cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kasachisk spriak
Kasachisk woort mä en betj feranert kyrilisk alfabeet skrewen. Bit 2025 skal det oober amsteld wurd tu't latiinsk alfabeet. Kasachen uun Sjiina, Iraan of Afghanistan brük det araabisk alfabeet.
Hoodwurden
Kasachisk hoodwuurden haa sööwen kaasen
Pronoomen
Dön posesiw pronoomen san sufiksen (t.b. кітаб kitab „buk“):
Kontiolahti
Kontiolahti as det seekstgratst steed uun't Lunskap Nuurdkareelien uun Finlun. At steed leit uun a maden faan't lunskap. Det hee 3357 lidj (2020).
Kiribaati
Geografii
At lun leit uun Mikroneesien. Det bestäänt ütj trii sköölen faan eilunen: det Gilbert Skööl, det Line Skööl an det Phoenix Skööl.
Iindialing faan Ferwalting
Dön bewenet eilunen haa eilunriader:
Banaba Eilun
Tarawa Eilun
North Gilbert Eilunen
Central Gilbert Eilunen
South Gilbert Eilunen
Phoenix Eilunen
Bjarosa (Distrikt)
De Bjarosa Distrikt (üüb Witjrüs: Бяро́заўскі раё́н Biarózaŭski rajón, üüb Rüs: Берёзовский райо́н Berjózovskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 66.988 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Bjarosa.
Histoore
Föör September 1939 wiar’t gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen.
Kiribaati
Iindialing faan Ferwalting
Line Eilunen
Rostow bi a Don
Rostow bi a Don (🇷🇺, Rostow-na-Donu) as en gratstääd uun Ruslun naibi't Sia faan Asow. Hat as hoodstääd faan't Prowins (Oblast) Rostow uun Süüdruslun, an diar wene muar üs ian miljoon minsken. Wan dü a föörstääden märeegenst, san't sogoor muar üs tau miljoonen.
Imerintsiatosika
Imerintsiatosika as det njüügenstgratst steed uun Madagaskar. At steed leit uun a maden faan't lun, uun det Itasy Regiuun. Det hee 69.953 lidj (2018).
Kiribaati
Iindialing faan Ferwalting
Föör suwereniteet hed at lun seeks distrikten:
Histoore
Austroneesisk fölker, diar faan dön Salomoonen-Eilunen of Wanuaatuu kaam, bewenet a eilunen sant muar juardüüsenen. Det Kiribaati folk kaam hög tidj twesken 3000 f. Kr. an 1300 e. Kr uun. Leeder iinfaaler faan Samoa an Tonga feerd polyneesisk elementen an iinfaaler faan Fidschi melaneesisk elementen iin. Freien twesken lidj faan dön ünlik sköölen feerd tu’n folk, diar homogeen uun ütjsen, spriik an traditschuunen as.
Kiribaati wurd uun det 19. juarhunert dön Gilbert-Eilunen, efter koptein Thomas Gilbert, diar mä de ütjfinjer James Cook sailet hed, neemd. At lun 1892 wurd tup mä dön Ellice-Eilunen (Tuwaalu faan daaling) tu'n britisk protektoraat (üüs Gilbert- an Ellice-Eilunen) ferklaaret. Dialen faan a eilunen wurd uun de Naist Wäältkrich faan a Jaapaanern besaat. At lun wurd 1979 suwereen.
Politiik
At lun as en parlamentaarisk republiik. At stootsboowerhood as a president. A president faan't lun sant 11. Marts 2016 as Taneti Maamau.
Bütjenpolitiik
Kiribaati as sant 14. September 1999 lasmoot faan dön Feriand Natschuunen. Det as uk sant 1979 lasmaat faan det Commonwealth of Nations.
Nova Scotia/hf
Nova Scotia is ian foon e prowinse foon Kanada. Dat heet 971.395 jude (2019). E häädstää foon e prowins is Halifax.
Kungsbacka (Komuun)
Det Kungsbacka Komuun (üüb Sweedsk: Kungsbacka kommun) as ian faan a komuunen uun det Halland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 84.395 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Kungsbacka.
Reutlingen (Lönjkris)
E Lönjkris Reutlingen as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önj e mal foon e diiljstoot, önj di Tübingen Regiiringsdistrikt. Dåt heet 287.034 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Reutlingen.
Stanisław II. August
'''Stanisław II. August' (bäären: Stanisław Antoni Poniatowski''; * 17. Janewoore 1732 uun Wołczyn, Poolen-Liitauen; † 12. Febrewoore 1798 uun Sankt Petersburg, Rüs Keiserrik) wiar faan 1764 tu 1795 köning faan Poolen an gratfürst faan Liitauen.
Rhein-Neckar-Kreis
E Rhein-Neckar-Kreis as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önjt nordweesten foon e diiljstoot, önj di Karlsruhe Regiiringsdistrikt. Dåt heet 548.355 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Heidelberg.
Nord-Ouest (Department uun Haiti)
Det Nord-Ouest Department (üüb Fraansöösk: Le département du Nord-Ouest, üüb Haitiaans: Nòdwès) as ian faan dön tjiin departmenten uun Haiti. Det hee 662.777 lidj (2009). At hoodsteed faan’t department as Port-de-Paix.
Iraans kalender
<div style="border:solid #ccc; background: #fff; border-width: 1px 3px 3px 1px; text-align: center; padding-top:3px; float:; font-size: smaller; line-height: 1.3; margin-left:1em; margin-right: 4px; width: 15em"> Dootem efter a Iraans kalender:
(= )
Nord-Ouest (Department uun Haiti)
Iindialing faan Ferwalting
At department hee trii arrondissementen:
Iraans kalender
[ [ aktualisiare] ]
Di Iraans kalender, of uk Dschalālikalender (näämd efter Dschalal ad-Dawlah Malik Schah, 1055–1092) woort sant 1925 üs amtelk kalender uun a Iraan brükt, leeder uk uun Afghaanistaan.
Hi racht ham efter at sanjuar an begant tu Nouruz (wosbegan). Det juar hää 365 daar an uun skregeljuaren 366 daar. A muuner haa 31, 30 of 29 daar. A skregeljuaren san oober ööders ferdiald üs bi a Gregoriaans kalender, an diaram ferspring a daar leewen ans am ään dai tu föören of tu bääften.
Di neimuudis Iraans kalender gongt üüb di Nouruz-Nameh-Kalender faan't juar 1079 turag, di salew üüb a zoroastrisk kalender apbaut.
Det tidjreegnang begant mä't ütjwaanrang (Hidschra) faan a profeet Mohammed faan Mekka tu Medina. Sodenang wiar faan a 21. Maarts 2007 bit 19. Maarts 2008 efter a Iraans kalender det juar 1386. För dooten tesken a 1. Janewoore an a 20. Maarts skel 622 juar faan a Gregoriaans kalender uftaanj wurd, för dooten tesken a 21. Maarts an a 31. Detsember 621 juar.
A muuner
A nöömer kem faan't ualpersisk uf, uun Afghaanistaan wurd nöömer faan 12 stäärbilen brükt.
Pinsk (Steed)
Pinsk (üüb Witjrüs: Пінск Pinsk, üüb Rüs: Пинск Pinsk, üüb Ukrainisk: Пинськ Pyns'k, üüb Poolsk: Pińsk, üüb Jidisk: פינסק‎ Pinsk, üüb Liitauisk: Pinskas) as en steed uun a süüd faan Witjruslun, uun det Brest Prowins, bi a grens tu Ukraine. Det as at hoodsteed faan det Pinsk Distrikt.
Elatiif
En elatiif (ingelsk: absolute superlative) as en oort an wiis, am en adjektiif en huugen wäärs tu dun.
Normoolerwiis san diar trii wäärser faan en adjektiif: Wan dü nü oober sai wel, hi of hat as so smok, det as goorei tu fergliken, do namst dü di Di elatiif woort uk brükt, am ironii ütjtutraken:
Uun't Huuchsjiisken namt am flooksis föörsilwen, am en elatiif ütjtutraken:
Uk uun't Araabisk spriak komt di elatiif föör.
Hyperlatiif
Nai mä en elatiif as di hyperlatiif. Det as en komparatjuun, wat eegentelk ünmögelk as, man likes brükt woort, am det eegenoort düütelker tu maagin:
San Andrés y Sauces
San Andrés y Sauces (uk: Villa y Ciudad de San Andrés y Sauces) as ian faan 14 gemeenen üüb det kanaarisk eilun La Palma (Spoonien). Hat leit uun't nuurduasten faan't eilun.
Ouémé
Wat menst dü?
Britisk Teritoorium uun a Indisk Oosean
At Britisk Teritoorium uun a Indisk Oosean (ingelsk: British Indian Ocean Territory) as en bütjenlun faan't Ferianagt Könangrik. Hat amfaadet a Chagos-Eilunen. Jo lei uun't süüden faan a Malediiwen.
Eilunen
Tu a Chagos-Eilunen hiar sööwen atolen mä 60 eilunen. Bluas det gratst eilun Diego Garcia as bewenet. Hat as faan't Ferianagt Könangrik tu a USA ferpacht wurden, an diar stäänt en grat militeerstatjuun mä en huuwen an amanbi 3.500 soldooten. Ööders wenet diar näämen. Jo ual iinwenern, a Chagosioonern san amsiidelt wurden tu a Seschelen, Mauritsius an Gratbritanien.
Nunavut/hf
Nunavut is ian foon de tree'e teritoorie öön Canada. Dat heet 38.780 jude (2019). E häädstää foon't teritoorium is Iqaluit.
Drahitschyn (Distrikt)
De Drahitschyn Distrikt (üüb Witjrüs: Драгі́чынскі раё́н Drahíčynski rajón, üüb Rüs: Дроги́чинский райо́н Drogíčinskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 42.948 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Drahitschyn.
Histoore
Föör September 1939 wiar’t gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 üüs dial faan det Pinsk Prowins grünjlaanjen. Det wurd 8. Janewoore 1954 dial faan det Brest Prowins.
Rottweil (Lönjkris)
E Lönjkris Rottweil as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önjt sööden foon e diiljstoot, önj di Freiburg Regiiringsdistrikt. Dåt heet 139.878 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Rottweil.
Laholm (Komuun)
Det Laholm Komuun (üüb Sweedsk: Laholms kommun) as ian faan a komuunen uun det Halland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 25.903 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Laholm.
ISO 3166-2:CY
Anmerkung
Die Codes berücksichtigen immer noch (2018) einschließlich die Türkische Republik Nordzypern. Die dortige international nicht anerkannte Republik hat eine neue Gliederung in fünf Distrikte vorgenommen, die aber bisher in der ISO 3166-2 für die Türkei keine Änderung vorgenommen wurde, und für die bisher auch keine neue Kennzeichnung für ein unabhängiges Nordzypern beantragt wurde: Für Nordzypern gilt somit weiterhin die bisherige Einordnung in "CY".
Québec (Prowins)/hf
Québec is ian foon e prowinse foon Kanada. Dat heet 8.484.965 jude (2019). E häädstää foon e prowins is Québec.
Akelei
At (Gewöönelk) Akelei (Aquilegia vulgaris) as en plaantenslach uun det skööl faan a Akelein (Aquilegia). Miast san jo brons, kön oober uk ööder klöören haa.
Baranawitschy (Steed)
Baranawitschy (üüb Witjrüs: Бара́навічы [baˈranavʲitʂɨ] Baránavičy, üüb Rüs: Бара́новичи Baránoviči, üüb Poolsk: Baranowicze, üüb Liitauisk: Baranovičiai, üüb Jidisk: באראנאוויטש‎ Baranovitsh) as en steed uun a waast faan Witjruslun, uun det Brest Prowins. Det hee 168.240 lidj (2009).
Okayama (Prefektüür)
Det Okayama Prefektüür (üüb Jaapaans: 岡山県 Okayama-ken) as ian faan a prefektüüren uun det Chūgoku Regiuun faan Jaapaan. Det hee 1.899.739 lidj (2018). At hoodsteed faan't prefektüür as Okayama.
Iindialing faan Ferwalting
At prefektüür hee 15 steeden.
Det hee 10 lunkreiser.
Varberg (Komuun)
Det Varberg Komuun (üüb Sweedsk: Varbergs kommun) as ian faan a komuunen uun det Halland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 64.601 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Varberg.
Artvin (Prowins)
Det Artvin Prowins (üüb Türkisk: Artvin ili, üüb Georgisk: ართვინის პროვინცია Artwinis p’rovintsia; üüb Laasisk: ართვინიშ დობადონა Artwiniş dobadona) as en prowins, wat uun det Uastanatoolien Regiuun an det Suart-Sia Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 170.875 lidj (2020).
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Histoore
Faan 1878 tu 1918 wiar at miast faan't lun faan det Artvin Prowins faan nü dial faan det Rüs Keiserrik. Faan 1918 tu 1921 wiar det dial faan det Demokraatisk Republiik faan Georgien. 1921 wurd at prowins weler dial faan a Türkei.
Akelein
Akelein (Aquilegia) san en plaantenskööl uun det famile faan a Ranunculaceae. Diar hiar son 70 bit 75 slacher tu.
Slacher
A. alpina – A. amaliae – A. apuana – A. aradanica – A. aragonensis – A. atrata – A. atrovinosa – A. atwoodii – A. aurea – A. ballii – A. baltistanica – A. baluchistanica – A. barbaricina – A. barnebyi – A. barykinae – A. bernardii – A. bertolonii – A. blecicii – A. borodinii – A. brevistyla – A. buergeriana – A. canadensis – A. cazorlensis – A. champagnatii – A. chaplinei – A. chitralensis – A. chrysantha – A. coerulea – A. colchica – A. confusa – A. cossoniana – A. cymosa – A. daingolica – A. desertorum – A. desolaticola – A. dichroa – A. dinarica – A. discolor – A. dumeticola – A. ecalcarata – A. einseleana – A. elegantula – A. eximia – A. flabellata – A. flavescens – A. formosa – A. fragrans – A. ganboldii – A. gegica – A. glandulosa – A. gracillima – A. grata – A. grubovii – A. guarensis – A. hebeica – A. hinckleyana – A. hirsutissima – A. hispanica – A. holmgrenii – A. incurvata – A. iulia – A. japonica – A. jonesii – A. kamelinii – A. kansuensis – A. karatavica – A. karelinii – A. kitaibelii – A. kozakii – A. kubanica – A. kurramensis – A. lactiflora – A. laramiensis – A. longissima – A. lucensis – A. magellensis – A. maimanica – A. marcelliana – A. meridionalis – A. micrantha – A. microcentra – A. microphylla – A. montsicciana – A. moorcroftiana – A. nakaoi – A. navajonis – A. nemoralis – A. nevadensis – A. nigricans – A. nikolicii – A. nivalis – A. nivea – A. nugorensis – A. nuragica – A. ochotensis – A. olympica – A. ophiolithica – A. oreophila – A. ottonis – A. oxysepala – A. pancicii – A. parviflora – A. pubescens – A. pubiflora – A. pyrenaica – A. reuteri – A. rockii – A. saxifraga – A. saximontana – A. scopulorum – A. shockleyi – A. sibirica – A. sicula – A. skinneri – A. sternbergii – A. subscaposa – A. tianschanica – A. transsilvanica – A. turczaninowii – A. tuvinica – A. vicaria – A. viridiflora – A. viscosa – A. vitalii – A. vulgaris – A. xinjiangensis – A. synakensis – A. yabeana – A. yangii
Saskatchewan/hf
Saskatchewan is ian foon e prowinse foon Kanada. Dat heet 1.174.462 jude (2019). E häädstää foon e prowins is Regina.
Darnytsja (Distrikt)
De Darnytsja Distrikt (üüb Ukrainisk: Да́рницький райо́н Dárnyts'kyj rajón) as en distrikt uun at steed Kyjiw uun't Ukraine. A distrikt leit uun a uast faan de Dnipro Struum. Det hee 347.085 lidj (2020).
Ferkiar
Boonhoofer faan det Kyjiw Metro (Liinje M3) uun a distrikt san:
Blä Iisenhud
A Blä Iisenhud (Aconitum napellus) as en plaantenslach uun det famile faan a Ranunculaceae. Aal a plaantendialen san böös giftag. Diar as Protoanemonin uun.
Hantsawitschy (Distrikt)
De Hantsawitschy Distrikt (üüb Witjrüs: Га́нцавіцкі раё́н Háncavicki rajón, üüb Rüs: Ганце́вичский райо́н Gancévičskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 31.170 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Hantsawitschy.
Histoore
A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen. Ap tu 1954 wiar det dial faan det Pinsk Prowins. A distrikt wurd 8. Janewoore 1954 dial faan det Brest Prowins.
Ilomantsi
Ilomantsi as det sööwenstgratst steed uun't Lunskap Nuurdkareelien uun Finlun. At steed leit uun a uast faan't lunskap. Det hee 2489 lidj (2020).
Yukon (Teritoorium)/hf
Yukon is ian foon de tree'e teritoorie öön Kanada. Dat heet 40.854 jude (2019). E häädstää foon't teritoorium is Whitehorse.
Wotisk spriak
At Wotisk spriak as en finno-ugrisk spriak uun Nuurdwaastruslun, diar knaap noch brükt woort. Hat as nai mä eestnisk. Di aanj nööm as vad’d’alain. At jaft nian skraftspriak.
Oka (Distrikt)
De Oka Distrikt (üüb Rüs: Оки́нский райо́н Okínskij rajón; üüb Burjaatisk: Ахын аймаг Achyn ajmag) as en distrikt uun't Republiik Burjaatien, Rüslun. A distrikt leit uun a waast faan't republiik. Uun a nuurd leit det Irkutsk Prowins, uun a uast de Tunka Distrikt, uun a süüd at Mongolei an uun a waast at Republiik Tuwa. Det hee 5464 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Orlik.
Wotisk spriak
Diar wiar ans sjauer spriakwiisen, huar trii faan al ütjstürwen san:
Oka (Distrikt)
Geografii
De Oka Struum, diarefter a distrikt neemd as, heed sin hood uun distrikt an leept tu a nuurd iin uun det Irkutsk Prowins.
Erbium
Erbium as en cheemisk element mä det ufkörtang Er an det atoomnumer 68. Hat hiart tu a lantanoiden. Di nööm komt faan det miin Ytterby uun Sweeden. Jüst so üs för üterbium, terbium an ütrium.
Pribaikalski (Distrikt)
De Pribaikalski Distrikt (üüb Rüs: Прибайка́льский райо́н Pribajkál'skij rajón; üüb Burjaatisk: Байгал шадар аймаг Baigal šadar ajmag) as en distrikt uun't Republiik Burjaatien, Rüslun. A distrikt leit uun a maden faan't republiik, loongs a Baikalsia. Det hee 26.140 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Turuntajewo.
Papiir
Papiir (faan, an ‚ Papyrus) as en flaak materiool, diar faan plaantentriader maaget woort. Daalang woort fööraal holt üs ütjgungsmateriool nimen, man uk ualpapiir woort iinsaamelt an weder nei brükt (recycling). Bütj plaantentriader wurd oober uk noch flook ööder materioolen diar mad misket, iar det grünjmateriool drüget an preset woort.
Brük
Daalang snaaket'am faan amanbi 3.000 ünlik papiirslacher, diar tu sjauer sköölen iindiald wurd:
Papiir an pap
Di ferskeel tesken papiir an pap efter DIN 6730 as det mase per kwadrootmeeter:
Ouest (Department uun Haiti)
Det Ouest Department (üüb Fraansöösk: Le département de l'Ouest, üüb Haitiaans: Lwès) as ian faan dön tjiin departmenten uun Haiti. At department leit uun a süüd faan't lun. Det hee 3.664.620 lidj (2009). At hoodsteed faan’t department as Port-au-Prince.
Atakora Berger
Di huuchst berag diar as di Mont Agou (Mont Baumann, 986 m), det as di huuchst berag uun Toogo. Uk a huuchst berger faan Beniin, di Mont Sokbaro (658 m) an di Mont Tanekas (641 m) hiar tu detdiar keed. Faan't Atakora-keed deel lääpt di Oti Struum.
Ouest (Department uun Haiti)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Iindialing faan Ferwalting
At department hee fiiw arrondissementen:
Uur-Indogermaans
[[Datei:Indogermaische Ursprache 3500BC.svg|400px|mini|Nuurden faan a [[Kaukasus]] küd det Uur-Indogermaans apwoksen wees (ruad), süüden faan a Kaukasus küd a anatoolisk spriaken apkimen wees (orangj, ütjstürwen). Uun detdiar regiuun trinjam't Suart Sia san sjauer kultuuren efterwiset wurden:
Atakora Berger
At miast stianang uun det keed san sunstian, skiifer an kwartsiiten.
Uur-Indogermaans
At Uur-Indogermaans of Proto-Indogermaans as det woorskiinelk föörluuper spriak faan a Indogermaans spriaken weesen. Diar jaft'at nian tjüchnisen faan, man a spriakwedenskapslidj gung diarfaan ütj, dat det spriak tuiarst uun't Kaukasusregiuun snaaket wurden as. Faan diar ütj haa indogermaans fulken uun a leetst ~ 5.000 juaren at hialer Euroopa an uk grat dialen faan Indien besiidelt. Diaram woort flooksis uk faan't Indoeuropeesk spriakenfamile snaaket.
Atakora Berger
Diar woort man ekstensiif büüret mä meis, hirse, eerdnöden, yams an buumol.
Uur-Indogermaans
Uk wan diar daalang en graten ferskeel tesken a indogermaans spriaken as, so like jo enööder dach uun flook wurden an uun a gramatik.
Puntallana
Puntallana as ian faan 14 gemeenen üüb det kanaarisk eilun La Palma (Spoonien). Hat leit uun't nuurduasten faan't eilun.
Aného
Aného (iar uk üüb Tjiisk: Kleinpopo) as en steed uun det Maritime Regiuun faan Toogo. At steed leit uun a süüd faan’t lun, amanbi 40km tu a nuurduast faan Lomé. Det hee 24.891 lidj (2010). Det as at hoodsteed faan det Lacs Prefektüür.
Sud (Department uun Haiti)
Det Sud Department (üüb Fraansöösk: Le département du Sud, üüb Haitiaans: Sid) as ian faan dön tjiin departmenten uun Haiti. Det hee 704.760 lidj (2009). At hoodsteed faan’t department as Les Cayes.
Iindialing faan Ferwalting
At department hee trii arrondissementen:
Nibok (Distrikt)
Det Nibok Distrikt as ian faan dön fjauertanj distrikten faan Nauru. At distrikt leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 484 lidj (2011).
Muja (Distrikt)
De Muja Distrikt (üüb Rüs: Му́йский райо́н Mújskij rajón; üüb Burjaatisk: Муяын аймаг Mujajn ajmag) as en distrikt uun't Republiik Burjaatien, Rüslun. A distrikt leit uun a nuurduast faan't republiik. Det hee 9486 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Taksimo.
Geografii
De Muja Struum, diarefter a distrikt neemd as, hee sin hood uun a waast faan a distrikt an leept tu a uast iin uun de Witim Struum, wat at uastgrens faan a distrikt maaget.
Lagos
Mä't suwereniteet faan Nigeeria 1960 wiar tuiarst Lagos det hoodstääd, 1991 as't faan Abuja ufliaset wurden. Lagos as tuupsaat faan 16 Local Government Areas (LGA), det san eegentelk 16 enkelt stääden. Uun Lagos sat a wichtagst huuchskuulen an teootern, hat as di wiartskapelk an kulturel madelponkt faan't hialer lun.
Det stääd Lagos namt di gratst dial faan a bundesstoot Lagos iin. 16 faan 20 LGAs hiar tu't stääd Lagos.
Kliima
Lagos leit uun a wakselwiat troopen, huart auer't hialer juar warem as, mä en loong rintidj uun a nuurd-somer.
Saigrajewo (Distrikt)
De Saigrajewo Distrikt (üüb Rüs: Заигра́евский райо́н Zaigrajévskij rajón; üüb Burjaatisk: Загарайн аймаг Zagarajn ajmag) as en distrikt uun't Republiik Burjaatien, Rüslun. A distrikt leit uun a süüd faan't republiik. Det hee 51.501 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Saigrajewo.
Lunkreis Peine
A Lunkreis Peine as en lunkreis uun't uasten faan Niidersaksen. Hi hiart tu't Metropoolregiuun Hannover. Sin kreisstääd as Peine.
Ingrisk spriak
At Ingrisk spriak of Ingermans as en finno-ugrisk spriak uun Nuurdwaastruslun, diar knaap noch brükt woort. Hat as nai mä finsk an kareelisk. Di aanj nööm as ižoran keeli. At jaft nian skraftspriak.
Di ütjdruk Ingrisk as ei gans iandüüdag, auer uk a minsken faan Ingermanlun so näämd wurd. Det san protestanten, diar finsk of rüsk snaake, oober nian Ingrisk. Diaram woort för det Ingrisk spriak uk di ütjdruk Ischorisk (faan: ižoran keeli) brükt.
.mp
as det top-level-domain (TLD) faan a Nuurdelk Mariaanen.
Lunkreis Nuurdwaastmecklenborag
Nuurdwaastmecklenborag as en lunkreis uun Mecklenborag-Föörpomern bi't Uastsiaküst. Trinjam lei di Lunkreis Rostock, det kreisfrei stääd Schwerin an di lunkreis Ludwigslust-Parchim. Uun't waasten leit di Kreis Hertoochdoom Lauenburg an det kreisfrei stääd Lübeck. Kreisstääd as Wismar.
Stääden an gemeenen
Amtfrei gemeenen
Amten mä gemeenen an stääden
* (diar sat at ferwaltang)
Sakamensk (Distrikt)
De Sakamensk Distrikt (üüb Rüs: Зака́менский райо́н Zakámenskij rajón; üüb Burjaatisk: Захааминай аймаг Zachaaminaj ajmag) as en distrikt uun't Republiik Burjaatien, Rüslun. A distrikt leit uun a süüd faan't republiik. Det hee 24.751 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Sakamensk.
Kwartsiit
Kwartsiit as en metamorf stianang, huar muar üs 98% kwarts uun as.
At jaft uk sementkwartsiit, det as oober nään kwartsiit, man en sunstian, diar mä kiiselsüren hard maaget wurden as.
Kirgiisk spriak
At Kirgiisk spriak (kirg. кыргыз тили /kyrgyz tili/ of ianfach кыргызча /kyrgyzča/) as en Turkspriak uun det skööl faan a kiptschakisk spriaken. Hat as amtsspriak faan Kirgistaan.
Hoodwurden
Kirgiisk hoodwurden haa sääks kaasen.
Pronoomen
Dön posesiw pronoomen san sufiksen (t.b. китеб kiteb „buk“):
Tuulium
Tuulium as en cheemisk element mä det ufkörtang Tm an det atoomnumer 69. Hat hiart tu a lantanoiden.
Kuurisk Neerang
At Kuurisk Neerang (litauisk: Kuršių nerija, rüsk: Куршская коса Kurschskaja kossa) as en 98 km lung hualeweilun. Di süüdelk dial hiart tu Ruslun (Oblast Kaliningrad) an di nuurdelk dial hiart tu Litauen (Neringa). Hat dialt a Uastsia uun't nuurdwaasten faan't Kuurisk Hääf uun't süüduasten uf.
Yaren (Distrikt)
Det Yaren Distrikt as ian faan dön fjauertanj distrikten faan Nauru. At distrikt leit uun a süüd faan't lun. Det hee 747 lidj (2011).
Sunstian
Sunstian as en klastisk sediment-stianang mä muar üs 50 % sunkurner uun. Di sun as miast en kwarts.
Uaboe (Distrikt)
Det Uaboe Distrikt as ian faan dön fjauertanj distrikten faan Nauru. At distrikt leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 318 lidj (2011).
Juuka
Juuka as det aachstgratst steed uun't Lunskap Nuurdkareelien uun Finlun. At steed leit uun a nuurd faan't lunskap. Det hee 2093 lidj (2020).
Iisenhuder
A Iisenhuder (Aconitum) san en plaantenskööl uun det famile faan a Ranunculaceae mä muar üs 200 slacher. Diar hiart uk a Blä Iisenhud (Aconitum napellus) tu. Iisenhuder san böös giftag, auer diar Protoanemonin uun as.
Onersköölen
A. subg. Aconitum – A. subg. Lycoctonum – A. subg. Paraconitum
Oder
Di Oder [] ( ([]) es en Stroom ön Mereleuroopa.
Jü bigent ön Tschechien, lapt döör Polen en es fuar en Stek Wai di Grens tö Dütsklön. Dit leest Stek lapt jü weđer bluat ön Poolen en iin ön't Stettiner Haff trinjom di Ailönen Usedom en Wolin en da iin ön Uastersee.
Di Oder-Neiße-Grens es eeđer di Taust Wārelkrich iinrocht uuren. Di Neiße es on di Lausitz en lapt iin ön di Oder. Di Neiße es en Töstroom tö di Oder.
Di Oder es 866 km lung, bit Swijemünde sen dit man 898 km.
Fan di Töstroom Warthe uur dit Stroomsysteem ombi 1.045 km lüng.
Eeđer Rhein, Donau, Inn en Ialev es di Oder di fifstgurtest Stroom wat döör Dütsklön giar, aurdat diar ön di Müring 574 m³/s, langs laap.
Sud-Est (Department uun Haiti)
Det Sud-Est Department (üüb Fraansöösk: Le département du Sud-Est, üüb Haitiaans: Sidès) as ian faan dön tjiin departmenten uun Haiti. Det hee 575.293 lidj (2009). At hoodsteed faan’t department as Jacmel.
Iindialing faan Ferwalting
At department hee fiiw arrondissementen:
Eno (Finlun)
Eno as det njüügenstgratst steed uun't Lunskap Nuurdkareelien uun Finlun. At steed leit uun a maden faan't lunskap. Det hee 1744 lidj (2020).
Schwarzwald-Baar-Kreis
E Schwarzwald-Baar-Kreis as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önjt sööden foon e diiljstoot. Dåt heet 212.506 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Villingen-Schwenningen.
Skiifer
Skiifer as en metamorf sediment-stianang ütj fiin tuun. Hi läät ham gud apsplitj, an woort diaram hal brükt för saagen.
Turkmeensk spriak
Alfabeet
Det Turkmeensk spriak uun Turkmenistaan brükt sant 1993 det Latiinsk alfabeet. Uun öler lunen as det Kyrilisk of det Araabisk alfabeet brükt.
Gramatik
Det Turkmeensk spriak, üüs föl öler turkspriaken, hää wokaalharmonii. Det het, dat wokaalen uun sufiksen det likedening skööl faan wokaalen haa mut, üüs a wokaalen uun't wurd, diartu det uunhinget as, t.b.:
Hoodwurden
Turkmeensk hoodwurden haa sääks kaasen:
Pronoomen
Dön posesiiw pronoomen san sufiksen (t.b. söz „wurd“):
Phosphāt
En Phosphāt es en Saalt of en Ester fan Ortho-Phosphorsüüren (H3PO4).
Tanekas
Di Tanekas as di ööderhuuchst berag uun Beniin. Hi as 641 meeter huuch.
Võro
Võro (võro kiiĺ) as en uastsiafinsk spriak, diar uun Süüdeestlun snaaket woort. Hat woort uk üs spriakwiis faan't eestnisk spriak uunsen. Võro as üs regiunaalspriak faan Eestlun gudkäänd, an woort faan son 70.000 minsken üs mamenspriak brükt.
Tu't histoorisk regiuun Võromaa hiar aacht gemeenen Karula, Harglõ, Urvastõ, Rõugõ, Kanepi, Põlva, Räpinä an Vahtsõliina, diar daalang uun a lunkreiser Võru an Põlva lei.
Det spriakwiis Seto (seto kiil´) mä amanbi 5.000 spreegern woort dialwiis üs aanj spriak uunsen, as ferlicht oober en spriakwiis faan't Võro. At Setomaa regiuun lingt auer a grensen faan Eestlun wech iin uun Ruslun.
Luats
En Luats as uun a siafaard en nautiker of koptein, di ham uun en rewiir gud ütjkäänt. Hi stäänt frääm kopteins tu sidj, amdat jo seeker troch't rewiir kem. Luatsen kem miast mä luatsenbuaten (PILOT) uun buurd, of wurd uk ans mä en helikopter ufsaat.
Uun flook rewiiren faan Sjiisklun as't föörskrewen, dat luatsen apnimen wurd: Ems, Jaade, Weeser, Ialew, Nuurd-Uastsia-Kanaal, Flensborger Bocht, Kieler Bocht, Traawe, Wismar, Warnow, Stralsund, an uk uun a huuwner faan Hamborag an Breemerhuuwen.
Ööders wat
En luats as ööders uk en minsk, di öödern halept, di rocht wai tu finjen.
Üs Bismarck, di kansler faan't Sjiisk Rik uun't juar 1890 ufsoonket, hää det ingelsk satiirebleed Punch en tiaknang broocht, huar hi üs luats faan buurd gongt.
Diarfaan as do uk en snaak wurden. Wan wichtag lidj uftreed, gongt "a luats faan buurd".
Selenginsk (Distrikt)
De Selenginsk Distrikt (üüb Rüs: Селенги́нский райо́н Selengínskij rajón; üüb Burjaatisk: Сэлэнгын аймаг Selengyn ajmag) as en distrikt uun't Republiik Burjaatien, Rüslun. A distrikt leit uun a süüd faan't republiik. Det hee 41.152 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Gusinoosjorsk.
Palanga
Palanga (, ualkurisk pa-langa: bi't moderhool; sjiisk Polangen, poolsk Połąga) as en bat uun Litauen bi a Uastsia, son 20 km nuurden faan Klaipeda (sjiisk: Memel). 20 km nuurdermuar leit Letlun. Palanga an Neringa san a madelponkter faan a fräämenferkiar uun Litauen.
Stääden an saarpen
Palanga as en stääd (litauisk: mistas) an en stäädgemeen (litauisk: miesto savivaldybė). Diar hiar tu:
Tottori (Prefektüür)
Det Tottori Prefektüür (üüb Jaapaans: 鳥取県 Tottori-ken) as ian faan a prefektüüren uun det Chūgoku Regiuun faan Jaapaan. Det hee 560.517 lidj (2018). At hoodsteed faan't prefektüür as Tottori.
Iindialing faan Ferwalting
At prefektüür hee fjauer steeden. Det hee fiiw lunkreiser.
Nuurdzypern
At Türkisk Republiik Nuurdzypern (kurt TRNZ of ianfach Nuurdzypern, – KKTC) as en de facto-regime uun't nuurden faan't eilun Zypern uun't Madlunsia. Hat woort oober bluas faan a Türkei gudkäänd. De jure hiart det regiuun tu't Republiik Zypern, as oober sant 1974 faan a Türkei besaat wurden. Hoodstääd as Nuurd-Nikosia (türkisk Lefkoşa).
Ferwaltang
Nuurdzypern hää sääks distrikten (İlçe):
Gorée
Gorée Eilun (üüb Fraansöösk: Île de Gorée ​[ildəɡoʁe]; üüb Wolof: Beer Dun) as en eilun an ian faan a distrikten faan Dakar, Seenegal. At eilun leit amanbi 2km tu a süüduast faan't steed. Det wurd bekäänd üüs sümbool för't wechsleben faan slaawen faan Aafrika auer a Atlantik. Üüb't eilun stäänt at Slaawenhüs (üüb Fraansöösk: La Maison des Esclaves; 1776 baget), wat nü en museeum auer a slaawenhanel as. At eilun as sant 1978 en UNESCO-Wäältkultüürarew.
Tarbagatai (Distrikt)
De Tarbagatai Distrikt (üüb Rüs: Тарбагата́йский райо́н Tarbagatájskij rajón; üüb Burjaatisk: Тарбагатайн аймаг Tarbagatajn ajmag) as en distrikt uun't Republiik Burjaatien, Rüslun. A distrikt leit uun a süüd faan't republiik. Det hee 23.212 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Tarbagatai.
Kvenisk spriak
At Kvenisk spriak as en uastsiafinsk spriak, diar uun Nuurd-Noorweegen uun't prowins Troms og Finnmark snaaket woort. Hat as diar mä finsk iinwaanrern henkimen. Kvenisk as nai mä Meänkieli uun Sweeden.
Chotsimsk (Steed)
Chotsimsk (üüb Witjrüs: Хо́цімск Chócimsk, üüb Rüs: Хо́тимск Chótimsk, üüb Poolsk: Chocimsk) as en steed un det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 7084 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Chotsimsk Distrikt.
Bjalynitschy (Steed)
Bjalynitschy (üüb Witjrüs: Бялы́нічы Bialýničy, üüb Rüs: Белы́ничи Belýniči, üüb Poolsk: Białynicze) as en steed un det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 10.688 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Bjalynitschy Distrikt.
Meänkieli
Meänkieli (det ment: üüs spriak) of Tornedalfinsk ( tornedalsfinska,  tornionlaaksonsuomi) as en finsk spriakwiis, diar uun Nuurduast-Sweeden uun't prowins Norrbotten snaaket woort. Hat as nai mä't Kvenisk spriak uun Nuurd-Noorweegen.
Lunkreis Hameln-Pyrmont
A Lunkreis Hameln-Pyrmont as en lunkreis uun't süüden faan Niidersaksen. Hi hiart tu't Metropoolregiuun Hannover. Sin kreisstääd as Hameln.
Iwatsewitschy (Distrikt)
De Iwatsewitschy Distrikt (üüb Witjrüs: Івацэ́віцкі раё́н Ivacévicki rajón, üüb Rüs: Иваце́вичский райо́н Ivacévičskiij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 59.906 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Iwatsewitschy.
Hammaslahti
Hammaslahti as det tjiinstgratst steed uun't Lunskap Nuurdkareelien uun Finlun. At steed leit uun a süüd faan't lunskap. Det hee 1455 lidj (2020).
Tunka (Distrikt)
De Tunka Distrikt (üüb Rüs: Тунки́нский райо́н Tunkínskij rajón; üüb Burjaatisk: Түнхэнэй аймаг Tünchenej ajmag) as en distrikt uun't Republiik Burjaatien, Rüslun. A distrikt leit uun a waast faan't republiik. Det hee 20.219 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Kyren.
Iwatsewitschy (Distrikt)
Histoore
Föör September 1939 wiar’t gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen.
Perry County (Pennsylvania)
Perry County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Pennsylvania. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 46.272 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as New Bloomfield.
Singou
Di Singou as en struum uun't süüduastelk Burkiina Faaso. Hi lääpt iin uun di Pendjari.
Villa de Mazo
Villa de Mazo as ian faan 14 gemeenen üüb det kanaarisk eilun La Palma (Spoonien). Hat leit uun't süüduasten faan't eilun. At ferwaltang sat uun El Pueblo.
Desna (Distrikt)
De Desna Distrikt (üüb Ukrainisk: Десня́нський райо́н Desnjáns'kyj rajón) as en distrikt uun at steed Kyjiw uun't Ukraine. A distrikt leit uun a uast faan de Dnipro Struum. Det hee 369.752 lidj (2020).
Ferkiar
Boonhoofer faan det Kyjiw Metro (Liinje M1) uun a distrikt san:
Northumberland County (Pennsylvania)
Northumberland County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Pennsylvania. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 90.843 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Sunbury.
Ilex
A Ilex san det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a Aquifoliaceae. Enkelt slacher wurd hal uun guarder plaantet. Uun Ingelun an Nuurdameerikoo woort mä Ilextwiigen an hör ruad früchten tu jul buid. A Ilex wurd uk Steegpualmer näämd för hör spas bleeden, man jo haa mä Pualmer niks tu dun. At jaft muar üs 400 slacher. A beien san giftag.
Drāg
En Drāg es en Aart fan Flochtgiraat, wat fan di Fliiger of Drāger, diar üp Öört bleft me jen of tau Liin(en) fasthölen of stjüürt uur. Wan dit tau Liinen heer, da ken em di Drāg uk stjüüri en Figuuren diarme flö.
Wan em en Drāg flö of āpstiig let, da jit dit, dat em drāget.
Jertirs waar Drāgen fan holten Liisten, Popiir en Paksnöör maaket. Dat di höm ön di Lucht ek drai kür, fing sa'n Drāg en Stört wat dit Giraat önern swaarer maaket.
Drāgen sen man ek bluat fuar Formaak. Uk fuar Füsiik en dit Ütfinjen fan Weđer en sok Kraam uur Drāgen ön di Lucht leten.
Delta-Drāgen
En Deltadrāg heer sin Noom fan di Forem Des Aart uur forskelig trimt fuar swar of stark Winj, en dit es en Weetenskep fuar hömsalev. mini|En Deltadrāg me tau Liinen. Me Deltadrāgen ken em mal gur Figuuren flö, man em ken jam ek gur iinfach fastbinj en fuar't Oog ön di Lucht stuun let. Dit kumt aurdat ja mal waker tö di jen of üđer Sir flö, wan höm en bet wat foranert. Diarom gung ja uk mal waker dial üp Nöös, wan em diar ek me omgung ken.
Parafoils / "Kites"
Me gurter "Drāgen" wat muar eeđer Faalskiremern kum (Uk Parafoils nēmt) uur uk Sportwainer üp Strön bidrewen. Em ken uk iinfach "to Fut" diarme drāgi. Sok Kites ken em uk me en Surfbuurt nüti, en da es dit en Sportaart, wat ek sa iinfach tö liir es. Sok Drāgen haa altert tau Liinen, dat em diarme uk om di Huk köör of surfi ken, sa lung üs di Winj dit tölet.
En Foil es ek muar üs en Foolie me Liinen, en diarom sen diar niin Liisten benen. Kite es ek muar üs dit engelsk Uurt fuar Drāg, em snaket niidütsk uk fan Kiting of Kite-Sport.
Figuuren let jam me Parafoils ek sa guur omseet üs me Delta-Drāgen.
Drāgi-Kultuur
Fuaral ön Deenemark jeft et üp Ailönen sa üs Rem, Fanø of Ærø Drāgi-Festivals, hur Mensken fan aural henkum en weegi jaar Drāgen ön en broket Hemel.
Sok Festivals jeft et man uk aural üp Wārel.
Tschita
Tschita (üüb Rüs: Чита́ Čitá) as at hoodsteed faan det Transbaikaalien Regiuun, Rüslun. At steed leit uun a waast faan't regiuun, nai bi't grens tu Burjaatien. Det hee 350.861 lidj (2021).
Kobryn (Distrikt)
De Kobryn Distrikt (üüb Witjrüs: Ко́брынскі раё́н Kóbrynski rajón, üüb Rüs: Ко́бринский райо́н Kóbrynskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 88.037 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Kobryn.
Histoore
Föör September 1939 wiar’t gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen.
Drybin (Steed)
Drybin (üüb Witjrüs: Дры́бін Drýbin, üüb Rüs: Дри́бин Dríbin, üüb Poolsk: Drybin) as en steed un det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 3298 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Drybin Distrikt.
ISO 3166-2:IQ
Der Landescode wurde am 30. Oktober 2014 zuletzt aktualisiert. 1 bis 2006 at-Ta'mim, bis 2014 Code IQ-TS
Sküüren
Wat menst dü?
Karlukisk spriaken
Karlukisk spriaken (of uk Uighuurisken) san en twiig faan a Turkspriaken. Jo wurd uun Madelaasien an Waast-Sjiina faan amanbi 35 miljoon minsken snaaket.
Ljachawitschy (Distrikt)
De Ljachawitschy Distrikt (üüb Witjrüs: Ля́хавіцкі раё́н Láchavicki rajón, üüb Rüs: Ля́ховичский райо́н Ljáchovičskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 30.498 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Ljachawitschy.
Histoore
Föör September 1939 wiar’t gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen.
CSS
CSS (faan ingelsk: cascading style sheets) as en kompjuuterspriak för wääbsidjen an bestemet det ütjsen faan en sidj. Hat woort faan't World Wide Web Consortium (W3C) leewen widjer ütjwerket.
Bispal
Det woort do so uun HTML iinbünjen:
Potter County (Pennsylvania)
Potter County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Pennsylvania. At county leit uun a nuurd faan a bundesstoot. Det hee 16.526 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Coudersport.
Snyder County (Pennsylvania)
Snyder County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Pennsylvania. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 40.372 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Middleburg.
Dnipro (Distrikt)
De Dnipro Distrikt (üüb Ukrainisk: Дніпро́вський райо́н Dnipróvs'kyj rajón) as en distrikt uun at steed Kyjiw uun't Ukraine. A distrikt leit uun a uast faan de Dnipro Struum. Det hee 358.790 lidj (2020).
Geografii
Eilunen uun de Dnipro Struum:
Ferkiar
A boonhoof Kyjiw-Dniprowskij leit uun a distrikt. Boonhoofer faan det Kyjiw Metro (Liinje M1) uun a distrikt san:
Punch
A Punch (det as ingelsk an ment: slach of sliak) wiar en satiirebleed faan 1841 bit 1992. Hat kaam uun London (Ingelun) efter det föörbil faan't fransöösk bleed Charivari ütj, an as faan Henry Mayhew an Ebenezer Landells grünjlaanj wurden. Tiakner wiar tuiarst Richard Doyle, an bekäänd skriiwern wiar John Betjeman, A. A. Milne, Anthony Powell, W. C. Sellar, R. J. Yeatman, William Thackeray, Lewis Baumer, Edward Linley Sambourne an John Tenniel.
Faan a Punch kaam det wurd cartoon för en witsag tiaknang. An di nööm Punch salew kaam faan Mr. Punch and Judy, det ingelsk furem faan't kasperteooter.
Twiigkleper
Fuar litjer Twiigern en Eekerbaien dēr dit fuar't Miist uk en Ruusensjern.
Zypern (muardüüdag)
Wat menst dü?
Galapagos Eilunen
A Galapagos Eilunen (, IPA lokal: ; amtelk Archipiélago de Colón) sa en prowins faan Ekwadoor an en skööl faan eilunen uun a uastelk Pasiifik. Jo lei bi a ekwaator son 1.000 km waasten faan't küst faan Ekwadoor (Süüdameerikoo).
Di nööm Galápago (spoonsk för saadelpokel) komt efter a rag faan enkelt slacher faan skiltpoden, diar bluas üüb Galapagos lewe, an en saadel like.
Galapagos amfaadet en bedüüden rä faan plaanten an diarten, diar't nochhuaren ööders jaft, jo san diar endeemisk. Diaram san a eilunen en weltarewdial faan a UNESCO. An uk a weedern trinjam hiar tu en 198.000 km² grat siaskülregiuun.
Eilunen
Diar san 13 grater eilunen mä en areaal faan muar üs 10 km² an muar üs 100 letjen.
Poolen
Geografii
Dön Karpaaten Berger stun uun't süüd faan't lun.
Kamenets (Distrikt)
De Kamenets Distrikt (üüb Witjrüs: Камяне́цкі раё́н Kamianiécki rajón, üüb Rüs: Камене́цкий райо́н Kamjanéckij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 39.143 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Kamenets.
Usbekisk spriak
At Usbekisk spriak (usbek. Oʻzbek tili, Oʻzbekcha, kyrilisk Ўзбек тили, araabisk Oʻzbek tili), as det wichtagst Turkspriak uun Madelaasien. Uun Usbekistaan as hat amtspriak an mamenspriak faan a miast iinwenern. Uk uun Afghaanistaan lewet en bedüüden taal faan spreegern.
Galapagos Eilunen
Eilunen
Eilunen mä muar üs ään kwadrootkilomeeter san:
Usbekisk spriak
Nai mä Usbekisk as det Uighuurisk uun Xinjiang (Schiina).
Kamenets (Distrikt)
Histoore
Föör September 1939 wiar’t gebiit faan a distrikt faan daaling dial faan Poolen. A distrikt wurd 15. Janewoore 1940 grünjlaanjen.
Poolen
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't lun san:
Usbekisk spriak
Alfabeet
Det Usbekisk spriak uun Usbekistaan brükt sant 1993 det Latiinsk alfabeet. Det Kyrilisk alfabeet as man noch faan föl lidj brükt. Det Araabisk alfabeet as uun Afghaanistaan brükt.
Poolen
Indialing faan Ferwalting
Poolen heet seekstanj prowinsen (üüb Poolsk: Województwa):
Politiik
Poolen as sunt 2004 lasmoot foon jü Europäisch Unjoon.
Usbekisk spriak
Hoodwurden
Usbekisk hoodwurden haa sääks kaasen.
Pronoomen
Dön posesiiw pronoomen san sufiksen (t.b. kitob „buk“):
Yamaguchi (Prefektüür)
Det Yamaguchi Prefektüür (üüb Jaapaans: 山口県 Yamaguchi-ken) as ian faan a prefektüüren uun det Chūgoku Regiuun faan Jaapaan. Det hee 1.368.495 lidj (2018). At hoodsteed faan't prefektüür as Yamaguchi.
Iindialing faan Ferwalting
At prefektüür hee 13 steeden. Det hee fjauer lunkreiser.
Maritsa
A Maritsa as en struum troch Thraakien uun Süüduasteuroopa. Hi komt faan Bulgaarien deel, ferlääpt üs grens tesken Griichenlun an a Türkei (Evros), an hää san müs uun't Thraakisk Sia.
Istanbul (Prowins)
Istanbul (türkisk İstanbul) as en prowins uun a Türkei mä det hoodstääd Istanbul.
At hialer prowins täält üs gratstääd, an sodenang hää't nään lunkreiser, man diarför stääddialen.
Uun't waasten leit at prowins Tekirdağ, uun't uasten at prowins Kocaeli, uun't nuurden at Suart Sia an uun't süüden at Marmara-Sia. A Bosporus dialt det prowins tu en Europeesken an an Asiaatisken dial.
Ferwaltang
Sant 2014 san a lunkreiser liksteld mä a 'eegentelk' stääddialen faan Istanbul, an so san diar nü 39 distrikten:
Main
Di Main es en Stroom ön Dütsklön.
Sigmaringen (Lönjkris)
E Lönjkris Sigmaringen as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önjt sööden foon e diiljstoot, önj di Tübingen Regiiringsdistrikt. Dåt heet 130.849 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Sigmaringen.
Hollywood
Hollywood [] (ENS undefined för Ilex walt) as en stäädial faan Los Angeles uun Kalifornien (USA). Uun't juar 2017 haa diar gud 150.000 minsken lewet. Hollywood as üüb a hialer welt bekäänd, auer diar a grat filmstudios aran san.
Meksiko-Stääd
Meksiko-Stääd ( [], bit 2016 México D.F.) as det hoodstääd faan Meksiko.Diar wene knaap njügen miljuun minsken. Uun't hoodstäädregiuun (Zona Metropolitana del Valle de México (ZMVM) wene auer 20 miljuunen.
John Milton
John Milton (* 9. Detsember 1608 uun London; † 8. Nofember 1674 uun Bunhill bi London) wiar en ingelsken dachter an stootsmaan oner Oliver Cromwell. Hi skrääw uun sin dachtangen an romoonen auer persöönelk skil, sin streewin am freihaid an salewbestemang, man uk auer aktuel politisk uungeleegenhaiden. Milton skrääw üüb ingelsk, latiinsk an itajeensk, an wiar al tu leewentstidjen widj bekäänd. Hi sted för apklaarang an en republikaans regiarang (uun't jindial tu't monarchii).
Meksiko-Stääd
Stääddialen
Meksiko-Stääd hää 16 distrikten (delegaciones), an jo haa weder letjer colonias mä hör kwartiaren (barrios).
John Milton
Paradise lost
Sin wichtagst buk as Paradise lost (at ferleesen paradiis) an det widjerfeerang Paradise regained (at turagwonen paradiis). Paradise lost as en eepisk dachtang mä en ianfach fersmiat uun tjiin dialen. Hi küd det buk ei salew apskriiw, auer hi uun't ääler blinj wiar, an hää det sin foomnen apsaad. Diar uun gongt'at am hemel an hääl, God an a deiwel.
Meksiko-Stääd
Kliima
Meksiko-Stääd leit uun a troopen, huar't auer't hialer juar warem as mä en rintidj uun a nuurd-somer. Auer det stääd so huuch leit, woort at oober ei so furchboor hiat.
Arli Struum
Di Arli as en struum uun Burkiina Faaso. Hi lääpt iin uun di Pendjari.
Hlusk (Steed)
Hlusk (üüb Witjrüs: Глуск Hlusk, üüb Rüs: Глуск Glusk, üüb Poolsk: Hłusk) as en steed un det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 7402 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Hlusk Distrikt.
Iwanawa (Distrikt)
De Iwanawa Distrikt (üüb Witjrüs: Іва́наўскі раё́н Ivánaŭski rajón, üüb Rüs: Ива́новский райо́н Ivánovskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 43.586 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Iwanawa.
Sullivan County (Pennsylvania)
Sullivan County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Pennsylvania. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 6066 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Laporte.
Luninets (Distrikt)
De Luninets Distrikt (üüb Witjrüs: Луніне́цкі раё́н Łuniniécki rajón, üüb Rüs: Лунине́цкий райо́н Luninéckij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 73.200 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Luninets.
Pruschany (Distrikt)
De Pruschany Distrikt (üüb Witjrüs: Пружа́нскі раё́н Pružánski rajón, üüb Rüs: Пружа́нский райо́н  Pružánskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 52.511 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Pruschany.
Ialoortagen
A Ialoortagen (Anguilliformes) san en order faan fasker mä sjauer onerordern an 15 bit 20 familin. Jo san aaltumaal smääl üs en slaang an miast uun a naacht üüb jacht.
Üterbium
Üterbium as en cheemisk element mä det ufkörtang Yb an det atoomnumer 70. Hat hiart tu a lantanoiden. Jüst so üs ütrium, terbium an erbium hää det element hör nööm efter det miin Ytterby uun Sweeden.
Holosijiw (Distrikt)
Ferkiar
Boonhoofer faan det Kyjiw Metro (Liinje M2) uun a distrikt san:
Ambrolauri (Steed)
Ambrolauri (üüb Georgisk: ამბროლაური [ambrɔlauri]) as at hoodsteed faan det Ratscha-Letschchumi an Liiger Swaneetien Regiuun uun Georgien. At steed leit uun a süüd faan’t regiuun. Det hee 2047 lidj (2014). Det as uk at hoodsteed faan det Ambrolauri Munisipaliteet.
Rüsk Ruubel
A Rüsk Ruubel (🇷🇺) as at münt faan Ruslun. Hat woort uk uun rüsk besaat regiuunen brükt: Oblast Cherson, Oblast Saporischschja, Autonoom Republiik Krim, Oblast Donetsk an Oblast Luhansk uun a Ukraine; Abchaasien an Süüdoseetien uun Georgien.
Ään Ruubel as apdiald tu 100 Kopeeken, det ufkörtang as ₽, an di internatsionaal code efter ISO 4217 as RUB.
A wakselkurs leit aktuel (02.2023) bi ~ 80 RUB för 1 EUR.
Mjadsel (Steed)
Mjadsel (üüb Witjrüs: Мя́дзел Miádziel [ˈmʲadzʲel], üüb Rüs: Мя́дель Mjádel’, üüb Poolsk: Miadzioł, üüb Liitauisk: Medilas) as en steed un det Minsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 7065 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Mjadsel Distrikt.
Tioga County (Pennsylvania)
Tioga County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Pennsylvania. At county leit uun a nuurd faan a bundesstoot. Det hee 40.591 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Wellsboro.
Sküüren (kraankes)
Sküüren (uk Koliik of Koolik) san en piin uun a bük. Jo kem an gung flooksis, an do as uk ans rau, iar's weder began. Jo gung faan en orgaan uun a bük ütj, miast as det at niir, at gaal of a siarem.
Kastsjukowitschy (Steed)
Kastsjukowitschy (üüb Witjrüs: Касцюко́вічы Kasciukóvičy, üüb Rüs: Костюко́вичи Kostjukóviči, üüb Poolsk: Kościukowicze) as en steed un det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 15.993 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Kastsjukowitschy Distrikt.
Somerset County (Pennsylvania)
Somerset County (üüb Pennsilwaanisk: Somerset Kaundi) as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Pennsylvania. At county leit uun a süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 73.447 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Somerset.
Susquehanna County (Pennsylvania)
Susquehanna County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Pennsylvania. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 40.328 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Montrose.
Ruusensjern
En Ruusensjern es en Werktjüch fuar di Guart. Di iinfach Mechānik es sa taacht, dat en di beest Wucht heer, wan di Bloom of Twiig rocht nai bi di Aks es.
Ruusensjern jeft et fan āpskailig gönstig bit aur di Maaten jüür.
Malaryta (Distrikt)
De Malaryta Distrikt (üüb Witjrüs: Малары́цкі раё́н Małarýcki rajón, üüb Rüs: Малори́тский райо́н Malorítskij rajón) as en distrikt faan det Brest Prowins uun Witjruslun. A distrikt hee 25.780 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Malaryta.