cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Powerstatsjoon
Wat em diarme maaki ken
Eeđer Akkukapatsiteet en di iinbecht Giraaten es dit forskelig, wat em diarme maaki ken. Sa let di Anker 521 (256 Wh Akku) ek muar üs 65 Watt Leerstroom iin, uk wan diar 240 Wp Photovoltāik önslööten sen. Dit iinbecht Āpleer-Railgiraat let ek muar üs 4,3 Ampere iin. Di Omrochter fuar 230 V-Skrekelstroom es fuar 200 Watt, bi 220 Watt giar di üt. En üđer Giraat fan Bluetti let bi ombi di salev Akku (278 Wh Akku) bit tö 200 Watt Leerstroom iin en let uk 600 Watt üt di Steekdoos gung.
Me di nögen Anker 521 ken em man al en Elektrisk Wāremer fuar sin Iit en jit fuul muar önslüt.
Powerstatsjoonen jeft et bit tö 2 kWh Akku, en da sen ja mal swaar. Bi des Giraaten ken em da jen of muar ekstra Bateriien önslüt.
Di Giraaten me ombi 250 Wh kum üp 2,8 bit 4 Kilo.
Jen Akku fuar masi Giraaten
256 Wh / 200 W
Forskelen fan 4 Giraaten wat et 2023 jaav
{| class="wikitable" style="width:95%;" ! ! Anker Powerhouse 521 ! Bluetti Power Oak EB 3A ! Ecoflow River mini ! Jackery Explorer 240
Dougherty County (Georgia)
Dougherty County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 87.956 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Albany.
Albsfelde
Albsfelde as en gemiine foont Åmt Lauenburgische Seen önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt nordååsten foon e kris. Dåt heet 70 inboogere (2020).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Marromeu (Distrikt)
De Marromeu Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Marromeu) as en distrikt faan det Sofala Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 156.720 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Marromeu.
Texas Counties
List foon da 254 counties önj Texas:
Vesoul
Vesoul (üüb sjiisk iar uk Wesel) as en stääd uun det Bourgogne-Franche-Comté Regiuun, Frankrik. Hat as hoodstääd faan det prefektuur Haute-Saône, an diar wene gud 1.600 minsken.
Köln (Regiaringsdistrikt)
De Köln Regiaringsdistrikt (üüb Tjiisk: Regierungsbezirk Köln) as een faan dön fiiw regiaringsdistrikten uun Nuurdrhein-Waastfaalen. Det leit uun a süüdwaast faan't bundeslun. Det hee 4.478.847 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Köln.
Iindialing faan Ferwalting
A regiaringsdistrikt hee fjauer kreisfrei steeden, sööwen kreiser an ian steedregiuun.
Wiartskap
A regiaringsdistrikt hed 2018 en BIP faan 190.785.000 Euro.
Sunne
Sunne as jü tiintgrutst stää önj e Prowins Värmland, Swärik. E stää läit önj e mal foon e prowins. Dåt heet 5106 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Sunne Komuun.
Cornales
Cornales san en order faan bloosenplaanten. Diar hiar sööwen plaantenfamilin tu.
Samsun (Steed)
Samsun as en steed uun det Suart-Sia-Regiuun faan a Türkei. Det hee 617.788 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Samsun Prowins.
Kurn (sprit)
En Kurn as en klaaren sprit, di faan kurn maaget woort. Normoolerwiis häält Kurn 32% alkohol. Wan hi starker as mä 38% alkohol het hi Dobelkurn.
För en kurn mut bluas Roog, Wiaten, Bere an Heewer brükt wurd. Tuläät as uk Bokwiaten, wat oober eegentelk nian rocht kurn as. Normoolerwiis wurd wiaten of roog brükt. Bere woort brükt, am malts (soker) tu wanen.
Koatstertille
Koatstertille ([ko.ətstrtɪlə]; üüb Holuns: Kootstertille) as en taarep uun't gemeend Achtkarspelen uun Waastfresklun. At taarep leit uun a nuurdwaast faan't gemeend. Det hee 2175 lidj (2018).
Ludwig III. (Frankrik)
Ludwig III. (* am 864; † 5. August 882 uun Saint-Denis bi Paris) wiar faan 879 bit 882 Könang faan't Waastfrankenrik.
Ludwig III. wiar di dring faan könang Ludwig II. (Frankrik) an sin wüf Ansgard faan Burgund.
Stiađers
Stiađers (Steulis) sen en Aart fan Spölgiraat fuaral fuar Jungen. Wat em diar maaket, dit jit stiađersi.
Njugen
Ju taol njugen (röömisk: IX) is en natürlik taol än en nomer. Ju kamt eefter e nomer aacht, man feer e nomer tiin.
Stiađers
Etymoloogisk önsen es di Jental fan di Stiađers en Muartal sa üs bi dit engelsk Uurt Scissors, wat üp Sölring likwel uk di "spreeken Muartal" Sjern es. Sa kumt dit Uurt noch fan di Toomern, hur dit Trinjombi sa üs Baank en Hingibualkem jest becht wiis mut, dat ja jaar Noom fo ken.
Galerii
Biskriiwing Skelt 1
Biskriiwing Skelt 2
Spreekuurt
Spreekuurt: "Dü heest noch bet nai bi di Wuch stiađerset" - Meening: Dü kenst noch ek rocht teenk.
Aprilbluumen
Slacher
N. abscissus – N. albicans – N. albimarginatus – N. alcaracensis – N. alcobacensis – N. assoanus – N. atlanticus – N. bertolonii – N. bicolor – N. broussonetii – N. bujei – N. bulbocodium – N. calcicola – N. cantabricus – N. cavanillesii – N. confusus – N. cordubensis – N. cuatrecasasii – N. cuneiflorus – N. cyclamineus – N. dubius – N. flavus – N. gaditanus – N. gallaecicus – N. gigas – N. hedraeanthus – N. hesperidis – N. hispanicus – N. jacetanus – N. jacquemoudii – N. jeanmonodii – N. jonquilla – N. leonensis – N. macrolobus – N. magniobesus – N. marvieri – N. matiasii – N. miniatus – N. minor – N. moleroi – N. moschatus – N. munozii-garmendiae – N. nevadensis – N. nobilis – N. obesus – N. obsoletus – N. pachybolbus – N. pallidiflorus – N. papyraceus – N. peroccidentalis – N. poeticus (Pingstruus) – N. portensis – N. portomosensis – N. primigenius – N. pseudonarcissus (Puaskruus) – N. romieuxii – N. rupicola – N. scaberulus – N. segurensis – N. serotinus – N. supramontanus – N. tazetta – N. tortifolius – N. triandrus – N. viridiflorus – N. vitekii – N. watieri – N. willkommii – N. yepesii
Fjauer/hf
Ju taol fjauer (röömisk: IV) is en natürlik taol än en nomer. Ju kamt eefter e nomer tree'e, man feer e nomer fiiw.
Aprilbluumen
Slacher
Diartu kem noch en hialer rä iinkrüsagt slacher.
Ai
En ai as di began faan't leewent för diarten, diar aier lei. Miast ment am det ai faan en fögel, fööraal faan't han. Man uk det leewent faan a minsk begant uun en ai-sel.
Iidj
Han-aier spele en grat rol üs iidj för a minsken:
Širvintos (Lungemeend)
Det Širvintos Lungemeend (üüb Liitauisk: Širvintų rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. Det hee 15.072 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Širvintos.
Levuka
Levuka (Ütjspriik üüb Fidschi: [leˈβuka]) as en steed uun Fidschi. At steed leit bi a uasteeg faan det Ovalau Eilun. Det as at hoodsteed faan det Eastern Diwisioon. Det hee 4481 lidj (2017).
ISO 3166-2:GA
Die neun Provinzen von Gabun bilden die größten Verwaltungseinheiten des Staates Gabun.
Die Provinzen sind wiederum in zusammen 37 verschiedene Departements eingeteilt.
Lunkreis Friesland
Di Lunkreis Friesland as en lunkreis uun't nuurdwaastelk Niidersaksen bi a Nuurdsia. Sin kreisstääd as Jever.
Gemeenen
Iinwenertaalen faan di. .
Ianhaidsgemeenen
Feanwâlden
Feanwâlden ([fɪ.əⁿvɔ:dn]; üüb Holuns: Veenwouden) as en taarep uun't gemeend Dantumadiel uun Waastfresklun. At taarep leit uun a süüdwaast faan't gemeeend. Det hee 3035 lidj (2018).
Uastafrikoo
Dialwiis wurd uk mätääld:
Sääben
Ju taol sääben (röömisk: VII) is en natürlik taol än en nomer. Ju kamt eefter e nomer seeks, man feer e nomer aacht.
Kahramanmaraş (Steed)
Kahramanmaraş ([kahɾaˈmanmaɾaʃ]; föör 1973 Maraş) as en steed uun det Madlunsia Regiuun faan a Türkei. Det hee 538.490 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Kahramanmaraş Prowins.
Alt-Mölln
Alt-Mölln as en gemiine foont Åmt Breitenfelde önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önj e mal foon e kris. Dåt heet 848 inboogere (2020).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Nhamatanda (Distrikt)
De Nhamatanda Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Nhamatanda) as en distrikt faan det Sofala Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a waast faan't prowins. Hi hee 317.538 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Nhamatanda.
Jura (Berger)
At Jurabergem of ianfach Jura as en beragkeed uun't nuurdwaasten faan a Alpen. Hat hiart dialwiis tu Frankrik an uk tu a Sweits.
Münster (Regiaringsdistrikt)
De Münster Regiaringsdistrikt (üüb Tjiisk: Regierungsbezirk Münster) as een faan dön fiiw regiaringsdistrikten uun Nuurdrhein-Waastfaalen. Det leit uun a nuurd faan't bundeslun. Det hee 2.624.625 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Münster.
Luksemborig (Belgien)
Det Luksemborig Prowins (üüb Fraansöösk: Province de Luxembourg; üüb Holuns: Provincie Luxemburg; üüb Luksemborgisk: Provënz Lëtzebuerg) as en prowins uun a süüduast faan Belgien. Uun a nuurd leit det Lüttich Prowins, uun a uast at Grathertoochdoom Luksemborig, uun a süüd Frankrik an uun a waast det Namur Prowins. At prowins hee 288.722 lidj (2021). At hoodsteed faan’t prowins as Arlon.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee fiiw arrondissementen:
Uun jodiar fiiw arrondissementen lei 44 gemeenden:
Münster (Regiaringsdistrikt)
Iindialing faan Ferwalting
A regiaringsdistrikt hee trii kreisfrei steeden an fiiw kreiser:
Luksemborig (Belgien)
Histoore
Föör 1839 wiar at prowins dial faan't Grathertoochdoom Luksemborig.
Münster (Regiaringsdistrikt)
Wiartskap
A regiaringsdistrikt hed 2018 en BIP faan 88.113.000 Euro.
Walther Rathenau
Walther Rathenau (* 29. September 1867 uun Berliin; † 24. Jüüne 1922 uk diar) wiar en tjiisken industrielen, skriiwer an liberaal poliitiker. Uun de Iarst Wäältkrich holep hi det tjiisk krichswiartskap tu organisiarin. Hi wiar faan a Febrewoore tu a Jüüne 1922 bütjenminister faan det Weimar Republiik. Hi wurd uun a Jüüne 1922 faan rochtsradikaalen ambroocht.
Kingston (Jamaika)
Kingston as at hoodsteed faan Jamaika. At steed leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 584.627 lidj (2011). Det as uk at hoodsteed faan det Kingston Sarkspal.
Angónia (Distrikt)
De Angónia Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Angónia) as en distrikt faan det Tete Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 486.251 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Ulongué.
Walther Rathenau
Hi wiar uk konstsoomler an en frinj faan de konstmooler Jacob Alberts.
Cahora-Bassa (Distrikt)
De Cahora-Bassa Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Cahora-Bassa) as en distrikt faan det Tete Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't prowins. Hi hee 132.972 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Chitima.
Lööw (stäärbil)
A Lööw (latiinsk: Leo, astronoomisk tiaken ♌) as en stäärbil nai bi a ekliptik (üüb det koord: ruad streget).
A laachtest stäär as Regulus (α Leo) mä en skiinboor magnituud faan 1,36 mag.
A Lööw hiart tu a twaalew stäärkreiser.
Labasa
Labasa (Ütjspriik üüb Fidschi: [lamˈbasa]) as en steed uun Fidschi. At steed leit uun a nuurduast faan det Vanua Levu Eilun. Det as at hoodsteed faan det Northern Diwisioon. Det hee 26.601 lidj (2017).
Švenčionys (Lungemeend)
Det Švenčionys Lungemeend (üüb Liitauisk: Švenčionių rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. Det hee 22.929 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Švenčionys.
Aabenpualem
At Aabenpualem (Kleinia neriifolia of uk Senecio kleinia) as en plaantenslach uun det famile faan a Kurewbloosen (Asteraceae). Hat as di iansagst slach uun det skööl Kleinia an wääkst üüb a Kanaaren. Mä Pualmer hää det plaant oober niks tu dun.
Karlmann (Frankrik)
Karlmann II., Karlmaan faan Frankrik, fransöösk: Carloman (* 866; † 6. of 12. Detsember 884 bi Les Andelys) wiar faan 879 bit 884 Könang faan't Waastfrankenrik, sant 882 alian saner san bruder Ludwig III. (Frankrik).
Hi woort miast Karlmann II. näämd, auer't uk noch en Karlmann I. jääw, di bruder faan Karl di Grat.
Könangpualem
At Könangpualem (Roystonea regia) as en plaantenslach uun det famile faan a Pualmer (Arecaceae). Hat komt eegentelk faan a Kariibik, wääkst daalang oober aueraal uun a troopen an subtroopen.
Wodka
Wodka (faan Slaawisk spriaken: [], 🇷🇺 [], uk  []; an det faan 'woda' weeder, diaram weedertje) as en klaaren sprit, di miast son 40% alkohol häält. Hi hää knaap aanj smaag, diaram woort hi hal misket mä swet spruudel of saft. Fööraal uun Uasteuroopa woort föl wodka dronken.
Wat diar banen as
Miast woort wodka faan kurn of irpler maaget. Diar jaft'at oober nian föörskraften föör, uun ööder lunen wurd för wodka uk t.b. windrüüwen brükt.
Tokelau
Geografii
Tokelau leit uun Polyneesien. A atolen:
Scintilla AG
Di Scintilla AG waar 1917 üs en Firma fuar Magneet- en Elektrotechnik ön Zuchwil/Swaits bigent. Jü jert deling tö 100 % tö di Robert Bosch AG.
Bigening
Ön di Jest Wārelskrich kür forskelig Tjüch ek tö di Swaits importiaret uur. Tau Ingenjööri fan Bosch wat ön di Swaits aarbert maast friistelt uur en fraaget bi di Brown Boverie & Cie (BBC) ön. Des maaket en nii Magneettjener en let des öner Patentsküül stel. Me des Patent kür BBC en nii Firma iipenmaaki, wat eeđer di Noom Scintilla. Des bigent diarme, Magneet-Tjeners fuar Bensiinmotooren tö bech. Diarme waar em fuaral ön Ameerikaa bikeent, hur em des Tjeners hol fuar Fliiger-Maskiinen noom. Bi Automaskiinen waar lefer Bateriitjeners nomen.
Di Noom kumt fan dit italieensk Uurt fuar Nist.
Kayseri (Prowins)
Det Kayseri Prowins (üüb Türkisk: Kayseri ili) as en prowins, wat twesken dön Madelanatoolien, Madlunsia an Uastanatoolien Regiuunen uun a Türkei diald as. Det hee 1.407.409 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Kayseri.
Geografii
At prowins leit uun det Kapadookien lunskap.
Scintilla AG
Mermung di Krichen
Ön di Dörtigerjaaren kür em me en nii Tjener muar forkoop, en uk di nii Blinkleechern ön Autos braacht nii Aarber. Scintilla kām en kām man ek tö Jil. Likwel waar Aktien tö hoog Prisen āpkoopet, wan en Aktsjoneer di ek muar haa wil. Di Kooper wiar di Robert Bosch AG.
Kayseri (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Scintilla AG
Mermung di Krichen
Me Iinsprütpompen fuar Diesel- en Bensiin-Motooren waar jit Produkti becht, wat Bosch Konkurens maaket.
Taust Wārelkrich
Masi Tjüch wat Scintilla becht kür ek eksportiaret uur. Üp di üđer Sir kür Tjüüch fuar Weelen ek importiaret uur. Scintilla holp höm me Dynāmos en Rumeltuuten me Aurseetingen fuar Weelen.
Kayseri (Prowins)
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee seekstanj distrikten:
Scintilla AG
Taust Wārelkrich
Fuar di Armee fan di Swaits waar Gereratooren becht, wat me Pedālkraft Stroom maaki kür.
Lautoka
Lautoka (Ütjspriik üüb Fidschi: [lau̯ˈtoka]) as en steed uun Fidschi. At steed leit uun a waast faan det Viti Levu Eilun. Det as at hoodsteed faan det Western Diwisioon. Det hee 71.573 lidj (2017).
Scintilla AG
Elektromaskiinen en Bosch
Eeđer di taust Wārelkrich kām en Elektroseegi fan Scintilla üt. Bal kām üđer Elektrogiraaten diartö, wat di Mark Lesto fing.
Bosch fing ön dit Jaar 1954 di Aktien-Muarhair. Scintilla maast fan diarön niin Autoelektrik muar forkoop. Em fing diarfuar üđer Giraaten sa üs Siimaskiinen, Toonbjengiraaten en hok muar tö bech.
Fan 1964 ön waar di Elektromaskiinen ek muar üs Lesto man üs Bosch forkoopet.
Sent 2005 jert di Firma tö 100 % Bosch. 2014 waar di Produktsjoon fan Maskiinen bi Scintilla āpdönen en naa Ungarn forlair. Green Bosch-Maskiinen kum sen des Tir fan diar.
Ön di Swaits maast em jit Seegibleeren en sok Tjüch maaki, man uk des waar fan 2014 ön lungsem mener.
Deling (2023) kum uk Böörers en Seegibleeren fan Bosch fuaral fan Chiina.
Di ual Elektromaskiinen noom ek olter fuul Stroom. Sa ken em jam aaftjens uk ön litj Powerstatsjoonen önslüt. En Böörmaskiin fan di 60er Jaaren noom aaftinoch ek muar üs 230 of 380 Watt.
Hortensienplaanten
Hortensienplaanten (Hydrangeaceae) san en plaantenfamile mä 11 bit 17 sköölen an amanbi 220 bit 240 slacher.
Sköölen
Broussaisia – Cardiandra – Decumaria – Deinanthe – Dichroa – Fendlera – Hydrangea – Jamesia – Pileostegia – Platycrater – Schizophragma
Changara (Distrikt)
De Changara	Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Changara) as en distrikt faan det Tete Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't prowins. Hi hee 128.453 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Luenha.
Borken (Kris)
E Kris Borken as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt nordweesten foon e diiljstoot, önj di Münster Regiiringsdistrikt. Dåt heet 371.339 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Borken.
Preegel
A Preegel (ualpreußisk Preigara of Preigile, 🇷🇺 (Pregolja), litauisk Prieglius) as en struum uun't Oblast Kaliningrad, di nuurdelk dial faan Uastpreußen, di daalang tu Ruslun hiart.
Borken (Kris)
Indiiling foon Ferwålting
E kris heet 17 gemiine. 10 deerfoon san stääse.
Coesfeld (Kris)
E Kris Coesfeld as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt norden foon e diiljstoot, önj di Münster Regiiringsdistrikt. Dåt heet 220.586 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Coesfeld.
Indiiling foon Ferwålting
E kris heet 11 gemiine. 5 deerfoon san stääse.
Hollun
Hollun (Dütsk: Niederlande, Wesfriisk: Nederlân, Hollunsk: Nederland) es en Lun uun ’e Wessen fan Euroopa. Deät Lun hat 17.461.543 Iinwuuners (2020). De Hoadstad es Amsterdam.
Ogooué Struum
Di Ogooué (uk Ogoué of Ogowe) as en 1200 km lungen struum uun Gabuun. Sin hood leit uun't Republiik Kongo. Sin iintoochregiuun leit fööraal uun a troopenwalt an amfaadet bal det hialer lun.
Seeks/hf
Ju taol seeks (röömisk: VI) is en natürlik taol än en nomer. Ju kamt eefter e nomer fiiw, man feer e nomer sääben.
Spruudel
Spruudel as en droonk saner alkohol, di mä köölsüren fersaat as, an diaram spruudelt. Miast ment'am mä spruudel swet spruudel mä smaag efter sitroonen of aapelsiinen. Uk Cola as en sweten spruudel.
Hat jaft oober uk spruudelweeder, det hää nään smaag, an as en mineraalweeder mä köölsüren.
Tjiinbiankraaben
A Tjiinbiankraaben (Decapoda) san en order faan Kraaben (Crustaceae). Diar hiar son 15.000 slacher tu. Uk Homern an Poren hiar diar mä tu.
Spruudel
Jongen mei hal swet spruudel, an woksenen brük det uk hal, am det mä en sprit tu miskin, amdat di sprit do ei so bater smääkt.
Fiiw/hf
Ju taol fiiw (röömisk: V) is en natürlik taol än en nomer. Ju kamt eefter e nomer fjauer, man feer e nomer seeks.
Varėna (Lungemeend)
Det Varėna Lungemeend (üüb Liitauisk: Varėnos rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. Det hee 20.844 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Varėna.
Vänern
A Vänern as en sia uun't süüdwaasten faan Sweeden tesken a prowinsen Värmland an Västra Götaland. Hi as 5.519,1 km² grat, an efter Ladogasia an Onegasia uun Ruslun di traadgratst sia uun Euroopa. Auer a Göta-Kanaal as a Vänern mä a Vätternsia ferbünjen.
Uun a Vänern lewe 35 ünlik slacher faan fasker.
Vättern
A Vättern as di naistgratst sia uun Sweeden. Hi as ferbünjen mä di noch grater sia Vänern auer a Göta-Kanaal, an lääpt uf efter a Uastsia auer a Motala ström.
A Vättern as 1886 km² grat, an diarmä a naistgratst sia uun Sweeden, an a elwenstgratst sia uun Euroopa.
Agder (Prowins)
Det Agder Prowins (üüb Noorsk: Agder fylke) as sant de 1. Janewoore 2020 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a süüd faan't lun. Det hee 308.843 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Kristiansand.
Angoche (Steed)
Angoche (Föör 1976: António Enes) as en steed uun a nuurduast faan Mosambik, wat amanbi 1326 km tu a nuurduast faan Maputo leit. Det as at hoodsteed faan det Angoche Distrikt uun det Nampula Prowins. Det hee 89.998 lidj (2007).
Agder (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Aude (Department)
Det Aude Department (üüb Oksitaans: Aude) as ian faan dön tretanj departmenten faan Oksitaanien uun Frankrik. At department leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 377.716 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Carcassonne.
Portmore
Portmore as det naistgratst steed uun Jamaika. At steed leit uun a süüduast faan't lun, twesken Kingston an Spanish Town, uun det Saint Catherine Sarkspal. Det hee 182.153 lidj (2011).
Roystonea
A Roystonea san en plaantenskööl uun det famile faan a Pualmer (Arecaceae). Diar hiar tjiin slacher tu, diar uun a Kariibik waaks.
Slacher
R. altissima – R. borinquena – R. dunlapiana – R. lenis – R. maisiana – R. oleracea – R. princeps – R. regia (Könangpualem) – R. stellata – R. violacea
Ruwenzori-Berger
A Ruwenzori-Berger (of uk: Rwenzori) san mä en hööchde bit at traadhuuchst beragkeed uun Afrikoo. Hat leit üüb a grens tesken at Demokraatisk Republiik Kongo an Uganda üüb a Madelafrikoonsk Gruug. Det beragregiuun as en natsionaalpark an en UNESCO weltarewdial.
Diftong
En Diftong (faan 'tweisis' an φθόγγος 'tuun') as en dobeltuun faan tau ünlik wokaalen uun detsalew silew.
Skriiwiisen för diftongen san ei, au, äu, eu, ai, oi, ui an öödern.
Diftongen kön:
Hiatus
Diftongen san wat ööders üs en Hiatus: Diar fulge uk tau wokaalen üübenööder, man jo wurd ei üs dobeltuun ütjspreegen. Tesken jo tau wokaalen as en onerbreegang (lat. hiatus).
Bispalen: ka'os, ru'iin, re'el, be'eemke
Triftongen
Bi en Triftong fulge trii wokaalen üübenööder. Diar jaft at ei föl bispalen faan:
Lönjkris Neunkirchen
E Lönjkris Neunkirchen as ån foon e krise önj e diiljstoot Saarlönj. E kris läit önjt ååsten foon e diiljstoot. Dåt heet 131.408 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Neunkirchen.
Geografii
E lönjkris heet 2 stääse än 5 gemiine:
Namur (Prowins)
Det Namur Prowins (üüb Fraansöösk: Province de Namur, üüb Holuns: Provincie Namen) as en prowins uun a süüduast faan Belgien. At prowins hee 497.073 lidj (2021). At hoodsteed faan’t prowins as Namur.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee trii arrondissementen:
Uun jodiar trii arrondissementen lei 38 gemeenden:
Spriiken
Dön miast lidj uun't prowins snaake Fraansöösk.
Bäk
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Murad IV.
Murad IV. (üüb Osmaans Türkisk: مراد رابع‎, Murād-ı Rābiʿ; * 27. Jüüle 1612; 8 Febrewoore 1640) wiar faan 10. September 1623 tu san duas a sultaan faan det Osmaans Rik.
Sarzbüttel
Sarzbüttel as en gemiine foont Åmt Mitteldithmarschen önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt ååsten foon e kris. Dåt heet 696 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Tupslööden Stooten faan Mikroneesien
Dön Tupslööden Stooten faan Mikroneesien san en eilunstoot uun a waast faan a Pasiifik. Tu a nuurd lei dön Nuurd-Mariaanen an Guam, tu a uast dön Marshall-Eilunen, tu a süüd leit Papua-Nei-Guinea, tu a süüdwaast Indoneesien an uun a waast Paalau. Det hee 102.843 lidj (2010). At hoodsteed faan’t lun as Palikir.
Mergel
Mergel as en sedimentstian. Hi komt diar ap, huar Tuun of Silt, an tu salew tidj uk Kalk ufloogert woort.
Tupslööden Stooten faan Mikroneesien
Geografii
At lun bestäänt ütj at uastdial faan dön Karoliin-Eilunen.
Mergel
Slacher
Diar san en hialer rä ünlik slacher faan mergel (efter Carl Wilhelm Correns )
Tupslööden Stooten faan Mikroneesien
Iindialing faan Ferwalting
At lun hee fjauer bundesstooten:
Mergel
Nat
Mergel as en wichtag grünjlaag för sement.
Tupslööden Stooten faan Mikroneesien
Histoore
Faan det 16. juarhunert tu 1899 wiar a eilunen dial faan a Filipiinen. A eilunen wurd do tu Tjiisklun ferkeeft. Jaapaan naam jo uun de Iarst Wäältkrich. Dön Ferianigt Stooten naam a eilunen uun de Naist Wäältkrich. Do wurd jo det Trust Territory of the Pacific Islands. At lun wurd 1986 suwereen.
Mergel
Nat
Mergel as uk wichtag uun a büürerei, huar muurag of kleiag grünj ferbeedert wurd skal.
Tupslööden Stooten faan Mikroneesien
Politiik
A stootsbaas faan't lun as a president. A president sant 11. Mei 2019 as David W. Panuelo.
Bütjenpolitiik
Dön Tupslööden Stooten faan Mikroneesien san sant de 17. September 1991 lasmoot faan dön Feriand Natschuunen.
Yola (Spriik)
Det Yola Spriik wiar en spriikwiis faan Ingels, wat iar uun det Wexford Graafskap (üüb Yola: Weisforthe) uun a süüduast faan Irlun spreegen wurd. Det wiar’t spriik faan lidj, wat uun det 12. juarhunert do siidelt an Madelingels spruch. Auer föl juarhunerten hed a spreegern faan detheer spriik bluat letjet kontakt mä dön öler dialen, huar Ingels spreegen wurd, ei lewet Yola dön likedening lütferanringen üüs Ingels mä. At spriik stoorew uun det 19. juarhunert ütj. Üüb't spriik het a nööm faan't spriik ual.
Nai mä't Yola as Fingaalisk, diar uun a uast faan Irlun (Graafskap Fingal) snaaket wurden as.
Sankt Michaelisdonn
Sankt Michaelisdonn as en gemiine foont Åmt Burg-Sankt Michaelisdonn önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt sööden foon e kris. Dåt heet 3399 inboogere (2019).
Yola (Spriik)
Wurden
Taalen
Sankt Michaelisdonn
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Jood
Jood as en cheemisk element mä det ufkörtang I (iar: J) an det atoomnumer 53. Hat as en halogeen. Di nööm komt faan ualgreks „ioeides“ (ιο-ειδής) för „brons“ uf.
Jood as fääst, liaset ham oober gud ap uun Etanool.
Aacht/hf
Ju taol aacht (röömisk: VIII) is en natürlik taol än en nomer. Ju kamt eefter e nomer sääben, man feer e nomer njugen.
Aveyron (Department)
Det Aveyron Department (üüb Oksitaans: Avairon) as ian faan dön tretanj departmenten faan Oksitaanien uun Frankrik. At department leit uun a nuurd faan't regiuun. Det hee 279.168 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Rodez.
Uastpreußen
Uastpreußen wiar en prowins faan't Könangrik Preußen. Det könangrik lai uasten faan't Halag Röömsk Rik, bit di stoot Preußen 1867/71 dial faan't Sjiisk Keiserrik wurd.
Efter a Ööder Weltkriich as Uastpreußen apdiald wurden: Di nuurdelk, sjiisk dial kaam tu Ruslun an as nü det Oblast Kaliningrad, di süüdelk dial kaam tu Poolen.
Iindialang faan Ferwaltang
Uun 1938 hed at prowins 4 regiarangsbesirken, Allenstein, Gumbinnen, Königsberg an Waastpreußen.
Allenstein Regiarangsbesirk A regiarangsbesirk hed ään stäädkreis (Allenstein) an 9 lunkreiser:
Königsberg Regiarangsbesirk A regiarangsbesirk hed ään stäädkreis (Königsberg) an 13 lunkreiser:
Waastpreußen Regiarangsbesirk A regiarangsbesirk hed ään stäädkreis (Elbing) an 5 lunkreiser:
Chifunde (Distrikt)
De Chifunde Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Chifunde) as en distrikt faan det Tete Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurd faan't prowins. Hi hee 155.210 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Chifunde.
Citroën
Citroën es en franzk Autofirma. Di Firma heer altert fan di iinfachst Kraamwain bit tö gurt Luksuswainer di hiile reeg önböören. Bikeent sen fuaral di Traction Avant, dit jest gurt Auto me öndrewen Fuarweelen, di ID/DS me lucht-Ööl-Feđering (Hydropneumātik), di SM me M üs Maserati-V6-Motor, wat di klötig Aarberers iin ön di Werkstairen ek rocht iinstel kür, di 2CV/Dyane, uk üs Kraamwain Fourgonnette bikeent sa üs uk di GS me Fjuurkolben-Boxer fuarn en me Lucht köölet.
Al leenger es di Citroën S.A. en Daachterfirma fan di Peugeot S.A., wat töhop üs Groupe PSA bikeent es. Sa sen forskeligi Modeli lik becht, fuaral bi di Kraamwainern. Di Peugeot Partner jit uk Citroën Berlingo, di Citroën C-Zéro jit uk Peugeot IOn esf..
Elektrowainer
Al ön di niigentiger Jaaren waar ön Frankrik Elektroautos ütskrewen. Diarfan kām Wainer sa üs di Citroën Saxo /Peugeot 104 électrique of di Citroën Berlingo/Peugeot Partner électrique me Maskiinen fan 15,5 kW en Gauhairen ombi 100 km/h. Des Modeli her Nickel-Kadmium-Bateriien, wat ek sa gur wiar üs delings Lithiumbateriien en uk jit di Memory-Efekt keenti. Em kür des ek leer üs em meenti en maast höm uk jit muar diarom bikömeri. Di Laapwai wiar twesken 80 en 150 km, 150 me fuul gur Wel.
Ombi 2010 heer Citroën töhop me Mitsubishi di Mitsubishi I-MiEV/Citroën C-Zéro/Peugeot IOn üttacht en fan 2014 ön forkoopet. Diarfan skel uk di technik fuar di Berlingo II électrique kemen wiis.
Düren (Kris)
E Kris Düren as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt söödååsten foon e diiljstoot, önj di Köln Regiiringsdistrikt. Dåt heet 264.638 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Düren.
Indiiling foon Ferwålting
E kris heet 15 gemiine. 5 deerfoon san stääse:
Vilkaviškis (Lungemeend)
Det Vilkaviškis Lungemeend (üüb Liitauisk: Vilkaviškio rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. Det hee 34.666 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Vilkaviškis.
Chiuta (Distrikt uun Mosambik)
De Chiuta Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Chiuta) as en distrikt faan det Tete Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a uast faan't prowins. Hi hee 103.875 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Manje.
Immenstedt (bei Albersdorf)
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Lönjkris Saarlouis
E Lönjkris Saarlouis as ån foon e krise önj e diiljstoot Saarlönj. E kris läit önjt weesten foon e diiljstoot. Dåt heet 194.319 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Saarlouis.
Geografii
E lönjkris heet 3 stääse än 10 gemiine:
Innlandet (Prowins)
Det Innlandet Prowins (üüb Noorsk: Innlandet fylke) as sant de 1. Janewoore 2020 en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 370.603 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Hamar.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Sediment/sö
Sedimenten sen fiin luas Materiaalen sa üs Sön of Toon, wat jam ön wes Stairen saamli en oflaageri. Dit jit da Sedimentatsioon.
Fan Sedimentatsioon uur uk Weeter riin swaar Sedimenti saki dial, en dit riin Weeter lapt fiiđer.
Fan Sedimentatsjoon ken uk Fortröt kum. Sa kām di machtig Toonfuarkumen ön Neuengamme fan di Stroom Ialev. Diar waar en KZ becht, dat em wat lechter tö Toon fuar Müürstiiner kum kür.
Charlie Chaplin
Charlie Chaplin (* 16. April 1889 woorskiinelk uun London; † 25. Deetsember 1977 uun Corsier-sur-Vevey, Sweits) wiar en britisk schauspeler, regisör, dreibukautoor, schnitmääster, komponist, filmprodusent an koomiker.
Chuuk (Bundesstoot)
De Chuuk Bundesstoot (üüb Ingels: Chuuk State) as een faan dön fjauer bundesstooten uun dön Tupslööden Stooten faan Mikroneesien. Det leit uun a maden faan't lun. Tu a uast leit de Pohnpei Bundestoot an tu a waast de Yap Bundesstoot. De hee 48.654 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundestoot as Weno.
Geografii
A bundesstoot umfaadet en siagebiit, dat faan waast tu uast auer amanbi 660 km an faan nuurd tu süüd ap tu 240 km lingt. San waastermiast lunponkt leit uun't Puluwat-Atol, de uastermiast uun't Lukunor-Atol. Uun a maden faan a bundesstoot as det Chuuk-Atol, diarefter a bundesstoot neemd as. Üüb Moen, uun a uast faan't laguun faan det Chuuk-Atol, leit Weno, a hoodsteed faan a bundesstoot.
Kyjiw/fe
Wat menst dü?
Schafstedt
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Gard (Department)
Det Gard Department (üüb Oksitaans: Gard) as ian faan dön tretanj departmenten faan Oksitaanien uun Frankrik. At department leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 750.776 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Nîmes.
Whisky
En Whisky (uun Irlun an USA skraft'am Whiskey) as en sprit, di faan ünlik slacher kurn maaget woort. Amdat di sprit whisky het mut, skal hi trii juar uun holtfeed ufloogert wurd, an tumanst 40% alkohol hual. Whisky woort fööraal uun Skotlun, Irlun, USA an Kanada maaget.
Nööm
Di nööm komt faan't skots-geelisk uf: uisge beatha (ütjspreegen: [ɯʃkʲe 'bɛha]), of uk faan't iirsk: uisce beatha (ütjspreegen: ischke baha), an det ment leewentsweeder.
Kurn
Whisky woort fööraal faan bere maaget, auer bere föl starken häält, diar tu soker woort. An bere wääkst uk gud uun nuurdelk lunen. Man uk meis, roog an wiaten woort brükt. Uun ööder lunen uk heewer, bokwiaten, ris, kinoa of hirse.
Osman II.
Osman II. (üüb Osmaans Türkisk: عثمان ثانى‎ ‘Osmān-i sānī; * 3. Nofember 1604; † 20. Mei 1622) wiar faan 26. Febrewoore 1618 tu san duas a sultaan faan det Osmaans Rik.
Hortensien
Hortensien (Hydrangea) san en plaantenskööl uun det famile faan a Hortensienplaanten (Hydrangeaceae). Enkelt slacher an suurten san guardplaanten.
Slacher
H. anomala – H. arborescens – H. aspera – H. bretschneideri – H. candida – H. caudatifolia – H. chinensis – H. chungii – H. cinerea – H. coacta – H. coenobialis – H. davidii – H. dumicola – H. gracilis – H. heteromalla – H. hirta – H. hypoglauca – H. integrifolia – H. involucrata – H. kawakamii – †H. knowltonii – H. kwangsiensis – H. kwangtungensis – H. lingii – H. linkweiensis – H. longifolia – H. longipes – H. macrocarpa – H. macrophylla – H. mangshanensis – H. paniculata – H. petiolaris – H. quercifolia – H. radiata – H. robusta – H. sargentiana – H. scandens – H. seemannii – H. serrata – H. serratifolia – H. stenophylla – H. strigosa – H. stylosa – H. sungpanensis – H. xanthoneura – H. zhewanensis
Tiin/hf
Ju taol tiin (röömisk: X) is en natürlik taol än en nomer. Ju kamt eefter e nomer njugen, man feer e nomer älef.
Pula
Pula (üüb Italjeens: Pola) as det gratst steed uun Istrien, Kroaasien. Det leit uun a süüd faan't graafskap. Det hee 52.220 lidj (2021).
Ennepe-Ruhr-Kreis
Di Ennepe-Ruhr-Kreis as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önj e mal foon e diiljstoot, önj di Arnsberg Regiiringsdistrikt. Dåt heet 324.106 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Schwelm.
Lunkreis Wittmund
Di Lunkreis Wittmund as en lunkreis uun Uastfresklun. Diar hiar uk tau uastfresk eilunen mä tu. Sin kreisstääd as Wittmund.
Ennepe-Ruhr-Kreis
Indiling foon Ferwålting
E kris heet 9 gemiine. Ål deerfoon san stääse.
Lunkreis Wittmund
Gemeenen
Iinwenertaalen faan di.
Ianhaidsgemeenen
Samtgemeenen mä uunslööden gemeenen ( * Diar sat at ferwaltang)
Kosrae (Bundesstoot)
De Kosrae Bundesstoot (üüb Ingels: Kosrae State) as een faan dön fjauer bundesstooten uun dön Tupslööden Stooten faan Mikroneesien. De hee 6616 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundestoot as Lelu.
Iindialing faan Ferwalting
A bundesstoot hee fjauer munisipaliteeten:
Ficus rubiginosa
A Ficus rubiginosa as en buum an en plaantenslach uun det skööl faan a Fiigen (Ficus). Hi komt eegentelk faan Uastaustraalien, wääkst daalang oober uk t.b. üüb a Kanaaren.
Arenga
A Arenga san en plaantenskööl uun det famile faan a Pualmer (Arecaceae). Diar hiar son 25 slacher tu, diar uun Süüduastaasien an Austraalien waaks.
Slacher
A. australasica – A. brevipes – A. caudata – A. distincta – A. engleri – A. hastata – A. hookeriana – A. listeri – A. longicarpa – A. longipes – A. micrantha – A. microcarpa – A. mindorensis – A. obtusifolia – A. pinnata (Sokerpualem) – A. plicata – A. porphyrocarpa – A. retroflorescens – A. ryukyuensis – A. talamauensis – A. tremula – A. undulatifolia – A. westerhoutii – A. wightii
Müürswin (order)
Müürswin (Isopoda) san en order faan Kraaben (Crustaceae) uun det klas faan a Malacostraca. Jo san tesken 0,3 mm an knaap 50 cm grat an haa üüb arke sidj sööwen bianer. Likes dat jo tu a kraaben hiar, lewe enkelt slacher oober uun ääg. Man jo skel det wiat haa, amdat hör kimen ei iindrüge.
Iindialang
Diar san wel son 10.000 slacher uun amanbi 120 familin, diar uun 10 onerordern tuupfaadet wurd:
Zarasai (Lungemeend)
Det Zarasai Lungemeend (üüb Liitauisk: Zarasų rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. Det hee 14.915 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Zarasai.
Larry Coryell
Uun sin loong musiikerleewent hää Larry Coryell tuupspelet mä Gary Burton, Herbie Mann, Jim Pepper, John McLaughlin, Miroslav Vitouš, Wolfgang Dauner, Volker Kriegel, Randy Brecker, Alphonse Mouzon, Philip Catherine, Charles Mingus, Stéphane Grappelli, Niels-Henning Ørsted Pedersen, Paco de Lucía, Al Di Meola, Badi Assad, John Abercrombie, Biréli Lagrène, Elios Ferré, Andreas Dombert, Paulo Morello, Helmut Kagerer.
Nowgorod Guwernement
Det Nowgorod Guwernement (üüb Rüs: Новгоро́дская губе́рнія of Новгоро́дская губе́рния Novgoródskaja gubérnija) wiar faan 1727 tu 1918 ian faan a guwernementen faan det Rüs Keiserrik an det Rüs SFSR. Uun a nuurd lai det Olonets Guwernement, uun a uast det Wologda Guwernement an det Jaroslawl Guwernement, uun a süüduast det Twer Guwernement, uun a süüdwaast det Pskow Guwernement an uun a waast det St. Petersburg Guwernement. Det hed 1.367.022 lidj (1897).
Iindialing faan Ferwalting
At guwernement hed elwen kreiser:
Iaan
De Taal Iaan ooder Jaan (röömsk: I) es en natiirli Taal en en Nummer. Hi komt noa de Nummer Null en feer de Nummer Tau.
Alytus
Alytus as det seekstgratst steed an en steedgemeend (üüb Liitauisk: Miesto Savivaldybė) uun Liitauen. Det leit uun a süüd faan't lun. Det hee 49.895 lidj (2010). At steed as uk at hoodsteed faan det Alytus Lungemeend, uk wan det nian dial faan't lungemeend as.
Schalkholz
Schalkholz as en gemiine foont Åmt Kirchspielslandgemeinden Eider önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt nordååsten foon e kris. Dåt heet 585 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Harry S. Truman
Harry S. Truman (* 8. Mei 1884 uun Lamar, Missouri; † 26. Deetsember 1972 uun Kansas City, Missouri) wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det Demokraatisk Partei an faan 1945, efter Franklin Delano Roosevelt san duas, tu 1953 de 33. president faan dön Ferianigt Stooten. Tuföör wiar hi oner-president an fertreed twesken 1935 an 1945 a bundestoot Missouri uun det US-Senaat.
Guardhortensie
At Guardhortensie (Hydrangea macrophylla) of Büürenhortensie, of ianfach Hortensie as en plaantenslach uun det skööl faan a Hortensien (Hydrangea). Hat komt eegentelk faan Jaapan, man woort daalang uun Madeleuroopa üs guardplaant aptaanj. Diar jaft at flook suurten faan, diar ünlik klöören uunnem kön.
Gers (Department)
Det Gers Department (üüb Oksitaans: Gers) as ian faan dön tretanj departmenten faan Oksitaanien uun Frankrik. At department leit uun a waast faan't regiuun. Det hee 191.439 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Auch.
John F. Kennedy
John Fitzgerald „Jack“ Kennedy (* 29. Mei 1917 uun Brookline, Massachusetts; † 22. Nofember 1963 uun Dallas, Texas), wiar en US-ameerikoons poliitiker faan det Demokraatisk Partei an faan 1961 tu 1963 de 35. president faan dön Ferianigt Stooten. Hi wiar 1963 uun en atentaat ambroocht. A beeftgrünjer faan san duas san tu daaling uun a meeningen faan lidj amstreden.
Poreč
Poreč (üüb Italjeens: Parenzo) as det naistgratst steed uun Istrien, Kroaasien. Det leit uun a waast faan't graafskap. Det hee 16.607 lidj (2021).
Gütersloh (Kris)
E Kris Gütersloh as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt norden foon e diiljstoot, önj di Detmold Regiiringsdistrikt. Dåt heet 364.938 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Gütersloh.
Lönjkris St. Wendel
E Kris St. Wendel as ån foon e krise önj e diiljstoot Saarlönj. E kris läit önjt norden foon e diiljstoot. Dåt heet 87.007 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as St. Wendel.
Møre og Romsdal (Prowins)
Det Møre og Romsdal Prowins (üüb Noorsk: Møre og Romsdal fylke) as en prowins uun Noorweegen. At prowins leit uun a waast faan't lun. Det hee 265.544 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Molde.
Lönjkris St. Wendel
Geografii
E lönjkris heet iinj stää (St. Wendel) än 7 gemiine:
700
700 wiar det letst juar faan det 7. juarhunert.
Møre og Romsdal (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
700
Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen
ünbekäänd dootem
801
801 wiar det iarst juar faan det 9. juarhunert.
700
Störwen
ünbekäänd dootem
Macanga (Distrikt)
De Macanga	Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Macanga) as en distrikt faan det Tete Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 200.288 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Furancungo.
Haute-Garonne
Det Haute-Garonne Department (üüb Oksitaans: Nauta Garona) as ian faan dön tretanj departmenten faan Oksitaanien uun Frankrik. At department leit uun a süüdwaast faan't regiuun. Det hee 1.424.864 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Toulouse.
Ibrahim (Osmaans Rik)
Ibrahim (üüb Osmaans Türkisk: ابراهيم‎; üüb Türkisk: İbrahim; * 5. Nofember 1615; † 18. August 1648) wiar faan 8. Febrewoore 1640 tu sin 8. August 1648 ufsaating sultaan faan det Osmaans Rik.
Magoé (Distrikt)
De Magoé Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Magoé) as en distrikt faan det Tete Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't prowins. Hi hee 91.313 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Mpheende.
Tau/ha
De Taal Tau (röömsk: II) es en natiirli Taal en en Nummer. Hi komt noa de Nummer Iaan en feer de Nummer Tree.
Rovinj
Rovinj (üüb Italjeens: Rovigno; üüb Istriootisk: Ruvèigno of Ruveîgno) as det traadgratst steed uun Istrien, Kroaasien. Det leit uun a waast faan't graafskap. Det hee 12.968 lidj (2021).
Göta-Kanaal
A Göta-Kanaal as en weederwai faan a Vänernsia uun Sweeden troch a Vätternsia hen tu a Uastsia. Hi as 190,5 kilomeetern lung, an ferlääpt dialwiis troch natüürelk sian. Di eegentelk kanaal as 87,3 kilomeetern lung, an uun a juaren 1810 bit 1832 faan sweedsk soldooten grobet wurden. Diarbi gongt'at auer 58 slüüsen.
Det ferbinjang tu a Nuurdsia ferlääpt auer a Vänern, Trollhätte-Kanaal an Göta älv deel tu Göteborg bi't Kattegat. Det hialer ferbinjang faan Nuurd- tu Uastsia swäärs troch Süüdsweeden as 390 kilomeetern lung.
Schlichting (Dithmjarsche)
Schlichting as en gemiine foont Åmt Kirchspielslandgemeinden Eider önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt norden foon e kris. Dåt heet 236 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Tree
De Taal Tree (röömsk: III) es en natiirli Taal en en Nummer. Hi komt noa de Nummer Tau en feer de Nummer Schtjuur.
Asteliaceae
A Asteliaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Spargeloortagen (Asparagales). Jo waaks fööraal uun Nei-Sialun an Nei-Guinea, oober uk widjer uun't waasten üüb Réunion of efter uasten üüb Hawaii. Diar hiar trii (of sjauer) sköölen mä amanbi 37 slacher tu.
Dôa (Distrikt)
De Dôa Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Dôa) as en distrikt faan det Tete Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüduast faan't prowins. Hi hee 87.913 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Dôa.
Histoore
A distrikt wurd 2013 grünlaanjen. Iar wiar det dial faan det Mutarara Distrikt.
Desmond Tutu
Desmond Mpilo Tutu (* 7. Oktuuber 1931 uun Klerksdorp, Süüdaafrika, † 26. Detsember 2021) wiar en süüdaafrikoons anglikaans geistelkmaan an menskenrochtmaan. Hi wiar faan 1986 tu 1996 ertsbaskop faan Kaapsteed an priimas faan det Church of the Province of South Africa. För sin menskenrochtaktiwiteeten wurd hi 1984 mä de Nobelpris för Frees ütjteeknet. Faan 1995 tu 1998 wiar hi föörmaan faan det süüdaafrikoons Woorhaids- an Fersööningskomischuun.
Pohnpei (Bundesstoot)
De Pohnpei Bundesstoot (üüb Ingels: Pohnpei State) as een faan dön fjauer bundesstooten uun dön Tupslööden Stooten faan Mikroneesien. De hee 36.196 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundestoot as Kolonia.
Iiindialing faan Ferwalting
A bundesstoot hee seeks munisipaliteeten:
Zhuang spriak
Zhuang (aanj nööm Vahcuengh, Vaƅcueŋƅ of Sawndip 话壮, ) as en saamelnööm för en hialer rä spriakwiisen faan't Zhuang fulk uun Sjiina. A miast spreegern lewe uun't autonoom regiuun Guangxi, huar Zhuang uk amtspriak as. Hat as en gudkäänd spriak, diar uun skuulen onerracht woort.
Zhuang hiart tu a Tai-Kadai spriaken an as nai mä Thai an Lao.
Weensdi
Weensdi as e däi foon e waag twasche Täisdi än Törsdi. E noome foon e däi kamt foon Üüljfrasch wōdensdei, unti "däi foon Odin", huum e good foont waasen, e dachtkunst än e krich uner da üülje Germaane wus. E noome wus en laanouerseeting foon di Latinsche noome dīes Mercuriī. Önj da mååste lönje önj Euroopa as Weensdi di treede däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da Feriinde Stoote, as et di fiirde däi foon e waag.
Ellen Johnson Sirleaf
Ellen Johnson Sirleaf (* 29. Oktuuber 1938 uun Monrovia) wiar faan 2006 tu 2018 presidentin faan Libeeria. Hat wiar det iarst wüf, diar troch en wool det amt faan en stootsbaas uun Aafrika fing. 2011 fing hat a Nobelpris för Frees.
805
805 wiar det füft juar faan det 9. juarhunert.
Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen
ünbekäänd dootem
Lot (Department)
Det Lot Department (üüb Oksitaans: Òlt) as ian faan dön tretanj departmenten faan Oksitaanien uun Frankrik. At department leit uun a nuurd faan't regiuun. Det hee 174.232 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Cahors.
Katrineholm
Katrineholm as jü treedgrutst stää önj e Prowins Södermanland, Swärik. E stää läit önjt weesten foon e prowins. Dåt heet 24.447 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon di Katrineholm Komuun.
Seretse Khama
Sir Seretse Goitsebeng Maphiri Khama (* 1. Jüüle 1921 uun Serowe; † 13. Jüüle 1980 uun Gaborone) wiar faan 1966 tu 1980 de iarst president faan Botsuana.
Blandfordia
A Blandfordia san det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a Blandfordiaceae. Jo hiar tu a Spargeloortagen (Asparagales) an waaks uun Uast-Austraalien. At jaft man sjauer slacher. Uun Austraalien het jo Christmas Bells (Julklooken).
Swäämkraaben
Swäämkraaben (Portunidae) san en famile faan Kraaben (Crustaceae) uun det order faan a Tjiinbiankraaben (Decapoda).
Sköölen
Achelous – Arenaeus – Atoportunus – Callinectes – Caphyra – Carcinus – Carupa – Carupella – Catoptrus – Cavoportunus – Charybdis – Coelocarcinus – Cronius – Cycloachelous – Echinolatus – Euphylax – Gonioinfradens – Kume – Laleonectes – Libystes – Liocarcinus – Lissocarcinus – Lupella – Lupocyclus – Monomia – Nectocarcinus – Neptunus – Ovalipes – Pele – Podophthalmus – Portumnus – Portunus – Richerellus – Sanquerus – Scylla – Thalamita – Thalamitoides – Xaiva
Connacht
Connacht (ual ingelsk skriiwwiis Connaught; iirsk: Connachta, Lun faan Conn sin efterkemen) as det nuurdwaastelk regiuun faan't Republiik Irlun. Hat as 17.713 km2 grat an diar wene gud 550.000 minsken (Stant:2016). At gratst stääd diar as Galway.
Heinsberg (Kris)
E Kris Heinsberg as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt söödweesten foon e diiljstoot, önj di Köln Regiiringsdistrikt. Dåt heet 255.555 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Heinsberg.
Törsdi
Törsdi as e däi foon e waag twasche Weensdi än Fraidi. E noome foon e däi kamt foon Üüljfrasch thunersdei, unti "däi foon Thor", huum e good foont wääder uner da üülje Germaane wus. E noome as en laanouerseeting foon di Latinsche noome dies Iovis. Önj da mååste lönje önj Euroopa as Törsdi di fiirde däi foon e waag, ouers önj same lönje, tum baispal önj da Feriinde Stoote, as et di füfte däi foon e waag.
Schtjuur
De Taal Schtjuur (röömsk: IV) es en natiirli Taal en en Nummer. Hi komt noa de Nummer Tree en feer de Nummer Fiuw.
Yap (Bundesstoot)
De Yap Bundesstoot (üüb Ingels: Yap State) as een faan dön fjauer bundesstooten uun dön Tupslööden Stooten faan Mikroneesien. De hee 11.377 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundestoot as Colonia.
Herford (Kris)
E Kris Herford as ån foon e krise önj e diiljstoot Nordrhin-Weestfåålen. E kris läit önjt nordååsten foon e diiljstoot, önj di Detmold Regiiringsdistrikt. Dåt heet 250.578 inboogere (2019). E hoodstää foon e kris as Herford.
Kankan (Prefektüür)
Det Kankan Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture de Kankan) as en prefektüür faan det Kankan Regiuun faan Guinea. Det hee 473.359 lidj (2014). At hoodsteed faan't prefektüür as Kankan.
Olonets Guwernement
Det Olonets Guwernement (üüb Rüs: Оло́нецкая губе́рнія of Оло́нецкая губе́рния Olónetskaja gubérnija) wiar faan 1801 tu 1922 ian faan a guwernementen faan det Rüs Keiserrik an det Rüs SFSR. Uun a nuurd an nuurduast lai det Archangelsk Guwernement, uun a süüduast det Wologda Guwernement, uun a süüd det Nowgorod Guwernement an det St. Petersburg Guwernement an uun a waast de Ladoga Sia an Finlun. Det hed 364.156 lidj (1897). At hoodsteed faan't guwernement wiar Petrosawodsk.
Iindialing faan Ferwalting
At guwernement hed sööwen kreiser: