cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Deputearre Steaten fan Fryslân
1991-1995
It Kolleezje fan Deputearre Steaten wie yn dizze perioade grûndearre op in koälysje fan CDA, PvdA en VVD, dy't mei-inoar 41 fan de 55 sitten yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân hiene. Dit wiene de deputearren:
2015-2019
It Kolleezje fan Deputearre Steaten is yn dizze perioade grûndearre op in koälysje fan CDA, VVD, SP en FNP, dy't mei-inoar 23 fan de 43 sitten yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân hiene. Dit binne de deputearren:
2019-2023
Op 20 maart 2019 wiene der wer Provinsjale Steateferkiezingen. Nei't yn de Steaten in koälysje foarme waard tusken CDA, PvdA, FNP en VVD, waarden de deputearren foar de kommende perioade keazen:
Beamiikhoarntsjes
De beamiikhoarntsjes (Latynske namme: Sciurus) foarmje in skaai fan 'e klasse fan 'e sûchdieren (Mammalia), it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), it ûnderskift fan 'e iikhoarntsjes en sliepmûzen (Sciuromorpha), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae), de ûnderfamylje fan 'e echte iikhoarntsjes (Sciurinae) en de tûke fan 'e echte beamiikhoarntsjes (Sciurini). Ta dit skaai hearre 30 soarten iikhoarntsjes, wêrûnder it gewoane of reade iikhoarntsje, dat ek yn Fryslân foarkomt.
Satine Kryze
Fiktive biografy
Dejingen dy't deselde ideeën hawwe as Satine ferienje harren ta in beweging dy't de 'Nije Mandalorianen' neamd wurdt. Harren ideology botst sasear mei de libbenshâlding fan 'e Mandaloriaanske tradisjonalisten, dat it ta in boargeroarloch komt. As haad fan Clan Kryze fiert Satine yn dat konflikt de lieding oer de Nije Mandalorianen. Nei nije ferwoastgings en grut ferlies fan libbens witte de Nije Mandalorianen harren tradisjonalistyske fijannen te ferslaan. Satine wurdt hearskeresse oer Mandalore en hat de lieding oer de weropbou nei de boargeroarloch. Hja besiket dêrby de wrâld te herfoarmjen ta in freedsume maatskippij. Har almar mear pasifistyske tinkbylden roppe lykwols ferset by de befolking op en teffens hâldt hja lêst fan ferskate tradisjonalistyske groepearrings, mei as wichtichste de terroristyske Deadewacht ûnder lieding fan Pre Vizsla. Ta de leden dêrfan heart ek Satine har eigen suster, Bo-Katan Kryze.
Skearmuseum
thumb|right|Skearark thumb|Rotbart Skearmeske Kapper Doeleman's Skearmuseum (foarhinne Skearmuseum Bakhuzen) jout in oersjoch fan skearen troch de iuwen hinne, benammen fan it wiet skearen. It museum wie earder fêstige oan de T. de Boerstrjitte yn Bakhuzen, mar ferfear yn 2014 nei it Súd yn Warkum, om't de âlde behuzing te lyts waard. Yn it skearmuseum binne te sjen:
Bitgum
Earder hearde Bitgummole ek by Bitgum mar dat is sûnt 1963 in selsstannich doarp.
Sint-Martinustsjerke
Foar de reformaasje wie de tsjerke fan Bitgum wijd oan Martinus fan Toers. Oarspronklik hie de toer in sealtek en yn de toer hongen twa klokken, ien út de 13e iuw en in grutte út 1490, dy't yn 1616 en 1950 omraand is. Yn 1672 waard de tsjerke mei stipe fan grytman baron Georg Frederik thoe Schwartzenberg fan Grut Terherne op de âlde fûneminten fan de yn 1669 ôfbrutsen tsjerke op 'e nij boud. De toer is doe net fernijd.
Yn de tsjerke sit ûnder it koer de grêfkelder fan de famylje Von Schwartzenberg.
Maite Gonzalez Esnal
Maite Gonzalez Esnal (Donostia, 12 septimber 1943) is in Spaansk-Baskyske skriuwster en oersetter dy't yn it Baskysk skriuwt.
Martinytsjerke (Grins)
Tsjerklike skiednis
De tsjerke hie in funksje foar de hiele mienskip. Ferskate gilden hiene yn de tsjerke harren eigen alter. Njonken it haadalter hawwe der teminsten sechtjin oare alters west. Ien fan dy oare alters wie benammen dy fan Jehannes de Doper foar stêd en tsjerke fan grutte betsjutting. Sûnt likernôch 1220 waard by it alter in wichtich relyk fan de hillige bewarre, nammentlik in earm. Om it relyk waarden alle jierren plechtichheden holden, wêrfoar't in ôflaat fan fjirtich dagen jûn waard. Fral dy ôflaat soarge foar in grutte en oanhâldende oanrin fan pylgers nei Grins. De earm is nei 1588 ferlern gien en tsjintwurdich docht allinne de Sint Jansstraat noch oan dy ferearing tinken.
Steatsline E
Stasjonsgebouwen
Yn 1993 waard it sobere stasjonsgebou út 1923 fan Sittard ôfbrútsen om plak te meitsjen foar opfallende nijbou, in unyk ûntwerp fan arsjitekt J.A. van Belkum Yn 1997 waard it stasjon fan Tegelen inkelde hûnderten meters rjochting it sintrum ferpleatst. It stasjon waard hjirby in fiaduktstasjon en krige hjirby twa liftskjochten en treppen nei de perrons. It stasjonsgebou út 1974 waard nei gebrûk fan it nije stasjon sloopt. Yn 2003 waard de spoarline yn Swalmen tsientallen meters rjochting it westen ferpleatst om romte frij te meitsjen foar de oanlis fan de autosneldyk A73. By de ferpleatste spoarline lâns kamen nije perrons. It âlde Stasjonsgebou fan it type SS 5e klasse is bewarre bleaun, mar stiet no inkelde tsientallen meters fan de spoarline. Trije jier letter yn 2006 waarden de stasjonsgebouwen fan Bunde en Geleen-Lutterade sloopt.
Togruta
Togruta (inkeltal idem; útspr.: [toʊˈɡɹutɑ], likernôch: "too- grû -ta") binne in fiktyf ras fan humanoïde bûtenierdske wêzens út 'e Star Wars-franchise. Hja komme fan 'e planeet Shili, yn 'e krite fan it Stjerrestelsel dy't de Utwreidingsregio neamd wurdt. Der bestiet ek in koloanje fan sa'n 50.000 Togruta op 'e planeet Kiros. Harren natuerlike habitat is bercheftich of alteast heechlein terrein. Fral op Shili binne se tige beskermjend foar de planeet en syn moannen oer. Harren taal is it Togruti. De Togruta wurde regearre troch in keninginne, dy't de titels "regasa fan Shili" en "opperste jagerinne fan 'e Feriene Stammen" dracht. De kultuer fan 'e Togruta op harren thúswrâld Shili is tige kriichshaftich en de planeet beskikt oer mânske striidkrêften; de koloanje op Kiros draacht dêrfoaroer pasifisme út en bestiet foar it meastepart út keunstners en harren famyljes.
Broekster tsjerke
Skiednis
Miederhuys bleau net lang. Yn it selde jier waard er noch beroppen te Haskerhoarne, Alde- en Nijehaske. Grytman Osinga aksele fûl tsjin, mar moast lang om let belies jaan doe't de klassis besleat dat Miederhuys fuort mocht. Wol moast de gemeente fan Haskerhoarne in fergoeding betelje fan fjirtich gûne fanwege syn koarte ferbliuw oan de gemeente Broek/Goaiïngaryp. Ek moast Haskerhoarne de kosten fan it mienskiplike miel op de dei fan de beropping betelje. De gemeente bleau twa jier fakant. Doe waard Gerarder Sixti, kandidaat te Frjentsjer, beroppen. Hy bleau oant syn dea, yn 1679, yn de gemeente. Seisentritich jier hat er yn de Broek stien. Nicolaas Heijnema waard op 6 oktober 1680 befêstige. In jier letter wie er lykwols al stoarn.
Yn 1913 waard de âlde tsjerke sloopt en de nije boud. Yn 1936 waard de gemeente tydlik kombinearre mei dy fan Terkaple en omkriten. Fan 1936-1947 wie dûmny T. Dokter de sielehoeder fan dy gemeente. De gemeente wie fakant fan 1947 oant 1951. Yn 1951 waard de kombinaasje mei Goaiïgaryp en Terkaple ferbrutsen. Sûnt dy tiid heart de herfoarme tsjerke fan De Broek by dy fan De Jouwer en Sniksweach.
Shaak Ti
Shaak Ti (útspr.: [ˈʃaːk ˈti], likernôch: "sjaak ty") is in fiktyf personaazje fan minder belang út 'e Star Wars-franchise fan 'e Amerikaanske filmmakker George Lucas. Sy is in Jedi-master fan it bûtenierdske ras fan 'e Togruta, en teffens in lid fan 'e Hege Jedi Ried, it bestjoersorgaan fan 'e Jedi Oarder. Shaak Ti waard yntrodusearre yn Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002). It personaazje waard yn dy film en yn it ferfolch en Star Wars: Episode III – Revenge of the Sith (2005) spile troch aktrise Orli Shoshan. Yn 'e tekenfilmsearje Star Wars: The Clone Wars (2008-2014 en 2020) waard de dialooch fan Ti ynsprutsen troch stimaktrise Tasia Valenza.
Eftergrûn
Shaak Ti wurdt berne as in Togruta op 'e planeet Shili, dat de thúswrâld fan 'e Togruta is. Omreden fan har oanberne Krêftgefoeligens wurdt se al jong nei de Jedi Timpel ta brocht, it haadkertier fan 'e Jedi Oarder op Coruscant, dêr't se oplaat wurdt ta Jedi-ridder. Yn of koart foar 22 f.Sl.Y., as master Yaddle har sit opjout om in minder aktive rol te spyljen, wurdt Ti yn har stee beneamd ta lid fan 'e Hege Jedi Ried, it bestjoersorgaan fan 'e Jedi Oarder.
Kloane-oarloggen
Wannear't yn 22 f.Sl.Y. de Separatistyske Krisis útbrekt, wêryn't de Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels him besiket ôf te skieden fan 'e Galaktyske Republyk, wurde de Jedi Obi-Wan Kenobi en Anakin Skywalker en senator Padmé Amidala op 'e planeet Geonosis finzen nommen troch greve Dooku, de lieder fan 'e separatisten. Dyselde feroardielet harren ta de deastraf yn 'e Petranaki Arena yn it gefjocht mei ferskuorrende wylde bisten. Shaak Ti is ien fan 212 Jedi dy't troch Mace Windu, de lieder fan 'e Hege Jedi Ried, meinommen wurde nei Geonosis om Kenobi en de oaren te befrijen. As ien mar in minmachtich groepke oerlibbet Ti it gefjocht yn 'e arena en teffens de dêropfolgjende Earste Slach om Geonosis.
Père Lachaise
Skiednis
Yn de perioade fan nei 1850 waard it begraafplak fiif kear útwreide. De oarspronklike 17 hektare fan it jezuïetelângoed waakste yn dy tiid oan ta de hjoeddeiske 47 hektare. Père Lachaise is fuortendalik it prototype fan it ekstra-muros begraafplak. It waard yn de hiele Westerske wrâld neifolge. Yn ferskate stêden yn hiel Amerika waarden de rural cemeteries oanlein. Mount Auburn (1831) yn Boston Massachusetts is faaks it ferneamdste foarbyld. It Evergreen Cemetery yn Newark, New Jersey is fan 1853 en yn Ingelân wurdt yn 1839 it bekende Highgate Cemetery oanlein.
Jutta Leerdam
Jutta Monica Leerdam ('s-Gravenzande, 30 desimber 1998) is in Nederlânsk reedrydster en model. Leerdam hat yn 2022 meidien oan de Olympyske Winterspullen en wûn dêr in sulveren medalje op de 1000 meter, itselde jier waard se Wrâldkampioene sprint.
Bûnzerwier
De stins waard bewenne troch it laach Bottinga. Yn de registers fan 1511 is sprake fan in stinswier, mar der is gjin dúdlikheid oer it feit oft it werklik dizze stins is. Yn 1990 waard de lokaasje sljochte foar de oanlis fan Yndustryterrein De Himmen, hjirfoar is wol archeologysk ûndersyk dien nei de lokaasje.
Pascal Tan
2011 wurdt er testteamlid yn it telefyzjeprogramma Checkpoint. Yn it fyfde seizoen fan it programma makket er syn debút.
American Pie Presents: Band Camp
Plot
Op in kampfjoerjûn wit de knoffelige Ernie, dy't al tiden fereale is op Elyse har tatoeëarre en piercete freondinne Chloe, har mei wat help fan Matt te feroverjen. Underwilens leit kampliedster Sheree it yn it strewelleguod oan mei Oscar, in oar lid fan Matt syn muzykkorps, wylst Matt harren mei in ynfrareadkamera bespionearret en filmet. Sels hat Matt noch net in soad gelok mei de famkes, mar as er in klarinet lizzen sjocht, komt him it ferhaal fan Oscar syn maat James yn 't sin, dat je it ek prima mei sa'n ynstrumint dwaan kinne as je wat oalje brûke. Net folle letter wurdt er troch Elyse trappearre wylst er mei syn saakje fêstsit yn 'e klarinet. De kampferpleechster moat deroan te pas komme om him te befrijen fan it ynstrumint. Yn in oar apart barren nimt Matt wraak op 'e oanhâldend klierjende Brandon troch nei masturbaasje klear te kommen yn Brandon syn fleske sinnebrânoalje. It gefolch is dat Brandon himsels letter ynsmaard mei Matt syn sperma, ta grutte hilariteit fan Matt en syn maten.
Hillegonda Bottema
Hillegonda (ek: Hil of Hill) is de dochter fan Tjeerd Bottema en suster fan Johanna Bottema. Wurk fan de Bottema's it te finen yn it Frysk Grafysk Museum op De Jouwer.
Chora-tsjerke
Skiednis
De earste tsjerke op itselde plak waard oan it begjin fan de 4e iuw boud. Doe't Teodosius yn de jierren 413-414 nije muorren om de stêd boude kaam de tsjerke yn it ommuorre stedsgebiet te lizzen, mar de namme Chora bleau bestean. Chora droech ek in symboalyske betsjutting: de mozaïeken yn de narteks beskriuwe Kristus as it "Lân fan de Libbenen" en Marije as it "Lân fan de Uneinige".
Lânskippen fan Sweden
thumb|300px|right De lânskippen fan Sweden (Sweedsk: Sveriges landskap) binne histoaryske regio's dy't lykwols gjin bestjoerlike funksje hawwe, mar wol wichtich binne op it mêd fan bygelyks kultuer en folkloare, streektaal, toerisme en geografy. Yn neislachwurken wurde oer it algemien sawol de provinsje dêr't in plak ta heart as it lânskip dêr't it plak yn leit neamd.
Bildts (foarbyldtekst)
G.G. Kloeke
Perfesser doktor G.G. Kloeke het in syn werk "De Hollandse expansie in de 16e en 17e eeuw en haar afspiegeling in de tegenwoordige Nederlandse dialekten" út 1927 syn licht ok skine laten over de ôfkomst fan de Bilkerts en hur taal. Hij het nagal wat werk maakt fan de pachterslisten en rekens fan 1527 en 1528. Ut de namen die't op deuze listen foorkomme, blykt folgens perfesser Kloeke dat 40% fan alle lândbrúkkers op 't Bildt, neffens die rekens Frise namen hadden. 'n Farndel waar Hollâns en 35% kon soawel Frys as Hollâns weze.
Ferantwoording
Foor 't groatste part overnommen út: "Raizen deur de Bildtse geskidenis", skreven deur Aldert Cuperus en útgeven deur de Stichting Ôns Bildt op 10 july 1998.
Poppoadium Romein
De Fryske poptimpel
De grutte seal fan Romein hat in kapasiteit fan 500 besikers. Ek binne der mei regelmaat optredens yn it kafee, dat romte biedt oan 125 besikers. Der wurklje in soad frijwilligers yn Poppoadium Romein dy't wurkje yn de hoareka, technyk, promoasje, ljocht en lûd. De deiske lieding is yn hannen fan in professjonele stêf.
Kastylje
Neitiid bestie der tusken 1072 en 1157 in personele uny tusken de keninkriken Kastylje en Leön, en yn 1230 krige de bân tusken de beide lannen ûnder it regear fan kening Ferdinand III in permanint karakter doe't se beide opgiene yn in nij steatsferbân, dat de namme krige fan de Kroan fan Kastylje. Dat ryk wreide him troch de ferovering fan Moarske gebieten almar fierder nei it suden ta út. De Kroan fan Kastylje waard oan 'e ein fan 'e fyftjinde iuw ferbûn mei de Kroan fan Aragon, dy't de eastkust fan it Ibearysk Skiereilân besloech, troch it houlik tusken keninginne Isabella I fan Kastylje mei kening Ferdinand II fan Aragon. Yn 1516, doe't harren bernsbern Karel V kening fan sawol Kastylje as Aragon waard, kamen dy beide lannen byinoar te hearren. Dat wurdt as de stifting fan Spanje beskôge. Lykwols soe it noch oant de ein fan 'e Spaanske Súksesjeoarloch, yn 1715, duorje, ear't alle regearingsynstânsjes fan 'e beide keninkriken ek wier feriene waarden.
Eve Angel
Libben en karriêre
Datselde jiers (2001) makke se ek har debút yn in pornografyske film. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) hat se sûnt yn likernôch 140 pornofilms spile, û.m. foar sokke foaroansteande labels as Hustler Video, Digital Sin, Private, Wicked Pictures, Jules Jordan Video en New Sensations. Yn 't earstoan spile se fral heteroseksuële sênes, mar letter skaaide har wurk hieltyd mear de lesbyske kant út. Yn in fraachpetear út 2012, mei regisseur Pierre Woodman, sei se dêroer dat se it foar de kamera nofliker fynt om mei oare aktrises te wurkjen, al jout se yn har priveelibben de foarkar oan manlju.
Theo van Welderen Rengers
Wurkpaad
Doe't er yn Oentsjerk wenne krige it hâlden fan bijen him yn de besnijing. It foel him ek op dat in soad minsken harren jild rinteleas lizzen hienen. Mei oaren hat Van Welderen yn 1896 de koöperative Foarskot- en Sparbank Trynwâlden oprjochte. Datselde jier wied er belutsen by de oprjochting fan de koöperative molkfabryk 'Trynwâlden en omkriiten'. Om as stimhawwend lid mei te tellen kocht er in pear kij en sette dy by syn arbeider op stâl. Mei de herfoarme dûmny Evers waard as wurkferskaffing in gemeentlike sângraverij opsetten en in Skieppefûns.
Ljouwerter Krante
Oplaach
De betelle-oplaach fan de Ljouwerter Krante lei yn 2010 sa by de 96.000. In delgong fan likernôch 3.000 yn fergeliking mei it jier 2008, doe't de oplaach noch út 99.000 kranten bestie. Fan dy oplaach bestiet likernôch 13.000 út de saneamde Webedysje fan de Ljouwerter Krante. Oars as oare kranten yn Nederlân hat de Ljouwerter Krante net in soad te lijen fan it ferlies oan lêzers. Neffens Marcel Broersma, skriuwer fan it boek ''Beschaafde vooruitgang. De wereld van de Leeuwarder Courant 1752-2002'', hat dat te krijen mei it krekte sjoernalistyske wurk en de kontinuïteit fan de krante. Dochs hat de krante te krijen mei in weromgong yn it tal abonneminten. Sûnt 2000 is de oplaach mei likernôch 16.000 minder wurden. Mar mei de presintaasjes fan it nije uterlik fan de krante is de oplaach yn oktober 2010 foar it earst sûnt maart 2002 wer wat woeksen.
Jelgerhûsstate
Yn 1567 waard it hûs bewenne troch Pier Jelgerhuis en yn 1600 troch Haye Scheltema. Yn 1728 wurdt Douwe Upckes as eigener neamd. Yn de 18e iuw wurdt it hûs op dat plak as “Canterhoven” en “Catershoven” fernijd. Oan de boustyl te sjen (op in tekening fan Stellingwerf fan 1723) is dit Jelgerhuis/Canterhoven boud oan it begjin fan de santjinde iuw.
Wiebren Veenstra
Wiebren Veenstra (De Harkema, 8 desimber 1966) is in earder Frysk hurdfytser.
Panser
Panser is nei alle gedachten it âldst bewenne plak yn De Marne. By ûndersyk oan de wierde op dat plak is diggelguod fûn dat datearre wurde koe op de 6e iuw foar Kristus.
Tjeerd Bottema
Libben en wurk
De heit fan Tsjeard, Jehannes Bottema wie boer en hie fjouwer soannen. Tsjeard wie de jongste. Hy ferhuze as jonkje, mei fee en al, rinnedewei fan De Wyngaarden ûnder Langsweagen nei De Tynje. Dêr gie er mei syn âldere broer Tsjerk nei skoalle. De wat syklike mar bejeftige master Bosma makke tige yndruk op Tsjeard, ek as foarbyld. Lykas Tsjerk helle Tseard de ûnderwiisakte op de kweekskoalle fan Maastricht. De skoalle fan De Tynje, dêr't er as volontêr wolris ynfallen wie, hat him noch in baan oanbean. De broers woene lykwols wat oars: de byldende keunst yn. Tsjeard begûn, lykas earder Tsjerk, nei de 'kwik' as plateelskilder by 'De Distel' yn Amsterdam. Rillegau illústrearre er berneboeken en tekene er reklamewurk. Hy makke doe al it fier en hein thús te bringen embleem fan de RVS (Rotterdamsche VerzekeringsSociëteit), dat mear as hûndert jier tsjinst dien hat as úthingboerd. Yn 1976 skreau er dêr sels oer: ''Nog op heden is die prent het blazoen van de maatschappij en als ruim negentigjarige geeft me dat nog altijd voldoening. Het bleek een groot succes, dat beeld van een man met en hondje, samen onder een paraplu''. De ferneamde polityk tekener Albert Hahn seach ek fuort wat yn dizze jongfeint fan krekt tweintich en gunde him wurk dat er sels net mear neikomme koe. Underwilens slagge Tsjeard yn 1904 foar de M.U.-akte Tekenjen en doe koe er (nei't er earst noch gau it etsen oanleard hie) nei de Ryksakademy foar Byldende Keunsten yn Amsterdam. Want skilderje mei oaljeferve, dat wie wat er woe en blykber ek koe. Yn 1907 helle Tsjeard Bottema de gouden medalje fan de Prix de Rome. Doe koe er fjouwer jier lang twatûzen goune(!) it jier barre. Fan Rome (dêr't er de byldhouwer Pier Pander fan de Knipe moete), reizge er ôf nei Marokko, Spanje en Frankryk. Doe woe er noch graach nei Ingelân ta, benammen om it wurk fan William Turner, en dat krige er ek klear. Werom yn Nederlân troude Tsjeard op 28 desimber 1811 yn Laren (N.H.) mei Cornelia van Amstel, dy't fan de stêd Utert kaam. It pearke hie inoarren kinnen leard op de Ryksakademy. Sy krigen twa dochters, ien yn 1913 en ien yn 1918. Yntiids hie Tsjeard him al mar mear talein op it etsen. Hy skreau út en troch ek in berneboek dêr't er sels de printsjes by makke.
Willy Stöwer
thumb|right|RMS Titanic, skildere troch Willy Stöwer Willy Stöwer (Wolgast, 22 maaie 1864 – Berlyn, 31 maaie 1931) wie in Dútsk keunstskilder, ferneamd fan syn seesichten.
Tjeerd Bottema
Libben en wurk
As illustrator makke er de tekeningen foar de boeken fan de protestantsk-kristelike skriuwers Anne de Vries en W.G. van de Hulst, mar hy makke ek tekeningen foar it sosjalistyske tydskrift De Ware Jacob. In troch him makke tekening fan in swalker ynspirearre de skriuwer John H. uit den Bogaard ta it skeppen fan de TV-figuer Swiebertje. Mei broer Tsjerk makke er ek printen foar tydskrift It Heitelân.
Cold Pursuit
Plot
Yn syn wurkplak, dêr't er syn swier materieel stâlet, wurdt Coxman opsocht troch in kollega fan Kyle, dy't Dante Ferstel hjit. Kyle en Dante wurken as laders en lossers fan bagaazje op it regionaal fleanfjild fan Kehoe. Ut Dante syn net botte koherinte ferhaal makket Coxman op dat Dante in lading heroïne fan in drugskartel út Denver tusken de bagaazje oantroffen en efteroer drukt hat. De drugshannelers binne efter him oan kommen en hawwe dêrby ek Kyle te pakken nommen, dy't eins neat mei de stellerij út te stean hie. Dante wist fuort te kommen, mar Kyle net. Sûnt is er op 'e flecht. Hy smeket Coxman om wat iten, mar as dy foar it ferstân kriget dat de dea fan syn soan Dante syn skuld is, bedriget er him oant er in namme fan 'e dieders loskriget. Dante jout alles priis dat er wit: de bynamme "Speedo", fan ien fan 'e drugshannelers, en de nachtklub yn Denver dêr't dyselde gauris omhinget. Coxman hjit Dante dêrnei om op te sokkebaljen foar't er syn selsbehearsking ferliest en him wat oandocht.
Hagia Sofia (Istanbûl)
It ûntwerp fan de katedraal is ôfkomstich fan Isidore fan Miletus, in fisikus, en Antemius fan Tralles, in wiskundige. De tsjerke besiet in tige rike samling fan reliken en hie in sulveren ikonostaze fan wol 15 meter heech.
Limmerik
Skiednis
Wêr't de limmerik wei komt, en wêrom't dy nei it plakje Limerick yn Ierlân hjit, is net wis. Op himsels wurdt it rymskema al hiel lang brûkt. Mar yn Ierlân is der in lange tradysje fan lieten dêr't eltse sjonger in selsbetocht kûplet sjongt, ôfwiksele mei in refrein dat de oanwêzigen mei-inoar sjonge. Der is dêr ek in tradysje fan lieten dy't fertelle oer eltse persoan yn in selskip.
Hagia Sofia (Istanbûl)
Moskee (1453-1934 )
Foar 1481 waard boppe de treptoer oan de súdwestlike hoeke fan de moskee in lytse minaret boud. Letter waard der noch in minaret oan de noardeastlike hoeke boud. Ien fan dy minaretten stoartte by de ierdskodding fan 1509 yn en healwei dy iuw waarden beide minaretten ferfongen troch nije foar inoar oer lizzende minaretten. Yn de 16e iuw brocht sultan Süleyman I twa hiele grutte kandlers mei fan syn feroverings yn Hongarije en liet se oan wjerskanten fan de mihrab delsette. Under syn bewâld waarden de fresko's fan Jezus, Marije en ferskate Byzantynske keizers fan in kalklaach oerdutsen, dy't yn de jierren 1930 wer foar it ljocht helle waarden. Under it regear fan Selim II (1566–1574) begûn it gebou lêst fan wargens te krijen. It wie needsaaklik de moskee te fersterken en dat waard útfierd troch de arsjitekt Minar, in ekspert yn ierdskoddings. Njonken fersterkings fan it histoaryske byzantynske bouwurk liet Sinan twa grutte minaretten op de westlike kant fan it gebou tafoegje, in loge foar de sultan en yn 1576–1577 de türbe (mausoleum) fan Selim II oan de súdeastlike kant fan it gebou. Om dat te bouwen moast earst in diel fan it patriarchaat op de súdlike hoeke fan it gebou ôfbrutsen wurde. Ek waard op de koepel in gouden heale moanne set en út respekt foar de moskee moasten alle gebouwen binnen in seame fan likernôch 25 meter ôfbrutsen wurde. Yn Selim's türbe waarden letter noch 43 tombes fan Ottomaanske prinsen byset. Hôfarsjitekt Davud Ağa boude yn 1594 de türbe foar Murad III, dêr't de sultan en syn frou, Safiye Sultan, waarden begroeven. Dêrnjonken waard troch Dalgiç Mehmet Aĝa yn 1608 it achthoekige mausoleum foar harren soan Mehmet III (1595–1603) boud. Dy syn soan, Mustafa I (1617–1618; 1622–1623) ferboude de oarspronklike doopkapel ta syn türbe.
Yn 1717 liet sultan Ahmed III (1703–1730) de ôfbrokkeljende stúklaach fan it ynterieur renovearje en droech sa ûnbedoeld by oan it behâld fan de mozaïeken ûnder de stúklaach. Yn 1739 waarden it bouwurk restaurearre en in koranskoalle oanboud, dêr't tsjintwurdich de bibleteek fan it museum yn ûnderbrocht is. Ek joech sultan Mahmud I opdracht ta de bou fan in bibleteek en in gearkoken en yn 1740 in şadirvan, in oerdekte fontein foar it rituele waskjen. Yn deselde tiid waarden de âlde sultansloge en de mihrab ferfongen.
Intje Jans
Hy soe in foarsizzend fizioen hân hawwe yn desimber 1622 oer oarloch as in straf fan God. Yn 't earstoan waard er blyn en healsidich ferlamme. Dat bettere oer doe't er beloofde om syn fizioen op te skriuwen en ûnder de minsken te bringen. Hy wurdt al yn de Memorien (1625) fan Willem Baudartius beskreaun.
Busken Huetpriis
De Busken Huetpriis wie in Nederlânske priis foar biografyen en essays.
Peymastate (Ternaard)
De state is grif yn de rin fan de 16e iuw ûntstien. Peyma is in steatlike eigenierde state dy't grif yn de Midsiuwen gjin ferdigenbere stins hie en wêrfan't de bewenners ek net ta de haadlingen hearden. Yn de 16e iuw krigen de famylje en de state mear en mear oansjen. Der wienen houliken mei aadlike partners, ûnder harren sels in Liauckema fan Seisbierrum. Oan it oansjen fan de famylje droech ek it troch Worp fan Peyma († 1624) ynstelde fideicommis by, wêryn ûnder mear bepaald waard dat de namme eventueel ek yn froulike line fererve moast. De namme waard dêrtroch in fêst bestândiel fan in soad gearstalde nammen, lykas fan Peyma Hopperus, fan Peyma Dorville, Boekhout fan Peyma, Beintema fan Peyma ensfh. De lêstneamde famylje waard yn 1697 en 1871 yn de ryksadelstân ferheft. Yn 1698 is it hast 35 hektare grutte guod yn besit fan "wijlen dr. Johannes Peyma twee pupillen, voor 1/6", "Petronella van Peyma, voor 1/6", "de drie kinderen en erven van wijlen Onuphrius Beintema van der Meulen, voor 1/2, papist" en "Agatha Lucia â Peyma, voor 1/6". By de bern fan Onuphrius Beintema van der Meulen stiet fermeld dat se de brûkers wiene, mar ek stiet Abe Hiddes fermeld as brûker fan de helte fan it guod. Mooglik as pachter fan de trije oare eigeners, wat wiist op skeel tusken de eigeners en in twadieling fan it guod.
Yn 1728 hearde it guod foar de helte oan de widdo fan Ids Jans en de oare helte oan har soan Harmen Idses. Hy wie ek eigener fan de ûnder Hantumhuzen lizzende oangrinzjende (eardere?) states Rintjema en Tjallema en ferpachte Peyma oan Claas Tjommes. Wat besuden fan Rintjemastate lei in twadde Peymastate op it grûngebiet fan Hantumhuzen.
List fan planetoïden 3401-3500
Dit is in list fan planetoïden 3401-3500.
Willem Keune
Keune stoar yn Dokkum yn de âldens fan 70 jier.
CSL (fuotbalklub)
CSL (Combinatie Sportferiening Ljouwerteradiel) is in fuotbalklup út Stiens. De feriening is oprjochte op 11 febrewaris 1966.
Normandysk
It Normandysk (Normaund, Normand, Nouormand) is in Romaanske taal, dy't sprutsen wurdt yn Normandje. De taal jildt as in Frânsk dialekt, mar wykt in protte ôf fan de Frânske standerttaal. Dialekten fan it Normandysk (Jèrriais, Dgèrnésiais en Sercquiais) wurde sprutsen op de Kanaaleilannen.
Kloon
In kloon (ek kloan) is in min ofte mear identyk duplikaat fan eat en komt foar yn de betsjuttings;
Constance Markievicz
thumb|Grevinne Markievicz Constance Georgine Markievicz, Grevinne Markievicz; famkesnamme Gore-Booth; (Londen, 4 febrewaris 1868 – 15 july 1927) wie in Iersk Sinn Féin en Fianna Fáil politika, revolúsjonêr Iersk nasjonaliste, suffragette en sosjalist. Yn desimber 1918 wie sy de earste frou dy't yn it Britske Legerhûs keazen waard. Sy hat har sit lykwols nea beset want mei de oare Sinn Féin-leden fan it Ierske legerhûs (Teachta Dála, TD's) foarme sy it earste parlemint (Dáil Éireann). Sy wie teffens ien fan de earste froulju yn de wrâld dy't minister waard. Fan 1919 oant 1922 wie syn minister foar Arbeid yn it kabinet fan de Ierske Republyk (1919–1922).
Hugo Kingmans
Hugo Kingmans (Grins, 5 oktober 1923 - Hurdegaryp?, 16 oktober 1997) wie publisist, sjoernalist en learaar.
Kingmans skreau oer klassike keunst (muzyk, skilderjen), wie haad fan de edukative tsjinst fan it Frysk Museum (sûnt 1966) en learaar oan de kristlike Pedagyske Akademy Mariënburg yn Ljouwert. Fan 1947 - 1966 wie er redakteur fan it Frysk Deiblêd en publisearre dêryn oer keunsthistoaryske ûnderwerpen.
Bohemian Rhapsody
Oer it nûmer
Bohemian Rhapsody waard skreaun troch Freddie Mercury, It operadiel wie oarspronklik bedoeld as in koart yntermezzo fan "Galileos" dat de ballad- en hardrockdielen fan it nûmer mei-inoar ferbûn.
John F. Kennedy
Priveelibben
right|thumb|250px|Kennedy mei syn gesin ([[1963).]] Mar alles wie net pais en free yn "Camelot". Yn it foarste plak kampte Kennedy mei ûnderskate sûnensproblemen dy't sekuer geheim holden waarden foar de media en it Amerikaanske publyk. Sa litte er oan 'e sykte fan Addison, in seldsume en potinsjeel libbensgefaarlike krupsje wêrby't it lichem te min fan 'e hormoanen kortisol en aldosteron oanmakket fanwegen in groanyske bynierskoarsynsuffisjinsje (oftewol: de bynierskoars docht net wat er heart te dwaan). Dêrnjonken hie Kennedy ek noch hypotyreoïdy, wêrby't de skyldklier te min hormoanen oanmakket. Dat er dy beide sykten hie, wiist derop dat er mooglik in djipper lizzende auto-ymmuniteitsstoarnis hie, dy't de dokters doedestiden noch net ûntdekke koene.
Majorana-dieltsje
It dieltsje hat in pear eigenskippen dy’t de oare elemintêre dieltsjes net hawwe. It is bygelyks syn eigen anty-dieltsje. De ûndersikers hoopje dat de ûntdekking brûkt wurde kin foar it bouwen fan in kompjûter dy’t noch folle flugger is as de hjoeddeiske kompjûters.
Frysk Deiblêd
Skiednis
It Frysk Deiblêd wurdt bestjoerd troch in feriening fan lêzers, mar hat ek in stik of wat kommersjele BV's dy't soargje foar de nedige ynkomsten. De krante hat in eigen printparse en is redaksjoneel folslein ûnôfhinklik. Haadredakteur wie fan 2006 oant yn april 2017 Lútzen Kooistra. Dêrnei wie Hildebrand Bijleveld de haadredakteur. Ria Kraa is, nei in ynterim-perioade begin 2018 tegearre mei Jitske Leidelmeijer, sûnt 1 desimber 2018 de haadredakteur.
Mildaam
thumb|right|300px|lizzing fan Mildaam thumb|[[Tsjongermole]] Mildaam (Mildam) is in doarp yn de gemeente It Hearrenfean, net fier fan de Tsjonger. It doarp leit east fan It Hearrenfean yn in boskrike omjouwing en oan de noardside fan de rivier de Tsjonger.
Mildaam is al iuwen âld. It leit op in sânrich, dat der hawwe grif in it fiere ferline al minsken wenne, mar yn alle gefallen wurdt it doarp Mildaam al yn 1408 yn in skriftlike boarne neamd. Der moasten doe 50 "âlde skylden" betelle wurde oan de biskop fan Utert. It doarp lei oan de ferbiningswei tusken de hege sângrûnen fan Drinte en Gaasterlân. Oan de súdkant rûn de Tsjonger en yn it gebiet wie lang turfgraverij. Meyledam waard it ek wol neamd. It doarp hat lang it sintrum wêst foar de agraryske omkriten en wie dit sa sear dat it sûnt 1682 in jiermerk hie en yn de 19e iuw mar leafst twa. Mar tiden feroaren, en yn 1952 binne de jiermerken wer ôfskaft.'
Strjitten
De strjitten fan Mildaam mei ferklearring fan de nammen.
Fermion
In fermion (neamd nei Enrico Fermi) is in dieltsje dat him skaaimerket troch in healtallige spin (s=1/2, s=3/2, s=5/2, ...). Dit as tsjinstelling mei bosoanen dy't altiten in hieltallige spin hawwe. Elk subatomêr dieltsje fan it standertmodel falt yn te dielen yn ien fan dizze beide soarten.
Sixma fan Andlastate
Om 1500 is Schelte fan Andla eigener fan de state. Guon skriuwers neame him as earste bewenner, mar dêr is gjin bewiis foar. Dêrnei is der sprake fan in Tiallingh fan Andla dy't troud wie mei Doedt fan Andla. Oft Tjalling in soan wie fan Schelte of Doedt in dochter fan him, is net bekend. Harren soan Douwe Tjallings fan Andla, troud mei Bauck Rencksdr. fan Popma, is dêrnei eigener fan de state.
CVVO
CVVO (Christelijke Vereniging Voor Ontwikkeling en ontspanning) is in fuotbalferiening fan De Lemmer. De klup is oprjochte yn juny 1946. Dy feriening bestie út kommisjes foar sjongen, deklamaasje, sport, muzyk, film en lêzingen. Op 13 juny 1947 kaam der ek in sneonsfuotbalôfdieling by. De oare aktiviteiten ferdwûnen súntsjesoan.
Boksum
Mienskip
thumb|260px|It String It doarp hat sûnt 1907 in feriening fan Doarpsbelangen, dêr't ek de begraffenisferiening ûnder falt. By in grutte ferbouwing fan it doarpshûs It String binne in soad frijwilligers oan it wurk west. Boksum hat mienskiplik mei de doarpen Deinum, Ritsumasyl en Blessum de doarpskrante De Klaver Trije, dy't alveris yn 't jier ferskynt. Boksumers krigen leafst trije skelwurden: kikkerts op 'e fyts, skriezen en kneppels. It doarpsfeest wurdt yn 'e regel yn it lêst fan augustus fierd.
Bundesautobahn 31
De Bundesautobahn 31 (BAB31), koartsein A31, is in Dútske autodyk mei in lingte fan 241 kilometer tusken Emden en it Ruhrgebiet en rint by de Nederlânske eastgrins del. De dyk wurdt yn Dútslân ek wol Emslandautobahn of (Ost)friesenspieß neamd. Yn Nederlân wurdt de A31 ek wol de Emslandlinie neamd.
Fjirtich kilometer tusken Ochtrup en Lingen wie in skoftlang in normale dyk. Yn 2004 wie dat stik ek ree foar fluch ferkear. Foar de lêste fjirtich kilometer kaam der 11 miljoen euro stipe fan Nederlânske bedriuwen en it regear. Ek Dútske bedriuwen en gemeenten hawwe meibetelle omdat se der belang by hienen.
Massachusetts
Geografy
Massachusetts is 27.360 km² grut en heart by de wat lytsere steaten fan Amearika. It heechste punt is Mount Greylock (1063 meter). Yn de steat lizze in soad grutte en lytse marren. De wichtichste rivier is de Konettikut.
Gasthûswier
Yn 2009 die histoarysk ûndersiker Paul Noomen ûndersyk nei dizze lokaasje. Hy beneamde de hichte as stinswier en ûndersike ferskate archeologyske fynsten fan it steed. Der waard ûnder mear in bienen kaam út de 11e oant 13e iuw fûn. Fierders binne der 12e oant 13e iuwske kûgelpotten fûn, dy't wyls ferlern gien binne. It Ryksmuseum fan Aldheden hat noch wol in tekening fan dy urnen. Ek waard der in brûnzen munt mei de byldnis fan keizer Diokletianus út 340 nei Kristus fûn.
Warkum
Skiednis
Nei de Fjirde Ingelske Kriich (1780-1784) en de Frânske tiid rûn de hannel en seefeart yn de njoggentjinde iuw tebek en krige Warkum benammen in agraryske funsje. Yn 1900 waard de koöperative fabryk De Goede Verwachting boud. Yn 1885 krige Warkum in ferbining en stasjon oan it spoar fan Ljouwert nei Starum. Yn de tweintichste iuw wreide Warkum him út yn súdeastlike rjochting. De measte dwersfearten waarden tichtsmiten en it agraryske lân dêrtusken waard opfolle mei bebouwing.
Mienskip
260px|thumb|Restaurant oan it wetter oan it Súd 260px|thumb|[[Skipstimmerwerf "De Hoop"|Skipstimmerplak De Hoop]] 260px|thumb|Restaurant Séburch, in ryksmonumint
Graf Zeppelin
Eins wie de Graf Zeppelin in proef- en demonstraasjemodel, mar hy waard ek brûkt foar passazjier- en postferfier. Hy makke ferskate tochten yn Jeropa, mar ek langere tochten. Yn oktober 1928 gie er op in fiere tocht oer de Atlantyske Oseaan, nei Lakehurst, Nij Jersey yn de Feriene Steaten fan Amearika. Fan 8 augustus oant 29 augustus 1929 make de Graf Zeppelin in tocht om de wrâld. Ek yn 1930 makke de Graf Zeppelin in fiere tocht, dizze kear nei Súd-Amearika. Yn 1931 waard de dream fan Ferdinand von Zeppelin útfierd: Der waard in ûndersykstocht nei it Noardpoalgebiet makke. Al nei it súkses fan de tocht nei Súd-Amearika waard besletten in fêste transatlantyske seppelin-ferbining op te setten. Oant en mei 1936 waard dy flein mei hieltiid grutter wurdend sukses.
Oarspronklik soe der ek in LZ-128 boud wurde, mar nei it ûngemak mei de Britske seppelin R-101 waard it projekt stillein. Yn stee fan mear seppelins nei it ûntwerp fan de Graf Zeppelin, kaam der in nij ûntwerp dat feiliger wêze moast. De Hindenburg wie de earste seppelin nei dat nije ûntwerp.
Museum Drachten
Keunst
Oer de ûntwikkeling fan Drachten wurdt op de kultuerhistoaryske ôfdieleing omtinken jûn.
Bibleteek
It museum hat in kolleksje boeken oer keunstners en keunststreamings dy't foar Drachten en omkriten fan belang west hawwe en ek in kultuerhistoaryske kolleksje dy't antkwaryske en konemporêre wurken befet oer de histoarje fan Drachten, Smellingerlân en Fryslân. De kolleksje is yn it museum yn te sjen en de boeken binne opnomd yn in online te rieplachtsjen katalogus. De kolleksje sit yn de Cultuurlounge fan it museum.
Suffrazjette
right|thumb|[[Christabel Pankhurst]] thumb|In suffrazjette yn Washinton DC, 1918 Suffrazjette is in term dy't ôflaat is fan it Ingelske suffragette, foar immen (feitlik allinne in frou) dy't stridet foar frouljusrjochten benammen foar it frouljuskiesrjocht. De wiere namme fan dy organisaasje wie de Sosjale en Politike Frouljusuny, dy waard opset yn 1903. De term is ôflaat fan it Ingelske wurd 'suffrage', dat stimrjocht betsjut.
Yn Nederlân wie in oare groep aktyf. Aletta Jacobs waard foarsitster fan de VvVK, de Vereniging voor VrouwenKiesrecht. It tal leden waard doe hurd grutter.
Oedsmastate
Skiednis
Yn 1420 komt der yn Boksum in ? foar mei de namme Homme Oedsma. Homme Oedsma komt yn datselde jier tegearre mei Sija Sierdsma fan Deinum foar yn in “Suenbrieff” tusken “Sicke Syaerda, met sijn vrunden” en Okke tom Broek. Yn 1453 waard in nije klok getten foar de tsjerketoer fan Boksum, mei it opskrift “Liuwe Homma soen” “hoevelinck” te Boksum is.
Michigan
Skiednis
De (blanke) befolking fan Michigan groeide stadich, oant yn 1825 it Earykanaal iepene waard, dat de Grutte Marren ferbûn mei de rivier de Hudson en sa mei de stêd New York. Dy nije rûte brocht in grutte kolonisaasjeweach op gong. Yn 1847 sette him in groep Nederlânske kolonisten ûnder lieding fan 'e predikant Albertus van Raalte nei wenjen yn it súdwesten fan Neder-Michigan, dêr't se plakken as Holland, Vriesland, Drenthe en Zeeland stiften. Neitiid kloften noch ferskate oer ymmigraasjeweagen fan Nederlanners yn dy krite gear.
Bestjoer
It politike lânskip fan Michigan wurdt behearske troch de beide grutte Amerikaanske politike partijen, de Demokratyske Partij en de Republikeinske Partij. Mei't sawol de Republikeinen as de Demokraten op oansjenlike stipe ûnder befolking rekkenje kinne, wurdt Michigan beskôge as in swingsteat. De Republikeinen hawwe benammen oanhing yn 'e plattelânsgebieten fan noardlik, westlik en sintraal Neder-Michigan en yn 'e stêd Grand Rapids, wylst de stêden Detroit, Ann Arbor, Flint en Lansing bolwurken fan 'e Demokraten binne.
Demografy
Neffens in offisjele rûzing troch it Amerikaanske Folkstellingsburo (op grûn fan gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010) hie Michigan yn 2014 9.910.000 ynwenners, wat in groei fan krapoan 0,3% is yn ferhâlding ta de stân fan saken yn 2010. Tusken 2000 en 2010 wie Michigan de iennichste Amerikaanske steat wêrfan't de befolking kromp. Yn 2014 wie de befolkingstichtens 67,1 minsken de km². Opper-Michigan hie yn 2010 in befolking fan yn totaal 311.000 minsken, wat delkomt op 3% fan 'e befolking fan 'e steat as gehiel.
De grutste stêden fan Michigan
De grutste stêd fan 'e steat is Detroit, mei 707.000 ynwenners yn 2011. Oare gruttere stêden binne: Grand Rapids (190.000), Warren (134.000), Sterling Heights (130.000), Ann Arbor (115.000), Lansing (115.000) en Flint (112.000). Warren en Sterling Heights binne foarstêden fan Detroit.
Etnisiteit
Blanke Michiganen binne fierhinne fan Noardwest-, Midden- en Noardjeropeeske orizjine, mei as grutste oarsprongsgroepen Dútsers (20,6% fan 'e totale Michigaanske befolking), Ieren (11,0%), Ingelsen (9,0%), Poalen (8,4%), Angelsaksyske Amerikanen (6,0%), Frânsen en Frânsk-Kanadezen (5,9%), Nederlanners (4,6%), Italjanen (4,6%) en Skotten (2,1%).
Klimaat
Rekôrtemperatueren yn 'e steat wiene 44 °C, op 13 july 1936 yn Mio, en –46 °C op 9 febrewaris 1934 te Vanderbilt. Yn it suden fan Neder-Michigan komme jiers trochinoar 17 tornado's foar. Fierder nei it noarden en yn Opper-Michigan binne sokke wynhoazen tige seldsum.
Jan Brens
Koraalorkest Hymne
Sette yn augustus 2003 in advertinsje yn de Snitser krante mei in oprop om it koraalorkest te foarmjen. Rûnom út de provinsje joegen muzikanten har op om ien kear yn de wike koraalmuzyk en koraalbewurkingen te spyljen. Septimber fan dat jier spile it Koraalorkest Hymne foar de earste kear yn ien fan de sealen fan it Bogermankolleezje.
Harry Oosterman
Op 1 augustus 2021 waard VVD'er Sandra Korthuis beneamd ta waarnimmend boargemeester fan Eaststellingwerf.
Humalda
Humalda is de namme fan in lytse beskerme terp benoarden Ie. Faaks stie der in stins of state, de Humalda State, ek wol Malda State en Aebingha State neamd. Yn de 17e iuw wurdt der fan in hearehûs sprutsen dat ek op de kaart fan Schotanus-Halma werom te finen is. Eastlik fan it terrein leit anno 2010 noch de 19e iuwske kop-hals-romppleats Lyts Humalda.
Pontyske Griken
Mei Pontyske Griken wurde ornaris alle Griken oantsjutten út de Pontus en oare omkriten lâns de Swarte Seekust. Hja wenje benammen yn Grikelân, Georgje, Ruslân, de Oekraïne (de Krim), Kazachstan en Turkije. Tradisjoneel sjoen sprekke sy Pontysk, in fariant fan it Gryksk. Wat religy oangiet binne de Pontyske Griken Gryksk-orthodoks kristlik of soennitysk islamitysk (fral dy't yn Turkije libje).
Emden
Geografy
thumb|Iems en Doalert. Emden leit yn it westen fan de regio East-Fryslân, yn de Dútske dielsteat Leechsaksen. It is de meast westlike havenstêd fan Dútslân en by de Knock, wat it meast westlik punt fan Emden is, leit it meast súdwestlike punt fan it East-Fryske skiereilân.
Befolking
Befolkingsûntjouwing fan de stêd Emden:
Religy
Neffens sifers fan de stêd wienen der yn septimber 2012 sa'n 15.666 ynwenners fan Emden luteraansk-protestantsk En 14.767 leauwigen wiene doe kalvinistysk-protestantsk. De earste katolike tsjerke nei de reformaasje waard yn it jier 1803 boud. Yn desimber 2010 wienen der 4100 katoliken yn de stêd. De menistetsjerke fan Emden is oer de hiele wrâld ien fan de âldsten. De tsjerke waard yn 'e midden fan de 16e iuw boud en is yndirekt in ynfloed fan it wurk fan Melchior Hoffman.
Ferkear
Yn de binnenstêd fan Emden binne trije autofrije sônes (tusken de twa silen, Große Straße, Brückstraße) en in oerdekt winkelsintrum. By it stasjon is ien parkeargaraazje, oare parkeargelegeheden binne der oan strjitten of op pleinen. Undergrûnse parkeargaraazjes binne der net omdat de wiete grûn de bou dêrfan lestiger en djoerder makket as oars.
Oare bouwurken
thumb|left|De wyk Klein-Faldern leit yn it sintrum en hat noch âlde huzen. Troch de swiere bombardeminten fan de Twadde Wrâldkriich is der fan it histoaryske Emden net in protte oerbleaun. In lyts diel fan de platsmiten bouwurken is fannijs opboud of hersteld.
Gerrie van Delft-Jaasma
Nei de MULO gie hja nei Amsterdam dêr't hja har man kennen learde dy't út Beverwyk ôfkomstich wie en dêr't hja har ek te wenjen setten. Dêr kaam hja fia de Rooie Vrouwen yn de lokale polityk, yn 1978 waard hja dêr gemeenteriedsdlid. Fiif jier letter waard hja yn dy gemeente wethâlder yn Beverwyk en sûnt febrewaris 1994 is hja wer werom yn Fryslân dêr't hja boargemaster fan Menameradiel wurden is. Op 26 maaie 2011 waard dúdlik dat Van Delft-Jaasma oan de gemeenterie meidield hie dat hja op 1 febrewaris 2012 fuortgean soe as boargemaster fan Menamerdadiel. Yn 2011 waard hja 65 jier. Har opfolger waard Tom van Mourik.
Van Delft-Jaasma stoar yn de âldens fan 70 jier.
Frans Erens
thumb|Frans Erens (foto: [[Willem Witsen)]] Maria Joseph Franciscus Peter Hubertus (Frans) Erens (Schaesberg, 23 july 1857 - Houthem-Sint Gerlach, 5 desimber 1935) wie in Nederlânsk kritikus en proazaskriuwer. Hy heart by de Tachtigers.
Libben
Fan 1883 ôf skeau er kritiken en beskôgings, fral oer de moderne Frânske literatuer. Yn 1886 waard hy meiwurker fan De Nieuwe Gids. Tusken 1896 en 1897 en fan 1909 oant syn ferstjerren wie er ek meiwurker fan De Nieuwe Gids.
Saranti
thumb|Saranti (2009) thumb|Saranti (2009) Saranti is in jeugdsirkus út Ljouwert, oprjochte yn 1959. It is as ien fan de âldste jeugdsirkussen yn Europa ûntstien yn gearwurking mei de Ljouwerter boarterstúnferiening It Westen. De feriening is neamd nei Saranti, in âld famylljespul, dat kado eartiids kado jûn waard troch ien fan de sparbanken.
Hans Mes
Wurk (seleksje)
Borgerkompanjy
Drachten
Gerben Postma
Libben
Gerben Postma slagge doe't er 18 jier wie op 4 april 1866 yn Ljouwert foar de ûnderwiisakte legere skoalle. Hy wie in moanne kwekeling yn Feanwâlden, want al op 7 maaie begûn hy oan in fiif moanne duorjende perioade as helpûnderwizer yn Broek ûnder Ikkerwâld. Per 1 novimber 1866 waard hy beneamd as helpûnderwizer yn Blije. Dêrnei waard er ûnderwizer yn Oerterp, Suwâld en fan 1884 - 1890 wie hy haad fan de iepenbiere legere skoalle yn Nes op It Amelân. Doe't yn Bueren yn 1890 in Roomske skoalle stifte waard keazen in soad âlden yn Nes dizze skoalle foar harren bern. Foar Gerben Postma betsjutte dat in grutte teloarstelling. Op 43-jierrige leeftiid krige hy pinsjoen en ferbittere ferliet hy it ûnderwiis. Yn 1896 waard Gerben Postma oargelist fan de Nederlânsk Herfoarme gemeente Ikkerwâld/Moarrewâld. Hy fersocht yn 1910 de tsjerkeried de ferfolchbondel Evangelyske gesangen yn de gemeente vijf minuten ter aanbeveling te brûken. De tsjerkeried fielde lykwols net foar vrezende voor ongewenste gevolgen in de gemeente als niet meer ter kerke komen en dergelijke. Yn 1914 besleat de tsjerkeried opnij de ferfolchbondel net ta te litten. Gerben Postma nom op 13 novimber 1921 op 73-jarige leeftiid ûntslach as organist. By syn weromkommen fan It Amelân nei Moarrewâld hie er de wenning Haadwei 94 sette litten. Op de grêfstien fan Postma stiet: "Hier rust een diep denker met veel kennis".
Prinsbisdom Utert
De groei fan it bisdom
In oersjoch fan skinkingen fan goed en rjochten:
Den Oever
Skiednis
Den Oever is nei Hippolytushoef it grutste doarp fan it eardere eilân Wieringen. Yn de tiid doe't de Waadsee ûntstie lei it gebiet allinne oer it easten oan iepen wetter. Nei't de Waadsee en Sudersee grutte iepen wetterflaktes foarmen wie Den Over heal waad heal iepen wetter. De wetterkant, dy't likernôch by Easterlân lei, ferskode yn 'e rin fan de 14e en 15e iuw stadichoan en sa ûnstiene nije plakjes, lykas Den Oever.
Leechstâl
Yn 1900 wienen yn Fryslân noch sa'n 1500 pleatsen mei in leechstâl, al wie it doe al net mear altiten mei de oarsronklike funksje. De leechstâl ferdwûn mei de opkomst fan de keunstdong. It wie doe ek dien mei it smoarge ûnhygiënyske melken yn de leechstâl. It prinsipe fan de potstâl wurdt net folle mear tapast. Hjir en dêr binne se noch te finen yn skiepkoaien en by de biologyske feehâlderij.
Luminara Unduli
Dea
Oan 'e ein fan 'e Kloane-oarloggen, yn 19 f.Sl.Y., fiert kânselier Palpatine, dy't eins de boasaardige Sith-master Darth Sidious is, in steatsgreep út wêrby't er de Galaktyske Republyk ûnder fuotten hellet en dêrfoar yn it plak it Galaktysk Keizerryk oprjochtet, mei himsels as autokratysk regearjend keizer. In ûnderdiel fan syn steatsgreep is it útfurdigjen fan Oarder 66, ta de útfiering wêrfan't de kloansoldaten fan it Grutte Leger fan 'e Republyk foarprogrammearre binne. Dat befel hâldt de moard troch de kloanen op harren eigen Jedi-ofsieren yn, in foarfal dat letter bekend wurdt as de Grutte Suvering fan 'e Jedi.
HaDeWe
Fierder ûnder de namme Neopost/Packaging by Quadient/Sparck Technologies
Neopost Technologies rjochte yn 2014 mei fiif oare Drachtster bedriuwen it Ynnovaasjekluster Drachten op en yn 2019 gie it bedriuw fierder ûnder de namme Packaging by Quadient.
Kosta Rika
Kosta Rika (Spaansk: Costa Rica) is in lân yn Midden-Amearika. De haadstêd is San José.
Enrico Fermi
200px|thumb|Enrico Fermi Enrico Fermi (Rome, 29 septimber 1901 – Chicago, 28 novimber 1954) wie in Italjaansk natuerkundige.
Hy is it meast ferneamd fan syn wurk op it mêd fan bètaferfal, de ûntwikkeling fan de earste kearnreaktor (sjoch ek kearnsintrale) en de mei-ûntwikkeling fan de kwantumteory (Fermi's goudene regel). Him waard yn 1938 de Nobelpriis foar de Natuerkunde takend.
Koksijde
Skiednis
Op de Ferraris-kaarten út 1777 is Koksijde te sjen as it tige lyts doarpke 'Cauxyde'. Yn de dunen stie hielendal gjin bebouwing, it bestie allinnich út in tsjerke en in stik of wat pleatsen.
De Ie (De Fryske Marren)
Yn de Midsiuwen wie de Ie folle langer en foarme in ferbining tusken de foarrinner fan de Sudersee en de Middelsee. It noardlikste gedielte fan it oerbliuwsel fan dit feanrivierke is no de Noarderie en by Wâldsein. Yn de Midsiuwen rûn hy fierder nei it noarden fia it gebiet wêr't no de Iewei leit. Dêrnei kaam hy yn Drylts.
Drylts betsjut "oan de Ie" of "Ie". De sintrale grêft is noch in restant fan de Ie. Nei Drylts rûn de rivier fierder besuden de Skerdyk en Himdyk nei it gebiet dêr't no yn Snits it ferpleechtehûs de Ielânen (neamd nei de Ie) leit. Op it lêst rûn it fierder, fia de hjoeddeiske rin fan de Frjentsjerter Feart, nei Turns om dêr earne yn de Middelsee út te rinnen.
Aldingelsk
Literatuer
Foarbylden fan oerlevere Aldingelske teksten binne:
Wei nei Oerisel
De wei nei Oerisel wie in trochgeande strjitwei fan Ljouwert nei Oerisel.