cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Woastyn fan Judeä
Jeruzalem leit oan de râne fan de woastyn. Bewesten de stêd is it grien, eastlik is de woastyn dy't ôfrint nei de Deade See.
De Woastyn fan Judeä hat in oantal oazes, de meast bekenden binne Jericho en Ein Gedi. Ek it fort Massada leit yn dizze woastyn, dyt trochsnien wurdt troch tal fan wady's, fan it noardeasten nei it suden, en ek in protte djippe canyons.
Hallum
De Martinustsjerke
thumb|left|260px|De Martinustsjerke mei [[sealtek (1732)]] thumb|260px|Sint-Martinustsjerke De tsjerke is wijd oan Sint-Marten. Neffens de libbensbeskriuwing fan Freark fan Hallum moat op it plak earder in tsjerke stien hawwe. Deryn wurdt ek beskreaun dat de pommeranten fan Hallum rûzje hienen. Dat moast útfochten wurde. In part flechte de tsjerke yn. De oaren wisten dêr wol rie op en stieken de tsjerke yn 'e brân. It âldste stik is de oanbou oan de noardkant. Letter hat dêr, nei't der wol tocht wurdt, it alter fan de fikarus, kapelaan, stien. Op dy oanbou stie in tuorke, yn 'e folksmûle 'De lytste toer' neamd. Dêr kin it oarspronklike angelusklokje yn hongen hawwe. Dy oanbou kin om 1100 hinne boud wêze as tsjerke. Der kaam ek in súdlike oanbou. De Hallumers sprekke oer de 'Koarte Gaarde'. Dat is in ferbastering fan Corps du Garde. Yn Frânske tiid wie der in Frânske besetting yn Hallum. De Hallumer toer wie in part fan it seinstelsel dat Napoleon oer syn hiele ryk brûkte foar it trochjaan fan befellen.
Mienskip
thumb|260px|De Sawn Stjerren It doarp hat in feriening fan Doarpsbelang en in kommisje foar it jierlikse doarpsfeest. It doarp hat twa skoallen: Op 'e Dobbe en It Fundamint. It iepenloftswimdbad hjit "De Sân Stjerren". It doarpsblêd hjit it Sân Stjerren Nijs. It histoarysk argyf komt te stean by it argyf op de side fan de LC.
Grutte fjoerflinter
Rûp
De rûp fret fan de Hantsjeriis.
Jacob Adriaan Nicolaas Patijn
Libben en wurk
Hy wie fan 1 oktober 1911 oant 1918 boargemaster fan Ljouwert, dêr't er fan 1912 oant 1918 ek plakferfanger-rjochter fan de arrondissemintsrjochtbank wie. Fan septimber 1918 ôf wie er boargemaster fan Den Haach oant 1930.
Patijn bewûndere Colijn ek bot. Hy ferfong him yn 1937 as minister fan Bûtenlânske Saken, trije moanne nei de formaasje fan it kabinet-Colijn IV, en bleau yn deselde posysje yn it kabinet-Colijn V. Hy wie sadwaande minister fan Bûtenlânske Saken fan 1 oktober 1937 oant 12 augustus 1939.
Neitins
Yn De Haach is in leane nei him neamd. In oare leane is nei him neamd yn Zeist.
Jeroen Brouwers
Libben
Fan 1958-1961 wie Brouwers yn militêre tsjinst einige as kertiermaster fa de Spesjale Tsjinsten: Marine Inlichtingen Dienst (MARID). Nei de tsjinst gie er yn 1961 nei Nijmegen en waard learling-sjoernalist by it krantekonser De Gelderlander. Ek wie er by de redaksje fan it soldateblêd Salvo.
Woltzeten
Etymology en wapen
De plaknamme stammet fan it âldnederdútske "wolden"; dit wiist op de oanwêzigens fan sompen yn de omkriten. It wapen fan Woltzeten docht ek fermoedzjen dat it doarp oan in wetter lei. It krús yn it wapen ferwiist faaks nei it kleaster Blauhaus.
Jan Gelinde van Blom
Libben
Van Blom ferstoar yn 1871 yn de âldens fan 75 jier yn Drachten.
Ford Madox Ford
thumb|right|200px|Ford Madox Ford Ford Madox Ford (Merton, Surrey) 17 desimber, 1873 - 26 juny, 1939) wie in Ingelsk romanskriuwer, dichter, kritikus en literêr redakteur.
Kleaster Betlehem
Lizzing
It kleaster lei yn de klaaihoeke fan Tytsjerksteradiel, yn it noardwesten fan de gemeente. It lei op in terp tusken de Dokkumer Ie, de Aldtsjerkster Feart en it eardere Riedpoeltsje, likernôch op 53°16'34N - 5°51'20E. It hie in weiferbining mei de wei de Dokkumer Ie bylâns.
De namme fan it kleaster bestiet, bastere, noch as de namme fan it buorskip Bartlehiem, dat dêr oan de Dokkumer Ie leit. Op it eardere plak fan it kleaster stean hieltiid noch gebouwen mei de namme Betlehem, mar no mei in ferbining mei de Wierewei.
Heksleat
De namme Heksleat jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Heksloot.
Wite Mar (oblast Vologda)
De Wite Mar (Russysk: озеро Белое; Ozero beloje) of de Belojemar is in mar yn it westlike diel fan 'e Russyske oblast Vologda.
Lolke Ypma
Libben en wurk
De trije oargelmakkers Ypma wiene soannen fan timmerman Severinus (Sjoerd) Feddes Ypma (1790-1867) en Julia (Jeltje) Dirks Kortrijk (1792-1865) yn Boalsert. Sy hiene noch seis soannen en in dochter dy't net yn de oargelbou sieten. De famylje wie aktyf yn it oargelmakkersfan fan om 1835 oant 1902. De âldste broer wie Dirk Sjoerds Ypma (1813-1853). Hy wie in learling fan Willem van Gruisen, dy't sels it fak learde fan syn heit Albertus van Gruisen. Dy wie learling west fan Albertus Antoni Hinsz en fia dy line stie Dirk Ypma yn de oargeltradysje dy't him út Noard-Dútslân oer Noard-Nederlân ferspraat hie.
Ypma die ek ûnderhâld en ferbouwingen oan besteande oargels. Sa krije die yn 1882 de opdracht it Mülleroargel út 1762 fan de Kapeltsjerke in Alkmaar te restaurearjen dat sûnt syn nammeplaat mei it jiertal 1882 hat.
Mar fan Tibearias
De Mar fan Tibearias, it meast wichtige swietwetteropslach fan Israel, kriget syn wetter út Noard-Israel en Súd-Libanon. De mar wetteret ôf nei it suden op de rivier de Jordaan, dy't mûnet yn de Deade See, de meast leechlizzende mar fan de wrâld.
Mûzen en rotten fan de Nije Wrâld
Yn ferhâlding ta de oare beide ûnderfamyljes fan 'e wrotmûseftigen, de wrotmûzen (Arvicolinae) en de hamsters (Cricetinae), hawwe de mûzen en rotten fan de Nije Wrâld lykwols in protte mei-inoar gemien, wat ta it gebrûk fan dizze ynformele groep laat hat. De mûzen en rotten fan de Nije Wrâld binne de iennichste kjifdieren dy't lânseigen binne yn Súd-Amearika, en yn Noard-Amearika diele se eare inkeld mei de wrotmûzen.
Aeolus (mytology)
Aeolus moete op de Liparyske Eilannen Odysseus. Hy joech dizze in pûd mei, wêryn de westewinen sieten, sadat Odysseus noait lêst fan tsjinwyn hawwe soe. De reisgenoaten fan Odysseus wienen lykwols sa nijsgjirrich, dat se yn de pûde seagen. De tsjinwinen ûntsnapten, wêrtroch't Odysseus syn bestimming noch net berikke koe.
Eollysk is in eolysk proses (ierdwittenskippen) is in begryp út de boaiemkunde: troch de wyn foarme, ôfsetten.
De Heide (mar)
It rekreaasjegebiet is ûntstien yn de jierren 80 fan de 20e iuw, neidat der in pear jier sânwinning bard wie, wêrtroch't in rekreaasjeplasse mei in djipte fan 20 meter ûntstie. Op de plasse binne allinnich roei- en sylboaten tastien. Nei it útsetten fan fisken is it wetter fan De Heide gaadlik om te fiskjen. Oan de noardkant fan de plasse is in lyts strân.
Kung Fu Panda (film)
Plot
As Shifu de foarsizzing fan syn master heart, stjoert er fuortendaliks syn tsjinstfeint Zeng, in goes, nei Mongoalje ta om 'e sipiers fan it tichthûs te warskôgjen. Underwilens makket Oogway dúdlik dat er de Drakekriger oanwize sil. Neffens de leginden fan alearen is dat in kriger dy't weardich achte wurdt om in boekrôle, de Drakerôle, te lêzen, dêr't er sa'n kunde en macht oan ûntliene sil dat er ûnferslaanber wurdt. Shifu giet der logyskerwize fan út dat de Drakekriger ien fan 'e Furieuze Fiif wêze sil, dat hy organisearret in toernoai sadat syn learlingen harren fermogens toane kinne. As Po fan it toernoai heart, wol er der bittere graach hinne om syn idoalen oan it wurk te sjen, mar earst wurdt er opholden troch syn ferplichtings oan syn heit, en dêrnei falt it beklimmen fan 'e lange, lange treppen by de berch op nei it Jadepaleis him swier fanwegen al syn oergewicht. Dat as er lang om let boppe komt, is er te let en binne de poarten fan 'e arena al ticht en op 't slot.
Produksje
It oarspronklike idee foar de film kaam fan Michael Lachance, in liedingjaande by DreamWorks Animation. Dêrby gie it om in parody fan in Sineeske fjochtsportfilm fan it wuxiasjenre. Op oankringen fan regisseur Stevenson waard it útgongspunt lykwols feroare fan in parody yn in aksjekomeedzje. De makkers fan Kung Fu Panda lieten harren ynspirearje troch de Hongkongske live-actionfilm Kung Fu Hustle, út 2004, en troch oare wuxiafilms, lykas Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000), Hero (2002) en House of Flying Daggers (2004). Der waard in protte war dien om sawol de werjûne kung fu as de Sineeske kultuer yn 'e film (skilderkeunst, byldhoukeunst, arsjitektuer, itensieden) sa wierheidsgetrou mooglik wer te jaan. De 'Furieuze Fiif' út 'e film binne eins hommaazjes oan 'e echte slange-, ape-, bidsprinkhoanne-, tiger- en kraanfûgelstilen fan Sineeske fjochtsporten.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Kung Fu Panda oer it algemien tige positive resinsjes. Sa skreau Richard Corliss yn it tydskrift Time dat de film "in hegere kursus [jout] op it mêd fan slûchslimme fisuele keunsten en tige befredigjend fermaak." Yn The New York Times omskreau Manohla Dargis Kung Fu Panda as "tagelyk sêftsedich en fan yndustriële sterkte", "konsekwint fermaaklik" en "fisueel meislepend". Wol hie hja krityk op 'e titel, wêrfan't se fûn dat er "suterich" klonk. Michael Phillips fan 'e Chicago Tribune neamde de film "ien fan 'e mar in pear komeedzjes fan 2008 fan lykfol hokker styl of sjenre dy't ferstân fan saken hat."
Greve
Greefskippen yn Nederlân
Karel de Grutte hie der foar soarge dat yn it gebiet dat hjoed-de-dei Nederlân is, dat ek part útmakke fan it Frankyske ryk, it bestjoer fan it lân op regel wie. Likernôch wie der op it ein fan de 9e iuw, doe't de Wytsingen foarlutsen, sprake fan in ferwyldere tastân. Nederlân makke noch wol part út fan East-Frânsje, it Dútske ryk, mar der wie gjin sintrale macht dy't de pleatslike greven yn de stringen hâlde koe.
De greven erkenden de keizer noch wol as harren hear, mar hâlden harren as ûnôfhinklike potestaten. De titel fan greve waard erflik. Ek besochten sy harren gebieten út te wreidzjen yn it neidiel fan oare greven. De lytsere greefskippen waarden faak mei geweld oan de gruttere en machtigere ûndergeskikt makke. Oant en mei de lette Midsiuwen hienen de greven in grutte macht yn harren gebiet, faak kombinaasjes fan mear goaen dy't troch fererving in grutter greefskip foarme hienen. De keizer wie net by steat om hjir in ein oan te meitsjen. Hy koe syn gesach net hanthavenje.
Op it ein fan de Midsiuwen waard de macht lykwols troch de lienhearen werom naam. Yn dy keninkriken mei in sterk sintraal bewâld waard de greve ta net folle mear as in aadlike titel.
Achterveld (Leusden)
Skiednis
Yn 1674 krige de Barneveldske katolike parochy nei santich jier wer in nije preester: Meinardus van Houten. De measte parochianen wienen lykwols protestant wurden. Doe't Meinardus ynseach dat er yn it Gelderske doarp de parochy net op 'en nij opbouwe koe, wiek er út nei Achterveld. Yn de pleats “Groot Achterveld” begûn er de Hillige Mis op te dragen en sette er útein mei de sielesoarch. Om 1730 waard der by de pleats in pastorije boud en sa'n 15 jier letter in earste tsjerkje. Yn 1844 waard der in Wettersteatstsjerke boud. Der stienen by de tsjerke mar in pear huzen.
Yn 1895 kocht de parochy de pleats flakby de tsjerke om dy te ferbouwen ta âldereinhûs, dêr't religieuze susters út Amersfoart de lieding krigen. Dat gebou waard yn de Earste Wrâldoarloch ferfongen troch in nij, folle grutter tehûs en yn 1924 noch útwreide.
Akkoart fan Achterveld
Oan de ein fan de Hongerwinter waard der yn de destiidse St Josephskoalle, no buerthûs 'De Moespot', ûnderhannele tusken hege alliearde generaals en de heechste Dútske funksjonaris oer de Dútske kapitulaasje en alliearde fiedseldroppings yn hongerjend West-Nederlân. Dat resultearre yn it saneamde Akkoart fan Achterveld fan 30 april 1945 tusken de Dútske besetters en de alliearde legerlieding.
Boer Johan van Dijk en syn frou waarden troch Yad Vashem ûnderskaat mei de titel 'Rjochtfeardige ûnder de Folken' fanwegen it opnimmen fan in Joadske ûnderdûker.
Ekonomy
Sûnt 1900 rjochten de boeren fan it doarp harren eigen koöperaasjes op. Der kamen in boerelienbank en in feefoerfabryk, letter ek in molkfabryk. Dy bedriuwen groeiden sterk en troch de ferbettere wurkgelegenheid groeide it doarp mei. By de skaalfergruttings yn de lânbou yn de jierren 1960 en 1970 ferdwûnen dy bedriuwen wer út it doarp en bleauwen de middenstân en de benammen agraryske tsjinstferlieners oer. It feefoerfabryk stiet sûnt 2010 op de nominaasje foar sloop.
Wehe-den Hoorn
Wehe-den Hoorn (Grinslânsk:  't Hörn-Wij of Wij) is in doarp yn de gemeente It Hegelân (oant 1 jannewaris 2019 gemeente De Marne) yn Grinslân (Nederlân).
Tsjerklik libben
Wehe-den Hoorn is ek it startplak fan de prosesjes nei de klús fan Us Leaffrou fan de Besletten Tún fan it beafeartplak Warfhuizen.
Ko-katedraal
Yn Nederlân is de Louwerter Bonifatiustsjerke in ko-katedraal fan it bisdom Grins-Ljouwert. De katedraal fan dat bisdom is de Sint-Joazefkatedraal yn de stêd Grins.
The Hole Truth
Ynhâld
Dat, de bewenners fan Milton Street sette útein mei it dumpen fan alderhanne âlde rommel yn it gat, grou ôffal dat se nea kwytkinnen hawwe op 'e gemeentlike jiskebult sûnder derfoar te beteljen. Mar hoefolle oft se ek yn it gat smite, it liket inkeld grutter te groeien. It bestean fan it sinkgat seit gau fuort, en al rillegau komme der lju út oare strjitten en buerten om harren grou ôffal yn it gat op Milton Street te dumpen. Nei ferskate kearen skille te wêzen komt de plysje del, dy't it gat ris oereaget en letter dy deis weromkomt om der in pear read-wytferve seachbokken omhinne te setten. Uteinlik komt der ek immen fan 'e gemeentlike bûtentsjinst del. Ta ôfgriis fan 'e bewenners fan Milton Street sjocht dyselde yn it sinkgat de oplossing foar it probleem dat de stêd hat om in gaadlike lokaasje foar in nije jiskebult te finen.
Tsiiskrûdegroukopke
De rûp
De rûp fret fan it tsiiskrûd en teewoartel.
Sieuwert Bruins Slot
Wurk en fersetswurk
Fan 1928 oant 1933 wie Bruins Slot abbekaat en prokkereur yn Amsterdam. Yn 1933 waard hy beneamd ta boargemaster fan Adorp yn Grinslân. Hy besocht nei de besetting sa lang mooglik oan te bliuwen om sa de ynfloed fan de Dútsers te beperken, mar yn 1942 slagge dat net mear, sadat hy op 24 febrewaris 1942 op fersyk earfol ûntslein waard. Hjirnei festige hy him as abbekaat yn Sauwerd yn Grinslân en begûn yn jannewaris 1943 mei syn redaksjewurk oan it dan yllegale blêd Trouw, ûnder de skûlnamme "Zwart". Hy wie ien fan de steunpylders binnen de organisaasje fan it yllegale deiblêd. Ek joech hy lieding oan de destiids yllegale ARP fan 1943 oant1945.
Hendrikus Franciscus Josephus van Schenk van Nijdeggen
Stoar yn huzinge "Oranjewoud" yn It Oranjewâld.
Willem H. Bouricius van Idema
Willem Bouricius van Idema (It Hearrenfean, 20 july 1797 - dêre 1852) wie grytman en tusken 1814 en 1865 lid fan de Steaten fan Fryslân.
Joadske jiertelling
Op grûn fan de Tenach wurdt der fan útgien dat de skepping yn it jier 3761 foar de gongbere jiertelling.
Daniël de Blocq van Scheltinga (1835-1878)
Daniël de Blocq van Scheltinga (It Oranjewâld (Skoatterlân), 15 febrewaris 1835 - Aenjewier (Tsjalbert?), 1 febrewaris 1878), wie grytman fan Skoatterlân.
Unbesmodzge Untfinzenis fan de Jongfaam Marije
Yn de pauslike bul Ineffabilis Deus fan 1854 naam paus Pius IX it dogma oan fan de ûnbesmodzge ûntfinzenis fan de Jongfaam Marije. De bul folge op in tiid fan de tanimmende folksferearing fan Marije, dy’t fan it begjin fan de 19e iuw ôf oplôge. Karakteristyk foar dy tiid wiene ek de talrike ferskiningen fan de Jongfaam Marije. De ferneamdste Marije-ferskining soe plak fûn ha yn Lourdes, dêr't Marije oant 16 kear ta oan Bernadette Soubirous ferskynde. Neffens it proto-evangeelje fan Jakobus wie Marije frij fan erfsûnde.
Fryske trochrinner
400px|thumb|right|Fryske trochrinners 'Fryslâns Rom' fan Ruiter
In Fryske trochrinner is in type houten reed, mei ien izer, dy't ûnder de skoech bûn wurdt. Earder waarden se ek wol ûnder de klompen, gympys, learzens en ek wol gewoan ûnder de sokken opbûn. Hoewol't alle houten redens faak Fryske trochrinner neamd wurde, binne de echte Fryske trochrinners redens dêr't it izer fan alhiel oant ûnder de hakke trochrint.
Hark Olufs
Libben
Hark Oluf’s libben is beskreaun yn in biografyske roman yn 2010: ''Der General des Bay. Das abenteuerliche Leben des Amrumer Schiffsjungen Hark Olufs'' fan Udo Weinbörner.
Denver Pyle
Denver Pyle (folút: Denver Dell Pyle; Bethune (Kolorado), 11 maaie 1920 – Burbank (Kalifornje), 25 desimber 1997) wie in Amerikaansk akteur, dy't syn karriêre begûn mei rollen yn westernsearjes en -films. Yn 'e Feriene Steaten krige er yn 'e sechstiger jierren in bekate bekendheid doe't er ferskillende kearen yn The Andy Griffith Show ferskynde yn 'e rol fan Briscoe Darling, mar yn 'e widere wrâld briek er pas yn 1979 troch, as omke Jesse yn 'e populêre tillefyzjesearje The Dukes of Hazzard.
Jonkheid
Denver Pyle waard yn 1920 berne yn it plakje Bethune, yn 'e steat Kolorado, as de soan fan boer Ben H. Pyle (1895-1988) en dy syn frou Maude (1899-1985). Nei't er de middelbere skoalle trochrûn hie, learde Pyle noch in blaumoandei troch oan 'e Steatsuniversiteit fan Kolorado, yn Fort Collins, mar briek syn stúdzje úteinlik ôf om in karriêre yn 'e entertainmentyndustry te begjinnen. Hy wie drummer yn ferskate bands oant de Japanske oanfal op Pearl Harbor de Feriene Steaten yn 'e Twadde Wrâldoarloch behelle. Doe naam er tsjinst op 'e Amerikaanske keapfardijfloat en brocht de oarloch troch as seeman, yn faak nuodlike omstannichheden.
Aktearkarriêre
Nei de oarloch sette Pyle útein mei in filmkarriêre yn Hollywood. Yn 'e fyftiger en sechtiger jierren fertolke er figuranteroltsjes, gastrollen en oare lytse rollen yn in ferskaat oan Amerikaanske westernsearjes, wêrûnder Gunsmoke (14 kear), The Life and Legend of Wyatt Earp (9 kear), Dick Powell's Zane Grey Theater (7 kear), Frontier Justice (2 kear), en fierders û.m. The Lone Ranger, The Cisco Kid, Have Gun – Will Travel, Pony Express en How the West Was Won. Dêrnjonken wied er ek (yn soartgelikense rollen) te sjen yn oarsoartige searjes. Op it mêd fan films spile er yn ferskate westerns fan 'e ferneamde regisseur John Ford, wêrûnder The Horse Soldiers en The Man Who Shot Liberty Valance. Yn John Wayne syn The Alamo (1960) hied er de rol fan ien fan 'e frijwilligers út Tennessee, mei de namme Thumblerig. Fierders portrettearre er Sam Houston, de earste presidint fan it ûnôfhinklike Teksas, yn ferskate ôfleverings fan 'e rige The Adventures of Jim Bowie.
Wijbren Elgersma
Wurkpaad
Elgersma wie in soan fan Klaas Wybrens Elgersma en Feike Jans Terpstra. Hy begûn syn karriêre as twadde amtner op de sekretary by de gemeente Westdongeradiel yn 1913. Fjouwer jier letter waard er adjunkt-kommys yn Swol. Net folle letter gie er al werom nei Westdongeradiel, no as earste amtner. Fan 1921 oant 1931 wie hy gemeentesekretaris fan Barradiel. Yn 1931 waard er beneamd as boargemaster fan Frjentsjerteradiel. Dêrnjonken wie er ûnder oaren ynspekteur fan de feriening foar kristlik folksûnderwiis (1931-1950) en lid fan Provinsjale Steaten.
Peter Blangé
Karriêre as spiler
Hy begûn syn follybalkarriêre as alvejierrige by Tonegido yn syn berteplak. Dêrnei spile er ûnder oare foar Startlift en Brother Martinus. Fan 1990 ôf komt hy út yn Itaalje foar Paeletti Catania (1990-1991),  Maxicono Parma (1991-1996), Sisley Volley Treviso (1997-1999). Ek kaam er foar Moerser SC (Dútslân) út, dan wie yn it seizoen 1996-1997.
Indigo (kleur)
Klassifikaasje as in spektrale kleur
Yn 'e santjinde iuw yntrodusearre de Ingelske natuerkundige sir Isaac Newton indigo as ien fan 'e sân basiskleuren, dy't tagelyk ek de kleuren fan 'e reinbôge wiene: read, oranje, giel, grien, blau, indigo en fiolet. Hjirby moat oantekene wurde dat it bûten de natuerkunde gebrûkliker is om 'e kleuren fan 'e reinbôge te beneamen as: read, oranje, giel, grien, blau en pears. Newton brûkte it spesifikere fiolet ynstee fan pears en foege indigo as in sânde kleur ta tusken blau en fiolet yn.
List fan grytmannen fan It Amelân
Dit is in list fan grytmannen fan de eardere gritenij It Amelân yn Fryslân oant de ynfiering fan de gemeentewet yn 1851.
Suriname
Lizzing
It lân wurdt begrinzge troch:
Omgong fan Frankryk 2022
Startplak
It wie de earste kear dat Keappenhaven as startplak fan de Omgong fan Frankryk fungearre; tagelyk wie it it noardlikste plak dêr 't de Omgong ea úteinset is. De earste trije etappes fûnen plak yn Denemarken; nei in tiidrit yn Keappenhaven folgje der noch in rit op de eilannen Seelân en Fún en in rit yn Jutlân op it Deenske fêstelân.
Treinramp by Skiedam
Belutsen treinen en omstannichheden
Op 4 maaie 1976 hie D-trein 215 inkelde minuten fertraging oprûn. Dochs waard besletten om de stoptrein 4125 yn te heljen fia de gebrûklike metoade. Wylst de stoptrein fertrage om't der in giel sein toand waard, kaam de D-trein 215 mei sa'n 40 km/o op it linker spoar foarby. Op dat stuit kaam nút tsjinoerstelde rjochting stoptrein 4116 oanriden op itselde spoar. In frontale botsing wie it gefolch. Stoptrein 4125 waard dêrby sydlings rekke troch de 4116.
It lichte treinstel fan it type SGM botste mei flinke snelheid frontaal tsjin de swiere lokomotyf fan de D-trein. Yn it foarste rydtúch fan de stoptrein foelen alle deaden en swierferwûnen. De masinist fan de D-trein koe op tiid út syn lokomotyf springe en oerlibbe de ramp.
Whitney Houston
Housten bruts troch yn de jierren tachtich mei All at Once. Der waarden mear as 220 miljoen albums, singles en fideos fan har ferkocht. Letter spile hja ek yn films, ûnder mear yn The bodyguard dêr't hja in sjongeres yn spile. Nei 2000, rekke har karriêre yn de nederklits, ûnder mear troch problemen mei drank en drugs. Dat hie ynfloed op har stim. Whitney Houston is 48 jier wurden.
Fiktoaria (Austraalje)
Ekonomy
De ekonomy fan Fiktoaria is de op ien nei grutste fan Austraalje, nei dy fan Nij-Súd-Wales. De measte opbringst en de grutste wurkgelegenheid hat de tsjinstesektor, mei as wichtichste ûnderdielen it bank- en fersekeringswêzen, de ûnreplik goedmerk, it ûnderwiis en de sûnenssoarch.
Tsjûktsjensee
De Tsjûktsjensee is mar 4 moannen yn it jier befarber, en 56% fan 'e see is minder as 50 m djip. De see is ryk oan soöplankton, dat der hâlde grutte kloften walfisken en fisken ta, wêrfan't dy lêsten wer seehûnen oanlûke. Dizze bisten wurde tradisjoneel troch de lânseigen folken fan it gebiet, de Tsjûktsjen en de Inûyt, bejage.
Marche-en-Famenne
Midsiuwen
Yn de iere Midsiuwen wie Marche mar in lyts doarp oan de beek Marchette, ien fan de úthoven fan de tichteby lizzende Abdij fan Stavelot. Yn de 12e iuw kaam dit gebiet oan it greefskip La Roche. It plak lei tige gaadlik oan de grutte wei fan Namen nei Lúksemboarch, dat it it ûntwikkele him rillegau ta in stêd, dy't syn stedsrjochten yn de 13e iuw krige. Oan de ein fan dy iuw wie in stêd mei alles wat dêr yn de Midsiuwen by hearde: muorren, mei twa poarten, in rige wachttuorren, en in kastiel. De merk en religieuze organisaasjes koenen ta bloei komme yn de sletten stêd.
Stasjon Amersfoart Sintraal
Skiednis
It earste stasjon (NCS waard iepene op 20 augustus 1863. It lei oan de doe iepene Sintraalspoarwei (Utert – Kampen) fan de Nederlandsche Centraal-Spoorweg-Maatschappij (NCS). It lei eastlik fan it hjoeddeiske stasjon, op 10 juny 1874 waard de ferbining nei Hilfertsom – Amsterdam (Goailine) yn gebrûk nommen, op 15 maaie 1876 waard dizze line ferlinge nei Apeldoarn – Sutfen. Dit waard de Easterspoarwei fan de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM).
Om in ein te meitsjen oan dizze ûnpraktyske situaasje fan trije stasjons op koarte ôfstân, waard yn 1901 op de hjoeddeistige lokaasje in nij stasjonsgebou fan de HSM, nei in ûntwerp fan Dirk Margadant, yn gebrûk naam. Ek de treinen fan de NCS giene hjirfan gebrûk meitsje. Neidiel fan it nije stasjon wie al dat dit fierder fan it sintrum kaam te lizzen. Troch it hichteferskil tusken it stasjonsplein en de spoaren, koe der in brêge oer de perrons boud wurde, dy't lykfloers oansleat op de stasjonshal. It âlde NCS-stasjon bleau behâlden as tsjinstgebou en bestiet no noch hieltyd, it stiet oan de Smallepad yn Amersfoart.
Ype Wenning
Priis
Yn 1911 waard him de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst takend.
Goud (kleur)
Goud is in kleur dy't beskôge wurdt as in tint fan giel. It wurdt op yn 'e regel omskreaun as in 'waarme' kleur giel, d.w.s. in wat dûnkerder tint as dat giel normaal hat. It kin ek in metallic-kleur giel wêze, dy't mear de kant fan bêzje útskaait. De namme 'goud' komt fan it ealmetaal goud. Yn 'e heraldyk komt goud as in tinktuer foar, dat ek or neamd wurdt, mar yn dy kontekst wurdt mei 'goud' yn 'e regel gewoan giel bedoeld.
Yn 'e kleurtechnyk
By additive kleurminging (bgl. op tillefyzje- en kompjûterskermen) is goud in sekundêre kleur, dy't produsearre wurdt troch read en grien ljocht te mingen. By subtraktive kleurminging (bgl. yn 'e druktechnyk) is it ek in sekundêre kleur, dy't dêr oanmakke wurdt troch de minging fan giel mei in bytsje maginta. It is ek mooglik om 'e yllúzje fan goud te wekjen troch in foarwerp mei in glânzgjende of metallic-kleur sulver oer te skilderjen mei in transparant laachje giele ferve; soks wurdt gauris dien mei krystfersierings.
Playboy (tydskrift)
Bekende Amerikaanske Playboymodellen
thumb|230px|Marilyn Monroe thumb|right|200px|Bettie Page Guon modellen waarden troch in fotoreportaazje yn Playboy Magazine wrâldferneamd. Oaren stiene der ien kear yn en waard dêrnei noait mear wat fan fernaam.
Den Olden Florus
De mole hat twa keppel mealstiennen, dy't op twa ferskillende ferdjippings sitte. De achtermole bestiet út keunststienen en de foarmole út blauwe stienen, wêrfan de loper jitten is. De twa stienspillen wurde troch itselde boppetsjil oandreaun. It boppetsjil hat oan de trepside 61 kamen en oan de boarstside 75 kamen. De stek is 14 sm. It mealkeppel oan de trapside, de foarmole, hat in stienspil mei 11 stêven. It mealkeppel oan de boarstside, de eftermole, hat in stienspil mei 13 stêven. De oerbringingsferhâldings binne resp. 1 : 5,55 en 1 : 5,78.
Mei it luiwurk, dat direkt troch it boppetsjil oandreaun wurdt, wurde sekken nôt opluid (ophyst). It troch it boppetsjil oandreaune tsjil fan it luiwerk wurdt it bargetsjil neamd. Oan de oare kant fan de luias sit it gaffeltsjil, dat brûkt wurde kin om mei de hân op te luien.
Knooppunt De Jouwer
Rekonstruksje
Yn maaie 2010 waard it kontrakt foar it knooppunt tekene troch minister Camiel Eurlings en de provinsje Fryslân. Dêryn waard de finansiering ôfsputsen en koene de tariedings trochgean. Neffens de efternei bystelde planning fan hjerst 2011 moasten it Untwerp Traseebeslút en de MER der medio 2012 ree lizze om yn te sjen. In oantal ûndersiken moast opnij dien wurde, om't rekken holden wurde moast mei in faasje fan 130 km/o.
Bûtenrêst
It hûs wie lange tiid yn besit fan de eigeners fan Poelsicht. Geertruida Rinia fan Nauta, widdo fan Mr. Van Ness en dochter fan mr. Cornelis Franciscus Rinia fan Nauta, soe de lêste bewenster fan it bûten "Bûtenrêst" west hawwe.
Tanya Hansen
Tanya Hansen, echte namme: Tanja Karina Hansen (Jessheim, 11 septimber 1973), is in rêstend Noarsk neakenmodel, stripper, pornografysk aktrise en pornoprodusinte, dy't berne is yn it plakje Jessheim, yn it distrikt Åkershus. Se wurdt beskôge as de earste Noarske pornostjer en is yn har heitelân tige ferneamd (ferlykber mei Cicciolina yn Itaalje of Kim Holland yn Nederlân)
Libben
Yn 'e midden fan 'e jierren njoggentich wenne hja in hoart yn Spanje en Sweden, mar letter kearde se werom nei Noarwegen, dêr't se har nei wenjen sette yn it Eastnoarske Halden. Njonken har aktear- en posearwurk wie se yn dyselde snuorje ek wurksum as produsinte fan pornofilms en as redakteur fan twa Noarske pornobledsjes, Lek en Cocktail. Yn 1999 presintearre se it programma Opptur op 'e Noarske radiostjoerder NRK P3.
De Geitefok
Doelstellings
Doelstellings fan De Geitefok binne:
Om it âldjierfeest hâlde te kennen en de ferienings en ynstânsjes yn it doarp in kado jaan te kennen geane de Geitefokkers oan de ein fan it jier, meastentiids oan de begjin fan desimber, lâns de doarren om jild yn te sammeljen.
Eastsibearyske See
thumb|300px|Lizzing tusken de [[Laptevsee en de Tsjoektsjensee]] thumb|right|300px|Laptevsee (l) en Eastsibearyske See (rj) mei de Nijsibearyske Eilannen De Eastsibearyske See (Russysk: Восточно-Сибирское море; Vostótsjno-Sibírskoje Móre) is in diel fan de Noardlike Iissee en hat in oerflak fan sa'n 913.000 km², dy't it grutste part fan 't jier beferzen is. De see leit tusken de Arktyske Kaap (op Komsomolets) yn it noardwesten, de Nijsibearyske Eilannen yn it westen, de Russyske dielgebieten Jakoetsje en Tsjoekotka yn it suden en Wrangel-eilân yn it westen. It grinzet oan de Laptevsee yn it westen en de Tsjoektsjensee yn it easten.
Wetter Is Libben
It projekt kaam yn opspraak omdat de helte fan de € 75.000 kostjende klus út mienskipsbelestingen betelle waard. De projektûntwikkelder betelle de rest. De iepening troch de Drachtster wethâlder fan Kultuer, Fred Veenstra barde ûnder grutte media belangstelling.
Marten Annes Ypma
Ferskil fan ynsjoch
Yn 1852 naam Ypma in berop oan mei de gemeente fan Graafschap. Letter is er nei Alto yn Wisconsin gien, dêr't er ferstoarn is op 1 maaie 1863 yn de âldens fan 52 jier. Ypma is begroeven op it tsjerkhôf yn Vriesland.
Stichting Friesland Pop
Der wurdt ynformaasje jûn oan oerheden, artysten op it mêd fan beliedsfoarming, fasiliteiten en wurde nije inisjativen stipe. It platfoarm steunt it Fries Popnet en de FPPM-matchingregeling.
Pols (ljeppen)
Skiednis
De pols waard om it jier 1200 hinne yn grutte parten fan Europa brûkt by de jacht, om fan it iene nei it oare doarp te gean en as spear yn it gefjocht. Yn 1592 beskriuwt de Spaanske histoarikus en ealman Bernardino de Mendoza it brûken fan de Springstock yn de Tachtichjierrige Oarloch troch de Friezen.
Lombardije
Lombardije (Italjaansk: Lombardia, fan it Germaanske folk de Lombarden, Lombardynsk: Lumbardia), is in regio yn Noard-Itaalje, oprjochte yn 1859. De regio rint fan de Sintrale Alpen yn it noarden oant de rivier de Po yn it suden. Yn it westen wurdt Lombardije begrinze troch it Lago Maggiore en de rivier Ticino, yn it easten troch de Gardamar en de rivier de Minsio. Lombardije wurdt fierders temidden Switserlân, en de regio's Trentino-Súd-Tirol, Feneto, Emilia-Romagna en Piëmont.
Fan alle Italjaanske regio's hat Lombardije it grutste tal ynwenners en is ekonomysk fan grut belang.
Beverly Hills
Skiednis
Yn 'e njoggentiger jierren stelde Los Angeles út om ien fan syn metrolinen troch te lûken nei Beverly Hills, mar it stedsbestjoer fan Beverly Hills, dat de grutte buorman leaver wat op in distânsje hâldt, stegere it oanbod ôf. Yn 2001 woe Los Angeles in flugge busline (sis mar in ynterliner) nei Beverly Hills opsette, mar ek dat útstel waard troch it stedsbestjoer fan Beverly Hills fetoë.
Bant
Yn 1951 waard begûn mei de bou fan it doarp, dat ûnderwilens mear as 1300 ynwenners telt en oan de snelwei A6 leit, tusken de plakken Emmeloard en De Lemmer.
Nettsjinsteande dat Bant mar in lyts doarp is, hat it de nedige foarsjennings ta foldwaan. Sa binne der twa basisskoallen. Teffens hat Bant in bloeiende sportferiening, in fakânsjepark, in multifunksjonele akkommodaasje (de Bantsilyk) en leit it mar op in pear kilometer fan de Kúnderbosk. Om de fiif jier is der yn Bant in grut doarpsfeest. In juny 2006 fierde Bant dat it doarp fiifenfyftich jier bestie.
Gerbrand Adriaens Bredero
Libben
Bredero waard berne yn Amsterdam en dêr hat er syn hiele libben wenne en arbeide. Hy neamde himself "G.A. Bredero, Amstelredammer", mar ek wurdt er wol Breero of Brederode neamd. Hy wie it tredde bern fan Marry Gerbrants en Adriaen Cornelisz. A. C. Bredero, dy’t skuonmakker wie, hannele ek yn fêstguod. Bredero waard berne oan de Nes, op it hjoeddeiske nûmer 41. Yn 1602 ferhûze de hûshâlding nei in hûs oan de Oudezijds Voorburgwal, no nûmer 244. Bredero hat dêr syn Hiele libben tahâlden. Beide hûzen binnen no restaurants.
Resinte útjeften fan of mei wurk fan Bredero
F.R. Coers Fzn. (ed.), `Liederen van B.', in Lieten fan Grut-Nederlân (1933)
C.A. Zaalberg (ed.), Lucelle (1972)
A. Keersmaekers (ed.), Toneelspelen (1979)
Simon van der Aa
Van der Aa skreau oer de feestjerte yn Fryslân en wie redakteur fan de Friesche Volksalmanak
Cinecittà
Skiednis
Nei in perioade dat Cinecittà hieltyd hast omfoel, besleat it Italjaanske regear yn 1997 om it studiokompleks, dat doe noch altyd in steatsbedriuw wie, te privatisearjen. Dêrby waard 80% fan it kompleks oan partikuliere ynvestearders ferkocht, wylst de steat in belang fan 20% yn besit hold.
Lerwick
Lerwick hat ûnder oaren it stedhûs, Fort Charlotte, Böd of Gremista en Clickimin Broch dy't it besjen wurdich binne.
Star Wars: Clone Wars (telefyzjesearje út 2003)
Untfangst en resultaat
De telefyzjekritisy wiene oer it algemien tige posityf yn harren resinsjes fan Star Wars: Clone Wars. Phil Pirrello fan SyFy Wire skreau yn 2021 dat Star Wars: Clone Wars de bêste Star Wars-tekenfilmsearje wie dy't ea makke wie. Hy fûn dat Genndy Tartakovsky "oan Star Wars de meast dynamyske bylden ea joech, wylst er alle aksje en konflikt út 'e Kloane-oarloggen sjen liet dy't Lucas út syn prequels op it grutte skerm weiliet." Liam Gaughan fan 'e webside Collider neamde de searje yn 2021 "syn tiid fier foarút" en fûn dat Star Wars: Clone Wars better gebrûk makke fan 'e fermiddens, planeten en technologyske ûntwerpen as de live-actionfilms fan 'e Star Wars-prequeltrilogy. ComicBook.com skreau yn 2021 dat Star Wars: Clone Wars "it besjen wurdich is foar eltse fan fan geweldige animaasje."
Stasjon Olst
Gebou
It oarspronklike spoarweistasjon fan Olst wie in standertstasjon fan de Steatsspoarwegen, in stasjon fan it type SS fyfde Klasse, boud yn de jierren sechtich fan de 19e iuw, en wie ien fan de ienenfjirtich stasjons dy't ea yn dizze klasse boud wie. It gebou wie ûntwurpen troch de arsjitekt Karel Hendrik van Brederode. Yn 1898 krige it stasjon oan de linkerkant in lange fleugel. Yn 1936 waard it stasjon sletten, mar yn 1940 waard it stasjon op 1 juny weriepene. It âlde stasjonsgebou út 1864 waard yn 1975 ôfbrutsen en ferfongen troch in tal abry's.
Ayrton Senna
Ayrton Senna begûn al mei hurdriden doe't er fjouwer jier wie, yn in kart.
Hy stoar by de Grutte Priis fan San Marino yn 1994. Ayrton Senna waard beskôge as de bêste autoracer fan syn tiid, fergelykber mei Juan Manuel Fangio yn de jierren fyftich.
Aylvastate (Ternaard)
De Aylvastate (ek: It Slot of aadlik hûs De Spiker ) stie yn Ternaard yn de eardere gemeente Westdongeradiel en waard om 1658 boud. Yn de âldste argiven wurdt allinnich skreaun oer in nôtskuorre (Spiker), en dêrnei oer in pleats. Op it stee fan dit hûs stiet tsjintwurdich âldereinsintrum ‘De Spiker’. Om 1658 waard oan de súdkant fan de pleats in aadlik hûs of Slot boud. Ynearsten wurde it Slot en de pleats apart neamd, omdat beide yn eigendom wienen fan ien eigener. Letter waarden de nammen gearfoege en waard yn de koehieren skreaun oer het adelijk huis de Spijker. Yn Ternaard stie noch in State, dat 'Slot Herweij’ neamd waard, beide hawwe eigendom west fan ûnder oare de famylje fan Aylva.
Fan de State is in ôfbyld bewarre bleaun dy't troch J. Stellingwerf yn 1723 makke waard. Under de tekening stiet de tekst: ’t Slot Aijlva State te ternaert in Westdongeradeel behoort Douwe van Aijlva grietman van kollumerland 1723. P. de Haan skriuwt fierder: ''In het jaar dat Stellingwerf de tekening maakte was Douwe van Aylva echter de eigenaar van het Slot Herweij. De conclusie die men vroeger trok was dat het dus een afbeelding betrof van dit slot. Maar in 1806 wordt door de plaatselijke schoolmeester geschreven dat Slot Herweij 40 (!!) vertrekken had in het toen royaal ingerichte huis. Maar bij de verkoop van Het adelijk huis de Spijker in 1822 bestond dit Slotje slechts uit drie kamers en een schuur waarmee waarschijnlijk de oorspronkelijke Spijker wordt bedoeld. Slot Herweij is dus vele malen groter geweest dan Het adelijk huis de Spijker. Ook is bekend dat er een afbeelding van Groot Aylva is of geweest is. Tegenwoordig wordt dan ook algemeen aangenomen dat de verdwenen afbeelding het grote Slot Herweij (Groot Aylva) betreft en de bekende tekening het kleine adellijk huis de Spijker (’t Slot Aijlva State). Dat J. Stellingwerf dan bij het onderschrift een fout zou hebben gemaakt is niet uitzonderlijk; van hem is bekend dat zowel zijn afbeeldingen en/of de onderschriften lang niet altijd juist zijn''. Boppeneamde is wol yn tsjinspraak mei de tekst oer Herwey State en moat neier útsocht wurde.
Lennart Adema
Lennart Adema (Makkum, 7 augustus 1989) is in suksesfolle jonge keatser en fuotballer út Makkum. Hy is studearret oan it CIOS op it Hearrenfean en is oansletten by de Stifting Score.
Jaws 2
Plot
Op it eilân binne Brody en syn frou Ellen der tsjûge fan hoe't Tom Andrews oan lân en nei in ambulânse brocht wurdt. De oare dûkers fertelle dat se tinke dat er earne fan skrokken wêze moat. Fan Jeff Hendricks heart Brody dat Mike út te silen gien is. Dêrop foarderje hy en Ellen mei help fan in tsjinakseljende Hendricks in plysjeboat om harren soan te rêden. Se komme Tina har boat tsjin en fine it fanke ferstive fan eangst op in sideplak yn 'e boech werom. As se har oan 'e praat krije, befêstiget se de oanwêzigens fan in reuseftige haai. Brody ropt in passearjende boat oan om Hendricks, Ellen en Tina oan lân te bringen, wêrnei't er de syktocht nei Mike en de oare bern allinnich fuortset.
In wetterhelikopter fan 'e Amerikaanske Kustwacht, dy't troch Brody alarmearre is, ûntdekt de boatsjes en de bern, en lânet op it wetter om in tou fêst te meitsjen, sadat er se foarsichtich nei Amity slepe kin. De haai dûkt lykwols op en byt him fêst yn ien fan 'e beide pontons dêr't de helikopter op driuwt. Hy skuort de helikopter om, sadat dy kapseist en sinkt, wêrby't de piloat omkomt troch ferdrinking of in haaie-oanfal. Neitiid stompt de haai de lytse Sean fan Marge har boatsje ôf. De jonge falt yn it wetter en Marge dûkt him efternei. Se wit him te rêden en wer op it boatsje te helpen, mar sels wurdt se ferslynt troch de haai.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Jaws 2 mingde resinsjes, mar de film wurdt rûnom beskôge as fierwei de bêste fan 'e trije ferfolchfilms fan Jaws. Neffens Gene Siskel, dy't skreau foar de Chicago Tribune, wie de film inkeld it oansjen wurdich as Roy Schneider yn byld wie. Hy parte 21/2 fan 4 stjerren oan Jaws 2 ta. Yn The New York Times skreau Vincent Canby: "Guon fan 'e aksjesênes binne goed makke, mar dy hawwe se sa yn it wylde wei yn 'e film falle litten, dat Jaws 2 nea opbout nei lykfol hokker klimaks." Neffens Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times wie de film "klearebare rotsoai".
John "Rookie" Wright
Yn 2008 doe't it Amerikaanske keatsbûn, de USHA, de nasjonale kampioenskippen foar it spul mei de big ball wer ynstelde, pakte Rookie dêryn, alhiel neffens ferwachting, de titel, dy't er yn 2009 wist te prolongearjen. Oan it begjin fan 2010 rekke hy blessearre en koe dat jier net folút spylje. Op it ein fan de simmer fan 2010 liet er lykwols sjen dat er op de wei werom wie troch foar de 4e kear it "King of the Court" toernoai op syn namme te skriuwen. Yn 2011 pakte hy de tried wer op en wûn de tredde nasjonale titel big ball.
Bearn Bilker
Underskieding
Yn april 2021 waard Bilker beneamd ta Offisier yn de Oarder fan Oranje-Nassau foar syn jierrenlange ynset foar it iepenbier bestjoer yn Fryslân en syn frijwilligerswurk foar tal fan maatskiplike organisaasjes.
Lisse
Lisse is in plak en in gemeente yn Súd-Hollân, dy't bestiet sûnt 1811. Lisse leit yn 'e Bollestreek, en yn it plak leit de Keukenhof dy't dêr op rjochte is. Yn Lisse stiet ek it Fiorettikolleezje.
Kreil (Noard-Hollân)
Kreil leit krektas it efkes fierderop lizzende Poolland oan de Westfryske Omringdyk yn de gemeente Hollâns Kroan yn de Nederlânske provinsje Noard-Hollân. De namme is in dúdlike ferwizing nei it Kreiler Wâld, in wâld dat der ea lein hat.
Gerbrandus Jelgersma
Yn 1911-1912 ferskynde syn standertwurk Leerboek der psychiatrie. Fan 1914 ôf wie er in neifolger fan Freud.
Hengelo (Oerisel)
Hengelo (Nedersaksysk: Hengel) is in stêd en gemeente yn de provinsje Oerisel, mei ynwenners (, boarne: CBS), en mei in oerflak fan 61,75 km² (wêrfan 0,69 km² wetter). De gemeente Hengelo waard oprjochte yn 1811.
Plakken
It haadplak fan de gemeente is de stêd Hengelo, en in oare plak yn de gemeente is Beckum.
Kartago
De ruïnen fan Kartago lizze likernôch 10 kilometer eastnoardeastlik fan Tunis en is in UNESCO-Wrâlderfgoed.
Freestyleskyen op de Olympyske Winterspullen
Medaljespegel
De top-10 fan lannen dy't by it Freestyleskyen medaljes wûn ha by de Olympyske Winterspullen. Bywurke oant en mei 2022
Franz Schubert
Jeugdjierren
Franz song sa moai, dat hy waard oannaam as 'Sängerknabe' by de Weenske hofkapel. Hjir krige dêr ûnder oaren les yn harmony fan hofkapelmaster Salieri. Ek doe't er oant lûdferoarjen wie hat Salieri Franz noch jierrenlang fergees les jûn. Om't er net yn (militêre) tsjinst woe, waard er helpûnderwizer oan syn heite skoalle.
Komponist
thumb|It liet Der Musensohn (1822) útfierd troch Peter Schöne en Boris Cepeda Nei't er op 19 oktober 1814 syn earste masterlike liet 'Gretchen am Spinnrade' skreaun hie, kaam er ta folsleine ûntjouwing fan syn kompositoarysk kinnen yn 1815, it meast fruchtbere jier fan syn libben. Fjouwer opera's, twa symfonyen, 144 lieten - ûnder oaren 'Erlkönig' en 'Heidenröslein' -, twa missen, in strykkwartet en twa pianosonates, wiene it resultaat.
Delgong
Yn 1827 kaam it plak fan kapelmaster oan it Kärtnertorteater frij. Schubert sollisitearre wer, mar troch yntriges mislearre dat op 'en nij. Ludwig van Beethoven syn oardiel oer Schubert's wurk:' Wier, yn Schubert wennet in godlike fonk', feroare net folle oan Schubert's geastlike tastân op dat stuit. Yn de lietesyklus 'Die Winterreise' dy't yn dy snuorje skreaun is, kin men in beskaat deadsferlangen beharkje.
Kartago
Under Rome
Doe't it kristendom him oer it Romeinske Ryk fersprate, waard it tige warber yn Noard-Afrika en waard Kartago it sintrum dêrfan. Kartago hie ferskate konsyljes holden, lykas de Konsylje fan Kartago (397), en trochdat biskop Augustinus fan Hippo dêr studearre hie, bleau it in wichtich plak. De kristenen dêre ferfolgen de heidenen en ferskate heidenske timpels waarden ferneatige.
Under de islamiten
De Medina fan Tunis, dat oarspronklik in Berberske delsetting wie, waard as it nij regionaal sintrum ûnder de Omajjaden stifte. Under de Achlabiden waard Kairouan lykwols harren haadstêd, mar Tunis profitearre fan it ferbetterjen fan de ekonomy yn dy tiid en waard de twadde wichtige stêd yn dat keninkryk. It waard fan 902 en 909 de haadstêd fan it keninkryk, doe't Sjiïtyske Berbers Ifriqiya oernamen en dêr it Kalifaat fan de Fatimiden stiften.
Kartago wie oant fier yn de Midsiuwen noch hieltyd in biskopsit, dat yn twa brieven fan paus Leo X út 1053 neamd waard. Dy brieven wiene in andert foar in oplossing fan in skeel tusken de biskoppen fan Kartago en Gummi. Yn dy brief ferklearre de paus dat, nei de Biskop fan Rome, de biskop fan Kartago de earste aartsbiskop fan gâns Afrika wie. Letter yn de alfde iuw waard der noch oer biskoppen fan Kartago skreaun, mar dêrnei wurdt der neat mear oer it bisdom neamd.
Monosacharide
Monosachariden (inkeldsûkers) binne de ienfâldichste koalhydraten. It binne aldehyd-alkohoalen en keton-alkohoalen mei trije oant seis koalstofatomen. Sûkers mei trije koalstofatomen wurden trioazen neamd, dy mei 4,5 en 6 binne tetroazen, pentoazen en heksoazen.
Kartago
Yndieling Punysk Kartago
thumb|Plattegrûn fan Punysk Kartago foar de Tredde Punyske Oarloch yn 146 f.Kr. thumb|Kaart fan Kartago út 1844 mei de muorren en wichtichste Punyske en Romeinske bouwurken. thumb|Ruïne fan in hûs op Byrsa Kartago hie in útbaggele binnenhaven (Punysk: kothon) dy't út twa parten bestie en dy leine oan de súdeastkant fan de stêd. De earste haven wie in haven foar hannelsskippen en hie in rjochthoekige foarm. De twadde haven wie in marinehaven dy't in rûne foarm hie. De havens diene mooglik ek tsjinst foar de skipbou, en it opladen en ôflossen fan de skippen. Grutte ankerplakken leine benoarden en besuden de stêd. Noardlik en westlik fan de binnenhaven wiene der bedriuwen dy't warber yn de metaalferwurking en it pottebakken wiene.
Romeinsk Kartago
Noardeastlik dêrfan is it saneamde parc des villas romaines, dêr't op in earder Punysk begraafplak de oerbliuwsels fan in stikmannich Romeinske filla's binne. De tredde iuwske filla de la volière, neamd nei de oanwêzige fûgelmozaïken, waard fannijs restaurearre en befettet in antikwarium, dat in ûndergrûnsk ferwulft is.
Star Wars: Episode IV – A New Hope
Plot
It romteskip, in korvet mei de namme Tantive IV dy't ûnder befel stiet fan kaptein Raymus Antilles, wurdt lykwols by de planeet Tatooine ûnderskept troch in Keizerlik stjerreslachskip mei oan board de ûnmeilydsume Sith-hear Darth Vader, de neiste hantlanger fan 'e boasaardige keizer Palpatine. Wylst Keizerlike stoarmtroepers de Tantive IV interje en handich ôfweve mei de soldaten fan 'e Alderaanske Konsulêre Wacht dy't it skip ferdigenje, ferberget prinsesse Leia de blaudrukken yn it ûnthâld fan 'e astromeganisiên-androïde R2-D2. Nei't de prinsesse troch de stoarmtroepers finzen nommen is, ûntkomt R2-D2 mei de protokolandroïde C-3PO yn in rêdingskapsule nei it oerflak fan Tatooine.
Friends with Benefits (film)
Plot
Dylan, dy't foar dy feestdei nei Kalifornje giet foar famyljebesyk, nûget de deprimearre Jamie út om mei. Yn Los Angeles moetet Jamie Dylan syn âldere skieden suster Annie, syn jonge omkesizzer Sammy en syn heit, dy't it begjinstadium fan 'e sykte fan Alzheimer trochmakket. Se wurdt gastfrij ûnthelle en bringt in protte tiid troch mei Dylan, op wa't se fereale begjint te reitsjen. Dat bringt har derta om yn 'e útfanhûzerskeamer yn syn heite hûs op 'e nij mei him op bêd te gean, sûnder dat se him fertelt dat der wat feroare is. De oare deis heart se tafallich in petear tusken Dylan en Annie, wêryn't Annie har broer op pleagjende wize safier besiket te krijen dat er tajout dat er romantyske gefoelens foar Jamie hat. Dylan reägearret lykwols ôfwizend en seit dat Jamie fierstente emosjoneel ferknipt is om in romantyske relaasje mei te begjinnen. Dat docht Jamie bot sear, dat se pakt har koffers en set hommels ôf werom nei New York, mei it ferlechje dat har baas belle hat mei it berjocht dat er in putsje foar har hat dêr't haast by is.
Star Wars: Episode IV – A New Hope
Plot
De Deadsstjer ferskynt yn it planetestelsel fan Yavin en bedarret krekt oan 'e tsjinstelde kant fan 'e gasreus as de moanne Yavin-IV. It sil in healoere duorje ear't de Deadsstjer de moanne om 'e kromming fan 'e planeet hinne yn it fizier krije kin. Sa lang hawwe de rebellen de tiid om it romtestasjon te ferneatigjen. Wylst Luke him by de rebellepiloaten jout dy't de oanfal útfiere sille, ynkassearje Han en Chewbacca de beleanning dy't harren tasein is as ôfbetelling foar de reis nei Alderaan en letter foar de befrijing fan prinsesse Leia. Luke besiket Han te bepraten om him ek by de rebellen te jaan, mar Han stegeret him ôf.
Senario
It senario foar Star Wars ûndergie sûnt jannewaris 1973, doe't George Lucas mei de put úteinsette, ferskate werskriuwings. Yn totaal soed er fjouwer ferskillende senario's foltôgje. It earste dêrfan kaam yn maaie 1974 ree. Dêryn hied er de treatment The Star Wars útwreide mei sokke eleminten as de Sith, de Deadsstjer en in generaal dy't Annikin Starkiller hiet. Dy lêste feroare letter yn in ûnderstypjend personaazje as in lid fan in famylje dwergen. De Corelliaanske smokkelder Han Solo begûn as in grut grienhûdich meunster mei kiuwen. De Wookiee Chewbacca basearre Lucas op syn hûn Indiana, in Alaskaanske malamute, dy't gauris as syn "ko-piloat" fungearre troch by autoritten rjochtop op 'e passazjiersstoel te sitten.
Lucas van Uden
thumb|250px |Alpine Lânskip Lucas van Uden (Antwerpen, 18 oktober 1595 – Antwerpen, 4 novimber 1672) wie in Flaamske Barokskilder, dy't him foaral talein hat op lânskipsskilderjen.
Frøbjerg Bavnehøj
thumb|Frøbjerg Bavnehøj, 2005 Frøbjerg Bavnehøj is mei 131 m boppe seenivo it heechste punt fan it eilân Fún yn Denemark.