cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alex van Galen
Libben en karriêre
Yn maaie 2012 ferskynde fan Van Galen fierders de literêre skriller Ideale Ouders, by A.W. Bruna Uitgevers. It ferhaal fan dy roman giet oer de frou Fabienne, dy't mei santjin jier ûnder twang har poppe ôfstiet. As se jierren letter, as se ûnderwilens in súksesfol aktrise is, ûntdekt dat it jonkje miskien noch libbet, besiket se kontakt mei him te sykjen. De adopsje-âlden wegerje har lykwols eltse tagong, en ta oermjitte fan ramp begjint ek har gewelddiedige freon him der noch mei te bemuoien. Dan ûntstiet der in striid tusken de fjouwer âlden dy't wol min ôfrinne moat. Ideale Ouders waard nominearre foar de Crimezone Thriller Award.
Polikarpov I-180
De earste flecht fan de I-180-1 wie op 15 desimber 1938 en einige yn in ûngemak. By it oanfleanen fan de lâningsbaan joech de motor belies en it tastel stoarte del; de bekende fleander Valeri Pavlovitsj Tsjkalow ferlear dêrby it libben. It twadde tastel, de I-180-2 krige in oare motor, M-87B, en de spanwiidte waard fergrutte mei 105 cm. Doe't dat tastel ek ferûngemakke op in testflecht, waard it ûntwikkelingsprogramma fanwege Josef Stalin útsteld en Polikarpov foel yn ûngenede. Nettsjinsteande dat fleach der noch in tredde prototype, no mei in sletten cockpit, en waard der in rige fan tsien fan dizze I-180S boud. De prestaasjes fan dit type foelen net ôf. In wer ferbettere ferzje lei al op de tekentafel, mar dochs waard ein 1940 besletten mei it I-180-programma op te hâlden en rjochte Polikarpov him op de ûnjouwing fan de I-185.
Marijn Kuipers
Marijn Kuipers (It Oranjewâld, 9 april 2000) is in Nederlansk-Fryske presintatrise, flogger en influencer. Leeuwarder Courant
Aald Hielpen
Om de klaaiïnge yn eare te hâlden waard yn 1912 is stifting oprjochte. Net allinnich foar it garjen fan klean, mar ek sieraden, gebrûken, ferskes, dûnsen en alles wat der mei anneks wie. Aald Hielpen dûnset tsjintwurdich yn klean út de 18e en 19e iuw. De feriening treedt op by festiviteiten en hat ek optreden yn it bûtenlân. Der wurde ek útwikselingen dien mei oare groepen yn it bûtenlân. Yn 1992 is noch in Hylper kapteinsbrulloft neispile wêrby't de breid it tradisjonele read-wite kostúm draacht, it 'molke en bloed' sa't it yn de folksmûle neamd wurdt.
Didam
Skiednis
Oant 1 jannewaris 2005 bleau Didam in selstannige gemeente. Op dy datum waard de gemeente mei de gemeente Bergh weryndield yn de nije gemeente Montferlân.
Heechein (Snits)
thumb|Heechein De Heechein is in strjitte yn Snits. It binne twa kaden, oan wjerstkanten fan de middelrin fan de Stêdsgrêft. Dat part fan de Stêdsgrêft hjit yn de folksmûle ek it Heechein.
Hichtum
Hichtum is in doarp yn de gemeente Súdwest-Fryslân, noard fan Boalsert. It doarp hat likernôch 90 ynwenners (2009). It buorskip Syswert en de pleatsen Grut Oorns en Lyts Oorns foarmje in diel fan it doarp. Sûnt 1949 hearre de pleatsen fan Grons en lyts Grons ek by de himrik fan Hichtum. Oant 2011 lei Hichtum yn de eardere gemeente Wûnseradiel.
Jane Porter (personaazje)
Karakterisearring
Yn 'e boeken fan Burroughs set Jane útein as in typyske jonkfrou yn need, dy't troch Tarzan rêden wurde moat fan it iene gefaar nei it oare. Geandewei de romansearje ûntjout se har lykwols ta in kompetinte en feardige aventoersfrou dy't goed ûnderwiis genoaten hat en folslein by steat is om harsels te ferdigenjen en steande te hâlden yn it Afrikaanske oerwâld.
Tekenfilms
Jane Porter wie de njoggende prinsesse yn 'e Disney Princess-franchise oant se yn 2009 foargoed ferfongen waard troch Tiana út The Princess and the Frog.
Rasseskieding
thumb|200px|Feriene Steaten, 1943. Rassesegregaasje of rasseskieding is in yn de wet fêstleine foarm fan diskriminaasje op basis fan ras, wêrby't ferskillende rassen fan elkoar skieden wurde. Dizze foarm fan segregaasje kin in geografysk karakter hawwe, mar wurdt faak trochfierd mei spesjale foarsjennings (as skoallen) en wetjouwing foar de ferskillende groepen dy't skieden wurde moatte yn de mienskip.
Fivelgoa
Skiednis
Appingedam wie yn de midsiuwen de wichtichste stêd fan Fivelgoa en de Ommelannen. Neffens in oarkonde út 1057 wie earder Garrelsweer it wichtichste plak. Garrelsweer ferlear lykwols syn posysje. Nei alle gedachten kaam dat troch de fersâning fan de Fivel. Ek Appingedam koe him nei ferrin fan tiid net hanthavenje foar de groeiende macht fan de stêd Grins yn de Ommelannen oer. Noch letter kaam dêr de groei by fan Delfsylster haven. Dochs bleau Appingedam it haadplak fan Fivelgoa. Fan dy eardere posysje is tsjintwurdich noch altiten wat werom te finen yn de âlde binnenstêd.
PC 2003
Kening PC 2003
Johannes G. Dijkstra
Klaus Störtebeker
In Hamburg is Störtebeker op 21 oktober 1401 steande ûnthalze. Hy hie frege oft de meiferoardielden dy't hy, nei ûnthalze te wêzen noch foarby rinne koe, frijkomme soenen. Hy rûn 11 fan syn mannen foarby oant der in blok foar syn fuotten smiten waard. De rjochters hâlden harren ôfspraak net, ek dy 11 waarden ûnthalze. Magister Wigbold en Godeke Michels waarden letter fongen en yn de maitiid fan 1402 yn Hamburg ta de dea brocht.
Gattsjina
Gattsjina (Russysk: Гатчина) is in stêd yn it noardwesten fan Russyske Federaasje. De stêd is de grutste stêd fan de oblast Leningrad en leit likernôch 45 kilometer súdwestlik fan Sint-Petersburch. De stêd is bekend om't ien fan de eardere simmerresidinsjes fan de tsaren yn de stêd stiet.
It histoaryske sintrum fan Gattsjina en it paleis binne ûnder de namme Histoarysk Sintrum fan Sint-Petersburch en oare monuminten opnommen yn it wrâlderfgoed fan UNESCO.
Willem II fan Dútslân
Kânselier
Yn 1890 ûntsloech Willem II Bismarck, omdat hy syn eigen kânselier wêze woe. Willem II farde in eigen koers, dy't bekend waard ûnder de namme "Neue Kurs", wêryn't lykwols gjin echte line yn te ûntdekken foel. De brek mei Otto von Bismarck late ta in ûnoarderlik belied. Hy samle jaknikkers om him hinne, wêrtroch't hy by styeay wie om fout nei fout te meitsjen.
Godeke Michels
Skiednis
Gödeke Michels waard yn 1402, koart nei Klaus Störtebeker, tagelyk mei 73 kompanen terjochtsteld op de Grasbrook yn Hamburg.
Last Action Hero
Last Action Hero befettet ferskate parodyen op aksjefilms yn 'e foarm fan films yn 'e film. Ek is Last Action Hero opmerklik fanwegen it grutte tal cameo's fan bekende persoanen út 'e Amerikaanske filmyndustry en it grutte tal ferwizings nei oare films. Fan 'e filmkritisy krige Last Action Hero oer it algemien negative resinsjes. Hoewol't de film yn 'e bioskopen winst makke, wie it einresultaat troch alle bykommende kosten eins in ferlies en rûn it foar filmstudio Sony Pictures út op in teloarstelling. Letter wie Last Action Hero wol súksesfol yn 'e fideoteek en as VHS-keapfideo en fêstige de film himsels as in cultklassiker.
Plot
Nei't se op spektakulêre en alhiel net wierskynlike wize oan harren efterfolgers ûntkommen binne, nimt Slater Danny mei nei it haadplysjeburo fan it Los Angeles Police Department. By de haadyngong stekt Sharon Stone, yn har rol as Catherine Tramell út Basic Instinct, krekt in sigaret op, wylst Robert Patrick, yn syn rol fan 'e T-2000-terminator út Terminator 2: Judgment Day krekt nei bûten komt as Slater en Danny deryn geane. Om't er Slater útlizze wol wêr't er wei komt, besiket Danny him der ûnderwilens fan te oertsjûgjen dat Slater sels in fiktyf personaazje is en dat alles wat der bart mar in film is. Op it plysjeburo wiist er op it bestean fan in resjersjeur dy't Whiskers hjit, en dy't in tekenfilmkat mei hoed en reinjas is. Slater sjocht dêr lykwols neat nuvers yn. Letter nimt Danny Slater mei de fideoteek om him films fan Arnold Schwarzenegger sjen te litten; dat soe him derfan oertsjûgje moatte dat er net mear as ien fan Schwarzenegger syn rollen is. Mar yn 'e fideoteek docht bliken dat Schwarzenegger yn 'e film net bestiet: op in filmposter fan Terminator 2: Judgment Day stiet Sylvester Stallone ôfbylde as de Terminator.
Wannear't in âlde freon fan Slater opdûkt, FBI-agint John Practice, ken Danny him werom as in rol dy't spile wurdt troch de akteur F. Murray Abraham. Mei't dyselde ek Antonio Salieri spile yn Amadeus, fertelt Danny oan Slater dat Practice net te fertrouwen is om't er "Mozart fermoarde" hat. (Practice seit letter dat er him dy Moe Zart net tebinnenbringe kin, mar dat jildt foar de helte fan 'e lju dy't er deasketten hat, dat it soe samar kinne.) Slater beskôget al Danny syn praat oer films en fiktive personaazjes as in libben ynbyldingsfermogen, wylst syn sjegrinige sjef, haadynspekteur Dekker, Danny oanwiist as Slater syn nije plysjepartner. Dy gong fan saken fynt Danny wer wat dat inkeld yn in film kin, mar op 'e nij beskôget Slater it as folslein normaal. It duo kriget opdracht om 'e kriminele aktiviteiten fan Vivaldi te ûndersykjen.
Opnamen
De opnamen foar Last Action Hero fûnen yn it winterhealjier fan 1992 op 1993 plak. Der waard filme yn û.m. Long Beach, Los Angeles en New York. It eksterieur fan it Pandora Theater, de âlde fertutearze bioskoop fan Nick, wie eins it Empire Theater oan 42nd Street yn New York, wylst foar it ynterieur fan 'e bioskoop it Orpheum Theatre yn Los Angeles brûkt waard.
Kim Stolker
Kim trede op yn coverbandzangers en begûn eigen ferskes te skriuwen. Yn 2016 keas se foar eigen rippertwaar en trede op ûnder de artystenamme Kim Sera. Begjin 2017 nimt se har debút EP op mei in miks fan soul en country.
Lassie
TV Searje
De telefyzjesearje waard yn Nederlân fan 1962 oant 1980 troch de NCRV útstjoerd. De searje kaam fan oarsprong út de Feriene Steaten, wêr't men al yn 1954 mei de earste telefyzjeútstjoering begûn. Men basearre de searje op it jeugdboek Lassie come home fan skriuwer Eric Knight dêr't ek in spylfilm Lassie fan makke is.
Hanneke Frankema
Biografy
Hanneke Frankema kwalifisearre har as jongste blommist ea ta Masterblommist.
2007/2008
Nederlânsk kampioenskip bloemsierkeunst 2007 - Frankema wint de earste priis.
Poptagasthûs
Skiednis
It Poptagasthûs hie oarspronklik 26 ienkeamerswenten om in hofke hinne. De trochgong yn 'e midden fan 'e eastfleugel oan 'e Hegedyk hat in yngong mei in halsgevel. De omlisting yn Loadewyk XIV-styl mei Korintyske pilasters wurdt dêrby bekroane mei twa allegoaryske frouljusfigueren en it wapen fan Popta. De koarte fleugels oan 'e east- en westside fan it gebou hawwe halsgevels mei klaustikken.
Flipper
De earste film oer Flipper ferskynde yn 1963. De film wie in grut súkses en in jier letter waard der in telefyzjesearje op basearre. Flipper belibbet allerhanne avontueren mei Buddy (Tommy Norden) en Sandy (Luke Halpin), de soannen fan opsichter Porter Ricks (Brian Kelly) fan in betocht natuerreservaat yn Florida. (Hja rêde minsken en fange boeven en sa). De searje rûn fan 1964 oant 1968 en is noch faak werhelle. De rol fan Flipper waard fertolke troch sân ferskillende tûmelers, wêrfan Suzy en Cathy de bekendste wurden binne. Yn 1997 stoar de lêste fan des tûmelers dy't de rol van Flipper spile hie yn de orzjinele telefyzjerige. Dizze 'Flipper', Bebe, stoar mei 41 jier yn it see-akwarium fan Miami.
The Lion King (film út 1994)
The Lion King stie by de produksje noch bekend as King of the Jungle. Elton John en Tim Rice skreaunen fiif nije muzyknûmers foar de film.
Rijsenburg
Tsjerkeplein
De roomsk-katolike Sint Petrus’ Bandentsjerke waard yn 1810 boud troch de arsjitekt Adrianus Tollus yn opdracht fan ambachtshear Petrus Judocus fan Oosthuyse, as ûnderdiel fan in alhiel nij doarp, 2 km fan it doe al net mear besteande kastiel Rijsenburg. De tsjerke komt út de napoleontyske tiid en is de iennige tsjerke yn Nederlân dy't boud is yn Empirestyl. By de tsjerke waarden wen- en koetshuzen boud yn in heale sirkel. Yn 1813 waard foar de tsjerke oer it herberch it Wapen fan Rijsenburg boud. Dat unike tsjerkeplein hat de status fan in beskerme doarpsgesicht.
Triple Entente
Gearstalling fan 'e Entente
Ruslân ferlear yn 1905 op fernederjende wize de Russysk-Japanske Oarloch. Hoewol't de algemiene persepsje wie dat de Russen yn it Fiere Easten noch gjin dûk yn in pakje bûter slaan koene, wie Ruslân yn Jeropa dochs noch wol in macht om rekken mei te hâlden en boppedat brûksum om 'e bedriging fan 'e Triple Alliânsje mei te neutralisearjen. Dêrfandinne dat yn 1907 de Britsk-Russyske Entente sletten waard, in ferdrach dat de trijehoeksferhâlding fan 'e Triple Entente kompleet makke. Krekt as mei de Entente Cordiale mei Frankryk wie de Britsk-Russyske Entente trouwens yn it foarste plak rjochte op it oplossen fan langjierrige oerlaapjende koloniale oanspraken, yn dit gefal fan Perzje, Afganistan en Tibet. Sa waard de Triple Entente gearstald, dy't oan 'e basis stie fan wat yn 'e Earste Wrâldoarloch 'de Alliëarden' neamd wurde soe.
Los mei de Triple Entente ferbûn wiene de Slavyske bûnsgenoaten fan Ruslân op 'e Balkan: it Keninkryk Servje en it Keninkryk Montenegro. Itselde gou foar it Keizerryk Japan, dat troch de Britsk-Japanske Alliânsje fan 1902 en it Frânsk-Japansk Ferdrach fan 1907 nauwe militêre bannen ûnderhold mei twa fan 'e trije leden fan 'e Entente. De relaasjes tusken Japan en Ruslân wiene problematysk nei de Japanske oerwinning yn 'e Russysk-Japanske Oalroch, mar doe't Japan in liening fan Frankryk hawwe woe, stelde dat lân as betingst dat Japan ta oerienstimming mei Ruslân komme moast. Ek it Feriene Keninkryk fitere in Russysk-Japansk neieroankommen bot oan.
De Triple Entente yn oarloch
Op 28 juny 1914 waarden by in besyk oan Sarajevo, yn 'e Eastenrykske provinsje Bosnje, de Eastenryksk-Hongaarske aartshartoch en troanopfolger Frâns Ferdinand en syn frou, hartoginne Sophie von Hohenberg, fermoarde troch de Servyske nasjonalist Gavrilo Princip. Dat foarfal feroarsake de saneamde Julykrisis, wêrby't Eastenryk-Hongarije it Keninkryk Servje ferantwurdlik hold foar de moardoanslach, ek al wie dy op Eastenrykske boaiem útfierd. Nei it ferrinnen fan in ultimatum foar de ynwilliging fan ûnreedlike easken, ferklearre Eastenryk-Hongarije op 28 july 1914 oan Servje de oarloch. Dat wie it begjin fan 'e Earste Wrâldoarloch.
Fyfde Opwyk
De namme Viefde Opwiek jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Vijfde Wijk.
Drintsk
Dialekten
De measte Drintske dialekten hawwe it Saksyske ienheidsmeartal op -t (wij loopt, ieluuj loopt, sij loopt). De allernoardlikste dialekten (Noardenfjlidsk) hawwe dat skaaimerk net, trocht se op in Frysk substraat lizze. De measte Feankoloniaalske dialekten hawwe dit skaaimerk wer al; dochs wurde se faak ta it Grinslannersk rekkene. It Noardenfjildsk en Feankoloniaalsk slute har wol by it Grinslannersk oan yn de lûdlear: men brûkt yn dizze streken de typysk Grinslannerske twalûden.
Foarbylden
In foarbyld fan Drintsk sa't dat yn Ruinen sprutsen wurdt:
Fergelykje dit mei it Noardenfjildsk:
Kanada
Skiednis
Sadwaande ûntstie yn 1840 de koloanje Kanada. It earder Neder-Kanada (Kebek) kaam no bekend te stean as Kanada-East, wylst súdlik Ontario de namme Kanada-West krige. It koloniale bestjoer waard fêstige yn Kingston. Yn 1851 stribbe Kanada-West kwa ynwennertal Kanada-East foarby, wêrmei't de Ingelsktaligen yn Kanada foargoed yn 'e mearderheid kamen. Lykwols holden de Ingelsk- en Frânsktalige folksfertsjintwurdigers yn it koloniale parlemint inoar yn lykwicht, wat gauris ta in ympasse late. Under de Amerikaanske Boargeroarloch (1861-1865) stipen de Britten tuike-tuike de Súdlike Konfederaasje, dat doe't úteinlik it Noarden de striid wûn, ûntstie der eangst foar in Amerikaanske ynfaazje, krekt sa't dat yn 1813 foarkommen wie. Sadwaande besleaten de Britten al harren Noardamerikaanske koloanjes yn ien steatsferbân te ferienjen, en kaam yn 1867 it dominion Kanada yn syn tsjintwurdige foarm ta wêzen, mei as lidsteaten de koloanjes Nij-Skotlân en Nij-Breunswyk en de wer opspjalten provinsjes Ontario en Kebek. John A. Macdonald wie de earste minister-presidint fan Kanada. Oant 1932, doe't it Statút fan Westminster troch it Britske parlemint oannommen waard, hie Kanada lykwols mar in beheinde mjitte fan selsstannigens, en pas yn 1982 einige it lêste bytsje Britske kontrôle oer it lân. thumb|left|De sit fan it Heechgerjochtshôf fan Kanada, yn 'e haadstêd [[Ottawa.]]
Ekonomy
Op ekonomysk mêd buorket Kanada goed. It BYP yn 2007 wie omrekkene goed 1.432 miljard Amerikaanske dollars. Trijefearnspart fan 'e befolking wurket yn 'e tsjinstesektor. De lânbou sektor is relatyf lyts, krekt as de yndustrysektor. Mei 24 miljard ton ierdgas is Kanada de op ien nei grutste ierdgasleveransier fan 'e wrâld, nei Saûdy-Araabje
Huzinge Riis
It hûs waard boud yn de 18e iuw. De omjouwing fan Riis wie eartiids eigendom fan de Galama's, dy't ek in stins hiene yn Riis, net fier fan it lettere bûtenhûs. It plak Riis waard eins stifte troch Hiob De Ruyter De Wildt, âld-sekretaris fan de Admiraliteit fan Amsterdam. Hy waard yn de 17e iuw eigener fan Riis en omkriten, dat doe út heuveleftige heidefjilden bestie. Hy liet ûnder oare nôt ferbouwe en tabaksplantaazjes oanlizze. Foar himsels liet hy in lusthof oanlizze, besteande út it Hûs te Riis mei dêr omhinne bosken en singels. thumb|It fredestimpeltsje
Us-Leaffrouwetsjerke (Poperinge)
Skiednis
Yn 1780 waard in nije spits tafoege. Fan 1837-1838 waard ûnder lieding fan J. Lernould it ynterieur yn neoklassisistyske styl renovearre. Yn 1905 waard in nije bakstiennen spits boud.
Oargel
It oargel datearret út 1715 en wurdt taskreaun oan J. van den Eynde út Iper. Fan dat ynstrumint is noch in lyts part piipwurk oer. Mear piipwurk datearret fan 1731 en 1735, doe't de oargelbouwer Berger út Brugge oan it ynstrumint wurke. Yn de jierren 1910-1911 ferboud Jules Anneessens út Menen it oargel yngreven. Ek it oargel is in beskerme monumint.
Fjirde Opwyk
De namme Vierde Opwiek jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Vierde Wijk.
Grykske mytology
Polyteïsme
De Grykske goaden beskikten oer in ferskaat oan bûtengewoane krêften, koenen minskestalten oannimme en har hâlde en drage as minsken, mei ynbegryp fan alle gebrekken. Underinoar waarden faak machtsspultsjes spile, en emoasjes as gleonens, lilkens, fleurigens en jaloerskens wienen harren net frjemd.
Van Swinderenfeart
De Van Swinderenfeart is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart rint yn Gaasterlân fan de mar besuden De Wyldemerk by it buorskip Skou nei it noardeasten rjochting Kippenburch.
Hieslum
Lancaster crash
By de deadebetinking op 4 maaie 2013 waard troch de âldste ynwenner fan Hieslum op it tsjerkhôf in plakette ûntbleate mei dêrop it ferhaal oer de sân militêren.
Abbegeasterketting
Abbegeasterketting, ek wol stavere as Abbegeaster Ketting, is in buorskip yn de gemeente Súdwest-Fryslân. Abbegeasterketting leit benoardwesten Abbegea oan de Boalserter Feart. Oant 2011 lei Abbegeasterketting yn de eardere gemeente Wymbritseradiel.
Fryske Wâlden
De Wâlden binne it gebiet fan ien fan de grutte Fryske dialekten: it Wâldfrysk. Ek fierders binne der kulturele ferskillen mei de oare parten fan Fryslân.
Valeri Moeratov
Valeri Aleksejevitsj Moeratov (Kolomna, 1 maaie 1946) is in Russysk reedrydtrainer en earder reedrider, dy't útkaam foar de Sovjetuny.
24 desimber
24 desimber is Krystjûn, de deis (jûns) foarôfgeande oan it krystfeest
Johan Æmilius Abraham van Panhuys
Johan Æmilius Abraham van Panhuys wie kommandeur yn de Oarder fan de Gouden Liuw fan Nassau, Kommandeur yn de Oarder fan Oranje-Nassau en Ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw.
Freulepartij 2004
De Freulepartij 2004 dy't op 11 augustus 2004 spile waard yn Wommels, wie de 100e edysje fan de wichtichste keatspartij foar jonges fan 14 oant 16 jier. Oan dizze edysje fan de Freule diene 61 partoeren mei, in rekord yn de skiednis fan de Freule. De dei hie in frjemd ferrin, wêrby it waar in haadrol spile. Nei de start om 9.00 oere by driigjend waar moast it spul al foar healwei tsienen stillein wurde fanwege de rein. Lang like it derop dat der net wer keatst wurde soe mar om healwei tolven begûn it te ljochtsjen, en de Freulepartij koe fjirder by prachtich waar ferkeatst wurde.
Romanogotyk
It âldste foarbyld fan romanogotyk yn Nederlân is it koar fan de tsjerke fan Leermens. De tsjerken fan Stedum en Súdbroek binne frijwat komplete foarbylden fan de iere styl. De tsjerke fan Noardbroek lit in oergong sjen yn de rjochting fan de gotyk. Yn Seeryp is it lêste stadium fan de romanogotyk fertsjintwurdige; dy tsjerke hat suver goatyske foarmen yn kombinaasje mei in romanogoatyske bouwize en -details.
Klaus Schelde
Mei Klaas Stoartbeker, Gödeke Michels en Magister Wigbold, ek oanfierders fan de Likedielers, makke hy ein 14e iuw de Noard- en Eastsee ûnfeilich. Se hienen snelle skippen, dy't skippen fan de Hânze foarsjoen hienen. Scheld wurdt foar it earst neamd yn in oanklacht út 1405, dêr't mei elkoar 36 „Skeagefallen“ troch piraten neamd wurde tusken de jierren 1393 en 1405.
De measte fan dy oanklachten barden foar it ferdriuwen fan de Fiktaaljebruorren út Gotland yn it jier 1398 en gie oer de skea by oerfallen fan de seerôvers op Ingelske skippen of skippen mei Ingelske lading yn de Eeastsee en foar de kusten fan Denemark en Noarwegen. Yn totaal wurdt Klaus Stoartbeker yn de oanklacht fiif kear neamd mei Gödeke Michels en Klaus Scheld en njoggen kear allinnich mei Michels as oanfierder fan de boekaniers.
Schelde waard grif yn 1402 mei syn kammeraten op de Grasbrook yn Hamburg ûnthalze, tagelyk of koart nei Stoartebeker. Histoarysk bewiis dêrfoar is der lykwols net.
Servaas Zwarts
Yn Lúnbert wie in 'Zwartswei' nei him neamd, dy't yn 1975 feroare waard yn 'Bornegoa'.
Wâldsleat
thumb|Ie en Wâldsleat De Wâldsleat is in feart yn de gemeente De Fryske Marren. De feart foarme foar de gemeentlike weryndieling de grins fan de gemeentes Skarsterlân en Gaasterlân-Sleat. De feart ferbynt De Ie besuden de stêd Sleat mei de east lizzende Brandemar.
Britt Ekland
thumb|Ekland mei Peter Sellers, 1964 Britt-Marie (Britt) Ekland (Stokholm, 6 oktober 1942) is in Sweedsk aktrise. Sy waard it meast ferneamd troch har rollen yn The Night They Raided Minsky's, Baxter!, The Double Man, Get Carter, de kultfilm The Wicker Man en The Man with the Golden Gun.
Libben en wurk
Britt Ekland waard berne yn Sweden, mar ferhuze letter nei Ingelân dêr't sy ferneamd waard troch har houlik mei Peter Sellers yn 1964. Yn Rome wie Ekland earder troch in talintscout fan 20th Century Fox Studios ûntdekt en nei Peter Sellers yn Hollywood stjoerd. Yn 1965 waard harren dochter Victoria berne. Sy hawwe tegearre twa films makke. Desimber 1968 binne sy offisjeel út elkoar gien. Mids jierren '70 hie Ekland in ferhâlding mei rockmuzikant Rod Stewart, dy't foar it liet You're in My Heart skreau. Fan produsint Lou Adler hat Ekland in soan, Nicholai (1973).
Yarael Poof
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
Beintemahûs (buorskip)
Famylje Beintema
Syn broer Oene Douwes wie abbekaat yn Dokkum. Hy wenne tichtby Beintemahûs op de tsjintwurdige Hege Pleats dêr flakby. Oer Oene is noch bekend dat syn soan liifarts fan de keizer yn Wenen wie. De dochters fan Eecke, dy’t yn Delft wennen, ferkochten de buorkerij yn 1671. Sa gie de bân dy’t de famylje hie mei Westergeast ferlern.
Tate-LaBianca-moarden
Tate-moarden
De hannen fan Frykowski wiene provisoarysk byinoar bûn mei in handoek, mar hy wist himsels te befrijen en wraksele mei Atkins, dy't him yn 'e skonken besocht te stekken. It slagge him de foardoar te berikken, mar op 'e weranda helle Watson him by en sloech him ferskate kearen mei de kolf fan syn revolver op 'e holle, stiek in stikmannich kearen op him yn en skeat him twaris del. Kasabian tsjûge letter dat se "ôfgryslike lûden" út 'e rjochting fan it hûs kommen heard hie. Hja ferliet har posysje ûnderoan de oprit en rûn nei it hûs, dêr't se besocht om 'e moardnerij ophâlde te litten troch tsjin Atkins te ligen dat se ien oankommen heard hie.
Underwilens smeekte Tate yn it hûs om langernôch libje te meien om har poppe te wrâld te bringen. Se bea harsels as gizelder oan om mei de moardners te gean, sadat se har, as se oer twa wiken befallen wie, dochs noch deameitsje koene. Har smeekbea waard lykwols net nei harke, en Atkins en Watson stieken 16 kear op har yn, dat se it bestoar.
De Blokken
De Blokken waard foar it earst neamd as in fjildnamme yn 1493, dae Blocken en yn 1718 as De Blokken. Yn 1823 waard it as plak oantsjut as De Blokke en yn 1840 as De Blokken.
Tate-LaBianca-moarden
Undersyk
De stoflike omskotten fan Sharon Tate en de oaren dy't yn 'e filla oan Cielo Drive fermoarde wiene, waarden de moarns fan 9 augustus ûntdutsen troch de húshâldster Winifred Chapman. De plysje naam de hûswarder William Garretson yn it ferhear. Hy ferklearre dat ien fan 'e slachtoffers, Steven Parent, him de foargeande jûns koart besocht hie yn syn wente yn it gasteferbliuw. Sels hied er neat fan alle trelit murken. Mei't der neat wie dat op syn belutsenens wiisde, waard er troch de plysje frijlitten. Pas yn septimber waarden guon leden fan 'e Manson Family arrestearre foar misdriuwen dy't neat mei de Tate-LaBianca-moarden te krijen hiene, wêrnei't de plysje úteinlik ûntdiek dat sy skuldich wiene oan 'e moarden.
Berjochting fan 'e dieders
Susan Atkins bleau yn 'e finzenis oant se yn 2009 mei 61 jier ferstoar oan in harsentumor. Patricia Krenwinkel sit anno 2023 noch altyd fêst en is sûnt de dea fan Atkins de langst sittende froulike finzene fan Kalifornje. Leslie Van Houten wie yn 1971 mei 21 jier de jongste frou dy't ea de deastraf oplein krigen hie yn Kalifornje. Se krige op 11 july 2023 ynfrijheidstelling ûnder betingst nei't har dat troch de jierren hinne 22 kear ûntsein wie. Tex Watson sit anno 2023 noch altyd yn it tichthûs. Under syn finzenskip hat er him bekeard ta it kristendom. En Charles Manson, ta einbeslút, bleau yn 'e finzenis oant er op 19 novimber 2017 mei 83 jier stoar oan in hertoanfal feroarsake troch koartammigens en termkanker. Hy hie santich jier fan syn libben trochbrocht yn finzenskip fan it iene of oare soarte.
Hurdsilen op de Olympyske Simmerspullen 1964
200px|thumb|right|De Olympyske Haven fan Enoshima
Alliearden
De Alliearden, de ferbûnenen, is in namme foar de groepen lannen dy't yn de Earste Wrâldkriich en yn de Twadde Wrâldkriich fochten tsjin Dútslân en de oare aggressors.
Maarssefeanske Plassen
Berikberheid
Fertrek van de Maarssefeanske Plassen:
GVU busline 35 (riden mei in lyts buske) fertrekt oant sa. 19.30 oere fan meardere haltes oan de Gageldyk (ten súdwesten fan de plasse). Dêrnei kin mei GVU busline 6 fanôf Nebraskadreef, Utert, riden wurde.
Nederlânske Herfoarme Tsjerke
Skiednis
In soad tsjerkeleden seagen dit as ynminging yn steatssaken en fûnen dat net winslik. Benammen by de Universiteit fan Leien wie der ferset tsjin.
Ferset tsjin dizze ûntjouwings late yn 1834 ta it út it amt setten fan Hendrik de Cock, dy't predikant yn Ulrum wie. De beweging dy't dêr't ûntstie wurdt de Ofskieding neamd en op meardere plakken yn Nederlân waarden prikanten út it amt set of fêstset. Yn 1886 soe mei de Doleânsje in nije ôfskieding plak hawwe ûnder lieding fan de Amsterdamske predikant Abraham Kuyper, dy't ek in antirevolúsjonêr politikus mei in protte ynfloed, sjoernalist en wittenskipper wie. Ut de gerabringing fan de dolearende tsjerken en de tsjerken, dy't út de Ofskieding fan die 1834 fuortkaam wienen, ûntstienen yn 1892 de Grifformearde Tsjerken yn Nederlân.
Modaliteiten
De Nederlânske Herfoarme Tsjerke hat altyd in grutte ferdieldheid kend.
Benaud dat dy in te grutte ynfloed krije soenen, kamen op 12 oktober 1864 69 predikanten, 50 âlderlingen en inkelde leden yn Utert by inoar om in feriening "tot verschaffing van hulp en leiding aan gemeenten en personen in de Nederlandsche Hervormde Kerk, die om des geloofs wil in nood verkeren" op te rjochtsjen, de Konfesjonele feriening, dy't lytser, noch hieltyd bestiet yn de PKN.
H.G. Wells
H.G. Wells (folút: Herbert George Wells; Bromley (Kent), 21 septimber 1866 – Londen, 13 augustus 1946), wie in Britsk skriuwer, essayist, senarioskriuwer, biolooch, etikus en histoarikus, dy't in grut oeuvre oan romans, novellen, koarte ferhalen, essay's, histoaryske wurken en krante- en tydskrifte-artikels neilitten hat. It bekendst is er lykwols wurden op it mêd fan it sjenre fan 'e science fiction, en tegearre mei Jules Verne en Hugo Gernsback heart er ta it trijemanskip dat wol oantsjut wurdt as de "Heiten fan 'e Science Fiction". Under syn bekendste wurken binne The War of the Worlds, The Time Machine, The Invisible Man en The Island of Doctor Moreau. Wells wie ek in útsprutsen en foaroansteand sosjalist en pasifist dy't teffens op dat mêd in soad publisearre hat.
Jonkheid en oplieding
Underwilens rekken syn heit en mem, dy't in ûnlijich houlik hiene om't sy protestantsk wie en hy ateïst, útinoar. Syn mem naam in baan oan as tsjinstfaam op Uppark, in lânhûs yn Susseks, wêrfoar't as betingst steld waard dat har man en bern net by har ynwenje koene. Neitiid libben Wells yn heit en mem aparte libbens, al skieden se nea en bleaune se inoar wol trou. Nettsjinsteande it feit dat er net by syn mem ynwenje mocht, wie Wells gauris op Uppark te finen, dêr't er himsels ferlear yn 'e ûnbidige bibleteek en yn 'e kunde kaam mei klassiken as Plato syn Republyk en Thomas More syn Utopia.
thumb|left|200px|H. G. Wells yn [[1908 op 'e stoepe fan syn hûs yn Sandgate.]] Yn 1883 wist Wells yn âldelju oer te heljen om by de stoffehannel wei te meien, dêr't er guon fan ûngelokkichste jierren fan syn libben trochbrocht hie, en ynstee helpûnderwizer te wurden oan 'e Midhurst Grammar School, dêr't er syn selsûnderrjocht fuortsette koe. Yn 1884 bemachtige er in stúdzjebeurs om biology te studearjen oan 'e Normal School of Science, te Londen (letter it Royal College of Science en no ûnderdiel fan it Imperial College London). Dêr bleau er oant 1887, sij it ûnder earmoedige omstannichheden (letter fertelde er dat er doedestiden altiten honger hie). Nei't er in pear jier foar de klasse stien hie, ferfolge er syn stúdzje, en yn 1890 behelle er in bachelorstitel yn soölogy fia it University of London External Programme.
Midden-Easten
Geografy
It Heine Easten leit op it plak dêr't trije tektoanyske platen gearkomme, te witten de Afrikaanske plaat, de Arabyske plaat en de Euraazjatyske plaat. De berchten yn de regio binne meastentiids ûntstien troch twa platen dy't tsjin mekoar skowe. Benammen yn Turkije en Iran binne der faak ierdskoddings. Alhoewol't der net in soad rein yn de regio falt lizze der aardich wat seeën om it gebiet hinne, te witten de Yndyske Oseaan, Kaspyske See, Reade See, Midlânske See en Swarte See. De wichtichste grûnstof fan it Heine Easten is oalje.
Miranda Richardson
Persoanlik
Op 't heden wennet Richardson yn West Londen mei har twa katten, Otis and Waldo, en har hûnen Liv and Ivo. Sy mei graach tekenje, kuierje, túnkje; hâldt fan moade, falkejacht, en muzyk.
Oktoberrevolúsje
thumb| De bolsjewyk, skildere troch [[Boris Michailovitsj Kustodijev, 1920]] De Oktoberrevolúsje is de machtsoername fan de Russyske kommunistyske Bolsjewiken yn 1917.
Jan van der Leij
Biografy
Yn 2008 ferskynde syn twadde ferhalebondel, it krige de titel De ein fan 'e dyk mei en waard útjûn by de Friese Pers Boekerij. Yn itselde jier ferskynde ek it audioboek fan de ferhalebondel.
Tennis
Punten
In wedstriid giet meast om trije sets. Dat wol sizze dat in partij twa sets winne moat om de wedstriid te winnen. Op in pear grutte toernooien spylje de manlju om fiif sets (der moatte dan trije sets wûn wurde om de wedstriid te winnen). It bart hast nea dat de froulju om fiif sets spylje.
Romtestasjon
thumb|It romtestasjon [[Ynternasjonaal romtestasjon|ISS]]
It earste romtestasjon wie yn 1971 de Saljoet 1. It romtestasjon Mir is tige ferneamd en de súksesfolle kant neist, dat hast 15 jier brûkt is.
In Wrâldreis yn Tachtich Dagen
Ynhâld
Phileas Fogg is in eksintrike Ingelske hear fan stân, dy't in fierhinne in solitêr liedt en allinne mar omgiet mei de oare leden fan 'e Reform Club, in feriening dy't bestiet út leden fan 'e Londenske elite. Hy libbet syn libben mei hast wiskundige sekuerens, en hat koartby syn liiffeint James Foster ûntslein om't dy him skearwetter brocht mei in temperatuer fan 29° C ynstee fan 30° C. As ferfanger fan Foster hat er de Frânsman Jean Passepartout oannommen.
Fogg wit lykwols fan neat, en mist letterlik en figuerlik de boat. Hy siket nei in oar skip dat him en Aouda nei Japan ta bringe kin, en reizget úteinlik yn 6 dagen mei in wurkboat oer de Súdsineeske See nei Sjanghai, dêr't se in oansluting krije kinne op in passazjiersskip oer de Eastsineeske See nei Yokohama. Yn Japan arrivearre, fine se Passepartout werom, dy't dêr jild foar syn thúsreis oan it byinoar garjen is mei wurk yn in sirkus. Trijeresom nimme se in steamskip dat har yn 22 dagen oer de Stille Oseaan nei it Amerikaanske San Fransisko ta bringt. Fix is ek wer op itseldichste skip oanwêzich, mar hy ûnthjit Passepartout no dat er helpe sil om harren sa fluch mooglik werom te krijen nei Jeropa, mei't er yn it bûtenlân gjin jurisdiksje hat.
Om't se op 'e nij de boat mist hawwe, sjocht Fogg yn New York om nei in oar steamskip om 'e Atlantyske Oseaan mei oer te stekken. Hy fynt in skip dat as bestimming it Frânske Bordeaux hat. De kaptein wegeret om Fogg-en-dy ôf te setten yn Liverpool, dat Fogg leit him nei't it skynt del by in reis nei Bordeaux, en boekt passaazje op it skip foar $2.000 (yn hjoeddeistich jild rûchwei $39.600) per persoan. Sadree't se ûnderweis binne, keapet er lykwols de bemanning om om yn opstân te kommen tsjin 'e kaptein en koerts te setten nei Liverpool. Om't se mei folle krêft tsjin winen mei orkaankrêft ynfarre, rekket nei in pear dagen de branje op. Dêrop keapet Fogg it skip fan 'e kaptein en lit er de bemanning alle houten ûnderdielen ferstoke.
Fryske oersetting
De Fryske oersetting fan Le Tour du Monde en Quatre-vingts Jours waard yn 2010 publisearre ûnder de titel In Wrâldreis yn Tachtich Dagen. It boek waard mei stipe fan 'e Douwe Kalma Stifting útbrocht troch it Nederlânske Jules Verne Genoatskip te Doardt, ûnder einredaksje fan Garmt de Vries-Uiterweerd, de foarsitter fan dy organisaasje. Neffens it wurd foarop, skreaun troch Pyt Akkerman, hie it Jules Verne Genoatskip sels it inisjatyf nommen om ta in Fryske oersetting te kommen. Dêrta waard as fertaalster Syt Palma oanlutsen, dy't neitiid noch mear romans út it Frânsk nei it Frysk ta oerbringe soe, wêrûnder In Reis nei de Moanne, ek fan Verne, en De Pest, fan Albert Camus.
Yn 2016 brocht Utjouwerij Regaad fierders in Frysktalige stripbewurking fan Le Tour du Monde en Quatre-vingts Jours út, dy't ek de titel In Wrâldreis yn Tachtich Dagen krige. De tekstbewurking wie fan Bert-René Luimstra en it tekenwurk fan striptekener Roelof Wijtsma.
List fan planetoïden 39001-39100
Dit is in list fan planetoïden 39001-39100.
Waskemar (mar)
De namme Waskemar jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Waskemeer.
Eastersee-Giterskebrêge
Eastersee-Giterskebrêge (Oosterzee-Gietersebrug) is in doarp yn De Fryske Marren. Tegearre mei Eastersee-Buorren foarmet it it doarp Eastersee. Giterske-brêge hat likernôch 450 ynwenners (1 jannewaris 2004).
Diana, prinsesse fan Wales
Prinsesse fan Wales
It koppel besleat om yn 1992 útinoar te gean, al waard de skieding pas yn 1996 ôfrûne. In soad Britten wiisden mei in beskuldigjende finger nei de prins en syn entoeraazje. De prinsesse ferlear har predikaat keninklike heechheid en luts har werom út it Britske Hôf.
Wrâldkampioenskip fuotbal
Prizen
Njonken de Wrâldtitel wurde der ek noch in tal oare prizen útrikt
Hânbal op de Olympyske Simmerspullen 1972
De Olympyske Simmerspullen fan de XXe Olympiade waarden yn 1972 hâlden yn it West-Dútske München. It hânbal hie plak yn de Olympiahalle München. It wie de twadde kear sûnt Berlin 1936 dat it hânbal op it programma stie.
Hannie Bruinsma-Kleijwegt
Bruinsma waard yn 1970 lid fan de gemeenteried van Eastdongeradiel (wenne doe yn Ie dêr't har man hûsdokter wie), in funksje dy't hja oant 1974 ferfold hat. Sy wie it earste froulike riedslid fan Eastdongeradiel. Dêrnei siet sy oant 1991 yn de Provinsjale Steaten fan Fryslân, fan 1981 oant 1991 ek as deputearre.
Hottingastate (Pitersbierrum)
De state wurdt foar it earst neamd yn 1640 as er neamd wurdt yn de floreenkohieren fan Westergoa, en dan yn it besit is fan Julius fan Eysinga. Yn 1722 wurdt Anna Sophia, widdo Fuegen neamd as eigenaresse en wer 6 jier letter de hear Westerhuys en frou Titia fan Bogarda. Dizze Westerhuys is grif Sjoert Tjercks, boargemaster fan Ljouwert. Hy hat in dochter Dieuwcke Westerhuis, dy't troud west hat mei Johannes Ipes Wielinga. Harren soan Epeus Wielinga is tusken 1740 en 1750 de nije eigener wurden. Hy wie riedshear oan it Hof fan Fryslân en lit it gebou ôfbrekke een ferfange troch in nij bûten. Epeus stjert yn 1773 en de state ferervet op syn dochter Johanna Eritia út syn twadde houlik mei Dido Cecilia fan Idsinga. Johanna Eritia wie troud mei Jan fan Ychten, grytman fan Barradiel. Hjirmei waard de state feriene mei it besit fan de Lyts Hermana yn Minnertsgea. Uteinlik waard de Hottingastate yn 1844 op ôfbraak ferkocht.
Fan de state is in ôfbyld bewarre bleaun, dy't yn 1753 troch Piter ldserdts makke waard. Dêrop stiet de Hottingastate nei de werbou ta bûten troch Epeus Wielinga. Dit nije bûten bestie út in haadfleugel fan sân ramen breed en twa sydfleugels. De gevels fan it hûs wienen yn oerdiedige baroktrant fersierd. Yn 'e midden fan de haadfleugel wie de yngongspartij, mei boppe- en sydljochten. Op it dak stieen skoarstiens, mei kuorren fan siersmeiwurk. Ek de tún wie oanpakt troch Epeus, want it wie oanlein yn barokstyl, mei in grut formiel patroan.
Douwe Kalma Stifting
De Douwe Kalma Stifting is in organisaasje dy't yn 1956 oprjochte waard mei as doel om it Fryske kulturele libben te befoarderjen troch finansjele stipe te jaan oan útjeften yn 'e Fryske taal en op it bredere mêd fan 'e Fryske taalkennis, de Fryske skiednis en de Fryske folksûntwikkeling. Ek wurde wol oarsoartige projekten op it terrein fan 'e Fryske kultuer subsidiëarre, lykas konferinsjes, tentoanstellings en wittenskiplik ûndersyk. De stifting is ferneamd nei de Fryske skriuwer en Shakespeare-oersetter Douwe Kalma (1896-1953).
Elske Schotanus
Elske Schotanus (Terbant, 1957) is skriuwster en tekeneres. Elske Schotanus hat in tal jierren psychology studearre yn Grins. Se hat dêrnei meiwurkster meisizzenskip yn de geastlike sûnenssoarch west.
Fan oktober 2001 oant en mei 2002 wie Elske Schotanus redaksjelid fan Kistwurk, dêrnei oant septimber 2003 fan Farsk. Se wie redaksjelid fan Go-gol en skriuwt hjoed de dei ûnder oare resinsjes foar it kultureel/literêr tydskrift De Moanne.
Blauhús (Súdwest-Fryslân)
It Blauhús
By de herfoarming yn 1580 moasten yn it gebiet súdwest fan de line Boalsert-Snits in tsiental lytse parochys ferdwine. Dêrom waarden foar de oerbleaune katoliken reizgjende preesters oansteld, dy't de sakreminten tatsjinnen en by de mis foargean koene. Dy situaasje bleau bestean oant yn 1651 it polderbestjoer fan de yn 1632 drûchleine Sinsmar in gebou beskikber steld waard foar de roomske tsjinsten. Dêr waard it gebou fan it polderbestjoer foar brûkt dat op it stee fan it hjoeddeiske Teatskehús stiet. It polderhús hie blauwe dakpannen en waard dêrom 'it Blauhús' neamd. Doe't it Blauhús brûkt waard foar de roomske earetsjinst kaam preester Adam Petri, oant dan wenjend yn Hieslum, dêr wenjen. Yn dy tiid waarden de earste huzen om "it Blauhús" hinne boud. De bewenners wiene fansels roomsk. Omdat dat polderhús brûkt waard as skûltsjerke ûntwikkele Blauhús him as in katolike enklave.
Ferienings
De sportseal fan Blauhús hjit De Singel.
Sinology
Sinology is yn it generaal de stúdzje oer Sjina en alle saken dy't ferbûn binne mei Sjina; yn sekuer wittenskiplike kontekst is it de stúdzje nei Sjineeske talen en literatuer.
Fairchild-Republic A-10 Thunderbolt II
De A-10 is fanwegen syn lange rjochte wjukken mei delbûgde úteinen goed te manûvrearjen by stadich fleanen op lege hichten. Dêrtroch hat er foar start en lâning mar in koarte baan nedich en kin er goed brûkt wurde fan tydlike foarútskode posten tichteby it front.
De stevigens fan de Thunderbolt II hat him al de bynamme ‘fleanende tank’ besoarge. It kasko hat in huningskiifstruktuer dy’t in soad skea ferneare kin. Alle foar de flecht needsaaklike systemen binne trijefâldich oanlein (in dûbel hydraulysk en ien meganysk systeem). De praktyk hat al útwiisd dat de fleander sels sûnder hydraulyk en mei in foar de helte fuortsketten wjuk noch feilich lânje kin. It tastel hat selstichtsjende brânjetanks en is sa boud dat it mei ien motor, ien sturtflak, ien hichteroer en in hele fleugel noch te bestjoeren is.
Skiednis
Fan de A-10B twasitter waarden mar twa makke, want de A-10 wie sa ienfâldich te fleanen dat in treningsferzje net nedich achte waard.
Anna Raadsveld
Makket yn 2007 har akteardebút yn de film "Timboektoe". Dêryn spilet se Annabel, de beste vriendin van Isa, spile troch Bo Maerten. Dêrnei spile se yn de film "De Fuik" en meardere rollen yn it koarte film-projekt "Kort!", eksperimintele films fan jonge filmmakkers dy't op de Nederlânske telefyzje útstjoerd wurde as filmrige. Studearret oan de Toanielakademy yn Maastricht.
Grimoald II
Skiednis
Syn soannen fierden letter, nei de dea fan Pippyn fan Herstal, mei Grimoald syn styfbroer Karel Martel in striid om 'e macht dy't bekend stiet as de Frankyske boargerkriich.
Piter Bergsma
Hy spile tsjin misken as Ton Sijbrands, Harm Wiersma, Rob Clerc, Auke Scholma en Jannes van der Wal. Hy wennet no yn Terwispel dêr't er de lêste jierren as haadûnderwizer oan skoalle stie.
Redbad (film)
Plot
Redbad syn omke Eibert skûlet mei Karel Martel ûnder ien tekken, yn 'e hope dat er út namme fan 'e Franken it rike Doarestêd regearje meie sil. Troch dit ferrie wurde Redbad en syn frou en jonge soan Poppo finzenset yn Utert. Dêr folget dan de ferneamde sêne wêryn't Redbad him troch Willibrord dope litte sil, mar him op it lêste momint betinkt en syn foet út it doopbekken weromlûkt om't syn heidenske foarâlden en freonen net nei de (kristlike) himel gien binne. Redbad seit dan dat er leaver mei syn freonen yn 'e hel sit as mei syn fijannen yn himel. As koart dêrnei kening Jurre by in skermutseling om it libben komt, wurdt Redbad de ûnomstriden lieder fan 'e Friezen en de nije kening. Mei help fan syn skoanheit en it leger fan 'e Denen wit er de Franken ûnder Karel Martel by Doarestêd te ferslaan, al kin er net foarkomme dat de stêd sels troch brân ferwoastge wurdt.
Krityk oer historisiteit
Op basis fan 'e trailer fan Redbad en de efter-de-skermendokumintêre dy't te sjen wie op 'e webside fan 'e film stelde Goffe Jensma, heechlearaar Fryske taal- en letterkunde oan 'e Ryksuniversiteit Grins, foarôfgeande oan 'e premiêre al fêst dat de histoaryske wierheid noch amper yn tel is. Hy fûn it útgongspunt fan 'e film oars wol nijsgjirrich, mei't dy it tradisjonele oansjoch fan 'e skiednis omdraait, sa't dat noch altyd by de measte minsken bestiet – dat de kristenen goed wiene en de heidens kwea. Neffens Reiné en De Jong wiene de kristlike prekers út 'e Iere Midsiuwen nammentlik itselde soarte ûnferdraachsume lju as de islamistyske terroristen fan 'e ienentweintichste iuw.
De sljochtwei Friezen libje yn 'e film in earmoedich en ellindich bestean yn lekkende langhuzen fol smoargens en spinreagen dy't sa op 'e keale grûn boud binne, wylst se yn it echt wolfarrende lju wiene, dy't hiel skjin op harsels en harren besittings wiene, mei huzen mei houten flierren. Fierders is oeral yn 'e film sulver te sjen as by de Friezen rykdom werjûn wurde moat, wylst dat mear wat foar de Wytsingen wie, mei't de Friezen yn it echt harren wolfeart uteren mei goud. Wat wól striek mei de wurkliheid, wie bygelyks dat Frea, de kristlike Deenske frou fan Redbad, in krúske om 'e hals droech dat der net útsjocht as lettere kristlike krússymboalen, mar fjouwer earms fan gelikense lingte hat. "Dat is wol autentyk," sei Nijdam, "sokke krúskes binne yn Denemark weromfûn."
Fazalsteat
It regear fan in fazalsteat kin in marjonetteregear wêze fan it regear fan it machtigere lân.
Sietse de Vries
thumb|right|300px|''Sietse de Vries Sietse de Vries (De Tynje, 13 augustus 1955) is in Frysk skriuwer.
Eric ter Keurs
Op eigen fersykjen hat de Kroan him mei yngong fan 1 septimber 2016 dien jûn omreden it dreech wie it boargermasterskip te dwaan wylst er ek foar syn twa bern soargje moast. Hy waard opfolge troch Wilma Mansveld as waarnimmend boargemaster fan Tytsjerksteradiel. Neitiids wurket er, mei in ûnderbrekking fan goed in jier as wethâlder fan Smellingerlân, yn in advysburo.
Appingedam
Delgong
Yn 1536 waard de stêd troch Meindert fan Ham, oanfierder fan it leger fan Karel fan Gelre ynnommen, dochs yn septimber dat jiers waard er troch Georg Schenk fan Toutenburch, steedhâlder fan keizer Karel V, ferdreaun. De steedhâlder woe de gânse stêd ôfbrekke litte, dochs allinnich it fêstingwurk waard ôfbrutsen. De stêd Grins woe yn 1565 Appingedam oanfalle, dochs moast him weromlûke fanwegen in akkoard dy't beide stêden nei in hannelskeel alris earder berikt hiene.
Himriksmole
Skiednis
Fan 1971 oant 1979 wie de Himriksmole yn it besit fan de Stifting De Fryske Mole. Tsjintwurdich is hy eigendom fan de gemeente Ljouwert. De mûne is te besichtigjen as er draait.
Anna Cornelia Craandijk-Schuil
Anna Cornelia Craandijk-Schuil (Frjentsjer, 26 desimber 1872 - Haarlim, 12 july 1950) wie in Nederlânske sjongster en sjongpedagoge.
Sealterfriezen
Mei it leauwen ferskille de Sealterfriezen fan oare Friezen. Fanâlds binne de Sealterfriezen roomsk. Yn de tiid fan de reformaasje keazen de minsken foar it protestantisme, mar troch it Bisdom Münster waard it gebiet nei de Westfaalske Frede wer katolyk.
Stasjon Almeare Bûten
Stasjon Almeare Bûten (Almb) is in stasjon oan de Flevoline yn Almeare yn it stedsdiel Almeare Bûten yn de provinsje Flevolân.
Carl Weber
thumb|Portret fan Carl Weber troch [[Heinrich Windhausen (1889)]] Carl E.M.H. Weber (Keulen, 19 oktober 1820 - Roermond, 21 maart 1908) wie in Dútsk arsjitekt dy't foaral yn Nederlân arbeide hat. Hy is fral fan belang om reden fan syn tsjerken yn neogoatyske en neo-romanogoatyske styl.
Johannes de Graeff
Johannes de Graeff is fral bekend fanwege it sa hjitten "First Salute," it kanonskot as salút oan it Amerikaanske marineskip Andrew Doria, dat op 16 novimber 1776 de rede fan Sint-Eustasius opfarde mei de Amerikaanske Unôfhinklikheidsferklearring oan board. De Graeff besleat it salút fan it fregat te beänderjen mei alve salútskotten. De Amerikanen leinen dat út as de earste erkenning fan har ûnofhinklikens troch in bûtenlânske mogendheid en De Graeff waard as held eare.
Noardkaap
De Noardkaap is lykwols net it noardlikste punt fan Jeropa. De eilannekloft Franz Joseflân dy't op sa'n 600 km benoarden de Noardkaap leit, heart ek ta Jeropa. De Noardkaap is likemin it noardlikste punt fan it Jeropeeske kontinint, mar Knivskjellodden dat om-ende-by oardel kilometer noardliker leit.
thumb|400px|left|Knivskjellodden sjoen fan de Noardkaap ôf
Rudi Hemmes
Nei de kriich
Rudi Hemmes ferstoar op 13 novimber 2022 yn 'e âldens fan 99 jier.
Waskmar
De namme Waskmar jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Wasmeer.
Checkpoint (telefyzjeprogramma)
Checkpoint is in telefyzjeprogramma foar bern fan 9 oant 12 jier, fan de Evangelyske Omrop. It is in mjuks fan Brainiac, Jackass en Fear Factor foar de jongerein. It programma wurdt presintearre troch Klaas van Kruistum.