cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Derek Parra
Parra begûn yn 1984 op roltsjeredens en die dat tige suksesfol: hy waard twa kear wrâldkampioen op de roltsjeredens. Yn 1996 stapte hy oer nei it reedriden om't it riden op roltsjeredens net in Olympyske sport waard en hy dêrmei net fierder komme koe as wrâldkampioen.
Wynmotor Baaium
De mûne waard yn 2020-2021 mei stipe fan de stifting Wetterskipserfgoed restaurearre.
Fonder
De brêge bestie út twa parten. As men se derôf helle dan koe dat sûnder wat oanlutsen wurde, mar as men se wer werom dwaan moast, brûkte men ien leuning om de fonder dêr oerhinne te skowen. Dizze leunings wiene ek los te meitsjen.
Thomas Gordon
Dr. Thomas Gordon (11 maart 1918 - 26 augustus 2002) wie in Amerikaansk klinysk psycholooch, studint en lettere kollega fan Carl Rogers (tegearre mei Abraham Maslow de grûnlizzer fan de humanistyske psychology). Hy waard foaral ferneamd fanwege syn ‘Gordon Metoade’. Hy yntrodusearre begripen as aktyf harkje, de ik-boadskip en de kommunikaasje tusken minsken. Mei syn boek 'Harkje nei bern' lansearre hy in metoade om de opfiedingstyl en de relaasjes tusken âlden en bern te ferbetterjen. It wie yn de tiid fan de anti-autoritaire opfieding. Hy profitearre fan de tiidsgeast. Letter paste hy de metoade ek ta op oare situaasjes lykas ûnderwiis.
Belgorod (oblast)
De oblast Belgorod (Russysk: Белгородская область, Belgorodskaja oblast) is in bestjoerlike ienheid yn 'e Russyske Federaasje.
Territoarium Nij-Meksiko
Bestjoer
It Territoarium Nij-Meksiko hie de status fan in organisearre territoarium fan 'e Feriene Steaten. It wie dêrmei in gebiet ûnder Amerikaanske soevereiniteit dat net binnen de grinzen fan in Amerikaanske steat lei, mar wol in eigen regear hie dat oprjochte wie troch in wet fan it Amerikaanske Kongres. De gûverneur fan it Territoarium Nij-Meksiko waard beneamd troch de Amerikaanske presidint, oars as it gefal wie mei folweardige steaten; dêr wurdt de gûverneur by in ferkiezing keazen troch it elektoraat.
Justin Chang
Libben en karriêre
Chang wûn yn 2014 foar syn wurk de earste Roger Ebert Award, in priis dy't ferneamd is nei de foaroansteande Amerikaanske filmkritikus Roger Ebert (1942-2013). Hy is belutsen by ferskate Amerikaanske ferienings fan filmkritisy. Anno 2017 wied er tagelyk foarsitter fan 'e National Society of Film Critics en sekretaris fan 'e Los Angeles Film Critics Association. Yn 2018 makke Chang yn in artikel yn 'e Los Angeles Times bekend dat er as kristen problemen hie mei de (yn syn eagen) tige minne films dy't de Amerikaanske filmyndustry oer bibelske ûnderwerpen produsearret.
Taach
Ferneamde keunstwurken binne de brêge Ponte 25 de Abril út 1966 yn Lissabon, de op twa nei grutste fan de wrâld, de nijere Vasco da Gama-brêge en de Torre Vasco da Gama.
Katarinatsjerke (Leons)
Skiednis
thumb|left|250px|Oersjoch ynterieur De tsjerke waard yn de 14e iuw boud en oan de hillige Katarina fan Aleksandrje wijd. It giet om in ienskippich gebou mei in trijesidich sletten koer. De súdlike muorre waard letter op 'e nij opmitsele. De âldste dielen fan de tsjerke binne te sjen oan de noardlike en eastlike kant fan de tsjerke. Dêr bleaune lytse rûnbôgige finsters bewarre. De twa yngongen binne dêr tichtmitsele. Yn it koer sit noch in mei reade bakstien tichtset letromaansk finster. Yn de 19e iuw is de midsiuwske toer ommitsele.
Stedehoudersstate
Skiednis
Wannear't de state boud en ôfbrutsen is, is net bekend. Neffens de prekadastrale atlas fan Menameradiel is it goed yn 1640 fan Epo fan Aylva. As brûker wurdt Douwe Watzes neamd, wat der op wiist dat it doe al in (grutte) pleats wie. Epo wie 1634 yn Froubuorren troud mei Ansk fan Groustins. Hy wie doe grytman fan It Bilt.
Amelân Fleanfjild Ballum
Gebrûk fan it fleanfjild
Foar de fleanfjilden mei (lûds)sônes moat neffens wetsartikel 28 fan de Loftfeartwet in kommisje miljeuhygiëne ynsteld wurde. Dy kommisje wurdt ek wol de Kommisje 28 neamd, nei it wetsartikel út de Loftfeartwet. It wichtichste wurk fan de kommisje is it jaan fan rie oan de minister oer it fleanfjild.
Oantsjuttingsbeslút
Op grûn fan de Loftfeartwet is it loftfeartgebiet troch de minister fan Ferkear en Wettersteat oanwiisd by beskikking op 26 april 1996. Nei oanlieding fan in útspraak fan de Rie fan Steat fan 12 desimber 2001 moast der in nij beslút op beswier nomd wurde foar de lûdssône. Dêrnei koe der net mear werom komd wurde op it beslút.
Tiden
Sûnt 2007 binne de neikommende tiden yn gebrûk:
De Skarmole
De Skarmole is een poldermole tichtby it doarp It Heidenskip yn de gemeente Nijefurd. It is in mealreeë Amerikaanske wynmotor fan it type Herkules Metallicus, dy't dik twa kilometer ten súdwesten fan It Heidenskip oan de Fluezen stiet. Hy waard 1920 hinne delset foar it bemeallen fan de polder De Foarútgong, as ferfanger fan in tradisjonele wynmole. De wynmotor waard levere troch R.S. Stokvis & Zn te Rotterdam.
Ytzen Tamminga
Ytzen Karsjens Tamminga (Ljouwert, 18 july 1886 - dêre, 1969) wie boer en koöperator. Hy wie 35 jier foarsitter fan de FCE.
Fersoarge ûnder de namme 'Poarteboer' in rubryk yn Ons Platteland, it wykblêd fan de fryske CBTB. Dêr blykte steesoan syn djip woartele oertsjûging fan it belang fan de koöperaasje foar agrarysk Fryslân.
City Slickers (film)
Distribúsje
De distribúsje fan City Slickers waard fersoarge troch Columbia Pictures. De film gie op 7 juny 1991 yn 'e Amerikaanske bioskopen yn premiêre.
Jacob Gilles
Jacob Gilles wie tsjin de Oranjes. Hy krige by syn oantrêden as riedspinsjonaris fan de Steaten de opdracht om alle der oan te dwaan it steedhâlderleaze tiidrek te hanthavenjen. Hy moast lykwols duldzje dat prins Willem IV yn 1747 steedhâlder waard
Wynmotor Iens
thumb|240px|De Wynmotor Iens yn 2009 De Wynmotor Iens is in poldermole by it doarp Iens yn de gemeente Littenseradiel.
Ids Wiersma
Skilder
Yn 1918 yllustrearre Ids Wiersma de nije útjefte fan de Rimen en teltsjes fan de Bruorren Halbertsma.
Boppewynske Eilannen
Oersjoch
thumb|right|250px|De 'Ingelske' Leeward Islands.
Ghostbusters II
Plot
Spengler en Stantz ûntdekke dat it slym "psychoreäktyf" is, d.w.s. reägearret op minsklike emoasjes, en dat it eins ûntstien is as in fysike werjefte fan alle negative gefoelens fan 'e New Yorkers. Spengler, Stantz en Zeddemore geane fia it rioel nei de rivier fan slym ta foar neier ûndersyk. As er de djipte besiket te mjitten, wurdt Zedemore yn 'e rivier lutsen en fuortspield, en Stantz en Spengler springe him efternei. It docht bliken dat de rivier nei it Manhattan Museum of Art ta rint, dêr't se der úteinlik wer útklimme kinne en fia in rioelputsje de strjitte berikke. Stantz en Zeddemore krije spul dat suver útrint op slaanderij, oant Spengler beseft dat se beynfloede wurdt troch de negative enerzjy fan it slym dêr't se no mei oerdutsen binne.
Stasjon Jorwert
Stasjon Jorwert (Jo) wie in earder stopplak en is in tydlik stopplak oan it spoar fan Ljouwert nei Starum by Jorwert. It stopplak wie iepene fan 16 juny 1883 oant 15 maaie 1938 en fan 1 juny 1940 oant 24 novimber 1940.
Papsûger (skaai)
right|thumb|200px
Reade Leger
Begjin
Foar de oprjochting fan it Reade Leger kinne twa datums op de Gregoriaanske kalinder neamd wurde. Foarst, it formele beslút fan de Ried fan Folkskommissarissen op 28 jannewaris 1918 ta oprjochting fan it Reade Leger. Twads, de letter ynfierde feestdei 23 febrewaris, dy't weromgrypt nei 23 febrewaris 1918, de dei dat it Reade Leger foar it earst begûn mei it mobilisearjen op grutte skaal. thumb|300px|[[Vladimir Lenin|Lenin en Trotski mei soldaten fan it Reade leger yn Sint-Pitersboarch.]] By de oprjochting wie it Reade Leger, yn it ramt fan de likense behanneling fan alle minsken, in frijwillich folksleger sûnder rangen. Ynstee fan rangen waarden funksjes beneamd. Dy funksjes wienen de basis foar de rangen dy't letter dochs wer ynfierd waarden. Nei de Oktoberrevolúsje waard de tsjinstplicht foar manlju tusken 18 en 40 jier ynfierd, as ferdigening tsjin in mooglike revolúsje fan de antybolsjewistyske beweging. Mei it ynfieren fan de tsjinstplicht groeide it ferlet fan hegere offisieren en generaals. Eardere offisieren fan it tsaristyske leger koenen op frijwillige basis foar it Reade Leger oan it wurk.
Stonehenge Festival
It Stonehenge Festival is wijd oan it hardrock-subsjenre heavy metal. It waard foar it earst holden yn 1994, en it fiert yn 2019 syn fiifentweintichjierrich bestean. Dêrmei is it (anno 2018) it âldste noch besteande heavy metal-festival yn Nederlân. It waard foarhinne holden yn 'e tún fan Jongereinsintrum De Buze, mar ferfear yn 2017 nei in nije lokaasje fuortby it Stasjon Stienwyk. Hoewol't dat handich is foar besikers dy't mei it iepenbier ferfier komme, wie dat net de reden fan 'e ferhuzing, dy't feroarsake waard trochdat it âlde terrein sa njonkelytsen te krap waard.
Earehôf Starum
Dêr stean 7 grêfstiennen, 5 stiennen hawwe de neifolgjende nammen:
Skiednis
Op 05 septimber 1942 stoarte in Lancaster bommesmiter, de R5755 fan it 207e skwadron, beëasten Medemblik yn de Iselmar. Der wurdt fermoede dat it fleantúch delsketten waardoch in Dútske jager. Alle 7 bemanningsleden kamen dêrby om; radio-telegrafist J.C. Luton leit op dit earehôf, de oare bemanningsleden binne:
Paul du Chaillu
Jeugdjierren
Du Chaillu wie in soan fan in Frânske keapman en slavehâlder yn tsjinst fan in Paryske firma. Yn syn jeugd beselskippe er syn heit nei de westkust fan Afrika nei in hannelspost oant it estuarium fan de rivier de Gabon. Dêr krige er ûnderrjocht fan misjonarissen en die er in protte kennis op fan it lân, natuerlike histoarje, de bewenners en harren talen.
Gerrit Benner
Libben
thumb|175px|Glêsapplikee foar De Ark yn Helmond
Heiling
Teksten spilen faak yn op de ideeën en foaroardielen út dy tiid. Grinslanners en Hollanners dy't men mar better baas bliuwe koe en Dútsers "poepen' en Frânske dy't ûnbetrouber wêze soene. Dochs wiene der genôch oare. Sa wie der de heiling mei in grutske hoanne dy't foarop de abie-boekjes stie. Yn 1791 wie de Maatskippij ta Nut fan it Algemien min te sprekken oer de teksten en woe mear edukative teksten dy't der dan ek kamen as "Nutsheilingen". Benammen godstsjinst, natoer en wittenskip wiene faak it ûnderwerp. De Fryske heilingen binne ek yn it Frysk skreaun. De bruorren Halbertsma skreaune der ek teksten foar. Sa sette Tsjalling Halbertsma yn 1828 al teksten oer nei it Frysk en Joast Halbertsma woe de teksten brûke om it Frysk te befoarderjen.
Gdynia
Twadde Wrâldkriich
Mei help fan de Amerikaanske Legerloftstriidkrêften oermastere it Reade Leger de stêd nei in fûle striid. Hitler hie earder it befel jûn om de stêd oant de lêste man te ferdigenjen. By de striid foelen 39.000 Dútsers en 31.000 Sovjet-soldaten. Doe't de Dútsers it ferset opjoegen waarden alle havenfasiliteiten opblaasd en as blokkade de Gneisenau ta sinken brocht. Pas yn 'e simmer fan 1945 koe de haven wer brûkt wurde.
Rink van der Velde
Biografy
Van der Velde makke yn 1959 syn debút as Frysk skriuwer yn it tydskrift Frysk & Frij. Syn earste, Nederlânsktalige roman mei de titel De kleine kolonie (De lytse koloanje) ferskynde yn 1960. Twa jier letter ferskynde de earste fan de 25 Fryske romans dy't Van der Velde neilitte soe: Joun healwei tolven.
Rink van der Velde is op 17 febrewaris 2001 ferstoarn. Nei syn ferstjerren is troch syn útjouwer de Friese Pers Boekerij en de gemeente Smellingerlân de Rink van der Veldepriis ynsteld. It is in literêre priis dy't ien kear yn de twa jier jûn wurdt foar oarspronklik skreaun proaza yn it Frysk of yn ien fan de yn Fryslân brûkte streektalen. It moat skreaun wêze foar in grut lêzerspublyk, yn de geast fan Rink van der Velde. De priis bestiet út in byldsje, makke troch Anne Woudwijk, en in bedrach jild fan 1.250 euro.
Delftske Skoalle
Keppeling om utens
Traditionalist School (architecture)
Must Love Dogs (film)
Plot
Sarah Nolan is in fjirtichjierrige skoaljuffer op in beukerskoalle, dy't nei in lang houlik skieden is fan har man om't dy fereale rekke op in oare en fyftjin jier jongere frou. Om it noch minder te meitsjen hat Sarah altyd bern hawwe wollen, mar har man woe it net, en no is syn nije frou fan him yn ferwachting. Har susters Carol en Christine, har heit Bill, in widner dy't sels oan 'e rinnende bân nije freondinnen hat, en oare famyljeleden trúnje har oan om wer ris mei in man op in ôfspraakje te gean, mar Sarah hat der gjin sin oan om wer hielendal by nul wei te begjinnen, hoewol't se har fertwifele ôffreget oft se ea noch wer leafde fine sil.
Tsjin better witten yn beslút Sarah guon fan 'e manlju dy't har berjochtsjes stjoere te moetsjen. Dat liedt ta ferskate jammerdearlik ferrinnende ôfspraakjes mei in grynbek, in krimineel en ien mei pedofile nigings. Underwilens befynt Jake Anderson, dy't ek koartby skieden is, him yn min ofte mear deselde omstannichheden as Sarah. Syn bêste freon Charlie besiket him wer oan 'e frou te helpen, mar Jake hat mear belangstelling foar de hânmakke roeiboat dy't er oan it bouwen is. Charlie syn earste besykjen om Jake te keppeljen, oan in Sherry, rint alhiel ferkeard ôf. Dan sjocht er it profyl fan Sarah op it ynternet en makket foar Jake mei har in ôfspraakje op in hûne-útlitplak, wêrfoar't er him syn hûn, in terriër, lient.
2000
Dit jier makket ûnderdiel út fan it desennium fan 'e 2000-er jierren.
Must Love Dogs (film)
Plot
As Sarah letter nei hûs giet, komt se by Bob Connor syn hûs lâns, fan wa't se koartby sinjalen opfongen hat dat er har wol sitten sjocht. Oer har eigen etyske regels hinne stappend skillet se ympulsyf by him oan. Sarah wurdt danich yn ferlegenheid brocht as blykt dat Bob in oar frommeske oer de flier hat, in kollega fan Sarah dy't June hjit. Se naait yn betizing út, mar ferliest dêrby har beurs. As se, nei in skoft doelleas omriden te hawwen, thús komt, treft se dêr har broer Michael, dy't troch syn frou Jennifer út 'e hûs set is en him danich bedronken hat, tegearre mei Jake, dy't nei syn abrupt ôfbrutsen tillefoantsje besletten hat om poalshichte te nimmen. Sarah is bliid om Jake te sjen, mar de stomdronken Michael bedjert de boel as er nei in tillefoantsje fan Jennifer wer thúskomme mei mar beslist net sels ride kin. Jake biedt oan om him te bringen en ferlit it hûs. Fuort letter stiet Bob Connor by Sarah op 'e stoepe, mei har ferlerne beurs. Hy beswart har dat der neat bard is tusken him en June. Om har dúdlik te meitsjen wat syn gefoelens binne, tutet er Sarah, krekt op it stuit dat Jake der wer yn komt nei Michael thúsbrocht te hawwen. Bob merkt dat er oer en tefolle is en set ôf. Jake beslút ek mar op hûs oan te gean, nettsjinsteande Sarah har besykjen om him safier te krijen dat er bliuwt. Hy seit dat er nei twa ôfspraakjes gjin inkele oanspraak op Sarah jilde litte kin en dat se dêrom dwaan kin wat se wol, mar hy is dúdlik ûntstimd.
Republyk Rodeezje
De namme Rodeezje ferwiisde nei in Britske koloanje dy't bestie út: Yn 1963 waard Sambia ûnôfhinklik. Grut-Brittanje woe ek ûnôfhinklikheid foar Súd-Rodeezje mei in swart mearderheidsbestjoer. Op 11 novimber 1965 rôp de blanke regearing ûnder lieding fan Ian Smith lykwols iensidich de ûnôfhinklikheid út fan it eardere Súd-Rodeezje ûnder de namme Rodeezje. It wie de bedoeling fan Smith om lid te wurden fan it Britske Mienebest mei keninginne Elisabeth II as staatshaad, mar Grut-Brittanje erkende it regear fan Smith net. Yn 1970 waard Rodeezje in republyk.
SALT I
De earste rige petearen tusken de Sowjet-Uny en de Feriene Steaten duorren fan 17 oant 22 novimber 1969 en wienen yn Helsinki. De besprekkings oer de ynhâld fan it ferdrach waarden yn april 1970 yn Wenen hâlden en fan dat stuit ôf om en om yn Helsinki en Wenen. Sawol Finlân as Eastenryk hienen tidens of nei de Twadde Wrâldkriich ferdraggen mei de Sowjet-Uny sletten wêrtroch sy harren neutraliteit hâlde moasten yn de tiid fan de Kâlde Kriich. Op 20 maaie 1971 makken Moskou en Washington bekend dat sy ta in akkoard kommen waarden op it mêd fan beheining fan de ûntwikkeling fan anty-ballistyske raketsystemen mar dat der noch gjin akkoard wie foar beheining fan raketten mei offinsive taken. Dat slagge wol yn 1972 en op 26 maaie 1972 tekene de sekretaris-generaal fan de Kommunistyske Partij fan de Sowjet-Uny, Leonid Brezjnev en de Amerikaanske presidint, Richard Nixon in ferdrach foar beheining fan antyballistyske raketsystemen en in ynterim-ferdrach oer de beheining fan strategyske oanfalwapens.
Örnsköldsvik (stêd)
Ferkear en ferfier
Net fier fan de stêd rinne de Jeropeeske wei 4 en Länsväg 352. De stêd hat in stasjon oan de spoaren Västeraspby-Umeå en Mellansel-Örnsköldsvik.
Museum foar Islamityske Keunst (Doha)
thumb|It museum by nacht It Museum foar islamityske Keunst is in museum yn Doha, Katar.
Riedpinsjonaris
Sjoch ek
List fan riedspinsjonarissen
Betterwurd
Klaarkamp
De buorskip is ûntstien om't it kleaster Klaarkamp dêr in úthôf fêstige. Dat úthôf is it iennichste fan de trije úthôven oan de oare kant fan de Dokkumer Ie dat slagge is. Der waard kâns sjoen om it allinnerjocht foar it ferkeapjen fan molke yn Dokkum te krijen. Dokkum hie sels gjin lân bûten de grêften, en wie dêrom op ynfier oanwiisd.
Ambachtslju sykje romte bûten Dokkum
Dokkum lei ynklamme tusken de grêften. In klokslach, grûn dy't bûten de grêften lei, hie Dokkum sa net. De ambachtslju waarden yn 'e stêden strang kontrolearre. Sadwaande sochten guon ambachtslju in útwei yn West-Dongeradiel, deun by de stêd, mar net mei dy strange regels. Sa ûntstie De Streek oan de Ie, mei lykwols in goede wetterferbining. Neffens De Tegenwoordige Staat stienen dêr in seachmûne en in pelmûne en ek oare bedriuwen. Al wie de De Streek part fan Betterwurd, hy fungearre as in lyts foarstedsje fan Dokkum.
Herberch De Altena
right|frame|It twadde hûs is de herberch 'De Altena' In apart plak naam de herberch 'De Altena' yn. Tiisdeis spanden de boeren dêr út as se nei de merk gienen. Dat joech in protte drokte en guon Dokkumers gienen der ek wolris hinne as se toarst hienen; dat joech net safolle opskuor. De kastlein hie ek oare funksjes: hy betsjinne de slúskes dy't foar de ôfwettering soargen. Boppedat wie hy, nei't der sein wurdt, ek noch havenmaster. Hy moast der foar soargje dat de skippers harren lisjild betellen.
Yndustry
Betterwurd hie in suvelfabryk en in legere lânbouskoalle. Beide binne se ferdwûn. It fabryk stiet der noch, opparte yn ferskate bedriuwen.
Guadiana
thumb|De rin fan de Guadiana op it Iberysk Skiereilân thumb|De Guadiana by [[Mérida (Spanje)|Mérida]]
Steatsline K
Skiednis
De spoarline waard yn fjouwer fazen iepene:
Douwe Egberts
Skiednis
right|thumb|Joure: De Witte Os De ûndernimming is ûntstien doe't Egbert Douwes fan syn bertedoarp Jiskenhuzen nei it tichtby lizzende De Jouwer ferhuze om dêr op 11 maart 1753 in winkel te begjinnen mei de namme De Witte Os. Yn 1780 waard it bedriuw oerdroegen oan syn âldste soan Douwe Egberts, it bedriuw hat noch altyd syn namme. It bedriuw hold him dwaande mei de bewurking fan kofje, tee en tabak.
Kofjekrisis
Neffens it bedriuw sels hat DE in 'belied rjochte op it duorsum ferbetterjen fan de ekonomyske en sosjale posysje fan lytse boeren'.
Liselore Gerritsen
Persoanlik
Liselore Gerritsen wie troud mei bassist en produsint Ruud Jacobs. Earder hat hja troud west mei kabaretier Paul van Vliet.
Damaskus
Skiednis
Damaskus wie haadstêd fan in krêftich ryk fan Arameejers yn de 9e iuw f.Kr. De Assyrjers ûnder Sargon II feroveren de stêd yn 732 f.Kr. Letter gong de stêd oer nei it Nij-Babylonyske Rijk en noch wer letter nei it ryk fan de Achaemeniden yn Perzje. Yn 332 f.Kr. ferovere it leger fan Aleksander de Grutte de stêd en sûnt dy tiid bleau de stêd sân tûzen jier ûnder ynfloed fan Hellenistyske en Romeinske kulturen.
Porto Riko
Befolking
Yn july 2010 wennen der 3.977.663 minsken op it eilân. De offisjele talen op it eilân binne Spaansk en Ingelsk. De grutste religy op it eilân is it Roomsk-katolisisme (85%), Protestanten en oare groepen foarmje mei-inoar sa'n 15% fan de eilânbefolking.
Wurdsoarte
It Frysk hat de neikommende wurdsoarten:
Sperkhim (pleats)
De namme waard ek wol brûkt foar de muonts dy't dêr stie. Persizer is dit de Weeshuismole. Mei de mole waard it wetter út de polder yn de Molesleat pompt, dy't eartiids oansliet op de Wâldfeart.
Lourens Alma-Tadema
Alma-Tadema liet twa net-troude dochters nei. It atelier is bewarre bleaun, mar it is nei harren dea ferfallen en yn appartementen opdield. Yn de jierren nei syn dea waad it klassisistyske wurk fan Alma-Tadema troch keunstkenners net mear op priis steld.
Osama bin Laden
Bin Laden waard berne yn Saûdy-Araabje, yn in famylje mei bannen mei it keningshûs, en mei in grut fermogen. Dat jild brûkt er no tsjin dat selde keningshûs om't er fynt dat it te folle anneks is mei de Feriene Steaten.
Fanwegen de aksjes fan Al-Kaida waard Bin Laden jierrenlang socht as terrorist. Op 2 maaie 2011 is er deadien by in oanfal fan Amerikaanske militêren op syn fersterke filla yn Abbottabad, yn it noarden fan Pakistan.
Typmasinemuseum
thumb|Typmasinemuseum Sjoch It typmasinemuseum "Sjoch" sit oan de Nije Strjitwei 73 yn Gytsjerk en bestiet út sa'n 300 typmasines, dêrfan binne 200 tentoansteld.
Aleksander Golûbev
Hy die fiif kear mei oan it Wrâldkampioenskip sprint en trije kear oan de Olympyske Winterspullen (yn 1992, 1994 en 1998). By de Winterspullen yn Lillehammer waard der ûnferwachts Olympysk kampioen op de 500 meter, foar favoryt Sergej Klevtsjenja ek út Ruslân.
Kazimierz Nowak
Hy wie nei alle gedachten de earste dy't soks die. Syn reisferslaggen binne publisearre yn it boek mei as titel Rowerem i pieszo przez Czarny Ląd, wat soksawat betsjut: 'Op 'e fyts en rinnend troch it swarte kontinint'.
Vaduz
Vaduz (siz Vadoetz, Alemannysk: Vadoz) is de haadstêd fan it foarstedom Lychtenstein; it leit oan de rivier de Ryn. Net Vaduz, mar Schaan is it grutste plak fan it lân.
Wielsbeke
Skiednis
Wielsbeke waard yn 1075 foar it earst skriftlik as Wilesbecke neamd. De wichtichste hearlikheid wie Ter Broucke en de hearen wennen yn it kastiel dat letter Kasteel Hernieuwenburg neamd wurde soe.
Earehôf Hylpen
thumb|Earehôf Hylpen It Earehôf Hylpen leit op it tsjerkhôf fan de Grutte Tsjerke yn de Tsjerkestrjitte yn Hylpen. Der steane alve stienen, fiif dêrfan binne oant no ûnbekend bleaune loftmachtmilitêren. Op de stiennen steane de nammen:
Nilgün Yerli
Libben
Se hie ûnder oaren in kollumn yn Het Parool. Foar de film 'De Garnalenpelsters' folge Yerli toanielles oan de filmakademy yn New York. Tusken 2006 en 2009 wenne Yerli wer yn Turkije, diels út ûnfrede mei it reizgjend bestean dat lestich te ferienigjen is mei it mem-wêzen (sy hat in soantsje, Leon), en foar in part om't ûntjouwings yn de Nederlânske multikulturele maatskippij har net noasken. Sûnt 2008 hat Yerli it programma 'Bij Yerli', útstjoerd troch Het Gesprek, wêryn't hja bekende Nederlanners yn Turkije ynterviewt.
Earehôf Hylpen
Skiednis
Op 22 jannewaris 1944  stoarte in Lancaster, de DS 824 fan it 514e Squadron yn it noardlik diel fan de Iselmar. De sân bemanningsleden kamen dêrby om it libben. Trije dêrfan wurde noch altiten fermist. Sersjant Chapman leit begroeven op dit earehôf. De oare bemanningsleden:
Boarnwert
De Tsjerke
By it boukundich ûndersyk fan 1979 binne oerbliuwsels fan fresko's fûn op de oergong fan skip nei absis. Yn de tsjerke binne noch âlde sarken te finen. De moaiste is dy fan Frans fan Aylva en Rixt fan Unia. Dy is makke troch Benedictus Gerbrands fan wa't der mear sarken bewarre bleaun binne. Fierders binne der noch sarken fan dûmnys te finen. De tsjerke is oerdroegen oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken.
Bornhuysterastate
Bornhuysterastate stie fier eastlik fan it doarp yn de buorskip Boarnwerthuzen. De state wurde ek wol Bornhuystera of Borndahusen neamd.
Buorskippen
Boarnwerterhoeke leit by de krusing fan de Raarderwei, Spriens en De Tange. Op Boarnwerterhoeke stiet de eardere grifformearde tsjerke út 1916 fan de arsjitekt Ane Nauta. De tsjerke is no de tsjerke fan de protestantske gemeente fan Boarnwert en Raard. Dêr stiet foar de doarpen Boarnwert, Raard en Foudgum ek de basisskoalle 'Bernewird'.
Ruth van Royen
Underwerpen bine benammen stillibbens en selsportretten. As bern wie se fassinearre troch lytse foarwerpen. Dy waarden letter faak ûnderwerp fan har stillibbens. Nei in perioade fan wurkjen yn wasco, filtstift en potlead gie se oer op oaljeferve. Troch oandwaning en fernuvering stribbe se hieltiten mear nei de ienfâld. Dy ienfâld sit ek yn it lytse it nederige en it fergonklike.
Eksposysjes fan har wienen ûnder oare te sjen yn Galerie Wiek XX, ( Nieuweschans ) en galery Mokum ( Amsterdam ) en galery Zofier yn Nijskoat.
Joop Smits
Yn 1988 gong Smits mei pinsjoen. Hy stoar yn 2003 yn de âldens fan 76 jier.
Twadammeplan
Foardielen soenen wêze: feiliger seewarring, gruttere mooglikheden foar it toerisme, mooglikheid ta ynpoldering fan in part fan it Waad. Kostenoerwegings en feroare ynsjoch oer de wearde fan it Waad en de Waadsee as natoergebiet makken dat it plan yn 1972 troch Provinsjale Steaten fan Fryslân fersmiten waard.
Nije Tsjerke (It Heechsân fan Eastermar)
thumb|''Nije herfoarme tsjerke yn [[It Heechsân fan Eastermar]] De Nije Tsjerke fan It Heechsân fan Eastermar is in yn 1868 yn eklektyske styl boud tsjerkegebou yn It Heechsân by Eastermar.
Hans van Mierlo
Libbensrin
Fan 1983 - 1986 wie hy lid fan de Earste Keamer fan de Steaten-Generaal. Ek wie hy lid fan de Kommisje Untwikkelingsgearwurking Nederlân-Suriname (CONS) en fan de Advysrie Definsjeoangelegenheden (ADA).
École nationale supérieure des mines de Paris
De Mines Paris einiget faak hiel heech yn ynternasjonale listen fan goede universiteiten.
Skiednis fan Ljouwert
Fúzjeferdraggen
It ferdrach tusken de deken fan de Aldehou oer de feriening fan dy bûtenbuert mei de stêd Ljouwert (skreaun yn it Aldfrysk): ln den nama Godis amen In da jere vses Herens da ma screef thusent CCCC ende XXXV vp sunte Agneta dey worden ferenighet ende vergaderet dio sted van Liowert ende Aldahowestra myth hiara tobiheer myth bischeede als hier ney scriowen steet Int aerste thet thio sted ende Aldahowestra schilleth wessa onder een sted riucht ney inhald der sted wilkeren der nw synt iefta deerma hier ney vm nrarra netticheet makia mochte ende dyt in thet ioghe tho duriane Item so schil dio sted van Liowerd alle sacka om tiaen der hia by leyd habbeth eer datum thissis brewis ende Aldahowestra des ghelika elkerliik buta oders schaada Item so schilleth Aldahoustra scadeloes wessa van brek iefta fellighem derma hiarem of aeskia mochte thet hia naet eer in thet buer riuchte ghynzen synd ltem wert ther enigh burgher wt thisse forscr. sted riucht birawet iefta misdeen buta syner schild thet schil dio heele meente kera bynna fiowerteen nachtem iefta den haena schilma siin goet een schet bitalia van der forscr. meente Item so schilma neen koyt haghera bruka twiska Helligha missa ende Maya dey des wynters den inbrowen biaer by pena van ener merk enda bida bare Item neen Hollandera schilma ontfaen foer een burgher neen riocht to ferane ende neen alderman mey to tziazana Thisse forscr. punten schilma halda bida gaerlegher In een orkund der weerheits o had dio sted van Leowerd thit breef bisighelat mit des steddis sighel ende om marra festicheet so had her Jouka ws persona to Alda howe ende her Johan decken dyt breef meede bisighelat myt hiara sighelem vm Aldahoustra beede wilia In da jere vses Herens als vorscr. Is It ferdrach mei Piter fan Kamminga oangeande de feriening fan Hoek mei de stêd Ljouwert (skreaun yn it Aldfrysk):
Striidboun Fryslân Frij
It wurk
Fuort nei de oprjochting wie it striidbûn ek aktyf yn de oare Fryslannen. Yn 1948 wurdt de 'Greatfryske Ried foar Politike Saken' oprjochte. Dat orgaan oppenearret him oer sawol de kwestje Helgolân as Súd-Sleeswyk yn dy jierren.
Skiednis fan Ljouwert
Frysk ferset
thumb|Edzard de Grutte Yn Ljouwert wie de Hollânske ynfloed al yn de 15e iuw te merkbiten. Dat oppenearre him yn it fúzjeferdrach mei de deken fan de Aldehou wêryn’t eksplisyt neamd wurdt dat it foar Hollanners net tastien is om harren yn de stêd nei wenjen te setten. De Skieringer Hessel fan Martena frege help fan Albrecht fan Saksen om in ein te meitsjen oan de partijstriid tusken Skier en Fet. Yn 1498 waard Fryslân oerweldige troch Albrecht fan Saksen. Ljouwert waard doe it bestjoerlik sintrum fan Westlauwersk Fryslân en de Grinzer Ommelannen. Edzard de Grutte fan East-Fryslân hie ûnder de haadlingen fan Westlauwersk-Fryslân en Grinslân in grutte oanhing. Hy makke himsels beskermhear fan Grins. Albrecht fan Saksen murk dat Edzard de Grutte ek yn Ljouwert oanhing hie en liet dêrom yn 1512 twa foaroansteande Fryske eallju yn Ljouwert ûnthalzgje.
Ynfrastrukturele ûntjouwings nei 1825
Tusken Harns en Ljouwert rûn foar 1950 de Harnzer Trekfeart. Dizze waard ferbrede en ferdjippe ta it Van Harinxmakanaal. It Van Harinxmakanaal wie yn 1951 klear. Yn septimber 1999 waard de sneldyk A32 offisjeel iepensteld. De A32 ferbynt Ljouwert mei It Hearrenfean en Swol. Yn 2003 waard besletten om de Wâldwei om te bouwen ta in fjouwerstrooks autowei mei skieden rydbanen. Op 31 oktober 2007 koe it ferkear foar it earst oer it hiele trajekt gebrûk meitsje fan fjouwer rydstroken. It weiferkear oer de Waadseewei nei Harns ta koe fan 1983 ôf oer in fjouwerstrooks sneldyk, de A31, ride. De Waadseewei fan Harns-Ljouwert en de Wâldwei Ljouwert-Drachten binne ûnderdiel fan de Rykswei 31.
Mees Toxopeus
Mees Toxopeus, (Nije Pekela, 22 oktober 1886 - Skiermûntseach, 28 febrewaris 1974) wie in skipperssoan en seeman.
Fuotbalferiening Wâldsein
Fuotbalferiening Wâldsein spilet oan de B.W. Okmastrjitte yn Wâldsein. De feriening is oprjochte op 18 july 1933.
Herman Kuiphof
Kuiphof begûn syn karriêre yn 1938 as learling-ferslachjouwer by it deibled De Nieuwe Nederlander. Yn 1946 waard hy sportredakteur by de Haagsche Courant. Yn 1961 stapte hy oer nei de VPRO-telefyzje. Foar de NTS en de NOS fersloech hy ferskeidene kearen de Olympyske Spullen en fuotbalwedstriden.
Emile Roemer
Jeugd en ûnderwiiskarriêre
Hy wie de fjirde yn in húshâlding mei fiif bern. Syn heit wie ôfdielingshaad op in kantoar.
Fuotbalferiening Waskemar
Fuotbalferiening Waskemar spilet oan de Leidyk yn Waskemar. De feriening is oprjochte op 19 febrewaris 1984.
Peter Sterkenburg
Peter Sterkenburg wie autodidakt. Nei de middelbere skoalle, dêr't er al útblonk yn tekenjen siet er in blauwe moandei op de keunstakademy Ubbo Emmius yn Ljouwert. Omdat er him net fine koe yn de abstrakte keunst fan doe gie er fan de oplieding ôf en ûntwikkele in eigen styl. Syn earste jierren as skilder foelen net ta. Syn searjewurk wie folslein kommersjeel, mar hy learde der wol skilderjen en it mingen fan kleuren mei. In buorman frege him ris om in skilderij mei skippen út de Gouden Iuw te skilderjen. It wurkjen mei loften, skippen en wetter krige him yn de besnijing en syn earste wurken hawwe dan ek in soad fan eartiidse skilders as Jan van Gooyen en Ludolf Backhuysen.
Fuotbalferiening De Wâlden
Sûnt de simmer fan 2006 hawwe VV de Wâlden en Broekster Boys, ek yn Damwâld, har jeugdôfdielingen fuseare ta de SJO Broekster Wâlden (sjo stiet foar samenwerkende jeugdorganisatie, gearwurkjende jeugdorganisaasje).
Jan Binnes
Jan Binnes, folút Jan Binnes de Boer (doopt 12 april 1744, Aldwâld - Ljouwert, 18 febrewaris 1797), wie ien fan de lieders fan it Kollumer Oproer.
Yn Aldwâld is oan de tsjerke in tinkstien oanbrocht ta syn neitins en is der in Jan Binneswei. Ek yn Surhústerfean is in strjitte, de Jan Binnesleane nei him ferneamd.
Stasjon Easterbierrum
Stopplak Easterbierrum (Obr) wie in stopplak oan it eardere spoar fan Stiens nei Harns. It stopplak fan Easterbierrum wie iepene fan 1 oktober 1903 oant 15 maaie 1935. It stasjonsgebou út 1902 waard yn 1980 sloopt.
Folwoeksene
Wetlike definysje
In mearderjierrige is yn de measte rjochtsstelsels wils- of hannelingsbekwaam en sil dus foar al syn eigen rjochtshannelings ynstean moatte. As men strafrjochtlike delikten begiet, wurdt men boppedat as mearderjierrige net mear neffens jeugdstrafrjocht, mar neffens it folwoeksenestrafrjocht berjochte. Ek oare rjochten en plichten wurde oan in persoan oerdroegen as hy of sy mearderjierrich wurdt. Sa jilde der yn in soad lannen foar beskate aktiviteiten dy't rûnom as skealik beskôge wurde (drinken fan alkohol, smoken) of wêrfoar't in beskate mjitte fan folwoeksen ynsjoch nedich is (autoriden, stimmen) minimumleeftydsgrinzen. Faak falle dy gear mei de oergong fan minderjierrigens nei folwoeksenens, mar soms ek net.
Servaas de Jong
Hy wie in learling fan Willem Bartel van der Kooi. Hy reizge in soad, ûnder oare nei Itaalje en Belgje. Servaas skildere benammen histoaryske foarstellings en portretten.
Rein Munniksma
Munniksma folge de HBS yn Drachten. Dêrnei studearre hy politikology oan de Universiteit fan Amsterdam. Nei syn stúdzje wurke hy yn 1974 as trener by it foarmingssintrum fan de Woodbrookers Arbeidersmienskip yn Koartehimmen. Fjouwer jier letter begûn hy syn politike karriêre as wethâlder fan de gemeente Opsterlân.
Gregory Peck
Hy wie ien fan de meast populêre filmstjerren fan 20th Century Fox yn de 40er oant 60er jierren. Peck spile wichtige rollen oant yn de 90er jierren. Ien fan syn opfallendste optredens wie as Atticus Finch yn de filmferzje fan To Kill a Mockingbird yn 1962, wêrfoar't hy in Academy Award krige. Presidint Lyndon Johnson eare Peck mei de Presidential Medal of Freedom yn 1969 foar syn humanitêr skreppen. In 1999 sette it Amerikaansk filmynstitút Peck op it tolfde plak fan de AFI's 100 Years.../Greatest Male Stars of All Time.
Fuotbalferiening De Westhoek
Fuotbalferiening De Westhoek spilet oan de Grindwei yn Munnikebuorren. De feriening is oprjochte op 3 novimber 1932. Read waard keazen as shirtkleur as ferwizing nei de arbeidersbeweging.
Overveen
thumb|Gesicht op Overveen Overveen is in doarp yn Noard-Hollân yn de gemeente Bloemendaal. It doarp leit tusken Haarlim yn it easten en de dunen mei de Noardsee yn it westen. Overveen hie yn 2007 goed 4000 ynwenners.
Sjoch ek
thumb|left|Gemeentehûs Blommedaal, wol it 'Sûkerpaleis' neamd
Live Free or Die Hard
Produksje
Doe't de produksje fan 'e fjirde Die Hard-film yn 2005 oankundige waard, persiis tsien jier nei't it trêde diel, Die Hard with a Vengeance, útkommen wie, waard de titel Die Hard 4.0 brûkt, mei't it it fjirde diel wie en oer kompjûters gie (updates fan software krije gauris in tafoeging lykas 2.0 of 3.2, dy't de ferzje oantsjut). De webside IGN skreau letter dat de úteinlike titel Die Hard: Reset wurde soe, mar distributeur 20th Century Fox makke noch wer letter bekend dat de film Live Free or Die Hard neamd wurde soe, in wurdboarterij fan 'e titel fan 'e Die Hard-searje en it biedwurd fan 'e Amerikaanske steat Nij-Hampshire, Live Free or Die ("Libje Frij of Stjer"). Bûten Noard-Amearika waard yn 'e meast lannen en territoaria lykwols de namme Die Hard 4.0 oanholden.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige Live Free or Die Hard oer it algemien positive resinsjes. Sa joech Richard Roeper yn it tillefyzjeprogramma Ebert & Roeper de film in tomme omheech. Hy sei dat Live Free or Die Hard "net de bêste of spannendste Die Hard-film [is], mar it is in hiel fermaaklike film". Dêr heakke er oan ta: "Willis is yn topfoarm yn syn karriêredefiniëarjende rol." De webside IGN skreau: "Krekt as de resinte film Rocky Balboa wurket dizze nije Die Hard behalven as in ferhaal op himsels oer in held dêr't it jongste fan ôf is mar noch altyd libben yn sit, ek as in nostalgysk reiske werom yn 'e tiid foar dyjingen dy't mei de orizjinele films opgroeid binne."
Stadion Feijenoord
Skiednis
Op 18 maart 2016 waard bekend makke dat Feyenoord de foarkar jout oan in nije lokaasje lâns de Maas, op 'e hichte fan de wenwyk De Veranda. It nije stadion moast in kapasiteit fan 63.000 taskôgers krije. Yn novimber 2021 waard besletten foarearst op te hâlden mei de plannen foar it realisearjen fan it nije stadion, fanwegen wizigingen yn de boukosten.
AEBN Award
De AEBN Awards, of eins AEBN VOD Awards, binne in groep Amerikaanske prizen dy't ienris yn it jier takend wurde foar de bêste pornografy dy't ferspraat wurdt fia it VOD-format, oftewol video on demand. Dêrby kin men (yn 'e regel tsjin betelling) oer it ynternet films besjen. (Uitzending Gemist is bgl. ek in foarbyld fan video on demand.) Dizze prizen wurde sûnt 2005 útrikt troch it Adult Entertainment Broadcast Network (AEBN). De winners wurde keazen op grûn fan 'e meast besjoene films.
Sint-Fransiskusbasilyk (Boalsert)
Beskriuwing
thumb|left|200px|Ynterieur De tsjerke is ûntwurpen yn de styl fan de ekspressionistyske bakstienarsjitektuer fan de Frânsman Paul Bellot. It giet om in krústsjerke mei transepten dy't deselde hichte hawwe as it skip. Oan de bûtenkant binne de gevels sober útfierd. Yn de noardlike muorre fan it skip is de oarspronklike "earste stien" fan de ôfbrutsen Fransiskustsjerke út 1846 fan arsjitekt Theo Molkenboer te sjen. Oan de noardside fan de gevel stiet in hege achtsidige toer mei in fan koper dutsen spits. Oan de súdside fan de gevel is in lytsere toer; de sakristy, in koaromgong en de bysakristy binne oan it koer fan de tsjerke útboud.
Yn de tsjerke wurdt it 13e-iuwske mirakelbyld fan Marije fan Sânwâlden fereare. It byld oerlibbe de reformaasje en komt oarspronklik út it kleaster fan Starum. Foar de reformaasje hie it byld in eigen kapel oan de krusing fan de Bruorestrjitte en de Tsjerkestrjitte. Nei de reformaasje bleau it byld foar skeining sparre en dûkte ûnder. Tsjintwurdich wurdt it byld yn de Fransiskusbasilyk bewarre.
Kloatsek
In kloatsek is ek in objekt dat men fynt by it kloatsjitten: it is in katoenen taske dêr't de kloat, (in massive bal fold mei lead, yn bewarre wurdt.
Flensburg Avis
Fryske side yn Flensborg Avis
Dat der hast gjin Frysk yn de krante stie, wie benammen in soad belutsen Noard-Friezen in stikel yn ‘e foet. Dat gou ek foar de Friisk Foriining, in organisaasje dy’t opkomt foar de Fryskpraters yn Noard-Fryslân.
Black Hills
Foar de kolonisaasje fan 'e Black Hills troch de blanken waard it gebiet bewenne troch de Lakota-Yndianen. Nei de Oarloch fan Reade Wolk waard it berchtme yn 1868 troch de Feriene Steaten by it twadde Ferdrach fan Fort Laramie formeel oan 'e Lakota ôfstien. Neitiid makke it ûnderdiel út fan it Grutte Sû Reservaat, dêr't gjin blanken kommen mochten, útsein oerheidsfunksjonarissen. Nettsjinsteande dat stjoerde it Amerikaanske regear yn 1874 it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint ûnder lieding fan luitenant-kolonel George Armstrong Custer op 'en paad om te ûndersykjen oft de geroften oer de fynsten fan goud yn 'e Black Hills wier wiene. Under Custer syn Ekspedysje nei de Black Hills waard yndie goud oantroffen, wat late ta in stoarmrin fan goudsikers nei it berchtme by wat de Goudkoarts fan de Black Hills kaam te hjitten.
WWS (fuotbalklub)
WWS (Wurdum Wytgaard Swichum) spilet op akkomodaasje 't Loo oan de Loodyk yn Wurdum. De sneonsferiening is oprjochte op 16 juny 1965.
Taylor Hawkins
Karriêre
Yn de simmer fan 2001 naam Taylor Hawkins wilens in toernee yn Europa in oerdoasis heroïne, wêrtroch't er twa wiken yn koma lei.
Leie (rivier)
Flaaksferwurkjen
De Leie is fanâlds bekend om syn ferwurkjen fan flaaks. It wetter fan de Leie is earm oan kalk en izer, en dêrtroch gaadlik foar it rotsjen fan flaaks. By de wide iggen lâns, waard eartiids it flaaks yn oppers drûge. De rivier tanket der har bynamme oan: de Gouden rivier, nei de glâns dy't it yn de Leie rûgele flaaks hie. Yn 1943 waard it rotsjen fan flaaks yn de Leie sels of yn wetterrinnen fan it Leie-streamgebiet folslein ferbean om de miljeuoantaasting dy't der it gefolch fan wie de kop yn te drukken.
Achmeatoer
Beswieren
De bou fan de Achmeatoer joech yn 1999 al beswieren fan de loftfeartside, yn ferbân mei de tichtbylizzende militêre fleanbasis Ljouwert. Mar de bou waard dochs tastien fanwege it maatskiplik belang fan de toer. Arsjitektenburo Bonnema pleatste tsjin it sin fjouwer ljochtsjes op de hoekpunten. Letter waarden dy ljochtsjes ferfongen troch in ljochtbalke dy't hielendal om de top fan de toer rint.
Namybje
Lânskip
left|thumb|220px|De Kalaharywoastyn. It oerflak fan Namybje bestiet út mear as 825 000 kante kilometer, sawat fjouwer kear sa grut as it Feriene Keninkryk. It lânskip is tige ôfwikseljend, mei bosken en savannen, bergen, woastinen en woastyneftige gebieten. De wichtichste rivier is de Oranjerivier dy't ek de grins foarmet mei Súd-Afrika.
Handley Page Hampden
thumb|250px|left|Formaasje Hampdens De Handley Page Hampden wie in Britske middelswiere bommesmiter dy't yn de Twadde Wrâldkriich troch de RAF brûkt waard. Mei de Hampden, de Whitley en de Wellington waarden yn it begjin fan de oarloch de earste oanfallen op Nazi-Dútslân útfierd. . It prototype fan de Hampden makke syn earste flecht op 21 juny 1936. Der binne sa'n 1500 fan de Hampden makke, dêrfan is benei de helte by aksjes ferlern gien.
Kleaster Fulda
thumb|left|125px|Wapen fan kleaster Fulda thumb|right|It kleaster yn 1655. Yn de midden de Ratgar-basilyk It kleaster fan Fulda, is it Benediktynske kleaster fan Fulda yn Hessen, Dútslân. It waard stfte op 12 maart 744 troch Sint Sturmius, in learling fan Bonifatius.
Sundance Filmfestival
Skiednis
Yn 1981 ferhuze it evenemint geografysk fan Salt Lake City nei Park City en yn 'e tiid fan septimber nei jannewaris. Ek krige it in nije namme: it U.S Film and Video Festival. De feroaring fan 'e tiid fan it jier waard beävensearre troch Susan Barrell, dy't Catania as organisator fan it festival opfolge wie. Hja die dat op rie fan regisseur Sydney Pollack, dy't tocht dat in filmfestival yn 'e winter mear belangstelling fan 'e filmyndustry yn Hollywood krije soe. Yn 1984 naam it Sundance Institute fan Sterling Van Wagenen de organisaasje fan it filmfestival oer. Yn 1991 waard it festival offisjeel omneamd ta it Sundance Film Festival. De namme 'Sundance' gie werom op 'e Sundance Kid, in personaazje dat Robert Redford spile hie yn 'e ferneamde westernfilm Butch Cassidy and the Sundance Kid, út 1969.
Johannes Westers
Johannes Westers (Hantum, 9 maaie 1811 - De Jouwer, 1 oktober 1881) wie in pryster. Tusken 1842 en 1852 wie hy pastoar op It Amelân, dêrnei yn Wâldsein en fan 1858 oant 1881 op De Jouwer.
Sint-Odulfustsjerke (Bakhuzen)
De Sint-Odulfustsjerke is de oan de hillige Odulfus wijde roomsk-katolike tsjerke fan Bakhuzen. It is ien fan de tsjerken fan de Hillige Kristoffelparochy, dêr't ek roomsk Balk, De Jouwer, De Lemmer, Sint-Nyk, Sleat en Wâldsein by oansletten binne.
Skiednis
Foar de reformaasje wiene de Bakhúster katoliken oanwiisd op de tsjerke fan it doe gruttere doarp Murns. Nei de reformaasje hiene de katoliken gjin eigen tsjerke mear. Yn 1633 ferbettere de sitewaasje in bytsje, doe't in preester him tusken Murns en Bakhuzen nei wenjen sette en de katoliken wer betsjinne wurde koene. Tritich jier letter waard in skûltsjerke boud, dat yn 1753 ferfongen waard troch nijbou. Nei de emansipaasje fan de katoliken waard yn 1855 de parochy Murns-Bakhuzen stifte en twa jier letter folge de bou fan in echte tsjerke. De neogoatyske pseudobasilyk út 1914 waard ûntwurpen troch de arsjitekt Wolter te Riele, dy't letter ek de neogoatyske Sint-Frederikustsjerke yn Steggerda ûntwurp. De tsjerke ferfong de âldere tsjerke fan 1857, dy't nei de bou fan de tsjintwurdige tsjerke noch in skoftke stean bleau om yn de Earste Wrâldkriich Belgyske flechtlingen op te fangen.
Ynterieur
De 14 skildere staasjes fan de krúswei komme út de âlde tsjerke en waarden dêr yn 1880 ophongen. De staasjes binne makke troch it atelier Mengelberg út Utert.
Raard
Skiednis
Sûnt 2019 leit Raard yn de gemeente Noardeast-Fryslân, dêrfoar lei it yn de gemeente Dongeradiel en foar 1984 lei it doarp yn sawol de gritenij as de gemeente West-Dongeradiel.
Tsjerke
De PKN-gemeente Meiïnoar Ien Raard-Foudgum e.o. makket gebrûk fan de eardere grifformearde Marthatsjerke, dy't yn 1916 boud waard neffens in ûntwerp fan Ane Nauta. De eardere herfoarme tsjerke wurdt net mear brûkt foar de earetsjinst en waard oerdroegen oan de Stifting Alde Fryske Tsjerken.
Otto Swalue
Otto Swalue (Rheine (Westfalen), ? - Ljouwert ± 1613) wie in jurist.
Yn 1579 folmacht foar Weststellingwerf op de lândei, foarstanner fan de Uny fan Utert. Befreone mei Menso Alting en Abel Frankena.
Wynskoat
Eardere gemeente
Wynskoat hie 18.298 ynwenners (nov. 2009), boarne: CBS) en in oerflak fan 22,24 km² (wêrfan 0,58 km² wetter).
Earelist fan Fallenen 1940-1945
Ynhâld
De list hat likernôch 18.000 nammen ferparte oer fiif groepen:
Wynskoat
Blauwestêd
Op 12 maaie 2004 is mei it projekt Blauwestêd tusken Wynskoat en Midwolda úteinsetten. De nije mar dy't oanlein waard, de Aldamtmar, leit it nije doarp Blauwestêd. It projekt wie jierrenlang in finansjeel fiasko, mar fan 2017 ôf begûn it einlings ta bloei te kommen. Yn 2020 wiene 350 fan de oarspronklike 1480 wenten dien makke en it projekt moat no noch trochgroeie oant it maksimum fan om 1250 wenten hinne helle wurdt yn 2050.
Treinferfier
Wynskoat leit sûnt 1868 oan de Steatsline B fan Harns nei Nijeskâns. Yn 1876 kaam der oansluting op it Dútske spoarwegenet doe't de spoarline Nijeskâns nei Ihrhove iepene waard. It Stasjon Wynskoat is it stasjon fan de stêd dy't yn 1865 ree wie en dy't hjoed-de-dei noch hieltyd orizjineel is. Yn desimber 2020 waard in flugge trein fan Grins nei Wynskoat wiermakke en it is de bedoeling dat der yn de takomst ynternasjonale treinen fan Grins nei Bremen ride sille yn it ramt fan de Wiederline. It wiermeitsjen dêrfan hinget gear mei it weropbouwen fan de Friezebrêge by Weener oer de Iems hinne.
Gertrudistsjerke (Baard)
De Gertrudistsjerke oan de Dekemawei yn Baard is ien fan de tsjerkegebouwen fan de protestanske gemeente Lankmeamert, dêr't ek de doarpen Winsum en Easterlittens ûnder falle.
Skiednis
De tsjerke fan Baard waard yn 1876 boud en ferfong doe in âldere tsjerke. De earste tsjerke yn Baard waard likernôch om 1250 hinne boud. Mooglik wie dat in houten gebou, dat letter ferfongen waard troch in tsjerke fan stien. Yn de rin fan de tiid waard de tsjerke ferskate kearen op 'e nij boud.
Ynterieur
De patroanhillige wurdt yn it koer oan de muorre dêr't eartiids de preekstoel stie betocht mei in skilderij fan Giovanni Dalessi (Eindhoven, 1964).
Empire of the Sun (film)
Plot
Jim wol graach syn yntrek nimme yn 'e Amerikaanske barak. Basie, dy't dêr foar master opslacht, seit dat er dat tastean sil as Jim oare kant it stikeltrie in pear strûpen set foar fazanten. Wat er Jim net fertelt, is dat der mank de Amerikanen ûnienichheid bestiet oer de fraach oft de Japanners by it stikeltrie lâns lânminen lein hawwe. Basie tinkt fan net en wol Jim syn libben dêr wol foar op it spul sette. Aldergeloks blykt Basie gelyk te hawwen. Jim wurdt lykwols op in hier nei trappearre troch in Japanske kampbewekker, en ûntkomt inkeld trochdat syn maat, de Japanske jonge, dy't sjocht wat der geande is, de bewekker op in krúsjaal momint ôfliedt. Neitiid lûkt Jim by de Amerikanen yn. Letter trochsykje de Japanners de Amerikaanske barak en treffe se sjippe, dy't foar de bewekkers bedoeld is, oan yn it besit fan Basie. Dêrom wurdt Basie wer flink mishannele, sadat er in skoft yn 'e klinyk leit te opbetterjen. Hy jout Jim opdracht en tink om syn eigendommen. De oare Amerikanen binne lykwols grutter en sterker as Jim, dat al Basie syn guod giet ferlern. Omreden fan dat falen ferstjit Basie nei syn weromkear Jim út 'e Amerikaanske barak.
Neitiid biedt Basie oan om Jim te helpen en fyn syn âldelju, mar Jim is lulk oer de dea fan syn freon en boppedat noch altyd kwetst dat Basie him yn it kamp efterlitten hat wylst er sels ûntsnapte. Hy sjocht no einlings yn hoe'n ûnbetrouber figuer oft Basie eins is, dat hy stegeret it oanbod ôf. Jim bliuwt allinne efter yn it lege kamp, dêr't er in soarte fan déjà-vu belibbet mei syn ferbliuw yn 'e lege fillawyk oan it begjin fan 'e oarloch. Lang om let arrivearret der in ôfdieling Amerikaanske soldaten om it jappekamp te befrijen, mar se treffe der inkeld Jim oan. Hy biedt de befelfierend ofsier in blikje pasteurisearre molke oan en seit: "Ik jou my oer." De ofsier nimt in slokje en antwurdet: "Oerjefte oanfurde." Jim belânet yn in weeshûs foar Westerske bern, dêr't nei ferrin fan tiid in kloft âldelju delkomt om harren bern ôf te heljen. Jim syn âldelju binne dêr ek by, mar hy ken harren net mear werom, en sy him earst ek net. It is syn mem dy't him úteinlik weromfynt, en dan sjocht Jim dat sy it is oan har lippen en har hier.