cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mona Keijzer
Libben en oplieding
Yn jannewaris 1991 sette hja útein mei har karriêre as juridysk beliedsmeiwurker by de gemeente Wetterlân. Tusken 1993 en 1994 wie hja managementtrainee by de Ryksuniversiteit Leien. Dêrnei hie hja juridyske funksjes by de Ynspeksje Milieuhygiëne Gelderlân en Almeare. Yn 2006 folge hja in abbekatenoplieding en mediatoroplieding en waard hja abbekaat en sertifisearre mediator yn Purmerein.
Untslach
Keijzer wie kritysk oer de koronamaatregels fan it regear en hja woe fral opkomme foar de ûndernimmers. Yn 'e simmer fan 2021 brocht dat swierrichheden yn it yntusken demisjonêre kabinet en Keijzer drige in pear kear mei opstappen. Ien fan de striidpunten wie de ynfiering fan de koronapas, dêr't Keijzer grutte fragen by stelde en dat yn in fraachpetear mei De Telegraaf op 25 septimber 2021 yn it iepenbier die. Hja joech dêrby oan dat hja grutte muoite hie om it belied langer oan de minsken út te lizzen.
Kening Arthur
It ferhaal
Hoewol't de motiven, foarfallen en personaazjes fan 'e lettere Arthurleginden fan tekst ta tekst wiid útinoar rûnen en der net ien inkele 'kanonike' ferzje bestiet, tsjinne Geoffrey fan Monmouth syn ferzje foar lettere ferhalen faak as in begjinpunt. Yn grutte halen is syn ferhaal sa: Uther Pendragon, de kening fan Brittanje, rekket fereale op 'e tsjeppe Igraine. Hja is lykwols troud mei syn fijân, de ealman Gorlois. Uther freget dêrom de tsjoender Merlyn om help, en dy brûkt magy om te meitsjen dat Uther it uterlik fan Gorlois oannimme kin. Dat stelt de kening by steat en sliep mei Igraine, dy't swier rekket en yn Tintagel in soan te wrâld bringt dy't Arthur komt te hjitten. Merlyn bringt de jonge ûnder by hear Ector en de syn soan Kay.
Barnwert
Barnwert is in buorskip yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân. It leit oan de wei fan Aduard nei Saaksum mear as in kilometer noardlik fan Den Ham.
Tales fan Milete
thumb|Búste fan Thales fan Milete Thales fan Milete (Gryksk: Θαλῆς ὁ Μιλήσιος) (± 624 f.Kr. - 546 f.Kr.) wie ie fan de earste presokratyske filosofen. Hy kaam fan Milete (yn it hjoeddeiske Turkije). De âlde Griken seagen him as ien fan de Sân Wizen.
Wetter
Op basis fan syn ynsichten gie de Skoalle fan Milete fierder mei in oantal filosofen dy't dizze fierder útwurken, toetsten en der eigen ynterpretaasjes oan joegen, ûnder oaren Anaksimandros. Letter soe Empedokles de formule 'Alles is...' útwurkje ta: 'Alles is ierde, wetter, fjoer en lucht', de fjouwer oereleminten dus dy't no noch yn de esotery (bygelyks de antroposofy) n grutte rol spylje.
Snowboarden op de Olympyske Winterspullen 2018
Medaljespegel
It snowboarden op de Olympyske Winterspullen 2022 is yn it Genting Snow Park en yn de Big Air Shougang fan 5 oant en mei 20 febrewaris.
Englumboarch
De boarch wurdt foar it earst as sadanich neamd yn 1656. As bewenner wurdt dan neamd in lid fan de famylje Fan Ewsum. De boarch sil nei alle gedachten ûntstien wêze út ien fan de trije edele hearden yn de 'kluft' Englum. Oan de ein fan de 17e iuw wurdt de Englumboarch kocht troch Jan Clant fan Aduard, dy't syn ynfloed yn it Humsterlân besiket út te wreidzjen. Clant ferkeapet de boarch, grif sûnder de rjochten yn 1705 oan Ripperda.
Burnaby (Britsk-Kolumbia)
Geografy
Burnaby leit yn it súdwestlike kustgebiet fan 'e Kanadeeske provinsje Britsk-Kolumbia, midden op it Burrardskiereilân. It grinzget yn it westen oan 'e stêd Vancouver, dy't de útein fan it skiereilân beslacht. Yn it noarden wurdt it omsletten troch de Burrardynham, in see-earm dy't djip it binnenlân yn kringt, mei oan 'e noardkant dêrfan it distrikt North Vancouver. Yn it noardeasten wurdt Burnaby begrinzge troch de stêd Port Moody, yn it easten troch Coquitlam en yn it súdeasten troch New Westminster. Yn it suden en súdwesten foarmet de grutte rivier de Fraser de skieding mei Richmond.
Fransumer Voorwerk
Fransumer Voorwerk is in buorskip yn de gemeente Westerkertier yn de provinsje Grinslân. It leit besúdeasten de wierde Fransum.
Dave Kehr
Dave Kehr (folút: David Kehr; Oklahoma City, 1953) is in Amerikaansk sjoernalist en publisist dy't bekendheid krige as filmkritikus by de Chicago Reader en de Chicago Tribune. Letter hied er in kollumn oer dvd-releases yn The New York Times. Noch wer letter waard Kehr oansteld as konservator fan 'e ôfdieling film fan it Museum of Modern Art (MoMA) yn New York.
Tsjerkje fan Harkema
Nei it ferstjerren fan syn frou en sykte fan Harkema waarden pleats, tsjerke en teehûs úteinlik ferkocht oan in oare boer, wêrfan't de frou it sûnttiids eksploitearret. Harkema ferstoar yn 2011.
In tsjerkje dat Harkema noch yn de skuorre stean hie, stiet no by pleats Altenaauw, noardeastlik fan Den Ham.
Al-Qaida
right|thumb|300px|De flagge fan Al-Qaida Al-Qaida (Arabysk: القاعدة - it fundamint) is in Islamityske terreurgroep dy't oanslaggen beleit tsjin de westerske wrâld, foaral de Feriene Steaten, en dy't oprjochte is en laat waard troch Osama Bin Laden Bin Laden kaam op 1 maaie 2011 om by oanfallen fan Amerikaanske militêren op syn fersterkte filla yn it noarden fan Pakistan. De twadde man fan Al-Qaida is Ayman al-Zawahiri.
Majorka
Bestjoer
De Baleären binne ien fan 'e santjin autonome mienskippen fan Spanje. De Baleären binne ferdield yn fjouwer eilânrieden, wêrfan't de Eilânrie fan Majorka (Consell Insular de Mallorca) de grutste is. De eilânrie is ferantwurdlik foar kultuer, ynfrastruktuer en it gemeentlik bestjoer. Op lokaal nivo bestiet Majorka út 52 gemeenten. De Cabrera-eilannen falle bestjoerlik ûnder de gemeente Palma de Mallorca.
Armeenske Genoside
Tal slachtoffers
De Amerikaanske histoarikus Bernard Lewis hâldt it op 'mannige hûnderttûzenen oant miskyn wol in miljoen' slachtoffers. Neffens de Britske histoarikus Martin Gilbert leit it tal om-ende-by in miljoen, dêr't 600.000 fan fermoarde yn bloedblêden yn Anatoalje en 400.000 troch geweld en hongerstjerte ûnder de deportaasjes nei woestinen yn hjoeddeisk Syrje en Irak. Noch 200.000 Armeenjers waarden ferplichte harren te bekearjen ta de islam. De Britske histoarikus Peter Mansfield skat it tal slachtoffers op ien-en-in-fearnsdiel oant oardel miljoen. De Nederlânske wittenskipper Erik-Jan Zürcher hâldt it op 600.000 oant 800.000 slachtoffers. Ton Zwaan skat it tal op 800.000 oant 1 miljoen De Amerikaanske politikolooch Rudolph J. Rummel hat berekkene dat tusken 900 en 1924 likernôch 1,8 miljoen Armeenjers deade binne.
NPC (meme)
NPC, ek wol bekend as NPC Wojak, is in ynternet-meme dy ûntstien is op it imageboard 4chan yn july 2016. NPC is makke troch in anonime auteur en is basearre op de Wojak-meme. De meme manifestearret him yn in grut oantal strips.
Ids Postma
Grutste súksessen
WK ôfstannen:
Ynternasjonale Reade Krús
It Komitee besiket op basis fan de Ferdragen fan Genève de slachtoffers fan ynternasjonale oarloggen en boargeroarloggen te beskermjen en by te stean. It opereart as neutrale tuskenpersoan yn gefal fan wapene konflikten en ûnlusten.
Untsliepeniskatedraal (Charkov)
Skiednis
Op novimber 1990 waard foar it earst in fiering fan in godlike liturgy tastien. Dêrnei mocht it bisdom tsjin betelling op ûnregelmjittige basis gebrûk meitsje fan de tsjerke. Yn neifolging fan it beslút fan de presidint fan de Oekraïn ope 4 maart 1992 oangeande maatregels om religieuze eigendommen werom te jaan oan religieuze organisaasjes, waard it dekreet útskreaun om de toer yn 2004 en de rest fan it hiele kompleks yn 2006 oer te dragen oan de Oekraynsk-Otterdokske Tsjerke (patriargaat Moskou). It dekreet waard lykwols foar it rjocht brocht fanwegen de oanwêzigens fan it oargel dat gjin besit fan de tsjerke wie en de rjochter liet dêrom it dekreet útstelle. Op 21 novimber 2006 waard it krús werom set op de klokketoer fan de katedraal. Yn 2009 waard troch de oerheid in nij beslút oer de oerdracht fan de katedraal oan it otterdokske bisdom nommen. Oant 2010 waard neffens in ôfsprutsen aginda de katedraal foar sawol konserten en tsjerketsjinsten brûkt. Yn itselde jier waard in kontrakt ôfsletten foar de bou fan in nij en hast twa kear sa grut oargel troch de Dútske oargelbouwer Alexander Schuke fan fjouwer manualen en 72 registers yn de nije oargelseal fan it Filharmonysk Kompleks. Nei it iepenjen fan de nijbou moast de hiele katedraal oan it bisdom oerdroegen wurde.
Galway
Galway en it Kroätyske Rijeka wiene yn 2020 Kulturele Haadstêd fan Jeropa.
Snitsersk
Tal sprekkers
Dêrby moat men betinke dat in diel fan 'e Snitsersktaligen him oer it omlizzende plattelân ferspraat hat. Neffens De Bosatlas van Fryslân is bgl. fan 'e befolking fan Wymbritseradiel 4%, fan dy fan Skarsterlân 3% en fan dy fan Gaasterlân-Sleat 4% Stedsktalich. As men dy persintaazjes oer de hiele provinsje omrekkenet ta absolute oantallen en se dan ferrekkenet mei it oandiel dat de oare Stedske dialekten deryn hawwe sille, komt men foar it Snitsersk út op in totaal fan sa'n 6.600 sprekkers. Dêrby moat wol oantekene wurde dat it benammen om âldere stedsjers giet, mei't it meastepart fan 'e jongerein de eigen taal net folle mear brûkt. It sprekkerstal fan it Snitsersk nimt sadwaande stadichoan ôf.
Himrik
De himriken fan de doarpen yn in gritenij en letter gemeente foarmje meiïnoar de gemeente.
Desson Thomson
Desson Thomson (folút: Desson Patrick Thomson; Surrey, 1958) is in Britsk-Amerikaansk sjoernalist, dy't ûnder presidint Barack Obama as speechwriter wurke foar leden fan it Amerikaanske regear, en dêrfoar aktyf wie as filmkritikus foar The Washington Post. Hy stie bekend as Desson Howe oant er yn 2003 weriene waard mei syn biologyske heit en dy syn efternamme 'Thomson' oannaam.
Utert (stêd)
Iere skiednis
Der is bewiis fûn dat der al bewenning wie yn de stientiid (2200 f.Kr.) en de brûnstiid (1800-800 f.Kr.). De werklike skiednis fan Utert set útein mei de bou fan in legerkamp (castellum) oan de Ryn troch de Romeinen om likernôch 50 n.Kr. hinne. Keizer Klaudius besleat dat it Romeinske Ryk net fierder nei it noarden ta útwreidzje sil. Hy liet dêrom in stikmannich fersterkings by de Ryn, de noardlike grins fan it Ryk, del, en sadwaande waard de ferdigeningsliny Limes Germanicus boud. De haadstream fan de Ryn gie doetiids oer de Krûme Ryn en de Alde Ryn, en dy wiene dus part fan de grins. De fersterkings koene sa'n 500 romeinske soldaten hûsmanje. Njonken de fersterkings ûntstiene plakken dêr't ambachtslju, tsjinsten, hannelers en de froulju fan de soldaten harren nei wenjen setten.
Untjouwing fan de stêd
thumb|Oarkonde fan 2 juny 1122 fan de befêstiging troch keizer Hindrik V fan de stedsrjochten dy't troch biskop Godebald oan Utert jûn wiene Troch syn geunstige lizzing oan de Ryn waard Utert in wichtige hannelstêd. De waaksende stêd krige yn 1122 fan keizer Hindrik V fan it Hillige Roomske Ryk stedsrjochten. De Krûme Ryn rekke lykwols troch de iuwen hinne hieltyd mear ferlanne. De haadstream fan de Ryn rûn yn dy tiid al oer de Lek as de Waal. Om Utert berikber te hâlden waard it wetter om de stêd hinne kanalisearre en der waarden grêften om en yn de stêd groeven, dy't hannel oer wetter mooglik makken. By de grêften del waarden pakhûzen mei kelders, dy't op wetterhichte boud waarden dêr't it ferhannele guod yn laden en lost wurde koe, boud.
Iermoderne tiid
Yn 1713 waard de Frede fan Utert, oangeande de Spaanske Súksesjekriich, tekene. Sûnt 1723 waard Utert it sit fan de Aldkatolike Tsjerke fan de wrâld. Utert waard foar in koart skoftke de haadstêd fan it Keninkryk Hollân.
Geografy
Westlik fan de stêd, oan oare kant it Amsterdam-Rynkanaal en de A2 leit de foarstêdlike útwreidingswyk Leidsche Rijn. Dy wyk is de grutste Vinex-lokaasje en nijbouprojekt fan Nederlân.
Klimaat
Neffens de klimaatklassifikaasje fan Köppen falt Utert yn de yndieling Cfb. (tuskenbeiden seeklimaat).
Ferfier
thumb|Wegenet om Utert hinne Utert leit sintraal yn Nederlân en foarmet it knooppunt fan auto- en spoarwegen.
Underrjocht
thumb|It kampus fan de Universiteit fan Utert op de "Utrecht Science Centre"'' Utert is in universtiteitstêd. De wichtichste is wol de Universiteit fan Utert, stifte yn 1636, mei wol goed 30.000 studinten, en is de grutste universiteit fan Nederlân. Part fan de universiteit is noch yn de âlde binnenstêd fêstige, wylst in grut part fêstige is op de Uithof, yn it easten fan de stêd.
De TIAS School for Business and Society hat ek in fêstiging yn Utert. Fierders binne der ferskate skoallen foar basisûnderwiis en fuortset ûnderwiis yn de stêd.
Belfast
Belfast hat twa fleanfjilden, George Best Belfast City Airport, oan de râne fan de stêd by Holywood, en Belfast International Airport, ûnder Lough Neagh. thumb|left|Cave Hill oersjocht Belfast
List fan keningen fan Skotlân
Jakobityske en oare pretindinten
Nei de ôfsetting fan 'e roomske Jakobus VII, yn 1688, makken de saneamde jakobityske pretindinten noch hast oardel iuw lang oanspraak op 'e troanen fan Ingelân, Skotlân en Ierlân. Harren oanhing wie lykwols benammentlik grut yn Skotlân, dêr't twaris, yn 1714 en 1745, grutskalige (mar bloedich delsleine) jakobityske opstannen plakfûnen. Hjir folgje de jakobityske keningen fan Skotlân yn ballingskip.
Libearia
Lizzing
Libearia wurdt begrinzge troch:
Skiednis
De boargerkriich dy't nei de fal fan de sûnt 1986 diktoriaal regearende presidint Doe losbarste duorre njoggen jier. De West Afrikaanske Ekonomyske Uny levere in fredesmacht, mar dizze luts him yn 2000 werom doe't ûnder presidint en eks-rebellelieder Charles Taylor it hieltyd wer ta bloederige gefjochten late.
Nederfrankysk-Nedersaksysk
It Nederfrankysk-Nedersaksyk is de teoretyske oertaal dêr't de Nederfrankysk-Nedersaksyske talen harren út ûntjûn hawwe soene. Nei alle gedachten wie it Nederfrankysk-Nedersaksysk lykwols gjin aparte taal. Ynstee wurde dizze Súdwestgermaanske talen ûnder ien namme beflapt om't se as mienskiplike skaaimerken hawwe dat se àl ferskate ingveonismen ûndergien hawwe, mar dêrfoaroer frij bleaun binne fan 'e Heechdútske Klankferskowing.
Stedum
Evenminten
Yn it kafee 't Oude Raedthuys wurdt sûnt 2002 seisris yn 't jier de "Eerste Groninger Voorlees- en Vertelsalon" holden.
Fryske talen
Klassifikaasje
De Noardwestgermaanske talen meitsje yn 'e mande mei de Súdwestgermaanske talen (Nederlânsk, Dútsk, ensfh.) diel út fan 'e Westgermaanske taalgroep, dy't mei de Noardgermaanske talen (Noarsk, Deensk, Sweedsk, ensfh.) en de útstoarne Eastgermaanske talen de gruttere Germaanske taalfamylje foarmet. De Germaanske talen meitsje op har beurt wer diel út fan 'e Yndo-Jeropeeske supertaalfamylje, dat ien fan 'e grutste taalfamyljes fan 'e wrâld is. Dêrta hearre bgl. ek talen as it Frânsk, Spaansk, Portegeesk, Italjaansk, Welsk, Iersk, Gryksk, Albaneesk Poalsk, Russysk, Litousk, Armeensk, Perzysk, Koerdysk, Hindy en Urdû.
Jedi
Foarstelling
Jedi-ridders kinne troch meditaasje, útputtende training, yntuysje en yntinse selsdissipline in boppenatuerlike enerzjy hantearje dy't de Krêft hjit. Dêrtroch beskikke se oer skynber boppeminsklike krêften, lykas telekineze (it bewegen fan fysike foarwerpen mei harren geast) en telepaty (it kommunisearjen mei harren tinzen), mar ek it hawwen fan foarkennis fan takomstige foarfallen en it manipulearjen fan fysike enerzjy. As se komme te ferstjerren, kinne guon, as se 'sterk yn 'e Krêft' binne, in 'geast yn 'e Krêft' wurde; se kinne harsels dan yn trochlittige foarm manifestearje en op dy wize ynteraksje hawwe mei de libbenen.
Minorka
Geografy
Minorka is ien fan 'e fjouwer haadeilannen fan 'e Baleären, mei in oerflak fan krapoan 696 km². It leit yn it Westlike Mediterrane Bekken, mei oan 'e noardwestkant de Baleaarske See en oan 'e súdeastkant de iepen Middellânske See. Oare kant in frij brede seestrjitte oan 'e súdwestlike side fan it eilân leit it buoreilân Majorka, wylst de oare beide Baleaarske haadeilannen, Ibytsa en Formenteara, noch fierder dat út lizze, oare kant Majorka. Minorka sels is in eilân mei in fierhinne rotsige ûndergrûn. It heechste punt is de Monte Toro, mei in hichte fan 358 m.
Skiednis
Under de Spaanske Súksesjeoarloch waard Minorka yn 1708 ferovere troch de Britten. Yn 1713 krigen dy ûnder Kêst XI fan 'e Frede fan Utert it eilân ek yn rjochtmjittich besit. Sadwaande waard Minorka doe in skoft lang in Britske koloanje. Yn dy perioade waard de haadstêd fan it eilân oerbrocht nei Mahón (of Port Mahon, sa't de Britten it neamden), dat útgroeide ta in wichtige marinehaven. Under de Sânjierrige Oarloch foel Minorka yn 1756 yn Frânske hannen nei it Belis fan Fort St. Philip en in mislearre Britsk besykjen om dat te ûntsetten, dat útrûn op 'e Slach om Minorka. By de Frede fan Parys krigen de Britten it eilân yn 1763 lykwols wer werom. Under de Amerikaanske Unôfhinklikheidsoarloch waard Minorka harren yn 1782 lykwols op 'e nij ûntnadere, diskear troch in Frânsk-Spaanske koälysje. It folgjende jier joech Grut-Brittanje it eilân by de Frede fan Versailles formeel werom oan Spanje, mar ûnder de Napoleontyske Oarloggen kaam it fan 1798 oant 1802 wer ûnder Britsk bewâld. De Britske tiid hat op Minorka duorjende spoaren efterlitten, benammen yn 'e arsjitektuer en de taal.
Dútske talen
De Dútske talen foarmje in lyts subgroepke fan 'e Heechdútske taalgroep fan 'e Súdwestgermaanske talen, dy't wer diel útmeitsje fan 'e Westgermaanske talen.
Wetterpoarte (Snits)
Ferlies fan funksje en behâld
Lykwols wiene der yn Snits in protte minsken dy't de Wetterpoarte net ferlieze woene, en ek by de oerheid wiene der lju dy't foar it behâld fan it unike gebou wiene. Sadwaande waard as earste gefal fan monumintebeskerming mei ryksstipe besletten ta restauraasje fan 'e Wetterpoarte. Yn dat ramt waard yn 1877 besocht en bring it oansjen fan 'e poarte fan foar 1758 werom, wêrby't ûnder lieding fan Johannes Philippus Hogendijk wurke waard nei in ûntwerp fan 'e lanlik bekend arsjitekt Isaac Gosschalk. It doel om 'e achttjinde-iuwske oanpassings alhiel ûngedien te meitsjen, slagge lykwols net alhiel om't guon saken op 'e oarspronklike boarnetekening fan Ype Staak net dúdlikernôch oanjûn wiene. Dêrom joech Gosschalk in frije ynterpretaasje oan it oarspronklike middendiel fan it gebou, wêrby't û.m. klok en oerwurk ek wer yn 'e restaurearre Wetterpoarte opnaam waarden. Gosschalk bepaalde hjirtroch sterk it hjoeddeistich oansjen fan 'e poarte. Sûnt dy tiid hat it gebou lykwols noch ferskate kearen nije restauraasjes ûndergien.
Gymnastyk op de Olympyske Simmerspullen 1932
200px|thumb|right|It Olympysk Stadion fan Los Angeles
Estlân
Militêr
Dy groep wurdt alle jierren oanfolle mei manlju dy't sechtjin jier wurde, yn 2005 wienen dat der 11.146.
Ferfier
968 km spoardyk.
Nederfrankyske talen
Talen
It Afrikaansk, dat út it Nederlânsk fuortkommen is, wurdt sprutsen troch in minderheid fan 'e befolking yn Súd-Afrika en Namybje, en yn mindere mjitte yn oangrinzgjende lannen as Botswana, Simbabwe en Sambia. It Limboarchsk, genietet allinnich yn Nederlân erkenning as taal; yn Belgje, dêr't it ek sprutsen wurdt, beskôget it regear it as in Nederlânsk dialekt. Ek it Súdnederfrankysk, yn Dútslân, kin ta it Limboarchsk rekkene wurde. Ferskate oare taalfoarmen út 'e Nederfrankyske groep krewearje om as taal erkend te wurden, mei dêrûnder it Siuwsk-Westflaamsk en it Biltsk.
Letlân
Geografy
Letlân wurdt begrinzge troch:
Transport
Letlân hat (2006):
Moardnerij fan Oradour-sur-Glane
thumb|Oradour-sur-Glane massacre|260px|Kaart fan de SS-aksjes De Moardnerij fan Oradour-sur-Glane of it Bloedbad fan Oradour-sur-Glane barde op 10 juny 1944 yn it Frânske plakje Oradour-sur-Glane. Op dy dei, fjouwer dagen nei D-Day, waarden yn Oradour-sur-Glane yn it troch de nazy's besette Frankryk 643 ynwenners troch in Dútske Waffen-SS ienheid fermoarde as kollektive straf foar it ferset yn it gebiet. Ien fan dy fersetsfoarmen wie de ûntfiering en de eksekúsje fan Waffen-SS Sturmbannführer Helmut Kämpfe, dy't ûnder de eagen fan in publyk libben yn 'e brân stutsen wie. Kämpfe wie in ûnderskieden kommandant fan 'e 2. SS-Panzer-Division Das Reich. thumb|260px| De Dútsers fermoarden alle minsken út it doarp en ek minsken út de omkriten dy't hja yn it doarp oantroffen en dêr tafallich wiene. Manlju waarden yn skuorren brocht en nei't dy yn 'e fuotten sketten waarden, mei benzine oergetten en yn 'e brân stutsen. Froulju en bern waarden nei de tsjerke dreaun, dy't dêrnei yn 'e brân stutsen waard. Elkenien dy't besocht te ûntkommen waard besketten mei masinegewearen. It doarp waard dêrnei plondere en ferneatige.
Eftergrûn
Yn 'e iere moarntiid fan 10 juny 1944 sei Diekmann tsjin Weidinger dat er troch twa leden fan de Milice (in paramilitêre striidmacht fan it kollaborearjende Vichy-rezjym) ynformearre wie dat it Frânske ferset in Waffen-SS-ofsier finzen hold yn Oradour-sur-Vayres, in doarp yn 'e omkriten. De finzennommen ofsier soe SS-Sturmbannführer Helmut Kämpfe wêze, kommandant fan de Aufklärungsabteilung fan it ''2. SS Panzer Division "Das Reich"''. Mooglik wie er dy deis dêrfoar finzennommen troch de Maquis du Limousin, ien fan de grutste fersetsgroepen fan Frankryk.
Bauke van der Woude
April 2023 waard bekend dat van der Woude ophâld mei it meitsjen fan muzyk om't er de diagnoaze demintens krigen hat. Yn juny 2023 ferstoar hy yn Harns.
Konfederearre Steaten fan Amearika
Demografy
Neffens gegevens fan 'e folkstelling fan 1860 hiene de steaten dy't it jiers dêrop de Konfederaasje foarmje soene, doedestiden 9.103.332 ynwenners, mei dêrûnder 3.521.110 negerslaven. De frije befolking fan 'e Konfederaasje, dy't net inkeld út blanken bestie, mar ek út guon frije swarten en Yndianen, bestie dus út 5.582.222 minsken. De befolkingstichtens lei op 4,6 minsken de km².
De oarloch
Yn 1863, doe't Lee it Súdlike Leger fan Noardlik Firginia late by de súksesfolste ynfal yn it noarden fan 'e hiele oarloch, krige it Suden in twadde kâns om Washington te besetten. Lee hie in omtsjende beweging fia Pennsylvania makke en kaam dêr foar it Noardlike Leger fan de Potomac oer te stean dat him yngroeven hie op in heuvelrêch by Gettysburg. Hied er doe dy heuvels links lizze litten en wied er út it noarden wei op Washington ta marsjearre, en hie presidint Davis him de Súdlike reservetroepen út 'e Karolina's stjoerd om 'e Noardlike haadstêd út it suden wei oan te fallen, dan hied er de einoerwinning behelje kinnen. Mar ynstee harke Davis net nei Lee en bleaune de reservetroepen dêr't se wiene, en boppedat prebearre Lee sels yn 'e Slach by Gettysburg in frontale oanfal op 'e Noardlike posysjes, dêr't er in hiele difyzje mei ferspile en dy't dy slach ta de bloedichste fan 'e oarloch makke.
Katowice
Kultuer en rekreaasje
thumb||It Silezysk Teater
Libbe de Jong
Libbe hat earder eigener west fan Kafee de Veehandel oan de Markt yn Dokkum.
Reichenau (eilân)
Skiednis
It eilân waard al troch Romeinen beboud en bewenne. Oant yn de jierren 1830 hearde de grûn by de abdij fan Reichenau of stiftingen, dy't de grûn as lien oan boeren joegen. Yn 'e jierren 1830 kaam der in ein oan it lienstelsel.
Yn 'e simmer fan 1945 waard twatredde fan de bewenners fan it eilân foar twaëninheale moanne fan it eilân helle om plak te meitsjen foar likernôch 3000 Frânske finzenen út it konsintraasjekamp Dachau, dy't dêr karantêne hâlde moasten ear't hja werom gyngen nei Frankryk.
Noardatlantyske Ferdrachsorganisaasje
Militêre struktuer
NATO opereart sels mei in oantal NATO E-3A AWACS radar fleantugen dy't stasjonearre binne op Fleanbases Geilenkirchen yn Dútslân.
NAFO-EU partnerskip
De NAFO en de Jeropeeske Uny hawwe in partnerskip foar behâld en befoarderjen fan feiligens yn Jeropa en de rest fan de wrâld.
NAFO-Russyske Federaasje Ried
NAFO en de Russyske Federaasje ûnderskriuwe in oerienkomst yn 1997 oangeande it "meiïnoar wurkjen oan in stabile, feilige en net-ferdield kontinint Jeropa útgeande fan partnerskip en algemien belang".
Jay Scott
Karriêre
Njonken syn wurkpaad as kranteman wie Scott ek presintator fan in eigen filmrubryk op it tillefyzjekanaal TVOntario. Teffens publisearre er trije non-fiksjeboeken oer films en keunst: Midnight Matinees (1985), Changing Woman: The Life and Art of Helen Hardin (1989), en The Prints of Christopher Pratt 1958–1991 (1991).
Wake (eilân)
thumb|It eilân Wake thumb|Lizzing Wake yn de Stille Oseaan thumb|Loftfoto fan Wake Wake is in atol yn it noardlik part fan de Stille Oseaan, likernôch op sa'n twatredde tusken Hawaï en de Noardlike Marianen. Wake heart oan de Feriene Steaten fan Amearika (FS).
It Wytfean
It Wytfean is in buorskip by Eastermar yn Tytsjerksteradiel. De namme komt ek foar as Witveen, Het Witveen en as mooglike fjildnamme Witte feenen. Wyt fean is frij ljocht kleure, jong fean.
Albert Schweitzer
Earste Wrâldoarloch
Yn 1914 bruts de Earste Wrâldoarloch út en omdat hy Dútser wie op Frânsk territoarium waard hy offisjeel kriichsfinzen ferklearre. Nei in oantal moannen hûsarrest mocht hy, omdat de minsken no gjin medyske soarch mear krigen, syn wurk yn it sikehûs wer dwaan. Yn 1917 waarden hy en syn frou dochs noch as kriichsfinzenen ynternearre yn Frankryk, foarearst yn in kleaster yn Garaison en letter, yn 1918, yn St. Remy yn de Provence, ek yn in âld kleaster mei sikehûs, dêr't destiids Vincent van Gogh in tiidlang opnomd west hat. Schweitzer naam al syn twongen rêstperioaden te baat om fierder te wurkjen oan ûnder oare syn boek "Lultuer en Etyk". Hy seach dizze wrâldoarloch as teken fan ferfal fan de destiidske beskaving, as in bewiis fan syn oertsjûging dat in ûnferskillige, ûnneitinkende minskheid regeard wurdt troch de striid om kennis en macht ten koste fan oaren, en dêrmei hieltiten mear skuld op him ladet. Hy besocht te begrippen as 'leafde', 'tawijing', 'meilijen', 'dielgenoatskip' en 'solidariteit' wer op de aginda krijen, om de minskheid te stimulearjen om te libjen op in heger plan.
Nei de oarloch
Nei de ein fean de oarloch, yn 1918, krige hy in baan as medysk assistint yn it Boargersikehûs yn Straatsburch. Dêrneist begûn Schweitzer wer yn syn âlde baan as helppreker yn de St. Nikolaitsjerke. Yn 1923 foltôge hy it boek "Kultuer en Etyk". Al yn 1919 waard hy troch Nathan Söderblom útnûge om nei de Peaske yn 1920 op de Universiteit fan Uppsala sprekken te kommen oer kultuer en etyk. Hy hie der in soad súkses mei en in soad sprekbeurten yn heul Europa folgen. Syn sprekbeurten en ek oargelkonserten wienen oars net allinnich foar it fersprieden fan syn gedachtegoed, mar ek om de nedige jildlike middels by elkoar te bringen foar it wurk yn Lambaréné. Syn eigen sparpot hie hy foar dat doel al foar in grut part oansprutsen.
Adam Ruurds de Boer
Adam Ruurds de Boer, better bekend ûnder syn bynamme Adam Hurdridder (Akkrum, 1721 - Dearsum, 1800) wie in ferneamd hurdrider.
Libben
Op 29 juny 1755 boaske Adam mei Jeltje Hotzes, en doe't de famylje Ecoma him yn 1757 de hier opsei ferfear de húshâlding nei in pleats by Dearsum. Adam en Jeltje krigen tegearre yn elts gefal noch tsien bern, mooglik mear. Adam Hurdrider hat syn fierdere libben op dy pleats wenne, oant er yn 1800 ferstoar. Yn syn bertedoarp is in strjitte nei him ferneamd.
Bergenske Skoalle
Fertsjintwurdigers fan de streaming
Besibbe skilders binne fierder Jelle Troelstra, Henri ten Holt, Bernard Essers, Hendrik Chabot en Thé Lau. De skilders Karel Colnot, Jaap Min en Henk van den Idsert binne fan in lettere generaasje, mar se binne harren skilderkeunst yn de trant fan de Bergense School begûn. Letter keazen se in oar paad.
Olympyske Winterspullen 1984
De Olympyske Winterspullen 1984, ek wol de XIVe Olympiade neamd, waarden yn 1984 yn Sarajevo, Joegoslaavje hâlden. Dat wie fan 8 oant en mei 19 febrewaris.
Sinleas geweld
thumb|It [[Sânstippich levehearsbistke|krûpelhintsje is it symboal foar de aksje tsjin sinleas geweld]] Sinleas geweld is geweld brûkt sûnder dat dêrfoar in goede reden is.
Interview with the Vampire (film)
Produksje
As produsinten wiene David Geffen en Stephen Woolley by it projekt belutsen foar de produksjemaatskippij The Geffen Film Company. Foar de film wie in budget beskikber fan $60 miljoen. It wie de earste kear yn 'e filmskiednis dat in film oer fampieren sa'n heech budget taparte krige. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Philippe Rousselot, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Elliot Goldenthal.
Opnamen
De opnamen foar Interview with the Vampire fûnen plak oer in perioade fan in healjier yn ein 1993 en begjin 1994, mei New Orleans en Ingelân as de wichtichste filmlokaasjes. De sênes op 'e plantaazje fan Louis waarden foar in part filme op 'e Destrehan Plantaazje, eefkes bewesten New Orleans, en op 'e Oak Alley Plantaazje yn Vacherie, dat likemin fier fan New Orleans ôf leit. De sênes yn it New Orleans fan 'e ein fan 'e achttjinde en it begjin fan 'e njoggentjinde iuw waarden filme yn sekuer fan moderne eleminten ûntdiene strjitten yn it Frânske Kertier fan New Orleans en yn in spesjaal foar de film boude set oan 'e igge fan 'e Mississippy. De measte binnendoarsênes waarden opnommen yn 'e Pinewood Studios yn it Ingelske greefskip Buckinghamshire. Fierders waarden ek in pear sênes opnommen yn San Francisco, te witten: de earste bylden fan 'e film op it punt yn 'e binnenstêd dêr't Taylor Street, Market Street en Golden Gate Avenue byinoar komme, en de lêste sêne fan 'e film op 'e Golden Gatebrêge, dy't foar de opnamen ôfset wurde moast. De oankomst fan Louis en Claudia yn harren hotel yn Parys waard opnommen yn 'e Paryske Opéra Garnier.
Bartoloméustsjerke (Stedum)
Skiednis
De tsjerke wurdt as it hichtepunt beskôge fan de romanogoatyske boukeunst yn Grinslân en waard boud op it plak fan in foargonger fan dowestien. Ek it ûnderste diel fan de sealtektoer waard yn de 13e iuw boud. Toer en tsjerke waarden om 1300 hinne oan in oar fêstboud. Yn dy tiid waard ek in klok getten troch in ûnbekende jitter, dy't noch jimmeroan yn de toer hinget en de âldste klok fan de provinsje is. De gruttere klok datearret fan 1951.
Ynterieur
De skilderings oan it ferwulft waarden yn de 19e iuw ûtdutsen en mei de restauraasje fan de tsjerke yn de jierren 1877-1878 foar it ljocht helle en renovearre. Dy restauraasje soarge foar in soad ûnrêst ûnder it kalvinistyske tsjerkefolk en in part fan de gemeente stapte út ûnfrede mei de gong fan saken oer nei de ôfskieden tsjerke. Njonken bibelske foarstellings wurde hilligen en in soad symboalyske foarstellings útbylde. Yn it koer binne op de muorren noch de wijingskrusen te sjen en ek de piskina is dêr noch ôanwêzich. thumb|250px| Grêfmonumint detail Yn it koer stiet ek it moarmeren grêfmonumint fan Adriaan Clant, hear fan de boarch Nittersum. Clant wie ien fan de ûndertekeners fan it ferdrach fan de Frede fan Munster yn 1648. It grêf waard ûntwurpen troch de byldhouwer Rombout Verhulst. De tsjerke hat in soad grêfsarken fan 1471 oant 1827. Dêrûnder ek in sark fan sânstien út 1471 yn it koer mei in ôfbyld fan Andeloff Nittersum, dy't tagong jout ta in grêfkelder. De grêfkelder waard yn 1929 restaurearre en de bonken binne doe by inoar sammele en yn in nije kiste lein. Fuort efter de preekstoel leit in lytse sark út 1608 fan Johannes Scheppeler, de lêste pastoar fan Stedum.
Jaap Pop
thumb|Jaap Pop (1997) J.J.H. (Jaap) Pop (Alfen oan de Ryn, 23 juny 1941) is in earder Nederlânsk politikus foar de PvdA.
Vladimir Lenin
Politike aktiviteiten
Twa jier letter yn Sint Petersburch foege hy him by in sosjaal demokratyske groepearring mei de namme De âlden. Op in earste reis nei West-Jeropa yn 1895 moete hy in soad sosjalisten ûnder wie Plechanov en Axelrod. Hy wurke dêrnei tegearre mei Martov yn it troch him oprjochte bûn foar de befrijing fan de arbeid. Syn aktiviteiten sprongen yn it each en yn desimber 1895 waard hy arrestearre en fan 1897 oant 1900 waard er ferbanne nei Sibearje. Yn Sibearje moete hy syn frou Nadezjda Konstantinovna Kroepskaja, dêr't hy mei troude. Nadezjda soe altyd by him bliuwe en ien fan syn trouste meiwurkers wurde. Nei syn straftiid gie Lenin út Ruslân fuort. Hy wurke in skoftke yn Dútslân, Ingelân en Switserlân. Dêr stifte hy mei Martov en Potresov de Iskra (fonk). In yllegale revolúsjonêre krante foar Ruslân. Nei rûzje stifte Lenin yn 1903 in eigen blêd mei de namme Vperjod.
Nei de revolúsje fan 1905 kearde Lenin werom nei Ruslân. Under syn lieding propagearren de bolsjewiken it boykotsjen fan de Doema en it tarieden fan in opstân. De revolúsje rûn net sa't Lenin it hawwe woe. Der kaam wer in stevige regearing en Lenin ferliet Ruslân op 'e nij om te wachtsjen op bettere tiden. Yn de hjir op folgjende jierren bestried Lenin rjochtse tinzen yn de sosjaal-demokratyske partij. Dat die hy mei syn tydskrift. It soarge foar in brek mei de net-bolsjewistyske fleugel op in partijkonferinsje yn Praach. By dizze konferinsje waard de Pravda stifte.
Ut Krakow wei liede Lenin de partij oant it útbrekken fan de Earste Wrâldkriich. Doe moast Lenin werom nei Switserlân. De kriichsjierren soargen foar grutte problemen, de kommunikaasje mei Ruslân wie striemin. Der wienen finansjele soargen en ideologysk stie hy allinnich. Lenins ideeën oer de kriich dy’t hy seach as in ymperialistyske kriich dy’t omsetten wurde moast yn in boargerkriich fûn mar in bytsje wjerklank op de konferinsjes yn Zimmerwald en Kienthal.
Booker T. Washington
Jonkheid
As opslûpen jonge wurke Washington ferskate jierren yn 'e sâltûnen en koaleminen fan West-Firginia om jild op te garjen, foar't er werom gie nei it easten. Dêr krige er yn ruil foar wurk in oplieding oan it Hampton Ynstitút, in skoalle yn Hampton (Firginia), dy't oprjochte wie om frije swarten fan ûnderrjocht te foarsjen. Yn 1878 studearre er ek in healjier oan it Wayland Seminaarje yn 'e Amerikaanske haadstêd Washington, D.C. Yn 1881 rekommandearre Samuel C. Armstrong, it haad fan it Hampton Ynstitút, Washington oan foar de posysje fan haad fan it nije Tuskegee Ynstitút, in kweekskoalle foar oankommende swarte ûnderwizers, yn Tuskegee. Washington krige dy funksje en bleau de rest fan syn libben oan it Tuskegee Ynstitút ferbûn.
Karriêre
Yn datselde jier (1895) stoar ek Frederick Douglass, dy't al sûnt foàr de Boargeroarloch de wichtichtste lieder fan 'e Afro-Amerikanen west hie. Trochdat er mei syn taspraak de oandacht en belangstelling lutsen hie fan sawol politisy as it Amerikaanske publyk, koe Washington yn it fakuum stappe dat Douglass efterlitten hie, wat him ta ien fan 'e meast foaroansteande wurdfierders foar de Afro-Amerikaanske mienskip makke. Hy boude in lanlik netwurk op fan oanhingers yn withoefolle lokale swarte mienskippen, en ûnder swarte predikanten, ûnderwizers en oare notabelen. Oan syn dea ta spile er in dominante rol yn 'e swarte polityk en wied er de wichtichste foaroanman fan 'e Afro-Amerikanen yn 'e Feriene Steaten.
Lawrence Van Gelder
Ferstjerren
Lawrence Van Gelder ferstoar yn 2016 yn 'e âlderdom fan 83 jier oan leiomyosarkoom, in foarm fan kanker.
Mississippy (steat)
Etymology
De namme fan Mississippy is ûntliend oan 'e rivier de Mississippy, dat de grutste rivier fan Noard-Amearika is. De namme fan 'e rivier komt fan it Odjibwe-wurd misi-ziibi, dat "grutte rivier" betsjut.
Geografy
Mississippy hat in oerflak fan 125.443 km², wêrfan't 3% út wetter bestiet. It leit yn 'e Sintrale Tiidsône (UTC –6, simmertiid –5). De steat grinzget yn it easten oan Alabama, yn it noarden oan Tennessee, yn it noardwesten oan Arkansas en yn it súdwesten oan Louisiana. De eastlike en noardlike grinzen fan Mississippy wurde foarme troch rjochte linen, wylst it grutste part fan 'e westgrins de rin fan 'e rivier de Mississippy folget.
Skiednis
Yn 'e 1890-er jierren naam it Steatskongres ferskate konstitúsjonele amendeminten oan dy't it foar swarte en earme blanke manlju ûnmooglik makken om diel te nimmen oan ferkiezings, hoewol't se yn prinsipe wol it stimrjocht hiene. Sa waard om as kiezer registrearre te wurden û.m. it betingst ynfierd dat men lêze en skriuwe kinne moast (yn in tiid dat in fjirdepart fan 'e befolking analfabeet wie) en letter ek it betingst dat men in beskate mjitte oan belesting betelje moast. Pas nei't yn 1964 de federale Wet op de Boargerrjochten oannommen wie, in jier letter folge troch de Wet op it Stimrjocht, waarden dizze amendeminten oan 'e grûnwet fan Mississippy neatich ferklearre.
Etnisiteit
Neffens gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010 wie de etnyske opbou fan 'e befolking fan Mississippy doe sa: 58,0% blanken; 35,4% swarten; 2,7% Latino's; 0,9% Aziaten; 0,5% Yndianen; 2,5% oaren of fan mingd etnysk komôf.
Kongres fan Wenen
Resultaten
thumb|It houlik tusken it [[Keninkryk fan de Nederlannen en Belgje]]
Gertjan Verbeek
Wurkpaad as trainer
Sûnt de simmer fan 2009 is Verbeek haadtrainer fan Herakles Almelo. De klup, dêr't er ek yn de perioade 2002-2004 haadtrainer wie. Op 22 april 2010 lei er syn wurk as haadtrainer by Herakles Almelo del en tekene er in kontrakt foar trije jier by AZ.
It Heechsân
It Heechsân is de oarspronklike doarpskearn, dy't op it sân fan in morene leit, trije meter heger as de Burgumer Mar. Dêr stiet ek noch de tsjerketoer, út de 14e iuw. Troch de feanterij by it Wytfean waard de buorskip De Wâl, oan De Lits, hieltyd fan mear belang, oant dy de buorren fan it doarp foarme.
Jehanna de Sljochtsinnige
Jehanna wie de earste regearjende keninginne oer sawol de Kroan fan Kastylje (1504–55) en de Kroan fan Aragon (1516–55), in uny dy't resultearre yn it moderne Spanje. Neist de keninkriken fan Spanje, hearske sy ek oer Sardynje, Sisylje en Napels yn Itaalje; fierders oer de Spaanske koloniale besittingen yn Amearika; wie sy Grevinne fan Boergonje en de Boergondyske Nederlannen. Sy wie de lêste foarstinne fan it Hûs fan Trastamara en mei har houlik mei Filips de Skiene begûn it hearskjen fan de Habsburgers oer Spanje. It grutstepart fan har lange regear stie sy ûnder it regintskip fan of har man, of heit en soan, en waard lange tiid fêsthâlden yn in nonnekleaster fanwege har (ûnderstelde) geastlike sykte.
Red Hot Chili Peppers
Frusciante werom
Yn de suksesformaasje fan 1989-1992 naam de band it album Californication op, dat se útbrochten yn 1999. Dat waard op 'e nij in kommersjeel sukses, mei hits as Scar Tissue, Californication en Otherside. Trije jier letter hold dat kommersjele sukses oan mei By the Way. Yn 2006 brocht de band it dûbeldalbum Stadium Arcadium út. Dêrfoar wûnen se yn 2007 in Grammy Award foar bêste album en ek it nûmer Dani California waard bekroane.
Klinghoffer ferfangt Frusciante
Nei in skofte rêst waard yn 2009 bekend dat Frusciante de band op 'e nij ferliet. Diskear net om in drugsferslaving, mar it spyljen yn in ferneamde rockband befoel him net mear. Josh Klinghoffer waard de opfolger fan Frusciante. Sy wiene en binne goede freonen en ha earder ek mei syn twaen albums útbrocht. Klinghoffer wie boppedat al langer belutsen by de band, bygelyks as twadde gitarist by optredens.
Eagum
Skiednis
Hoe âld it doarp krekt is bliuwt ûnwis. Ofgeande op de bou datearret de tsjerketoer fan de 13e iuw. Oer Eagum waard foar it earst yn 1450 skreaun, doe noch as 'Aegum' dat yn tiid as 'Ægum' stavere waard. Yn 1511 wiene yn it Register fan Oanbring foar Eagum seis pleatsen registrearre. It doarp lei oan de Wergeastermar en de fiskerij wie dan ek in wichtige boarne fan ynkomsten, mar yn 1634 waard de mar drûchmakke troch Paulus Jansz Cley en Wilhelm Cley. Dy twa waarden letter yn de tsjerke begroeven. Eagum koe ek sûnder de fiskerij bestean en yn de 17e en 18e iuw hie Eagum njoggen stimhawwende pleatsen. Ein 20e iuw wie it tal fan pleatsen lykwols tebek rûn ta fiif, wêrfan't op de measten net mear buorke wurdt.
Huizinge
Boarch
Noardwestlik fan it doarp njonken de pleats Framaheerd stie eartiids de Fraamboarch. De yn de 14e iuw boude boarch wie iuwen in wichtige boarch. De bekendste bewenner wie de Grinslânske bestjoerder en algemist Berend Coenders fan Helpen, dy't de boarch grutter makke en in soad politike macht hie. Nei 1713 waard de boarch ferkocht en nei alle gedachten yn 1738 ôfbrutsen. Yn 1959 waarden de lêste resten fan it boarchterrein egalisearre, sadat hjoeddedei neat mear yn it lânskip werom te finen is.
The Fall of the Roman Empire
Plot
Markus Aurelius is gjin sûn man, en hy fernimt dat syn ferstjerren nei-oan is. Dêrom lit er Livius by him komme en bringt dyselde op 'e hichte fan syn plannen mei it Ryk. Hy wol út noch yn net dat Kommodus him opfolget as keizer, mei't dat in liddichgonger is dy't inkeld oan syn eigen geniet tinkt en neat jout om syn ûnderdienen. Dat makket him yn 'e eagen fan Markus Aurelius folslein ûngaadlik foar it keizerskip. Ynstee wol de âlde keizer dat Livius nei him regearret. Hy dreamt fan in ein oan 'e ûnophâldlike Romeinske oarloggen en wol alle ynwenners fan it ryk it Romeinsk boargerskip jaan, de barbaren ynbegrepen. Allinne sa sil beskaving en frede him oer de hiele bekende wrâld ferspriede kinne. Livius is ferbjustere as er dat allegear heart, en hy wifelet om it keizerskip oan te nimmen. Krekt dy wifeling, sa leit Markus Aurelius letter oan Lusilla út, makket de generaal sa geskikt foar it keizersamt. Om útein te setten mei syn ideälen jout Markus Aurelius oan Livius opdracht om 'e lieder fan 'e Germanen, Ballomar, net te deadzjen, mar finzen te nimmen, sadat troch him syn folk oerhelle wurde kin om boargers fan it Romeinske Ryk te wurden. Om it Keninkryk Armeenje, yn it easten, nauwer mei it Ryk te ferbinen, beslút Markus Aurelius om Lusilla út te hylkjen oan 'e Armeenske kening Sohaimus.
Jierren letter, as Livius suver alle Germaanske stammen oan 'e noardgrins bepraat hat om harren op freedsume wize by it Romeinske Ryk te jaan en Romeinske boargers te wurden, stjoert Kommodus in boadskipper om him nei Rome te ûntbieden. It docht bliken dat de eastlike helte fan it Ryk yn gearwurking mei Armeenje tsjin 'e keizer yn opstân kommen is. De iennichste troepen dy't beskikber binne en druk de rebûlje de kop yn, binne dy fan Livius. De generaal reizget mei syn leger nei it easten, dêr't er ta syn ûntsteltenis ûntdekt dat Lusilla de driuwende krêft efter de opstân is. Hja besiket en helje Livius oer om him by de opstannelingen te jaan, mar hy wegeret dat. Neitiid wurdt it leger fan Livius ûnferhoeds oanfallen troch it Armeenske leger fan Sohaimus. It docht bliken dat de kening in ferbûn sletten hat mei it Partyske Ryk, de aartsfijân fan 'e Romeinen, en in Partysk leger tsjocht op om ek de striid mei Livius-en-dy oan te binen. De eastlike Romeinske rebellen, dy't neat fan Sohaimus syn dwaan ôfwisten, kieze der dan foar om oer te rinnen nei Livius. It weriene Romeinske leger ferslacht de Armenen en de Parten, en Livius weeft ôf mei Sohaimus.
As Livius en Lusilla lang om let mei harren leger yn Itaalje weromkeare, treffe se dêr de Germaanske delsettings folslein ferrinnewearre oan. Nettsjinsteande dat wegeret Livius om daliks mar it leger op Rome los te litten. Ynstee giet er sels allinne de stêd yn. Hy besiket earst mei Kommodus te praten, mar dy wol net nei him harkje. De Senaat sit no grôtfol jaknikkers dy't likemin harkje wolle, mar ynstee Kommodus ta god ferklearje. Livius wurdt foar ferrie finzen nommen. Kommodus stjoert karfollen goud út 'e stêd nei it leger, dat er gearskrabe hat troch alle goud út 'e Romeinske timpels te rôvjen. Dêrmei wit er Livius syn leger om te keapjen. De iennichste dy't net omkeapber is, Livius syn ûnderbefelhawwer Fiktorinus, wurdt troch in bôgesjitter deasketten.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Fall of the Roman Empire oer it algemien negative resinsjes. Sa omskreau Bosley Crowther yn The New York Times de film as "sa bombidich en ynkoherint, sa smoarfol Technicolor-kleure spektakel, tablo's en militêre mêlees dy't eins gjin betsjutting hawwe, dat jo, nei de mear as trije oeren […] fan 'e film útsitten te hawwen, skoan it gefoel hawwe kinne dat it Romeinske Ryk op jo fallen is." Dêr heakke er oan ta: "De reden dat [de film] doel mist […], is sa klear as in klûntsje: der sit gjin personaazje yn dat je ek mar it minste of geringste skele kin […]. De jonges dy't it senario skreaune […] hawwe folslein faald om in drama stal te jaan dat ek mar it lytste bytsje ynteressant is […]."
Easterreide
Skiednis
De Abdij fan Werden hie sûnt de njoggende iuw al grutte besittings yn Reide, Reiderwolde en de twa doarpen Uualda en Uppan uualda, dêr't men lykwols net wit hokker doarpen dy binne. It lânguod stamt mooglik út de tiid dat de Fryske sindeling Liudger sindelingswurk yn de omkriten die. De abdij hie ek it patronaatsrjocht fan de doarpstsjerke. Dy ecclesia in Hredi waard foar it earst oan de ein fan de tsiende iuw neamd. Mooglik waard de tsjerke wijd oan Liudger, want de legindaryske Doalertkaart fan 1574 lit tichteby Easterreide in tsjerkedoarp, "St. Ludgeri", sjen. It grûnwurk fan dy kaart bestiet it meast út fantasy. Yn 1256 besocht de biskop om 'e nocht it patronaatsrjocht oan it Kleaster Palmar oer te dragen, nei't in aadlike famylje it rjocht dêrfan opeaske hie. Wol mocht de biskop it tsjerkelân oan de tsjerke weromjaan. De tsjerkehear, ûnderwilens al de fjirde generaasje fan syn famylje, wie boaske en hie nei alle gedachten as plakferfanger fan de offisjaal it amt fan aartsdiaken yn Lier. Dat allegear late ta in folksopstân yn 1271, dêr't de proasdijhûzen yn Farmsum en mooglik ek Easterreide by ferwoastge waarden. Nei alle gedachten nei oanlieding fan de opstân naam de biskop de proasdijrjochten yn it Reiderlân ta himsels en droech er se oer oan de pastoars fan Nesse (letter Hatzum) en Weener. Yn 1283 krige er alle Fryske rjochten fan de Abdij fan Werden, dy't er wer trochferkocht oan de Johanniter ridderoarder. Dêrtroch kaam ek de tsjerke fan Easterreide yn hannen fan de kommanderije Easterwierrum by Heveskes. Neffens lettere oerleverings wie yn de dochterdelsetting Reiderwolde in kapittel fan kanunniken. Mooglik hearden de geastliken fan Easterreide dêr ek ta.
Orgaandieren
De orgaandieren of weefseldieren (Latynske namme: Eumetazoa) foarmje in rangleaze taksonomyske groep fan it ryk fan 'e dieren (Animalia) en it ûnderryk fan 'e echte dieren (Metazoa). Ta dizze groep hearren hast alle bisten, útsein de sturtselligen (Choanozoa) en de spûnsdieren (Parazoa). De sturtselligen wurde soms net iens ta de bisten rekkene, en nij ûndersyk liket út te wizen dat de orgaandieren en de spûnsdieren har los faninoar ûntwikkele hawwe út in mienskiplike foarâlderlike bistekloft. De orgaandieren kinne sadwaande definiëarre wurde as bisten mei folslein differinsjearre weefsels. Se wurde ek wolris lykslein mei de echte dieren (Metazoa), om't de taksonomyske yndieling op dit nivo noch net alhiel útkristallisearre is. De orgaandieren falle útinoar yn 'e radiaaldieren (Radiata), oftewol de kwabben en besibbe libbensfoarmen, en de twasidigen (Bilateria), dêr't alle oare bisten ta hearre.
Magdalena-asyl
Oarsprong
Magdalena-asilen ûntstienen út de Evangelyske Rêdingbeweging yn it Feriene Keninkryk yn de 19e iuw; it doel wie offisjeel de rehabilitaasje fan froulju dy't yn de prostitúsje wurke hienen. Yn Ierlân waarden dy ynstellingen neamd nei Maria Magdalena dy't, sa't de Roomsk-Katolike tradysje woe, in prostituee wie, dy't boete dien hie foar har sûnden en doe ien fan Jezus syn meast trouwe neifolgers waar.
Publyk skandaal
Juny 2011 ûntfâlde ûndersykssjoernaliste en filmmakster Mary Raftery yn de Irish Times dat begjin jierren 40 guon Ierske steatsbedriuwen sa as it Ierske leger har wask fan kommersjele waskerijen oerdienen nei Magdalene laundries. Dêr waard oer sprutsen om’t men benaud wie foar baneferlies by de kommersjele waskerijen. Oscar Traynor, doe minister fan Definsje, woe hawwe dat de kontrakten foarseagen yn earlike beleaning foar de ‘wurknimsters’, wat nuver is omdat de froulju yn dy waskerijen net betelle waarden. Koart dêrnei kaam út dat tal fan hotels, pastorijen, finzenissen, ministearjes en sels it presindinsjeel paleis har wask yn de kleasters dwaan lieten.
List fan planetoïden 12901-13000
Dit is in list fan planetoïden 12901-13000.