cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
USS Nevada (skip út 1916)
Nei de oarloch
Nei de kapitulaasje fan Japan, op 15 augustus 1945, naam de USS Nevada yn 'e Baai fan Tokio koart diel oan 'e besetting fan Japan, foar't it skip weromkearde nei Pearl Harbor. Mei in leeftyd fan mear as 32 jier waard de USS Nevada beskôge as te âld om te behâlden yn in ynkrompen float yn fredestiid. It krige dêrom in nije funskje as doelskip by Operaasje Crossroads, de atoomproeven dy't yn july 1946 op it atol Bikini, yn 'e Marshalleilannen, holden waarden. Doe't de USS Nevada dêrby de skokgolf fan 'e atoombom Able ûndergie, rekke it swier skansearre en oanhelle mei radio-aktive strieling. Om't it fierder nearne mear ta doogde, waard it skip op 29 augustus 1946 út 'e tsjinst helle. It waard nei iepen see sleept en op 31 july 1948 by in sjitoefening fan 'e marine ta sinken brocht.
Asajj Ventress
Yn Star Wars: The Clone Wars (searje)
Neitiid oarderet Dooku har om foar de separatisten te spionearjen op 'e isolearre planeet Kamino, dêr't de kloanen foar it Grutte Leger fan 'e Republyk produsearre wurde. De ynljochtings dy't se sammelet, binne bedoeld om brûkt te wurden foar in ynfal op Kamino troch generaal Grievous, de cyborg dy't oan it haad fan 'e androïdelegers fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels stiet. Letter befrijt Ventress de kriichsfinzen nommen Nute Gunray, de ûnderkening fan 'e Hannelsfederaasje en ien fan 'e lieders fan 'e Konfederaasje fan Unôfhinklike Stelsels. Dêrfoar moat se it opnimme tsjin syn bewekkers, ûnder wa de Jedi Luminara Unduli en Ahsoka Tano.
Yn seizoen 4 jout Ventress har wer by de Nachtsusters. Hja ûndergiet in ritueel dat har ta in folweardich lid fan dy mienskip makket, mar har plannen wurde fannijs dwerseide as de androïdelegers fan generaal Grievous in ynvaazje fan Dathomir útfiere en de Nachtsusters ôfslachtsje. Letter helpt Ventress in team fan preemjejagers ûnder lieding fan Boba Fett by in gefaarlike, mar winstjaande misje. Se wit har einlings te fermoedsoenjen mei it ferline as se in nije takomst as preemjejagerinne foar harsels weilein sjocht. Hoewol't se har noch altyd skuldich fielt oer hoe't se Opress brûkt hat, lit se har dêr net troch tsjinhâlde om him op te spoaren mei de bedoeling om 'e priis dy't him op 'e holle stiet te ynkassearjen. Ventress fynt him op 'e planeet Raydonia, dêr't se arrivearret as Opress en syn broer Darth Maul op it punt steane om 'e Jedi-master Obi-Wan Kenobi te deadzjen. Obi-Wan en Ventress nimme it tegearre op tsjin 'e bruorren, mar hoewol't se dyselden ferslane, witte Opress en Maul yn harren romteskip út te piken.
Piet Bambergen
Libben en karriêre
Nei't Bambergen en Smit yn 1960 spul krigen hiene, stapte Smit op, en kearde Plevier werom as oanjouwer. Om dyselde snuorje hinne waarden De Mounties ûntdutsen troch programmamakker Rudi Carrell; dêrnei wiene se ek op 'e tillefyzje te sjen, wat foar harren de trochbraak betsjutte. Doe't Plevier yn oktober 1965 by in rippetysje oan in hertoanfal kaam te ferstjerren, waard de rol fan oanjouwer oernommen troch René van Vooren. Hoewol't Bambergen en Van Vooren in muoisume relaasje hiene en privee beslist gjin freonen wiene, foarmen se op it toaniel in tige súksesfol komysk duo.
Feldkirch
Skiednis
Yn de Twadde Wrâldkriich hie hiel Vorarlberg mar fan ien bombardemint te lijen en dat wie op Feldkirch. De Messerschmitt-fabryk by Augsburg wie it doel fan de op 1 oktober 1943 fanút Tuneezje kommende Amerikaanske loftfloat, mar fanwegen it minne waar koene de fleantugen dat doel net helje. As ferfangend doel smiten de fyftjin bommewerpers harren lêst doe mar boppe Feldkirch út. By it bombardemint waard it sikehûs Antoniushaus rekke, wêrby't 104 minsken ferstoaren, wêrûnder 10 nonnen. By in treffer op de skoalle fan de Kongregaasje fan de Bruorren fan Kristlike Skoallen kamen 41 famkes tusken de 14 en 18 jier om en fierder ferstoaren der nochris 23 minsken op oare plakken.
Haikû
Skiednis
De haikû ûntstie yn 'e santjinde iuw út 'e ûnderlinge wediver fan ferskate grutte Japanske dichters, dêr't Matsuo Bashi de meast ferneamde fan is. Lange tiid fungearre it ûnder de beneaming hokku as de oanset ta it langere keatlingdicht renga. Pas oan 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw ferselsstannige de dichter Masaoka Shiki de haikû ûnder syn hjoeddeistige namme. Moderne Japanske haikû's, of gendai-haiku, stappe wat langer wat mear ôf fan it idee dat in fers mar 17 wurdlidden hawwe mei, of dat it ûnderwerp de natoer wêze moat. De njonkeninoarpleatsing bliuwt lykwols fan grut belang. Fierders bestiet der in frij algemien, mar relatyf resint, gefoel dat de beide njonkeninoar pleatste eleminten dingen of foarfallen wêze moatte dy't yn it aldendeiske libben waarnommen wurde kinne.
Ferdrach fan de Uny
Eftergrûn
Ingelân stie ek ûnder druk fan de Ingelske Eastyndyske Kompanjy, dy't syn sit yn Londen hie, om't dy graach de monopoly oer de Ingelske oerseeske hannel hâlde woe. Hja twongen de Ingelske en Nederlânske ynvestearders harren werom te lûken en drigen mei wetlike aksje om't hja tochten dat de Skotten gjin tastimming fan de kening hiene om jild te sammeljen om utens. Dêrmei moasten de Skotten finansjele middels yn eigen lân sykje. De Skotske koloanje einige yn in konflikt mei de Spanjerts yn 1700, dochs de measte kolonisten ferstoaren njonkelytsen lywols oan tropyske sykten. It wie in grutte ekonomyske skeapost foar de hearskjende Skotske elite, en dy joegen harren ferwar oan de uny mei Ingelân dêrtroch ek op. Hja begûnen sels de ideeën foar de uny te stypjen, nettsjinsteande dat der tsjinstân en anty-unyrebûlje yn stêden lykas Edinburgh en Glasgow útbrutsen.
Seif Sharif Hamad
Jonkheid en oplieding
De gearfoeging fan it lytse Sansibar mei it folle gruttere Tanganjika ta de nije Feriene Republyk Tanzania, yn april 1964, brocht gjin ferbettering yn dy sitewaasje, dat Hamad waard oansteld om les ta jaan oan ferskate middelbere skoallen. Pas yn 1972 koed er úteinsette mei in stúdzje politikology oan 'e Universiteit fan Dar es Salaam, dy't er yn 1975 foltôge mei it beheljen fan in bachelortitel.
Politike karriêre
Nei't er syn stúdzje ôfrûne hie, gie Hamad de polityk yn, wêrby't er lid waard fan 'e Chama cha Mapinduzi (CCM), de "Partij fan 'e Revolúsje", dat doedestiden de iennichste tastiene politike partij yn Tanzania wie. Fan 1977 oant 1980 tsjinne er dêrby as minister fan Underwiis yn 'e autonome republyk Sansibar, wylst er yn dyselde snuorje lid fan it Tanzaniaanske nasjonale parlemint wie. Fierders wied er fan 1977 oant 1987 lid fan it Sintraal Komitee en it Nasjonaal Utfierend Komitee fan 'e CCM. Fan 1980 oant 1989 siet er yn it Sansibareeske parlemint, en fan 1982 oant 1987 stied er oan it haad fan it departemint fan Ekonomyske Planning fan 'e CCM. Fan 6 febrewaris 1984 oant 22 jannewaris 1988 tsjinne er as premier fan Sansibar.
Trajano Boccalini
Boccalini studearre yn Perugia en wurke hiel wat jierren as rjochter en administratyf meiwurker yn de pauslike tsjinst. Yn 1612 gie er nei Feneetsje, dêr't er "Ragguagli di Parnaso" publisearre, de beskriuwing fan in tinkbyldich keninkryk, dêr't Boccalini de gewoanten fan syn tiid yn bekritiseerde. Yn deselde libbene styl en mei likefolle bitende irony skreau Boccalini " Pietro del paragone politico" tsjin de Spaanske oerhearsking yn Italië. It wurk waard publisearre nei syn dea yn 1615 en oare boeken dy't oan him taskreaun waarden giene ek oer politike saken.
Seif Sharif Hamad
Politike karriêre
Under ynternasjonale druk ûnderhannelen de CCM en it CUF neitiid mei-inoar. Sadwaande sleaten se foarôfgeande oan 'e ferkiezings fan 2005 in akkoart dat bedoeld wie om in werhelling fan setten foar te kommen. De measte ôfsprutsen herfoarmings waarden lykwols net ymplemintearre troch it Sansibareeske regear. By de ferkiezings fan 30 oktober 2005 waard Hamad op 'e nij ferslein troch Karume, diskear mei 46,07% fan 'e stimmen tsjin 53,18%. It CUF lei him dêr net by del en wegere de útkomst te erkennen. Ynternasjonale waarnimmers stelde op 'e nij slimme ûngeregeldheden fêst, en de Feriene Steaten besleaten dêrom de presidinsjele ynauguraasje fan Karume te boykotten. Wat de útslach fan 'e parlemintsferkiezings oanbelange, dy fertoanden fan 1995 ôf oanhâldend inselde byld, mei it CUF as oerwinner op Pemba en it CCM mei de mearderheid op it gruttere en tichterbefolke eilân Sansibar.
Bôgesjitten op de Paralympyske Simmerspullen 1992
De IXe Paralympyske Simmerspullen waarden yn 1992 yn Barcelona, Spanje hâlden.
Tampabaai
De Tampabaai of Baai fan Tampa (Ingelsk: Tampa Bay), is in baai oan 'e westkust fan it Floarida-skiereilân, dy't diel útmakket fan 'e Golf fan Meksiko. Dit wetter hat in oerflak fan rom 1.000 km². It djiptegemiddelde is mar 3,7 m, en de boaiem bestiet út slib en sân. Op it breedste punt mjit dit wetter likernôch 25 km fan east nei west, en op it langste punt sa'n 60 km fan noard nei súd.
Romke Kalma
Biografy
Binnen it Prins Bernhard Kultuerfûns stipet it Romke Kalmafûns jonge ôfstudearre muzisy by in ferfolchstúdzje yn it bûtenlân, it leafst op it mêd fan klassyk sjongen.
Pandora Peaks
Libben en karriêre
Pandora Peaks waard yn 1964 berne yn Atlanta, yn 'e steat Georgia. Se groeide op yn in tige behâldende súdlike húshâlding. Se studearre oan 'e Universiteit fan Georgia en behelle dêr in bachelorstitel yn finânsjes. Neitiid wurke se in hoart as bankier by Citibank, ien fan 'e grutste Amerikaanske banken. Mids jierren tachtich sette se útein as eroatysk dûnseresse te wurkjen yn stripklubs, yn 't earstoan as bybaantsje. Doe't se lykwols murk hoefolle jild oft dêrmei te fertsjinjen foel, liet se har boarsten fergrutsje en ferfear se nei Los Angeles, yn Kalifornje, om har folslein op it strippen ta te lizzen.
Fool Moon (roman)
Ynhâld
Dat jout Harry tiid en romte om mei de FBI-aginten ôf te weven. Hy hat noch ien troef, en dat is de wolvehûdene mulrym dy't er Harris ôfpakt en neitiid sels ûnder syn klean omdien hat. Hy feroaret himsels yn in heksewolf en wit de FBI-aginten sa yn betizing te bringen, dat Wilson Benn deadet, wylst letter Harris en Wilson inoar deasjitte. Harry giet dan de striid oan mei Denton, dy't er ferslacht yn in gefjocht fan wolf tsjin wolf, en slim ferwûnet. Denton feroaret himsels dan wer yn in minske en smeket om genede. Harry wol him deabite, mar as Susan Rodriguez, dy't temûk de tún fan Marcone binnenslûpt is om in primeur te krijen, him sa sjocht en hy de dea-eangst op har gesicht lêst, beseft er dat er troch de demoanyske wolvehûdende rym op it punt stiet om himsels te ferliezen. Hy skuort it ding ôf en smyt it fuort. Frijwol tagelyk wit de loup-garou einlings Tera West te pakken te krijen en bûten gefjocht te stellen. Harry liedt it meunster dan by Susan wei, hoewol't er net mear drave kin en gjin wapens mear hat. Suver op it alderlêste momint beseft er dat it amulet fan in pentragram, it iennichste dat er hat dat fan syn mem wie, en dat er altyd om hat, fan sulver is. Hy skuort it ôf en smyt it mei syn alderlêste bytsje tsjoenderij nei de loup-garou ta, op itselde stuit dat Murphy mei in pistoal yn 'e hân foar him stean giet en sjit. It amulet rekket it meunster yn it boarst en trochboarret it hert. De loup-garou falt del en feroaret yn Harley MacFinn, dy't glimket en stjert. Underwilens wurdt Harry rekke troch in kûgel út Murphy har pistoal, mar it blykt letter dat se op Denton skeat, dy't mei in kneppel yn 'e hân fan efteren op Harry takaam.
Synoptyske evangeeljes
Underlinge ferhâlding
Neffens bibelwittenskippers wie it Evangeelje fan Markus it earste dat skreaun waard. Foar de evangeeljes fan Mattéus en Lukas waard Markus dêrnei as boarne brûkt, wêrby't wurd foar wurd hiele stikken oernommen waarden (wat wy hjoed de dei plagiaat neame soene). It mienskiplike part fan 'e trije synoptyske evangeeljes, de saneamde Trijefâldige Tradysje, bedraacht 76% fan Markus, 45% fan Mattéus en 41% fan Lukas. Dêrby is net meirekkene wat Markus en Mattéus tegearre gemien hawwe (18% fan Markus en 10% fan Mattéus), of wat Markus en Lukas tegearre gemien hawwe (3% fan Markus en 1% fan Lukas). Net mear as 3% fan Markus bestiet út unyk materiaal.
Bigfoot on Campus
Ynhâld
Harry bejout him nei de kampus fan 'e Universiteit fan Oklahoma, dêr't er Irwin opsiket, dy't noch net folgroeid is, mar no al mei kop en skouders boppe alle oare studinten útstekt. De jonge hat in freondinne, Connie, mei wa't Harry ek yn kunde komt. It is in tsjep, yntelligint en garismatysk fanke, mar der is wat mei har dêr't Harry earst net alhiel de finger op lizze kin. Oant er beseft dat se in fampier fan it Wite Hôf is. Fampieren fan it Wite Hôf tarre net op bloed, lykas oare soarten fampieren, mar op 'e libbensenerzjy fan harren slachtoffers, dy't se ta harren nimme troch seks te hawwen. Irwin hat dúdlik gjin idee dat Connie in fampier is, en nei't er mei harren út te iten west hat yn in pleatslik restaurant kringt úteinlik it besef ta Harry troch dat it fanke it sels ek net wit.
Krêft-fan-in-Rivier-yn-Syn-Skouders hat inkele ghouls yn libben litten en draacht harren op om 'e liken fan harren maten en harren bewusteleaze master mei te nimmen en te sjen dat se fuortkomme. De ghouls, dat guon fan 'e taaiste fjochters fan 'e boppenatuerlike mienskip binne dy't Harry ea tsjinkommen is, wolle diskear wol om lyk en witte net hoe gau't se dwaan moatte wat harren sein wurdt. Neitiid moetsje Krêft-fan-in-Rivier-yn-Syn-Skouders en Irwin inoar foar de earste kear, en moat oan Connie útlein wurde dat se in fampier is. Om't it pear op 'e kampus harren libbens net wis wêze sille as Barrowill wer wekker wurden is, nimt Krêft-fan-in-Rivier-yn-Syn-Skouders harren allebeide op 'e noed en wurde se mei him wei yn 'e wyldernis. Harry bliuwt efter om 'e ravaazje yn it studintehûs út te lizzen, wat him net slagget, mei as resultaat dat er wer ris in nacht yn 'e sel trochbringe moat op beskuldiging fan fersteuring fan 'e iepenbiere oarder.
Glen A. Larson
Jonge jierren
Larson waard yn 1937 berne yn Long Beach, yn it suden fan de Amerikaanske steat Kalifornje, ûnder de reek fan Los Angeles. Hy sette syn karriêre yn 1956 útein as in lid fan 'e sjonggroep The Four Preps, dy't trije gouden plaat behelle foar nûmers dy't troch Larson sels skreaun en/of komponearre wiene: 26 Miles (Santa Catalina), Big Man en Down by the Station.
Kastiel De Essenburgh
Skiednis
It kastiel tsjinne no as priorij en de bruorren setten harren yn foar de opbou fan parochy's op de Feluwe en de Iselmarpolders en it beboskjen fan de omjouwing. Sûnt 1977 wenje de brourren fan de priorij allinne noch yn it yn 1959 ferboude koetshûs. De Bruorren brûkten it kastiel as sintrum foar oplieding, jongereinwurk en Bibelstúdzje. Yn 1992 folge ek in fêstiging fan in mienskip foar froulju. Dy mienskip krige de namme Mariëngaard en wennet yn de nijbou út de jierren 1990 noardlik fan it kastiel.
Karmelitetsjerke (Mainz)
Ynterieur
It heechalter hat in foarstelling fan de kroaning fan Marije. Op de syddoarren wurde de apostels ôfbylde. De reliëfs binne yn 1517 op in iken paneel út 1395-1400 oanbrocht, wêrûnder de resten fan in skildering met itselde tema sitte.
Domtsjerke fan Feldkirch
Arsjitektuer
De tsjerke rekke by stedsbrannen yn 1348, 1396 en 1460 slim skeind en waard sûnt 1478 ûnder lieding fan boumaster Hans Sturn en let-goatyske styl wer opboud. Yn 1479 waard de noardlike tsjerketoer foltôge. It legere hjoeddeiske koer waard yn 1520 foltôge.
Floarida-skiereilân
Skiednis
Under de Amerikaanske Unôfhinklikheidsoarloch (1774-1783) bleau East-Floarida trou oan 'e Britske Kroan. Nei ôfrin fan 'e oarloch twongen de Feriene Steaten de Britten om Floarida werom te jaan oan 'e Spanjerts. Tsjin dy tiid wie Spanje frijwol bankrot, dat dat lân wie doe net mear by steat om ynvestearrings yn it skiereilân te dwaan. Sadwaande ûntjoech Floarida him yn dy tiid ta in taflechtsoard foar ûntsnapte negerslaven en in basis dêr't de Seminoalen oanfallen wei útfierden op 'e Amerikaanske kolonisten yn Georgia. Dat late yn 'e jierren 1817-1818 ta de Earste Seminoalske Oarloch, wêrnei't de Feriene Steaten Floarida yn 1821 fan Spanje oerkochten. Yn 1845 waard Floarida as folweardige steat ta de Amerikaanske Uny talitten.
Demografy
Hoewol't it Floarida-skiereilân foarhinne lange tiid tige tinbefolke wie, útsein it aldernoardlikste part tsjin 'e grins fan Georgia oan, is it no fierwei it meast tichtbefolke diel fan Floarida. Yn totaal wennen der neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010 doe sa'n 16,9 miljoen minsken (tsjin 1,4 miljoen yn 'e Panhandle en 77.000 op 'e Florida Keys). De grutste stêd op it skiereilân is Jacksonville, oan 'e noardeastkust, mar de grutste stêdekloft is dy fan Miami, yn it súdeasten. Der lizze 7 Yndianereservaten op it Floarida-skiereilân. Dat binne:
The Shadowed Sun
The Shadowed Sun is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e Amerikaanske skriuwster N.K. Jemisin. De titel betsjut letterlik: "De Beskade Sinne". De plot fan it boek draait om 'e befrijing fan 'e stêd Gujaareh fan 'e útlânske oerhearsking. The Shadowed Sun is it twadde diel fan 'e duology The Dreamblood, en folget as sadanich op The Killing Moon. De beide dielen steane lykwols fierhinne op harsels, en kinne skoan apart lêzen wurde (hoewol't yn The Shadowed Sun de útkomst fan 'e plot fan The Killing Moon ferteld wurdt). The Shadowed Sun waard yn 2012 publisearre troch de New Yorkske útjouwerij Orbit U.S., wêrnei't datselde jiers noch in werútjefte foar de Jeropeeske merk folge by Orbit Books yn Londen. Yn 2016 waard de roman tegearre mei The Killing Moon werpublisearre yn 'e omnibusedysje The Dreamblood Duology. The Shadowed Sun wûn yn 2012 de Romantic Times Reviewers' Choice Award yn 'e kategory bêste fantasyroman.
Augustinertsjerke (Mainz)
Arsjitektuer
Boppe it troch Nikolaus Binterim makke portaal is de kroaning fan Marije te sjen. De himelskeninginne wurdt tusken Augustinus fan Hippo, patroanhillige fan de Augustiner oarder, en syn mem Monika fan Tagaste útbylde.
André Gide
André Gide, folút: André Paul Guillaume Gide (útspr.: [ɑ̃dʁe pɔl ɡijom ʒid] (efternamme: "zjyd"); Parys, 22 novimber 1869 – dêre, 19 febrewaris 1951), wie in Frânsk skriuwer en essayist, dy't sawol bekend wurden is mei syn romans as mei autobiografyske wurken. Fierders skreau er ek reisferhalen. Syn karriêre besloech it hiele spektrum fan 'e symbolistyske beweging fan 'e njoggentjinde iuw oant it anty-kolonialisme yn it Ynterbellum. Op it persoanlike flak wied er iepentlik biseksueel en homorjochte-aktivist yn in perioade dat soks maatskiplik net akseptearre waard. Yn 1947 waard oan him de Nobelpriis foar de Literatuer takend.
Lêste jierren en dea
Under de Twadde Wrâldoarloch moast Gide Frankryk yn 1942 ûntflechtsje. Dêrnei wenne er oant 1945 yn Tunis. Yn 1947 waard syn literêr talint erkend doe't him de Nobelpriis foar de Literatuer taparte waard. Gide wijde syn lêste jierren grutdiels oan it publisearjen fan syn deiboeken. Hy stoar yn Parys, op 19 febrewaris 1951. Yn 1952 sette de Roomsk-Katolike Tsjerke syn wurken op 'e Yndeks fan Ferbeane Boeken.
Maarten Ducrot
Maarten Ducrot (Flissingen, 8 april 1958) is in Nederlânsk sporter en tillefyzjekommentator fan mingd Siuwsk-Frânsk etnysk komôf. Hy wie fan 1985 oant 1991 aktyf as profesjoneel hurdfytser. By in breder publyk waard er lykwols bekender as sportferslachjouwer foar de NOS, wêrby't er sûnt 2004 tegearre mei Herbert Dijkstra elts jier û.m. de live-útstjoerings fan 'e Tour de France fan kommentaar foarsjocht.
Rudi Falkenhagen
Iere jierren
Falkenhagen waard yn 1933 berne yn Diemen, as de soan fan in hynstesmid. Doe't er alve jier wie, kaam syn heit te ferstjerren. Komyk Tom Manders skeakele him in jiermannich letter yn as learling-toanielbouwer. Yn 1953 wied er sadwaande belutsen by it opbouwen fan Manders syn kabaretfoarstelling Saint Germain des Près, wêryn't er ek in lytse rol fertolke yn it saneamde 'boarstelnûmer'. Nei't Falkenhagen en Manders spul krigen hiene, meunstere Falkenhagen datselde jiers noch as tweintichjierrige seeman oan by de Hollân-Amearika Line. It teäter siet him lykwols yn it bloed, en doe't er nei ferskate seereizen troch Manders frege waard om yn te fallen foar in sike kollega, stimde er dêryn ta.
Aktearkarriêre
Njonken syn tillefyzjewurk spile Falkenhagen ek withoefolle toanielrollen, faak mei de selskippen Studio en Ensemble, mar gauris ek los dêrfan. Sa wied er yn in grut tal kluchten te sjen, lykas Goeie Buren, Huwelijk in de Steigers en Joost Mag Het Weten, trije stikken dêr't er yn gearwurke mei Piet Bambergen. Yn 'e regel fertolke Falkenhagen op it toaniel wichtige byrollen, mar gjin haadrollen. Fral it spyljen fan plysjes of oare gesachsdragers lei him goed. Ek yn films wie Falkenhagen te sjen, bgl. as in ûnmeilydsume poaier yn De Poolse Bruid (1998) en as dr. Boom yn 'e bernefilm Sinterklaas en het Geheim van de Robijn (2003).
Māui (mytology)
Māui bringt fjoer yn 'e wrâld
Māui wie nijsgjirrich nei wêr't fjoer weikaam, dat op in nacht gied er it doarp troch en makke alle fjurren út. Dêrop besleat Taranga, Māui syn mem, dy't rangatira (doarpshaad) wie, dat immen nei Mahuika, de goadinne fan it fjoer, gean moatte soe om har om nij fjoer te freegjen. Māui, dy't in beppesizzer fan Mahuika wie, bea oan om te gean, en hy sette ôf nei in grot yn in fulkaan oan 'e ein fan 'e wrâld dêr't Mahuika wenne. Op syn fraach om nij fjoer, joech se him ien fan har baarnende fingerneilen, mar Māui makke it fjoer fan 'e fingerneil út en frege om mear. Mahuika joech in him twadde fingerneil, dy't er lykwols ek útmakke. Nei noch ferskate fingerneilen jûn te hawwen, waard Mahuika lulk en stjoerde fjoer om Māui te efterfolgjen. Hy ûntkaam mar nauwerneed oan 'e dea troch Tāwhirimātea, de god fan it waar, oan te roppen, dy't syn rein brûkte om it fjoer út te meitsjen. Dêrop smiet Mahuika har lêste fingerneil op Māui ôf, mar hja miste en de neil kaam yn in kloftsje beammen telâne. Dêrop naam Māui de drûge tûken fan dy beammen mei nei hûs, en learde syn folk hoe't se sels fjoer meitsje koene troch de tûken tsjininoar oan te wriuwen.
Māui yn 'e popkultuer
Māui is ek it ûnderwerp fan it liet Maui Hawaiian Sup'pa Man, út 1993, fan 'e Hawaïaanske sjonger Israel Kamakawiwo‘ole. Dat stie op it album Facing Future, dat it bêstferkeapjende Hawaïaanske muzykalbum aller tiden is.
Anne fan Grut-Brittanje
Keninginne
Under har bestjoer stipe Anne de politisy fan de Torys, dy't har anglikaanske útsichtpunten mear dielden as harren politike tsjinstanners, de Whigs. De Whigs krigen lykwols mear macht yn de rin fan de Spaanske Suksesjekriich oant 1710 doe't Anne harren dien joech. Har freonskip mei Sarah Churchill, hartoginne fan Marlborough, einige troch harren politike mieningsferskillen. De hartoginne naam wraak troch Anne negatyf te beskriuwen yn har deiboek, dat troch skiedkundigen sels oannommen waard oant it libben fan Anne fannijs besjoen waard yn de lette tweintichste iuw.
Hotel
Gong fan saken
Hotels beskikke fierders oer in eigen restaurant dêr't hotelgasten ite kinne, en faak ek oer in eigen kafee, de saneamde hotelbar, dêr't dronken wurde kin. Om't sa'n bar him yn it hotel befynt en de bûtendoar dus op slot dien wurde kin sûnder dat dat de gasten behinderet om harren keamers te berikken, hoecht sa'n gelegenheid him net oan 'e wetlik fêstleine slutingstiden foar horeka-gelegenheden te hâlden. Hotelgasten kinne by in ferbliuw yn in hotel kieze foar inkeld en allinnich in oernachting (yn it fakjargon lozjys), in oernachting mei brea-iten (lozjys en brogge), in oernachting mei brea-iten en diner (healpensjon), in oernachting mei brea-iten, lunch en diner (folpensjon), of in oernachting mei brea-iten, lunch, diner, drankjes en oanfoljende fasiliteiten (all inclusive). Fral yn toeristyske plakken binne all inclusive-ferbliuwen tige populêr.
Peter O'Toole
Jonkheid en oplieding
O'Toole waard berne yn 1932. Guon boarnen jouwe as syn berteplak Connemara, yn County Galway, yn Ierlân, wylst oaren úthâlde dat er te wrâld kaam yn it Ingelske Leeds. O'Toole sels wie net wis fan syn berteplak of -datum; yn syn autobiografy skreau er dat er 2 augustus as syn jierdei beskôge, mar dat er sawol in Iersk as in Britsk bertesertifikaat hie, en dat er neffens it Ierske berne wie yn juny 1932. O'Toole wie de soan fan Patrick Joseph O'Toole, byneamd "Spats", in Iersk metaalarbeider, fuotballer en bookmaker op in hurddraversbaan en dy syn frou Constance Jane Eliot Ferguson, in Skotsk ferpleechster.
Territoriale Finzenis fan Yuma
Skiednis
Nei't Yuma Union High School oan 'e ein fan it skoaljier 1913-1914 nei oare, gaadliker gebouwen ferhuze wie, waard de Territoriale Finzenis fan Yuma in offisjeel monumint mei de status fan in steatshistoarysk park. It wie it trêde monumint dat yn Arizona dy status taparte krige. Tsjintwurdich is it tichthûs in museum dat heart ta de Yuma Crossing and Associated Sites en opnommen is yn it Amerikaanske Nasjonaal Register fan Histoaryske Plakken. Foarhinne waard it beheard troch de ynstânsje Arizona State Parks, mar fanwegen besunigings by de steatsoerheid is it behear ûnderwilens oerdroegen oan 'e gemeente Yuma.
Formule 1 yn 2007
Nei de trettjinde Grutte Priis fan it seizoen, de Grutte Priis Formule 1 fan Itaalje, hie it Ferrariteam genôch punten foar de fyftjinde oerwinning yn it konstrukteurskampioenskip. Pas nei de lêste Grutte Priis fan it seizoen (Brazylje) waard Kimi Räikkönen wrâldkampioen.
Katedraal fan Padûa
Skiednis
It ûntwerp fan de katedraal wurdt somtiden taskreaun oan Michelangelo, mar is yn feite it wurk fan Andrea della Valle en Agostino Righetto. It gebou hat in soad oerienkomsten mei de âldere tsjerken fan Padûa. De bou fan de renêssânse katedraal sette al yn 1551 útein, mar it wurk soe wol twa iuwen duorje. Der waard nei it westen tawurke en stadichoan waard de âlde katedraal ôfbrutsen om plak te meitsjen foar de nijbou. Op 25 augustus 1754 wijde kardinaal Carlo Rezzonico de katedraal, wylst de gevel ûnfoltôge bleau. De bou fan de koepel sette yn 1756 ûnder lieding fan John Glory en Giorgio Massari útein. Sûnt de 4e iuw is de Marije-Himelfeartkatedraal de sit fan de biskop. Dêrnjonken docht de tsjerke tsjinst as parochytsjerke en beafeartstsjerke fanwegen de reliken fan trije lokale hilligen.
Gerrit Jan Vos
Wurk
Fan 1902 oant 1928 wie Vos ek direkteur fan de 'Gemeentelijke Teekenschool' yn Bussum.
Bôgesjitten op de Paralympyske Simmerspullen 2008
De XIIIe Paralympyske Simmerspullen hiene plak yn Peking, de haadstêd fan de folksrepublyk Sina.
Teams
{| width=60%
Willem Ernest baron van Knobelsdorff
thumb|Willem Ernest van Knobelsdorff (1972)
Doksaal
Untwikkeling
Mei de ynfiering fan de reformaasje folge yn de kalvinistyske gebieten in oanpassing fan de tsjerken. By de werynrjochting wie it doksaal oerstallich en folge yn 'e regel de sloop. Yn de katolike gebieten soarge in feroarjende fyzje op de liturgy en de yntrede fan de barok letter yn de kontrareformaasje foar in nije weach fan it ôbrekken fan doksalen. Sadwaande binne der yn de protestantske gebieten en dan benammen yn de lutherske en anglikaanske tsjerken mear doksalen bewarre bleaun dan yn roomske tsjerken. Doe't de neogotyk him oantsjinne krige ek it doksaal wer omtinken en binne se somtiden wer rekonstruëarre of fan nije bylden foarsjoen.
Leaffrouwetsjerke (Mainz)
De Leaffrouwetsjerke (Dútsk: Liebfrauenkirche, ek: Maria zu den Stufen, Maria ad Gradus; "Marije oan de Treppen") wie in goatyske tsjerke yn de Dútske stêd Mainz. De tsjerke stie eastlik fan de domtsjerke en waard yn 1807 ôfbrutsen. De tafoeging zu den Stufen (ad Gradus, "oan de Treppen") hie te meitsjen mei de hege trep, dy't fan it eastlike portaal nei de leger lizzende Fiskpoarte oan de Ryn late.
George Hickes
Nei syn stúdzje oan de Universiteit fan Oxford begûn er mei in tsjerklike karriêre, dy't karakterisearre waard troch syn wegering trou te swarren oan Maria II en Willem III nei de Glorious Revolution. Tsjintwurdich wurdt Hickes benammen yn it sin brocht om syn krewearjen yn 'e taalkunde en de Angelsaksyske talen, yn it bysûnder syn Institutiones Grammaticae Anglo-Saxonicae et Moeso-Gothicae (1689) en Linguarum veterum septentrionalium thesaurus grammatico-criticus et archæologicus (1703-1705).
Anny Bosma-Banning
Libben en karriêre
Bosma-Banning wie alhiel twer fan 'e Steatestavering dy't yn 1980 op in neffens har ûnfatsoenlike wize ynfierd waard. Yn 1999 wurke se op fersyk fan FNP-gemeenteriedslid Repke Hollema, dy't har betitele as "la grande dame fan it Frysk", mei oan in opfriskursus Frysk foar de lokale omrop fan Smellingerlân. Doe't in Hollanner har ris frege hoe't er sa fluch mooglik Frysk leare koe, rette hja him oan om mei in Frysktalige frou te trouwen. Anny Bosma-Banning ferstoar op 24 febrewaris 2008 yn har wenplak Drachten, yn 'e âlderdom fan 94 jier.
Swarte Swan (roman)
Diel 1: Foar
Nei in pear moanne komt Mori hieltyd minder op skoalle, en op in dei komt it berjocht dat er ferstoarn is. It hiele doarp giet nei syn begraffenis. Neitiid ferhuzet Mori syn mem werom nei de grutte stêd, en de âlde houtene filla dêr't sy en har soan yn it doarp yn wennen, komt leech te stean. Mar Rifka hat fan Mori syn begraffenis in nij idee opdien: wat soe it laitsjen wêze om op har eigen begraffenis oanwêzich te wêzen, sadat se sels sjen kin hoe'n fertriet oft it roufolk om har hat. Duveke is fan it begjin ôf oan neat te noflik mei it plan om Rifka ferdwine te litten, te bearen dat se dea is en sa har begraffenis yn sêne te setten, mar as Rifka ien kear in idee yn 'e holle hat, is it der net mear út te krijen. Dat se leit har derby del en docht de dingen dy't Rifka har opdraacht om it plan slagje te litten.
As ûnderdiel dêrfan meitsje de beide freondinnen twa brieven, dy't se net skriuwe, mar byinoar plakke mei letters dy't se út 'e krante knippe. It earste brief is in berjocht oan Rifka har âlden dat harren dochter ûntfierd is en in eask om sa'n soad losjild dat se it nea betelje kinne sille. It twadde brief is in berjocht dat de ûntfierders Rifka fermoarde hawwe om't it losjild net betelle is. Oan Duveke de taak om 'e brieven op it juste tiidstip op 'e post te dwaan. Ek moat se dingen keapje dêr't Rifka ferlet fan hat as se dagenlang ûnderdûke sil, op in geheim plak yn in lytse bosk by in poel dy't bekend stiet as de Pearze Mar. Sa stiet Rifka derop dat der in mês komme moat, om't se har ferdigenje kinne moat.
Gorerotted
Gorerotted  is in Ingelske metalband dy't yn 1997 oprjochte waard; yn 2008 waard de band opheft. In tal âld bandleden begûn dêrnei in nije band mei de namme The Rotted
List fan Amerikaanske Yndianestammen mei federale erkenning
Ohio
gjin Yndianestammen mei federale erkenning
Changes (roman fan Jim Butcher)
Changes is in roman fan it fantasysjenre, skreaun troch de Amerikaanske auteur Jim Butcher. De titel betsjut "Feroarings". It boek, dat skreaun is yn it ik-perspektyf, foarmet it tolfde diel fan 'e romansearje The Dresden Files, dy't ta it subsjenre fan 'e urban fantasy heart. It folget as sadanich op Turn Coat. Yn Changes kriget Harry Dresden, praktisearjend tsjoender en privee-detektive te Chicago, fan syn eardere faam Susan Rodriguez te hearren dat er in dochter hat. Changes waard yn 2010 publisearre troch de New Yorkske útjouwerij Roc Books.
Ynhâld
De ûntfangst fan Arianna is beävensearre troch Gregori Cristos, it nijste lid fan 'e Hege Ried, it bestjoer fan 'e Wite Ried. Dat is deselde dy't Harry en syn âlde mentor Ebenezar McCoy derfan fertinke dat er in ynfiltrant is foar de Swarte Ried (sjoch: Turn Coat), in skimige organisaasje dy't al jierrenlang fan efter de skermen de Wite Ried tsjinwurket. Yn 'e grutte seal presintearret Cristos Arianna krekt oan in publyk fan tsjoenders as Harry en Molly dêr binnenkomme. Der ûntstiet trelit en it komt hast ta in konfrontaasje tusken Harry en Arianna, foar't Anastasia Luccio, de kaptein fan 'e warders fan 'e Wite Ried, Harry út 'e seal wit te loadsen. Neitiid nimt Luccio Harry en Molly mei nei in fertrek dêr't se net ôfharke wurde kinne. Harry, dy't Luccio ymplisyt fertrout om't se in skoft lang in relaasje hân hawwe, leit har út wat der geande is. Luccio biedt oan om him te helpen troch syn eagen en earen te wêzen yn it haadkertier fan 'e Wite Ried.
Nei't er frijlitten is, wurdt Harry op 'e strjitte foar it FBI-kantoar besketten út in ridende auto; syn betsjoende learene lange jas keart de kûgels tsjin, hoewol't er der in pear bêste blauwe plakken oan oerhâldt. Molly pikt him op en riidt him nei hûs ta, dêr't de FBI ûnderwilens klear is mei de hûssiking. Binnendoar treffe Harry, Molly en Mouse Susan en Martin oan, dy't bewusteleas yn griene kokonnen oan it plafon hingje. De dieder sit yn Harry syn noflike stoel te wachtsjen: it syn petemem, de Leanansídhe, ien fan 'e machtichste leden fan it Winterhôf fan 'e ierdgeasten. Hja leit út dat de tún yn it Nevernever oarekant fan syn appartemint harres is, en dat se de meunsterlike tûzenpoat dêr pleatst hat as bewekker. As er in eintsje fierder de tún yngien wie, sa seit se, hie Harry de ûnbidige berch bonken sjoen fan al syn fijannen dy't troch de jierren hinne besocht hawwe om syn appartemint fanút it Nevernever binnen te kringen.
Wylst se dêr it hûs oan it observearjen binne, komt Harry syn healbroer Thomas Raith opdaagjen, mei wa't Harry kontakt socht hat sa gau't er útfûn hie oer de bloedlineflok. Thomas is in fampier fan it Wite Hôf, dy't tarret op libbensenerzjy dy't er ta him nimt troch seks, krekt sa't de fampieren fan it Reade Hôf tarre op bloed. (De fampieren fan it Wite Hôf binne dus eins mear ynkuby en sukkuby as 'tradisjonele' fampieren.) Nei't Harry Thomas de sitewaasje útlein hat, biedt dy oan om syn suster Lara Raith by de saak te belûken, dy't de wiere macht is efter de Kening fan it Wite Hôf. Lara is ien fan 'e mar in pear lju dy't op 'e hichte binne fan 'e famyljerelaasje tusken Harry en Thomas, mar Harry sjocht net yn hoe't se de macht fan it Wite Hôf efter him smite kin sûnder oan oaren út te lizzen dat de bloedflok ek Thomas en fia Thomas mooglik harsels treffe kin. Thomas hâldt lykwols fol dat er de saak oan har foarlizze wol, en Harry leit him dêrby del.
Harry freget it elfke Toet-toet om help by it opspoaren fan Susan en Martin. De elfkes, dy't harsels ûnsichtber meitsje kinne, binne oeral yn Chicago en Harry hat mei harren in saaklike oerienkomst wêrby't se lytse hân- en spantsjinsten foar him ferrjochtsje as hy harren geregeldwei fan pizza foarsjocht, dêr't se sljocht nei binne. De elfkes hawwe Susan binnen de koartste kearen fûn en Toet-toet liedt Harry nei it gebou dêr't se finzenholden wurdt, wat it kantoar fan 'e FBI blykt te wêzen. Wylst er dêr de boel observearret, wurdt Harry oansprutsen troch in dakleaze, dy't Martin yn momkape blykt te wêzen. Dy fertelt dat hy en Susan troch de FBI opwachte waarden by Harry syn appartemint. Om't Martin al in foege iuw aktyf is as lid fan it Genoatskip fan Sint-Gilles, is er bekend by it Reade Hôf, dat derfoar soarge hat dat er op alle ynternasjonale listen fan terrorismefertochten stiet. Susan hat dat probleem (noch) net, dat wylst sy de FBI ôflate, makke Martin him út 'e fuotten. Hy is derfan oertsjûge dat Susan net lang fêstholden wurde sil, mar de tiid begjint sa súntsjesoan wol te driuwen, want hy hat fan syn kontakten yn Meksiko te hearren krigen dat it ritueel dyselde jûns noch plakfine sil.
Underwilens is Molly ferwûne rekke trochdat se yn har boppeskonk sketten is troch ien fan 'e minsklike trewanten fan 'e reade fampieren, en Harry lit har efter ûnder de beskerming fan Mouse en Thomas. Sels begjint er him mei Murphy, Sanya, de Leanansídhe en Martin in paad troch de fampieren te klearjen yn 'e rjochting fan 'e piramide dêr't Maggie noch altyd fêstholden wurdt. Underweis dêrhinne deadet Murphy in Hear fan 'e Bûtenste Nacht. Tsjin 'e tiid dat se oan 'e basis fan 'e piramide arrivearje, is Harry alhiel ynein, mar as er de stim fan Mab yn syn earen flústerjen heart, merkt er dat der in weach fan nije krêft oer him komt. Wylst Murphy en Sanya de efterfolgjende fampieren tsjinkeare, bejouwe Harry en Martin harren nei de timpel op 'e top fan 'e piramide. Dêr treffe se lykwols net inkeld Maggie oan, mar ek de Reade Kening mei acht fan 'e maskere Hearen fan 'e Bûtenste Nacht. Wylst Harry op 'e nij bestrûpt rekket yn 'e wil fan 'e Hearen fan 'e Bûtenste Nacht, besiket de Reade Kening Maggie te offerjen, dy't op it alter leit. Ut it neat ferskynt lykwols in swurd, dat him de hân ôfslacht. Harry begrypt dat Susan ûnder in betsjoening fan ûnsichtberens fan 'e Leanansídhe oer it alter hinne stiet.
Oanfal op Pearl Harbor
De Oanfal op Pearl Harbor wie in ferrassingsoanfal troch bommesmiters en jachtfleantugen fan 'e Keizerlike Japanske Marine, dy't yn 'e iere moarn fan 7 desimber 1941 útfierd waard op it Marinestasjon Pearl Harbor en oare Amerikaanske militêre doelen op it eilân Oähû, yn it Territoarium Hawaï. De oanfal, dy't troch de Japanners oantsjut waard as de Hawaï-operaasje, Operaasje AI en Operaasje Z, wie bedoeld as in previntive aksje om foar te kommen dat de Amerikaanske Pasifyske Float him bemuoie koe mei de plande Japanske ynvaazje fan 'e oerseeske gebietsdielen fan it Feriene Keninkryk, Nederlân en de Feriene Steaten yn Súdeast-Aazje.
Foarskiednis
Fan desimber 1937 ôf soargen foarfallen as de Japanske oanfal op 'e USS Panay, it Allison-ynsidint en it Bloedbad fan Nanking (in genosidaal barren wêrby't Japanske troepen mear as 200.000 Sineeske boargers ombrochten) foar in oanboazjende anty-Japanske stimming yn 'e Feriene Steaten en oare Westerske lannen. Om 'e Japanske ekspânsje yn te daamjen, ferstrieken de Feriene Steaten, it Feriene Keninkryk en Frankryk lienings oan Sina om oarlochsfoarrieden yn te keapjen. Doe't nazy-Dútslân, in bûnsgenoat fan Japan, yn it foarjier fan 1940 yn 'e Slach om Frankryk dat lân wist te besetten, mei as gefolch dat it Frânske koloniale ryk ûnder it bestjoer fan it sloppe, kollaborearjende Vichy-rezjym kaam, fierde Japan in ynvaazje fan Frânsk-Yndo-Sina út, mei de bedoeling om 'e befoarrieding fan Sina te behinderjen. Dêrop leine de Feriene Steaten de eksport fan fleantugen, fleantúchûnderdielen, kerosine en beskate oare produkten nei Japan stil, wat troch Japan as in ûnfreonlike die opfetten waard. De eksport fan Amerikaanske ierdoalje nei Japan gie lykwols noch troch, om't Japan dêr bot fan ôfhinklik wie en de Amerikanen gjin skea oan 'e relaasje tusken de beide lannen tabringe woene dy't net te reparearjen wie.
It bombardemint
De earste weach waard op in ôfstân fan 136 seemyl, oftewol 252 km, út 'e kust fan Oähû ûntdutsen troch it SCR-270-radarstasjon fan it Amerikaanske Leger te Opana Point, by de uterste noardpunt fan it eilân. Dy radarpost wie al ferskate moannen yn training, mar noch altyd net operasjoneel. De betsjinners, soldaten George Elliot jr. en Joseph Lockard, rapportearren de waarnimming fan in grut tal neieroankommende fleantugen, mar luitenant Kermit A. Tyler, de krektlyn dêrhinne oerpleatste befelfierend ofsier fan it te krap bemanne Intercept Center, misidentifisearre de Japanners as in squadron Boeing B-17 Flying Fortress-bommesmiters fan 'e Amerikaanske Legerloftstriidkrêften, dat ferwachte waard út Kalifornje. De rjochting dêr't de Japanske fleantugen wei kamen, ferskilde mar in pear kompasgraden fan 'e rjochting dêr't de B17's út ferwachte waarden, en hoewol't de beide radarbetsjinners noch nea sa'n grutte formaasje sjoen hiene as se no op 'e radar hiene, joegen se dy ynformaasje net oan Tyler troch. Tyler, oan 'e oare kant, koe de radarbetsjinners út feilichheidsomtinkens net fertelle dat er tocht dat it om 'e B-17's gie, om't de ynformaasje oer de ferwachte oankomst fan 'e bommesmiters geheim holden wurde moast (ek al wie it rûnom bekend).
Net útfierde trêde weach
Nei de earste en de twadde weach soe neffens it Japanske oanfalsplan in evaluaasje folgje, op basis wêrfan't besletten wurde soe om al of net in trêde oanfalsweach te stjoeren. De doelen fan dy trêde weach soene de ierdoaljetanks, de marineskipswerf en de dûkboatbasis mei de torpedo-opslach wêze. De beslissing oft sa'n trêde weach nedich en/of winsklik wie, waard oerlitten oan fise-admiraal Chūichi Nagumo. Ferskate legere Japanske ofsieren, ûnder wa Mitsuo Fuchida en Minoru Genda, stiene der by Nagumo op oan om 'e trêde weach út te stjoeren, om safolle fan 'e Amerikaanske militêre ynfrastruktuer op Hawaï te ferneatigjen as mar mooglik wie. Genda, dy't earder om 'e nocht besocht hie syn oerhearrigen te oertsjûgjen fan 'e needsaak fan in militêre ynvaazje en besetting fan Hawaï folgjend op 'e oanfal op Pearl Harbor, wie derfan oertsjûge dat de trêde oanfalweach needsaaklik wie om 'e Amerikanen tydlik as militêre macht yn it gebiet fan 'e Stille Oseaan út te skeakeljen. De kapteins fan 'e oare fiif Japanske fleandekskippen rapportearren oan Nagumo dat se ree wiene om in trêde oanfalsweach út te stjoeren, dat dêr lei it net oan.
Oare skippen
Hoewol't de Japanners it benammen foarsjoen hiene op 'e slachskippen, lieten se de oare oanwêzige marineskippen net samar gewurde. De lichte kruser USS Helena waard rekke troch in torpedo, mei 20 deaden ûnder syn bemanning ta gefolch. It skip waard neitiid reparearre en yn jannewaris 1942 wer yn aktive tsjinst nommen. De skok fan 'e torpedo-ynslach yn 'e USS Helena liet de njonkenlizzende minelizzer USS Oglala kapseize en sinke. Nei't er burgen wie, waard dat skip yn febrewaris 1944 wer yn 'e tsjinst nommen, doe as masinereparaasjeskip.
Fleantugen
Sterling waard troch de Japanske luitenant Fujita delsketten boppe de Kane‘ohebaai en waard rapportearre as "lichem net weromfûn" (ynstee fan "fermist yn aksje"). Luitenant John L. Dains waard deade troch freonlik fjoer doe't er weromkearde fan in oerwinning boppe Ka‘a‘awa. Ek ferskate oare Amerikaanske fleantugen waarden troch eigen loftdoelgeskut delhelle, wêrûnder 5 SBD Dauntless-dûkbommesmiters fan in ynkommende flecht fan 'e USS Enterprise. Fan 'e 33 Consolidated PBY Catalina-fleanboaten op Hawaï waarden 24 ferneatige en waard oan 6 oaren sokke slimme skea tabrocht dat se total loss wiene. De trije dy't op patrûlje wiene doe't it bombardemint begûn, kearden ûnskansearre werom.
It Niïhau-ynsidint
Dit barren kaam letter bekend te stean as it Niïhau-ynsidint. It skynbere gemak wêrmei't Hawaïanen fan Japansk komôf har beprate litte hiene om in Japanske militêr te helpen tsjin harren eigen lângenoaten, wie neitiid in boarne fan noed foar de Amerikaanske oerheid. It stipe lju yn harren miening, dy't fûnen dat Japanske ymmigranten en harren ôfstammelingen net te fertrouwen wiene. Sadwaande droech it by oan 'e beslissing, dy't yn febrewaris 1942 nommen waard, om alle Japanske Amerikanen yn konsintraasjekampen te ynternearjen yn 'e woastyn fan Utah en Colorado.
Florida Keys
Geografy
It noardlikste eilantsje fan 'e Florida Keys is Soldier Key; it noardlikste grutte eilân is it bekende baaiplak Key Largo. Dêrwei giet de eilannekeatling earst yn súdlike rjochting, folget dan in flauwe bocht foar de súdkust fan Floarida lâns en giet dan fierder yn súdwestlike rjochting. It westlikste fan 'e bewenne eilannen is Key West, dat ek in bekend baaiplak is. Dêrwei giet de keatling noch fierder yn westsúdwestlike rjochting nei de ûnbewenne Marquesas Keys om úteinlik te einigjen op 'e krektlyk ûnbewenne Dry Tortugas, dêr't it Nasjonaal Monumint Fort Jefferson leit.
The Curse of Chalion
The Curse of Chalion is in fantasy-roman fan 'e hân fan 'e súksesfolle en mannichfâld bekroande Amerikaanske skriuwster Lois McMaster Bujold. It makket ûnderdiel út fan The World of the Five Gods, ien fan Bujold har beide fantasysearjes, mar is in ôfrûne ferhaal, dat ek los dêrfan lêzen wurde kin. The Curse of Chalion, dêr't Bujold in Mythopoeic Award mei wûn, waard foar it earst útjûn yn 2001 en is ûnderwilens oerset yn tolve talen.
Plot
Wylst Cazaril almeast dwaande is mei syn nije kostgongers, rikt Dondo út it grêf wei nei de wrâld fan 'e libbenen. Doe't er noch miende dat er mei Iselle trouwe soe, hied er nammentlik in snoad plan optocht dat in roya dy't nei syn âldere broer Martou harke, ferfange moast troch ien dy't nei himsels harke. Dondo wist nammentlik fan 'e flok en de útwurking fan 'e menazjery ôf, want dat hie Orico oan Martou ferteld en Martou oan him. Dat doe makke er de jonge Teidez, dy't er doe sa stadichoan suver yn 'e bûse hie, wiis dat de menazjery in Roknaarske gearspanning wie, dêr't roya Orico mei behekst waard. No't syn grutte freon Dondo dea is, beslút Teidez op eigen manneboet aksje te ûndernimmen: mei syn liifwachten kringt er de menazjery binnen en deadet dêr alle bisten, wylst de hillige Umegat swier ferwûne rekket. Teidez mient hjirmei syn healbroer Orico rêden te hawwen, mar op it stuit dat de bisten stjerre, wurdt de roya mei blynheid slein en falt út syn stoel. Syn libben hinget oan in rottich toutsje. Yn alle trelit wurdt pas fiersten te let dúdlik dat Teidez, by it ôfmeitsjen fan in loaihoars, de hiele skonk suver iepenklaud is. Hy rint bloedfergiftiging op en binnen in pear dagen is er wei. Dêrmei is Iselle de erfgenamte fan 'e deadlik sike Orico wurden.
Ear't se lykwols in oar plan betinke kinne om 'e flok wei te nimmen, kringt Martou dy Jironal mei in útsochte karkloft Taryoon yn, mei as doel om Bergon dea te dwaan en Iselle te ûntfieren. Cazaril wurdt oermastere, mar wit mei syn wurden Dy Jironal ta sa'n razernij te driuwen, dat dy him mei it swurd dwers troch it liif stekt. Op dat stuit brûst de deadsdemon by it blêd fan it swurd op en troch Dy Jironal syn lichem hinne, dêrby de sielen fan sawol Dondo as Cazaril en ek dy fan Dy Jironal meiskuorrend nei it hjirneimels (dat gewoan op itselde plak as de wrâld fan 'e libbenen blykt te lizzen, mar dan oare kant de wale fan 'e dea). Dêr wachtet it fjouwertal in "blauwe Oanwêzigens": de Dochter fan 'e Maityd, dy't Cazaril út it selskip fan 'e oaren souwet. Martou dy Jironal swynt fuort nei de omearming fan 'e Heit fan 'e Winter, wylst de deadsdemon Dondo dy Jironal meisleept nei de hel fan de Bastert. Cazaril syn siel, lykwols, wurdt troch de Dochter wer yn syn eigen lichem stoppe, en it wurdt him dúdlik makke dat dit de trêde kears is dat er syn libben opjûn hat foar it keningshûs fan Chalion: 1) syn beskerming fan Bergon op 'e galei; 2) syn deadetsjoenderij om Iselle te behoedzjen foar in houlik mei Dondo; 3) syn ferdigening fan 'e fertrekken fan Bergon en Iselle en syn dea troch de hân fan Martou dy Jironal. Dan makket de goadinne gebrûk fan 'e skuor yn 'e wrâld dy't syn dea feroarsake hat en rikt nei de wrâld fan 'e libbenen om 'e flok fan Chalion gear te garjen en mei te nimmen nei de wrâld fan 'e goaden, dêr't er thúsheart.
Ferri Somogyi
Libben en karriêre
Somogyi waard yn 1973 berne yn Hilversum. Hy is foar in fjirdepart fan Hongaarsk etnysk komôf, mei't syn pake oan heitekant in Hongaarske ymmigrant wie. Syn heit is de sjoernalist Imre Somogyi. Nei it ôfrûnjen fan 'e HAFU studearre Somogyi in jier kompjûterkunde oan it Mesa Community College yn it Amerikaanske San Diego. Neitiid kearde er werom nei Nederlân om syn tsjinstplicht te ferfoljen.
Ellensburg (Washington)
Kultuer
Der binne ferskate aktiviteiten yn en by de stêd:
List fan Amerikaanske Yndianestammen mei erkenning op steatsnivo
Fermont
Hoewol't sûnt 2006 de wet fan Fermont de Abenaky as folk erkend, ynstee fan 'e ôfsûnderlike Abenaky-stammen en -troepen, skonk de Fermontske gûverneur Peter Shumlin koartby steatserkenning oan 4 ûnderskate Abenaky-groepen.
Súd-Karolina
''Súd-Karolina is de iennichste steat dy't ûnderskate gradaasjes taheakket oan 'e erkenning dy't op steatsnivo oan Yndianestammen en oare Yndiaanske organisaasjes skonken wurdt. Der binne 3 fan sokke gradaasjes, hjir werjûn yn folchoarder fan ôfrinnende wichtigens. A. Stammen mei erkenning op steatsnivo: B. Tribale groepen mei erkenning op steatsnivo: C. Tribale belange-organisaasjes mei erkenning op steatsnivo:
Sasquatch
Skiednis
Guon regionale farianten fan 'e sasquatch namen in mear driigjende foarm oan. Sa wiene de stiyaha of kwi-kwiyai in ras fan by nacht aktive wêzens, dy't brûkt waarden as berneskrik. Bern waarden ek warskôge om dy nammen net te brûken, mei't de wêzens dat hearre koene en dan by nacht kamen om de útsprekker fan 'e namme te ûntfieren, wêrnei't hy of sy soms deade waard. Yn 1847 die de kolonist Paul Kane ferslach fan Yndiaanske folksferhalen oer de skoocooms of skookums, in ras fan kannibalistyske wyldelju dat op 'e fulkaan de Mount St. Helens libbe, yn it suden fan Washington.