cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blak
Blak as en luupen materiool, diar tu skriiwen brükt woort.
Hardware
Di nööm jinauer stäänt det software, det san kompjuuterprogramen an dooten, diar ferwerket wurd.
Stormarn (Krais)/hf
Di Stormarn Krais is aon foon de älben kraise foon Sleeswich-Holstian. Dat heet 230.556 jude (2011). E häädstää foon e krais is Bad Oldesloe.
Bautzen (Lönjkris)
E Lönjkris Bautzen (aw Huuchsorbisch: Wokrjes Budyšin) as en lönjkris önjt bundeslönj Saksen. E lönjkris läit önjt ååsten foont bundeslönj. Dåt heet 299.758 inboogere (2019). E hoodstää foon e lönjkris as Bautzen.
Fitovinany
Det Fitovinany Regiuun (üüb Malagasy: Faritra Fitovinany, üüb Fraansöösk: La Région de Fitovany) as sant 2021 ian faan a regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a süüduast faan't lun. At hoodsteed faan't regiuun as Manakara.
Adler I
Di Adler I es ein Kanaalföri ön Kiel-Holtenau. Reederii es di Adler-Schiffe GmbH & Co. KG.
Histoorie
Ön di Somer fan 1989 wiar di Adler I fuar en Tir fuar di Hingiföri ön Rendsborig iinseet, aur des renoviaret uur maast.
Mumbai
Kliima
Mumbai leit uun a troopen, huar't auer't hialer juar hiat as, mä en rintidj uun a nuurd-somer. Miast weit a winj faan nuurduast an as drüg, oober uun a somer kiart di winj am an brangt focht faan waasten, det as di somermonsuun.
Arfst Arfsten
Leewent
Hi befreid ham tweisis: sin iarst wüf wiar Anna Kathrine Jans faan Teedenbel, diar 1840 stoorew an sin naist wüf wiar Inge Helenge Breckling faan Njiblem. Hi hed trii dringer an tau foomnen.
Mumbai
Sasterstääden
Efter:MCGM
Bedriifsüsteem
En bedriifsüsteem of OS (faan ENS operating system) as en saamlang faan kompjuuterprogramen. Jo surge diarför, dat det hardware faan en kompjuuter gud mä ööder programen tuupwerket. Jo san det ferbinjang tesken program an PC.
540
Bejewenhaiden
Ünbekäänd dootem
Bäären
Ünbekäänd dootem
Ostrownoi
Ostrownoi as en stäädkreis uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Diar wene 2.171 minsken (Stant: 2010).
Vatovavy-Fitovinany
A 16. Jüüne 2021 as hat apspleden wurden tu jo nei regiuunen:
Nova Scotia/fe
Lunskap
De huuchst ponkt uun't prowins as White Hill (535 m).
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Damaskus
Damaskus [] ,(türkisk/osmaansk]] Şam) as det hoodstääd faan Syrien an faan't Gouvernement Rif Dimaschq (Trinjam Damaskus). Diar wene 1,8 miljuun minsken, mä't amlun diartu san't 2,8 miljuunen (2010).
Chaladschisk spriak
At Chaladschisk spriak, of uk Chaladsch, Khalaj (persisk, aanj nööm Xələc dili of Qalayce) as en Turkspriak, diar faan amanbi 40.000 minsken uun a Iraan snaaket woort. Chaladsch as det iansagst spriak uun det Arghu-skööl faan a Turkspriaken.
Gaalaapel
Di gaalaapel liket en aapel, as oober nian frücht. Hi komt miast üüb iakebleeden föör, huar en wesp en ai iinuun laanj hää. Di naist wos kön a jong wespen do ütjflä. Di iakebuum amslot det steed, am det tu hialin, an hi seekert sodenang diarför, dat a wespen gud auer a wonter kem. Man uk a fögler witj, dat diar wat tu haalin as.
Niederbayern
Niederbayern (üüb Bairisk: Niedabayern) as en regiarangsdistrikt faan Bayern. Hi as 10.329 km² grat, an diar wene 1.238.528 minsken (2018).
Juschno-Sachalinsk
Juschno-Sachalinsk (🇷🇺, japoonsk ユジノサハリンスク) as mä iinwenern (Stant ) hoodstääd an gratst stääd faan't Oblast Sachalin üüb't eilun Sachalin uun Ruslun.
Pergament
At jaft uk pergamentpapiir, det as oober ei faan diarten maaget, det as man en papiir, diar ütjschocht üs pergament.
Teheraan
Teheraan (, uk //, ENS Tehran, ) as det hoodstääd faan Iraan, an uk faan det Prowins Teheraan. Uun det stääd lewe knaap 9 miljuun minsken, mä't amlun diartureegent san't sowat 20 miljuunen. Teheraan as di wiartskapelk an kulturel madelponkt faan't lun.
Farafangana
Farafangana as at hoodsteed faan det Atsimo-Atsinanana Regiuun, uun Madagaskar. At steed leit uun a uast faan't regiuun, bi de Indisk Oosean. Det hee 34.676 lidj (2018).
Vikram Samvat
Vikram Samvat as di amtelk kalender faan Nepaal.
Koralensia-Eilunen
A Koralensia-Eilunen san en skööl faan letj eilunen an koralenraber nuurduasten faan Austraalien, bütjen faan't Great Barrier Reef uun't Koralensia. Jo lei ferdiald auer en weederflaak faan 780.000 km², nem oober salew bluas 3 km² iin. Bluas üüb Willis Island wene en hunfol wedenskapslidj, jo ööder eilunen san ei bewenet.
Sylvicapra grimmia
At Sylvicapra grimmia as en Hurndiart (Bovidae), an di iansagst slach uun det skööl Sylvicapra. Hat liket en letj Antiloop an lewet uun't süüdelk Afrikoo.
Apure (Bundesstoot)
De Apure Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 618.400 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as San Fernando de Apure.
Mittelfranken
Indialang faan Ferwaltang
Mittelfranken hää 5 kreisfrei stääden (Ansbach, Erlangen, Fürth, Nürnberg an Schwabach) an 7 lunkreiser:
San Sebastián de La Gomera
San Sebastián de La Gomera as det gratst faan sääks gemeenen üüb det Kanaarisk Eilun La Gomera (Spoonien) an uk det hoodstääd. Hat leit uun't uasten faan't eilun.
Nikel (Murmansk)
Nikel (🇷🇺; iar ) as en stääd uun det Oblast Murmansk uun Ruslun naibi't grens tu Noorweegen. Hat as kreisstääd faan di lunkreis Rajon Petschenga. Diar wene 12.756 minsken (Stant: 2010).
Amerikoonsk Biison
A Amerikoonsk Biison (Bison bison, daalang uk Bos bison), uk Amerikoonsk Büfel as en Hurndiart (Bovidae) uun Nuurdameerikoo. Hi as nai mä det europeesk Wiisent (Bison bonasus). Of jo tau würelk tuup tu ian skööl Biisons hiar, as uun a wedenskap amstreden.
Öösterrik
Öösterrik is en löön öön e maade foon Euroopa. Öön't nöörden laie Tutsklöön än Tschechien, öön't söö'en Sloweenien än Itoalien, öön't uusten et Slowakai än Ungarn än öön't wästen e Swaits än Liechtenstein. Dat heet 8.932.664 jude (2021) E häädstää foon't löön is Wien.
Burdur (Prowins)
Det Burdur Prowins (üüb Türkisk: Burdur ili) as en prowins, wat uun det Madlunsia Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 270.796 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Burdur.
MAN SE
Sent 2018 becht MAN uk Elektroautos.
Delta Amacuro (Bundesstoot)
De Delta Amacuro Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 206.000 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Tucupita.
Biisons
Biisons (Bison) san en skööl faan Hurndiarten (Bovidae), huar't daalang man muar tau slacher faan jaft. Of jodiar tau slacher würelk tuup tu ian skööl Biisons hiar, as uun a wedenskap amstreden.
Triana (Los Llanos)
Triana (mä Las Rosas) as en süüdelken stääddial faan Los Llanos de Aridane üüb det Kanaarisk Eilun La Palma (Spoonien).
Falcón (Bundesstoot)
De Falcón Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 1.077.700 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Coro.
Tschechien
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:
Ontario/fe
Lunskap
Sian:
Kuurium
Kuurium as en salwer-witj raadioaktiif metal. Hat komt uun a natüür ei föör.
Guárico (Bundesstoot)
De Guárico Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 941.500 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as San Juan de los Morros.
Iveco E-Way
Rekordfaarten
MAN heer me sin Lion's City E, wat en Akku fan 480 kWh heer en Liinienaartig Faart fan 550 km maaket. Wan em me 87 % of 417 kWh netto reeknet, kum bi 0,61 kWh fuar en Kilomeeter 684 km Laapwai üt. Diarfan es man nönt bikeent.
Kobus
A Kobus of uk Weederromer san en skööl faan Hurndiarten (Bovidae). Jo like Antiloopen an lewe uun modrag regiuunen uun Afrikoo.
Essex County (Massachusetts)
Essex County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 789.034 lidj (2019). At hoodsteeden faan't county san Salem an Lawrence.
Hultsfred (Komuun)
Det Hultsfred Komuun (üüb Sweedsk: Hultsfreds kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a waast faan't prowins. Det hee 14.224 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Hultsfred.
Lord-Howe-Eilunen
Eilunen
Tu det skööl faan a Lord-Howe-Eilunen hiar fööraal:
Kalmar (Komuun)
Det Kalmar Komuun (üüb Sweedsk: Kalmar kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 69.467 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Kalmar.
Argual
Montaña Argual as en wulkaankeegel süüdwaastelk faan Argual.
Umba
Umba (🇷🇺) as en stääd bi't Witj Sia uun det Oblast Murmansk uun Ruslun. Hat as kreisstääd faan di lunkreis Rajon Terski. Diar wene 5.532 minsken (Stant: 2010).
Tasman-Sia
Eilunen
Uun't Tasman-Sia lei en hialer rä letj eilunen an raber, diar tu trii sköölen hiar:
Middlesex County (Massachusetts)
Middlesex County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 1.611.699 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Lowell an Cambridge.
Diabetes mellitus
Diabetes mellitus (faan [trochluupen] an  [hönangswet]) of kurt Diabetes, Sokerkraankes of Soker as en kraankes faan a stoofwaksel. Hat daaget bi minsken ap, huar at lif nian of ei nooch insuliin tufeert. At blud auersokert, an di minsk woort kraank. A nerfen an a äädern wurd uungreben. Uk bi diarten jaft'at sokerkraankes.
Bursa (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Büdelsdorf
Büdelsdorf (aw Dånsch: Bydelstorp, aw Plååttjüsch: Büdelsdörp) as en åmtsfri stää önj e Kris Rendsborj-Eckernförde. E stää läit önj e mal foon e kris. Dåt heet 10.466 inboogere (2020).
Kallinge
Geografii
Kallinge läit 3 km önjt norden foon Ronneby.
Portuguesa (Bundesstoot)
De Portuguesa Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 1.055.200 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Guanare.
Rödeby
Rödeby as jü oochstgrutst stää önj e prowins Blekinge önjt Swärik. E stää läit önjt weesten foon e prowins, önj jü Karlskrona Komuun. Dåt heet 3516 manschne (2020).
Zulia (Bundesstoot)
De Zulia Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a waast faan't lun. Det hee 4.311.600 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Maracaibo.
Västervik (Komuun)
Det Västervik Komuun (üüb Sweedsk: Västerviks kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 36.679 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Västervik.
Rabat-Salé-Kénitra
Rabat-Salé-Kénitra as sant 2015 ian faan a twaalew regiuunen uun Marokko. Hat as näämd efter a trii grat stääden Rabat, Salé an Kenitra. Hoodstääd faan't regiuun as Rabat.
Saskatchewan/fe
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
1399
1399 wiar det njüügen-an-neegentigst juar faan det 14. juarhunert.
Dubrouna (Steed)
Dubrouna (üüb Witjrüs: Дубро́ўна Dubróǔna, üüb Rüs: Дубро́вно Dubróvno, üüb Poolsk: Dubrowna) as en steed un det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 8041 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan det Dubrouna Distrikt.
Asipowitschy (Steed)
Asipowitschy (üüb Witjrüs: Асіпо́вічы Asipóvičy, üüb Rüs: Осипо́вичи Osipóviči, üüb Poolsk: Osipowicze) as en steed un det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 32.543 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Asipowitschy Distrikt.
Henry Purcell
Leewent
1690 skreew hi liitjin tu Dryden sin werschuun faan Shakespeare sin The Tempest, diaroner Full fathom five an Come unto these yellow sands, an musik tu Thomas Betterton sin bewerking faan John Fletcher an Philip Massinger hörens Prophetess (Profeetin) an tu Dryden sin Amphitryon; 1691 komponiaret hi det hualew-ooper King Arthur, uk efter en libretto faan Dryden. 1692 skreew Purcell musik tu The Fairy Queen. 1693 skreew hi musik för William Congreve sin tau komeedestaken: The Old Bachelor an The Double Dealer.
Tu Purcell sin määsterwerken hiar sin Te Deum an Jubilate, wat för’t Sesiliendai faan’t juar 1694 komponiaret wurd. Det wiar at iarst feer, dat en ingels Te Deum mä'n orchester mägingen wurd. Hi komponiaret 1694 en anthem för det Köningin Maria II. sin surigfeier.
Weederbüfel
Rasen
Faan a weederbüfler wurd 74 rasen diarefter iindiald, huar's för aptaanj san:
Elisabeth I. (Ingelun)
Elisabeth I. (üüb Ingels: Elizabeth I, rocht Elizabeth Tudor, uk bekäänd üüs The Virgin Queen, The Maiden Queen, Gloriana of Good Queen Bess; * 7. September 1533 uun Greenwich; † 24. Marts 1603 uun Richmond) wiar faan de 17. Nofember 1558 tu san duas köningin faan Ingelun.
Norwäisch
Bokmål heet ham üt et Riksmål ütwikled wat awt dåånsch basiirt. Nynorsk wörd foon e spräke waasenschapsmoon Ivar Aasen önj e mal foont 19. iirhunert apstald än basiirt apårti aw e äinschape foon da dialäkte wat önj weest- än sentråål-norwäi snååked wårde. Önj biise spräke koone maning uurde aw möre sliike schraawen wårde amdåt ja tu da ünlike spräkewise pååse.
Kauai County
Kauai County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Hawaii. At county leit uun a nuurdwaast faan a bundesstoot. Det hee 72.293 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Lihue. Det county amfaadet a grater eilunen Kauaʻi an Niʻihau, an uk dön letjer, ünbewenet eilunen Lehua an Kaʻula.
Aschmjany (Steed)
Aschmjany (üüb Witjrüs: Ашмя́ны Ašmiány, üüb Rüs: Ошмя́ны Ošmjány, üüb Liitauisk: Ašmena, üüb Poolsk: Oszmiana, üüb Jidisk אָשמענע‎ Ošmene) as en steed un det Hrodna Prowins faan Witjruslun, nai bi at grens tu Liitauen. Det hee 14.813 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan det Aschmjany Distrikt.
Kalawao County
Kalawao County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Hawaii. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 86 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Kalawao. Kalawao leit üüb't eilun Molokaʻi, hiart diar oober ei mä tu't Maui County, auer Kalawao ans en leepra kolonii wiar. An uk daaling lewe diar man en hunfol lidj, diar leepra auerlewet haa, an uunstelden faan a Kalaupapa National Historical Park.
Gharb-Chrarda-Béni Hsen
Sant 2015 hiar jo tu det nei regiuun Rabat-Salé-Kénitra.
Äphüsem/mo
Politiik
E gemiine heet nüügen sate önjt gemiinefertreesing. Sunt e wool önjt iir 2018 heet et Äphüsem Wäälergemiinschap (UWG) ååle 9 sate.
Maui County
Maui County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Hawaii. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 167.417 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Wailuku. Det county amfaadet a eilunen Maui, Kahoʻolawe, Lanai an de gratst dial faan Molokaʻi (bütj Kalawao).
Micmac
Skraft
Uun't 17. juarhunert hää di misionaar Chrestien Le Clercq en hieroglyphenskraft ütjwerket mä muar üs 5.000 tiakens, amdat a Micmac a krastelk gluuw liar küd. An a Micmac haa det skraft gud uunnimen.
Belize River
A Belize River as en 290 km lungen struum uun Belize. Sin iintoochregiuun amfaadet sowat en sjuarden faan't lun, huar sowat a heleft faan a minsken uun Belize lewe.
Hāremforslüt
Me Weeter
Dat dit ek hāremt, mut altert Weeter diarbenen staan. Ön't Beest mut altert wat achterön laap, dat dit ek ütdrüget.
Di Gitshals of di Söl’ring Pidersdai/fe
Di Gitshals of di Söl’ring Pidersdai as en komeedestak uun fjauer aptööger faan de Söl'ring skriiwer Jap Peter Hansen. Hansen skreew det uun sin siafaardtidj twesken 1788 an 1792. Uk wan’t stak 1809 ütjden wurd, wiar en uurapfeering faan amatöörkomeedjanten iarst 22. Febrewoore 1880 (a Piadersdai) uun Muasem.
Türkiis
Wat menst dü?
Euphrat
Det früchtboor regiuun am Euphrat an Tiigris as det Taustruumlun (Mesopotaamien).
Süleyman I.
Hi wurd uun det Süleymaniye Moschee uun Konstantinoopel begreewen.
Arafura-Sia
At Arafura-Sia as en weederflaak tesken Austraalien an Nei-Guinea. Efter waasten slot det Tiimor-Sia uun, an efter uasten feert hat tu't Torres-Struat an Koralen-Sia. Hat as 650.000 km² grat, an a meenangen gung ütjenööder, of hat noch tu a Pasiifik täält, of dach wel iarer tu a Indisk Oosean. Efter süüden tu gongt det Arafurasia auer uun en grat bocht tesken Queensland an det Northern Territory, di Golf faan Carpentaria.
Guérin-Kouka
Guérin-Kouka as en steed uun det Kara Regiuun faan Toogo. Det hee 9570 lidj (2010). Det as at hoodsteed faan det Dankpen Prefektüür.
Ståårem/mo
Ståårem (ap Tjüsch än Dånsch: Stadum) as en gemiine önj e Kris Nordfraschlönj. Önj’t norden läit e gemiine Språkebel, önj’t ååsten e Kris Schleswig-Flensborj, önj’t sööden e gemiine Ding-Sönj än önj’t weesten Leek. Et heet 959 manschne (2019).
Nüügen/go
Jü tåål nüügen (9) (röömisch: IX) äs en natörlik tåål än en numer. Jü äs en ünlik tåål än kamt eewer e numer åcht, (8), oors foor e numer tiin (10).
Schatt al-Arab
A Schatt al-Arab, of uk Arvandrud as en struum uun Iraak an Iraan. Dialwiis leit hi üüb a grens tesken jo tau lunen. Hi begant, huar Euphrat an Tiigris tuupluup, an lääpt ütj uun a Persisk Golf.
Bloos
At bloos faan en plaant as en sprööd, diar för't fermuarang suragt. Wan a polenstoof faan a stoofbleeden üüb a stempel komt, wääkst diaroner uun a früchtknoot en frücht. An uun det frücht wääkst siad för en nei plaant.
Diyarbakır (Prowins)
Det Diyarbakır Prowins (üüb Türkisk: Diyarbakır ili, üüb Kurdisk: Parêzgeha Amedê) as en prowins, wat uun det Süüduastanatoolien Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 1.756.353 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Diyarbakır.
VDL Citea
Di Maskiin kumt fan Siemens en heer 160 kW (218 PS).
Limborig (Prowins uun Belgien)
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee trii arrondissementen:
Sjiisk Bund
Det ferbinjang wiar nään stoot, hat skul oober för det "baner an bütjer seekerhaid" surge. Hör apgoowen wiar naarer faadet üs jodiaren faan't Hilag Röömsk Rik (HRR), diar 1806 apliaset wurden wiar.
Vimmerby
Vimmerby as jü füftgrutst stää önj e prowins Kalmar, Swärik. E stää läit önjt nordweesten foon e prowins. Dåt heet 8182 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Vimmerby Komuun.
Trennewurth
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Molukken
Ferwaltang
Diar tesken ferlääpt at Seramsia.
Arlon (Steed)
Arlon (üüb Tjiisk an Luksemborgisk: Arel, üüb Neederluns: Aarlen) as at hoodsteed faan det Luksemborig Prowins uun Belgien. At steed leit uun a süüduast faan't lun, amanbi 167 uun a süüduast faan Brüssel an nai bi't grens tu't Grathertoochdoom Luksemborig. Det hee 30.393 lidj (2021).
Taza-Al Hoceïma-Taounate
Taza-Al Hoceïma-Taounate (, tamazight ⵜⴰⵎⵏⴰⴹⵜ ⵏ ⵜⴰⵣⴰ ⵍⵃⵓⵙⵉⵎⴰ ⵜⴰⵡⵏⴰⵜ Tamnaḍt n Taza Lḥusima Tawnat) wiar bit 2015 ian faan 16 ferwaltangsregiuunen uun Marokko. Hoodstääd wiar Al Hoceïma.
Carroll County (New Hampshire)
Carroll County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot New Hampshire. At county leit uun a uast faan a bundesstoot. Det hee 48.910 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Ossipee.
Natuur
Mä natuur men wi miast det, wat ei faan a minsk skeeben wurden as. Tu a natuur hiart at labenen: diarten, plaanten an at ünlabenen: stianer, loft
Siltstian
Siltstian as en klastisk sediment-stianang mä gans fiin sunkurner (silt) uun. Silt as grööwer üs tuun, oober fiiner üs sun.
Radar
Radarstrualen haa en waagenlengde faan 1 bit 10 mm. Jo lei uun't spektrum faan elektromagneetisk waagen tesken infraruad strualen an mikrowaagen.
Sjiisk Kriich
Preußen woon an ferianagt aal a bedialagt stooten tu't Sjiisk Keiserrik, diar 1871 grünjlaanj wurd. Di Könang faan Preußen wurd tu a iarst Sjiisk Keiser.
Carroll County (Georgia)
Carroll County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a nuurdwaast faan a bundesstoot. Det hee 119.992 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Carrollton.
Kerdschali (Steed)
Kerdschali (üüb Bulgaarsk: Кърджали Kǎrdžali) as en steed uun a süüd faan Bulgaarien. Det hee 43.880 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Kerdschali Prowins.
Hillsborough County (New Hampshire)
Hillsborough County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot New Hampshire. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 417.025 lidj (2019). A hoodsteeden faan't county san Manchester an Nashua.
Nunavut/fe
Histoore
Nunavut wurd de 1. April 1999 en teritoorium faan Kanada. Tuföören wiar det dial faan dön Nuurdwaast-Teritoorien.
Côtes-d'Armor
Befölkring
At taal faan lidj uun't department sant 1791:
Uurterbok
Online-Uurterlisten kür di Uurterbokern bit deling ek fan di Staalern fo.
Raadiowaagen
Raadiowaagen san elektromagneetisk waagen, diar för't raadio an fernseen brükt wurd. Hör waagenlengdin ling faan 30 cm bit 10 km.
Lowetsch (Steed)
Lowetsch (üüb Bulgaarsk: Ловеч Loveč) as en steed uun a nuurd faan Bulgaarien. Det hee 36.600 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Lowetsch Prowins.
Liptovský Mikuláš
Liptovský Mikuláš as en stää önj e Regjoon Žilina önj jü Slowakäi. E stää läit önjt ååsten foon e regjoon. Deer booge 30.522 manschne (2021).
Lunkreis Northeim
A Lunkreis Northeim as en lunkreis uun't süüdelk Niidersaksen. Sin kreisstääd as Northeim.
Leonhard Euler
Leewent
Euler as uun a Sweits apwoksen, an hää det huuger skuul uun Baasel besoocht. Sant 1720 hää hi diar studiaret an sin magisterwerk skrewen üüb latiinsk auer det filosofii faan Isaac Newton an Rene Descartes. 1727 kaam hi auer Daniel Bernoulli tu St. Petersburg. Diar kaam hi uk mä Christian Goldbach tuup. 1741 ging hi tu Berlin, 1766 weder tu St. Petersburg. Iarst as hi üüb't rochter uug blinj wurden, sin leetst 12 juar wiar hi haialandaal blinj. Likes kaam bedüüden skraften uun sin leetst juaren ütj. Euler hää 866 skraften ütjden.
Musiik
Euler hää en skriiwwiis för't rian stemang ütjspikeliaret: Euler sin tuunnäät.
Imen
Sköölen
Wichtag sköölen san Apis (Hönangimen) an Bombus (Imkönger). Aal a sköölen :
Weestre/mo
Histoori
Weestre wörd 1352 for di jarste keer schraftlik nååmd. Di 1. önj e Ismoune 2008 wörd e gemiine diilj foont Åmt Söödtuner.
Adjektiif
En adjektiif as en wurd, diar det eegenskap faan en ding beskraft. Uun't öömrang woort hat miast ei flektiaret (ei feranert, luke oner).
Brük
Adjektiiwen kön ünlik brükt wurd:
Atlanta
Atlanta [ætˈlæntə] as at hoodsteed an gratst steed uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At steed leit uun a nuurd faan a bundesstoot. Det hee 506.811 lidj (2019). Det as uk at hoodsteed faan Fulton County.
Björn-Steiger-Stifting
Foraneringen - en Leewentswerk
Me üs Jest kür en Funksysteem fuar di Retingstiinsten, Retingswainer me Ütstafiaring fuar jest Help, di jest Wain fuar en Nuar-Dochter, wat 24 Stünen tö fo wiar, jest Fiirsnaki-Piilern ön dütsk Straaten en dit Bigening fan di Luchtreting iinrocht uur.
Åseda
Åseda as jü nüügentgrutst stää önj e prowins Kronoberg, Swärik. E stää läit önjt nordååsten foon e prowins. Dåt heet 2698 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Uppvidinge Komuun.
Poltawa (Prowins)
Indialing faan Ferwalting
At prowins hee fjauer distrikten:
Auersaatang
En auersaatang as det auerdreegen faan en (miast skraftelken) tekst faan ian spriak tu en ööder. Mä auersaatang ment'am miast det, wat bi't auersaaten (at dun) ütjkomt.
Cross River
Wat menst dü?
Schumen (Steed)
Schumen (üüb Bulgaarsk: Шумен Šumen) as en steed uun a nuurduast faan Bulgaarien. Det hee 80.855 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Schumen Prowins.
Älvsbyn (Komuun)
Det Älvsbyn Komuun (üüb Sweedsk: Älvsbyns kommun) as ian faan a komuunen uun det Norrbotten Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 8066 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Älvsbyn.
Saarepskilten uun Nuurdfresklun
Feer
A Wik, Bualigsem
Halaglun
Deät Lun
Smoljan (Steed)
Smoljan (üüb Bulgaarsk: Смолян Smoljan) as en steed uun a süüd faan Bulgaarien. Det hee 30.642 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Smoljan Prowins.
Lunkreis Helmstedt
A Lunkreis Helmstedt as en lunkreis uun't uasten faan Niidersaksen. Sin kreisstääd as Helmstedt.
Nissan
Nissan (jap. 日産自動車株式会社, Nissan Jidōsha Kabushiki-gaisha, dt. Nissan Automobil AG) es en japānsk Autofirma, hur di Firmen Datsun en Prince me iinaarbert sen.
Nissan en Elektrowainer
Al sent 1946 sen ön Jāpan Elektroautos becht uuren, fuaral fan di Firma Prince. Fan 1997 bit 2001 heer Nissan dit jest Seerienauto me Lithium-Ioonen-Bateriien becht, di Altra, wat me Bensiinmaskiin üs R'nessa forkoopet waar. En litj Wain sa üs di Smart wiar di Hypermini, wat 2006 metjens weđer fan di Straaten forswuan. Dit skel fan di Öölforkoopers kemen wiis.
Tallium
Tallium as en cheemisk element mä det ufkörtang Tl an det atoomnumer 81. Hat as en metal uun't boorskööl an liket luad. Hat as böös giftag.
Iiwenplaanten
Iiwenplaanten (Taxaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Konifeeren (Coniferales). Jo san nai mä Cephalotaxaceae.
Fès (Prowins)
Fès (, Tamazight: ⵜⴰⵎⵖⵓⵔⵜ ⵏ ⴼⴰⵙ) as en prefektuur (prowins) uun Marokko. Hat hiart tu't regiuun Fès-Meknès (bit 2015: Fès-Boulemane) an leit temelk uun a maden faan't lun.
Kiruna (Komuun)
Det Kiruna Komuun (üüb Sweedsk: Kiruna kommun) as ian faan a komuunen uun det Norrbotten Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 22.867 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Kiruna.
Tchaoudjo (Prefektüür)
Indialing faan Ferwalting
At prefektüür hee tretanj kantoonen: Komah, Agoulou, Aléhéridè, Amaïdè, Kadambara, Kéméni, Kolina, Kpangalam, Kparatao, Kpassouadè, Lama–Tessi, Tchalo, Wassarabo.
Gatselen
A (Echt) Gatselen (Gazella) san en skööl faan Hurndiarten (Bovidae). Jo like ööder sköölen, diar mäenööder üs Gatselenoortagen (Antilopini) beskrewen wurd.
Newfoundland and Labrador/fe
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Prominens (Geografii)
At prominens (huuchsjiisk: Schartenhöhe) ment det hööchde, diar dü tumanst ufstiig skel, am faan en berag tu en huugeren berag tu kemen. Wan diar nään huugeren berag üüb a lunwai tu finjen as, do as det prominens lik mä det hööchde auer siapeegel.
Höfuðborgarsvæðið
Iindialing faan Ferwalting
At regiuun hee sööwen gemeenden.
Salé
Salé as en grat stääd naibi Rabat uun Marokko. Hat as det hoodstääd faan't prowins Salé uun't regiuun Rabat-Salé-Kénitra.
Luleå (Komuun)
Det Luleå Komuun (üüb Sweedsk: Luleå kommun) as ian faan a komuunen uun det Norrbotten Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 78.105 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Luleå.
Skorpioonfleegen
Iindialang
Diar san 9 familin:
Sofia (Prowins)
Det Sofia Prowins (üüb Bulgaars: област Софийска, област София of Софийска област oblast Sofijska, oblast Sofija of Sofijska oblast) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a waast faan't lun. Det hee 247.489 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Sofia, uk wan't steed nian dial faan prowins as.
Näätjügeten
Näätjügeten (Neuroptera) san en order faan insekten. Diar jaft at son 5500 slacher faan, uun Euroopa san't 292.
Leeksguurd/mo
Histoori
Leeksguurd wörd for di jarste keer önj dåt 15. iirhunert schraftlik nååmd. Di 1. önj e Ismoune 2008 wörd e gemiine diilj foont Åmt Söödtuner.
Norðurland vestra
Norðurland vestra as ian faan dön aacht regiunen faan Islun. At regiuun leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 7400 lidj (2021). At hoodsteed faan't regiuun as Sauðárkrókur.
Ekiti (Bundesstoot)
De Ekiti Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a süüd faan't lun. Det hee 3.592.200 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Ado Ekiti.
Düüna
A Düüna (🇧🇶/ Dzvina; 🇷🇺/ Sapadnaja Dwina) as en 1020 km lungen struum mä san müs uun't Riga-Bocht uun a Uastsia.
Yak
Uun't tibeetisk spriak het bluas di hole  གཡག་  (g.yag), an det kü het  འབྲི  ('bri).
Isparta (Prowins)
Det Isparta Prowins (üüb Türkisk: Isparta ili) as en prowins, wat uun det Madlunsia Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 444.914 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Isparta.
Åkersberga
Åkersberga as en stää önj e prowins Stockholm, Sweeden. E stää heet 36.869 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Österåker Komuun.
Balaklija (Distrikt)
Histoore
A distrikt wurd de 18. Jüüle 2020 dial faan de Isjum Distrikt.
Braamstäälönj/mo
Histoori
Braamstäälönj wörd 1492 for di jarste keer schraftlik nååmd. Di 1. önj e Ismoune 2008 wörd e gemiine diilj foont Åmt Söödtuner.
Great Plains
A Great Plains ( grat flaak lunen) san en temelk drüg regiuun faan knaap tau miljuun kwadrootkilomeetern uun a maden faan Nuurdameerikoo. Faan waast tu uast fäält det lun faan 1.600 m hööchde bit üüb 600 m uf. A Great Plains lei uun winjskül faan a Rocky Mountains uun't waasten an fu sodenang ei föl rin uf. Iar wiar diar a prerii (gäärslun), man daalang woort diar bal aueraal büüret. Waasten faan 100 graad geograafisk lengde (uun a High Plains) as't för't ääkrin tu drüg, diar woort miast tjüch häälen. Uasten faan 100 graad woort a rin rikelker, an diar woort kurn uunbaud.
Santiago del Estero (Prowins)
Det Santiago del Estero Prowins (üüb Spaans: Provincia de Santiago del Estero) as ian faan dön trii-an-twuntig prowinsen uun Argentiinien. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 968.309 lidj (2019). At hoodsteed faan’t prowins as Santiago del Estero.
Great Plains
Laag
Uun't nuurden ling a Plains faan a kanaadsk prowinsen Alberta, Saskatchewan an Manitoba swäärs troch a US-amerikoonsk stooten Montana, Wyoming, Colorado an New Mexico uun't waasten an North Dakota, South Dakota, Nebraska, Kansas, Oklahoma an Texas uun't uasten.
Fjord
Det wurd woort uun Skandinaawien brükt, uun't ingelsk jaft at firth an uun't sjiisk Förde.
Skiinboor magnituud
Skriiwwiisen
Di Puulstäär hää en skiinboor magnituud faan ~ 2. Det woort leewen ei likedenang apskrewen:
Laachtjuar
Beskriiwang
Amreegang tu ööder ianhaiden:
Stooflüs
Stooflüs (Psocoptera) san en order faan insekten. Diar jaft at son 5.600 slacher faan, uun Madeleuroopa san't sowat 100.
Sumatra
Sumatra (ütjspreegen Sumátra of Súmatra, iar uk Sumatera) as mä 473.481 km² det sääkstgratst eilun üüb a eerd. Hat hiart tu Indoneesien.
OPEC
A OPEC (faan ingelsk Organization of the Petroleum Exporting Countries) as en ferian faan stooten, diar eerdööle eksportiare. Sin ferwaltang sat uun Wien.
Tseedern
Nat
Faan Tseedern woort tseedernholt maaget. Wat üs "tseedernholt" ferkääft woort, komt oober flooksis goorei faan tseedern. Det koon uk faan Thuja plicata (ingelsk: "red cedar") kem, of uk faan Cedrela odorata ("spoonsk tseeder"). Uun ualang tidjen san faan Liibanontseedern skeb baud wurden.
Sokerpualem
At Sokerpualem (Arenga pinnata) as en Pualem faan det famile Arecaceae. Hat wääkst uun a Malaiisk Archipeel.
Tripsen
Iindialang
Onerorder: Tubulifera
Tērps- en Baanhofsskeltern ön Nuurđfriislön
Heliglön
Heliglön
Klasbel/mo
Histoori
Di 1. önj e Ismoune 2008 wörd e gemiine diilj foont Åmt Söödtuner.
Nissan Leaf
Jest Bechningsreeg ZE0 (2010 bit 2017)
Di Nissan Leaf es en Kompaktwain fuar 5 Persoonen. Di Koferrüm heer twesken 355 en 370 Liitern Plaats. Di Leerkant es 72 cm hoog. Dat di Wain sa fuul Plaats heer, kumt fuaral diarfan, dat di Baterii önern önskrüüwen es, en diaraur es dit Wecht uk fiir önern. Diarfan let di Wain höm gur köör.
Boskroomer
Boskroomer (Tragelaphus) san en skööl faan hurndiarten uun Afrikoo. Diar hiar 15 antiloopenslacher tu.
Iandaisfleegen
Iindialang
Onerorder: Pisciformia
Flamsteed-Numer
Formaat
Det betiaknang begant mä en numer, an do fulagt di geenitiif faan di latiinsk nööm faan't stäärbil.
Bispal: 13 Lyrae of 23 Ursae Maioris.
Flamsteed küd natüürelk bluas jodiar stäären betiakne, diar hi faan Gratbritanien ütj sä küd.
Heegern
Wat menst dü?
Of menst dü ferlicht:
A Gitshals (Molière)
Auer't werk
Uun't bispal faan Harpagon wiset Molière dön böös fulgen faan a gits, wat bi ham al natüürelk gefüülen an reaktschuunen deesket tu haan skintj. A dingen, wat uun sin jilkaset bedüüdet tu ham muar üüs at lok faan sin jongen. So ferspreecht hi sin foomen Élise tu de ual Anselme tu't wüf, bluat auer dat deheer maan üüb at ütjstjüür tu fersichten wal. San dring Cléante skal ütj eenelk finansiel grünjer en was wedwüf befrei. Uk wal Harpagon mä alerlei swinig geschefte tu dun haa, wan jo bluat san büüdel fal. Man am a komeedekarakter tu waarin, hee Molière tu sin protagonisten bitu faan dönheer haadenswäärt tööger uk en rä faan spoosig wensten mäden.
Ameerikoons Bürgerkrich
De Ameerikoons Bürgerkrich (üüb Ingels: American Civil War) wiar en militeerisk konflikt, wat faan 1861 tu 1865 wooret. Det wiar en krich twesken stooten uun a süüd faan dön Ferianigt Stooten (üüb Ingels: The Confederacy), wat hör aanj suwereen konföderatschuun maage wul, jin stooten uun a nuurd faan't lun (üüb Ingels: The Union), wat a stooten uun a süüd üüs dial faan a Ferianigt Stooten hual wul. At fraag faan Slaawerei spelet en wichtig rol uun't splitjing twesken a stooten uun a nuurd an uun a süüd faan't lun. The Confederacy wurd besiiget an wurd weler dial faan dön Ferianigt Stooten.
Rheinfrenkisk
Efter nuurdwaasten tu woort madelfrenkisk snaaket.
Meteoor
En meteoor as en kurt aplochten faan letj stianer, diar auer a hemel flä an uun't atmosfeere faan a eerd fergleu. Jo jaage mä 30 bit 70 kilomeetern per stünj ambi. Grat meteooren (muar üs 10 mm trochmeeder) het uk boliiden. Det, wat faan a meteooren auerblaft, wan jo üüb a eerd deelfaal, san meteoriiten. Diar faal stüdag grater of letjer meteoriiten faan a hemel deel, det san wel amanbi 500 bit 5.000 tonen arke dai.
Pedelec
BMS
Dat di Selen lung lewi, diarfuar söriget en Baterii Management Systeem, dit BMS. Des es en Platiini, wat railt, dat di Last fuar ali Selen temelk lik es sa üs di uk diarfuar söriget, dat di Selen likmaatig āpleeren uur. Diaraur hen es dit BMS uk di Komunikatsjoonsreekner, wat dit Weel fortelt, hur fiir em jit laap ken of hur fuul Stroom jit iin ön di Bateriiselen es.
Kwadrootgraad
Di fol rümwinkel as 4\pi sr =.
Heegern (Garrulus)
Slacher
G. glandarius (Heeger) – G. lanceolatus – G. lidthi
Sjauerhurnantiloop
At Sjauerhurnantiloop (Tetracerus quadricornis) as en Antiloop uun det famile faan a Hurndiarten. Hat lewet uun Indien an Neepal.
Rheinisk weier
6: Rheinfrenkisk]]
Tsedreelen
Slacher
C. alliacea – C. alternifolia – C. amara – C. bogotensis – C. brachystachva – C. brasiliensis – C. brevipetiolulata – C. brownii – C. caldasana – C. cedro – C. celebica – C. cubensis – C. dugesii – C. fissilis – C. fuscata – C. glaziovii – C. hassleri – C. herrerae – C. hirsuta – C. huberi – C. impari-pinnata – C. kotschyi – C. lilloi – C. longiflora – C. longipes – C. longipetiolulata – C. macrocarpa – C. mahagoni – C. montana – C. mourae – C. multijuga – C. odorata – C. pachyrhachis – C. palustris – C. pilgeri – C. poblensis – C. regnellii – C. rehderiana – C. rosmarinus – C. saltensis – C. salvadorensis – C. subandina – C. teysmanni – C. tonduzii – C. tubiflora – C. tuna – C. velloziana – C. weberbaueri – C. whitfordii – C. yucatana
Saint John's (Antiigua an Barbuuda)
Saint John's, uk St. John's, as at hoodsteed faan Antiigua an Barbuuda. At steed leit uun a nuurdwaast faan't eilun Antiigua, uun det Saint John Sarkspal. Det hee 22.219 lidj (2011).
Giftnatern
A Giftnatern (Elapidae) san en famile faan Slaanger (Serpentes). Diar hiar muar üs 380 slacher tu. Enkelt Giftnatern san böös giftag, hör gift grapt a nerfen uun.
Johann Christian Fabricius
Leewent
Faan 1768 bit 1776 wiar Fabricius profeser uun Kopenhuuwen, an as uun det tidj uk föl ambi raiset.
1771 freid hi Cäcilie Ambrosius, an jo hed mäenööder tau dringer: Johann Christian Eduard an Thomas Balthasar an en doochter, diar ääder stoorew.
Antiigua an Barbuuda/fe
Antiigua an Barbuda (üüb Ingels: Antigua and Barbuda) as en lun an en skööl faan eilunen uun a Kariibik. Det leit uun a uast faan't sia. Tu a nuurdwaast leit Anguilla, tu a süüdwaast Saint Kitts an Nevis, tu a süüd Montserrat an tu a süüduast Guadeloupe. Det hee 85.567 lidj (2011). At hoodsteed faan't lun as Saint John's.
Groupe PSA
Sent di Bārichtmuun fan 2017 jert uk Opel tö PSA.
Kroaatisk spriak
Spriakwiisen
Jo spriakwiisen haa hör nööm efter det fraagwurd wat ?. Det het diar do schto ?, kai ? of tscha ?.
Haría
Saarpen
Iinwenertaalen faan 2011.
Citroën C-Zéro
Technik
Muar Biskriiwing jeft et bi dit Mootermodel Mitsubishi_i-MiEV
Osun (Bundesstoot)
De Osun Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 4.435.800 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Oshogbo.
Pythons
Sköölen
Antaresia – Aspidites – Bothrochilus – Malayopython – Liasis – Leiopython – Morelia – Nyctophilopython – Python – Simalia
Komi (Republiik)
Iindialing faan Ferwalting
Distrikten:
Balsambuumer
Sköölen
Aucoumea – Beiselia – Boswellia – Bursera – Canarium – Commiphora – Crepidospermum – Dacryodes – Garuga – Haplolobus – Pachylobus – Protium – Santiria – Scutinanthe – Tetragastris – Trattinnickia – Triomma
Citroën Berlingo
Aarten
Hat jeft masi Karoseriien fuar di Berlingo - me jen of tau of söner Sküüvdüüren, achtern me gurt Klap of tau Düüren, me of söner Winingern achtern ön di Siren. Diartö jaav't bit 2007 uk en Taak fan Tjüch, wat em iipensküüv kür sa üs en Multifunktsjoonstaak bi di Ütstafiaringsreeg Modutop/Spacelight.
2009
2009 her di franzk Post Elektrowainer ütskrewen. Wonen haa PSA en Venturi, en Firma fuar di Technik fan sok Autos. Des Model fing en Maskiin fan 42 kW /57 PS en en Draikraft fan 180 Nm. Di Gauhair es bi 100 km/h ofrailet. Di Baterii es en ZEBRA-Baterii me 23,5 kWh, dit leengt fuar ombi 130 km. Fan dit Model Citroën Berlingo / Peugeot Partner First Electrique waar tömendst 1.000 Stek fuar di Post becht. Jen fan des Wainer waar en bet ombecht en es fan Shanghai naa Paris köört uuren. Bi des waar di Maskiin üp 46 kW braacht, en dit Auto fing trii Bateriien, dat et 400 km laap kür. Di ombecht Wain kür 110 km/h laap. . 2012 es uk jen me sa'n Wain twert döör Süđer Afrika köört, hur et bal niin Stroom jeft.
Soroastrismus
A Soroastrismus as det iinbäären monoteistisk an dualistisk religiuun faan Iraan, wat faan a profeet Zarathustra grünjlaanjen wurd. Det as ian faan dön äälst religiös traditschuunen faan a wäält, wat nü as. Det wiar en wichtig stootelk onerstütset religiuun uun Iraan.
Mitsubishi i-MiEV
Üs Badge Engineering uur dit Auto uk bi PSA üs Citroën C-Zéro en Peugeot IOn becht. basiert. Sent di Marts fan 2014 waar di Wain öneer di Noom Mitsubishi Electric Vehicle önböören, sent 2016 uur bluat jit Peugeot en Citroën forkoopet.
Günzburg (Lönjkris)
E Lönjkris Günzburg (aw Bairisch: Landkroas Günzburg) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Schwaben, önjt weesten foont bundeslönj. Dåt heet 125.747 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Günzburg.
Sürkliawerplaanten
A Sürkliawerplaanten (Oxalidaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Sürkliaweroortagen (Oxalidales).
Gammelstaden
Gammelstaden as jü nüügentgrutst stää önj e prowins Norrbotten, Swärik. E stää läit önjt sööden foon e prowins, önj jü Luleå Komuun, önjt nordweesten foon e stää Luleå. Dåt heet 4836 inboogere (2020).
Sheanödbuum
A Sheanödbuum (Vitellaria paradoxa), ütjspreegen Sjia... as di iansagst plaantenslach uun det skööl Vitellaria faan't famile faan a Breiaapelplaanten (Sapotaceae). A früchten hual föl fäät, jo woort üs iidj brükt of uk, am diar siap faan tu maagin. Di buum wääkst fööraal uun't gäärslun faan Afrikoo tesken Senegal an Uganda.
Waldai (Nowgorod)
Waldai (üüb Rüs: Валда́й Valdáj) as det füftgratst steed uun det Nowgorod Prowins, Rüslun. At steed leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 13.800 lidj (2021).
Jugoslaawien
Diarfaan auerblewen san a stooten Sloweenien, Kroatien, Bosnien an Hertsegowina, Monteneegro, Serbien, Nuurd-Matsedoonien an Kosowo.
Manche (Department)
Iindialing faan Ferwalting
At department hee fjauer arrondissementen:
Kütahya (Prowins)
Det Kütahya Prowins (üüb Türkisk: Kütahya ili) as en prowins, wat uun det Egeeis Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 579.257 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Kütahya.
Dún Laoghaire–Rathdown
Det Dún Laoghaire–Rathdown Graafskap (üüb Ingels: County Dún Laoghaire–Rathdown, üüb Iirsk: Contae Dhún Laoghaire–Ráth an Dúin) as ian faan dön graafskapen uun det Republiik Irlun. At graafskap leit uun uast faan't lun. Det hee 218.018 lidj (2016). At hoodsteed faan't graafskap as Dún Laoghaire.
Colorado Counties
List ma da 64 counties önj Colorado:
Heist-op-den-Berg
Heist-op-den-Berg [ˌɦɛist ɔb dəm ˈbɛr(ə)x] as det fjuardgratst steed uun det Antwerpen Prowins, Belgien. At steed leit uun a süüd faan't prowins, amanbi 28 km uun a süüduast faan Antwerpen. Det hee 43.096 lidj (2021).
Geel (Belgien)
Geel [ɣeːl] as det füftgratst steed uun det Antwerpen Prowins, Belgien. At steed leit uun a süüduast faan't prowins, amanbi 41 km uun a uast faan Antwerpen. Det hee 40.781 lidj (2021).
Mont Blanc
Of a Mont Blanc uk a huuchst berag faan Euroopa as, hinget diarfaan uf, huar det grens tesken Euroopa an Aasien taanj woort. A Elbrus uun a Kaukasus as mä en hööchde faan noch aal wat huuger.
Läigem/mo
Histoore
Läigem wörd 1177 for di jarste keer schraftlik nååmd. Foon 1889 tu 2007 wus dåt e hoodstää foont Åmt Läigem. Di 28. önj e Biikenmoune 1970 wörd Wimelsbel diilj foon e gemiine.
Stäärbil
Mä a uugen koon'am normoolerwiis bluas stäären faan üüs aanj galaksii, det Moolkstruat sä. Al uun ualang tidjen san a stäären brükt wurden uunsteed faan en kompaas. An am jo lachter tu käänen, haa a minsken diar diarten of ööder dingen uun sen.
Åtvidaberg (Komuun)
Det Åtvidaberg Komuun (üüb Sweedsk: Åtvidabergs kommun) as ian faan a komuunen uun det Östergötland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 11.503 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Åtvidaberg.
Kompaas
A Kompaas (faan, grünjfurem compassare „ufstraal“) as en aperoot, am a hemelswaier uuntuwisin.
Saner det magneetfial komt di kreiselkompaas ütj. Hi hinget faan det eerdamdreiang uf an wiset akeroot tu a geograafisk nuurdpuul.
Longford (Graafskap)
Det Longford Graafskap (üüb Ingels: County Longford, üüb Iirsk: Contae an Longfoirt) as ian faan dön graafskapen uun det Republiik Irlun. At graafskap leit uun nuurd faan't lun uun't regiuun Leinster. Det hee 40.873 lidj (2016). At hoodsteed faan't graafskap as Longford.
Mag (muardüüdag)
Wat menst dü?
Pampa
A wurden Pampa (Quechua) an Campo (Spoonsk/Portugiisk) men so föl üs fial, flaak lun saner buumer.
Visayas
A Visayas (uun Cebuano an Wáray-Wáray: Kabisay-an, Tagaalog Kabisayaan, Spoonsk Bisayas) san ian faan trii sköölen faan eilunen uun a maden faan a Filipiinen. Uun't nuurden leit Luzon an uun't süüden Mindanao.
NATO
At NATO-hoodkwartiar sat sant 1967 uun Brüssel, diarföör wiar't uun London. Wichtag iinrachtangen faan a NATO san uk det ACO (of uk: Supreme Headquarters Allied Powers Europe / SHAPE) naibi Mons (Belgien) an det Allied Command Transformation (ACT) uun Norfolk (Virginia).
Räänkukütjen
Räänkukütjen (Geococcyx, ingelsk: Roadrunner) san en fögelskööl uun det famile faan a Kukütjen (Cuculidae). Diar hiar tau slacher tu. Jo lewe uun Nuurd- an Madelameerikoo.
Etymologii
Det wurd
Etymologii as en greks fräämwurd mä jo tau dialen ἔτυμος étymos („woor, echt“) an λόγος lógos („wurd“) an ment so föl üs: wat det wurd würelk bedüüdet.
Mayo (Graafskap)
Det Mayo Graafskap (üüb Ingels: County Mayo, üüb Iirsk: Contae Mhaigh Eo) as ian faan dön graafskapen uun det Republiik Irlun. At graafskap leit uun a waast faan't lun uun't regiuun Connacht. Det hee 130.507 lidj (2016). At hoodsteed faan't graafskap as Castelbar.
Volta Stausia
Di Volta Stausia an en konstelken sia uun Ghaana. Hi woort apstaud faan di Akosombodoom bi't liachst steed uun't süüden faan det Akwapim-Toogo beragkeed. Bütj letjer struumer lääpt faan nuurden di Volta Struum mä sin tustruumer Suart Volta, Witj Volta an Ruad Volta iin uun di sia an falt ham ap. Diar san 153 km³ weeder uun, an diarmä as di Volta Stausia di fiftgratst stausia faan a welt.
Dillingen an der Donau (Lönjkris)
E Lönjkris Dillingen an der Donau (aw Bairisch: Landkroas Dillingen an da Donau) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Schwaben, önjt weesten foont bundeslönj. Dåt heet 96.021 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Dillingen an der Donau
Straussee-Föri
Die Straussee-Föri es en Elektroföri wat ek frii faart man ön Liinen föört uur. Di Stroom fuar di 7,5 kW-Maskiin kumt fan en 230 Volt-Kābel, wat boowen aur di Skepsliinie giar.
Di Liinie giar fan Strausberg ön Brandenborig tö Uunihüüsingern ön di üđer Sir fan di Straussee (Jenseits des Sees (Waldseite)). Jü es 370 Meetern lüng.
Damhirsker
Damhirsker (Dama) san en skööl faan tau slacher madelgrat Hirsker (Cervidae).
Nuurdfresk skilten
Onernemen
Fäästääg
Moolkfisel
At Moolkfisel, Gusfisel of Swinmoolk (Sonchus oleraceus) as en plaantenslach uun det famile faan a Kurewbloosen (Asteraceae). Hat koon uk eden wurd.
Loire
A Loire [] (latiinsk Lĭgĕr, oksitaans Léger, bretoonsk Liger) as mä en lengde faan 1006 kilomeetern di lingst struum uun Frankrik. Hi komt faan't Sentraalmasiif deel an lääpt uf uun a Atlantik bi Saint-Nazaire.
Siawulwer
A Siawulwer (Anarhichadidae, greks anar(r)hichas ment „uunstaken klupe“) san en letj skööl faan Bianfasker uun det order faan a Barschoortagen (Perciformes). Trii slacher lewe uun a Atlantik an tau uun a Pasiifik. Jo wurd ~1,50 m lung an freed Wokdiarten, Kraaben an Homern. Hör flääsk woort üs Stianbitjer ferkääft.
Cistus
Cistus as en plaantenskööl uun det famile faan a Sanruusken (Cistaceae).
Vilvoorde
Vilvoorde ([ˈvɪlvoːrdə]; üüb Fraansöösk: Vilvorde) as det naistgratst steed uun det Fleemisk-Brabant Prowins, Belgien. At steed leit uun a nuurdwaast faan't prowins, amanbi 20 km uun a nuurdwaast faan Lööwen, nai bi't grens tu't Regiuun Brüssel. Det hee 45.715 lidj (2021).
Bixaceae
Sköölen
Cochlospermum an Diegodendron san iar uk tu aanj familin tääld wurden: Cochlospermaceae an Diegodendraceae, man wurd daalang mä tu a Bixaceae tääld.
Nuurdwaast (CDC Distrikt uun Singapuur)
Iindialing faan Ferwalting
Det CDC hee trii Group Representation Constituencies (GRCs) an een Single Member Constituencies (SMCs):
Süüdwaast (CDC Distrikt uun Singapuur)
De Süüdwaast Community Development Council (CDC) Distrikt (üüb Ingels: South West Community Development Council (CDC) District, üüb Schineesk: 西南社区发展理事会 Xīnán Shèqū Fāzhǎn Lǐshì Huì, üüb Malaiisk: Dewan Pengembangan Masyarakat Barat Daya) as een faan dön fiiw Community Development Council (CDC) distrikten uun a steedstoot Singapuur.
Weblinks
www.cdc.org.sg/southwest/
Darug (Spriik)
Lönwurden
Buumer an plaanten:
Bispale
Uun Deetsember 2020 soong Olivia Fox uun det Tri Nations Test Match twesken Austraalien an Argentiinien detheer werschuun (man ei en auersaating) faan't natschunaalhümn faan Austraalien üüb Darug :
Jawaans Spriik
Det Jawaans Spriik (üüb Jawaans: ꦧꦱꦗꦮ båsa Jåwå [bɔsɔ dʒɔwɔ]) as en Austroneesk Spriik, wat faan a jawaans lidj uun a maden an uast dialen an uk bi a nuurdwaast eeg faan det eilun Jaawa uun Indoneesien spreegen wurt. At jaft uk spreegern faan’t spriik uun Malaysia an Singapuur. Hög lidj faan jawaans ufkemst uun Suurinam spreeg en kreoolisk efterkem faan’t spriik. Jawaans as nai tu Sundaneesk, Madureesk an Balineesk. Det as at spriik faan muar üüs 98 miljuunen lidj. Ursprüngelk wiar’t spriik uun det Jawaans Skraft skrewen, man wurt nütidjs för't miast det Latiins Alfabeet diarför brükt.
Mike Pence
Michael Richard „Mike“ Pence (* 7. Jüüne 1959 uun Columbus, Indiana) as en US-ameerikoons poliitiker faan det Republikoons Partei. Sant 20. Janewoore 2017 as hi de 48. vize-president faan dön Ferianigt Stooten uun Donald Trump sin presidentskap. Faan 2013 tu 2017 wiar hi guwernöör faan Indiana an faan 2001 tu 2013 wiar hi lasmoot faan't US-Representantenhüs.
Entre Ríos (Prowins)
Det Entre Ríos Prowins (üüb Spaans: Provincia de Entre Rios) as ian faan dön trii-an-twuntig prowinsen uun Argentiinien. At prowins leit uun a uast faan't lun. Det hee 1.373.270 lidj (2019). At hoodsteed faan’t prowins as Paraná.
Nevşehir (Prowins)
Det Nevşehir Prowins (üüb Türkisk: Nevşehir ili) as en prowins, wat uun det Madelanatoolien Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 303.010 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Nevşehir.
Areaal (Maat)
Dit Areaal es dit Maat fuar di Gurthair fan en geomeetrisk Objekt. Areaalen sen tau-dimensionaal, en diar hiir geomeetrisk Grünjforemen tö sa üs dit Kwadraat, dit Rochthuk, Triihuk of di Krais. Uk di Bütensiren fan trii-dimensionaali Objekti sa üs Kuugel, Silinder of Rochtkant sen Areaali.
Struat faan Makassar
At Struat faan Makassar (indoneesk: Selat Makassaras) as en siaengde tesken Borneo uun't nuurdwaasten an Sulawesi uun't süüduasten. Hat as sowat 200 km briad, 730 km lung an ferbanjt det Celebes-Sia uun't nuurduasten mä't Jaawa-Sia uun't süüdwasten.
Indoneesk Spriik
Det Indoneesk Spriik (üüb Indoneesk: bahasa Indonesia [baˈhasa indoˈnesia]) as det amtelk spriik faan Indoneesien. Det as en standardisiaret wariant faan det Malaiisk Spriik, en Austroneesk Spriik, wat sant juarhunerten uun a indoneesk eilunen üüs lingua franca brükt wurt. At spriik wurt uun det Latiins Alfabeet skrewen.
MF Tycho Brahe
Sent 2018 es dit Skep jen fan di gurtest Elektro-Föriskeepen üp Wārel.