cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
TIE-jager
De TIE-jager waard yntrodusearre yn Star Wars: From the Adventures of Luke Skywalker, de ferboeking fan 'e earste Star Wars-film, dy't yn 1976 útkaam, in jier foàr de film. It tastel ûntjoech him al rillegau ta ien fan 'e populêrdere eleminten fan Star Wars en waard dêrom fia merchandising ek as boartersguod ferkocht. De TIE-jager waard oarspronklik troch special effects-technikus Grant McCune ûntwurpen op basis fan sketsen dy't tekene wiene troch Colin Cantwell. Filmmakker Joe Johnston foege letter ferskate bykommende eleminten ta, lykas it finster yn 'e cockpit. It ûntwerp fan 'e TIE-jager waard mei opsetsin sa futuristysk mooglik makke yn ferhâlding ta de 'tradisjoneler' foarme X-wjukjagers fan 'e rebellen. It doel dêrfan wie om by it publyk mei de TIE-jager in gefoel fan befrjemding op te roppen, sadat de lju harsels nammenste mear mei de rebellen ferbûn fiele soene.
Willem Kloos (arsjitekt)
Kloos studearre oan de Technyske Hegeskoalle Delft, dêr't er yn 1929 it eksamen foar boukundich yngenieur behelle. Hy wie dêrnei yn tsjinst by de gemeente De Haach as yngenieur by de tsjinst stedsûntwikkeling en folkshúsfêsting. Yn 1941 waard er beneamd ta haad fan de planologyske ôfdieling fan de Rykstsjinst foar it Nasjonale Plan, in soarte fan nasjonaal bestimmingsplan dêr't it inisjatyf fan al yn de jierren 30 nommen wie.
KDE
Sêftguod
Der is sawol konkurrinsje as gearwurking tusken KDE en GNOME, in oare frije grafyske brûkersomjouwing foar Unix. Gearwurking bart trochdat de makkers fan Qt yn jannewaris 2004 in pakket bibleteken beskikber steld ha om GNOME-applikaasjes hiel ienfâldich yntegrearje te litten op it KDE-buroblêd. It is net sa dat GNOME-applikaasjes oars net mei KDE wurkje kinne, mar der binne in tal wichtige eleminten nedich fan GNOME. Dat is oarsom ek it sa. right|250px|thumb|In skermprint fan KDE 4
Griffith Brewer
Griffith Brewer (1867-1948) wie in Ingelsk loftfeartpionier, ballonfarder en fleander. Brewer makke syn earste ballonflecht yn 1891. Hy moete Wilbur Wright yn Pau yn Frankryk yn 1908 en wie de earste Ingelskman dy't as passazjier mei Wright fleach. Hy waard goefreon en stiper fan de Bruorren Wright en brocht harren 30 kear besite yn de Feriene Steaten. Hy helle syn fleanbrevet dêre yn 1914.
Brewer wie foarsitter fan de Royal Aeronautical Society (RAeS) fan 1940 oant 1942.
Beieren
thumb|De Zugspitze. Beieren, offisjeel de Frijsteat Beieren (Dútsk: Freistaat Bayern, Beiersk: Baian, Latyn: Bavaria), is ien fan de sechtsjin dielsteaten fan Dútslân (Bundesland), it leit yn it súdeasten fan it lân. Mei in oerflak fan 70.548 kante kilometer, trettsjin kear sa grut as de provinsje Fryslân, en in ynwennertal fan hast 12,5 miljoen minsken, is it de grutste dielsteat fan Dútslân, hast 20% fan it oerflak fan Dútslân leit yn de dielsteat Beieren. Haadstêd fan de dielsteat is München yn it Regierungsbezirk Opperbeieren.
Frijsteat Beieren
Yn 1945 waard Beieren troch de Amerikanen befrijd/besetten, en sy instalearren der in ynterimbestjoer, dat letter nei demokratyske ferkiezings ferfongen waard troch in Beiersk regear. Al op 28 septimber 1945 rjochte generaal Dwight Eisenhower by proklamaasje de Frijsteat Beieren yn syn hjoeddeistige foarm op. De Rynpalts bleaun skieden fan Beieren en waard in part fan de dielsteat Rynlân-Palts (Rheinland-Pfalz). Sûnt dy tiid waakse Beieren út ta de rykste dielsteat fan Dútslân. It wurdt hjoed de dei amperoan altiden regear troch de Kristlike-Sosjale Uny (Christlich-Soziale Union; CSU), de susterpartij fan de Kristen-Demokratyske Uny (CDU).
Polityk
Beieren hat in ienkeamerige Lândei (Landtag), of parlemint, keazen mei algemien stimrjocht. Oant desimber 1999, wie der ek in Senaat, waans leden keazen waarden troch sosjale en ekonomyske groepen yn Beieren, mar nei in referindum yn 1998 waard dat ynstitút opheft. It haad fan de oerheid is de Minister-Presidint.
Yn 1995 waard yn Beieren de direkte demokrasy ynfierd op it lokale nivo. Dizze ûntwikkeling waard yn gong setten troch de organisaasje dy’t himsels Mehr Demokratie (Mear Demokrasy) neamd hie.
Ferkear
Ek hat Beieren in ticht netwurk fan spoarwegen, mei tal fan stasjons. It Münchener Hauptbahnhof is ien fan de grutste fan spoarweistasjons fan Dútslân en foarmt in wichtich knooppunt yn it ynternasjonale ferkear yn Jeropa. München en Nürnberg hawwe metrostelsels (de ferneamde U-bahnen) en S-bahnen, wat stiet foar Stadtschnellbahn, in foarm fan ferfier tusken de grutte stêden en harren foarstêden.
Regierungsbezirke (regio's)
right|250px De Frijsteat Beieren is opdield yn 7 administrative distrikten, de saneamde Regierungsbezirken. Dizze Regierungsbezirken binne wer opdield yn 71 Landkreise en 25 kreisfreie Städte.
Kultuer
De kultuer fan Beieren ferskilt op guon manearen dan dy fan oare parten fan Dútslân. Benammen op it plattelân fan de dielsteat komme noch Beierske kultuerele utings foar.
Iten en drinken
Op de folksfestivals wurdt der altyd in soad bier dronken, bekend binne de grutte pullen bier fan it Oktoberfest. Ferneamd fiedsel út Beieren is de Weisswurst (lokaal Weißwuascht). Ut de regio Franken komme in soad kwaliteitswinen, dy’t hjir al mear as tûzen jier produsearre wurde. In soad plakken hawwe harren eigen wynfestivals.
Regen (Landkreis)
Regen is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Beieren en hat 78.453 ynwenners. It distrikt waard yn syn hjoeddeistige foarm oprjochte yn 1972.
Blokfluit
thumb|300px|Tenoar, alt, sopraan, sopranino De blokfluit (of bekfluit) is in blaasynstrumint mei in labium. It labium sit efter it blok dat yn in silindryske buis skood wurdt (dêrom de namme blok-fluit).
Skiednis
De echte blokfluit ûnderskiedt him fan it seis-gatte-ûntwerp trochdat er in tommegat foar de loftertomme hat en gauris in achtste gat foar de rjochterpink. Dat ûntwerp is dúdlik in stik jonger. De foarrinners fan de moderne blokfluit komme mooglik út de 14e iuw. Se wurde lykwols earst echt -mar dan ek hiel bot- populêr fan 1500 ôf. Dat hie te krijen mei it opkommen fan de begoedige boargerij en it fersprieden fan muzyk yn printe foarm.
It bespyljen
In blokfluit hat acht gatten (sûnder dûbelde boarring)), sân oan de boppekant en ien oan de ûnderkant. Oan de ûnderkant sit it tommegat dat hielendal of heal iepen dien wurde kin om hegere toanen te meitsjen. De ûnderste twa gatten oan de boppekant binne gauris dûbel útfierd om it foar rin part ôfsluten fan in toangat makliker te meitsjen, en dêrmei it spyljen fan toanljedder-frjemde toanen.
Henk Evers
Henk Evers (5 oktober 1939) is in earder atleet út It Oranjewâld. Nei syn skoaltiid op de ULO waard er mei 17 jier lid fan AV'55 út It Hearrenfean. De blommistesoan wie spesjalisearre yn spearwerpen, kûgelstjitten, fierspringen en de hink-stap-sprong. Nei syn militêre tsjinsttiid by de kommando's lei er him ta op fierspringen en de hink-stap-sprong. Mei syn Fryske rekôr fan 13,83 kaam er ek yn de Nederlânske atletykploech. De hast twa meter lange atleet treende ûnder lieding fan âld-Nederlânsk rekordhâlder fierspringen, Wim Peters út Swol. Syn útslaggen op it Nederlânsk Kampioenskip yn Winschoten fan 1967 wienen op de hink-stap-sprong 14,09 meter en by it fierspringen 6,86 meter.
Kûzma Petrov-Vodkin
In soad fan syn wurk is te sjen yn it Russysk Museum yn Sint-Petersburch.
Janko Douwama
Doumalien
It kaptaal dat Janko Douwama efterliet is yn de Stifting Krús- of Doumalien ûnderbrocht. By dy stifting kinne studinten in oanfraach yntsjinje foar in bydrage yn de ûnkosten fan har stúdzje. Op dit stuit (2007) is de stifting dwaande harsels breder bekend te meitsjen middels de publikaasje fan in webside.
Jetty Mathurin
Biografy
Mathurin is fan hûs út ûnderwizeres en logopediste. Se hie in eigen praktyk en wurke op skoallen. Ein jierren 80 makke se in oerstap nei de teäter- en telefyzjewrâld. Mathurin treedt sûnt 1989 op as kabaretiêre en wie te sjen yn goed tsien soloprogramma's wêrûnder HM Regeert (2006). Yn 2007 wie har sânde soloprogramma mei de tapaslike titel 7 te sjen. Yn 2010 en 2011 spile sy har jubileum toernee: Jetty Jubileert met liefde en overvloed. Dêrnei wie noch te sjen ConsulTaante en yn 2015 stie sy yn de teäters mei de solokabaretfoarstelling # LOL. Yn 2017 folge De overdracht, har alfde kabaretprogramma. Neist har eigen teäterprogramma's spile se yn 1989 Iris yn de monolooch mei deselde namme fan Thea Doelwijt. Fierder wie se te sjen yn teäterprogramma’s as Faja, De Koningin van Paramaribo (fan Clark Accord ), Beperkt Houdbaar fan MC teater, Thuis en De Vagina Monologen.
Jetty Mathurin rjochte de stichting Jetty Mathurin en Stichting Taante Bemoeit op. Mei dy stichtingen set sy har yn foar ferskate goede doelen sawol yn Nederlân as yn Suriname.
Jetty Mathurin krige yn 2018 de Gouden Vioolspeld nei de Sophie Redmond-lêzing.
Irma la Douce (film)
Irma la Douce is in Amerikaanske romantyske komeedzje yn Technicolor út 1963 ûnder rezjy fan Billy Wilder, mei yn 'e haadrollen Shirley MacLaine en Jack Lemmon. De titel is Frânsk en betsjut "Irma de Swiete". De film waard basearre op 'e (fan oarsprong Frânske) musical mei deselde namme út 1956. It ferhaal giet oer in naïve plysjeman yn Parys, dy't fereale rekket op in jonge prostituee. Irma la Douce krige oer it algemien positive resinsjes fan 'e filmkritisy en wie kommersjeel súksesfol yn 'e bioskopen. Lykwols fertsjinne filmstudio United Artists der net folle mei. Tsjintwurdich wurdt de film rûnom beskôge as in klassiker.
Plot
Dat liedt by Irma ta oanboazjende argewaasje, mei't se Nestor loai fynt en om't it har sear docht dat er blykber gjin belangstelling mear foar har hat, lykas earst. Neigeraden dat de sitewaasje eskalearret, beslút Irma by Nestor wei te gean om mei Lord X út te naaien nei Ingelân. Ta Moustache syn fernuvering wurdt Nestor dan jaloersk op Lord X, dy't hielendal net bestiet. Hy beslút in ein oan 'e hiele skynfertoaning te meitsjen en rint (as Lord X) nei de kade fan 'e Seine, dêr't er efter in beam de momkape útskuort, byinoar bynt, yn 'e rivier miteret en Lord X mei útset lûd farwol winsket. Wat Nestor lykwols net wit, is dat Hippolyte him út Chez Moustache wei folge is mei de bedoeling om Lord X te berôvjen. As er Nestor efter de beam wei kommen sjocht en de hoed en it eachlapke fan Lord X yn 'e Seine omdriuwen sjocht, konkludearret Hippolyte dat Nestor Lord X fermoarde hat. Hy hellet de plysje derby, dy't yn Chez Moustache komt om Nestor op te pakken foar moard.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Irma la Douce oer it algemien positive resinsjes. Sa omskreau Bosley Crowther de film yn The New York Times as "libben en opmûnterjend", it aktearjen fan Jack Lemmon as "op it briljante ôf" en Shirley MacLaine as yn it besit fan "in nuveraardich […] iepenhertich foarkommen dat ferûntweardiging oan kant reaget en jin swietkes ûnder har tsjoen bringt." It tydskrift Variety priizge ek de "fûnkeljende optredens" fan Lemmon en MacLaine, mar fûn wol dat de film "de orizjinaliteit ûntbeart fan guon fan Wilder syn resinte produksjes." Boppedat tekene it blêd oan dat de spyldoer fan 147 minuten wol "in aaklik lange sit [is] foar in frivoale klucht."
Oer dat lêste punt skreau The Monthly Film Bulletin: "Hoewol't de film twa en in heal oare duorret en de kamera mar komselden by de beide haadpersoanen en de studioset fan 'e Rue de Casanova wei giet, hâlde humor en spontaniteit it ferrassend goed fol." Yn 'e Los Angeles Times skreau Philip K. Scheuer dat er it "in briljante, hoewol skandalich iepenhertige komeedzje" fûn. Richard L. Coe fan The Washington Post fûn lykwols neat oan Irma la Douce, en liet de film ôfrinne as "oerdreaun en oerlang, twa oeren en trije kertier ferfeelsum bestege oan ien inkele grap." Tsjintwurdich wurdt Irma la Douce rûnom beskôge as in klassiker. Op 'e webside Rotten Tomatoes, dy't resinsjes sammelet, hat Irma la Douce in goedkarringspersintaazje fan 75%, basearre op 20 ûnderskate resinsjes.
Opbringst
Irma la Douce brocht yn 'e bioskopen yn 'e Feriene Steaten en Kanada $12,0 miljoen op, en yn alle oare lannen en territoaria $13,2 miljoen. Wrâldwiid kaam de opbringst út op persiis $25.246.588. Dêrmei wie Irma la Douce de op fjouwer nei meast opbringende film fan 1963. Ofset tsjin it budget fan $5 miljoen betsjut dat in winst fan goed $20,2 miljoen, hoewol't dêr de marketingkosten noch wol ôf moatte. Om't regisseur Billy Wilder en haadrolspilers Jack Lemmon en Shirley MacLaine yn 'e winst dielden, fertsjinne United Artists lykwols úteinlik mar $440.000 oan 'e bioskoopdistribúsje foar Irma la Douce.
Prizen
Yn 1964 waard Irma la Douce by de Oscars nominearre foar prizen yn trije kategoryen, wêrûnder bêste aktrise (Shirley MacLaine) en bêste kamerarezjy yn in kleurefilm (Joseph LaShelle). De film wûn de Oscar foar bêste orizjinele filmmuzyk (André Previn). By de Golden Globes waard Irma la Douce ek nominearre yn trije kategoryen, wêrûnder bêste film (musical of komeedzje) en bêste akteur yn in musical of komeedzje (Jack Lemmon). Shirley MacLaine wûn mei har rol yn 'e film de Golden Globe foar bêste aktrise yn in musical of komeedzje. Sy waard foar deselde rol ek nominearre foar in BAFTA foar bêste bûtenlânske aktrise.
De Sportman fan de Ieu
De Sportman van de Ieu is in film yn 't Frysk út 2006 oer Taeke (Jochum ten Haaf), in fervent beoefener fan it pealsitten. Foar de Ynternasjonale merk hjit de film Sportman of the Century.
Ferhaal
Taeke wurdt kommunist en berooft mei partijgenoaten in bank om de kas fan de partij te spekken. By de bank falt net folle baar jild te heljen. Se sjogge derfan ôf om klanten te beroven, dat fine se net etysk. Dêrom twinge se de klanten om it jild dat se yn 'e beurs ha op harren sparbankboekje te stoarten (en twinge se de bank dêroan mei te wurkjen), om dêrnei de bank fan dat geld te beroven.
List fan Nederlânske gemeenten
Dit is in list fan Nederlânske gemeenten (2023: 342).
Pelota
Falensiaansk Pelota
Falensiaansk pilota kin spile wurde op strjitte of yn spesjale kaatshallen, trinkets neamd, dy't dêr yn in grut ferskaat oan maten binne.
Der binne lykas yn Baskelân ferskate foarmen fan pilota, wêrfan escala i corda, raspall, galotxa en llargues it meast spile wurde.
Panteïsme
Panteïsme (Gryksk: Πανθεϊσμός, πάν, pan = alles; θεος, theos = God) is in libbensoertsjûging dy't derfan útgiet dat alles (en elkenien) godlik is. It godlike is immanint en alomfiemjend; universa, natoer en God binne identyk.
Okarina
In okarina is in fluit dy't meast makke wurdt fan bakte klaai. De okarina kin lykwols ek fan porslein of glês makke wurde. De foarm fan in okarina is meast aaifoarmich en it ynstrumint is oan de binnenkant hol. It wurdt mei beide hannen bespile en hat tusken de 8 en 10 fingergatten fan ferskillende grutte en (meastentiids) in tommegat.
Isidoarus fan Sevilla
Ensyclopedist
Isidoarus skreau meardere boeken, mar is benammen ferneamd wurden as earste gearstaller fan in ensyklopedy, de tweintichdielige Etymologiae. Oare skriften fan Isidoarus binne biografyske wurdboeken, synonimenwurdboeken ("De differentiis verborum", "De differentiis rerum", "Synonyma") en Kronikenen ("Chronicon"). Dêrneist ferskine teologyske, taalkundige en natuerhistoaryske wurken fan syn hân. Syn ensyklopedy wie yn de midsiuwen tige populêr en waard ûntelbere kearen kopiearre.
Beskermhillige
thumb|right|180px|Sint Isidoarus en biskop Braulio fan Zaragoza.
Hollânsk
It Hollânsk en oare Nederlânske dialekten
Skaaimerken dy't it Hollânsk dielt mei it Brabânsk en it Siuwsk binne û.o. it ûntbrekken fan 'e foarm du ("do", persoanlik foarnamwurd 2e pers. inkeltal), en fan in apart wurd foar it weromwurkjend foarnamwurd (Hollânsk hem of z'n eige ynstee fan it út it Heechdútsk oernommen Nederlânske zich) en fierders de foarmen docht ("tocht") en brocht ("brocht") foar it Nederlânske dacht en bracht.
Subdialekten
In oare grutte dialektgroep wurdt foarme troch de Hollânsk-Fryske mingdialekten, dy't yn 'e provinsje Fryslân sprutsen wurde. Dêrta hearre de Stedske dialekten (ek wol Stedfrysk neamd), it Midslânsk, it Amelânsk en it Biltsk. Nau mei de mei dizze groep besibbe binne de Westfryske dialekten, út 'e Kop fan Noard-Hollân. Dy kloft omfiemet yn it foarste plak it Lânwestfrysk (mei û.m. it Egmondsk), dat yn 'e lânstreek West-Fryslân en by de Noardseekust lâns, fan Den Helder oant Kastrikum, sprutsen wurdt. Teffens hearre hjirta de saneamde Eilânwestfryske dialekten, mei it Inkhústersk fan 'e stêd Inkhuzen, it Wieringsk fan it eardere eilân Wieringen en it Tekselsk fan it Waadeilân Teksel. Fierders waard ek it no útstoarne Flylânsk, dat sprutsen waard op it Fryske Waadeilân Flylân, ta dizze groep rekkene.
Evener
thumb|right|300px|De wrâldkaart mei yn it read de Evener De evener is de parallel dy't likefier fan de Noardpoal as fan de Súdpoal is.
Faasje
Op de evener leit it ierdoerflak it fierst fan de ierdas, dat de gong fan punten op de evener, as gefolch fan de draaiing fan de Ierde, is heger as op oare punten op it ierdoerflak: likernôch 1.670 kilometer yn it oere. It fluchste punt op ierde leit dêrmei nei alle gedachten yn de Andes, yn Ekwador, net fier noardlik fan Kito.
Panfluit
Keppelings om utens
Skiednis fan de panfluit
Fluier
De konstruksje fan de fluit liket út te nûgje ta beskate meldijlinen dy't o sa maklik lizze op de fluier, en dy't dan ek yn de Roemeenske folksmuzyk werom te hearren binne, lykas yn Mindrele.
Doeschka Meijsing
Tematyk
Wichtige tema's yn Meijsing har wurk binne de ferhâlding tusken ferbylding en werklikheid, de fassinaasje foar in bewûndere persoan - mei jaloerskens fan gefolgen - en de tiid. Har haadpersoanen binne kwetsbere bûtensteanders dy't yn de fantasy flechtsje.
Doeschka Meijsing wie lesbysk en hat ferskate relaasjes mei froulju hân. Foar har lêste roman Over de liefde út 2008, dy't bekroane waard mei sawol de AKO-Literatuerpriis as de F. Bordewijkpriis en de Opzij Literatuerpriis, brûkte sy ien fan har relaasjes (dy mei Xandra Schutte) as ynspiraasjeboarne. Dy relaasje gie stikken omdat har freondinne har ferliet foar in oar. Meijsing liet har nettsjinsteande har homoseksualiteit negatyf út oer homoseksuele ferhâldingen en homohoulik, omdat - benammen doetiids - fuortplantsjen en it foarmjen fan in húshâlding yn dy relaasjes net mooglik binne.
The King's Speech (film)
Produksje
Nei it ferstjerren fan 'e keninginne-mem yn 2002 pakte Seidler it projekt yn 2005 wer op. Op oanrieden fan oaren makke er der earst in toanielstik fan, dat er letter omwurke ta in filmsenario. By in lêzing fan it toanielstik troch in groep Austraaljers om utens wie de mem fan regisseur Tom Hooper belutsen, dy't neitiid har soan opskille om him te fertellen dat se syn folgjende film ûntdutsen hie. As produsinten wiene Iain Canning, Emile Sherman en Gareth Unwin by it projekt belutsen foar de filmstudio's Momentum Pictures, See-Saw Films, Bedlam Productions, FilmNation Entertainment en de Amerikaanske Weinstein Company, wat fan 'e film in Britsk-Amerikaanske ko-produksje makke. Bykommende finansiering waard feilichsteld fia de UK Film Council, Aegis Film Fund en Molinare, London. Foar de film wie in budget beskikber fan $15 miljoen. De kamerarezjy wie yn 'e hannen fan Danny Cohen, en de filmmuzyk waard fersoarge troch Alexandre Desplat.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The King's Speech rûnom loovjende resinsjes. Sa joech Roger Ebert fan Chicago Sun-Times de film 4 fan 4 stjerren om't it neffens him "in histoarysk drama fan 'e heechste kwaliteit en in krêftich persoanlik drama" wie. Yn 'e Britske krante The Guardian parte Peter Bradshaw The King's Speech 4 fan 5 stjerren ta. Hy skreau: "Tom Hooper syn tige fermaaklile en knaphandich produsearre film […] is in publyksfilm dy't in ûnbidich soad selsfertrouwen hat."
Fersin fan Troelstra
Eftergrûn
De Earste Wrâldkriich en de begjinjierren fan it ynterbellum wienen rûzige tiden yn Europa. Troch de kriich is it min steld mei de ekonomy. Yn ferskillende lannen yn Europa komme sosjalistyske revolúsjes ta stân, lykas yn Dútslân en Ruslân.
Op 25 oktober wie der in boykot fan in keppel soldaten tsjin de legerlieding fan kazerne de Harskamp op de Feluwe. Hja wienen it net iens mei it ferlof dat ynlutsen waard en woenen better iten ha. De soldaten stutsen in pear barakken en in kantine yn ‘e brân. Dêrtroch libbe by de sosjalisten it idee dat in sosjalistyske revolúsje net te kearen wie.
Maatregels fan it regear
Op 12 desimber wie der yn de Twadde Keamer in publyk debat, dêr’t Troelstra ek by wie. Om de ûnrêst by it folk del te bêdzjen hie it regear it deistige brearantsoen ferhege fan 200 nei 280 gram, omdat de helte fan de militêre foarried beskikber steld wurde soe. Dêrneist kaam de meidieling dat de alliearden nôt beskikber steld hienen en dat der al skippen ûnderweis wienen om dat op te heljen. Minister-presidint Ruijs de Beerenbrouck die ek te witten dat it regear by in mooglike rebûlje gjin hinder hawwe soe by de útfiering fan syn taak. Neffens him soe dat de sitewaasje wat it iten oanbelanget net better meitsje.
Om de sosjalisten no yn ‘e mjitte te kommen makke it regear ferskillende kompromissen mei de easken fan de SDAP en NVV. Om foar te kommen dat matroazen út Den Helder net mei harren skippen nei Amsterdam en Rotterdam komme soenen om de revolúsjonêren te helpen, waard besletten om de skippen te ûntwapenen en ûngeskikt foar de feart te meitsjen. Yn Rotterdam waard de ferkeap fan alkohol ferbean. Wylst de lieding fan de SDAP him dwaande hold mei de fraach oft der in revolúsje komme soe, wienen oaren dwaande mei de tarieding fan in kontrarevolúsje. Spionnen fan de polysje en twa ynlichtingetsjinsten fan it leger (GS III en GS IV) wienen yn ‘t spier om ynformaasje by de sosjalisten te krijen.
Mahayana
Neffens Williams (1989) wie de ûntwikkeling fan de Mahayana in stadich, geleidlik proses. De Mahayana wie gjin rivalisearjende "skoalle" en deswegen ûntstie se net troch in skisma (sangbeda). Mahayana en net-Mahayana mûntsen koenen sûnder skeel yn itselde kleaster wêze, salang't se deselde kleasterregels neifolgen. Neffens Ninian Smart (1989) ûntstie de Mahayana lykwols troch de spanning oer de fraach oft it yndividu dat him mei help fan dyana ynspant om ta ferlichting te kommen, eigentlik gjin sellssuchtige died ferrrjochtet? Mei it ideaal fan de Bodhisattva, dy't út moederaasje syn eigen ferlossing útstelt oant oaren ek ferlost binne, tocht men dizze spanning oplosse te kinnen.
Hendrik van Rijgersma
Om him te earjen waard der in slangesoarte nei him ferneamd, Alsophis rijgersmaei.
Berend de Vries
De Vries wie in lyrikus dy't yn it Nederdútsk en Heechdútsk skreau oer see en kust. Syn poëzij fûn ek yngong yn Fryslân. Ferskillende fan syn ferzen waarden oerset yn it Frysk, ûnder oaren troch Obe Postma en Marten Sikkema.
Andries Claessen
Andries Claessen of Claesz wie in 16e iuwsk anabaptist.
Hy wie in ryk man út Dronryp dy't doperske gearkomsten yn syn hûs hâlde. Op 13 maart 1535 waard er finzen nomd. Syn frou (Anneke Roorda) flechte mei de bern en it húsrie nei Ljouwert ta, harren hûs waard ferbaarnd. Andries Claessen waard yn Ljouwert pinige en op 16 maart 1535 foar de Kânselarij ûnthalze.
List fan planetoïden 27201-27300
Dit is in list fan planetoïden 27201-27300.
Rhön-Grabfeld (Landkreis)
Rhön-Grabfeld (Landkreis) is in bestjoerlik distrikt yn de Dútske dielsteat Beieren en hat 82.324 ynwenners. It distrikt waard oprjochte yn 1972.
Martenastate
Park Martenaste
Yn 2018 is Martenastate útwreide mei twa oangrinzjende perselen fan foarhinne Steatsboskbehear dy't in werynrjochting ûndergien hawwe ta in stinzefloarabosk en -singel. Yn novimber 2020 is de njonkenlizzende pleats oan de Martenawei 4 en it folsleine perseel taheakke oan it lânskipspark.
Tennis op de Olympyske Simmerspullen 1924
Stade de Colombes
It Stade de Colombes waard boud yn 1883 as drafbaan. Yn 1907 waard it omboud ta Atletyk stadion mei plak foar 45.000 taskôgers. Yn 1924 wie it it haadstadion fan de Olympyske Simmerspullen en waard ek de iepenings en slútingseremoanje hjir hâlden. Hjoed de dei stiet it stadion bekind als it Stade Olympique Yves-du-Manoir en hat it plak foar 14.000 taskôgers.
Ashoka de Grutte
Syn regear rûn fan 269 f.Kr. oant 232 f.Kr. yn it âlde Ynje. It ryk fan keizer Ashoka besloech it grutste part fan it grûngebiet fan it hjoeddeiske Yndia, Pakistan, Afganistan, Nepal en Bangladesj. Dit grutte Maurya-ryk hat fan dy tiid oant no it grutste Yndyske ryk west.
Stéphane Audeguy
Hy studearre literatuer oan de Universiteit fan Parys, dêr't er ek dosint west hat. Hy wie assistint-professer oan de Universiteit fan Firginia yn Charlottesville tusken 1986 en 1987. Sûnt er werom is yn Frankryk, wennet er yn Parys dêr't er keunstskiednis en filmskiednis dosearret oan in mddelbere skoalle.
Victoria (Seysjellen)
Victoria (ek wol Port Victoria of Mahé) is de haadstêd fan de Seysjellen en leit op de noardeastlike kant fan it eilân Mahee. Likernôch in tredde fan de befolking fan de Seysjellen wennet yn Victoria. De stêd is stifte as residinsje fan it Britske koloniaal bestjoer.
Aldamt (gemeente)
Algemien
De gemeente Aldamt wurdt skaaimerke troch it stêdlike gebiet Wynskoat-Hilligerlee-Scheemda bylâns de A7 mei sa'n 25.000 ynwenners, it Wynskoaterdjip, de spoarwei Grins-Bremen, de doarpering om it projekt fan de Blauwestêd en it poldergea tsjin de Doalert oan, ek wol de "Nôtrepublyk" neamd. Fierder hat de gemeente in grinsoergong nei Dútslân by it eardere festingsplak Bad Nijeskâns.
De Holken
Yn it noardeasten giet de mar fia in smelle trochgong oer yn de Fluezen, yn it westen is de mar fia it Johan Frisokanaal febûn mei de Moarre.
Frijheidsbeam
thumb|250px|In frijheidsbeam wurdt plante yn Frankryk, 1790 thumb|220px|left|Akwarel fan [[Johann Wolfgang von Goethe|Goethe, frijheidsbeam mei in Frygyske mûtse, 1793]] In frijheids beam of frijheidspeal is in beam of houten peal dy't frijheid en demokrasy symbolisearret. De frijheidsbeam wie in protte brûkt symboal fan de nije maatskippij sa't dy troch de Frânske Revolúsje beoardere wie. Ek yn oare lannen wie de frijheitsbeam it symboal foar fergelykbere omkearingen, sa as de Bataafske Republyk yn Nederlân. De oarspronklike frijheidsbeam wie de Liberty Tree yn Boston, in iep dy't yn 1765 in plak fan gearkomst waard foar tsjinstanners fan it Britske koloanjale bestjoer yn de oanrin nei de Amerikaanske Revolúsje.
Der waard songen en dûnse om de frijheidsbeam. Boppe-oan de frijheidsbeam hong meastal in findel, faak read. Somtiden waard der ek in Frygyske mûtse, ek wol Jakobiner mûtse neamd, oan de peal hongen, symboal fan frijheid. De frijheidsbeammen waarden fersierd mei flaggen, blommen, linten, ljochtsjes en oare fersiersels. Se waarden suver fereare en tsjinnen as sammelpunt en in soarte fan alter foar de revolúsjonêre beweging; se waarden wetlik beskerme. Yn Nederlân waarden de yn 1787 nei it bûtenlân útwykte patriotten ûnder de frijheidsbeammen tasprutsen.
Rottweil (Landkreis)
Stêden en gemeenten
thumb| Stêden
Oscar Wilde
Sitaten
"I'm glad to hear you smoke. A man should always have an occupation of some kind".
Bibliografy
Bekend wurk, û.o:
Tineke Postma
thumb|Tineke Postma Tineke Postma (It Hearrenfean, 1978) is in Nederlânsk saksofoniste en komponiste yn de jazz. Se spilet postbop, op altsaksofoan, sopraansaksofoan en somtiids ek tenoarsaksofoan.
De Mars (De Blesse)
Skiednis
De achtkante boppekruier waard yn 1834 boud foar de famylje Schlecht. Yn 1916 ferkocht in neisiet út dy famylje de mole oan in koöperaasje mar Schlecht bleau ynearsten noch mûnder.
Nei ferkeap fan de mole oan in partikulier yn 1985 ûntstiene der plannen foar werbou, dy't yn 1997 útein sette en yn 1999 foltôge wie. Foar de weropbou waard it achtkant brûkt fan de eardere poldermûne fan Swarte Harne. De mole is ferneamd nei de eigener.
Johan Frisokanaal
thumb|Rin fan it Johan Frisokanaal [It Johan Frisokanaal is in kanaal yn Fryslân, dat oanlein waard yn 1966. It kanaal ferbynt Starum mei it Prinses Margrietkanaal, dêr't it eastlik fan De Hommerts op oanslút, krekt benoarden de Kûfurd.
Early Bird
Diskografy
singles:
albums (as LP):
CD
Frysk yn it rjochtsferkear
In pear jier nei it barren op freed 16 novimber 1951 op it Saailân yn Ljouwert, dat de skiednis yngien is as "Kneppelfreed" ("Knuppelvrijdag"), waarden de mooglikheden om it Frysk yn it rjochtsferkear te brûken wetlik fêstlein. Dat barde by de wet fan 11 maaie 1956. Mei yngong fan 1 jannewaris 1997 is dy wet wizige. Hjir ûnder wurdt yn haadlinen werjûn hokker mooglikheden der op dit stuit binne om yn it rjochtsferkear de Fryske taal te brûken. Earne oars op dizze side fine jo ynformaasje oer it brûken fan it Frysk yn it bestjoerlik ferkear.
It brûken fan it Frysk op bestjoersrjochtlike sittings
As ûnder in sitting yn in bestjoersrjochtlike saak in partij, belanghawwende of tsjûge de Fryske taal brûke wol, bepaalt de rjochter dy't de lieding fan de sitting hat (as him dat goed taliket) dat der help komt fan in tolk. Dat docht hy lykwols allinnich as de rjochtsgong dêrtroch neffens him net sûnder doel ophâlden wurdt. It lêste nimt net wei dat de partij, belanghawwende of tsjûge altyd de Fryske taal brûke mei.
It brûken fan it Frysk op strafsittings bûten Fryslân
As in fertochte of tsjûge ûnder it ûndersyk op in sitting yn in strafsaak bûten de provinsje Fryslân de Fryske taal brûke wol én as hy oannimlik meitsje kin dat hy him yn it Nederlânsk ûnfoldwaande uterje kin, bepaalt de rjochter dy't de lieding fan de sitting hat (as him dat goed taliket) dat der help komt fan in tolk. De rjochter soe dy help yn in beskaat gefal leaver net hawwe kinne as hy fynt dat de rjochtsgong dêrtroch sûnder doel ophâlden wurdt.
Dat betsjut dus, dat in fertochte of tsjûge ek by in strafsitting fan bygelyks de rjochtbank yn Middelburg Frysk prate kin, as mar oannimlik is dat er him ûnfoldwaande yn it Nederlânsk uterje kin.
De beëdige oersetter foar de Fryske taal
De wet regelet dat dyjinge dy't it foech hat om Frysk yn it fuortset ûnderwiis te jaan, as hy dat wol troch de Arrondissemintsrjochtbank dêr't syn wenplak ûnder falt, as oersetter foar de Fryske taal beëdige wurde kin. Hy moat dêr in tsjûchskrift fan goed seedlik gedrach foar oerlizze. Dat tsjûchskrift wurdt ôfjûn troch boargemaster en wethâlders fan de gemeente (of gemeenten) dêr't hy de lêste twa jier wenne hat. In beëdige oersetter foar it Frysk en foar ien of mear frjemde talen hat ek it foech om op te treden as beëdige oersetter foar oersettings út it Frysk yn dy frjemde talen en oarsom.
Willem van Vierssen (1563-1641)
Willem van Vierssen (Ljouwert, 1563 - Harns, 1641) wie muntmaster út in foaroansteand laach út Ljouwert en troud mei Titia Gothoifredi.
Vajrayana
thumb|235px|Boedistyske seremoanje yn Ladakh It Vajrayana (Sanskryt foar 'diamanten reau') is in streaming yn it boedisme. It doel fan it Vajrayana is it berikken fan it boedaskip om as sadanich fielende wêzens nei de ferljochting liede te kinnen. Rituelen en inisjaasjes nimme in wichtich plak yn it Vajrayana, dat bekend stiet om haar mystike en (wat) okkulte eleminten. Troch dy okkulte eleminten wurdt it ek wol Esotearysk Boedisme neamd. It ûntstie yn Yndia en wurdt tradisjoneel sprutsen benammen praktisearre yn it Tibetaansk boedisme yn Tibet, Nepal, Bûtan en Mongoalje. Ek it Japanske Shingon boedisme is in Vajrayana skoalle. Tsjintwurdich is it Vajrayana ek yn it Westen populêr, as ûnderdiel fan it Tibetaansk boedisme.
Krummhörn
Skiednis
De gemeente Krummhörn is yn 1972 ûntstien út in gemeentlike weryndieling; 19 ûnôfhinklike gemeenten binne doe gearfoege.
Gemeenteried
De gemeenteried bestiet út 31 sitten, plus de sit foar de keazen boargemaster, dy't ek riedslid is. Gearstalling: thumb|Gemaal yn Greetsiel
Archip Kûindzji
Hy wie yn 't foarste plak autodidakt, mar nei 1868 krige er ek lessen op de Keizerlike Akademy fan Skiene Keunsten. Yn dy snuorje sleat er him oan by De Swalkers. Yn 1872 begûn er foar himsels en dat jier kocht Pavel Tretjakov foar it earst in skilderij (Op it eilân Valaam) fan Kûindzji. Yn 1873 die Kûindzhi mei oan de Ynternasjonale Keunst Tentoanstelling fan 1874 yn Londen. Hy krige in brûnzen medalje foar syn ynbring: De Snie.
Johan Verstolk van Soelen
thumb|Johannes Gijsbert Verstolk van Soelen Johan Gijsbert Verstolk van Soelen, ek wol Jan Gijsbert Baron Verstolck van Soelen (Rotterdam, 16 maart 1776 - Zoelen, 3 novimber 1845) wie in jurist.
Yn 1795 gie er nei it bûtenlân, studearre rjocht en steatswittenskippen yn Göttingen en Kiel en reizge yn Noard-Jeropa en wenne in skoft yn Ingelân. Kaam yn 1802 (Frede fan Amiens) werom, waard lid fan Provinsjale Steaten fan Súd-Hollân (1805), yn 1810 lândrost fan Gelderlân.
Nei de ynliving (13 desimber 1810) waard er préfet fan it departemint Frise (baron de L'Empire). Regnerus Livius fan Andringa de Kempenaer, fan 1807 - 1810 lândrost fan Fryslân, gie doe nei Gelderlân. Syn rapport oer Fryslân en de Friezen is noch fan belang. By de yntocht fan de Kozakken yn Fryslân (18 novimber 1813) wie hy siik en lei syn funksje del. Nei koarte finzenskip kaam hy op foarspraak fan de Friezen frij. Letter gesant yn tsjinst fan kening Willem I.
Elias Magnus Fries
Fries is berne yn Sweden as soan fan in predikant. Hy waard heechlearaar botany oan de Universiteit fan Uppsala. Yn 1821 publisearre hy "Systema Mycologicum" (diel 1) - ien fan de earste mykologyske wurken, en letter "Elenchus Fungorum". Oant it foar de mykology wichtige botanyske kongres yn 1987 wie syn wurk tegearre mei dat fan Christiaan Hendrik Persoons "Synopsis Methodica Fungorum" út 1801 lange tiid it útgongspunt foar de taksonomy fan de swammen.
Djoeke Veeninga
Wurkpaad
Djoeke Veeninga hat mei filmmakker Pim de la Parra in dochter, Nina (1987).
Bassaksofoan
Yn Nederlân binne Andreas van Zoelen, Bert Brandsma út Fryslan, de lieder fan de Dixieland Crackerjacks en Alex de Leeuw bekende bespilers fan de bassaksofoan.
Nei de tweintiger jierren waard de bassaks minder brûkt. Inkeld wurdt er brûkt yn de harmonymuzyk. Ek yn de tradisjonele jazzmuzyk komt er inkeld nochris foar. Leonard Bernstein skreau de bassaksofoan foar yn de oarspronklike ferzje en de filmmuzyk fan West Side Story.
Ferskate modellen en nammen fan bouwers
De bassaksofoan is yn haadlinen yn twa ferskillende modellen boud:
Fearplanten
Yndieling
De fearplanten omfiemje rûchwei 12.000 plantesoarten, dy't har fan oare faskulêre planten en blêdplanten ûnderskiede trochdat se blommen noch sieden hawwe, mar har ynstee fuortplantsje troch it ûntwikkeljen en fersprieden fan spoaren. Hoewol't moassen (Bryophyta), levermoassen (Marchantiophyta) en haumoassen (Anthocerotophyta) har ek op dy wize fuortplantsje, ferskille fearplanten dêrfan trochdat hja in fettestelsel hawwe foar it ynterne transport fan wetter en fiedingsstoffen. De measte fearplanten binne maklik te ûnderskieden troch har karakteristike "fearblêden", lange stâlen mei fansiden útstekkende ôfsûnderlike blêden, dêr't de sporangiën (spoaregroeiende dielen) har op befine.
East River
De East River ('Eastrivier') is tagelyk in seestrjitte en in trachterfoarmige mûning mei tij yn New York City; oan de súdkant leit it wetter oan de Upper New York Bay en oan de noardkant oan de Long Island Sound. De strjitte skiedet sawol Long Island as de stedswiken Queens en Brooklyn fan it eilân fan Manhattan en the Bronx.
Carl Romme
Romme studearre Rjochten oan de Universiteit fan Amsterdam en waard dêrnei abbekaat.
Bearenburch
thumb|Flesse Sonnema Berenburg thumb|Flesse Grutte Pier Berenburg
Rotaasjeperioade
De rotaasjeperioade is de tiid dy't in himellichem nedich hat om ienris om syn as te draaien. Dy as rint fan de noard- nei súdpoal fan it himellichem.
Isaak Levitan
Yn septimber 1873 waard Levitan oannomd oan de Moskouske Skoalle foar Skilderkeunst, Byldhoukeunst en Arsjitektuer, dêr't er ûnderrjocht krige fan Aleksej Savrasov, Vasili Perov en Vasili Polenov. Doe't syn mem stoar en syn heit slim siik waard en hy syn húshâlding net mear únderhâlde koe, krige Levitan in beurs sadat er op skoalle bliuwe koe; dat wie yn 1875. Yn syn stúdzjetiid krige Levitan kunde oan Konstantin Korovin, Michail Nesterov en Michail Tsjechov, en fia de lêste mei syn broer, de ferneamde skriuwer Anton Tsjechov. Levitan kaam faak oer de flier by Tsjechov, en faaks wie er fereale op Tsjechov syn suster, Anna Pavlova Tsjechova.
Yn 1897 die bliken dat Levitan fan in slimme hertkwaal te lijen hie. Hy wenne yn it lêste jier fan syn libben yn Goerzoef, yn it simmerhûs fan Tsjechov op de Krim. Hy waard bedobbe op it joadske begraafplak Dorogomilov, en yn augustus 1941 waard er op 'en nij begroeven op it hôf fan it Novodevitsji-kleaster yn Moskou, flak by it grêfmonumint fan Tsjechov.
Kogge
Archeology
Nei it drûchfallen fan de Flevopolders binne ferskate koggen opdold en konservearre. Totaal binne der sa'n 14 koggeskippen yn Nederlân fûn.
Rolling Home
Rolling Home is in folksjongkoar fan sa'n fyftich sjongers út Snits dat yn 1994 stifte waard. Der waard begûn as shantykoar, mar dat gie al gau oer nei it folk sjenre, benammen Keltyske.
Skiednis
De earste dirigint wie gitarist Dave Tearney. Hy seach yn syn boekje in saneamde "Forebitter" mei de namme "Rolling Home" stean. Forebitters wienen lieten dy't songen waarden oan board fan skippen dy't fan Austraalje nei hûs ta farden en dit waard sadwaande de namme fan it koar.
Bloemfontein
Bloemfontein is in stêd yn Súd-Afrika, it is de haadstêd fan de provinsje Frijsteat en ek ien fan de trije haadstêden fan Súd-Afrika, it is sûnt 1910 de haadstêd fan de rjochterlike macht. Bloemfontein is de sechst grutste stêd fan Súd-Afrika mei in grutte fan 465,5 kante kilometer en 369.568 ynwenners yn de stêd, wylst der yn de heule gemeente 641.407 minsken wenje.
Skiednis
thumb|right|250px|Bloemfontein om 1900 hinne.
Religy
Bloemfontein beskikt oer in grutte en ferskate Kristlike befolking. De stêd is it thús fan ferskate tsjerken:
Vincent Lucas
Sarken te Berltsum (1547), Deinum (1547), grûnen (bou of lânbou) dy't net yn gebrûk binne (1550), Burchwert (1550), Oentsjerk (1551), Blije (1552), Frjentsjer (1556-1557), Leie (1556), Wurdum (1558), Snits (1560), Boalsert (1560) en Hallum (1565).
Death Proof (film)
Plot
Oan 'e ein fan 'e jûn risselwearje Julia, Arlene en Shanna om mei in bekende fan harren, Lanna Frank, dy't ek Julia har drugsdealer is, ôf te setten nei it fakânsjehûs fan Shanna har famylje oan 'e Lyndon B. Johnson-mar. In oare bargaste, Pam, dy't foarhinne by Julia yn 'e klasse sitten hat en min mei har kin, kriget in lift nei hûs fan Stuntman Mike yn syn auto, dy't tarist is mei rôlkoai. Hoewol't de 'passazjiersstoel' in miniskúl sitsje sûnder bekling of feilichheidsgurdle is, bepraat Mike har om dochs yn te stappen troch har te fertellen dat er de auto "bestân tsjin 'e dea" makke hat. Underweis, as it foar Pam te let is om te ûntsnappen om't se fan binnenút it portier net iepenje kin, spesifisearret er dat: de auto is bestân tsjin 'e dea makke foar de sjauffeur, mar net foar passazjiers. Hy begjint hinne en wer te stjoeren, sadat Pam hinne en wer slacht fan it portier tsjin 'e feilichheidsglêzen ôfskieding tusken de passazjiersstoel en de sjauffeursstoel. Dêrnei jout er gas en trapet dan hommels op 'e rem, sadat Pam mei de holle tsjin it dashboard oan slacht en sa slim ferwûne rekket dat se dêr koarte tiid letter oan beswykt.
Navidukt
thumb|right|300px|Navidukt út de loft wei sjoen In navidukt is oanpaste foarm fan in akwadukt. It ferskil tusken de twa is dat yn in navidukt skutslûzen oanwêzich binne.
Death Proof (film)
Produksje
As produsinten wiene njonken Tarantino ek Rodrigues, Elizabeth Avellán en Erica Steinberg by it projekt belutsen foar de filmstudio Troublemaker Studios. Foar de film wie in budget beskikber fan $30 miljoen. Death Proof wie de earste kear dat Tarantino sels de kamerarezjy die. De soundtrack fan 'e film bestiet folslein út net-orizjinele filmmuzyk, dielen fan 'e soundtracks fan oare films ynbegrepen, dy't troch Tarantino sels gearstald waard.
Mars (planeet)
Mars (symboal: ) is de fjirde planeet fan it sinnestelsel. De planeet draait yn 1 jier en 322 dagen om de Sinne. Mei alle ynslachkraters oan de oerflakte hat Mars wol wat fan de Moanne. Dochs hat Mars ek wol in soad fan de ierde mei fulkanen, in tinne atmosfear en in noard- en súdpoal dêr't in iislaach leit. Yn omtrek is Mars likernôch de helte lytser as de ierde. De fjouwer seizoenen en de rotaasjeperioade komme wol oerien mei dy fan de ierde.
De namme is oernaam fan de Romeinen, dêr't de planeet by lyksteld wie oan Romeinske kriichsgod Mars. De lykstelling hienen de Romeinen lykwols oernaam fan de Griken en de Babeloanjers.
Schwandorf (Landkreis)
Yndieling
Landkreis Schwandorf is ferparte yn 33 gemeenten. Tsien gemeenten hawwe de stedsstatus en seis gemeenten binne Marktgemeinde. Dêrneist hat de Landkreis noch trije gebieten dy't net gemeentlik yndield binne.
Stasjon Hegesân-Sappemeer
Gebou
It stasjon waard yn 1989 ôfbrútsen en ferfongen troch in stasjonsgebou ûntwurpen troch arsjitekt Rob Steenhuis. Nei sluting fan it loket hat de NS it gebou noch in skoft oan ferskate bedriuwen ferhierd. Tsjintwurdich stiet it slim fertutearze gebou leech.
Kleaster Eanjum
It eardere nonnekleaster lei op Franjum ûnder Marsum en hearde ta de oarder fan Sint Benediktus. Om 1270 rekke it kleaster yn ferfal en gienen de susters nei it frouljuskleaster yn Baaium.
Brutsen wyt
Brutsen wyt is in oerkoepeljende beneaming foar alle kleurtinten dy't net folslein wyt binne, mar dêr hiel ticht tsjinoan sitte. It is in term dy't faak brûkt wurdt op it mêd fan ferve, benammen foar binnendoarynrjochting, lykas it fervjen fan muorren of houtwurk (plinten, doarposten, kezinen). Brutsen wyt wurdt beskôge as in neutraal kleurskema, dat wat nofliker oan 'e eagen is as folslein wyt. Guon fan 'e bekendste brutsen-wyttinten binne bêzje, krêm en ivoar. Histoarysk waard brutsen wyt yn 'e 1930-er jierren rûnom kombinearre mei dûnkere tinten bêzje of ljochtbrún. Letter wie brutsen wyt fral fan rûchwei 1955 oant 1975 op 'e nij tige populêr.
Bisjkek
Skiednis
Nei it útelkoar fallen fan de Sovjet-Uny rekke de yndustry, sa as op mear plakken it gefal wie, yn de nederklits troch gebrek oan wurk. De pear yndustriën dy't oer binne, draaie op lytsere skaal.
Marijetsjerke (Wierum)
Skiednis
De oarspronklike tsjerke waard ± 1200 boud op in terp yn 'e midden fan it doarp. Troch oerstreamingen is de noardside fan it doarp yn de see ferdwûn en kaam de tsjerke oan de râne fan it doarp te lizzen, tsjin de seedyk oan. De tsjerke waard yn 1912 foar it grutste part fernijd. Dat gyng doe om in tsjerke dy't hast folslein fan dowestien wie en ta de âldste tsjerken fan de krite rekkene wurde moast. thumb|left|Wynwizer De midsiuwske tsjerke hie yn de súdlike muorre goatyske finsters en boppe it súdlike portaal in lyts romaansk finster, wylst it koer in muorredikte smeller wie as it skip en goatyske finsters hie. Yn de noardlike muorre fan de tsjerke wiene de romaanske finsters tichtsetten en sa ek twa finsters yn de noardike kant fan it koer, mar noch dúdlik te werkennen. It koer wie fersierd mei in bôgefries, it skip mei in toskfries. De noarlike muorre hie boppedat in tichtmitsele portaal en in 4,5 meter brede trochgong, dy't ek tichtmitsele wie.
Wilhuff Tarkin
Fertolkings
Tarkin komt ek foar yn 'e tekenfilmsearjes Star Wars: The Clone Wars, Star Wars: Rebels en Star Wars: The Bad Batch, dêr't syn dialooch ynsprutsen waard troch Stephen Stanton. Dyselde die de earste kear, foar Star Wars: The Clone Wars, yngeand foarûndersyk nei Cushing syn aktearjen en besocht doe nei te bearen hoe't Cushing yn syn rol as Tarkin ierder yn syn libben klonken hawwe soe.
Alanen
Ynfallen yn it Romeinske Ryk
thumb|200px thumb|200px Yn 406 siet in grutte groep Alanen yn Súd-Dútslân oan de beneden-Ryn. In gedielte ûnder lieding fan Respedialis sluet harren oan by de Fandalen en Sueven dy't Galje binnenfoelen. In oar diel ûnder leiding fan Goar gie yn Romeinske tsjinst as foederati. Fiif jier lettre soenen dy Alanen mei de Boergonden de usurpator Iovinus steune en ûnder kening Sangiban fochten sy yn 451 mei tsjin de Hunnen.
Pavel Michailovitsj Tretjakov
Keunstsamling Tretjakov
De mânske keunstkolleksje (1287 skilderijen en 518 grafysk wurk fan de Russyske skoalle, 75 skilderijen fan West-Jeropeesk komôf, 15 bylden en in samling ikoanen) droech er yn 1892 oan de stêd Moskou oer en foarme dêre sa de grûn foar de hjoeddeiske Tretjakovgalery. Op 15 augustus 1893 wie de offisjele iepening fan it museum dat doe noch "Pavel en Sergej Tretjakov Stêds Keunstgalery" hjitte.
Basisûnderwiis
Learproses fan de learlingen
In basisskoalle is wetlik ferplichte om in ûnûnderbrutsen learproses te garandearjen foar elts bern. Falt in learling út dan krijt it bern faak ekstra help yn de klasse. Der wurdt faak in hannelingsplan skreaun dêr't de doelen yn steane, mei dêrby wat de ekstra help wêze sil. De learkrêft kin advys freegje fan kollega’s mar ek fan de yntern begelieder. Somtiden krijt in bern ek wol ekstra help bûten de groep. Dat wurdt faak dien troch in remedial teacher. Net alle skoallen kinne alle soarch biede dy't eins nedich is. As der ûnrêst is op in skoalle of it personeel hat net genôch ûnderfining, kieze âlden faak foar byles.
Willem Suringar
Libben
Yn 1884 en 1885 wie Suringar foar wittenskiplik ûndersyk yn West-Ynje dêr't er selskip krige fan de geologen Karl Martin en Gustaaf Molengraaff, de entomolooch J.R.H. Neervoort van de Poll en botanikus Jacobus van Breda de Haan. Suringar syn omtinken waard dêr lutsen troch it plantelaach Melocactus út de kaktusfamylje. Doe't er werom wie yn Leien liet er in sukkulintenkas bouwe yn de hortus om Melokaktus te kweken. Tegearre mei syn soan wie er dwaande mei tekenjen, fotografearjen en it beskriuwen fan Melokaktus-soarten. De planten dy't de Suringars kweekten, binne no allegear dea en de soarten dy't sy beskreaun hie waarden troch de kaktus-spesjalisten Nathaniel Lord Britton en Joseph Nelson Rose identifisearre as ien en deselde soarte.
Amsterdamske Tiid
Mei âlde sinnewizers falt it tiidsferskil tusken de pleatslike en dy Dútske tiid noch goed út te rekkenjen.
Phoenix (romtefartúch)
thumb|Romtefartúch Phoenix De Phoenix of Phoenix Mars Lander is in ûnbemand romtefartúch fan de NASA dat de noardpoal fan Mars ûndersykje moast. Phoenix waard lansearre op 4 augustus 2007 en lâne op 25 maaie 2008 op Mars. De Phoenix hat û.o. fêststeld dat der floeiber wetter op Mars is. . It romtefartúch is boud troch Lockheed Martin.
Baltrum
Ierdrykskunde
Nei it westen leit oare kant de Wichter Ie it eilân Nordeneach en nei it easten oare kant de Akkumer Ie leit Langereach.
Tretjakovgalery
thumb|275px|De nije Tretjakovgallery oan de Krymsky Val. De Tretjakovgalery (Tretjakovskaja Galereja) is in museum foar de keunstsamling dêr't de basis fan lein waard troch Pavel Tretjakov yn 1892 doe't er syn mânske kolleksje skilderijen en grafyk oerdroech oan de stêd Moskou. Dy waard ûnderbrocht yn in gebou dêr't de mearke-eftige fasade troch de skilder Viktor Vasnetsov foar ûntwurpen wie. It gebou waard tusken 1902 en 1904 boud en waard fan 1927 oant 1935 útwreide mei al besteande njonkenlizzende gebouwen. De Tretjakovgalery kaam yn 1918 oan de steat, wêrnei't de kolleksje tige útwreide waard.
Adam Laksman
Ekspedysje nei Japan (1792)
thumb|left|[[Daikokuya Kōdayū (大黒屋光太夫) en Isokichi (磯吉): de Japanske skipbreklingen dy't Adam Laxman yn 1792 werobrocht]] Laxman lâne op Hokkaido yn oktober 1792 en moete dêr leden fan de Matsumae-clan, dy't belêstige wiene mei de ferdigening fan Japan syn noardlike grinzen. Oars as eardere bûtenlanners waard Laksman gastfrij ûntfongen. Dat feroare lykwols doe't er easke om de skipbreklingen persoanlik nei Edo (it Tokyo fan no) te bringen wat troch de Japanners as ûnfatsoenlik beskôge waard. Troepen út Edo stjoerd troch hege riedshear Matsudaira Sadanobu besochten Laxmans reis djipper Japan yn foar te kommen of te fertraagjen. Sy fregen him om oer it lân nei de stêd Matsumae, dat sûnder syn skip. Laxman wegere en krige lang om tastimming om ûnder marine-eskorte nei de haven fan Hakodate te silen; 450 Russen en Japanners rûne dêrwei nei it kastiel Matsumae.
Yndia
Lânskippen
It klimaat is subtropysk oant tropysk.