cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jack Talstra
Talstra, dy't foar syn boargemasterskip fan 1976 oant 1981 ek al as gemeenteriedslid yn Terrace tsjinne, wie in soan fan Douwe (Donald) en Wietske (Winnie) Talstra. De húshâlding emigrearre juny 1949 nei Kanada, wêrnei't se har yn Houston en doe yn Telkwa nei wenjen setten, foar't se har úteinlik yn 1953 op in boerespultsje te Terrace fêstigen. Jack Talstra ferstoar op 5 desimber 2014, yn 'e âlderdom fan 68 jier. Hy wie sûnt 1975 troud mei Hilda Talstra, en hie by syn ferstjerren fiif bern en acht pakesizzers.
Boereprotesten yn Nederlân (2019-no)
11 oktober
Ek foar it provinsjehûs fan Noard-Brabân yn De Bosk kamen sa'n 250 minsken om by de diskusje oer stikstofreduksje oanwêzich te wêzen. Boere-organisaasje ZLTO ropte boeren op net mei trekkers te kommen, dochs kamen der lykwols 30 trekkers by it provinsjehûs.
17 oktober
Likernôch 300 boeren binne yn de nacht fan 16 op 17 oktober sliepen bleaun op it Malieveld yn De Haach. Moarns betiid fersoargen de boeren oan ynwenners fan De Haach in boerebrochje as in ferûntskuldiging fan de oerlêst. Dêrnei makken de boeren noch in omgong troch De Haach by in stik as wat belutsen ynstânsjes del en binne om it middeisoere hinne wer werom nei hûs gien.
Fryslân
Ek yn Fryslân waard der aksje fierd. Moarns betiid lutsen trekkers nei Ljouwert ta. Benammen oerheidsynstellings wiene it doel. De Tesselschadestraat rûn alhiel fol en ferkear stie hielendal stil. It gebou fan Wetterskip Fryslân wie ek in doel, om't boeren lilk wiene op it Wetterskip mei de oankommende ferheging fan de wetterskipskosten. Ek it Saailân rekke fol, dêr't boeren de Fryske flagge op it Paleis fan Justysje omheechlutsen. It ferkear yn en om de stêd waard platlein. Middeis betiid lutsen boeren ek nei it gebou fan de NDC Mediagroep, dêr't de Ljouwerter Krante en it Frysk Deiblêd festige binne. De boeren beskuldigen benammen de Ljouwerter Krante derfan net objektyf genôch te wêzen, itjinge haadredakteur Sander Warmerdam tsjinspruts.
Ek lutsen trekkers nei it regiokantoar fan LTO Noard yn Drachten. Trienke Elshoff fan LTO Noard wie ferbjustere wêrom't se dêr hinne giene, mar neffens de boeren hat LTO Nederlân, wêrûnder LTO Noard, net genôch dien foar de boeren.
Protesten tsjin it feefoerfoarstel
Boeren reagearren dêr lulk oer, om't dat de sûnens fan it fee yn gefaar bringe soe. Dat late ta oankundigings troch Farmers Defence Force fan nije demonstraasjes. Op 3 july lutsen trekkers fannijs massaal nei it Binnenhôf en parkearren trekkers foar de yngong. Ek yn Grins en Assen waard demonstrearre. Yn Fryslân soene boeren mei trekkers nei Ljouwert ta. De provinsje Fryslân stelde op 7 july in trekkerferbod oant 13 july yn omreden de ferkearsfeiligens nei't Grinslân en Drinte dat dien hiene. Nettsjinsteande dat waard der al protetstearre. Trekkers tôgen nei de fleanfjilden yn Lelystêd en Eelde. Op 8 july waard der by de ôffalferwurker yn Wijster yn Drinte demonstrearre dêr't 57 boeren by oppakt waarden.
Fryslân
Op 27 juny hawwe aksjefierende boeren de A7 by Fryske Peallen mei trekkers ôfsletten. Dêr ûntstie in kilometers lange file.
Alaska-skiereilân
Geografy
It Alaska-skiereilân foarmet mei de (krektlyk ta Alaska hearrende) Aleoeten, de Russyske Kommandeurseilannen en it Russyske Kamtsjatka-skiereilân de skieding tusken de Stille Oseaan en de Beringsee. It wurdt omjûn troch de Bristolbaai, in earm fan 'e Beringsee, yn it noarden, en de iepen Stille Oseaan yn it suden. Yn it noardeasten sit it fêst oan it fêstelân fan Alaska, wylst yn it súdwesten de Unimak-passaazje it skiereilân skiedt fan 'e Aleoeten. It binnenlân fan it Alaska-skiereilân wurdt dominearre troch it Aleoetysk Berchtme, in keatling fan tige aktive fulkanen, dy't him oer de hiele lingte fan it skiereilân útstrekt. Teffens lizze dêr it Nasjonaal Park en Reservaat Katmai en ferskate wyldreservaten mei in legere status.
Kola-skiereilân
Demografy
De lânseigen bewenners fan it Kola-skiereilân binne de Samen, wêrfan't der noch altyd sa'n 1.600 libje. Yn 2010 telde de befolking fan it skiereilân lykwols 795.000 minsken, wêrfan't de grutte mearderheid bestie út etnyske Russen (89,0%), mei 4,8% Oekraïners en 1,7% Wytrussen. Lytsere groepen waarden û.m. foarme troch de Kareliërs, de Komy en de Pomoaren, de ôfstammelingen fan 'e oarspronklike Russyske kolonisten fan it gebiet. De grutste stêd op it skiereilân is Moermansk, mei in befolking fan 300.000 minsken.
Klimaat
Hoewol't it Kola-skiereilân hast hielendal binnen de poalsirkel leit, soarget de neite fan 'e Golfstream winterdeis foar ûngewoan hege temperatueren. In neidiel is lykwols dat der yn it winterhealjier ek meastal in hurde wyn stiet, dy't feroarsake wurdt troch it temperatuerferskil tusken it lân en de Barentssee. De simmers binne nochal kâldeftich, mei in trochsneed temperatuer fan 11 °C yn 'e moanne july. It Kola-skiereilân is yn it suden begroeid mei nullewâlden, wylst it noardlike diel benammen út toendra bestiet, dêr't de permafrost de groei fan beammen ûnmooglik makket.
Dikke Tinne
Yn 1580 waard it kasteel troch de drost, Loadewyk fan Montfoort, yn hannen fan de Spanjerts brocht, dy't lykwols troch de boargers fan de stêd wer ferballe waarden. Dêrop naam de stêd it kastiel yn beslach. In diel waard sloopt en twa tuorren waarden yn de stêdsmuorre opnomd.
Atletyk op de Olympyske Simmerspullen 1960
Stadio Olimpico
It Stadio Olimpico waard boud yn 1928 boud as it Stadio del Cipressi mar it waard pas yn 1937 iepen, yn 1953 waard it ferboud en feroare de namme yn Stadio dei Centomila. Yn 1960 waard it foar de Olympyske Simmerspullen oanpast en waard it tal plakken foar taskôgers werombrocht ta 65.000. Yn 1990 folge der wer in ferbouwing, It Stadio Olimpico is al jierren it thússtadion fan twa fuotbalklups út de Serie A te witten Lazio en Roma.
Nederlânske Antillen
Befolking
Kurasau wie it grutste en befolkingsrykste eilân fan de Nederlânske Antillen. Bonêre wie it twad-grutste en tinst befolke eilân. Karakteristyk foar Sint-Marten is it hege oantal bûtenlanners (ynwenners mei in oare as de Nederlânske nasjonaliteit): 49% fan de befolking komt earne oars wei. Op alle eilannen wurkje in soad arbeiders út de regio: op de Boppewynske eilannen komme se meastentiids fan Haïty, de Dominikaanske Republyk en Porto Riko, op de Underwynske eilannen komme se benammen út Fenezuela.
Status binnen de Europeeske Uny
Binnen de Jeropeeske Uny hienen de Nederlânske Antillen de status fan lannen en gebieten oersee (LGO).
Boskmarmot
Hâlden en dragen
Oars as de measte marmotten binne boskmarmotten gjin koloanjedieren, mar libje se ynstee in solitêr bestean. Se grave ûndergrûnske hoalen, mei tunnels dy't mei-inoar wol 14 m lang wêze kinne en oant 1½ m djipte rikke kinne. Yn greidlân foarmje sokke tunnelstelsels in serieuze bedriging foar swier boere-ark, dat geregeldwei troch ynsakjende tunnels skansearre rekket, en teffens foar minsklike wenten, wêrfan't soms de fûneminten ûndergroeven wurde. Boskmarmotten bejouwe har yn it algemien nea fier fan har hoale, en lûke har by bedrigings dêr it leafst yn werom. As de hoale binnenkrongen wurdt troch in rôfdier, dan ferdigenje se har fûleindich mei har grutte kjiftosken en har duchtige klauwen. Foar soartgenoaten oer hâlde en drage boskmarmotten har ornaris territoriaal, en soms fine der gefjochten plak om dominânsje fêst te stellen.
Fuort nei de ein fan 'e wintersliep begjint foar boskmarmotten de peartiid, wêrby't it wyfke nei in draachtiid fan 31-32 dagen yn april of maaie in nêst fan 2-6 bline, keale, helpleaze jongen smyt. Dy wurde ôfwûn en kinne selsstannich libje as se 5-6 wiken âld binne, en dan sette se har ek fuort yn har eigen hoalen nei wenjen, ynstee fan noch in hoart by de mem te bliuwen, sa't by de measte marmotten wisânsje is. De mantsjes ferlitte har wyfke as dy hast smite moat, en hawwe part noch diel oan it grutbringen fan 'e jongen. Boskmarmotten nimme yn 'e regel fanôf har twadde jier diel oan 'e fuortplanting, mar in lyts persintaazje docht dat al yn it earste jier. Dêrmei plantsje se har folle flugger fuort as de measte marmotten. Yn it wyld kinne se oant 6 jier âld wurde, al hâldt it trochinoar wol op mei 2-3 jier. Yn finzenskip libje se wol 9-14 jier. De wichtichste natuerlike fijannen fan 'e boskmarmot binne de wolf, poema, prêrjewolf, reade lynks, Kanadeeske lynks, brune bear, Amerikaanske swarte bear en ferskate soarten foksen en earnen. Jongen wurde ek wolris troch rattelslangen snipt.
Turks- en Kaikoseilannen
De koloniale tiid
Lange tiid wienen de ûnbewenne Turks- en Kaikoseilannen dêrnei in spylbal fan ’e koloniale grutmachten Spanje, Grut-Brittanje en Frankryk. Uteinlik kamen se yn Britske hannen, mar om’t se ûngeunstich leinen foar de wichtichste sylrûtes oer, gjin goudfoarrieden hienen, te min rein krigen foar sûkerplantaazjes en ek gjin goede ankerplakken beaen, waard der eins net nei har omsjoen. Pas yn 1678 sette in lytse kloft kolonisten fan Bermuda him op ’e eilannen nei wenjen om ’e sâlt- en houtfoarrieden te eksploitearjen. It sâlt dat se op ’e Turks- en Kaikoseilannen wûnen, ferhannelen mei kolonisten út New England, Newfoundland en wat tsjintwurdich de kustprovinsjes fan Kanada binne, dêr’t it brûkt waard foar de kabbeljaufiskerij. De Spanjerts ferdreaunen de kolonisten yn 1710, mar fêstigen gjin delsettings op ’e eilannen, sadat de Bermudianen gewoan weromkomme koenen nei’t de Spanjerts fuortsyld wienen.
De tweintichste iuw
Yn 1962 kamen de eilannen yn it nijs, doe’t de Amerikaanske astronaut John Glenn tichteby it eilân Grand Turk delkaam op syn weromreis út ’e romte.
Ek yn ’e sechstiger jierren kamen de earste toeristen op ’e eilannen. Yn it begjin gong it dêrby benammentlik om miljonêrs, dy’t fral op it eilân Providencialis fakânsjehuzen en letter ek hotels oanleinen. Healwei de santiger jierren wie Providencialis praktysk it domein wurden fan ’e Amerikaanske jet-set. Earst nei’t Club Med yn 1984 in fakânsje-oard op it eilân iepene, begûnen gewoane toeristen yn gruttere oantallen te kommen.
Oansluting by Kanada?
Wat wol mooglik wêze soe, is de opnimming fan ’e Turks- en Kaikoseilannen as in territoarium, al hie it dan al minder rjochten as in provinsje. Tsjintwurdich hat Kanada trije territoaria. Twa dêrfan, beide mei likernôch 30.000 ynwenners, wolle trouwens úteinlik de status fan provinsje berikke, eat dat de doar iepensette kinne soe foar in provinsjale status fan ’e Turks- en Kaikoseilannen.
Eilannen
right|Lânkaart fan 'e Turks- en Kaikoseilannen De twa eilannekloften besteane tegearre út acht gruttere eilannen en 41 lytse eilantsjes (cays), dêr’t mar njoggen fan bewenne binne. Se wurde skaat fan ’e Bahama's troch de 48 km brede Kaikostrochgong.
KFFB
De Kristlik Fryske Folksbibleteek priis is de jierlikse priis fan de klup.
Turks- en Kaikoseilannen
Hjoeddeiske politike sitewaasje
De lêste ferkiezings wienen yn 2003. Der binne twa partijen mei sitten yn ’e Wetjaande Rie: de PDM, laat troch Michael Misick, en de PNP, ûnder lieding fan Derek H. Taylor. De United Democratic Party (“Feriene Demokratyske Partij”), fan Wendal Swann is wol aktyf, mar hat (noch) net genôch stimmen krigen om in sit te bemachtigjen. Op ’t heden (desimber 2005) is de minister-presidint Michael Misick fan de PDM. De gûverneur is Richard Tauwhare.
Ekonomy
Tsjintwurdich driuwt de ekonomy fan ’e eilannen op it toerisme en de fiskerij. Ek foarmje de Turks- en Kaikoseilannen, nettsjinsteande harren skiednis as seerôversnêst, in wichtich, belestingfrij sintrum foar it ynternasjonale bankwêzen. It bruto nasjonaal produkt fan ’e eilannen wie $7.700,- per ynwenner yn 1997, mei in jierlikse groei fan 4% en in ynflaasjepersintaazje fan ek 4%.
Swarte boek fan Carmarthen
Der wurdt tsjintwurdich oannaam dat it manuskript it wurk is fan ien skriuwer dy't om 1250 hinne libbe. Hy soe der út en troch yn syn libben oan wurke hawwe.
Deade Hûn
Der kin oanlein wurde mei de boat, en der mei beperkt oernachte wurde. Op it eilân binne boerden wêrop ûnder oare stiet hoe't it eilân oan syn namme komd is. It ferhaal giet dat arbeiders, dy't dwaande wienen mei de drûchlizzing fan de Iselmarpolders in hûn hienen. Dy gie hommels dea en. om kosten te besparjen waard it karkas net nei it destruksjebedriuw stjoerd mar begroeven op it eilân. At men, sûnt dy tiid, eat op it eilân moast, waard sein “Ik gean efkes nei de Deade Hûn”. “En dat duorret oant de dei fan hjoed”.
Adolphus Ypey
Hy studearre ôf oan de Universiteit fan Frjentsjer en dosearre dêr letter botany. Letter joech er Medisinen oan de Universiteit fan Leien.
Ted Hughes
Wurk
Syn earste gedichtebondel, The Hawk in the Rain (1957), krige in soad omtinken. Syn wurk is yn dy tiid bot op de natuer rjochte, dy't sjoen wurdt as hurd en ûnmeilydsum en dêr't de minske mei syn dierlike eigenskippen mar in part fan is. De Galbraith Prize wûn er yn 1959.
Njonken gedichten en berneboeken skreau Hughes operalibretto's. Op syn boek The Iron Man basearre Pete Townshend de rockopera mei deselde namme. Ek de animaasjefilm 'The Iron Giant' wie op dat boek grûnfêste. Teffens redigearre er ferskate karlêzingen.
Oars
De Nederlânske skriuwster Connie Palmen skreau yn 2015 de roman "Jij zegt het", in sabeare-autobiografy fan Ted Hughes oer syn ferhâlding mei Sylvia Plath.
Wilfred Genee
thumb|right|Genee by de Iepen Dei 2009 fan FK Grins. Wilfred Willem Jozef (Wilfred) Genee (Ljouwert, 27 juny 1967) is in Nederlânske presintator en sportsjoernalist út Soest. Op 11 april 2008 is Genee troud mei syn hjoeddeiske frou, Lily.
Biografy
Yn 2005 lûkt Genee fan RTL 5 nei de nije telefyzjestjoerder Talpa fan John de Mol. Hjir docht hy de sportprogramma's en presintearret hy it fuotbalprogramma De Wedstrijden, dêr't de gearfettings fan de Earedifyzje te sjen binne.
List fan planetoïden 46901-47000
Dit is in list fan planetoïden 46901-47000.
J.A. Bruins jr.
Jan Anthonie Bruins jr. (Aartswâld 8 juny 1872 – It Oranjewâld 5 desimber 1947) wie in Nederlânsk dûmny. Op 20 juny 1904 boaske er oan Gesina Wilhelmina Berkenbosch, in ferpleechster, mei wa't er in dochter en twa soannen krige.
Dieren
De dieren of bisten (Latynske namme: Animalia) foarmje yn 'e taksonomyske yndieling fan libbene organismen in ryk, dat yn 'e mande mei de riken fan 'e planten (Plantae), skimmels (Fungi), protisten (Protista) en guon lytsere groepen organismen it domein of bopperyk fan 'e eukaryoaten (Eukaryota) opmakket. (De eukaryoaten steane dan wer op ien hichte mei de baktearjes (Bacteria) en de oerbaktearjes (Archaea).)
Kinum
Kinum is ien fan de âldste delsettings fan Skylge. De namme fan it doarpke wurdt al neamd troch de Frankyske kening Karel de Ienfâldige yn in akte fan 922. Yn de akte wurdt it plakje Kinnem neamd.
Skyrinnen op de Paralympyske Winterspullen 2010
Froulju
{| width=60%
Frances Hodgson Burnett
Biografy
Frances H. Burnett waard berne as Frances Eliza Hodgson. Heit stoar yn 1854, doe't hja trije jier wie. Har mem moast doe mei fiif bern troch de tiid besykje te kommen. De húshâlding hie lijen yn de efterbuerten fan Manchester. Yn 1856 ferfear de húshâlding op oanstean fan in omke fan Mary nei Knoxville, Tennessee yn de Feriene Steaten en bedarren dêr yn bettere omstannichheden.
Manke Meine en Kromme Knilles
Twa plaatstielen silhûetten fan Meine en Knilles steane oan It Stalt op in skiereilantsje yn de omleine Boarn tusken it spoar en de rykswei oan de eastkant fan Akkrum. Se binne makke troch Jan de Wit (skûlnamme Cor ten Staal). It keunstwurk is in geskink fan de jachthavenstichting Tusken de Marren en is op 2 maaie 1997 setten. Akkrum wol it tema fan de reuzen fierder trochfiere. De ynformaasjeboerden by de trije entrees fan it dorp binne yn de foarm fan boerden mei it silhûet fan de reuzen en earder waard de feestferljochting yn de foarm fan de reuzen getten. Pleatslik Belang en de ûndernimmers wolle fan it byldmerk it boechbyld fan it doarp meitsje.
De Sêge
Twaddens koe yn wiete tiden it wetter better fuortkomme en better ôffierd wurde nei de Middelsee. Yn it tredde plak koenen der better huzen boud wurde en waarden de delsettings grutter. "Hark ris", sei ien fan de boeren dy't nei de reuzen seach. "Se hawwe spul". Kromme Knilles seach efterom en beseach syn wurk.
De Swette
thumb|right|250px|De rin fan De Swette De Swette of Snitser Trekfeart is de wetterferbining tusken Snits en Ljouwert. De Swette wie fan oarsprong in binnendyk yn de drûchmakke Middelsee. Letter is by in part fan de dyk del in trekfeart groeven fan Ljouwert nei Snits dy ek de namme Swette krigen hat.
De Swette as trekfeart
Troch de oanlis yndustryterrein de Skinkeskâns by Ljouwert slút de Swette net mear oan op de Harnzer Trekfeart. Op it yndustryterrein leit de Swettehaven, oan de oare kant fan it Van Harinxmakanaal begjint dan de Swette. De Swette folget it midden fan de eardere Middelsee rint troch foarby de Dillesyl tusken Boazum en Dearsum oant de bocht by De Flearen ta. Dêr makket de feart in bocht nei it suden en rint dan troch de eardere Skerhim by Skearnegoutum del nei Snits. Yn de stêd slút de feart by de Stoersebrêge oan op de stedsgrêft.
Stoutenburg
Sûnt 2000 is it lângoed Stoutenburg eigendom fan Het Utrechts Landschap.
Sevearus II
Libben
Yn oktober 306 ûntstiene der op 'e nij problemen as ynienen de usurpator Maksentius, soan fan de eardere keizer Maksimianus, op it toaniel ferskynt. Maksentius besocht Galerius safier te krijen him ek keizer wurde te litten. Mar Galerius wol hjir neat fan witte en stjoert Sevearus mei it leger op him ôf. By Rome waard Maksentius troch it leger fan Sevearus ynsletten, mar dat selde leger liet har ek omkeapje troch Maksentius. Ynstee fan Maksentius moat no Sevearus flechtsje. Sevearus ferskânzet him yn Ravenna, mar wurdt troch in falstrik finzen nommen. Dêrnei waard Sevearus nei Rome brocht en as Galerius yn 307 Itaalje ynfalt om Maksentius te ferdriuwen, stoar Sevearus ûnder fertochte omstannichheden.
Johannes Bosboom
Biografy
Yn 1835 reizge er troch Dútslân en besocht Keulen en Koblenz, tegearre mei Salomon Leonardus Verveer. Yn 1837 die er Antwerpen oan om yn 1838 fierder te gean nei Frankryk, dêr't er Rouen en Parys oandie, no beselskippe fan Cornelis Kruseman.
It Oerd en De Hon
thumb|It Oerd It Oerd en de Hon binne natoergebieten fan dunen, kwelders en waad, op de eastpunt fan It Amelân. Oerd is neamd nei in ferdwûn doarp op It Amelân. Op it heechste dún fan it eilân, de Oerdblinkert (+24 meter) stiet in skûlhutte mei ynformaasjeboerd fan behearder It Fryske Gea.
Carmarthen
Fan de 16e iuw oant de 18e iuw hie Carmarthen it heechste ynwennertal fan alle Welske distrikten (boroughs). Mids 19e iuw heakke de befolkingsgroei lykwols, omdat de ûntginning fan de stienkoalfjilden yn Súd-Wales in soad minsken lutsen.
Lytsepost
De namme Lytsepost ferwiist nei in wacht of fuotbrêge dy't eartiids post neamd waard, hjir de betsjutting fan 'planke' of 'brêge' om oer de Olle Ryd te kommen.
Stien fan Rosetta
thumb|De Stien fan Rosetta De Rosetta Stien of Stien fan Rosetta, is in swarte graniten stien (fan 112 by 76 sm) dy't yn july 1799 yn it Ottomaanske Egypte troch Frânske sjenytroepen ûntdekt waard tidens wurksumheden oan it fort St. Julien (yn distiid Quaitbay) by de stêd Rosetta (no El Rashid). Op de stien stiet op trije ferskillende wizen yn it Egyptysk deselde skreaun: mei Egyptyske hiëroglifen, yn it demoatysk skrift en yn it Gryksk alfabet.
Slach by Turyn (312)
De fjildslach
Nei de ynname fan Susa loek Konstantyn fierder yn de rjochting fan Turyn. Om it leger fan Konstantyn tsjin te hâlden hie Maksentius fan Rome út in grut leger nei it noarden stjoerd, dêr't ek in grut kontingint swiere kavalery oan tafoege wie. Dy elite-ienheid wie nei Perzysk foarbyld mei swiere harnassen bepânsere. Yn de omkriten fan Turyn kamen beide legers foarinoar oer te stean. Konstantyn stelde syn ynfantery foar de kavalery oer fan Maksentius en joech opdracht de fijân oan te fallen. Yn it gefjocht dat dêrop folge koe de swiere kavalery fan Maksentius net goed út de fuotten komme. Hy kaam klam te sitten tusken de ynfantery fan Konstantyn en de ruters waarden mei grutte kneppels op de grûn slein en fermoarde.
Charleroi
Charleroi ('Kening Karel'; Waalsk: Tchålerwè) is in grutte yndustrystêd yn de Belgyske provinsje Henegouwen. Charleroi hat goed 201.000 ynwenners op in oerflak fan 102 km², dat it is de tredsgrutte gemeente yn Belgje en de grutste yn Walloanje. Yn de stêdekloft Charleroi, mei de rûmom lizzende gemeenten, wenje benei 500.000 minsken. Charleroi leit oan de rivier de Samber.
Aldheidkeamer Uldrik Bottema
Kolleksje
Yn de âldheidkeamer steane makettes, foto's en gebrûksfoarwerpendy't yn byld jouwe fan de beroppen en ambachten yn Aldeboarn. Hjirfoar makke byldzjend keunstenaresse Carla van der Heijde in wand mei 24 diorama's dy't middels in gedicht út 1864 mear as 140 âlde beroppen toant.
Ek oan ferneamde Boarnsters wurdt omtinken jûn:
Earste Krúswyk
De namme Eerste Kruuswiek jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Eerste Kruiswijk.
Johannes Maccovius
thumb|Johannes Macovius Johannes Maccovius, ek Jan Makowsky neamd, (Lobzenica, 1588 - Frjentsjer, 24 juny, 1644) wie in Poalske herfoarme teolooch.
Biografy
Nei't er ferskate universiteiten hân hie (yn 1607 yn Dantzig) en priveelearaar fan jonge Poalske ealju west wie, kaam Maccovius oan de Universiteit fan Frjentsjer yn 1613. Hy waard dêr privaat-dosint yn 1614 en professer yn de teology yn 1615. Yn letter jierren luts Maccovius syn ferneamdens in soad studinten út Dútslân en East-Jeropa nei Frjentsjer.
Ponthrydyfen
It doarp leit yn de delling fan de rivier Afan, op it plak dêr't de Afan en de lytsere Afon Pelenna yn elkoar oerrinne, in lytse 3 km benoarden it wat gruttere doarp Cwmafan en net sa fier fan de plakken Port Talbot en Neath.
Ut de skiednis
It eardere mynboudistrikt (stienkoal) falt op troch twa grutte 19e iuwske brêgen oer de fallei: in spoarbrêge (the red bridge) en in earder akwadukt, yn it Welsk Y Bont Fawr hjitten ("De Grutte Brêge"). Dy lêste is troch John Reynolds boud yn 1825, is 140 m lang en goed 23 m heech en fersoarge de wetteroanfier foar de mânske wettertsjellen fan de heechovens yn Cwmavon. It akwadukt is no in fuotgongersbrêge.
Eksmoarster Opfeart
De namme Eksmoarster opfeart jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Eksmorravaartje .
Nyk de Vries
Nei syn slagjen foar it vwo oan it Lauwers College yn Bûtenpost ferhuze er nei de stêd Grins. Hy woe earst wat mei muzyk dwaan, mar it konservartoarrium spruts him net oan. Hy sluet letter mei súkses syn stúdzje Skiednis ôf. Anno 2019 wennet en wurket De Vries yn Amsterdam.
Swynsmastate
Swynsma State wie in state yn Hantumhuzen, benoardeasten de Sint-Annetsjerke. Fan it hûs is neat werom te finen.
Nyk de Vries
Skriuwer
Yn 2016 wûn De Vries de Piter Jellespriis foar syn roman 'Renger' dy't yn 2015 ferskynde by de Arbeiderspers.
Desersje
Under it ynternasjonaal rjocht bestiet op papier ien útsûndering op 'e strafberens fan desersje: as in militêr troch de oerheid fan syn lân of troch in superieur befelle wurdt ta it begean fan in oarlochsmisdie. It Hegekommissariaat foar de Flechtlingen fan 'e Feriene Naasjes erkende yn dat ferbân yn 1998 dat "persoanen dy't [al] militêre tsjinst ferfolje, gewissebeswieren ûntwikkelje kinne". Yn 2005 wie dit prinsipe lykwols net genôch om 'e Amerikaanske deserteur Jeremy Hinzman, dy't sei dat er yn 'e Irakoarloch opdracht krigen hie ta it ferrjochtsjen oarlochsmisdieden, te beskermjen tsjin útlevering troch Kanada, dêr't er polityk asyl oanfrege hie, oan syn heitelân.
Woelwyk
De âldste fermelding is fan 1756. Meidat it meardere kearen ferkocht is, is der mear fan bekend. Yn it begjin fan de 18e iuw is it hûs eigendom fan de famylje Glinstra. Yn 1887 waard in grêfstien ûntdutsen yn de tsjerke fan Tytsjerk mei dêrop "Yeske v. Glinstra, dochter van Hector v. Gl. op Woelwijck overl. 1743".
Stege
thumb|De steechjes om de tsjerke fan Mitselwier thumb|Steechje yn [[Helsingør (Denemark)]] In stege of steechje is in smelle strjitte yn in beboude omjouwing dy't gjin funksje foar trochgeand ferkear hat, útsein foar fuotgongers.
Wolkekliuwer
Wichtige technyske faktoaren yn de skiednis fan de wolkekliuwers binne ûnder oare de ûntwikkeling fan de lift en it better tapassen fan stiel en beton. Oant de 19e iuw kaam heechbou boppe de seis ferdjippings eins net foar omdat it net praktysk wie om safolle treppen op te moatten, ek koenen de minsken it wetter net foarby de fyftjin meter hichte krije.
Moderne fiifkamp op de Olympyske Simmerspullen 2004
De Olympyske Simmerspullen 2004, ek wol de XXVIIIe Olympiade neamd, waarden yn 2004 hâlden yn Atene, de haadstêd fan Grikelân.
Lokaasjes
De sporten fan de moderne fiifkamp waarden beoefene op de folgjende lokaasjes.
Wolkekliuwer
Definysje
In losse definysje fan in wolkekliuwer yn de Feriene Steaten en Jeropa leit de limyt foar in wolkekliuwer no op 150 meter. In wolkekliuwer boppe de 300 meter wurdt wol superheech neamd. Koartere gebouwen dan 150 meter wurde noch hieltyd wol wolkekliuwers neamd at se bepalend binne foar de omjouwing.
Foar de 19e iuw
De Hindûtimpel fan Nataraja yn Chidambaram, Yndia, is yn de 13e iuw boud en fan stile trepfoarmige piramiden foarsjoen, en hat in hichte fan 45 meter.
Wolkekliuwers yn de 21e iuw
Yn de 21e iuw wurde om ferskillende redenen hieltyd mear wolkekliuwers boud. Stêden mei wolkekliuwers binne frij normaal wurden. Dat hat te krijen mei de tige djoere grûn yn de sintra fan de grutte stêden. Wolkekliuwers hawwe relatyf sjoen net folle romte nedich, wylst se al in soad romte opsmite. Ek no noch wurde se net allinnich boud om de ekonomyske foardielen, mar ek om de status dy’t hege gebouwen útstriele. Dat wolkekliuwers in soad boud wurde is goed sjen yn de memmestêd fan de wolkekliuwer, Chicago. Dêr binne der sûnt 2000 al mear as 40 gebouwen boud mei yn elts gefal fyftich ferdjippings.
Geografyske sprieding
By dizze sifers moat mei klam sein wurde dat Emporis net alle bouwurken yn Súd-Amearika en Aazje registrearret. Dizze sifers binne offisjele sifers fan Emporis, dêr’t fan sein wurde kinne dat it om minimale oantallen giet.
Joseph Juneau
Joseph (Joe) Juneau (Saint-Paul-l'Ermite ( Kebek), 1836 - Dawson City (Yukon), 1899) wie in Kanadeesk goudsiker en mynwurker. Hy is it meast bekend fan it yn 'e mande mei Richard Harris stiftsjen fan de stêd Juneau yn Alaska. De earste grutte goudfynst dêre wie op it eilân Douglas foar Juneau oer.
Star Wars: Skeleton Crew
Star Wars: Skeleton Crew is in oankommende Amerikaanske tillefyzjesearje dy't ûnderdiel útmakket fan 'e Star Wars-franchise. De searje heart ta de sjenres fan science fiction, fantasy, aksje en aventoer, en sil ek coming-of-age-eleminten hawwe. De titel betsjut "Stjerre-oarloggen: Unfolsleine Bemanning". Yn 'e ynterne gronology fan Star Wars spilet de searje fiif jier nei de foarfallen yn 'e film Star Wars: Episode VI – Return of the Jedi. It is in spin-off fan 'e eardere searje The Mandalorian en is ferhaaltechnysk ferbûn mei dy searje en twa oare spin-offs, The Book of Boba Fett en Ahsoka. De ferwachting is dat Star Wars: Skeleton Crew yn 'e rin fan 2023 beskikber komme sil fia de streamingtsjinst Disney+.
Untstean
Op 22 maaie 2022, doe't filmstudio Lucasfilm de plannen foar de searje offisjeel buorkundich makke, waard de searje omskreaun as in "galaktyske ferzje fan klassike coming-of-age-aventoerefilms út 'e 1980-er jierren", lykas The Goonies (1985). Tagelyk waard doe de echte titel bekendmakke, dy't Star Wars: Skeleton Crew bliek te wêzen. De searje soe ûnderling ferbûn wêze mei The Mandalorian en twa oare spin-offsearjes dêrfan, The Book of Boba Fett en Ahsoka, om ta te wurkjen nei in mienskiplik narratologysk hichtepunt.
Three-ality
thumb|right|260px|hoes fan it album 't Minne Three-ality wie in Fryske popgroep en wie aktyf tusken 2002 en 2012. Three-ality begûn ûnder de namme Flat out mar nei it festival Liet is de groep fierder gien ûnder de namme Three-ality. Yn 2009 brocht de groep it album  't Minne  út.
Fredehiem
De Frijsinnich Herfoarme Frouljusgroep Fredehiem waard oprjochte yn 1933 en húzet yn it pân Lytssân 18. Sûnttiids is it pân part fan it Frysk Skipfeart Museum. It gebou, fan oarsprong in wenhûs, stamt út 1813 en is boud neffens ûntwerp fan stedsarsjitekt A. Bruinsma.
Provinsjale wei 354
De Provinsjale wei 354 of N354 is in provinsjale wei dy't de autodyk A32 by Idaard mei de Ring Snits ferbynt. De dyk bestiet yn syn hjoeddeistige foarm sûnt 1952.
By de krusing fan de Jeltesleat yn De Hommerts is it Akwadukt Jeltesleat.
De dyk is foar it grutste part in gebietsûntslutingsdyk mei in maksimumfaasje fan 80 km/o.
Amoer (oblast)
Bestjoerlike yndieling en stêden
thumb|260px|Blagovesjtsjensk
Miljonêr
Neffens sifers út 2019 wenne doe 40% (oftewol 18,6 miljoen persoanen) fan alle miljonêrs fan 'e wrâld yn 'e Feriene Steaten, 10% (4,4 miljoen) yn 'e Folksrepublyk Sina, en 6% (3 miljoen) yn Japan. Nederlân folge mei 2% (832.000) op it alfde plak, efter it Feriene Keninkryk, Dútslân, Frankryk, Itaalje, Kanada, Austraalje en Spanje. Nei Nederlân folgen noch (oant plak 15 op 'e ranglist): Switserlân, Yndia, Súd-Koreä en Taiwan. De tsien stêden yn 'e wrâld dêr't de measte miljonêrs wenje, wiene yn 2018: Londen (357.000), New York (339.000), Tokio (280.000), Hongkong (251.000), Singapoer (239.000), San Francisco (220.000), Los Angeles (199.000), Chicago (150.000), Peking (149.000) en Sjanghai (146.000).
Sherlock Holmes
It Grutte Hiaat
De reäksjes fan it lêzerspublyk kamen Doyle lykwols raar oer it mad. Oerstjoere fans fan Holmes skreaune The Strand Magazine fol mei ynstjoerde brieven fol smert en roubeklach en it tydskrift rekke yn 'e swierrichheden doe't 20.000 minsken út protest harren abonnemint opseine. Doyle sels ûntfong ek withoefolle lulke brieven wêryn't lêzers him de mantel útfeegden. De publike reäksje oer de dea fan Sherlock Holmes wie wat dat noch nea earder foarkommen wie yn ferbân mei fiktive foarfallen. Der wurdt sels sein dat Londeners sa drôf wiene oer de dea fan Holmes, dat se roubannen om 'e earm droegen, mar dêr is gjin kontemporêne boarne foar (de ierst bekende fermelding fan dat barren datearret út 1949).
Fjochtsport
Lûksport
Kampsport
Konstantyn de Grutte
thumb|right|240px|Konstantyn de Grutte Flavius Valerius Constantinus (Naissus, hjoeddeiske namme Niš (Servje), 27 febrewaris ±272 - 22 maaie 337), better bekend as Konstantyn de Grutte, wie in Romeinske keizer. Hy neamde himsels fan july 306 ôf keizer, mar waard earst yn 308 as keizer erkend. Fan 324 ôf hearske er allinnich oer it hiele Romeinske Ryk, mei it ferstjerren fan Konstantyn yn it jier 337 kaam der in ein oan syn bewâld.
Opkomst
Dêrnei koe de keizer him wije oan it fierder werorganisearjen fan it ryk dêr't keizer Diokletianus al in begjin mei makke hie, alhoewol't hy, yn tsjinstelling mei syn foargonger, it kristendom net besocht te ferneatigjen mar him lang om let sels bekeare liet. Hy rekkene wol foargoed ôf mei de Praetorjaanske garde, dy't syn foargonger Maksentius stipe hie.
Willem IV fan Oranje-Nassau
Jeugd
Willem Karel Hendrik Friso waard berne yn Ljouwert as soan fan Johan Willem Friso fan Nassau-Dietz en Maria Louise fan Hessen-Kassel (Marijke-Meu). Troch de fal fan in hynder, yn 1717 yn de tún fan de simmerresidinsje, wienen se efkes bang foar syn libben. Willem IV krige mear as de wenstige opfieding fan aadlike bern. De prins studearre oan de Universiteit fan Frjentsjer en oan de Universiteit Utert. Willem IV spruts mear as ien taal (ek Frysk) en hie niget oan skiednis; ek yn de fouten fan syn foarteam, sa't er syn heechlearaar melde.
As steedhâlder
thumb|Steedhâlder Willem IV Yn 1740 bruts fannijs de Eastenrykske Suksesjeoarloch út, wêryn Eastenryk en Frankryk foar elkoar oer stiene. De Republyk keas yn 1747 de kant fan Eastenryk, om sa in buffersône tusken de republyk en Frankryk yn stân te hâlden, wêrnei't Frânske troepen de súdlike Nederlannen binnenfoelen. Yn in pear wike tiid feroveren de troepen fan Loadewyk XV de wichtichste plakken yn Siuwsk-Flaanderen. Yn panyk waard de prins op 2 maaie 1747 beneamd as Kaptein-Generaal en Steedhâlder fan alle gewesten fan de Republyk. Oer syn foegen koe Willem it nei in oantal kearen net iens wurde mei de Steaten-Generaal. Se leinen him in ynstruksje foar dy't lyk wie mei dy út de Uny fan Utert. Willem woe allinnich de eed ôflizze op de ynstruksje fan syn foargonger Willem III.
Willem krige te krijen mei in weromrinnende ekonomy. It krewearjen om de hannel oan te trúnjen troch it ynstellen fan in frijhaven, rûn troch tsjinwurking fan de admiraliteitskolleezjes op neat út. De bankier Thomas Hope en de polityk ekonoom Isaac de Pinto leanne hy mei respektyflik in funksje yn de WIC en VOC.
Saratov (oblast)
De oblast Saratov (Russysk: Саратовская область; Saratovskaja oblast) is in oblast yn it súdeastlike diel fan Europeesk Ruslân oan de grins mei Kazachstan. De haadstêd is Saratov. De Russyske striidkrêften binne sterk fertsjintwurdige yn de oblast.
Swarteweisein
thumb|De [[útspanning op Swarteweisein]] thumb|De boarterstún yn 1913 Swarteweisein is in buorskip yn de gemeente Tytsjerksteradiel. De namme betsjut letterlik: ein fan de Swartewei.
Karnuntum
Karnuntum wie haadstêd fan de Romeinske provinsje Pannonia Superior. It lei oan de Donau, om-ende-by 35 km eastlik fan it tsjintwurdige Wenen.
Skiednis
De gûverneur fan Karnuntum Septimius Severus wurdt yn 193 troch it leger ta keizer útroppe. Koart dêrnei krijt de stêd de status fan colonia (Colonia Septimia Aurelia Antoniniana Carnuntum). Sûnt dy tiid folget in tiidrek fan grutte bloei en nimt it tal ynwenners ta oant likernôch 50.000.
Litouwen
Bestjoer
Bestjoerlik is Litouwen opdield yn tsien provinsjes.
Belgysk-Nederlânsk
Leksikon
Op leksikaal mêd binne der ek ferskillen. Sa wurde yn it Belgysk-Nederlânsk yn 'e sprektaal in protte wurden brûkt dy't yn Nederlân as argaysk of oerdreaun formeel beskôge wurde en inkeld noch yn 'e skriuwtaal besteane of alhielendal yn ûnbrûk rekke binne, lykas gans foar heel of zeer ("tige"), struis foar "fors" of "dik" ("mânsk"), wellicht foar misschien ("miskien"), voorts foar verder ("fierders") en weerspannig foar opstandig of recalcitrant ("wjerstribbich"). Ek wurdt der soms in foar Nederlanners nuvere draai jûn oan steande útdrukkings, lykas it bekende zeker en vast foar vast en zeker ("sûnder mis"). Guon wurden wurde oars brûkt, lykas terug ("werom"), yn sinnen as Hij is terug hier gekomen ("hy is wer hjir kommen"), dêr't in Nederlanner it wurd weer ("wer") brûke soe. In oar foarbyld is nog ("noch") yn sinnen dêr't in Nederlanner ook ("ek") brûke soe, lykas Nog over dit onderwerp het volgende ("Ek oer dit ûnderwerp it folgjende"). Ek wurdt de konstruksje naar daar brûkt, as in Nederlanner daarheen ("dêrhinne") sizze soe. Hoewol't Nederlanners en Flamingen dy't Belgysk-Nederlânsk sprekke inoar oer it algemien sûnder folle swierrichheden ferstean kinne, feroarsaakje de ferskillen soms dochs problemen.
Grêfkelder fan de Fryske Nassaus
De kelder wie no fol. Henriëtte Amalia fan Anhalt-Dessau, widdo fan Hindrik Casimir II liet de kelder yn 1696 útwreidzje mei in twadde romte. Dy koe net brûkt wurde want se stie al fol wetter. Dêrom waard yn oerlis mei it gemeentebestjoer keazen foar it boppegrûns bysetten fan Hindrik Casimir II. It koar of "barehock", yn feite in romte rjochts fan it koar fan de tsjerke, soe no in "choor of sepulture voor de Fürstelijke en Doorluchtige familie" wurde. De kisten waarden boppe de grûn bewarre lykas dat yn Denemark en Noard-Dútslân wol mear dien waard. Sa waarden de kisten fan yn de kapel setten. Yn 1795 waard Fryslân, teminsten yn de eagen fan de patriotten, fan it jok fan de Oranjes en harren aadlike klyk befrijd. It gewest folge no it foarbyld fan it revolúsjonêre Frankryk. It stedsbestjoer fan Ljouwert feroardere dat "alle distinctieve eeretekenen en wapenborden als onbestaandbaar met gelijkheid en vrijheid moeten worden weggenomen". Op 1 augustus sloegen boumaster Stapert en stienhouwer Feyens it grêfmonumint fan Willem Loadewyk fan Nassau-Diez en dat fan Anna fan Oranje, in lizzende polygromearde gisant, oan gruzeleminten. Ek de roubuorden en wapenkasten waarden fernield.<BR> No wreekte him de opfallende boppegrûnske begraafwize fan de Nassau's. Harren fraaie kisten waarden op 16 augustus troch in fan Stapert oanfierde revolúsjonêre mannichte iepenbrutsen. Se fertrapen de tinnen en leaden kisten en namen it materiaal mei om it om te smelten. Op de troch in foarbygonger opkrige holleplasse fan Marie Louise nei waarden alle bonken yn de wiete kelder smiten.<BR> De kapel waard konsistoarjekeamer en de grêven waarden fergetten. Yn 1841 kaam kening Willem II fan de Nederlannen nei Ljouwert en ynformearde nei de grêven fan syn foarâlden. Doe waard in ûndersyk ynsteld nei de kelder. Neffens it proses-ferbaal wie it lichem fan Marie Louise yntakt en wienen der ek oare bonken yn de wiete kelder fûn. De kelder waard wierre en wite en yn twa nije "groote vorstelijke doodskisten" waarden de oantroffen resten op 'en nij yn de kelder opbierd.
Rose Tico
Fiktive eftergrûn
Yn 'e roman Star Wars: The Last Jedi: Cobalt Squadron, fan Elizabeth Wein, út 2017, wurdt de eftergrûn fan Rose Tico fêststeld. Hja is berne op 'e planeet Lyts-Hays (Ingelsk: Hays Minor). Har âldelju binne Hue en Thanya Tico, en se hat in âldere suster dy't Paige hjit. Lyts-Hays, in ferearmoede mynbouplaneet, is ien fan 'e earste plakken yn it Stjerrestelsel dy't ta proai falle oan 'e him stadich útwreidzjende Earste Oarder, in faksistoïde steatsferbân dat de folsleine oerhearsking fan it Stjerrestelsel neistribbet. De susters Rose en Paige skypje troch de misdieden tsjin 'e befolking fan harren thúswrâld in duorjende hate foar de Earste Oarder. Se ûntsnappe fan Lyts-Hays en jouwe har by it Ferset. Rose wurdt dêr in monteur, dy't benammen oan ûnderhâld fan 'e X-wjukjagers en oare romteskippen docht, wylst Paige de piloate fan in bommesmiter wurdt.
Yn The Last Jedi
It is dúdlik dat it gjin sin hat om nochris te besykjen en ûntkom fia de hyperromte, om't it Ferset noch mar brânstof hat foar ien hyperromtesprong, en de float fan 'e Earste Oarder harren gewoan folgje soe. De lytse romteskippen fan it Ferset binne lykwols flugger as de logge stjerreslachskippen fan 'e Earste Oarder, en kinne dêrom krekt bûten berik fan 'e grutte plofferkanonnen bliuwe. Der ûntstiet in efterfolging mei in legere faasje as dy fan it ljocht, mar dat kin net mear as in pear dagen duorje foar't it Ferset troch de branje hinne is.
Rose, Finn, BB-8 en DJ komme tanksij de kwaliteiten fan DJ ûngemurken oan board fan it skip fan opperste lieder Snoke. Se witte de romte te berikken fan it apparaat wêrmei't de fersetsfloat troch de hyperromte folge wurdt, mar wurde dêr trappearre troch Finn syn eardere befelfierend ofsier, kaptein Phasma, en yn 'e hechten nommen. DJ hat Dameron oer in radioferbining tsjin Finn sizzen heard dat de opfarrenden fan 'e Raddus, it lêst oerbleaune romteskip fan it Ferset, harren kruser yn kamûflearre transportskippen ferlitte sille om nei de planeet Crait te flechtsjen, dêr't se deun lâns komme. Hy keapet no syn frijheid troch dy plannen te ferrieden oan generaal Hux, dy't it befel oer de float fan 'e Earste Oarder fiert.
Carola Schouten
Biografy
Nei it dienmeitsjen fan de kabinetsûnderhannelings waard se part fan it kabinet-Rutte III en waard se twadde minister-presidint út namme fan har partij en minister fan it fannijs oprjochte Ministearje fan Lânbou, Natuer en Itenskwaliteit. Under har ministerskip ûntjoegen harren ferskate yngewikkelde saken, wêrûnder fraude mei fosfaatrjochten troch molkfeehâlders, in Jeropeesk ferbod op pulskorfiskerij en it ûnjildich ferklearjen fan it Programma Oanpak Stikstof.
Op 10 jannewaris 2022 waard se fannijs fise-premier yn it kabinet-Rutte IV. Hja waard lykwols net minister fan Lânbou, Natuer en Itenskwaliteit, mar waard minister foar Earmoedebeheining, Partisipaasje en Pensjoenen. Henk Staghouwer folge har op by Lânbou en Christianne van der Wal waard minister sûnder portefúlje foar Natoer en Stikstof
Ministearje fan Lânbou, Natuer en Fiedselkwaliteit
It Ministearje fan Lânbou, Natuer en Fiedselkwaliteit (Nederlânsk: Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, ôfkoarte ta LNV) wie fan 1935 oant 2010 en sûnt 2017 fannijs in Nederlânsk ministearje mei it mêd fan belied oer lânbou, natuerbehear, boskbou, fiskerij, en fiedsel. Ek it lânbou-ûnderwiis foel lange tiid ûnder it ministearje, sa as de agraryske beropsopliedings en de WUR. It agrarysk ûnderwiis is sûnt 2017 ûnderbrocht by it Ministearje fan Underwiis, Kultuer en Wittenskip (OCW).
Wagenborgen
Skiednis
Fan it begjin fan de sechtjinde iuw ôf waard it ferdronken lân fannijs ynpoldere. Yn 1519 waard al sprutsen fan nij angeslaghen landt by de Lange sweach súdeastlik fan it doarp. Yn 1542 waard sprutsen oer de nije dijck to Wagenborgen oer de gast. Datselde jiers waard in nije simmerdyk troch de himrikken by Nieuwolda oanlein. It polderkontrakt neamt it wagenborger hammerick.
Swimmen op de Paralympyske Simmerspullen
Swimmen is ien fan de sporten dy’t op it programma fan de Paralympyske Simmerspullen stean. De sport is tagonklik foar sporters mei in lichaamlike beheining as sintúchlike beheining.
Regels
Der binne in pear ôfwikende regels mei it gewoane swimmen.
Deck the Halls (liet)
Ingelske tekst
Deck the hall with boughs of holly, Fa, la, la, la, la, la, la, la, la! 'Tis the season to be jolly, Fa, la, la, la, la, la, la, la, la! Fill the meadcup, drain the barrel, Fa, la, la, la, la, la, la, la! Troul the ancient Christmas carol, Fa, la, la, la, la, la, la, la!
List fan planetoïden 47101-47200
Dit is in list fan planetoïden 47101-47200.
Wrâldkampioenskip fjildriden foar manlju elite
De kategory manlju elite stiet sûnt 1950 op it programma fan 'e wrâldkampioenskippen fjildriden.
Moderne fiifkamp op de Olympyske Simmerspullen 2000
Medaljespegel
De top fiif fan lannen dy't by de moderne fiifkamp medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen.
Rosa Spier Hûs
Skiednis
Oan de Esseboom yn Laren waard in gebou realisearre dat op 11 oktober 1969 iepene waard troch Marga Klompé, de doetiidske minister fan Kultuer, Rekreaasje en Maatskiplik Wurk. Dit appartemintekompleks bea plak oan yn totaal 73 bewenners. Dêrneist wiene der mienskiplike foarsjennings as in biblioteek en in teätersealtsje. It kompleks wie in paviljoeneftich ûntwerp fan buro Goldschmidt & Verbruggen; de tún waard ûntwurpen troch Mien Ruys.
Fryske Rie
Flagge
De mienskiplike Fryske flagge hat neffens de Ynterfryske Rie de neikommende betsjutting :
Krystfilm
Fierders bestiet der noch in kategory films dy't eins gjin krystfilms binne, mar dy't dochs gauris mei de kryst útstjoerd wurde. Men kin dan tinke oan de Sissi-trilogy (1955-1957), The Sound of Music (1965), Willy Wonka & the Chocolate Factory (1971), Little Lord Fauntleroy (1980), Annie (1982), E.T. the Extra-Terrestrial (1982), Hachi: A Dog's Tale (2009), en Charlie and the Chocolate Factory (2005). Oare eins-net-krystfilms dy't mei de kryst en âld en nij in protte útstjoerd wurde, binne tekenfilms fan Disney (lykas Beauty and the Beast, The Lion King en Frozen) en fan oare filmstudio's (lykas Finding Nemo en films út 'e Ice Age-, Kung Fu Panda-, Shrek- en Toy Story-searjes).
Zoltin Peeter
Peeter hat net troud west en hie gjin bern. "Solitair leven is voor mij een noodzaak om te werken en me te ontwikkelen, om te existeren zelfs", hat er dêr oer sein.
Wejherowo
Wejherowo (Kasjûbysk: Wejrowò, Dútsk: Neustadt in Westpreußen, earder Weyersfrey) is in stêd yn de woiwodskip Pommeren yn Poalen.
Surinaamsk-Nederlânsk
Ferskillen mei it Standertnederlânsk
It Surinaamsk-Nederlânsk ûnderskiedt him fan it Nederlânsk sa't dat yn Jeropa sprutsen wurdt benammen troch de fia it Surinaamsk-Kreoalsk sterk troch it Ingelsk beynfloede útspraak. Dêrby falt fral op dat de w altyd op 'e Ingelske manear útsprutsen wurdt as [w] (lykas yn "skowe") en nea lykas yn Nederlân as [ʋ] (lykas yn "wat"). Faak wurdt dizze konsonant dêrby noch wat oprutsen, sadat der in û-klank ûntstiet (Oeaarom doe jij dat?).
Dire Straits
Dire Straits en Mark Knopfler ferkochten meiïoar mear as 120 miljoen albums en singles. Yn Nederlân ferkocht de band goed 2,5 miljoen platen.
Apollo 13 (film)
Plot
Op 'e trêde deis fan 'e misje, as Apollo 13 likernôch fjouwerfyfde part fan 'e ôfstân nei de moanne ôflein hat, aktivearret Swigert yn opdracht fan Mission Control de rierfentilator yn 'e tanks mei floeibere soerstof. In elektryske koartsluting makket dat ien fan 'e tanks eksplodearret, mei as gefolch dat it oangrinzgjende diel fan 'e sydkant fan 'e tsjinstmodule fuortslein wurdt. De dielen fan it romtefartúch dêr't de astronauten yn sitte, de Odyssey en de Aquarius, bliuwe aldergeloks wol yntakt, mar in twadde soerstoftank blykt lek en de soerstof dêrút brûst de romte yn as wie it in strielmotor, sadat it romtefartúch alle kanten út rôlet en tommelet. Lovell ropt it Mission Control Center yn Houston op mei de legindaryske wurden: "Houston, wy hawwe in probleem."
Untfangst
Yn The New York Times kwalisifisearre Janet Maslin Apollo 13 as "absolút geweldich", in film dy't "him ûntjout mei perfekte direktheid en sa de sjoggers belûkt yn 'e neiltsjebitende spanning fan in betsjoenend wierbard ferhaal." Edward Guthmann fan 'e San Francisco Chronicle wie minder wei fan 'e film. Hy fûn it gjin min ferhaal, mar hy skreau: "Ik woe wol dat Apollo 13 as film wat better wurke". Syn foarnaamste beswier wie dat de dielen fan 'e film oer de romtemisje en de eftergrûnferhalen oer de astronauten wêryn't benamme fokust waard op 'e húshâlding fan Jim Lovell, neffens him as los sân oaninoar hongen.
Prizen
Yn 1996 waard Apollo 13 by de Oscars nominearre foar prizen yn 9 kategoryen, wêrûnder bêste film, bêste byrol fan in akteur (Ed Harris), bêste byrol fan in aktrise (Kathleen Quinlan), bêste adaptearre senario, bêste orizjinele filmmuzyk, bêste artdirection en bêste fisuele effekten. De film wûn 2 Oscars, foar bêste filmmontaazje (Mike Hill en Daniel P. Hanley) en bêste lûdsmixing (Rick Dior, Steve Pederson, Scott Millan en David MacMillan).
Molkfabryk Eastersee
thumb|De skoarstien fan it ôfbrutsen molkfabryk yn [[Eastersee]] thumb|It nije stik fan de Giterske Feart, yn 'e midden de âlde skoarstien en rjochts in tal nijbouwenten It Molkfabryk yn Eastersee waard yn 1891 oprjochte yn Eastersee (Giterskebrêge) en hat mear as hûndert jier ûnder ferskate bedriuwsnammen wurke.
Iwan Smirnoff
Biografy
By it útbrekken fan de Russyske revolúsje flechte Smirnoff mei twa lotgenoaten oer Vladivostok en tal fan oare plakken úteinlik nei Londen, dêr't allinnich hy en Longin Lipski oankamen. Hja kamen yn tsjinst fan RAF oant de ein fan de oarloch. Nei de oarloch wurke er earst as ynstrukteur foar Russyske piloaten yn Ingelân dêrnei besleat er werom te gean nei Ruslân om generaal Anton Denikin fan it Frijwilligersleger te helpen. Hy moast by oankomst lykwols alwer halje-trawalje flechtsje foar it opkommende Reade leger. Hy sette wer ôf nei Londen en hie dêr in baan as ynkeaper foar it Wite Leger en - nei dy syn nederlaach - as fleantúchmonteur by Handley Page. Yn 1921 naam er tsjinst by it Belgyske SNETA doe't krekt it grutste part fan dy syn float yn flammen opgie. Hy ferhuze nei de KLM. Op 23 oktober 1925 troude er mei de Deenske aktrise Margot Linnet. Trije jier letter waard er ta Nederlanner nasjonalisearre.
Sikke fan Goslinga
Libben en wurk
Syn grêftombe yn de tsjerke fan Doanjum is in ûntwerp fan de Antwerpske byldhouwer Jan-Baptist Xavery.