cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Emilians
Emilians as en skööl faan nuurditajeensk spriakwiisen. Jo wurd snaaket tesken a struum Po an a Apeniinen. Jo san nai mä romagnol. Iar wiar jodiar tau spriakwiisen ei skääst an haa Emilians-Romagnol (ISO 639-3: eml) het.
Iindialang
Spriakwiisen:
Andorra la Vella
Andorra la Vella [] (katalaansk för „Ual-Andorra“; spoonsk Andorra la Vieja, fransöösk Andorre-la-Vieille) as det hoodstääd an mä (Stant ) iinwenern det iansagst stääd faan Andorra.
Cetartiodactyla
Cetartiodactyla sen Weeterdiirter, wat Hingsfutdiirter me tau Taunen (Artiodactyla) wesen sen en jam me di Jaarhönerten fuar't Leewent iin ön't Weeter foranert haa.
Los Angeles
Los Angeles as en stää önjt ameerikaanisch bundeslönj California.
Missale Slesvicense
Auer det buk
Faan't Missale Slesvicense san 300 stak drükt wurden, an diar jaft at daalang noch sjauer faan. Hat as en buk för't katuulsk hööw, an diar san beeden, salmen an teksten uun. Det buk as 35,6 x 23,8 cm grat an hää 265 bleeden.
Öörtööl
Hur fuul Energii haa Ööl-Produkti?
Wan em dit döör düüsent diilet, da weet em, wat iin ön jen Liter es. Dit jit fuar 1 l Bensiin ombi 8,5 kWh, fuar Diesel ombi 10 kWh.
Dit jit uk: Wan en Dieselmotoor en en Bensiinmotoor di salev Aarber dö, da ken em ütreekni, hok muar Energii diarfuar nemt:
C. P. Hansen
C.P. Hansen wiar di Dreeng fan Jap Peter Hansen, en diarom wiar hi fuar't Miist üs Krischan Japen of Kiitji Japen bikeent. Hi heer masi aur di Sölring Histoorii ütfünen en āpskrefen. Diar sen da uk Kaarten me ual Fluurnaamen bi ütkemen.
Di C. P. Hansen Pris
Sent 1960 uur di C. P. Hansen Pris ark Jaar tö Liren dönen, diar wat fuar di Sölring Saak sa üs Kultuur, Spraak en Brükdom dönen haa.
Ljouwert (stää)
Ljouwert ([ljɔ.ṷ(ə)t] unti [lɔ.ṷət]; neederlönjsch Leeuwarden) is jü hoodstää än gemiinde foon e prowints Fryslân in da Naaserlönje. Jü stää heet 92.460 inboogere (2018) än e gemiinde 124.499 inboogere (2021).
Frankoprowensaals
At Frankoprowensaals (of uk Arpitaans, of arpitan) as en romaans spriak, diar uun Frankrik (Rhonedääl an Savoyen), uun a Sweits (Romandie) an uun Itaalien (Aostadääl) snaaket woort.
Naatrium
Naatrium as en cheemisk element mä det tiaken Na an det atoomnumer 11. Hat as en alkaalimetal. Det wichtagst ferbinjang as saalt (Naatriumkloriid).
Naibel
Politiik
E gemiine heet 19 sate önj’t gemiinefertreesing.
Rabat-Salé-Zemmour-Zaer
2015 as Rabat-Salé-Zemmour-Zaer apgingen uun det nei regiuun Rabat-Salé-Kénitra
ISO 3166-2:SC
La Rivière Anglaise ist offiziell nur noch unter dem englischen Namen English River in Gebrauch. Die Bezirke Grand’ Anse auf Mahé und Praslin werden offiziell ohne Apostroph geschrieben, ebenso entfällt der accent aigu bei Anse Étoile. Der Bezirk Bel Ombre wird gelegentlich auch in offiziellen Dokumenten Belombre geschrieben.
Margerit
At (Gewöönelk) Margerit (Leucanthemum vulgare) as en plaantenslach uun det famile faan a Kurewbloosen (Asteraceae).
Siaiarner
Siaiarner (Haliaeetus) san en skööl faan Gripfögler (Accipitriformes) uun det famile faan a Hanjügern (Accipitridae).
Fransöösk Guayaana
Fransöösk Guayaana as en folwäärdagen dial faan Frankrik an sodenang uk dial faan a EU an NATO. Münt as di Euro.
Henan
Geografii
De Güül Struum leept troch't prowins.
Ernst Barlach/hf
Ernst Barlach (* 2. Janewoor 1870 in Wedel; † 24. Oktoober 1938 in Rostock; folständik noome: Ernst Heinrich Barlach) waos en tutsken ekspresionistisk bilhauer, skriwer än tiakner. Barlach is besoners bekaont fir sin holtplastiken än bronsen.
Dol Baker
A Dol Baker (Sterna hirundo) hiart tu at fögelfamile faan a Bakern (Sternidae).
Dong Hoi
Dong Hoi as en stää önj e Prowins Quang Binh, Vietnam. Jü stää heet 103.988 inboogere (2009).
Skramel
Weeter-Renskönlaag üp Söl
Di Konsuum fan üüs Menskhair es muar en muar uuren, en hat leengt al lung ek muar, wan em höm jens of tau Lop ön di Week tauet. Wan't giar, da skel aliweegen wārem Weeter üt di Wuchen kum, en dit skel hol sa fuul wiis, dat em tömendst ark Dai dusji ken, wan ek baari. Dit Weeter diarfan skel somhur hen, en di Seep, hur em höm me tauet heer, mut metjens me langs. Uk fan Werk kumt fül Weeter, en dit skel em hol luasuur. Aurdat aliweegen Geft sa üs uk Skramel en Plastik iin ön di Seepen en dit Weeter sen, ken em dit Diari ek iinfach iin ön di Graav laap let, dit mut rensket uur. Diarfuar jeft et uk üp Söl en Weeter-Rensk-Önlaag.
Sylt
Wat meenst Dü?
Henry Handel Richardson
Henry Handel Richardson, eentlik Ethel Florence Lindesay Richardson, befraiet Robertson (* 3. Janewoor 1870 in Melbourne; † 20. Märts 1946 in Fairlight, Sussex) waos en austraalisk skriiwer.
Tee (plaant)
Uunbau
<div style="clear:left;" /div>
Jönköping (Prowins)
Geografii
Öön e nöörd foont prowins lait dial foon di Vättern-Sii, di tweedgrotste sii öön Sweeden.
Rechknaaken
Rechknaaken en Rechwark
Wan dit töhop kumt, snaket em fan en "Hexenschuß", man ofitsiel jit dit Lumbo-Ischialgie of Bjenskiiwen-Fuarfal. Di Nerv jit da uk ek "Kabel fuar di Biin", dit es di Intervertebraal-Nerv, uk Nervus intervertebralis.
Stiankoralen
Stiankoralen (Scleractinia) san en kategorii faan weederdiarten, diar üüb koralenraber uun a troopen lewe. Enkelt eilunen üs a Bahaamas an Bermuuda uun a Atlantik, a Malediiwen uun a Indisk Oosean of Tuwaalu an Kiribaati uun a Pasiifik stun üüb koralenraber.
Gooshiirder
Artiikeln
Bestimt Artiikeln:
Nei bidracher üüb gooshiirder
<DynamicPageList> category            = Gooshiirder Artiikel notcategory         = Wikipedia:Stomp namespace           = 0 count               = 5 ordermethod         = created order               = descending addfirstcategorydate = </DynamicPageList>
Ufluup
Di ufluup faan weeder as en woluumen, diar en iintoochregiuun faan en struum ferläät. Det mengde as ei so ianfach tu bestemin, an diaram jaft at uun Sjiisklun en norm, hü det bereegent woort: DIN 4049.
Muuriisenstian
Bedüüdang
Uun Nuurdsjiisklun jaft at nian berger, huar am efter iisenerts schük küd, man uk uun muuriisenstian as rikelk iisen. An det lingt, am diar rian iisen faan tu maagin. Det wiar det grünjlaag faan't iisentidj, diar uun Nuurdeuroopa aal wat leeder begand üs uun Süüdeuroopa.
Krääft (füsiik)
Krääft meed
Det woort uk bi det bestemang faan't ianhaid Newton düütelk:
Nicolas Sarkozy
Sarkozy san taatje köm üt Ungarn än sin mam üt Frånkrik, ouers di taatje foon sin mam köm üt Griichenlönj. Hi heet twäär brouderne än tou huulewsösterne.
Weedermaan
A Weedermaan (Dytiscus marginalis) as en insekt uun det famile faan a Weederkraaben (Dysticidae).
H
Wat menst dü?
RNA
RNA as det ingelsk ufkörtang för Ribonukleinsüren (RNS). RNA as en biomoleküül an liket at DNA.
Legiaring
Legiaringen
Limpopo (Prowins)
Spriiken
[[Datei:Limpopo 2001 dominant language map.svg|mini|Ferdialing faan a Spriiken uun Limpopo (Folksteeling 2001):
12. juarhunert f.Kr.
At '''12. juarhunert föör Krast''' begant mä't juar 1200 f.Kr. an häält mä't juar 1101 f.Kr. ap.
Aapelbuum
Wäärdaghaid faan't frücht
<div style="clear:left;" /div>
Kuito
Kuito (iar Silvio Porto) as en steed uun a maden faan Angoola. At stood leit amanbi 684 km tu a süüduast faan Luanda. Det as at hoodsteed faan Bié Prowins. Det hee 176.296 lidj (2008).
Menongue
Menongue (iar Serpa Pinto) as en steed uun a süüd faan Angoola. At stood leit amanbi 809 km tu süüduast faan Luanda. Det as at hoodsteed faan Cuando Cubango Prowins. Det hee 200.000 lidj (2014).
Rosk
Rosken (Juncus maritimus) san en plaantenslach an hiar tu at famile Swetgäärs (Poaceae) of uk tu en aanj famile Juncaceae. Jo kön oober uk saaltweeder uf. Sodenang fanjst Dü jo föl üüb a Halgen an üüb't oon.
Letj Antilen
Eilunen oner a Winj
A Eilunen oner a Winj san tu a nuurd faan Weenesuela. Faan a waast tu a uast san jo:
Kronoberg (Prowins)
Ju Kronoberg Prowins (uwe Sweedsk: Kronobergs län) is en prowins foon Sweeden. Dat heet 199.886 jude (2018). E häädstää is Växjö.
Stäänge
Dä tiin grotste stäänge öön e prowins sän:
De jure
Dir jin stäänt di ütjdruk de facto, det het so föl üs würelk.
Eestlun
Histoore
Faan 1938 tu 1940 wiar Konstantin Päts president faan't lun. At lun wurd 1940-1941 faan't Sowjetunioon an faan 1941-1945 faan Tjiisklun besaatet. Det wiar üüs det Eestnisk SSR dial faan't Sowjetunioon faan 1945 tu 1991. Do wurd at lun weler suwereen. Det wurd 1. Mei 2004 lasmoot faan det Europeeisk Unioon.
Swaisi
Swaisi jit dit, wan em tau Diili fan jen Materiaal töhopmeltet. Forskeligi Materiaalien ken töhopswaiset uur, dit Bikeentest es Iirsen, man uk Aluminium, Edelstaahl of Könststofi ken swaiset uur. Diarfuar skel em dit rocht Giraat haa, dit rocht Swaismerel jert diartö en em skel weet, bi hok Temperatuur dit Materiaal meltet.
Iirsen (Staal) swaisi
Wan dit Iirsen stark inoch es, da ken em dit me en E-Swais-Trāfo swaisi. Dit es en grof Giraat fuar Buerenstairen en di Hofplaats, hur em Moniari-Iirsen en Flakiirsen me töhopfo ken. Fuar't Miist giar di Stroom dial bit 40 Ampere, da brent em lecht Höölern iin, wan em restigi Fiinbleken swaisi skel. Fuar ual Autos en Maskiinen giar Sküülgas beeter. Fuar Autogeen skel em masi ööwi, diar guar waker wat önsteken of fortair höm, da es dit krüm, en nönt paset muar diartö.
Autogeen-Swaisi
Me Süüerstof en Acetyleen uur en Flami maaket, diar wārem inoch uur, dat dit Iirsen wuk uur. Da halt em en Swais-Wiir iin ön di Flami, en di lapt me dit molten Iirsen töhop. Di Swaarhair bi Blek es, dat höm dit lecht fortair. Bi't Autogeenswaisin uur di Swaisstair aaft olter hart, en dit Blek riivt jüst bitö weđer āp. Masi Tir es nöörig en liir dit Autogeenswaisin sa rocht. Diarom uur sawat fuar't Miist me Sküülgas maaket.
Fisel
At Gewöönelk Fisel (Onopordium acanthium) as en plaantenslach faan't famile Asteraceae.
Ekpé (Steed)
Ekpé as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Ouémé Department. Det hee 75.313 lidj (2013). Det as a hoodsteed faan det Ekpé Arrondissement, wat uun det Sèmè-Kpodji Komuun leit.
Frisica nova
Histoore
Det iarst bleed kaam uun a leed söstager juaren ütj an det leetst numer 30 uun't juar 1988. Det jöögedfloose (jöögesskööl) hed ham apliaset.
Næstved
Næstved as en stää önj Dånmark, awt ailönj Siielönj. Deer booge 41 729 manschne (2010).
Kasachstaan
Histoore
At lun wiar faan 1936 tu 1991 üüs det Kasachs SSR ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. Det wurd 16. Deetsember 1991 suwereen.
Pöberrut
Di rut woort eden of üs gewürts, man uk uun a medesiin brükt.
Piemont
Stääden
Dön tjiin gratst stääden uun't regiuun san:
Meglenorumeensk
Meglenorumeensk (of uk Meglenitisk) as en romaans spriak, diar uun't grensregiuun faan Griichenlun an Nuurd-Matsedoonien snaaket woort. Hat hiart tu't Rumeensk an as nai mä't Arumeensk.
Holbæk
Holbæk as en stää önj Dånmark. Deer booge 27 157 manschne (2010).
Shaanxi
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Haderslev
Haderslev as en stää önjt Dånsch, aw e näide foon e ååstküst foon Jutlönj. E stää hiirt tu e Regjoon Syddanmark; dåt as jü oochtgrutst stää önj e regjoon. Deer booge 22.011 manschne (2022). Dåt as e hoodstää foon jü Haderslev Komuun.
Stünj
Iindialang
Uun skuul as en stünj oober miast bluas 45 minüüten loong.
Daans
Wat es Daansin?
Dat Daansin es en Rituaal, en Brükdom en uk en Aart fan Konst, wat wat weeget.
Büünendaansin
Sok Steken uur ek langsen diarfuar maaket, dat et dailk ütse skel. Somtirs wel di Skriiwers jaar Publikum uk wat weegi of forklaari.
Renaissance
Diarfan es man ek olterfuul āpskrewen uuren.
"Danses hautes"
Me en Friimaaking fan Aarten en Wiisen kām ön't jer 16. Jaarhönert nii Daansen kām uk en niin Daans, di "danse haute", hurbi em wat gauer ön di Gang kām en hurbi uk Sprüngen fuarkum kür. "Danse haute" jit sa fuul üs "Hooger Daansin".
Konst trinjom't Daansin
Ön Italien wiar de "balli" nēmt, ön Frankrik "ballets de cour". Ön Engelön wiar di Maskenspölsters tö raaki, hur di Köningsfamilii aaftnoch mespölti.
ISO 3166-2:JM
Jamaika hat noch drei übergeordnete Countys. Diese sind jedoch nicht codiert.
Einzelnachweise
Siehe auch:
Shandong
Shandong (üüb Schiineesk: 山东省/山東省 Shāndōng Shěng ) as en prowins uun det Folksrepubliik faan Schiina. Det hee 95.792.719 lidj (2010). At hoodsteed faan't prowins as Jinan.
Tee
Uun tee as Coffein, det woort uk leewen üüs Te'in betiakent.
Centre-Val de Loire
Centre-Val de Loire [] (Maden-Loiredääl) as en regiuun uun a maden faan Frankrik. Bit 2015 hää't man Centre het. Hat as 39.151 km² grat an diar lewe 0 iinwenern (Stant ). Hoodstääd as Orléans.
Grat stääden
Dön tjiin gratst stääden uun't regiuun san:
Plateaux (Regiuun uun Toogo)
Det Plateaux Regiuun (üüb Fraansöösk: La Région des Plateaux) as en regiuun uun de aafrikoons stoot Toogo. Uun a nuurd leit det Centrale Regiuun, uun a uast Beniin, uun a süüd det Maritime Regiuun an uun a waast Ghaana. At regiuun leit uun a süüd faan’t lun. Det hee 1.375.165 lidj (2010). At hoodsteed faan't regiuun as Atakpamé.
Cuanza Norte (Prowins)
Struumer
De Cuanza Struum bildet at grens mä det Cuanza Sul Prowins an dial faan’t grens mä det Bengo Prowins. De Dande Struum bildet dial faan’t grens mä dön Uíge an Bengo Prowinsen. En öler dial faan’t grens mä det Uíge Prowins wurt faan de Lucala Struum bildet. Dediar struum leept troch det Malanje Prowins, do troch a süüd faan Cuanza Norte Prowins, huar hi iin uun de Cuanza Struum leept.
PubChem
PubChem as en frei dootenbeenk för cheemisk ferbinjangen. Hat woort bedrewen faan't National Center for Biotechnology Information, NCBI uun Ameerikoo.
Citrusplaanten
Eremocitrus
Eremocitrus san en onerskööl faan Citrusfrüchten, jo like a limeten an waaks bluas uun Austraalien:
Raatsborig
Raatsborig of Raantemborig wiar en ual Borig bi Raantem üp Söl, lik Tinem Borig. Hat her en Sērk neemt Raatsborig Sērk, man hat lair nü öner di Borig Barig.
Frücht
At frücht (faan lat. fructus) as det bloos faan en plaant, wan det siad rip as.
Det frücht as diarför diar, am det siad tu bewaarin, bit det freiden woort.
Wonter
A Wonter uun Musiik
De italjeens komponist Antonio Vivaldi stääld a wonter uun sin werk Dön Fjauer Juarstidjen diar:
Dünemeert
Föörkemen
Di slach komt trinj am a eerd fööraal üüb a nuurdelk heleft föör. Dü fanjst dünemeerten uun Aasien, Europa an Nuurdameerikoo, man uk uun Patagoonien uun Süüdameerikoo. Jo waaks bi arke küst, auer at siad 5 juar loong uun saaltweeder auerlewe koon, an sodenang aueraal henspeeld woort.
Weesterseesērk
Di Weesterseesērk of St. Piđer (dütsk: Westerseekirche) wiar en Sērk en Ual-Raantem üp Söl'. Sawat 3km weest fan deling Raantem, en di Nuurđsee. Wiar lüt ual Tialen en Kwelen di gurtst en dailkst Sērk üp Söl', gurter üs di Sērk St. Severin en Kairem. Di Sērk wiar en Stiin Sērk. En en ual seekaart fan 1142 es di Weesterseesērk üs en Seeteeken enteekent, wat bidüüdet dat di Sērk mal wichtig wiar. En 1362 of 1436 es di Sērk önergingen. Di Faađer fan di Sölring Kroonist Hans Kielholt wiar diar Pröster.
Y
Wat menst dü?
Süüdtirool
Gemeenen
Süüdtirool hää 116 gemeenen. Luke diar: Gemeenen uun Süüdtirool. Jo wurd uun aacht betsirkgemianskapen ferwaltet:
NUTS
NUTS as det fransöösk ufkörtang för Nomenclature des unités territoriales statistiques. Diarmä wurd statistiken för gemeenen, lunkreiser, regiuunen an stooten iindiald.
Sichuan
Sichuan (üüb Schiineesk: 四川省 Sìchuān Shěng ) as en prowins uun det Folksrepubliik faan Schiina. Det hee 80.417.528 lidj (2010). At hoodsteed faan't prowins as Chengdu.
Dünemfisel
Föörkemen
Jo plaanten fanjst dü bi a weederkaant uun Euroopa. Jo waaks uun en saalten grünj üüb a witjdüner. Dünemfisler stun miast tuup mä halembosker.
Allada (Komuun)
Det Allada Komuun (üüb Fraansöösk: Commune d’Allada) as ian faan dön aacht komuunen faan det Atlantique Department uun Beniin. At komuun leit uun a nuurdwaast faan’t department. Uun a nuurd leit det Toffo Komuun, uun a uast det Zè Komuun, uun a süüd det Tori-Bossito Komuun, uun a süüdwaast det Kpomassè Komuun an uun a waast det Bopo Komuun faan det Mono Department. Det hee 127.512 lidj (2013). At hoodsteed faan't komuun as Allada.
Ashanti (Regiuun)
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee 30 distrikten.
Dånmark
Haanewising
Dånsch portaal ap jü tjüsche wikipedia
Cuanza Sul (Prowins)
Det Cuanza Sul Prowins (üüb Portugiisk: A Província do Cuanza Sul of Kwanza Sul) as en prowins uun de aafrikoons stoot Angoola. At prowins as efter de Cuanza Struum neemd an leit uun a waast faan't lun. Uun a nuurdwaast lei dön Bengo an Cuanza Norte Prowinsen, uun a nuurd an nuurduast leit det Malanje Prowins, uun a süüduast lei dön Bié an Huambo Prowinsen an uun a süüdwaast leit det Benguela Prowins. Det hee 1.881.873 lidj (2014). At hoodsteed as Sumbe.
Indialing faan Ferwalting
Det Cuanza Sul Prowins hee twaalew kreiser (municípios), wat iin uun komuunen (comunas) diald wurd.
Kofe
Di kofepris
<div style="clear:left;" /div>
Cunene (Prowins)
Indialing faan Ferwalting
Det Cunene Prowins hee seeks kreiser (municípios), wat iin uun komuunen (comunas) diald wurd.
Sankt Peter-Ording
Sankt Peter-Ording as en stääd uun Nuurdfresklun (Schleswig-Holstian), diar wene amanbi 4.200 minsken.
Kuuba
Kuuba (spoonsk: Cuba) as en stoot an en eilun faan a Grat Antilen uun a Kariibik. Uun't nuurden lei a Golf faan Meksiko an a Atlantik an uun't süüden at Kariibisk Sia. Hoodstääd as Havanna.
Kris Ååstholstiinj
E Kris Ååstholstiinj as en kris önj Slaswik-Holstiinj. E kris läit önjt ååsten foon e diiljstoot. Önjt norden läit jü Kiil Bucht, önjt ååsten jü Lübeck Bucht, önjt sööden lade Lübeck än e Kris Stormarn än önjt weesten e Kris Plön än e Kris Segebörj. Et heet 200.539 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Eutin.
Zhejiang
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Malanville (Steed)
Malanville as en steed an arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Alibori Department. Det hee 64,639 lidj (2013). Det as at hoodsteed faan det Malanville Komuun.
Rolf Harlinghausen
Rolf Harlinghausen  (* 25. Juuni 1940 ön Hamborig) es en dütsk CDU-Politiker en forleeren Meföligster fan di Büürerskep ön Hamborig.
Leewent
Rolf Harlinghausen es bifriit en heer jen Daachter.
Maladsetschna (Distrikt)
De Maladsetschna Distrikt (üüb Witjrüs: Маладзе́чанскі раён Maladziéčanski rajón, üüb Rüs: Молоде́чненский райо́н Molodéčnenskij rajón) as een faan a distrikten uun det Minsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 138.375 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Maladsetschna.
Latiinsk alfabeet
Koord
]] <div style="clear:left;" /div>
Anen an Ges
2. Heisterges (Anseranatidae)
- 1 slach
Wāremker
Wāremker (Formelteeken Q, Meting üs Joule, jer uk Kalorii) es en füsikaalisk Gurthair. Jü biteeknet en Slach fan Energii. Uk werk es en Forem faan Energii, dit heer man muar struktuur. Wāremker es en ünstrukturiareti Energii.
Prowins Schleswig-Holstian
Det Prowins Schleswig-Holstian as 1867 efter di Sjiisk Kriich tesken Preußen an Uastenrik grünjlaanj wurden. Diarföör wiar diar tau hertoochdoomen Schleswig an Holstian. Üs di 23. August 1946 det bundeslun Schleswig-Holstian grünjlaanj wurd, wiar't föörbi mä det prowins faan Preußen.
Prowins Lleida
At Prowins Lleida ([], steedenwiis uk []; spoonsk nööm: Lérida []) as ian faan schauer prowinsen uun't autonoom gemianskap Kataloonien. Hör hoodstääd as Lleida.
Astana
Astana (2019-2022: Nursultan, kasachisk an rüsk Астана; det ment "hoodstääd"; 1992-1998 Akmola, 1961-1992 Tselinograd, föör 1961 Akmolinsk) as at hoodstääd faan Kasachstan sant 1997.
ISO 3166-2:FR
Die Regionen erhalten einzelne Buchstaben und die Départements zweistellige Zahlen <tt>01</tt> bis <tt>95</tt>, die der Nummerierung der Départements nach dem Alphabet entlehnt sind. Ausnahme bilden hier die Übersee-Regionen/Départements, sie erhielten wie die Übersee-Gebietskörperschaften zwei Buchstaben nach ihrem jeweiligen ISO-3166-1-Code. Die Bezeichnungen für die korsischen Départements (2A für Corse-du-Sud und 2B für Haute-Corse) erklären sich daraus, dass die beiden Départements zeitweise zu einem zusammengefasst waren, das die Nummer 20 trug.
Slutsk (Distrikt)
De Slutsk Distrikt (üüb Witjrüs: Слу́цкі раён Slúcki rajón, üüb Rüs: Слу́цкий райо́н Sluckij rajón) as een faan a distrikten uun det Minsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 95.106 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Slutsk.
Fersendäälsk
Uun a naite woort uk Tsimbrisk snaaket, det as oober ei detsalew.
Georgisk Spriik
Fonologii
Georgisk hee fiiw wokaalisk an 28 konsonantisk foneemen. At betuuning as uu so swak.
Ual-Uastslaawisk
Gramatik
Ual-Uastslaawisk noomen haa faaler an det tautaal.
Süüdkaukaasisk spriaken
Spriaken
Bütj Judäo-Georgisk brük jodiar spriaken det Georgisk skraft: Mchedruli.
Co-Ofhengighair
Co-Ofhengighair es en Konsept fan di Psychiaaters, wat meent, dat di Mensken trinjom Lir, wat fan wat ofhengig sen me dit, wat ja dö of let, di Sucht fan di Ofhengigi slemer maaki. En bikeent Bispöl fuar des es di Co-Alkohooliker.
Sucht-en Helpersrul
Di Co-Ofhengigi keent ek muar fuul üđer Taachten üs tö help (Helpers-Syndroom), bit dat hi gaar ek muar diartö kumt en teenk aur hömsalev.
Symptoomi en Riisiken
Sa ken't pasiari, dat jen olterfuul Jil ütjeft, aurdat hi sin Heroinofhengige Dreeng help wel. Üđer Mensken gung rain kaput, aurdat ja forsjuk, olterfuul tö aarberi, dat man jaa alis maaket es.
Bitö des kumt fuar't miist fuul Strir twesken di Ofhengigi en di Co-Ofhengigi, en wan des Jungen haa, da ken des uk kraank diarfan uur:
Latiinsk spriak
Bedüüdang
Latiinsk wiar det amtelk spriak faan't Röömsk Rik an sodenang en wichtag spriak trinjam at waastelk Madlunsia. Ütj det amgungsspriak san leeder a romaansk spriaken wurden. Latiinsk as üs amgungsspriak ütjstürwen, oober hat blääw det spriak faan a wedenskap an fööraal faan a hööw. Bit iin uun't 19. juarhunert wiar't det spriak üüb a huuchskuulen uun Euroopa. An uk daalang as't uun düüsenen faan fräämwurden noch diar. Uun flook skuulen an huuchskuulen woort det daalang noch onerracht, auer't son grat bedüüdang för't Europeesk kultüür hää.
Nuurdwaast-Teritoorien
Ferwaltang
At öfentelk leewent woort faan 24 letj ianhaiden reegelt:
James Krüss
Iip Lun sen de haup- en realskuul uun deät djooar 1986 noa Krüss benamt. Uun 2007 wear deät "James Krüss - Museum" iip Lun eepenmoaked.
WHO
Det iinrachtang
At WHO as 1946 grünjlaanj wurden an sat uun Genf, (Schweiz). 194 lunen faan a welt san diar lasmoot.
Sumeerisk spriak
At Sumeerisk spriak as faan a ual Sumeerern uun't 3. juardüüsen f.Kr. snaaket wurden. Jo haa uun Mesopotamien (daalang Süüd-Irak) lewet. At Sumeerisk as wel det iarst spriak weesen, diar en skraftsüsteem hed, det kiilskraft.
Platdütsk
Platdütsk es en weestgermaansk Spraak, diar ön Nuurđdütsklön sa üs ön Uasten fan di Neđerlönen spreeken uur. Di platdütsk Spreekwiisen sen rocht nai bi Holönsk, Friisk en Engelsk.
Platdütsk ↔ hoogdütsk Konsonanten
k → ch :
d → t :
sl → schl:
sw → schw:
Nevada
Indiiling foon Ferwalting
Nevada heet iinj autonoom stää (Carson City) än 16 counties:
ISO 3166-2:VI
Die Amerikanischen Jungferninseln sind auch unter dem Code <tt>US-VI</tt> in der ISO 3166-2:US für die Vereinigten Staaten aufgenommen.
Kris Plön
Indiiling foon Ferwalting
E kris heet 82 gemiine. Kiik: List foon Gemiine önj e Kris Plön.
Politiik
Jü leetst wool tu e krisdäi wus di 6ste önj e Krölemoune, 2018.
Eidergus
Nöömer
Di nööm komt faan't islunsk wurd æðr an hää niks mä a Eiderstruum tu dun.
Lugo
Lugo as en stää foon Spanien, bundeslönj Galicien. Jü stää heet 98.134 inboogere (2015).
Subtroopen
A subtroopen san tu fergliken mä't Tierra Templada, det naistliachst hööchderegiuun uun a troopen.
Büürerei
Büürerei as di wichtagst primeer wiartskapstwiig. Diar hiar uk jacht an faskerei tu. Di primeer wiartskapstwiig fersuragt a minsken mä plaanten an diarten.
Büürerei woort daalang ei bluas bi en büür liard, man diar san uk flook huuchskuulen mä befaadet. Jo werke üüb det fial faan't agrarwedenskap.
Hoodsidj-öömrang-ual
Hü skal Dan nei artiikel het?
Elkoon
Beskriiwang
Elkooner lei nian aier, a jongfask kem laben üüb a welt.
Beton
Sküüvkaar
Em ken Beton iinfach iin ön en Fat of en Sküüvkaar töhoprööri. Wan dit ek sa fuul es, da ken em diarfuar en Röörwerk nüti.
Kontinentaalplaad
Madelgrat plaaden
Diar san aacht:
Kaschmir
Kaschmir (Devanagari: कश्मीर, Urdu: کشمیر,, Kashmir) as en regiuun uun't Himalaya uun't nuurden faan Pakistan an Indien.
1962
1962 wiar det tau-an-söstigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Mundai.
Somaalilun Skalang
Di wäärs as ünseeker. Uun't juar 2006 jääw't 6400 SQS för ään US-Dooler. Uun't juar 2015 wiar't amanbi 6000 SQS.
Uun Somaalilun woort oober uk mä di US-Dooler betaalet.
Alpenruus
At Alpenruus (Rhododendron ferrugineum) as en plaantenslach an miast üs rhododendron bekäänd. Hat hiart tu't plaantenfamile faan a Hiasplaanten (Ericaceae).
Güül wüf
Güül wüfen (Iris pseudacorus) san en plaant faan det famile Iridaceae. Jo kem faan Euroopa bit Waastsibiirien föör.
Lidice
Lidice (dütsk Liditz) es en Gimiindi benen di Okres Kladno ön Tschechien. Lidice liit ombi 5km uastern fan Kladno en 20km weestern fan Prag benen di Merelböömsk Regioon. Tö Tiren fan di Taust Warelkrich uur Lidice ön't Jaar 1942 fan di dütsk Nāzis ön Steken slain, eeđer dat jen eeđer Reinhard Heydrich sjoten her. Eeđer di Krich es Lidice weđer āpbecht uuren, en dit staant nü ombi 300m fan't ual Tērp wech. Ön di Plaats fan't ual Lidice waar en Teenkstiin henstelt sa üs uk en Museeum.
Fan't Merelialer bit tö di Okkupatsjoon
Dat Tērp liit iin ön't Deel fan di Lidický potok. Hooger üs alis üp Stair wiar di Sērk St. Martin di Ialeri. Des waar ön't Jaar 1732 fan di BechningsmaisterVáclav Špaček nii ütstafiaret. Üüs Kladno fan di Industrii muar Jil fo kür (Fan di Meren fan't 19. Jaarhönert ön), da kür di Mensken diar jaar Jil fuar't Miist üs Bārigliren fortiini. Wan di Dütsken Lidice iinnomen her (1939) uur dat Tērp tö dat „Protektorat Böhmen und Mähren“ teelt. Ön't Jaar 1942 her Lidice 102 Hüüsinger me 503 Mensken diarbenen. Diar wiar 14 Hofstairen, en Meln, trii Kraamers, trii Wertskepen, tau Slachters en di Sērk.
1942: Dit Massaker, Lidice uur ön Steken slain
Ön di 27. Mai 1942 waar Reinhard Heydrich, di Fuarseter fan't Reichssicherheitshauptamt en stairfortreerendi „Reichsprotektor fan Böhmen en Mähren“, öngrepen, üs hi üp Wai tö sin Kontoor ön di Hradschin wiar. Des wiar en Attentāt fan Prager Töögen-ön-Kēmpers, wat et „Operation Anthropoid“ nēmt her. Heydrich wiar diarfan sa slim raaket, dat hi ön di 4.Juuni fan't Jaar 1942 stuarev.
Injems ön di 9. Juuni 1942 stelt jam Liren fan di dütsk Politsai (Meföligers fan GeStaPo en „ Sicherheitsdienst Reichsführer-SS|SD“) sa üs di „Sjutzpolitsai“ trinjom Lidice āp. Dit Komando her Ofitsiiri fan di Wafen-SS sa üs en senerk Komissjoon fan di Sekerhairs-Politsai ön Prag. Ja nem uk tschechisk Politsai me langs. Ali Waien, wat naa Lidice ging, waar techtmaaket, aurdat em meenti, dat di Töögen-ön-Kēmpers of jaar Helpers ön't Tērp wiar.
Středočeský kraj
Okresy (Kreisen)
Diar san 1.148 gemeenen uun 12 Okresy, det san sowat üs lunkreisen. <div style="clear:left;" /div>
Rhododendron
Rhododendron (Rhododendron) het en hialer rä plaantenslacher uun det famile Ericaceae. Det san Hiasplaanten an at jaft wel düüsen ünlik slacher. Di nööm komt ütj at greks an ment so föl üs ruusenbuum.
Breegen Harten
Breegen Harten (Lamprocapnos spectabilis) san en plaant uun det famile Papaveraceae an di iansagst slach uun det skööl Lamprocapnos.
1979
1979 wiar det njüügen-an-sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Mundai.
Kris Rendsborj-Eckernförde
Indiiling foon Ferwalting
E kris heet 162 gemiine. Kiik: List foon Gemiine önj e Kris Rendsborj-Eckernförde.
Makotřasy
Makotřasy (sjiisk Makotras) as en gemeen mä 339 iinwenern (2006) uun Tschechien. Hat leit nai bi Kladno an hiart tu Okres Kladno.
Hanel
Hanel as det bütjin faan waaren. Tuiarst haa a minsken stak am stak bütjet, ferlicht ian knif för tau skaier. Leeder as det bütjin ufliaset wurden faan kuupin an ferkuupin, det ging oober iarst, üs det jil apkaam.
Spräkefamiili
Twasche möre spräkefamiilie bestönjt grünseetlik niinj frünschaft, duch koon lääser önjtliining forkaame. Jü frünschap önj en spräkefamiili as uk ai åltens dütlik. Sü wörd dåt Keltische iirtids ai tu dåt Indogermanische räägnet, bit duch en frünschap ma da Indogermanische spräken fünen wård.
New Jersey
Stääse
Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san:
Indiiling foon Ferwalting
New Jersey heet 21 counties:
Lunkreis Lüneburg
Stääden an gemeenen
Samtgemeenen mä hör dialgemeenen
Nuurđfriisk
Forskelen
¹ Üp dit stiinern Ailön jeft't noch niin Öörtporen.
Joan Fuster
Joan Fuster i Ortells (* 23. Nofember 1922 uun Sueca - † 21. Jüüne 1992 uun Sueca) wiar en valenciansken skriiwer üüb katalaansk.
Hurritisk-Urartäisk spriaken
Ferlicht hää uk det Kassitisk spriak diar mä tu hiard.
Tu hün grater spriakfamile jodiar spriaken hiar as ei gans seeker, ferlicht tu't Nuurdkaukaasisk.
Sahel
Lunen
A lunen uun a Sahel hiar tu a aaremsten üüb a hialer eerd. Jo het faan waast tu uast an lei miast bluas dialwiis uun a Sahel:
Kris Slaswik-Flansborj
E Kris Slaswik-Flansborj as en kris önj Slaswik-Holstiinj. E kris läit önjt nordååsten foon e diiljstoot. Önjt norden lade Dånmark än Flansborj, önjt ååsten läit e Ååstsiie, önjt söödååsten Rendsburg-Eckernförde, önjt söödweesten Dithmjarsche än önjt weesten Nordfraschlönj. Et heet 201.156 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Slaswik.
Portugiisk spriak
Portugiisk (üüb portugiisk: português) as en romaansk spriak an hiart tu't indogermaans.
Ambriz (Steed)
Ambriz as en steed uun de aafrikoons stoot Angoola. At steed leit üüb en hualeweilun uun a nuurdwaast faan’t lun. Det as 180 km tu a nuurd faan Luanda. Det hee 17.000 lidj (2011). Det as hoodsteed faan de Ambriz Kreis faan det Bengo Prowins.
Ranunculaceae
Aal a sköölen
Aconitum – Actaea – Adonis – Anemoclema – Anemone – Anemonidium – Anemonoides – Anemonopsis – Aquilegia – Arcteranthis – Asteropyrum – Barneoudia – Batrachium – Beckwithia – Beesia – Buschia – Calathodes – Callianthemoides – Callianthemum – Caltha – Ceratocephala – Ceratocephalus – Cimicifuga – Clematis – Consolida – Coptidium – Coptis – Cyrtorhyncha – Delphinium – Dichocarpum – Enemion – Eranthis – Ficaria – Glaucidium – Gymnaconitum – Halerpestes – Hamadryas – Helleborus – Hepatica – Hydrastis – Isopyrum – Knowltonia – Krapfia – Laccopetalum – Leptopyrum – Leucocoma – Megaleranthis – Metanemone – Miyakea – Myosurus – Naravelia – Nigella – Oreithales – Oxygraphis – Paraquilegia – Peltocalathos – Psychrophila – Pulsatilla – Ranunculus – Semiaquilegia – Shibateranthis – Thalictrum – Trautvetteria – Trollius – Urophysa – Viorna – Xanthorhiza
Ronald Reagan
Ronald Wilson Reagan (6. Febrewoore 1911 uun Tampico, Illinois – 5. Jüüne 2004 uun Los Angeles, Kalifornien) wiar di 40. president faan Ameerikoo sant di 20. Janewoore 1981. Hi wiar faan det Republikaans Partei. A 6. Nofember 1984 as hi föör sjauer muar juar weelet wurden.
Uttar Pradesh
Uttar Pradesh as en bundesstoot faan Inje. A bundesstoot leit uun a nuurd faan’t lun. Hi hee 199.812.341 lidj (2011). At hoodsteed faan a bundesstoot as Lucknow.
Winkelgraad
Bröökdialen
Bröökdialen faan en graad wurd deesimaal uunden, t.b. 12,37° (= 12 °).
New Mexico
Stääse
Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san:
Engelsk Kiino (Söl)
Wat diarfan kām
Di Lir, wat ditdiar Konsert maaket heer, kür't ek let en smit me ārig Uurter eeđer di Gimiindi en di Büürfööger. Da Sen des aartig wat ārig uuren, en di Gimiindi bislöt en maaki dat Areaal techt.
Středočeský kraj/sö
Okresy (Kraisi)
Di Merelböömsk Regioon heer 1.148 Gimiinden en 12 Okresy, dit sen sawat üs Lönkraisi. <div style="clear:left;" /div>
Hurn faan Afrikoo
Lunen
Tu't Hurn faan Afrikoo hiar Ethioopien, Somaalia (mä Somaalilun), Eritrea an Djibuuti.
Aschmjany (Distrikt)
De Aschmjany Distrikt (üüb Witjrüs: Ашмянскі раён Ašmianski rajon, üüb Rüs: Ошмянский район Ošmjanskij rajon) as een faan a distrikten uun det Hrodna Prowins faan Witjruslun. Det hee 32.411 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Aschmjany.
Sandviken Komuun
Saarpen
Tu det gemeen hiar a stääden an saarpen Sandviken, Årsunda, Åshammar, Hammarby, Jäderfors, Järbo, Kungsgården, Österfärnebo, Storvik.
Klaker
Klaker (Lepidium sativum) as en plaant uun det famile faan a krüsbloosen (Brassicaceae). Hat woort üs greens brükt.
Hingstkralen (Hypochaeris)
Slacher
H. acaulis – H. achyrophorus – H. alba – H. albiflora – H. angustifolia – H. apargioides – H. arachnoides – H. arenaria – H. argentina – H. balbisii – H. caespitosa – H. catharinensis – H. chillensis – H. chondrilloides – H. chubutensis – H. ciliata – H. clarionoides – H. claryi – H. crepidioides – H. cretensis – H. cryptocephala – H. cupressorum – H. deserticola – H. echegarayi – H. elata – H. eremophila – H. eriolaena – H. facchiniana – H. foliosa – H. gardneri – H. gayana – H. glabra – H. glabrata – H. graminea – H. grandidentata – H. grisebachii – H. hispidula – H. hohenackeri – H. incana – H. laciniosa – H. laevigata – H. leontodontoides – H. lessingii – H. lutea – H. maculata – H. megapotamica – H. melanolepis – H. meyeniana – H. microcephala – H. montana – H. mucida – H. nahuelbutae – H. neopinnatifida – H. oligocephala – H. palustris – H. pampasica – H. parodii – H. patagonica – H. petiolaris – H. pilosa – H. radiata – H. radicata – H. robertia – H. rutea – H. saldensis – H. salzmanniana – H. sardoa – H. schizoglossa – H. scorzonerae – H. sessiliflora – H. setosa – H. sonchoides – H. spathulata – H. taraxacoides – H. tenerifolia – H. tenuiflora – H. tenuifolia – H. thermarum – H. thrincioides – H. toltensis – H. tropicalis – H. uniflora – H. variegata
Kris Steinborj
Steinborj as en kris önj Slaswik-Holstiinj. Önj’t norden läit e Kris Rendsburg-Eckernförde, önj’t ååsten lade e Kris Segebörj än e Kris Pinnebärj, önj’t söödweesten läit di Elbe Struum än önj’t nordweesten e Kris Dithmjarsche. Et heet 131.013 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Itzehoe.
Histoori
E kris wörd 22ste önj e Härfstmoune 1867 grünläid.
Piemonteesk spriak
Piemonteesk (piemonteesk: Piemontèis, itajeensk: Piemontese) as en romaans spriak. Hat woort faan amanbi tau miljuun minsken uun't Piemont (Nuurdwaastitaalien) snaaket.
Puerto Riko
Steeden
Dön tjiin gratst stääden uun Puerto Riko san:
Berastawitsa (Distrikt)
Histoore
Föör September 1939 wiar't gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. Faan 15. Janewoore 1940 tu 1941 wiar det at waastdial faan det Krynki Distrikt faan det Belastok Prowins. Twesken 1941 an 1944 wurd at gebiit faan det tjiisk armee besaatet. Efter at uastdial faan a distrikt weler tu Poolen auerden wurd, wurd 20. September 1944 a distrikt mä a nööm faan nü grünjlaanjen.
Kurewbloosen
Onerfamilin
Asteroideae – Barnadesioideae – Carduoideae – Cichorioideae – Corymbioideae – Famatinanthoideae – Gochnatioideae – Gymnarrhenoideae – Hecastocleidoideae – Mutisioideae – Pertyoideae – Stifftioideae – Wunderlichioideae
Weelen
Wat meenst Dü?
Astrawets (Distrikt)
Befölkring
Efter det 2009 folksteeling wiar 86,87 prusent faan a lidj uun a distrikt Witjrusen an 5,73 prusent Poolen.
Tetraeder
Di Tetraeder [], (Greeksk tetráedron „Fjuursirer“), es en Objekt me trii Dimensjoonen, wat fan fjuur lik Triihuken, ali me trii lik lüng Kanten, töhopset es.
ATC-Code
Apbau
4. steed chemisch/therapeutisch/pharmakologische Untergruppe (ein Buchstabe)
Bispal Aspirin
ATC-Code: B01AC06 (In der Dosierung und Anwendung als Thrombozytenaggregationshemmer) Steht für die Gruppe von Stoffen, die „Blut und blutbildende Organe“ beeinflussen.
Steht für die Subgruppe „Antithrombotische Arzneimittel“.
Steht für das Organsystem Nervensystem
Öre
Øre of Öre as di hunertst dial faan en Krüün. Det as det münt faan lunen uun Skandinaawien.
Jemen
At Republiik Jemen as en stoot uun Fööraasien, uun't süüden faan't Araabisk Hualeweilun. Uun't nuurden leit Saudi-Araabien, uun't uasten Omaan, uun't süüduasten at Araabisk Sia, uun't süüden di Golf faan Aden an uun't waasten at Ruad Sia. Tu Jemen hiart uk Sokotra, en skööl faan mäenööder 3814 km² grat eilunen, an noch flook letjer eilunen.
Malanje (Prowins)
Malanje (üüb Portugiisk: A Província de Malanje) as en prowins uun de aafrikoons stoot Angoola. A nööm faan't prowins komt faan det Nuurd Mbundu wurd malanji, wat a stianer het. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Uun a nuurd lei det Uíge Prowins an det DR Kongo, uun a uast dön Lunda Norte an Lunda Sul Prowinsen, uun a süüd leit det Bié Prowins an uun a waast lei dön Cuanza Norte an Cuanza Sul Prowinsen. Det hee 968.135 lidj (2014). At hoodsteed as Malanje.
Indialing faan Ferwalting
Det Malanje Prowins hee fjauertanj kreiser (municípios), wat iin uun komuunen (comunas) diald wurd.
Dsjatlawa (Distrikt)
De Dsjatlawa Distrikt (üüb Witjrüs: Дзятлаўскі раён Dziatlaŭski rajon, üüb Rüs: Дятловский район Djatlovskij rajon) as een faan a distrikten uun det Hrodna Prowins faan Witjruslun. Det hee 29.703 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Dsjatlawa.
Histoore
Föör September 1939 wiar't gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 üüs dial faan det Baranawitschy Prowins grünjlaanjen.
Región de Magallanes y de la Antártica Chilena
Magallanes as näämd efter Ferdinand Magellan, di 1520 det Magellanstruat fünjen hää. Diar hiar uk dialen faan Patagoonien an Feuerland tu. Uun't nuurden leit det Regiuun XI Aisén, uun't uasten Argentinien. Troch det Magellanstruat gongt det hen tu a Atlantik.
Elektrisk wederstant
Di elektrisk wederstant as en eegenskap faan en materiool an sait uun, hüföl elektrisk späänang brükt woort, am en elektrisken struum troch en struumfeerer (= di wederstant) tu sjüüren. Det formeltiaken as R – det komt faan't latiinsk resistere (wederstun). Uun't SI-süsteem woort di wederstant mä Ohm betiakent, det ianhaidentiaken as di greks buksteew Ω ("Omega").
Luari
Brenern fuar wuk Luar
Hat jeft Gaspatroonen me iinfach Brenern diarön, hür em uk en Kööperfiting me en Röör töhopluari ken. Di Forskel es aaftinoch bluat weđer dit en Piezo-Tjener heer of ek. Di Piezo-Tjener smit en Nist iin ön di Gas-Stroom, dat di öntjent uur.
Saint-Nazaire
Saint-Nazaire [sɛ̃ nazɛʁ] as det fjuardgratst steed uun det Pays de la Loire Regiuun, Frankrik. At steed leit uun a waast faan't regiuun, uun det Loire-Atlantique Department. Det hee 71.394 lidj (2019).
Weel (Rund)
Dit Prinsiip es, das di Riivkraft dialseet uur. Bi Weelen me Gumimenteln es di Riivkraft hooger üs bi di Iirsenbaan, hur Iirsen üp dit iirsen fan di Sjiinen lapt. Dit es nöörig, aurdat em me Gumi-Weelen muar om di Huk köört, en da skel ja di Twertkraft hual. Bi Sjiinen uur di Weelen ön jaar Benenkant fööret, diar ken ek sa lecht wat pasiari.
Seenksteeden faan Witjdün
List faan kulturel seenksteeden faan Witjdün üüb't eilun Oomram. (Stant: 2007).
Weetertecht Beton
Horizontaalsperi
Wan dit alis klaar en drüch es, of mesken uk fuaroff, sket eeđer di Horizontaalsperi luket haa. Di diari skel di Wuchen fan ünnern hol haa, dat diar niin Fochtighair hoogtocht.
Nis Albrecht Johannsen
Wärke
Di "üülje" N.A. Johannsen, sü as hi oofting nåmd wörd, wus en ouremätje gouen schöljmäister. San grutste tiinjst for Fraschlönj lait ouers duch önj åål dåt, wat hi üs aw frasch apschraawen heet. Hi schriif teooterstöögne (Dåt beest as freese önjt hüs, Twari hoode), dachte (Am eenmen bai e wäile), tääle än sunge (Di spånker) aw frasch. Hi heet uk baloode aw frasch ouerseet, sü as Pider Lüng, Nis Randers, Hertjes spuing, Di hålimoon än sin boose, Mattenwäärw. Dåt mååst, wat hi schriif, broocht dåt Lunhamer - än awäädrie dåt Naiblinger blees, än dåt wörd hål lääsen.
N.A. Johannsen schriif önj sin tääle än dachte am dåt iinjfåch än däik laawen foon iirtids. Üüsen hiimstounsdachter störw 07.02.1935 önj Flansborj knååp 80 iir üülj. Aw san greeftstiinj stönje sin äine uurde:
Krastendoom
At krastendoom as det gratst weltreligioon an amfaadet wel en traaden faan a minsken üüb a eerd. Hat gongt turag üüb Jiises faan Nazareth. Uk di Gregoriaans kalender begant mä det juar, huar Jiises bäären wurd (amanbi).
Región de Los Ríos
Det XIV. Regiuun hiard bit 2007 tu't Región de los Lagos üs Prowins Valdivia, an as nü en aanj regiuun mä't hoodstääd Valdivia. Uun det nei regiuun lei tau prowinsen: Valdivia an Ranco.
Salpeeter
Slacher
Uun a natuur komt salpeeter föör, huar't schonken hiat as an so drüg, dat diar nian plaanten waaks kön, diar det salpeeter apnem küd (wüüsten).
4 f.Kr.
Störwen
Ünbekäänd Dootem
Winkelsliper
Flex
Tö di Winkelsliper uur aaft "Flex" sair. Dit kumt diarfan, dat di Firma Flex ön Baden-Württembārig di jest Winkelsliper ütbraacht heer.
Tetrapoodi
Me Tetrapoodi (Greeksk: τετρα, tetra = fjuur; ποδές, podes = Fet) es en Weeterkantensküülsbechning fan Beton meent. Hat jeft uk masi Diirter, wat Tetrapooden sen, alis, wat fjuur Biiner heer, sa üs uk di Mensk.
Wiirus-Skööl 3
Taxonavigation
Hoodkategorii: Wiiren Skööl 3 Ordo: Unassigned
Noopruusen
Noopruusen (Hieracium) san en plaantenskööl mä muar üs 2.200 slacher. Jo hiar tu't famile faan a Kurewbloosen (Asteraceae).
Korsisk spriak
Korsisk (Korsisk: corsu, Galureesk: cossu) as det romaans spriak faan't eilun Korsika. Hat hiart tu't Madelitajeensk an liket det Itajeensk faan't Latium, Umbrien an a Marken.
Spriakwiisen
(1) üüb Korsika: (2) üüb Sardiinien:
30
Bäären
Ünbekäänd Dootem
Njiblem
Geografii
Njiblem as 7,86 km². Det as det seekstgratst gemeend üüb Feer.
Kelvin (ianhaid)
Ferbinjangen
Kelvin läät ham lachter üs graad Celsius uun ööder energii-ianhaiden amreegne:
Euroopa
<div style="float: right; margin: 0 0 1em 2em; width: 26em; text-align: right; font-size: 0.86em; line-height: normal;"> <div style="border: 1px solid #ccd2d9; background: #f0f6fa; text-align: left; padding: 0.5em 1em; text-align: center;"> Euroopa
Euroopa as en weltdial an hiart tuup mä Aasien tu Euraasien.
Platwirmer
Platwirmer (Plathelminthes of uk Platyhelminthes faan greks platys = plat; helminthes = wirmer) san ianfach diarten saner wäärlisen. Miast san't parasiiten.
Nukleotid
Bispalen
Ööders üs nukleotiden haa nukleosiden bluas en soker- an en baasisken uundial.
Phan Thiet
Phan Thiet as en stää önj e Prowins Binh Thuan, Vietnam. Jü stää heet 350 000 inboogere (2011).
Ghanzi (Distrikt)
De Ghanzi Distrikt (üüb Tswana, Kgaolo ya Ghanzi, üüb Ingels: Ghanzi District) as en distrikt uun de aafrikoons stoot Botsuana. A distrikt hee 43.355 lidj (2011). At hoodsteed as Ghanzi.
Huambo (Steed)
Huambo (iar Nova Lisboa) as en steed uun a waast faan a maden faan Angoola. At steed hee 665.574 lidj (2014). Det as at hoodsteed faan Huambo Prowins.
Buum
Enkelt sköölen an slacher
"Buum" as nian kategorii efter at taksonomii faan a biologii. Diar san fööraal tau klasen faan plaanten, huar't buumer faan jaft: Det san a Näädelbuumer (Coniferopsida) an a Bloosplaanten (Magnoliopsida).
Snägus
Spriadkoord
Snäges lewe uun Nuurd-Ameerikoo
Biiki
Di Biiki es en Diil fan di "Söl'ring Aart en Wiis", wat üs di Biskriiwing fuar Brükdom bikeent es.
Piđer
Boowen üb di Biiki kumt üp Söl' en Ten, en wan di dialfalt, da es di Wunter fuarbi.
Wiirus-Skööl 1
Taxonavigation
Ordo: Ligamenvirales
Nööm
Baltimore klasifikatjuun: Skööl 1: dsDNA, 1971
Titaan
Titaan as salwern witj, lacht, fääst, fleksiibel an lääpt ei uun. Det metal as gud tu brüken, oober tjiinsis so jüür üs stial.
Leek
Leek, Lääk,  Leek (dånsch: Læk, tjüsch: Leck) as en gemiinde önj't noorden foon e kris Nordfraschlönj, amänbai 30 km önj't weesten foon Flansborj. Et heet 7635 manschne (2019).
Atacama
At Atacama-wüüst (of man ianfach Atacama) lingt a Pasiifik-küst faan Süüdameerikoo deel faan 18 bit 27 graad süüdelk breetje. Hat leit sowat tesken a stääden Tacna (Peru) an Copiapo (Chile) auer en distans faan amanbi 1200 kilomeetern.
Saurimo (Steed)
Saurimo (iar Henrique de Carvalho) as en steed uun a nuurduast faan Angoola. At steed hee 80.445 lidj (2010). Det as at hoodsteed faan Lunda Sul.
Pöösdiarten
Iindialang
(Euaustralidelphia ?)
Tams Jörgensen/sö
Leewent
Sin Aalern wiar Wilhelm Jürgensen en Ilse (beeren Tams). 1946 bigenti hi, ön Freiburg, Kiil en Kopenhaagen Dütsk en Engelsk tö studiarin. 1955 uur sin „Frasch-Tjüsch-Dånsch Uurdebök“ ütdönen.
Hanenfögler
A Hanenfögler (Galliformes) san en order faan fögler, huar fiiw familin an muar üs 250 slacher tu hiar.
Peelekaanfögler
Peelekaanfögler (Pelecaniformes) san en order faan fögler.
Kgalagadi (Distrikt)
De Kgalagadi Distrikt (üüb Tsuana, Kgaolo ya Kgalagadi, üüb Ingels, Kgalagadi District) as en distrikt uun de aafrikoons stoot Botsuana. A distrikt hee 50.492 lidj (2011). At hoodsteed as Tsabong.
Indialing faan Ferwalting
A distrikt hee trii onerdistrikten (sub-districts)
Härtochduum Slaswik
Dåt norden foon dåt Härtochduum Slaswik (Nordslaswik) as diling dånsch, dåt sööden (Söödslaswik) tjüsch. Jütids wörd önjt sööden dånsch än nordfriisk snååked, diling as tjüsch deertu kiimen.
Bürgermääster
Uun grater stääden
Di boower-bürgermääster as uk miast det ofisiel betiaknang faan a ferwaltang, so üs en loonriad uun en (loon-)kreis.
Drüüwenkäärs
At (Gewöönelk) Drüüwenkäärs (Prunus padus) as en plaant uun det skööl Prunus, an hiart tu't famile faan a Ruusenplaanten (Rosaceae).
New Brunswick
New Brunswick (ingelsk) of Nouveau-Brunswick (fransöösk), det ment Nei Braunschweig, as det iansagst prowins uun Kanada, diar amtelk tauspriakag as.
Kurn
Wichtag slacher
<div style="clear:both;" /div>
Swaarkrääft
Grawitatsion üüb a eerd
At swaarkrääft hinget faan a faardferanerang üüb a eerd uf, an det as ei aueraal üüb a eerd likedenang. Üüb a berger as't en betj letjer, an üüb siapeegel as't en betj grater. Di ferskeel as oober minimaal.
Nordfraschlönj
Da oudere ailönje än gebiite foon Nord-Fraschlönj san Sal, Oomram, Feer, e Hålie, Pälweerm, Nordströnj, e Wisinghiird, e Böökinghiird, e Gooshiirde, e Kårhiird än Ääderstää.
Hålie
Tu Nordfraschlönj hiire tiin hålie, nåån, eentlik san et mån nüügen, dan jü iin as ål loonfååst wörden. Ouers jü håt nuch likes Hamburjer Håli. En håli as wat apårtis, dan et as en luurlatj ailönj, wat oofting ai maner as 40 tooche önjt iir blånk stoont. Dåt säit huum, wan e "Blånke Hans" ouer e hiilj håli fårt, ap tu e wärwe krüpt an wilms uk inönj e hüsinge låpt. Ouers di kamt uk ai sani önjluupen, an di as uk ai seeft. Wan e storm ai höölt an wöölt, dan koon huum uk tu fötjs besäke. Ouers suk schal huum uler åliine düünj, ouers önj en füli ma en fäärer, wat gödj beschiis wiitj. Dåt flåch an äiwen wåt ma da maning priile koon fårlik weese! Iirtids såch en håliwärw sü üt: En feeding ma dränkwååder läit önj e mal foon e wärw. Aw jüdeer wärw lade lunge rae foon dise. Dåt wus iir et bråning/iiljing for da hålimanschne an wörd üt küschit an strai mååged an smiitj en gouen hatj ouf. Sunt 1961 hül et ålgemiin dise-måågen ap, dan e hüsinge füngen eefter e stormflödj foon 1962 moderne oune. Da naie hüsinge san foole huuger an stääwier mååged wörden.
Southern (Distrikt uun Botsuana)
Iindialing faan Ferwalting
A distrikt hee fiiw onerdistrikten:
Suart Sia
At Suart Sia as en banensia tesken Süüduasteuroopa an Fööraasien. Hat as auer a Bosporus mä't Madlunsia ferbünjen. Diar as det bit 2.212 m jip, an üüb en grate faan 461.000 km² lei 547.000 km³ weeder.
Corse-du-Sud
Corse-du-Sud [] (Süüdkorsika, korsisk Pumonti of Corsica suttana) as en fransöösk departement an leit uun't süüden faan't eilun Korsika.
Müsfögler
Müsfögler (Coliiformes, Coliidae) san en order an en famile faan fögler.
Nazareth
Sasterstääden
Loreto, Itaalien
Saint-Denis, Frankrik
Masvingo (Prowins)
Masvingo Prowins (iar Victoria; üüb Shona, Dunhu reMasvingo, üüb Ingels, Masvingo Province) as en prowins uun de aafrikoons stoot Simbabwe. At prowins leit uun a süüduast faan’t lun. Uun a nuurduast leit det Manicaland Prowins, uun a süüduast Mosambik, uun a süüdwaast Matabeleland South an uun a nuurdwaast det Midlands Prowins. Det hee 1.485.090 lidj (2012). At hoodsteed as Masvingo. Uun’t prowins leit at ruiinensteed Grat-Simbabwe.
Mei
Mei as de traad an letst muun faan de meteoroloogisk wos uun a nuurdhualewkuugel. Uun a süüdhualewkuugel as Mei de traad an letst muun faan harewst.
Baner Kartlien
Det Baner Kartlien Regiuun (üüb Georgisk: შიდა ქართლის მხარე Schida Kartlis Mchare [ʃida kʰartʰlis mxarɛ]) as ian faan dön njüügen regiuunen faan Georgien. At regiuun leit uun a maden faan't lun. Uun a nuurd leit Ruslun, uun a waast det Imereetien Regiuun, uun a süüd det Liiger Kartlien Regiuun an uun a uast det Mts'cheta-Mtianeetien Regiuun. Det hee 263.382 lidj (2014). At hoodsteed faan’t regiuun as Gori.