cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johannes Mejer/sö
Leewent
Johannes Mejer wiar en Dreeng fan en Pröst fan Hüsem, diar de likedeling Noom her. Sin Mooter, Elisabeth Jüngling, wiar en Faamen fan di Orgelspölster Johannes Jüngling (1522-1627) fan Bovenau. Di Dai wan Johannes Mejer tö Wārel kām es ek jüst bikeent. Em weet bluat, dat hi di e 12. Oktoober 1606 dööpet waar. Hi studiaret ön Kopenhuuwen Matematiik en Astronomii sa üs di Grünjlaagen fan di Kartografii. 1629 kām hibtöbeek naa Hüsem en fuan Bruarwening üs Skuulmaister, Bijewenhairsdechter, Kalenermaaker en Kartograaf. Hertooch Friedrich III. faan Sleeswich-Holstiin-Gottorf holp höm, dat hi en Stuudienrais naa di Neđerlönen maaki kür. Hi bigent diar, en Atlas fan dit Amt Abenraa fuar di Hertooch tö maaki. Diarfuar fing hi fan di Amtsforwalter Joachim Danckwerth fan Abenraa Help, en 1641 waar di Aarber klaar. 1639 teekent hi di Nova Tabula Helgolandiae, wat di ialst Koort fan Heliglön es hur em wat me bigen ken.
Rintidj
Kliima
Üüb det kliimadiagram faan Vila Luso uun Angoola koon am gud kään, dat det rintidj uun a süüd-somer diar faan Nofember bit Maarts düüret. Uun a süüd-wonter faan Mei bit September as diar drügtidj.
.kw
as det top-level-domain (TLD) faan Kuwait.
Gattschina
At steed as för det Gattschina Sloot, wat en residens faan a rüs keisern wiar, bekäänd.
Gambier-Eilunen
A Gambier-Eilunen of uk: Mangareva-Eilunen san en skööl faan 43 eilunen, son 1.800 km süüduasten faan Tahiti. Jo lei nai bi a Tuamotu-Eilunen an hiar tu Fransöösk Polyneesien.
Paalau
Iindialing faan Ferwalting
At lun hee seekstanj stooten.
Cook-Eilunen
Dön Cook-Eilunen (üüb Ingels: Cook Islands, üüb Rarotongans: Kūki 'Āirani) san en suwereen eilunstoot uun „frei asosiiaring mä Neisialun“ an en skööl faan eilunen uun a süüd faan a Pasiifik. Det hee 14.802 lidj (2016). At hoodsteed faan't lun as Avarua.
Ciudad del Este
Ciudad del Este [sjuˈðað ðel ˈeste] as det naistgratst steed uun Paraguay. At steed leit uun a süüduast faan't lun, amanbi 305 km uun a uast faan Asunción. Det hee 304.300 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan det Alto Paraná Department.
Bromeelienplaanten
Sköölen
Diar san amanbi 60 sköölen mä 3.000 slacher: Acanthostachys – Aechmea – Alcantarea – Ananas – Androlepis – Araeococcus – Ayensua – Barfussia – Billbergia – Brocchinia – Bromelia – Canistrum – Catopsis – Cipuropsis – Connellia – Cottendorfia – Cryptanthus – Deinacanthon – Deuterocohnia – Disteganthus – Dyckia – Eduandrea – Encholirium – Fascicularia – Fernseea – Forzzaea – Fosterella – Glomeropitcairnia – Goudaea – Gregbrownia – Greigia – Guzmania – Hechtia – Hohenbergia – Hohenbergiopsis – Hoplocryptanthus – Jagrantia – Lapanthus – Lemeltonia – Lindmania – Lutheria – Lymania – Navia – Neoglaziovia – Neoregelia – Nidularium – Ochagavia – Orthophytum – Pitcairnia – Portea – Pseudalcantarea – Puya – Quesnelia – Racinaea – Rokautskyia – Ronnbergia – Sequencia – Sincoraea – Steyerbromelia – Stigmatodon – Tillandsia – Vriesea – Wallisia – Waltillia – Werauhia – Wittmackia – Zizkaea
Rarotongaans
At Rarotongaans of Cook-Eilunen-Māori (ENS Cook Islands Māori) as sant 2003 ian amtspriak üüb a Cook-Eilunen bütj Ingelsk. Hat as nai mä Tahitiaans an Maorisk (Neisialun).
Ahmed Sékou Touré
Ahmed Sékou Touré (* 9. Janewoore 1922 uun Faranah, Faranah Regiuun, Guinea; † 26. Marts 1984 uun Cleveland, Ohio, Ferianigt Stooten) wiar faan 2. Oktuuber 1958 tu san duas de iarst president faan Guinea. 1960 ferklaaret hi sin Demokraatisk Partei faan Guinea (Parti démocratique de Guinée of PDG) tu iansig legaal partei uun't lun an regiaret faan do uun üüs diktaator.
Menabe
Det Menabe Regiuun (üüb Malagasy: Faritra Menabe, üüb Fraansöösk: Région du Menabe) as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a waast faan't lun. Det hee 700.577 lidj (2018). At hoodsteed faan’t regiuun as Morondava.
Volsemenhusen
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Föörtiaken
En neegatiif taal feit aleewen en föörtiaken, en poositiif taal bluas do, wan det eegenskap düütelk maaget wurd skal.
Zoungamè (Steed)
Zoungamè as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun't Ouémé Department an hee 17.445 lidj (2013). Zoungamè as at hoodsteed faan det Aguégués Komuun.
Napo (Prowins)
Det Napo Prowins (üüb Spaans: Provincia de Napo) as ian faan dön fjauer-an-twuntig prowinsen faan Ekwadoor. Det hee 103.697 lidj (2010). At hoodsteed faan’t prowins as Tena.
Kayseri (Steed)
Kayseri ([ˈkajseɾi]; iar Caesarea in Cappadocia; üüb Greks: Καισάρεια Kaisáreia) as en steed uun a maden faan det Madelanatoolien Regiuun, uun a Türkei. Det hee 955.542 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Kayseri Prowins.
Amerikoonsk Samoa
Amerikoonsk Samoa (Samoaans Sāmoa Amelika) as en bütjenlun faan a USA uun a süüdelk Pasiifik. Hat es en dial faan a Samoa-Eilunen, huar uk di suwereen stoot Samoa tu hiart. Jo lei uun Polyneesien.
Sävja
Sävja as jü fiirdgrutst stää önj e Prowins Uppsala, Swärik. E stää läit önjt sööden foon e prowins, önj jü Uppsala Komuun. Dåt heet 9814 inboogere (2020).
.ly
as det top-level-domain (TLD) faan Liibyen.
.li
as det top-level-domain (TLD) faan Liechtenstein.
Sleeswich-Holstian/fe
Iindialing faan Ferwalting
A bundeslun hee fjauer kreisfrei steeden an elwen kreiser:
Bonou (Steed)
Bonou as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun't Ouémé Department an hee 12.061 lidj (2013). Bonou as at hoodsteed faan det Bonou Komuun.
Mangarevaans
At Mangarevaans (aanj nööm: te reo magareva []) as en Polyneesk spriak uun det famile faan a Austroneesk spriaken. Hat woort üüb Mangareva (Fransöösk Polyneesien) snaket.
Androscoggin County (Maine)
Androscoggin County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Maine. At county leit uun a süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 108.277 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Auburn.
Oblast Kaliningrad
Daalang leit Kaliningrad tesken Poolen an Litauen an hää nian direkt ferbinjang mä Ruslun.
Inwers element
At inwers element as en matemaatisken ütjdruk för det jintaal.
Santo Domingo de los Tsáchilas (Prowins)
Det Santo Domingo de los Tsáchilas Prowins (üüb Spaans: Provincia de Santo Domingo de los Tsáchilas) as ian faan dön fjauer-an-twuntig prowinsen faan Ekwadoor. Det hee 368.013 lidj (2010). At hoodsteed faan’t prowins as Santo Domingo de los Colorados.
Creuse (Department)
Det Creuse Department as ian faan dön twaalew departmenten faan det Nouvelle-Aquitaine Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 114.490 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Guéret.
Poloonium
Poloonium as en radioaktiif cheemisk element mä det tiaken Po an det atoomnumer 84. Hat as en salwerwitj skürnin metal an stäänt uun det skööl faan a chalkogeenen.
Wesselburener Deichhausen
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Ananas (slach)
At Ananas (Ananas comosus of Ananas sativus) as en plaantenslach uun det famile faan a Bromeelienplaanten (Bromeliaceae). Hat komt eegentelk faan Ameerikoo, woort daalang oober aueraal uun a troopen üs oobstplaant aptaanj.
Plungė (Lungemeend)
Det Plungė Lungemeend (üüb Liitauisk: Plungės rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. Det hee 32.991 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Plungė.
Bilecik (Steed)
Bilecik [biled͡ʒik] as en steed uun a uast faan det Marmara Regiuun, uun a Türkei. Det hee 65.362 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Bilecik Prowins.
Kabardiino-Balkaarien
Spriiken
Dön amtelk spriiken san Kabardiinisk, Balkaarisk an Rüs.
Dialen (Matematiik)
At reegentiaken för't dialen as normoolerwiis di dobelponkt :. Diar wurd oober uk ööder tiaken brükt üs \div of /.
Sankt Annen (Dithmjarsche)
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Moolnemen
At reegentiaken för't moolnemen as normoolerwiis di mool-ponkt „•“ .Diar woort oober uk at mool-krüs „×“ brükt.
Westerborstel
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Karatschai-Tscherkesien
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't republiik san:
Ludwig III. (Uastfrankenrik)
Ludwig III. (di Jonger, * am 835; † 20. Janewoore 882 uun Frankfurt am Main) wiar faan 876 bit 882 Könang faan't Uastfrankenrik.
Landes (Department)
Det Landes Department as ian faan dön twaalew departmenten faan det Nouvelle-Aquitaine Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 416.832 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Mont-de-Marsan.
Plaantenlüs
A Plaantenlüs (Sternorrhyncha, of uk Sternorhyncha[!]) san en onerorder faan a Hualewjügeten (Hemiptera). Diar hiar son 16.000 slacher tu, knaap 3.000 uun Euroopa.
Lot-et-Garonne
Det Lot-et-Garonne Department as ian faan dön twaalew departmenten faan det Nouvelle-Aquitaine Regiuun uun Frankrik. At deparment leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 329.960 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Agen.
Nagoya
Nagoya (japoonsk 名古屋市, -shi) as en gratstääd, huuwenstääd an ferwaltangsteed faan't japoonsk Prefektuur Aichi üüb Honshū bi a Pasiifik).
Kööm
En Kööm as en sprit, di akwawiit liket. Hi woort miast faan kurn maaget. Di aparte smaag komt faan köömen an anis. Kööm woort hal mä tee üs teepuns dronken.
Norfolk-Eilun
Geografii
At eilun leit uun Polyneesien.
.om
as det top-level-domain (TLD) faan Omaan.
Abomey (Komuun)
Indialing faan Ferwalting
At komuun hee sööwen arrondissementen:
Dawson County (Georgia)
Dawson County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a nuurd faan a bundesstoot. Det hee 26.108 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Dawsonville.
Rhizophora
A Rhizophora (faan greks ῥιζο- rhizo-, „rut-“ an φορός phorós, „dreegen“) san en plaantenskööl uun det famile faan a Rhizophoraceae. Jo san mä a wichtagst Mangroowenbuumer.
Akwawiit
Bekäänd markin san Bommerlunder, Malteserkreuz Aquavit, Linie-Aquavit an Aalborg Akvavit. Uun Nuurdsjiisklun jaft'at Kööm, det as uk en slach faan akwawiit, di miast ei so föl alkohol häält. An uun Islun haa's Brennivín, det ment eegentelk baarnwin, as oober uk en sprit.
Karl det Kint
Faan 855 bit 862 wiar hi Könang faan Akwitaanien.
Taue
Ju taol taue (röömisk: II) is en natürlik taol än en nomer. Ju kamt eefter e nomer ian, man feer e nomer tree'e.
Gorongosa (Distrikt)
De Gorongosa Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Gorongosa) as en distrikt faan det Sofala Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a waast faan't prowins. Hi hee 182.226 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Gorongosa.
Atlantik-Hiarang
Bilen
Hiarang koon tu flook ünlik produkten ferwerket wurd:
Filipstad
Filipstad as jü oochtgrutst stää önj e Prowins Värmland, Swärik. E stää läit önjt ååsten foon e prowins. Dåt heet 6248 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Filipstad Komuun.
.pr
as det top-level-domain (TLD) faan Puerto Riko.
Nuurđfriisk Sērkenreeg
Di Nuurđfriisk Sērkenreeg es en Senerlighair aur Teenkstairen, Archeologii en Astronomii.
Maringué (Distrikt)
De Maringué Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Maringué) as en distrikt faan det Sofala Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Hi hee 98.828 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Maringué.
.rw
as det top-level-domain (TLD) faan Ruanda.
Powerstatsjoon
En Powerstatsjoon es en Giraat, hur en Akkumulātor, en Omrochter en en Railgiraat fuar't Āpleeren me iinbecht sen.
Aumühle (Lauenborj)
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Powerstatsjoon
Kwaliteet
Jüst bi Powerstatsjoonen weeget höm en Amerikanisiaring fan di Reklāmi.
Uk di Elektroonik heer en Hau wech: Hat ken fuarkum, dat em tau Lasten diarön heer, en dit Giraat keent bluat jen. Di Leerstroom uur diartöögen reeknet, en da sair dit Giraat, dat di Bateriien āpleeren sen, wat jaa gaar ek fol sen.
Beeter uur aur Ecoflow-Giraaten snaket, wat uk üđer Leerönslüten haa. Des skel fuul soliider töhopluaret en becht wiis.
Utena (Lungemeend)
Det Utena Lungemeend (üüb Liitauisk: Utenos rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. Det hee 37.184 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Utena.
Aprilbluumen
A Aprilbluumen of Narsisen (Narcissus) san en plaantenskööl uun det famile faan a Amaryllidaceae. Jo waaks uun Süüdwaasteuroopa an Nuurdwaastafrikoo. Diar hiar son 52 bit 85 slacher tu.
Douglas County (Georgia)
Douglas County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a nuurdwaast faan a bundesstoot. Det hee 146.343 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Douglasville.
Suva
Suva (Ütjspriik üüb Fidschi: [ˈsuβa]) as at hoodsteed faan Fidschi. At steed leit bi de süüduast eeg faan Viti Levu. Det hee 185.913 lidj (2017). Det as uk at hoodsteed faan det Central Diwisioon.
Uastafrikoo
Uastafrikoo as di uastelk dial faan di kontinent Afrikoo. Di ütjdruk woort oober leewen ei för a salew lunen brükt.
Luksemborig (Belgien)
Spriiken
Dön miast lidj uun't prowins snaake Fraansöösk. Luksemborgisk wurd bi't grens tu Luksemborig snaaket.
Tokelau
Tokelau as en skööl faan eilunen uun a Pasiifik, wat tu Neisialun hiart. Det san trii atolen: Atafu, Nukunonu an Fakaofo. Det hee 1499 lidj (2016). At hoodsteed faan't gebiit as Fakaofo.
Tauragė (Lungemeend)
Det Tauragė Lungemeend (üüb Liitauisk: Tauragės rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. Det hee 37.803 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Tauragė.
Scintilla AG
Mermung di Krichen
Fan 1920 ön waar uk Starters en Leechtmaskiinen fuar Autos en Fliigees becht. Em kür gur forkoop man diar kām ek sa rocht Jil bi üt. Diarom stiig BBC 1925 üt. Di Magneettjener-Fabriik ön Ameerikaa waar forkoopet. Di Spirit of St. Louis fan Charles Lindbergh floch me en Scintilla-Tjener.
Moundi
Moundi as e däi foon e waag twasche Sandi än Täisdi. E noome foon e däi kamt foon Üüljfrasch mōnadei, unti "däi foon e moune". E noome wus en laanouerseeting foon di Latinsche noome diēs Lūnae. Önj da mååste lönje önj Euroopa as Moundi di jarste däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da Feriinde Stoote, as et di oudere däi foon e waag.
Agder (Prowins)
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee 25 komuunen (üüb Noorsk: kommuner, iantaal kommune):
Täisdi
Täisdi as e däi foon e waag twasche Moundi än Weensdi. E noome foon e däi kamt foon Üüljfrasch tīesdei, unti "däi foon Tyr", huum e good foon e krich uner da üülje Germaane wus. E noome wus en laanouerseeting foon di Latinsche noome  diēs Mārtis. Önj da mååste lönje önj Euroopa as Täisdi di oudere däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da Feriinde Stoote, as et di treede däi foon e waag.
Bäk
Bäk as en gemiine foont Åmt Lauenburgische Seen önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt nordååsten foon e kris. Dåt heet 886 inboogere (2020).
Yola (Spriik)
Gramatiik
Pronoomen Werben
Sankt Michaelisdonn
Ferkiir
Sankt Michaelisdonn heet en boonhoof aw e Mjarschboon.
Uastpreußen
Iindialang faan Ferwaltang
Gumbinnen Regiarangsbesirk A regiarangsbesirk hed tau stäädkreiser (Insterburg an Tilsit) an 10 lunkreiser:
Immenstedt (bei Albersdorf)
Immenstedt as en gemiine foont Åmt Mitteldithmarschen önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt ååsten foon e kris. Dåt heet 97 inboogere (2019).
Schafstedt
Schafstedt as en gemiine foont Åmt Mitteldithmarschen önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt ååsten foon e kris, bai di Nord-Ååstsiie Kanool. Dåt heet 1248 inboogere (2019).
Larry Coryell
Larry Coryell (* 2. April 1943 uun Galveston, Texas; † 19. Febrewoore 2017 uun New York) wiar en US-Amerikoonsken gitaarspeler. Hi hää fööraal jazzrock spelet.
Euskirchen (Kris)
E Kris Euskirchen as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt söödååsten foon e diiljstoot, önj di Köln Regiiringsdistrikt. Dåt heet 193.656 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Euskirchen.
700
Bäären
ünbekään dootem
Manisa (Steed)
Manisa ([maˈnisa]; iar Magnesia ad Sipylum) as en steed uun det Egeeis Regiuun faan a Türkei. Det hee 372.512 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Manisa Prowins.
Kaunas
Kaunas ([ˈkɐʊˑnɐs]; ual nööm üüb Tjiisk: Kauen) as det naistgratst steed an en steedgemeend (üüb Liitauisk: Miesto Savivaldybė) uun Liitauen. Det leit uun a süüd faan't lun. Det hee 289.364 lidj (2010). At steed as uk at hoodsteed faan det Kaunas Lungemeend, uk wan det nian dial faan't lungemeend as.
Connacht
Groofskapen
Tu det weesen Prowins Connacht hiar daalang fiiw groofskapen:
Kankan (Prefektüür)
Indialing faan Ferwalting
At prefektüür hee ian steedkomuun (Kankan-Centre) an twaalew onerprefektüüren:
Hérault (Department)
Det Hérault Department (üüb Oksitaans: Erau) as ian faan dön tretanj departmenten faan Oksitaanien uun Frankrik. At department leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 1.196.536 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Montpellier.
İzmir (Steed)
İzmir ([ˈizmiɾ]; iar Smyrna) as en steed uun det Egeeis Regiuun faan a Türkei. Det hee 2.956.772 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det İzmir Prowins.
Hochsauerlandkreis
E Hochsauerlandkreis as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt söödååsten foon e diiljstoot, önj di Arnsberg Regiiringsdistrikt. Dåt heet 259.777 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Meschede.
Leinster
Leinster [] (iirsk Cúige Laighean, /ˌkuːg´ə ˈlaiən/, di fift dial faan Laigin san stam) as en regiiun uun't uasten faan't Republiik Irlun. Hat as 19.775 km² grat an diar wene gud 2.500.000 minsken (Stant: 2011). A heleft alian uun of trinjam Dublin.
Uastflandern
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Iindialing faan Ferwalting
Uun jodiar seeks arrondissementen lei 60 gemeenden:
Utah Counties
List foon da 29 counties önj Utah:
Futbaal WM 2022
At 22. Futbaal Weltmäästerskap wiar faan a 20. Nofember bit tu a 18. Detsember 2022 uun Kataar. Diar haa 32 natsionaal futbaalmaanskapen mäspelet, 16 kaam iin uun't aachtelfinaale, an tuleetst hää Argentiinien wonen.
Béchar (Prowins)
Det Béchar Prowins (üüb Araabsk: بشار Wilāyat Baššār) as ian faan a prowinsen uun Algeerien. At prowins leit uun a waast faan't lun. Det hee 270.061 lidj (2008). At hoodsteed faan't prowins as Béchar.
Archangelsk Guwernement
Geografii
Dön Uraal Berger lai uun a uast faan't guwernement.
Kırşehir (Steed)
Kırşehir (iar Mocissus of Justinianopolis) as en steed uun det Madelanatoolien Regiuun faan a Türkei. Det hee 144.364 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Kırşehir Prowins.
Wiartskapswedenskap
Wichtag wendenskapslidj wiar Jean-Baptiste Colbert, Adam Smith, Karl Marx, John Maynard Keynes, Milton Friedman.
Kérouane (Prefektüür)
Det Kérouane Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture de Kérouane) as en prefektüür faan det Kankan Regiuun faan Guinea. Det hee 207.547 lidj (2014). At hoodsteed faan't prefektüür as Kérouane.
Panevėžys
Panevėžys ([pɐnʲɛvʲeːˈʑiːs]; ual nööm üüb Tjiisk: Ponewiesch) as det füftgratst steed an en steedgemeend (üüb Liitauisk: Miesto Savivaldybė) uun Liitauen. Det leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 85.885 lidj (2010). At steed as uk at hoodsteed faan det Panevėžys Lungemeend, uk wan det nian dial faan't lungemeend as.
Munster (Irlun)
Munster (iirsk: An Mhumhain [] of Cúige Mumhan []) as det süüdwaastelk regiuun faan't Republiik Irlun. Hat as 24.608 km² grat an diar wene knaap 1.000.000 minsken (Stant: 2016).
Hypoxidaceae
Sköölen
Curculigo – Empodium – Hypoxidia – Hypoxis – Molineria – Pauridia – Rhodohypoxis – Saniella – Sinocurculigo – Spiloxene – × Rhodoxis
Bruusmaaker
Rockefeller-Prinsiip
Eeđer dit Rockefellerprinsiip uur en Giraat gönstig önböören aurdat em leeterhen sin Jil diarme fortiini wel wat diarfuar nöörig es. Dit sen bi di Bruusmaaker di Köölensüüri-Patroonen, bi di Prenter sen dit di Blakenpatroonen en sa giar dit fiiđer.
Galerii
Biskriiwing Skelt 1
Biskriiwing Skelt 2
Biskriiwing Skelt 4
Williams Sassine
Williams Sassine (* 1944, Kankan, Guinea; † 9. Febrewoore 1997, Conakry, Guinea) wiar en guineeisk skriiwer, diar üüb Fraansöösk skreew.
Ulster
Ulster ( [] of Ulaidh []) as det nuurduastelk regiuun faan Irlun. Di gratst dial leit daalang uun Nuurdirlun (grä) an man en letjen dial uun't Republiik Irlun (ruad). Ulster as 21.532 km² grat an diar wene son 2.000.000 minsken.
Dragseth/sö
Leeterhen es jit Jens Jesse diartökemen, en sa waar diar en Trio fan, wat jit Dragseth jit. Ja spöli ain Steken sa üs uk ialer Steken üp Platdütsk, dütsk en friisk. Uk Engelsk Steken kum fuar.
Grömitz
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. Krölemoune 2018.
Süüdsjineesk Sia
Nöömer
Trinjam lei en hialer rä lunen, an jo haa diar arke hör aanj nööm för:
Grube (Holstiinj)
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. Krölemoune 2018.
808
Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen
ünbekäänd dootem
Troms og Finnmark (Prowins)
Det Troms og Finnmark Prowins (üüb Noorsk: Troms og Finnmark fylke) as sant de 1. Janewoore 2020 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 242.168 lidj (2021). A hoodsteeden faan't prowins san Tromsø an Vadsø.
Trøndelag (Prowins)
Det Trøndelag Prowins (üüb Noorsk: Trøndelag fylke) as sant de 1. Janewoore 2018 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a maden faan't lun. Det hee 471.124 lidj (2021). A hoodsteeden faan't prowins san Steinkjer an Trondheim.
Uunen
Üđer Uunen ken di Kop Tee om Klok trii of di Pip üp Baank wiis.
Öffi
Öffi jeft et me Google Maps en je Open Street Maps (OSM) fuar di Wai tö di Busstatsjoon of Baanhof. Wan em bi di Google Playstore haalet, fair em Google Maps, fan F-Droid jeft et di App me OSM.
Kansai
Geografii
Uun a nuurd leit det Jaapaans Sia, uun a süüd a Pasiifik an uun a süüdwaast det Seto Sia. Uun a nuurduast faan't regiuun leit de Biwa Sia.
Vestland (Prowins)
Det Vestland Prowins (üüb Noorsk: Vestland fylke) as sant de 1. Janewoore 2020 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 638.821 lidj (2021). A hoodsteeden faan't prowins san Bergen an Leikanger.
Friisk ön Reekenmaskiinen
Handheld Giraaten sa üs Tablets en fuaral Smartphones sen uk diarfuar taacht, dat em aural Biskiiren fo en stjüüri ken. Som Apps sen uk diarfuar, dat wat ek auriiten uur of diarfuar, dat em wat mefair (sa üs bi di "Corona-Warn-App", wat Biskiir dö skel). Diarfuar maaki di Apps aaftinoch Lünen.
Lün-Daateien maaki
Masi man ek ark Formāt ken di Lexis Audio Editor maaki, senerlig, wan em ali Formāti me di Koop-Versioon friiskrekelt heer. Me des App ken em man muar Formāti forsjuk, wan em ek weet, wat fuar en App slaaget. Wan em en Wave (wav) of sawat heer, da ken em di iipenmaaki en üs m4a omwaneli. Forskeligi Formāti let jam man uk me di "Sound Recorder" of dit "Dikiergerät" maaki, wat aaftinoch ön dit Giraat sen.
Magic Earth
Wat ek gur giar
Uk Öffi keent dit ek. dit kumt man bluat, aurdat et niin Systeem jeft, wat weegi, hur di Bus üp Aamrem halt. "Wittdün, Fähranleger" giar.
Elista
Elista (üüb Kalmükisk: Элст Elst; üüb Rüs: Элиста́ Elistá) as at hoodsteed faan Kalmükien. Det hee 103.749 lidj (2010)
825
Bäären – Tolaid – Tuläid – Bēren
ünbekäänd dootem
Noorsk Sia
Efter süüd leit at Nuurdsia an efter nuurduast at Barentssia; at Noorsk Sia as oober föl jiper, bit 4.000 meetern.
At Noorsk Sia spelet en wichtag rol bi a globaal saaltweeder-kreisluup. At warem weeder faan a Golfstruum keelt uf, woort tu a Nuurdatlantikstruum, saket uf an lääpt ufkeeld weder turag am a süüd.
Fingal (Graafskap)
Histoore
At graafskap wurd 1. Janewoore 1994 grünjlaanjen.
Zwickau
Zwickau as en kreisfrei stääd uun't bundeslun Saksen mä gud 85.000 iinwenern. Hat as uk kreisstääd faan a Lunkreis Zwickau.
Lothar II. (Lothringen)
Lothar II. (* am 835; † 8. August 869 bi Piacenza) wiar faan 855 bit 869 Könang faan't nuurdelk Lotharingen. Efter san duas as Lotharingen apdiald wurden.
Navya
Firma
2014 heer Christoph Sapet di Firma iipenmaaket, fuarof her hi al di Videospölmaakerii Infogrames Studios. Ön di Januwaari fan 2016 kürt di Firma 4,1 Mio. Euro Risikojil fan Finansinwestooren fo. Ön di Oktoober kām jit 30 Mio. Euro bitö, wat di Automobiildiil-Maaker Valeo, dit Forkiirsönernemen Keolis en en Inwestor fan Katar dēr.
Katsushika Hokusai
Katsushika Hokusai (japoonsk 葛飾 北斎, Hokusai, Katsushika; * 31. Oktuuber 1760 uun Warigesui, Honjo, Edo (daalang: Sumida, Tokio); † 10. Mei 1849 uun Henjōin, Shōten-chō, Asakusa) wiar en japoonsken mooler.
Gäärslook
Gäärslook (Allium schoenoprasum) as en plaantenslach uun det skööl faan't Look (Allium). Hat woort hal uun köögem brükt.
Shikoku
Shikoku (üüb Jaapaans: 四国 Shikoku, of „fjauer lunen“) as det naistletjst faan dön fiiw hoodeilunen an ian faan dön aacht regiuunen faan Jaapaan. Tu a nuurd leit Honshū an tu a waast leit Kyūshū.
Pará (Bundesstoot)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun a bundesstoot san:
Pierre Savorgnan de Brazza
Graaf Pierre Savorgnan de Brazza (bäären üüs Pietro Paolo Savorgnan di Brazzà; * 26. Janewoore 1852 uun Rom; † 14. September 1905 uun Dakar, Seenegal) wiar en uun Itaalien bäären fraansöösk mariinofisiar an forsker faan Aafrika. At steed Brazzaville uun det Republiik Kongo as efter ham neemd.
BMW
Histoorie
Ön di taust Wārelkrich kām en Motoorweel me öndrewen Biwain fan BMW, en des kür di Wehrmacht gur brük.
Geograafisk breetje
Am en ponkt üüb a eerd iandüüdag tu bestemin, brükst dü uk noch at geograafisk lengde of a meridiaan. Det täält faan 0° (Lengde faan Greenwich, Nolmeridian) efter uasten bit 180° (uastelk lengde) an uk efter waasten bit 180° (waastelk lengde). 180° uast an 180° waast faal üüb disalew meridiaan, det as at dootemgrens.
Noopknober
Noopknober (Persicaria maculosa of uk Polygonum persicaria, Persicaria maculata) san en plaantenslach uun det famile faan a Düüsenknober (Polygonaceae).
Keetingsreaktsjoon
Keetingsreaktsjoon meent, dat fan jen Aktsjoon weđer nii (Re)aktsjoonen kum. Dit Uurt uur fuar't Miist bi di Chemii en di Atoom-Füsiik brükt.
MF Grotte
Di Grotte es en Debeljen-Elektroföri fan di deensk Reederii Fanølinjen. Jü es bal jüst sa becht üs di tau Sesterskeepen Fenja en Menja, wat man me Dieselmaskiinen faar.
Technik
Dit Skep uur ön Esbjerg me en Roboter-Giraat fan 2,6 MW Kraft āpleeren.
838
Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen
Ünbekäänd dootem
Süüdkareelien
Det Süüdkareelien Lunskap (üüb Finsk: Etelä-Karjala, üüb Sweedsk: Södra Karelen) as ian faan dön njüügentanj lunskapen uun Finlun. At lunskap leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 129.865 lidj (2017). At hoodsteed faan’t lunskap as Lappeenranta.
Maranhão (Bundesstoot)
De Maranhão Bundesstoot (üüb Portugiisk: Estado do Maranhão) as een faan dön aacht-an-twuntig bundesstooten uun de süüdameerikoons stoot Brasiilien. A bundesstoot leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 7.075.181 lidj (2017). At hoodsteed faan a bundesstoot as São Luís.
Archangelsk (Prowins)
Wiartskap
At Kosmodrom Plessetsk, en wäältrümboonhoof, leit uun't steed Mirny, uun a waast faan't prowins.
Eerdboas
Sköölen an slacher
(*) wurd dialwiis uk to Ungaliophiinae reegent
Sileo
Sent 2020 es fan di Fabriik nönt muar aur. 2022 ging di Nat-Sir jit, man fan di Bus Modeli wiar niin Skelter tö se.
Taust Generatsjoon
Di jest Elektrobus fan Sileo kām 2019 wech, en diarfuar waar en nii jen iinseet.
Paraíba (Bundesstoot)
De Paraíba Bundesstoot (üüb Portugiisk: Estado da Paraíba) as een faan dön aacht-an-twuntig bundesstooten uun de süüdameerikoons stoot Brasiilien. A bundesstoot leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 4.018.127 lidj (2017). At hoodsteed faan a bundesstoot as João Pessoa.
Süüdsavo
Steeden an taarpen
Dön tjiin gratst steeden an taarpen uun't lunskap san:
Sileo S12
Söl
Di Sylter Verkehrsgesellschaft (SVG) fing ön di 17. Oktoobermuun 2016 en Sileo S12 ön Gang. Des es di jest Elektrobus, wat ön Liinientiinst ön Sleeswig-Holstiin lapt. Di Numer es NF-SV 216. Fan di 500.000 Euro, wat di Bus kostet heer waar 135.550 Euro fan dit Bundesministerium für Verkehr und digitale Infrastruktur aurnomen. 2019 kām di jest S 12 wech, en diarfuar waar en nii Bus koopet. Di Numer es jit langsen NF-SV 216.
Phacelia tanacetifolia
Phacelia tanacetifolia as en plaantenslach uun det skööl faan a Phacelia. Hat woort ütjsest üs nektaarplaant för imen an het uk "imenbruad".
BMW i3
Brutto en netto?
Ark Lithium-Akku heer en BMS (Baterii-Management-Systeem), wat fuaral üppasi skel
Kacheetien (Köningrik)
At Köningrik Kacheetien (üüb Georgisk: კახეთის სამეფო K'axetis Samepo) wiar en köningrik wat faan det 15. juarhunert tu det 18. juarhunert uun a uast faan a Georgien faan daaling wiar. Det kaam faan't apdialing faan't Köningrik Georgien iin uun trii dialen (Kacheetien, Kartlien an Imereetien) uun't juar 1465 an bested mä muar kurt onerbreegen tu 1762, üüs Kacheetien mä't Köningrik Kartlien tuplaanjen wurd.
Eastern (Regiuun uun Uganda)
Det Eastern Regiuun (üüb Ingels: Eastern Region) as ian faan dön fjauer regiuunen uun Uganda. At regiuun leit uun a uast faan’t lun. Uun a nuurd leit det Northern Regiuun, uun a uast Keenia, uun a süüd Tansania an uun a waast det Central Regiuun. Det hee 9.042.420 lidj (2014). At hoodsteed faan’t regiuun as Jinja.
Kindia (Prefektüür)
Indialing faan Ferwalting
At prefektüür hee ian steedkomuun (Kindia-Centre) an njüügen onerprefektüüren:
Droegeham
Droegeham ([drugəham]; üüb Holuns: Drogeham) as en taarep uun't gemeend Achtkarspelen uun Waastfresklun. At taarep leit uun a waast faan't gemeend. Det hee 1490 lidj (2018).
Candoia
A Candoia of Pasiifik Boas san en skööl faan Slaanger (Serpentes) uun a Süüdpasiifik. Diar jaft'at fiiw slacher faan. A wedenskapslidj san ei gans ians, wäär jo en onerfamile Candoiinae faan a Boidae san, of en aanj famile Candoiidae. Üüb arke faal hiar jo tu't auerfamile Booidea.
Rio Grande do Norte (Bundesstoot)
De Rio Grande do Norte Bundesstoot (üüb Portugiisk: Estado do Rio Grande do Norte) as een faan dön aacht-an-twuntig bundesstooten uun de süüdameerikoons stoot Brasiilien. A bundesstoot leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 3.506.853 lidj (2017). At hoodsteed faan a bundesstoot as Natal
Ualpreußisk spriak
Hat as uun det regiuun Uastpreußen snaaket wurden.
Jangtsekiang
Stääden
A stääden Chongqing, Wuhan an Nanjing lei bi a struum. A mös faan a struum as nai bi Shanghai.
Stanislaw Szukalski
Hi as bäären di 13-12 1893 uun Polanówka an stürwen di 19-5 1987 uun Chicago.
Mikroswalken-Aurn
Energii
Me en Mikroswalkenaurn es aaftinoch fuul mener Energii nöörig üs wan em en Baakaurn ön Gang haa skel. Fuar't Miist giar dit uk fuul gauer. Sa waari hok Braarimāriger iin ön en 700 W-Mikroswalk me Ferit-Platen ombi 2 x 5 Minüten. Em skel di jens omdrai, dat ja fan boowen en önern brün uur. Bi Miit es dit ek fuul muar of mener.
Baltijsk (Steedkreis)
Geografii
Dial faan a steedkreis leit üüb det Frisk Neering.
Virginia Counties
List ma da 95 counties än 39 ünoufhängi stääse önj Virginia: (Dü koost uk aw e koord klike)
Daimler AG
Hurom di jest A-Klas bi di "Elchtest" omfeel
Bit 1997 heer di Daimler-Benz AG di nii A-Klas uk üs Elektroauto töjen üttaacht, dat di ön Seerie becht uur kür. Di ZEBRA-Baterii her 30 kWh Kapatsiteet, en diarme kür dit Auto ombi 200 km laap. Fuar di Baterii her dit Auto en debelt Böört ("Sandwichböört"), wat di Wain hooger maaketi. Eeđer dat dit „Clean Air Act und Zero Emission Mandate“ töbeeknomen uuren wiar, waar di Wain man bluat üs Bensiin- en Dieselwain becht. Da waanti dit Wecht fan di Baterii iin ön di Böört, en dit Auto stört bi di "Elchtest" om, wan em diarme olter waker öm di Huken wil.
Mercedes-Benz B 250e
Fan di B-Klas waar me Bateriien en Maskiinen fan Tesla Elektrowainer üs B 250 e becht.
Brăila (Kreis)
De Brăila Kreis (üüb Rumeens: Județul Brăila) as een faan a kreiser uun Rumeenien. A kreis leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 321.212 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Brăila.
Ungaliophiinae
A wedenskapslidj san ei gans ians, wäär jo en onerfamile of en aanj famile Ungaliophiidae san. Üüb arke faal hiar jo tu't auerfamile Booidea.
Internet Archive
Luke iarst ans diar (ingelsk):
Gagnef (Komuun)
Det Gagnef Komuun (üüb Sweedsk: Gagnefs kommun) as ian faan a komuunen uun det Dalarna Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 10.304 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Djurås.
Unbinilium
Unbinilium (Ubn) as en spekulatiif cheemisk element mä det atoomnumer 120. Hat as noch nimer fünjen wurden.
Generic Access Network
Generic Access Network es en Standard wat ombi 2005 fastlair uuren es. Dit es diarfuar taacht, dat em me en Mobiiltilefoon uk snaki ken, wan em niin GSM heer. Diarfuar uur en Funkfrekwens nütet, wat niin Jil kostet. Diarom ken dit uk aural frii en söner Lisens önböören uur. Diarom jit dit uk UMA (Unlicensed Mobile Access).
Arrondissement Saint-Benoît (Réunion)
Saint-Benoît as en arrondissement uun a uast faan't eilun Réunion, diar tu Frankrik hiart.
Călărași (Kreis)
De Călărași Kreis (üüb Rumeens: Județul Călărași) as een faan a kreiser uun Rumeenien. A kreis leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 306.691 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Călărași.
Western Area (Prowins uun Sierra Leone)
Indialing faan Ferwalting
At prowins hee tau distrikten:
Gwardejsk (Steedkreis)
Histoore
Föör 1945 wiar't gebiit faan't steedkreis faan nü dial faan Uastpreussen.
Jantarny (Steedkreis)
De Jantarny Steedkreis (üüb Rüs: Янта́рный городско́й о́круг Jantárnyj gorodskój ókrug) as faan 1. Janewoore 2021 een faan dön 22 steedkreiser faan det Kaliningrad Prowins uun Rüslun. A steedkreis leit uun a waast faan't prowins, bi a eeg faan't Uastsia. Det hee 6475 lidj (2019). At hoodsteed faan a steedkreis as Jantarny.
Komeet
Onersjüken
Am kommeeten naier tu onersjüken, san diar rümsonden hensjüürd wurden:
Huude/go
Huude (åw Tjüsch än Dånsch: Hude) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 202 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Noordsäi-Treene.
Matrjoschka
Wat aur di Popen
Di Popen uur fan (Linden-) en (Birken-)holt maaket. Üttaacht waar ja 1890 fan di Könst-Maaler Sergei Wassiljewitsch Maljutin, en di Könst-Snetjer Wassili Petrowitsch Swjosdotschkin heer di maaket. Ja skel fan en Pop üp di Taacht kemen wiis, wat fan Japan kemen wiar. Fukurokuju-Popen pasi man ek iin ön enachtler.
Mes Noomen
Di Popen uur uk "Babouschka" nēmt, man des es mes, aurdat dit Uurt ek Mooter man Mootji jit. Bi di Grensi fan Uasterrik tö Ungarn uur uk Piroschka sair, dit jit sa füül üs "Rotkäppchen" üp dütsk. Mes es uk Mamuschka, wat sa fuul üs "Mama" jit en ek tö di Popen paset.
Lamprophiidae
A Lamprophiidae san en famile faan Slaanger (Serpentes) uun det auerfamile Elapoidea. Jo like Natern (Colubridae), an diar hiar 15-18 sköölen tu.
Washington Counties
List ma da 39 counties önj Washington:
Córdoba
Córdoba [] as det hoodstäd faan't Prowins Córdoba uun't süüden faan Spoonien. Hat as diar det traadgratst stääd uun Andaluusien. Hör tidj lingt turag bit tu't Röömsk Rik. Tidjwiis wiar Cordoba ian faan a gratst stääden üüb a welt.
Åmt Itzstedt
Indiiling foon Ferwålting
Bloot e gemiine Tangstedt läit önj e Kris Stormarn, da oudere krise läide önj e Kris Segebärj.
.sm
as det top-level-domain (TLD) faan San Marino.
Taebaek
Taebaek (üüb Koreaans: 태백 / 太白 Taebaek, amtelk 태백시 / 太白市 Taebaek-shi) as en steed uun det Gangwon Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 44.124 lidj (2019).
Galați (Kreis)
De Galați Kreis (üüb Rumeens: Județul Galați) as een faan a kreiser uun Rumeenien. A kreis leit uun a uast faan't lun. Det hee 536.167 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Galați.
Neman (Steedkreis)
De Neman Steedkreis (üüb Rüs: Не́манский городско́й о́круг Némanskij gorodskój ókrug) as faan 1. Janewoore 2021 een faan dön 22 steedkreiser faan det Kaliningrad Prowins uun Rüslun. A steedkreis leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 18.629 lidj (2019). At hoodsteed faan a steedkreis as Neman.
Histoore
Föör 1945 wiar't gebiit faan't steedkreis faan nü dial faan Uastpreussen.
Åmt Bargteheide-Land
Et Åmt Bargteheide-Land as en åmt önj e Kris Stormarn önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 14.750 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Bargteheide.
Kareelisk (Spriik)
At Kareelisk (feraal at Lüüdisk) as nai mä't Wepsisk, diar widjer am a süüd, uasten faan Sankt Petersburg snaaket wurt.
Nesterow (Steedkreis)
Histoore
Föör 1945 wiar't gebiit faan't steedkreis faan nü dial faan Uastpreussen.
Militeer
Tu't militeer hiar miast ünlik dialen, diar efter hör iinsats ünlik nöömer fu:
Neptungäärs
Neptungäärs (Posidonia) as det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a Neptungäärsplaanten (Posidoniaceae), uun det order faan a Alismatales.
Wååbel/go
Wååbel (åw Tjüsch: Wobbenbüll; åw Dånsch: Vobbenbøl) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 478 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Noordsäi-Treene.
Ååstenfäil
Histoori
Ååstenfäil woor 1352 dat eerst tooch nåmd.
E.GO Mobile
Di e.GO Mobile AG es en Elektroauto fabriik ön Aachen. Di Firma waar ön't Jaar 2015 grünjlair, en 2017 kür ön di Mai dit jest Model, di e.GO Life weeget uur. Sent des Tir ken em dit Auto uk fuarof bistel, en tö dit Jen fan 2018 skel di jest Wainer üp Straat kum.
Innogy (Skep)
Di Innogy es en Skep fuar Ütflochten. Jü es dit jest Skep ön Dütsklön, wat me Methanool-Brenstofselen öndrewen uur. Di Innogy lapt bi di Weisse Flotte Baldeney-GmbH ön di Baldeney-See bi Essen.
Peter von Scholten
Peter Carl Frederik (Friedrich) von Scholten (* 17. Mei 1784 uun Vestervig bi Thisted, Denemark; † 26. Janewoore 1854 uun Altona) wiar faan 1827 tu 1848 generoolguwernöör faan Deensk-Waastindien (dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen faan nü).
.sh
as det top-level-domain (TLD) faan St. Helena.
Guri
Guri (üüb Koreaans: 구리 / 九里 Guri, amtelk 구리시 / 九里市 Guri-shi) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a uast faan't prowins. Det hee 200.755 lidj (2019).
Bad Schwartau
Politiik
Da üüljen bürgermäistere wjarn:
Tscheljabinsk
Tscheljabinsk [] (, 🇷🇺, amskrewen Čeljabinsk) as en rüsk gratstääd bi a Uraal Berger. Uun det sööwenstgratst stääd faan Ruslun wene 1.198.858 minsken (2017). Tscheljabinsk as at hoodstääd faan't Oblast Tscheljabinsk.
Kalmükien
Kalmükien, amtelk at Republiik Kalmükien (üüb Kalmükisk: Хальмг Таңһч Xälmıg Tangghtsch, üüb Rüs: Калмы́кия Kalmýkija of Респу́блика Калмы́кия Respúblika Kalmýkija) as sant 1992 en autonoom republiik uun a süüd faan det europeeisk dial faan Rüslun. Det hiart tu det Süüdrüslun regiuun. Det hee 272.647 lidj (2019). At hoodsteed faan't republiik as Elista. Det as det iansig regiuun uun Euroopa, huar Buddhismus en wichtig religiuun as.
Slawsk (Steedkreis)
De Slawsk Steedkreis (üüb Rüs: Сла́вский городско́й о́круг Slávskij gorodskój ókrug) as faan 1. Janewoore 2021 een faan dön 22 steedkreiser faan det Kaliningrad Prowins uun Rüslun. A steedkreis leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 19.076 lidj (2019). At hoodsteed faan a steedkreis as Slawsk.
Histoore
Föör 1945 wiar't gebiit faan't steedkreis faan nü dial faan Uastpreussen.
Frei wal
Di frei wal as det määcht faan a minsk, ütj flook mögelkhaiden det ian of det ööder ütjtusjüken.
Heiligenhafen
Heiligenhafen as en åmtsfri stää önj e Kris Ååstholstiinj önj Slaswik-Holstiinj. Dåt heet 9122 inboogere (2019).
Handheld
Altert en Reekenmaskiin me langs
Handhelds ken em önerwai uk üs "Kiino" nüti, wan em Filmi ön di Maskiin of en SD-Kaart heer. Me en Haurhiirer ken em sawat önluki of Musik önhiir.
Devon (Geologii)
At Devon (ütjspreegen: dewoon) as en eerdtidjääler tesken  an  miljuun juaren för üüs tidj. At Devon as det sjuardäälst süsteem uun't Paleozoikum. Diarföör lai det Silur, an diarefter fulagt det Karboon.
West Virginia Counties
List ma da 55 counties önj West Virginia:
Neubrandenburg
Neubrandenburg as en stääd uun Mecklenburg-Föörpomern an kreisstääd faan di lunkreis Mecklenburgisk Sian.
Rajon Odessa
A Rajon Odessa (ukrainisk Одеський район/Odeskyj rajon; rüsk Одесский район/Odeskyj rajon) as en ferwaltangsiindialang, sowat üs en lunkreis uun't süüden faan a Ukraine, an hiart tu't Oblast Odessa. Diar wene knaap 1,4 miljoon minsken, muar üs ian miljoon alian uun't kreisstääd an prowinshoodstääd Odessa.
Ticodendron incognitum
Ticodendron incognitum as di iansagst plaantenslach uun det iansagst skööl Ticodendron faan't famile Ticodendraceae. Hi hiart tu a Böökeoortagen (Fagales) an as iarst 1989 bestemet wurden. Di buum wääkst uun Madelameerikoo.
Perm
Wat menst dü ?
Nothofagus
Onersköölen
Diar san 35 slacher uun sjauer onersköölen: N. subg. Brassospora – N. subg. Fuscospora – N. subg. Lophozonia – N. subg. Nothofagus
Gramatik
Tuiarst stäänt det gramatik för a reegeln uun en spriak.
Iași (Kreis)
De Iași Kreis (üüb Rumeens: Județul Iași) as een faan a kreiser uun Rumeenien. A kreis leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 772.348 lidj (2011). At hoodsteed faan a kreis as Iași.
Persoonenkilomeeter
Forklaaring
Dit jit, dat en Toch me Diesellok me 300 Liitern üp 100 km fuul forbrent. Wan diar man 500 Menksen of bi 40 % Nüting 200 Liren me langs aak, da sen dit fuar ark Pasajiir bi 500 Mensken 0,6 of bi 200 Mensken 1,5 Liitern üp 100 km, wat nöörig sen.
Litj Föriskeepen sa üs di MS Wellingdorf ön Kiel laap me ombi 10 kWh fuar höör 140 Plaatsen. Fuar en Persoonenkilomeeter sen ombi 70 Wattstünen nöörig, bi en Nüting fan 30 % ombi 220 Wattstünen.
Auto (Bensiin)
of 600 Wattstünen fuar en Persoonenkilomeeter.
Auto (Elektro)
Fuar en Elektroauto ken em ombi 16 kWh fuar 100 km reekni. Fuar ark Plaats sen dit 4 kWh üp 100 km. Dit meent, dat fuar jen Kilomeeter 0,04 kWh of 400 Wattstünen nöörig sen.
Koprivnica-Križevci (Graafskap)
Det Koprivnica-Križevci Graafskap (üüb Kroaatisk: Koprivničko-križevačka županija) as ian faan a graafskapen uun Kroaasien. At graafskap leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 105.886 lidj (2019). At hoodsteed faan't graafskap as Koprivnica.
Xenotyphlops
A Xenotyphlops san en skööl faan Slaanger (Serpentes) uun det auerfamile faan a Typhlopoidea. Jo san det iansagst skööl uun't famile Xenotyphlopidae. Diar jaft'at man tau slacher faan, diar üüb Madagaskar lewe.
Christiansted
Christiansted as det füftgratst steed uun dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen. At steed leit uun a nuurd faan't eilun Saint Croix. Det hee 1770 lidj (2020).
Vansbro (Komuun)
Det Vansbro Komuun (üüb Sweedsk: Vansbro kommun) as ian faan a komuunen uun det Dalarna Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 6805 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Vansbro.
Wurd
En wurd koon gliktidjag en foneem, en morfeem an en sats wees; bispal: "Uu!"
Frederiksted
Frederiksted as det fjuardgratst steed uun dön Ameerikoons Jongfoomen Eilunen. At steed leit uun a waast faan't eilun Saint Croix. Det hee 2274 lidj (2020).
Sowjetsk
Histoore
Föör 1945 wiar't gebiit faan't steedkreis faan nü dial faan Uastpreussen.
Ramstää
Ramstää (åw Tjüsch: Ramstedt; åw Dånsch: Ramsted) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 450 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Noordsäi-Treene.
Silew
Miast wurd silwen üs dialen faan wurden uunsen.
Typhlopidae
Onerfamilin
Afrotyphlopinae - Asiatyphlopinae - Madatyphlopinae - Typhlopinae
Foneem
Sodenang as det foneem di letjst dial uun üüs spriak, diar det bedüüdang onerskääst of fäästleit.
.ug
as det top-level-domain (TLD) faan Uganda.
Citroën ë-Jumpy
Sent 2020 jeft et di Wain me en Elektromaskiin fan 100 kW Kraft fuar kuurt Tir, 77 kW aur leenger Tir. Di Draikraft es 260 Nm, en āpleeren ken me Likstroom (Bit tö 100 kW Leerkraft) en Skrekelstroom (3,6, 7,4 of 11 kW Leerkraft).
Europeesk Weedernatern
A Europeesk Weedernatern (Natrix) san en skööl faan Slaanger (Serpentes) uun det famile faan a Natern (Colubridae). Diar jaft'at fiiw slacher faan.
Citroën ë-Jumpy
Di Citroën ë-Jumpy ken 130 km/h laap.
Barnim (Lönjkris)
Indiiling foon Ferwålting
E kris heet 3 åmtsfrie stääse, 4 åmtsfrie gemiine än 3 åmte:
Kumiin
Kumiin, of uk Bruarkrüür, Aastkrüür (Carum carvi) es en Plaant fan di Famiilie Apiaceae.
Keedenreaksion
An wan arke tooch muar reaksioonen ütjliaset wurd üs diarföör, do wääkst det reaksioonskeed eksponentiel.
Bispal
Det kialklüüwang faan Uraan-235 komt uun a gang, wan det atoom mä en neutron beskööden woort. Diarbi entstun tau nei atoomen: 139Ba (Baarium) an 95Kr (Krüptoon). Diarbi wurd oober uk tau neutroonen frei, diar eder weder en atoom klüüwe. Am dat didiar föörgung ei tu gau uflääpt, wurd neutroonenabsorber iinsaat. Jo fang frei neutroonen iin, an sodenang lääpt det keedenreaksion kontroliaret uf. Diarbi woort föl energii frei (~200MeV per atoom), an det woort uun atoomstruumuunlaagen ütjnadegt.
Wääbkoonkern
Onerordern an familin
Actinopodidae - Agelenidae - Amaurobiidae - Ammoxenidae - Amphinectidae - Anapidae - Antrodiaetidae - Araneidae - Archaeidae - Atypidae - Austrochilidae - Barychelidae - Caponiidae - Chummidae - Cithaeronidae - Clubionidae - Corinnidae - Ctenidae - Ctenizidae - Cyatholipidae - Cybaeidae - Cycloctenidae - Cyrtaucheniidae - Deinopidae - Desidae - Dictynidae - Diguetidae - Dipluridae - Drymusidae - Dysderidae - Eresidae - Euctenizidae - Filistatidae - Gallieniellidae - Gnaphosidae - Gradungulidae - Hahniidae - Hersiliidae - Hexathelidae - Holarchaeidae - Homalonychidae - Huttoniidae - Hypochilidae - Idiopidae - Lamponidae - Leptonetidae - Linyphiidae - Liocranidae - Lycosidae - Malkaridae - Mecicobothriidae - Mecysmaucheniidae - Microstigmatidae - Migidae - Mimetidae - Miturgidae - Mysmenidae - Nemesiidae - Nephilidae - Nesticidae - Nicodamidae - Ochyroceratidae - Oecobiidae - Oonopidae - Orsolobidae - Oxyopidae - Palpimanidae - Pararchaeidae - Paratropididae - Penestomidae - Periegopidae - Philodromidae - Pholcidae - Phyxelididae - Pimoidae - Pisauridae - Plectreuridae - Prodidomidae - Psechridae - Salticidae - Scytodidae - Segestriidae - Selenopidae - Senoculidae - Sicariidae - Sinopimoidae - Sparassidae - Stenochilidae - Stiphidiidae - Symphytognathidae - Synaphridae - Synotaxidae - Telemidae - Tengellidae - Tetrablemmidae - Tetragnathidae - Theraphosidae - Theridiidae - Theridiosomatidae - Thomisidae - Titanoecidae - Trechaleidae - Trochanteriidae - Trogloraptoridae - Uloboridae - Zodariidae - Zorocratidae - Zoropsidae
Ünentelkhaid
Fööraal uun a matematiik spelet det ünentelkhaid en grat rol. En hial fääk befaadet ham diarmä, det infiniteesimaalreegnang. Uk uun a mengdeliar woort tesken entelk an ünentelk mengden onerskääst.
Trilobiten
Ordern
Daalang käänt am 9 ordern faan trilobiten:
Hedemora
Hedemora as jü seekstgrutst stää önj jü Dalarna Prowins, Swärik. E stää läit önjt söödååsten foon e prowins. Dåt heet 7597 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Hedemora Komuun.
Synje Norland
Leewent
2007 hää't hör iarst CD Skipping Stones ütjbroocht, an enkelt staken san uun det fernseeseerie Rote Rosen tu hiaren weesen.
2020 an 2021 as Synje tuup mä Julie Weißbach online aptreeden.
Cheemisk reaksioon
Ianfach reaksioonen san det, wan en moleküül tu letjer moleküülen of atoomen ütjenööder fäält, of uk wan en grater moleküül faan letjeren tuupwääkst.
Barents-Sia
At Barents-Sia as en dial faan a Arktisk Oosean uun't nuurden faan Norweegen an Nuurdwaastruslun. Hat as näämd efter dia siamaan Willem Barents. Uun't madel as at Barents-Sia 230 m jip. Di Golfstruum suragt diarför, dat at Barents-Sia miast saner is as.
Hadaikum
Di nööm Hadaikum, ingelsk Hadean komt faan Hades uf (ualgreks ᾍδης of Ἅιδης, doorisk Ἀΐδας), di God faan a onerwelt.
Witj Sia
A struumer Nuurdelk Dwina, Mesen an Onega haa hör müs uun't Witj Sia.
Saint-Malo
Saint-Malo (üüb Bretoonsk: Sant-Maloù) as det seekstgratst steed uun a Bretagne, Frankrik. At steed leit uun a nuurduast faan't regiuun, uun det Ille-et-Vilaine Department. Det hee 46.478 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Saint-Malo Arrondissement.
Yomou (Prefektüür)
Det Yomou Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture de Yomou) as en prefektüür faan det Nzérékoré Regiuun faan Guinea. Det hee 114.371 lidj (2014). At hoodsteed faan't prefektüür as Yomou.
Polynoomfunksioon
Tu a Polynoomfunksioonen hiar uk t.b. lineaarfunksioonen ("graad 1") of kwadrootisk funksioonen ("graad 2").
Archaikum
Iindialang
En fiiner iindialang faan't Archaikum san Äras:
Selenogradsk (Steed)
Histoore
Föör 1945 wiar't steed dial faan Uastpreussen.
Joodweederstoofsüren
Joodweederstoofsüren as en liasang faan Joodweederstoof (HI) uun weeder. Hör saalten san Jodiiden. Hat as det starkst bekäänd süren.
Romantik
At Romantik wiar en tidj uun't kultuurhistoore aanj faan't 18. juarhunert bit maden 19. juarhunert.
Sinoe (Amt)
Det Sinoe Amt as ian faan dön füftanj amten faan Libeeria. Det hee 102.391 lidj (2008). At hoodsteed faan't amt as Greenville.
Liknang
Wan tumanst ään faan jo termen faan en wariaabel ufhinget (miast "x" näämd), do as det liknang en ütjsaagfurem. Det koon en woor of en ferkiard ütjsaag wees; det hinget diarfaan uf, hün taal för "x" iinsaat woort.
.bf
as det top-level-domain (TLD) faan Burkiina Faaso.
Amentotaxus
A Amentotaxus san en skööl faan letj Näädelbuumer (Coniferopsida) uun det famile faan a Iiwenplaanten (Taxaceae). Jo waaks uun Süüduastaasien.