cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stikelbaarch
Halden en dragen
Stikelbargen binne solitêr libjende bisten. Soms kin in pearke in nêst diele, mar dat is mar foar koarte tiid. Groepen stikelbargen binne meastentiids in mem mei jongen. Se hawwe gjin territoarium. It lûd fan stikelbargen bestiet út snuven by it iten en gnoarjen as der gefaar driget. Se kinne goed klimme en swimme. De wichtichste deadsoarsaak is nei alle gedachten ferhongering ûnder de wintersliep, mar yn stedske gebieten is dat it ferkear. De wichtichste natuerlike fijân fan 'e stikelbaarch is de das. Oare gefaren dy't in protte stikelbargen it libben kostje, binne fergiftiging mei ynsektisiden, sleatten en oare wetters mei steile wâlen (dêr't se net wer útkomme kinne, sadat se fersûpe) en meanmasines.
Fretten
It fretten fan 'e stikelbaarch bestiet út slakken, wjirms en ynsekten lykas krobben en rûpen; se binne dêrmei nuttige helpers yn 'e bestriding fan natuerlik ûnrant. Ek frette se spinnen, en in inkele kear gripe se lytse wringedieren as kikkerts, hagedissen of jonge kjifdieren. Ek fûgelaaien en ies ite se inkeld wol, krekt as fruchten en poddestuollen. Bewearings dat se ek slangen deameitsje kinne, binne nea bewiisd. It binne nachtbisten, dy't trochinoar sa'n 70 g. fretten nachts lytsman meitsje.
De Graafschap
Algemiene ynformaasje
De Graafschap waard noch nea lânskampioen en wûn noch nea de KNVB-beker. De heechste einklassearring yn de Earedifyzje wie it achtste plak yn 1997. De Graafschap hat in rike histoarje yn de Eare- en Earste difyzje. By de yndieling fan difyzjes kaam De Graafschap yn de Earste difyzje terjochte. It degradearre dêrnei ien kear nei de Twadde difyzje, om letter werom te kommen. Nei it debút yn de Earedifyzje yn 1974 promovearre en degradearre de klup sân kear. Yn 1991, 2007 en 2010 waard de klup kampioen fan de Earste difyzje. Om alle promoasjes en degradaasjes stiet De Graafschap, krekt as FC De Bosk en FC Volendam bekend as in 'hinne en wer'.
Rûp
In rûp is in larve fan in flinter. Nei in bepaalde perioade komme rûpkes út it aai wei. De lingte fan dizze perioade hinget foaral fan de temperatuer ôf. Sommige flinter aaien binne hiel gefoelich foar fochtichheid. De bêste temperatuer is tweintich graden. As de temperatuer leger wurdt dan duorret it langer foar de aaikes út kommen.
Sjinkie Knegt
Libben en karriêre
Under de Olympyske Winterspullen yn Sotsjy wûn Knegt de brûnzen medalje, de earste Fryske Olympyske shorttrack-medalje yn de skiednis. Op 15 febrewaris 2017 waard Knegt útroppen ta Frysk sportman fan it jier 2016.
Kulturkampf
Gefolgen
Pius IX ferstoar yn febrewaris 1878 en waard opfolge troch Leo XIII. Underhannelings mei de kury brochten fuortendaliks as resultaat dat de skerpe kanten fan de maatregels ferdwûnen. Yn 'e simmer fan 1882 waarden de diplomatike betrekkingen tusken Prusen en it Fatikaan op 'e nij oanhelle. It konflikt waard bylein mei de yn 1886 (21 maaie) en 1887 (29 april) ôfsletten fredesferdragen.
CN Tower
1. Burj Khalifa 2. CN Tower 3. Willis Tower]] De CN Tower is in toer yn Toronto, Kanada.
Johan Binkes
Wurkpaad werom yn Nederlân
|450px|thumb|right|Gefjocht by Shimonoseki Binkes kaam nei Nederlân werom om wer kommandant fan it Keninklik Ynstitút foar de Marine te wurden, waard yn oktober 1875 befoardere ta kapitein ter see en waard in jier letter beneamd ta ridder yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw. Oant augustus 1879 bleau hy kommandant, fierde dêrnei twaris it befel oer in oefeningsdifyzje yn de Atlantyske Oseaan en fierde yn 1882 en 1883 it befel oer Z.M. raderstoomskip Valk, dêr’t in reis nei Ingelân en werom mei makke waard troch Kening Willem III en syn frou Keninginne Emma. De Kening beneamde Binkes no ta adjudant yn bûtengewoane tsjinst en ta offisier yn de Oarder fan de Gouden Liuw fan Nassau. Op 1 maaie 1883 waard hy beneamd ta skout-by-nacht en makke hy diel út fan in kommisje ta regeling fan de gearwurking fan de lân- en seemacht; boppedat makke hy yn 1884 diel út fan de Steatskommisje-Heemskerk, fan it leger út tegearre mei luitenant-generaal J.M. van der Star. Op 16 septimber 1887 wie syn befoardering ta Kommandant fan de Seemacht yn East-Ynje. Werom yn Nederlân waard Binkes beneamd ta grutoffisier yn de Oarder fan de Ikekroan en kommandeur yn de Oarder fan de Nederlânske Liuw. Op 1 maart 1890 luts hy him werom út de aktive tsjinst en waard as offisier op syn fersyk pensjoneard. Hy folge no de pensjonearre fise-admiraal Gregory op as foarsitter fan de kommisje ta it eksaminearjen fan seeoffisieren en adelboarsten en ek fan de direksje fan it widdo -en wezenfûns fan de militêre offisieren by de seemacht. Binkes skreau yn de Nieuwe Rotterdamse Courant (5 novimber 1882) in artikel over de toestand van onze marine nei oanlieding fan it fergean fan Zr. Ms. monitor Adder en yn 1883 in stúdzje over de verdediging van Nederland te water en de inrichting van de vloot.
U
100px|thumb|right|Normaal en kursyf skreaun. De U is de ienentweintichste letter fan it Latynske alfabet. De letter komt nei de T en foar de V.
The Guardian
Eigendom
Yn 1936 gie it eigendom fan The Manchester Guardian fan 'e lêste eigner John Russell Scott oer op 'e Scott Trust, in stifting. Mei dy set waard de finansjele en redaksjonele ûnôfhinklikheid fan 'e krante bewissige. Yn 2008 waard de Scott Trust omfoarme ta in besletten fennoatskip (limited company). Dy hat de Guardian Media Group yn besit, dêr't njonken The Guardian ek twa susterpublikaasjes ta hearre: de sneinskrante The Observer en it wykblêd Guardian Weekly. Earder sieten der ek noch oare publikaasjes by yn, wêrûnder de Trinity Mirror en de Manchester Evening News (ferkocht yn 2010).
Neolitikum
It Neolitkum is op meardere plakken yn de wrâld om-ende-by deselde tiid en ûnôfhinklik fan inoar ûntstien en hat har dêrnei oer de hiele wrâld ferspraat. De foarnaamste fernijingen wienen: it gebrûk fan ark fan glânzge stien, keramysk diggelguod (bakte potten), de ûntdekking fan de metaalbewurking (koper), it tsjil en it skrift.
Grutte Priis Formule 1 fan Austraalje 2022
Utslaggen fan de Grutte Priis Formule 1 fan Austraalje 2022 yn Melbourne op 10 april. It wie de tredde race fan 22 races fan de Formule 1 yn 2022. Hy waard op it Albert Park Circuit hâlden. De race waard hâlden oer 58 omgongen, op it 5,2 km lange sirkwy oer in raceôfstân fan 306 kilometer. It sirkwy wie nei de Grutte Priis fan 2019 jusjes feroare.
Neolitikum
Nederlân
thumb|220px|left|Stiennen byldsje út it neolitikum, fûn yn súdwest-Drinte
Schortens
thumb|150px|Wapen fan Schortens Schortens (Nederdútsk: Schörtens) is in plak en gemeente in de Dútske dielsteat Nedersaksen, en is part fan it district Friesland. It is nei Varel de grutste stêd yn it distrikt; it leit goed 6 kilometer fan Jever.
De Bidler fan Jeruzalem
Ynhâld
left|thumb|150px|Elie Wiesel. Syn nije maten twinge him om 'e geasten fan syn ferline te konfrontearjen en syn bannen mei it hjoed te hifkjen. Hjitfolge fan dreamen, hallusinaasjes en fizioenen belibbet David op 'e nij de wanhopige foarfallen út it ferline, ôfwiksele troch de dêr skerp tsjin ôftekene eufoaryske stimming yn it hjoeddeiske Jeruzalim. Yn in mozayk fan bylden wurdt ferteld oer David syn bernetiid, jongesjierren en folwoeksenens. As bern fregen syn learaar, rabbyn en mem, dy't it needlot wanken seagen, him om harren net te ferjitten. As opslûpen jonge socht er mei syn maat Katriel nei morele wissichheden yn in ûnwisse tiid, dy't letter folslein fuortreage waarden troch de immoraliteit fan 'e joadeferfolging en de konsintraasjekampen. As folwoeksene besocht er syn berteplak yn East-Jeropa, dêr't it libben syn gewoane gong gie, mar dêr't fan 'e ienris sa woltierige Joadske mienskip frijwol neat mear oer wie. Hy troude mei Katriel syn widdo, Malka, dy't foar him in symboal foar alle froulju wurden is.
Jean-Martin Charcot
Persoanlik
"Hy boaske oan in begoedige widdo, Madame Durvis, yn 1862 en krige twa bern, Jeanne en Jean-Baptiste. De lêste waard letter dokter en in ferneamd poalûndersiker".
V
100px|thumb|right|Normaal en kursyf skreaun. De V is de twaentweintichste letter fan it Latynske alfabet. De letter komt nei de U en foar de W.
Diamond Head (band)
Diamond Head is in Ingelske NWOBHW metalband oprjochte yn 1976 yn Stourbridge. De band brocht yn 1980 syn debútalbum Lightning to the Nations út. Yn 1985 waard de band opheft mar seis jier letter yn 1991 wiene se alwer aktyf, om yn 1994 der noch ris mei op te halden en yn 2000 wer te begjinnen. Yn 2004 ferliet sjonger Sean Harris de band nei gedoch oer de bandnamme. De teksten fan de band gean benammen oer fantasy, fiksje, leafde, de maatskippij, it libben en selsrefleksje. Diamond Head hat acht studio-albums en seis live-albums útbrocht.
Wim van Eekelen
thumb|Wim van Eekelen bij zijn aftreden in 1988 Willem Frederik (Wim) van Eekelen (Utert, 5 febrewaris 1931) is in earder Nederlânsk politikus foar de VVD.
Van Eekelen syn karriêre sette útein as diplomaat, dêrnei waard er topamtner op Bûtenlânske Saken. Rillegau nei syn ferkiezing ta Twadde Keamerlid waard hy steatssekretaris fan Definsje yn it kabinet-Van Agt I. Yn it kabinet-Lubbers I wie hy steatssekretaris fan Europeeske Saken. In 1988 trede hy ôf as minister fan Definsje yn it kabinet-Lubbers II fanwege syn eardere ferantwurdlikheid yn de paspoartaffêre. Hy waard dêrnei sekretaris-generaal fan de West-Jeropeeske Uny en senator. Fan 1995 oant 2003 hie er in sit yn de Earste Keamer.
Tsjerkfaar
Katolike Tsjerke
Tsjerkfaars komme foar oant om 750 hinne. Dêrnei krigen bysûndere teologen de earetitel tsjerkelearaar. It skaaimerk fan in tsjerkfaar is:
De Trieme
Strjitnammen
De Dôle, De Triemen, Migchelbrinkwei, Trekwei, Triemsterloane, Ulkeloane, Van Hanecrootsingel.
Skelte à Bolswert
Bolswert yn it Rubensatelier
As in graveur mei oplieding yn it Rubensatelier kaam te wurkjen, krige dy dochs noch ûnderrjocht fan Rubens, om oan syn easken foldwaan te kinnen. By Schelte wie soks blykber net mear nedich. Syn gravueres bjusterbaarlik detaillearre gravueres wienen al uterst akkuraat neffens it orizjineel. Ek it feit dat Schelte de tonaliteit moai oersette en dat de skildereftige tendins fan it skilderij der ek yn werom te finen wie, soarge derfoar dat Schelte in soad respekt krige fan Rubens. It feit dat Schelte eins al it frijmasterskip krigen hie en dan pas yn tsjinst fan Rubens oan 't wurk gie, is in anomaly yn Rubens syn kar fan graveurs. Ornaris hie er guons dy’t noch net sa lang yn it fak sieten, sadat de graveur yn kwestje noch brûksum wie. It is oannimlik dat Schelte syn eigen fyzje al hielendal ûntwikkele hie en in eigen styl fan gravearjen hie en behold.
Gerard Boersma
Tematyk
De skilder makket ek stillibbens fan gebrûksfoarwerpen en produkten lykas grienten en fruit, libbensmiddels en stikken klean.
Kopertiid
Metallurgy
Koper is in sêft metaal en net goed om ark fan te meitsjen. Troch lytse hoemannichten fan in oar metaal oan koper ta te foegjen wurdt it folle sterker. Dat wurket foaral goed mei tin: troch tin oan koper ta te foegjen ûntstiet brûns, soks wurdt in legearing neamd. Nei ferrin fan tiid kaam brûns hieltyd faker foar, dêr't in ein mei kaam oan de kopertiid en de brûnstiid begjint.
B.R. Ambedkar
Bhimrao Ramji Ambedkar, better bekend as B.R. Ambedkar (Mhow, 14 april 1891 - New Delhi, 6 desimber 1956) wie in Yndiaask jurist, ekonoom, sosjaal wurker, sosjaal herfoarmer, politikus, skriuwer en de foaroanman fan 'e dalits (de ûnoanrekberen, lju dy't bûten it kastestelsel falle). Hy is bekend as de foarsitter fan 'e kommisje dy't de grûnwet fan Yndia opstelde. Hy tsjinne ek as earste minister fan Justysje fan it ûnôfhinklike Yndia. Hy ynspirearre de dalit-boedistyske beweging nei't er him yn 'e 1950-er jierren bekearde fan it hindoeïsme ta it boedisme út protest tsjin it oanhâldend skeinen fan 'e rjochten fan 'e dalits troch hindoes.
Ambedkar spriek op foar de rjochten fan lju dy't net yn tel wiene. Hy spile in wichtige rol op it mêd fan gelikensens, sosjale rjochtfeardichheid, frouljusrjochten, rjochten fan 'e ûnderdrukten, en de ûntjouwing fan 'e demokrasy yn Yndia.
Annales Regni Francorum
De Annales regni Francorum oftewol de Keninklike Frankyske Annalen, binne de annalen fan de Frankyske keningen fan it tiidrek tusken 741 oant 829. Sy hearre, mei de Annales Laureshamenses, de Annales Bertiniani en de Annales Fuldenses ta de wichtichste boarnen oer de skiednis fan de Karolingyske tiid.
Lévi Weemoedt
thumb| Levi Weemoedt (2019) Lévi Weemoedt, pseudonym fan Isaäck Jacobus van Wijk (Geldrop / Flaardingen (neffens Weemoedt sels), 22 oktober 1948) is in Nederlânske skriuwer en dichter.
Poalsk
Basis sinnen
Jak się nazywasz? of Jak masz na imię? - Wat is dyn namme?
Tûnelûken
Spulregels
Der wurdt striden yn ferskillende klassen: froulju oant en mei 16 jier, froulju fan boppe de 17 jier en manlju oant en mei 16 en 17 jier en âlder. De bêste 5 per kategory geane oer nei de finaleronde en mei yn dat ferbân noch twa pogingen dwaan. As tiidlimyt foar junioaren jildt 60 sekonden, foar senioaren 40 sekonden. Fan de yn totaal dan trije ûndernomme pogingen mei de minste ôflutsen wurde, wêrnei't de prizen útrikt wurde kinne. At dielnimmers út lykwicht drige te reitsjen meie se har net fêstklampe oan de mêst, oars folget diskwalifikaasje. Allinnich it tou en de tûne meie fêsthâlden wurde. Wa't foar it berikken fan it einpunt yn it wetter falt is útskeakele.
Poppo
Súdlik Fryslân
Under Redbads regear hat it Fryske Ryk syn grutste gebietsútwreiding kend. Foar de súdlike gebieten wie dêrby slach levere mei de Franken. De Franken waarden ferjage mar hofmeier Karel Martel makke oan dy situaasje wer in ein. Koart nei Redbad syn dea yn 719 is hy deryn slagge om in part fan de Friezen ûnderhearrich te meitsjen. It stuit en plak fan in beskiedende see- of fjildslach binne troch de kronykskriuwers net optekene, mar in jier nei Redbad syn dea wie Fryslân bewesten fan it Fly: (Seelân, Hollân en Utert) yn Frankyske hannen. It ûntbrekken fan in gaadlike opfolger hat de Friezen by dat ferlies parten spile. Der bestean oanwizings dat de pleatslike elite belutsen wie by de machtsoername troch Karel Martel. . Nei alle gedachten hawwe sy de side keazen fan it Frankyske ryk en Poppo net stipe jûn as Redbad syn opfolger. Oannomd wurdt dat Poppo nei de nederlaach in ferdrach mei Karel Martel sletten hat.
Snits-Boalsert-Snits
Snits-Boalsert-Snits is sûnt 1917 in hurddraafwedstriid oer 20 kilometer, organisearre troch AV Horror '47, yn Snits. De wedstriid wurdt alle jierren hâlden op de leste sneon fan augustus.
Histoarje
Sûnt it begjin fan de 21ste iuw is Sportsintrum Skuttersfjild de start- en finishlokaasje.
Pieter van Laer
thumb|right|Pieter van Laer. Gravuere.
Thomas Jefferson
Presidint
Napoleon droech ek sûnder beswieren Floarida, New Orleans en de farrjochten fan de Mississippy oer oan de Uny. Boppedat wreiden de Amerikanen yn it ramt fan de ekpedysje fan Lewis en Clark (bedoeld om te ûndersykjen oft in farrûte fan de Mississippy oant de Grutte Oseaan ta mooglik wie) harren macht út oer grutte dielen fan it westen fan it lân. Dizze gebietsútwreidingen soenen letter oan grutte oantallen yndianen it libben kostje.
Nei it presidintskip
Jefferson waard begroeven op syn lângoed Monticello.
Lisinsje
Soarten lisinsjes
In lisinsje hat altiten te krijen mei aktiviteiten dy't ferbean binne foar minsken dy't dêr gjin spesifike tastimming foar hat. Der binne lisinsje foar in ferskaat oan aktiviteiten.
DÎJK Bier
Hjoed
Foestrum premium pilsner wurdt broud sûnt 2020 en is húsbier foar it eigen húskeamerrestaurant de Herberg Foestrum yn Westergeast.
Pitertsjerke (Iemnes)
thumb|right|250px|Tsjerke Eemnes-Bûten, op de eftergrûn de [[Eemnesser Polder]] thumb|right|250px|Ynterieur Pitertsjerke De Pitertsjerke stiet oan de Wakkerendijk yn Eemnes-Binnen yn de provinsje Utert. De tsjerke wurdt yn de folksmûle it 'It Dikke Tuorke' neamd. Nei 2004 waarden de herfoarme tsjinsten yn de Grutte of Sint-Nikolaastsjerke yn Eemnes hâlden en waard it tsjerkje ferhierd.
Antigûa en Barbûda
Grutste plakken
It grutste plak fan Barbûda is Codrington (980 ynwenners yn 2001).
Laurence Sterne
Twa grutte wurken
Sternes ferneamdste wurk is Tristram Shandy dat yn 9 dielen ferskynde tusken 1759 en 1767. It boek wie fuortendaliks in súkses en festige Sterne syn namme yn literêre en societyfermiddens.
Grutte fibula fan Winaam
It earste diel fan de fibula of mantelspjelde waard yn 1953 yn in terp by Winaam fûn. Om 1990 hinne en yn 2009 binne oare dielen fan de fibula weromfûn. It sieraad wie fan immen mei in hege status en wurdt dêrom ek wol de keningsfibula fan Winaam neamd.
De fynst by Winaam
By opgravings yn de njoggentiger jierren binne de sulveren brêge mei gouden beklaaiïng, de knier en dielen fan de kopplaat weromfûn.
Yn augustus 2009 waard op in ikker by Winaam noch in ûntbrekkend stik fan de fibula weromfûn. It giet om in fragmint fan twa by trije sintimeter dat ûnderdiel wie fan de kopplaat. Troch dy fynst wie it mooglik en ûntsiferje de ôfbylding op de kopplaat.
Oezbeeksk
thumb|Kaart mei taalgebiet. Ljochtblau = minderheidstaal, donkerblau = mearderheidstaal. It Oezbeeksk (O‘zbek tili; syrillysk: Ўзбек тили) is mei sa likernôch 44 miljoen sprekkers de grutste Turkske taal fan Sintraal-Aazje. It is de offisjele taal fan Oezbekistan. Nei it Turksk is it Oezbeeksk de twadgrutste Turkske taal op ‘e wrâld.
Vasili Polenov
thumb|Polenov skildere troch [[Ilja Repin, 1877]] Vasili Dmitrievitsj Polenov (Russysk: Василий Дмитриевич Поленов) (Sint-Petersburch, 1 juny 1844 – Borok, Oblast Toela, 18 july 1927) wie in Russysk keunstskilder.
Johannes Haitsma Mulier
Libben en wurk
Mulier wie in soan fan Pieter Mulier (1783-1866), belestingûntfanger en lid Deputearre Steaten, en Margaretha Haitsma (1790-1819). Hy boaske Maria Louisa Ypeij (1816-1898), styfdochter fan Hans Willem de Blocq van Scheltinga, grytman fan Skoatterlân. Ut dit houlik waard ûnder oaren soan Eco Haitsma Mulier (1843-1920) berne.
Pander S-4 Postjager
thumb|275px|Pander S-4 Postjager De Pander S-4 Postjager of Panderjager wie in Nederlânske trije-motorige postfleanmasine út de 30er jierren fan de 20e iuw, ûntwurpen en boud troch meubel- en fleanmasinefabryk Pander & Soan yn De Haach. Der waard mar ien fan makke en dy gie ferlern yn de MacRobertson loftrace.
Jonkerslân
Publikaasje(s)
🇦🇹 Trije yn ien (Histoarysk fotoboek oer Jonkerslan, Langsweagen en Lúkswâld).
Albert H. Friedlander
Libben
Njonken syn wurk as rabbyn en dosint siet Friedlander yn syn Londenske tiid ek yn ferskate organisaasjes en bestjoeren. Sa wied er fan 1975 oant 1995 fise-foarsitter fan 'e Wrâlduny foar Progressyf Joadendom en fan 1990 oant 1994 foarsitter fan 'e Britske tûke fan 'e Wrâldkonferinsje fan Religyen foar Frede. Friedlander wie behelle yn in grut tal ynterreligieuze dialogen, benammen mei kristenen en moslims, sawol binnen Grut-Brittanje as op ynternasjonaal mêd. Fierders brocht er ek in protte tiid troch yn Dútslân, as gastperfester oan ferskate universiteiten en as sprekker en dosint op 'e protestantske Evangelischen Kirchentage en de roomske Katholikentage. Yn 1993 waard him troch it Dútske regear it Bundesverdienstkreuz ("Bûnskrús fan Fertsjinst") takend. Trije jier foar syn dea, yn 2001, waard er de earste rabbyn fan bûtenlânsk komôf dy't opnommen waard yn 'e Order of the British Empire ("Oarder fan it Britske Ryk"). Hy stoar yn 2004 yn Londen en leit dêr ek begroeven.
Tiny Mulder
Tiny Mulder (Beetstersweach, 2 april 1921 - Jellum, 4 novimber 2010) wie skriuwster, sjoernaliste en fersetsstrider.
Jakobus I fan Ingelân
thumb|right Jakobus Karel (Ingelsk: James Charles; Edinburgh Castle, 19 juny 1566 – Theobalds Park (Hertfordshire), 5 maart 1625) wie fan 1567 oant 1625 as Jakobus VI kening fan Skotlân en fan 1603 oant 1625 as Jakobus I kening fan Ingelân. Wat it lêste oanbelanget wie er de earste kening út it Hûs Stuart en de opfolger fan Elizabeth I, de lêste foarst út it Hûs Tudor. Under Jakobus syn bewâld waard it Elizabethaanske tiidrek dat ûnder syn foargongster keninginne Elizabeth ûntstien wie fuortset mei skriuwers as William Shakespeare, John Donne, Ben Jonson en Sir Francis Bacon.
National Football League
De NFL bestiet út twa kompetysjes, nammentlik de American Football Conference (AFC) en de National Football Conference (NFC). Eltse kompetysje is fierder ûnderferdield yn fjouwer difyzjes (East, Noard, West en Súd), dy't elk fertsjinwurdige wurde troch fjouwer teams. Yn it reguliere seizoen, meastentiids fan septimber oant desimber, spylje alle teams 16 wedstriden. Oan de ein fan it seizoen spylje de seis bêste teams (de fjouwer difyzjewinners en twa wildcard-teams) fan de twa kompetysjes yn de play-offs. Earst is it wildcardwykein. Dan spylje de wildcardwinners tsjin de nûmers trije en fjouwer fan de kompetysje. De winners fan dy wedstriden spylje tsjin de nûmers ien en twa fan de kompetysje.
List fan terpen
Ferwerderadiel
Alle doarpen fan dizze gemeente lizze op in terp.
Harns
Yn de gemeente Harns lizze ûngefear in sechtjintal terplokaasjes.
Jonathan van het Reve
Yn 2007 debutearre er mei de koarte roman De boot en het meisje, útjûn troch Nijgh & Van Ditmar, dy't yn de parse frij geunstich besprutsen waard. Der wie wol krityk op de skriuwstyl. Men miende dat dy fan in debutant wie. De beskriuwende dielen fan de novelle waarden lykwols priizge.
Van het Reve hat it Vossius Gymnasium trochrûn, mar hat syn stúdzje oan de Universiteit fan Amsterdam net ôfmakke. Wilens it skriuwen fan syn earste boek wie er as kok oan 't wurk.
Fan 10 febrewaris 2019 ôf presintearret er tegearre mei Tex de Wit en Diederik Smit it satiryske sportprogramma Makkelijk scoren foar de VPRO. De show rûn yn 2020 ôf.
Raquel Welch
Karriêre
Sy waard waarfrou by in pleatslik telefyzjestasjon yn San Diego. Doe hat hja ek besletten om mei har stúdzje op te hâlden. Nei't har earste houlik mislearre wie ferfarde hja mei har twa bern nei Dallas, Teksas. Dêr waard se model foar it warehûs Neiman Marcus en wurke se as servearster mei it doel troch te reizgjen nei New York.
Mariano Rajoy
Minister ûnder Aznar
Tusken 1996 en 2003 wie Rajoy minister mei wikseljende portefúljes yn it regear fan José María Aznar. As minister fan Oerheid hie er de drege taak de oerdracht fan ferantwurdlikheden oan de Baskyske en Katalaanske regearen te ûnderhanneljen mei pro-ûnôfhinklikheidspolitisy dy't doe oan de macht wiene yn dy twa regio's. As minister fan Underwiis fierde er ferplichte middelber ûnderwiis yn. Dy maatregel wie by syn eigen oanhing net populêr, mar wol by de sosjalisten. By de twadde termyn fan Aznar waard Rajoy minister fan it Presidintskip en tusken 2000 en 2003 ek fise-presidint fan it regear.
Lolle Piers de Boer
thumb|Lolle Piers de Boer yn Los Angeles, 1937 Lolle Piers de Boer (Makkum, 21 desimber 1881 - Los Angeles, 11 juny 1964) wie in histoarikus.
De Terpring
Yn de lytse seal kinne aktiviteiten oant 40 persoanen dien wurde.
New York (tydskrift)
Skiednis
Yn 1976 kaam New York troch in fijannige oername yn 'e hannen fan 'e aartskonservative Australyske mediatycoon Rupert Murdoch. Dy syn earste die as nije eigner wie om Felker en Glaser derút te smiten. Under in opienfolging fan nije haadredakteurs makke it tydskrift dêrnei in skuor nei rjochts. Yn 1980 waard Edward Kosner haadredakteur, ûnder waans lieding New York in griemmank fan lifestyleferhalen, aktualiteiten en lange artilels oer winkeljen en oare konsuminte-ûnderwerpen publisearre.
Hebriuwske Universiteit fan Jeruzalim
By de universiteit binne fiif akademyske sikehuzen oansletten, ûnder oare it Hadassah Universitêr Medysk Sintrum, 7 fakulteiten, goed 100 ûndersykssintrums en 315 akademyske ôfdielingen. Fan 2018 ôf oan studearre in tredde fan alle promovendy yn Israel oan de Hebriuwske universiteit.
Berber fan Juckema
Biografy
Har portret waard om 1660 hinne skildere, mooglik troch Leendert fan de Cooghen. Har portret hat diel útmakke fan de kolleksje famyljeportretten op de Orxmastate. It famyljewapen Juckema soe der letter by opsetten wêze en waard der wer ôfhelle by in restauraasje yn de 20e iuw. Mooglik hie se as geastlik mem de lieding fan de kloppenmienskip yn Haarlim.
Pecos (rivier)
Geografy
De Pecos ûntspringt by de wetterfal Pecos Falls, op 'e eastlike skeanten fan it Sangre de Christoberchtme yn Mora County yn it súdeasten fan 'e Amerikaanske steat Nij-Meksiko. De boarne leit op in hichte fan 3.584 m boppe seenivo. Dêrwei streamt de rivier oer in lingte fan 1.490 km, oer it algemien yn 'e rjochting fan it súdsúdeasten.
Britsk Museum
It Britsk Museum is sûnt 1753 nasjonale museum fan it Feriene Keninkryk en hat ien fan de grutste kolleksjes fan de wrâld. It museum is yn Great Russellstrjitte yn Londen.
Alle jierren besykje likernôch 5 miljoen minsken it museum dat in wiidweidige kolleksje fan âldheden en útsûnderlike keunstfoarwerpen út âlde beskavings en fan distiid ta syn foldwaan hat. De samling oerbrêget mear as in miljoen jierren skiednis fan de minskheid en wurdt sjoen as ien fan de moaiste op 'e wrâld. De âldste foarwerpen binne stienen ark út de Oldowaanske perioade (1.600.000 oant 700.000 f.Kr.), de jongste, munten dy't net lang lyn slein binne. It grutste foarwerp is in poarte fan 16 ton mei in bolle mei wjukken út Dur-Sharrukin; it lytste in muntsje fan amperoan 0,002 gram út Nepal.
Skiednis
De kolleksje waard troch de soad skinkingen en oankeap tige útwreide. Yn 1757 skonk George II The Old Royal Library. Yn 1778 waard de Otaheiteseal iepene dy't de wûndere foarwerpen befettet dy't ekspedysje fan James Cook út de Stille Súdsee meibrocht hie.
Tentoanstellings
Yn it museum wurde in protte tentoanstellings hâlden, û.o.:
Lucasfilm
Skiednis
Lucasfilm waard yn 1971 oprjochte troch de Amerikaanske filmmakker George Lucas en krige op 12 septimber 1977 syn hjoeddeistige bedriuwsfoarm as Lucasfilm Ltd. Mids 1970-er jierren wie it bedriuw fêstige yn in pakhûs yn 'e Los Angelynske wyk Van Nuys, dat Lucas hierde fan Universal Films. De earste film dy't Lucasfilm produsearre wie American Graffiti yn 1973. Dêr wie in budget fan $777.000 foar beskikber, en de film brocht $140 miljoen op. Lucasfilm waard wrâldferneamd mei de science fiction-film Star Wars, út 1977, dy't letter mei weromwurkjende krêft omneamd waard ta Star Wars: Episode IV – A New Hope. Dy brocht $775,8 miljoen op tsjin in budget fan $11 miljoen, en wûn sân Oscars en in Golden Globe.
Kapelle (gemeente)
Kapelle is in gemeente op Súd-Bevelân yn de Nederlânske provinsje Seelân, dy't bestiet sûnt 1812 en yn syn hjoeddeistige foarm sûnt 1970. De gemeente hat 12.423 ynwenners (1 jannewaris 2010, boarne: CBS) en grinzet yn it westen oan Goes en Borsele en yn it easten oan Reimerswaal. Haadplak fan de gemeente is Kapelle.
Rush Hour (franchise)
Rush Hour
Rush Hour waard regissearre troch Brett Radner nei in senario fan Jim Kouf en Ross LaManna, dat basearre wie op in idee fan LaManna. De film gie op 18 septimber 1998 yn premiêre, en brocht $244,4 miljoen op tsjin in budget fan $33 miljoen.
Johan Christiaan Assien Bohmers
Biologysk Archeologysk Ynstitút
Yn 1945 waard Bohmers yngeand ûnderfrege troch de Kanadeeske Ynljochtingetsjinst. Nei de befrijding siet Bohmers njoggen moannen fêst, mar waard net oanklage. Hy koe letter as geolooch en dosint Alde Stientiid oan de gong oan de Grinzer universiteit (dêr't yn 1954 Tjalling Waterbolk heechlearaar waard en direkteur fan it archeologysk ynstitút), omdat it de hjitting wie dat hy yn syn tiid by Ahnenerbe (1937 - 1943) kontakten mei it Dútske ferset, de Hielschergruppe, hân hie.
Direkteur
De persoanen dy't yn in organisaasje de direkteursfunksjes ferfolle wurde mei elkoar de direksje neamd. Yn de amtlike wrâld wurdt sprutsen fan direksje as synonym foar de betreffende ôfdieling. Sa is bygelyks sprake fan de direksje logistyk, de direksje personiel, de direksje kultuer, of by de ferskate belestingstsjinsten: earste-, twadde-, tredde- ensfh. direksje.
Prinsipaal
Mei in prinsipaal wurdt yn de bouwrâld in bouhear of opdrachtjouwer bedoeld. Begjin 21e iuw wurdt prinsipaal yn de bouwrâld minder frekwint brûkt. "Bouhear" is noch wol gongber yn Flaanderen, mar yn Nederlân mear ferfongen troch "opdrachtjouwer".
Breinflecht
In ûndersyk fan ein 2005 liet nochris sjen dat ek yn ien-en-itselde lân breinflecht foar komme kin. It die bliken dat der yn Flaanderen in kennisflecht fan Limburch en West-Flaanderen nei oare provinsjes bestiet. Itselde bart yn Nederlân; de Rânestêd, dêr't it kulturele- en ekonomysk swiertepunt leit, lûkt yntellekt fan it plattelân.
Tjitske de Jong
Tjitske de Jong (Ljouwert, ±1980) is in byldzjend keunstner dy't opgroeide op It Bilt.
Se wurket faak yntuïtyf en fariearet techniken om har emoasjes yn kleur, foarm en beweging om te setten yn in akstrakte komposysje. Foar har nijste wurk waard se ynspirearre troch de klanken fan de Latynske tango.
Tjalling Waterbolk
Persoanlik libben
Waterbolk stoar op 27 septimber 2020 yn Haren yn de âldens fan 96 jier.
Jan Hendrik Oort
Dwingeloo
Yn de jierren fyftich samle hy fûnsen foar de bou fan in nije radioteleskoop yn Dwingeloo. Yn 1956 waard dizze 25 meter radiotelescoop yn gebrûk nomd en waard ûndersyk dien nei it sintrum fan de Molkwei, dat folle aktiver blykte as't tocht waard.
Yn 1970 koe, ek troch de ynspanningen fan Oort, de grutte gearstalde teleskoop yn Westerbork yn gebrûk nomd wurde. Dizze teleskoop bestie út 12 ôfsûnderlike radioteleskopen. Oort stiet ek oan de widze fan de ESO, it gearwurkingsferbân fan Dútslân, Frankryk, Nederlân, Sweden, Denemark, Belgje, Itaaalje en Switserlân foar de bou fan de grutte optyske teleskijuujuoop in Sily. Yn 1970 gie hy mei emeritaat, mar bleau de rest fan syn libben ûndersyk dwaan nei molkweistelsels.
Langsweagen
Langsweagen hat  ynwenners.
Koarte skiednis
De namme Langsweagen ferwiist nei de lizzing fan de grûnen: lange stikken lân (sweagen) rûnen eartiids fan it rivierke de Alde Ie yn it noarden oant foarby de Skoatterlânske Kompanjonsfeart yn it suden. De lange sweagen binne werom te finen yn de doarpsflagge en it wapen, symbolisearre troch de griene banen en in klaver yn it wapen. Nei ± 1550 waard troch de Heeren Compagnie út It Hearrenfean wei útein set mei it ôfgraven fan heechfean en waard de Skoatterlânske Kompanjonsfeart mei al syn wiken groeven om turf nei Hollân te ferfieren. De haadwei rûn east-west, fan It Hearrenfean oer Lúkswâld en Langsweagen nei De Gordyk. Dy Hegedyk wie tagelyk nei beide siden de wetterkearing. Benoarden dy Hegedyk ûntstienen nei de ferfeanting grutte wetterplassen. Troch de oanlis fan polderdiken waarden de drûchmakke polders geskikt makke foar boulân en greiden. In twadde ferbiningswei wie it wat heger lizzende 'Boppepaad’ fan Sechtjinroeden oant foarby Bontebok. Dêroan moatte in fjirtichtal pleatsen stien hawwe. thumb|left|Mattéustsjerke De tsjerke fan Langsweagen waard eartiids wijd oan Sint-Mattéüs. Oarspronklik hongen der twa klokken yn in klokkestoel, mar nei de nijbou fan de tsjerke yn 1782 binne de klokken yn de tsjerketoer ophong. Njonken de tsjerke stiet de konsistoarje mei in fraaie trepgevel. De tsjerketoer hat in wynwizer yn de foarm fan in hynderke. It yn 1902 oprjochte molkfabryk ferlear nei de konsintraasje yn de jierren 1960 syn funksje en waard sluten. It gebou wurdt no bewenne en der sit in bedriuw yn. Foar de ôffier fan de produsearre tsiis waard gebrûk makke fan de tram. Yn 1880 waard de NTM (Nederlandsche Tramweg Maatschappij) oprjochte en sûnt krige Fryslân in net fan tramlinen. Oant 1948 ried der ek in tram troch Langsweagen.
Befolkingsferrin
( Boarnen: 1840: Plaatsengids; 2015 en 2020: Alle Cijfers )
Tiny Terpstra-Sluyter
Bûten lânskippen en stillibbens fan deistige foarwerpen makke Terpstra-Sluyter ek in rige skilderijen fan Fryske hynders. Fierders skildere hja portretten fan sjongers as Elvis Presley en James Dean.
Aart Staartjes
Tillefyzjekarriêre
Yn 1967 krige Staartjes foar it earst bekendheid, doe't er it programma Woord voor Woord makke, in rige bibelfertellings foar bern, dy't útstjoerd waard troch de IKOR (de hjoeddeistige IKON). Hy briek yn 1972 troch mei De Stratemakeropzeeshow, in berneprogramma fan 'e VARA. Dêrby wurke er gear mei û.o. de tekstskriuwers Willem Wilmink, Hans Dorrestijn, Jan Riem en Karel Eykman, komponist Harry Bannink en de akteurs Wieteke van Dort en Joost Prinsen. Yn dit programma, dat oant desimber 1974 útstjoerd waard, waarden in grut tal taboes trochbrutsen en waard foar it earst tillefyzje makke út it gesichtspunt fan bern wei ynstee fan út dat fan folwoeksenen wei.
Yn jannewaris 1974 betocht Staartjes in oar ferneamd berneprogramma, De Film van Ome Willem, mei Edwin Rutten yn 'e titelrol, Harry Bannink op 'e nij as komponist, en himsels yn ien fan 'e byrollen. It waard in grut súkses, en de VARA stjoerde it fyftjin jier lang út, oant 1989. Underwilens krige De Stratemakeropzeeshow in ferfolch yn J.J. de Bom Voorheen De Kindervriend, dat yn 1979 fan start gie mei Staartjes, Van Dort en Prinsen yn 'e haadrollen, mar yn 1981 troch de VARA út besunigingsomtinkens stopset waard. Fan 1984 ôf spile Staartjes fierders ek mei yn it ultime berneprogramma Sesamstraat, by de NOS (letter de NPS), yn 'e rol fan 'e segrinige fûterkont Menear Aart. Dêrmei wie Staartjes yn Sesamstraat ien fan 'e minmachtige akteurs dy't net gewoan harsels mar ynstee in betocht personaazje spilen. Meitiid waard Menear Aart dúdlik wat mylder, en nei it ferstjerren fan Lex Goudsmit naam er dy syn rol fan "freonlike pake" suver oer. As lúmstank fungearre letter Buorman Baasje, spile troch Martin van Waardenberg.
Adriatyske See
Der lizze wol mear as 1300 eilannen yn de see, dêr't de measten fan by de eastkust fan de Adriatyske See del lizze, sa as de Dalmatyske Eilannen en de Kvarner-eilannen, dy't allegear ta Kroaasje hearre. Krk en Cres binne dêrfan de grutste eilannen.
Geonosis
Geonosis is in fiktive planeet út 'e Star Wars-franchise, dy't bekend waard út 'e film Star Wars: Episode II – Attack of the Clones (2002). Dizze planeet makket diel út fan it planetestelsel mei deselde namme yn 'e sektor Arkanis yn 'e Bûtenrâne fan it Stjerrestelsel. Geonosis befynt him op in ôfstân fan likernôch 43.000 ljochtjier fan 'e haadstêd fan 'e Galaktyske Republyk (en letter it Galaktysk Keizerryk) op Coruscant, mar stiet relatyf deunby Tatooine.
Steatspark Grizzly Creek Redwoods
Beskriuwing
It Steatspark Grizzly Creek Redwoods leit yn Noardlik Kalifornje yn 'e county Humboldt, likernôch 32 km besuden de stêd Eureka en 27 km eastlik fan Fortuna oan State Route 36. It neiste plak is Carlotta. It steatspark is nei Amerikaanske mjitstêven lyts en hat in oerflak fan yn totaal 170 ha, ferdield oer trije net opinoar oanslutende perselen. It Steatspark Grizzly Creek Redwoods hat in mediterraan klimaat mei waarme simmers en mylde winters. It behear fan it park is yn 'e hannen fan it Kalifornysk Departemint fan Parken en Rekreaasje (CDPR).
Gebrûk
It Steatspark Grizzly Creek Redwoods is in tige besletten park fanwegen syn ôfhandigens yn ferhâlding ta U.S. Route 101, de grutte trochgeande wei troch de krite. Op in troch-de-wykse dei kin in inkele besiker skoan de iennichste minske yn it hiele park wêze.
Tym (Wytmarsum)
Tym is in delsetting súd fan Wytmarsum yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De namme komt ek foar as Grutte en Lytse Tym, Thiem, Tym en Tyme torp.
Joadsk Histoarysk Museum
Prizen
Yn 2002 wûn it Joadsk Histoarysk Museum de twajierlikske Museumpriis fan it Prins Bernhard Kultuerfûns. Yn 2013 waard de BankGiro Lotterij Museumpriis, opfolcher fan de Museumpriis, oan it museum takend.
Eversdijk
Eversdijk is in buorskip yn de Siuwske gemeente Kapelle. Eversdijk is boud yn de typyske ringdoarpstyl dy't frij algemien is op Súd-Bevelân.
Ballumerbocht
Rêdingsstasjon
Mei de namme Ballumerbocht wurdt ek wol it bûtendyksk gebiet op en by de Streamlieddaam oantsjut. Op dy pier stiet it Rêdingstasjon Amelannerbocht, ien fan de twa rêdingsstasjons fan de Keninklike Nederlânske Rêding Maatskippij op It Amelân. Oan deselde pier binne ek ferskate âldere typen rêdingsboten fan de KNRM te besjen.
Bernardus Albertus Fabricius
Ien diel fan syn deiboeken wurdt bewarre yn Museum Smellingerlân. Yn Drachten is de Fabriciusleane nei him neamd.
De Tijen
thumb|250px|De Tijen om 1920 hinne De Tijen wie in delsetting en fjildnamme bewesten it âlde (Noarder)Drachten, oan de Aldewei, yn de gemeente Smellingerlân. Hy wurdt as delsetting noch neamd troch Eekhoff yn 1843, dêrnei allinnich as fjildnamme.
Basilius de Grutte
Famylje
Oer it libben fan Basilius is in soad bekend. Boarnen binne brieven en preken, dy't fan him en syn freon Gregoarius en syn broer Gregoarrius bewarre binne. Hy waard as de op ien nei âldste berne yn in hûshâlding fan acht bern. Thús hiene se it goed en de famylje fan Gregoarius wie al sûnt meardere generaasjes kristlik. Syn beppe Makrina de Aldere, syn heit Basilius de Aldere en syn mem Emmelia waarden letter ek hillich ferklearre. Ek fan de bern soene der letter nochris fjouwer hillich ferklearre wurde (Basilius, Gregoarius fan Nyssa, Makrina de Jongere en Petrus fan Sebaste). De hûshâlding levere trije biskoppen: Basilius, Gregarius fan Nyssa en Petrus fan Sebaste.
Biskop
Yn 370 waard Basilius yn 'e âldens fan fjirtich jier ta nije aartsbiskop fan Caesarea beneamd. Dat wie in ynfloedrike posysje, net allinne yn Kappadoasje, mar yn de hiele provinsje Pontus. Caesarea wie yn dy tiid in stêd mei 400.000 ynwenners en de metropolyt fan Caesarea hie 50 biskoppen ûnder him. Dy beneaming gyng net samar om't de arianysk ynstelde oerheid gjin ferlet hie fan in sterke trinitaryske biskop en it wie de fraach oft de beneaming sûnder stipe fan de âlde biskop Gregoarius fan Nazianze, dy't him yn in draachstoel nei Caesarea bringe liet, wol troch gien wie.
In jier letter, yn 372, kaam Falins sels nei Caesarea om't biskop Basilius him fersetten bleau tsjin syn pro-arianyske polityk. Basilius liet him lykwols op 'e nij net oertsjûgje. Syn ynfloed wie doe al sa grut, dat se min om him hinne koene. De keizer woe him eins wol ferbalje, mar liet it gewurde. Neffens Gregoarius fan Nazianze om't Basilius foar Falin's deasike soan Galates bidden hie, mar faaks ek om't Basilius sa heech oanskreaun stie, dat er it net mear oandoarste om him hurd oan te pakken. De keizer besocht wol hieltiten oan de poaten fan de stoel ûnder Basilius te seagjen. Hy liet bygelyks de provinsje Kappadoasje opdiele om it biskoplike ynfloedgebiet fan Basilius te ferlytsen, mar dêrop spile Basilius dan wer yn troch syn freon of syn broer as biskop fan it oare diel te beneamen, sadat der winliken neat feroare.
Marken (eilân)
Plakken op Marken
Oare buorskippen op it eilân binnen:
It besjen wurdich
Oan de westkant fan Marken leit de haven fan Marken.
thumb|right|De haven fan Marken.
Ferkear
thumb|right|De haven en de Tsjerkebuert om 1900 hinne. Sûnder fergunning mei der net mei de auto riden wurde op Marken. Oan de ein fan de Krúsbaakwei, de dyk tusken Noard-Hollân en Marken, leit in parkearplak dêr’t de auto hinne set wurde kinne. Fan dêr ôf moat ferfier op in oare manier barre. Op Marken sels rinne der diken nei de Minnewei yn it noardeasten en nei de fjoertoer yn it easten.
Pedro Sánchez
Folksfertsjintwurdiger en sekretaris-generaal fan PSOE
By de ferkiezingen yn 2011 ferlear de PSOE bot en kaam de partij yn de opposysje. Sánchez, dy't op it alfde plak stie op de list yn Madrid, moast it kongres ferlitte. Mar yn 2013 koe er op 'e nij werom, om't in sit yn de fraksje frijkaam. Diskear wurke Sánchez yn de kommisje foar de stúdzje nei klimaatferoaring.
Frans Hemsterhuis
Skiednisopfetting
Hemsterhuis hie in syklyske opfetting fan de wrâldskiednis, dy't hy útiensette yn de foarm fan in Platonyske dialooch: Alexis ou de l’âge d’or (1787). Krektas planeten yn in aairûne baan om de sinne draaie, sa soe neffens him de minsklike kultuer yn in ellips om har ideale middelpunt draaie. Op it momint dat dy kultuer it tichtst by it middelpunt is, hearsket der in gouden tiid. De foarrige gouden tiid wie neffens Hemsterhuis yn de tiid fan de Griken, oankundige troch de Egyptners en Etrusken. Nei de Griken gie de kultuer fia de Romeinen efterút om yn de Midsiuwen in djiptepunt te berikken. Dêrnei sette in ferbettering yn dy't fia de Renêssânse útmûne yn syn eigen tiid, in hichtepunt as de gouden tiid fan de Griken.
Sipke Zijlstra
Oerwinningen
2006
Carles Puigdemont
Biografie
Puigdemont is berne op 29 desimber 1962 yn Amer (Kataloanje). Hy is de twadde fan de acht bern fan Xavier Puigdemont en Núria Casamajó, in famylje fan banketbakkers. Hy begûn in oplieding oer de Katalaanske filology oan de Universiteit fan Girona, dy't doe noch in filiaal wie fan de Universiteit fan Barselona mei as namme col·legi universitari de Girona. Hy makke dy stúdzje net ôf. Syn oerpake en ien fan syn omkes hawwe noch boargemaster fan Amer west. Puigdemont wennet yn Girona.
Persoanlik libben
Puigdemont is troud mei Marcela Topor. Sy ha twa dochters.
David Villa
Doelpunten
Foar it Spaansk nasjonaal alvetal hat David Villa út 48 wedstriden 31 kear skoard.
Pat Garrett
Jacht op Billy the Kid
De leden fan 'e posse setten doe útein mei it sieden fan brea-iten boppe in iepen fjoer. Garrett en Billy the Kid rôpen boadskippen oer en wer: Garrett sei dat der genôch iten foar allegear wie as de bindeleden allinne mar nei bûten kamen om har oer te jaan, wylst Billy the Kid him oanrette om nei de hel te rinnen. Op 't langelêst beseften de bindeleden lykwols dat se sa yn 'e knipe sieten dat der gjin kâns mear bestie dat se útpike koene. Dat sadwaande joegen se har yndie oer, wêrnei't Garrett wurd hold en it iten mank allegearre omparte.
Ynvestearrings yn yrrigaasjeprojekten
Garrett ûntdiek yn 'e omkriten fan Roswell, yn 'e delling fan 'e rivier de Pecos, in grut ûndergrûnsk reservoir welwetter en rjochte yn july 1885 mei twa partners de Pecos Valley Irrigation and Investment Company op. Yn jannewaris 1887 kocht er ek in belang fan in trêdepart oan yn 'e Texas Irrigation Ditch Company. Yn beide gefallen waard him nei ferrin fan tiid troch syn partners de wacht oansein. Yn augustus 1887 rjochte er mei William L. Holloman de Holoman & Garrett Ditch Company op, mar by einbeslút mislearren al Garrett syn ynvestearrings yn yrrigaasje jammerdearlik. Tsjin 1892 wie Garrett mei syn almar úttynjende húshâlding wer nei Teksas ferhuze, dêr't er him nei wenjen set hie yn Uvalde yn 'e delling fan 'e Rio Grande. Dêr rekke er befreone mei John Nance Garner (1868-1967), dy't it letter ta fise-presidint fan 'e Feriene Steaten bringe soe.
Dea
Op dat punt besocht in James B. Miller as in soarte fan mediator avant la lettre troch bemiddeling it skeel op te lossen. Hy mette ôfsûnderlik mei Garrett en Brazel, en dy lêste stimde deryn ta om it pachtkontrakt te annulearjen op it betingst dat der in keaper fûn wurde koe foar de 1.200 geiten dy't er al oanskaft hie. Carl Adamson, dy't skoanfamylje fan Miller wie, waard ree fûn om 'e geiten oer te nimmen. De saak liek oplost, mar doe kaam Brazel op 'e lapen mei it berjocht dat er him "ferteld" hie. De keppel geiten bliek net út 1.200, mar út 1.800 bisten te bestean. Adamson wegere om safolle geiten oer te nimmen, mar stimde deryn ta om Garrett en Brazel yn persoan te moetsjen, om te sjen oft se dochs noch op 'e iene of oare manear ta oerienstimming komme koene. Garrett en Adamson rieden op 29 febrewaris 1908 tegearre yn Adamson syn wein út Las Cruces wei dat út nei de Bear Canyon Ranch. Underweis joech Brazel him op syn hynder by harren. By dy moeting waard Garrett deasketten, mar troch wa krekt is noch altyd ûndúdlik.
Identiteit fan 'e moardner
Neffens it rapport fan 'e lykskôger soe Garrett deasketten wêze troch Brazel, dy't dat nei't it skynt sels ek oan helpsheriff Lucero fertelde. Dêrnjonken binne fjouwer oare fertochten foarsteld: Adamson, Cox, Rhode en Miller. Yn it boek Shotgun for Hire: The Story of "Deacon" Jim Miller, Killer of Pat Garrett, út 1970, neamde Glenn Shirley syn redens op om Miller fan 'e moard te fertinken. Leon C. Metz naam yn syn biografy Pat Garrett: The Story of a Western Lawman de bewearing fan W.T. Moyers op dat W.W. Cox Garrett yn in mûklaach opwachte en fermoarde hie, mar hy skreau ek dat Garrett syn djipdrôven derfan oertsjûge wiene dat Carl Adamson de wiere dieder wie. Ta einbeslút woe Mark Lee Gardner yn syn boek To Hell on a Fast Horse, út 2010, hawwe dat Archie "Print" Rhode eins dejinge wie dy't Garrett om hals brocht.
Stjerplak
It plak dêr't Pat Garrett stoar, wurdt no betocht mei in histoarysk markearpealtsje oan 'e súdkant fan U.S. Route 70, tusken Las Cruces en de San Augustinpas. Dat pealtsje stiet lykwols eins krapoan 2 km fan it eigentlik stjerplak fan Garrett ôf, mei't dêr hjoed de dei gjin wei mear by lâns rint. Yn 1940 waard it eigentlike plak fan 'e moard troch Garrett syn jongste soan Jarvis Garrett markearre mei in eigenmakke tinkteken fan beton om in stien hinne. Yn it beton is de tekst "P. Garrett" oanbrocht, de datum fan 'e moard en in krús dat it wurk wêze soe fan Jarvis syn mem Apolinaria Garrett. Yn 2020 makke de stêd Las Cruces plannen bekend foar nije wenningbou dy't oer it stjerplak fan Garrett hinne komme soe. Dêrop waard in organisaasje oprjochte dy't Freonen fan Pat Garrett hiet, mei as doel om it monumintsje te behâlden.
Teatske Alzum
Libben
Har boeken ferskynden by de Kristlik Fryske Folksbibleteek (KFFB).
Hindericus Scheepstra
Mei Lighthart
Scheepstra hat in soad oparbeide mei de Haachske skoalmaster en pedagooch Jan Ligthart. Sy hawwe tegearre ferskate rigen berneboekjes makke, mei yllustraasjes fan de Haachske ûnderwizer W.K. de Bruin en de ferneamde Cornelis Jetses. Dy lêste hat tige bydroegen oan it súkses fan Dicht bij huis (1902/1903), dy't hielendal troch Scheepstra kreaun waard. Op de earste rige boekjes nei hat Scheepstra fierwei it grutste part fan de lettere rigen skreaun, hoewol't Lighthart hieltyd as earste auteur neamd waard. Lighthart hat dit nammers nea tsjinsprutsen. Earst yn 1976 is Scheepstra rjocht dien troch de publikaasjes fan Jan Niemeijeren waard syn rol by it grutte publyk bekend.
Kollum
Kollum (Frysk en Kollumersk) is in doarp yn de gemeente Noardeast-Fryslân. Kollum leit noardlik fan Bûtenpost, eastlik fan Aldwâld, noardwestlik fan Augsbuert-Lytsewâld, súdwestlik fan De Pomp en besuden Ingwierrum. De doarpskearn leit om de Foarstrjitte, Easterdjipswâl en Westerdjipswâl.
Skiednis
Dat rjochthûs wie op 3 en 4 febrewaris 1797 it toaniel fan it saneamde Kollumer Oproer, doe't in smite minsken ûnder oanfiering fan Jan Binnes en Salomon Levy dêr Abele Reitses út hannen fan it gesach befrijden. It oproer waard feroarsake troch in tanimmend ferset tsjin de boargerbewapening, ynsteld troch de Frânske oerhearskers om har te warjen tsjin de Prinsgesinden. De arrestaasje en finzennimming yn it Kollumer rjochthûs fan de oranjegesinde Abele Reitzes soarge foar safolle opskodding yn de regio, dat in smite minsken ûnder oanfiering fan Jan Binnes en Salomon Levy dêr him út hannen fan it gesach befrijden. Op de wei nei it rjochthûs waarden grutte fernielings oanrjochte. Troch mei grut machtsfertoan dit oproer yn de kym te smoaren en 168 minsken te arrestearjen, wisten de patriotten de boel del te bêdzjen.
Eveneminten
Alle jierren waarden yn de wike foar Keninginnedei de Kollumer Tsiisdagen organisearre. Kollum hat ek syn namme oan in tsiis jûn, de Kollumer tsiis. Troch't dat organisaasjekommitee opgien is yn de Stifting Aktiviteiten Platfoarm Kollum is de namme feroare yn Kollumer Kat-dagen. Ien fan de aktiviteiten op dy dagen is in sponsorloop, de saneamde Kollumerkatloop.
Forgetting Sarah Marshall
Plot
De folgjende dagen tsjogge Peter en Rachel der faker mei-inoar op út. Peter begjint fereale op har te reitsjen, en nei't se tegearre fan in hege rots yn see sprongen binne (har idee), tutet se him ûnferwachts. Wylst Peter en Rachel in relaasje krije, begjint de relaasje tusken Sarah Marshall en Aldous Snow yn 'e nederklits te reitsjen. Sarah kriget berjocht dat Crime Scene: Scene of the Crime stopsetten is, wat betsjut dat sy no wurkleas is. Se beart as docht har dat neat om't se dochs in karriêre as filmaktrise begjinne woe, mar eins is it har goed yn 'e wei. Aldous seit dat it goed útkomt, want no kin se moai mei op toernee. Sarah wit neat fan in toernee ôf, mar no docht bliken dat Aldous nije wike mei syn band Infant Sorrow op op in toernee giet dat oardel jier duorje sil. Hy stelt foar dat se har by de oare groupies fan 'e band jout, dy't de Sorrow Suckers neamd wurde (al wit er net wêrom, seit er).