip
Sûnt 2000 falt it gebiet ûnder it wetterskip Hunze en Aa's.
Langsturtwezeling
Fersprieding
De langsturtwezeling is lânseigen yn frijwol de hiele 48 legere Feriene Steaten, útsein de drûchste woastinen fan Arizona, westlik Nij-Meksiko en súdeastlik Kalifornje. Yn Kanada komt er foar yn it suden fan 'e provinsjes Britsk-Kolumbia, Alberta en Saskatchewan, en fierder eastlik teffens yn it suden fan Ontario, súdwestlik Kebek en yn Nij-Breunswyk. Yn Meksiko ûntbrekt er inkeld yn 'e Sonoarawoastyn en op it Kalifornysk Skiereilân. Fierder nei it suden ta heart hiel Midden-Amearika ta it ferspriedingsgebiet fan 'e langsturtwezeling, dat yn Súd-Amearika ek noch noardlik en westlik Kolombia, noardwestlik en noardlik Fenezuëla en sintraal Ekwador omfiemet, mei in útrinner yn 'e Andes troch Perû hinne oant yn Bolivia. In isolearre populaasje bestiet yn it noardwesten fan it Amazônegebiet, yn eastlik Kolombia, noardwestlik Brazylje en súdlik Fenezuëla.
Uterlike skaaimerken
De langsturtwezeling hat trochinoar in kop-romplingte fan 21-28 sm, mei in sturtlingte fan 12-24 sm. Yn 'e measte populaasjes binne de wyfkes 10-15% lytser as de mantsjes. De pels is simmerdeis op 'e rêch, de boppekant fan 'e kop, de poaten en de sturt brún, en op 'e bealch, de binnenkant fan 'e poaten, de hals en it kin witich, krêmkleurich of gielich brún. De lange sturt hat in swarte útein. Yn Floarida en it Amerikaanske Súdwesten hawwe langsturtwezelings soms witige of gielige plakken yn it gesicht.
Hâlden en dragen
De langsturtwezeling libbet yn hoalen ûnder de grûn, faak beskerme troch beamstobben of rotsblokken. Yn 'e regel graaft er net sels syn hoale út, mar nimt er ferlitten wenten fan grûniikhoarntsjes oer. Syn mei strie en hier fan proaidieren isolearre nêst, dat in diameter fan 22-30 sm hat, makket er op sa'n 60 sm ôfstân fan 'e yngong fan 'e hoale.
De ûntwikkeling fan langsturtwezelingjongen giet hurd, en mei 3 wiken hawwe de jongen in pels, krûpe se ta it nêst út en kinne se fêst fretten beplúzje. Tsjin dy tiid weagje se 21-27 g. Mei 5 wiken geane de eachjes iepen en wurde se aktyf. Dan begjint it wyfke se ek fan har molke ôf te wennen, en mei 6 wiken geane de jongen mei op jacht. Tsjin it begjin fan 'e hjerst binne se folwoeksen en geane se by de mem wei. Wyfkes binne mei 3-4 moannen as geslachtsryp, mar mantsjes wurde dat pas mei 15-18 moannen.
Savareen
Yn it Star Wars-hielal makket Savareen diel út fan it planetestelsel mei deselde namme yn 'e sektor dy't ek Savareen hjit fan 'e Bûtenrâne fan it Stjerrestelsel. It is in terrestryske planeet mei in tige drûch klimaat, dy't foar it meastepart oerdutsen wurdt troch oseänen en woastinen. De befolking fan 'e planeet bestiet fierhinne út minsken, dy't harsels Savarianen neame. It wichtichste eksportprodukt is Savariaanske brandewyn.
Jeraziatyske dassen (ûnderfamylje)
De Jeraziatyske dassen (Latynske namme: Melinae) foarmje in ûnderfamylje fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e rôfdieren (Carnivora) en de famylje fan 'e martereftigen (Mustelidae). Yn dizze taksonomyske groep binne de measte dassesoarten gearbrocht, útsein de (Amerikaanske) sulverdassen (Taxideinae) en de (Afrikaanske) hunichdassen (Mellivorinae). Fierders ûntbrekke hjir ek de Aziatyske stjonkdassen (Mydaus), mar dat binne gjin 'echte' dassen, en dy hearre net ta de martereftigen, mar ta de stjonkdieren (Mephitidae). It bekendste lid fan 'e ûnderfamylje fan 'e Jeraziatyske dassen is de 'gewoane' Jeropeeske das, dy't ek yn Fryslân foarkomt.
Battleship (film)
Plot
Yn 2005 ûntdekke astronomen yn it planetestelsel Gliese 667, dat likernôch 23 ljochtjier fan 'e Ierde ôf stiet, in ekstrasolêre planeet, dy't se Planeet G neame. It tinken is dat it de neiste planeet ta de Ierde is mei omstannichheden dy't frijwol identyk binne oan dy op 'e Ierde. Yn 2006 foltôget de Amerikaanske romtefeartorganisaasje NASA op it Hawaïaanske eilân Oahu de bou fan in radiostjoerder dy't fiif kear krêftiger is as lykfol hokker dy't oant dy tiid ta bestiet, en set útein mei it Beakenprojekt, in programma om kontakt te lizzen mei de eventuële bewenners fan Planeet G.
As op 'e Stille Oseaan by de Hawaï-eilannen de RIMPAC-oefening plakfynt, in grutte marineoefening dêr't behalven de Feriene Steaten ek ferskate bûnsgenoaten oan meidogge, binne ek de Sampson en de John Paul Jones fan 'e partij. Wylst de oefening oan 'e gong is, arrivearje by de Ierde fiif bûtenierdske romteskippen yn antwurd op it radiosinjaal dat de NASA fan Hawaï ôf de romte yn stjoerd hat. It bûtenierdske kommunikaasjeskip komt yn botsing mei in satellyt en stoart del yn Hongkong, wêrby't gâns skea oanrjochte wurdt en in grut tal minsken omkomme. De oare fjouwer romteskippen, in memmeskip en trije oarlochskippen, lânje yn 'e Stille Oseaan, deunby de kust fan 'e Hawaï-eilannen.
Trije skippen dy't meidogge oan 'e RIMPAC-oefening, de Sampson, de John Paul Jones en de torpedoboatjager JFS Myōkō fan 'e Japanske Maritime Selsferdigeningsmacht, wurde troch admiraal Shane nei it plak fan 'e lâning ta stjoerd om te ûndersykjen wat der oan 'e hân is. As se dêr oankomme, ûntdekke se in ûnbidich grutte driuwende struktuer. Alex en twa oare bemanningsleden fan 'e John Paul Jones, sersjant-majoar Walter "Beast" Lynch en sersjant Cora Raikes, wurde útstjoerd yn in swierbewapene rubberboat om 'e struktuer fan deunby te ûndersykjen. As Alex de struktuer oanrekket, kriget er in elektryske stjit dy't him meters fier fuortsmyt. Op datseldichste stuit begjint de struktuer (dy't eins it bûtenierdske memmeskip is) in reuseftich krêftfjild út te smiten, dat in koepel oer de Hawaï-eilannen foarmet dêr't neat trochhinne brekke kin. Dêrtroch rekket de RIMPAC-float bûtensletten.
Neitiid wurdt der in seremoanje organisearre, wêrby't admiraal Shane ûnderskiedings útdield oan it militêr personiel dat yn it bysûnder bydroegen hat oan 'e oerwinning op 'e bûtenierdsken, ûnder wa Alex, Mick Canales en, postúm, Stone. Nei ôfrin fan 'e seremoanje freget Alex de admiraal om tastimming om mei Sam te trouwen. Shane beart earst dat er dy tastimming net jaan wol, mar nûget Alex dan út om tegearre te lunchen, sadat se de saak beprate kinne (in ferwizing nei hoe't Alex en Sam inoar moete hawwe).
Untfangst
Battleship krige fan 'e filmkritisy oer it algemien mingde oant negative resinsjes. In protte resinsinten hiene yn it foarste plak krityk oer it feit dat der in film makke wie op basis fan in boerdspul, hoewol't Nick de Semlyen yn it Britske tydskrift Empire syn bewûndering útspriek foar de bochten wêryn't de makkers fan 'e film harrensels wrongen om in logyske sêne te krijen dêr't it spultsje 'yn it echt' yn werjûn wurdt. Hy koe de film lykwols mei ien wurd opsomme: "Mis." Yn 'e Los Angeles Times spriek Kenneth Turan fral syn teloarstelling út oer de werjefte fan 'e bûtenierdske wêzens, dy't neffens him yn harren bombidige beskermjende pakken like ûnhandich omknoffelen as de film sels.
De Meern
260px|thumb|Lokaasje fan De Meern yn de gemeente Utert De Meern is in doarp yn it westen fan de Nederlânske gemeente Utert. It doarp hat likernôch 22.000 ynwenners (Boarne: gemeente Utert, 2017). Oant 2001 foarme De Meern mei de doarpen Vleuten en Haarzuilens de gemeente Vleuten-De Meern doe't se dat jiers troch de gemeente Utert anneksearre waarden en de gemeente omfoarme waard ta de wyk Vleuten-De Meern. Oant 1997 wie de gemeente in lanlik gebiet mei likernôch 19.000 ynwenners, dêr't De Meern 11.000 ynwenners fan hie, mei benammen glêstúnbou, mar troch it nijbouprojekt Leidsche Rijn waard it gebiet in stêdlik gebiet mei goed 90.000 ynwenners yn 2020.
Skiednis
De skiednis fan it doarp begjint yn de lette midsiuwen yn it ramt fan de lânoanmakkerij fan it gebiet tusken de streamrêgen fan de Ryn en de Hollânske Isel. By de Pons Maerne (Meernbrêge) oan it begjin fan de Meerndyk ûntstie in lytse delsetting. De Meerndyk wie in slieperdyk dy't it legere poldergea by Woerden beskermje moast tsjin it heger lizzende Utertske rivieregebiet, dêr't it doarp nei neamd waard. De delsetting lei oan in fan east nei west rinnende polderfeart. Yn 1381 waard dy feart ferbrede ta in kanaal gaadlik foar skipfeart. Yn 1655 waard dat kanaal fannijs ferbrede ta geunst fan de trekfeart tusken Utert en Leien en ûntstie de Leienske Ryn. De delsetting by de brêge woeks út ta in lyts doarp mei in tsjerke, in skoalle, in herberch, in smidderij, en in bakkerij.
Reade Poarte (Moskou)
De Reade Poarte (Russysk: Красные ворота) wie in barokke triomfbôge yn Moskou, Ruslân. Poarten en bôgen fan dit type kamen in soad yn it 18e-iuwske Moskou foar. De Reade Poarte wie lykwols de iennige dy't noch yn de 20e iuw stie.
Anno Galama
Houtsoarten
Nei in jierrenlange perioade fan stilte begûn Galama yn 2007 mei de produksje fan in limited edition rige elektryske gitaren.
Sinclair Lewis
Biografy
Lewis wie noch jong doe't er al in deiboek byhâlde. Doe't er 13 jier wie besocht er fergees om fuort te rinnen om mei te fjochtsjen yn de Spaansk-Amerikaanske Oarloch. As jongkeardel al besocht er syn sosjale idealen wier te meitsjen. Mei 23 jier stoppe er mei syn stúdzje en waard portier fan de Helicon House Colony, in utopysk sosjalistyske mienskip, stichte fan Upton Sinclair. Neidat in grutte brân it pân ferneatige hie, waard er frij sjoernalist yn New York, mar hy kin dêr benei net troch de tiid komme. Yn 1907 besiket er wurk te krijen by de kanaalbou yn Panama, mar ek dat mislearret him. Yn 1908 studearre er dochs noch ôf oan Yale-universiteit en hellet er syn B.A.-graad.
Andries van Wieren
Biografy
Neist syn funksje as drummer by Luie Hond rjochte Van Wieren him ek op it management fan dizze groep. Dat die hy ûnder de bedriuwsnamme '3S Music', in namme dy’t yn 2015 omdoopt waard ta '3S Music Management'. Wyls hat it bedriuw trije festigingen te witten Amsterdam, De Falom en Boedapest. Bekende artysten út it 3S Music Management portfolio binne de Amsterdam Klezmer Band, MakeBelieve, Daily Bread, Dope D.O.D., My Baby, Jungle By Night en Michelle David and the Gospel Sessions. Ek is Van Wieren as Lecturer Music Management ferbûn oan NHL Stenden Hegeskoalle en de oplieding Pop en Media (D'Drive) fan it Friesland College yn Ljouwert.
Frode Johnsen
(17 maart 1974) is in eardere Noarsk fuotballer. Earder spile foar Odd, Rosenborg, Nagoya Grampus en Shimizu S-Pulse.
Foarferkiezing
In foarferkiezing (almeast yn meartalfoarm brûkt, as foarferkiezings of foarferkiezingen) is in type ferkiezing dat foarôf giet oan 'e algemiene ferkiezing, en dat bedoeld is om kandidaten te selektearjen foar de algemiene ferkiezing. It ferskynsels is it bekendst út 'e Feriene Steaten, dêr't yn it Ingelsk sprutsen wurdt fan primary elections of primaries. Om't it Amerikaanske politike systeem funksjonearret as in twa-partijestelsel, omfetsje de beide grutte politike partijen, de Demokratyske Partij en de Republikeinske Partij, leden dy't in breed ferskaat oan politike streamings en ideologyen fertsjintwurdigje. Om út te meitsjen hokker kandidaat it by ferkiezings opnimme mei tsjin 'e kandidaat fan 'e oare partij, wurde foarferkiezings binnen de eigen partij organisearre.
Dat wurdt dien by ferkiezings foar alderhanne amten, fan ofsier fan justysje oant lid fan 'e Amerikaanske Senaat. Yn it bûtenlân binne lykwols de foarferkiezings foar de ferkiezings foar it Amerikaanske presidintskip fierwei it bekendst. Dy fine plak yn 'e earste helte fan 'e jierren dat yn 'e earste wike fan novimber de presidintsferkiezings holden wurde. Se wurde net nasjonaal organisearre, mar per partij en per steat.
Angelina Castro
Pornokarriêre
Nei har earste radioynterview gie Castro troch mei har optredens yn radio- en tillefyzjeprogramma's. As earste Kubaanske pornostjer presintearre hja fanôf oktober 2008 in eigen programma op 'e mainstream-tillefyzje, mei as namme La Cosa Nostra. Fan 2010 ôf wie Castro te sjen op alle wichtige Spaansktalige tillefyzjestjoerders yn Miami: Univision, Telemundo, Americateve en Mega TV, wêrby't se û.m. seksuologyske advizen joech oan jonge pearkes.
Edwardiaansk tiidrek
Kultuerhistoarysk besjoen foel de perioade gear mei wat op oare plakken de Jugendstil of – yn Frankryk – de belle époque neamd waard. Yn it generaal hearske der in optimistysk foarútgongsleauwe, seker by de begoedige klasse yn Europa; dat soe sa bliuwe oant de desyllúzje fan de Earste Wrâldkriich. In leauwe dat stipelearre waard troch alderhanne nije útfiningen en wittenskiplike ûntdekkingen. It tiidrek liede ek de emansipaasje yn fan groepen (benammen froulju en arbeiders), dy't oant doe ta gjin kâns hân hiene om mei te dwaan oan it iepenbiere libben. Oan de oare kant wurdt it tiidrek ek algemien sjoen as de tiid dat Britske Ryk syn plak as iennichste wrâldmacht oan it ferliezen wie oan foaral de opkommende Feriene Steaten en it Dútske Keizerryk.
De Stampers
De Stampers waarden oprjochte yn 1971. De band spile op brulloften en feesten. Marten ten Booom spile foar de tiid by orkest The Goldfingers en foel wolris yn by syn bruorren Spic en Span. Albert spile earst by The Starfighters' en letter by Duo Klik Klak.
Hegedrukgebiet
Wannear't de luchtdruk tanimt, is der ornaris in ferbettering yn it waar geande, wylst in sakjende luchtdruk minder waar jout. It hoecht net altyd sa te wêzen. Dat hat te krijen mei sakjende lucht yn it hegedrukgebiet.
Wurdumerdyk
De Wurdumerdyk (Nederlânsk en offisjeel: Wirdumerdijk) is in strjitte yn it sintrum fan 'e Fryske haadstêd Ljouwert. Dizze strjitte rint fan 'e Wurdumerpoartebrêge oer de Suderstedsgrêft yn it suden suver streekrjocht nei it noarden ta. Hy einiget by de krusing mei de Nijstêd en it Waachplein út it westen en de Piperstrjitte dy't út it easten komt. Hoewol't de strjitte dêre sûnder bocht trochrint nei it noarden, hjit er noardlik fan dat punt net mear Wurdumerdyk, mar Sint-Jabiksstrjitte (Sint-Jacobsstraat).
Dian Fossey
Jonkheid en oplieding
Underwilens wegere har strange styfheit om Fossey as syn eigen bern te behanneljen; sa mocht se by it iten net by him en har mem oan tafel sitte. Fossey socht har taflecht yn har leafde foar bisten, dy't begûn mei har earste goudfisk en har hiele fierdere libben oanhâlde soe. Mei seis jier sette se útein mei hynsteriden. Fossey genoat fuortset ûnderwiis oan 'e Lowell High School. Neitiid begûn se op oantrúnjen fan har styfheit mei in saaklike oplieding oan it Kolleezje fan Marin yn San Francisco, mar doe't se mei njoggentjin jier in simmerfakânsje op in ranch yn Montana trochbrocht, besefte se dat se eins mei bisten wurkje woe.
Krewearjen tsjin streuperij
Op âldjiersdei 1977 waard Fossey har favorite gorilla, Digit, deade troch streupers. As de skyldwacht fan Fossey har Stúdzjegroep 4 ferdigene er syn famyljegroep tsjin seis streupers en harren hûnen dy't de groep op it spoar kamen wylst se fâlen foar antilopen neiseagen. Digit deade ien fan 'e hûnen en holde de streupers langernôch op dat de oare trettjin leden fan syn groep ûntkomme koene. Hy waard lykwols sels troch de streupers deade, dy't him fiif kear yn it boarst stieken mei spearen. Neitiid waard him de kop ôfslein om as jachttrofee te ferkeapjen en de hannen om jiskepântsjes fan te meitsjen. Syn skeinde lyk waard letter fûn troch ûndersyksassistint Ian Redmond. Fossey-en-dy wisten ien fan 'e streupers te pakken te krijen, dy't de nammen fan syn fiif maten priisjoech. Trije fan harren waarden letter feroardiele ta finzenisstraffen. Yn har boek Gorillas in the Mist omskreau Fossey de dea fan Digit as "it drôfste barren yn alle jierren dat ik it deistich libben fan 'e berchgorilla dielde."
Om't it dreech wie om streupers en 'gewoane' Afrikanen útinoar te hâlden, liek it Fossey de baas en warje se allegear út it nasjonaal park. Se stelde har dêrom fijannich foar ynkringers oer op en gie sels safier dat se kij dy't har domein binnendwaalden, ôfskeat of foar losjild fêsthold. Fossey kante har ek oan tsjin toerisme, mei't se fûn dat soks de gorilla's allinne mar fersteure koe. Boppedat lykje gorilla's genetysk sa op minsken, dat se fetber binne foar minsklike sykten as de gryp, dêr't se gjin ymmuniteit tsjin hawwe. Har tsjinwurking yn 'e tiid dat natoertoerisme yn opkomst wie, brocht har ferskate kearen yn botsing mei de Rûandeeske oerheid. (Tsjintwurdich fiteret it Dian Fossey Gorilla Fund toerisme krekt oan, mei't men ta de konklúzje kommen is dat it behâld fan 'e berchgorilla yn hege mjitte ôfhinget fan 'e wearde dy't de bisten foar de Rûandeeske ekonomy hawwe.)
Priveelibben
Under har Afrikaanske safary yn 1963 mette Fossey in Alexie Forrester, de broer fan in Rodeezjer mei wa't se yn Louisville omgien hie. Hja krigen in relaasje en ferloofden har, mar it kaam net ta in houlik om't Fossey har wurk mei de gorilla's boppe har leafdeslibben pleatste. Nei't se har ûndersykwurk yn Rûanda úteinset wie, krige Fossey in relaasje mei Bob Campbell, de Australyske fotograaf foar it National Geographic Magazine. Dy wie al troud, mar hy ûnthiet har dat er foar har by syn frou weigean soe. Uteinlik groeiden se lykwols útinoar fanwegen har tawijing oan 'e gorilla's en syn wurk, dat him harren en darren oer de hiele wrâld brocht. Yn 1970, doe't se yn Ingelân studearre foar doktor oan 'e Universiteit fan Cambridge, ûntdiek Fossey dat se swier wie. Se ûndergie doe in abortus. Yn lettere jierren hie Fossey noch relaasjes mei ferskate oare manlju.
Fossey hie al sûnt har jonkheid lêst fan longproblemen, mar yn har lettere libben rekke se oanhelle mei in fierfoardere foarm fan longemfyseem (feroarsake troch desennia fan keatlingsmoken), dy't it har gauris dreech makke om har ûndersykswurk te dwaan. Har sûnensswierrichheden boazen oan troch de ile lucht op 'e hichte fan Karisoke en it fochtige klimaat dêrsanne.
Ferstjerren
Neitiid pakten de Rûandeeske autoriteiten de hiele stêf fan Karisoke op. Dêrûnder wie ek in Rûandees dy't Emmanuel Rwelekana hiet, in spoarsiker dy't ûntslein wie nei't er Fossey nei't it skynt mei in masjete tenei kommen wie. Alle arrestanten waarden letter wer frijlitten, útsein Rwelekana, dy't dea yn syn sel oantroffen wie nei't er (neffens de offisjele lêzing) himsels ophongen hie.
Hakke fan Missoery
Geografy en demografy
De Hakke fan Missoery beslacht trije countys: Dunklin County, New Madrid County en Pemiscot County, mei in mienskiplik oerflak fan 4.447 km². Yn 2000 hie it gebiet in befolking fan 69.880 lju, wat betsjut dat de befolkingstichtens doe 15,7 minsken de km² bedroech. It grutste plak yn 'e Hakke fan Missoery is Kennett, it haadplak fan Dunklin County. Pleatslik wurdt de term Missouri Bootheel ek wol brûkt om it hiele leechlân fan súdeastlik Missoery mei oan te tsjutten, dat ek dielen fan 'e countys Butler, Mississippi, Ripley, Scott en Stoddard omfiemet, mei dêropta de súdlike rânen fan Cape Girardeau County en Bollinger County.
Ripley Hitchcock
Libben
Hitchcock is wol omskreaun as in djip religieus en aartskonservatyf bolwurk fan 'e fêstige oarder yn 'e Amerikaanske útjouwersbrâns. As boekeredakteur waard er, fral nei syn dea, berucht om 'e frijheden dy't er himsels tastie mei oarmans wurk, wêrby't er it net nedich fûn om 'e skriuwer by it werskriuwen te belûken. Sa swakke er yn 'e boeken dy't er behannele, stelselmjittich alle uterings fan seksualiteit ôf, wiske er alle flokwurden, timpere er gauris gewelddiedige passaazjes en slipe er de skerpe puntsjes fan irony en sarkasme ôf. It manuskript The Red Badge of Courage, fan Stephen Crane, feroare er troch in stikmannich yngeande en doelbewuste yngrepen fan in anty-oarlochsroman yn in oarlochsroman. En by it boek The Lone Star Ranger, fan Zane Grey, besleat er sels op eigen manneboet mar om 'e twadde helte fan it manuskript fuort te smiten en der ynstee de lêste helte fan in oar manuskript fan Grey oan fêst te plakken.
Salzburg (dielsteat)
Skiednis
Troch de stifting (of fernijing) fan it stift St. Peter yn 696 en de bou fan in nonnenkleaster op de Nonnberg yn 713 op de ruïnes fan it Romeinske Iuvavum lei de hillige Rupert de basis foar it bisdom, dat yn 798 it aartsbisdom Salzburg en dêrmei it sintrum fan de Beierske tsjerkeprovinsje waard. Likernôch fjouwer iuwen letter slagge aartsbiskop Eberhard II der yn om fan 1200 oant 1246 fan ferskillende provinsjes en jurisdiksjes in unitêre politike entiteit op te bouwen. De erkenning fan de grinzen troch de Beierske hartoch Hindrik XIII wie de earste stap om Salzburg ûnôfhinklik te meitsjen fan it oangrinzgjende hartochdom, ek al foel Salzburg doe noch ûnder Beiersk bewâld. Yn 1328 krige Salzburg mei de ynfiering fan in eigen regionale oarder foar in grut diel selsbestjoer yn it Hillige Roomske Ryk. As aartsbisdom funksjonearre Salzburg as buffersteat tusken Beieren en de Habsburgske lannen.
Lincolnshire
De greefskipshaadstêd is it âlde stedsje Lincoln.
Maulbronn
De stêd Maulbronn bestiet út de trije stedsdielen Maulbronn, Schmie en Zaisersweiher. De trije stedsdielen foarmje de eardere gemeenten mei deselde namme. Op 1 jannewaris 1970 waarden Schmie en Zaiserweiher by Maulbronn yndield.
Annaba
thumb|300px|Annaba Annaba (Arabysk: عنّابة‎, betsjut "Plak fan de Jujuben"; Berbersk: ⴱⵓⵏⴰ, Aânavaen), earder bekend as Bona en Bône, is in havenstêd oan de Middellânske See yn it noardeasten fan Algerije en is neffens ynwennertal de fjirde stêd yn it lân, nei Algiers, Oran en Constantine. It leit 536 km beëasten Algiers en 105 km bewesten de grins mei Tuneezje. Yn 2008 hie de stêd 257.359 ynwenners en de gânse stêdekloft hie goed 600.000 ynwenners.
Lettere ûntjouwings
Foar't de minen iepene waarden hie Bône 10.000 ynwenners en yn 1924 wennen der al 41.000 minsken. Yn 1943 waard Bône in wichtige útfalsbasis fan Operation Torch fan de Amerikaanske en Britske legers. Dêrwei sette de ynfaazje fan Tuneezje út ein om de legers fan de As-steaten út Noard-Afrika te ferdriuwen. Bône wie oant 1945 yn Alliearde hannen, wêrnei't it fannijs in part fan Frânsk Algerije waard. Yn 1962 waard Algerije ûnôfhinklik en dêrnei feroare de namme fan Bône yn Annaba.
It besjen wurdich
Annaba is ien fan de grutste toeristyske attraksjes yn it westlike Middellânske Seegebiet. It is in kustplak mei bergen fan de Eddoug en heuvels en dellings deromhinne. Dat makket de stêd populêr foar toeristen. Oare toeristyske attraksjes binne de strannen: Djenane el Bey (La Grande Plage), Ras el Hamra en Ain Achir.
Kristian Dijkstra
Biografy
Yn 1997 begûn Kristian syn karriêre as slachwurker by it Pasveerkorps yn Ljouwert en waard dêrmei meardere kearen wrâldkampioen op it Wrâld Muzyk Konkoers yn Kerkrade. Ek trede hy op yn de Royal Academy of Music yn Londen. Yn 2008 spile hy mei it Pasveerkorps op it Big Bang Slachwurk Festival mei Toto-drummer Simon Phillips.
Toppenish (Washington)
left|thumb|350px|Panorama Toppenish Toppenish is in stêd yn Yakima County yn de steat Washington, Feriene Steaten. It leit yn it Jakama Yndianereservaat en is ek it grutste plak yn dit reservaat. It hie neffens de folkstelling fan 2010 in ynwennertal fan 8949. It plak is bekend om syn rotstekenings.
Standermole
Fryslân
De standermûne wie lang ferlyn ek yn Fryslân in soad foarkommend mûnetype. De lêste Fryske standermûnen stiene yn Smellingerlân en wiene alletwa fan it iepen type. De yn 1639 boude standermûne fan Aldegea waard yn 1908 ôfbrutsen en doe ferfongen troch in stellingmûne. De alderlêste Fryske standermûne stie yn De Rottefalle, in 17e-iuwske mûne, dy't yn 1921 omwaaide.
Type O Negative
Skiednis
Yn 1993 waard it album "Bloody Kisses" útbrocht, it wie harren tredde album en dat betsjutte it begjin fan it grutte sukses. It album behelle de platinum status yn de Feriene Steaten. Drummer Sal Abruscato stapte út de band en waard ferfongen troch Johnny Kelly, mei de nije drummer waard it fjirde album "October Rust" opnaam. Noch fjouwer studio-albums folgen, mar op 14 april, 2010 kaam in ein oan it sukses nei't sjonger en bassist fan de band Peter Steel op 48 jierrige leeftiid ferstoar.
Reijnold Popma fan Oevering
Reijnold of Rynoldus Popma van Oevering (Wergea, doopt 6 jannewaris 1692 - Ljouwert, 3 novimber 1781) wie in Fryske oargelist, komponist en tsjerkemusikus.
Wurk
Popma wie in fernijer fan de tsjerkekoarsang yn Nederlân trochdat hy om 1740 hinne de stive foardracht fan psalmsettings ferfong troch in libbene, flotte en soepele wize fan sjongen. Yn it earstoan bestie hjir ferset tsjin fanút konservative fermiddens, mar al gau ferspraten syn ideeën har út Fryslân wei oer hiel Nederlân.
Jacob Hoogslag
Jacob Nanne Diederik Hoogslag, bekend as Jac.N.D. Hoogslag, (Ljouwert, 31 maart 1877 – Wolvegea, 28 jannewaris 1969) wie in Fryske muzykpedagooch, komponist en dirigint.
Reid
De plant is bot oanwêzich oan de wetterkanten. Reidgers (Phalaris arundinacea) liket yn it fegative stadium in protte op reid, mar hat in fluezich tonkje ynsteed fan hierkes. Reid wreidet har op trije wizen út: troch sied, troch woarteltûkken en troch útrinners, dat wol sizze horizontale stâlen wêr't op de knopen in nije plant by ûntstiet. De plant komt ek as eksoat foar yn Noard-Amearika. Dêr wurdt de plant sjoen as in net lânseigen soart en as túch beskôge. Reid kin 1-3 m heech wurde. De stâle stiet stiif rjochtop en it 1-3 sm brede blêd mei spits tarinnende top is griisgrien. Op de grins fan de skie fan it blêd sit in tonkje (ligula) yn in krânske fan hierkes.
1990-er jierren
Oersjoch
Polityk sjoen waard it begjin fan 'e 1990-er jierren behearske troch it ynstoarten fan de Sovjet-Uny yn 1991, en de ein fan 'e Kâlde Oarloch, dy't koart dêrnei folge. De Sovjet-Uny foel útinoar yn fyftjin nije ûnôfhinklike lannen, wêrfan't de Russyske Federaasje, de Oekraïne en Kazachstan it wichtichst wiene. Trije fan 'e 'nije' lannen, Estlân, Letlân en Litouwen, seagen dizze ûntwikkeling trouwens as de ein oan in fyftichjierrige Russyske besetting, mei't se yn it Ynterbellum ek selsstannich west hiene. Ferskate oare multy-etnyske steaten foelen yn 'e jierren '90 útinoar, wêrûnder Tsjechoslowakije, dat yn 1993 opspjalten waard yn Tsjechje en Slowakije; Etioopje, dêr't yn datselde jier Eritreä him fan ôfskate; en Joegoslaavje, dat yn 1992 útinoar foel yn Sloveenje, Kroaasje, Bosnje, Masedoanje en in Joegoslavyske rompsteat.
Charles Dance
Priveelibben
Dance troude yn 1970 mei Joanna Haythorn, mei wa't er twa bern krige. Harren houlik einige yn 2004 yn in skieding. Neitiid hied er in skoft in relaasje mei Eleanor Boorman, mei wa't er in dochter krige. Op 17 juny 2006 waard Dance beneamd ta ofsier yn 'e Oarder fan it Britske Ryk (OBE).
Heechlânsk-Ingelsk
It Heechlânsk-Ingelsk (Heechlânsk-Ingelsk: Highland English) is in fariëteit fan it Skotsk-Ingelsk (it Ingelsk sa't him dat yn it Britske lânsdiel Skotlân ûntjûn hat). It Heechlânsk-Ingelsk wurdt sprutsen yn 'e Skotske Heechlannen en op 'e Hebriden. It ferskilt yn frij hege mjitte fan oare foarmen fan Skotsk-Ingelsk, mei't dy mear beynfloede binne troch it Skotsk, dat in Germaanske taal is, wylst it Heechlânsk-Ingelsk in folle sterkere ynfloed ûndergien hat fan it Skotsk-Gaelysk, dat in Keltyske taal is.
Skiednis
It Heechlânsk-Ingelsk is it resultaat fan 'e stadige opmars fan 'e Ingelske taal yn it kearngebiet fan it Skotsk-Gaelysk, dat de Skotske Heechlannen en de Hebriden, in eilannegroep foar de Skotske westkust, omfiemet. It Ingelsk krong Skotlân foar it earst binnen oan 'e ein fan 'e fyftjinde iuw, en ferfong nei de politike uny mei Ingelân, yn 1707, it Skotsk as de offisjele taal.
Iemsgoa
thumb|300px|De Fryske Seelannen om 1300 hinne, dêr't Iemsgoa al ferparte wie yn de goaen [[Emsigerlân, Moarmerlân, Reiderlân Oerledingerlân en Lengenerlân]] It Iemsgoa wie in histoarysk lânskip yn it suden en westen fan East-Fryslân. It âlde Fryske Iemsgoa is te ûnderskieden fan it Saksyske Iemsgoa (Emsgau), dat likernôch it hjoeddeistige Iemslân omfettet en hat in eigen ûntwikkeling trochmakke. Yn de earste helte fan de tolfde iuw krige greve Herman fan Ravensberg de greefrjochten oer it Fryske Iemsgoa fan de Saksyske hartoch Lotarius fan Süpplingenburg, dy't letter Roomsk-dútske keizer waard. Dy greefrjochten waarden yn 1253/1254 oan de biskoppen fan Múnster jûn. Wylst it Fryske Iemsgoa ta it bisdom Múnster hearde, hearde it Saksyske Iemsgoa ta it bisdom Osnabrück.
8501Indie
De stifting 8501Indie hat as doelstelling om de popmuzyk en de popkultuer yn en om De Jouwer te stypjen, te befoarderjen en te behâlden. De stifting is neamd nei de postkoade fan De Jouwer. It kollektyf waard opset troch in tal muzikanten dy’t yn meardere gearstallings ferskate bands foarmen as Bruckenbauer, Fools & Pretenders en Soldier One. Op it Jouster yndustryterrein bouden se in eigen ûnderkommen mei opnamestudio oan de Edisonwei 7. Yn it gebou is in romte dêr’t fideo’s/klips makke wurde kinne.
Wapato (Washington)
De wichtichste boarne fan ynkommen is noch hieltyd de lânbou en de ferwurkjende yndustry.
Wipmole
Beskriuwing
De Fryske spinnekopmûnen binne yn feite lytse útfierings fan de wipmûne. Wipmûnen komme hjoeddedei foar yn Noard- en Súd-Hollân, yn de provinsje Utert en yn it westlik rivierengebiet. Ek de greidemûntsjes fan Noard- en Súd-Hollân binne ôflaat fan de wipmûne.
D' Alde Wite
D' Alde Wite, eins offisjeel de Salviustsjerke, is in tsjerkegebou yn it doarp Dronryp, yn 'e Fryske gemeente De Waadhoeke.
Beskriuwing
De ienbeukige tsjerke is oerdutsen mei in tûneferwulft. De toer waard yn 1544 boud, en befettet in liedklok út 1493 dy't getten is troch Geert van Wou. De súdyngong hat in fronton mei in deadskop tusken twa obelisken. Njonken de doar befynt him in tinkstien ta oantins oan wolkjimmer en astronoom Eise Eisinga, dy't yn Dronryp berne waard. De fronton boppe de eastyngong hat trije bylden fan 'e deugden, wêrûnder Caritas.
Kemerovo (oblast)
De oblast Kemerovo (Russysk: Ке́меровская о́бласть — Kemerovskaja oblast) is in oblast yn it Aziatyske diel fan de Russyske Federaasje. It gebiet wurdt ek faak as de 'Kûzbass' (Кузба́сс) oantsjut. Kemerovo is de haadstêd en wat ynwennertal oanbelanget it grutste plak (2022) fan de oblast.
Geografy
De oblast grinzget yn it noarden oan de oblast Tomsk, yn it easten oan de kraj Krasnojarsk en Chakasje, yn it suden oan de autonome republyk Altai en yn it westen oan de oblast Novosibirsk en de kraj Altai. thumb|250px|left|Bergen yn it westen fan de oblast Fan noard nei súd is it gebiet 500 kilometer lang en fan east nei west likernôch 300 kilometer.
Befolking
De oblast is ien fan de lytsere dielgebieten fan Sibearje en tagelyk ek ien fan de tichtstbefolke gebieten fan de federaasje.
Bestjoer en stêden
De oblast is ûnderferdield yn 18 rajon's en 16 stedsdistrikten. Njonken Kemerovo binne de belangrykste stêden: Novokûznesk, Prokopsjevsk, Leninsk-Kûznetski, Kiseljovsk en Mezjdûretsjensk.
Ashley Fires
Libben en karriêre
Ashley Fires waard yn 1982 berne yn Northridge, in wyk fan Los Angeles, yn it suden fan 'e Amerikaanske steat Kalifornje. Hja is fan mingd Gryksk en Skotsk etnysk komôf. Koart nei't se mearderjierrich wurden wie, sette se útein mei in karriêre as stripper, wêrby't se û.m. yn Las Vegas wurke. Fia-fia rekke se doe by de Amerikaanske pornoyndustry belutsen
Ester (bibelsk persoan)
Haman's earbewiis oan Mordekai
Haman hie it no moai foar inoar. Hy wie tige op it skik mei de útnoeging fan de keninginne en meikoarten soe hy ek fan al dy joaden ôf wêze. Foar Mordekai hie Haman in spesjale behanneling yn 'e holle. Hy liet foar syn hûs in peal oprjochtsje fan wol 25 meter heech om dêr Mordekai op de spytsen. Undertusken fernaam kening Ahasfearos op in nacht, doe't him de kroniken foarlêzen waarden om't er de sliep net krije koe, dat Mordekai nea in ûnderskieding krige hie foar it tefoarren kommen fan de oanslach op de kening. Tafallich wie Haman ek yn it paleis en Ahasfearos liet syn hovelingen Haman helje om ried wat te dwaan foar immen dy't men eare bewize woe. Haman wie wakkere wiis mei himsels en tocht fuort dat dizze ear him tafalle soe. Dat hy joech de kening de ried om sa'n man yn it kleed fan de kening, op it hynder fan de kening en mei in kroan troch de stêd te lieden mei foarop ien fan de heechste foarsten dy't roppe moast Sa giet it mei de man, oan wa't de kening earbewiis jaan wol. Mar ynstee fan Haman foel de joad Mordekai dizze ear ta en ta syn grutte skande wie it Haman, dy't as ien fan de heechsten yn it lân foar op rinne moast mei de wurden Sa giet it mei de man, oan wa't de kening earbewiis jaan wol.
Films
Der binnen ferskate films fan Ester útbrocht.
Tasjlûltûm
Op basis fan dy ynformaasje, en om't der neat bekend is dat soks tsjinsprekt, geane argeologen en histoarisy der ornaris fan út dat Tasjlûltûm keninginne fan it Akkadyske Ryk wie, en dat hja de mem wie fan Sargon syn bern Rimûsj, Manisjtûsjû, Enhedûanna, Sjû-Enlil en Ilaba'is-takal.
Sientje van Houten
Libben en wurk
It Gemeentemuseum De Haach, Panorama Mesdag, it Ryksmuseum Amsterdam, it Grinzer Museum, it Drintsk Museum te Assen, de Fraeylemaborg yn Slochteren, Museum Lambert van Meerten yn Delft en de Mesdag Collectie hawwe wurk fan har op 'e noed.
Fernande Barrey
Jonkheid
Nei ferrin fan tiid begûn Barrey ek te wurkjen as keunstmodel foar in grut tal skilders, wêrûnder Jean Agélou, Amedeo Modigliani en Chaim Soutine. Dy lêste beprate har om ek sels in keunstoplieding te folgjen en keunstskiednis te studearjen oan 'e Skoalle fan de Skiene Keunsten.
Marijetsjerke (Koartsweagen)
Skiednis
De tsjerke waard yn 1797 as in ienfâldige sealtsjerke mei in trijesidich koer boud op it plak fan de midsiuwske Marijekapel. De midsiuwske tsjerke waard yn 1723 troch Jacobus Stellingwerf as in goatysk tsjerke sûnder toer mei in klokkestoel foar de klokken tekene. By de restauraasje fan de jierren 1980 binne mûontsestiennen fûn dy't nei alle gedachten fan de âlde tsjerke ôfkomstich wiene.
Nei de reformaasje foarme Koartsweagen mei Langsweagen en Lippenhuzen ien tsjerklike gemeente. Mei de groei fan De Gordyk yn de 17e iuw en de bou fan in tsjerke dêr foarme Koartsweagen in kombinaasje mei De Gordyk. Yn 1854 kaam der in ein oan de bân mei Langsweagen, wylst Lippenhuzen al yn de earste helte fan de 17e iuw in selsstannige gemeente woarn wie. De Marijekapel krige yn 1649 brânskildere ramen, mar yn de 18e iuw rekke de kapel brekfallich en folge lang om let de ôfbraak. De nije tsjerke waard in ienfâldich sealtsjerke sûnder toer mei yn wjerskanten fan it skip rûnbôgeramen mei blinen. Fanwegen de blinen is it mooglik dat ek de nijbou fan 1797 noch brânskildere ramen hân hat.
Hawar (band)
Hawar wie in Fryske band dy’t bestie út de bruorren Geert (Ouster-Nijegea, 1934) en Jurjen ten Boom (Ouster-Nijegea, 1952).
Nim my mei dy mei
'Nim my mei dy mei' is in Frysk liet dat yn 2017 bekend waard troch Wiebe Kaspers en de Greidebern.
Meissen (Landkreis)
Stêden en gemeenten
De lânkring bestiet út 28 gemeeenten, wêrfan 10 stêdsrjochten hawwe. De stêden Coswig, Großenhain, Meissen, Radebeul en Riesa meie de spesjale namme Große Kreisstadt drage. Njonken de stêden binne der noch 18 gemeenten sûnder stedsrjochten, dy't gearwurkje en foar in part ek mei stêden bestjoerd wurde. Der binne optheden (2021) trije bestjoersgemeenten yn de lânkring Meissen.
Silvio Spann
(21 augustus 1981) is in eardere Trinidadsk fuotballer. Earder spile foar Doc's Khelwalaas, W Connection, Perugia, Sambenedettese, Dinamo Zagreb, Yokohama FC en Wrexham.
Bruorren Short
thumb|right|De oprjochters: Oswald (1883-1969), Horace (1872-1917) en Eustace Short (1875-1932), 1909 thumb|De [[Short 184]] thumb|In [[Short Sunderland fan de Royal Air Force]] Short Brothers is in Noard-Ierske fleanmasinefabrikant út Belfast.
Skotsk-Ingelsk
Skiednis
Nei't kening Jakobus VI fan Skotlân yn 1603 as Jakobus I op 'e Ingelske troan kommen wie, en der fan gefolgen in personele uny tusken it Keninkryk Skotlân en it Keninkryk Ingelân ûntstie, ferfear it Keninklik Hof fan Edinburch nei Londen, mei't Ingelân it polityk en ekonomysk sterkere fan 'e beide keninkriken wie. De Skotske hofdichters ferhuzen mei, en namen yn Ingelân de Ingelske taal oer, mei as resultaat dat it Skotsk as literêre taal alhiel weikwûn. Boppedat waard troch it oanhâldende ûntbrekken fan in Skotske bibeloersetting de fertaling fan 'e Bibel yn it Ingelsk troch de Tsjerke fan Skotlân as standerttekst oannommen.
Grammatika
Yn Skotlân is it sa dat de maatskiplike middenklasse yn syn spraakgebrûk oer it algemien de grammatikale noarmen fan 'e standertskriuwtaal folget. It Heechlânsk-Ingelsk wykt yn dizzen wat ôf om't it op fonologysk, grammatikaal en leksikaal mêd folle sterker beynfloede is troch in Skotsk-Gaelysk substraat. Krektlyksa hinget it Skotsk-Ingelsk sa't dat sprutsen wurdt yn noardeastlik Skotlân derta oer en folgje de fonology en de grammatika fan 'e pleatslike Doaryske dialekten fan it Skotsk.
Fierders ferbûcht it Skotsk-Ingelsk tiidwurden soms op in wize dy't yn it Standertingelsk as apart beskôge wurde soe, lykas yn I'm wanting a drink ("ik haw sin oan in slokje"; Ing.: I need a drink of I could use a drink); en You'll be coming from Glasgow? ("Komme jo fan Glasgow?"; Ing.: Are you from Glasgow?). Ek wurdt it beskaat lidwurd the brûkt op plakken dêr't it Standertingelsk it fuortlitte soe, lykas yn He's at the school ("Hy is op skoalle"; Ing.: He's at school); en I'm away to the kirk ("Ik gean nei tsjerke"; Ing.: I'm off to church).
Visitor (roman)
Wat foarôf gie
Trijehûndert jier earder wie it romteskip de Phoenix by de Ierde wei ôfset om in minsklike koloanje te stiftsjen op in gaadlik plak yn it hielal. Troch in technysk probleem rekke it skip lykwols fan koerts en ferdwaalde it. De Phoenix belâne sûnder brânstof yn it sinnestelsel fan in binêre stjer, dy't sa'n radio-aktive strieling ôfsmiet dat de kolonisten en bemanningsleden dy't dêr mei mynwurkersfartugen (bedoeld foar in folle freonliker miljeu) branje wûnen út asteroïden, krepearren as rotten. Doe't der einlings genôch brânstof ynnommen wie, sprong it skip nei it earste it bêste geunstich útsjende sinnestelsel ta, mei in griene, fruchtbere wrâld. Dêr oankommen die lykwols bliken dat dy planeet al in yntelliginte libbensfoarm hie, nammentlik de atevi, in ras fan mânske swarthûdige humanoïde wêzens dy't mei kop en skouders útstutsen boppe de langste minske.
Sûnt de weromkear fan 'e Phoenix hawwe de minsken fan Mospheira op in nea earder fertoande wize gearwurke mei de atevi om in romtefeartprogramma te ûntwikkeljen, en dêrnei om it yn ferfal rekke, want al twahûndert jier ûnbemanne romtestasjon op te kallefaterjen en de Phoenix fan nije brânstof te foarsjen. De driuwende krêft efter al dat wurk wie it nijs dat de Phoenix it ûnder syn ôfwêzichheid oan 'e stôk krigen hie mei in oar ras fan bûtenierdske wêzens, dy't Reunion, it twadde romtestasjon dat it skip omfierrens boud hie, by in oanfal ferwuostge hawwe soene. Doe't nei it ferstjerren fan Stani Ramirez, de heechste fan 'e fjouwer kapteins fan 'e Phoenix, oan it ljocht kaam dat der noch oerlibbenen wiene op Reunion (sjoch: Defender), in feit dat oant dy tiid soarchfâldich geheim holden wie, sels foar Bren, waard der ûnder lieding fan 'e trêde en fjirde kapteins, Josefa Sabin en Jase Graham, in rêdingsmissy ûndernommen.
Visitor
As it kyo-skip by it Stasjon Alpha arrivearret, komme der trije kyo oan board fan it stasjon, om troch ûnderhannelings de losse oerienkomsten dy't by Reunion sletten binne, om te setten yn it fêste ramt fan in formeel ferdrach. De kyo-delegaasje wurdt, ta opluchting fan Bren, laat troch Prakuyo an Tep, en syn selskipslju hjitte Matuanu an Matu en Hakuut an Ti. Hja wurde gastfrij ûntfongen troch Bren, de aiji-dûairiêre Ilisidi en Cajeiri, de njoggenjierrige erfgenamt fan 'e aiji Tabini, dy't de atevi regearret. Bren hat Ilisidi en Cajeiri dêrfoar frege, om't dat deselden wiene dy't er by Reunion ek by him hie. Nettsjinsteande de breklike kommunikaasje ferrinne de kontakten mar poerbêst, en Prakuyo freget om en kriget sels in moeting mei Cajeiri syn jonge Reunioner freonen en harren âlden. Letter bringt er mei Bren in besyk oan earst it Mospheiryske en dan it atevi-kontrôlesintrum fan it romtestasjon, dêr't er yn 'e kunde brocht wurdt mei Gin Kroger, de nije Mospheiryske stasjonmaster, en mei hear Geigi, de atevi-stasjonmaster. Dan nûget Prakuyo Bren út om in tsjinbesyk te bringen oan it kyo-skip. Bren hat der alhiel gjin nocht oan om himsels yn 'e macht fan 'e kyo te pleatsen, mar hy sjocht gjin mooglikheid om der mei goed fatsoen ûnderút te kommen. Sadwaande giet er mei Prakuyo nei it skip ta, en syn atevi-liifwachten Banichi, Jago, Tano en Algini geane mei him, mar Matuanu an Matu en Hakuut an Ti bliuwe yn it stasjon as gasten (of gizelders) fan Ilisidi.
Ziad Tlemçani
(10 maaie 1963) is in eardere Tunezysk fuotballer. Earder spile foar Espérance Tunis, Vitória en Vissel Kobe.
Herfoarme tsjerke (De Gordyk)
Skiednis
Fanwegen de gevelstiennen en de preekstoel wie de tsjerke yn 1971 noch as ryksmonumint oanwiisd. Yn 1985 waard de tsjerke ôfbrutsen. Yn in stik muorre fan de âlde tsjerke binne trije gevelstiennen ynmitsele.
Stefanustsjerke (Noarddyk)
Ynrjochting
De tsjerke hat fjouwer brânskildere ramen út 1765. Se binne makke troch Petrus van der Veen en skonken troch û.o. de tsjerkfâlden en de stedssekretaris. Op ien fan de ramen stiet de tsjerke sels ôfbylde.
Oud Eik en Duinen
Skiednis
Doe't bliken die dat (Oud) Eik en Duinen te lyts waard, is yn 1891 oan de oare kant fan de Laan van Eik en Duinen it begraafplak Nieuw Eykenduynen oanlein, dêr't ek Willem Kloos leit.
Fuotnoaten
<References/>
Anne Dykstra
Anne Dykstra studearre Ingelsk en Frysk oan de Ryksuniversiteit Utert. Yn 1983 begûn er as redakteur foar it Wurdboek fan de Fryske taal. Dykstra begûn mei it Fryske Wurdboek, mar wurke by de Akademy ek mei oan de taaldatabank. Boppedat makke er in Frysk-Ingelsk Wurdboek. Yn syn lêste jierren by de Fryske Akademy wie Dykstra belutsen by it gearstallen fan in 'grien boekje' foar it Frysk, as ûnderdiel fan in Frysk taalportaal op ynternet. It late ta in tal fûle strideraasjes oer de foarstelde wizigings fan de stavering. Dykstra is ûnder mear haadredakteur fan it International Journal of Lexicography. Boppedat wie hy belutsen by it taheakjen fan it Frysk oan Google Translate. Yn 2020 makke Dykstra mei oaren in oersetting fan it Lexicon Frisicum fan Joast Hiddes Halbertsma.
Grutte Priis Formule 1 fan Maleizje 2013
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Maleizje 2013 yn Kuala Lumpur op 24 maart. It wie de twadde race fan 19 races fan de Formule 1 yn 2013. Hy waard op Sepang hâlden. De race waard hâlden oer 58 omgongen, op it 5,3 km lange sirkwy oer in raceôfstân fan 310,4 kilometer.
Gjûmri
Skiednis
Ut argeologysk ûndersyk yn de Sovjettiid hat bliken dien dat it moderne Gjûmri al sûnt 3000 f.Kr bewenne is. Neffens ynskripsjes dy't werom geane op de 8e iuw f.Kr. hiet it plak yn it doedestiidske Urartû Kumajri. De hjoeddeiske stêd ûntstie yn 1836 by de stifting fan in russyske fêsting. Oant de Earste Wrâldkriich wie it de haadstêd fan in ûjezd fan it gûvernemint Jerevan.
Ashtabula (rivier)
De Ashtabula (Ashtabula River) is in lytse rivier benoardeasten Cleveland yn Ohio. De rivier komt op 174 m boppe seenivo út yn de Earymar by de stêd Ashtabula, Ohio. De rivier is 64 km lang en syn ôfwetteringsgebiet beslacht 350 km².
Me Before You (film)
Me Before You is in Britsk-Amerikaanske romantyske dramafilm út 2016. De titel kin oerset wurde as: "Ik foar Dy" (yn 'e betsjutting fan "sa't ik wie foar't ik mei dy yn 'e kunde kaam"). De film wie it debút fan regisseur Thea Sharrock. It senario waard skreaun troch de Ingelske auteur Jojo Moyes op basis fan har eigen roman mei deselde namme út 2012. It ferhaal giet oer in jonge frou dy't oannommen wurdt as fersoarchster fan in ferlamme rekke jongeman, dy't geandewei fereale rekket op har pasjint. De haadrollen yn Me Before You waarden fertolke troch Emilia Clarke, Sam Claflin, Jenna Coleman en Charles Dance. De film ûntfong mingde kritiken en late ta kontroverse fanwegen it ûnderwerp eutanasy, mar waard in kommersjeel súkses.
Tove Styrke
thumb|Tove Styrke Tove Anna Linnéa Östman Styrke (Umeå, 19 novimber 1992) is in Sweedske sjongster.
Middelbert
Middelbert (Grinslannersk: Milbert) is in doarp yn de gemeente Grins. Oant 1969 lei it doarp yn de doe noch selsstannige gemeente Noarddyk.
Spaanske namme
Ofkoartings en gearlûkings
Sokke gearlûkings fan 'e ûnderdielen fan in gearstalde foarnamme komme yn it Spaansk rûnom foar. Oare foarbylden binne: Anabel (fan Ana Isabel); Chemari (fan José María); Chumari (fan Jesús María); Glorimar (fan Gloria María); Jerra (fan Jesús Ramón); Josan (fan José Ángel of José Antonio); Josema (fan José Manuel); Juampa (fan Juan Pablo); Juáncar (fan Juan Carlos); Juancho (fan Juan Ignacio); Juáner (fan Juan Ernesto); Juánfer (fan Juan Fernando); Majo, Marijó of Mariajo (fan María José); Malena of Marilena (fan María Elena); Maribel (fan María Isabel); Maricarmen (fan María Carmen); en Marora (fan María Aurora).