cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
MF Tycho Brahe
Noom
Di Tycho Brahe heer höör Noom eeđer di deensk Astronoom Tycho Brahe.
Güüromagneetisk ferhual
Uun't SI-süsteem as det ianhaid för di güüromagneetisk ferhual A·s·kg−1 of uk s−1·T−1.
Öölepualem
At (afrikoonsk) Öölepualem (Elaeis guineensis) as en wichtag pualemplaant. Hat wääkst ei bluas uun Afrikoo, man daalang uk uun a troopen faan Ameerikoo an fööraal uun Süüduastaasien. Hat woort bit 30 m huuch an drait 3.000 bit 6.000 früchten. Det pualemööle woort brükt tu köögin, man uk uun a industrii. Det tunemen iinrachtang faan öölebuumplantaajen gongt tu läästen faan a natüürelk troopenwalt.
Niğde (Prowins)
Det Niğde Prowins (üüb Türkisk: Niğde ili) as en prowins, wat dialwiis uun det Madelanatoolien Regiuun an dialwiis uun det Madlunsiaregiuun faan a Türkei leit. Det hee 362.861 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Niğde.
Pythagoras/sö
Pythagoras fan Samos (* ombi 570 f.Kr. üp Samos; † eeđer 510 f.Kr. ön Metaponto) wiar en antiki greeks Filosoof.
Kulmbach (Lönjkris)
E Lönjkris Kulmbach (aw Bairisch: Landkroas Kulmbach) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberfranken. Dåt heet 71.845 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Kulmbach.
Clarke County (Georgia)
Clarke County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a nuurd faan a bundesstoot. Det hee 128.331 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Athens.
Finspång (Komuun)
Det Finspång Komuun (üüb Sweedsk: Finspångs kommun) as ian faan a komuunen uun det Östergötland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 21.912 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Finspång.
Filipiinsk Sia
Trinjam lei uun't nuurdwaasten a Ryūkyū-Eilunen, uun't nuurden Kyūshū, Honshū an Shikoku, uun't nuurduasten a Izu-Eilunen (ales tu Jaapan), uun't uasten a Mariaanen, uun't süüden Paalau, uun't süüdwaasten a Filipiinen an uun't waasten Taiwan.
Aisne (Department)
Befölkring
At taal faan a lidj uun't department sant 1791:
Beroun (Distrikt)
Steeden an Gemeenden
Bavoryně – Beroun – Běštín – Broumy – Březová – Bubovice – Bykoš – Bzová – Cerhovice – Drozdov – Felbabka – Hlásná Třebaň – Hořovice – Hostomice – Hředle – Hudlice – Hvozdec – Hýskov – Chaloupky – Chlustina – Chodouň – Chrustenice – Chyňava – Jivina – Karlštejn – Komárov – Koněprusy – Korno – Kotopeky – Králův Dvůr – Kublov – Lážovice – Lhotka – Libomyšl – Liteň – Loděnice – Lochovice – Lužce – Malá Víska – Málkov – Měňany – Mezouň – Mořina – Mořinka – Nenačovice – Nesvačily – Neumětely – Nižbor – Nový Jáchymov – Olešná – Osek – Osov – Otmíče – Otročiněves – Podbrdy – Podluhy – Praskolesy – Rpety – Skřipel – Skuhrov – Srbsko – Stašov – Suchomasty – Svatá – Svatý Jan pod Skalou – Svinaře – Tetín – Tlustice – Tmaň – Točník – Trubín – Trubská – Újezd – Velký Chlumec – Vinařice – Vižina – Vráž – Všeradice – Vysoký Újezd – Zadní Třebaň – Zaječov – Záluží – Zdice – Žebrák – Železná
570
Bäären
Tesken 570 an 573: Mohamed
Galaksii
En Galaksii as en uunsaamling faan stäären, planeetensüsteemen, gasmisten an öler objekten, wat troch grawitatschuun bünjen as.
Alruunen
Alruunen (Mandragora) san en skööl faan naachtskaadplaanten (Solanaceae). Diar jaft at trii slacher faan, man uun Euroopa bluas ian: Mandragora officinarum.
Apalopteron familiare
Apalopteron familiare as en sjongfögel uun det famile Zosteropidae an di iansagst slach uun det skööl Apalopteron.
Metaan
Metaan as en cheemisk ferbinjang uun det skööl faan a alkaanen mä det struktuurformel CH4. Det gas komt uun a natüür föör an woort brükt üs eerdgas.
Landsberg am Lech (Lönjkris)
E Lönjkris Landsberg am Lech (aw Bairisch: Landkroas Landsberg am Lech) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberbayern. Dåt heet 120.071 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Landsberg am Lech.
Oganessoon
Oganessoon as en cheemisk element mä det huuchst atoomnumer 118 (stant: 2018) an mä det ufkörtang Og. Hat stäänt uun det skööl faan a eedelgaasen. Hör nööm komt faan Yuri Oganessian uf. Di iarst nööm för det element wiar Ununoctium (Uuo).
Schima wallichii
Hat as det sümboolbluum faan Ogasawara (Jaapan).
Ceroxyloideae
Triibuus
Ceroxyleae – Cyclospatheae – Phytelepheae
Saint Vincent an a Grenadiinen/fe
Lunskap
At lun bestäänt ütj at eilun Saint Vincent an a Grenadiinen, en skööl faan föl letj eilunen. De huuchst ponkt faan't lun as a ialberig La Soufrière (1234 m), wat uun a nuurd faan't eilun Saint Vincent stäänt.
Tekirdağ (Prowins)
Det Tekirdağ Prowins (üüb Türkisk: Tekirdağ ili) as en prowins, wat uun det Marmara Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 1.055.412 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Tekirdağ.
Freistoot (Prowins)
Det Freistoot Prowins (üüb Ingels: Free State Province, üüb Sesotho: Freistata, üüb Afrikaans: Vrystaat Provinsie) as ian faan dön njüügen prowinsen faan Süüdaafrika. At prowins leit amanbi uun a maden faan't lun. Uun a nuurd leit det Gauteng Prowins, uun a nuurduast det Mpumalanga Prowins, uun a uast det KwaZulu-Natal Prowins, uun a süüduast Lesotho, uun a süüd det Uastkap Prowins, uun a waast det Nuurdkap Prowins an uun a nuurdwaast det Nuurdwaast Prowins. Det hee 2.745.590 lidj (2011). At hoodsteed faan’t prowins as Bloemfontein.
Spriiken
Efter't folksteeling uun't juar 2001, 64,4 % faan a lidj uun't prowins snaaket Sotho (Sesotho), 11,9 % Afrikaans, 9,1 % Xhosa (IsiXhosa), 6,8 % Tswana (Setswana), 5,1 % Zulu (IsiZulu), 1,4 % Ingels an 0,4 % Süüd-Ndebele. Efter det letst folksteeling, uun't juar 2011, snaaket 64,2 % faan a lidj Sotho (↓ 0,2 %), 12,7 % Afrikaans (↑ 0,8 %), 7,5 % Xhosa (↓ 1,6 %), 5,2 % Tswana (↓ 1,6 %), 4,4 % Zulu (↓ 0,7 %), 2,9 % Ingels (↑ 1,5 %) an 0,4 % Süüd-Ndebele.
Pandanus boninensis
Di latiinsk nööm komt faan a Bonin-Eilunen uf.
Pythagoras sin Rail
Pythagoreeisk Talen
Dit sen trii Hiili Talen, wat em me di Rail iinseet ken:
Beweeging
Dit gurt Kwadraat es a+b lung an a+b breer; sin Areaal es diarom (a+b)^2.
Wan dü fan dit gurt Kwadraat 4 Triihuken wechnemst, da bleft dit c-Kwadraat aur.
Geraniales
Geraniales san en order faan Bloosenplaanten (Magnoliopsida).
Teguise
Teguise as en stääd an ian faan sööwen gemeenen üüb det Kanaarisk Eilun Lanzarote.
Uşak (Prowins)
Det Uşak Prowins (üüb Türkisk: Uşak ili) as en prowins, wat uun det Egeeis Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 370.509 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Uşak.
Eduard VIII. (Ferianigt Köningrik)
Eduard VIII. (üüb Ingels: Edward VIII.;üüs Edward Albert Christian George Andrew Patrick David bäären, David neemd, * 23. Jüüne 1894 uun London; † 28. Mei 1972 uun Paris) wiar faan 1910 tu 1936 Prince of Wales, faan Janewoore 1936 tu sin uftoonking uun Deetsember faan detsalew juar köning faan det Ferianigt Köningrik an keiser faan Inje faan Deetsember 1936 tu san duas Duke of Windsor. Hi wiar dring faan köning Georg V.. Efter Eduard VIII. sin uftoonking wurd sin bruler üüs Georg VI. köning.
Grenaada/fe
Steeden an Taarpen
Dön sööwen gratst steeden an taarpen faan't lun san:
Aarschot
Aarschot as det tjiinstgratst steed uun det Fleemisk-Brabant Prowins, Belgien. At steed leit uun a nuurduast faan't prowins, nai bi't grens tu det Antwerpen. Det hee 30.281 lidj (2021).
Gauteng (Prowins)
Politiik
Dön ual premier-ministern san: Nomvula Mokonyane (2009-2014), Paul Mashatile (2008-2009), Mbhazima Shilowa (1999-2008), Mathole Motshekga (1998-1999), Tokyo Sexwale (1994-1998).
Technologii
Det wurd komt faan't ualgreks τεχνολογία technología, an det ment konstfol beskriiwang faan en konst of wedenskap.
Austraalisk Dooler
De Austraalisk Dooler (Ufkörtang: AUD; Sümbool: $) as at münt faan Austraalien sant 1966. Föör 1966 as det Austraalisk Pünj brükt wurden.
Tamarillo
At Tamarillo of Buumtomoot (Solanum betaceum of uk: Cyphomandra betacea) as en plaantenslach uun det skööl Naachtskaad (Solanum), an sodenang nai mä't Tomoot (Solanum lycopersicum). Hör früchten san güül of ruad.
Benešov (Distrikt)
Steeden an Gemeenden
Benešov – Bernartice – Bílkovice – Blažejovice – Borovnice – Bukovany – Bystřice – Čakov – Čechtice – Čerčany – Červený Újezd – Český Šternberk – Ctiboř – Čtyřkoly – Děkanovice – Divišov – Dolní Kralovice – Drahňovice – Dunice – Heřmaničky – Hradiště – Hulice – Hvězdonice – Chářovice – Chleby – Chlístov – Chlum – Chmelná – Chocerady – Choratice – Chotýšany – Chrášťany – Jankov – Javorník – Ješetice – Kamberk – Keblov – Kladruby – Kondrac – Kozmice – Krhanice – Krňany – Křečovice – Křivsoudov – Kuňovice – Lešany – Libež – Litichovice – Loket – Louňovice pod Blaníkem – Lštění – Maršovice – Mezno – Miličín – Miřetice – Mnichovice – Mrač – Načeradec – Nespeky – Netvořice – Neustupov – Neveklov – Olbramovice – Ostrov – Ostředek – Pavlovice u Vlašimi – Petroupim – Popovice – Poříčí nad Sázavou – Postupice – Pravonín – Přestavlky u Čerčan – Psáře – Pyšely – Rabyně – Radošovice – Rataje – Ratměřice – Řehenice – Řimovice – Sázava – Šetějovice – Slověnice – Smilkov – Snět – Soběhrdy – Soutice – Stranný – Strojetice – Struhařov – Střezimíř – Studený – Tehov – Teplýšovice – Tichonice – Tisem – Tomice – Trhový Štěpánov – Třebešice – Týnec nad Sázavou – Václavice – Veliš – Vlašim – Vodslivy – Vojkov – Votice – Vracovice – Vranov – Vrchotovy Janovice – Všechlapy – Vysoký Újezd – Xaverov – Zdislavice – Zvěstov
Puudus
A Puudus (Pudu) san en skööl mä tau slacher Hirsker (Cervidae) uun Süüdameerikoo. Det san a letjst Hirsker, diar't jaft, knaap grater üs en Haas. Hör nööm komt faan't Mapudungun, det spriak faan a Mapuche.
Istriootisk
Gramatiik
Posesiiwpronoomen uun't spriikwiis faan Rovinj:
Letj Waanj (stäärbil)
Di Letj Waanj of uk Letj Beer, latiinsk Ursa Minor, UMi as en stäärbil üüb a nuurdelk hemel. Hi as auer't hialer juar tu sen. Di laachtest stäär as di Puulstäär (Polaris, α Ursae Minoris).
Juudenspaans
Det Juudenspaans Spriik (aanj nööm: Djudeo-Espanyol [dʒudeo espanjol], uun Hebreewsk Skraft: גֿודֿיאו-איספאנייול), uk Ladino, Djudezmo an uun a nuurd faan Marokko Hakitía, as en Romaans Spriik, wat faan Ualspaans kaam an at spriik faan föl sefardisk juuden as.
Bispal
''El djudeo-espanyol es la lingua favlada de los djudios sefardim arondjados de la Espanya enel 1492. Es una lingua derivada del espanyol i favlada de 150.000 personas en komunitas en Israel, la Turkia, antika Yugoslavia, la Gresia, el Maruekos, Mayorka, las Amerikas, entre munchos otros lugares''.
Budva (Gemeend)
Det Budva Gemeend (üüb Monteneegrins: Opština Budva) as ian faan a gemeenden uun Monteneegro. Det hee 19.218 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemeend as Budva.
Porsche Taycan
Di Porsche Taycan es en elektrisk Sportwain fan di Autofirma Porsche. Des Wain waar ön di fjort Dai fan di Hārefstmuun 2019 fuarstelt. Di jest Tir waar di Taycan bluat üs Turbo en Turbo S önböören, di 4S kām leeter diartö. Dit Coupé heer fjuur Düüren en es en hualev Klas öner di Panamera, en Wain me Jölingsmaskiin önseet.
Måi
Måi äs di füfte moone fuon't iir oon di gregorioonsk kaländer. Hii hji 31 deege. E noome fuon e moone känt fuon et latiinsk (mensis) Maius.
Danilovgrad (Gemeend)
Det Danilovgrad Gemeend (üüb Monteneegrins: Opština Danilovgrad) as ian faan a gemeenden uun Monteneegro. Det hee 18.472 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemeend as Danilovgrad.
Knoopbluumen
Knoopbluumen (Knautia) san en plaantenskööl uun det famile faan a Dipsacales.
KwaZulu-Natal
Histoore
At prowins wurd 1994 grünlaanjen, üüs at bantustan faan KwaZulu an dial faan't bantustan faan Transkei mä det Natal Prowins tuplaanjen wurd.
Politiik
Dön ual premier-ministern san: Willies Mchunu (2016-2019), Senzo Mchunu (2013-2016), Zweli Mkhize (2009-2013), S'bu Ndebele (2004-2009), Lionel Mtshali (1999-2004), Ben Ngubane (1997-1999), Frank Mdlalose (1994-1997).
Van Hool A330 Fuel Cell
Technik
Di A 330 heer en Hybrid-Öndreft, di Brenstofseli leert en Lithium-Baterii āp, hur di Stroom fuar di Elektromaskiin fan lööwert uur. Des Systeem ken rekuperiari, dit jit, dat di kineetisk Energii (of Bremsenergii) fan di Baterii āpnomen uur ken. Sa ken em Weeterstof spaari, en di Bus lapt me ombi 8 kg Weeterstof ombi 100 km. Di Brenstofselen me Protoonen-Bööd-Membraan(PEM, Protone Exchange Membrane) uur fan Ballard Power Systems ön Kanada becht. Fan des kumt di Stroom fuar di 210 kW-Elektromaskiin fan Siemens. Di Bateriien sen en Stöt fuar di Öndreft en em ken diar di Bremsstroom iinleer. Di Bus uur fan dit Van-Hool-Werk ön Koningshooikt / Belgien becht.
Di Busi ön U.S.A.
Fjuur Busi kām fuar di United Technologies Corporation CaFCP ön Gang, diarfan trii sent 2005 bi di Liinienbusfirma AC Transit ön Alameda County en Contra Costa County ön Weesten fan di San Francisco Bay. Di fjort Bus waar sent 2006 fan SunLine ön Palm Spring sa üs uk ön Coachella Valley / Kalifornien köört.
Muntjaks
A Muntjaks (Muntiacus) san en skööl faan Hirsker (Cervidae) uun Aasien.
Paullinia
Slacher
P. acuminata – P. acutangula – P. alata – P. allenii – P. alsmithii – P. anisoptera – P. anodonta – P. anomophylla – P. apoda – P. arenicola – P. aspera – P. austin-smithii – P. baileyi – P. barbadensis – P. bernhardii – P. bicorniculata – P. bidentata – P. bilobulata – P. bipinnata – P. boliviana – P. bracteosa – P. brenesii – P. brentberlinii – P. bristanii – P. buricana – P. caloptera – P. cambessedesii – P. capitata – P. capreolata – P. carpopodea – P. carrenoi – P. castaneifolia – P. cauliflora – P. cearensis – P. chocoensis – P. cidii – P. cirrhipes – P. clathrata – P. clavigera – P. clematidifolia – P. conduplicata – P. connaracea – P. coriacea – P. correae – P. costaricensis – P. costata – P. cristata – P. cuneata – P. cupana – P. cururu – P. curvicuspis – P. dasygonia – P. dasyphylla – P. dasystachya – P. decorticans – P. degranvillei – P. densiflora – P. echinata – P. elegans – P. elliptica – P. elongata – P. emetica – P. enneaphylla – P. eriocarpa – P. exalata – P. excisa – P. ferruginea – P. fibulata – P. filicifolia – P. fimbriata – P. firma – P. fissistipula – P. fistulosa – P. fournieri – P. fraxinifolia – P. fruticosa – P. funicularis – P. fuscescens – P. fusiformis – P. gigantea – P. globosa – P. glomerulosa – P. granatensis – P. grandifolia – P. guaviarensis – P. hemiptera – P. hispida – P. hitchcockii – P. hondurensis – P. hymenobracteata – P. hystrix – P. imberbis – P. ingifolia – P. integra – P. interrupta – P. isoptera – P. jamaicensis – P. josecuatrii – P. kallunkii – P. killipii – P. laeta – P. largifolia – P. latifolia – P. leiocarpa – P. linearis – P. lingulata – P. livescens – P. macrophylla – P. mallophylla – P. manarae – P. marginata – P. mariae – P. martinellii – P. martinensis – P. mazanensis – P. medullosa – P. meliifolia – P. micrantha – P. microneura – P. mollicoma – P. morii – P. navicularis – P. nitida – P. nobilis – P. novemalata – P. nuriensis – P. obovata – P. oldemanii – P. olivacea – P. pachycarpa – P. panamensis – P. parvibractea – P. paullinioides – P. pinnata – P. plagioptera – P. platymisca – P. plumieri – P. prevostiana – P. pseudota – P. pterocarpa – P. pterophylla – P. quitensis – P. reticulata – P. revoluta – P. rhomboidea – P. riodocensis – P. rubiginosa – P. rufescens – P. rugosa – P. scaberula – P. scabra – P. selenoptera – P. seminuda – P. serjaniifolia – P. setosa – P. simulans – P. sphaerocarpa – P. spicata – P. spicithyrsa – P. splendida – P. sprucei – P. stellata – P. stenopetala – P. sternii – P. stipitata – P. stipularis – P. subauriculata – P. subnuda – P. talamancensis – P. tarapotensis – P. tenera – P. tenuifolia – P. ternata – P. tetragona – P. tomentosa – P. tricornis – P. trifoliolata – P. trigonia – P. trilatera – P. triptera – P. tumbesensis – P. turbacensis – P. uchocacha – P. uloptera – P. unifoliolata – P. venezuelana – P. venosa – P. verrucosa – P. vespertilio – P. weinmanniifolia – P. wurdackii – P. xestophylla – P. yoco
Dreimoment
Uun't SI-süsteem woort det dreimoment uun Newtonmeeter (Nm) meeden. At formeltiaken as M.
Kadiogo (Prowins)
Indialing faan Ferwalting
At prowins hee 7 departmenten:
Kano
Kano as det naistgratst steed uun Nigeeria. At steed leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 2.166.554 lidj (1991). Det as at hoodsteed faan de Kano Bundesstoot.
Skrobflenerken
Onerfamilin
Acontiinae – Acronictinae – Agaristinae – Amphipyrinae – Araeopteroninae – Bagisarinae – Balsinae – Bryophilinae – Cocytiinae – Condicinae – Cuculliinae – Cydosiinae – Dilobinae – Diphtherinae – Eriopinae – Eucocytiinae – Eustrotiinae – Hadeninae – Heliothinae – Lophonyctinae – Metoponiinae – Noctuinae – Oncocnemidinae – Pantheinae – Plusiinae – Psaphidinae – Raphiinae – Sinocharinae – Stictopterinae – Stiriinae – Strepsimaninae – Thiacidinae – Xyleninae
Belize/fe
Geografii
De huuchst ponkt uun't lun as Doyle's Delight (1124 m), wat uun a süüdwaast faan't lun leit. Det gratst eilun faan't lun as Ambergris Caye, wat uun a nuurduast faan't lun leit.
Iindialing faan Ferwalting
At lun hee seeks distrikten:
Histoore
Belize wiar faan 1783 tu 1964, üüs Britisk Honduuras, en britisk kolonii. Det wurd 1964 en autonoom kolonii. At kolonii wurd 1973 iin uun Belize amneemd. Det wurd de 21. September 1981 suwereen.
Politiik
Belize as en konstituschunel monarchii. Det as sant de 21. September 1981 lasmaat faan det Commonwealth of Nations.
Rusa
A Rusa of uk Sambar(s) san en skööl faan Hirsker (Cervidae). Jo lewe uun Süüduastaasien.
Nayarit (Bundesstoot)
De Nayarit Bundesstoot, amtelk Frei an Suwereen Stoot faan Nayarit (üüb Spaans: Estado Libre y Soberano de Nayarit) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 1.084.979 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Tepic.
Che Guevara
Guevara hää medesiin studiaret, as uun jong juaren föl raiset, an hää daibuken skrewen. Sin skraften an föördracher hed grat iinflööd widj auer Kuuba henwech. Auer Guevara sin leewent san flook buken skrewen an filmer dreid wurden. Det US tidjskraft Time täält Guevara tu a 100 wichtagst minsken faan't 20. juarhunert. An det bil rochts täält üs bekäändst knipset bil üüb a hialer welt.
Jičín (Distrikt)
Steeden an Gemeenden
Bačalky – Bašnice – Běchary – Bílsko u Hořic – Boháňka – Borek – Brada-Rybníček – Březina – Bříšťany – Budčeves – Bukvice – Butoves – Bystřice – Cerekvice nad Bystřicí – Červená Třemešná – Češov – Dětenice – Dílce – Dobrá Voda u Hořic – Dolní Lochov – Dřevěnice – Holín – Holovousy – Hořice – Cholenice – Chomutice – Choteč – Chyjice – Jeřice – Jičín – Jičíněves – Jinolice – Kacákova Lhota – Kbelnice – Kněžnice – Konecchlumí – Kopidlno – Kostelec – Kovač – Kozojedy – Kyje – Lázně Bělohrad – Libáň – Libošovice – Libuň – Lískovice – Lukavec u Hořic – Lužany – Markvartice – Miletín – Milovice u Hořic – Mladějov – Mlázovice – Nemyčeves – Nevratice – Nová Paka – Ohařice – Ohaveč – Osek – Ostroměř – Ostružno – Pecka – Petrovičky – Podhorní Újezd a Vojice – Podhradí – Podůlší – Radim – Rašín – Rohoznice – Rokytňany – Samšina – Sběř – Sedliště – Sekeřice – Slatiny – Slavhostice – Sobčice – Soběraz – Sobotka – Stará Paka – Staré Hrady – Staré Místo – Staré Smrkovice – Střevač – Sukorady – Svatojanský Újezd – Šárovcova Lhota – Tetín – Třebnouševes – Třtěnice – Tuř – Úbislavice – Údrnice – Úhlejov – Újezd pod Troskami – Úlibice – Valdice – Veliš – Vidochov – Vitiněves – Volanice – Vrbice – Vršce – Vřesník – Vysoké Veselí – Zámostí-Blata – Zelenecká Lhota – Železnice – Žeretice – Židovice – Žlunice
Åstorp (Komuun)
Det Åstorp Komuun (üüb Sweedsk: Åstorps kommun) as ian faan a komuunen uun det Skåne Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 16.308 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Åstorp.
Åmt Geltinger Bucht
Et Åmt Geltinger Bucht (aw Dånsch: Gelting Bugt) as en åmt önj e Kris Slaswik-Flansborj önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt nordååsten foon e kris. Et heet 12.205 manschne (2019). E hoodstää foont åmt as Steinbergkirche.
Žabljak (Gemeend)
Det Žabljak Gemeend (üüb Monteneegrins: Opština Žabljak) as ian faan a gemeenden uun Monteneegro. Det hee 4204 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemeend as Žabljak.
El Niño
La Niña
La Niña (spoonsk: at foomen) as at jinstak tu El Niño. A Süüduast-Pasaat weit starker üs normool, an det weeder uun Süüduastaasien keelt ham uf. Man mä La Niña san ei sok natüürkatastroofen ferbünjen.
Hargeysa
Det stääd as uk hoodstääd faan't regiuun Woqooyi Galbeed.
Tupí spriaken
A Tupí spriaken san en grat spriakfamile uun't uastelk Süüdameerikoo. Jo wurd spreegen uun Brasiilien, Paraguay, Boliiwien, Fransöösk Guayaana, nuurdelk Argentiinien, nuurduastelk Peruu an süüduastelk Kolumbien. A miast spreegern hää det Guaraní uun Paraguay mä son sjauer miljoon spreegern. Aal a öödern tuup san man son 200.000 spreegern.
Sotho (Spriik)
Spriikwiisen
At spriik hee tau spriikwiisen: Phuthi an Taung.
Maskiin
Arke maskiin as för en was werk föörsen, man enkelt baudialen faan en maskiin kön uk för ööder maskiinen brükt wurd.
Nymburk (Distrikt)
Geografii
De Ialew Struum (Labe) leept troch a distrikt.
Guaraní (Spriak)
Guaraní [] (aanj nööm: avañe’ẽ) as en spriak, diar uun Paraguay, uun't nuurduastelk Argentiinien, dialen faan Boliiwien an uun't süüdwaastelk Brasiilien snaaket woort. Hat hiart tu a Tupí-Guaraní spriaken.
Mpumalanga (Prowins)
Histoore
At prowins wurd 1994 üüs Uast Transvaal Prowins grünlaanjen, üüs det süüduast dial faan det Transvaal Prowins mä dialen faan a bantustanen KaNgwane, KwaNdebele, Gazankulu an Lebowa tuplaanjen wurd.
Åmt Hürup
Indiiling foon Ferwalting
Et åmt heet 7 gemiine:
Passifloraceae
Onerfamilin an sköölen
Malesherbioideae – Passifloroideae – Turneroideae – Pibirioideae
Binche
Kultüür
Uun Binche as at Karnewal faan Binche, ian faan dön äälst karnewaltraditschuunen uun Belgien, wat 49 daar föör Puask begant. A hoodfigüüren faan't karnewal san a Gilles.
Magneetisk sustseptibiliteet
Bereegnang
At magneetisk woluumensustseptibiliteet \chi (of uk \chi_V; \chi as di greks buksteew Chi), beskraft en proportjuun tesken magnetisiarang \vec{M} an det magneetisk fialmäächt \vec{H}:
Neustadt an der Waldnaab (Lönjkris)
E Lönjkris Neustadt an der Waldnaab (aw Bairisch: Landkroas Neistodt an da Woidnaab of Landkroas Naistadl) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberpfalz. Dåt heet 94.352 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Neustadt an der Waldnaab.
Bam (Prowins uun Burkiina Faaso)
Geografii
De Tanlallé Berig (562 m), wat de naisthuuchst berig faan Burkiina Faaso as, leit uun detheer prowins.
La Orotava
La Orotava as en stääd an gemeen üüb det Kanaarisk Eilun Teneriffa (Spoonien).
Domagnano
Domagnano (amtelk nööm üüb Italjeens: Castello di Domagnano; üüb Sammarineesk: Munt Dmagnên) as en gemeend uun San Marino. At gemeend leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 3584 lidj (2019).
Indre-et-Loire
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Tokat (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Nürnberger Land
E Lönjkris Nürnberger Land (aw Bairisch: Landkroas Niamberga Land) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Mittelfranken. Dåt heet 170.365 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Lauf an der Pegnitz.
Silver Bow County (Montana)
Silver Bow County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Montana. At county leit uun a süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 35.133 lidj (2020). At hoodsteed faan't county as Butte.
Soignies
Soignies ([swaɲi]; üüb Neederluns: Zinnik [ˈzɪnɪk]) as det tjiinstgratst steed uun det Hennegau Prowins, Belgien. At steed leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 28.311 lidj (2021).
Lapkrüür
Lapkrüür es Greentjüch, wat aural üp Söl en fuaral ön di Ingi bi Heef wukset.
List foon Gemiine önj e Kris Rendsborj-Eckernförde
E Kris Rendsborj-Eckernförde heet 162 gemiine:
Trutnov (Distrikt)
De Trutnov Distrikt (üüb Tschechisk: Okres Trutnov) as een faan a distrikten faan det Hradec Králové Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 117.414 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Trutnov.
Ewe
Skraft
Det skraft as am 1900 iinfeerd wurden, üs Toogo en sjiisk kolonii wiar. Det as det latiinsk skraft mä enkelt aparte tiakens diarbi.
Loir-et-Cher (Department)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Iindialing faan Ferwalting
At department hee trii arrondissementen:
Kävlinge (Komuun)
Det Kävlinge Komuun (üüb Sweedsk: Kävlinge kommun) as ian faan a komuunen uun det Skåne Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a waast faan't prowins. Det hee 32.341 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Kävlinge.
Sweet Grass County (Montana)
Histoore
At county wurd 1895 grünjlaanjen.
Costa Rica/fe
Kliima
Costa Rica hee'n troopisk kliima.
Klippan (Komuun)
Det Klippan Komuun (üüb Sweedsk: Klippans kommun) as ian faan a komuunen uun det Skåne Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 17.783 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Klippan.
Könangiarn
A Könangiarn of Stianiarn (Aquila chrysaetos) as en Gripfögel (Accipitriformes) uun det famile faan a Hanjügern (Accipitridae).
654
Bejewenhaiden
Ünbekäänd dootem
Nuurdkap (Prowins)
Geografii
Det Nuurdkap Prowins as det gratst prowins uun Süüdaafrika. Det as en flaak felsig regiuun an hee ei föl buumer an öler plaanten. At kliima as drüg, mä bluat amanbi 250 mm rian uun't juar. A süüd faan't prowins as dial faan det Grat Karoo, wat en hualewwüstenlunskap hee. Uun a nuurd leit dial faan det Kalahari-Wüst. De Oranje Struum leept troch't prowins tu Atlantik uun a waast.
Spriiken
]]
Politiik
]]
Dön ual premier-ministern san: Sylvia Lucas (2013-2019), Grizelda Cjiekella (2012-2013), Hazel Jenkins (2009-2013), Elizabeth Dipuo Peters (2004-2009), Manne Dipico (1994-2004).
702
Bejewenhaiden
Ünbekäänd dootem
Treasure County (Montana)
Treasure County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Montana. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 762 lidj (2020). At hoodsteed faan't county as Hysham.
Malmö (Komuun)
Det Malmö Komuun of Malmö Steed (üüb Sweedsk: Malmö kommun an Malmö stad) as ian faan a komuunen uun det Skåne Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 351.749 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Malmö.
Trabzon (Prowins)
Det Trabzon Prowins (üüb Türkisk: Trabzon ili) as en prowins, wat uun det Suart-Sia Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 808.974 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Trabzon.
Jölingsmaskiinen
Jölingsmaskiinen sen Maskiinen en Giraaten, hur Jöling iinkumt, dat di diarfan jaar Kraft fo. Jölingen fuar Motooren sen fuar't Miist fan Öörtööl maaket, man ja laap uk somtirs me Gas. Ön di Taust Wārelkrich her em ek fuul Ööl, en da waar Holtforgāsern becht, dat di Autos me dit Rookgas fan Holt laap kür.
Rosenheim (Lönjkris)
E Lönjkris Rosenheim (aw Bairisch: Landkroas Rosnheim) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberbayern. Dåt heet 260.983 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Rosenheim.
Huuch Aacht
At Huuch Aacht bi Adenau as mä en hööchde faan di huuchst berag uun a Eifel. Hi stäänt üüb a grens tesken a lunkreiser Ahrweiler an Mayen-Koblenz uun Rheinlun-Pfalz. Boowen üüb a toop stäänt di Kaiser-Wilhelm-Türn.
798
Bejewenhaiden
Ünbekäänd dootem
Yalova (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Roth (Lönjkris)
E Lönjkris Roth (aw Bairisch: Landkroas Roth) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Mittelfranken. Dåt heet 126.958 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Roth.
Pescara (Prowins)
Det Pescara Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Pescara; üüb Abruzzeesk: Pruvìngie de Pescàre) as ian faan a prowinsen faan det Abruzzen Regiuun uun Itaalien. Det hee 318.909 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Pescara.
Damlos
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. Krölemoune 2018.
Türkiis (mineraal)
Türkiis as en mineraal. Hat es en kööber-alumiinium-fosfaat mä det struktuurformel CuAl6(PO4)4(OH)8·4H2O. Uun steed faan alumiinium koon diar uk iisen uun wees.
Da Åntretemåntre
A Åntretemåntre, det as frasch an ment miiren, san en musiik-duo mä Dörte Flor an Astrid Karstensen.
Maoriglüpern
Maoriglüpern (Acanthisittidae, Acanthisitti) san en famile an en onerorder faan a sjongfögler (Passeriformes). Diar jaft at man muar tau slacher faan. Jo lewe bluas uun Neisialun.
Terra preta
Terra preta (portugiisk fuar Suurt Öört) uk bikeent üs Terra preta de índio („suurt Indiaaneröört“) jit en Aart fan anthropogeeni Öört, wat fuaral iin ön't Amazoonasbeken fünen uur ken. Terra Preta es en Referensaart fuar Öört, wat muar Frücht bringt, aurdat di Mensken diar wat ön maaket haa (Pretic Anthrosol).
Fraagen en Swaaren om Terra preta
Dit jest Lop waar des Aart fan Öört al fan Anthropoloogen en Geogrāphen biskrewen, en des wiar 1871 en 1903. Di Ütfinjers haa ön di Meren fan't 20. Jaarhönert bigent en luki wat naier eeđer Terra preta. Ön di leest Jaaren waar diar jit wat muar eeđer luket, en des fuaral uk ön Euroopa. Em meent, dat Terra preta diarbi help ken, dat di Öört mener waker wāremer uur en di Mensken diarön inoch tö iit haa.
Plaantenkööl maaki
Plaantenkööl ken em üs Holt-Grilkööl koopi, man diar weet em ek, wat diarbenen es. Wan em seeker wiis wel, dat em Bio-Plaantenkööl fair, da skel em dit salev maaki. Jir weegi hok Skeltern, hur'ling en Ahorn-Bosk iin ön en iinfachi Guart-Aurn forköölet uur ken.
Harmsdorf (Ååstholstiinj)
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. Krölemoune 2018.
Nuurdwaast (Prowins uun Süüdaafrika)
Befölkring
Det letst folksteeling wiar uun't juar 2011. Efter a resultooten hee't prowins 3.509.953 lidj: 1.779.903 faan a lidj san karmen an 1.730.049 san wüfhööd.
Catanzaro (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Tula (Steed)
Tula (üüb Rüs: Ту́ла Túla ) as at hoodsteed faan det Tula Prowins uun de Madelrüslun Bundesdistrikt, Rüslun. Det hee 467.955 lidj (2021).
Sut
Industrii
Sut woort oober uk uun a industrii brükt, diar het det do carbon black (CAS-Numer: 1333-86-4). Det woort iinsaat bi't produktsioon faan farwen of autowelen. Sut maaget produkten hard an tuch an ünemfintelk jin UV-strualen.
Svitavy (Distrikt)
De Svitavy Distrikt (üüb Tschechisk: Okres Svitavy) as een faan a distrikten faan det Pardubice Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 104.000 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Svitavy.
Monarchii
En monarch hää oober ei aueraal föl tu saien, hat jaft:
Leeningrad (Prowins)
Det Leeningrad Prowins (üüb Rüs: Ленингра́дская о́бласть Leningrádskaja óblast’ [lʲɪnʲɪnˈgratskəjə ˈobləsʲtʲ]) as ian faan a prowinsen uun Rüslun. At prowins leit uun a süüdwaast faan det Nuurdwaastrüslun Bundesdistrikt faan't lun. Uun a nuurd lei de Ladoga Sia, at Republiik Kareelien, de Onega Sia, uun a uast leit de Wologda Prowins, uun a süüd lei det Nowgorod Prowins an det Pskow Prowins an uun a waast Eestlun, at Uastsia an Finlun. Det hee 1.847.867 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Sankt Petersburg, uk wan't steed nian dial faan't prowins as. At prowins as efter de komunistisk poliitiker Wladimir Leenin neemd.
Spriiken
Det Wepsisk Spriik, ian faan dön Finno-Ugrisk Spriiken, wurt uun hög taarpen uun a uast faan't prowins snaaket. Öler finno-ugrisk spriiken, Ingrisk an Wotisk, wurd uun a waast faan't prowins snaaket.
Zosteropidae
Zosteropidae (uk: Bralfögler of Witj-uug-fögler) san en fögelfamile an hiar tu a sjongfögler (Passeriformes).
Artemisa (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Pardubice (Distrikt)
Geografii
De Ialew Struum (Labe) leept troch a distrikt.
Twer (Steed)
Twer (üüb Rüs: Тверь Tver’ ) as at hoodsteed faan det Twer Prowins uun de Madelrüslun Bundesdistrikt, Rüslun. At steed leit bi de Wolga Struum. Det hee 424.969 lidj (2021).
Bohoduchiw (Distrikt)
De Bohoduchiw Distrikt (üüb Ukrainisk: Богодухівський район Bohoduchiv'skyj rajon) as een faan a distrikten uun det Charkiw Prowins. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 124.936 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Bohoduchiw.
Anton Tschechow
Anton Pawlowitsch Tschechow [ˈtʃʲɛxəf] (üüb Rüs: Анто́н Па́влович Че́хов Antón Pávlovič Čéchov; * 17. / 29. Janewoore 1860 uun Taganrog, Rüslun; † 2. / 15. Jüüle 1904 uun Badenweiler, Tjiisklun) wiar en rüs skriiwer, nowelist an dramaatiker. Hi as een faan dön wichtigst skriiwer uun det rüs literatüür. Hi as fööraal üüs dramaatiker troch sin teaaterstaken üüs Trii Sastern (üüb Rüs: Три сестры́ Tri sestrý), At Mööw (Ча́йка Čájka) of A Käärsguard (Вишнёвый сад Višnjóvyj sad) bekäänd.
Uastkap (Prowins)
A Wäält faan a Plaanten
Det grat dial faan't lunskap faan't prowins as faan fynbos, en slach faan bosk- of hiaslun, bedobet.
Histoore
At prowins wurd 1994 grünlaanjen, üüs dialen faan det Kapprowins an't bantustan Transkei mä't bantustan Ciskei tuplaanjen wurd.
Troglodytes
Slacher
T. aedon – T. cobbi – T. hiemalis – T. monticola – T. ochraceus – T. pacificus – T. rufociliatus – T. rufulus – T. sissonii – T. solstitialis – T. tanneri – T. troglodytes
Ardèche (Department)
Befölkring
At taal faan a lidj uun't department sant 1791:
Sömken
Sköölen
Campylorhynchus – Cantorchilus – Catherpes – Cinnycerthia – Cistothorus – Cyphorhinus –Ferminia – Henicorhina – Hylorchilus – Microcerculus – Odontorchilus – Pheugopedius – Thryomanes – Thryophilus – Thryorchilus – Thryothorus – Troglodytes – Salpinctes – Uropsila
Köölmonoksiid
Hat as so giftag, auer hat ham lachter mä't hämoglobin uun't blud ferbanjt üs sürstoof. Sodenang feit det blud ei nooch sürstoof an di minsk stikt.
Krasnohrad (Distrikt)
Indialing faan Ferwalting
A distrikt hee 6 gemeenden (üüb Ukrainisk: грома́ди hromády, iantaal: грома́да hromáda):
Biibel
Nööm
Di nööm Biibel komt faan't greks βιβλίον (Papyrus-rol), an det komt faan bíblos of býblos (papyrus). Byblos het uk det huuwenstääd, huar papyrus-rolen maaget wurden san.
Tachtamukai (Distrikt)
De Tachtamukai Distrikt (üüb Rüs: Тахтамука́йский райо́н; üüb Adygeeisk: Тэхъутэмыкъуае къедзыгъо Texhwtemıqwaye qyedzığo) as en distrikt uun't republiik Adygeeja, Rüslun. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't republiik. Det hee 94.179 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Tachtamukai.
Sturemfludpual
Sok pualer stun uun:
Havanna
Havanna of Havana (üüb Spaans: La Habana) as at hoodsteed faan Kuuba. At steed leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 2.132.394 lidj (2019). Havanna täält uk üs ian faan a füftanj prowinsen üüb Kuuba.
Losowa (Distrikt)
De Losowa Distrikt (üüb Ukrainisk: Лозівський район Lozivs'kyj rajon) as een faan a distrikten uun det Charkiw Prowins. A distrikt leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 150.400 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Losowa.
Ciego de Ávila (Prowins)
Det Ciego de Ávila Prowins (üüb Spaans: Provincia de Ciego de Ávila) as ian faan dön 15 prowinsen uun Kuuba. At prowins leit uun a maden faan't lun. Det hee 435.006 lidj (2018). At hoodsteed faan't prowins as Ciego de Ávila.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Cienfuegos (Prowins)
Det Cienfuegos Prowins (üüb Spaans: Provincia de Cienfuegos) as ian faan dön 15 prowinsen uun Kuuba. At prowins leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 406.751 lidj (2018). At hoodsteed faan't prowins as Cienfuegos.
Brokdorf
Brokdorf (plaatsjiisk: Brokdörp/Brookdörp) as en gemeen uun a Kreis Steinburg, Schleswig-Holstian.
Teutschesch (Distrikt)
De Teutschesch Distrikt (üüb Rüs: Теуче́жский райо́н Teučéžskij rajón; üüb Adygeeisk: Теуцожь къедзыгъо Teutsoj qyedzığo) as en distrikt uun't republiik Adygeeja, Rüslun. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't republiik. Det hee 20.541 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Poneschukai.
Cantal (Department)
Iindialing faan Ferwalting
At department hee trii arrondissementen:
Krummhörn
Krummhörn (det ment: krüm huk) as en gemeen uun a Lunkreis Auerk uun Uastfresklun, Niidersaksen.
Western (Prowins uun Sambia)
Indialing faan Ferwalting
Det Western Prowins hee 16 distrikten.
Befölkring
Det letst folksteeling wiar uun't juar 2010. Efter a resultooten hee't prowins 902.974 lidj: 469.469 diarfaan san wüfhööd an 433.505 san karmen.
Kapsteed
Kapsteed (üüb Afrikaans: Kaapstad, üüb Ingels: Cape Town, üüb Tjiisk: Kapstadt) as en steed uun Süüdaafrika. At steed leit uun süüdwaast faan’t lun, amanbi 1308 km tu a süüduast faan Pretoria. Det hee 3.430.992 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Waastkap Prowins.
Juudendoom
Histoore
Det spriak faan a äälst religiös skraften as Hebreewsk; det modern furem het Iwrith.
Öölefarew
Ööle
Det plaantenööle koon faan ünlik plaanten kem. Arke slach hää sin aanj eegenskapen:
Kris Dithmjarsche
Histoore
E kris wörd 1970 grünläid, eefter da üülje krise Sööderdithmjarsche än Norderdithmjarsche tuhuupeläid wörd.
Eefeu (Plaantenker)
Vegetatiif
Eefeu-Arten sen altert green Klaterplaanten of ja wuksi aur di Öört hen (Öörtdeeker).
Hat jeft aur 400 Slacher fan Eefeu, hur fuaral di Foremen fan di Bleeren forskelig sen.
Strängnäs (Komuun)
Det Strängnäs Komuun (üüb Sweedsk: Strängnäs kommun) as ian faan a komuunen uun det Södermanland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 37.290 lidj (2020). At hoodsteed faan't komuun as Strängnäs.
Noardeast-Fryslân/fe
Geografii
De tjiin gratst steeden an taarpen uun't gemeend san:
Florida (Department)
Det Florida Department (üüb Spaans: Departamento de Florida [floˈɾiða]) as ian faan dön njüügentanj departmenten uun Uruguay. At department leit uun a süüd faan't lun. Det hee 67.048 lidj (2011). At hoodsteed faan’t department as Florida.
Flores (Department)
Det Flores Department (üüb Spaans: Departamento de Flores [ˈfloɾes]) as ian faan dön njüügentanj departmenten uun Uruguay. At department leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 25.050 lidj (2011). At hoodsteed faan’t department as Trinidad.
Haseldorf
Haseldorf as en gemeen uun a Kreis Pinneberg, Schleswig-Holstian.
Bemba (Spriik)
Det Bemba Spriik (aanjnööm: ChiBemba) as ian faan dön Bantuspriiken. Det wurt uun a nuurduast faan Sambia faan det Bemba snaaket. Det wurt faan amanbi 4 miljuunen (of 33.5 % faan a) lidj uun't lun snaaket. Det wurt uk üüs naistspriik faan öler lidj uun't lun an faan lidj uun det DR Kongo, Tansania an Botsuana snaaket.
Trosa (Komuun)
Det Trosa Komuun (üüb Sweedsk: Trosa kommun) as ian faan a komuunen uun det Södermanland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 14.309 lidj (2020). At hoodsteed faan't komuun as Trosa.
Waibleed
At (Grat) Waibleed (Plantago major) as en plaantenslach uun det skööl faan a Waibleeden (Plantago) uun det famile faan a Waibleedplaanten (Plantaginaceae). Hat wääkst loongs a stiiger of waier üüb a hialer welt.
Machatschkala
Machatschkala (üüb Rüs: Махачкала́ Machačkalá; faan 1857 tu 1921 Петро́вск Petróvsk) as at hoodsteed faan't republiik Dagestaan. At steed leit uun a uast faan't republiik, bi de Kaspisk Sia. Det hee 604.266 lidj (2021).
Acrocephalidae
Acrocephalidae san en jong fögelfamile uun det order faan a sjongfögler (Passeriformes). Bit 2008 san jodiar sääks sköölen mä muar üs 50 slacher noch mä tu a Sylviidae steld wurden.
Sköölen
Acrocephalus (Raidpiipern) – Arundinax – Calamonastides – Hippolais (Spootern) – Iduna – Nesillas
Toronto
Toronto as at hoodsteed faan det Ontario Prowins uun Kanada. At steed leit uun a süüduast faan't prowins bi a eeg faan de Ontario Sia. Det hee 5.429.524 lidj (2016).
Oberndorf (Oste)
Oberndorf as en gemeen bi a struum Oste uun a Lunkreis Cuxhuuwen.
Alexander County (Illinois)
Steeden an Taarpen
Dön sööwen gratst steeden an taarpen uun't county san:
Kasseedorf
Kasseedorf as en gemiine foont Åmt Ostholstein-Mitte önj e Kris Ååstholstiinj. E gemiine läit önjt weesten foon e kris. Dåt heet 1431 inboogere (2019).
Waastkap (Prowins)
Politiik
Dön ual premier-ministern san: Helen Zille (2009-2019), Lynne Brown (2008-2009), Ebrahim Rasool (2004-2008), Leonard Ramatlakane (23-30 April 2004), Marthinus van Schalkwyk (2002-2004), Piet Meyer (3-21 Jüüne 2002), Peter Marais (2001-2002), Cecil Herandien (Nofember-Deetsember 2001), Gerald Morkel (1998-2001), Hernus Kriel (1994-1998).
Wladikawkas
Wladikawkas (üüb Rüs: Владикавка́з Vladikavkáz; üüb Oseetisk: Дзæуджыхъæу Dzæudžyqæu) as at hoodsteed faan't republiik Nuurdoseetien-Alaanien. At steed leit uun a uast faan't republiik. Det hee 301.543 lidj (2021).
Moonkfask
A Moonkfask (Chromis chromis) as en slach faan Bianfasker (Osteichthyes) uun det famile faan a Pomacentridae. Hi lewet fööraal uun't Madlunsia. Hi as ei alt grat, miast letjer üs 15 cm, an mei hal mad siagäärs lewe. A Moonkfask koon njüügen juar ual wurd.
Macomia (Distrikt)
Indialing faan Ferwalting
A distrikt hee fjauer kreiser (üüb Portugiisk:Postos Administrativos):
Gulu (Steed)
Gulu as en steed uun de aafrikoons stoot Uganda. At steed leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 150.306 lidj (2014). Det as at hoodsteed faan det Northern Regiuun.
Ööwenem/fe
Ööwenem (üüb Tjiisk: Oevenum; üüb Deensk: Øvenum) as en gemeend uun’t Amt Feer-Oomrem faan a Kreis Nuurdfresklun. Det hee 428 lidj (2016).
Lienchiang (Lunkreis)
Geografii
A lunkreis bestäänt ütj faan dön Matsu Eilunen, wat uun't Formosastruat nai bi't feestlun faan Schiina lei.
Kariibisk spriaken
A Kariiben haa föör hunerten faan juaren a minsken üüb a Letj Antilen ferdrewen. Diar haa iar a Arawak lewet. Man det Arawakisk spriak hää ham stark mä't Kariibisk fermisket, an sodenang as diar det Eilun-Kariibisk apwoksen. Eegentelk hiart det oober ei tu't Kariibisk, man tu't Maipuurisk (Arawakisk). At Eilun-Kariibisk as bit uun a 1920er juaren snaaket wurden. Daalang as't ütjstürwen.
Bond County (Illinois)
Bond County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Illinois. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 16.725 lidj (2020). At hoodsteed faan't county as Greenville.
Spöören
Spöören surge för't fermuarang bi plaanten, diar nian siadplaanten san.
Hääfsaloot
Hääfsaloot woort ufsaamelt, an üs fuder of ged brükt. Man uk üs iidj woort hi brükt, diar as föl witamiin C, proteiin, iisen an jood uun.
Madelstiantidj
Madelstiantidj (uk Mesolithikum faan Ualgreks μέσος mésos „madel“ an λίθος líthos „stian“) as a nööm för a tidj faan föörhistoore uun Euroopa an a waast faan Aasien, wat twesken at Ualstiantidj an't Jongstiantidj wiar, det het faan amanbi 15.000 tu 5000 juar för daaling.
Meluco (Distrikt)
Indialing faan Ferwalting
A distrikt hee tau kreiser (üüb Portugiisk:Postos Administrativos).
Karlskoga
Karlskoga as jü tweedgrutst stää önj e Prowins Örebro, Swärik. E stää läit önjt weesten foon e prowins, bai di Möckeln-Siie. Dåt heet 27.740 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Karlskoga Komuun.
Limón (Prowins)
Det Limón Prowins (üüb Spaans: Provincia de Limón [liˈmon]) as ian faan dön sööwen prowinsen faan Costa Rica. At prowins leit uun a uast faan’t lun. Det hee 444.400 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Limón.
Loft
Uun a loft san uk noch aerosoolen; det san fääst of luupen materioolen üs t.b. weederdamp. Uun a loft as leewen muar of maner weederdamp, an sodenang jaft at nian "rian" drüg loft. Det focht uun a loft woort miast uun prosent meeden.
Heinz Schubert (Spölster)
Heinz Schubert en sin Wüf sen ön Woningstair bigreewen. <!--
Filmografie (Auswahl)
-->
Kapprowins
Sant 1994 jaft at nian homelands muar an a prowinsen san nei iindiald wurden. Daalang lei diar a prowinsen Waastkap, Nuurdkap, Uastkap an Nuurdwaast.
Wraksem/fe
Wraksem (üüb Tjiisk: Wrixum; üüb Deensk: Vriksum) as en gemeend uun’t Amt Feer-Oomrem faan a Kreis Nuurdfresklun.
Loire (Department)
Spriiken
Frankoprowensaals wurt uun't department snaaket.
North-West (Distrikt uun Botsuana)
Iindialing faan Ferwalting
A distrikt hee trii onerdistrikten:
Perwomajsk (Distrikt)
De Perwomajsk Distrikt (üüb Ukrainisk: Первомайський район Pervomajs'kyj rajon) as een faan a distrikten uun det Mykolajiw Prowins. A distrikt leit uun nuurdwaast faan't prowins. Det hee 145.213 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Perwomajsk.
San José (Prowins)
Det San José Prowins (üüb Spaans: Provincia de San José [saŋ xoˈse]) as ian faan dön sööwen prowinsen faan Costa Rica. Det hee 1.621.400 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as San José.
Degerfors
Degerfors as jü seekstgrutst stää önj e Prowins Örebro, Swärik. E stää läit önjt weesten foon e prowins. Dåt heet 7281 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Degerfors Komuun.
Anseba (Regiuun)
Det Anseba Regiuun (üüb Tigrinya: ዞባ ኣንሰባ Zoba 'Anseba, üüb Araabsk: إقليم عنسبا ʾIqlīm 'Anseba, üüb Italjeens: Regione dell'Anseba) as ian faan dön seeks regiuunen faan Eritrea. At regiuun leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 549.000 lidj (2005). At hoodsteed faan't regiuun as Keren.
Basiilikum (skööl)
Basiilikum (Ocimum) as en plaantenskööl uun det famile faan a Lapbloosplaanten (Lamiaceae). Diar hiar son 60 slacher tu. Jo lewe miast uun Afrikoo an Süüdameerikoo. Enkelt slacher spele en grat rol uun köögem an uun a medesiin. Di wichtagst slach as Basiilikum (Ocimum basilicum).
Mont Edouka
Di Edouka as en berag üüb det grens tesken Ghaana an Toogo. Hi as 785 m huuch an hiart tu det Akwapim-Toogo keed.
Inn
A Inn (RMS undefined, lat. Aenus of Oenus, ) as en 517 km lungen struum, di troch a Sweits, Uastenrik an Sjiisklun lääpt. Hi hää san müs bi Passau an lääpt diar iin uun a Donau.
Swaan (stäärbil)
A Swaan (latiinsk Cygnus, ufkört Cyg) as en stäärbil üüb a nuurdhemel. San laachtest stäär as Deneb mä en skiinboor magnituud faan 1,25 mag.
Dodo
A Dodo (Raphus cucullatus) wiar en graten düüwenfögel, diar bluas üüb Mauritsius lewet hää, an ei flä küd. Hi as wel so am 1690 ütjstürwen.
Halogeen
Halogeenen (faan háls „saalt“ an γεννάω gennáō „maage“, saaltmaager) san det 7. hoodskööl, of (daalang) '''17. skööl''' faan a cheemisk elementen.
Origanum
Origanum as en plaantenskööl uun det famile faan a Lapbloosplaanten (Lamiaceae). Enkelt slacher haa en grat bedüüdang uun köögem, fööraal Majoraan an Oregaano.
Krüstooch
Krüsfäärerstooten
Üs a Krüstoochredern of Krüsfäärern mä't slacht faan Askalon uun't juar 1099 Jerusalem turag wonen hed, haa's diar sjauer Krüsfäärerstooten grünjlaanj:
Pfeltsisk
Tekstbispalen ( Üüsen Feeder )
Föörpfeltsisk:
Stann Creek (Distrikt)
De Stann Creek Distrikt (üüb Ingels: Stann Creek District) as ian faan dön seeks distrikten faan Belize. Det hee 34.323 lidj (2010). At hoodsteed faan a distrikt as Dangriga.
Indialing faan Ferwalting
A distrikt hee tau woolkreiser.
Chartuum (Bundesstoot)
De Chartuum Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية الخرطوم Wilāyat al-Kharṭūm) as en bundesstoot uun Sudaan. A bundesstoot leit uun a uast faan't lun. Det hee 7.993.900 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as Chartuum.
VW Golf VII
Di VW Golf VII es di soowenst Bechningsreeg fan di VW Golf. Dit Model es 2012 üp Marker kemen.
Kwahu Plateau
Di huuchst berag diar as di Mont Akwawa mä 711 meetern.
Nykvarn (Komuun)
Det Nykvarn Komuun (üüb Sweedsk: Nykvarns kommun)) as ian faan a komuunen uun det Stockholm Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 11.014 lidj (2019) . At hoodsteed faan't komuun as Nykvarn.
Commewijne (Distrikt)
De Commewijne Distrikt (üüb Holuns: District Commewijne) as ian faan dön tjiin distrikten faan Suurinam. Det hee 31.420 lidj (2012). At hoodsteed faan a distrikt as Nieuw Amsterdam.
Söleraanj/mo
Inboogere
Huum, wat foon Söleraanj kamt, as aw Fering en söleraanjbüür (mörtål söleraanjbüüren). Dåt weesdringer Fering wårt önj Söleraanj snååked.
Duarte (Prowins)
Det Duarte Prowins (üüb Spaans: Provincia de Duarte [ˈdwaɾte]) as ian faan dön 30 prowinsen uun det Dominikaans Republiik. Det hee 289.574 lidj (2010). At hoodsteed faan’t prowins as San Francisco de Macorís.
Ööwenem/mo
Ööwenem (aw Tjüsch: Oevenum, aw Dånsch: Øvenum) as en gemiine önjt Åmt Fäär-Oomram önj e Kris Nordfraschlönj. E gemiine läit önjt nordååsten foont ailönj Fäär. Önjt nord än nordååsten läit et Heef, önjt söödäästen än sööden e gemiine Wraksem, än önjt weesten Madlem. Dåt heet 473 inboogere (2019).
Kakaduun
Kakaduun (Cacatuidae) san en fögelfamile an hiar tu a popegein (Psittaciformes). Jo haa aaltumaal en aparte hüüw üüb't hood. Kakaduun lewe uun Austraalien, üüb Nei-Guinea, a Sunda-Eilunen an üüb a Filipiinen.
Ruusenaartigi Plaanten
Rosales (Ruusenaartigi Planten) es en Kategorii me niigen Famiilien. Hok Aarten diarfan wuksi üs Bosken.
Blaanern hiir diartö.
Wraksem/mo
Wraksem (aw Tjüsch: Wrixum, aw Dånsch: Vraksem) as en gemiine önjt Åmt Fäär-Oomram önj e Kris Nordfraschlönj. E gemiine läit önjt ååsten foont ailönj Fäär. Önjt nordååsten läit et Heef, önjt ååsten än söödååsten e gemiine E Wiik, önjt sööden Njiblem, önjt söödweesten Madlem, än önjt nordweesten än norden Ööwenem. Dåt heet 608 inboogere (2019).