cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sint-Steffensdei
Twadde Krystdei
Yn Grut-Brittanje en it Mienebêst hjit Sint-Steffensdei Saint Stephen's Day, mar ek Boxing Day. In ferklearing foar de lêste namme is dat op dy dei faak de krystkiste (box) iepene waard. Yn de krystkiste koenen minsken in kado foar de earmen stopje. Ek waarden op Boxing Day de tradisjonele foksejachten hâlden. No is de dei wichtich foar oare sporten as fuotbal en hynsterezen. Der is lykwols in lyts ferskil yn betsjutting tusken de twa nammen: Saint Stephen's Day is 26 desimber, en Boxing Day is in dei nei Kryst. Yn guon gefallen mei dy dei gjin Snein wêze, dat dan kin it ek 27 Desimber wurde.
Call Of Duty
Foar guon spilers is in oantrekkingskrêft fan it spultsje dat der lju delsketten wurde kinne.
Kurt Weill
Kurt Julian Weill (Dessau, 2 maart 1900 – New York, 3 april 1950) wie in Dútsk-Amerikaansk komponist. Hy wie yn Dútslân aktyf fan de 20er jierren ôf en letter yn de Feriene Steaten. Hy wie de liedend toanielkomponist en waard it meast ferneamd fan syn fruchtbere gearwurking mei Bertolt Brecht. Yn 'e mande mei Brecht makke produksjes lykas syn meast ferneamde wurk De Trijestuorren Opera, in Marksistyske krityk op it kapitalisme, mei dêryn de ballade "Mack the Knife". Weill wie sosjalist dy't as ideaal hie om muzyk te skriuwen mei in sosjaal nut. Hy skreau ek in tal wurken foar konsert en ek ferskate stikken mei joadske tema's.
Hervo
Mar behalven ûnder harren eigen merknamme ferkochten se de brommers ek oan tredden. Dêrtroch koe Herbert van Oorschot út Rotterdam se ûnder syn eigen merknamme (Hervo) leverje. Hy ferkocht sawat 700 bromfytsen.
Fryslân (wengebiet)
Ein fan de Fryske Frijheid
Yn 1355 waard de Eastfryske haadling Edo Wiemken de Aldere de hearsker oer de goaen Östringen, Rjustringen en Wangerlân. Dat woeks út ta de Hearlikheid Jever. Dat hearlikheid kaam earst ûnder de macht fan de Sirkesena's dochs Marije fan Jever koe de troepen fan de Sirksena's ferdriuwe en hja socht help by Karel V, hartoch fan Boergonje. Yn 1575 waard it hearlikheid part fan it greefskip Aldenburch.
Taal
Op it reade rotseilân Helgolân, yn de Dútske bocht, prate noch in pear hûndert minsken in Noardfryske fariant.
Trent (rivier)
De Trent is mei in lingte fan 297 kilometer de tredde rivier fan Grut-Brittanje. De boarne leit oan de súdrâne fan it Biddulph Moor, op 275 m. boppe seenivo, yn it greefskip Staffordshire. De Trent streamt troch de Midlands (dêr't er yn it ferline in wichtige grins tusken it noarden en suden fan Ingelân forme) en mûnet mei de Ouse út yn de Humber en sa yn de Noardsee.
Fryslân yn de Midsiuwen
Fryske frijheid
Om 800 waarden de Friezen, dy't doe yn it Frankyske Ryk libben, frijsteld fan militêre tsjinst en ferdigenje de kusten tsjin de Wytsingen. Fan 841 oant 885 besette de Wytsingen Fryslân. Underwilens waard yn 843 it Frankyske Ryk by it ferdrach fan Ferdun ferdield. Fryslân hearde nei it ferdrach by it Hillige Roomske Ryk. De Friezen hienen net in feodale hear dy't se hearrich wêze moasten; suver demokratyske strukturen beskieden it deistich libben fan de Friezen. De Fryske haadlingen beskermen de Fryske frijheid tsjin elkenien dy't it der net mei lykfine koe. Dy haadlingen hoeden en noeden de kontakten mei de Keizer fan it Hillige Roomske Ryk dêr't Fryslân ek in part fan wie.
Upstalbeam
Yn 1156 kamen de Friezen foar de earste kear gear by de Upstalbeam. Yn de iuwen dêrnei bleau Fryslân taalkundich ien gebiet, de taal fan doe wie it Aldfrysk. Yn dy tiid waard der fan de sân frije Fryslannen praat, en skreaun! Neffens it Emsinger rjocht wie der ek in soarte fan militêr gearwurkingsferbân:
In oar foarbyld fan Aldfrysk rjocht is it Brookmerbrief.
De ein
Yn 1498 ferlearen de Friezen yn de hjoeddeiske provinsjes Fryslân en Grinslân harren frijheid. Dêrnei waard der besocht om de Fryske frijheid yn Fryslân en Grinslân werom te krijen mei frijheidsstriders as Grutte Pier. East-Fryslân waard in greefskip, letter waarden de greven fan East-Fryslân prinsen neamd.
Keppeling om utens
Geschiedenis van Friesland
Sint-Pitersfloed
Op oare plakken yn Nederlân
Ek op oare plakken yn Nederlân waard de Sint-Pitersfloed in ramp. Yn Skeveningen, Katwyk en De Helder waarden huzen fuortslein en de nije dyk tusken Amsterdam en Haarlim koe it wetter net tsjinhâlde, sadat de omkriten fan Haarlim blank kaam te stean. By Edam beswike ek in dyk.
Rie (plak)
Mienskip
It doarpsfeest wurdt alle jierren yn july organisearre.
Djippe Gat
It Djippe Gat is in marke oan it Prinses Margrietkanaal tusken Burgum en Suwâld. Yn 2012 waard yn it parkeftige gebiet der omhinne de Fryske Olympiade holden.
Bertolt Brecht
thumb|Bertolt Brecht (1948) thumb|Byld fan Brecht yn Berlyn Eugen Berthold Friedrich (Bertolt) Brecht (Augsburg, 10 febrewaris 1898 — Berlyn, 14 augustus 1956) wie in Dútsk dichter, (toaniel)skriuwer, toanielregisseur en literatuerkritikus. Syn wurk wie bot polityk engazjearre. Brecht wurdt beskôge as de grûnlizzer fan it epysk teater. Hy arbeide in protte op mei de komponisten Hanns Eisler en Kurt Weill. Yn 1933 flechte Brecht út Dútslân en kaam nei omswalkingen yn de Feriene Steaten te lâne. Dêr soe er letter ferfolge wurden fanwege anty-Amerikaanske aktiviteiten, wêrnei't er nei East-Berlyn ferfear.
It Libben fan de Hillige Liudger
Ynhâld
It twadde en langste diel fan it wurk, titele Boek I, is de eigentlike libbensbeskriuwing fan Liudger. Altfryd giet earst frij djip yn op syn komôf. Dêrnei beskriuwt er Liudger syn berte, syn stúdzje yn Utert en syn beide reizen nei Ingelân. Liudger kriget dan de opdracht om it evangeelje te preekjen mank de Friezen, mar troch de opstân fan 'e Saksen, ûnder Widukind, wie al syn krewearjen om 'e nocht en ferfoelen de Friezen wer yn har âlde heidenske leauwe. Liudger gie doe op pylgerreis nei Rome en hold twa en in heal jier ta yn it kleaster fan Monte Cassino, yn 'e Apeninen, dêr't er de regel fan Benediktus oanlearde. Neitiid preke er op 'e nij it kristendom ûnder de Friezen, en letter ek ûnder de Saksen, wa har opstân oft ûnderwilens mei grouwélich bloedferjitten delslein wie troch de Frankyske legers fan Karel de Grutte (sjoch: it Bloedbad fan Verden). Nei ferrin fan tiid waard Liudger beneamd ta de earste biskop fan Múnster, in amt dat er oant syn dea ta útoefenje soe.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan 'e Vita Sancti Liudgeri ferskynde yn 1997 ûnder de titel It Libben fan de Hillige Liudger, as ûnderdiel fan it boekje Liudger en Gregorius, by It Wite Boekhús te Boalsert. De Fryske fertaling wie fan 'e hân fan klassyk oersetter Klaas Bruinsma, en der wie in ynformative ynlieding tafoege, skreaun troch Harm Oldenhof.
Gremlins (film)
Plot
Billy en Kate kringe de bioskoop binnen, dêr't se yn 'e kelder in ierdgaslieding iepenbrekke en op in oar plak yn it gebou brân feroarsaakje. De gremlins wurde harren gewaar en komme efter harren oan, mar Billy en Kate witte op 'e tiid fuort te kommen en de doar efter harren ôf te sluten. Alle gremlins komme sadwaande om as de bioskoop úteinlik de loft yn giet wannear't it fjoer en it gas mei-inoar yn oanrekking komme. Op 'e nij is Stripe de iennichste oerlibbene, mei't er de bioskoop ferlitten hie om in snobbersguodwinkel oare kant strjitte te plonderjen. As de dage oan 'e loft is, folgje Billy, Kate en Gizmo Stripe nei it pleatslike warehûs, dêr't Stripe in fontein ûntdekt en op it punt stiet deryn te springen om in nij leger fan gremlins fuort te bringen. Gizmo iepenet lykwols krekt op 'e tiid it rolgerdyn foar in skylight. Mei't de sinne ûnderwilens opkommen is, set dat Stripe fol yn it ljocht, wat syn dea betsjut.
Prizen
Yn 1985 waard Gremlins by de Saturn Awards nominearre foar prizen yn 9 kategoryen, wêrûnder bêste byrol fan in akteur (Dick Miller), bêste jongere akteur (Corey Feldman), bêste senario en bêste fisazjy. De film wûn 5 Saturns, foar bêste horrorfilm, bêste regisseur, bêste byrol fan in aktrise (Polly Holliday), bêste filmmuzyk en bêste special effects. Gremlins wûn ek in Young Artist Award yn 'e kategory bêste famyljefilm (aventoer). De jonge Corey Feldman waard nominearre foar in Young Artist Award foar bêste byrol fan in jonge akteur.
Unlân (buorskip)
Unlân is in buorskip yn gemeente De Fryske Marren. Unlân leit noardwestlik fan Sint-Jânsgea en súdeastlik fan Ousterhaule.
Severn
thumb|300px|De Severn mei sydrivieren (ljochtblau) thumb|300px|De Severn by de mûning De Severn (Welsk: Afon Hafren, Latyn: Sabrina) is mei 354 km de langste Britske rivier. Hy ûntspringt op in hichte fan 610 meter op de Plynlimon ûnder Llanidloes, yn de Kambryske Bergen, Midden-Wales, en rint troch in tal Ingelske greefskippen en troch ûnder oaren de stêden Worcester, Gloucester en Shrewsbury. De Severn giet oer yn it Kanaal fan Bristol, yn syn estuarium en mûnet letter út yn de Ierske See en de Atlantyske Oseaan.
Krakatau
Utbarsting fan 1883
De útbarsting wie oant yn Austraalje en op it eilân Rodriguez, flakby Afrika, te hearren. De skokweagen hiene sa'n kreft dat se sân kear de wrâld run gongen eart de atmosfear wer ta rêst kaam.
Roardaboarch
thumb|300px|Roardaboarch yn 1747 Roardaboarch wie in stins by Frjentsjer, besuden de Frjentsjerter Feart en benoarden Lytselollum.
Belgje
Belgje of België of it Belzelân (Nederlânsk: België; Frânsk: Belgique; Dútsk: Belgien) is in lyts lân in West-Jeropa. Belgje is in demokratyske monargy en is sûnt 1993 in federaasje. De steat is opdield yn Flaanderen (Vlaanderen), Walloanje (Wallonie) en it Brusselsk Haadstedsk Gewest. De haadstêd is Brussel (Bruxelles), dy't ek beskôge wurdt as de politike haadstêd fan de Jeropeeske Uny. Sûnt 2013 is Filips kening en is Alexander De Croo premier.
Bestjoerlike yndieling
Ferdieling fan de gewesten en mienskippen:
Provinsjes
right|250px|Waalske provinsjes
Ekonomy
Yn de 19e iuw wie de stiel- en koalyndystry yn Walloanje grut, wêrtroch it Frânsktalige suden ekonomysk sterker wie as Flaanderen. Nei de Twadde Wrâldkriich waard de stiel- en koalyndustry lytser. Yn dyselde tiid groeide de gemyske en petroaliumyndystry yn Antwerpen en Gent. Troch dy ûntwikkeling waard Flaanderen ekonomysk sterker. Hjoed de dei is neist de taal ek de ekonomy in swier polityk diskusjepunt yn Belgje.
Transport
2.043 km farwetter.
Hearrenfeanster Boys
De fuotbalferiening waard 31 maart 1954 oprjochte om op It Hearrenfean op sneon te fuotbaljen. De klup spile earst yn Hearrenfean-Noard op it Roazefjildsje en op Sportpark Noard. Begjin jierren 70 ferhuze de klup nei Sportpark De Ikkers yn de wyk de Ikkers. Ek VV Nijskoat brûkte dy akkomodaasje.
Melchior Bernards de Grote
De yn 1951 oanleine Melchior de Grotestrjitte leit yn it gebiet dat al foar it ûntstean fan It Hearrenfean Kommanderijikkers hiet.
Botmar
De Botmar of ek wol Soarremoarster Mar of Sodumermar is in marke tusken Aldeboarn, Nes, Goaiïngahuzen en Grou, yn de buert fan Soarremoarre, op de grins fan de gemeente It Hearrenfean mei Smellingerlân. It wetter is sawat 45 bunder en stie earder yn ferbining mei it boezemwetter. Nei de bediking fan it wetterskip waard it peil in pear desimeter ferlege. It foel doe binnen it wetterskip De Swette. Sûnt 1954 is de Botmar eigendom fan It Fryske Gea.
Utah
Lytse Boargeroarloch
Om't yn 1861 de (grutte) Amerikaanske Boargeroarloch útbriek, waarden doe alle Amerikaanske troepen út Utah weromlutsen, en waard de besetting sadwaande beëinige. Datselde jiers waard it Territoarium Nevada bestjoerlik fan Utah losmakke, en yn 1866, twa jier nei't Nevadat in Amerikaanske steat wurden wie, wreide it syn grûngebiet nochris foars út yn it neidiel fan Utah. Yn 1862 waard yn Utah in rezjimint Kalifornyske frijwilligers legere ûnder it befel fan generaal Patrick E. Connor. Dyselde liet op krapoan 5 km ôfstân fan Salt Lake City Fort Douglas bouwe, en fitere kolonisaasje fan Utah troch net-mormoanen oan. De Súdlike Konfederearre Steaten fan Amearika besochten Young ûnder de Boargeroarloch safier te krijen dat er mei harren de lapen op ien bulte smite soe, mei as bedoeling dat de mormoanen in westlik front tsjin 'e Noardlike Feriene Steaten iepenje soene, mar Young wie sa liep dat er de boat ôfhold, wat nei alle gedachten de rêding fan syn tsjerke wie.
Romeo en Julia
Eftergrûn
Shakespeare hat foar Romeo en Julia, krekt as foar guon oare toanielstikken, tige gebrûk makke fan boarnen, yn dit gefal fan al besteande Italjaanske ferhalen. De stoarje fan Romeo en Julia is fierhinne basearre op in ferhaal fan Masuccio Salernitano út 1476, dêr't tema's út âldere Italjaanske teltsjes yn útwurke waarden ta de skiednis fan Mariotto en Gianozza, twa ûngelokkich fereale jongelju út Sienna. Dêryn wurdt Mariotto úteinlik finzen nommen en letter ûnthalze, om't er syn tsjinstanner delstutsen hat. Gianozza stjert dan fan fertriet.
Yn 1510 ferhelle Luigi da Porto it ferhaal op 'e nij. Yn syn Giulietta e Romeo komme de measte eleminten foar dy't Shakespeare syn ferzje ek hat. Sa spilet it ferhaal no yn Verona en yn 'e 13e iuw, in tiid doe't der wier spul wie tusken aadlike Veroneeske famyljes. De jongelju komme no fan 'e famyljes Capuleti en Montecchi, wat twa foarinoarlizzende kastielen krekt bûten Verona binne. En Da Porto hat ek it tema ûntwikkele fan 'e jongelju dy't harsels tekoart dogge.
Utah
Bestjoer
Utah bestiet bestjoerlik út 29 countys. De steatshaadstêd, Salt Lake City, leit yn Salt Lake County, yn it noardwesten fan 'e steat. Krekt as alle Amerikaanske steaten wurdt Utah bestjoerd troch in steatsregear mei oan it haad de gûverneur. De wetjaande macht is yn 'e hannen fan it Steatsparlemint fan Utah, dat bestiet út 'e Steatssenaat mei 29 sitten en it Steatshûs fan Offurdigen mei 75 sitten. Yn 'e Amerikaanske Senaat wurdt Utah, lykas alle Amerikaanske steaten, fertsjintwurdige troch 2 senators. Yn it Amerikaanske Hûs fan Offurdigen hat Utah 4 sitten.
Romeo en Julia
Ynhâld
Underwilens praat Benvolio mei syn neef Romeo, de soan fan Montague, oer Romeo syn resinte swiermoedigens. Hy ûntdekt dat dy feroarsake wurdt troch in ûnbeäntwurde leafde foar in famke dat Rosaline hjit, ien fan Capulet syn omkesizzers. Dêrta oerhelle troch Benvolio en Mercutio giet Romeo nei it bal by de Capulets, yn 'e hope dat er Rosaline dêr moetsje sil. Ynstee dêrfan wurdt er lykwols smoarfereale op Julia. Nei it bal, yn wat tsjintwurdich bekend stiet as "de balkonsêne", glûpt Romeo de wyngerd fan 'e Capulets yn en heart er troch har iepen finster hoe't Julia har leafde foar him ferklearret, nettsjinsteande it feit dat er in hate Montague is. Romeo oppenearret him dêrop en hja wurde it deroer iens om te trouwen. Mei de help fan frater Laurence, dy't hopet om 'e beide famyljes mei-inoar te fermoedsoenjen troch it houlik fan harren bern, trouwe se de oare deis temûk.
It stik einiget as de beide famyljes en de prins gearkomme yn 'e grêfkelder en dêr de trije jongelju dea fine. Frater Laurence fertelt dan it ferhaal fan 'e beide minners. De famyljes binne sa skokt troch de dea fan harren bern, dat se einlings en te'n lêsten mei-inoar fermoedsoene wurde kinne en ûnthjitte om 'e fete te beëinigjen.
De Lytse Jouwer
Befolkingsferrin
thumb|260px|De Wylgen
Wapen
It wapen hat in skeaf hjouwer, de ljippen binne ôfkomstich fan it wapen fan dûmny Schregardus, dy't yn de 19e iuw 40 jier dûmny yn De Lytse Jouwer west hat.
Nij Amearika
Nij Amearika is in buorskip en strjitte yn de gemeente De Fryske Marren. Nij Amearika leit benoarden Nijemardum, west fan Sondel en besuden de Bremer Wyldernis. Nij Amearika bestiet út in njoggental huzen en pleatsen.
De namme komt ek foar as Nieuw Amerika. As buorskippen yn 'wyld lân' ta ûntwikkeling kamen waarden se op mear plakken yn Nederlân neamd nei Amearika.
Larry Titus van Wieren
By It Hearrenfean, offisjeel de Feenstra Flyers neamd, fierde Van Wieren syn grutste súksessen. Dêr waard hy ek yn syn twadde seizoen (1976-1977) beneamd ta spiler-coach. Mei kollega-ynternationals Jan Janssen en Jack de Heer foarme hy in ferneamde oanfalsliny.
Gregoarius fan Utert
Libben
Gregoarius genoat yn syn jonkheid ûnderrjocht te Pfalzel. Doe't Bonifatius yn 722 op trochreis de nacht dêr trochbrocht, rekke Gregoarius sa fan him ûnder de yndruk, dat er him halje-trawalje by de man joech en Bonifatius syn learling waard. Neitiid holp er Bonifatius by dy syn wurk yn Hessen, Tueringen en Fryslân, en ek beselskippe er him op syn trêde reis nei Rome, yn 738. Om 750 hinne waard Gregoarius beneamd ta abt fan it kleaster fan Sinte-Marten, te Utert.
Siegfried Lenz
Siegfried Lenz (Lyck, East-Prusen, 17 maart 1926 - Hamboarch, 7 oktober 2014) wie in Dútsk skriuwer. Hy skreau romans, ferskate bondels mei koarte ferhalen, essays en stikken foar radio en it teäter. Oant 1951 wie er sjoernalist.
Dries van Agt
Biografy
Fan 1982 oant 1983 wie Dries van Agt lid van de Twadde Keamer. Dêrnei waard er Kommissaris fan de Keninginne yn Noard-Brabân. Yn 1987 krige er in diplomatike funksje by de Jeropeeske Mienskip. Hy waard Jeropeesk fertsjintwurdiger yn Japan en letter yn de Feriene Steaten. Dêrnei wie er gastheechlearaar ynternasjonale kontakten oan de Universiteit fan Kioto (Japan). Sa no en dan hâldt er him noch dwaande mei de Nederlânske polityk. Sa wie er yn 2010 tsjinstanner fan it “gedoochkabinet” mei de PVV. Hoewol ’t er as minister presidint sympaty toande foar Israel, makke er him letter sterk foar de swierrichheden fan de Palestijnen.
Sportferiening De Houtigehage
Tenu: read shirt mei giele baan, swarte broek en reade sokken mei in giele boarde.
Max Blokzijl
Libbensrin
Blokzijl tsjinne yn de Earste Wrâldkriich yn it Nederlânske leger. Hy waard oplaat ta sjoernalist en waard korrespondint yn Berlyn. Nei Hitler syn machtsoername rekke er om 1935 hinne betsjoene fan it nasjonaalsosjalisme. Fan 1918 oant 1940 arbeide er foar de Dútske parse en wie ek foarsitter fan Niederländischer Bund in Deutschland. Yn it liberale Algemeen Handelsblad koe er syn politike oertsjûging net kwyt. Fan 1938 skreau er dêrom anonym ek foar it tydskrift De Waag. Hy waard lid fan de Nasjonaal-Sosjalistyske Beweging (NSB) fan Anton Mussert, mar hold dat geheim (stamboeknûmer 56809).
Keninkryk Wesseks
Skiednis
Letter waard it ryk ek nei it suden (Hampshire en Wight) en súdwesten (Dorset en Somerset, letter Devon) útwreide. Tagelyk waard it noardlik part fan it gebiet lykwols ynnaam troch it Keninkryk Mersia. Dêrom waard Winchester yn it suden in nij bestjoerssintrum.
Bridget Fonda
Bridget Jane Fonda (Los Angeles, Kalifornje, 27 jannewaris 1964) is in Amerikaansk aktrise.
Ruud Lubbers
Rudolphus Franciscus Marie (Ruud) Lubbers (Rotterdam, 7 maaie 1939 - dêre, 14 febrewaris 2018) wie in Nederlânsk politikus, ekonoom, ûndernimmer en diplomaat. Hy wie minister-presidint fan 1982 oant 1994 en is dêrmei de langst sittende minister-presdint fan Nederlân. Hy hat trije kabinetten lied, twa kear in sintrumrjochts kabinet mei de VVD en ien kear in sintrumlinks kabinet mei de PvdA.
Biografy
Nei de ferkiezings yn 1977 waard in kabinet foarme fan CDA en VVD mei Dries van Agt as minister-presidint. Ruud Lubbers kaam yn de Twadde Keamer, as plakferfanger fan fraksjefoarsitter Willem Aantjes. Doe’t Aantjes yn novimber 1977 opstapte omdat er betinkingen wienen oer syn rol yn de Twadde Wrâldoorloch, waard Lubbers de nije fraksjefoarsitter. Dat wie noch net sa maklik, want der sieten acht “loyalisten” yn de CDA-keamerfraksje dy’t it kabinet kritysk folgen. Dochs helle it kabinet Van Agt-Wiegel de einstreek en koenen de beide partijen CDA en VVD nei de ferkiezings fierder gean mei harren kabinet. Mar Dries van Agt sei dat er de polityk ferlitte woe en hy waard opfolge as minister-presidint troch Ruud Lubbers.
Ruud Lubbers hat twa kear ynformateur west. Earst yn 2006 neidat it kabinet Balkenende II (CDA, VVD en D66) stroffele wie en letter nochris yn 2010 doe’t der in kabinet kaam fan VVD en CDA mei “gedoochstipe” fan de PVV.
Adrianus van Slooten
Adrianus van Slooten (Dokkum, 7 july 1787 - dêre, 7 desimber 1864) wie in notaris en steatelid.
Kening Lear
Ynhâld
Goneril merkt dat se de ferriedlike Edmund oantrekliker fynt as har eigen man, de oprjochte hartoch fan Albany, mar om't har suster Regan no widdo is, wurdt se benaud dat dy mei Edmund trouwe sil foar't sy dêr sels kâns ta hat. Dat se stjoert Edmund in brief wêryn't se him oantrunet om har man Albany út 'e wei te romjen; dat brief wurdt lykwols ûnderskept troch Edgar, dy't it trochspilet oan Albany. Ear't dy der wat mei dwaan kin, komt it ta in fjildslach tusken de Brittanniërs en de Frânsen. Dêrby wurde de Frânsen ferslein, en Cordelia en Lear wurde finzen nommen. Edmund lit har beiden fuortfiere mei it befel harren dea te dwaan.
It Libben fan Gregoarius, Abt fan Utert
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan 'e Vita Gregorii Abbatis Traiectensis ferskynde yn 1997 ûnder de titel It Libben Gregoarius, Abt fan Utert, as ûnderdiel fan it boekje Liudger en Gregorius, by It Wite Boekhús te Boalsert. De Fryske fertaling wie fan 'e hân fan klassyk oersetter Klaas Bruinsma, en der wie in ynformative ynlieding tafoege, skreaun troch Harm Oldenhof.
Trent Falls
thumb|235px|Alkborough Flats en Trent Falls Trent Falls is de namme fan de gearrin fan de rivieren de Ouse en de Trent, dy't de Humber foarmje yn it Ingelske Yorkshire. Oan de noardkant leit East Riding of Yorkshire, oan de súdkant Lincolnshire
William Sandys
William Sandys (Fladbury, 1607 - 1669) wie in Ingelsk yngenieur, mei de bynamme Waterworks Sandys. Hy is fral ferneamd wurden troch it ferbetterjen fan de befarberens fan de rivieren Avon yn Warwickshire en de rivier de Wye, mar hy wie ek belutsen by it oanlizzen fan sluzen en it kanalisearjen fan oare rivieren yn it Feriene Keninkryk.
Abbegea
Abbegea leit oan de Twiska, krekt noardlik fan de Himdyk, en de Abbegeaster Opfeart foarmet de ferbining nei it noarden mei De Wimerts. Ta it doarp hearre ek de buorskippen Abbegeasterketting en Pikesyl (foar in part).
Moskou (buorskip)
Moskou leit tusken Wynjewâld en Donkerbroek. Oan de oare kant fan de feart leit de buorskip Petersburch. Yn Moskou wenje mar in pear minsken. It âldste hûs fan 'e buorskip is fan 1867, in boerespultsje op Moskou 1.
Denzel Washington
Hy studearre nei de middelbere skoalle sjoernalistyk oan de universiteit fan Fordham. Dêrnei gong er nei it Amerikaansk Teater Konservatorium, lykwols hâlde hy dêr al gau mei op om wurk te sykjen as akteur. Syn earste grutte rol wie yn Carbon Copy (1981), mar by it grutte publyk waard er foaral bekend troch syn rol yn de sikehûssearje St. Elsewhere, dêr't hy tusken 1982 en 1988 yn 25 ôfleverings meispile.
Denzel Washington wûn twa Oscars foar de films Training Day en Glory en waard nominearre foar syn rollen yn Cry Freedom, The Hurricane en Malcolm X.
Seisbierrum
Seisbierrum is in doarp dat yn de gemeente De Waadhoeke leit. Seisbierrum leit noardeastlik fan Winaam, eastlik fan Pitersbierrum, westlik fan Doanjum, súdwestlik fan Easterbierrum en besuden de Waadsee. Op hie Seisbierrum  ynwenners. De doarpskearn leit oan ferskate strjitten om de Sikstustsjerke fan Seisbierrum.
Tsjerke
thumb|left|Sixtustsjerke
De Sixstustsjerke fan Seisbierrum datearret út de 12e iuw en wie wijd oan de hillige Sixstus. Yn 1960 waard in stien fûn yn 'e tún fan de Alde Buorren 1. Nei't bliken die wie dat in 14e-iuwsk byldsje sûnder holle fan de hillige Adelbert. It midsiuwske byld stie op in koarstek dat mei de byldestoarm fernield rekke. Yn 2010 krige de tsjerke it sânstiennen byldsje fan de hillige Adelbert út de 14e iuw werom, dêr't it in plak krige op in sokkel yn de muorre fan de tsjerke.
Liauckemastate
thumb|left|De poarte fan Liauckamastate
Mienskip
thumb|260px|Latsma State Seisbierrum foarmet mei Pitersbierrum in twillingdoarp, mei't de twa doarpen de lêste 60 jier oan inoar groeid binne en ek fierder mei inoar ferweve binne. Tegearre hawwe de doarpen sa'n 1730 ynwenners (stân: 2022) en hja dogge in soad dingen tegearre, lykas ien feriening foar Doarpsbelang en in dield doarpshûs. Tsien kear yn 't jier ferskynt harren doarpsblêd 'Silhûet'. Yn 2023 waard it âlde doarpshûs It Waed ôfbrutsen om útein te setten mei de nijbou fan in Multyfunksjonele Akkomodaasje foar de twa doarpen. Njonken it doarpshûs wurde dêr ek in gymseal en aktiviteiten foar de tsjerke ûnderbrocht. Njonken de bydragen fan de provinsje en de gemeente lei it doarp der sells 1 miljoen euro op ta om de nije MFA mooglik te meitsjen.
Strjitten
Alle strjitten yn Seisbierrum.
Jarich van der Wielen
thumb|150px|Allardseach, mei 'It each fan Allard' Jarich van der Wielen (Ljouwert, 24 jannewaris 1880 - dêre, 7 july 1950) wie de ynspirator en stifter fan de earste Folkshegeskoalle fan Nederlân: Allerdseach by Bakkefean (1931). Boppedat wie hy sosjalistysk riedslid en wethâlder fan de gemeente Opsterlân.
Boschoord
Yn Boschoord stiet de Hoeve Boschoord, in soarchsintrum foar minsken dy't om fysike of psychyske redenen fêstrûn binne yn de maatskippij. Hja wurde hjir yntinsyf begelaat om in nij begjin meitsje te kinnen.
Noard-Fryslân (distrikt)
thumb|190px|Flagge fan it distrikt Noard-Fryslân Noard-Fryslân (Dútsk: Nordfriesland, Deensk: Nordfrisland) is in yn 1970 opjrochte bestjoerlik distrikt (Kreis) yn de Dútske dielsteat Sleeswyk-Holstein. It gebiet leit tsjin de Deenske grins oan. It oerflak beslacht 2.050 km². Der wennen yn 2010 165.480 minsken. It haadplak is Hüsem (Dútsk: Husum).
Aleksander de Grutte
thumb|Mozayk fan Aleksander de Grutte. Aleksander de Grutte, ek wol Aleksander fan Masedoanje of Aleksander III (Gryksk: Μέγας 'Aλέξανδρος, "Megas Aleksandros"; Pella, 20 of 21 july 356 - Babylon, 10 of 11 juny 323) wie de kening fan it Hellinistyske Ryk, dy't dat ryk ta it grutste ryk oan de Middellânske See makke.
Fjildslaggen yn Perzje
Nei de moard op Filippus II yn 336 f.Kr. werstelde Aleksander de oarder yn it lân en rette him ta om it machtichste lân fan de doetiidske wrâld, Perzje, te bemasterjen, wat doe de notiidske lannen Irak, Iran, Syrje en Turkije omfieme. Der folgen in tal slaggen dy't der ta eintsjebeslút foar soargen dat Aleksander de skepter oer Perzje swaaide:
Gerda van der Kade-Koudijs
Libben
Har grutste súkses wie it Olympysk goud dat hja yn 1948 op de Spullen fan Londen wûn mei de 4 x 100 m estafetteploech. Krektas yn Oslo makke neist Gerda van der Kade-Koudijs ek Fanny Blankers-Koen en Nettie Witziers-Timmer diel út fan dy ploech, dy't diskear oanfold wie mei Xenia Stad-de Jong as startrinster. Dêrneist miste hja op dy Spullen by it fierspringen de brûnzen medalje mei in heale sintimeter. De jûchheistimming dy't nei de Spullen yn Nederlân ûntstie, wie oars hast hielendal rjochte op Fanny Blankers-Koen, de 'fleanende húsmem'. Foar de oare oranjebroeken wie it suver ûnmoglik it ljocht fan de skynsmiters op har rjochte te krijen. Letter soe hja dêroer sizze: 'Wy dielden fansels yn de wille, mar dochs mear as dekor.'
Jelle Pieters Siebenga
Jelle Pieters Siebenga (Aldskoat, 18 jannewaris 1868 - dêre, 24 maaie 1952) wie in foaroansteand man yn it maatskiplike libben fan Aldskoat.
Molkfabryk De Gemeenschap
Sluting
Ta it fieren fan it iuwfeest kaam it lykwols net. Op 11 maaie 1966 gie it fabryk ticht. Men sluet him oan by in suvelkoperaasje yn Wolvegea. It fabryksgebou is yn 2006 platsmiten en der steane no huzen op it terrein.
Wapen fan Eaststellingwerf
thumb|Gemeentewapen Eaststellingwerf It gemeentewapen fan Eaststellingwerf waard fêststeld op 25 maart 1818 mei de beskriuwing: Fan sulver, beladen mei in griffioen fan keel, keard nei de linkerside fan it skyld, mei tusken de foar- en efterpoarten in reade bal, beladen mei in gouden stjer. Net beskreaun is in gouden kroan fan trije blêden en twa pearels en in griene gersgrûn.
Robert Kennedy
Jonkheid en oplieding
Neitiid begûn er in stúdzje oan Harvard, dêr't er yn maart 1948 ôfstudearre mei in bachelorstitel. Nei in rûnreis fan in healjier troch Jeropa en it Midden-Easten sette er syn stúdzje fuort oan 'e rjochteskoalle fan 'e Universiteit fan Firginia, yn Charlottesville, dêr't er yn juny 1951 ôfstudearre as in master yn de rjochten. Yn it neijier fan 1951 makke er in rûnreis troch Aazje mei syn suster Patricia en syn âldere broer John F. Kennedy. Om't se acht jier skeelden, hied er foartiid net in protte gedoente mei syn broer hân, en dit wie de earste kear dat se inoar echt kennen learden.
Finske mytology
De Finske mytology is in mytology basearre op animisme. Noch yn de 18e iuw wie dit yn Finlân in libbene sprutsen tradysje. De grutste skreaune boarne is de Kalevala gearstald troch Elias Lönnrot.
Robert Kennedy
Minister fan Justysje
Op it mêd fan 'e Amerikaanske Boargerrjochtebeweging stie Robert Kennedy, noch mear as syn broer de presidint, oan 'e kant fan Martin Luther King-en-dy. Hy koe lykwols út politike omtinkens net altiten foar syn persoanlike opfettings útkomme, en hie fierders te krijen mei FBI-sjef J. Edgar Hoover, dy't King beskôge as in rûzjesykjende dwersbongel en alles yn syn macht die om 'e boargerrjochtebeweging ûnder fuotten te heljen. Robert Kennedy soarge der persoanlik foar dat korrupte Súdlike ferkiezingsamtners, dy't wegeren en skreau swarte kiezers yn, ferfolge waarden; hy skille midden yn 'e nacht mei King syn frou Coretta Scott King nei't har man by demonstraasjes yn Alabama oppakt wie; hy die syn bêst om Hoover syn ûndersyk nei King syn kommunistyske konneksjes yn 'e tsjillen te riden (al wie dat foar in part ek ynjûn troch polityk eigenbelang); en hy bekritisearre sels fise-presidint Lyndon B. Johnson, om't dy de rasseskieding yn 'e fise-presidinsjele stêf noch altyd net opheft hie.
De Drait (wenwyk)
Om de wyk leit in rûnwei (de Lauwers / Oerstesingel, dy't beide útkomme op de Suderhegewei). Fia de Suderhegewei (fjouwerbaans) is de A7 maklik te berikken.
Pojola
thumb|Bankbiljet "beursoandiel" fan de fersekeringsmaatskippij Pohjola-Yhtymä Oyj (1891). Nammen dy't ferbân hâlde mei de Kalevala binne typearjend foar in soad gebieten fan it deistich libben yn Finlân Pojola (Noardlân) is yn de Finske mytology it lân yn it noarden, en it lân fan de Lappen. It is it lân oer de noardlike eachein, en hat de funksje fan it lân fan de tsjinstanner, somtiden it lân fan it tsjoed, wylst Väinölä it thúslân fan de helden is.
Sarmaten
Inkele Sarmatyske stammen, lykas de Jazygen, lutsen oan de begjin fan de jiertelling noch fierder nei it westen ta, nei de Hongaarske leechflakte. Dy stammen hawwe destiids yn de Markomannenoarloch fan 165 - 180 mei Markomannen en Kwaden tsjin de Romeinske legioenen fan keizer Marcus Aurelius fjochten.
Alle Smeding
thumb|Alle Jans Smeding foto: I. H. Slaterus Alle Jans Smeding (Reduzum, 7 jannewaris 1820 - 5 jannewaris 1902), wie in smid en Frysk skriuwer.
As sekretaris fan It Frysk selskip fan 1844 (fan 1873 - 1902) hat er him tige ynsetten foar de emansipaasje fan it Frysk op it plattelân. Hy publisearre artikels en gedichten yn Iduna (1863-64, 1873), Forjit my net (1874, 1876, 1880, 1884, 1892, 1895, 1901), Swanneblommen (1851; 1852, 1856, 1857, 1876, 1879, 1881, 1884, 1896, 1899) en de Fryske Húsfrjeon (1852, 1855, 1863, 1865). Guon fan dizze gedichten binne op muzyk setten, lyk as Bolle sudewyntsjes waaie.
Sweins
Sweins is in doarp yn de gemeente De Waadhoeke. Sweins leit eastlik fan Frjentsjer en westlik fan Dronryp. De doarpskearn fan Sweins leit oan de Haadwei, wêr’t de Reginatsjerke ek stiet. De buorskip Keimpetille (diel) heart ek by Sweins. Tegearre mei Boer, Peins, Ried en Skalsum foarmet Sweins it Frjentsjerter Fiifgea. Op hie Sweins  ynwenners.
Skiednis
Sweins ûntstie yn 'e midsiuwen as in terpdoarp, mar de doarpsterp is foar it measte ôfgroeven. Der wiene lykwols mear terpen yn 'e himrik en tusken Salwert en Sweins lei in rige terpen. By it ôfgraven fan de terp fan Keimpetille yn 1900 (de terp tusken de doarpsterp en dy fan Kingmastate) waard in ier-midsiuwsk grêffjild fûn, mei yn alle gefallen twa minsken en in hynder en bonkebeslach fan in kistje. Fierder hearden dêr nei alle gedachten noch twa bonkerakken en kralesnoeren by. De fynsten waarden datearre yn 'e 7e, 8e of 9e iuw.
Mienskip
Der is in Feriening foar Doarpsbelang Sweins. Sûnt 1970 hat Sweins in eigen doarpshûs.
Noorderland
Oant 2013 waard it blêd útjûn troch de NDC Mediagroep dy't ek de Ljouwerter Krante en Nieuwsblad van het Noorden útjout. Begjin 2013 waard Noorderland ferkocht oan Pijper Media.
Jacob Roggeveen
Syn heit, Arent Roggeveen, wie in wiskundige mei in protte ferstân fan stjerrekunde, ierdrykskunde en de teory fan de seefeart. Hy hâlde him dwaande mei ûndersyk nei it Súdlân en krige op seker stuit sels in oktroai foar in ekspedysje fan de Westyndyske Kompanjy (WYK), mar it slagge soan Jacob úteinlik om de reis te meitsjen doe't er it jild garre hie.
Universal Studios Hollywood
Brannen
It backlot fan 'e Universal Studios Hollywood rekke yn syn skiednis acht kear skansearre troch brân. De earste kear wie yn 1932, doe't fûnken fan in natoerbrân troch de wyn op it terrein blaasd waarden. De resultearjende brân rjochte foar mear as $100.000 skea oan. Santjin jier letter, yn 1949, feroarsake in oare natoerbrân de folsleine ferwoastging fan ien soundstage en grutte skea oan twa oaren. Yn 1957 waard de filmset New York Street op it backlot folslein yn 'e jiske lein troch brânstifting, wat in skeapost fan $500.000 betsjutte. Noch wer tsien jier letter, yn 1967, bedroech de skea $1 miljoen, doe't in oar part fan it backlot, mei de sets fan Lyts Jeropa, Denver Street, Laramie Street en it Spartakusplein fierhinne ferneatige waarden. Yn 1987 waard it oerbleaune diel fan it Spartakusplein by in gefal fan fermoedlike brânstifting ferwoastge. De brân dy't yn 1990 de New York Street-set, de Ben Hur-set en it meastepart fan Courthouse Square yn 'e jiske lei, wie mei wissichheid oanstutsen. De foarlêste brân wie yn 1997, doe't in diel fan Courthouse Square fannijs ferwoastge waard.
Beskriuwing
It ferdivedaasjepark fan 'e Universal Studios Hollywood wurdt eksploitearre troch de difyzje Universal Parks & Resorts fan filmstudio Universal Pictures. It park, dat 131/2 hektare beslacht, is fanwegen it heuvelige terrein ferdield oer twa nivo's, dy't mei-inoar yn ferbining steane fia de saneamde "Starway" (eins in reuseftige oerdutsen rôltrep). De beide nivo's hjitte it Upper Lot en it Lower Lot. Beide binne yn 'e iepen loft en beskikke oer in samling attraksjes, ferkeapplakken fan iten en drinken en sûvenirwinkels. Yn totaal omfetsje de Universal Studios Hollywood 10 ûnderskate attraksjes, wêrûnder twa achtbanen, 3 darkrides, 1 wyldwetterbaan en 4 live-shows. Yn 2018 ferwolkommen de Universal Studios Hollywood 9.147.000 besikers. Om't in besyk oan it ferdivedaasjepark foar in protte lju in meardeisk barren is, binne der yn Universal City ferskate grutte hotels fêstige, wêrûnder it Universal Hilton & Towers en it Sheraton Universal Hotel.
Olympyske Winterspullen 1936
Dielnimmende lannen
200px|thumb|Dielnimmende Lannen Olympyske Winterspullen 1936 28 lannen diene mei oan de Olympyske Winterspullen yn Garmisch-Partenkirchen
Skylge
Skylge (Nederlânsk en offisjeel:Terschelling), yn de lokale Fryske dialekten Schylge, is ien fan de fiif Nederlânske Waadeilannen. It is in gemeente mei ynwenners (, boarne: CBS). De gemeente beslacht 674 km² (wêrfan 587,83 km² wetter), mei in kustline fan 89 km. Ta de gemeente Skylge heart net allinnich it eilân Skylge, mar ek It Gryn. Op Skylge stiet de Brandaris, de âldste fjoertoer fan Nederlân.
Offisjele plakken
De 15 offisjele plakken (doarpen) op it eilân binne:
Jan Feith
Libben
thumb|225px|Byld fan 1e Alvestêdetocht yn Ljouwert. Yn de midden / 5e fan links mei burdsje de winner Minne Hoekstra, links fan him Gerlof van der Leij, de 2e priiswinner út Marrum, rjochts jhr. Jan Feith. Feith wie in telch út it aadlik laach Feith. Nei de HBS yn Haarlim studearre er oan de Hannelsskoalle yn Amsterdam. Hy hie allerhanne banen oant er yn 1898 besluet sjoernalist te wurden. By it Algemeen Handelsblad slagge it him rillegau redakteur te wurden. Fan 1901 ôf makke er ûnder de skûlnamme Chris Kras Kzn spottekeningen foar it humoristysk-satirysk blêd De Ware Jacob. De sjoernalist Feith socht it nijs op. Yn 1905 skreau er in rige fuljetons oer in tocht fan trije dagen mei de auto troch Nederlând. Yn 1906 wie er gast oan board fan in torpedo-ûnderseeboat. In rige ynterviews mei in resjersjeur makke er ferhalen oer kriminaliteit en misdiedbestriding yn Nederlân fan. Teffens skreau er oer sosjale ûnderwerpen lykas sike en fertuteazge bern. Letter wurke Feith foar de Indische Post en it wykblêd De Kampioen fan de ANWB.
Karel V
Karel V (Gint, 24 febrewaris 1500 – San Yuste, 21 septimber 1558), foar syn mûlichferklearring Karel fan Lúksemburch neamd, út it Hûs Habsburch, wie sûnt 1506 foarst fan de measte Nederlânske gewesten, fan 1516 oant 1556 as Karel I kening fan Spanje en fan 1519 oant 1556 as Karel V keizer fan it Hillige Roomske Ryk, yn de Nederlannen algemien bekend as Keizer Karel.
Italjaanske Oarloggen
Yn 1515 helle Frâns I fan Frankryk in grutte oerwinning yn de slach fan Marignano tsjin Milaan, dat tabehearde oan Ferdinand V fan Aragon. Yn 1516 lei hy Karel V, dy't ûnderwilens Ferdinand opfolge wie, de Frede fan Noyon (1516) op. Dêrnei smeide Karel in koalysje mei de Paus (Leo X) en de kening fan Ingelân (Hindrik VIII). Yn de oarloch dêrnei (1521-1526) waard Frâns I yn de slach by Pavia finzennommen. Karel V twong him om de Frede fan Madrid (1526) oan te nimmen, wêryn't Frâns I al syn oanspraken op Noard-Itaalje opjoech. Hast fuortendaliks ûntstie der in nij bûnsgenoatskip, wêr't Frâns I de spille fan wie, besteande út de Ottomaanske sultan (Suleiman I de Grutte), Hindrik VIII, en Paus Klemens VII. Karel fersloech earst de swakste fan syn tsjinstanners, de Paus. Yn 1527 plonderen syn troepen Rome (Sacco di Roma). Dêrnei waard it troch de pest ferswakke Frânske leger ferslein foar de poarten fan Napels. Doe sleat Karel V op 'en nij in fredesferdrach mei Frankryk, de Damesfrede fan Kamerijk (1529), dat de bepalingen fan it Ferdrach fan Madrid befêstige.
Drait (wetter)
De boppeste sydearm fan de Drait op de makette rint rûchwei fan it Oerterpsterfallaat dwers troch it sintrum fan hjoeddeisk Drachten, justjes besuden de lettere Drachster, om krekt besuden Bûtenstfallaat by de haadstream oan te sluten. De Noarder Drait (mei as oerbliuwsel de Burmaniasleat) wie de meast noardlike fan de njoggen sydtûken, mar dy falt bûten de makette.
Ekologyske Ferbiningssône
Om de funksje fan ekologyske ferbiningssône ferfolle te kinnen moasten ouwers en begroeing oanpast wurde. Fral it oansjen fan it stik Drait neist de wenwyk Himsterhout is drastysk feroare. De ouwers rinne no flauw ôf, binne dêrtroch breder wurden en boppedat binne der parallelle wetters oanlein. Fuort oan it wetter is no in reidseame mei ek Tuorrebout, in stikje fierder sompige rûchte (sa'n 25 soarten sompeplanten binne invertarisearre yn 1997/98) en strewiel fan Wylch, Flear en Hagedoarn.
Ryn
Betsjutting
De Ryn en de Donau foarmen it grutste part fan de ynlânske noardgrins fan it Romeinske Ryk. Sûnt dy tiid hat de Ryn altyd wichtich west foar it ferfier fan guod en minsken nei en fan de binnenlannen fan Jeropa. De Ryn hat ek altyd definsive betsjutting hân en de basis west foar regionale en ynternasjonale grinzen. De protte kastielen en prehistoaryske fortifikaasjes oan de rivier tsjûgje fan it grutte belang fan de rivier as wetterwei. Op dy plakken koe it rivierferkear tsjinhâlden wurde, meastal foar it heffen fan tol troch de steat dy't in beskaat stik fan de rivier behearske.
IJ.V.C.
IJVC. (IJlster Voetbal Club) is de fuotbalferiening fan Drylts. De klup is oprjochte op 26 april 1925 en spilet op de fjilden fan sportkompleks "De Utherne" oan De Dassenboarch.
Skiednis
Yn 1970 waard kantine "It Praathûs" iepene. Yn 1978 ferhuze IJVC fan de fjilden op It Mientlân nei sportkompleks "de Utherne".
Hausa
thumb|right|Hausa harpspiler yn Nigeria De Hausa binne in West-Afrikaansk folk dat foar it grutste part yn it noardwesten fan Nigeria wennet, dêr't sy de grutste befolkingskloft foarmje, en yn it súdwesten fan Niger. It folk telt tusken de 24 en 27 miljoen leden. Harren taal (Hausa), mei in protte Arabyske eleminten, wurdt ek troch oare West-Afrikaanske folken brûkt as hannels- en fiertaal.
Religy
Hoewol't de Hausa al sûnt de 14e iuw gruttendiels islamitysk binne, hawwe sy noch inkele kultuereleminten út de foar-islamityske tiid behâlden, bygelyks de boriskultus fan de froulju dêr't troch ritmyske dûnsen de geasten fan de foarâlden by besward wurde.
Getswertersyl
Getswertersyl is in buorskip noardwestlik fan Frjentsjer. Hy leit by in brêge oer de Seisbierrumer Feart by in kearslûs yn de Slachte.
Krim
Befolking
De meast sprutsen taal is it Russysk dat jildt as de lingua franca.
Waltastate (Hallum)
Op in kaart fan Schotanus, yn 1718 bewurke troch Halma, is beëasten de Waltastins in lytse bult oanjûn, in soarte stinswier, mei in definsive funksje. Waldus ferwiist fierder nei it boek fan H.M. van den Berg: "Noordelijk Oostergo, Ferwerderadeel" út 1981. Dêr stiet lykwols allinnich fermeld dat Halbertsma op syn kaart by Walta benoarden de stinswier fan Doniastate ek in stinswier oanjout. Yn 1832 en 1850 wie de wier ferdwûn, mar lei om it hiem noch in grêft.
Siebe Smeding
Smeding waard ûndermaster yn Akkrum en yn 1858 haad fan de skoalle yn Skearnegoutum. Wie jierrenlang redakteur fan it wykblêd Friso dat yn Warkum útjûn waard. Fierders skreau er foar de Fryske Húsfreon (1851-1853), yn Bijekoer (1852-1853) en ek yn Swanneblommen (1856).
Fuotbalferiening Jirnsum
Skiednis
De klup spile earst op It Bleekje. Ein 1934 kaam der in klaaiboks by. Yn 1977 kaam de nije akkomodaasje ree mei in kantine en klaaigelegenheden: "De Foltreffer".
List fan planetoïden 41601-41700
Dit is in list fan planetoïden 41601-41700.
Kilkenny
De stêd hat ferskate brouwerijen, sa as de St. Francis Abbey Brewery dy't ier yn de 18e iuw oprjochte waard troch de hearen Cole en Smithwick, en dy't sûnt de jierren '60 part binne fan de Guinness Ireland Group. Bieren dy't dêr broud wurde binne ûnder oaren Smithwicks en Killkenny. 80% fan it bier dat tsjintwurdich yn Kilkenny produsearre wurdt is it Amerikaanske Budweiser (ûnder lisinsje).
Ierdewurkmuseum De Waach
Ierdewurkmuseum De Waach of Museum Ald Makkum is in museum oan de Prúkmakkershoeke yn Makkum. It jout in oersjoch fan fjouwer iuwen ierdewurk mei tinglazuer. Dit tinglazuer ierdewurk in De wie foar in grut part it wurk fan de bedriuwen dy't yn Fryslân produsearre hawwe. De pleatslike klaai dy't nei it bakken in giele of readeftige kleur hat, waard omfoarme ta majolika. Sa binne hjir tableaus en majolika. Stifting Museum Ald Makkum hat mear as 20.000 foto’s en dokuminten oer de histoarje fan Makkum en de gemeente Wûnseradiel. Der binne wikseljende eksposysjes. Keunstners dy’t in bining mei Makkum hawwe kinne hjir eksposearje.
Skiednis
De Waach en de waachmasterswenning binne beide erkend as ryksmonumint.
Wapen fan Menameradiel
De gemeente Menameradiel krige fyftich jier lyn yn feite in nij wapen. It âlde wol deselde eleminten as it hjoeddeiske, mar de ferkearde kleuren. In troch keninginne Wilhelmina ûndertekenen Keninklik Beslút fan 20 juny 1900 bepaalde dat it nije wapen omskreaun wurde moast as ''Yn azuer lizzende, omsjende ienhoarn fan sulver, beselskippe yn de rjochterboppehoeke fan in skulp fan goud yn de linkerboppehoeke in rút fan sulver en oan de skyldpunt fan in blêdeleaze gouden ikel de stâle nei ûnderen ta. It skyld dekt mei in gouden kroan fan fiif blêden''.
De Fluezen
De Fluezen is in mar op 'e grins fan de gemeenten Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren. Hy leit noardeastlik fan De Holken en it giet yn it noardeasten oer yn de Hegemer Mar. De namme hat te krijen mei flues, driuwende seadden. Der is in sydslinke nei Wâldsein, Koudum en De Gaastmar leit oan in ynham (It Piel).
Friezen
Skiednis
Sa likernôch om 500 f.Kr. hinne wurde de earste terpen boud. Dat momint kin as it begjin fan de Fryske kultuer sjoen wurde. De Romeinske skriuwer en politikus Tasitus wie yn de 1e iuw n.Kr. de earste dy't de Friezen as folk neamde yn syn wurk Germania. Hy rekkene de "Frisii" ta de Ingvaeones, de Germaanske folken oan de Noardseekust.
Mei de komst fan de Franken komme ek ferskillende misjonarissen lykas Willibrord en Willehad om de Friezen te kerstenjen. De meast ferneamde misjonaris is Bonifatius dy't op 5 juny 754 (mooglik ek 755) deadien waard yn 'e omkriten fan Dokkum. Yn 'e 8e en 9e iuw waard fierwei it grutste part fan de Friezen kristlik. De earste Fryske misjonaris wie Liudger yn 'e 8e iuw en yn 'e 9e iuw waard yn Rome de earste Friezetsjerke boud.
Hjoeddeistige Friezen
De Friezen út Westlauwersk- en Noard-Fryslân binne troch de Jeropeeske Uny en harren nasjonale steat erkend as nasjonale minderheid. De trije Fryske talen binne erkend ûnder Diel I, II en III fan it Jeropeeske Hânfêst foar regionale talen of talen fan minderheden.
Polityk
Der binne yn Westlauwersk Fryslân twa Fryske politike partijen, deFriezen en de FNP. Yn Noard-Fryslân fertsjinwurdiget it Südschleswigsche Wählerverband (SSW) de Noard-Fryske minderheid. East-Fryslân hat Die Friesen as politike partij. De FNP en it Südschleswigsche Wählerverband binne beide oansletten by de Jeropeeske Frije Alliânsje dy't ûnder oaren de Noard- en West-Friezen fertsjinwurdigje yn it Jeropeesk Parlemint.
Vasto
Benoarden Vasto leit Punta Penne, it meast rûge stik fan de Abruzzeeske kust, in beskerme natuergebiet. Tichteby de kaap stiet de lytse tsjerke Madonna di Punta Penne (1887).
Museum 't Fiskershúske
thumb|300px|right|Museum ’t Fiskershúske (2007) Museum 't Fiskershúske, oprjochte yn 1962, is diel fan it beskerme doarpsgesicht fan Moddergat en stiet oan it Fiskerspaad. It museum jout in byld fan de ferdwûne kustfiskerij en kultuer anneks.
Edo van Tetterode
Loeres
Ferneamd is ek de Loeres, in sabearre moai, dêr't er fan die as wie dy oanspield op it strând fan Zandfoort. De kranten skreaunen der oer; de NCRV joech der omtinken oan. Busfollen mei minsken kamen nei Zandvoort om te sjen, ear't er úteinlijk útlei dat it allegear in aprilgrap west hie.
Museum Oud Nijkerk
thumb|Museum Ald Nijkerk Museum Oud Nijkerk, oprjochte yn 1968, is in museum yn Nijkerk dat de skiednis fan de stêd Nijkerk tentoanstelt. It Museum sit yn it sintrum fan de stêd, foar de Grutte Tsjerke oer.
Haadûnderwerpen binne:
Tjerk Bottema
Tjerk Bottema ferliet Parys doe't de Dútsers de stêd benei kamen. Hy stoar op 21 juny 1940 gie er mei syn freon Hendrik Marsman en de frou oan board fan de SS Berenice yn Bordeaux. Deselde deis noch waard it skip op wei nei Falmouth yn Ingelân yn It Kanaal torpedearre.
Hânfyts
De elektryske hânfyts
De elektryske hânfyts wurdt troch in elektromotor op gong brocht soms as traapûndersteuning en soms as een soarte fan brommer. Meastal is de elektryske hânfyts een oankeppelhânfyts. Mei in elektryske hânfyts kin maksimaal sa'n 20 km yn de oere riden wurde.
Wapen fan Nijefurd
It haadskyld is it wapen fan it lân Starum. It hertskyld is it wapen fan Himmelumer Aldefurd mei dêrop trije muorrekroanen as symboalen foar de trije stêden yn de gemeente (Warkum, Hylpen en Starum).
Kowemuseum
Yn de kolleksje sitte:
Johan Rudolph Thorbecke
Nei de publikaasje fan syn 'Aanteekeningen op de Grondwet' (1839) waard hy foarman fan de liberalen. Yn 1840 waard Thorbecke beneamd ta lid fan de Dûbele Keamer ta wersjenning fan de grûnwet. Yn 1844 tsjinne hy mei acht oare liberalen de saneamde Njoggenmannen, in foarstel ta grûnwetswersjenning yn, dat lykwols fersmiten waard yn 1845, wêrnei't Thorbecke net werkeazen waard. Yn 1848 waard hy foarsitter fan de troch kening Willem II ynstelde kommisje ta wersjenning fan de grûnwet. It ûntwerp hjirfoar waard yn 1848 oankundige en ôfkundige. Fan 1849 oant 1853, fan 1862 oant 1866 en fan 1871 oant 1872 late Thorbecke eigen kabinetten. Yn dizze perioades kamen wichtige wetten ta stân, ûnder mear de Provinsjale wet, Gemeentewet, Kieswet, Postwet, Telegraafwet, Enkêtewetten, Unteigeningswetten, Jacht- en fiskerijwetten, Belestingwetten, Skipfeartwetten en ek de wet ta ôfskaffing fan de slavernij yn West-Ynje, wet op it middelber ûnderwiis, wetten op it graven fan it Noardseekanaal en de Nije Wetterwei.
Stinebarten
It twadde elemint fan de namme is de meartalsfoarm fan barte. Troch de âldste fariant liket it earste elemint in ferkoarte foarm fan de persoansnamme Augustijn. In ferbân mei Stien liket net yn de reden te lizzen.
Pablo Picasso
thumb|Pablo Picasso (1962) thumb|''Bertehûs fan Picasso yn [[Málaga (stêd)|Málaga]] thumb|Portret fan Picasso
Robert Falcon Scott
thumb|Robert Falcon Scott thumb|Kaart mei de rûtes nei de poal fan Scott & Amundsen, mei plak en datum fan Scott's dea