cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
K-19: The Widowmaker
Produksje
K-19: The Widowmaker waard regissearre troch Kathryn Bigelow nei in senario fan Christopher Kyle op basis fan in ferhaal dat staljûn wie troch Louis Nowra. As produsinten wiene Bigelow sels, Edward S. Feldman, Sigurjón Sighvatsson, Christine Whitaker en Martthias Deyle by it projekt belutsen foar de filmstudio's Intermedia Films, de National Geographic Society, Palomar Pictures en First Light Pictures. K-19: The Widowmaker wie dêrmei sawol in ynternasjonale (want Amerikaansk-Dútsk-Britsk-Kanadeeske) ko-produksje, as in ûnôfhinklike film. Foar de film wie in budget beskikber fan $90 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Jeff Cronenweth, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Klaus Badelt.
Frachtwein
Skiednis
Hoewol't der yn 'e njoggentjinde iuw guon mei steammasines oandreaune frachtweineftige ferfiermiddels boud waarden, wiene dy beheind ta koarte ôfstannen, ornaris fan in fabryk nei it tichtstbye spoarstasjon. De ierste echte frachtwein, dy't oandreaun waard mei in ferbrâningsmotor, waard yn 1895 ûntwurpen troch de Dútser Karl Benz. In jier letter waard in twadde model frachtwein boud troch Gottlieb Daimler. Oare iere automerken, lykas Peugeot, Renault en Büssing, folgen rillegau dêrnei mei harren eigen frachtweinen.
Hans de Jong
Johannes Jan George (Hans) de Jong  (Koartsweagen, 3 maaie 1921 - De Gerdyk, 31 desimber 2010) wie in Frysk waarman. Mei syn frou Dineke hie er twa dochters; Marita en Karin. Karin ferstoar yn 2000 by in ferkearsûngemak.
Libben
Yn 1942 kaam er foar it ljocht mei it klandestine jazzorkest The Snake Charmers. De band hat noch oant nei de oarloch bestien en hie yn de befrijingsdagen wakker súkses by de Kanadezen. Bandlid Anne Wadman eksperimintearre foarsichtich mei Fryske teksten op har swingend repertoire.
Justus Tal
Biografy
Tal wie in soan fan Tobias Tal, opperrabbyn fan Gelderlân en dêrnei fan De Haach, en fan Karolina Wormser. Hy boaske 1917 mei Angela Abrahams; sy krigen tegearre in soan.
Tal waard beïerdige op it Joadske begraafplak yn Muiderberg.
Pieter Stuyvesant
thumb|In skilderij fan Peter Stuyvesant.
Libbensrin
Yn maaie 1645 waard hy selektearre by de West-Yndyske Kompanjy om Willem Kieft te ferfangen as direkteur-generaal fan Nij-Nederlân. Op 11 maaie 1647 kaam er yn Nij-Amsterdam oan wêrnei't er yn septimber 1647 direkteur-generaal fan de Nederlânske koloanje waard.
Meinardstsjerke
Oargel
Yn 1955 waard it ôfbaarnde Hinsz-oargel troch de firma Vaas en Bron ferfongen troch in histoarysk oargel fan Guillaume Robustelly út 1785, dat eartiids boud waard foar de parochytsjerke fan Vreren yn Belgje. Doe't dêr in nij oargel boud waard, ferhûze it Robustelly-oargel nei de herfoarme tsjerke fan Wjelsryp, dêr't it mei in tal feroarings wer opboud waard. De klaviatuer ferhûze fan de achterkant nei de lofterkant en de klavieren, registerknoppen en mechaniken waarden fernijd. Ek yn de disposysje waarden feroarings oanbrocht. Bakker & Timmenga boude yn 1884 noch in nije magazijnbalge, sadat de oarspronklike wynfoarsjenning ek ferlern gyng.
It oargel krige in nije ûnderbou en waard op in plak midden op de galerij fan de tsjerke fan Minnertsgea delset. By in dielrestauraasje fan Flentrop Orgelbouw yn 1987 waard it ynstrumint foar in diel nei de oarspronklike sitewaasje werom brocht.
Janine van Wely
Sy stoar yn de âldens fan 84 jier oan kanker.
Kollumeroard
Geografy
Kollumeroard wurdt yn it suden fan in lânbougebiet skieden troch de Kwelderwei (dyk tusken Dokkumer Nije Silen en Nittershoeke). Yn it westen wurdt de grins foarme troch it Dokkumer Djip, yn it noardeasten troch it Blikplaatgat en yn it easten grinzet it oan it moerasgebiet fan de Pompsterplaat. Ut it noardlike part wei streamt it Simmerhûsgat nei it noarden ta út yn it Blikplaatgat. Op it terrein is sa 'n 70 bunder bosk oanlein: yn it súdwesten de Diepsterbos en it Zomerhuisbos yn it noardeasten. Rûnom lizze reidfjilden en wiete gerslannen, dy 't ûnderhâlden wurde troch grutte gerskers (Skotske Heechlanners). It noardlike part is iepen natuergebiet en is foar in grut part ûntagonklik makke. De bosken en iepen natuergebieten binne sûnt 2003 ûnderdiel fan it Nasjonaal Park Lauwersmar.
Skiednis
Yn 1971 waard it earste part fan jachthaven Lunegat oanlein. Yn 1976 waard de jachthaven foltôge. De haven krige 350 lisplakken op in terrein fan 5 bunder. De gemeente Kollumerlân soe de haven eksploitearje. Yn 1999 waard de haven troch de gemeente lykwols ferkocht oan in ûndernimmer. Tusken 1989 en 1990 waard der ek in lyts haventsje oanlein oan noardwestside fan it gebiet oan it Dokkumerdjip, dat fungearret as oanlisplak foar passanten.
Harlingerlân
Skiednis
Harlingerlân nimt in bysûnder plak yn de skiednis fan East-Fryslân yn. Yn de tiid fan de Fryske Seelannen wie de krite bekend ûnder de namme Herlogoa en hat it him fan de 11e iuw ôf út stikken fan de goaen Norderlân en Wangerlân opboud. Fan 1237 ôf komt it gebiet as politike namme foar, sûnt dy tiid waarden de bewenners fan dit gebiet ek belutsen yn de Fryske oarlochsfiering.
Swarte Heap
Saksen
Hja wienen troch de Saksen nei Fryslân helle, dy't it leger brûke woenen om rêst te bringen yn Fryslân. Ek waarden sy ynset by it belis fan Grins yn 1514.
Joaris besocht syn Fryslân oan de Boergonjers oer te dwaan, en de Swarte Heap kaam sa ynienen ûnder befel fan keizer Maksimiliaan fan it Hillige Roomske Ryk.
Nizza Monferrato
right|thumb|200px|"Palazzo Civico" yn Nizza Monferrato Nizza Monferrato is in stêd en gemeente yn de Italjaanske regio Piëmont. Nizza Monferrato leit yn de provinsje Asty en hat goed 10.000 ynwenners. De streek Monferrato is bekend fanwege de wyn dy't dêr produsearre wurdt.
Peter Tuinman
Peter Koop Tuinman (Twizel, 15 april 1947) is in Nederlânsk akteur.
Machtsport
Werpsporten
By de werpsporten is de prestaasje eat sa fier mûglik fuort te smiten. De sporter moat troch rinnen of draaien faasje meitsje mei it lichem, mar like wichtich is de behearsking fan it smytark om de faasje dêr op oer te bringen.
Arrival (film)
Plot
Banks kriget einlings foar it ferstân dat it "wapen", dat de heptapoaden de minskheid oanbiede wolle om te brûken, harren taal is. It oanlearen fan dy taal feroaret nammentlik de tinkprosessen fan it minsklik ferstân, sadat de minsklike persepsje fan tiid net mear lineêr (opienfolgjend) is, en minsken 'oantinkens' hawwe oan takomstige foarfallen. Dat ferklearret de betiizjende fizioenen dy't Banks de ôfrûne tiid ûnderfûn hat (dy't gjin flashbacks binne mar flashforwards) fan in dochter, Hannah, dy't se noch net krigen hat. As Banks weromkeart yn it kamp, is de evakuaasje yn folle gong. Se fertelt Donnelly dat de taal it "wurktúch" is dat de heptapoaden de minskheid tahawwe wolle, mar hâldt har reälisaasje oer wat dy taal mei de minsken dwaan sil foarearst geheim, om't se net foar gek ferklearre wurde wol.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Arrival oer it algemien tige loovjende resinsjes. Ferskate kranten, tydskriften en websiden rôpen it út ta de bêste film fan 2016. Yn 'e Britske krante The Telegraph waard Arrival priizge troch Robbie Collin, dy't it "yntrospektyf, filosofysk en oerhingjend nei eksistinsjalisme" neamde, mar dochs "him ûntjaand yn in net ôflittende teneur fan sikestûkjende spanning." Brian Tallerico fan 'e webside RogerEbert.com parte Arrival 3 fan 4 stjerren ta en skreau: "It is in film dy't bedoeld is om tagelyk sjoggers út te daagjen, harren oan te gripen en harren oan 'e praat te krijen. Foar it meastepart slagget dat."
Iepenbier lichem
In iepenbier lichem is, yn de bestjoerlike yndieling fan it Keninkryk fan de Nederlannen, in oerheid dy't bepaalde taken docht binnen in bepaald romtlik gebiet. De wichtichste iepenbiere lichems binne it ryk, de provinsjes, de gemeenten en de wetterskippen.
Tsáda
Krekt bûten it doarp stiet in 12e-iuwske kapel dy't eartiids part fan in kleaster wie. Hjoed-de-dei leit dy "Stavros tis Minthis" deun njonken in golfbaan, Minthis Hills. (http://www.minthishills.com) (earder Tsada Golf), de earste dy't ea yn Syprus oanlein is. Dêr sil in resort realisearre wurde mei filla-ûntwerpen dy't tradisjonele en moderne arsjitektuer kombinearje. Tagelyk sil de omtinken jûn wurde oan it ferbetterjen fan de natueraspekten yn de omkriten.
Feinsum
Skiednis
Nei de reformaasje yn 1580 naam de Feinsumer lânadel de macht fan it kleaster Mariëngaarde oer. De wichtichste famylje wie Holdinga, dy't harren state in pear hûndert meter westlik fan de tsjerke hie. Yn 1511 waard Wiffka Holdingen neamd as bewenner fan Holdingastate. Yn 1640 wie Gratina fan Holdinga de eigeneresse fan Holdingastate. It skaai liket mei har útstoarn te wêzen. Oare lânadel yn Feinsum wiene de Eminga's (dy't oan de Iestdyk wennen), de Mellinga's (dy't súdlik fan de Holdinga's op in terp wennen) en de Aebinga's (dy't harren state flak ûnder Hijum hiene). Fan de aadlike states is neat fan werom te finen as de oerlevere nammen.
Befolkingsferrin
Eartiids foel Alde Leie ûnder Feinsum en doe't dat plak yn 1975 selsstannich waard ferlear Feinsum yn ien klap in soad ynwenners. Feinsum krige hast gjin nijbou en mei't de hûshâldings lytser waarden en it ferdwinen fan fersjennings sakke it ynwennertal noch mear. De lêste tiid is it ynwennertal stabyl.
Oars
thumb|260px|Slachdykstermûne Bewesten Feinsum stiet de Slachdykstermûne, in út 1864 datearjende poldermûne, dy't yn 2007/2008 hielendal restaurearre waard.
Emmen (gemeente)
304px|thumb|Topografyske gemeentekaart fan de gemeente Emmen Emmen (Drintsk: Em'm) is in gemeente yn de provinsje Drinte, mei 107.902 ynwenners (31 jannewaris 2022, boarne:CBS) en mei in oerflak fan 350,00 km² (dêr't fan 10 km² wetter is). De hjoeddeistige gemeente Emmen is yn 1998 ûntstien troch de fúzje fan 'e eardere gemeente Emmen en de gemeente Schoonebeek. Haadplak en grutste plak fan de gemeente is Emmen.
Bartolomeus Dias
Eftergrûn fan de tocht
Under syn lânsman Vasco da Gama begjint Bartolomeus Diaz yn 1497 oan in twadde syktocht nei de trochfeart nei Yndia. Underweis krijt er lykwols it befel werom te kommen nei Portegal.
Unkel
Al mear as 1000 jier wurdt der yn Unkel oan wynbou dien. It klimaat fan de lokaasje oan in bocht yn de Ryn is geunstich en ek de mineraalrike boaiem makket de grûn dêr poer geskikt foar.
Tender (lokomotyf)
Yn East-Dútslân, waarden yn de jierren 50 ek tenders foar brúnkoalpoeier boud; de poeier waard mei parslucht yn de fjoerkiste blaasd. Koalen moatte troch de stoker yn de fjoerkiste smiten wurde, wat swier wurk is. In brânstof dy't floeiber as fan poeier wie, wie lang sa'n belêsten net foar de stoker.
Tenderlokomotyf
Der binne ek folle swierdere tenderlokomotiven, dêr't in fêste tenderbak in plak hat efter it masinistehûs. Om in goede ferdieling fan 'e druk op de assen te hawwen, hawwe sokke lokomotiven faak ien of mear assen ûnder dy tenderbak, dy't net oandreaun wurde.
Ekstremadoera
Skiednis yn it koart
In protte Konkwistadores, krekt as Hernán Kortés, Fransisco Pizarro, Pedro de Alvarado en Pedro de Valdivia wiene ôfkomstich út Ekstremadoera. Hjirtroch komme in soad plaknammen út dizze kontreien ek foar yn de Nije Wrâld.
Kjeld
Kjeld is it tsjinstelde fan waarmte. It byhearrende eigenskipswurd is kâld. Mei betrekking ta temperatuer is kjeld lykwols in relatyf begryp, dat gearhinget mei subjektive persepsje. As eat in legere temperatuer hat yn ferhâlding mei de temperatuer fan wat oars, is it kâld er, mar net needsaaklikerwize kâld. In foarbyld: airconditioning ferleget simmerdeis, by hege temperatueren bûtendoar, de temperatuer binnendoar. As men dan fan bûten komt, bygelyks út 'e hjitte sinne yn in koele winkel, dan kin it suver kâld oanfiele. Soe deselde binnendoartemperatuer ek by 't winter hanthavene wurde, dan soe it by it binnengean fan 'e winkel just waarm oanfiele, om't de bûtendoartemperatuer dan folle leger wie.
Coevorden
Skiednis
De feanterij yn de achttjinde en njoggentjinde iuw brocht wurkgelegenheid yn Coevorden, dêr't de binnenhaven brûkt waard foar de turfskippen, dy't de turf nei Hollân ferfierden. Nei it turfstekken ôfnaam, rekke Coevorden hieltyd mear yn it neigean. It neiere Emmen naam de regionale funksje fan Coevorden stadichoan oer.
Sjoerd de Vries (byldzjend keunstner)
Libben en wurk
Wilens wie De Vries in stûf drinker en oanhelle mei depresjes. Nei in sikehûsopname yn 1990 waard er better en joech er de drank oer. De Vries joech yn de jierren njoggentich les oan de Frije Akademy yn Ljouwert.
Fan 1991 ôf hie er syn atelier yn de Muntflat op It Hearrenfean dat er wol syn 'laboratorium' neamde. De Deelen, neffens de Vries 'de ûnderkant fan de Himalaya' is ien fan syn favoarite ûnderwerpen. Fierder is er bekend fan syn (sels-)portretten. Syn wurk is ûnder oaren te sjen yn Museum Belvédère op It Oranjewâld.
Markus Aurelius
Jeugd
Doe't hy 15-jier âld wie, regele Hadrianus it sà dat Markus fersein waard oan de dochter fan syn adopsjesoan en takomstige opfolger, Aelius. Aelius stoar lykwols te gau dat sadwaande moasten syn plannen oanpast wurde. Hadrianus bepaalde yn 138, krekt foar syn dea, dat Markus troch syn opfolger, Antoninus Pius adoptearre wurde moast. Lusius Ferus, de soan fan Aelius, moast dêrby ek adoptearre wurde.
Johannes Potter van Loon
Johannes Potter van Loon (Sint-Anne, 25 april 1800 - Appingedam, 1 jannewaris 1865) wie in Nederlânske abbekaat, prokureur en boargemaster.
Daasjers
thumb|250px|right|Leefgebiet fan de Daasjers
Young Guns (film)
Plot
Yn 'e diskusje dy't dan folget, wikselet McCloskey in blik út mei ien fan 'e finzen nommen mannen en stelt dan krekt as Brewer foar om nei Lincoln te gean, mar fia in oare rûte. Billy fangt de blik op en, paranoïde as er is, rekket er der daliks fan oertsjûge dat McCloskey in ferrieder is dy't foar Murphy wurket en dy't de Regulators yn in mûklaach rinne litte wol. Nei in heechoprinnend skeel sjit er him dea, en as de beide finzenen dan besykje te ûntsnappen, wurde dy ek deasketten. De argewaasje fan Brewer oer de opstelling fan Billy wurdt noch grutter as er yn 'e krante lêst dat de Regulators oanfierd wurde troch Billy the Kid, wêrby't in tekening stiet dy't dúdlik syn eigen likenis sjen lit. Ek lêze de Regulators yn 'e krante dat gûverneur Axtell nei alle bloedferjitten de jildigens fan harren plysjefoech ynlutsen en in preemje op har hollen set hat.
Yndo-Jeropeeske talen
Algemiene beskriuwing
Neffens sifers út 2009 wurde de Yndo-Jeropeeske talen mei-inoar troch mear 3 miljard minsken sprutsen, wat it neffens sprekkerstal ta de grutste taalfamylje fan 'e wrâld makket, op ôfstân folge troch de Sino-Tibetaanske talen, mei hast 1,5 miljard sprekkers. Fan 'e 20 talen mei it grutste tal memmetaalsprekkers hearre der 12 ta de Yndo-Jeropeeske famylje: Spaansk, Ingelsk, Hindy, Portegeesk, Bingaleesk (de nasjonale taal fan Banglades), Russysk, Dútsk, Sindysk, Pûndjaabsk, Maratysk, Frânsk, Urdû en Italjaansk. Dy tolve talen mei-inoar hawwe allinnich al mear as 1,7 miljard sprekkers.
Underferdieling
De Yndo-Jeropeeske supertaalfamylje is opboud út in stikmannich lytsere taalfamyljes:
Satem- en centum-talen
De taalkloften dy't ta de Yndo-Jeropeeske talen hearre, wurde faak klassifisearre as satem-of centum-talen. Dy klassifisearring hat net sasear mei taalbesibskip te krijen, mar mear mei tsjinstelde ûntwikkelings fan taalgroepen dy't in mienskiplike oarsprong hawwe. Satem-talen hawwe it ferskil ferlern tusken labiofelêre en echt felêre bylûden, en fierders wurde yn dy talen de palataal felêre bylûden as sysklank útsprutsen. De centum-talen, oan 'e oare kant, hawwe it ferskil ferlern tusken de palataal felêre en de echt felêre bylûden. In foarbyld fan dit ferskil is (de earste letter fan) it wurd foar "hûndert", yn it Latyn centum (de c wurdt útsprutsen as in k) en yn it Avestysk satem.
Brieven yn it Nije Testamint
De brieven yn it Nije Testamint beslane 21 fan 'e 27 boeken fan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel. Dêrûnder binne 14 fan Paulus, 3 fan Jehannes, 2 fan Petrus en 1 elkmis fan Jakobus en Judas, de bruorren fan Jezus. Se besteane út kristlike leare, rie, ûnderrjocht en it oplossen fan in soad foarkommende swierrichheden yn ier kristlike mienskippen. De brieven wurde yn 'e regel ûnderferdield yn trije espeltsjes: de Brieven fan Paulus (ek wol de Paulinyske Brieven neamd), de Pastorale Brieven en de Algemiene Seinbrieven. De folsleine opsomming (neffens de folchoarder sa't dy oanholden wurdt yn it Nije Testamint fan 'e Nije Fryske Bibeloersetting út 1978) is sa:
Brieven fan Paulus
Oare brieven fan Paulus
Oare brieven mei in bân mei de apostel Paulus binne:
Middelsee
De namme Middelsee wurdt sûnt 1 desimber 2005 ek brûkt foar it Middelseeferbân.
Novgorod (oblast)
De oblast Novgorod (Russysk: Новгоро́дская о́бласть, Novgorodskaja oblast) is in oblast yn de Russyske Federaasje yn it noardwesten fan it Europeeske diel fan it lân. De oblast makket diel út fan it Noardwestlik Federaal Distrikt.
Pseudepigraaf
In pseudepigraaf is in geskrift, yn 'e regel út 'e Aldheid, dat op grûn fan bewearings yn 'e tekst sels ûnrjochtlik taskreaun is oan in gesachhawwend skriuwer. De term komt fan it Grykske wurd pseudépigrafos, wat "ûnder in falske namme" of "skreaun ûnder in pseudonym" betsjut. Dizze oantsjutting seit fansels fierders neat oer de wearde fan 'e ynhâld fan it oangeande geskrift.
Rien van Nunen
Troch slimme reuma behindere, dêr't er al sûnt syn 28e mei oanhelle wie, waard er feitlik twong om it aktearjen oer te jaan. Letter brocht er mei Bert van Dongen it lietsjesprogramma Breng eens een zonnetje.
Spinnekop fan polder 41 (Ljouwert)
De spinnekop waard yn 1832 boud en bemealle it wetter út polder 41 op de sleat dy't op de Greuns útkaam. Sûnt 1928 wie de spinnekop ûnttakele, mar it 4 meter hege en likernôch 2,2 meter by 2,2 meter brede ûnderhûs bleau noch lang stean om't dêr in elektromotor yn stie.
Heup
De heup of heupbonke (ek bekend ûnder de Latynske oantsjutting os coxae, letterlik: "heupbonke", fan os, "bonke" en coxa, "heup") is by wringedieren in diel fan it skelet dat de skonk (by minsken) of de efterpoat (by bisten) mei de romp fan it lichem ferbynt.
Chicago
Skiednis
Yn 'e krite dêr't no Chicago leit, wennen yn 'e achttjinde iuw de Potawatomy-Yndianen, dy't dêr de Majêmy en de Sôk en Foks ferdreaun hiene. Yn 1795, oan 'e ein fan 'e Noardwestlike Yndiaanske Oarloch, kaam it gebiet yn Amerikaanske hannen. Op it plak dêr't no Chicago leit, wie doe in draachplak, dêr't men guod út it gebiet fan 'e Grutte Marren oer lân ferfierde nei de bopperin fan it rivierestelsel fan 'e Mississippy, en fise fersa. Chicago waard dêr yn 1833 offisjeel stifte; it hie doe likernôch 200 ynwenners. Yn 1837 krige it de status fan stêd.
Yn 1871 briek de Grutte Brân fan Chicago út, en tusken 8 en 10 oktober fan dat jier waard in grut part fan de stêd yn 'e jiske lein. Fan 'e 300.000 ynwenners rekke in trêde sûnder hûs. It tal deaden foel relatyf noch ta, en bedroech 200 oant 300. De spoarwegen en it meastepart fan 'e yndustry oerlibben de brân ûnskansearre, dat de weropbou koe daliks mei begûn wurde. Dy weropbou feroarsake trouwens in revolúsje yn 'e boukeunst. Ynstee fan hout waard de nije stêd fan stiel en stien boud, wat foar dy tiid in wrâldprimeur wie. De útfining fan 'e lift en de elektrisiteit makke dat kantoartuorren fan mear as acht boulagen ûntwurpen wurde koene. Der waard drok eksperimintearre mei bousels fan getten izer, stiel en betonskelet. Yn 1885 waard yn Chicago de earste wolkekliuwer fan 'e wrâld boud.
Demografy
Neffens de folkstelling fan 2010 hie de befolking fan Chicago doe de folgjende rasiale opbou: 31,7% blanken; 32,9% swarten; 13,3% (blanke) Latino's; 5,5% Aziaten (wêrûnder 1,6% Sinezen; 1,1% Yndiërs; 1,1% Filipino's; 0,4% Koreänen; 0,3% Pakistanen; 0,3% Fjetnamezen; 0,2% Japanners; en 0,1% Tai); 2,7% fan mingd ras; 0,5% Yndianen; en 13,4% lju fan oar komôf.
Omgong fan Frankryk 1904
De 2e edysje fan de Omgong fan Frankryk waard hâlden fan 2 oant en mei 24 july 1904.
Diskwalifikaasjes
Ienris yn Parys die bliken dat Maurice Garin syn twadde oerwinning boekt hie, diskear mei in foarsprong fan mar trije en in heale minút op Lucien Pothier. Mar de freugde duorre net lang. It Frânske hurdfytsbûn wegere de útslach fanwegen alle ûnregelmjittichheden, lykas it foar in part "riden" fan de rûte mei trein. In flink tal hurdfytsers, wêrûnder de earste fjouwer fan it einklassemint, waard út de útslaggen skrast en Pothier waard foar it libben op non-aktyf set. Maurice Garin krige in startferbod fan twa jier. De oerwinning gie úteinlik nei Henri Cornet, dy't hast trije oeren efterstân hie op Garin. De lêste hurdfytser dy't yn Parys oer einstreek kaam die der goed 101 oeren langer oer.
Jeropeeske Ekonomyske Romte
Organisaasje
Der is in Rie foar allen lannen, besteande út de fertsjintwurdiger fan de fjouwer leden en de Jeropeeske Kommisje. De bedoeling fan dy rie is om de wetjouwing fan de fjouwer lannen ôf te stimmen op dy fan de Jeropeeske Uny. De rie komt twa kear yn it jier byelkoar.
Braksân
Braksân is in sânbank yn de Waadsee tusken Lauwerseach en Skiermûntseach.
Aken
Iere skiednis
Oan it begjin fan de earste iuw n.Kr. waarden de waarmwetterboarnen kanalisearre en setten de Romeinen útein mei it bouwen fan in kueroarde, Aquae Granni. Twa baddekompleksen, dy't mei-inoar ferbûn waarden troch in foarum, dy't omjûn waard mei pylders, ferskate badhuzen en in tempel ta Grannus wijd, moast der yn de stêd, dy't wol 25 bunder grut wie, stien hawwe.
Nei de kriich
Nei de kriich waard de stêd weropboud en yn 1946 wennen der al wer 100.000 minsken. Op 23 augustus 1946 waard it noardlike part fan de Prusyske Rynprovinsje, dêr't Aken by hearde, in part fan de nije dielsteat Noardryn-Westfalen. Yn 1971, by in weryndieing yn Noardryn-Westfalen, waarden guon buorgemeenten by de stêd Aken yndield en kaam it ynwennerttal út op 237.108.
Susterstêden
Dêrnjonken is der ek in stêdebân mei Montebourg (Frankryk), dy't sûnt 1960 bestiet. Montebourg hie in stêdebân mei de eardere gemeente Walheim. Dy waard oernommen troch de dielgemeente Kornelimünster/Walheim.
Piet Jetze Faber
Piet Jetze Faber (Stiens, 14 desimber 1955) wie in topkeatser fan Stiens, letter fan Froubuorren.
Tsjalling fan Eysinga (1603-1658)
Tsjalling wie de soan fan Peter en fan Foockel fan Heringa. Hy krige by de doop de namme Johan, mar krige nei it ferstjerren fan syn âldste broer Tsjalling (1613) dy syn namme. Hy wie earst kapitein, dêrnei grytman fan Raerderhim en folmacht op de lândei foar it kertier Eastergoa, letter lid fan deputearre steaten fan Fryslân. Tsjalling fan Eysinga ferstoar net-troud; syn lyk waard yn de tsjerke fan Raerd begroeven ûnder in grêfsark mei syn byltnis, syn wapen en syn 16 kertieren.
Wrâld
Op de Ierde sels sprekke wy ek fan in tal ferskate wrâlden. Bygelyks de:
Religy
Welt (Begriffsklärung) World (disambiguation) Maailm Maailma Monde Mundo Világ (egyértelműsítő lap) World 世界 (曖昧さ回避) 월드 Wereld Verden Świat Lume (dezambiguizare) Värld 世界
Oldhuistrastate (Moarre)
Skiednis
Neffens Occo Scarlensis waard Oldhustera yn 1496 yn 'e brân stutsen; de state wie doe eigendom fan Tiaerdt fan Mockema en ferhierd oan Foppe, lykas ek yn it Register van den Aanbreng fan 1511 fermeld wurdt. Nei 1496 sil it goed allinne in sate west hawwe. Yn 1543 giet ek út Oldhuistra wei in bedrach oan it personaatskip fan de tsjerke. Dê sil de fernijing basearre wêze yn Van Heussen en Van Rijn, Oudheden en Gestichten, dat de eigeners fan Heemstra, Oldhuistra, Bottema en Nittema om bar it tsjerkfâdijskip fan Morra 'betsjinnen'. By in ferkeaping yn 1687 wurdt 'het hornleger met de grachten, de singel, het groot hooff en het gestoelte en legersteden (graven) in de kerck' fermeld.
Hooters
Hooters is de registrearre merknamme dy't brûkt wurdt troch twa nau mei-inoar ferbûne Amerikaanske keatlings fan fastfoodrestaurants fan it type breastaurant. Dêrby giet it om Hooters, Inc., wêrfan't it haadkantoar fêstige is yn Clearwater, yn 'e Amerikaanske steat Floarida, en Hooters of America, LLC, mei it haadkantoar yn Atlanta, yn 'e steat Georgia. Beide binne eigendom fan it ynvestearringsbedriuw Nord Bay Capital. Hooters begûn yn 1983 en ûnderskiedt him fan oare fastfoodrestaurants troch it inkeld oannimmen fan jonge tsjeppe (froulike) servearsters, leafst mei wielderige foarmen, dy't omrinne yn in straksittende wite himdsjes en straksittende oranje koarte broeken.
Namme
De namme "Hooters" is wurdboarterij. It ferwiist nei de ûle yn it logo fan it bedriuw, mei't it tiidwurd to hoot yn it Ingelsk it lûd oanjout dat dy fûgel makket. Men soe in ûle dêrom in hooter neame kinne. Mar hooters is ek in Amerikaansk-Ingelske sprektaalterm dy't "titen" betsjut. Dat ferwiist skynber nei de wielderige foarmen fan (guon) fan 'e servearsters, dy't Hooters Girls neamd wurde. It is dan ek net tafallich dat de eagen fan 'e ûle út it logo, dy't ek de beide o|o's fan it wurd "Hooters" foarmje, in treffende likenis fertoane mei de boarsten fan in frou.
Slach by Naissus
Betsjutting
De ferneatigende nederlaach, keppele oan it eardere ferlies yn 'e maitiid, bruts de krêft fan de Goaten. Guon koenen noch in skoftke yn it Romeinske Ryk bliuwe oant 271 doe't Aurelianus de lêsten oer de Donau fuortjage. Sûnt dy tiid wienen de Goaten net langer mear in serieuze bedriging foar de Romeinen. De oerwinning wie sa folslein west dat de Romeinen oan de earste helte fan de 4e iuw ta net folle mear te stellen hienen mei dit folk.
Gaast
Gaasten binne hege balstien- en sângrûnen, opstowe troch Skandinavysk lâniis, sa'n 135.000 jier lyn. Om 1270 hinne wurdt skreaun oer Lutkegast, Lytse Gaast dus. Gaast wie eartiids in fiskersdoarp oan de Sudersee. De ynwenners fertsjinnen harren brea mei de walfiskfangst. Yn it wapen fan Gaast stiet dan ek in walfisk ôfbylde. De namme waard foar de Steatestavering fan 1980 as Gaest stavere.
Walfiskfeart
Troch de ynset fan Doarpsbelang en yn gearwurking mei it skipfeartmuseum is der in kopy fan de stien makke. Dy leit no yn 'de Fûke' en sil ynmitsele wurde yn 'de Fûke' te Gaast.
Heather Locklear
Locklear waard fral ferneamd troch har rollen yn de telefyzjerigen Dynasty, Spin City en Melrose Place. Yn Dynasty spile hja Sammy Jo, yn Spin City wie se Caitlin Moore, de kampanjemanager fan de boargemaster fan New York en yn de rige Melrose Place spile sy Amanda Woodward; foar de lêste rol krige hja de 'Bêste aktrise yn in telefyzjerige priis'.
Priveelibben
Febrewaris 2007 waard har leafde foar bêste freon en eks-kollega, akteur Jack Wagner, buorkundich makke. Wagner en Locklear krigen kunde oan elkoar op de set fan de populêre jierren '90 searje, Melrose Place yn 1992. Yn de rige trouden sy ek. Hoewol't der neffens it pear sprake wie fan in nauwe freonskip, duorre it oant yn 2007 dat Locklear en Wagner in ferhâlding krigene.
Sichtigvor
Skiednis
Op de Loermund stiet in fort út de achtste iuw, dêr't de oerbliuwsels no noch fan te sjen binne. It fort hearde ta in rige grinsposten dy't yn de Karolingyske perioade oprjochte wiene oan de grins mei it Saksyske fêstigingsgebiet. Dat, útwreide mei permaninte gebouwen, tsjinne letter ek as taflechtsoard foar de bewenners fan it sintraal lizzende Möhnedal.
Bysûnderheden fan it doarp
Yn 1896 waard oan 'e Möhnestrasse de Evangelyske St. Markuskapel boud, om't yn 'e rin fan 'e yndustrialisaasje hieltyd mear evangelyske kristenen harren fêstigen yn 'e foarhinne suver allinnich katolike doarp Sichtigvor.
Allagen
Allagen is in doarp yn de Kreis Soest yn de Dútske dielsteat Noardryn-Westfalen. It plak is part fan de gemeente Warstein. Sûnt 1 oktober 2020 hat Allagen 2423 ynwenners.
Brief oan de Romeinen
It Brief oan de Romeinen, yn it oarspronklike Gryksk: Επιστολή προς Ρωμαιους, Epistoli pros Romaious, ek wol koartwei Romeinen neamd, is it sechsde boek fan it Nije Testamint fan 'e kristlike Bibel. It is de earste fan 'e brieven, en heart ta de Brieven fan Paulus. Dat de apostel Paulus dit brief skreaun hat, is frijwol ûnbekreaud. De measte bibelwittenskippers en teologen binne it deroer iens dat it yn 'e jierren 55-57 skreaun wêze moat mei as doel om oan 'e kristlike gemeente yn Rome de ferlossing te beskriuwen dy't besletten leit yn it evangeelje. Romeinen is de langste fan 'e Brieven fan Paulus, en wurdt beskôge as Paulus syn wichtichste teologyske neilittenskip. De earste folsleine Fryske oersetting fan Romeinen stie yn 'e fertaling fan it Nije Testamint fan dû. Geart Aeilco Wumkes en Eeltsje Boates Folkertsma, dy't yn 1933 útkaam.
Museum foar Ljochtkeunst
It Museum foar Ljochtkeunst, oprjochte yn 2001, is fêstige yn it Dútske stedsje Unna, yn Noardryn-Westfalen.
Súdlike Orkneyeilannen
Skiednis
Dêrnei waarden de eilannen faak besocht troch seehûnejagers en walfiskjagers, mar yngeand ûndersocht binne se earst troch de ekspedysje fan William Speirs Bruce op de Scotia yn 1903, dy't op Laurie oerwintere. Bruce ferkende de eilannen en festige der in meteorologysk stasjon, dat ferkocht waard oan de Argentynske steat doe't er de arsjipel ferliet yn 1904. Dy basis krige yn 1951 in nije namme, Orcadas, en is no (2007) noch yn it wurk. It is it âldste ûndersyksstasjon yn de Antarktyske kontrei dat hieltyd troch bemanne west hat.
Yn 1908 ferklearre it Feriene Keninkryk har soevereinens oer ferskate Antarktyske en Súd-Amerikaanske gebieten "to the south of the 50th parallel of south latitude, and lying between the 20th and the 80th degrees of west longitude", de Súdlike Orkneyeilannen derby. De eilannen waarden dêrnei bestjoerd as part fan de Falkland Islands Dependencies. Yn 1947 waard in ûndersyksstasjon op Signyeilân stifte foar de British Antarctic Survey. Yn 1962 kamen de eilannen by it nij stichte British Antarctic Territory.
Reade Doarp (Baarn)
thumb|right|300px| It Reade Doarp fan Baarn It Reade Doarp is in wyk yn Baarn. In 2010 waard de wyk oanwiisd ta beskerme doarpsgesicht. Dat barde op 25 jannewaris 2010 by in besite fan minister Ronald Plasterk.
Nikolaj Karamzin
thumb|right|Nikolaj Karamsin Nikolaj Karamzin, folút Nikolaj Michajlovitsj Karamzin (Russysk: Никола́й Миха́йлович Карамзи́н, 1 (12) desimber 1766, Michajlovka – 22 maaie (3 juny) 1826, Sint-Petersburch) wie in Russysk skriuwer, kritikus en histoarikus.
Hoogeveen
Skiednis
Hoogeveen bleau noch in lange tiid in feankoloanje. Yn 1811 telde de gemeente 4794 ynwenners, yn 1840 wiene der 7339 en yn 1874 10.763 ynwenners. Oan 'e ein fan de njoggentjinde iuw waard turf minder wichtich en waarden lânbou, feetylt en yndustry wichtiger. Op 1 maaie 1870 waard de spoarline Meppel-Grins iepene en waard Hoogeveen ferbûn mei it spoar. Wichtige fabriken út dy tiid binne de Koöperative Suvelfabryk, hjoed-de-dei DOC-Kaas, de blikfabryk Drenthina (letter in part fan Thomassen & Drijver-Verblifa, tsjintwurdich Ardagh Metal Packaging) en de konserven- en djipfriezerfabryk Lukas Aardenburg (Iglo-produkten), letter part fan Unilever.
Nei de Twadde Wrâldkriich waarden de measte kanalen tichtmakke. Dêrtroch ûntstiene lange, brede, rjochte diken dy't gaadlik foar it grutte ferkear wiene. Bedriuwen lykas Philips, Fokker en Standard Electric fêstigen harren yn it plak. Ek rjochte Jan Kip Kip Caravans op yn Hoogeveen. De ekonomy krige in grutte oantrún en Hogeveen wie foar in skoftke de hurdst waaksende gemeente fan boppe de 20.000 ynwenners fan Nederlân. Om it grutte waaksen fan de befolking op te fangen, waarden de grutte nijbouwiken oanlein. Yn de tachtige jierren wie it sa'n bytsje dien mei de groei. Ynstee fan de earder ferwachte 100.000 ynwenners om 1990 hinne, bleau it tal ynwenners om de 45.000 hinne. Troch in gemeentlike weryndieling dêr't inkelde doarpen oan de gemeente taheake waarden en it oanlizzen fan nijbouwyk De Erflanden, woeks it ynwennertal letter ta likernôch 55.000.
Hjoed-de-dei hat Hoogeveen in soad stedske foarsjennings, om't dy yn it lanlike gebiet ûntbrekke. Hoogeveen hat in grut winkeloanbod en hat in reedlik grut wurkgelegenheid yn de yndustry. Hoogeveen skaaimerket him as in plak mei ferskate tsjerklike streamings.
Fulkaan
De measte fulkanen binne te finen yn gebieten dêr't tektoanyske platen oan elkoar grinze. Op dy plakken kin de magma nei boppe komme. In lyts part fan de fulkanen hat net direkt mei tektoanyske prosessen te krijen omdat se net op in tektoanyske plaatgrins lizze. By sokke fulkanen komt in mantelplom út de djippe ierdmantel nei it ierdoerflak.
Hillel Slovak
Hillel Slovak (Haifa, Israel, 13 april 1962 – Los Angeles, 25 juny 1988) wie in Israelysk-Amerikaansk gitarist. Hy wie bekend as de orizjinele gitarist fan de Red Hot Chili Peppers.
Klaudius Goatikus
Libben
Klaudius syn komôf is ûndúdlik. Nei alle gedachten waard er berne yn Syrmia (Sirmium; yn Neder-Pannoanje). Hy tsjinne as tribún ûnder Desius en Falerianus I, en waard troch de lêste beneamd as oerbefelhawwer yn Illyricum. Klaudius waard keizer doe't er tegearre mei Aurelianus yn septimber 268 in kûp belei tsjin keizer Gallienus.
Klaudius stjoerde syn freon Aurelianus mei troepen nei it suden fan Galje ta. It slagge Aurlianus om de kontreien eastlik fan de Rhône wer oan it Romeinske Ryk ta te foegjen. Klaudius berikte yn Spanje itselde resultaat mei ûnderhannelings. It ferfal fan it ryk koe dêrtroch tydlik opkeard wurde.
Wilens soargen de Goaten foar grutte problemen op de Balkan. Klaudius gie der mei syn troepen hinne en helle flakby Marsianopolis in skitterjende oerwinning. Dy oerwinning besoarge him it taheaksel "Goatikus". Lykwols wienen de problemen dêrmei noch net oplost. Nije ynfallen fan de Goaten moasten tsjinhâlden wurde en fierder wie der in soad ûnrêst yn it easten, dêr't Keningin Senobia fan Palmyra yn 269 de Romeinske gebieten ynfallen wie. Har troepen hiene de seehaven fan Egypte, Aleksandrje, oermastere en dêrmei wie de foar Rome sa wichtige nôt-oanfier ôfsnien. Dêrnei stjoerde sy har legers nei it noarden ta en oermastere grutte stikken Romeinsk grûngebiet yn Asia Minor (Turkije). Klaudius, dy't op 'e Balkan genôch te stellen hie mei de Goaten, koe in oarloch yn it easten der net by hawwe. Hy wie twongen om frede mei har te sluten.
Antarktysk Ferdrach
It ferdrach waard ûndertekene troch 12 lannen, mei de Feriene Steaten en de Sovjet-Uny derby, dy't besleaten om Antarktika as wittenskiplik reservaat gewurde te litten en gjin militêre aktiviteiten op dit kontinint te organisearjen. Dit wie de earste oerienkomst wat de fermindering fan bewapening yn de wapenwedrin fan de Kâlde Kriich oanbelanget. It Antarktysk Miljeuprotokol, yn 1998 oan it ferdrach taheakke, makket it boppedat oant yn elts gefal 2048 ûnmooglik mineralen op it kontinint te winnen.
Theodor Storm
Wurk
As auteur wie Storm wie ien fan 'e wichtichste fertsjintwurdigers fan it post-romantysk reälisme. Hy hat 50 novellen en in dichtbondel skreaun, mei dêryn ferskate bekend gedichten. Syn twa meast ferneamde wurken binne de novelle Immensee (1849) en syn masterwurk Der Schimmelreiter, skreaun yn syn lêste libbensjier 1888. Storm syn wurk kin sjoen wurde as foarútrinnend op 'e nije literêre streaming fan it naturalisme. Hy wurdt wurdearre om syn kombinearjen fan tagonklikens mei djipsinnigens yn syn wurk, dat de measte saneamde Heimatkeunst fan syn tiid te boppe giet.
Siuwsk
Siuwsk waard doe dus stavere as 'Zee(u)s(ch)' en wie as begryp gongber as oantsjutting fan de taal fan de Flaamske kust. Dêrûnder ferstie men oant sawat begjin 15e iuw it hiele eilânrike kustgebiet fan Oostvoorne oant foarby Duinkerken. Tsjintwurdich, no’t streektalen en minderheidstalen folop yn de belangstelling steane, binne hieltiten mear minsken fan miening, dat it Siuwsk, krektas it Nedersaksysk en it Limburchsk, as selsstannige streektaal erkend wurde moatte. It Jeropeesk Hânfêst foar Streek- of Minderheidstalen jout dêr mear as genôch mooglikheden foar. Op provinsjaal nivo wurdt dêroer sûnt koarten oerlis fierd. De fraach dy’t dêrby fansels opkomt, is oft dy erkenning ek foar it Frânsk- en West-Flaamsk jilde moatte soe. Belgje en Frankryk hawwe it niisneamde hânfêst lykwols net ûndertekene, al soe Frankryk op it punt stean dat no wol te dwaan. Der is oerlis tusken Seelân en Frânsk-Flaanderen.
Regiolekten en skaaimerken
thumb|Siuwstalich buordsje op it doarpshûs fan Driewegen It Siuwsk is ûnder te ferdielen yn in tal dialektgroepen of regiolekten: Svores (Oostvoorne en omkriten), Goereês, Flakkees, Fluplands (St. Philipslands), Thools, Schouws, Duvelands, Noord-Bevelânsk, Zuud-Bevelands, Walchers, West-Zeêuws-Vlaoms (of Cezands) en Land-van-Axels. Dêrnjonken is it Siuwsk nau besibbe oan it West-Flaamsk. De dialekten fan it Land van Hulst, it eastlikste diel fan Siuwsk Flaanderen, en in tal Siuwsk-Flaamske grinsdoarpkes binne gjin Siuwske, mar east-Flaamske (dus Frankyske) dialekten. Binnen de ferskate regiolekten hawwe de measte plakken in eigen dialekt. Mar hieltyd mear fan dy pleatslike dialekten ferflakje. Meastal binne allinnich de dialekten fan 'sletten' mienskippen noch dúdlik fan de dialekten fan omlizzende plakken te ûnderskieden (Ouddorp, Bruinisse, Yerseke, Arnemuiden, Westkapelle, Eede). Oan sprekkers is noch wol hieltyd dúdlik te hearren út hokker krite hja komme en binnen gruttere streken as Flakkee, Súd-Bevelân en Schouwen besteane regionale ferskillen. Dy ferskillen binne hast altyd east-west oriïntearre. In apart plak binnen it Siuwsk wurdt ynnommen troch it boarger-Siuwsk fan Middelburch en Flissingen (tsjintwurdich ek East- en West-Souburg), dat tige ferskilt fan it Walcherske plattelânsdialekt dêr omhinne. De dialekten fan oare stêden en stedsjes as Zierikzee, Goes, Veere, Tholen, Oostburg, Axel en Terneuzen wike folle minder ôf fan de plattelânsdialekten dêromhinne. De neamde regiolekten litte nei it suden ta hieltyd mear Flaamske skaaimerken sjen. Is op Schouwen in 'simmer yn Seelân' noch gewoan in 'zomer in Zeêland', fan Walcheren en Súd-Bevelân ôf wurdt dat in 'zeumer'. En op it kwa wurdskat wat noardlikere Súd-Bevelân yt men 'aerebemezen' of 'aerebezems', op Walcheren binne dat 'frinzen' of 'frenzen' (fan it Frânske 'fraises'). It dialekt fan midden en westlik Siuwsk-Flaanderen liket tige op it West-Flaamsk fan 'sjuust over de grenze'. It ienige opmerklike ferskil is it ûntbrekken fan de oe-útspraak fan de Nederlânskse 'ou' yn Siuwsk-Flaanderen. En de wurdskat fan Siuwsk-Flaanderen is folle mear as dy fan it West-Flaamsk oantaast troch it Nederlânsk.
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1932
Los Angeles Memorial Coliseum
It stadion waard yn 1921 boud as monumint ta oantinken fan de slachtoffers fan de Earste Wrâldkriich it waard iepene yn 1923. It hie plak foar 75.144 taskôgers foar de Olympyske Simmerspullen fan 1932 waard it tal plakken foar taskôgers opskroeft ta 101.574. Ek krige it foar dizze spullen syn Olympyske fakkel.
Bakkefean
Tsjerke
thumb|260px|De eardere herfoarme tsjerke
Ferienings
( De list is yn 2023 bywurke mei help fan de doarpsside. Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op de hiemside fan it doarp)
Ofbylden
<Gallery> Ofbyld:2023 Bakkefean, PKN-tsjerke De Mande (PKN-gemeente It Keningsfjild).jpg|PKN-tsjerke De Mande Ofbyld:2023 Bakkefean, Bakkefeanster Feart.jpg|Bakkefeanster Feart Ofbyld:2023 Bakkefean, pleatske oan 'e Houtwâl.jpg|Houtwâl Ofbyld:2023 Bakkefean, Weverswâl 32.jpg|Weverswâl
Veliki Novgorod
Stifting
De Varjaachske namme fan de stêd 'Holmgård' (Holmgarðr of Holmgarðir) komt yn âldere Noarske saga's foar, mar leginde en histoarje binne dreech fan inoar te skieden. Holmgård ferwiisde nei Rjoerikovo Gorodisjtsje, in plak op 2 kilometer fan it sintrum fan de sted, dat yn 1999 by de stêd foege is. Argeologyske opgravings lykje der op te wizen dat Gorodisjtsje ("fersterking"), lykas it plak lang neamd waard, de sit wie fan de 'knjaz' (foarst) en al sûnt de 9e iuw bestie. Novgorod ûntstie net earder as yn de 10e iuw, wat de namme 'nije stêd' (Novogorod, yn it Aldnoarsk Naugard) ferklearje soe.
Tsaretiid
Yn de tiid fan de anneksaasje fan Novgorod wie de stêd mei sa'n 25.000 oant 30.000 ynwenners de op twa nei grutste stêd fan Moskoovje. Dat bleau sa oant de hongersneed fan de jierren 1560 en de Slachting yn Novgorod fan 1570. By de Slachting yn Novgorod liet Ivan de Ferskriklike syn opritsjniki de stêd plonderje en tûzenen ynwenners deadzje. De elite fan de stêd waard nei Moskou, Jaroslavl en oare plakken deportearre. De lêste jierren fan de 16e iuw wiene yn ferhâlding foar de stêd wer wat better, doe't Boris Godûnov maatregels fan Ivan de Ferskriklike weromdraaide, de hannelsprivileezjes werom joech en fan de stêd in biskopsstêd makke. Yn 1603 waard it de Dútsers tastien om wer in hannelspost te iepenjen. thumb|left|250px|De stêd yn 1675 Yn de Tiid fan Unrêst joegen de Novgorodiërs harren yn de simmer fan 1611 oer oan de Sweedske troepen ûnder lieding fan Jakob De la Gardie. Seis jier letter waard de stêd yn it ramt fan it Fredesferdrach fan Stolbovo werom jûn oan Moskoovje. De tiid late ta in fierdere ûntfolking: it tal pleatsen fan de stêd naam fan 1158 yn 1607 ôf oant mar 493 yn 1617; de saneamde Sofiakant fan de rivier (it diel dêr't de Sofiakatedraal stiet) wie sels hielendal ferlitten. Pas tsjin it ein fan de iuw soe de stêd wer wat fan de âlde wolfeart werom krijge, doe't prestizjeuze projekten lykas de Katedraal fan it Teken en it Vjazjisjtsjski-kleaster boud waarden. Ien fan de ferneamste patriargen fan Moskou, patriarch Nikon, wurke tusken 1648 en 1652 yn Novgorod.
Nei it skisma yn de Russyk-Otterdokse Tsjerke waard Novgorod ien fan de bolwurken fan de âldleauwigen. De stêd bleau in wichtich hannelssintrum, ek al krige it jimmeroan mear konkurrinsje fan Archangelsk. Der waard hannele mei de Baltyske Steaten en Stockholm, wylst Sweedske keaplju nei Novgorod kamen, dêr't hja sûnt 1627 in eigen hannelspost krigen. Novgorod produsearre klokken, kanonnen en oare wapens en de sulversmeden fan Novgorod wiene ferneamd. Ek de kisten dy't yn Novgorod makke waarden, wiene yn it hiele lân bekend.
Die Twa
Yn 2004 wienen se ûnderdiel fan de top-100 formaasje Infinity. As der guon bandleden net koenen, en it optreden oars net trochgean koe, treden hja sûnt 2005 tegearre op as feestduo en neamden har dan Die Twa. Hja treden dan op mei in ferskaat oan repertwaar en muzykstilen op brulloften, yn feesttinten en op toanieljûnen.
The Untouchables (film)
Plot
Nei in tafallige moeting mei de Amerikaan fan Iersk komôf Jimmy Malone, dy't op âldere leeftyd noch altyd mar sljochtwei plysjeman is om't er in hekel oan korrupsje hat en dêrom troch syn korrupte superieuren net befoardere wurdt, beslút Ness in spesjale ienheid gear te stallen fan lju dy't net omkocht wurde kinne. Dêr freget er Malone foar, mar dy is yn 't earstoan ôfhâldich, om't de leden fan sa'n ienhied sûnder mis it doelwyt fan moardoanslaggen fan Capone syn ûnderhearrigen wurde sille. Uteinlik stimt er lykwols dochs ta. Om foar te kommen dat se korrupte plysjeminsken binnenhelje, stelt Malone foar om streekrjocht nei de plysjeskoalle te gean. Dêr rekrutearje se de jonge skerpskutter en Amerikaan fan Italjaansk komôf Giuseppe Petri, dy't syn namme feroare hat yn George Stone om net assosjearre te wurden mei de maffia. As fjirde lid jout Oscar Wallace him by de ienheid, in boekhâlder dy't troch syn superieuren yn Washington, D.C. oan Ness tawiisd is.
Wallace, dy't yn 'e boekhâlding fan Capone dûkt, ynsafier't dy bekend is, ûntdekt dat Capone al yn gjin jierren ynkomstebelesting betelle hat. Om't de maffiabaas nea streekrjocht yn ferbân brocht wurde kin mei de moarden en oare misdriuwen dy't yn syn namme begien wurde, oppenearret Wallace it idee om him oan te kleien foar belestingûntdûking. Ness wurdt opsocht troch in lid fan 'e gemeenteried fan Chicago, dy't him besiket om te keapjen, wêrby't op subtile manear ek in warskôging fan Capone oerbrocht wurdt dat dyselde der net foar tebekskrilje sil om plysjeminsken út 'e wei te romjen. Mar Ness makket de man yn net mis te fersteane bewurdings dúdlik dat er gjin jild fan 'e maffia oannimme sil. Letter wurdt Ness foar syn hûs opwachte troch Frank Nitti, in hiermoardner fan Capone, dy't Ness syn frou en bern bedriget. Dêrop lit Ness syn gesin ûnderdûke.
Opbringst
The Untouchables brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $76,2 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $30,0 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $106,2 miljoen. Ofset tsjin it budget fan $25 miljoen betsjut dat in winst fan $81,6 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte.
Postumus
Skiednis
Al gau waard it rustige libben yn it Gallo-Romeinske ryk opskrikt troch in opstân fan it leger ûnder Laelianus yn 269. Postumus sloech de opstân del, mar waard koard dêrop troch syn eigen soldaten fermoarde doe't hy harren ferbea om de stêd Moguntiacum (tsjintwurdich Mainz) te plonderen, dêr't Laelinanus sitten hie. De troepen beneamden ferfolgens de soldaat Marius as keizer.
Jedi-folkstellingsferskynsel
Oarsaak
It tinken is dat it Jedi-folkstellingferskynsel feroarsake waard troch in broadsje-aapferhaal. Dat woe hawwe dat eltse religy dy't in minimum oantal oanhingers hie (yn guon gefallen werjûn as 8.000, yn oaren as 10.000), automatysk offisjele erkenning krije soe. Dat ferhaal waard yn it Feriene Keninkryk, Austraalje, Nij-Seelân en Kanada foarôfgeande oan 'e fiif- of tsienjierlikse folkstelling ferspraat fia keatling-e-mail. Ek waarden lju oanfitere om by de fraach oer religy "Jedi" yn te foljen om blyk te jaan fan harren leafde foar Star Wars of om 'e fêstige oarder te yrritearjen.
List fan planetoïden 30801-30900
Dit is in list fan planetoïden 30801-30900.
Hûs fan de Nederlannen
Stúdzjes
By beskate stúdzjes giet de gearwurking mei de universiteiten fan Nymwegen, Utert, Antwerpen, Gent en Leuven oer lânsgrinzen hinne. Fan guon stúdzjes wurdt it iene part yn Nymwegen en it oare part yn Múnster jûn. Múnster hat him ûntwikkele ta in stêd foar studinten. Foar Nederlanners is de Dútske taal goed tagonklik, foar Frysktalige Nederlanners ek. Oer Swol-Ynskedee hat Fryslân in streekrjochte treinferbining mei Múnster.
Unstoppable (film út 2010)
Plot
Connie oppenearret om 'e trein mei opsetsin ûntspoare te litten op it tinbefolke plattelân, foar't er gruttere plakken berikke kin. Galvin ferwiist dat idee lykwols daliks nei de foddekoer, om't de skea oan 'e trein de spoarweimaatskippij hannen fol jild kostje soe. Ynstee lit er twa oare keppele lokomotiven, dy't bestjoerd wurde troch masinist Judd Stewart, foàr de op 'e rin sleine trein ride om dy ôf te remjen, sadat in oare spoarweiwurknimmer, de eardere marinier Ryan Scott, út in helikopter nei lokomotyf #777 abseile kin om dêr de rem derop te setten.
De #1206 fan Barnes en Colson hellet einlings de #777 yn. By it besykjen om harren lokomotyf op 'e keppeling fan 'e lêste wagon fan 'e #777 oan te sluten, ûntslute se by ûngelok de fersegeling fan 'e wagon, dy't nôt befettet. Fan gefolgen wurde se neitiid oanhâldend bestood troch fuortwaaiend nôt. De keppelpin wol net slute, dat Colson weaget him yn 'e nôtwyn en skopt de pin te plak. Dêrby rekket syn foet lykwols beknypt en ferwûne. Hy wit himsels te rêden, mar mankepoatet neitiid werom nei de kabine fan 'e #1206. Om't Colson no dúdlik net by steat is om oer de trein hinne te klimmen nei de beide lokomotiven oan 'e foarkant, nimt Barnes dy taak op him, wylst Colson efterbliuwt yn 'e #1206 en de trein troch dynamysk remjen stadiger besiket gean te litten. Barnes weaget syn libben troch oer it dak fan 'e gefaarlik fluch bewegende treinwagons nei foarren te draven, wêrby't er eltse kear tusken twa wagons hânmjittich de rem by de efterste wagon derop set.
Judi Dench
thumb|Judi Dench yn 2007 Judith Olivia Dench (York (Noard Yorkshire), 9 desimber 1934) is in Britsk aktrise. Sy studearre oan de Central School of Speech and Drama yn Londen. Sy spile yn in soad stikken fan Shakespeare. Op 6 desimber 2008 krige Dench in oeuvrepriis by de European Film Awards.
Kastyljaansk Skiedingsberchtme
Underferparting
Oare berchrêgen dy't diel útmeitsje fan it Kastyljaansk Skiedingsberchtme binne de Sierra de Ayllón, de Sierra de Ávila, de Sierra de la Paramera, de Sierra de Candelario, de Sierra de Gata en de Serra da Estrela in Portegal.