cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jannes van der Wal
Van der Wal wie fjouwer kear Nederlânsk kampioen. Yn 1982 waard hy wrâldkampioen yn Brazylje. Hy is ek rekôrhâlder simultaandamjen mei 225 partijen, wêrfan hy 93% wûn.
Jannes van der Wal wie by it grutte publyk net allinne bekend fanwege syn damprestaasjes, mar ek troch meast humoristyske telefyzjeoptredens en syn eksentryk gedrach sawol efter it damboerd as yn it deistich libben. Sa miste hy ea in Nederlânsk kampioenskip omdat er yn 'e trein yn sliep fallen wie en dêrtroch in kearmennich tusken Swol en Grins op en del ried. Ferneamd is syn optreden yn in show fan Mies Bouwman. Neidat hy wrâldkampioen wurden wie, waard hy dêr foar útnûge. Op de fraach hoe âld as hy wie, klapte van der Wal folslein ticht en bleau minutenlang stil. Hy soe letter yn tsientallen telefyzje programma's optrede. Ek naam er de karnavalsplaat "Janus hou toch je kanus" op. In bekend sitaat fan Van der Wal is: ''Een dammer praat niet veel. Als hij naar de bakker gaat zegt hij bijvoorbeeld: "Eén brood."''
Hoorst
thumb|Lizzing Hoorst (Dútsk: Horstedt) is in plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Hoorst hat 753 ynwenners (2010).
Garyp
Untstean
De namme komt fan ga - ryp. Ga = gea (lânskip) en ryp is in sânrich of stripe. Garyp is ûntstien op in sânkop as in eilân tusken de legere feangrûnen. It tefolle oan wetter rûn it meast rjochting Wide Ie, dy't útwettere yn de Middelsee en streamd hawwe moat tusken Goutum en Barrahûs (Werpsterhoek), fia it “Skalkedjip” en de "Ald Feart", ek wol "Alde Jokse" neamd (dy’t al iuwen drûch leit troch in oerstreaming yn 1600) rjochting Warten. thumb|left|250px|Sicht op Garyp, lofts de eardere 19e iuwske skoalle Sigerswâld is no in buorskip fan Garyp, mar dat wie earder in doarp mei in eigen tsjerke. By Sigerswâld stie it frouljuskleaster Sinaï mei in pleats en in spinhûs. Mei't de reformaasje yn 1580 ynfierd waard en it roomsk-katolisisme ferbean waard moasten ek de kleaster opjûn wurde. De kleasters waarden sletten om 't dy brûkt wurde koene troch de Spanjerts yn de Tachtichjierrige Oarloch. Sa moasten ek de "Wite Susters' harren kleaster ferlitte, dat troch oerheid yn 1581 yn 'e brân stutsen waard.
Baruch Bendit Dusnus
Libben en wurk
Koart nei de berte fan harren earste dochter, Branco, ferfear de húshâlding begjin 1838 nei Ljouwert. Rillegau waard Baruch Dusnus warber yn it Ljouwerter gemeentelibben en joech er de gemeente geregeldwei rabbinale rie. Op 7 april 1840 waard er beneamd as opperrabbyn fan Fryslân. Mei Dusnus krige Ljouwert in oerrabbyn dy’t yn de 44 jier dat er dat amt ferfolde syn stimpel op de gemeente drukte, in ynfloed dy’t wol oant de Twadde Wrâldkriich trochwurke hat. De konservative Dusnus wie in bestrider fan modernisearring, yn syn gemeente en dêr bûten. Nei it ferstjerren fan opperrabbyn Salomon Jozef Rozenbach fungearre er fan 1849 oant 1853 yn it ressort Grins ad interim en feroarsake dêr in soad striderij fanwege syn konservatisme. Doe’t koart foar syn 40-jierrich amtsjubileum yn 1880 syn frou stoar, fielde hy him sa iensum dat er emeritaat oanfrege (syn dochters wienen it hûs al út en wennen fan fierens), mar dat waard tige ûngebrûklik achte. Drusnus hie graach yn it Hillige Lân stjerre wollen, mar hy ferstoar hommels yn de nacht fan 31 jannewaris 1886 ûnder it Torah-learen. Koart nei syn dea waard de Drusnusferiening oprjochte, dy’t oant 1945 tal fan geskinken oan de gemeente die. Teffens krige in skoalle yn de Perkstrjitte syn namme, de Dusnus-skoalle, dêr’t in tinkstien syn namme hat.
Garyp
Strjitten
De trijesprong Greate Buorren - Easterein - Brandsmaloane hiet eartiids Koutenburch. Dat moat in iepen plak west hawwe, dêr't sigeuners en oar folk mei har wenweinen soms wiken tahâlden.
Missoery (steat)
Missoery foar de Boargeroarloch
Tusken de 1830-er en de 1860-er jierren ferdûbele de befolking fan Missoery hast elts desennium, benammen troch ymmigraasje fan Ieren en Dútsers. Dizze nijynkommelingen wiene flechtlingen foar de Britske oerhearsking fan Ierlân en de mei dêrtroch feroarsake Ierske Hongersneed (1845-1850) of foar it delslaan fan 'e revolúsjonêre opskuor fan 1848 yn Dútslân, en koene alhiel gjin sympaty opbringe foar slavernij. Troch de religieuze ferskillen tusken de roomske ymmigranten en de protestantske oarspronklike kolonisten boaze de twaspjalt yn Missoery noch fierder oan. Tsjin it begjin fan 'e Amerikaanske Boargeroarloch wiene de slavehâlders fierhinne konsintrearre yn 'e Little Dixie-krite, dy't yn it sintrale diel fan 'e steat oan 'e rivier de Missoery lei. Súdlik dêrfan, yn it Ozarkberchtme wennen ek lju út it Suden, mar dêr liende it terrein him net foar de oanlis fan plantaazjes, en dêr bestie de befolking sadwaande út earme blanke komelkers en gerniers. De noardlike helte fan Missoery waard fierhinne bewenne troch resinte ymmigranten. Negerslaven makken minder as 10% út fan 'e doetiidske befolking fan 1.182.000 minsken.
Ekonomy
Yn 2006 lei it bruto steatsprodukt fan Missoery nei skatting op $225,9 miljard. Datselde jiers bedroech it bruto steatsprodukt per lid fan 'e befolking $32.705, wêrmei't Missoery opt it 26e plak kaam fan in ranglist fan alle Amerikaanske steaten. De yndustry fan Missoery produsearret benammen ûnderdielen foar de loftfeart, auto's en oare fiertugen, itensprodukten, gemyske produkten, semint en elektryske apparatuer. Fierders stiet Missoery ek bekend om syn bierbrouwerijen en syn útjouwerijen.
Demografy
Neffens in offisjele rûzing troch it Amerikaanske Folkstellingsburo (op grûn fan gegevens fan 'e Amerikaanske folkstelling fan 2010) hie Missoery yn 2014 6.063.589 ynwenners, wat in groei fan 1,25% is yn ferhâlding ta de stân fan saken yn 2010. De befolkingstichtens bedroech yn 2014 33,7 minsken de km². De grutste stêd fan 'e steat is Kansas City (Missoery) (net te betiizjen mei it oangrinzgjende Kansas City yn Kansas), mei 471.000 ynwenners yn 2014. Oare gruttere stêden binne: St. Louis (317.000), Springfield (165.000), Independence (118.000), Columbia (117.000), Lee's Summit (94.000), O'Fallon (84.000), St. Joseph (77.000), St. Charles (68.000) en St. Peters (56.000). Frjemd genôch komt de steatshaadstêd Jefferson City net foar op 'e ranglist fan 'e tsien grutste stêden fan Missoery. De grutste stêdekloft yn Missoery is dy fan St. Louis, mei sa'n 2.830.000 minsken. Fan 'e befolking fan Missoery wie yn 2004 3,4% berne yn it bûtenlân.
Godstsjinst
Ateïsten en agnosten foarmen yn 2014 80% fan 'e befolking. Oare godstsjinsten wiene yn 2010 it joadendom mei 25.000 oanhingers, de islaam mei 12.000 oanhingers, it boedisme en it hindoeïsme, beide mei 7.000 oanhingers, en it bahaïsme mei 2.000 oanhingers. Alle oare religyen, wêrûnder it sikhisme, it soroästrisme, it jaïnisme en it Westersk heidendom, makken mei-inoar minder as 1% fan 'e befolking út.
Oak Grove (Louisiana)
Festivals
April 2011 sette The West Carroll Chamber útein mei in nij feest, The North Louisiana Sweet Potato Festival, ierdappels binne nammentlik it foarneamste lânbouprodukt fan de omkriten.
Leonard Cohen
Libben
Fan 1986 waard de belangstelling foar Cohen wer grutter, meidat jongere artysten lykas Nick Cave en de The Sisters of Mercy him priizgen en nûmers fan him opnamen. Yn 1988 wie er hielendal werom mei it album I'm your man, it bêstferkochte Cohen-album sûnt jierren. Cohen, dy't altyd in soad mei religy en spirutialiteit dwaande wie, hold út en troch ta yn in boedistysk kleaster, en waard yn 1996 offisjeel wijd as mûnts.
Sint-Janskatedraal (De Bosk)
Skiednis
Nei de fal fan de Spaanske fêsting De Bosk waard op woansdei 19 septimber 1629 in earste grifformearde tsjinst yn de tsjerke holden. Dêrby wiene Freark Hindrik fan Oranje-Nassau en syn frou Amalia fan Solms oanwêzich. Oare hege gasten wiene de kening fan Bohemen en de prins fan Denemark. Yn de stêd waard de fiering fan de roomske misse ferbean en ek alle oare katolike tsjerken foelen yn de hannen fan de protestanten. By de flecht nei it suden hiene de geastliken in soad fan de tsjerklike ynventaris lykas bylden, skilderijen en alters meinommen. Ek it mirakelbyld fan Marije waard út de tsjerke helle en ferhûze nei Brussel, dêr it oant 1853 bewarre waard yn de Sint-Jakob-op-Koudenbergtsjerke en it tige heech oanskreaun stie. Tenei moasten de efterbleaune katoliken foar de misse yn skûltsjerken byinoar komme.
Brân
Yn 1830 ûntstie fannijs brân, dy kear yn de westlike toer. De renovaasje kaam yn 1842 ree, mar in nije spits, dy't oant 73 meter heech rikket, krige de toer net earder as yn 1876. De ferdjipping dêr't de klokken hingje is 14e iuwsk. Der binne sawol liedklokken as in karriljon.
Restauraasjes
Fan 1858 oant 1985 is der oanhâlden wurke oan de restauraasje fan it gebou. Ynearsten barde dat op in nochal rûge wize, wêrby't in soad frijheid nommen en minne stiensoarte tapast waarden, wylst it ynterieur fan allegear neogoatyske eleminten foarsjoen waard. Alhoewol't de katedraal yn de 19e iuw al foar it measte de hjoeddeiske foarm hie, binne der dochs in tal wichtige ferskillen te sjen, bygelyks yn de foarm fan de toer en koepel.
Koerbanken
Healwei de fyftjinde iuw, net lang nei de bou fan it koer, waarden de banken op de noardlike en súdlike kant fan it hege koer boud. It letgoatyske fykwurk jout oanlieding om se tusken 1430 en 1460 te datearjen. It fykwurk waard fan 1877 oant 1881 restaurearre troch Hendrik van der Geld, dy't yn deselde styl ek eigen wurk tafoege. De misericordes binne lykwols ferlern gien, dy't fakentiden in bysûnder ûnderdiel fan it stuolte foarmen. De banken waarden tusken 1567 en 1570 ferwidere nei't de tsjerke ta katedraal ferheven waard om plak te meitsjen foar de biskopssit. It fykwurk van de boppeste banken oan de noardlike kant ferbyldet it Jongste Gerjocht, mei boppe Kristus en oan wjerskanten Marije en Jehannes de Doper.
Oargel
Ear't it oargel boud waard sette François Symons, in skrynwurker út Leien, alderearst útein mei de bou fan in galerij. It twintich meter hege front folge efkes dêrnei en de út Tirol ôfkomstige keunstner Georg Schysler dekorearre it front tige ryk mei bylden en fykwurk fan syn hân. De klok boppe yn it front is ferbûn mei it oerwurk yn de toer en dat jildt ek foar de trommel mei de ôfbylden fan de deadendûns dêrûnder, dy't alle oeren yn it rûn giet en de fergonklikens symbolisearret.
De oargelbouwers Cornelis Hoornbeeck (1718) en Christian Müller (1722) wurken oan it ynstrumint en brochten nije stimmen oan. Earst yn 1784 waard it yntusken degenerearre ynstrumint wer restaurearre troch oargelmakker Antonius Friedrich Gottlieb Heyneman út Nijmegen. In restauraasje wie it eins net want al brûkte Heyneman âlder piipwurk, syn wurk resultearre yn in folsein nei ynstrumint efter it histoaryske oargelfront. Hy feroare it let-renêssânse oargel yn in grutter 18e iuwsk oargel. Tusken 1897 en 1902 fernijden en fergrutten de Bruorren Franssen út Roermond it oargel mei it oanbringen fan pneumatyske traktuer en tafoeging fan registers. De firma Heijthuysen makke it systeem by in restauraasje yn 1951-1953 elektro-pneumatysk. Yn de perioade 1982-1984 restaurearre de firma Flentrop it oargel, wêrby de tastân fan Heyneman as útgongspunt nommen en it piipwurk fan eardere oargelbouwers beholden waard. It systeem is boppedat wer mechanysk woarn.
Aaidjerre
Guon hinnen lizze wolris in aai mei twa djerren, in saneamde dûbeldjerre. Ek kin it foarkomme dat in aai gjin djerre hat; dat bart benammen by jonge hinnen.
Slach by Megiddo
thumb|367px|right|Megiddo leit middenyn Israel De Slach by Megiddo wie in slach yn de 15e iuw foar Kristus tusken it Egyptyske ryk fan Tûtmoses III en in Kanaänityske koalysje ûnder lieding fan de prins fan Kadesj, wêrby't Tutmoses úteinlik wûn neidat er de stêd Megiddo oermastere hie. De slach is beskreaun troch de militêre skriuwer Tjaneni op de muorren fan de Timpel fan Amon. Dizze slach is de earste yn de wrâldskiednis wêrfan in beskriuwing bewarre bleaun is.
Oanrin
Tûtmoses I hie Syrje ûnder it Egyptyske gesach brocht. Dy krite wie wichtich fanwege de hannelsrûtes en de houtfoarried. Nei de dea fan Hatsjepsoet foarme de lieder fan Kadesj in koalysje tsjin Egypte mei de kening fan Megiddo en krige stipe fan de kening fan Mitanni. thumb|right|267px|De berch fan Megiddo
Rotterdam
De Ryn en de Maas binne wetterferbinings mei it hert fan Jeropa, lykas it Ruhrgebiet. It wiidweidige ferfiersysteem mei ûnder oaren spoar, wegen en wetterwegen hawwe Rotterdam de bynammen sa as "Poarte fan Jeropa" en "Poarte fan de Wrâld" jûn. It Eurofyzjesongfestival fan 2020 soe yn Rotterdam holden wurde, mar waard fanwegen de COVID-19-pandemy skrast.
Iere Skiednis
Nettsjinsteande it waaksen fan it ynwennertal, wreide de stêd net bûten syn wâlen út. It trijehoekige gebiet tusken Coolsingel, Goudsesingel en Nije Maas, dêr't de stêd doe yn lei, wie mar likernôch 140 bunder, dus rekke de stêd oerbefolke. Eins nei 1825 soe de stêd bûten dy grinzen útwreidzjen gean.
Geografy
De stedsregio Rijnmond is part fan de "Súdwjuk" fan de Rânestêd. De Súdwjuk telt sa'n 3 miljoen ynwenners.
Religy
De grutste leauwe yn de stêd is it Kristendom mei 31,1% fan de befolking, dêr't 18,7% fan de befolking Roomsk-katolyk en 10,7% protestantsk is. Fierder is mei 13,3% de islaam de twadde leauwe en dêrnei mei 3,3% it hindoeïsme, wylst krapoan de helte fan de befolking gjin leauwe hat.
Ekonomy
Om't Rotterdam de grutste haven en ien fan de grutste stêden fan it lân is, komme der in soad lju nei de stêd ta foar wurk, benammen nei leger betelle banen. De wurkleazens fan de stêd is lykwols 12%, twa kear sa heech as de trochsneed wurkleazens yn Nederlân.
Stedsbyld
thumb|It Wite Hûs yn it sintrum dat by de iepening yn 1896 it heechste kantoargebou yn Jeropa wie Om't troch it bombardemint op Rotterdam it sintrum swier skanseare rekke, binne der net folle histoaryske gebouwen mear yn 't sintrum, wylst yn de wiken om it sintrum hinne lykwols wol in soad histoaryske pannen binne.
Gongwegen
Der binne ferskate gongwegen dy't nei of fan Rotterdam ôf gean. Fjouwer dêrfan binne part fan de Ring Rotterdam:
Fear
P&O Ferries hawwe deistige feartsjinsten tusken Europoarte en Kingston upon Hull yn Ingelân.
Sint-Katarinakatedraal (Utert)
De Sint-Katarinakatedraal yn Utert, better bekend as de Katarijnetsjerke, is de katedraal fan it roomske aartsbisdom Utert.
Blues
Tekstueel wiene de earste blues nûmers tige simpel fan opbou: Ien sin dy't twa as trije kear werhelle wurde. Underwerpen wiene faaks de misêre fan it libben, mar wol meast mei in kwinkslach en de nedige (sels)spot.
Yn de jierren 60 en 70 wiene it artysten as Eric Clapton, Janis Joplin, Eric Burdon en Jimi Hendrix dy't sterk beynfloede waarden troch sawol de betide as elektroanyske, Chicago blues.
Salomon Siewerd de Koe
Libben
De Koe syn âlden wiene de skroar Anne Cornelis de Koe (1812-1878) en Wilhelmina Arnolda de Mol Moncourt (1812-1876). Syn heit wenne al generaasjes lang yn Wâldsein, syn mem stamme ôf fan de Hugenoatefamylje De Mol Moncourt. Troude yn 1880 mei jonkfrou Isabelle Asch van Wijck (1850-1880) út Utert. Se soenen fjouwer bern krije. Nei de middelbere skoalle yn Snits ferhuze er nei Grins om dêr foar de hannel oplieden te wurden. Om't syn belangstelling mear by de wittenskip lei gie er nei it dwaan fan in 'admissie-examen' nei de universiteit. Slagge yn 1865 foar syn kandidaatseksamen Letteren en Wiisbegearte. Omdat er dûmny wurde woe ferhuze er nei Utert. Yn 1869 waard er beroppen yn Lienden en ferhuze nei de Betuwe.
Spaanske Boargeroarloch
thumb|Situatie in Spanje, november 1938
Gustavo Rojas Pinilla
Gustavo Rojas Pinilla (Tunja, 12 maart 1900 - Bogota, 17 jannewaris 1975) wie in Kolombiaansk militêr diktator en politikus. Yn 1966 en 1970 wie hy presidintskandidaat.
Teetse Gonggrijp
Hy wie in soan fan glêsskilder Tsjalling Gongrijp en Elisabeth Teetses de Haan. Gonggrijp wie in ôfstammeling fan it regearingslaach Gonggrijp en wie troud mei Minke Ten Cate. Gonggrijp wie eigener fan in wynmûne (Seachmûne fan Gonggrijp), dêr't er in seachfabryk hie. De mûne stie oan de Geau en waard yn 1892 diels ferpleatst nei Frjentsjer.
Joachim Loewenstam
Libben en wurk
Jaochim waard berne as soan fan Arjeh Leib Breslau, opperrabbyn fan Rotterdam. Hy wurdt rabbyn yn Lissa (Poalen) en syn namme krige klank as Hebriuwsk dichter en skriuwer fan religieuze geskriften. Yn 1821 wurdt er opperrabbyn fan Ljouwert dêr’t de minsken him al rillegau graach meie. Yn 1829 stiftet er de feriening Ohabe Thora, dy’t it bestudearjen fan de Hillige Skriften as doel hat. Teffens wie stichter fan it chewre Ohabe Thora (dy’t de Gemara bestudearje woe), dy’t oant nei de Twadde Wrâldkriich bestean bliuwe soe. Nei syn ferstjerren yn 1836 is besocht om syn soan en broer yn syn plak beneamd te krijen, mar dat slagge net. Earst yn 1840 waard Baruch Bendit Dusnus beneamd as opperrabbyn.
Rhenen
300px|thumb|Topografyske gemeentekaart fan Rhenen Rhenen is in stêd en gemeente yn de Nederlânske provinsje Utert. De gemeente telt 20.264 ynwenners (31 jannewaris 2022). Njonken de stêd Rhenen omfiemet de gemeente de doarpen Elst en Achterberg. Ek leit de Grebbeberch yn de gemeente dêr't by de Dútske ynfal yn Nederlân yn de Twadde Wrâldkriich hurd fochten waard.
Geografy
Der is in boatferbining oer de Nederryn mei Opheusden en fan Elst ôf nei it doarp Ingen.
Bûnte wilster
Fuortplanting
thumb|150px|right|aaien fan de bûnte wilster De bûnte wilster briedt fan maaie oant augustus. It nêst is in kûltsje in it sân, somtiden beklaaid mei lytse stientsjes. It wyfke leit meast 4 sânkleurige aaien mei donkere flekken. De aaien wurde troch beide âlden yn 23-25 dagen útbret. It duorret dan noch sa'n 3 oant 4 wike oant de jongen fleane kinne.
Rederij
Rjocht
In grut part fan it Nederlânske transportrjocht dat brûkt wurdt foar rederijen en skippen is regele yn Boek 8 fan it Boargerlik Wetboek. Yn Nederlân is in rederij gjin juridyske persoan (sjoch kêst 8:160 lid 2 BW). Yn Dútslân kin dat neffens de hannelswet wol.
Eric Clapton
Libben
Clapton wûn ferskate kearen in Grammy Award, û.o. mei it album "Unplugged". Yn de lette 90-er jierren wurke Clapton fierder noch mei mannen as Carlos Santana en B.B. King. Yn 2004 brocht Eric Clapton mei it album "Me and Mr. Johnson" in oade oan syn âlde ynspirator Robert Johnson.
Caroline Stuyfzand
Caroline Aarens Stuyfzand (Santpoort, 15 maaie 1957) is in byldzjend keunstner út Santpoort-súd.
Swimmen
Diploma C
Foar it C diploma moat in bêrn fierders mei swimklean oan de folgjende oefeningen yn it wetter útfiere kinne: yn it wetter ôfsette fan de kant ôf, oanslutend 15 meter rêchcrawl.
Rock and roll
thumb|[[Bill Haley and his Comets meig "Rock Around The Clock" op TV yn 1955]] Rock and Roll, ek wol koartwei Rock neamd, is in foarm fan populêre muzyk wêrby't gebrûk makke wurdt fan sang, elektryske gitaar (yn de betide jierren faak ek saksofoan) en drums. Typearjend foar Rock and Roll is de sterke 'afterbeat' (op de 2e en 4e tel fan de 4-fearnsmaat). Rock and Roll ûntstie oan it ein fan de 50-er jierren yn de Feriene Steaten, mar guon eleminten binne al werom te finen yn de rhythm and blues fan de 20-er jierren. De betide rock and roll kombinearret eleminten út de blues, boogie woogie, jazz en rhythm and blues en is fierder beynfloede troch tradisjonele folksmuzyk, gospel muzyk en country and western. Rock and Roll is in foarm fan populêre of popmuzyk
Folapúk
De ISO 639 taalkoades foar it Folapúk binne "vo" en "vol". Der is ek in Folapúktalige Wikipedy.
Steven ten Cate
Ten Cate kaam út in foaroansteand en fermogend mennistelaach dat fan oarsprong út de Achterhoeke kaam. Hy hie iik- of runmole De Hoop mei de byhearrende fellebleaterij oan de Wâldfeart. Ten Cate troude Johanna Gerrits van Delden en wurke as learloaier.
Rudolphus Hamerster Dijkstra
Rudolphus Ludovicus Adrianus Hamerster Dijkstra (Arum, 25 novimber 1833 - Bloemendaal, 26 maart 1878) is in eardere boargemaster fan Snits.
Bluesskema's
Tolve maats blues
B   | B    | B    | B    | S   | S    | B    | B    | D   | S    | B    | B    |
Monique Smit
Monique Smit wie bekend op telefyzje mei it programma 'Gewoan Jan Smit', in reallifesoap fan har broer Jan Smit. Yn it foarjier fan 2007 die se mei oan it programma 'Just the Two of Us', dêr't sy ûnder profesjonele begelieding in muzikale karriêre yn begûn. Har partner yn dat programma wie Xander de Buisonje; tegearre oermasteren se úteinlik de earste priis. Foar't Monique meidie oan de show Just the Two of Us, wie se kapster.
Bert Steen
Hy is begûn mei kursussen en workshops yn draaien en waard sadwaande in echte pottebakker. It wurk befredige lykwols net, hy woe mear geometryske foarmen meitsje en kraste figueren yn de skalen en potten dy't sa relief krigen. Dat brûkte er ek by syn hânfoarme wurk. Sa makket er alle jierren ek dieropdrachten yn opdracht, wêrûnder ynsekten foar Wageningen yn 2006. Yn syn 'skilderijen' en yn de 'tuorren' siket er nei abstraksje, krektas by syn minskfigueren.
Eksposysjes fan him wienen ûnder oare te sjen yn galerys 'Súd' (Harskamp), 'Guido de Spa ( 1997, Amsterdam, De Burcht (Brugge) en 'Meent Art Gallery' (Hilfertsom).
Utertske Heuvelrêch (gemeente)
Oare plakken en buorskippen
Njonken dy offisjele kearnen binne der yn de gemeente de folgjende buorskippen en oare plakken: Boswijk, Breedeveen, Beerschoten, Darthuizen, Driebergen, Dwarsweg, De Groep, De Haar, De Krim, Haagje, Haspel, Palmstad, Rijsenburg, Sterkenburg en Valkenheide.
Worp fan Ropta (1504-1551)
Worp wie troud mei Bieuck Aebinga fan Humalda fan Blije († 3 july 1535). In dochter fan harren, Cnier of Cunera, troude mei Christoffel fan Sternsee. Worp is letter wer troud mei Anna, dochter fan steedhâlder Georg Schenk fan Toutenburch.
Ljouwerterdyk (wyk)
Lizzing en berikberheid
De grutste ferkearsieren fan de wyk binne de Ljouwerterdyk (yn it westen) en de Griene Dyk (yn it noarden). Wetterwegen yn de wyk binne de Aldfeart, dy't de westlike grins foarmet en it Simmerrak, yn it suden grinsline.
Jacob Schut
Schut wie lid fan de NSB en waard troch de besetter op 15 maaie 1941 beneamd ta boargemaster fan Snits. Dat amt ferfolde hy krekt fjouwer jier.
Seppelin
thumb|right|300px|USS Los Angeles (ZR-3) boppe Manhattan, New York 1930. In seppelin is in loftskip mei in stive bou. (De namme wurdt ek wol brûkt foar alle soarten loftskippen.)
Ein fan de seppelins
De L130, de Graf Zeppelin II waard hjirnei al noch ôfboud, mar der wie gjin eare mear mei te beheljen. De seppelin waard ofsjeel allinnich binnen Dútslân brûkt, al wie dat faken ticht by de grins, en waard der nochalris in defekt melden wêrtroch de masjine in skofke boppe fijandich gebiet hong. Yn 1940 waarden de lêste seppelins troch Dútslân útelkoarhelle, sa't sein waard om't it materiaal foar de oarloch brûkt wurde koe.
Takomst
Nei de oarloch binne der gjin seppelins mear boud. Foar faasje en transport waard no it fleantúch brûkt, foar stadigens de blimp. Mar der komt stadichoan fraach nei gruttere loftskippen, en in blimp kin net al te grut wurde. Oant no ta wurdt de oplossing socht yn it heal-stiif loftskip en yn sinkers. Mar it is mooglik dat der ek wer fraach komt nei seppelins.
Provinsjes fan Noarwegen
Noarwegen hat in sintraal bestjoer dat yn Oslo sit hat en sûnt 1 jannewaris 2020 ferdield is yn 11 fylker (provinsjes). De bestjoerslaach sit tusken de sintrale oerheid, regear en parlemint (de Storting) en de gemeenten yn. Oslo is tagelyk in provinsje en in stêd. De yndieling yn fylker is sûnt 2018 mear as ien kear feroare. Yn 2018 waarden Nord-Trøndelag en Sør-Trøndelag gearfoege ta Trøndelag. Yn 2020 folge in fierdere weryndieling, en op 1 jannewaris 2024 feroaret de yndieling noch ris om't in tal weryndielingen weromdraaid wurde sille.
Oersjoch Fylker (provinsjes)
Neist provinsjes is Noarwegen ek noch yn gruttere geografyske lânsdielen ferparte, sjoch de tabel. Dat is lykwols net bestjoerskundich fêstlein. (Fergelykje Sweedske lânskippen)
Klangsbel
thumb|Lizzing Klangsbel (Dútsk: Klanxbüll) is in gemeente en plak yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein en makket diel út fan it distrikt Noard-Fryslân. Klangsbel hat 985 ynwenners (2018).
Rienck Bockema
Skiednis
Rienck Bockema wenne op de stins Rodenburch. Yn 1398 waard hy troch de Hollânske greve Albrecht fan Beieren beliend mei it baljuwskip fan Olde Waghenbrugghe, dat de hiele Súdwesthoek besloech. De namme Waghenbrugge is letter Weinbrits wurden, fandêr de namme Wymbritseradiel. It baljuwskip hie er krigen fan de Hollânske greve om't er Fetkeaper wie. Albert fan Beieren hat in skoftlang in protte ynfloed hân yn Fryslân en troch de partij fan de Fetkeapers waard er stipe, mei de oare Fryske partij de Skieringers hied er in soad te stellen.
Binnenstêd (Snits)
thumb|Binnenstêd De Binnenstêd, statistysk Snits binnen de grêften, is in histoaryske wyk binnen de stêd Snits. De wyk hie (yn 2008) 1020 ynwenners en hat in oerflak fan 28 hektare (wêrfan 1 hektare wetter).
Gâns de Binnenstêd is in beskerme stedsgesicht.
Oarsprong
Yn 1456 hie Snits in stêdboek oannaam, wat it begjin fan in bloeiperioade as hannelsstêd wie, dy't oant ± 1550 duorje soe en fan Snits in hannelsstêd meitsje soe. In protte gebouwen yn de Binnenstêd hâlde dy perioade yn it ûnthâld.
Keimpetille (mole)
Skiednis
Yn 1991 waard de mole, dy't eigendom is fan de Stifting Mûnen yn Menameradiel, foar it lêst restaurearre. De reparearre fizel is nei in defekt yn 2009 werom set. De mûne is op ôfspraak te besichtigjen.
Stifting Moles yn Menameradiel
De Stifting Moles yn Menameradiel waard yn 1975 troch in oantal frijwilligers oprjochte mei as doel de ynstânhâlding fan safolle mooglik wynmoles yn de gemeente Menameradiel, dy't doe faak in ferfallen tastân ferkearden. Oant 2005 krige de stifting it eigendom fan in achttal molen, dy't allegear restaurearre waarden en mealree makke waarden. It Wetterskip Fryslân hat trije hjirfan oanwiisd as reservegemaal yn gefal fan slimme wetteroerlêst. De stifting, dêr't in oantal frijwillige moolners by oansluten binne, hat yn Marsum in eigen wurkpleats.
Sint-Bavokatedraal (Haarlim)
De Katedrale basilyk Sint-Bavo (ek: de Nije Bavo of KoepelKatedraal) yn Haarlim is de katedraal fan it bisdom Haarlim-Amsterdam. De troch biskop Caspar Bottemanne stifte tsjerke waard oan it ein fan de 19e iuw troch Joseph Cuypers, in soan fan Pierre Cuypers, yn neogoatyske en neoromaanske styl boud.
Skiednis
thumb|left|Sint Bavo, patroanhillige fan de katedraal De Bavotsjerke moast de Sint-Joazeftsjerke oan it Begynhôf yn de binnenstêd as katedraal ferfange en boppedat ek as parochytsjerke foar de noch út te fieren stedsútwreiding súdlik fan it sintrum tsjinje. De opdracht foar it ûntwerp waard yn 1893 oan Jos Cuypers ferliend, yn de ferwachting dat syn heit Pierre Cuypers syn meiwurking oan it risseltaat jaan soe. De jonge Cuypers, dy't oant doe mar in pear tsjerken bouwe litten hie, tekene in gebou yn neogoatyske styl. Dat oarspronklike plan soe lykwols in soad feroarings ûndergean. Doe't de bou yn 1895 begûn, waard alderearst in grut koer yn neoromaanske styl oplutsen. Dat koer, mei in healrûne apsis, in dwerchgalerij en strielkapellen, waard foltôge yn 1898. De bou fan it op it koer oanslutende transept en it skip folge tusken 1902 oant 1906. Dêrmei feriisde der in krúskoepeltsjerke, wêrby't it transept ynfloeden ûndergyng fan de Moarske arsjitektuer yn Spanje. Yn de fieringtoer mei koepel, en it noardlik portaal, kaam wer Cuyper's niget oan de Yndiaase arsjitektuer oan de oarder. Noch mear kaam dy niget oan it ljocht by syn ûntwerp foar de bou fan de katedraal foar de Birmeeske haadstêd Rangoon yn 1898. It ûntwerp yn Rangoon waard lykwols ôfkard en Cuypers makke dêrnei in nij ûntwerp yn neogoatyske styl. thumb|left|Preekstoel It skip fan de Sint-Bavo is ek foar in grut part neogoatysk fan styl. Dochs ûnderskiedt de Bavo him fan oare Nederlânske neogoatyske tsjerken sa't wy dy ornaris wend binne, û.o. troch de tapassing fan giele bakstien. Yn de twadde boufaze wurke Cuypers nammers yn in partnerskip mei de arsjitekt Jan Stuyt, dy't yn de earste boufase noch haadopsichter wie en waans ynfloed op it ûntwerp net dúdlik is. thumb|260px|Oersjoch ynterieur De tredde faze fan de bou wie de konstruksje fan de tuorren en it foarportaal. Fanwegen jildkrapte waard der net earder as yn 1927 mei begûn. Cuypers wie yn 1920 ferbûn mei syn soan Pierre Cuypers jr., dy't earder gearwurke hie mei Dom Bellot en in foarkar hie foar it ekspresjonisme. It is mooglik dat hy de tuorren ûntwurpen hat. De tuorren binne nea hieledal ôfmakke, de spitsen dêr't ferskate tekeningen foar makke binne, ûntbrekke. It portaal is útfierd yn in kombinaasje fan neogoatyske en neoromaanske stylfoarmen en is nei alle gedachten troch Jos Cuypers sels ûntwurpen. Dit diel fan de tsjerke waard yn 1930 foltôge.
Oargels
As koeroargel wurdt in kammenetoargel út likernôch 1800 brûkt.
Mineralogysk Museum
Yn 2008 wie der in tentoanstelling oer natuerstien.
Gytsjerk
Skiednis
It doarp krige yn de jierren 1970 en 1980 in soad nijbou súdlik fan de Kanterlânskewei rjochting Gytsjerkerhoeke. Sûnt de jierren 1990 hat ek noardlik fan de Sâufeart/Kanterlânskewei op wat lytsere skaal doarpsútwreiding west. thumb|260px|Winkelsintrum It sintrum fan it doarp ûndergyng de lêste jierren grutte feroarings troch nijbou oan de Kanterlânskewei tusken de Rinia van Nautawei en de J.H. Riemersmastrjitte. Yn 2016 waard dêr in nij winkelsintrum iepene en in grut parkearterrein oanlein. Oan dat parkearterrein waard in appartemintekompleks fan fjouwer heech boud. Net elkenien fûn it doarp der mei dy nijbou moaier op wurden en by de plannen fan in twadde appartemintekompleks ûnstie der út de befolking ferset tsjin noch mear heechbou yn it doarp. Ek makken minsken beswier tsjin de lokaasje dêr't de apparteminten komme moatte. De nijbou soe nammentlik fuort tsjin de iisbaan, ek brûkt foar doarpsfeesten, komme te lizzen.
Rodolphe
Biografy
Yn 1976 makket hy syn earste tekentelsje Le Conservateur, dat troch Jean-Claude Floc'h tekene waard. It jier dêrop folgjend realisearet foar Annie Goetzinger Enquête au Collège. Dêrnei folge wurken mei ferskillende tekeners foar de blêden (à suivre), Métal Hurlant, Rock, Charlie en Pilote.
Veenendaal
Skiednis
Yn 2012 besochten de doetiidske keninginne Beatrix en har famylje Veenendaal en Rhenen op Keninginnedei.
Mamma Mia (liet fan ABBA)
Oer it nûmer
Mamma Mia is skreaun troch Benny Andersson, Björn Ulvaeus en Stig Anderson en is opnaam yn de Metronome Studios yn Stockholm. It kenmerkjende lûd oan it begjin fan it nûmer is de Marimba bespile troch Benny Andersson. ABBA hie yn earste ynstânsje net it plan op Mamma mia út te bringen as single. Mar doe't I Do, I Do, I Do, I Do, I Do 3 wiken lang op nûmer 1 stie yn Australië, rôp it publyk om mear ABBA. Mamma Mia waard yn septimber 1975 wrâldwiid op single útbrocht, en stjitte yn Ingelân de Bohemian Rhapsody fan Queen fan de nûmer 1 posysje.
A-Teens ferzje
Yn 1999 brocht de Sweedske Berne-popgroep A-Teens it album The ABBA Generation út mei derop covers van ABBA. Mamma Mia wie it earste nûmer op it album en waard op 30 april 1999 as earste single fan it album útbrocht. En scoorden mei dizze cover in beskieden ynternasjonale hit en behellen yn Denemark en Sweden de nûmer 1 posysje.
Jan ten Cate
Ferstjerren
Op 10 juny 1876 ferstoar Jan ten Cate, 48 jier âld. De Sneeker Courant kaam nei it fertsjerren fan Ten Cate mei de berjochtjouwing:
Fuotbalferiening 't Fean '58
De Simon Luimstra-trofee, neamd nei ien fan de oprjochters, wurdt takend oan it team dat yn it seizoen de measte wedstrydpunten helle hat. It klupblêd hjit De Goalgetter.
Spiere-Helkijn
Spiere-Helkijn is yn Belgje in saneamde 'fasiliteitegemeente'. Dat betsjut dat neffens de Belgyske grûnwet de gemeente ferplicht is om mienskiplike tsjinsten ek yn oare talen as de offisjele lânstalen oan te bieden.
Nizjni Novgorod
Ut de skiednis
Fan 1817 oant de Oktoberrevolúsje yn 1917 wie Nizjni Novgorod fanwege de Makarjevmerk in wichtige stêd, dy’t alle jierren yn july holden waard en dêr’t in grut part fan it yn Ruslân makke guod ferhannele waard. Nei't Maksim Gorki yn 1932 offisjeel as proletaryske Sovjet-skriuwer erkend wie, waard de stêd troch Jozef Stalin omdoopt yn Gorki. Yn 1990 waard de âlde namme yn in eare hersteld.
Amerongen
Skiednis
Amerongen waard foar it earst neamd yn 1126. Yn de midsiuwen hie de hearlikheid Amerongen twa hearen. It laach Abcoude en de domproasdy fan Utert hiene in oandiel. Letter waard de hearlikheid ferparte, dêr't de domproast by yn it besit fan Leersum kaam, en de hearen fan Rede krigen it oare part. De domproast ferkocht syn part yn 1632 oan de prins fan Oranje.
Jistrum
Namme
De namme Jistrum/Eestrum wurdt yn ferbân brocht mei 'ies' ('es') en 'hiem'. It doarp hie yndertiid trije iezen oan wjerskanten fan de hjoeddeiske Ieswei: de Ies, it Koartlân en de Gjisten. Yn de 17e iuw kamen de Oegekamp en de Eastlike Fjilden dêr noch by.
Toskaanske Arsjipel
De ûnbewenne elantsjes, de Formiche (eamelders) di Grosseto, tusken Giannutri en it fêstelân heare ek by Grossetto. Der binne noch mear ûnbewenne eilantsjes, by Elba: Corbella, Formiche della Zanca, Gemini, Liscoli, Remaiolo, Ogliera, Ortano, Scoglietto di Portoferraio, Topi en Triglia; by Giglio: Cappa, Corvo, Le Scole; by Montecristo: Scoglio d'Affrica en by Pianosa: La Scarpa, La Scola. As lêste wurde ek Argentarola, Cerboli, Formica di Burano, Meloria, Palmaiola, Isolotto di Sparviero en Isolotto di Porto Ercole ta de Toskaanske Arsjipel rekkene.
Bolt Thrower
Bolt Thrower wie in Ingelske deathmetalband oprjochte yn Coventry en wie aktyf tusken 1986 en 2016. De band brocht yn 1988 syn debútalbum In Battle There Is No Law! út. De teksten fan de band gean benammen oer kriich, ferlies, offerrituëlen, bruorskip en Warhammer 40k. Op 14 septimber 2015 ferstoar drummer Martin Kearns oan in hertynfarkt. nei it ferstjerren fan kearns gie de band earst mei skoft, mar yn 2016 in jier nei it ferstjerren fan de drummer makke de band bekend der definityf mei op te hâlden. Bolt Thrower hat acht studio-albums en ien live-album útbrocht.
Sint-Helena (eilân)
Sint-Helena is in fulkanysk eilân en in oerseesk gebietsdiel fan Grut-Brittanje. It eilân leit yn de Atlantyske Oseaan tusken Súd-Amearika en Afrika, op 15°45' suderbreedte en 5°42' westerlingte.
Heemstrastate (Moarre)
De state kaam begjin 16e iuw oan Frans fan Scheltema dy't boaske wie oan de widdo fan Sippe Sijds. Der lizze Scheltema's yn de Moarster tsjerke. Yn 1676 waard de state kocht troch de famylje Andreae en beskreaun as: Hiemstra State en de sate met stins, huisinge, poort, singels, grachten en homeijen. De gestoelten in de Kerk en begrafenisse to Morra sieten by de keap yn.
Op de kadastrale minútkaart fan 1832 is it (ûnbeboude) terrein mei in greft rûnom noch dúdlik oanwêzich. Anno 2010 docht op it plak fan Heemstra neat mear tinken oan de state. FAMKE klassifisearret it perseel as 'fan archeologysk belang', mar it boaiemargyf is troch lânbouaktiviteiten fersteurd.
Filainis fan Samos
Filainis fan Samos (ek stavere as Philaenis; fl. 3e iuw f. Kr.) wie nei't it hiet de skriuwster fan 'e ierst bekende en tige ferneamde sekshânlieding út 'e Klassike Aldheid. Hja wurdt neamd yn mear as tsien boarnen út dat tiidrek en der wurdt oannommen dat hja in hetaira oftewol koertisane wie. De sekshânlieding sels waard lange tiid ferlern waand oant yn 1972 yn it Egyptyske Oksyrynchus trije koarte fragminten weromfûn waarden. Moderne saakkundigen geane der algemien fan út dat Filainis nea bestien hat, en dat har namme as mienskiplik pseudonym brûkt waard troch oare skriuwers fan erotyk.
Ferwizings
Yn lettere tiden bleau Filainis wakker yn oantins om har reputaasje foar seksuele wyldsin. Sa komt in fiktyf personaazje mei de namme Filainis foar yn 'e Epigrammen fan 'e Romeinske dichter Markus Falearius Martialis as in manwiif dat derom bekend stiet dat se mei oare froulju omslacht. De kristlike skriuwers Justinus de Martelder, Tatianus en Klemins fan Aleksanderje hellen de geskriften fan Filainis yn harren wurk oan as foarbylden fan ferdjer en ymmoraliteit. Yn 'e pseudo-lusiaanske dialooch Erotes, út 'e fjirde iuw, wurdt dernei ferwiisd dat Filainis in foarbyndildo brûkt hawwe soe om seks mei oare froulju te hawwen. It wie troch sokke ferwizings út 'e Lette Aldheid dat Filainis yn 'e moderne tiid de measte bekendheid krige. Sadwaande waard se ek neamd troch ier-santjinde-iuwske Ingelske auteurs as Thomas Heywood en John Donne, dy't har allebeide delsetten as wie se oanhelle mei in seksuele ôfwiking.
Ysbrechtum
It doarp wurdt it earst neamd yn 1270, yn it Boalserter tsjerkelist, mar dy tsjerke moat noch âlder wêst hawwe, faaks út de 11e iuw, dat it doarp sil grif ek sa âld wêze. Foar de gemeentlike weryndieling fan 1984 wie Ysbrechtum part fan Wymbritseradiel. Yn it doarp stiet it slot Epemastate, fan 1651 oant 1850 de wente fan grytmannen fan Wymbritseradiel.
De Ljip (mole)
Skiednis
De Ljip waard yn 1802 boud foar it bemeallen fan de 265 ha grutte Berltsumerpolder, wêrby't hy ynmealle en útmealle koe. De mûne, dy't sawat in kilometer benoarden Menaam oan de Berltsumer Feart stiet, waard yn 1986 eigendom fan de Stifting Mûnen yn Menameradiel. Yn 1995 waard hy foar it lêst restaurearre.
Eastergoa
right|thumb|250px|Eastergoa yn it [[Frankyske ryk (iere midsiuwen]]
Dantumadiel
Dantumadiel (offisjeel Frysk; Nederlânsk: Dantumadeel) is in gemeente yn it noardeasten fan Fryslân, krekt súdlik fan Dokkum, mei 18.896 ynwenners (30 april 2017), en in oerflak fan 87,53 km², wêrfan 2,12 km² wetter. De gemeente hat ynwenners (, boarne: CBS).
Haadplak
Op 10 desimber 1999 is yn Damwâld it nije gemeentehús iepene, wêrtroch Damwâld as grutste plak ek wer it haadplak fan de gemeente is. Yn it begjin fan de gemeenteskiednis wie Rinsumageast lange tiid it wichtichste plak fan de gemeente. De gritenijbestjoerders kamen gear yn 'It Rjochthús'. Yn 1881 waard op de krúshoeke yn Moarrewâld in nij gemeentehús boud. Oant en mei 1970 is it gemeentehús hjir bleaun. Dêrnei is it ferhuze nei Rinsma State yn Driezum. Omreden dat Rinsma State te lyts waard en men it gemeentehús ek leaver wer op in sintraal plak hawwe woe is efter it âld gemeentehús yn Moarrewâld, no part fan Damwâld, in nij gebou delsetten.
Dit Is it Jier
Ynhâld
Pier komt út it boek nei foarren as frijwat waanwiis. Hy hat nea lêzen en skriuwen leard en hâldt út dat dat ek nearne goed foar is. Mar it liket wol as fielt er him troch syn analfabetisme dochs minderweardich en besiket er dat te kompinsearjen troch nea wat fan in oar oan te nimmen. Hy hat grutte plannen mei syn pleats en wit persiis te fertellen wat syn heit altyd ferkeard dien hat. Mar syn houlik mei Nertha rint út op in teloarstelling; hja bliuwe frjemden foarinoar. Pier is net by steat en jou syn frou de leafde dy't se ferwachtet, en yn bedutsen formulearrings wurdt de lêzer fertsjutske dat er har út klearebare ûnwittendheid ek op bêd nea oan har gerak helpt. Pier is him dizenich bewust fan syn falen, mar syn grutskens behinderet him en freegje de iene persoan, in man dy't er ferachtet, om rie wêrfan't er wit dat dy him op dit mêd helpe kin. As Nertha him helpe wol om lêzen en skriuwen te learen, stegeret er har ôf. Uteinlik krije se in jonkje, dat se Theodor neame (wat in pear jier lang ta in brek mei Pier syn âldelju laat, dy't fine dat er neffens de Fryske gewoante fan Romke hjitte moatten hie). Mar tsjin dy tiid is leafde eins al út harren houlik ferdwûn.
Kassius Dio
Wurkje oer Prodigia
Dit wurkje oer dreamen en foartekens skreau hy yn 192 en foarseit dêryn de troansbestiging fan Septimius Severus. Troch dit wurk waard hy opnommen yn de rûnten om keizer Severus hinne.
Man of Steel (film)
Plot
De planeet Krypton is destabilisearre rekke troch it útmynjen fan 'e planetêre kearn. De wittenskipper Jor-El foarseit oan 'e bestjoersrie dat de wrâld noch mar dagen te gean hat foar't er himsels útinoar skuorre sil. Wat nimmen wit, is dat Jor-El in ketter is, dy't de eugenetika fersmyt dêr't de Kryptoanyske beskaving op basearre is. Bern wurde op Krypton produsearre yn ûnderwetterkreamkeamers, wêrby't yn 't foar fêstlein wurdt hokker rol oft se yn it libben krije sille: arbeider, soldaat, wittenskipper, bestjoerder, ensfh. Jor-El en syn frou Lara Lor-Van hawwe lykwols yn it geheim en foar it earst yn milennia in bern op 'e natuerlike wize te wrâld brocht, harren soan Kal-El.
It docht bliken dat it skip it Kryptoanysk ferkenningsskip is dat de Ierde ûntdutsen hat en de koördinaten fan 'e lokaasje nei Krypton weromstjoerd hat. Dêrtroch koe Jor-El syn soan 33 jier lyn nei de Ierde stjoere. As Clark oan board fan it skip giet, stekt er it foarwerp mei in aparte foarm, dat syn Jonathan en Martha Kent by him yn it lytse romteskipke fûn hawwe dêr't er mei nei de Ierde komme is, yn in útsparring mei deselde foarm yn in betsjinningspaniel. Dêrtroch wurdt de keunstmjittige yntelliginsje op wat eins in gegevensdrager is, upload nei de boardkompjûter fan it skip. De keunstmjittige yntelliginsje nimt de foarm oan fan Clark syn biologyske heit Jor-El en leit Clark út wêr't er wei komt en wêrom't er nei de Ierde stjoerd is. Underwilens aktivearret Lois, dy't it skip ek binnenkrongen is, by fersin in befeiligingssysteem, dat har libbensgefaarlik ferwûnet. Clark brûkt foar har eagen syn superkrêften om har te rêden, troch mei syn lasereagen har wûne ticht te skroeien sadat se net deabliede sil. Neitiid pykt er út mei it ferkenningsskip, ta alteraasje fan Hamilton en Hardy.
Untfangst
Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Man of Steel in goedkarringspersintaazje fan 56%, basearre op 337 ûnderskate resinsjes. De konsensuskrityk fan 'e webside, gearstald út al dy resinsjes, stelt: "De sikestûkjende aksje en it spektakel yn Man of Steel kinne net alhiel de omwei troch it territoarium fan 'e generike kaskreaker kompinsjearje." Op Metacritic, de wichtichste konkurrint fan Rotten Tomatoes, behellet Man of Steel in goedkarringspersintaazje fan 55%, basearre op 47 resinsjes.
Prizen
Man of Steel wûn de MTV Movie Award foar bêste held (Henry Cavill). By de Saturn Awards waard de film nominearre yn trije kategoryen, foar de prizen foar bêste stripferfilming, bêste optreden fan in jongere akteur (Dylan Sprayberry as in jonge Clark Kent) en bêste special effects. Man of Steel waard ek nominearre foar in Annie Award, in Critics' Choice Award, in People's Choice Award en fjouwer Teen Choice Awards.
Johann Peter Hebel
Wurk
De anekdoates en ferhalen út de Schatzkästlein des rheinischen Hausfreundes hearre ta de bêste Dútske ferhalen, en binne neffens August Friedrich Christian Vilmar (1800–1868) yn syn Geschichte der deutschen Literatur mear wurdich as in weide romans (wiegen ein ganzes Fuder Romane auf). Ta de bewûnderers fan syn wurk hearden Goethe, Franz Kafka, Walter Benjamin, Ludwig Wittgenstein en Martin Heidegger. Wurk fan Hebel is oerset yn it Frysk troch T. R. Dijkstra.
Robert Johnson
Opnommen titels
Understeand de 29 nûmers dêr't opnames fan makke binne:
Piperbus (Swol)
De toer
Yn de toer binne 236 treppen.
Ryptsjerk
Mûne
De Ypeymûne is in poldermole west fan Ryptsjerk. It is in reiddutsen houten achtkante mûne mei stiennen fjildmuorren.
Mienskip
It doarpshûs fan Ryptsjerk hjit De Einekoer. De doarpskrante 'Doarpslibben Ryptsjerk' is ek online te besjen. Der is in feriening fan doarpsbelang.
Ferienings
thumb|Einekuorren oan de Ryptsjerker feart thumb|Ferkearsboerd 'Tink om ús einen' oan de IJpeysingel thumb|Haven
Iemskanaal
It kanaal is in skipfeartferbining fan belang (gaadlik foar coasters) en is tagelyk de wichtichste wetterôffier fan it noardeasten fan Drinte (de Hunze en de Drentsche Aa) en de krite om Hoogezand-Sappemeer hinne, dêr't in soad skipsbou sit.
Homêros
Libben
It meastepart fan dat wat wy oer him witte is net wis. De Nederlânske gelearde Ruijgh hat besocht oan te toanen dat Homêros al yn de njoggende iuw foar Kristus libbe hawwe moat. It probleem mei Homêros is dat er syn kost fertsjinne mei it sammeljen en fertellen fan ferhalen dy't hy nei alle gedachten troch oaren opskriuwe liet, mar wis is dat net. Troch guons wurdt beweard dat Homêros nea bestien hat, of dat de namme Homeros in sammelnamme is foar ferskate dichters, dy't de Ilias en Odyssee skreaun hawwe. De stúdzje dy't har hjir mei dwaande hâldt wurdt de Homearyske kwestje neamd.
Inkele libbensbeskriuwings fan Homeros binne oerlevere, û.o. ien troch "Herodotos", dy't hiel nuver pas skreaun waard doe Herodotos al twahûndert jier dea wie.
De Odyssee
De út 24 boeken besteande Odyssee (ôflaat fan de namme Odysseus fan de Grykske kening fan it eilân Itaka) giet oer de tsien jier duorjende weromreis fan de haadpersoan Odysseus en de aventoeren dy't er meimakket, û.o. op it eilân fan de nimf Kalypso, syn ferbliuw op it eilân fan de Paiaken, dêr't er ferhellet wat him allegearre is foarfallen en de eigentlike thúskomst yn syn keninkryk Itaka, dêr't hy ôfrekkent mei de protte frijers fan syn frou Penelope, dy't al dy jierren trou op him wachte hat.
Wiskonsin
Etymology
Wiskonsin is ferneamd nei de rivier de Wiskonsin. Dy rivier ûntfong syn namme fan 'e oarspronklike Algonkwynsktalige Yndiaanske bewenners fan 'e steat. De Frânske ûntdekkingsreizger en jezuyt Jacques Marquette tekene de namme fan 'e rivier yn 1673 op as Meskousing, mar neitiid waard dy foarm troch oare Frânske skriuwers ferbastere ta Ouisconsin, dat dêrnei wer anglisearre waard ta Wisconsin. De oarspronklike betsjutting fan 'e (no argayske) namme yn 'e Algonkwynske talen is obskuer. Neffens ien teory soe de namme werom gean op it wurd meskonsing út 'e Majêmy-taal, dat safolle betsjutte soe as "it leit read", ferwizend nei it wetter fan 'e rivier de Wiskonsin dêr't dy oer de reade sânstiennene ûndergrûn hinne steamt. In oare teory wol hawwe dat meskousing in âld wurd út 'e Odjibwe-taal is, mei betsjuttings dy't útinoar rinne fan "read stiennen plak" en "grutte rots" oant "dêr't it wetter gearkomt".
Geografy
Hoewol't de steat frij flak is, bestiet Wiskonsin dochs út fiif ûnderskate lânskipstypes. Yn it noarden rint it Leechlân fan de Boppemar yn in bân by de kust fan 'e Boppemar lâns. Justjes súdlik dêrfan beslacht it Noardlik Heechlân hast in trêdepart fan it oerflak fan 'e steat. Dat gebiet is begroeid mei mingd wâld en omfettet tûzenen lytse markes. Ek it heechste punt fan 'e steat, Timms Hill, op 595 m boppe seenivo, is dêr te finen. Yn 'e midden fan Wiskonsin strekt de Sintrale Flakte him út yn in healmoannefoarm dy't fan 'e grins mei Minnesota nei it súdeasten rint en dan mei in bocht nei it noardeasten einiget by de grins mei Opper-Michigan. Dat is in krite fan fruchtber lânbougebiet, dy't unike sânstiennene formaasjes omfiemet, lykas de Dellings fan 'e Rivier de Wiskonsin. De Eastlike Heuvels en Leechlannen foarmje in bân by de eastkust fan Wiskonsin lâns, oan 'e Michiganmar. Yn dat gebiet lizze de grutste stêden fan 'e steat, de Winnebago-mar, dat de grutste mar fan Wiskonsin is, en ek it leechste punt fan 'e steat, nammentlik it strân oan 'e Michiganmar, mei in hichte fan 176 m boppe seenivo. It Westlik Oplân, ta einbeslút, behearsket it súdwestlike part fan 'e steat, mei in grut tal kliffen by de rivier de Mississippy lâns.
Bestjoer
Wiskonsin bestiet bestjoerlik út 72 countys. De steatshaadstêd, Madison, leit yn Dane County, yn it sintrale suden fan 'e steat. Krekt as alle Amerikaanske steaten wurdt Wiskonsin bestjoerd troch in steatsregear mei oan it haad de gûverneur. De wetjaande macht is yn 'e hannen fan it Parlemint fan Wiskonsin, dat bestiet út 'e Steatssenaat mei 33 sitten en it Steatshûs fan Offurdigen mei 99 sitten. Yn 'e Amerikaanske Senaat wurdt Wiskonsin, lykas alle Amerikaanske steaten, fertsjintwurdige troch 2 senators. Yn it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen hat Wiskonsin 8 sitten.
Ekonomy
As de suvelsteat by útstek produsearret Wiskonsin likernôch in fearn fan alle tsiis yn 'e Feriene Steaten, wêrmei't it fan alle steaten it earste plak ynnimt. Op it mêd fan 'e produksje fan bûter komt Wiskonsin op it twadde plak, efter Kalifornje, en oangeande de produksje fan molke nimt de steat it trêde plak yn, nei Kalifornje en Fermont. Fierders is Wiskonsin fan alle Amerikaanske steaten de grutste produsint fan foermaïs, cranberrys en ginseng. Ek is de steat ien fan 'e grutste produsinten fan hjouwer, jirpels, woartels en eskdoarnsjerp.