cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guus Hellegers
Hellegers wie in oantal jierren (1972-1975) keunstkritikus foar de Ljouwerter Krante. Hy wie dosint oan de Akademy Minerva yn Grins fan 1982 oant 1991.
Fryske stavering
Mei de Fryske stavering wurdt de stavering fan de Fryske standerttaal ornearre. Yn 1969 hawwe de Provinsjale Steaten fan Fryslân besluten dat it fêststellen fan de offisjele stavering fan it Frysk heart ta it foech fan Provinsjale Steaten. Hjoed-de-dei jildt de Steatestavering fan 1980 as de offisjele stavering fan it Frysk.
19e iuw
Harmen Sytstra ûntwurp in eigen stavering foar it Frysk, de Idunastavering, nei in idee fan De Haan Hettema. Dy stavering die sterk tinken oan dy fan de midsiuwske Fryske wetsteksten. Dat kaam him op in protte krityk te stean en fûn gjin neifolging. It soe te fier fan it deistich Frysk ôfstean, dêr't Halbertsma syn stavering wol op basearre hie.
20e iuw
Yn de sechtiger en santiger jierren wienen de frisisten Tony Feitsma en Trinus Riemersma grutte foarstanners fan in fonologyske stavering. Tony Feitsma wie ûnder oaren lid fan de eardere staveringskommisje fan de Fryske Akademy dy't yn 1966 mei útstel I ta woe op in yngripende staveringferoaring. Riemersma skreau ferskate boeken yn syn eigen fonologyske stavering, lykas "De reade bwarre" yn 1984. Minsken as Lieuwe Hornstra hawwe har ek tige ferset tsjin de ynfiering fan de Steatestavering, mar Hornstra syn motivaasje wie it behâld fan de âlde stavering. It ferset tsjin de Steatestavering waard yn 'e rin fan de tachtiger jierren hieltyd minder.
Annie van der Meer
Annie van der Meer, letter Annie van der Steeg-Van der Meer, (Wergea, 10 augustus 1928 - Ljouwert, 30 maaie 2004) wie in Frysk hurdrydster dy't letter yn Ljouwert wenne.
Bobslydzjen
It is wat as mei Formule 1-riden. By de start wurdt faasje makke, fral troch de oanduwers; wat sizze wol de ien as trije apart fan de stjoerder. It is dan it spul om dy feart heech te hâlden. Lykwols kin de slide 150 km it oere helje, en mei sa'n faasje kin in lytse stjoerflater slimme, somtiden sels deadlike, gefolgen hawwe.
Nina Statkevitsj
Nina Andrejevna Statkevitsj (Leningrad, 16 febrewaris 1944) is in earder Russysk reedrydster dy't útkaam foar de Sovjetuny. Statkevitsj wie de winner fan it earste Europeeske Kampioenskip allround foar froulju.
Statkevitsj die fiif kear mei oan it Wrâldkampioenskip allround trije kear oan it WK sprint en fiif kear stie sy oan de start by it Europeeske Kampioenskip allround. Ek die sy twa kear mei oan de Olympyske Winterspullen (yn 1972 en 1976). Sy waard by dy kampioenskippen ien kear wrâldkampioen allround, en twa kear Europeesk kampioen allround.
Justus von Liebig
Justus Freiherr von Liebig (Darmstadt, 12 maaie 1803 - München, 18 april 1873) wie in Dútske gemikus dy't beskôge wurdt as de útfiner en earste brûker fan keunstdong.
Justus von Liebig-priis
De priis neamd nei de Dútske gemikus en it jildbedrach fan €15000 wurdt om it jier útrikt oan in persoan of groep dy't him fertsjinstlik makke hat foar de Europeeske lânbou.
Belesting
Belesting, soms ek taks neamd (fan it Latynske taxo, "ferhâlding"), is in algemiene, ferplichte betelling troch boargers en oare rjochtsûnderdienen (lykas bedriuwen) oan 'e oerheid fan it lân dêr't se yn wenje of fêstige binne. It byhearrende eigenskipswurd is fiskaal, in ferbûging fan it wurd fiskus, dat de belestingtsjinst oantsjut, de ynstânsje fan 'e oerheid dy't oer de belestings giet. It ynjen fan belesting troch de oerheid wurdt belestingheffing neamd, en dêrom neamt men in beskate belesting soms ek wol in heffing. Foar belestingheffing stiet gjin yndividuële tsjinprestaasje oer fan 'e oerheid yn 'e rjochting fan in beskate rjochtsûnderdien. As der foar in betelling oan 'e oerheid wol in prestaasje fan 'e kant fan 'e oerheid foar in beskate rjochtsûnderdien oer stiet, sprekt men fan in retribúsje.
Belestingrjocht
Belestings wurdt ine op basis fan 'e wet; alle wetten en regels omtrint belestings mei-inoar neamt men it belestingrjocht. As in rjochtsûnderdien wegeret en betelje de oan him opleine belestings, is er strafber en sil er navenant ferfolge wurde. Guon lju besykje oan it beteljen fan belesting te ûntkommen troch (yllegale) belestingûntdûking of (legale mar ornaris as ymmoreel beskôge) belestingûntwiking.
Budgettêre funksje
De wichtichste funksje fan belesting is de budgettêre funksje. Dat hâldt yn dat de opbringst fan 'e opleine belestings troch de oerheid brûkt wurdt foar it finansieren fan foarsjennings, wêrfan't yn 'e wet fêstlein is dat dy algemien tagonklik en beskikber wêze moatte. Foarbylden fan sokke foarsjennings binne de ynfrastruktuer (bgl. wegen, spoarwegen, kanalen, brêgen, fiadukten, akwadukten, strjitten, pleinen), plysje, brânwacht, sûnenssoarch, ûnderwiis, kriichsmacht, sosjale sekerheid, saken omtrint keunst en kultuer, en yn Nederlân ek it Keninklik Hûs.
Ynstrumintele funksje
Dêrnjonken hat belestingheffing in ynstrumintele funksje. Dat bestjut dat de oerheid mei it ynjen fan belesting njonken it beteljen foar de begrutting noch oare doelstellings neistribbet en de belestingheffing dêrfoar as yntrumint brûkt. Foarbylden fan sokke bykommende funksjes binne:
Nuku'alofa
It leit op de kust fan it eilân Tongatapu en foar West-Europa oan de oare kant fan de wrâld yn de tiidsône dy't presys 12 oeren mei dy fan Amsterdam en Brussel ferskilt (GMT +13:00).
Japanske Gouden Skiifpriis
De Japanske Gouden Skiifpriis of de Japan Gold Disc Award (Japansk: 日本ゴールドディスク大賞) is de namme fan in groepke Japanske prizen dy't sûnt 1987 ienris yn it jier útrikt wurde foar de populêrste muzikale wurken (yn Japan) fan it foargeande jier. De tawizing fan 'e prizen en de útrikkingsseremoanje wurdt fersoarge troch de Recording Industry Association of Japan (RIAJ), dy't de winnende nûmers ek útbringt op ien cd. Foar it bûtenlân is fral de kategory "ynternasjonale artyst fan it jier" ynteressant, dy't û.m. wûn is troch Madonna (5 kear), de Beatles (4 kear), Celine Dion (3 kear) en Mariah Carey (2 kear). Sjoch foar in list fan alle winners fan 'e kategoryen "artyst fan it jier" en "ynternasjonale artyst fan it jier" de list op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Slyp
Slyp is in delsetting súdwest fan Reahûs yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme komt ek foar as Slijp, Op 't Slyp, Slipstera gueden en ter Slippa. Slippen sil mei 'glêd' en 'útglide' te krijen hawwe.
Hongkong
Geografy
It klimaat fan Hongkong is tropysk fochtich mei in trochsnee temperatuer fan 22,5 °C yn 't jier, 2409 mm rein en tsien wiettige moannen. De winter is fan jannewaris oant maart en is koel en drûch, de simmer fan april oant septimber is hyt en der falt in soad rein; yn 'e hjerst (oktober oant desimber) is it waarm en drûch. Yn de simmer is der gauris in tyfoan; ien sa'n tyfoan hat op 18 septimber 1906 mei in hege floedweach 100.000 minsken it libben koste.
Piter Meeter
Hy wie de soan fan Eylart Jans, roggemjitter en Johanna Westenburg. Troude yn 1757 mei Hendrikje Bakkum.
Poelbergmolen
Skiednis
De mûne oerlibbe de twa wrâldkrigen en mealle noch oant 1964 folslein op wynkrêft.
Snakkerbuorren (Tytsjerksteradiel)
Snakkerbuorren is in buorskip súdwest fan Eastermar yn de gemeente Tytsjerksteradiel. Ek by Lekkum en It Hearrenfean is in strjitnamme Snakkerbuorren.
De namme komt ek foar as Snakker Buiren en Snakkerburen. Snake betsjut 'ûnbenullich prate', 'ûnnoazele praatsjes hawwe'.
Grifformearde Tsjerken yn Nederlân
De GKN telden nei de Vereniging fan 1892 700 pleatslike gemeenten (394 út de Ofskieding, 306 út de Doleânsje) en 370.000 leden (189.000 út de Ofskieding, 181.000 út de Doleânsje). Dat ledetal soe om 1975 útgroeie ta hast 900.000 leden (neffens de tsjerklike statistyk) en mear as 940.000 leden (neffens de folkstelling) en sakke dêrnei oant sa'n 675.000 yn begjin 2004 doe't de GKN opgiene yn de PKN.
Ofskieding en fúzje
Yn 1962 wurde útein set mei it Samen op Weg-proses dat tige lang duorje soe. Dat waard 1 maaie 2004 ôfsletten, doe't de GKN mei de Nederlânske Herfoarme Tsjerke en de Evangelysk-Lutherske Tsjerke ta de Protestantske Tsjerke yn Nederlân (PKN) waard. Op dat stuit hienen de GKN sa'n 675.000 leden, dêr't 400.000 fan belidende leden wiene. Der wiene yn totaal 857 pleatslike tsjerken, mei sa'n 1000 tsjerkegebouwen. Sân gemeenten koenen harren net fine yn de fúzje; dizze gemeenten stiften op 8 maaie 2004 de fuortsette Grifformearde Tsjerken yn Nederlân. Ién gemeente socht oansluting by de Nederlâns Grifformearde Tsjerken. Ek de fjirtjin gemeenten en 7000 leden fan de Evangelisch-Altreformierte Kirche in Niedersachsen hearden ta de GKN. Hja binne no assosjearre lid fan de PKN en furdigje twa leden ôf nei de Generale Synoade fan de PKN.
Teologyske ûntjouwing
Yn 1980 hawwe de Grifformearde Tsjerken it absolute gesach fan de Bibel oer lear en libben noch mear loslitten mei it oannimmen fan it, opskuor feroarsaakjende, rapport "God met ons". De Grifformearde Tsjerken binne anno 2004 plurifoarm wurden. Dizze ûntjouwing is fral werom te finen - en mei feroarsake troch - yn it teologysk wurk fan Prof. Dr. Gerrit Cornelis Berkouwer (1903-1996) en Prof. Dr. Harry M. Kuitert (1924).
Jacob Cats
Jacob Cats (Brouwershaven, 10 novimber 1577 – Den Haach, 12 septimber 1660) wie in Nederlânsk dichter, jurist en politikus. Cats is bekend ûnder de namme Vader Cats, troch syn meast didaktyske gedichten (foarbyld: Kinderen zijn hinderen, zei vader Cats).
Dahlia Grey
Grey is ûnder oaren bekend fan hat rollen in lesbyske sekssênes yn films fan regisseur Andrew Blake. Sy hat faak haadrollen en hat tolve jier mei Blake wurke. Maart 1992 wie hja ûnder de namme Jami Dion Pet of the Month fan it Amerikaanske manneblêd Penthouse.
Colombiana (film)
Plot
Nei't Fabio en syn frou Alicia dea binne, besiket Marco mei Cataleya te ûnderhanneljen troch har foar te hâlden dat sy wol wit wat don Luis fan har heit weromhawwe wol (ntl. de ûnthâldskaart). Yn ruil dêrfoar beart er dat er har wat jaan sil dat sy graach hawwe wol, hoewol't er fan don Luis opdracht krigen hat om 'e hiele húshâlding ôf te slachtsjen. Mar as er har freget wat sy wol, flústeret Cataleya him ta dat se don Luis dea hawwe wol, wêrnei't se in mês te foarskyn hellet, Marco syn hân oan 'e tafel speetst en út it finster springt. In spektakulêre efterfolging troch de folksbuerten fan Bogotá smyt Marco-en-dy neat op as Cataleya harren ôfskoddet troch te ûntsnappen fia in tagong ta it rioel dy't te lyts is foar folwoeksen manlju.
Produksje
Colombiana waard regissearre troch Olivier Megaton nei in senario fan Luc Besson en Robert Mark Kamen, dat oarspronklik de titel Mathilda droech en bedoeld wie foar in ferfolch op 'e film Léon (1994). Dy ferfolchfilm waard lykwols nea makke om't Besson en filmstudio Gaumont spul krigen oer hoe't se it projekt ferwêzentlikje moasten. As produsinten wiene Besson en Ariel Zeitoun by Colombiana belutsen foar de filmstudio's EuropaCorp, Groupe TF1, Grive Productions, Groupe Canal+. Foar de film wie in budget beskikber fan $40 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Romain Lacourbas, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Nathaniel Méchaly.
Jean Giraud
Giraud waard grut brocht by syn pake en beppe yn Fontenay-sous-Bois fan syn tredde neidat syn âlders fan elkoar skieden wiene. Op de leeftyd fan 12- à 13-jier wie der al bot dwaande mei it tekenjen fan cowboys en yndianen en mei syn 15e ferkocht er syn earste tekentelsje oan Marijac. Yn 1956 publisearre hy foar it earst en fan 1963 oant wie hy meiwurker fan Hari Kiri, in satirysk tydskrift dat alle moannen útjûn waard. Dat die er ûnder it pseudonym Mœbius. Yn 1963 sette hy ek útein gear te wurkjen mei skriuwer Jean-Michel Charlier en ûntstie de striprige ‘Blueberry’ (dat ynearsten ‘Fort Navajo’ hite). Dêrmei hat de stripwrâld in westernrige krigen dat oant distiid syn likens net kind. De strip - yn it begjin basearre op de spaghettiwesterns fan Sergio Leone - ûntwikkele him fan in klassike western ta in rau en realistysk aksjedrame.
Jurassic World: Dominion
Plot
Claire Dearing, de eardere bedriuwsliedster fan it ferdivedaasjepark Jurassic World, op Isla Nublar (sjoch: Jurassic World), is noch altyd belutsen by de troch har oprjochte Dinosaur Protection Group. Mei bistedokter Zia Rodriguez en kompjûterekspêr Franklin Webb docht se ûndersyk nei yllegale dinosaurusfokkerijen. Dearing wurdt dêrby dreaun troch skuldgefoelens, mar as se it dokumintearjen fan yllegale fokkerijen eskalearret ta gefaarlike sabotaazje- en rêdingsaksjes, hâlde Webb en Rodriguez it foar besjoen. Webb beslút in baan oan te nimmen dy't him oanbean is troch de Amerikaanske ynljochtingetsjinst CIA, dy't yn 'e feroare wrâld ek de yllegale hannel yn dinosauriërs yn 'e rekken hâldt (mei't de bisten as potinsjeel wapenreau sjoen wurde). Dearing har freon Owen Grady, in feteraan fan 'e Amerikaanske Marine, is behelle yn it fangen fan yn it wyld libjende dinosauriërs en it ferhúzjen fan sokke bisten nei it Biosyn-reservaat yn 'e Dolomiten.
Jean Giraud
As Giraud makke hy net-eksperiminteel wurk, wylst er ûnder de namme Moebius de swetten fan it medium opsocht. As Moebius hat er in protte mei de skriuwer Alejandro Jodorowsky (Jodo) gearwurke. In soad fan syn Moebius-strips binne psychedelisysk, sciencefiction of maatskippijkritysk. Grafysk falt dy strip op troch de eksorbitante ôfbyldingen en dekors. Fral troch syn grafysk wurk waard hy nei de Incal-rige in soad frege om filmdekoars te ûntwerpen. Sa hat er meiwurke oan films as Alien, Tron, Willow, The Abyss en The Fifth Element.
Jurassic World: Dominion
Plot
Troch de ûntsnapping fan Maisie wurdt troch Biosyn-meiwurkers lykwols it klandestine útstapke fan Sattler en Grant nei de kelders ûntdutsen op âldere bylden fan befeiligingskamera's. Dodgson, dy't net foar it ferstân hat dat Maisie har by Sattler en Grant jûn hat, jout opdracht om 'e hyperloop stil te setten by in âlde myn mei in kilometers lang gongestelsel. Dêr wurde Sattler, Grant en Maisie oanfallen en efterfolge troch in stikmannich Dimetrodon oant se krekt op 'e tiid ûntkomme kinne. Se wurde bûten de myn opwachte troch Malcolm yn in terreinauto, wêryn't se fjouweresom besykje te ûntkommen. De auto rekket lykwols fan it paad en slacht oer de kop, wêrnei't er útrôlet nei it plak dêr't Dearing, Grady en Watts har taflecht socht hawwe. Maisie wurdt weriene mei har pleechâlden en Sattler, Grant en Malcolm jouwe har by Grady-en-dy.
Opbringst
Jurassic World: Dominion brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $379,6 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $626,9 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst dêrmei út op $1.003,8 miljoen (oftewol goed $1 miljard). Ofset tsjin it budget fan $185 miljoen betsjut dat in winst fan $818,8 miljoen, hoewol't dêr de sûnder mis mânske marketingkosten noch wol ôf moatte. Dêrmei wie Jurassic World: Dominion de op twa nei meast opbringende film fan 2022 (nei Avatar: The Way of Water en Top Gun: Maverick). Deadline Hollywood kwalifisearre dy prestaasje as "ferbjusterjend", de negative resinsjes fan 'e filmkritisy yn acht nommen.
Adam van der Woude
Libben en wurk
Van der Woude hie in soad niget oan dy matearje en publisearre dêr al oer doe't er noch studearre.
Sjoerd Meines
Fjirtich jier lang hied er in stoomboattsjinst en foeraazjehannel yn Nijegea (Himmelumer Aldefurd) en wenne dêrnei yn Starum. It wie in folksdichter mei in ûntsjerklik-religieus aard en mei in grutte frijheidsleafde en humor.
Toppenhuzen
Toppenhuzen is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân. It leit súdeast fan Snits besuden it yndustryterrein Houkesloot II. Mei Twellingea (ek Twellegea) foarmet Toppenhuzen in twillingdoarp, dat bekend stiet as Top en Twel.
Skiednis
Oant fier yn de 19e iuw bleaune Top en Twel isolearre plakken, dêr't de sleatten de belangrykste ferkearsieren wiene. Yn augustus 1866 waard útein set mei it ferhurdzjen fan de wei troch de twa doarpen, mar oars as Twellingea dêr't in lytse doarpskom ûntstie, bleau Toppenhuzen him as in lintdoarp ûntwikkeljen. Yn 'e jierren 1880 kamen de doarpen oan de tramline tusken Snits en 'e Jouwer te lizzen. Mei de oanlis fan de Rykswei 43 waard sûnt 1939 by Snits útein set en nei de iepening dêrfan gie it trochgeande ferkear langer net troch de doarpen Top en Twel. thumb|left|In diel fan Toppenhuzen dat ein jierren 1970 oan it Snitser yndustryterrein ferlern gie. Sûnt it lêste fearn fan de 20e iuw is der in soad feroare yn Toppenhuzen. Parallel oan de Rykwei waard healwei de jierren 1970 de A7 oanlein. Troch útwreiding fan it Snitser yndustryterrein is der fan de eardere iepen romte tusken de stêd en Toppenhuzen hast neat mear oer; oant 1986 stiene dêr noch in pear pleatsen mei in spinnekopmole. Yn 'e jierren 1980 krige it doarp yn de iepen romte tusken it âlde lintdoarp en de Rykswei 43 in soad nijbou.
Yn Top en Twel bestie yn 'e jierren 1970 fûl ferset tsjin de anneksaasjeplannen fan de stêd Snits. Oant de opheffing fan de gemeente Wymbritseradiel yn 2011 bleaune de doarpen ûnderdiel fan dy gemeente. Sûnt datjier hearre Top en Twel by de gemeente Súdwest-Fryslân.
Boorlem
Boorlem (Noard-Frysk) of Bordelum (Dútsk) is in gemeente yn Noard-Fryslân yn de dielsteat Sleeswyk-Holstein. De gemeente leit foar in part op de 43,4 m hege 'Stollberg'. Op de Stollberg leit in wetterboarne, dy't ek wol de Fositeboarne neamd wurdt. By de Fositeboarne soe Fosite de De tolve asega's it Fryske rjocht ferteld hawwe. By de boarne stiet in boerd mei dêrop in beskriuwing fan dy sêge.
Desjima
Libben op it eilân
thumb|right|200px|Gûverneur Hendrik Doeff.
Sakoku belied
thumb|right|250px|Nederlanners dy't harren dwaande hâlde mei astronomy.
Rekonstruksje
Sûnt 1922 is it eilân in nasjonaal histoarysk gebiet. Yn 1953 waard begûn mei restauraasje, mar dat projekt is nea goed fan de grûn kaam. Yn 1996 waard op ‘e nij begûn mei restauraasje. Der waarden plannen makke foar it op ‘e nij bouwen fan 25 gebouwen nei model út it begjin fan de 19e iuw. Om de grinzen fan Desjima better oan te jaan waarden inkele parten fan de wâl fan it eilân werboud. Gebouwen fan de Meiji Perioade bleaunen wol stean.
Ekwatoriaal-Guinee
Skiednis
Yn 1968 waarden nei anty-Spaanske rellen alle Spanjerts it lân útsetten. Presidint Macías Nguema makke fan it lân in diktatuer en himsels ta presidint foar it libben. Tsjinstanners fan syn rezjym liet er massaal eksekutearren.
Troch in koup ûnder lieding fan generaal Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, in neef fan de presidint waard yn 1979 in ein makke oan it bewâld fan Macías Nguema. Nguema waard eksekutearre en Mbasogo de nije presidint. Under Mbasogo waard it wol wat frijer, mar hy tred like hurd op tsjin tsjinstanners fan it rezjym.
De Fyfte Soan
De Fyfte Soan, yn it oarspronklike Frânsk: Le cinquième fils, is in roman fan 'e hân fan 'e Joadsk-Amerikaanske skriuwer, heechlearaar, polityk aktivist, Nobelpriiswinner en holokaustoerlibbene Elie Wiesel (1928). It boek fertelt op non-lineêre wize it ferhaal fan in joadske soan en dy syn besykjen om syn heite traumatyske oarlochsûnderfinings te efterheljen en te begripen. Le Cinquième Fils waard foar it earst útjûn yn 1983; yn 2007 waard it oerset yn it Frysk, mar dy fertaling is spitigernôch nea útjûn.
Fjoer
It elemint fjoer
Yn de Easterske filosofy dy't wy kenne yn praktyske tapassings as shiatsu, feng shui, makrobiotyk en akupunktuer wurdt útgien fan fiif eleminten of transformaasjefazes nammentlik hout, fjoer, ierde, metaal en wetter dy't inoar fiedzje en yn de stringen hâlde. It elemint fjoer stiet foar it heechstee enerzjynivo, sichtberheid, rom, ûngrypberheid, de kleur read, de organen hert en tinne term, it suden, de tiid ffan de dei dat de sinne it heechste stiet, heechsimmer, in bittere smaak. De fjoertransformaasjefaze wurdt fieden troch de houttransformaasje en fiedet op syn beurt de ierde transformaasjefaze. Fjoer wurdt yn de stringen hâlden troch wetter. Yn de ekstreme gefallen dwêstet wetter fjoer (tefolle wetterenerzjy) of lit wetter fjoer út de hân rinne (te min wetterenerzjy).
Symbolyk
Fjoer stiet symboal foar etûsasme en hertstocht (it fjoer fan de leafde) en ek foar suverheid (it hillich fjoer).
Hielal
It hielal of universum is al wat bestiet. Bûten de Ierde wurdt it hielal ek wol de romte neamd. It omfet de stjerren, wêrûnder de sinne, planeten, wêrûnder de Ierde, hiel it Molkenpaad, alle oare miljarden stjerrestelsels. De leechte tusken planetestelsels lykas it sinnestelsel neamt men de ynterstellêre romte (letterlik de 'romte tusken de stjerren').
Oranje sâneachje
Flinter
De wjuklingte fan de flinter is likernôch 16 oant 20 mm lang. De boppekant fan de wjukken is oranje mei brune brede rânen. Yn de wjukpunt sit in swart plakje mei twa witte streekjes deryn. It mantsje hat in grutte swarte geurstreek op de foarwjukken. De flinter is lang dwaande om te sinnebaden. Se sitte dan mei sprate wjukken op strûken, beammen of planten.
Smelle Ie
Smelle Ie hat  ynwenners. It is it lytste doarp fan de gemeente, mar wie eartiids it haadplak en nammejouwer fan de gritenij.
Keunstwurk
thumb|260px|De Trije Muontsen ûnderweis Yn 2018 krige it doarp yn it ramt fan in WOODlandart projekt it keunstwurk 'De Trije Muontsen ûnderweis'. It keunstwurk is in ûntwerp fan Jitze Sikkema en makke fan wylgeteannen. thumb|260px|Haven mei hûzen oan 'e Bûtendiken
Anale seks
Der binne in protte minsken dy't oan anale seks genot belibje, en guon binne sels by steat om in orgasme te berikken troch yndirekte stimulaasje fan 'e prostaat (by manlju) of fan 'e klitoris en/of it G-plak (by froulju). Oan 'e oare kant ûnderfine in soad minsken anale seks ek as pynlik, soms as uterst pynlik, wat yn guon gefallen mooglik benammentlik feroarsake wurdt troch psychologyske faktoaren.
Plestik
Miljeufersmoarging
Plestik liedt ta enoarme miljeufersmoarging op lân en yn see. In bekend foarbyld fan grutskalige fersmoarging yn see is ûnder mear de 'plastic sop yn de Grutte Oseaan'. It opnij brûken fan plestik is dêrby problematysk; wergebrûk bart faak troch downcycling.
Technyske Universiteit Delft
Fakulteiten
thumb|250px|Gebou fan de Fakulteit Sivile Technyk en in part fan it Mekelpark (2011) Underwiis en ûndersyk yn ferskate rjochtingen bart binnen de ferskillende fakulteiten (ynearsten waarden dy 'ôfdielingen' neamd). Sûnt de oprjochting fan 'e universiteit naam it tal fakulteiten stadichoan ta. Anno 1998 hie de universiteit sa'n 16 fakulteiten. Troch besunigingen en fannijs strukturearjen waard der yn de jierren dêrnei lykwols yngeand snoeid yn dat oantal. Anno 2013 hat de TU Delft 8 fakulteiten dy't yn totaal 16 bachelor-opliedingen en 39 master-opliedingen oanbiede. In oersjoch fan de fakulteiten en harren bachelor-opliedingen is sa:
South Australian Film Corporation
De SAFC fungearret as in troch it Súdaustralyske regear finansierde filmstudio, dy't sels film en tillefyzjeproduksjes makket, of ko-produksjes yn gearwurking mei oare studio's. De organisaasje fasilitearret ek de produksjes fan trêden fia de Adelaide Studios, in hypermodern film- en tillefyzjestudiokompleks dat yn 2011 foar de priis fan 43 miljoen Australyske dollar boud waard yn Glennside, in eastlike foarstêd fan Adelaide. Dêrnjonken fasilitearret de SAFC ek de opnamen fan films en tillefyzjesearjes troch trêden op lokaasje yn oare dielen fan Súd-Austraalje.
Kremlyn fan Tûla
Skiednis
Mei it útwreidzjen fan it ryk rekke Tûla syn strategyske posysje as grinsstêd kwyt en sa ek de ferdigeningsfunksje fan de fêsting. Tsjintwurdich is it in wichtich monumint fan de stêd.
List fan bylden yn Skarsterlân
Dit is in (ûnfolsleine) gronologyske list fan bylden yn Kollumerlân. Under in byld wurdt hjir ferstien elk trijediminsjoaal fisueel keunstwurk yn de iepenbiere romte fan de gemeente Skarsterlân, wêrby't byld brûkt wurdt as sammelbegryp foar skulptueren, stânbylden, ynstallaasjes en oare byldhouwurken.
Montevideo
Klimaat
De stad hat in waarm seeklimaat (Cfa neffens de klimaatklassifikaasje fan Köppen) mei in trochsneed jiertemperatuer fan 16,3 graden Celsius. Troch de súdlike wyn út Patagoanje wei (de Pampero) kin it der simmers fris en winterdeis koel oanfiele. Maksimum deitemperatuer yn de simmer leit trochstrings tusken de 30 en 40 graden en skommelje yn de winter tusken de 10 en 15 graden. Der falt likernôch 1000 mm delslach it jier.
Berne yn Montevideo
thumb|120px|Delmira Agustini thumb|120px|José Gervasio Artigas thumb|120px|Juan Zorrilla de San Martín thumb|120px|Carlos Vaz Ferreira.
Fuortsette Grifformearde Tsjerken yn Nederlân
Oarspronklike gemeenten
thumb|300px|It komôf fan ferskate grifformearde tsjerken
Koreaansk Skiereilân
It Koreaansk Skiereilân is in skiereilân yn Aazje. It stekt sa’n 1.100 kilometer de Stille Oseaan yn fan it fêstelân ôf. It skiereilân wurdt omklamme troch de Japanske See (yn Koreä de Koreaanske Eastsee) yn it easten, Sineeske Eastsee oan de súdkant en de Giele See yn it westen. De Japanske See en de Sineeske Eastsee wurdt skieden troch de Strjitte fan Koreä.
Organisaasje fan Muzykferienings yn Fryslân
Skiednis
Doe't de roomsen yn 2009 lykwols de stekker út dat ienwurdingsproses loeken (û.m. om't se fûnen dat de KNFM in fierstente grutte en djoere sintrale organisaasje yn stân hâlde woene), waard besletten dat der op Frysk nivo ien mienskiplike organisaasje komme moast. In fúzje tusken it kristlike CBMF en de Fryske ôfdieling fan 'e KNFM bliek lykwols ûnmooglik om't de provinsjale KNFM-ôfdieling gjin selsstannich bûn wie. Sadwaande waard doe besletten om it CBMF sels om te foarmjen ta in sekuliere koepelorganisaasje. Dat krige yn 2011 syn beslach: it CBMF hold op te bestean en tagelyk ûntstie as nije organisaasje de OMF.
Súdhoarne
Yn 1840 stienen der 2 huzen. Tsjintwurdich binne dat in stik of seis huzen.
Gana
Lizzing
Gana wurdt begrinzge troch:
Lânskip
De noch meastentiids goed bewarre bleaune forten fan de Westyndyske Kompanjy binne wichtige toeristyske trekpleisters.
Seakle Greijdanus
Greijdanus studearre teology oan de Frije Universiteit yn Amsterdam. Hy promovearre yn 1903 op in dissertaasje oer "Menswording en Vernedering", in learstellich ûnderwerp. Letter lei er him spesjaal ta op de wittenskip fan it Nije Testamint.
Fledder Aa
De Fledder Aa (Nederlânsk en offisjeel: Vledder Aa) is in lytse beek yn it súdwesten fan Drinte.
Poëzij
zegt de beek. Wat is de zin? Ik heb de tijd, ik ken mijn plaats mijn stroomgebied; ik kom, ik ga. Een stukje eeuwigheid: de Fledder Aa
Lucius Columba Murray Bakker
Nei syn promoasje yn 1850 waard er dokter yn Huzum. Hy wie ek meiwurker oan it Frysk Wurdboek en skreau foar tydskriften. Lieten fan him waarden op muzyk set. Fierders hat er brokstikken fan Goethe's Faust yn it Frysk oerset ('Preaukes uet Goethes Faust').
Twellingea
Ferskaat
De leden fan it bekende popduo Maywood groeiden op yn Twellingea.
Walk the Line (film)
Produksje
Keach gie mei it skript te suteljen by de grutte filmstudio's yn Hollywood lâns, mar dy hiene der gjin ynteresse foar. Twa jier letter, doe't der noch altyd gjin foarútgong boekt wie, behelle Keach regisseur James Mangold yn it projekt, dy't al fan it begjin ôf oan grutte belangstelling toand hie. Mangold en syn frou Cathy Konrad, dy't in yngong hiene by Sony Pictures, ûntwikkelen it senario fierder oant se yn 2001 in skript tochten te hawwen dat ferfilmber wie. Sony betanke derfoar, mar Fox 2000 Pictures, in dochterûndernimming fan 20th Century Fox, hapte ta. Mei Mangold as regisseur en Keach en Konrad as filmprodusinten sette de produksje fan Walk the Line útein. Njonken Fox 2000 Pictures wiene ek Konrad Pictures en Tree Line Film as produksjemaatskippijen by de film belutsen. Walk the Line wie dêrmei in Amerikaansk-Dútske ko-produksje. Foar de film wie in budget beskikber fan $28 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Phedon Papamichael, en de filmmuzyk waard fersoarge troch T Bone Burnett.
Opnamen
De sênes fan 'e jonkheid fan Johnny Cash waarden ek wier yn 'e neite fan syn iere wenplak Dyess yn Arkansas opnommen. De sênes yn en by syn filla yn Hendersonville (Tennessee) koene dêr net filme wurde om't de wente yn 2007 by in brân ferwoastge wie. Dêrom moast útwykt wurde nei in filla dy't der sterk op liek, yn Hernando (Mississippy). En de sêne yn it kasino yn Las Vegas, dêr't Cash en June foar it earst mei-inoar op bêd slagje, waarden opnommen yn Sam's Town Casino yn Tunica (Mississippy). De haadrolspilers Joaquin Phoenix en Reese Witherspoon songen alle lieten yn 'e film sels sûnder neisyngronisearre te wurden. Se learden ek fan nul ôf muzykynstruminten te bespyljen, yn it gefal fan Phoenix gitaar en foar wat Witherspoon oangie, de autoharp.
Brouwerij Diggelfjoer
Hjoed
Yn 2022 bestiet de brouwerij fiif jier en wurde der op syn minst fiif nije bieren útbrocht.
Chain (band)
Chain wie in Fryske trashmetalband oprjochte yn Garyp en wie aktyf tusken 2000 en 2007. Yn 2003 brocht de band de demo No Thrashpassing út. De teksten fan de band giene oer kriich, horror en haat.
East-Fryslân
Gebiet
300px|thumb|Satellytfoto fan East-Fryslân De neikommende gebieten wurde rekkene ta East-Fryslân. Dizze gebieten binne kultureel fertsjintwurdige troch de Fryske Rie 'Seksje East'.
Greefskip Eastfryslân
Under Edzard de Grutte fûn de grutste útwreiding fan it greefskip plak. Under syn bewâld begûn de Reformaasje yn East-Fryslân en it Eastfryske Lânrjocht waard ûnder syn hearskippij skreaun. De gebietsútwreiding fan Edzard de Grutte einige yn it tiidrek 1514-1517 mei it Saksyske Skeel. Yn dat skeel waard Edzard ferslein troch fjouwerentweintich Dútske hartoggen en prinsen mei harren legers.
Yn de tiid fan de Tachtichjierrige oarloch krige it Eastfryske Lânskip (Ostfriesische Landschaft) hieltyd mear betsjutting. Op syn hichtepunt wie it Eastfryske Lânskip ferantwurdlik foar de wetjouwing, belestingen en rjochtspraak. Yn 1654 krigen de greven fan Eastfryslân, fêstige yn Auwerk, de status fan prinsen (ryksfoarst).
Yndustry
Ek binne der grutte wynparken yn East-Fryslân, dêr't it flakke gea tige gaadlik foar is.
Lânbou en fiskerij
thumb|In typysk Eastfrysk hûs yn de lânkring Auwerk De lânbou en de fiskerij hawwe yn de gânse skiednis in wichtige rol spile yn de ekonomy fan East-Fryslân. Ek hjoed-de-dei binne dy noch hieltyd wichtich. Troch in grutte hoemannichte greidlân foarmet de melkfeehâlderij de wichtichste tûke fan de lânbou. Yn de kustgebieten en rivierouwers, benammen op dykhellings, komt der hieltyd mear skieppetylt foar. De feehâlderij hat gyuon typyske (East)fryske bisterassen fuortbrocht, sa as it Eastfrysk hynder, it Eastfryske molkskiep, it hinneras de Eastfryske Mok en it oarspronklike Fryske swartbûntfee, dat hjoed-de-dei hast útstoarn is om't er fuortkonkurearre waard troch it yn de Feriene Steaten ûntwikkele swartbûntras Holstein-Friesian dy't dêrút fuortkaam.
Sport
Ferneamde Eastfryske sporten binne Boßeln, kloatsjitten en slingerbalspul, dy't alle trije gearfette wurde as Friezesport (Friesensport).
Friends Will Be Friends
Oer it nûmer
Friends Will Be Friends waard skreaun troch Freddie Mercury en John Deacon. De fideoclip waard regissearre troch de Eastenrykske regisseurs Rudi Dolezal en Hannes Rossacher, en filme yn JDC Studios, Wembley yn maaie 1986 en toant de band dy't it nûmer útfiert foar leden fan de fanklup. wilens dit yn sêne setten optreden hat Freddie Mercury in protte ynteraksje mei it publyk. Hjirtroch krige dizze foarstelling de bynamme "Queen's Greatest Show Never Performed".
List fan strjitten op De Jouwer
J
thumb|rjochts|200px|Jaachpaad
R
thumb|rjochts|200px|Roefke
Delmira Agustini
Skriuwster
Agustini skreau foar it blêd La Alborada. Sy hearde ta de 'Generaasje fan 1900', mei Julio Herrera y Reissig, Leopoldo Lugones en Rubén Darío, dy't hja as har learaar beskôge. Darío fergelike Agustini mei Teresa fan Ávila; hy ferklearre dat Agustini de iennichste frou sûnt dy hillige wie, dy't har as frou oppenearre yn har wurk.
Ramsk
Skiednis
Ramsk waard yn febrewaris 1995 oprjochte, de namme stiet foar tyldrift by skiep en kninen. De line-up bestie doe út Berend van den Akker-gitaar / Eldert Stropsma-basgitaar / Tseard Okkema-sang / Niels Overzet-slachgitaar en Tjitze Venstra op drums. Yn 1996 die Ramsk mei oan Lytske Aaipop. Omdat de band wûn mochten se meidwaan op it grutte Aaipop. Na twa jier stoppe de sjonger. Nei in pear oaren kaam yn 1998 Piet Douma. in skoftke letter waard Ramsk in 4-mans formaasje doe't ien fan de gitaristen der mei stoppe. Sûnt dy tiid binne der fjouwer bandleden. Yn 2009 binne dat Berend (gitaar), Piet (sang), Eldert (basgitaar en eftergrûnsang) en Tjitze (drums eftergrûnsang).
De Tike
De Tike is in doarp tichteby it marke De Leien yn it noarden fan de gemeente Smellingerlân. De buorskip Wierren falt foar in part yn it doarpsgebiet fan De Tike.
Skiednis
Om 1700 stienen yn de omkriten in stik of wat pleatsen en meardere seaddehutten ferspraat yn it lânskip. It wie in earmoedige streek en der wie gjin tsjerke. Oan de eastlike kant fan it hjoeddeiske doarp ûnstie healwei de 18e iuw troch it ôfgraven fanút Eastermar fan leechfean De Leien. thumb|left|De Leien Yn 1879 stiften de bewenners fan De Tike in Confessionele Vereeniging mei in eigen tsjerkje oan de Hearrewei 54, dat de namme Rehoboth krige. De feriening stie fierder los fan hokker tsjerkemienskip ek. Nei't de Grifformearde Tsjerke yn Sumar yn 1897 ynstituearre waard, gie foargonger Joute van der Meer mei oer yn it nije tsjerkeferbân. Ynearsten bleau de Tykster Rehobothtsjerke de tsjerke fan de Grifformearde Tsjerke fan Sumar, mar de groei fan de gemeente makke yn 'e rin fan de tiid de bou fan in gruttere tsjerke needsaaklik, dêr't yn 1911 mei útein set waard, maar dan op it doarpsgebiet fan Sumar. Sûnt de iepening fan de nije tsjerke yn Sumar hat De Tike gjin eigen tsjerke mear.
Befolkingsferrin
thumb|260px|Haven oan de Doktersheide
Oarlochsmonumint
It doarp hat in monumint foar de slachtoffers yn de Twadde Wrâldoarloch. Op it monumint steane de nammen fan Freerk Veenstra, dy't op 22 augustus 1944 oppakt waard en op 3 maaie 1945 mei in soad oare slachtoffers út konsintraasjekampen by in Britsk bombardemint op de Cap Arcona yn 'e Lübecker Bocht omkaam, en Walter E. Wince, dy't boppe De Tike út in oansketten fleantúch sprong.
Strjitten
Doktersheide, Durk Ljibbeswei, Harmsreed, It Leech, Leiensreed, Master de Jongwei, Master Iniawei, Peinderwei, Polderdyk, Singel, Susterwei, Wierren.
Oostindië
Oostindie ( Grinzersk: Oost-Inje) is in plakje yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân, ten noarden fan de buorskip Blauw.
Ien fan de doarpsútwreidings fan De Like komt hast tsjin it âlde streekje oan. Dizze wyk hjit dan ek Oostindie (al is it sûnder trema).
Jantsje Aberg-Terpstra
Libben en wurk
Jantsje Terpstra debutearre as skriuwster yn 1899 yn it tydskrift ‘Sljucht en rjucht’ fan Waling Dykstra, in man dy’t hja tige bewûndere, en yn it Selskipsblêd ‘Forjit my net!’’. Fan har hân ferskynden tsientallen ferhalen, fersen, reportaazjes en sy makke as earste in bernebryfkes-hoekje yn Sljucht en Rjucht. Nei 1912 hat hja net mear yn Fryske blêden publisearre. Har wurk is nea bondele.
Shadowbox Studios
De Shadowbox Studios, ek bekend as de Shadowbox Studios Atlanta, binne in studiokompleks yn 'e Amerikaanske stêd Atlanta, súdeastlik fan it sintrum fan 'e stêdekloft, yn Dekalb County, yn 'e Amerikaanske steat Georgia. It kompleks waard yn 2017 oprjochte ûnder de namme Blackhall Studios en krige nei in oername yn 2022 syn hjoeddeistige namme. Yn 'e Shadowbox Studios fine de opnamen foar gâns films en tillefyzjeprogramma's plak. Shadowbox hat ek studiokompleksen yn Santa Clarita (Kalifornje) (de Shadowbox Studios Los Angeles) en by it Ingelske Shinfield, yn Berkshire (de Shinfield Studios).
Mariah Madysinn
Mariah Madysinn, echte namme: Marilyn Taylor (Hanford (Kalifornje), 7 maart 1986), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise. Neffens har offisjele opjefte is se 1.63 m, mei in gewicht fan 50 kg en kupmaat 32D, dy't se krigen hat troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean.
Komoaren
Lizzing
De Komoaren wurde begrinzge troch:
Napoleon II
Frans koe tige goed mei Prinsesse Sophie fan Beieren en der is wol ornearre dat hy de heit fan har soan west hat; de lettere kening Keizer Maksimiliaan I fan Meksiko, mar dy suggestje is gjin bewiis foar.
Moulay Rachid fan Marokko
thumb|Prins Moulay Rachid Prins Moulay Rachid fan Marokko (Rabat, 20 april 1970), folút: Prins Moulay Rachid ben al-Hassan, is in soan fan kening Hassan II fan Marokko en prinsesse Lalla Latifa Amahzoune. Hy is in broer fan kening Mohammed VI fan Marokko. Prins Moulay Rachid is politikolooch en wurksum as diplomaat.
Froubuorren
Froubuorren hat  ynwenners.
Skiednis
thumb|left|Buerstermûne Om de Buerstermûne eastlik fan it doarp groeide yn 'e rin fan 'e tiid de buorskip Buerstermûne. Ek de eardere buorskip Aldebiltsyl en parten fan Nijebiltsyl en Alde Leie waarden ta de himrik fan Froubuorren rekkene.
Ferienings
( Sjoch foar de meast aktuele ynformaasje oer ferienings op dy hiemside)
De Holm
De namme De Holm komt fan holm, dat is 'eilantsje, sânige hichte'. De buert leit op de sânrêch yn it súdlik Westerkertier, dêr't ek Tolbert, Niebert en Nuis op lizze. Yn de stêd Grins binne meardere strjitten mei it taheaksel holm, lykas Munnikeholm en Schoolholm. Oan de Schoolholm waard in buertsintrum 'de Holm' neamd. De Holm is no in aktiviteitensintrum en leit oan in binnenterrein tusken de Schoolholm en de Folkingestrjitte. Destiids waard dit gebou as skoalle brûkt.
Ohm (ienheid)
As in elektryske spanning fan 1 volt oanlein wurdt oer in geliedend foarwerp (in tried bygelyks) en der ûntstiet dêryn in stroom fan 1 ampêre, dan hat dat foarwerp in wjerstân fan 1 ohm.
Wjerstân = Spanning:Stroomsterkte, yn symboalen:
Sije (band)
Skiednis
Sije debutearre yn 1999 op it 22e Tsjoch-festival. It repertwaar fan Sije bestiet benammen út bewurke Ingelske covers yn pop-rock(and roll), funky- en reggaestyl. Dêrneist spylje se ek eigen wurk. Der wurdt yn it Frysk en Ingelsk songen. Fermaak en spontanens stiet altyd foarop, it is stevige muzyk mei in knypeach nei it publyk.
Ljouwertersk
Gebrûk
Mids febrewaris 2020 stelde de fraksje fan 'e FNP yn 'e gemeenteried fan Ljouwert foar om it mooglik te meitsjen dat it boargerlik houlik yn 'e gemeente behalven yn it Nederlânsk en it Frysk tenei ek yn it Ljouwertersk sletten wurde kin. Direkte oanlieding wie it beslút fan 'e gemeente De Waadhoeke om fanôf 14 febrewaris 2020 trouwen behalve yn it Nederlânsk, Frysk en Biltsk ek yn it Frjentsjertersk ta te stean.
Spoar fan Grins nei It Hearrenfean
Line
De line hie in ferbining foarmje moatten tusken de no al besteande stasjons fan Grins en It Hearrenfean. Ek moast der in stasjon yn Drachten komme, dêr't it, nei grutte, twadde plak fan Fryslân dan einliks wer in spoarferbining. In winsk dy't al lang libbet yn Drachten.
Suderseeline
By de presintaasje fan it kompensaasjepakket foar Noard-Nederlân wie de oanlis fan dizze line ien fan de meast opfallende projekten. Mei de oanlis fan de line soe eins ek in begjin makke wurde mei de oanlis fan de Suderseeline. De direkteur fan Arriva lei de klam op de winsk om de nije line sa oan te lizze dat dy letter útboud wurde kin nei hegefaasjeline.
Oanrekommandaasje te skrassen
Op freed 25 maaie 2012 hat it Breed Bestjoerlik Oerlis (de bestjoerders fan de belutsen provinsjes en gemeenten) yn mearderheid besletten te oanrekommandearjen en skras de spoarline. De Provinsjale Steaten namen einlings it beslút en skras yndie de plannen.
Sotterum (Skettens)
Sotterum is in delsetting noardwest fan Boalsert yn de gemeente Súdwest-Fryslân, yn de himrik fan Skettens. De namme komt ek foar as fjildnamme en as terpnamme.
Mariah Carey
Jonkheid
Carey har mem wie in operasjongster en sjongleraresse dy't tsjin 'e wil fan har famylje mei Carey har heit, in loftfearttechnikus, útnaaide en troude. Neitiid woe de Hickey-famylje neat mear te krijen hawwe mei Carey har mem, harsels, har âldere suster Alison en har jongere broer Morgan, fanwegen de skande dat in blanke frou mei in swarte man troud wie. Sadwaande identifisearret Carey har sterk mei de Afro-Amerikaanske mienskip, hoewol't sysels sa'n ljochte hûdskleur hat, dat se wol foar blank trochgean kin.
Kuolkast
Beskriuwing
It yn Europa meast foarkommende type kuolkast is it tafelmodel. Dit is in staande kast, dy't ek ûnder it oanrjocht skood wurde kin, sadanich dat allinnich de foarkant sichtber is. Dy foarkant bestiet út in doar, die meastal nei rjochts iependraait, mar soms kin dit troch de brûker feroare wurde nei links iependraaie. Yn it ynterieur sitte: Oan de efterkant fan de kuolkast, dy't net beklaaid is, sit it feitlike kuolmeganisme.
Twa oare faak foarkommende modellen binne de twadoarskuolkast en de kuolfrieskombinaasje. Dizzen binne in stik heger en befetsje dêrom faak mear skappen en hawwe in aparte seksje foar djipfriezen, faak mei aparte doar en soms mei aparte motor. In kuolfrieskombinaasje hat in aparte termostaat foar it kuol- en it friesgedielte, in twadoarskuolkast brûkt ddeselde termostaat foar beide dielen.
Oare modellen bestaene (bygelyks de sahjitten Amerikaanske kuolkast, in mansheech gefal mei twa doarren neist elkoar en in iisblokjesmasine), mar komme minder faak foar.
Oare kuolmetoades
Fierders binne der termo-akûstysk kuolmetoades en stirlingkuollers dêr't tige effisjinte kuolkasten mei te meitsjen binne; dizzen hawwe lykwols noch net folle yngong fûn. Yn it laboratoarium en foar lytse wynkuolkasten en koelboksen wurdt wol gebrûk makke fan it termo-elektrysk effekt (Peltier-effekt of solid state cooling).
Spyk
De namme komt ek foar as Spijk, Spijktille, Spyktille en Spyck.
Keno I tom Brok
Yn 1371 waard Keno yn in pauslike genedebrief foar it earst "capitaneus Brocmanie" neamd, wat haadling fan it Brokmerlân betsjut. Foar dizze tiid, fermoedlik om 1361 hinne, hat er him opwurke ta de posysje fan lânshaadling en is de machtichste persoan yn syn gebiet wurden. De famylje werneamde har, nei erkenning fan it lân, nei Tom Brok.
Lesoto
Religy
De religy fan de Lesoto befolking wurdt skatten op likernôch 90% kristenen. De oare 10% fan de befolking binne moslims, hindoes, boedisten en Baha'i-folgelingen.
Diomedeseilannen
Geografy
It grutste fan 'e beide eilannen is Ratmanov, ek wol oantsjut as Grut-Diomedes, dat bestjoerlik ta it Autonoom Gebiet Tsjûkotka heart, in ûnderiel fan 'e Russyske Federaasje. It lytsere eilân is Lyts-Diomedes, dat ûnder de Amerikaanske steat Alaska falt. Fairway Rock, in ûnbewenne rotseilantsje dat 9,3 km fierder nei it súdeasten ta leit yn 'e territoriale wetters fan Alaska, wurdt yn 'e regel net ta de Diomedeseilannen rekkene. Ratmanov is it eastlikste diel fan Ruslân, mar Lyts-Diomedes is net it westlikste diel fan 'e Feriene Steaten, om't û.m. St. Lawrence, de Pribilofeilannen en in diel fan 'e Aleoeten westliker lizze.
Demografy
Oan it begjin fan 'e Kâlde Oarloch, yn 'e twadde helte fan 'e 1940-er jierren, waarden de bewenners fan it Russyske Ratmanov yn opdracht fan 'e autoriteiten fan 'e Sovjet-Uny fan it eilân nei it fêstelân fan Sibearje deportearre. Sûnt wurdt it eilân inkeld befolke troch militêre ienheden en binne der gjin permaninte bewenners mear. It Amerikaanske Lyts-Diomedes hie yn 2011 in befolking fan 135 minsken, dy't konsintrearre is yn it doarp Diomede, oan 'e westkust fan it eilân. De bewenners binne foar it meastepart etnyske Injûpiat (Iñupiat), in Eskimo-folk dat ta de Inûyt (Inuit) heart.
De Kampen (Grinslân)
Oarspronklik lei De Kampen, of sa't it eartiids stavere waard De Campen, ten noarden fan it Reitdjip en hearde by Zuurdijk. De bocht dêr't de buorskiop yn lei waard lykwols yn 1623 ôfsnien, wêrtroch't it ten suden fan it wetter kaam te lizzen.
Westerskeldetunnel
thumb|Ynrit Westerskeldetunnel De Westerskeldetunnel is in tunnel fan 6,6 kilometer lang yn de provinsjale wei N62 ûnder de Westerskelde troch, tusken Ellewoutsdijk en Terneuzen. It is de langste tunnel foar it weiferkear fan Nederlân.
Groepsferkrêfting
Hoewol't groepferkrêfting oeral op 'e wrâld foarkomt, rinne guon lannen derút. Sa bliek yn 2010 by in troch de Súdafrikaanske oerheid bekoste stúdzje fan 'e Medical Research Foundation, dat fan 1500 ûnderfrege skoalbern yn 'e swarte township Soweto, ûnder de reek fan 'e metropoal Jehannesburch, 25% fan 'e jonges oanjoech jackrolling (in sprektaalterm foar groepsferkrêfting) "moai wurk" ("fun") te finen.
Isaiah Berlin
thumb|Isaiah Berlin (1983) Isaiah Berlin, Letsk: Jesaja Berlins, (Riga, Letlân, 6 juny 1909 — Oxford, 5 novimber 1997) wie in Britsk liberaal filosoof en politikolooch.
Rouen
Skiednis
Rouen is in âlde stêd mei in soad skiednis. It plakje Rouen bestie al yn 'e tiid fan it Romeinske Ryk en hiet doe fan Rotomagus. Yn de tredde iuw kaam der in sit fan de biskop. Wilens de Hûndertjierrige Kriich feroverden de Ingelsen de stêd (1419). Yn 1431 stie der yn Rouen in brânsteapel dêr't Jeanne d'Arc as ketter op deadien (ferbaarnd) is.
Xigatze
Xigatze is in Fryske teäterband dy't muzyk makket mei nijsgjirrige teksten en frjemde lûdssamples. De namme komt fan in stêd yn Tibet.
Dmitri Ivanovitsj
Hillichferklearring
Op it plak fan de moard yn Uglitsj waard letter de Tsjerke fan Dimitri op it Bloed boud.
Lytse Antillen
De Lytse Antillen is in eilannekloft yn de Karibyske See. Dizze kloft eilannen makket diel út fan de Antillen. De eilannen meitsje diel út fan in lange fulkanyske bôge, wêrfan it grutste part oan de eastkant fan de Karibyske See leit, op de grins mei de Atlantyske Oseaan. De measte eilannen binne ûntstien troch subduksje, it oer elkoar skowen fan de tektoanyske platen.
Weperbult
Njonken de bult stiet in wettersuvering, dy’t it wetter út de bult suvert. Dêr wurdt e kit ôffongen ôffalgas ferbaarnd yn in gasturbine wêrnei’t de produsearre elektrisiteit weromfierd wurdt yn it net. De waarmte wurdt brûkt om de gebouwen te ferwaarmjen.
Bakû
Nijsgjirrich
De histoaryske stedsmuorre fan Bakû is op de wrâlderfgoedlist fan UNESCO set. Ek de Maagdentoer út de 11e iuw stiet op dizze list.
National Basketball Association
De liga waard yn 1946 oprjochte yn New York City ûnder de namme Basketball Association of America (BAA). Nei in fúzje mei de National Basketball League (NBL) yn 1949 gie de kompetysje fierder as NBA. Regearjend kampioen is Golden State Warriors. Dy ploech pakte yn 2018 harren sechsde titel. Boston Celtics is mei 17 titels rekôrkampioen.
Angelsaksen
Stadichoan gie de hegemony oer nei Mersia ûnder kening Ethelred fan Mersia. Dit keninkryk krige grutte macht ûnder kening Ethelbald en benammen kening Offa. De lêste bleau foaral bekend troch de grinsdaam dy't hy bouwe liet oan de grins mei Wales (Keltysk gebiet): Offa's Dyke.
De Stulp (tsjerke)
Bou
thumb|right|180px|preekstoel (2010) De tsjerke is boud yn de foarm fan in krús mei koarte dwersearms en in trijesidige sluting út 1658 yn tradisjoneel goatyske foarmen. Der is in dakruter en de muorren wurde skreage troch pilasters. Binnenyn sitte houten tonferwulften. It ienklaviers oargel is yn 1881 makke troch de bruorren Van Oeckelen. De klokkestoel mei klok fan Petit en Fritsen út 1938 hat in trochsneed fan 48,8 sm. Yn 2009 waard fan de herfoarme gemeente te Ankeveen in preekstoel út 1640 kocht. De preekstoel moast wol in kwartslach oars stean as yn Ankeveen.
Keninginnebank
By de restauraasje fan 1938 is hy hielendal sloopt en yn fernijde foarm oan de súdside wer opboud. Ek de bûtendoar ferhuze mei. Keninginne Wilhelmina skynt dêr gjin gebrûk fan makke te hawwen, hja kaam leaver gewoan troch de tsjerke. In inkele kear is de tsjerkebank nei 1945 noch brûkt troch keninginne Wilhelmina. Doe't dy nei It Loo fehuze is de bank net mear brûkt. Doe't prinses Beatrix nei De Haach ferfear, hat it keningshûs oanjûn de oerienkomst beëinigje te wollen (it bedrach wie doe al wol oanpast) en krige de tsjerke in donaasje.
Nieuwe Weme
De earste fêstiging fan Nieuwe Weme gie by de fjoerwurkramp fan 2000 yn flammen op.
Heikant (Seelân)
Heikant is in grinsdoarp yn de Siuwsk-Flaamske gemeente Hulst yn de Nederlânske provinsje Seelân. Op 1 jannewaris 2015 hie Heikânt 1.138 ynwenners. Oant 1970 hearde it doarp by de gemeente Sint Jansteen.