cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kening (skaken)
Spulregels dy't de kening beskermje
As in spiler net skaak stiet en gjinien reglemintêre set dwaan kin (en it skaaksetten fan de eigen kening is net reglemintêr), dan stiet hy pat. It spul is dan remise. Dit kin foar de strategy fan it spul in grut ferskil meitsje.
Bismarcksee
Ut de skiednis
De see is ferneamd nei de Dútske kanselier Otto von Bismarck. Ein 19e iuw foel de see ûnder it gebiet Dútsk Nij-Guinea, in Dútske koloanje.
Guido de Roos
Muzyk en bands
As hy yn 1980 yn petear rekket mei in sekere Simon Gallup (fan The Cure), beslút hy him ek ta te lizzen op 'e bas.
Under de namme Gitarissimo trede hy ek solo op as gitarist en as "one-man-jam". By keunsteksposysjes liet hy him troch de rûnten ynspirearje en spile ymprovisearjend.
Teater
Guido spile en aktearre yn foarstellings fan Acta Theater, ûnder oaren yn it ynteraktive muzykteater-duo Mick & Sugar (mei syn frou Gea Struiksma ), Wetter en Brea (DinerKomeedzje), The Darles Chicken Singers (muzykteäter) en Carwash, in jûnfoljende, swingende foarstelling dêr't ek syn band 'Crocodile Smile' in grutte rol yn spilet.
Der binne 12 profesjonele akteurs oan Acta ferbûn. Sûnt 2009 hâldt Acta kantoar fanút de Blokhúspoarte, Guido de Roos skriuwt de foarstellings en akts mei en komponearret de muzyk foar Acta.
Johann Heinrich Diemer
Johann Heinrich (Harry) Diemer (Dronryp, 7 novimber 1904 – Neuengamme, juny 1945) wie in Frysk biolooch.
Diemer syn heit wie de herfoarme dûmny N. Diemer, dy't yn Fiifhuzen stie. Hy studearre biology oan de Universiteit fan Leien. Fierders bestudearre er de ideeën fan Abraham Kuyper, Herman Bavinck en Jan Woltjer en waard rillegau in oanhinger fan Herman Dooyeweerd's en D. H. Th. Vollenhoven's reformatoryske wiisbegearte.
Kening
Oarsprong
Histoarysk hienen de Germaanske keningen de kombinearre funksje fan foarsitter by folksgearkomsten, hegepryster by offers en militêr lieder by kriich. Nei alle gedachten hat dit ea in net-erflike funksje west, mar yn histoaryske tiden wie de titel erflik, al moast it folk de opfolging al goedkarre. De heechste hearskers yn oare kultueren hienen net krekt deselde funksjes, mar hja wurde oan de keningen lyksteld.
Keninkryk fan de Nederlannen
De Nederlânske Keningskroan waard yn 1816 fêststeld by Keninklik Beslút of kabinetsoarder (24.6.1816 nr. 77). Oars as by it ynstallearjen fan de measte oare foarsten, wurdt de Nederlânske kening net kroane mei de kroan. Ommers, yn it Plakkaat fan Ferlating hawwe de Nederlannen steld dat de kening it folk tsjinnet; dêrby past net in ynhuldiging wêrby de kening troch de kroaning boppe it folk pleatst wurdt.
Nije Feart (Appelskea)
De Nije feart (Stellingwerfsk en offisjeel: Ni'je Vaort) is in feart yn de gemeente Eaststellingwerf. De feart rint fan de Earste Wyk yn Appelskea nei it easten oant de Dwerswyk. De Nije Feart rint noardlik bylâns de Opsterlânske Kompanjonsfeart. Oan de noardside rinne de Earste Wyk oant en mei de Alfde Wyk nei de Kompanjonsbosken.
Oenema State
mar ek:
Thor: Ragnarok
Plot
Sadwaande komt Hela allinne yn Asgard oan, dêr't se by de Bifröst twa fan 'e Trije Krigers, Volstagg en Fandral, deadet, dy't Thor dêr postearre hie om in eachje te hâlden op 'e ûnbetroubere Skurge. Dyselde kiest derfoar om te oerlibjen en jout him by Hela. Yn 'e stêd wurdt Hela oanfallen troch Hogun, de lêste fan 'e Trije Krigers, mei it hiele Asgardster leger, mar se deadet harren allegearre. Yn it keninklik paleis hout se de flier stikken om tagong te krijen ta in reuseftige ûndergrûnske tombe, dêr't de Asgardster krigers dy't yn âlde tiden foar har fochten hawwe en sneuvele binne, opbiere lizze, en ek har ryddier, de reuseftige wolf Fenris. Mei har krêften as goadinne fan 'e dea bringt se dyselden allegear wer ta libben, of alteast ta in steat fan ûndea. Skurge stelt se oan as har boal. Oan him iepenbieret Hela har plan om it Asgardster Ryk út te wreidzjen oer it hiele hielal, mar dêrfoar is se de Bifröst nedich, en de troch Loki ferballe Heimdall glûpt by de kontrôlekeamer fan 'e Bifröst nei binnen ta en stelt it swurd dat de kaai is ta de betsjinning fan it wjirmgat.
Wylst Banner en de Walkuere de oare gladiators befrije, dy't ûnder lieding fan 'e bûtenierdske wêzens Korg en Miek prompt in opstân tsjin 'e Grutmaster begjinne, liedt Loki Thor nei de hangaar fan 'e Grutmaster. Dêr besiket er him te ferrieden, om dochs noch wer in wyt fuotsje by de Grutmaster te heljen, mar Thor, dy't syn broer langer ken as hjoed en juster, is him foar en skeakelet him út mei itselde stroomstjitwapen dat de Walkuere en de Grutmaster earder tsjin himsels brûkt hawwe. Hy ûntsnapt yn it plezierjacht fan 'e Grutmaster, dêr't Banner en de Walkuere har by him jouwe. De trewanten fan 'e Grutmaster sette yn harren eigen skippen de efterfolging yn, mar Thor en de Walkuere weve op spektakulêre wize mei harren ôf. Se ûntkomme trijeresom yn it plezierjacht troch it grutste wjirmgat op Sakaar, dat dêr bekend stiet as de 'Duvelsanus'. Loki wurdt yn 'e hangaar oantroffen troch Korg en Miek en har maten, dy't net ien fan allegearre botte skrander binne. Dat stelt Loki by steat om daliks de lieding oer harren te nimmen. Mei-inoar ûntkomme se fan Sakaar yn in reuseftich frachtskip.
Ravenswâld
Skiednis
It earste hûs yn 'e doarpskom waard yn 1871 boud en sûnt dat jier groeide it takomstige doarp stadichoan. Yn 1915 stiene der noch gjin twintich wenten yn dy kom. De ynfrastruktuer bleau ek lang net bêst. Pas op 1 oktober 1930 krige it plak in skoalle.
Berbers
Skiednis
Der ûntstienen al hiel betiid Berberbeskavings yn Noard-Afrika, û.o. yn Numydje en Mauretaanje. Yn Egypte binne beskilderings fan grêftomben fûn dy't wize op in Berber-kultuer fan foar 2400 f.Kr. Bekende yntellektuele Imazigen wienen Aurelius Augustinus, Apuleius en Terentius Afer.
Hendrik Verwoerd
thumb|250px|Dr. H.F. Verwoerd as redakteur fan [[Die Transvaler.]] Hendrik Frensch Verwoerd (Amsterdam, 8 septimber 1901 – Kaapstêd, 6 septimber 1966) wie in Súd-Afrikaansk steatsman. Fan 1958 oant 1966 wie er premier fan Súd-Afrika. Hy wurdt beskôge as de wichtichste foarmjouwer fan it apartheidssysteem yn Súd-Afrika. Oer de wurdearring fan Verwoerd is noch hieltyd striderij. Yn de skiednis fan de Afrikaners en fan Súd-Afrika bliuwt dizze grûnlizzer fan de Republyk yn 1961 lykwols in kaaifiguer.
Republyk
Yn 1961 slagge it Verwoerd en meitsje fan Súd-Afrika in republyk. De premiers fóar him (Malan en Strijdom) wie dat net slagge, omdat de Verenigde Party en de Ingelske minderheid harren dêr tsjin fersetten. Yn 1960 ferlege Verwoerd de stimgberjochtige âldens foar blanken fan 21 nei 18 jaar en joech er de blanken yn Súdwest-Afrika stimrjocht. By in referendum wie 52% fan de blanke kiezers fóar de republyk. Doe't Súd-Afrika republyk wurden wie, joech Verwoerd Súd-Afrika's lidmaatskip fan it Britske Gemienebest oer.
Oars
Verwoerd wie sa'n grut foarstanner fan apartheid dat er sels gjin swart persoaniel hawwe woe, dat wiene Afrikaners en in Nederlânske butler.
Norbertus fan Gennep
Sint-Norbertus (Gennep - Maagdenburch, 6 juny 1134); ek: Norbertus fan Xanten of Norbertus fan Gennep) wie in katolike biskop en is de stifter fan de premonstratinzerske kleasteroarder.
Boetepreker
Doe't paus Gelasius II yn 1119 ferstoar rekke Norbertus syn beskerming kwyt. De opfolger, paus Calixtus II, liet yn Reims in konsylje hâlde en Norbertus teach dêr hinne yn de hope dêr meistanners te finen, mar it slagge him ynearsten net de paus te sprekken. Letter regele de biskop fan Laon, dy't wurdearring hie foar it wurk fan Norbertus, in moeting mei de nije paus. Hy bleau dêr in skoftke en moete de paus foar in twadde kear yn it biskoplike paleis fan Laon. Op oantrunen fan de biskop besocht Norbertus dêr it Sint-Martinusstift te herfoarmjen, mar krekt lykas yn Xanten stjitte Norbertus op grutte wjerstân fan de koarhearen, dy't dôf wiene foar it boadskip fan harren nije abdij-oerste en net fan doel wiene harren privileezjes op te jaan. It spiet de biskop fan Laon tige dat Norbertus syn krewearjen foar it Sint-Martinusstift opjoech, mar hy wist Norbertus wol sa fier te krijen om yn syn bisdom in mienskip neffens syn idealen te stiftsjen yn in delte yn de bosken fan Coucy, dy't letter Prémontré hjitte soe.
Jacobus Stellingwerf
Libben
Op 14 maaie 1723 boaske er oan de 37-jierrige tekenaresse Antonina Houbraken (1686-1736), dochter fan de ferneamde skilder en skriuwer Arnold Houbraken (1660-1719). Faaks hat Stellingwerf troch dizze famylje kunde krigen oan it tekenfak.
Saba
Skiednis
thumb|left|300px|De omkriten fan Saba.
Yn 1938 waard begûn mei it oanlizzen fan in dyk op it eilân. Oant dat jier bestie de ynfrastruktuer op it eilân allinnich noch mar út treppen. Yn 1960 is op it noardlike puntsje fan Saba in fleanfjildsje boud. Yn 1965 dy’t de earste telefyzje harren yntroduksje op it eilân. Elektrisiteit waard opwekt troch in generator, dochs wie der net alle dagen stream, dat wie pas fan 1970 ôf it gefal.
Nanne & Ankie
Nanne & Ankie is in sjongduo dat bestiet út Nanne Kalma (Amersfoart, 1949) en Ankie van der Meer (Gytsjerk, 1959). Nanne wennet yn Burgum en is gitaarleraar oan de muzykskoalle yn Drachten. Ankie is learares Frânsk en Ingelsk oan it Friesland College yn Ljouwert. Beiden binne pioniers op it mêd van de Frysktalige muzyk. Se binne al jierren aktyf en songen ûnder oare yn Irolt.
Nije Feart (Hylpen)
De Nije feart is in feart yn de gemeente Súdwest-Fryslân. De feart rint fan it krúspunt N359/Alde Dyk oan de kant fan Lytse Wiske nei it suden njonken de N359 oant de Koudumer Feart oan de noardkant fan Koudum.
Riniastate
mar ek:
Saba
Steatkundige herfoarmings
Uteinlik berikke Saba (lykas Bonêre en Sint Eustaasjes) op 11 oktober 2006 oerienstimming mei Nederlân oer in nije status as in ‘bysûndere gemeente’ fan Nederlân. Dit giet oan it ein fan 2008 yn.
Ynfrastruktuer
Yn 1972 waard in pier boud yn Fort Bay om it foar boaten makliker te meitsjen op it eilân te kommen. De fearboaten Dawn II en The Edge reizgje beide trije kear yn de wike fan Sint-Marten nei Saba.
Natuer
Súdwestlik fan Saba leit de Sababank, in ûnderseeske ferheging yn de Karibyske See. Yn dit gebiet libje in protte koraalriffen, fisken, kreeften, skyldpaden en sûchbisten.
Holland (skip út 1951)
Skiednis
It skip kin saaklik en partikulier hierd wurde. Sûnt 2006 is de Holland in offisjele troulokaasje foar de gemeenten Harns en Skylge. As gefolch fan de koroanapandemy waard it skip yn de simmer fan 2020 wer efkes ynset troch Rederij Doeksen om tegearre mei de Friesland reizigers nei Skylge te bringen.
Ankie van der Meer
Sûnt ein njoggentiger jierren groeit der by Ankie en Nanne ferlet om wer mear mei Fryske teksten te dwaan. Se beslute as duo Nanne & Ankie muzyk te meitsjen, op te treden en om cd's op te nimmen. De ûnderwerpen binne gauris maritym en histoarysk, mar geane ek oer grappige aldendeiske foarfallen. Se meie graach Fryske poezij op muzyk sette.
Sint (film)
Prolooch
Yn 'e fyftjinde iuw waarden de Nederlannen teheistere troch Sinteklaas, in ôffallige biskop dy't mei syn kriichsfeinten plonderjend en moardzjend troch de strjitten teach en poppen en lytse bern yn sekken stoppe en ûntfierde. As men hearde dat hy deroan kaam, flechten de lju yn 'e hûs en barrikadearren de doarren en finsters. De trewanten fan Sinteklaas sloegen har lykwols mei heksebilen en helleburden in wei nei binnen ta en krongen ek troch de skoarstiennen de huzen yn. Op 5 desimber 1492 kamen de minsken lykwols yn ferset en stieken de trijemêster fan Sinteklaas yn 'e brân, wêrnei't de biskop en en al syn trewanten libben ferbaarnden.
Haadfilm
De Roomsk-Katolike Tsjerke, dy't sterk yn ferlegenheid brocht is troch de wiere Sinteklaas, en de Nederlânske oerheid, dy't in algemiene panyk ûnder de befolking foarkomme wol, dogge tige by tige war om derfoar te soargjen dat dat sa bliuwt. De measte jierren is dat net sa dreech, mar ienris yn 'e tritich of fjirtich jier, as 5 desimber gearfalt mei folle moanne, steane Sinteklaas en syn trewanten op út 'e dea om wraak te nimmen troch yn Nederlân safolle mooglik minsken te fermoardzjen en safolle mooglik lytse bern te ûntfieren. De lêste kears dat soks barde, wie yn 1968, doe't der hûnderten deaden foelen. Dat Sinteklaas en syn Swarte Piten dêrfoar ferantwurdlik wiene, kaam lykwols yn 'e dôfpot.
It docht bliken dat Hoekstra syn boat folladen hat mei eksplosiven om it skip fan Sinteklaas persiis om midsnacht, as Sinteklaas en alle Swarte Piten wer oan board gien binne, op te blazen. Hoekstra wol Frank oan 'e kant ôfsette, mar de bûtenboardmotor hat kueren, en Frank, dy't ferstân fan motortechnyk hat, betinget yn ruil foar syn help dat er mei mei. Neitiid fertelt Hoekstra Frank alles dat er wit oer Sinteklaas en wat himsels as bern oerkommen is. Hy ferwachtet de trijemêster fan Sinteklaas oan te treffen yn 'e Alde Haven fan Amsterdam, dy't net mear brûkt wurdt. Underweis dêrhinne wurde Hoekstra en Frank lykwols onaholden troch in plysjeboat. As de trije plysjes de eksplosiven yn 'e boat fan Hoekstra sjogge, wurde hy en Frank arrestearre. It boatsje wurdt oan in keabel efter de plysjeboat oan sleept.
Opbringst
Sint brocht yn 'e bioskopen yn Nederlân en Belgje €4.790.742 miljoen op. As men dy opbringst ôfset tsjin it budget fan €4 miljoen betsjut dat in winst fan goed $790.000. Mei't dêr de marketingkosten noch ôf moatte, kaam Sint wierskynlik mar krekt út 'e kosten.
Weser
Fan Hannoversch Münden oant de Porta Westfalica by Minden streamt de rivier troch it Weserberchlân en hjit dan de Boppe-Weser (205 km). By Porta Westfalika brekt de rivier troch de lêste heuvelrêch dy't dêr oan de westkant fan de Weser it Wiehenberchtme en oan de eastkant it Weserberchtme hjit. Fan dêr oant Bremen, de wichtichste stêd oan de rivier, folget de Midden-Weser (157 km.), dêr't sluzen en keardammen de rivier it hiele jier troch befarber hâlde. It estuarium fan de Weser begjint by Bremen en hjit de Under-Weser. By Bremerhaven berikt de Weser de Noardsee. Dêr folget noch in stik Bûten-Weser, dat oergiet yn de Waadsee en allinnich by ebbe werom te kennen is.
Gerard Regnier Gerlacius van Swinderen
thumb|Jkh. Gerard Regnier Gerlacius van Swinderen Jonkhear Gerard Regnier Gerlacius van Swinderen (Grins, 26 juny 1804 - Neerlangbroek, 21 juny 1879) wie politikus en grytman fan Gaasterlân.
Biografy
Hy wie in soan fan jonkhear mr. Oncko van Swinderen van Rensuma en fan Quirina Jacoba Johanna Gerlacius. Yn desimber 1826 waard er luitenant op see, naam as sadanich diel oan it bombardemint fan Antwerpen en waard beneamd ta ridder fan de Militêre Willemsoarder. Oan it begjin fan 1834 op syn fersyk earfol út de seetsjinst ûntslein, waard hy yn 1835 ynstee fan syn âldere broer beneamd as grytman fan Gaasterlân. 13 febrewaris 1849 lid fan de Earste Keamer, bleau dat oant syn dea. Fan 1857 - 1863 boargemaster fan Gaasterlân. Doe 't syn soan de ridderhofstee Lunenburg yn it Utertske Langbroek erfde fan syn muoike, de barones v. Lynden v. Lunenburg, liet hy syn heit it kastiel bewenje. Dy stoar dêr yn 1879.
Honkbal
Oant en mei de Olympyske Simmerspullen 2008 wie honkbal in olymyske sport.
Sargassosee
Ekology
Yn it ramt fan it saneamde Global Ocean Sampling (GOS)-ûndersyk is de Sargassosee troch J. Craig Venter en oaren op ferskaat oan mikrobysk libben ûndersocht. Oars as eardere teoryen hawwe woenen, blykt der in grut ferskaat oan iensellich libben (prokaryoten) te bestean.
Waskemar
Waskemar is in doarp yn it noarden fan de gemeente Eaststellingwerf oan 'e grins mei Opsterlân. Waskemar wurdt ek Beneden-Haulerwijk en Grut Waske Meer neamd. De namme is ûntliend oan in heidemarke, dat sawat twa kilometer nei it west leit. It marke hjit de Waskmar, dêryn waard de skiep wosken. Eartiids hiet it doarp ek Cruijmte (Kromte).
Skiednis
Likernôch in heale iuw letter kaam op der dy hoeke in koöperative molkfabryk ta stân. Wer in lytse iuw letter waard it fabryk, dat troch konsintraasje yn it suvelbedriuw al stillei, ôfbrutsen om romte te meitsjen foar wenningbou.
Strjitten
Sjoch: alle strjitten yn Waskemar.
De Havilland Mosquito
thumb|300px|In Mosquito wurdt reemakke foar in misje De de Havilland DH.98 Mosquito wie in Britsk multi-role gefjochtsfleanmasine dy't tsjinne yn de Twadde Wrâldkriich en ek noch in skoft dêrnei. De Mosquito wie ien fan mar in pear operasjonele fleanmasines dy't benei hielendal fan hout makke wie, fan multipleks. It besoarge it tastel de bynamme 'It houten wûnder' ( "The Wooden Wonder"). De bemanningen joegen it tastel de flaainamme "Mossie" Oarspronklik waard it tastel ûntwurpen as in flugge bommewerper sûnder bewapening, mar de Mosquito waard yn de oarloch foar tal fan oare rollen oanpast, sa as: taktyske bommesmiter foar lege en middelbere hichten, nachtbommesmiter foar hege hichten, paadwizer, dei- as nachtjager, jachtbommesmiter, marinefleantúch en foto-ferkenningsfleanmasine. De BOAC brûkte it ek as transporttastel.
Bruce McLaren
Bruce McLaren wie al op jonge leeftyd ynteressearre yn auto's; benammen dy fan it snelle soarte. Sûnt er tegearre mei syn heit in Austin 7 Ulster restaurearre hie, soe dat de start wêze fan in karriêre yn de autosport.
Op 2 juny 1970 sloeg it needlot ta. Tidens it testen fan een Can-Am auto op it Goodwood sirkwy yn Ingelân gie it ferkeard en spinde de auto fan de baan. De auto crashte mei hege snelheid op in betonnen platfoarm en de bestjoerder Bruce McLaren kaam hjirby om it liben.
Siercksma
As famyljenamme Siercksma of Sierxma: Of in wentte fan dizze famylje:
Rienk Keijert
Keijert skildere portretten, behangsels en bas-reliefs. Wurk fan him hinget yn it Frysk Museum en yn de riedsseal fan it stedhûs fan Ljouwert.
Hjalmar Söderberg
Söderberg wie in soan fan in amtner. Hy studearre oan de Universiteit fan Uppsala, mar makke syn stúdzje net ôf om sjoernalist te wurden. Hy wijde him lykwols al gau hielendal oan de skriuwerij.
Rugor Nass
Yn The Phantom Menace
Nei't se de minsklike stêden op it drûge fan Naboo beset hawwe, keare de androïdelegers fan 'e Hannelsfederaasje har tsjin 'e Gungaanske stêden ûnder wetter, nettsjinsteande de neutraliteit fan 'e Gunganen. Nass wurdt dêrtroch twongen om Otoh Gunga te ûntromjen en mei syn folk beskûl te sykjen op harren hillige plak, djip yn 'e sompen. Underwilens reizget de Nabooaanske keninginne Padmé Amidala alhiel nei Coruscant om help by de Galaktyske Senaat en kânselier Finis Valorum te sykjen, mar hja keart sûnder wat bedijd te hawwen werom. Dan lit se har troch Jar Jar nei it skûlplak fan Nass-en-dy liede. Har doel is om him te bepraten ta de foarming fan in militêr bûnsgenoatskip.
Foar't se dat fersyk dwaan kin, wurdt de keninginne ûnderbrutsen troch ien fan har hofdames. It docht bliken dat de 'keninginne' eins de hofdame Sabé is, dy't út omtinkens fan feilichheid it plak fan 'e keninginne ynnommen hat. De 'hofdame' dy't har yn it wurd falt, is de wiere Padmé Amidala. Dat blyk fan fertrouwen docht in protte om 'e wrok dy't nei iuwen fan ûnmin tusken de Nabooanen en de Gunganen bestiet, te oerwinnen. Nass slút in ferdrach mei Padmé oer gearwurking by de ferdriuwing fan 'e Hannelsfederaasje. Om Jar Jar Binks te earjen foar syn rol yn it gearbringen fan harren beide folken, beneamt Nass him (ta syn skrik) ta generaal fan it Gungaanske leger.
Keppelings om utens
List of Star Wars characters
Oostenstein
It bûten waard yn 1829 stichte troch Hermanus Klugkist Hesse op sawat itselde stee dêr't de Juma State alias Buma State stien hie. Hy hat lang wille fan syn nije hûs hân, want yn 1883 wenne hy der noch stees. Letter wenne der in notaris. Algra skreau om 1960 dat der “thans” noch Oostenstein bestie, mar dat de gloarjetiid foarby wie. It park wie al foar it meastepart ferdwûn. Dêr wie in sportpark foar yn 't plak komd. It âlde hearehûs waard doe gedieltlik brûkt as pleats, der wennen meardere húshâldings yn en ek it sintimeterfabryk siet der yn.
Relativiteitsteory
Relativiteitsteory fan Galilei
Yn de relativiteitsteory fan Galilei binne koördinatestelsels dy't ienpearich ten opschte fan elkoar bewege, relativeare troch: Stel dat ten opsichte fan it stelsel S de snelheid fan in oar stelsel S' lyk is oan v, en dat de nulpunten fan beide stelsels op tiidstip t = 0 gearfalle. As wy posysjes yn S mei r oantsjutte en yn S' mei r', jildt nei ferrin fan in tiid t:
De klassike mechanica neffens de wetten fan Newton naam dit relativiteitsprinsipe oer fan Galileo Galilei.
Sint-Julianafloed
It is de earste skriftlik oerlevere stoarmfloed yn it kustgebiet fan de Noardsee. Helmold fan Bosau skreau yn syn Chronica Slavorum (tusken 1163 en 1168) oer de Sint-Julianafloed. Ek de annalen fan Pöhlde fernije de floed. Neffens dy boarnen ferlearen sa'n 20.000 minsken en tûzenen stiks fee it libben.
Nije Laweiswyk
De namme Nije Laweiswyk jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Laweiswijk.
Rodion Cămătaru
Nei en nêst syn fuotbalrin
Nei syn fuotbalkarriêre wie Cămătaru fan 1994 oant 1996 foarsitter fan Universitatea Craiova. Dêrnei gie hy oan de slach as sakenbehertiger fan fuotballers. Yn 2003 en 2004 wie hy de sportdirekteur fan Universitatea Craiova. Fan 2004 oant 2006 wie hy gemeenteriedslid yn Craiova.
Nije Miedskutting
De namme Nije Miedskutting jildt sûnt 15 maart 2007 as de offisjele namme, as ferfanging foar de eardere offisjele namme Nieuwe Maadschutting.
The Sum of All Fears (film)
Plot
Dyselde hat in gearwurkingsferbân witten te smeien fan neonazygroepen út in grut tal Jeropeeske lannen. Yn ien fan syn taspraken seit Dreßler: "Der wurdt wol sein dat Hitler gek wie. Mar Hitler wie net gek, hy wie dom. Hy woe tagelyk de Feriene Steaten en Ruslân befjochtsje. De keunst is om 'e Feriene Steaten en Ruslân inoar befjochtsje – en ferneatigje – te litten." As dat ienris syn beslach krigen hat, binne Dreßler-en-dy fan doel om in faksistyske supersteat yn Jeropa op te rjochtsjen, dêr't se de hiele wrâld mei oerhearskje kinne.
Bill Cabot, de direkteur fan 'e CIA, nimt Ryan op yn 'e delegaasje wêrmei't er in Russyske fasiliteit ynspektearret dêr't yn neilibbing fan it START I-ferdrach in diel fan it Russyske nukleêre wapenarsenaal ferneatige wurdt. De reis omfiemet ek in besyk oan it Kremlin yn Moskou, dêr't Cabot en syn assistinten, ûnder wa, Ryan, in moeting hawwe mei Nemerov en dy syn persoanlike assistint, de âld-KGB-spion Anatoly Grûsjkov. De Russyske presidint freget Cabot om in boadskip fan him oan presidint Fowler oer te bringen: ynminging fan 'e Feriene Steaten yn 'e Twadde Tsjetsjeenske Oarloch sil net tolerearre wurde.
Helikopters fan it Amerikaanske Marinierskorps spoare it presidinsjeel konfoai op en rêde Fowler, dy't wûnder boppe wûnder inkeld wat skrammen en blauwe plakken oprûn hat. Cabot wurdt lykwols swierferwûne ôffierd. Om't men derfan útgiet dat de bomoanslach it dwaan fan 'e Russen is, wurdt de presidint mei syn neiste ûnderhearrigen en adviseurs yn it presidinsjeel fleantúch Air Force One laden en de loft yn stjoerd om as mobyl doelwyt minder maklik te reitsjen te wêzen. Oan board fan 'e fleanmasine spilet him in werhelling ôf fan 'e oefening dy't Fowler-en-dy earder holden, mar dan yn it echt, mei folle mear betizing en emoasjes fan alle belutsenen. Fowler nimt serieus yn omtinken om Ruslân oan te fallen mei nukleêre wapens.
Untfangst
Fan 'e filmkritisy krige The Sum of All Fears mingde resinsjes. Roger Ebert fan 'e Chicago Sun-Times joech de film 31/2 fan 4 stjerren, mar hy tekene dêrby oan dat "de ienmansaksjes fan Jack Ryan yn it Baltimore fan nei de bom ûnoannimlik en fierstente goed timed [binne]". Ek hied er de gek mei it omcasten fan 'e antagonisten fan Arabieren ta neonazys: "It is ek mar it bêste om smjunten te betinken dêr't nimmen oanstjit oan nimme sil."
Peter Travers fan Rolling Stone hie krityk op it aktearjen fan Ben Affleck yn 'e rol fan Jack Ryan. Hy skreau dat Affleck dêrmei "inkeld in rântsje om 'e rol hinne tekenet dêr't er noch yn groeie moat, in rol dy't Harrison Ford sûnder muoite en mei gesach opfolle."
Pieter Jan van Winter
Libben en wurk
Van Winter waard ynearsten learaar skiednis oan it Amsterdamsk lyseum, mar waard yn 1939 as opfolger fan I.H. Gosses oansteld ta heechlearaar Geschiedenis van de Nieuwe en Nieuwste Tijd oan de Ryksuniversiteit Grins. Dêrfóar wie die op 17 juny 1927 yn Leien cum laude promovearre op Het aandeel van den Amsterdamschen handel aan de opbouw van het Amerikaansche Gemeenebest.
Iezumakeech
thumb|300px|Ezumakeech by't winter. De Iezumakeech leit yn it westlik part fan it Lauwersmargebiet, besuden Iezumasyl.
Written in Red (roman)
Ynhâld
Ien fan 'e meast útsochte bestraffings is om 'e profetesse te kneveljen foar't se snien wurdt, sadat se de foarsizzing net útsprekke kin. Yn sa'n gefal is der gjin eufory, mar inkeld in helske pine. Om it noch slimmer te meitsjen wurdt der dan troch de groeden fan eardere sneden hinne snien, mei as gefolch dat de bylden fan ferskate profesijen har ferminge, wat in profetesse geastlik stikkenmeitsje kin. Wat de fersoargers net witte, is dat de profetessen, dy't harren foarsizzings net ûnthâlde kinne as se se útsprekke, der wol oantinzen fan oanmeitsje as se se net útsprekke kinne. En as der troch groeden hinne snien wurdt, kombinearje de bylden har soms ta nije foarsizzings dêr't de profetesse wat oan hat.
Ear't se de fergiftige klûntsjes útdiele kin, kriget Meg lykwols in prikeljend gefoel yn 'e lea, dat in teken is dat se in profesije dwaan moat. Se freget Tess derby om 'e foarsizzing oan te hearren, en dêr docht dúdlik út bliken dat der wat mei de sûkerklûntsjes is. As út ûndersyk bliken docht dat dy fergiftige binne, en dat Meg de ponnys rêden hat fan in aaklike dea, is har posysje yn it binnenplak foargoed bewissige. De elemintêre geasten begjinne nei har te ferwizen as 'ús Meg'. As se hearre dat se har foar de profesije yn 'e foet snien hat, folgje der in pear dagen fan waarmte dy't alhiel net yn oerienstimming mei de tiid fan 't jier binne. Dat soe oan eltsenien dúdlik meitsje moatte hoe'n wearde oft de elemintêre geasten no oan har takenne: Winter hat har suster Maityd fier foar har tiid wekker makke om derfoar te soargjen dat Meg mei har seare foet net útglidet op oanferzen iis op 'e bestrjitting. Mar oan 'e minsken, dy't gjin aan hawwe fan wat der behalven foarmferwikselders noch mear yn it binnenplak libbet, giet dy warskôging alhielendal foarby.
As de in nije sniestoarm út it noardwesten oer Lakeside tsjocht, besykje Asia Crane en de trewanten fan 'e Kontroleur om Meg Corbyn en it Wolvejong út it binnenplak te ûntfieren. Se kringen by nacht en stoarm op ferskillende punten it binnenplak yn en komme de Oaren dêrmei oer it mad. Ien fan 'e ponnys, in Wolf en in Hauk komme om, en as alle Oaren efter de ynkringers oangeane, docht Asia in wraam op Meg en Sam. Mar Meg hat ek hjiroer in fizioen hân, in foarsizzing dêr't se de pine fan foar leaf nommen hat en dy't se mei nimmen dield hat. Se wit wat se dwaan moat om Sam te rêden, mar se is der wis fan dat se dan sels de nacht net oerlibje sil. Lykwols tinkt se der gjin momint oernei om wat oars te dwaan. Se ûntglûpt Asia en wit Sam by pake Erebus te bringen, ear't se sels wer fierder flechtet om har efterfolgers mei te lokjen. De trewanten fan 'e Kontroleur dy't de wente fan pake Erebus ynkringe om Sam dêrwei te heljen, draaie in raar gat yn. Mar krekt sa't se yn har fizioen sjoen hie, slagget it Meg net om oan har efterfolgers te ûntkommen, en by har flecht oer de beek sakket se troch it iis. Dan wurdt alles swart.
Mar Simon, de Prêrjewolf Jester en Winter arrivearje fuort dêrnei, jeie de ynkringers op 'e flecht en fiskje de bewusteleaze Meg út it wetter, om har dêrnei yn in belslide lytsen troch de ponnys Tonger en Wjerljocht nei it sikehûs te bringen. Wylst it medysk personiel dêr foar Meg har libben fjochtet, boazet de sniestoarm oan ta in nea earder foarkommen ferheftigens as Winter har grime de frije leie jout. Fan 'e trewanten fan 'e Kontroleur ûntkomt net ien oan 'e wraak fan 'e Oaren, en Asia Crane ûntdekt wat in 'Libbensrisper' is as se op har flecht Tess tsjin it liif rint en dy har wiere aard blike lit. Tsjin 'e oare moarns is dúdlik dat Meg it helje sil. Ek is dúdlik dat dat net foar eltsenien jildt. De boargemaster, ien fan 'e oanjagers fan 'e plysjesyktocht nei Meg, wurdt oantroffen yn syn sliepkeamer dêr't er smoard is om't dy fan flier oant plafon grôtfol sit mei tichtopinoar pakte snie. En de gûverneur fan 'e Noardeastlike Regio, in oare meistanner fan 'e Kontroleur, wurdt hûnderten kilometers fierderop, thús yn 'e regiohaadstêd Hubbney, deaferzen fûn yn syn eigen bad. In deimannich letter, as se in hiel stik opbettere is en der gjin gefaar foar longûntstekking mear bestiet, ferfettet Meg Corbyn har wurk as kontaktpersoan fan it binnenplak, ta opluchting fan 'e plysje, de waarnimmend boargemaster en de Oaren. De Kontroleur siket noch altyd nei Meg. It ferskil is: no sykje de Oaren ek nei him.
Nicolaas Baur
Hy wie de soan fan portretskilder Henricus Antonius Baur (1736 - 1817). Hy skildere lânskippen en stedsgesichten. Hy makke ek moanneljocht- en wintertafrelen, mar wie it meast súksesfol mei syn seeskilderijen. Hy wurdt beskôge as ien fan de bêste lettere Nederlânske skilders fan seegesichten. Hy makke oaljeferven en wie behangskilder. Hy stoar yn Harns yn 1820.
Jilles Klazes
Jilles Klazes (Ternaard, 19 oktober 1822 - Hoarne, 17 juny 1897) wie siktaris en boargemaster.
Aldskoat
Skiednis
thumb|300px|De Drie Pilaren De âlde beneaming foar it plak is ‘’ Scoete’’ of ‘’Scote’’. Om 1200 hinne wurdt dêr in kleaster stifte by in ienfâldige brêge oer de Tsjonger. Melchior de Grutte wie it lêste haad fan it kleaster.
Charlie Chaplin
Biografy
It is net al te bekend dat Chaplin neist akteur en regisseur ek komponist wie. Hy skreau ûnder mear solowurk foar cello en de filmmuzyk foar syn film 'Modern Times', en it wrâldferneamde nûmer 'Smile'.
Nicolaas van Geelkerkcken
Hy is ûnder oare bekend fan in soad manuskriptkaarten, dy't foar in wichtich part bewarre wurde yn it Gelders Archief. Hy waard yn syn fak opfolge troch syn soannen Isaac van Geelkercken, Jacob van Geelkercken en Arnold van Geelkercken. Ek Nicolaes syn broer Arnoldus van Geelkercken (1570/72 -1602) wie kartograaf.
Aldskoat
Strjitten
De strjitten fan Aldskoat.
Jan Hettinga
Yn syn jeugd die er al oan teater by de roomske plattelânsjongeren (KPJ) yn Boalsert. Yn 1965 wie hy oprjochter en tekstskriuwer fan it amateurkabaretselskip Samar yn Aldehaske. Yn syn pleatske yn Aldehaske waard it Fladdeteater makke. ‘Samar’ fersoarge tusken 1966 en 1994 mear as 800 optredens rûnom yn Fryslân, foar Fryske Kriten om utens en fansels yn eigen teater. Nei 1994 hat Samar mei ekstra muzikanten noch 2 CD’s makke en mei dy ploech ek wer optreden oan 2002 ta.
Tver (oblast)
Skiednis
Op 25 novimber 1775 waard de 'namestnitsjestvo Tver' stifte, dy't op 12 desimber 1796 feroare waard nei it gûvernemint Tver. It gûvernemint bestie yn it Russyske Ryk oant 1917 en dêrnei oant 30 augustus 1929 as ûnderdiel fan de Russyske SFSR. Yn dat lêstneamde jier waard it gûvernemint opheft en ferdield oer Moskou en Smolensk, wylst de stêd Tver yn 1931 ferneamd waard nei de bolsjewyk Michail Kalinin en de namme Kalinin krige. It âlde gûvernemint Tver waard op 29 jannewaris 1935 wer op 'e nij stifte as oblast Kalinin.
Ekonomy
De tekstylfabriken foarmen eartiids ien fan de wichtichste wurkjouwers yn it gebiet. Tsjintwurdich binne fral de lânbou en de metaalferwurking grutte wurkjouwers. Dêrnjonken is ien fan de grutste ûndernimmings de fabryk yn Tver dêr't treinen makke wurde. Yn de stêd Konakovo is in grutte wetterkrêftsintrale, dy't net allinne de stroom fan Tver mar ek fan Moskou foar in part fersoarget. Tradysjoneel is de gemy goed fertsjintwurdige yn Tver.
Jeropeeske Uny
Kandidaat lidsteaten
Lannen dy't jerne lid wurde fan de EU wurde kandidaat lidsteaten neamd. Dêrby wurdt it ferskil makke tusken kandidaten en mooglike kandidaten.
Monetêre uny
Yn 1969 en 1970 wienen der al plannen foar in monetêre uny. Lykwols krigen dy plannen mei it Ferdrach fan Maastricht yn 1993 in earste grûnslach. De mienskiplik munt waard yn 1999 foar de sintrale banken ynfierd en yn 2002 as wettich betelmiddel. Op dat stuit hienen tolve lannen de euro as betelmiddel ynfierd. Hjoed-de-dei meitsje 18 lannen diel út fan de eurosône, it lêste lân dat lid waard wie Litouwen op 1 jannewaris 2015.
Lânbou
Nettsjinsteande it lytse persintaazje fan it BYP hat it Europeeske lânboubelied in bysûndere rol spile yn de Europeeske ienwurding. Yn 1960 die de Europeeske Kommisje it inisjatyf en kom mei in mienskiplik belied op dat mêd. It Europeeske Lânboubelied waard troch de Rie fan Ministers yn 1962 goedkard en kaam alsa yn wurking. Doel wie in ferheging yn produktiviteit en it foarkommen fan priisskommelingen, sadat de itensproduksje feilich steld wie en de konsumint wis wêze koe fan in passende priis.
Sjoch ek
20 px Tema:Europeeske Uny – Wikipedy hat ek in temaside oer de Europeeske Uny
Keppeling om utens
Awrupa Berlege
7 febrewaris
Berne
thumb|200px|right|Maria Louise fan Hessen-Kassel troch [[Louis Volders]]
Warhammer 40,000
Yntroduksje
Warhammer 40,000 spilet him ôf yn in dystopysk science fantasy universum, dat oarspronklik betocht wie as futuristyske tsjinhinger fan Warhammer Fantasy Battle, dêrom binne der ek in soad oerienkomsten yn spuleleminten. De earste edysje fan it spul wie Warhammer 40,000: Rogue Trader, en is betocht troch Rick Priestley en Andy Chambers. It ferskynde yn 1987, en wie doe nochal rjochte op it rollespulelemint, wylst dat letter ferskood is nei it fjochtsjen fan fjildslaggen. Warhammer 40,000 is hjoeddedei yn syn fyfde edysje, publisearre yn 2008.
Omjouwing
Yn de WH40k setting regeart it Ymperium it Molkenpaad en befjochtet ferskillende bûtenierdske rassen. Dizze binne de Tau, in pseudo-mecha-eftich, technologysk avansearre beskaving; de Necrons, sielleaze robots dy't lykje op de Terminator út de lyknammige filmrige; de Eldar, in tige psychysk âld en arrogant ras mei in tsjustere tsjinhanger, de Dark Eldar, dy't wreed en sadistysk binne. Fierders binne der de Tyranids, de meast “alien-eftige” fan alle rassen, en dy't lykje op de Xenomorphs út de Alien-filmserie, en de Orks, dy't in krusing binne tusken fuotbal-hooligans en gorilla's, en prate yn in parody fan it Ingelske Cockney-aksint.
Om it Ympearium te ferdigenjen tsjin syn ferskillende fijannen, benammen aliens, en natuerlik de spirituele bedriging dy't Gaos is, hawwe se in enoarm militêr apparaat. It Ympeariumer grutste leger is de Imperial Guard, gewoane minsken ûnder tsjinstplicht. Ek binne der de Space Marines, genetysk-modifisearre supersoldaten, dy't in soart Science Fiction tempeliers binne. De Space Marines binne makke oan it begjin fan it Ympearium, doe't de Grutte Krústocht ûnder lieding fan de God-Keizer it Ympearium feriene. Ek hat it Ympearium in Ynkwisysje, dy't tagelyk in soarte fan KGB of Gestapo is.
Doarpswurk
Doarpswurk hat alve meiwurkers, fiif dêrfan binne regiokonsulinten dy ’t op fersyk ynformaasje en stipe by de bestjoeren ‘thús‘ bringe. It haadkantoar sit yn Raerd.
Thorfinn Karlsefni
Grienlân
Thorfinn wie nei Grienlân fard om te hanneljen. Hy oerwintere dêr en troude dêr yn 1002 mei Gudrid Thorbjarnardottir, de widdofrou fan Thorstein Eriksson. Om 1009 hinne late er in ekspedysje mei trije skippen en sa'n 160 kolonisten nei Amearika, troch de Wytsingen Vínland (Wynlân) neamd.
Augustus Oktavianus
De opkomst fan Augustus
Nei de dea fan Caesar loekt earst de Romeinske steats- en kriichsman Markus Antonius de macht nei him ta, mar rekket al gau yn konflikt mei de Romeinske senaat dy't Oktoavianus de erfgenamt fan Caesar stipje. In koarte boargerkriich brekt út dêr't Oktavianus, Antonius yn wit te ferslaan by Mutina (43). As Oktavianus fuort dernei sels yn konflikt komt mei de senaat slút er mei Antonius en Lepidus in ferbûn, it saneamde Twadde Trijemanskip (43).
James Best
Aktearkarriêre
Best sette yn 1950 mei syn aktearkarriêre útein mei in lyts roltsje yn 'e film One Way Street. Fan doe ôf oan fertolke er in ferskaat oan rollen yn in breed skala oan filmsjenres. In pear fan syn bekendere iere rollen wiene dy fan Jason Brown yn 'e histoaryske film Seven Angry Men, út 1955, oer de militante abolysjonist John Brown en dy syn soannen, en dy fan Kit Caswell yn 'e western Cole Younger, Gunfighter, út 1958, oer it libben fan 'e beruchte bandyt Cole Younger. Guon oare films dêr't er yn spile wiene de The Naked and the Dead (1958), in adaptaasje fan it wurk fan Norman Mailer; de western Ride Lonesome (1959); de komeedzje Three on a Couch (1966); it drama Ode to Billy Joe (1976); en de western Firecreek (1968), wêryn't er mei James Stewart en Henry Fonda spile.
Michaïl Gorbatsjov
Feriening fan East- en West-Dútslân
thumb|left|250px|Gorbatsjov yn 1986 by de Berlynske Muorre Yn de simmer fan 1990 waard yn Moskou de hantekening setten ûnder it Twa Plus Fjouwer Ferdrach. De DDR en de Bûnsrepyblyk en de fjouwer alliearde lannen makken dêrmei de wei frij foar de ienwurding fan de sûnt de Twadde Wrâldkriich fan inoar skieden Dútslannen. Op 4 maart 1991 ratifisearre de Sovjet-Uny it ferdrach, dat alve dagen letter yn wurking gyng. De Russyske goedkarring foar it ferienjen fan de DDR en de Bûnsrepublyk soe ûnder it mûnlinge betingst jûn wêze, dat de NAFO sûnder tastimming fan Moskou mei gjin sintimeter nei it easten útwreidzje soe. De diplomaat Vladimir Polenov, dy't yn 1990 by de ûnderhannelings wie, sei dat it in grut fersin west hat om dat betingst net skriftlik fêst te lizzen.
De Krim en de Oekraïne
Op 17 maart 2014 ferwolkomme Gorbatsjov de resultaten fan it referindum op de Krim oer de oansluting by de Russyske Federaasje. Sûnder it folk te freegjen wie de Krim neffens âlde Sovjet-wetten oerdroegen oan de Oekraïne en neffens Gorbatsjov hie it folk mei it referendum dy histoaryske fout sels korrizjearre. Soks soe neffens Gorbatsjov tajubele wurde en hy feroardiele de sanksjes fan de Feriene Steaten en de Europeeske Uny tsjin Ruslân. Gorbatsjov sei dêroer: 'Foar sanksjes binne tige earnstige redenen nedich en de Feriene Naasjes moatte dêr efter stean. De wil fan it folk fan de Krim foarmet gjin basis foar it ôfkundigjen fan sanksjes.
August Strindberg
Niget oan it okkulte
De 117 skilderijen dy't oan him taskreaun wurde kinne, wurde tsjintwurdich sjoen as guon fan de meast orzjinele fan de 19e iuw, mei om't se betiden nei it non-figurative útskaaie.
Kloklieden
It kloklieden of mei in âldere namme, it kloklet, is it lieden fan de tsjerkeklok en hat yn de folkskunde in eigen plak. It folk tinkt om it lûd, soks blykt út in rymke dat de Boarnburgumer kloklet in 'belle', de Koartehimster in 'skelle' of 'brommer', de Beetster in 'brommer', de Beetstersweachster in 'sjonger' neamt en de Olterterpster tsjûget dat hy moai liedt, mar dat Súddrachten de kroan spant. Ek 'heart' men fan alles yn de klokkestim: 'Kom nei de tsjerke ta' (Aldehou), 'Earm Dokkum' (Dokkum), 'Ketlik, ryk doarp, stuollen en banken' (Ketlik), in befêstiging of ûntkenning fan wat jo yn berie hawwe ('Trou net' of 'Trou wol'), wylst it folksleauwe út de klank fan it kloklet in stjergefal foarseit ('Der hinget immen oan it kloklieden'). De sêge ken de stellen klokken (Snitsers stielen dy fan Goaiïngaryp), 'biskoppen' dy fan Siegerswâld, Frânsen dy fan Oerterp), it lieden fan de fersonken klokken (Tsjûkemar, Warten, Bonifatiuskapel of Kapellepôle by Weinterp), de troch de duvel yn it wetter smiten net-wijde klokken (fan Sint-Odulfuskleaster yn de Fluezen, fan Westergeast yn de Dollen) en it lieden fan ûnbekende klokken yn in poel by Feankleaster.
Baudina Stinstra
Baudina wie in dochter fan Gooitjen Stinstra (1703-1764?), dokter, en Anna Willems Mouter (1711-1782); hja hearden ta it (begoedige) minniste fermidden fan Harns, dêr't keunst en kultuer wichtich wie en dy't maatskiplik en polityk belutsen wiene. Baudina Stinstra troude op 11 juny 1769 yn Harns mei Jelle Wildschut (1741-1814), keapman, út itselde miljeu. It houlik bleau sûnder bern. De Harnzer skilder Hendricus J.A. Baur hat har yn 1768 portretearre.
Wurk
It Stedsargyf Amsterdam hat fiif tekeningen fan Baudina Stinstra, dy't út de kolleksje Van Eeghen komme. It wurk is hjir te besjen: Byldbank Stedsargyf Amsterdam
Miss Sloane
Plot
Dêrop komt Sperling oan mei it dokumint dat Jane Molloy foar de wapenlobby opdûkele hat: in formulier dêr't in reis nei it bûtenlân foar in senator mei oanfrege wurdt. It wie oanfrege troch in non-profitynstelling, mar ynfolle yn Sloane har hânskrift. Om't har lobbyfirma dúdlik gjin non-profitynstelling is, hat se dêrmei de etyske regels oertrêde dêr't lobbyisten har oan hawwe te hâlden. Koartsein wiist it op omkeaping fan 'e senator yn kwestje troch in lobbyist: in plezierreiske yn ruil foar in stim. Op in oare fraach antwurdet Sloane ûnder de eed dat se nea yllegale ôflústerpraktiken útfiere litten hat.
Produksje
Miss Sloane waard regissearre troch John Madden, dy't earder grut súkses hân hie mei films as Mrs Brown (1997), Shakespeare in Love (1998), Captain Corelli's Mandolin (2001) en The Best Exotic Marigold Hotel (2011). Hy wurke op basis fan in senario fan Jonathan Perera, dy't nei't it skynt syn eigen mem brûkt hie om 'e haadpersoan Elizabeth Sloane op te basearjen. Haadrolspylster Jessica Chastain rette har op 'e rol ta troch de boeken fan Jack Abramoff te lêzen en petearen te hâlden mei echte froulike lobbyisten yn Washington, D.C.
Lytse wite reager
Fersprieding
It oarspronklik briedgebiet fan de lytse wite reager binne grutte sompen yn de waarme gebieten fan Europa, Aazje, Afrika en Austraalje. Yn de waarme gebieten is de fûgel it hiele jier troch oanwêzig. Yn it noardlik part fan syn fersprieding sa as Europa is it in trekfûgel dy't faak yn Afrika of Súd-Aazje oerwinteret.
Buorren (doarp)
De buorren is de wenkearn of it sintrum fan in doarp, dêr't de huzen it meast oanien steane en dêr't de wichtichste strjitten rinne. Meast leit de buorren ticht by de tsjerke en soms hat in doarp mear as ien buorren, fral as der twa histoaryske doarpen of doarpskearnen oaninoar groeid binne. Sa hat Winsum in 'Tsjerkebuorren' en in 'Brêgebuorren'. Dy nammen binne beholden bleaun yn strjitnammen en ferwize nei in eardere sitewaasje wêrby't der twa groepkes huzen wiene mei in stik romte dertuskenyn (dy't yn 'e tweintichste iuw folboud is): ien tropke huzen om 'e tsjerke hinne, en in oar tropke oan 'e Frjentsjerter Feart. Yn earder tiden wennen yn 'e buorren almeast de ambachtslju, winkellju en letter ek de rinteniers. It doarpslibben spile him doedestiden foar it meastepart ôf yn de boppeseal fan de herberch of kafee. De beboude kom fan in doarp waard doe ek wol oantsjutten as de binnebuorren, en wat dêrbûten lei, wie de bûtebuorren. Tsjintwurdich falt by lytsere doarpen de buorren faak gear mei de doarpskom. It tsjinstelde fan 'e buorren is dan it romtlike bûtengebiet mei pleatsen en eventueel útbuorrens om it eigentlike doarp hinne dat lykwols bestjoerlik wol ta it doarp heart. Sa'n bûtengebiet fan in doarp hjit in himrik.
Grien Eilân
Grien Eilân (Green Island) is in lyts rotseilantsje dat diel útmakket fan it eilângebiet fan Saba, en dêrmei ek fan de Nederlânske Antillen. It leit 250 meter noardlik fan Saba.
De Wâldfinnen
Yn de polder leit oan de kant fan Boarnsweach in djip sângat, de Put fan Nederhorst. De Put, faak ‘it gat’ neamd, ûntstie troch sânwinning foar de oanlis fan de A7 tusken Snits en De Jouwer. It wetter wurdt brûkt foar fisk- en rekreaasjeplasse. Sa binne der geregeld dûkers te finen. Oan de put leit ek in strantsje.
Troch de polder rint fan de Put fan Nederhorst yn eastlike rjochting fan de A7 de dyk ‘Wâldfinnen’. Hjiroan leit bungalowpark en jachthaven de Wâldfinnen.
Keimpe van der Meulen (skûtsjeskipper)
Keimpe van der Meulen (folút: Keimpe Hendrik van der Meulen; Balkbrug (Oerisel), 1 maart 1932 – Boalsert, 12 jannewaris 2009) wie skipper op it skûtsje fan Wâldsein tusken 1974 en 1987. Syn heit, Klaas van der Meulen, wie yn 1973 stoarn by it skûtsjesilen by Starum. Dêrom waard de namme fan it skûtsje feroare fan de "Keimpe van der Meulen" yn de "Klaas van der Meulen". Yn 1985 waard Keimpe kampioen by de SKS. Twa jier letter naam syn broer Teake it roer fan him oer.
Hockey op de Olympyske Simmerspullen 1956
De Olympyske Simmerspullen 1956, ek wol de XIXe Olympiade neamd, waarden yn 1956 yn Melbourne, Austraalje hâlden. It hockey waard hâlden yn it Melbourne Cricket Ground.
Wike
De wiken yn in jier wurde nûmere. Dêrby is de earste wike fan it jier, de earste wike dy't fjouwer of mear dagen yn it nije jier hat. Mei oare wurden, it is de wike mei de earste tongersdei fan it jier.
52 wiken plus ien of twa dagen binne in jier, 20.781 wiken binne yn de Gregoriaanske kalinder 400 jier.
Nijefeanster Wyk
In wyk is in fan de haadfeart ôfgeande lytsere feart om turf ôf te fieren.
The Bottom
The Bottom is it haadplak fan it eilân Saba, dat ûnderdiel útmakket fan de Nederlânske Antillen. By de lêste folkstelling yn 2001 wennen der 462 minsken yn it doarp. It doarp leit, oars as de namme tinken docht op in hichte fan 220 meter boppe de seespegel.
Skiednis
Yn 1972 waard, mei de stipe fan Nederlân en de Feriene Naasjes, in sideseefdrukfabryk yn it plak boud om sa de befolking fan nije besteansmiddelen te foarsjen.
Fasiliteiten
Ek beskikt The Bottom oer in museum, it Major Osman Ralph Simmons Museum. Hjir binne tal fan gebrûksfoarwerpen te besjen, dizze binne garre troch de plysjeman dy’t it museum syn namme jûn hat.
Ynfrastruktuer
Fan The Bottom rint in dyk omleech nei de ienige haven fan Saba. It plak is troch in dyk ferbûn mei oare plakken op it eilân, wêrfan St. Johns it tichtste by leit.
Rudolf Wilhelm Canne
Canne soarge foar psychologyske djipggong yn syn toanielstikken. Syn blijspullen en kluchten binne fan minder belang. Canne skreau ek ferhalen (Rûchkâlt, 1926) en biografyen fan Auke Boonemmer en Jan Cornelis Pieter Salverda. Fierders wie er redakteur fan It Heitelân.
Grutte wite reager
Fersprieding
De grutte wite reager komt foar yn Súd- en Midden-Jeropa, Afrika en ek yn Amearika oant it suden fan Kanada. Ek yn Nederlân komt de Grutte Wite Reager yn hieltyd grutter tal foar, krekt as de Lytse Wite Reager.
Oerd (skip út 1985)
Skiednis
Yn 2013 is it skip yngripend ferboud by Koninklijke Niestern Sander yn Delfsyl. It skip krige ûnder oaren in nije stjoerhut. Yn 2022 hat de Monnik wer in skofke fart tusken it Amelân en Holwert om't de Sier skea oprûn hie by in brân de masinekeamer.
Radio Oranje
De iepeningstoan fan it programma wie it geuzeliet In naam van Oranje doe open de poort. Bekende meidoggers wienen Loe de Jong, Jan de Hartog, H.J. van den Broek en A. den Doolaard. Ut en troch kaam in lid fan it regear foar de mikrofoan. Anne Frank fernijt yn har deiboek dat hja minister Gerrit Bolkestein foar Radio Oranje heard hienen. Yn it kabaretprogramma De Watergeus song Jetty Paerl, 'Jetje fan Radio Oranje'. Der waarden fierders koadearre berjochten foar it Nederlânsk ferset útstjoerd.
Súdwest-Alaska
Súdwest-Alaska (Ingelsk: Southwest Alaska) is in regio yn it súdwesten fan 'e Amerikaanske steat Alaska. It tinbefolke gebiet omfiemet û.m. de Kodiakarsjipel, de Pribilofeilannen, Nunivak, de reuseftige Yukon-Kuskokwimdelta en it grutste part fan it Alaska-skiereilân. It wurdt yn it westen begrinzge troch de Beringsee en yn it suden troch de Golf fan Alaska. Yn Súdwest-Alaska lizze in protte marren en fulkanen, benammen yn 'e krite fan it Aleoetysk Berchtme. De oarspronklike bewenners fan it gebiet binne foar it meastepart Eskimo's, om persiis te wêzen Middenalaskaanske Jûpik en Alûtiik.
Lânbesit
It lân yn Súdwest-Alaska is foar it oergrutte part eigendom fan òf de Amerikaanske federale oerheid, òf fan 'e steat Alaska, òf fan ien fan 'e Alaskaanske lânseigen regionale korporaasjes (ANRC), dy't opset binne ûnder de Alaska Native Claims Settlement Act (ANCSA) fan 1971. De fjouwer ANRC's dy't yn Súdwest-Alaska operearje, binne de Callista Corporation yn 'e Yukon-Kuskokwimdelta, de Bristol Bay Native Corporation (BBNC) yn 'e krite om 'e Bristolbaai hinne, Koniag, Incorporated op it Alaska-skiereilân en de Kodiakarsjipel en Cook Inlet Region, Inc. oan 'e westkust fan 'e Cook Inlet.