cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dakota Skye (pornografysk aktrise)
Dakota Skye, echte namme: Lauren Kaye Scott (Tampa, 17 april 1994), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise, dy't harsels ek wol Kota Sky neamt. Fierders hat se yn it ferline ek wol gebrûk makke fan 'e skûlnammen Dakota Doll, Dakota Green en Brooklyn Kaye. Hja sette yn 2013 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn in grut tal films.
Kristus-Ferlosserkatedraal (Kaliningrad)
De Kristus-Ferlosserkatedraal (Russysk: Храм Христа Спасителя) is mei 73 meter it heechste bouwurk fan de Russyske stêd Kaliningrad en de grutste tsjerke fan Kaliningrad oblast. Sûnt 31 maart 2009 is it ek de haadtsjerke fan it otterdokske bisdom Kaliningrad.
De Fuortgong
It gedicht
thumb|200px|Henry Wadsworth Longfellow.
Siuwsk-Flaanderen
Geografy
Lange tiid wie men yn Siuwsk-Flaanderen foar kontakt mei de rest fan Nederlân ôfhinklik fan 'e beide fearen oer de Westerskelde, by Perkpolder en by Breskens, of men moast omride troch Belgje. Yn 2003 waard lykwols de nije Westerskeldetunnel yn gebrûk nommen, dy't Siuwsk-Flaanderen mei Súd-Bevelân (Terneuzen-Ellewâltsdyk) ferbûn. Sûnt is de feartsjinst Kruningen-Perkpolder út 'e feart nommen, wylst Flissingen-Breskens omset is yn in fyts- en foetfear. Midden troch Siuwsk-Flaanderen rint fierders it Kanaal fan Gint nei Terneuzen, dat de Belgyske stêd Gint in ferbining mei see jout.
Nasjonaal Begraafplak Arlington
It Nasjonaal Begraafplak Arlington (Ingelsk: Arlington National Cemetery) is in militêr begraafplak yn 'e Feriene Steaten, dat yn Arlington County yn 'e steat Firginia leit, oare kant de rivier de Potomac oan 'e grins fan 'e federale haadstêd Washington, D.C. It begraafplak beslacht 253 ha en waard yn 1864, ûnder de Amerikaanske Boargeroarloch troch it Noardlike Leger stifte op 'e plantaazje fan 'e Súdlike legerkommandant Robert E. Lee. Sûnt hat Arlington him, benammen troch de neite ta Washington, D.C., ûntjûn ta it wichtichste nasjonale begraafplak fan 'e Feriene Steaten. Hoewol't it yn it foarste plak in militêr begraafplak is, lizze der ek bekende Amerikanen lykas presidinten, astronauten, politisy en boargers mei grutte fertsjinsten, wêrûnder 367 ûntfangers fan de Medal of Honor binne.
Skiednis
It Amerikaanske regear krige de Arlington-plantaazje yn 1864 yn besit foar $26.800 (yn hjoeddeisk jild $410.000), doe't it by opbod ferkocht waard om't Lee al jierren gjin ûnreplikgoedbelesting oan it Noardlike regear betelle hie. Hoewol't Lee syn frou in fertsjintwurdiger stjoerde dy't besocht om 'e efterstallige belesting fan $92,07 te beteljen, wegeren de Amerikaanske autoriteiten dat jild yn ûntfangst te nimmen. Yn 1874 late dat ta in rjochtsaak, wêrby't Lee syn soan Custis Lee de Amerikaanske oerheid oanklage oer it besit fan Arlington.
Yn desimber 1882 besleat it Amerikaansk Heechgerjochtshôf dat Arlington yndie op ûnrjochtlike wize ûnteigene wie, wêrnei't it Amerikaanske Kongres de plantaazje oan Custis Lee weromjaan moast. Op 3 maart 1883 ferkocht Lee Arlington werom oan it Amerikaanske regear foar $150.000 (yn hjoeddeisk jild $3.235.000). It súdlike diel fan 'e plantaazje wie ûnder en nei de Boargeroarloch brûkt om mear as 1.100 befrijde negerslaven op te fêstigjen, dy't dêr wennen en buorken yn harren saneamde Freedman's Village. Nei't Arlington yn 1883 wer yn it besit fan it Amerikaanske regear kaam, waarden sy lykwols sûnder pardon fan har lân set.
Boek
Learboeken
In learboek of stúdzjeboek is in boek dêr’t men wat út leare kin. Learboeken wurde gauris brûkt yn lesmetoaden op in basisskoalle of yn it fuortset ûnderwiis of op de universiteit. Edukative útjouwerijen meitsje learboeken. Ek in ynformatyf boek is in soarte learboek.
Dwerslizzers
In lytser boekformaat, te ferlykjen mei de earder neamde lytse Bibel mei syn behindige letterthype en tinne papier, is de dwerslizzer.
Produksje, distribúsje en ferkeap
Parten fan boekoplages dy’t net of net flot genôch ferkocht binne, geane meastentiids yn de trochferkeap. Der binne boekemerken en boekhannels spesjaal foar healsliten boeken of de 'ramsjmerk’ de grutste en bekendste dêrfan wie De Slegte en hjoeddedei 2017 it Fryske Tialda B.V. fan Steven Sterk.
Elizabeth fan Ruslân
Steatsgreep
It folk wie net tefreden mei de nije tsaar Ivan VI en Elizabeth wist syn tsjinstanners om har hinne te sammeljen. Fral de garderezjiminten wiene Elizabeth trou bleaun. Elizabeth presintearre harsels no mei klam as de dochter fan Peter de Grutte, dy't Ruslân no fan frjemde Dútske ynfloeden befrije woe. Ek wiene der oare lannen dy't belang hiene by Elizabeth as keizerin, lykas Frankryk en Sweden. Hja hopen yn ruil foar stipe oan in steatsgreep troch Elizabeth op de weromjefte fan ferlerne gebieten yn East-Europa, dy't troch Peter de Grutte oermastere wiene, sadat Ruslân yn de âlde grinzen werom foel. Der wiene ûnderhannelings mei bûtenlânske machten, mar Elizabeth wie net ree de kroan foar dy priis te keapjen en naam it beslút om by in steatsgreep gjin gebrûk te meitsjen fan bûtenlânske krêften. Profitearjend fan it ynterregnum ferklearre Sweden yn 1741 it Russyske Ryk de kriich. Russyske troepen marsjearden de haadstêd út, mar de oan Elizabeth trouwe garderezjiminten bleaune efter. Dochs like Elizabeth ynearsten noch net ree west te hawwen om mei geweld in steatsgreep út te fieren. Undertusken liet Anna Leopoldovna har kontrolearje en yn oktober waarden der fijannige aktiviteiten yn it hûs fan de gruthartoginne ûntdutsen. Op 3 desimber 1741 kaam it ta in treffen tusken Elizabeth en Anna Leopoldovna; Elizabeth wist Anna Leopoldovna del te bêdzjen en beswarre de regintesse neat fijanneliks fan doel te wêzen. Anna Leopoldovna drige Elizabeth nochris mei it kleaster as hja langer wegere om te trouwen. Elizabeth en har oanhingers wiene no warskôge en op harren iepenst.
De polityk ûnder Elizabeth
De herfoarmings ûnder Elizabeth gyngen benammen op Peter Ivanovitsj Sjûvalov werom. Nei't ien fan syn famylje, syn neef Ivan Ivanovitsj Sjûvalov, tige by de foarstinne yn 'e geunst kaam, krige er ûnbeheinde macht oer de keizerin. Alhoewol't Sjûvalov in tige kundich politikus wie, wied er net fij fan selsferriking. In soad herfoarmingsprojekten gyngen ek oer ekonomyske saken: it opheffen fan de ynlânske tariven om de hannel te befoarderjen (1753) en de oprjochting fan de Adelsbank (1754) In oare Sjûvalov, Aleksander Ivanovitsj, wie it haad fan de Geheime Kânselarij fan de keizerin, de steatsplysje.
Yn 1754 waard der úteinset mei de herfoarming fan it wetboek. Foar it earst yn de skiednis soe Ruslân in algemien binende rige wetten krije. Al yn july waarden de earste útstellen oan de keizerin oanbean, mar Elizabeth wegere de ratifikaasje fan de wetten om't se neffens har "mei bloed" skreaun wiene; de dêryn útstelde straffen wiene neffens har te barbaarsk. Pas oan it ein fan Elizabeth's regear kaam der wer skot yn 'e saak en yn septimber 1761 waard besletten in groep minsken út alle dielen fan it ryk gear te stallen foar it opstellen fanm it nije wetboek. Leden fan de adel, de tsjerke, keapmannen en frije boeren waarden útnoege, mar liifeigenen net. De earste leden moeten inoar lykwols pas yn Sint-Petersburch nei de dea fan de Elizabeth.
Falske Kaap Hoarn
De Falske Kaap Hoarn of yn 't Spaansk, Falso Cabo de Hornos is in lânpunt op it Sileenske eilân Hoste. De Falske Kaap Hoarn is it súdlikste punt fan de gruttere eilannen fan de Fjoerlân-arsjipel en leit op 56 km benoardwesten Kaap Hoarn. De kaap heart administratyf ta Región de Magallanes y de la Antártica Chilena.
Teminsten 100 skippen giene ferlern yn de omkriten fan Kaap Hoarn tusken 1850 en 1900. Der wiene trije farrûtes troch of om de regio Fjoerlân: de Drake Passaazje (om Kaap Hoarn hinne), de Strjitte fan Magellaan en it Beaglekanaal. Alle trije wiene gefaarlik yn de tiid fan de sylfeart; allinne de Drake Passaazje hie genôch romte om te lavearjen, dat dy hie de foarkar. Falske Kaap Hoarn, út it westen wei benei kaam, dat oan 'e lijkant, hat wol wat fan de wiere Kaap Hoarn. Dêrfandinne de namme.
Ille-et-Vilaine
Bestjoer
Ille-et-Vilaine is in departemint fan Frankryk dat bestjoerd wurdt troch in departemintale ried, wêrfan't de leden by mei geregelde tuskenskoften holden ferkiezings troch de ynwenners keazen wurde. Oan it haad fan it departemintaal bestjoer, dat syn sit hat yn 'e departemintale haadstêd Rennes, stiet in prefekt. It departemint is ferdield yn 4 arrondisseminten, dy't opdield binne yn 27 kantonnen, dy't wer opdield binne yn 333 gemeenten. Ille-et-Vilaine bestiet fierders út 8 kiesdistrikten foar de Nasjonale Assimblee. De stêd Rennes is histoarysk in bolwurk fan 'e Sosjalistyske Partij (PS).
Demografy
It departemint Ille-et-Vilaine is opmerklik om't it sprekken fan Gallo der troch de departemintale oerheid tsjintwurdich oanmoedige wurdt. Sawol it Gallo as it Bretonsk hawwe learstuollen oan 'e Universiteit fan Rennes. It Bretonsk wurdt no ek yn Ille-et-Vilaine sprutsen troch oan 'e iene kant in beskate ymmigraasje yn it gebiet fan lju út Neder-Bretanje, de Bretonsktalige útein fan it skiereilân, en oan 'e oare kant om't it Bretonsk der op alteast in diel fan 'e skoallen ûnderwiisd wurdt. Ut in resint ûndersyk troch taalkundigen die bliken dat fan it totale oantal Bretonsksprekkers (226.000) 3,3% (oftewol krapoan 7.500) yn Ille-et-Vilaine wenje. Foar de leeftydskategory fan Bretonsksprekkers tusken de 18 en 30 jier lei it oandiel ynwenners fan Ille-et-Vilaine lykwols op 12,7%, wat dermei te krijen hat dat in grut diel fan 'e Bretonsksprekkers ta de âlderein heart, mar net yn Ille-et-Vileine, dêr't de taal al sûnt de Midsiuwen net mear sprutsen waard.
Perkamint
It brûken fan perkamint
In soad hânskriften út de midsiuwen binne troch muontsen op perkamint skreaun. Dat waard mei in guozzefear dien en reidstaafkes dy’t yn izergallusinket doopt waarden. As fersierings waarden ûnder oare boekferluftigings tekene en ynkleure mei ferve. Der waarden ek in soad fersierde letters brûkt: benammen foar de inisjalen, de begjinletters fan haadstikken sierden se op. De muontsen kopyearren foaral in soad oare, âldere, boeken en sa binne der troch de midsiuwen hinne in soad boeken út de âldheid foar ús bewarre bleaun.
Teätertsjerke Mammemahuis
Skiednis
Nei de brân krige Jellum tusken 1893 en 1895 in tsjerke mei in foar dy tiid typyske arsjitektuer. De sealtsjerke hat in fiifsidich koer en in toer fan 21 meter heech.
De tsjerke sels is gjin ryksmonumint en waard dêrom yn de Stifting Behâld Tsjerke en Toer Jellum underbrocht. Yn de jierren 1990 waard de tsjerke restaurearre. thumb|left|200px|Oargel
Ynterieur
It oerwurk en de klok stamt út 1895.
Trije-ienheidskatedraal (Brjansk)
De âlde katedraal
By in nije anti-religieuze kampanje yn it lân waard de eardere katedraal, alteast wat der oer wie, op 20 july 1968 opblaasd. Foar it ferwoastgjen fan de katedraal moasten de ynwenners fan de omlizzende bebouwing evakuearre wurde. Noch op it lêst besochten boargers mei in telegram de autoriteiten te beweegjen de katedraal net te ferneatigjen, mar de autoriteiten bewearden letter dat hja it telegram pas krigen doe't de katedraal al yn pún lei. De heuvel dêr't de katedraal op stie waard dêrnei mei de grûn lyk makke en yn de jierren 1980 waard dêr in konsertseal boud.
Wesley Merritt
Amerikaanske Boargeroarloch
Nei't generaal John Buford, de kommandant fan 'e 1e Difyzje fan it Kavalerykorps fan it Leger fan de Potomac, yn desimber 1863 oan búktyfus stoarn wie, naam Merritt syn befel oer, mei't Buford syn plakferfanger, brigadegeneraal Alfred Torbert, lange tiid yn detasjearre tsjinst wie. Sadwaande hie Merritt, as ûnderbefelhawwer fan 'e difyzje, yn 'e praktyk it befel oer de ienheid ûnder de Oerlânske Kampanje fan 1864. Dêrby focht er û.m. yn 'e grutte Slach by Yellow Tavern tsjin 'e Konfederearre kavalery.
Ek ûnder de Shenandoah-dellingkampanjes fan 1864 fierde Merrit de 1e Difyzje oan, dy't doe diel útmakke fan ít Leger fan 'e Shenandoah, ûnder generaal-majoar Philip Sheridan. Doe't er troch tafal op in gaadlik stuit op it slachfjild arrivearre, koed er ûnder de Tredde Slach by Winchester de Konfederearre troepen brekke en op 'e flecht jeie, in aksje wêrfoar't in promoasje ta generaal-majoar krige. Under de Appomattox-kampanje, it slútstik fan 'e Boargeroarloch, tsjinne Merritt as ûnderbefelhawwer fan Sheridan. Dêrby focht er û.m. yn 'e Slach by Five Forks, dêr't er grutte moed toande. Merritt wie yn april 1865 oanwêzich by de oerjefte fan 'e Konfederearre legerkommandant Robert E. Lee yn it Gerjochtsgebou fan Appommattox, wêrmei't de Boargeroarloch beëinige waard.
1930-er jierren
De 1930-er jierren, ek oantsjut as de tritiger jierren en de jierren ’30, wiene in desennium fan 'e 20e iuw neffens de Gregoriaanske kalinder. Rekkenkundich sjoen begûn it op 1 jannewaris 1931 en duorre it oant en mei 31 desimber 1940, mar yn 'e regel wurdt ornearre dat it duorre fan 1 jannewaris 1930 oant en mei 31 desimber 1939. Dit desennium stie benammen yn it teken fan in djippe ekonomyske krisis dy't de Grutte Depresje neamd wurdt, en dy't foar in soad wurkleazens en earmoede soarge. Dêrnjonken wiene de tritiger jierren in tiid fan oanboazjende spannings yn Jeropa, feroarsake troch de opkomst fan it faksisme yn ferskate lannen en it dêroan besibbe nasjonaal-sosjalisme yn Dútslân, dêr't yn 1933 Adolf Hitler oan 'e macht kaam. It desennium markearre de ein fan it Ynterbellum en einige mei de Dútske ynfal yn Poalen, yn septimber 1939, dy't it begjin fan 'e Twadde Wrâldoarloch betsjutte. Kultureel wiene de 1930-er jierren in perioade fan oanboazjende kekenens en sensuer, wat him û.m. utere yn 'e ein fan it Pre-Code-tiidrek yn Hollywood yn 1934.
Oersjoch
De 1930-er jierren binne suver synonym mei de Grutte Depresje, in perioade fan grutte ekonomyske tebekgong, dy't ek wol bekendstiet ûnder de oantsjutting fan 'e Krisisjierren. Dy snuorje sette útein mei de beurskrach fan 1929 en duorre dêrnei goed tsien jier, oant yn 1939 de Twadde Wrâldoarloch útbriek. De Grutte Depresje hie in traumatysk effekt op 'e hiele wrâldekonomy, mar kaam benammen yn 'e Westerske wrâld hurd oan. De ekonomyske krisis late ta wiid fersprate wurkleazens en dêrtroch ta grutte earmoede.
Yn 'e Feriene Steaten boaze it effekt fan 'e Grutte Depresje noch oan troch it dermei gearfallende ferskynsel fan 'e Dust Bowl, wêrby't dielen fan 'e Grutte Flakten troffen waarden troch oanhâldende stofstoarmen, feroarsake trochdat blanke kolonisten de lânseigen prêrjebegroeiïng ferfongen troch folle minder djipwoartele eksoatyske planten (ntl. nôt), dy't de moude net fêsthâlde koene. Miljoenen boeren wiene dêrtroch twongen om krekt yn in tiid fan ekonomyske krisis harren lân te ferlitten en in better bestean yn 'e stêden te sykjen. De Amerikaanske presidint Herbert Hoover makke de swierrichheden noch slimmer mei syn mislearre besykjen om 'e begrutting yn lykwicht te bringen, wêrfoar't er de belestings ferhege. Yn 1933 keazen de Amerikanen dêrom foar him yn 't plak Franklin D. Roosevelt ta presidint, dy't de New Deal yntrodusearre, in belied basearre op 'e keynesiaanske teory, wêrby't de oerheid krekt mear jild yn 'e ekonomy pompte. Dat barde troch opdracht te jaan foar de bou fan grutte ynfrastrukturele projekten, lykas de oanlis fan 'e Hooverdaam by Las Vegas en fan ferskate keardammen yn 'e rivier de Tennessee yn it ramt fan 'e Tennessee Valley Authority (TVA).
Klaaitablet
In klaaitablet is in tablet dat út klaai makke is en dat as ynformaasjemedium in soad foarkaam by de beskavings út it Heine Easten, lykas Sûmearje, it Akkadyske Ryk, Assyrje, Babyloanje en de Hettiten, mar ek dêrbûten lykas ûnder oare de Minoyske- en Miseenske beskaving ein 4000-3500 foar Kristus.
Comanche (hynder)
Libben
Comanche wie in rún fan mingd ras, dy't yn 1866 yn St. Louis oankocht troch it Amerikaanske Leger, wêrnei't er nei de legerbases Fort Leavenworth, yn 'e Amerikaanske steat Kansas ta stjoerd waard. Oer syn berteplak en ôfstamming is neat bekend, mar men rûsde dat er doe sa'n fjouwer jier wie en dus yn 1862 berne wêze moast. Comanche wie in foks (hie readbrún hier), mei in skofthichte fan 1.52 sm, wêrmei't er fan middelgrutte wie. Hy hie in nommel uterlik en in tige freonlik karakter, mei in grut trochsettingsfermogen.
Yn juny 1879 waard Comanche oerbrocht nei Fort Meade, dêr't er as God yn Frankryk libbe oant er yn 1887 op 'e nij ferhuze waard, diskear nei Fort Riley, yn Kansas, dêr't er de rest fan syn libbensdagen sliet. By dy gelegenheid waard er offisjeel beneamd ta "plakferfangend befelfierend ofsier" fan it 7e Kavaleryrezjimint. Tsjin dy tiid wie Comanche syn posysje as maskotte fan it rezjimint ûnoantaastber. Yn Fort Riley waard er leafdefol fersoarge, rûn er út en troch mei yn parades, en koed er syn foarleafde foar it drinken fan bier mar útlibje.
Comanche stoar op 7 novimber 1891 oan kolyk, doe't er 29 jier wie. Hy wie ien fan mar twa hynders út 'e Amerikaanske skiednis dy't in militêre útfeart mei folsleine militêre eare krigen (it oare hynder wie Black Jack). Syn stoflik omskot waard lykwols net begroeven, mar nei de Universiteit fan Kansas ta stjoerd, dêr't er opset waard. Sûnt stiet Comanche te pronk yn it Natuerhistoarysk Museum fan dy universiteit, dêr't er yn 2005 restaurearre waard troch museumtaksidermist Terry Brown.
Waakstaffeltsje
Plankje fan Tolsum
De âldst bekende skreaune tekst fan Nederlân is fûn yn Fryslân - te witten Tolsum - it skriuwplankje fan Tolsum. Yn de tekst stiet de Bataaf foar it earst neamd, in soldaat yn de rol fan ien fan de tsjûgen by de oerienkomst.
Trivia
De griffel koe (en waard) sa nedich as stekwapen brûkt wurde - tink bygelyks oan de tige drôve Floaris dy’t foar it grêf fan syn leaf Blancefloer himsels it libben nimme woe mei it skriuwark dat er fan har presint krigen hie (fergeat Diederic van Assenede oer te setten, mar stiet wól yn de Frânske boarnetekst 'Floire et Blancheflor’') doe’t er har efterlitte moast, om’t er earne oars nei skoalle moast, mei it doel dat er hieltyd oan har tinke soe as er syn waakstaffeltsje(s) brûke soe, én as oantrún om har treastbrieven te skriuwen: leafde docht sear!
Ivar Aasen
Aasen wie in boeresoan út West-Noarwegen. Fan 1843 oant 1846 bereizge er it westen fan it lân en sammele wilens skaaimerken en wurden fan de ferskate dialekten dy't dêr sprutsen waarden. Ut dy dialekten stalde er in skriuwtaal gear; de grammatika publisearre er 1864 en yn 1873 ferskynde it wurdboek fan it Nynorsk. Hy brûkte syn nije taal sels yn literêre teksten en krige rillegau in protte oanhingers. Yn 1892 waard it Landsmål (de lânstaal) lyksteld oan it Riksmål (de rykstaal).
Neder-Michigan
Demografy
Neder-Michigan omfiemet 71% fan it lânoerflak fan Michigan, mar hat 9,6 miljoen ynwenners (teljier 2014), oftewol 97% fan 'e totale befolking fan 'e steat. It steatsbestjoer en frijwol alle steatsynstellings hawwe dan ek har sit yn Neder-Michigan. Ek de tweintich grutste stêden fan Michigan lizze yn Neder-Michigan, wêrûnder Detroit, it sintrum fan 'e Amerikaanske autoyndustry en de steatshaadstêd Lansing.
The Warrior's Apprentice
Plot
Neitiid wurdt Miles, dy't blykber net los fertroud is, fan hegerhân dochs noch de Militêre Akademy ynloadse (dêr't er trouwens syn ynstrukteurs ferrast mei kennis dy't er yn 'e echte oarlochssitewaasje by Tau Verde opdien hat). En de Dendarii wurde werklassifisearre ta ûnderdiel fan 'e Barrayareeske Ryksstriidkrêften, ressortearjend ûnder de geheime tsjinst ImpSec. Al wurdt it net needsaaklik achte om 'e Dendarii sels dêroer yn te ljochtsjen.
Marienkirche (Lübeck)
Fresko's
Troch de hjittens fan de brân yn 1942 sprongen oeral yn de tsjerke stúklagen fuort. Dêrmei kamen op in soad plakken midsiuwske beskilderingen bleat te lizzen. Noch tidens de kriich waarden se foar in grut part dokumintearre.
Yn 1948 waard troch Dietrich Fey úteinset mei de restauraasje fan de goatyske fresko's. Hjirby wurke hy tegearre mei de Lübecker skilder Lothar Malskat, dy't al rillegau foar it grutste keunstferfalskersskandaal nei de Twadde Wrâldkriich soargje soe. Om't boppe yn it koar midsiuwske fresko's ûntbrieken, brocht Fey Malskat hjir neffens eigen ûntwerp fresko's yn 14e iuwske styl fan hilligen oan. Saakkundigen bekritisearren syn wurk al yn 1951, mar earst yn 1952 bekende Malskat syn bedroch. Hjirfoar waarden Fey en Malskat beide yn 1954 troch it rjocht feroardiele ta finzenisstraffen. Efkes letter waarden de falske fresko's yn opdracht fan de biskop wer weiwosken.
De foarstelling fan de Ferkundiging mei in ingel tusken twa pylders, dy't heech oan de noardlike muorre fan it tsjerkeskip is oanbrocht en yn 1951 as motyf foar postsegels brûkt waard, is net sa't fakentiden skreaun wurdt in kreaasje fan Malskat. Dizze foarstelling is in echt fresko út de 14e iuw en waard al yn 1944 oan de hân fan foto's dokumintearre.
Antwerper retabel
It Antwerper retabel yn de Marientidenkapelle waard yn 1518 boud en yn 1522 troch de keapman Johann Bone foar de kapel skonken. It retabel ferhuze regelmjittich fan plak. Yn de Twadde Wrâldkriich stie it yn de Briefkapelle en sa kaam it retabel ûnskansearre de oarloch troch. Yn 26 skildere en fan hout sniene foarstellings wurdt it libben van de hillige Maagd Marije toant.
Elektrogemy
Foar in goed ferrin fan it proses moat it wetter makke wurde dat it ioanen liedt, sa't de stroomkring troch de elektrolyt sletten wurdt en it barren fan in grutte ohmse wjerstân tefoaren kaam wurdt. Dat kin troch it taheakjen fan in bytsje swevelsoer. De wetterstof-ioanen (H+) dy't dêrby ynbrocht wurde, tsjinje dan ek as oksidator:
Saale (rivier)
De Saale (as Sächsische Saale en Thüringische Saale) is in sydrivier fan 413 kilometer langte fan de rivier de Elbe yn Dútslân.
Distrikt
In distrikt, fan it Latynske districtus (fan distringere, "útinoar lûke"), fia it Aldfrânske district, is in ûnbeskaat soarte fan ûnderferdieling fan in geografysk gebiet. Hoewol't distrikten oer it algemien net ûnbidige grut binne, en sadwaande meastal lytser as in regio of provinsje, komt it ek foar dat distrikten grutter binne en mear as ien provinsje bestrike. Meastal, lykwols beslane se earder ien of mear gemeenten. Foarbylden fan distrikten binne kiesdistrikten, postale distrikten en skoaldistrikten. Guon lannen hawwe in bestjoerslaach dy't út gebieten bestiet dy't wier oantsjut wurde as distrikten, lykas Afganistan, Banglades en Hongarije. Yn Dútslân soene de Kreisen oerset wurde kinne as distrikten. Yn Belgje binne gruttere stêden, lykas Antwerpen, opdield yn bestjoerlike distrikten, dy't yn Nederlân dielgemeenten neamd wurde soene. Ek komt it foar dat lannen ien federaal distrikt hawwe, dêr't de federale haadstêd yn leit, en dat net ta ien fan 'e yn meardere of mindere mjitte autonome dielsteaten heart. Dat is bygelyks sa yn it gefal fan 'e Feriene Steaten (it Distrikt Kolumbia), Austraalje (it Australysk Haadstedsk Territoarium), Meksiko (it Distrito Federal de México) en Brazylje (Distrito Federal).
Serious Request
3FM Serious Request (meastentiids ôfkoarte ta Serious Request) is in alle jierren weromkearende aksje fan 'e Nederlânske radiostjoerder 3FM wêrby't jild ynsammele wurdt foar it goede doel. Trije dj's litte har seis dagen lang sûnder iten opslute yn in Glêzen Hús earnewêr yn Nederlân. Under de tiid dat se opsletten sitte, draaie se dei en nacht platen, yn ruil foar donaasjes troch de harkers. Fierders wurde by de aksje ek bekende Nederlanners ynset en wurde beskate dingen by opbod ferkocht.
Koai (ynslútplak)
In koai is in ynslútplak of bewarplak dat foarsjoen is fan gaas of traaljes en almeast foar bisten brûkt wurdt. Ofhinklik fan 'e grutte kin sa'n koai fêst of ferpleatsber wêze. Soksoarte ynslútplakken wurde in protte brûkt foar it omgean mei wylde bisten dy't gefaarlik binne of wêze kinne foar de minske, lykas yn dieretunen en sirkussen. Partikulieren meitsje thús wol gebrûk fan yn 'e regel lytsige koaien foar it hâlden fan beskate húsdieren, lykas fûgels (dan ek (fûgel)kouwe neamd), nuete kninen en kjifdieren (goudhamsters, kavia's, ensfh.).
Guon stâlen wurde ek wol 'koaien' neamd. Yn it bysûnder moat men dêrfoar tinke oan it nacht- en winterhok foar in keppel skiep, dat wol in skieppekoai neamd wurdt (benammen yn 'e Nederlânske heidegebieten). Fierders waarden foarhinne wylde einen wol fongen foar minsklike konsumpsje yn saneamde einekoaien. Dat wiene foar in diel ôfskutte romten mei in iepening oan ien kant dêr't sokke wetterfûgels mei lokeinen yn lokke waarden.
Christiaan Kramm
Karriêre
Christiaan Kramm gie 1810, doe't er 13 jier wie, om reden fan jildkrapte yn de lear by goud- en edelsmid N. van Voorst, dêr learde er ek tekenjen fan behangselskilder Hendrik van Barneveld. Yn syn frije tiid lei er him ta op it spyljen fan it Sineeske skimespul. Hy makke syn eigen dekors.
Moon Called
Moon Called (letterlik: "Roppen troch de Moanne") is it earste diel fan 'e Mercy Thompson-rige fan 'e Amerikaanske skriuwster Patricia Briggs. It is in fantasyroman fan it subsjenre fan 'e urban fantasy, dy't skreaun is yn it ik-perspektyf, en ferhellet oer de Amerikaanske monteur Mercedes "Mercy" Thompson, in jonge frou fan heal-Yndiaansk komôf dy't harsels feroarje kin yn in prêrjewolf. Moon Called waard foar it earst publisearre yn 2006, troch de New Yorkske útjouwerij Ace Books, as hardcoveredysje. Letter ferskynden der ek werprintingen yn paperbackfoarm by de Britske útjouwerij Orbit Books. Moon Called wie in grut súkses en krong de bestsellerlist fan 'e krante de USA Today binnen. Yn 2015 ferskynde fan dit boek ûnder de titel Onder de Maan in Nederlânske oersetting fan 'e hân fan Valérie Janssen by Uitgeverij De Fontein te Utert.
Ynhâld
Mercy Thompson
Polyandry
Foarkommen
Tsjintwurdich is polyandry benammen bekend fan 'e etnyske Tibetanen fan Tibet en oangrinzgjende kriten yn Sina. Foarhinne wie it dêr tige algemien, en in ûndersyk troch de Universiteit fan Tibet út 1988 ûnder 753 Tibetaanske húshâldings stelde fêst dat it doe noch altyd troch 13% fan 'e befolking bedreaun waard. It komt ek noch foar by beskate oare etnyske groepen yn 'e Himalaya-lannen Nepal en Bûtan en yn noardlik Yndia. Sa is it noch tige wiidferspraat ûnder de Sjerpa's. Oare foarbylden fan folken dy't oan polyandry dogge, binne de Toda fan súdlik Yndia, de Mosûo fan súdwestlik Sina (dy't trouwens ek oan polygyny dogge), de Masai fan súdlik Kenia en noardlik Tanzania, en de Soé yn Brazylje.
Muffia
Muffia, oprjochte yn 2008, is in ymprint fan 'e Amerikaanske pornografyske webside en filmstudio Reality Kings, en is fêstige is yn Miami, yn 'e steat Floarida. Reality Kings hat ûnder de merknamme Muffia tsien fan syn websiden ûnderbrocht.
Formule 1 yn 2000
Nei de Fyftjinde Grutte Priis fan it seizoen, de Grutte Priis Formule 1 fan Itaalje, hie it Ferrariteam genôch punten foar de fjirtjinde oerwinning yn it konstrukteurskampioenskip. Nei de sechstjinde Grutte Priis fan it seizoen (Brazylje) waard Michael Schumacher wrâldkampioen.
Klassemint by de konstrukteurs
† — Koereur hat de finish net helle yn de GP, maar hat wol 90% fan de race-ôfstân ôflein, wêrtroch't er as klassearre notearre stiet.
Gropstâl
Der besteane yn Nederlân twa soarten gropstâlen:
Blood Bound
Blood Bound (letterlik: "Bûn troch Bloed") is it twadde diel fan 'e Mercy Thompson-rige fan 'e Amerikaanske skriuwster Patricia Briggs. It is in fantasyroman fan it subsjenre fan 'e urban fantasy, dy't skreaun is yn it ik-perspektyf, en ferhellet oer de Amerikaanske monteur Mercedes "Mercy" Thompson, in jonge frou fan heal-Yndiaansk komôf dy't harsels feroarje kin yn in prêrjewolf. Blood Bound waard foar it earst publisearre yn 2007, troch de New Yorkske útjouwerij Ace Books, as hardcoveredysje. Letter ferskynden der ek werprintingen yn paperbackfoarm by de Britske útjouwerij Orbit Books. Blood Bound wie in grut súkses en helle de bestsellerlist fan 'e krante de New York Times, in wis teken dat men it yn Amearika as auteur makke hat. Yn 2015 ferskynde fan dit boek ûnder de titel In het Bloed in Nederlânske oersetting fan 'e hân fan Willeke Lempens by Uitgeverij De Fontein te Utert.
Oosterhout (Gelderlân)
Skiednis
Yn de twadde helte fan de 19e iuw naam de fruittylt yn de Betuwe en dus ek yn Oosterhout in hege flecht. In protte ikkers op de fruchtbere streamrêgen makken romte foar heechstammehôvings. De yndustry spile dêrop yn. Yn Oosterhout ferskynde yn 1868 tichtby de Altena in kroetfabryk (appelsjerp) fan Van Woerkom. Dêrnei kaam oan de Doarpsstrjitte efter de Ceciliahof (Doarpsstrjitte 19) in sjemfabryk (BATO). It fabryk bleau oant 1975 yn bedriuw. Dêrnei is op dit terrein nijbou komd.
Stôk
In stôk (meartal: stokken) is in tin en lang stik hout. It komt foar yn ûnbewurke steat, as in diel fan in tûke fan in beam, mar ek yn bewurke steat, bgl. as hânsel fan ark en reau, lykas skeppen, foarken, skoffels, ensfh. Oare soarten stokken dy't brûkt wurde as helpmiddel, binne û.o. in strykstôk (by it bespyljen fan strykynstruminten), in lymstôk (by it fangen fan sjongfûgels), in tintestôk (by it opsetten fan in tinte) en in peilstôk (by it mjitten fan 'e djipte fan in floeistof lykas wetter of oalje).
Lju dy't krebintich binne of in lichaamlike beheining hawwe, brûke faak in stôk by it rinnen, lykas in gongelstôk, in kruk of, yn it gefal fan blinen, in blinestôk. Ek by guon sporten wurdt gebrûk makke fan stokken om it lykwicht te hâlden, lykas skystokken by it skyen en nordic walking sticks by nordic walking. By beskate oare sporten wurdt in stevige stôk brûkt om in bal mei fuort te slaan, lykas in honkbalkneppel by honkbal of in hockeystick by hockey.
Abdij fan Saint-Wandrille
Earste stifting
De abdij waard troch Wandregesilus (Frânsk: Wandrille, † 668) stifte. It lân fan it kleaster krige Wandregesilus tanksij de ynfloed fan syn freon Audoënus, biskop fan Rouen. Wandregesilus hearde by de adel fan Austraasje en hie in hege posysje oan it hôf fan Dagobert I. Om't er him wije woe oan in libben oan God loek er him yn 629 werom yn de abdij fan Montfaucon-d'Argonne. Letter gyng er nei de abdij fan Bobbio en dêrnei nei Romainmôtier, dêr't er tsien jier bleau. Yn 648 wied er werom yn Normandje en stifte dêr it kleaster fan Fontenelle ûnder de rigel fan Sint-Kolumbanus, dêr't er yn Bobbio mei yn de kunde kommen wie. De akte fan skinking fan it lân is datearre op 1 maart 649.
Wandregesilus liet in karolingyske basilyk bouwe, dy't oan Sint-Piter wijd waard. It 91 meter lange gebou waard troch Audoënus yn it jier 657 konsekrearre. It kleaster makke in grutte groei troch en levere in soad hilligen en prelaten, mar nei 740 bestjoerden reguliere abten it kleaster en dêrmei sette in tebekgong útein.De tsjerke waard yn 756 troch brân ferneatige en op 'e nij boud ûnder abt Ansegisus (823–833), dy't in narteks en in toer tafoege. Ansegisus, de herfoarmer fan de abdij fan Luxeuil waard yn 823 abt fan Fontenelle en yntrodusearre ek dêr herfoarmings.
Frânske Revolúsje
De abdij waard nei it dekreet fan 2 novimber 1789 fan de Assemblée nationale constituante nasjonaal besit. It dekreet fan 13 febrewaris 1790 ûnderdrukte de religieuze oarders, útsein dy't ferantwurdlik wiene foar it iepenbiere ûnderwiis en leafdiedichheidsynstellings. Ein 1790 moasten de muontsen de abdij ferlitte. Ien fan de muontsen, Louis-François Lebrun, stoar as martler op in skip yn de haven fan Rochefort om 't er in funksje yn de Konstitúsjonele Tsjerke wegere.Op 1 oktober 1995 ferklearre paus Jehannes Paulus II Lebrun sillich.
Tredde stifting
Op 26 jannewaris 1931 kamen de muontsen fan harren ballingskip werom en sûnt wurdt it monastike ritme sûnder fierdere ûnderbrekkings fierd. Op 17 juny 1940 plondere it Dútske leger it kleaster, mar de bibleteek, de kapel en de sakristy lieten hja mei rêst. Alliearde bombardeminten yn 'e nacht fan 9 op 10 augustus skeinde in diel fan de 17e-iuwske kleastergebouwen.
Dekôr
In dekôr is de eftergrûn dy't brûkt wurdt foar in toanielstik, in film of in tillefyzjeprogramma. Sa'n dekôr kin yn prinsipe fan alles wêze, fan ien inkele stoel oant in folslein neimakke strjitte mei alles derop en deroan. Underdielen fan dekôrs kinne spesjaal neimakke wêze, mar it kinne ek 'echte' dingen wêze dy't as rekwisiten brûkt wurde. Troch by toanielfoarstellings gebrûk te meitjsen fan toanieltuorren kin der ûnder de opfiering fariëarre wurdt tusken ferskillende dekôrs.
It Parfum
Ynhâld
Underweis nei Grasse reizget Grenouille troch it Frânske plattelân, en ûntdekt er dat er walget fan 'e minsklike rook. Hy begjint bewenne plakken te mijen en libbet jierrenlang yn in grot. Dat primitive mar freedsume bestean einiget as er ta it besef komt dat er sels gjin lichemsrook hat. Hy reizget nei Montpelier, dêr't er, om syn fersliten klean en fersmoarge uterlik te rjochtfeardigjen, it ferhaal fertelt dat er ûntfierd is en jierrenlang yn in grot finzen holden is. Yn Montpelier makket er in lichemsrook foar himsels út aldendeiske materialen, en ûntdekt dat dy nije momkape oare minsken misliedt om te tinken dat it de rook fan in minske is. No wurdt Grenouille ynienen akseptearre yn 'e minsklike maatskippij, en om't dat earder net sa wie, rekket er derfan oertsjûge dat al syn eardere swierrichheden te witen wiene oan it ûntbrekken fan in lichemsrook. Mar no't er de minskheid misliede kin mei in ienfâldige geur, groeit ûnderwilens syn minachting foar oare minsken fierder ta. Hy beseft dat er roken ûntwikkelje kin dy't 'boppeminsklik' of sels 'ingelich' binne, en dy't in nea earder sjoen effekt hawwe sille op hoe't oare minsken oer him tinke.
Fryske oersetting
Das Parfum waard yn 2018 ûnder de titel It Parfum yn it Frysk oerset troch Jan Popkema. Dy fertaling waard útbrocht by Utjouwerij Regaad te Grins, mei finansjele stipe fan 'e Provinsje Fryslân. De boekfersoarging waard dien troch Peter Boersma, dy't ek ferantwurdlik wie foar de omslach. It printwurk waard útbestege oan Drukkerij Douma yn Dokkum.
Michael Phillips (kritikus)
Karriêre
Yn 2011, 2013, 2016 en begjin 2017 wie Phillips gastpresintator te sjen op 'e tillefyzjestjoerder Turner Classic Movies, dêr't er tsientallen films foarseach fan in ynliedend praatsje. Fierders wurket er geregeldwei mei oan 'e Filmspotting-podcast en is er aktyf as radiopresintator fan in rige radioprogramma's oer filmmuzyk mei as titel The Film Score, op 'e pleatslike radiostjoerder WFMT yn Chicago.
Priveelibben
Phillips is trije kear troud. Syn earste beide houliken, mei Ann Jarmusch en Andrea Lenaburg, einigen yn in skieding. Anno 2021 is er troud mei Heidi Stevens. Hy hat trije bern.
Finsintius fan Saragossa
Ferearing
Finsintius wurdt oproppen by krupsjes en foar saken dy't stellen binne.
Fermanje fan Ljouwert
Oargel
It 21 registers tellende oargel fan de fermanje yn Ljouwert is oarspronklik ôfkomstich út in Amsterdamske tsjerke. It wie dêr yn 1786 foar de doopsgesinde tsjerke "De Zon" boud troch de Westfaalske oargelbouwer Johannes Stephanus Strümphler. Nei't "De Zon" troch in gearfoeging mei in oare gemeente sletten waard, ferhûze it oargel nei in oare doopsgesinde tsjerke yn Amsterdam, "De Toren". Fanwegen jildkrapte koe de gemeente De Toren net mear ûnderhâlde en it oargel waard te keap oanbean. De Ljouwerter doopsgesinden wisten doe it oargel oan te keapjen en Albertus fan Gruisen boude it instrumint yn 1812 wer op yn de fermanje fan Ljouwert. Mei it oargel ferhûze ek de preekstoel, dy't krektlyk as yn Amsterdam ûnder it oargel in plak krige. Yn 1848 waard de disposysje fan it oargel feroare en yn 1858 fernijd troch it Ljouwerter oargelbedriuw L. van Dam & Zn. mei behâld fan it measte piipwurk. Nei meardere feroarings oan it instrumint yn 1883, 1910 en 1961 waard it oargel by de lêste restauraasje yn de jierren 1990 werom brocht yn de steat fan 1858.
Ynternasjonaal Filmfestival fan Santa Barbara
De folgjende prizen wurde útrikt op it Ynternasjonaal Filmfestival fan Santa Barbara:
Hunspell
Hunspell is in staveringshifker dy't oarspronklik foar it Hongaarsk skreaun is. It is in trochûntwikkeling fan de Myspell-staveringshifker, en hat Myspell úteinlik ferfongen. De wurdlisten dy't dit systeem brûkt, ek wol wurdboeken neamd, wurde faak noch oantsjut mei 'Myspell', mar wurkje ek yn Hunspell. Bekende programma's dy't it Hunspell-systeem tapasse, binne b.g. Firefox en LibreOffice.
The Mountains of Mourning
Plot
Miles Vorkosigan, de soan fan 'e minister-presidint fan Barrayar, is troch de gefolgen fan in gifgasoanslach op syn âldelju doe't er noch mar in foetus yn syn memme limoer wie, lichaamlik hendikept te wrâld kommen. Hy is mar 1.45 m., mei in yn ferliking te grutte holle, in bochel en tige brekbere bonken, dy't him needsaakje ta it dragen fan skonkbûgels. Hoewol't der op genetysk mêd neat mei him mis is, hat er dochs altiten tsjin foaroardielen opbokse moatten. Mar likegoed hat er oan it begjin fan The Mountains of Mourning krekt syn oplieding oan 'e Barayarreeske Militêre Akademy ôfrûne, wat er oprêden hat om't er syn fysike beheinings kompensearret mei in goed ferstân, besieling en klearebare stiifsinnigens. No is op ferlof, dat er trochbringt mei syn âldelju te Vorkosigan Surleau, it bûten fan 'e Vorkosigan-famylje oan in mar yn harren distrikt. Hy is fan doel om nei de swiere militêre trening syn tiid dêre te ferslampamperjen, mar op 'e earste dei fan syn ferlof komt der in jonge frou, Harra Mattulich Csurik, oan 'e poarte, dy't bleatfoets en rinnende yn fjouwer dagen hielendal út 'e bergen dêrhinne kommen is en har rjocht as ûnderdien ynropt om foar har greve ferskine te meien mei in beskuldiging fan moard.
Miles, Pym en Dea bringe de nacht troch op 'e souder fan Karal syn hûs, benammentlik om 'e gastfrijens fan dy syn frou net te beskamjen. Karal syn trije jonge soannen, dy't dêrtroch fan harren plak ferballe binne en útwike moatte soene nei de weranda, biedt Miles ynstee ûnderdak yn syn legertinte, wat se mei gragens oannimme. Twaris dy nachts wurdt it hiele hûs wekker makke en yn ûnstjoer brocht, de earste kear as immen besiket de legertinte yn 'e brân te stekken (wat net slagget om't dy makke is fan ûnbrânber materiaal) en de twadde kear as immen besiket Miles syn oernuete hynder de kiel troch te snijen (wat mar krekt mislearret en dêr't it bist in lange djippe en pynlike jaap yn 'e hals oan oerhâldt).
La Espero
La Espero (yn it Esperanto)
Sub la sankta signo de l' espero
Nia diligenta kolegaro
De Hope (oerset yn it Frysk)
belooft hy hillige harmonij.
en de saak groeit hurd
mar de stege barriêres sille útinoar springe,
William Heinesen
Libben
Heinesen waard yn 1900 berne yn 'e Fêreuske haadstêd Tórshavn, as de soan fan Fêreuske heit en in Deenske mem. In grut part fan syn jonkheid brocht er troch yn Denemark, en hy waard Deensktalich grutbrocht, wat er letter as in manko begûn te sjen, mei't er himsels as Fêreuster beskôge. Hy skreau sadwaande yn it Deensk, al is letter syn hiele oeuvre fan sân romans, sân ferhalebondels en sân dichtbondels oerset yn it Fêreusk (en teffens yn withoefolle oare talen). Syn earste dichtbondel publisearre er yn 1921, doe't er 21 jier wie. Syn earste roman, Blæsende Gry ("Wynderige Moarnsdage"), ferskynde yn 1934. Hy wie der ûnwis oer, en lies it boek fan kaft oant kaft foar oan syn freon, de skilder Sámal Joensen-Mikines. Syn twadde boek, Noatun (It Nije Hiem), dat yn 1938 útkaam, hied er mear súkses mei, mar it bekendst is syn roman De Fortabte Spillemænd ("De Weiwurdene Muzikanten"), út 1950.
Oant 1954 dreau Heinesen in hannelsfirma yn Tórshavn, dêr't er hast syn hiele folwoeksen libben trochbrocht. Hy waard ferneamd om syn útspraak dat Tórshavn foar him "de nâle fan 'e wrâld" wie. Nettsjinsteande syn oarstalichheid, ûntjoech er him yn 'e midden fan 'e tweintichste iuw ta ien fan 'e foaroanmannen fan 'e Fêreuske nasjonale beweging, dy't it yn 1948 slagge om foar de Fêreu-eilannen folslein selsbestjoer ûnder de Deenske Kroan te krijen (likernôch sa't Kurasao, Arûba en Sint-Marten dat binnen it Nederlânske keninkryk hawwe).
National Trust for Places of Historic Interest or Natural Beauty
thumb|Logo van National Trust De National Trust, folút National Trust for Places of Historic Interest or Natural Beauty, is in woldiedichheidsynstelling yn it Feriene Keninkryk, oprjochte 1895, mei it doel "plakken fan histoarysk belang of natuerlike skientme" yn Ingelân, Wales en Noard-Ierlân te behâlden. Yn Skotlân bestiet de National Trust for Scotland. De National Trusts binne foar in part te ferlykjen mei Monumintesoarch en de Feriening Natuermonuminten yn Nederlân.
Gerrit Rombout
Rombout wurke seis jier by de provinsje doe't er boargemaster waard. Foar dy tiid wied er amtner by in gemeentesekretary. Yn 1967 waard Rombout beneamd ta boargemaster fan Flylân, dêr't er Adriaan Anker opfolge. Yn 1976 waard er boargemaster fan de gemeente It Bilt. Dêr folge er Geert van Veenen (ARP) op. Yn 1983 ferruile Rombout syn boargemasterskip foar it bedriuwslibben: hy waard direkteur fan Rederij Doeksen. Yn 1989 joech er dy funksje oer, mar bleau wol ferbûn oan de rie fan bestjoer fan dy rederij, dêr't er foar syn oanstelling al kommissaris fan wie.
Pornoblêd
In pornoblêd is in tydskrift dat him konsintrearret op of benammen bekend is om it publisearjen fan pornografyske foto's fan froulike en/of manlike pornoakteurs. Pornoblêden ferskine yn 'e regel ien kear yn 'e moanne, en binne dus moanneblêden. Bekende foarbylden fan pornoblêden binne Hustler en Private.
Pornoblêden moatte net betize wurde mei neakenblêden. It ferskil is dat op 'e foto's yn neakenblêden inkeld neaken posearre wurdt, wylst op foto's yn pornoblêden ek seksuële hannelingen ferrjochte wurde. De skiedline leit by masturbaasje, dat pornografysk is, hoewol't pornoblêden ornaris fierder geane as dat en geslachtsmienskip tusken ien of mear manlju en/of ien of mear froulju sjen litte. Yn 'e Feriene Steaten wurdt trouwens ienfâldige neakenfotografy faak ek al as pornografy oantsjut, sadat neakenblêden as de Playboy en de Penthouse dêr gauris 'pornoblêden' neamd wurde. Dy klassifisearring is koartby oerwaaid nei Jeropa; dêrfandinne dat men dat hjir no inkeld ek alris heard. Yn wurklikheid leit it lykwols oars.
Patronaatsrjocht
It patronaatsrjocht (Latyn: ius patronatus), tsjerkepatronaat, of koartwei patronaat wie yn de snuorje fan it feodalisme it rjocht in útstel foar it beneamen fan in pastoar fan in karspel te dwaan. Minder bekend wie dat in patronaatsrjocht fêstlein wurde koe by it oprjochtsjen fan in benefisium of in fikary. It einbeslút waard troch de biskop dien, mar dy bekrêftige almeast it diene útstel.
Dakota (folk)
Prehistoarje
It is oannimlik dat de Dakota yn in fier, prehistoarysk ferline yn it súdeasten fan 'e Feriene Steaten taholden, mooglik yn wat no Súd-Karolina is, yn it streamgebiet fan 'e rivier de Santee. De Eastlike Dakota wurde ek wol Santy, of yn it Ingelsk Santee, neamd, en de rivier soe nei harren neamd wêze, al bestie der ek in oare, mar yn 'e fierte oan 'e Dakota besibbe etnyske groep, de Santy, wêrfan't de ôfstammelingen noch altyd yn Súd-Karolina libje. Hoe dan ek, de Dakota ferfearen earst nei Ohio en letter nei Wiskonsin en Minnesota, dêr't se harren nei wenjen setten yn 'e krite dêr't de rivier de Mississippy ûntspringt. Harren wengebiet dêre bestie fierhinne út bosklân, en hja libben der yn fêste delsettings fan 'e jacht, de fiskerij en de lânbou.
Peter II fan Ruslân
Bernetiid
Peter Aleksejevitsj wie de pakesizzer fan tsaar Peter I. Syn heit en mem wiene de tsarevitsj Aleksej Petrovitsj en syn frou Charlotte Christine, dochter fan hartoch Ludwig Rudolf fan Braunschweig-Wolfenbüttel. Syn mem ferstoar al gau nei syn berte en syn heit waard troch syn pakke Peter de Grutte as ferrieder feroardiele en ferstoar trije jier letter yn de finzenis troch de gefolgen fan tamtaasje. Fral syn beppe Eudoksia Lopûchina brocht de jonge grut.
Wahpekûte
De Wahpekûte (Ingelsk: Wahpekute, útspr.: ['wɑpe:ku:t]; Dakota: Waȟpékhute, útspr.: [waχ'pe:kʰute]) binne ien fan 'e sân tradisjonele stammen fan 'e Sû-Yndianen fan 'e Grutte Flakten fan Noard-Amearika. Mei trije fan 'e oare seis stammen, te witten de Mdewakanton, de Sisseton, en de Wahpeton, foarmje se Eastlike Dakota, ien fan 'e trije grutte etnysk-linguïstyske haadgroepen fan 'e Sû.
Nederlânske Lânwacht
De Nederlânske Lânwacht (offisjeel: Nederlands(ch)e Landwacht wie in Nederlânske paramilitêre organisaasje dy't op 12 novimber 1943 troch de Dútske besetter oprjochte waard. De Lânwacht moat net troch elkoar helle wurde mei it militêre frijwilligerskorps 'Landwacht Nederland' dat yn maart 1943 oprjochte waard en yn oktober omneamd waard ta Landstorm Nederland, in ûnderdiel fan de Waffen-SS. Nei Mâle Tiisdei waard de Frijwillige Helpplysje oan de Lânwacht taheakke. thumb|Keuring Lânwacht (Amsterdam, 28 febrewaris 1944) thumb|Lânwachters lizze beslach op blikgriente (9 juny 1944)
De Lânwachters waard foar it earst op strjitte sjoen yn maart 1944. Se waarden fral ynset foar it beweitsjen fan gebouwen, it kontrolearjen fan persoansbewizen en it dwaan fan arrestaasjes.
Reade List fan de IUCN
De Reade List fan 'e IUCN, dy't bestiet sûnt 1963, is de wiidweidichste list mei statusbeoardielings oangeande het behâld fan floara- en faunasoarten fan 'e wrâld. De list wurdt ûnderholden troch de IUCN (International Union for Conservation of Nature and Natural Resources), de Ynternasjonale Uny foar it Behâld fan Natoer en Natuerlike Helpboarnen, en is opsteld op grûn fan persize wittenskiplike kritearia dy't it risiko op útstjerren fan tûzenen soarten en ûndersoarten fêststelle moatte. Mei't it hjir giet om in list dy't wrâldwiid fan tapassing is, is in biste- of plantesoart ek echt finaal útstoarn (alteast foar safier't de wittenskip fêststelle kin) as er op dizze list as "útstoarn" oanjûn stiet; de Reade List fan 'e IUCN moat net betize wurde mei regionale of lanlike reade listen dy't inkeld de kâns op útstjerren fan in beskate soart (bgl. de skries) yn in beskaat gebiet (bgl. Nederlân) beskriuwe wylst populaasjes bûten de oanjûne grinzen bûten beskôging litten wurde.
Soevereiniteit
Soevereiniteit (fan it Frânske souveraineté, fan it Latynske superanus, fan super, mei de betsjutting "boppe" of "oer") is it rjocht fan in bestjoersorgaan om it heechste gesach út te oefenjen sûnder dat dêrfoar ferantwurding ferskuldige is oan in oar orgaan. Sok gesach kin op ferskate manearen legitimearre wurde, lykas mei in berop op folkssoevereiniteit (dy't útgiet fan it folk) of op godssoevereiniteit (dy't útgiet fan God). As oan it haad fan it bestjoersorgaan dat it soevereine gesach útoefenet in monarch stiet, tsjut men dy oan as de soeverein.
Jezabel Vessir
Jezabel Vessir, echte namme ûnbekend (Denver, 13 april 1990), is in Amerikaansk neakenmodel en pornografysk aktrise fan mingd Afro-Amerikaansk en Yndiaask komôf, dy't ek wol gebrûk makke hat fan 'e artystenammen Jezabel Vessire en Jezabel Visser. Hja sette yn 2014 útein mei in wurkpaad yn 'e Amerikaanske pornoyndustry en spile sûnt yn in stikmannich films. Vessir stiet benammen bekend om har grutte natuerlike boarsten.
Konkoers Hippyk Riis
Skiednis
It konkoers hippyk waard yn Riis de earste jierren holden op it lân fan Inne Schotanus oan 'e Alde Balksterwei. Doe't it oangeande terrein yn 1970 oankocht waard troch in camping, ferhuze it konkoers nei in lokaasje yn 'e buorren fan Riis, op it lân fan Douwe en Riet Berger. Yn 1987 wie de tastân fan dat stik lân troch oanhâldende rein lykwols sa min, dat útwykt wurde moast nei in heger leine lokaasje op lân fan Bokke Lanting en dy syn buorman Bouke Yntema. Yn 1988 emigrearren de Bergers nei Teksas en de nije eigner fan harren pleats, Gerrit de Groot, woe it terrein dat sûnt 1970 yn gebrûk wie foar it konkoers hippyk beplantsje mei stynske weet. Hy bea de organisaasje lykwols in oar perseel oan, dat oan 'e Hegeburchsterwei lei, fuort njonken de Rysterbosk. Dat terrein hie in ideäle lokaasje mei útsicht op net inkeld de bosk, mar ek op Murns en de Iselmar.
Jezabel Vessir
Lichemsskaaimerken
Jezabel Vessir is swart, mei brune eagen en swart hier. Neffens har offisjele opjefte is se 1.65 m lang, mei in gewicht fan 52 kg, en in opfallend grutte natuerlike kupmaat 28F. Behalven piercings troch har earlellen hat Vessir ek in nâlpiercing. Fierders hat se in tatoeaazje oan 'e binnenkant fan har rjochterearm.