cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anzac Day
Skiednis
Hoewol't de striid by Gallipoli yn 'e measte oare belutsen lannen al lang fergetten is, waard de oantins dêroan yn Austraalje en Nij-Seelân libben holden. Foar dy beide lannen wie de Gallipoli-kampanje de earste dielname oan in grutskalige oarloch wêrby't swiere ferliezen lit waarden. It makke in djippe yndruk op 'e nasjonale psyche fan 'e beide lannen, en wurdt rûnom beskôge as it begjin fan harren nasjonaal bewustwêzen. Sadwaande waard 25 april, de datum fan 'e lânings, yn 1916 troch de regearings fan 'e beide lannen offisjeel as betinkingsdei oanwiisd mei de namme 'Anzac Day', ûntliend oan it ANZAC.
Sybrand Marinus van Haersma Buma
Yn it begjin fan de Twadde Wrâldkriich waard er lid fan it Legioen van Oud-Frontstrijders (LOF), dat letter opgong yn de Oardertsjinst (OD). Hy krige yn 1941 troch de Dútskers dien, faaks fanwege syn wurk foar it ferset. Yn maaie 1941 waard er oanholden en fêstset yn it Oranjehotel yn Scheveningen. Yn septimber 1942 waard er oer Amersfoart en Oberhausen oerbrocht nei it konsintraasjekamp Neuengamme, dêr't er stoarn is.
Grutte Sint-Jânsgeasterfeanpolder
De Grutte Sint-Jânsgeasterfeanpolder waard oprjochte yn 1854. De polder is fuortkomd út it Twadde en Tredde Feandistrikt yn en lei yn twa gemeentes, Skoatterlân en Haskerlân. De útfeante wetters leveren gefaar op foar it omlizzende lân en de bewenners. Yn 1853 waard dit besprutsen by Deputearre Steaten. Nei oerlis mei bewenners en belanghawwenden foel yn 1854 it beslút ta ynpoldering.
Film noir
Tematyk
Hiel faak giet it ferhaal yn in film noir om in sinysk, hurdhertich, desyllusjonearre manlik personaazje, fertolke troch akteurs as Robert Mitchum, Fred MacMurray en Humphrey Bogart. De protagonist wurdt typysk konfrontearre mei in moaie, mar promiscue, amorele, dûbelspul spyljende en ferliedlike femme fatale, fertolke troch bygelyks Mary Astor, Veronica Lake, Jane Greer, Barbara Stanwyck of Lana Turner. Sy makket gebrûk fan har froulike listen en seksualiteit om him sa te manipulearjen dat er úteinlik bygelyks in moard yn de skuon treaun krijt. It is gjin fraai byld dat film noir fan de frou sketst as ûnôfhinklik, manipulearjend rôfdier. Sa binne der noch hiel wat tradisjonele wearden dy’t yn dizze films ûnderstek dien wurde. Net allinnich de kearnhúshâlding leit ûnder fjoer by film noir, mar ek hiel wat oare sosjale ynstituten. It strafrjochtlik systeem wurdt as ynkompetint foarsteld, de plysje as korrupt, en sels de federale oerheid is yn film noir in bedriigjend ynstitút. Hiel wat titels fan films noirs ferwize nammers al nei dy tsjustere toan en ynhâld: Dark Passage (1947), The Naked City (1948), Fear in the Night (1947), Out of the Past (1947), Kiss Me Deadly (1955), ensfh.
Archetypyske personaazjes
De rolmodellen dy’t film noir de sjogger foarset (de stoere man, de ferliedlike frou) krije nochal wat krityk fan guon filmkritisy lykas Janey Place. Yn Women in Film Noir stelt se dat film noir a male fantasy (in manlike fantasy) is dêr’t de frou yn haadsaak troch har seksualiteit yn definiearre wurdt, en dêr’t de tsjinpoalen fan de archetypen – de ‘dark lady’ en de ‘virgin’ (faam) – yn tsjininoar útspile wurde. Oan de oare kant, sa stelt se, lit film noir ek sterke, aktive en yntelliginte froulju sjen.
Fuotnoaten
}}
Conan de Barbaar
Persoanlikheid
By syn aventoeren set Conan de iene heldedie nei de oare út 'e wei, mar syn motivaasje is dêrby yn it foarste plak altyd om syn eigen oerlibjen te bewissigjen of om der sels better fan te wurden. Pas as er al djip yn in aventoer behelle rekke is, set er soms troch as it net mear nedich is, om wraak te nimmen of út mear ûnbaatsuchtige redens. Mei't er âlder wurdt, kriget Conan it befel oer almar gruttere groepen krigers en waakse syn ambysjes oan. As er yn 'e fjirtich is, bringt er de tirannike hearsker fan Aquiloanje ûnder fuotten om sels kening foar him yn it plak te wurden. Dêrby smoart er syn foargonger op 'e treppens fan syn eigen troan.
Ferhalen fan oare skriuwers
Omreden fan 'e duorjende populariteit fan Conan de Barbaar binne der letter ferhalen en romans oer him skreaun troch in grut tal oare auteurs, ûnder wa Poul Anderson, Leonard Carpenter, Lin Carter, L. Sprague de Camp, Roland J. Green, John C. Hocking, Robert Jordan, Sean A. Moore, Björn Nyberg, Andrew J. Offutt, Steve Perry, John Maddox Roberts, Harry Turtledove en Karl Edward Wagner. Guon fan harren hawwe ûnfoltôge wurk fan Howard ôfmakke, wylst oaren folslein nije ferhalen skreaun hawwe. Sa binne der meitiid mear as fyftich romans oer Conan ferskynd.
Films
Yn 2011 waard in remake of reboot fan 'e Conan-films besocht, mei Conan the Barbarian, wêryn't Jason Momoa de haadrol spile. Dat waard lykwols gjin súkses. Yn 2012 waard bekendmakke dat Universal Pictures plannen hie om Schwarzenegger dochs nochris yn 'e rol fan Conan weromkeare te litten. Dêr waard neitiid lang neat fan heard, mar yn oktober 2019 befêstige Schwarzenegger dat dy film, dy't Conan the King komme soe te hjitten, noch altyd yn aktive preproduksje wie.
Parodyen
Yn 'e romansearje Discworld fan komyske fantasyboeken fan 'e Britske skriuwer Terry Pratchett wurdt Conan de Barbaar parodiëarre yn 'e foarm fan it personaazje Cohen de Barbaar.
Petsjory
Skiednis
De stêd waard yn 1939 troffen troch in grutte ramp. In brân ferneatige hûnderten benammen houten gebouwen en likernôch 1.500 minsken rekken dakleas.
Daor Klept de Klokke Weer
Produksje
It inisjatyf foar it meitsjen fan Daor Klept de Klokke Weer kaam fan 'e Stellingwarver Schrieversronte, dy't it meitsjen fan in Stellingwerfsktalige film seach as in middel om it sprekken fan it Stellingwerfsk te ûnderstypjen en it dialekt by bern ûnder de oandacht te bringen. It ûnderwerp waard keazen om't Stellingwervers oer it algemien hast neat ôfwitte fan it yn 'e film beljochte part fan harren eigen skiednis. De roman Daor Klept de Klokke Weer, út 1959, fan auteur H. Hoogeveen, waard dêrom as útgongspunt foar de film nommen.
Bernepornografy
Bestriding
Produsinten fan bernepornografy besykje gauris berjochting te ûntrinnen troch harren materiaal inkeld yn it bûtenlân te distribuëarjen, al wurdt dy oanpak almar sinleazer troch de tanimmende ynternasjonale gearwurking op it mêd fan 'e bestriding fan bernepornografy. Dejingen dy't pornografysk byldmateriaal fan prepuberale minderjierrigen sammelje, binne ornaris pedofilen, dy't it hawwe wolle foar eigen seksueel gebrûk (d.w.s. om derby te masturbearjen), of om it te ruiljen mei oare sammelders foar noch mear bernepornografy. Ek kin it brûkt wurde om oan oare bern sjen te litten om dy geastlik ree te meitsjen foar seksueel misbrûk yn in proses dat fan child grooming neamd wurdt, of foar útlokking fan folwoeksenen, dy't der dan mei sjantearre wurde kinne, bgl. om mei te wurkjen oan 'e produksje fan nije bernepornografy of oan berneprostitúsje.
Theunis Piersma (biolooch)
Libben en wurk
Piersma is fan betinken dat der yn de biology de lêste heale iuw te folle omtinken jûn is oan genen en te min foar it belang fan it miljeu. Dy iensidigens gie neffens Piersma mank mei in te grutte klam op saneamde eksakte wurkwizen dy't te beheind binne mei't in protte relevante ferklearingen net oan bod komme.
Roardastate (De Lytse Jouwer)
It stimkohier fan 1698 neamt by stim 7 de namme Roorda en yn it floreenkohier fan 1700 komt dy namme foar by nûmer 3. Yn 1640 wie stim 7 eigendom fan “de heer Ruis, Utrecht” wylst Sjoerd Scheltes as brûker neamd waad. Der wurdt dan gjin namme fan it goed fermeld. Yn 1698/1700 wie it eigendom fan Ulbe baron fan Aylva, de grytman fan Eastdongeradiel. It goed wie doe krekt gjin 20 hektare grut en waard brûkt troch Sjoerd Scheltes, grif in pakesizzer fan de Sjoerd fan 58 jier dêrfoar. Yn 1728 wie it gjin aadlik besit mear en is it eigendom fan “Jan Doecles erven” en brûker is Wybe Watses. Rom 100 jier letter wie Willem Doekeles Ploegsma, mooglik in oerpakezizzer fan Jan Doecles, eigener en brûker.
Geisha
Skiednis
Dat fûn plak tusken 1760 en 1780, yn in tiid dat der ek manlike geisha bestiene, dy't faak mei de froulike geisha gearlibben yn ien en deselde oriya. Tsjin 1800 wie it berop fan geisha lykwols frijwol útslutend in oangelegenheid fan froulju wurden. Yn 'e njoggentjinde iuw wie it geisha strang ferbean om yn ruil foar jild seksuële omgong te hawwen. Dat ferbod waard net ynfierd, sa't men yn 'e Westerske kultuer ferwachtsje soe, om 'e ear fan 'e geisha's te beskermjen, mar ynstee om 'e wurkgelegenheid fan 'e oiran, de prostituees, te beskermjen, dy't doedestiden yn Japan yn heech oansjen stiene. Tsjin 'e ein fan 'e njoggentjinde iuw wiene de oiran, benammen troch de yntroduksje fan Fiktoriaanske ideeën út it bûtenlân, út 'e geunst rekke, wylst yn tsjinstelling dêrta de geisha's krekt yn oansjen stige wiene. Fan likernôch 1830 ôf waarden sy beskôge as it ljochtsjend foarbyld foar oare Japanske froulju wat moade en styl oanbelange. In soad moadetrends dy't oant hjoed de dei ta gongber binne yn Japan, begûnen by de geisha's.
Herfoarme tsjerke (Wâlterswâld)
Ynterieur
Yn de Twadde Wrâldkriich waard de âlde klok troch de Dútsers foardere en omsmolten. De ferfangende klok waard yn 1949 yn Heiligerlee getten. It oargel waard yn 1894 troch de firma Bakker & Timmenga út Ljouwert boud.
Funchal
Funchal is in plak en gemeente yn it Portugeaske autonome distrik Madeara.
Galen Erso
Yn Rogue One
Om't se ûnder de radar op Eadu binnenkomme wolle, fleane se te leech. Se reitsje in útstykjende rotspjuts en moatte by nacht en min waar in needlâning meitsje, dy't se aldergeloks allegear ûnskansearre oerlibje. Se ferlieze dêrtroch lykwols harren kommunikaasje mei de rebellebasis op Yavin-IV, mei as gefolch dat generaal Draven derfan útgiet dat se omkommen binne. Hy stjoert dêrop in squadron X-wjukjagers om 'e fasiliteit op Eadu te bombardearjen. Wylst K-2SO de kommunikaasje-apparatuer reparearret, giet Cassian 'op ferkenning' út. Fan in hichte ôf sjocht er hoe't Galen Erso en de oare wittenskippers Krennic op in lâningsplatfoarm opwachtsje en ûnthelje.
Krennic hat nammentlik einlings begrepen dat de desersje fan Bodhi net op himsels stie, al moast Tarkin him dat foarkôgje. Hy is wisberet om it lek yn syn organisaasje te tichtsjen en driget alle wittenskippers fan it Enerzjyomsettingslaboratoarium troch syn liifwachten ôfslachtsje te litten as de ferrieder him net oppenearret. Uteinlik jout Galen ta dat hy dejinge is dy't ynformaasje oan Bodhi trochspile hat. Dêrop lit Krennic lykwols dochs noch de oare wittenskippers delmeane, foar't er risselwearret om mei Galen ôf te weven.
Dörte Hansen
Libben en wurk
Dörte Hansen is troud mei dokumintêre-regisseur Sven Jaax en hat in dochter. Fan 2005 ôf wenne sy mei har húshâlding yn Steinkirchen (Altes Land) en sûnt 2016 wer yn Husum
Middelnamme
Op 'e Filipinen
Op 'e Filipinen ferwiist de middelnamme útslutend nei de famkesnamme fan 'e mem. In namme as 'Juan Roxas Cruz' bestiet bygelyks út 'e foarnamme 'Juan', de middelnamme (famkesnamme fan 'e mem) 'Roxas' en de efternamme 'Cruz'. As Spaanske nammefoarmen tapast wurde soene (dêr't de Filipynske foarm fan ôflaat is), soe dizze namme 'Juan Cruz y Roxas' wurde, en dy foarm wurdt yn juridyske konteksten ek noch altyd brûkt. De reden dat de gongbere Filipynske nammefoarm dêrfan ôfwykt, is dat de Filipinen nei sa'n fjouwer iuwen Spaansk koloniaal bewâld krapoan fyftich jier ûnder Amerikaansk bestjoer stien hawwe, sadat de Amerikaanske konvinsjes der trochkrongen binne. Oars as yn 'e Feriene Steaten wurdt de middelnamme op 'e Filipinen lykwols nea ôfkoarte ta in inisjaal. Yn 'e seldsume gefallen dêr't dat wol dien liket te wurden, lykas by Manuel L. Quezon en Benigno S. Aquino III, stiet de inisjaal net foar de middelnamme (yn dizze gefallen Molina, resp. Cojuangco), mar foar in twadde foarnamme. De folsleine nammen binne yn dizze gefallen sadwaande: Manuel Luis Molina Quezon en Benigno Simeon Cojuangco Aquino III.
Reade Wolk
De Grutte Sû-Oarloch fan 1876
Doe't der yn 1874 goud fûn waard yn 'e Black Hills, krongen blanke goudsikers dat foar de Lakota hillige lân binnen, nettsjinsteande dat se dêr neffens it Ferdrach fan Fort Laramie net komme mochten. Yn maaie 1875 reizgen de opperhaden Reade Wolk, Bûnte Sturt, fan 'e Brulee, en Inkele Hoarn, fan 'e Minnikonzjû, nei Washington ta om der by presidint Grant op oan te stean dat de Amerikanen de ferdraggen neikomme soene. Mar yn Washington krigen se te hearren dat it Amerikaanske Kongres besletten hie om 'e Lakota $25.000 te beteljen foar harren lân en fan doel wie om harren in nij reservaat te jaan yn it Yndiaanske Territoarium (it tsjintwurdige Oklahoma). Bûnte Sturt fertolke de gefoelens fan alle Lakota, doe't er sei: "Jo hawwe it oer in oar lân, mar dat is net myn lân; it kin my neat skele en ik wol der neat mei te krijen ha. [...] As dat sa'n geweldich lân is, stjoer dan de blanken der mar hinne dy't no ús lân besette, en lit ús gewurde."
Mar dat diene de Amerikanen net, en in jier letter briek de Grutte Sû-Oarloch fan 1876 út, wêryn't de Lakota oanfierd waarden troch Sittende Bolle en Mâl Hynder. Hoewol't Reade Wolk syn stribjen nei it bewarjen fan 'e frede mislearre wie, focht er sels net mei yn 'e nije oarloch. Yn it neijier fan 1877 waard it Reade Wolk Agintskip ferpleatst nei de bopperin fan 'e rivier de Missoury, en it jiers dêrop waard it op 'e nij ferhuze, no nei it súdwesten fan Súd-Dakota, dêr't it omneamd waard ta it Pine Ridge Agintskip.
List fan planetoïden 68601-68700
Dit is in list fan planetoïden 68601-68700.
Tsjerke fan Westerwijtwerd
Yn 1971 waard de tsjerke oerdroegen oan de Stichting Oude Groninger Kerken.
Protestantske tsjerke fan Boarnburgum
De Protestantske tsjerke fan Boarnburgum is in tsjerkegebou fan de Protestantske Gemeente Boarnburgum-Koartehimmen.
Ynrjochting
De preekstoel is 17e-iuwsk.
Swartskonkigens
Swartskonkigens is in plantesykte yn ierdappels dy’t feroarsake wurdt troch pektolyske baktearjes wat resultearje kin yn dwerchgroei, ferwylging, gloaroaze fan lôf, nekroaze fan ferskate weefsels, in lytsere opbringst en bytiden ek it ôfstjerren fan de plant. De term swartskonkigens komt fan it skaaimerkende swart wurden en it ferfal fan it ûnderste part fan de stâle, ofwol de skonk fan ‘e plant.
Symptomen en tekens
Fierder yn it waaksseizoen kinne sympomen nei foaren komme by ripere planten, dy’t der oars útsjogge as dyselden wêrby’t swartskonk earder foar it ljocht kaam. Swartskonkigens oppenearret him as in swarte ferkleuring fan earder sûne stâlen, beselskippe fan fluch ferwylgjen, en bytiden fergieljen, fan it lôf. Undergrûnsk begjinnend, komt de ferkleuring by de stâle omheech, faak oant de hiele stâle swart en ferwylge is. Lykwols, yn guon gefallen fan betide sykte-ûntjouwing, fergielje ripe stâlen en ferwylgje noch foar’t swartkleurjen te sjen is. En nei’t de hiele stâle syktesymptomen sjen lit, kin it ferwylge part út it sicht reitsje troch noch sûne koppen.
Resistinsje
Yn de it Feriene Keninkryk en mear yn it bysûnder Skotlân, dêr’t de sykte in probleem wie, beskriuwe se swartskonkresistinte rassen better. Farianten mei resistinsjewearden fan 6-9 op in skaal fan 1-9 binne Avondale, Axona, Bonnie, Cara, Emma, Isle Of Jura, Orla, Osprey, Sarpo Mira, Saxon, Sebastian, Vales Sovereign.
Irrawaddy-iikhoarntsje
It Irrawaddy-iikhoarntsje (Latynske namme: Callosciurus pygerythrus) is in sûchdier út it skift fan 'e kjifdieren (Rodentia), de famylje fan 'e iikhoarntsjes (Sciuridae) en it skaai fan 'e pronkiikhoarntsjes (Callosciurus), dat foarkomt yn Súd- en Súdeast-Aazje.
Kirani James
Berte en oplieding
James waard yn 1992 berne yn it doarp Gouyave, yn it Karibyske eilânsteatsje Grenada. Hy genoat syn middelber ûnderwiis fan syn tolfde jier ôf op in jongesskoalle. Sels yn dy tiid al waard er beskôge as in gâns ûnthjittend atleet. Mei fjirtjin jier wûn er yn 2007 op 'e Turks- en Kaikoseilannen de gouden medalje by de junioaren op 'e 400 m op 'e Karibyske CARIFTA Spullen, en datselde jiers behelle er yn it Tsjechyske Ostrava in sulverne medalje op 'e Wrâldjongereinspullen.
Amateurkarriêre
Op syn trêde CARIFTA Spullen, yn 2009 yn Vieux Fort, op Dominika, behelle James op 'e nij it earste plak op 'e 400 m, mei in Karibysk rekôr fan 45,45 s. Dêrby fersloech er syn lânsman Rondell Bartholomew yn 'e leeftydskategory ûnder de tweintich jier. Fierders behelle er mei it Grenadaanske tiim in brûnzene medalje op 'e 4×400 m estafette. Yn datselde jier wûn James ek twa goudene medaljes op 'e Wrâldjongereinkampioenskippen yn Brixen, yn Itaalje, op sawol de 400 m as de 200 m. Hy wie de earste jonge atleet ea dy't dûbel goud op dy ôfstannen binnenhelle. Doe't James ek noch de 400 m wûn op 'e Panamerikaanske Spullen foar de junioaren, waard er útroppen ta Grenadaansk sportman fan it jier 2009.
Margaret Mahy Award
De Margaret Mahy Award (offisjeel de Storylines Margaret Mahy Medal and Lecture Award) is in Nijseelânske literatuerpriis dy't elts jier útrikt wurdt oan in skriuwer dy't in wichtige bydrage levere hat op it mêd fan berneliteratuer, of op it mêd fan it fersoargjen fan berneliteratuer of mei aktivisme om bern oan it lêzen te krijen. Dizze priis waard ynsteld yn 1991, en wurdt útrikt troch de Storylines Childrens Literature Charitable Trust of New Zealand, dy't de priis ferneamde nei de earste winner, de berneboekeskriuwster Margaret Mahy. Foar in folsleine list mei winners, sjoch op dizze side, op 'e Ingelske Wikipedy.
Oepke fan Burmania (1538-1615)
Oepke fan Burmania stelde tusken 1597 en 1604 syn genealogy fan de Fryske adel ("Frisicae nobilitatis genealogia") gear dat meastentiids it Burmaniaboek neamd wurdt. By it beskriuwen fan syn genealogyen hat er him basearre op boarnen dêr't guon wyls fan ferlern rekke binne. Dêrmei foarmet syn boek in wichtige oanfolling op de noch wol bewarre bleaune "primêre boarnen" lykas oarkonden, registers en grêfstiennen.
De Koperen Tún (roman)
Ynhâld
Dyselde wurdt lykwols as dirigint ûntslein nei in mislearre útfiering fan Wagner syn Tannhauser, wêrnei't er inkeld noch as priveemuzyklearaar wurksum is. Ut en troch komt Nol Trix yn 'e stêd tsjin, gauris as hja fjochtet of fochten hat mei oare bern om't dy sein hawwe dat har heit altyd dronken is. Nei't er de faam fan 'e Rieskes tute hat, moat Cuperus opstappe as Nol syn muzyklearaar, en as dat útkomt, rekket er ek syn oare learlingen noch kwyt. Nol besiket him te helpen en kriget it foarinoar dat Cuperus ynhierd wurdt om 'e opera Carmen te dirigearjen, mar de útfiering dêrfan mislearret alhiel, dat Cuperus rekket op 'e nij syn wurk kwyt en siket soelaas yn 'e drank. Nettsjinsteande dat reitsje Nol en Trix fereale opinoar. Nol is dêr alhiel feringele mei, mar de deis nei't se inoar de leafde ferklearre hawwe, stjoert Trix him in brief wêryn't se útleit dat it tusken harren beiden neat wurde kin. thumb|left|180px|[[Simon Vestdijk mei syn âlden, yn 1917.]]
List fan net-Fryske famkesnammen
A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Z
K
Kaatje - Katja - Kenau - Kim - Kimberly - Klaasje
M
Machteld - Mare - Maria Marieke - Masja - Megan - Mel - Melody - Melanie
O
Oda
Mennemastate
thumb|Mennemahiem 2010 Mennemastate lei ten súdwesten fan Hantumhuzen, yn de gemeente Dongeradiel. Op it terrein stiet in wenhûs.
Kleärchus fan Sparta
Libben
Oer it iere libben fan Kleärchus is net folle bekend. Hy wie de soan fan Ramfias, en moat omtrint de midden fan 'e fyfde iuw f.Kr. berne wêze. Under de Peloponnezyske Oarloch waard er yn 411 f.Kr. oan it haad fan in Spartaanske float nei de Hellespont ta stjoerd, dêr't er gûverneur fan Byzantium waard. Syn autoritêre hâlden en dragen makken him lykwols by de befolking fan dy stêd tige ympopulêr, en yn 409 f.Kr. waarden ûnder syn ôfwêzigens de stedspoarten iepene foar de Ateenske belegerders ûnder lieding fan Alkibiades.
Doe't de Perzyske prins Syrus de Jongere hearde dat der deunby de grins in Gryksk leger fan sa'n goede reputaasje aktyf wie, stjoerde er gesanten mei in bêste ponge jild om Kleärchus oer te heljen en jou him mei syn mannen by Syrus syn eigen leger. Neffens de Aldgrykske skriuwer Ksenofon, dy't eachtsjûge fan 'e hiele fjildtocht wie, fertelde Syrus der net by dat er in rebûlje tsjin syn âldere broer, de Perzyske kening Artakserkses II tarette, mar inkeld dat er oarloch fiere woe tsjin Tissafernes, de satraap fan 'e Perzyske provinsje Ioanje, en tsjin 'e opstannige Pisidiërs.
Tall Ships' Races 2018
Rûzje mei Ruslân
In lytse domper op 'e festiviteiten yn Harns wie dat de beide aldergrutste noch farrende tallships, de Russyske Sedov en Krûzenstjern, nei de finish op 'e Noardsee fan hegerhân opdracht krigen om Harns te mijen. Hja setten dêrom koerts nei it Eastfryske Emden, dêr't se weistoppe waarden yn in yndustryhaven oan 'e Südkai. Yn in ferklearring lei de Russyske ambassade yn De Haach de skuld fan dit ynsidint folslein by de Nederlânske oerheid, dy't kulturele gearwurking ûnmooglik makke hawwe soe troch Ruslân oanspraaklik te stellen foar it delsjitten fan flecht MH17 (mei in Boeing 777) boppe de Oekraïne, yn 2014.
Jordan Lee
Jordan Lee, echte namme: Gloria Lynn Grimes (6 oktober 1959), is in rêstend Amerikaansk pornografysk aktrise, dy't ek wol gebrûk makke fan 'e artystenammen Jordan Leigh, Nikki Lee en Samantha. Neffens har offisjele opjefte wie se ûnder har pornokarriêre 1.73 m, mei in gewicht fan 52 kg en kupmaat 38D, dy't se krigen hie troch in boarstfergruttingsoperaasje te ûndergean. Har artystenamme Jordan Lee ûntliende hja oan in fiktyf personaazje út 'e tillefyzjesearje Dallas.
Libben en karriêre
Jordan Lee is hikke en tein yn it Teksaanske Dallas, dêr't se letter wurksum wie as plysje-aginte by it Dallas Police Department (DPD). Se sette útein mei in karriêre as pornoaktrise yn 1993, doe't se 34 jier wie. Neffens de Internet Adult Film Database (IAFD) spile se dêrnei yn 208 ûnderskate pornografyske films, û.m. foar sokke foaroansteande labels as VCA Pictures, Vivid Entertainment, Wicked Pictures en Sin City, mar ek foar in grut tal minder bekende studio's. Yn 1998 loek se har út 'e pornoyndustry werom.
Korrektive ferkrêfting
Korrektive ferkrêfting is in haatmisdriuw yn 'e foarm fan in ferkrêfting, wêrby't almeast in lesbyske frou mei geweld of op in oare manear tsjin har wil twongen wurdt ta seksuële mienskip mei ien of mear heteroseksuële manlju, dy't beweare har op dy manear "genêze" te wollen fan har homoseksualiteit. Ditselde komt ek wol, sij it minder faak, yn omdraaide foarm foar, wêrby't in homoseksuële man ferkrêfte wurdt troch ien of mear heteroseksuële froulju. It is de fraach oft de dieders fan sokke ferkrêftings harren eigen bewearings, dat sa'n behanneling homo's yn hetero's feroarje kin, wol echt leauwe; it liket earder in besykjen om 'e slachtoffers te twingen harren mear te konformearjen oan 'e besteande, tradisjonele rolferdieling fan 'e geslachten yn in beskate maatskippij of kultuer, of om harren te straffen foar it ôfwiken dêrfan.
Foarkommen
Korrektive ferkrêfting waard foar it earst yn 'e njoggentiger jierren yn Súd-Afrika identifisearre. Sûnt hawwe har ek gefallen foardien yn Simbabwe, Tailân en Ekwador, mar yn Súd-Afrika, dêr't ek de namme foar dizze misdie betocht is, komt it noch altiten fierwei it meast foar. Korrektive ferkrêfting en it dêrmei mank geande gebrûk fan geweld hat yn Súd-Afrika ûnder slachtoffers laat ta lichaamlike ferwûnings en skeinings, psychyske trauma's, ynfeksje mei HIV en AIDS, en ûnwinske swier-reitsjen. Dêrnjonken hat it yn beskate gefallen bydroegen ta selsmoard. Fierders oerlibje guon slachtoffers de ferkrêfting yn it foarste plak al net.
Tomsk (oblast)
Geografy
It grutste part fan de regio is min tagonklik. It bestiet foar in grut part út taiga (63% fan it gebiet is bosk; en dat is 20% fan it hiele boskoerflak fan West-Sibearje) en sompen (28,9%; de Vasjûganmoerassen foarmje mei in oerflak fan 53.000 km² ien fan de grutste sompegebieten fan'e wrâld).
Skiednis
Yn 1804 waard it gûvernemeint Tomsk stifte, dat oant 1925 bestie en op 25 maaie 1925 opgyng yn de kraj Sibearje, letter de kraj West-Sibearje, weryn't Tomsk it bestjoerlike sintrum waard fan it distrikt Tomsk. Op 13 augustus 1944 waard de oblast Tomsk op 'e nij stifte, wat in lytser oerflak hat as it doetiidske gûvernemint.
Bestjoerlike yndieling en stêden
De oblast ferdield yn 16 rajon's en 4 stedsdistrikten.
James Forbes (keunstner)
Forbes waard yn Londen berne yn in Skotske protestanske famylje (dy't ôfstamme fan de greven fan Granard, dy't him yn Ierlân festige ûnder Karel II fan Ingelân).
Miuwen
Klassifikaajse
De ûnderfamylje fan de miuwen (Larinae) omfet foljende skaaien en soarten:
Albertus van Raalte
Yn Nederlân
Van Raalte waard yn 1811 berne op It Wanneperfean, in doarp yn it Stienwikerlân, yn 'e Kop fan Oerisel. Hy studearre teology yn Leien, mar om't er de regleminten fan 'e Nederlânsk-Herfoarme Tsjerke net erkenne woe, krige er letter in preekferbod oplein. Dêrom sleat er him oan by lykstimden, dy't nei de Ofskieding fan 1834 de Kristlike Grifformearde Tsjerke yn Nederlân oprjochten. (Dat tsjerkgenoatskip soe yn 1892 opgean yn 'e Grifformearde Tsjerken yn Nederlân, dy't yn 2004 wer opgiene yn 'e Protestantske Tsjerke yn Nederlân.) Van Raalte kaam dêrnei efterinoar yn Genemuiden, Mastenbroek en Ommen te stean. Yn dy snuorje naam er njonken syn predikantskip ek de oplieding fan oaren ta 'learaar' ter hân. Hy hold yn Oerisel en dêrbûten sprekbeurten en waard mear as ienris arrestearre foar it opstokeljen fan syn taharkers.
Yn Amearika
Nei't Van Raalte in pamflet nei Nederlân stjoerd hie wêryn't er de lju waarm makke om ek te emigrearjen, setten har letter datselde jiers en yn 1948 yn Holland noch ferskate oare groepen ymmigranten nei wenjen, út Oerisel, Grinslân, Seelân, Fryslân en it greefskip Bentheim, fuort oer de Dútske grins. De earste jierren wiene tige swier en in protte fan 'e lânferhuzers stoaren oan syktes, honger, kjeld en fan klearebare útputting. Boppedat wie de krite dêr't se har yn fêstige hiene gjin leech lân, mar waard it bewenne troch de Ottawa-Yndianen. Yn 't eartoan libben beide groepen gear oan 'e Macatawamar, de ferbrede mûning fan 'e rivier de Macatawa, mar om't sawol de kolonisten as de Yndianen oan har eigen sede en plige fêsthâlde woene, ûntstiene der al rillegau swierrichheden. Uteinlik kochten Van Raalte en syn folk yn 1848 alle lân oan 'e Macatawamar op, wêrnei't de Ottawa har noardliker nei wenjen setten, by it hjoeddeiske Northport.
Atlas Contact
Atlas Contact is in Nederlânske útjouwerij fan literêre publikaasjes dy't rjochte binne op Nederlân sawol as Flaanderen. It bedriuw ûntstie yn 2012 út in fúzje fan in stikmannich âldere útjouwerijen, en is in dochterûndernimming fan 'e VBK Uitgeversgroep. Atlas Contact jout benammen oarspronkik Nederlânsktalige en oersette literêre fiksje en non-fiksje út, en dêrnjonken ek boeken op it mêd fan management, ekonomy en karriêre ûnder de ymprint Business Contact.
Westertsjerke (Ljouwert)
Reformaasje
Yn de earste helte fan de 19e iuw ûndergyng de tsjerke noch in grutte ferbouwing ûnder lieding fan de arsjitekt Thomas Romein. De twa kapen fan de tsjerke waarden ferfongen troch ien kape, nije finsters waarden ynbrocht. By de ferbouwing sneuvele ek it tuorke op it dak fan de tsjerke, mar de 17e iuwske portalen bleaune beholden.
Toarteldo
De toarteldo (Streptopelia turtur; ek bekend ûnder de namme simmertoartel) is in Europeeske dowesoart. Sûnt de jierren 1980 is it tal gewoane toarteldowen yn Nederlân bot ôfnommen. Yn Fryslân is de soarte as briedfûgel hast útstoarn. Neffens de lêste telling (2019) is der yn Fryslân allinne noch in briedpearke yn Noardwâlde.
Manon Scheepstra
Manon Scheepstra (Harns, 2 maart 1993) is in keatster fan Frjentsjer dy't selektearre haadklasser is en meardere Frouljus-PC's wûn hat. Tsjinwurdig wennet se yn Ljouwert.
Prizen
Scheepstra wûn oant en mei 2021 sân keer de Frouljus-PC. Fjouwer wûn se mei Ilse Tuinenga. Yn 2013, 2015 en 2021 waard se Keninginne. De Ald-Meiers Partij wûn se yn 2008 mei Frjentsjer, yn 2014 pakte se (foar it earst) de Jong Famme Partij. Mei it winnen fan it NK Dames mei Goutum yn 2021, pakte Scheepstra ek de fjouwerde Wimpel.
Katherine Helmond
Ferstjerren
Yn 2018 hie Helmond har lêste rol yn 'e film Frank and Alva. Hja litte oan 'e sykte fan Alzheimer, dy't geandewei oanboaze. Op 23 febrewaris 2019 kaam se thús yn Los Angeles yn 'e âlderdom fan 89 jier te ferstjerren oan komplikaasjes fan demintens. Har dea waard in wike letter buorkundich makke.
Grutte Tsjerke (Toalen)
Oargel
It oargel fan de Grutte Tsjerke is ôfkomstich út de yn 1940 ôfbrutsen Galileërtsjerke fan Ljouwert. It waard yn 1832 boud troch de bruorren van Dam út Ljouwert. De midsiuwske kleasterkapel yn Ljouwert soe ferfongen wurde troch in nijbou op itselde plak, mar nei de Twadde Wrâldkriich waard it beslút nommen om dy net te realisearjen op it âlde plak mar bûten it stedssintrum. It oargel paste net yn de nijbou en gyng nei de herfoarme gemeente fan Doesburg, mar dy droech it ynstrumint letter oer oan de restaurearre tsjerke fan Toalen.
Gray (koart ferhaal)
Ynhâld
Neitiid woe se sels inkeld noch mar dea, mar dat stie har masteresse, Corona, dy't har ûnderwilens opspoard hie, har net ta. Elyna learde har koes te hâlden yn 'e fampieretroep. Tachtich jier lang wachte se har kâns ôf, en sadree't har mystike bân fan slavernij oan har masteresse einige, wat betsjutte dat se 'folwoeksen' wurden wie as fampier, wie it earste dat se die Corona in houten steak troch it hert stjitte. Dêrnei kearde se út Madison werom nei Chicago, dêr't Corona en har troep tritich jier lyn wei ferdreaun wiene troch Pierre Colbert, in sterkere fampier. No keapet se it appartemint dêr't se foarhinne wenne hat foar in sêft pryske, want men seit dat it dêr spûket, en de ferbouwing is mar heal ôf om't wurklju der net mear doare te kommen.
1910-er jierren
Oersjoch
De Earste Wrâldoarloch betsjutte ek de ein fan ien fan 'e Alliëarden, mei't it Keizerryk Ruslân te sink gie oan maatskiplike spannings dy't earder al bestien hiene, mar sterk oanboaze waarden troch de druk dy't de oarloch op it lân útoefene. Nikolaas II, de lêste tsaar fan Ruslân, waard yn 1917 by de Febrewarisrevolúsje ôfset, wêrnei't ferskate politike streamings yn it lân strieden om 'e macht. Troch de Oktoberrevolúsje, letter datselde jier, loeken de kommunistyske bolsjewiken ûnder lieding fan Vladimir Lenin en Leon Trotski oan it langste ein, hoewol't se dêrnei ûnder de Russyske Boargeroarloch noch ôfweve moasten mei fijannen yn alderhanne úthoeken fan sawol Jeropeesk-Ruslân as Sibearje.
Tsjerke fan Tytsjerk
De Tsjerke fan Tytsjerk is de protestanske tsjerke fan Tytsjerk (gem. Tytsjerksteradiel). De tsjerke stiet oan de Buorren súdlik fan it doarp.
Fransiskus fan Sales
Misjonaris yn de Chablais
Op 7 maart 1593 beneamde paus Klemens VIII him ta domproast fan Annecy. Dêr waard Fransiskus op 18 desimber fan itselde jier ta preester wijd. Al gau nei de wijing wied er ree om him yn te setten foar de rekatolisaasje fan de Chablais, in op it kalvinisme oergien diel fan it bisdom Geneve. Om't de kalvinisten de minsken straften as hja nei syn preken hearden, brûkte Fransiskus it doedestiids nij medium fan in fluchskrift om syn tinzen by de minsken oer te bringen. En dêrmei hied er súkses: nei fjouwer jier wie hast de hiele befolking fan de Chablais werom by de memmetsjerke. Dy wurkwize wie ien fan de redenen wêrom't Fransiskus fan Sales yn 1923 yn it ramt fan de 300-jierrige betinking fan syn stjerdei troch paus Pius XI ta de patroanhillige fan de skriuwers en sjoernalisten beneamd waard.
Woyzeck
Ynhâld
Franz Woyzeck is in sljochtwei soldaat, dy't legere is yn in Dútsk provinsjestedsje. Hy wennet gear mei Marie, de mem fan syn bern, dat net doopt is mei't it bûten it houlik om berne is. Woyzeck besiket mei los wurk foar syn kaptein wat ekstra jild te fertsjinjen om syn gesin fan te ûnderhâlden, en stimt ta as de kaptein him freget om mei te dwaan oan guon medyske eksperiminten fan 'e legerdokter. As ûnderdiel fan dy eksperiminten mei er fan 'e dokter bygelyks inkeld mar mear earten ite. Nei ferrin fan tiid begjint Woyzeck troch de suver sadistyske eksperiminten mei har idioate foarskriften dúdlik syn ferstân te ferliezen, en kriget er in rige apokalyptyske fizioenen.
Dom fan Magdeburg
Foargongers
In earste tsjerke op itselde plak hold ferbân mei de stifting fan it Mauritiuskleaster yn 937 troch Otto I de Grutte. Yn it jier 946 waard syn earste frou, keninginne Edith, hjir begroeven. Otto I hie blykber doe al Magdeburg ornearre as it plak dêr't hy sels ek begroeven wurde soe, ek al lei Magdeburg net sintraal mar oan de eastlike grins fan it ryk, en yn gearhing dêrmei fêstige hy yn de jierren 950 it aartsbisdom Magdeburg. Foar de Slacht op it Lechtfeld, dus noch foar syn kroaning ta keizer op 2 febrewaris 962, die de keizer it ûnthjit dat, mocht hy dy slach winne, hy yn Merseburg in bisdom oprjochtsje soe, dat blykber ûnder it noch op te rjochtsen aartsbisdom Magdeburg falle moast. Yn de jierren 950 waard úteinset mei in grutskalige nijbou. Om syn macht en oanspraken as opfolger fan de roomske keizers te demonstrearjen, liet hy in soad kostbere saken nei Magdeburg bringe, lykas it Codex Wittekindeus en pylders út de antike tiid, dy't letter by it koer fan de letromaanske-goatyske nijbou brûkt wurde soene. De earste domtsjerke wie nei alle gedachten in trijeskepige, krúsfoarmige basilyk mei in dwersskip, in eastlike krypte en in grut westlik atrium. Fuort by dizze tsjerke lei noardlik op it tsjintwurdige Domplatz in twadde, hast like grutte en tige ryk ynrjochte tsjerke, dy't mei de dom in dûbel tsjerkekompleks foarme. Mei't Magdeburg yn 968 in aartsbisdom waard, waarden Adalbert fan Trier de earste aartsbiskop en de Mauritiustsjerke ta biskopstsjerke opwurdearre. Op 20 april 1207, mei Goedfreed, ferwoastge in brân in grut diel fan de stêd. Hjirûnder ek de dom, de noardlike tsjerke en de Keizerpalts.
Efternamme
Skiednis
It bestean fan efternammen is in relatyf resinte histoaryske ûntwikkeling. Foar de Frânske Tiid hie mar in lytse minderheid fan 'e ynwenners fan Fryslân en Nederlân in efternamme, en dêrby gie it meast om 'e hegerein, dy't in eigen bynamme of de bynamme fan in stamheit of oare foarfaar as efternamme oannommen hie. In foarbyld fan dy praktyk wie Michiel de Ruyter. De measte minsken hiene inkeld in foarnamme, en waarden fan oare persoanen ûnderskaat troch de tafoeging fan in patronym, de namme fan harren heit foarsjoen fan it genityfútgong op -s (lykas Minne Simens, "Minne, soan Simen"), yn it Nederlânsk faak folge troch it tafoechsel -zoon, dat dan wer gauris ôfkoarte waard ta -z. (lykas Willem Beukelszoon of Willem Barentsz.).
Utgongen by efternammen
Yn guon talen hawwe efternammen ferskillende útgongen by manlju en froulju. Dat is bygelyks it gefal yn 'e Eastslavyske talen (Russysk, Wytrussysk, Oekraynsk en Roeteensk), de Westslavyske talen (Poalsk, Tsjechysk, Slowaaksk, Sorbysk en Kasjûbysk), guon Súdslavyske talen (Bulgaarsk en Masedoanysk), it Gryksk en de Baltyske talen (Litousk en Letsk). Russyske nammen krije yn 'e regel de útgong -a as se troch froulju droegen wurde. De dichteresse Marina Tsvetajeva, bygelyks, soe 'Tsvetajev' hjitte as se in man wie. Litouske nammen hawwe ditoangeande sels trije foarmen, ien foar manlju, ien foar ûntroude froulju en ien foar troude froulju en widdowen. Dêrby kriget de manljusefternamme 'Paulauskas' (mei de útgong -as) foar in ûntroude frou de foarm 'Paulauskaitė' (útgong -aitė), wylst in troude frou of in widdo de namme 'Paulauskienė' (útgong -ienė) draacht.
Gruttegast (plak)
Gruttegast (Grinslânsk: Grodegast, Nederlânsk en offisjeel: Grootegast) is in doarp yn de gemeente Westerkwartier yn de provinsje Grinslân yn Nederlân. It plak wie oant 2018 it haadplak fan de gemeente Grootegast. It doarp hie 3.405 ynwenners yn jannewaris 2013.
Skiednis
It doarp (as 'Majorgast') ûnstie om 1000 hinne en komt fan 1400 ôf nei foaren as tsjinhinger fan Lutjegast. It doarp hat in 17e-iuwske tsjerke, it saneamde Witte Kerkje. De tsjerke waard yn 1829 restaurearre.
Ouse (Yorkshire)
De Ouse is in rivier yn it Ingelske greefskip Noard-Yorkshire. De rivier komt út de Ure yn Cuddy Shaw Reach by Linton-on-Ouse op likernôch 6 myl streamôf fan de gearrin fan de Swale en de Ure. Dêrnei rint de rivier troch York en troch Selby en Goole en rint dan gear mei de Trent yn Trent Falls, ûnder it doarpke Faxfleet, en foarmet sadwaande it estuarium fan de Humber.
Johann Karl Wilhelm Illiger
Johann Karl Wilhelm Illiger (Breunswyk, 19 novimber 1775 – Berlyn, 10 maaie 1813) wie in Dútsk biolooch, heechlearaar, publisist en museumdirekteur. Hy hie him spesjalisearre yn 'e soölogy en yn 't bysûnder yn 'e entomology.
Libben en karriêre
Yn 1811 yntrodusearre Illiger it taksonomyske skift fan 'e slurfdieren (Proboscidea) foar de oaljefanten, mastodonten en mammoeten. Ek beskreau er in ûndersoarte fan 'e walrus, te witten de Pasifyske walrus (Odobenus rosmarus divergens). De illigerara of Illigers ara (Promolius maracana Vieillot 1816 ), in soarte pappegaai, en de illigerbrúnrêchtamarin of Illigers brúnrêchtamarin (Saguinus fuscicollis illigeri Pucheran 1845 ), in ape-ûndersoarte, binne nei Illiger ferneamd, en ek it botanyske skaai Illigera, út 'e famylje fan 'e aaifruchtbeameftigen (Hernandiaceae), draacht syn namme.
Convair 240
Maaie 2004 wiene der noch 14 Convair 240's, 7 wien dat jier noch fleanree. 78 giene ferlern by ûngemakken.
Petsjenga-kleaster
Skiednis
Trifon wie fan doel mei it kleaster de lokale Skoltsamen ta it kristendom te bekearen en te demonstrearjen dat sels yn de meast ûnherberchsume gebieten it leauwen ta bloei komme koe. Syn foarbyld waard folge troch in soad oare Russyske muontsen en yn 1572 huzen der al likernôch 50 muontsen en 200 lekebruorren yn it kleaster.
Sjon Stellinga
Jonkheid en oplieding
Stellinga waard yn 1958 berne yn it Drintske Assen, mar groeide op yn Snits, dêr't er de middelbere skoalle folge oan it Bogerman Kolleezje. Neitiid studearre er oan 'e Ryksuniversiteit Grins, earst psychology, in stúdzje dy't er net ôfmakke, en letter bedriuwskunde.
Martin Schröder
thumb|Martin Schröder in 1968 Johan Martin Schröder (Amsterdam, 13 maaie 1931) is piloat en oprjochter fan de twadde Nederlânske loftfeartmaatskippij nei de KLM, Martinair. By de oprjochting yn 1958 hjitte dy noch Martin's Air Charter. Yn 1998 nam er - 40 jier nei de oprjochting - ôfskied as presidint-direkteur fan Martinair. Aart van Bochove folge him op yn dy funksje. Fan septimber 1975 oant septimber 1976 wie Schröder foarsitter fan AMREF Flying Doctors Nederlân. Yn 1981 waard er earelid fan dy organisaasje.
Esserveld (Grins)
It poartegebou mei tagongsbrêge waard fanwege de gemeente boud neffens in ûntwerp fan Siebe Jan Bouma. It is boud yn de styl an de Amsterdamske Skoalle. Yn 1994 waard it hiele begraafplak mei poartegebou oanwiisd as ryksmonumint.
Rodney A. Grant
Karriêre
Op 'e tillefyzje spile Grant it Mohikaanske opperhaad Chingachgook yn 'e searje Hawkeye. Teffens hied er gastrollen yn searjes as Due South, Two en Stargate SG-1 (yn 'e ôflevering Spirits). Yn 'e minysearje Son of the Morning Star, út 1991, oer George Armstrong Custer en de nederlaach fan it Amerikaanske 7e Kavaleryrezjimint yn 'e Slach oan de Little Bighorn, fertolke Grant de rol fan it ferneamde Lakota-opperhaad Mâl Hynder (Crazy Horse).
Alpha and Omega (novelle)
Ynhâld
Mei help fan Anna besiket Charles de mysterieuze gong fan saken mank de wearwolven fan Chicago te ûntraffeljen. It docht bliken dat yn 'e troep fan Leo James ferskate dominante manlike wolven en alle froulike wolven op Leo syn partner Isabelle nei ferdwûn en wierskynlik deamakke binne. Wylst er him yn dizze saak ferdjippet, is Charles ferheard om te merken dat syn wolf Anna as partner útkiest. Hoewol't se inoar noch mar in pear dagen kenne, bestiet der in bân fan fertrouwen tusken harren, dy't al hiel fluch útgroeid ta mear as dat. As Charles op 'e strjitte yn Chicago út in ridende auto wei besketten wurdt, komt Charles derefter dat de swierrichheden yn Leo syn troep noch grutter binne as dat er tocht hie. Want hoewol't er der mei in skampskot ôfkomt, wurdt der in sulverne kûgel brûkt, en sulver is in stof dêr't wearwolven kwetsber foar binne. Oars hie de wûne binnen in pear oeren genêzen west, mar trochdat der in sulveren kûgel brûkt is, genêst it like stadich as by gewoane minsken. Nettsjinsteande syn ferwûnings is Charles wisberet om Leo oan te pakken. Hy siket him dy jûns op yn syn hûs, en om't Anna wegeret him yn syn ferwûne steat allinnich gean te litten, komt sy mei.
Dútske Dom (Berlyn)
Skiednis
As foarbyld foar de symmetryske koepeltuorren op de Gendarmenmarkt stiene de twillingtsjerken oant it Piazza del Popolo yn Rome. De foarmjouwing fan de koepeltuorren sels stiet yn de tradyske fan it palladianisme en krige de foarm fan de Eglise Sainte-Geneviève yn Parys, it hjoeddeiske Panthéon, fan Jacques-Germain Soufflot. Christian Bernhard Rode makke de bylden oan de koepel fan persoanen út it Alde en Nije Testamint. It grutte reliëf yn it timpaan stelt de bekearing fan Saulus foar.
De tsjerke moast oan it ein fan de 19e iuw fanwegen boufalligens ôfbrutsen wurde. In neobarokke nijbou fan it arsjitektenburo Von der Hude & Hennicke folge.
Ferwoasting en weropbou
Yn 1943 waard de Dútske Dom troch brân ferneatige. De weropbou fûn plak tusken 1983 en 1996. Op 2 oktober 1996 waard de tsjerke offisjeel wer iepene. Tuskentiids kaam de tsjerke yn hannen fan de oerheid. Sûnt 2002 is yn it bouwurk op fiif ferdjippings in útstalling oer de Dútske parlemintêre skiednis fêstige.
Noard-Yorkshire
Demografy
It ynwennertal gie omheech fan likernôch 541.800 yn 1991 nei 569.660 yn 2001, nei 1.072.600 yn 2014.
Jan de Vries (taalkundige)
Wurken
Yn de jierren 30 lei er him ta op de folkekunde, wêrby't er him ôfsette tsjin de dominante fisy fan de heechlearaar Jos. Schrijnen út Nymwegen. Schrijnen woe mei de "Commissie voor Volkskunde" in folkskunde-atlas meitsje; De Vries rjochte dêr foar oer in alternative Ynter-Akademyske Kommissy op mei in selde doel. De dea fan Schrijnen makke in ein oan de kontroverse: Jan de Vries waard beneamd ta syn opfolger as foarsitter fan de Kommissy foar Folkskunde.
Maria Kotarba
Maria Kotarba (4 septimber 1907, by Nowy Sącz — 30 desimber 1956) wie koerierster fan it Poalsk ferset yn de Twadde Wrâldoarloch. Sy smokkele geheime boadskippen en iten nei de pleatslike partisanen. Sy waard arrestearre, tramtearre en ûnderfrege troch de Gestapo en dêrnei as polityk finzene yn Tarnów fêstset en op 6 jannewaris 1943 nei it ferneatigingskamp Auschwitz oerbrocht. Maria Kotarba krige erkenning as Rjochtfeardige ûnder de Folken fan Yad Vashem yn septimber 2005 meidat sy har libben riskearre hat by it rêden fan it libben fan Joadske finzenen yn twa konsintraasjekampen.
Interpol
Wurkwize
Oars as dat yn wurken fan fiksje gauris foarsteld wurdt, is Interpol net in boppenasjonale plysjetsjinst mei it rjocht om oer de hiele wrâld fertochten te efterfolgjen en op te pakken. Krektoarsom: Interpol hat nearne it rjocht om op eigen manneboet arrestaasjes te dwaan. Ynstee is it in organisaasje dy't poer rjochte is op it helpen fan nasjonale, regionale en pleatslike plysjetsjinsten as dy te meitsjen krije mei ynternasjonale misdie. Dy help nimt benammen de foarm oan fan assistinsje op it mêd fan kommunikaasje en tagong ta databases. Om in foarbyld te jaan: as de FBI yn 'e Feriene Steaten by in ûndersyk ûntdekt dat in fertochte de wyk nommen hat nei Itaalje, kin der tiid fergriemd wurde mei it kontakt lizzen mei de Italjaanske Polizia di Stato, om't de FBI de kennis net paraat hawwe sil by wa't se dêr krekt wêze moatte. Ek kin it wêze dat dat se yn sa'n gefal hielendal net by de Polizia di Stato wêze moatte, mar dat de saak ta de jurisdiksje fan 'e Carabinieri heart. Om sok útgesyk foar te kommen, nimt de FBI yn sa'n gefal simpelwei kontakt op mei it buro fan Interpol yn Itaalje, dat krekt wit by hokker plysjetsjinst en by hokker kontaktpersoan binnen dy tsjinst oft men wêze moat.
Nasjonale plysjetsjinsten kinne by Interpol in fersyk yntsjinje om in ynternasjonaal opspoaringsbefel tsjin in beskate persoan útgean te litten. Yn 2013 waard sa'n fersyk troch Interpol 13.637 honorearre, wêrfan 8.857 kear as in saneamde red notice, wêrby't it gie om tige gefaarlike persoanen of om saken dy't om in oare reden driuwend fan aard wiene. Yn 2008 wiene der noch 4.596 red notices en yn 2003 noch mar 2.037. Yn 2013 wiene der yn totaal 52.880 jildige opspoaringsbefellen fan Interpol yn omrin.
Lidsteaten
Algemien erkende lannen dy't (anno 2019) net lid binne fan Interpol, binne Mikroneezje, Noard-Koreä, Palau en Tûvalû. Steaten mei beheinde erkenning dy't gjin lid binne fan Interpol, binne Abgaazje, Kosovo, Noard-Syprus, Súd-Osseesje, Taiwan en de Westlike Sahara.
Krityk
Interpol hat guon fersiken ta útfurdiging fan in ynternasjonaal arrestaasjebefel erkend as polityk motivearre. Foarbylden fan sokke gefallen binne de saken fan 'e Yndonezyske aktivist Benny Wenda, de Georgyske âld-presidint Micheil Saakasjvili en de Hondoereeske âld-presidint Manuel Zelaya. Dy persoanen binne dan ek fan 'e opspoaringslist fan Interpol ôffierd. Yn it meastepart fan 'e gefallen lûkt Interpol lykwols pas in red notice tsjin in flechtling yn neidat de diktatuer dy't ta de útfurdiging fan it ynternasjonaal arrestaasjebefel fersocht hat, de strafsaak ôfsletten of de sochte persoanen amnesty ferliend hat. Dat wie bygelyks sa yn 'e saken fan 'e Russyske aktivisten Petr Silajev, Denis Solopov, en Aleksej Makarov en yn it gefal fan 'e Turkske sosjologe en feministe Pinar Selek.
Tinker Bell and the Legend of the NeverBeast
Plot
Nyx beslút dat der neat oars op sit as om yn 'e bibleteek op 'e siik te gean nei de ynformaasje dêr't se ferlet fan hat. Scribble, de bibletekaris, mient dat Nyx fereale op him is en besiket in ôfspraakje mei har te regeljen oant se him op hurdhannige wize fan dat misferstân genêst. De boeken dy't er har bringt, kin se net yn fine wat se siket, mar as se Scribble einlings it mannewaar opseit, falt har each op it ûndersyk dêr't er sels mei dwaande is, nei de griene komeet dy't inkele nachten earder yn 'e loft te sjen wie. Yn in oerâld boek dat Scribble dêrfoar brûkt, stiet in tekening fan Gruff as 'it NeatochtBist'. Neffens de byhearrende tekst keart de komeet eltse 937 jier werom en makket dan Gruff wekker, dy't fjouwer stiennen tuorren bout wêrmei't er in ûnbidige stoarm opropt en yn in skriklik meunster feroaret dat hiel Pixie Hollow ferwoastget.
De folgjende dagen helpt Gruff de elfkes om 'e skea dy't troch it swierwaar oanrjochte is, te reparearjen. Mar al rillegau begjint er tige slûch te wurden, en Fawn beseft dat er dien hat wat er dwaan moast en him no wer yn 'e sliep jaan moat oant syn help oer krapoan tûzen jier fannijs nedich is. Sy en de oare elfkes beseffe dat se Gruff yn harren koarte libbens nea wer sjen sille, dat mei fertriet en grut seremonieel begeliede se him nei syn hoale ta. Dêr jouwe se him wat se kinne: in noflik bêd fan strie, in sêft holkjessen fan katoen, in drinkbak mei klear wellewetter dy't in sêft ljocht útsmyt om it folsleine tsjuster te ferdriuwen, en it ivige respekt fan 'e ferkenner-elfkes fan Pixie Hollow, dat Nyx him sels mei in bûging oanbiedt. Gruff beäntwurdet dat mei in tút en jout him del om 937 jier te sliepen.
Rolferdieling
Yn 'e Nederlânsktalich neisyngronisearre ferzje waarden de stimmen fan 'e personaazjes ynsprutsen troch û.o. Angela Schijf (Tinker Bell), Anneke Beukman, Alma Nieto, Nurlaila Karim, Eline de Munck, Rilke Eyckemans, Anne Mie Gils en Lien van de Kelder.
Resultaat
Tinker Bell and the Legend of the NeverBeast brocht yn 'e bioskopen bûten de Feriene Steaten $31,2 miljoen yn 't laadsje. It is ûnbekend hoe't dy opbringst him ferhâldt mei de opbringst yn 'e Feriene Steaten sels of mei it (ûnbekende) budget.
Douglas DC-3
thumb|Dakota by in dropping op de [[Ginkelske heide op 16 septimber 2006 by de betinking fan de Slach om Arnhim]] De DC-3 is in fleanmasine fan it Amerikaanske fleantúchfabryk Douglas Aircraft Company. Fan 1935 ôf oan binne der 10.655 stiks fan boud en ek noch 4.937 yn lisintje.