cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cremona (Prowins)
Det Cremona Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Cremona) as ian faan dön elwen prowinsen uun det Lombardei Regiuun faan Itaalien. At prowins leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 358.347 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Cremona.
Swetholt
(Echt) Swetholt (Glycyrrhiza glabra) as en plaantenslach uun det famile faan a Bongfrüchten (Fabaceae).
Di sjiisk nööm Lakritz komt faan di latiinsk skööl-nööm Glycyrrhiza uf. An det komt faan't greks γλυκύς (glykys, „swet“) an ῥίζα (rhiza, „rut“) uf. Sodenang sait'am uk Swetrut.
Malpighiaceae
A Malpighiaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Malpighiales. Diar hiar son 77 sköölen mä 1.300 slacher tu. A miasten waaks uun a troopen faan Süüdameerikoo.
Ngwempisi Struum
Di Ngwempisi as en struum uun't süüdelk Afrikoo troch a lunen Süüdafrikoo an Eswatini. Hi lääpt ütj uun di Lusutfu Struum.
Lodi (Prowins)
Det Lodi Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Lodi) as ian faan dön elwen prowinsen uun det Lombardei Regiuun faan Itaalien. At prowins leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 230.607 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Lodi.
Pirmasens
Pirmasens (pfeltsisk Bärmesens) as en kreisfrei stääd uun Rheinlun-Pfalz. Hat as uk kreisstääd faan a Lunkreis Südwestpfalz.
Lunkreis Rotenburg (Wümme)
A Lunkreis Rotenburg (Wümme) as en lunkreis uun Niidersaksen. Hi leit sowat tesken Hamborag an Breemen. Sin kreisstääd as Rotenburg (Wümme).
Roc'h Ruz
A Roc’h Ruz as mä en hööchde faan 385 meetern di huuchst berag faan a Bretagne. Hi hiart tu't masiif faan a Monts d’Arrée an leit uun a Regiunaal Natuurpark Armorique. Di berag hiart tu't gemeen Plounéour-Ménez.
Bandikuts
Bandikuts (Peramelemorphia) of uk Pöösdaksen san en order faan Pöösdiarten (Marsupialia) mä tau familin an 20 slacher. Di nööm Bandikut komt faan't Telugu spriak uun Süüdindien an ment swinroot. Bandikuts san oober nian rooten.
Zweibrücken
Zweibrücken (fransöösk Deux-Ponts, pfeltsisk Zweebrigge) as en kreisfrei stääd uun Rheinlun-Pfalz.
Ozarks
A Ozark Berger of ianfach Ozarks san en huuchlun uun Nuurdameerikoo. Jo lei fööraal uun Missouri, man uk uun't nuurduasten faan Oklahoma, an a huuchst regiuunen (Springfield Plateau an Boston Mountains) uun Arkansas. A huuchst berger ling ap bit 780 meetern. A Ozarks hiar tuup mä a Ouachitas tu a U.S. Interior Highlands, det san a iansagst berger uun a USA tesken a Rocky Mountains uun't waasten an a Appalachen uun't uasten.
Nitroglitseriin
Nitroglitseriin of Glitseriintrinitraat of Trisalpeetersürenglitseriinester as en ester faan't salpeetersüren. Hat woort brükt üs sprengstoof. Uk uun a medesiin woort det iinsaat.
Ruuwpöösdiarten
Ruuwpöösdiarten (Dasyuromorphia) san en order faan Pöösdiarten (Metatheria), diar flääsk freed. Jo lewe uun Austraalien, Nei-Guinea an Tasmaanien.
Nuurdwaastrüslun (Bundesdistrikt)
De Nuurdwaastrüslun Bundesdistrikt (üüb Rüs: Се́веро-За́падный федера́льный о́круг Sévero-Západnyj federál'nyj ókrug) as ian faan dön aacht bundesdistrikten uun Rüslun. Det hee 13.941.959 lidj (2021). At hoodsteed faan a bundesdistrikt as Sankt Petersburg.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun a bundesdistrikt san:
Iindialing faan Ferwalting
A bundesdistrikt hee ian steed (Sankt Petersburg), tau republiiken an sööwen prowinsen.
San Andrés (Steed uun Kolumbien)
San Andrés (ütjspriik üüb Spaans: [ˌsan anˈdɾes]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun a nuurd faan det San Andrés Eilun, uun't Kariibik, ei widj faan a uasteeg faan Nikaraagua. Det hee 53.700 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Eilunen faan San Andrés, Providencia an Santa Catalina Department.
Västerhejde
Västerhejde as jü tiintgrutst stää önj jü Gotland Prowins, Swärik. E stää läit önjt weesten foon e prowins. Dåt heet 502 inboogere (2020).
Teruel (Prowins)
Det Teruel Prowins (üüb Spaans an Aragoneesk: Provincia de Teruel, üüb Katalaans: Província de Terol) as ian faan dön trii prowinsen uun det Autonoom Gemianskap Aragoonien, Spanje. At prowins leit uun a süüd faan't gemianskap. Det hee 134.176 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Teruel.
Pavia (Prowins)
Det Pavia Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Pavia) as ian faan dön elwen prowinsen uun det Lombardei Regiuun faan Itaalien. At prowins leit uun a süüdwaast faan't regiuun. Det hee 546.515 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Pavia.
Saragossa (Prowins)
Det Saragossa Prowins (üüb Spaans: Provincia de Zaragoza, üüb Katalaans: Província de Saragossa) as ian faan dön trii prowinsen uun det Autonoom Gemianskap Aragoonien, Spanje. At prowins leit uun a maden faan't gemianskap. Det hee 972.528 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Saragossa.
Åsele (Komuun)
Det Åsele Komuun (üüb Sweedsk: Åsele kommun) as ian faan a komuunen uun det Västerbotten Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 2807 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Åsele.
Norra Visby
Norra Visby as jü nüügentgrutst stää önj jü Gotland Prowins, Swärik. E stää läit önjt nordweesten foon e prowins. Dåt heet 670 inboogere (2020).
Almaty (Steed)
Almaty (üüb Kasachs an Rüs: Алматы Almaty) as det gratst steed an steed mä apartig staatus uun Kasachstaan. Det leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 1.854.556 lidj (2019).
Iindialing faan Ferwalting
Distrikten faan't steed:
Histoore
Det wiar faan 1991 tu 1997 at hoodsteed faan Kasachstaan.
Heegernääb
A (Gewöönelk) Heegernääb (Erodium cicutarium) as en plaantenslach uun det skööl Erodium.
Kiiwiplaanten
Kiiwiplaanten (Actinidiaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Ericales. Bekäänd as di slach Actinidia deliciosa, huar a kiiwis bi waaks.
Sondrio (Prowins)
Det Sondrio Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Sondrio) as ian faan dön elwen prowinsen uun det Lombardei Regiuun faan Itaalien. At prowins leit uun a nuurd faan't regiuun. Det hee 180.941 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Sondrio.
Jügen
Wat menst dü?
Malkerns
Malkerns as en stääd uun Eswatini uun't regiuun Manzini. Diar wene amanbi 9.724 minsken.
Piggs Peak
Piggs Peak as en stääd uun Eswatini uun't regiuun Hhohho. Diar wene amanbi 5.750 minsken. Naibi leit di Maguga Doom.
Det stääd hää hör nööm efter die ingels gulschüker William Pigg, an peak ment di berag Emlembe naibi.
Reenium
Reenium as en cheemisk element mä det ufkörtang Re an det atoomnumer 75. Hat as en raar, swaar auergungsmetal. Hör nööm komt faan di struum Rhein.
Mantua (Prowins)
Det Mantua Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Mantova) as ian faan dön elwen prowinsen uun det Lombardei Regiuun faan Itaalien. At prowins leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 411.062 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Mantua.
Moskau (Struum)
A Moskau Struum of at Moskwa (🇷🇺 ) as en 502 km lungen tustruum faan a Oka uun Ruslun.
Juudasbuumer
Juudasbuumer (Cercis) san en plaantenskööl uun det famile faan a Bongfrüchten (Fabaceae). Jo waaks üs buumer of bosker an lewe üüb a nuurdelk eerdheleft.
Di nööm komt faan a apostel Juudas uf. Hi skal ham bi son buum aphinget haa, efter dat hi Jiises ferräät hed.
Slacher
C. canadensis – C. chinensis – C. chingii – C. chuniana – C. glabra – C. griffithii – C. racemosa – C. siliquastrum
Araba (Prowins)
Det Araba Prowins, amtelk det Histoorisk Teritoorium Araba (üüb Baskisk: Araba of Arabako Lurralde Historikoa, üüb Spaans: Álava of Territorio Histórico de Álava) as ian faan dön trii prowinsen faan det Autonoom Gemianskap Baskenlun uun Spanje. Det leit uun a süüd faan't gemianskap. Det hee 333.940 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Vitoria-Gasteiz.
Varese (Prowins)
Det Varese Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Varese) as ian faan dön elwen prowinsen uun det Lombardei Regiuun faan Itaalien. At prowins leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 892.532 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Varese.
John Curtin
John Joseph Curtin (* 8. Janewoore 1885 uun Creswick, Victoria; † 5. Jüüle 1945 uun Canberra, Australian Capital Territory) wiar faan de 7 Oktuuber 1941 tu san duas de 14. premier-minister faan Austraalien. Hi wiar de 1. Oktuuber 1935 tu de 7. Oktuuber 1941 feerer faan't opositschuun. A uungrip faan Jaapaan üüb Pearl Harbor wiar tau muun efter hi premier-minister wurd an treed Austraalien iin uun a krich jin Jaapaan iin. Bal diarüüb fuligten bombenuungriper üüb a nuurd faan Austraalien. Curtin stääld dön austraalisk stridjkreeften uner de ameerikoons generool Douglas MacArthur. Det wiar a began faan a aanj faan det naar frinjskap faan Austraalien tu det Ferianigt Köningrik an a began faan en naar frinjskap tu dön Ferianigt Stooten.
Leewent
John Curtin wiar uun det gulgreefersteed Creswick, uun a maden faan't kolonii Victoria, bäären. Hi wiar de äälst faan John Curtin de ääler († 1919) an Catherine (of Kate) Agnes Bourke († 1938) hör fjauer jongen. He hed sant sant at gebuurt strabismus faan det lacht uug. Sin aatj werket üüs waachter uun Pentridge Gaol, do üüs saldooten, puts an uun hotelen. At aanj skebet at familje tu Brunswick, en steeddial faan Melbourne, huar jo uun aaremmud lewet. Hi wurd diarauer twüngen, uun't ääler faan fjauertanj, tu't werk tu gung, am a onerhual faan't familije tu seekrin.
Sin intrese för politiik wurd faan sin mam ütjliaset. Hi treed 1901 tu en komitee bi, wat en faan a förluupern faan det Australian Labor Party (ALP) uun Victoria wiar. 1911 wurd hi sekreteer faan det Victorian Timber Workers Union, en gewerkskap för holt- an waltwerker.
1928 wurd hi lasmaat uun det Austraalisk Representenhüs för a woolkreis Fremantle weelet. 1935 wurd hi feerer faan't opositschuun. Uun woolen uun't juar 1940 fing at ALP bal at regiaringsmuarhaid. Premier-minister Robert Menzies san regiaring bleew uun't baantje bluat auer't onerstütsing faan tau ünufhengig ufordneten. Dönheer tau ufordneten störtet at regiaring man uun a harewst 1941 auer en meeningsünlikhaid auer a stootshüshual an Curtin wurd de 7. Oktuuber premier-minister.
Dromiciops
Dromiciops as en skööl faan Pöösdiarten (Marsupialia). Hat as det iansagst skööl uun det order Microbiotheria. Det order hää loong üs ütjstürwen tääld, man do san dach noch trii slacher fünjen wurden, tuleetst 2016.
Hial aparte as, dat jo nai mä a Australidelphia san, diar uun Austraalien lewe, an ei so nai mä a Ameridelphia, diar uun Ameerikoo lewe.
Spriadkoord
Jo trii Dromiciops slacher lewe uun Süüdchiile:
Simunye
Simunye as en stääd uun Eswatini uun't regiuun Lubombo. Hat leit amanbi 258m huuch.
Valence
Valence ([valɑ̃s]; üüb Oksitaans: Valença [vaˈlensɔ]) as det aachstgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 64.726 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Drôme Department.
Geraanien
A Geraanien (Geranium) san en plaantenskööl uun det famile faan a Geraniaceae. Diar hiar 380 bit 430 slacher tu, diar üüb a hialer welt föörkem.
Enkelt slacher wurd för a guard of bluumpot aptaanj.
Hluti
Hluti as en stääd uun Eswatini uun't regiuun Shiselweni. Diar wene amanbi 6.763 minsken.
Waag (stäärbil)
At Waag(skeel) (latiinsk Libra, Lib, astronoomisk tiaken ♎) as en stäärbil üüb a ekliptik (üüb det koord: ruad streget). A laachtest stäär as Zuben-el-schemali ( β Librae, β Lib) mä en skiinboor magnituud faan 2,61 mag.
At Waag hiart tu a twaalew stäärkreiser.
Lunkreis Uelzen
A Lunkreis Uelzen as en lunkreis uun't nuurduasten faan Niidersaksen. Sin kreisstääd as det Hansestääd Uelzen.
Gemeenen
Samtgemeenen mä tuhiarag gemeenen ( * Diar sat at ferwaltang)
Mhlume
Mhlume as en stääd uun Eswatini uun't regiuun Lubombo. Diar wene amanbi 8.652 minsken an hat leit amanbi 258m huuch.
Ouachitas
A Ouachita Berger of ianfach Ouachitas (ütjspriak []) san en beragkeed uun Arkansas an Oklahoma. Jo hiar tuup mä a Ozarks tu a U.S. Interior Highlands, det san a iansagst berger uun a USA tesken a Rocky Mountains uun't waasten an a Appalachen uun't uasten. A huuchst berger uun a Ouachitas ling ap bit 839 meetern (Mount Magazine).
Heegernääben
Heegernääben (Erodium) san en plaantenskööl uun det famile faan a Geraniaceae. Diar hiar son 60 bit 75 slacher tu, diar miast uun miatag kliima waaks.
Slacher
E. absinthoides – E. acaule – E. adenophorum – E. aethiopicum – E. aguilellae – E. alnifolium – E. alpinum – E. amanum – E. angustilobum – E. anthemidifolium – E. arborescens – E. asplenioides – E. astragaloides – E. atlanticum – E. aureum – E. aytacii – E. battandierianum – E. beketowii – E. birandianum – E. boissieri – E. botrys – E. brachycarpum – E. carvifolium – E. castellanum – E. cazorlanum – E. cedrorum – E. celtibericum – E. cheilanthifolium – E. chevallieri – E. chilense – E. chium – E. chrysanthum – E. ciconium – E. cicutarium – E. corsicum – E. crassifolium – E. crenatum – E. crinitum – E. crispum – E. cyconioides – E. cygnorum – E. cyrenaicum – E. daucoides – E. dimorphum – E. flexuosum – E. foetidum – E. fumarioides – E. gaillardotii – E. gatamantum – E. gaussenianum – E. geoides – E. glandulosum – E. glaucophyllum – E. gruinum – E. guicciardii – E. guinochetianum – E. guttatum – E. hakkiaricum – E. hartvigianum – E. hendrikii – E. hesperium – E. heteradenum – E. heterosepalum – E. hoefftianum – E. iranicum – E. jahandiezianum – E. janszii – E. keithii – E. laciniatum – E. lebelii – E. leucanthum – E. litwinowii – E. malacoides – E. manescavi – E. maritimum – E. maroccanum – E. masguindali – E. mauritanicum – E. medeense – E. meynieri – E. micropetalum – E. microphyllum – E. moschatum – E. moureti – E. nanum – E. nervulosum – E. neuradifolium – E. oreophilum – E. oxyrhinchum – E. paui – E. pelargoniflorum – E. populifolium – E. praecox – E. primulaceum – E. recoderi – E. reichardii – E. rodiei – E. rupestre – E. rupicola – E. ruthenicum – E. salzmannii – E. sanguis-christi – E. saxatile – E. schemachense – E. sebaceum – E. sibthorpianum – E. somanum – E. sosnowskianum – E. stellatum – E. stephanianum – E. stevenii – E. subintegrifolium – E. sublyratum – E. tataricum – E. telavivense – E. texanum – E. tibetanum – E. tocranum – E. tordylioides – E. touchyanum – E. toussidanum – E. trichomanefolium – E. trifolium – E. turcmenum – E. vetteri
Pöösrooten
Pöösrooten (Didelphidae) san en famile faan Pöösdiarten (Marsupialia). Jo san det iansagst famile uun der order faan a Didelphimorphia, an diar hiar 18 sköölen mä 110 slacher tu. Pöösrooten wurd uk Oposums näämd, oober eegentelk san Oposums bluas jodiar slacher uun det skööl Didelphis.
Pöösmolen
Pöösmolen (Notoryctes) san en skööl faan Pöösdiarten (Marsupialia). Jo san det iansagst skööl uun det order faan a Notoryctemorphia, an diar jaft at man tau slacher faan. Jo like molwarper.
Spriadkoord
Pöösmolen lewe uun a wüüsten faan Austraalien:
Actinidia deliciosa
Actinidia deliciosa as en onerslach faan Actinidia chinensis (Actinidia chinensis var. hispida) an wel muar bekäänd üs Kiiwi. Hat as aptaanj wurden an komt ei uun a natüür föör. Iarst sant 1984 täält hat üs aanj slach.
Bodenseekreis
E Bodenseekreis as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önjt söödååsten foon e diiljstoot, önj di Tübingen Regiiringsdistrikt. Dåt heet 217.470 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Friedrichshafen.
Amt Mädel-Noordfreeschloun
Et Amt Mädel-Noordfreeschloun äs en amt oun e Krais Noordfreeschloun oun Sleeswich-Holstiin. Et amt loit oun e mäl foon e krais. E haudstää foont amt äs Breetst.
Indiiling foon Ferwalting
Et amt heet nüügentin gemiine:
Chabarowsk (Regiuun)
Det Chabarowsk Regiuun (üüb Rüs: Хаба́ровский край Chabárovskij kraj) as en regiuun uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 1.315.643 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Chabarowsk.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't regiuun san:
Iindialing faan Ferwalting
At regiuun hee sööwentanj distrikten:
Histoore
Föör det 19. juarhunert wiar't süüddial faan't regiuun faan nü dial faan Schiina. At gebiit uun a nuurd faan de Amur Struum efter a Ferdrach faan Aigun (1858), an't gebiit uun a süüd faan a struum efter a Ferdrach faan Peking (1860) wurd dialen faan Rüslun.
Chambéry
Chambéry [ʃɑ̃beʁi] as det njüügenstgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 58.833 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Savoie Department
Süüdrüslun (Bundesdistrikt)
De Süüdrüslun Bundesdistrikt (üüb Rüs: Ю́жный федера́льный о́круг Júžnyj federál'nyj ókrug) as ian faan dön aacht bundesdistrikten uun Rüslun. Det hee 14.070.918 lidj (2021). At hoodsteed faan a bundesdistrikt as Rostow bi Don.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun a bundesdistrikt san:
Iindialing faan Ferwalting
A bundesdistrikt hee ian regiuun (üüb Rüs: край kraj), tau republiiken (üüb Rüs: республики respubliki; iantaal: республика respublika) an trii prowinsen (üüb Rüs: области oblasti; iantaal: область oblast').
Det rüs regiaring sai, dat at republiik Krim an't steed Sewastopol dial faan Rüslun san, efter jo 2014 faan't lun iinnimen wurd, man öler lunen sai, dat jo noch dial faan a Ukraine san. 2014-2016 maaget jo de Krim Bundesdistrikt. Sant 2016 san jo dial faan de Süüdrüslun Bundesdistrikt.
Villeurbanne
Villeurbanne [vilœʁban] as det fjuardgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. Det leit uun a nuurd faan't regiuun, uun det Métropole de Lyon Department. Det hee 150.659 lidj (2018).
Müsoposums
A Müsoposums (Caenolestidae) san en famile faan Pöösdiarten (Marsupialia). Jo san det iansagst famile uun det order faan a Paucituberculata. Diar hiar man trii sköölen mä sööwen slacher tu.
Drakensberger
A Drakensberger (draagberger, afrikaans Drakensberg) san det huuchst beragkeed uun't süüdelk Afrikoo. Det huuchst steed leit uun Lesotho. Diar het jo berger Maloti.
Vénissieux
Vénissieux [venisjø] as det sööwenstgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a nuurd faan't regiuun, uun det Métropole de Lyon Department. Det hee 67.129 lidj (2018).
Möösken
Möösken of uk Meikrüüs (Galium odoratum) as en plaantenslach uun det famile Rubiaceae. Hat wääkst uun miatag kliima. Uun Möösken as Cumarin, an det woort üs gewürts of uun a medesiin iinsaat.
Motu (Spriik)
Det Motu Spriik as en Oseaanisk Spriik, wat uun an trinjenam't steed Port Moresby uun Papua-Nei-Guinea snaaket wurt. At Kreol-spriik Hiri Motu komt faan't spriik. At jaft amanbi 39.000 spreegern faan't spriik (2008).
Pronoomen
Motu hee pronoomen uun't iantaal, tautaal an muartaal.
Quito
Quito ([ˈkito]; üüb Ketschua: Kitu) as at hoodsteed faan Ekwadoor. At steed leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 1.607.734 lidj (2010).
Geografii
At steed leit bluat 25km tu a süüd faan a ekwaator.
Pyrostegia
Pyrostegia of uk Ialwin as en skööl faan tau (of muar?) plaantenslacher uun det famile faan a Trompeetenbuumplaanten (Bignoniaceae). Jo waaks fööraal uun a troopen an subtroopen faan Ameerikoo.
European Number of Identification
Di European Number of Identification (ENI) es sa is uk di IMO-Numer en Registriaring wat altert bi en Skep bleft, uk wan dit en nii Noom fair. Jü es fuar Benenskeepen taacht, wat ek üt üp See faar man ön Stroomern, Seen en Föören laap.
Sa üs uk di IMO-Numer bleft di ENI uk wan dit Skep tö en üđer Kontinent forkoopet uur.
Bi di ENI ken em se ön hok Lön dit Skep becht uuren es. 02 es Holön, 04 es Dütsklön esf.. Dit jeft et bi di IMO-Numer ek.
Systeem
A A A X X X X X
Talen fuar di forskelig Lönen
Breisgau-Hochschwarzwald (Lönjkris)
E Lönjkris Breisgau-Hochschwarzwald as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önjt söödweesten foon e diiljstoot, önj di Freiburg Regiiringsdistrikt. Dåt heet 263.601 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Freiburg im Breisgau.
Autonoom Kreis faan a Jamal-Nentsen
A Autonoom Kreis faan a Jamal-Nentsen (🇷🇺/Jamalo-Nenezki awtonomny okrug; /Jamaly-Nenjozije awtonomnoi njokruk) as en ferwaltangsianhaid uun a Okrug Uraal uun't nuurden faan Ruslun. Hi hiart tu a Okrug Tjumen, man hää en was autonomii.
Bjurholm (Komuun)
Det Bjurholm Komuun (üüb Sweedsk: Bjurholms kommun) as ian faan a komuunen uun det Västerbotten Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 2395 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Bjurholm.
Sleesisk
Wat menst dü?
Nuurd (Bundesstoot uun Sudaan)
De Nuurd Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية الشمالية Wilāyat aš-Šamāliyah) as en bundesstoot uun Sudaan. Det hee 936.300 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as Dunqula.
Actinidia chinensis
Actinidia chinensis as en plaantenslach uun det famile Actinidiaceae. Di onerslach Actinidia chinensis var. hispida as gud bekäänd för sin früchten, a kiiwis. Man uk faan A. chinensis jaft at suurten, diar för kiiwis aptaanj wurd.
Lae
Lae as det naistgratst steed uun Papua-Nei-Guinea. At steed leit bi a nuurduasteeg faan't eilun Nei-Guinea. Det hee 148.934 lidj (2011).
Actinidia
Actinidia as en skööl faan plaanten uun det famile Actinidiaceae. Faan enkelt slacher woort det frücht Kiiwi aptaanj, fööraal faan Actinidia deliciosa.
Slacher
A. arguta – A. callosa – A. chengkouensis – Actinidia chinensis – Actinidia deliciosa – A. chrysantha – A. cylindrica – A. eriantha – A. farinosa – A. fasciculoides – A. fortunatii – A. fulvicoma – A. glaucocallosa – A. globosa – A. grandiflora – A. hemsleyana – A. henryi – A. holotricha – A. hubeiensis – A. hypoleuca – A. indochinensis – A. kolomikta – A. laevissima – A. lanceolata – A. latifolia – A. liangguangensis – A. lijiangensis – A. linguiensis – A. longicarpa – A. macrosperma – A. melanandra – A. melliana – A. obovata – A. persicina – A. petelotii – A. pilosula – A. polygama – A. rongshuiensis – A. rubricaulis – A. rubus – A. rudis – A. rufa – A. rufotricha – A. sabiifolia – A. sorbifolia – A. stellatopilosa – A. strigosa – A. styracifolia – A. suberifolia – A. tetramera – A. trichogyna – A. ulmifolia – A. umbelloides – A. valvata – A. venosa – A. vitifolia – A. zhejiangensis
International Maritime Organization
Di Internatsjonāli See-Skeepenfaarts-Organisatsjoon (IMO) birailt forskelig Āpgaawen trinjom di Seefaart. Sa heer ark Skep en Registriaringsnumer wat ön di Rump swaiset uur.
Registriaring
Des IMO-Numer bleft altert lik, uk wan dit Skep en nii Noom fair of forlair uur.
ENI fuar Benenskeepen
Fuar Skeepen wat üp Föören, Stroomern en Seen faar es di IMO ek ön Gang.
Basalt
Basalt as en magmaatisk stianang mä uundialen faan kaltsium-, iisen- an magneesium-silikaaten.
Metropoolregiuun Nuurdwaast
At Europeesk Metropoolregiuun Nuurdwaast (iar: Metropoolregiuun Bremen/Oldenburg) as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Diar lewe gud 2,7 miljuun minsken.
Basalt
Basalt entstäänt, wan en wulkaan ütjbräächt.
Siigenkliawer
Siigenkliawer (Cytisus) as en plaantenskööl uun det famile faan a bongfrüchten (Fabaceae). Diar hiar son 30 bit 60 slacher tu.
Tu detdiar skööl hiar uk plaanten, diar skroben näämd wurd, oober ei tu det bioloogisk skööl faan a skroben (Genista) tääl. Cytisus an Genista like enööder oober fiks.
Metropoolregiuun Nuurdwaast
At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin auer a grensen faan bundeslunen henwech.
Siigenkliawer
Aal a slacher
C. acutangulus – C. aeolicus – C. agnipilus – C. albidus – C. albus – C. arboreus – C. ardoinoi – C. austriacus – C. baeticus – C. balansae – C. × beanii – C. benehoavensis – C. blockianus – C. borysthenicus – C. cantabricus – C. cassius – C. commutatus – C. creticus – C. decumbens – C. drepanolobus – C. elongatus – C. emeriflorus – C. eriocarpus – C. filipes – C. fontanesii – C. grandiflorus – C. graniticus – C. heterochrous – C. hirsutus – C. ingramii – C. jankae – C. kovacevii – C. kreczetoviczii – C. lasiosemius – C. leiocarpus – C. malacitanus – C. maurus – C. megalanthus – C. moleroi – C. multiflorus – C. nejceffii – C. orientalis – C. paczoskii – C. podolicus – C. praecox – C. procumbens – C. proliferus – C. pseudoprocumbens – C. pulvinatus – C. purpureus – C. ratisbonensis – C. reverchonii – C. ruthenicus – C. sauzeanus – C. scoparius – C. spinescens – C. striatus – C. supranubius – C. tommasinii – C. tribracteolatus – C. triflorus – C. villosus – C. wulfii
Vaulx-en-Velin
Vaulx-en-Velin [vo ɑ̃ vəlɛ̃] as det tjiinstgratst steed uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun uun Frankrik. At steed leit uun a nuurd faan't regiuun, uun det Métropole de Lyon Department. Det hee 50.823 lidj (2018).
Cumarin
Cumarin of Kumariin as en natüürelk arooma mä en sweten stirem. Hat komt uun Möösken föör. Grat mengden diarfaan san giftag.
International Maritime Organization
ENI fuar Benenskeepen
Ön Euroopa jeft et uk di ENI, di European Number of Identification wat me di jest tau Talen weeget hur dit Skep becht es. Sa haa di Düsternbrook en di Wellingdorf ENI me "02", aurdat ja fan di Neđerlönen kum. Skeepen sa üs di Warnowstromer haa en Numer me "04", aurdat ja fan Dütsklön kum.
Sawat heer di IMO-Numer ek.
Rubiaceae
A Rubiaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Gentianales. Diar hiar gud 600 sköölen mä ~ 13.000 plaantenslacher tu.
Belley (Arrondissement)
Det Belley Arrondissement as det naistgratst faan a arrondissementen uun det Ain Department uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun, Frankrik. At arrondissement leit uun a süüd faan't department. Det hee 121.944 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Belley.
Arkansas (Struum)
Di Arkansas River as en 2.364 kilomeeter lungen struum uun a maden faan a USA. Hi lääpt faan rochts (waast) iin uun a Mississippi River.
Nuurd Daarfuur
De Nuurd Daarfuur Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية شمال دارفور Wilāyat Šamāl Dārfūr) as en bundesstoot uun Sudaan. Det hee 2.305.000 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as al-Faschir.
Dorotea (Komuun)
Det Dorotea Komuun (üüb Sweedsk: Dorotea kommun) as ian faan a komuunen uun det Västerbotten Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 2459 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Dorotea.
Sannaar (Bundesstoot)
De Sannaar Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية سنار Wilāyat Sannār) as en bundesstoot uun Sudaan. Det hee 1.918.700 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as Sannaar.
Bååmst/go
Am e artiikel aw Hoorninger Fräisch tu leesen, wee sü goud än klik heer.
Bååmst (åw Tjüsch: Bohmstedt, åw Dånsch: Bomsted) äs en gemiine oun Gooshiird oun Noordfreeschloun. E gemiine äs diil foon’t Amt Mädel-Noordfreeschloun. Oun’t noorden loit e gemiine Trölstrup, oun’t ååsten Noorst, oun’t sööen Alwat än oun’t weesten Åålamtoorp. E gemiine heet 762 foolk (2016).
Christoph Europa 5
Christoph Europa 5 es di Hüüvskrüüwer fan di DRF-Luchtreting. DRF jit "Deutsche Rettungs-Flugwacht". Di Hüüvskrüüwer heer sin Statsjoon ön Naibel bi't Kraankenhüs.
Di Maskiin es en BK 117.
Bizkaia (Prowins)
Det Bizkaia Prowins (üüb Baskisk: Bizkaia, üüb Spaans: Vizcaya) as ian faan dön trii prowinsen faan det Autonoom Gemianskap Baskenlun uun Spanje. Det leit uun a nuurdwaast faan't gemianskap. Det hee 1.159.443 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Bilbao.
Christoph Europa 5
Christoph_Europa
Sleesisk (slaawisk)
Sleesisk as en poolsk spriakwiis, diar uun't regiuun Sleesien uun Poolen snaaket woort. Det spriakregiuun lingt uk hen auer a grens tu Tschechien. Sleesisk woort uk weederpoolsk of slonsakisk näämd.
At jaft oober uk en sjiisk spriakwiis, diar sleesisk näämd woort.
Kamtschatka (Regiuun)
Det Kamtschatka Regiuun (üüb Rüs: Камча́тский край Kamčátskij kraj) as en regiuun uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 313.016 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Petropawlowsk-Kamtschatski.
Steeden
Dön fiiw gratst steeden uun't regiuun san:
Befölkring
Det Korjakisk Spriik an det Itelmenisk Spriik, tau faan dön Ualsibiirisk Spriiken, wurd uun't regiuun snaaket.
Bourg-en-Bresse (Arrondissement)
Det Bourg-en-Bresse Arrondissement as det gratst faan a arrondissementen uun det Ain Department uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun, Frankrik. At arrondissement leit uun a waast faan't department. Det hee 335.670 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Bourg-en-Bresse.
Osmium
Osmium as en cheemisk element mä det ufkörtang Os an det atoomnumer 76. Hat as en auergungsmetal an hää mä 22,6 g/cm3 det huuchst sachthaid faan aal a elementen.
Di nööm komt faan ualgreks ὀσμή osmē „öösem, stirem“, auer osmiumoksiid (Os(VIII)O4) en skarepen stirem hää.
Stäärkreis
A Stäärkreiser san en rä faan twaalew stäärbilen trinjam a ekliptik. Jo ling sowat auer en breetje faan 20 graaden üs en riam (a Zodiak) auer a ekliptik wech.
Autauga County (Alabama)
Autauga County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 55.869 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Prattville.
Cass County (Illinois)
Cass County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Illinois. At county leit uun a waast faan a bundesstoot. Det hee 13.042 lidj (2020). At hoodsteed faan't county as Virginia.
Stäärkreis
Jodiar stäärkreiser haa en mütoloogisk bedüüdang för a astrologii. Arke stäärkreis hää eegenskapen, an uun hün stäärkreis 'am bäären as, det hää iinflööd üüb't persöönelkhaid.
Cree spriak
At Spriak faan a Cree (Nēhiyawēwin ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ) hiart tu't spriakfamile faan a Algonkin-spriaken an woort faan son 100.000 minsken uun Kanada, dialwiis uk uun Montana (USA) snaaket.
Amoniak
Amoniak as en cheemisk ferbinjang faan stikstoof an weederstoof mä det formel NH3. Hat as en giftag gas, diar stark steegen stiremt. Amoniak as amfoteer.
Cree spriak
Skraft
Cree woort miast mä latiinsk skraft skrewen, at jaft oober uk en aanj Cree silwenskraft
Carroll County (Illinois)
Carroll County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Illinois. At county leit uun a nuurdwaast faan a bundesstoot. Det hee 15.702 lidj (2020). At hoodsteed faan't county as Mount Carroll.
Sentraal Daarfuur
De Sentraal Daarfuur Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية وسط دارفور Wilāyat Wasaṭ Dārfūr) as en bundesstoot uun Sudaan. Det hee 751.400 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as Salingei.
Beesemskroben
Beesemskroben (Cytisus scoparius) as en plaantenslach uun det famile faan a bongfrüchten (Fabaceae).
Likes dat det plaant skroben het, hiart hat ei tu det bioloogisk skööl faan a skroben (Genista), man tu det skööl faan a siigenkliawer (Cytisus). A plaanten uun jodiar tau sköölen like enööder oober fiks.
Di nööm sait at al, dat faan didiar strük beesmer bünjen wurden san.
En öödern nööm för det plaant as braam, an en stak geestlun mä skroben üüb het uk braamsterhias. An det ingelsk wurd broom ment soföl üs en beesem.
Skroben
Skroben, Jügen (Genista) san en plaantenskööl uun det famile faan a Bongfrüchten (Fabaceae). Diar wurd oober uk ööder plaanten "skroben" näämd, diar eegentelk tu det skööl Siigenkliawer (Cytisus) hiar. Faan a skroben jaft at amanbi 90 slacher.
Aal a slacher
G. abchasica – G. acanthoclada – G. aetnensis – G. albida – G. × altoportillensis – G. amana – G. anatolica – G. ancistrocarpa – G. anglica – G. angustifolia – G. arbusensis – G. aristata – G. × arizagae – G. artwinensis – G. × aseginolazae – G. aspalathoides – G. aucheri – G. ausetana – G. balearica – G. berberidea – G. bocchierii – G. brutia – G. burdurensis – G. cadasonensis – G. canariensis – G. capitellata – G. carinalis – G. carpetana – G. cephalantha – G. cilentina – G. cinerascens – G. cinerea – G. clavata – G. compacta – G. corsica – G. csikii – G. cupanii – G. demarcoi – G. depressa – G. desoleana – G. dorycnifolia – G. dracunculoides – G. ephedroides – G. falcata – G. fasselata – G. ferox – G. flagellaris – G. florida – G. × fritschii – G. gasparrinii – G. germanica – G. haensleri – G. hassertiana – G. hirsuta – G. hispanica – G. holopetala – G. humifusa – G. hystrix – G. ifniensis – G. insularis – G. involucrata – G. januensis – G. kepenensis – G. kolakowskyi – G. legionensis – G. libanotica – G. linifolia – G. lobelii – G. longipes – G. lydia – G. maderensis – G. madoniensis – G. majorica – G. × martini – G. mezzumarensis – G. michelii – G. micrantha – G. microcephala – G. microphylla – G. millii – G. mingrelica – G. monspessulana – G. morisii – G. mugronensis – G. nissana – G. × norpalentina – G. numidica – G. obtusiramea – G. osmarensis – G. ovina – G. paivae – G. parnassica – G. patens – G. pichisermolliana – G. pilosa – G. polyanthos – G. × prestameroi – G. provincialis – G. pseudopilosa – G. pulchella – G. quadriflora – G. radiata – G. ramosissima – G. × rivasgodayana – G. sagittalis – G. sakellariadis – G. salzmannii – G. sanabrensis – G. sandrasica – G. sardoa – G. scorpius – G. segonnei – G. × segurae – G. sericea – G. sessilifolia – G. sibirica – G. silana – G. spachiana – G. spartioides – G. spinulosa – G. splendens – G. stenopetala – G. suanica – G. subcapitata – G. subsericans – G. sulcitana – G. sylvestris – G. taurica – G. tenera – G. teretifolia – G. tetragona – G. tinctoria – G. toluensis – G. tournefortii – G. triacanthos – G. tribracteolata – G. tricuspidata – G. tridens – G. tridentata – G. tyrrhena – G. ulicina – G. umbellata – G. unalii – G. × uribe-echebarriae – G. valsecchiae – G. verae – G. versicolor – G. vuralii – G. willingii
Beesemskroben
Uk di saarepsnööm Bramstedtlund hää diarmä tu dun.
Amoniak
Faan amoniak kem tau räen faan saalten uf:
Kengeruus
Kengeruus (Macropodidae, faan „grat“ an ποδός „fut“) san en famile faan Pöösdiarten (Marsupialia) uun det order faan a Kläämpöösdiarten (Diprotodontia). Jo lewe uun Austraalien an Neiguinea. Tu det famile hiar 65 slacher.
Süüd Daarfuur
De Süüd Daarfuur Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية جنوب دارفور Wilāyat Janūb Dārfūr) as en bundesstoot uun Sudaan. Det hee 3.765.800 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as Nyala.
Kengeruus
Sköölen
Dendrolagus – Dorcopsis – Dorcopsulus – Lagorchestes – Lagostrophus – Macropus – Onychogalea – Petrogale – Setonix – Thylogale – Wallabia
Malå (Komuun)
Det Malå Komuun (üüb Sweedsk: Malå kommun) as ian faan a komuunen uun det Västerbotten Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 3034 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Malå.
Echt Oposums
Echt Oposums (Didelphis) san en skööl faan Pöösdiarten (Marsupialia) uun det order faan a Pöösrooten (Didelphimorphia). A Pöösrooten uun't gehial wurd uk üs Oposums betiakent, diaram het det skööl Didelphis Echt Oposums.
Slacher
At jaft sääks slacher faan Echt Oposums. Jo lewe uun Ameerikoo.
Süüd Kurdufaan
De Süüd Kurdufaan Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية جنوب كردفان Wilāyat Janūb Kurdufān) as en bundesstoot uun Sudaan. Det hee 1.300.700 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as Kaduqli.
Trompeetenbuumplaanten
Trompeetenbuumplaanten (Bignoniaceae) san en grat plaantenfamile uun det order faan a Lapbloosoortagen (Lamiales).
Triibuus
Bignonieae – Catalpeae – Coleeae – Crescentieae – Jacarandeae – Oroxyleae – Tecomeae – Tourrettieae
Sköölen
Adenocalymma – Amphilophium – Amphitecna – Anemopaegma – Argylia – Astianthus – Bignonia – Callichlamys – Campsidium – Campsis – Catalpa – Catophractes – Chilopsis – Colea – Crescentia – Cuspidaria – Cybistax – Delostoma – Deplanchea – Digomphia – Dinklageodoxa – Distictella – Dolichandra – Dolichandrone – Eccremocarpus – Ekmanianthe – Fernandoa – Fridericia – Godmania – Handroanthus – Heterophragma – Hieris – Incarvillea – Jacaranda – Kigelia – Lamiodendron – Lundia – Manaosella – Mansoa – Markhamia – Martinella – Mayodendron – Millingtonia – Neojobertia – Neosepicaea – Newbouldia – Niedzwedzkia – Nyctocalos – Ophiocolea – Oroxylum – Pachyptera – Pajanelia – Pandorea – Paratecoma – Parmentiera – Pauldopia – Perianthomega – Perichlaena – Phyllarthron – Phylloctenium – Pleonotoma – Podranea – Pyrostegia – Radermachera – Rhigozum – Rhodocolea – Romeroa – Roseodendron – Santisukia – Sparattosperma – Spathodea – Sphingiphila – Spirotecoma – Stereospermum – Stizophyllum – Tabebuia – Tanaecium – Tecoma – Tecomanthe – Tecomella – Tourrettia – Tynanthus – Xylophragma – Zeyheria
List foon Gemiine önj e Kris Slaswik-Flansborj
E Kris Slaswik-Flansborj heet 120 gemiine:
Sleesisk (sjiisk)
At jaft oober uk en poolsk spriakwiis, diar sleesisk näämd woort.
Gex (Arrondissement)
Det Gex Arrondissement as det letjst faan a arrondissementen uun det Ain Department uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun, Frankrik. At arrondissement leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 96.535 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Gex.
Champaign County (Illinois)
Champaign County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Illinois. At county leit uun a uast faan a bundesstoot. Det hee 205.865 lidj (2020). At hoodsteed faan't county as Urbana.
Lycksele (Komuun)
Det Lycksele Komuun (üüb Sweedsk: Lycksele kommun) as ian faan a komuunen uun det Västerbotten Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a maden faan't prowins. Det hee 12.264 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Lycksele.
Uast Daarfuur
De Uast Daarfuur Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية شرق دارفور Wilāyat Šarq Dārfūr) as en bundesstoot uun Sudaan. Det hee 1.587.200 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as ad-Du'ain.
Karbiid
Karbiiden san cheemisk ferbinjangen faan en element mä köölstoof (karboon). Miast ment am mä karbiid det kaltsiumkarbiid, CaC2.
Waast Daarfuur
De Waast Daarfuur Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية غرب دارفور‎ Wilāyat Gharb Dārfūr) as en bundesstoot uun Sudaan. Det hee 1.024.500 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as Al-Dschunaina.
Aplodontia rufa
Aplodontia rufa as en Gnaudiart uun Nuurdameerikoo. Hat as di iansagst slach uun det famile Aplodontiidae.
Nantua (Arrondissement)
Det Nantua Arrondissement as det naistletjst faan a arrondissementen uun det Ain Department uun det Auvergne-Rhône-Alpes Regiuun, Frankrik. At arrondissement leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 93.485 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Nantua.
Áncash (Department)
Det Áncash Department (üüb Spaans: Departamento de Áncash) as ian faan dön fiiw-an-twuntig Departmenten faan Peruu. At department leit uun a waast faan't lun, bi a Pasiifik. Det hee 1.083.519 lidj (2017). At hoodsteed faan't Department as Huaraz.
Galium
Galium as en plaantenskööl uun det famile faan a Rubiaceae. Diar hiar muar üs 600 slacher tu. Jo waaks miast uun miatag kliima.
Áncash (Department)
Iindialing faan Ferwalting
At department hee twuntig prowinsen.
Christian County (Illinois)
Christian County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Illinois. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 34.032 lidj (2020). At hoodsteed faan't county as Taylorville.
Transbaikaalien (Regiuun)
Det Transbaikaalien Regiuun (üüb Rüs: Забайка́льский край Zabajkál’skij kraj) as en regiuun uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 1.059.700 lidj (2020). At hoodsteed faan't regiuun as Tschita.
Histoore
At regiuun wurd de 1. Marts 2008 grünjlaanjen. Det wurd uun Nofember 2018 dial faan de Fiar Uasten Bundesdistrikt.
Plateerten
Plateerten (Lathyrus) san en plaantenskööl uun det famile faan a Bongfrüchten (Fabaceae). Diar hiar son 160 slacher tu, diar fööraal uun miatag kliima üüb a nuurdelk eerdheleft waaks.
Wombats
Wombats (Vombatidae) san en famile faan Pöösdiarten (Marsupialia). Jo lewe uun Austraalien uun hööl oner a eerd an san plaantenfreedern. Diar jaft at man trii slacher faan.
Waastpolesisk
Waastpolesisk as en slaawisk spriak tesken ukrainisk an witjrüsk.
Hat woort uun't süüdwaasten faan Witjruslun, uun't nuurdwaasten faan a Ukraine an tu en letjen dial uk uun't uasten faan Poolen snaaket.
Waastpolesisk hää nään amtelken stant an woort fööraal priwoot uun det grensregiuun snaaket.
Grapsidae
A Grapsidae san en famile faan Kraaben (Crustacea) uun det order faan a Gratkraaben (Malacostraca). Jo lewe fööraal uun a troopen, uun swet- of uk uun saaltweeder.
Sköölen
Austrohelice – Cyclograpsus – Eriocheir – Geograpsus – Goniopsis – Grapsus – Leptograpsodes – Leptograpsus – Marestia – Metopograpsus – Neoeriocheir – Pachygrapsus – Paraeriocheir – Plagusia – Planes – Platyeriocheir
Oleander
A Oleander (Nerium oleander), of uk Ruusenloorbei as di iansagst plaantenslach uun det skööl Nerium faan't famile Apocynaceae. Hi woort hal üs guardplaant aptaanj, as oober giftag. At jaft diar son 200 suurten faan.
Nordmaling (Komuun)
Det Nordmaling Komuun (üüb Sweedsk: Nordmalings kommun) as ian faan a komuunen uun det Västerbotten Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins, bi't Uastsia. Det hee 7100 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Nordmaling.
Torsten Haß
Leewent
Torsten Haß wurd uun Naimünster bäären üs dring faan Bernd Haß an Adelheid Jensen. Efter't abituur 1991 hää'er uun Stuttgart bibleteekswedenskapen studiaret. Hi hää för bleeden (Kehler Zeitung, Offenburger Tageblatt, u.a.) an tidjskraften (Bibliotheksdienst, Bibliotheken heute, BuB – Forum Bibliothek und Information, u.a.) skrewen. Sant 2014 lewet hää uun Eppelheim (Rhein-Neckar-Kreis).
Waast Kurdufaan
De Waast Kurdufaan Bundesstoot (üüb Araabsk: ولاية غرب كردفان Wilāyat Gharb Kurdufān) as en bundesstoot uun Sudaan. Det hee 1.764.800 lidj (2018). At hoodsteed faan a bundesstoot as Al-Fulah.
Pitcairn-Ingels
Det Pitcairn-Ingels (üüb Pitcairn-Ingels: Pitkern, üüb Norfolk-Eilun: Norfuk) as en kreoolspriik, diar üüb a eilunen Pitcairn an Norfolk spreegen wurd. Det spriik beraut üüb en spriikwiis faan Ingels an Tahitianisk faan det 18. juarhunert.
Moskusrootenkengeruu
At Moskusrootenkengeruu (Hypsiprymnodon moschatus) as en slach faan Pöösdiarten (Marsupialia). Hat as di iansagst slach uun det famile faan a Hypsiprymnodontidae.
Grapsus
Grapsus as en skööl faan Kraaben (Crustaceae) uun det order faan a Gratkraaben (Malacostraca).
Algonkin spriaken
A Algonkin spriaken san en spriakfamile faan a uuriinwenern ("indiooner") uun Nuurdameerikoo.
En betj widjer faadet woort tuup mä Yurok an Wiyot uk faan Algisk spriaken snaaket.
Auersicht
A enkelt spriaken skeel böös an san onerenööder ei tu ferstunen. Ütjstürwen spriaken haa en † tiaken. Plains Algonkin Uast-Algonkin
Barbour County (Alabama)
Barbour County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 24.686 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Clayton.
Ämelsbel-Hoorbel/wi
Ämelsbel-Hoorbel (ääw Tjüsk: Emmelsbüll-Horsbüll, ääw Doansk: Embsbøl-Horsbøl) äs en gemiine oon e Krais Noordfreeskluin. E gemiine läit oon't noord fuon e kris än hiirt taa't Amt Sörtoner. Et hjit 887 mänske (2020).
Geografii
E gemiine äs diil fuon e Wiringhiird.
Spreeke
Dat Wiringhiirder Freesk äs oon Ämelsbel-Hoorbel spräägen. Taa 2007 würd et freesk oon e grünskool oon Ämelsbel onerrochted.
Altai
Wat menst dü ?
Åmt Geest und Marsch Südholstein
Et Åmt Geest und Marsch Südholstein as en åmt önj e Kris Pinnebärj önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt sööden foon e kris. Et heet 23.632 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Moorrege.
Altai
Of menst dü ferlicht:
Boowersjiisk
Boowersjiisk het en skööl faan sjiisk spriakwiisen uun Süüdsjiisklun an uun a Alpenrüm.
Rootenkengeruus
Rootenkengeruus (Potoroidae) san en famile faan Pöösdiarten (Marsupialia) uun det order faan a Kläämpöösdiarten (Diprotodontia). Diar hiar aacht slacher tu.
Boowersjiisk
Efter nuurden tu wurd a madelsjiisk spriakwiisen snaaket.
Baldwin County (Alabama)
Baldwin County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 223.234 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Bay Minette.
Boowersjiisk
A boowersjiisk spriakwiisen wurd iindiald tu trii sköölen:
Bit 1774 jääw't en boowersjiisk skriiwwiis, det as oober apjiwen wurden, am en ianhaidelk neihuuchsjiisk skriiwwiis iintufeeren. Hat skul för aal a minsken faan Nuurdsjiisklun bit Uastenrik tääl.
Clark County (Illinois)
Clark County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Illinois. At county leit uun a uast faan a bundesstoot. Det hee 15.455 lidj (2020). At hoodsteed faan't county as Marshall.
Calw (Lönjkris)
E Lönjkris Calw as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önjt weesten foon e diiljstoot, önj di Karlsruhe Regiiringsdistrikt. Dåt heet 159.201 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Calw.
Åmt Hörnerkirchen
Et Åmt Hörnerkirchen as en åmt önj e Kris Pinnebärj önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt norden foon e kris. Et heet 3990 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Brande-Hörnerkirchen.
Papua Barat
Papua Barat of Waast Papua as en prowins faan Indoneesien üüb det eilun Nei-Guinea.
2022 as faan Waast Papua di nuurdwaastelk dial ufspleden wurden. Papua Barat Daya, det ment eegentelk Süüdwaast Papua, as nü en aanj prowins.
Åmt Elmshorn-Land
Et Åmt Elmshorn-Land as en åmt önj e Kris Pinnebärj önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt nordweesten foon e kris. Et heet 13.189 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Elmshorn, uk wan e stää niinj diilj foont åmt as.
Gelsemiaceae
A Gelsemiaceae san en letj plaantenfamile uun det order faan a Gentianales.
Port Moresby
Port Moresby ([pɔːt ˈmɔːrzbi]; üüb Tok Pisin: Pot Mosbi) as at hoodsteed faan Papua-Nei-Guinea. At steed leit uun a süüduast faan't eilun Nei-Guinea. Det hee 364.125 lidj (2011). Det as at gratst steed uun a Süüdpasiifik, wat ei uun Austraalien of Nei-Sialun as. Det as uk at hoodsteed faan det Central Prowins, uk wan det nian dial faan't prowins as: det leit uun de National Capital District.
Geografii
Port Moresby leit amanbi 1000km tu a süüd faan a ekwaator, uun a süüd faan dön Owen-Stanley Berger.
Ob (Struum)
A Ob (🇷🇺) as en 3650 km lungen struum uun Waastsibiirien. Hi ferlääpt faan süüd tu nuurd iin uun't Karasia (Arktisk Sia)
Port Moresby
Kliima
At steed hee'n troopisk kliima. Det hee tau juarstidjen: at rintidj (üüb Ingels: wet season, üüb Tok Pisin: taim bilong ren), wat faan Deetsember tu April wooret, an at drügtidj (üüb Ingels: dry season, üüb Tok Pisin: taim bilong san), wat faan Mei tu Nofember wooret.
San/mo
Jü San (astronoomisch sümbool: ) as e stäär, wat tu e jard jü naist as. Dåt as et säntrum foont sansüsteem. Et twasmätj foon e San as 1,4 miljoone kilomeeter.
Port Moresby
Spriiken
Ingels as det amtelk spriik uun't steed. Tok Pisin as üüs en lingua franca brükt. Öler spriiken, wat uun't steed snaaket wurd, san Motu, en austroneesk spriik, an Koita, en papuaans spriik.
Bibb County (Alabama)
Bibb County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 22.394 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Centreville.
Ob (Struum)
Ööder nöömer faan a Ob san an  (As, det ment „grat weeder“),  (Salja-Jam), selkupisk Колд (of uk: Колтте, Колтту, Колта; Kold, Koltte, Kolttu, Kolta), Куай (of Квай; Kuai, Kwai; det ment „sial“), Еме (uk Ема, Эме; Jeme, Jema, Eme; det ment „mam“),  (uk Умар, Эмар, Умар-Ыймар, Умар-Дьюмар; Omar, Umar, Emar, Umar-Ymar, Umar-Djumar) an altaisk Тойбодым (Toibodym; „grat struum“).
Primorje (Regiuun)
Det Primorje Regiuun (üüb Rüs: Примо́рский край Primórskij kraj) as en regiuun uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 1.895.868 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Wladiwostok.
Port Moresby
Histoore
Koptein John Moresby faan't skap HMS Basilisk näämd 1873 at steed efter sin aatj, Sir Fairfax Moresby. At austraalisk kolonii Queensland ferschükt 1883 uun Port Moresby a süüduast faan Nei-Guinea en dial faan't kolonii tu maagin, man det Ferianigt Köningrik saad naan diartu. Ian juar lääder wurd a süüduast faan't eilun en britisk protektoraat an Port Moresby wurd at hoodsteed.
Primorje (Regiuun)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't regiuun san:
Chantisk spriak
At jaft wel son 10.000 spreegern, diar oober spriakwiisen brük, diar madenööder fiks skeel.
Skraft
A Chanten brük kyrilisk skraft mä enkelt aparte tiaken muar:
Primorje (Regiuun)
Histoore
Föör 1860 wiar't gebiit faan't regiuun faan nü dial faan Schiina.
Braarep/wi
Braarep (ääw Tjüsk: Braderup, ääw Doansk: Brarup) äs en gemiine oon e Krais Noordfreeskluin. E gemiine läit oon't nord fuon e kris än hiirt taa't Amt Sörtoner. Et hjit 668 mänske (2020).