cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ingelân
Moderne tiid
Nei de oarloch waarden de wenpatroanen yn Ingelân yngeand feroare trochdat motorisearre ferkear foar eltsenien beskikber waard. In oare wichtige fernijing wie de ynfiering fan 'e National Health Service (NHS) yn 1948, dy't alle Britten út publike middels finansierde sûnenssoarch bea. Fan 'e 1950-er jierren ôf ûntjoech Ingelân him ta ymmigraasjelân, mei't grutte oantallen lju út 'e eardere Britske koloanjes har der nei wenjen setten, yn it bysûnder út Súd-Aazje (it eardere Britsk-Ynje) wei. Sûnt de 1970-er jierren ferskode de Ingelske ekonomy fan ien dy't fierhinne basearre wie op yndustry nei ien dy't mear stipe op 'e tsjinstesektor. Yn 1973 waard it Feriene Keninkryk lid fan 'e Jeropeeske Ekonomyske Mienskip, dy't neitiid omfoarme waard ta de Jeropeeske Uny. De tagong fan Ingelske bedriuwen ta de ynterne merk fan Jeropa soarge foar grutte ekonomyske groei. Tsjin 'e ein fan 'e tweintichste iuw wûnen de trije oare lânsdielen fan it Feriene Keninkryk (te witten: Skotlân, Wales en Noard-Ierlân) allegearre in beskate mjitte fan selsbestjoer, mar it bewâld oer Ingelân bleau yn 'e hannen fan it nasjonale Britske regear. Yn 2016 foarsei in oerwinning fan it ja-kamp by it referindum oangeande Brexit grutte ekonomyske feroarings foar Ingelân.
Hantumhuzen
Hantumerhoeke
By de ôfslach fan de Fennewei en de Bangawei is Hantumerhoeke ûntstien. Dêr stiet de streekskoalle. Ek de eardere grifformearde tsjerke stiet dêr.
Ferienings
thumb|260px|Master Galstrjitte
De Falom
Natoer
thumb|260px|Goddeleaze Singel, pealtsjasker 260px|thumb|Ferbiningsgebiet Houtwiel mei de Sweager Mieden mei brêge fan de Sintrale As oer de Falomster Feart Súdeastlik fan it doarp leit oan de grins mei Feanwâlden de Houtwiel, in gebiet mei plassen en reitfjilden. De grins fan De Falom mei it doarpsgebiet fan Feanwâlden wurdt foarme troch de Goddeleaze Singel, in lokaasje dêr't ferskillende spûkferhalen oer besteane. It gebiet is relatyf ryk oan reiddompen. Yn it natoergebiet stiet tichteby de singel in tsjasker, dy't yn 2017 stikken waaide en yn 2019 wer nij boud is. By de brêge oer de Falomster Feart stiet it Goddeleaze Tolhûs. De Goddeleaze Singel foarmet ûnderdiel fan it Bonifatius Kleasterpaad. Yn it ramt fan de oanlis fan de Sintrale As is it gebiet súdlik fan de Falomster Feart ek werynrjochte as natoergebiet, dat no de Houtwiel ferbynt mei de Sweager Mieden.
Aak
Histoarje
De aak as fiskersskip fan de Sudersee en it Waad komt foar it earst foar yn 1798, mar binne gjin aken yn dizze betsjutting. Se hawwe ek net boppesteande kenmerken, mar binne in mingfoarm fan de skokker en de rûnboude Fryske skipkes as de boeier.
Hedzer Rijpstra
thumb|Hedzer Rijpstra Hedzer Rijpstra (Zelhem, 11 maaie 1919 - Oegstgeest, 7 april 2011) wie in eardere Nederlânsk amtner en âld-politikus foar de CHU.
Saffron Burrows
Bernetiid
Burrows waard berne yn Londen, Ingelân yn in polityk aktive sosjalistyske hûshâlding. Har heit is arsjitekt en learaar. Mei 15 jier waard hja ûntdekt as model en dat slagge bêst yn de neifolgjende jierren.
Pedro Lira
thumb|Pedro Lira Pedro Francisco Lira Rencoret (Santiago de Chile, 17 maaie 1845 - dêre, 20 april 1912) wie in Sileensk keunstskilder. Hy heart by de generaasje grutte Sileenske masters sa as Juan Francisco González, Alfredo Valenzuela Puelma en Alberto Valenzuela Llanos, waans meast wichtige wurk om 1900 hinne ûntstie.
Molklieding
Molklieding It Amelân
Yn 1978 waard tusken Nes op it eilân op It Amelân nei Holwert op de fêstewâl de earste molk(piip)lieding yn gebrûk nomd. Dizze piiplieding fan de gearwurkjende boeren op It Amelân koste destiids fjouwer en in heal miljoen gûne (dat foar de helte betelle waard troch it Ministearje fan Lânbou) en is 15 kilometer lang; dêrfan rint 8 kilometer troch de Waadsee.
Jehannes (apostel)
Feestdei
Op 27 desimber wurdt Jehannes troch de Tsjerke feestlik betocht.
Fuotbalferiening Nijlân
Fuotbalferiening Nijlân is in fuotbalklub út Ljouwert en spilet op de fkjilden fan Nijlân. De feriening is oprjochte op 1 augustus 1946.
Grumman S-2 Tracker
De Grumman S-2 Tracker wie in Amerikaanske langeôfstânspatrouillefleanmasine ornearre foar de ûnderseeboatopspoaring en -bestriding.
Skiednis
Avengers operearren yn kloftkes fan twa as trije tastellen om ûnderseeboaten op te spoaren en uit te schakelen. Ien tastel (de hunter) wie úrist mei de opspoaringsradar, de oare fleantugen (de killers) hienen djiptebommen en raketten.
Begjin jierren fyftich wie der ferlet fan in tastel dat al dy taken allinne útfiere koe. Yn 1952 late dat ta it "Model 89", in prototype fan in tastel mei twa motors, mei fleugels oan de boppekant fan de romp, omdat sa ûnder de fleugels plak wie foar wapens. Omdat de testresultaten fan it prototype der op liken, bestelde de Amerikaanske Marine (United States Navy) 15 tastellen.
Geart fan Wou
Ferskaat
Geert fan Wou komt foar yn it boek Hasse Simonsdochter fan skriuwster Thea Beckman.
Hans Willem van Aylva baron fan Pallandt van Waardeburch en Neerijnen
Van 18 maaie 1826 oant 20 april 1881 wie hy keamerhear fan de keningen Willem I, II en III.
Frâns fan Anzjû
Skiednis
Teloarsteld yn syn byrol, besleat Frâns fan Anzjû om syn macht te fergrutsjen. Yn jannewaris 1583 waarden inkele stêden yn Flaanderen en Brabân folset mei Frânske garnizoenen. Dit om dêrnei de grutste Nederlânske stêd Antwerpen by ferrassing yn te nimmen. De ynwenners hienen de Spaanske fuery fan 1576 noch farsk yn it ûnthâld en hienen dan ek net folle op mei al dy bûtenlânske soldaten. Sy freesden in Frânske fuery. De 1500 man sterke striidmacht waard yn in mûklaach lokke en foar in grut part ôfslachte. De posysje fan Anjou wie net langer te hâlden. Anjou ferliet derop de Nederlannen yn juny 1583. Hy ferstoar op 10 juny oan tuberkuloaze. Mei syn dea wie it ôfrûn mei de Frânske stipe foar de opstân.
Fryske Buert
De Fryske Buert leit besuden it plak Den Helder en bewesten 'e buorskip De Kooy en fleanfjild de Kooy oan de Koarteflyt. Hy hat in agrarysk karakter. Sa stiet der ûnder mear in stjelppleats. It plak is ûntstien nei ynpoldering fan It Koegras. De plaknamme ferwiist nei de lânarbeiders út de provinsje Fryslân dy't dêr by en nei de ynpoldering kamen te wenjen en wurkjen. Krekt soksoarte buert is de Gelderske Buert, justjes fierderop yn de Anna Paulownapolder, yn de gemeente Anna Paulowna.
Archangelsk (oblast)
Geografy
De oblast leit yn it noarden fan de Easteuropeeske Leechflakte. De belangrykste rivier is de Noardlike Dvina, oare rivieren binne de Onega en Mezen.
Louisiana
Geografy
It heechste punt fan de frij flakke steat is de pyk fan Driskill Mountain (163 m). In grut part fan de kustgebiet bestiet út sompen.
Fuotbalferiening Noardburgum
Fuotbalferiening Noardburgum spilet op de fjilden oan de Reiddekkersstrjitte yn Noardburgum. De klup is oprjochte op 17 july 1964.(of 16 july 1960?) In bekende spiler fan de klup wie Geert Arend Roorda, dy't letter foar SC It Hearrenfean spile.
Los Angeles
Skiednis
Yn 1771 seach de fransiskaanske frater Juníperro Serra ta op 'e bou fan 'e earste missypost yn it gebiet, San Gabriel Arcángel. As delsetting waard Los Angeles op 4 septimber 1781 stifte yn opdracht fan Felipe de Neve, de Spaanske gûverneur fan 'e provinsje Opper-Kalifornje. It hie doedestiden 44 ynwenners en krige de namme El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles del Río de Porciúncula, wat "De Stêd fan Us Leaffrou de Keninginne fan de Ingels fan de Rivier de Porciúncula" betsjut. Twatrêde part fan 'e oarspronklike kolonisten bestie út mestizen en mulatten. Neitiid bleau Los Angeles tsientallen jierren lang in lyts, ûnbetsjuttend plakje oan it fuottenein fan Nij-Spanje, dat tsjin 1820 noch mar 650 ynwenners telde.
Yn 1850 krige Los Angeles de status fan gemeente. Yn 1876 waard it mei de komst fan 'e Southern Pacific Railroad oansletten op it Amerikaanske spoarweinetwurk, en yn 1885 waard ek de Atchison, Topeka & Santa Fe Railway trochlutsen nei Los Angeles. Yn 1892 waard yn 'e stêd en omlizzende gebieten ierdoalje ûntdutsen, wêrnei't him yn 'e krite in libbene oaljeyndustry ûntjoech. Dat droech der sterk oan by dat Kalifornje yn 1923 wrâlds grutste ierdoaljeprodusint wurden wie, dêr't doedestiden in fjirdepart fan alle oalje út 'e grûn helle waard. Mei dêrtroch wie de befolking fan Los Angeles tsjin 1900 oanwoeksen ta 102.000 minsken. Dy befolkingsgroei sette de drinkwetterfoarrie fan 'e stêd ûnder druk. Pas nei't yn 1913 ûnder tafersjoch fan yngenieur William Mulholland it Akwadukt fan Los Angeles oanlein wie, koe de stêd sûnder noed fierder groeie.
Under de Twadde Wrâldoarloch wie Los Angeles in wichtich sintrum fan 'e militêre skipsbou en loftfeartyndustry. De California Shipbuilding Corporation (Calship) en seis grutte fleantúchbouwers (Douglas, Hughes, Lockheed, North American Aviation, Northrop en Vultee) hiene harren haadkertier yn of deunby de stêd. Nei de ein fan 'e Twadde Wrâldoarloch begûn Los Angeles hurder te groeien as ea tefoaren. Dat hie te krijen mei it feit dat in protte manlju dy't yn 'e oarloch as soldaten yn Súdlik Kalifornje legere west hiene, fereale rekke wiene op it mylde klimaat en neitiid mei harren gesinnen dêrhinne ferhuzen. Ek de ûntwikkeling fan it Interstate Highway-stelsel, yn 'e 1950-er jierren, droech by oan 'e eksplosive befolkingsgroei, en al rillegau wreide de beboude kom fan Los Angeles him út oant yn 'e San Fernando-delling.
Bibleteken
Los Angeles telt 72 iepenbiere bibleteken, dy't rund wurde troch de Los Angeles Public Library-tsjinst.
Sport
Los Angeles is de thúsbasis fan 'e folgjende profesjonele sportklubs: Foaroansteande amateursportteams út Los Angeles binne de UCLA Bruins fan 'e Universiteit fan Kalifornje, Los Angeles (UCLA), en de USC Trojans fan 'e Universiteit fan Súdlik Kalifornje (USC), dy't beide lid binne fan 'e National Collegiate Athletic Association (NCAA).
It besjen wurdich
Op it mêd fan byldzjende keunst en oare ter besichtiging útstalde saken binne der yn Los Angeles County 841 museä en galeryen, wêrfan't de grutste helte yn Los Angeles sels stiet. Dêrmei hat de stêd mear museä per haad fan 'e befolking as lykfol hokker oare grutte stêd op 'e wrâld ek. Guon fan 'e meast foaroansteande museä yn Los Angeles binne it Los Angeles County Museum of Art (it grutste museum yn 'e westlike helte fan 'e Feriene Steaten), it Getty Center (dat ûnderdiel útmakket fan 'e J. Paul Getty Trust, de rykste keunstynstelling fan 'e wrâld), it Petersen Automotive Museum, de Huntingtonbibleteek, it Natuerhistoarysk Museum fan Los Angeles County, it Museum fan Hjoeddeiske Keunst en, yn 'e haven fan Los Angeles, it âlde slachskip de USS Iowa. In grut tal lytsere keunstgaleryen is fêstige oan 'e saneamde Gallery Row ("Galeryrige") yn it sintrum fan Los Angeles, en op 'e Downtown Art Walk, in begelate rûnlieding dêr bylâns dy't ienris yn 'e moanne holden wurdt, komme jierliks tsientûzenen lju ôf.
Demografy
Neffens in offisjele skatting troch it Amerikaanske Folkstellingsburo op grûn fan gegevens fan 'e folkstelling fan 2010 hie Los Angeles yn 2017 in befolking fan 3.792.621 minsken. De befolkingstichtens yn 'e stêd bedroech dêrmei 3.072,0 minsken de km². De hiele stêdekloft fan Grut-Los Angeles, alle foarstêden ynbegrepen, telde yn 2017 18.679.763 ynwenners. Dêrmei is Los Angeles de grutste stêd(ekloft) yn Kalifornje en oan 'e Pasifyske kust fan 'e Feriene Steaten. Lanlik sjoen docht Los Angeles kwa befolkingsgrutte inkeld ûnder foar New York. Op it trêde plak folget mei ôfstân Chicago.
Religy
Los Angeles hat fierders ek in ynfloedrike protestantske tradysje. De ierste protestantske earetsjinst yn 'e stêd waard yn 1850 yn in priveewente holden, en it âldste noch besteande protestantske tsjerkegebou is de Earste Kongregasjonele Tsjerke fan Los Angeles, dy't iepene waard yn 1867. Oan it begjin fan 'e tweintichste iuw waard yn 'e stêd de grûnslach lein foar de streaming fan it kristlik fûnemintalisme, wylst de pinksterbeweging fuortkaam út 'e Azusa Street Revival, dy't yn 1906 yn Los Angeles begûn. De measte protestanten yn Los Angeles binne blanken en swarten, dy't ta metodistyske en baptistyske denominaasjes hearre. De Timpel fan Los Angeles, Kalifornje fan 'e mormoanske Tsjerke fan Jezus Kristus fan de Hilligen fan de Lêste Dagen, ynwijd yn 1956, is de op ien nei grutste timpel fan dat tsjerkgenoatskip nei dy yn Salt Lake City.
Koudum
Koudum is in Frysk doarp yn 'e Súdwesthoeke en de gemeente Súdwest-Fryslân. It leit tusken De Fluezen en De Moarre net fier fan 'e Iselmar en de bosken fan Gaasterlân ôf. Der is in soad rekreaasje op en om it wetter. Oant de gemeentlike weryndieling fan 2011 hearde Koudum ta de gemeente Nijefurd, en foar de weryndieling fan 1984 wie it it haadplak fan 'e gemeente Himmelumer Aldefurd. Noch altyd hat it doarp in sintrale funksje foar de omkriten op it mêd fan ûnderwiis, tsjinstferliening, winkels, sport en rekreaasje. Koudum hat krapoan 2.700 ynwenners.
(wize: “It Heitelân” fan J. Lindeman)
Dêr ‘t de hege toer syn wêzen
Dan, ús feint’ en fammejierren
Binnendyk en Dam’sewei,
Sûlû (taal)
Karakteristyk
Dizze kliks kinne wizige wurde op in oantal wizen, bygelyks troch sykheljen. Sadwaande binne der wol fyftsjin kliklûden yn it Sûlû. De skreaune foarm fan de taal wurdt troch it "Zulu Language Board" fan KwaSûlû-Natal kontrolearre.
Eddy Scholl
thumbnail|Scholl yn 1970 Eddie Scholl (Ljouwert, 17 oktober 1944) is in skaker en earder wiskundelearaar.
Hendrik Schippers
Schippers hat ek konservator fan 'e Drachtster Aldheidkeamer west, en wie de stichter fan toankeunstkoar Frisia Cantat Drachten, dat er ek 40 jier laat hat.
Kuorbalferiening DFD
Kuorbalferiening DFD wie in feriening út Oentsjerk. DFD stiet foar De Fiif Doarpen: Oentsjerk, Gytsjerk Aldtsjerk, Mûnein en Readtsjerk. Sûnt 1 july 2017 is de feriening fuseare mei kuorbalferiening Tytsjerk ta kuorbalferiening De Wâlden.
De feriening is oprjochte op 6 jannewaris 1981. Foar dy tiid waard der ek al kuorballe yn Oentsjerk en omkriten, mar doe ûnder de namme sportferiening Trynwâlden, mei ûnder oare in fuotbal- en gymnastykclub Nei wat bestjoerlike problemen besleat de kuorbalferiening selsstannich fierder te gean.
DFD spilet yn in oranje/swart shirt mei in swarte broek/rok. Kuorkepraat is it klubblêd.
Kruirêd
270px|thumb|Kruirêd mei munnik In kruirêd of kruitsjil wurdt op wynmoles brûkt om it geflecht op de wyn te kruien. It kruirêd bestiet út in oantal speaken, wêrfan twa trochgeande speaken healshout, krúslings troch de kop fan de munnik stutsen binne. As fersteviging binne oer de speaken twa of trije goarrings fêstsetten. It grutste kruirêd, dat fan De Wachter yn Súdlaren, hat 32 speaken
Bonifatiustsjerke (Damwâld)
Skiednis
De tsjerke is in ryksmonumint.
Marie Tångeberg
Skoalle yn Risum
Yn 1956 waard Marie Tångeberg skoalliedster yn Risum. Hja makke wurk fan de lessen Noardfrysk en brûkte de taal ek safolle mooglik by oare skoalfakken. Fiif jier letter fierde hja it Noardfrysk yn as ynstruksjetaal. Foar it brûken fan it Noardfrysk as ynstruksjetaal op skoallen wienen gjin juridyske regels of wetten fêstlein. De Deenske skoalferiening en it Dútske bewâld lieten de skoalle yn Risum fierders gewurde. Yn de earste jierren op skoalle krigen de bern inkeld noch Noardfrysk as ynstruksjetaal. De skoalfakken Deensk en Dútsk kamen dêr yn de tredde en fjirde klasse by. Yn de santiger jierren wie it dien mei it Noardfrysk as ynstruksjetaal by alle skoalfakken. Der wienen net mear genôch bern dy't de taal meikrigen as memmetaal en de betingsten fan de skoallen yn it fuortset ûnderwiis waarden aloan skerper.
Boeken
Neist har kulturele wurk foar it Noardfrysk hat Tångeberg ferskate boeken skreaun. It boek Föögle önj Nordfraschlönj ferskynde yn 1992. Yn 1995 hie se Söl önj bile an tääle (Sal yn byld en fertellingen) klear. Yn it jier 2000 makke sy it populêre learboek Lees an liir frasch önj hüüse an schölj wrâldkundich. Dêrneist die sy oersetwurk. Yn 1993 sette se in wurk fan Astrid Lindgren oer nei it Noardfrysk, te witten Eemil Foon Lönebärj. Yn it jier 2000 ferskynde Wiike wiiking. Har lêste publikaasje, Foon boole an swåmpe, ferskynde yn 2006.
Meeden
Liberalisme
De 19e iuw brocht dêryn feroarings. Dûmny Johannes Mensinga brocht fan 1754 oant 1799 feroaring yn dat strange leauwe en der kaam in frijsinnich klimaat. De ûnderlinge ferhâldings feroaren en de boeren begûnen te stribjen nei in grutter polityk en maatskiplik oansjen. Tusken de wrâld fan de boeren en lânarbeiders ûntstie yn dy tiid in brede kleau. Fral yn tiden fan ekonomyske delgong wie it foar de lânarbeiders dreech om yn libbensûnderhâld te foarsjen; de earmoede wie grut en yn 1892 ûntstie der opskuor.
Galamadammen
Skiednis
Yn 1732 kaam der in skutslûs yn de doe oanleine slieperdyk.
Cam (rivier)
Oerstreamings
De Environment Agency is oars ferantwurdlik foar it behear fan de hiele rivier.
Fluchfjoerkanon
In fluchfjoerkanon as masinekanon is in automatysk fjoerwapen dat hurd efter elkoar granaten ôffjurje kin. De granaten dy't in fluchfjoerkanon fersjit hawwe in kaliber fan 20 mm en swierder. In fluchfjoerkanon is lichter as artillerygeskut, dat hjoed-de-dei faak in kaliber fan 120 en 155 mm hat.
Aailân
Oar
Aailân is ek de namme fan in fjoertoer op Aailân/Teksel, sjoch Fjoertoer Aailân
Will Eisner
thumb|Will Eisner William Erwin Eisner (Brooklyn, 6 maart 1917 – Fort Lauderdale, 3 jannewaris 2005) wie in Amerikaanske skriuwer fan tekenteltsjes. Hy stiet bekend as ien fan de pioniers fan de Amerikaanske strip. Syn wurk omfiemet û.o. de rige The Spirit, it boek A Contract with God en mear resint it boek Fagin de Jood.
Ids de Beer
thumb|It oarlochsmonumint op it Noarderbolwurk fan Dokkum mei de namme Ids de Beer Ids de Beer (Nes (West-Dongeradiel), 7 juny 1916 - Ljouwert, 2 febrewaris 1945) wie in Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich.
De Beer wie grifformeard en hannele tsjin ûnrjocht fanút syn bibelske oertsjûgings. Hy wie troud en liet in frou en twa bern nei. Hy waard beïerdige op it Herfoarme Begraafplak yn Nes. Yn Nes is ek in betinkteken foar him oprjochte en in strjitte nei him neamd.
Korsika
Geografy
Der binne in soad bergen op it eilân (heechste punt: Monte Cinto, 2710 m) en is net tichtbefolke. In wichtich skaaimerk fan it eilân is de maquis: rûch, krûdich strewel. It noardeasten fan it eilân is in nasjonaal park. Der binne in protte seldsume plantesoarten op it eilân.
Skiednis
Oan it begjin fan de 18e iuw wie Korsika in part fan de Italjaanske stêdsteat Genua. De Korsikanen koene it om 1730 net rjocht lykfine mei it bewâld en it kaam ta in opskuor, yn 1735 waard troch de Consulta fan Corti (parlemint) besletten dat de Hillige Maria Keninginne fan Korsika wurde soe. Luigi Giafferi, Ghjacintu Paoli en Andria Ceccald waarden as kapitein fan de naasje keazen. De abbekaat Costa sette útein mei it skriuwen fan in grûnwet.
Kalifornysk Skiereilân
right|thumb|250px|It Kalifornysk Skiereilân (read), yn [[Meksiko (grien).]] It Kalifornysk Skiereilân (Spaansk: Península de Baja California), ek wol Nederkalifornje of Leech-Kalifornje neamd (Spaansk: Baja California), is in grut skiereilân oan 'e westkust fan it Noardamerikaanske kontinint, dat diel útmakket fan Meksiko. Foarhinne foarme it bestjoerlik ien gebiet mei Opperkalifornje, dat no de Amerikaanske steat Kalifornje is.
Slûs Iesumasyl
Doe't yn 1969 de Lauwerssee Lauwersmar waard, feroare de funksje fan de syl as seekearing. Om’t it wetterpeil yn de Lauwersmar leger leit as op de Fryske boezem is de skutsslûs bleaun. It gemaal is sa bleaun as yn 1930. Allinne waard it yn 1979 automatisearre. As it wetter op in bepaalde hichte stiet, beginne de pompen fansels te wurkjen.
Thor Heyerdahl
thumb|Thor Heyerdahl Thor Heyerdahl (Larvik, 6 oktober 1914 - Colla Micheri, 18 april 2002) wie in Noarsk antropolooch. Hy hat in oantal bysûndere ekspedysjereizen dien om dêrmei bewiis leverje te kinnen dat fertsjinwurdigers fan iere kultueren al betiids kontakten mei elkoar hienen, bygelyks de Eskimo's en de Yndianen.
Ekspedysjes
thumb|De Kon-Tiki yn it lyknammige museum yn Oslo Op 28 april 1947 sette Heyerdahl útein mei fiif oaren foar in seereis fan Perû nei Polyneezje op in float fan balsahout, dat troch him de Kon-Tiki neamd waard. De bou fan it float hie der sels dien en wie makke nei Inka foarbyld. De ekspedysje die 101 dagen oer dizze reis, dêr't se, folslein ôfhinklik fan streaming en wyn, al meanderend 6880 km ôfleinen. Uteinlik arrivearren sy op it atol Raroia, yn de Tuamotueilannenkloft besuden fan de Marquesaseilannen yn Frans-Polyneezje. It boek dat Heyerdahl dêroer skreau waard in bestseller. Jierren letter die lykwols bliken út DNA-ûndersyk dat de foarâlden fan de Polyneezjers onomstotelijk út Aazje kamen. .
De Ra I en Ra II ekspedysje
Yn 1969 mislearre in besiking om mei seis mei-opfarrenden yn de Ra I de oertocht te meitsjen. Hja bleaunen stekken op goed 1000 km fan it eindoel ôf. In oare kear yn 1970 slagge it Heyerdahl wol mei de papyrusboat Ra II de oerside te berikken. Diskear fear er yn 56 dagen fan Marokko nei Barbados en kaam oan op 12 july. De Ra II is te besjen yn it Kon-Tikimuseum te Oslo.
De Tigrisekspedysje
Fan 1982 oant en mei 1984 late hy in ekspedysje nei de Maldiven, fan 1986 oant 1988 nei Peaske-eilân en yn 1988 langomlet nei Perû.
Woodhenge (Amesbury)
Yn de midden fan de sirkels waard in grêf fûn fan in bern mei trochboarre plasse. It hiele kompleks hat in talúd en in sleat rûnom. In daam oan de noardeastside foarme de tagong fan it terrein.
Rienslûs
De Rienslûs is in spuislûs op De Lemmer út 1957.
Hoarsa
Hoarsa is in wetter yn de gemeente Súdwest-Fryslân dat by de suveringsynstallaasje fan Warkum rint. Yn it noardeasten rint it oer yn de Warkumer Trekfeart en rjochting Hylpen hjit it Dyksfeart. De spoarbrêge oer de Hoarsa sil in trochfearthichte fan 2.50 m. krije.
Sportferiening Oeverzwaluwen
Fuotbalferiening Oeverzwaluwen is in sportklup út Koudum, dy't oan gymnastyk, fuotbal, tennis en follybal docht. De klup waard oprjochte op 10 july 1929 ûnder de namme “Unitas”. De fjilden lizze oan de Dûmny L. Tinholtstrjitte yn Koudum. Sporthal De Sândobbe wurdt brûkt foar it sealfuotbal.
Tom Brok
De skiednis fan it laach
De lêste Tom Brok is syn soan Okko II. Dizze erft grutte stikken lân sadat er him haadling fan hiel East-Fryslân neame koe. Mei in oerwinning op de Friezen yn Westerlauwersk Fryslân fêstiget hy ek dêr syn bewâld. Hy behellet dizze oerwinning tegearre mei de oan him ferbûne haadling Fokko Ukena en hearsket oer Westerlauwersk Fryslân en Emden. Yn de tiid dy't dêrop folge komt it tusken Fokko Ukena en Okko Tom Brok ta in skeel, dy't oergiet yn iepentlike Oarlochfieren tusken beide. Okko wurdt twaris troch Fokko ferslein, earst yn 1426 yn de Slach fan Detern en dêrnei op 28 oktober 1427 op de Wylde Ikkers tusken Oldeborg en Mariënhafe. Okko waard nei Lier brocht en bleau fjouwer jierren finzen. Hy ferstoar yn 1435 machteleas as lêste fan syn laach.
Rheinstein
Midsiuwen
thumb|left|Rheinstein yn 1636 Dendrogronologysk ûndersyk fan hout oan de súdlike muorre wiisd op in boubegjin yn 'e jierren 1316-1317. Dêrmei kaam in ein oan de eardere rûzings fan guon oer in boubegjin yn 900 of 1000. Yn 1323 waard it kastiel foar it earst as besit fan Mainz neamd. De opdrachtjouwer moat dêrom de aartsbiskop fan Mainz west ha, Peter van Aspelt (1306-1320). Syn doel mei de bou wie om tefoarren te kommen dat de ruïne Reichenstein werboud waard. Reichenstein, dat krekt wat mear de stream ôf yn it sicht fan Rheinfels leit,  wie nammentlik in earder rôfriddersnêst, dat troch kening Rudolf fan Habsburg yn 1286 ferneatige wie. Nei't de eardere besitters de ruïne yn 1290 oan it karfoarstedom Palts ferkochten, wie it foar Kar-Mainz nedich om harren gebiet better te beweitsjen. Rheinfels waard yn 1330 grutter makke en tsjin it ein fan de 15e iuw nochris, alhoewol't it kastiel syn strategyske belang doe al kwyt wie om't Kar-Palts yn 1344 Reichenstein opjoech en oan Kar-Mainz oerliet.
Weropbou
De lêste eigner fan de Dútske heechadel wie prinsesse Barbara Irene von Preußen. Hja ferkocht it kastiel yn 1973 en wenne yn 'e omkriten fan Kiel. Hja ferkocht it kastiel yn 1975 oan de operasjonger Hermann Hecher. Earder wiene al in hiel soad saken fan it oarspronklike ynterieur ferkocht. Mei help fan de oerheid en in feriening liet dy it kastiel yn 'e rin fan de tiid restaurearje.
Alddeel (Ljouwert)
It Alddeel is in wetter dat fan Ljouwert nei de Kanterlânsbrêge yn de rjochting fan Aldtsjerk rint. Nei de brêge hjit it wetter De Moark, dy’t trochrint nei Rinsumageast.
Nanningaferlaat
thumb|right|300px|Nanningaferlaat Nanningaferlaat is in slûs yn de Opsterlânske Kompanjonsfeart yn Eaststellingwerf. De slûs is boud yn 1816. De stiennen slûs is fan lettere datum.
Aldkarre
De Aldkarre is in mar yn Nijefurd. It wetter leit súdlik fan de De Oarden en de De Holken by Galamadammen.
Fenno Schouwstra
Fenno Lodewijk Schouwstra (Ljouwert, 7 jannewaris 1924 – Oosterbeek, 26 maaie 2012) wie publisist/útjouwer en sportredakteur fan Het Vrije Volk (1945-1962). Doe't oerpleatsing út Fryslân drige, begûn er yn 1963 mei in eigen publisiteitskantoar. Utjouwer/haadredakteur fan  't Kleine-krantsje-voor-Leeuwarden-en-de-wijde-wereld-er-omheen sûnt 1964, in 14 deisk periodyk (ta gelegenheid fan it tsienjierrich jubileum yn 1974 kaam út: Koekehappen)
Flaainamme
In flaainamme of poppenamme is in namme of oantsjutting dy't bedoeld is om te flaaikjen. Men kin dan bgl. tinke oan beneamings as "skatsje" en "leave", dy't fral troch manlju foar froulju brûkt wurde.
It kin ek in namme wêze dy't út de bernetiid oerbleaun is. Gewoane Fryske nammen wurde dan feroare lykas by: Pibe (Sybren), Kinge (Rinse), Pom (Rommert), Ije (Sytse), Kei (Gerrit), Kike (Grytsje), Kekke (Geartsje en Gelske), Kinke (Rinske), Pomme (Romkje), Nine of Nynke (Tryntsje), Poai (Baukje of Froukje) en Koai (Joukje).
Fredrik Hjalmar Johansen
thumb|right|Nansen (lofts) en Johansen op [[Kaap Flora nei harren tocht oer it pakiis.]] Fredrik Hjalmar Johansen (Skien, 15 maaie 1867 – Oslo, 4 jannewaris 1913) wie ien fan de bekendste turners yn Noarwegen. Hy naam diel oan Fridtjof Nansens poalekspedysje mei de Fram yn 1893, en gie mei Nansen op ski's noch fierder rjochting noarden yn 1895. By it weromkommen yn Noarwegen waarden se as helden ûnthelle.
Johansen krige de Súdpoalmedalje (Sydpolsmedaljen), de Keninklike Noarske ûnderskieding dy't yn 1912 troch kening Haakon VII ynsteld waard om meidoggers oan de Súdpoalekspedysje fan Roald Amundsen te beleanjen. Johansen rekke lykwols fannijs oan de drank, waard depressyf en die himsels te koart yn 1913. Hy liet in frou, Hilda Øvrum (1868-1956), en fjouwer bern nei.
Lorentzslûzen
De Lorentzslûzen is in slûzekompleks yn de Ofslútdyk by Koarnwertersân. De bouwurken binne wichtich foar it peil op de Iselmar en de skipfeart fan en nei de Waadsee.
Armeensk
Armeensk - (Հայերեն, Hayerēn) is de Yndo-Europeeske taal dy't yn Armeenje sprutsen wurdt troch de mearderheid fan de befolking. It tal sprekkers fan de taal op de wrâld bestiet út likernôch 6.7 miljoen minsken. De taal wurdt net allinnich yn Armeenje sprutsen, mar ek yn Nagorno-Karabakh en de Armeenske Diaspora, bygelyks yn Frankryk en de Feriene Steaten.
Mantsjoerije
Yn it ferline hawwe grutmachten as Ruslân, Sina en Japan om it besit derfan striden. Mantsjoerije grinzet yn it westen oan Mongoalje, yn it noarden oan Sibearje en yn it easten oan Noard-Korea.
Oerfal op it Hûs fan Bewar (Ljouwert)
De oerfal
De trije arrestanten dy't troch de SD-ers brocht wiene, blieken ûnderdûkers te wêzen, en hoewol't se net op 'e list stiene, koene Oberman-en-dy harren fansels net bêst dochs noch yn in sel stopje. Ek ferskate oare finzenen dy't net op 'e list stiene, wiene út 'e sel helle, dat it úteinlike tal befrijden kaam op persiis fyftich man. Dêr kaam noch ien by, de sipier Tiemersma, dy't in protte wurk dien hie foar it ferset. Om't it foar de Dútsers dochs wol dúdlik wêze soe dat de oerfallers help fan binnenút hân hiene, waard, troch Tiemersma ek mei te nimmen, alle skuld op him laden. Sa koene de oare trije by it ferset behelle sipiers trochgean mei har wurk.
De befrijde finzenen waarden, om net altefolle op te fallen, yn lytse ploechjes nei bûten ta litten. Dêr waarden de measten fan harren der op eigen manneboet op útstjoerd. Se moasten har neitiid melde op ûnderskate plakken yn Ljouwert, dêr't se opwachte waarden troch leden fan 'e NBS. By wize fan wachtwurd moasten se dan freegje: "Witte jo ek hoe let oft it is?" It antwurd op dy fraach wie dan: "Heech tiid dat wy op hûs oan geane." As beide partijen ienris op dy wize identifisearre wiene, waard de befrijde finzene nei in ûnderdûkadres ta brocht. Dit diel fan 'e operaasje ferrûn sûnder wryt of slyt, en alle ûntsnapten kamen feilich op harren bestimming oan. Om 18.35 oere, minder as in oere nei it begjin fan 'e oerfal, ferlieten de lêste KP-ers de Blokhúspoarte, wêrnei't de seis leden fan 'e bewekkingsploech har ôfjoegen út it hoekpân oare kant de strjitte. By de hiele operaasje wie gjin skot lost.
Reäksje fan 'e Dútsers
Tsien minuten letter, om 18.45 oere, ûntdieken de Dútsers wat der bard wie. Sa gau't dat mooglik wie, sleaten se hiel Ljouwert hermetysk fan 'e bûtenwrâld ôf, wêrnei't se deselde jûns noch en teffens op sneon 9 desimber ferskate razzia's holden. Dêrby waarden ferskate lju oppakt, mar nimmen fan 'e dielnimmers oan 'e oerfal of de befrijde finzenen. Inkeld Klaas Leijenaar waard letter wer arrestearre troch de SD, mar hy hie doe in ferfalske persoansbewiis by him en men koe him net werom as ien fan 'e befrijde finzenen. Dat stelde him by steat en oerlibje sels yn Dútske finzenskip de oarloch. Fan 'e dielnimmers oan 'e oerfal waard KP-er Johannes Kolf (skûlnamme: Jodocus) op 29 jannewaris 1945 op syn ûnderdûkadres deasketten troch in SD-er, en Johannes Nieuwland wie op 11 april fan dat jier ien fan 'e trettjin slachtoffers fan 'e saneamde Dronryp-represaille. Datselde gou foar Mark Wierda, dy't sydlings by de oerfal belutsen west hie troch it meitsjen fan plattegrûnen, en foar Sybrandus van Dam, in lid fan 'e 'ôffierploech' dy't de befrijde finzenen nei harren ûnderdûkadressen late.
Wâlterswâld
Skoallen
Wâlterswâld hat twa skoallen (sitewaasje 2021):
Rispenserpoldermole
De Rispenserpoldermole is in poldermole en ryksmonumint tusken de doarpen Easterein en Hidaard yn de gemeente Súdwest-Fryslân.
Peter Krause
Peter William Krause (Alexandria, 12 augustus 1965) is in Amerikaanske akteur fan Dútsk en Ingelsk etnysk komôf.
Adema's Tsjerkoargelbou
Ljouwert
De oargelmakkerij waard mei úteinset troch de bruorren Carolus Borromeus Adema (1824-1905) en Petrus Josephus Adema (1828-1919). In tredde broer, Johannes Romanus Adema (1834-1862), wurke ek mei. In fjirde, Epko Adema, boude de kasten en ek de fyfde broer, de boukundige Adrianus Adema (1825-1870), holp wol mei. Beide broers krigen har oplieding by firma's als Van Dam te Ljouwert, Willem Hardorff te Ljouwert, Bätz & Witte te Utert en Loret.
Sjongfestival foar Bern
List fan winners:
King's Lynn
Ut de skiednis
Oarspronklik hjitte it plak Bishop's Lynn, omdat it yn de 12e iuw ta it lân fan de biskop fan Norwich hearde. Doe't kening Hindrik VIII alle kleasters yn 1538 ophefte, kaam Bishop's Lynn oan de kroan en waard it keninklik besit. Dat feit ferklearret de nammeferoaring yn King's Lynn.
Formearum
Ekonomy
Formearum is fan oarsprong in boeredoarp. Feehâlderij wie de wichtichste ynkomsteboarne. Tsjintwurdich binne der net folle boeren mear yn Formearum, en wurdt it measte ynkommen út it toerisme helle. Benoarden Formearum steane in soad simmerhuzen byinoar: Formearum-Noard. By de strânoergong nei see stean twa hotels, mar ien stiet al jierren leech. Formearum hat in supermerk, twa restaurants en in kroech. Ek stiet dêr de cranberry-fabryk fan it Skylger cranberrybedriuw Van Urk. Fierders is yn Formearum de grutste jeugdkemping fan de Waadeilannen: kemping Appelhof.
Wrâldkampioenskip keatsen 2012
It Wrâldkampioenskip keatsen is yn Frjentsjer; mei keatsfoarmen as it muorrekeatsen, Keatsen Frysk Spul, en Ynternasjonaal Spul.
10 Things I Hate About You (film)
Casting
Sawol Josh Hartnett as Ashton Kutcher makken kâns op 'e rol fan Patrick, dy't úteinlik nei Heath Ledger gie. Eliza Dushku die audysje foar de rol fan Kat, en Katie Holmes waard foar dy rol ek yn omtinken nommen. Kate Hudson waard de rol fan Kat oanbean, mar har mem Goldie Hawn mocht net oer it senario fan 10 Things I Hate About You en lei dêrom it near op it spyljen fan har dochter yn 'e film. Sadwaande krige Julia Stiles úteinlik de rol taparte. Foar Ledger en Stiles, en ek foar Joseph Gordon-Levitt, dy't Cameron spile, foarme 10 Things I Hate About You de trochbraak yn harren karriêre.
Alexander Kielland
Kielland kaam út in begoedige keapmanshûshâlding. Sels soe er him it lot fan de earmen syn hiele libben oanlûke, hoewol't er direkteur fan in stienfabryk wie en net wist wat earmoed wie. As direkteur behannele er syn arbeiders goed. Syn wurk wie tige realistysk. Om 1890 hinne joech er de skriuwerij deroan en sette útein mei in twadde karriêre yn de polityk. Hy waard earst boargemaster fan Stavanger en letter Fylkesmann fan de provinsje Møre og Romsdal.
Sint Thomaslieden
thumb|right|Sint Thomaslieden yn [[Ketlik.]] Sint-Thomaslieden, ek wol plúslieden neamd, is in tradysje dy't der út bestiet dat tusken 21 desimber en 31 desimber klokken lieden wurde. Troch it lieden fan de klokken soenen de kweade geasten, dy't de dagen koartsje, ferdreaun wurde.
Yn de 19de iuw en dêrfoar waard praat fan ‘plúslieden’. It wurd ‘plús’ [pluis] hat de betsjutting fan suver, suverjen. It oarspronklike doel fan it lieden wie de loft te suverjen fan de kweade geasten. Dêrom waard it plúslieden ek wol ‘duveljeie’ neamd. In útdrukking dy’t út dy tiid komt is: ‘De boel is dêr net plús’.
De tradysje wurdt benammen yn eare holden yn Súdeast-Fryslân dêr't in soad frijsteande klokkestuollen binne dy't troch it folk maklik let wurde kinne. Untanks it ferbod troch de oerheid - op de tsjerkhôven dêr't de klokkestuollen stienen, waarden bytiden fernielings oanrjochte - hat de tradysje stân hâlden.
Alle jierren is der noch Sint-Thomaslieden yn Ketlik en Aldhoarne, dêr't eltsenien op de neamde dagen skuor oan de liedklokken jaan mei. Yn dizze doarpen wurdt it lieden no stimulearre en wurde wedstriden hâlden.
Lieuwe Pietersen
Biografy
De earste romans wiene yn it Hollânsk: Femke B. (1984) en Draaiers mythe (1991). Dêrnei stapte er oer op it Frysk. Syn roman It fergryp waard yn 1998 bekroand mei de Kristlik Fryske Folksbibleteek Priis foar romans. In weromkearend tema yn syn boeken is in haadpersoan dy't op 'e siik giet nei eat dat yn har ferline bard is.
Eider (fûgel)
Dûns
It nêst fan de Eider is beklaaid mei it ferneamde Eiderdûns wat fan de boarst fan it wyfke plôke wurdt. Dizze sêfte en waarme beklaaiïng is lange tiid sammele foar it opfoljen fan kessens en tekkens, mar dit is yn de lêste jierren foar it grutste part ferfong troch dûns fan nuete guozzen en syntetyske ferfangers. Hoewol echte Eiderdûns kessens en tekkens no seldsum binne, wurdt it eiderdûns noch hieltiten wol sammele. De einen hawwe hjir ek gjin lêst fan want dit kin dien wurde neidat de einepiken it nêst ferlitten hawwe.
Bjørnstjerne Bjørnson
Yn 1857 publisearre Bjørnson Synnøve Solbakken, de earste fan syn boereromans. Yn 1858 waard dy folge troch Arne, yn 1860 troch En glad Gut ('In blide jonge'), en yn 1868 troch Fiskerjenten ('It fiskersfanke'). Dat binne de wichtichste fertsjintwurdigers fan syn boereferhalen, de bonde-fortellinger.
Mohammed
Libben
Nei ferskate wapene konflikten mei Mekka koe Mohammed yn 630 as oerwinner syn yntocht hâlde yn Mekka; it begjin fan de segetocht fan de Islam. Nei syn dea, waarden troch syn neiste folgelingen syn iepenbieringen optekene yn de Koran.
Skeneslûs
De slûs mei brêge waard begjin 20e iuw boud as ferfanging fan in earder bouwurk. By de slûs, dy't yn it natoerreservaat Rottige Meente by de Helomafeart leit, heart ek in slûswachterswente.
Hantum
De buorskip Hantumerhoeke (diel) heart ek by Hantum.
Mienskip
'Hichtepunten' is al sûnt ein santiger jierren it doarpsblêd foar Hantum, Hantumhuzen, Hantumerútbuorren en De Lytse Jouwer.
De sportfjilden hjitte 'Yn 'e bedelte'.
Suzanna Jansen
Suzanna Jansen (Amsterdam, 1964) is in Nederlânsk skriuwster.
Artikels
In grutter artikel fan har gie oer in amtlike reorganisaasje yn Hilfertsom. Yn Ruslân skreau se oer de balletskoalle yn Sint Petersburch, de wolfsbern yn Kaliningrad en oer masterspion Kim Philby en Russyske flechtlingen.
Grauman's Chinese Theatre
Skiednis
Yn 2000 begûn ek de meast yngeande restauraasje dy't Mann's Chinese Theatre oant doe ta ûndergien hie. Yn it ramt dêrfan krige de bioskoop yn 2001 syn histoaryske namme Grauman's Chinese Theatre werom. Underwilens wie it perseel dêr't de bioskoop op stiet fan 'e erven Bushman oergien op 'e Damon Runyon Stifting foar Kankerûndersyk (DRCRF) út New York en it Barlow Luchtwegesikehûs (BRH) út Los Angeles. Yn 2007 ferkochten dy de grûn oan 'e CIM Group, dy't ek eigner is fan it Hollywood and Highland-winkelsintrum en withoefolle oare gebouwen en perselen yn Hollywood. De bioskoop sels waard yn maaie 2011 losweakke fan 'e keatling Mann Theatres en oernommen troch Chinese Theatres LLC, in bedriuw dat eigendom wie fan sakelju Elie Samaha en Donald Kushner. Op 11 jannewaris 2013 kocht de TCL Corporation, in Sineeske elektroanikafabrikant, troch it sluten fan in sponsoringkontrakt mei Chinese Theatres LLC, it rjocht om Grauman's Chinese Theatre yn 'e media it TCL Chinese Theatre neame te litten.
Julius Agrikola
Skiednis
Agrikola waard meast bekend troch de biografy dy't troch de skoansoan fan histoarikus Tasitus skreaun is.
Keimpe Sikkema jr.
Foarsitter krante-aksjes foar de Rêdingboat (1949), it Frysk Orkest( 1956 ) en Fryske Akademy ( 1958 ). Bestjoerder op it mêd fan omrop (lid omroprie, RONO), It Fryske Boek, Frysk Utjefte Fûns), Prins Bernhard Fûns, Anjerfûns Fryslân en It Fryske Gea.
Fersoargingsplak
120px|left thumb|right|300px|Fersoargingsplak De Lucht oan de A2 In fersoargingsplak is in plak lâns in auto(snel)wei dêr't automobilisten de mooglikheid hawwe om de reis te ûnderbrekken, út te rêsten, te iten of te drinken,nei it húske te gean en benzine te tanken.
Slach by Pavia
Betsjutting
right|thumb|200px|Aureliaanske Muorre yn Rome De Romeinen wienen der dan wol slagge om in ein te meitsjen oan de ynvaasje troch de Allemannen. Hja wienen ôfgryslik skrokken fan de direkte bedriging fan de haadstêd fan it Ryk fuortendaliks nei it ferlies by Piazena. Aurelianus besleat dêrom Rome te ommuorjen. Letter waard dit inisjatyf útwreide en al gau waarden alle wichtige stêden yn it Romeinske Ryk ommuorre.
Klaas Sierksma
Sierksma wie de stifter, yn 1964, en wichtichste dielhawwer fan de Stifting foar Banistyk en Heraldyk en sûnt de stifting fan de feriening yn 1966 sekretaris fan de Nederlânske Feriening foar Flaggekunde. Hy wie fan de oprjochting yn 1965 ôf bestjoerslid fan de Ynternasjonale Liga fan Feksilogen, en doe't dêrút yn 1967 de Ynternasjonale Federaasje foar Feksilogyske Assosjaasjes foarme wie, wie er lid fan de stiftingsrie, en dêrnei fan 1969 oant 1981 siktaris-generaal foar Kongressen en sekretaris fan it International Flag Standard Committee.
Transatlantyske flecht fan Alcock en Brown
De Britske fleanders John Alcock en David Whitten Brown makken de earste non-stop transatlantyske flecht yn juny 1919.
Paralympyske Winterspullen 2002
Sporten
Der stiene yn 2002 fjouwer sporten op it programma:
Hesensstate
De state wurdt foar it earst neamd yn 1435. Hesens is ek in histoarysk plak. Yn 1435 wenne hjir Sypa to Hesens, de grytman fan Baarderadiel. Yn 1506 wie der in Haeije Hesens pastoar yn Snits. Yn it proklamaasjeboek stiet by 24 april 1713: ''Tjeerd Sijdses coopman te Franeker, koopt de stemdragende sathe lands Hesens onder Jorwerd, groot 107 pondematen, in gebruik by Jan Jakobs Tania als meijer, met hovingen, plantagie, zomerhuis, hebbende de Heeren Burmania en Cathius ten Oosten, notaris Offringa ten Zuiden, de Wed. Jansonius ten Noorden, tot naastlegers, van Jonker Tjalling van Sixma, grietman van Rauwerderhem, te Loënga op Pollema State, voor f. 72,80 de pondemaat. Tot laste van de cooper zal moeten geschieden: De bomen op den singel zijn bij boelgoed en de groote huisinge met de daagse camer, keuken en de groote poorten met alle de fundamenten, mede aldaar op de gronden staande, bij strijkgeld verkocht, om te worden afgebroken voor 16 april 1718 en de voorkamer en poort op Mei 1715''.
Aartsingel Michaelkatedraal (Archangelsk)
Hjoeddeiske katedraal
Yn 2001 waard oan Vadim Kibirev (1929-2018) de opdracht jûn it ûntwerp te leverjen foar in nije katedraal. Om't de katedraal in easterske oriïntaasje hat is de haadtagong oan de kant fan de rivier de Dvina. It projekt waard mei donaasjes finansierre.
Op 21 novimber 2008 wijde de biskop de earste stien foar de bou fan de katedraal en sûnt febrewaris 2011 waard útein set mei de bou fan de muorren. Healwei dat jier wie de bou al sa fier foardere dat de earste tsjinsten fierd wurde koene yn it sintrale diel fan de katedraal. Op 1 juny 2013 waarden de fiif yn Moskou getten klokken levere. De grutste klok weget 6,2 ton en is 2,30 meter heech. De tsien middelgrutte en lytsere klokken binne yn Tûtajev getten.
Wilhelmina (mûne)
Skiednis
De foargonger fan de hjoeddeiske stellingmûne is yn 1906 ôfbaarnd. Dat wie de nôt- en pelmûne "De Hoogebrug". In jier letter waard in nije nôt- en pelmûne boud, werby't ûnderdielen fan "De Leeuw" út Sappemeer brûkt waarden. De pelstiennen binne dêrnei al rillegau ferwidere en de mûne bleau doe as nôtmûne mei trije koppels mealstiennen yn bedriuw. Yn 1947 kaam der troch in stoarm in ein oan it meallen op 'e wynkrêft.
Joop Doderer
Swiebertje
Doderer stoar oan hertfalen yn in ferpleechhûs yn Roelofarendsveen. Op 29 septimber 2005 waard er beïerdige op it Amsterdamske begraafplak Zorgvlied.
Filmografy
right|thumb|200px|It grêf fan Joop Doderer thumb|right|200px|Búste yn Oudewater
Nes (It Amelân)
Strjitten
Alle strjitten yn Nes (It Amelân).
De Puollen (mole)
De Puollen is in nei in eardere delsetting ferneamde poldermole, ûngefear in kilometer eastlik fan it doarp Dronryp yn de gemeente Waadhoeke. It is in ryksmonumint.
Willem Drees
Lanlike polityk
Yn 1933 waard Drees keazen yn de Twadde Keamer. Hy moast dêrom wol ôfgean as wethâlder. Wol bleau er oant oktober 1940 lid fan de Ried en fan de Steaten. Dêrneist wurke er as bestjoerder op gâns oare terreinen. De list fan funksjes dy’t Drees yn de rin fan de tiid krige yn de polityk en it maatskiplike libben, wie ûnbidich grut. Iroanysk wie dan ek it feit dat Drees as foarsitter frege waard om te ûndersykjen oft it mooglik wie om oare funkjes neist de politike te hawwen. Yn de jierren tritich wie Drees in grut foarstanner fan in aktive krisispolityk troch de gemeenten en it nasjonale regear. Foardat it Plan fan de Arbeid opsteld waard, pleite er yn de Ried en de Keamer al geregeld foar oardering fan it bedriuwslibben en útfiering fan grutte iepenbiere wurken. Yndustrialisaasje wie neffens him in strukturele oplossing foar de grutte wurkleazens. Earder as de measte oare promininte SDAP-leden spriek er him út foar de devaluaasje fan de gûne. Mei krêft bestried Drees de opfettings fan de nasjonaal sosjalistyske beweging en oare anty-demokratyske groepearrings. Gearwurkje mei de Kommunistyske Partij Nederlân (CPN) woe er perfoarst net. Yn 1937 waard Drees keazen ta twadde foarsitter fan de fraksje. Twa jier letter waard er ek twadde foarsitter fan it partijbestjoer. Doe't Johan Albarda yn augustus 1939 minister waard, folge Drees him op as fraksjefoarsitter. Yn itselde jier waard er foarsitter yn de Steaten en de Haachske Ried. Drees wie in de rin fan de jierren tritich opklommen nei de top fan de partij.
De jierren dêrnei
Op 22 desimber 1958 kaam der in ein oan it premierskip fan Drees. Syn ôfgean betsjutte ek dat er fuort gie út deistige polityk. Hy bleau wol aktyf op politike mêden. Hy waard beneamd ta minister fan steat. De PvdA beneamde him ta lid foar it libben fan it partijbestjoer. Syn skerpe analyzen en syn goede ûnthâld waarden noch faak brûkt troch de polityk. Ek begûn Drees te skriuwen. Hy publisearre in stik of tsien boeken oer polityk en steatkunde. Drees gie oant 1966 nei de gearkomsten fan it partijbestjoer. Doe koe it net mear. Syn gehoar en syn gesichtsfermogen waarden hurd minder. Ek groeiden de PvdA en Drees útelkoar. Fan 1960 ôf utere Drees krityk op de pleidoaien fan Joop den Uyl. Drees achte de plannen fan Den Uyl om mear út te jaan oan de publike sektor, net goed. Op de gearkomstefan de partijried yn septimber 1966 warskôge er foar de gefolgen fan in útwreiding fan de mienskipsfoarsjennings en de dêrby hearrende belêstingferhegings. Hy sei: ’Wy kinne net alles wat wy wolle soenen en yn it twadde plak moatte wy by wat we dogge, sober wêze.' Hy wie it net iens mei de koerts dy’t de partij farre woe. Op 24 maaie 1971 sei er syn lidmaatskip op. Hy sympatisearre mei de partij Demokratysk Sosjalisten ’70 dêr't syn soannen in promininte rol yn spilen. Mar hy is dêr nea lid fan wurden. Drees folge oant yn de jierren tachtich de polityk. Hy waard hieltiten bliner en dôver. Mar hy skreaun noch artikels en joech ynterviews. Nei syn dea op 102-jierrige leeftyd waard er hieltiten mear beskôge as in grut steatsman. Nei syn dea ferklearre de PvdA dat it Nederlânske sosjalisme him ûnthâlde sil as 'ien fan syn grutste foaroanmannen'.
Winaam
De buorskippen Roptasyl (diel), Lytse Buorren en Foarryp hearre ek by Winaam.
Mary Dresselhuys
Sûnt 1992 wurdt in nei har ferneamde priis útrikt.
Slach by Mons Graupius
Eftergrûn
De fjildslach makke ûnderdiel út fan de oermastering fan Grut-Brittanje troch de Romeinen. Ein 78 waard Agrikola troch de keizer nei it Britske eilân stjoerd om de oermastering dien te meitsjen. Sûnt 43 besochten de Romeinen it eilân te besetten.
Ad van Seijen
Libben en karriêre
As autodidakt waard er letter skriuwer, wêrby't er syn wurk foar in diel yn it Nederlânsk en foar in diel yn it Frysk publisearre. Van Seijen koe libje fan 'e pinne, mei om't er in protte sjenres beoefene. Sa skreau er romans, lykas De Simmer fan it Lok, dat útjûn waard troch syn jongere broer Melis van Seijen, mar ek toanielstikken, harkspullen, jongesboeken, omtrint 3.000 berneferhalen, artikels yn ûnderwiisblêden en learboekjes foar it basisûnderwiis.
Van Seijen syn berneferhalen waarden yn radioprogramma's by de KRO, VARA en BRT útstjoerd, krekt as in rige harkspullen fan him dy't foar bern bedoeld wiene. Letter folgen ek literêre harkspullen by de NCRV, TROS en BRT. Hy wurke ek as oersetter en as harkspulbewurker fan klassike (berne)boeken. In tsiental harkspulbewurkings waard op langspylplaten útbrocht. Ek skreau Van Seijen in bernemusical foar de KRO.
Popmuzyk
thumb|De [[Small Faces yn 1965]] Popmuzyk stiet foar populêre muzyk. De namme wurdt brûkt foar muzyk dêr't in breed publyk tagong ta hat. De opkomst fan de popmuzyk is dan ek ferbûn oan de opkomst fan apparaten as de jukebox, de radio en de grammofoan dy't muzyk tagonklik makken foar mear minsken as ea earder. Mar ek de jongereinkultuer spilet in rol, om't de popmuzyk hieltyd de muzyk is fan de nije generaasje. Dêrtroch binne der binnen de popmuzyk in protte ferskillende stilen, dy't de ien nei de oar opkaam binne, en troch de jongste generaasje populêr wurden binne.
Swimmen op de Olympyske Simmerspullen 2004
De Olympyske Simmerspullen 2004, ek wol de XXVIIIe Olympiade neamd, waarden yn 2004 hâlden yn Atene, de haadstêd fan Grikelân. It swimmen waard hâlden yn it Athens Olympic Aquatic Centre, dat yn 1991 boud waard foar de Medityraanske Spullen.
Medaljespegel
De top tsien fan lannen dy't by it swimmen medaljes wûn ha tidens de Olympyske Simmerspullen fan 2004.