cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eerdtrooseln
A Eerdtrooseln (Zoothera) san en skööl faan madelgrat Sjongfögler (Passeriformes) uun det famile faan a Trooseln (Turdidae). Jo amanbi 19 slacher lewe fööraal uun Aasien. Hör nööm haa's füngen, auer jo ei üüb buumer of bosker bräät, man üüb a eerd.
Slacher
Z. andromedae – Z. aurea – Z. dauma – Z. dixoni – Z. everetti – Z. heinei – Z. heinrichi – Z. imbricata – Z. lunulata – Z. machiki – Z. major – Z. margaretae – Z. marginata – Z. mollissima – Z. monticola – Z. neilgherriensis – Z. salimalii – Z. talaseae – Z. turipavae
Manyara (Regiuun)
Det Manyara Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Manyara) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 1.425.131 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Babati.
Strychnin
Strychnin as en auer a miatag giftag Alkaloid. Hat hiart tu a Indolalkaloiden. Faan Strychnin feit am muskelkräämper. Hat as iar üs rootengift brükt wurden.
Psüchofüsiik
At psüchofüsiik as en wedenskapelk dial faan a psüchologii. Hat as am 1860 faan Gustav Theodor Fechner grünjlaanj wurden. Fechner onerskääst tesken en baner an en bütjer psüchofüsiik.
Auersicht
Wat wi belewe ("Erleben", boowen) hinget faan bütjer psüchofüsiik (1) an baner psüchofüsiik (2) uf.
Gustav Theodor Fechner
Gustav Theodor Fechner (uk Dr. Mises; * 19. April 1801 uun Groß Särchen (nü Żarki Wielkie, Leebus Prowins); † 18. Nofember 1887 uun Leipzig) wiar en medisiiner, füüsiker an natüürfilosoof. Hi war a grünjleier faan't psüchofüsiik.
Dachau
Dachau as en stääd uun't nuurden faan München uun Bayern. Hat as uk kreisstääd faan di lunkreis Dachau.
Strychnin
Strychnin komt natüürelkerwiis uun plaanten faan det skööl Strychnos föör.
Snöfelstiiner ön Sleeswig-Holstiin
Snöfelstiiner ön Sleeswig-Holstiin
Kara-Sia
At Karasia (of Kara-Sia, 🇷🇺, Karskoje more) as en dial faan a Arktisk Oosean nuurden faan Sibiirien. Efter waasten lingt hat bit tu't eilun Nowaja Semlja an efter uasten bit Sewernaja Semlja.
Diar san fööraal tau grat struumer, diar iin uun't Kara-Sia luup: a Ob an a Jenisej.
Lindi (Regiuun)
Det Lindi Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Lindi) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 864.652 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Lindi.
Siliana (Guwernement)
Det Siliana Guwernement (üüb Araabsk: ولاية سليانة‎ Wilāyat Silyānah; üüb Fraansöösk: Le Gouvernorat de Siliana) as ian faan dön fjauer-an-twuntig guwernementen faan Tuneesien. Det hee 223.087 lidj (2014). At hoodsteed faan’t guwernement as Siliana.
Indialing faan Ferwalting
At guwernement hee elwen lunkreiser (üüb Fraansöösk: délégations):
Bläfögel
A Bläfögel (Sialia) san en skööl faan Sjongfögler (Passeriformes) uun det famile faan a Trooseln (Turdidae). Diar jaft at man trii slacher faan. Jo lewe uun Nuurdameerikoo.
Johann Lorenzen
Johann Lorenzen (* 12. Janewoore 1924 uun Söderaanj, † 01. April 2003) wiar en büür faan Feer. A lidj käänd ham üs Letj Hanj. Hi hää ham uun flook positsioonen för Feer an at Fering iinsaat.
Sousse (Guwernement)
Det Sousse Guwernement (üüb Araabsk: ‏ولاية سوسة‎ Wilāyat Sūsah; üüb Fraansöösk: Le Gouvernorat de Sousse) as ian faan dön fjauer-an-twuntig guwernementen faan Tuneesien. Det hee 674.971 lidj (2014). At hoodsteed faan’t guwernement as Sousse.
Tataouine (Guwernement)
Det Tataouine Guwernement (üüb Araabsk: ‏ ولاية تطاوين‎ Wilāyat Taṭāwīn; üüb Fraansöösk: Le Gouvernorat de Tataouine) as ian faan dön fjauer-an-twuntig guwernementen faan Tuneesien. Det hee 149.453 lidj (2014). At hoodsteed faan’t guwernement as Tataouine.
Mara (Regiuun)
Det Mara Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Mara) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 1.743.830 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Musoma.
Tataouine (Guwernement)
Indialing faan Ferwalting
At guwernement hee sööwen lunkreiser (üüb Fraansöösk: délégations):
Mbeya (Regiuun)
Det Mbeya Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Mbeya) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 1.708.548 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Mbeya.
Covington County (Alabama)
Covington County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 37.049 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Andalusia.
Finsk Siaböösem
A Fins(k) Siaböösem (🇷🇺; ) as en grat lungtaanj bocht uun't nuurduasten faan a Uastsia. Uun't nuurden leit Finlun, uun't uasten Ruslun an uun't süüden Eestlun. Hi as sowat 400 km lung, tesken 50 an 130 km briad an 30.000 km² grat. Uun't madel as hi 38 m jip, at jipst steed lingt deel bit 115 m.
Åålmtoorp/go
Åålmtoorp (åw Tjüsch: Almdorf; åw Dånsch: Almtorp) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 558 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Mädel-Noordfreeschloun.
Tozeur (Guwernement)
Det Tozeur Guwernement (üüb Araabsk: ‏ ولاية توزر ‎Wilāyat Tawzar; üüb Fraansöösk: Le Gouvernorat de Tozeur) as ian faan dön fjauer-an-twuntig guwernementen faan Tuneesien. Det hee 107.912 lidj (2014). At hoodsteed faan’t guwernement as Tozeur.
Peipus-Sia
Di Peipus-Sia (🇷🇺 of Чудско-Псковское озеро, Pskowsko-Tschudskoje osero of Tschudsko-Pskowskoje osero, „Pskow-an-Tschuden-Sia“) as en sia tesken Eestlun an Ruslun. Hi as 3.555 km² grat an diarmä a fiftgratst sia uun Euroopa. Di süüdelk dial as di Pskow-Sia, an di nuurdelk dial het Tschuden-Sia.
Polweerm/hf
Polweerm (uwe Tutsk: Pellworm; uwe Däänsk: Pelvorm) is en ian foon dä Nöördfreesk Ailööne. Et is ok, tohuup mä dä lidj ailööne Saarfaol än Saaruuch, en gemeende öön't Amt Polweerm öön'e Krais Nöördfreesklöön. Et gemeende heet 1201 jude (2011).
Geografii
Polweerm is dat treedgrotst nöördfreesk ailöön. Et ailöön waos et wästdial foon dat ual ailöön Ströön, wat 1634 öön'e Burchardiflööd tuniks maaget wud. Polweerm, Nöördströön än e Haliie sän bröökstugene foon dat ual ailöön.
Sia faan Asow
At Sia as 37.600 km² grat an böös flaak, uun't madel man 8 meeter jip. At jipst steed as 14 meeter jip.
Uun't nuurden leit a Ukraine an uun süüduasten Ruslun. Uun't waasten leit at hualeweilun Krim.
Eduard Zeller
Eduard Gottlob Zeller (* di 22. önj e Ismoune 1814 önj Kleinbottwar; † di 19. önj e Uursmoune 1908 önj Stuttgart) wus en teoloog än filosoof. Hi wus en bedjüsen ferträäser foon jü histoorisch-kriitisch metood. Sin wichtist wärk wus ''Die Philosophie der Griechen. Eine Untersuchung über Charakter, Gang und Hauptmomente ihrer Entwicklung'' (1844–1852).
Zaghouan (Guwernement)
Det Zaghouan Guwernement (üüb Araabsk: ولاية زغوان‎ Wilāyat Zaghwān; üüb Fraansöösk: Le Gouvernorat de Zaghouan) as ian faan dön fjauer-an-twuntig guwernementen faan Tuneesien. Det hee 176.945 lidj (2014). At hoodsteed faan’t guwernement as Zaghouan.
Indialing faan Ferwalting
At guwernement hee seeks lunkreiser (üüb Fraansöösk: délégations)
Don
A Don (🇷🇺) as en 1870 km lungen tustruum faan't Sia faan Asow uun Süüdruslun.
Lunkreis Dachau
Gemeenen
(Iinwenern di )
Mtwara (Regiuun)
Det Mtwara Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Mtwara) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 1.270.854 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Mtwara.
Crenshaw County (Alabama)
Crenshaw County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 13.772 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Luverne.
Morogoro (Regiuun)
Det Morogoro Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Morogoro) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a uast faan't lun. Det hee 2.218.492 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Morogoro.
Mwanza (Regiuun)
Det Mwanza Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Mwanza) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 2.772.509 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Mwanza.
Speinöden
A Speinöden (Strychnos) san en plaantenskööl uun det famile faan a Loganiaceae. Eegentelk san hör früchten goor nian nöden, at san beien. An dü skel diar faan spei, auer uun a früchten Strychnin as, en Indol-Alkaloid.
Faan Speinöden woort uk Curare maaget. Det as en gift, huar a süüdameerikoons indioonern mä jaaget haa.
Slacher
S. aculeata – S. acuta – S. aenea – S. afzelii – S. alvimiana – S. amazonica – S. andamanensis – S. angolensis – S. angustiflora – S. araguaensis – S. asperula – S. asterantha – S. atlantica – S. axillaris – S. bahiensis – S. barnhartiana – S. barteri – S. benthamii – S. bicolor – S. bifurcata – S. boonei – S. borneensis – S. brachiata – S. brachistantha – S. brasiliensis – S. bredemeyeri – S. campicola – S. camptoneura – S. canthioides – S. castelnaeana – S. cathayensis – S. cayennensis – S. cerradoensis – S. chlorantha – S. chromatoxylon – S. chrysophylla – S. cocculoides – S. cogens – S. colombiensis – S. congolana – S. coriacea – S. croatii – S. cuminodora – S. cuniculina – S. curtisii – S. daclacensis – S. dale – S. dalzellii – S. dantaensis – S. darienensis – S. davidsei – S. decussata – S. densiflora – S. diaboli – S. dinhensis – S. dinklagei – S. diplotricha – S. divaricans – S. dolichothyrsa – S. duckei – S. ecuadoriensis – S. elaeocarpa – S. erichsonii – S. eugeniifolia – S. fallax – S. fendleri – S. flavescens – S. floribunda – S. froesii – S. fulvotomentosa – S. gardneri – S. gerrardii – S. glabra – S. gnetifolia – S. goiasensis – S. gossweileri – S. grayi – S. gubleri – S. guianensis – S. henningsii – S. hirsuta – S. icaja – S. ignatii – S. innocua – S. jacarepiensis – S. javariensis – S. jobertiana – S. johnsonii – S. kasengaensis – S. krukoffiana – S. lanata – S. ledermannii – S. leenhoutsii – S. lobelioides – S. longicaudata – S. lucens – S. lucida – S. luzonensis – S. madagascariensis – S. maingayi – S. malacoclados – S. malacosperma – S. malchairii – S. matopensis – S. mattogrossensis – S. medeola – S. melanocarpa – S. melastomatoides – S. melinoniana – S. mellodora – S. memecyloides – S. millepunctata – S. mimfiensis – S. minor – S. mitis – S. mitscherlichii – S. moandaensis – S. mostueoides – S. myrtoides – S. nana – S. narcondamensis – S. ndengensis – S. neglecta – S. ngouniensis – S. nicaraguensis – S. nigricans – S. nigritana – S. nitida – S. nux-blanda – S. nux-vomica – S. odorata – S. oiapocensis – S. oleifolia – S. ovata – S. pachycarpa – S. panamensis – S. panganensis – S. parviflora – S. parvifolia – S. peckii – S. penninervis – S. pentantha – S. phaeotricha – S. poeppigii – S. polyantha – S. polytrichantha – S. potatorum – S. progeliana – S. pseudoquina – S. psilosperma – S. puberula – S. pubescens – S. pubiflora – S. pungens – S. ramentifera – S. recognita – S. retinervis – S. ridleyi – S. romeu-belenii – S. rondeletioides – S. rubiginosa – S. rufa – S. rupicola – S. samba – S. sandwithiana – S. scheffleri – S. schultesiana – S. schunkei – S. setosa – S. solerederi – S. solimoesana – S. sonlaensis – S. soubrensis – S. spinosa – S. splendens – S. staudtii – S. subcordata – S. tabascana – S. talbotiae – S. tarapotensis – S. tchibangensis – S. ternata – S. tetragona – S. thorelii – S. tomentosa – S. torresiana – S. toxifera – S. tricalysioides – S. trichocalyx – S. trichoneura – S. tseasnum – S. umbellata – S. urceolata – S. usambarensis – S. vanprukii – S. variabilis – S. villosa – S. vitiensis – S. wallichiana – S. xantha – S. xylophylla – S. zenkeri
Arthur Schopenhauer
Arthur Schopenhauer (* 22. Febrewoore 1788 uun Danzig; † 21. September 1860 uun Frankfurt am Main) wiar en filosoof an huuchskuulliarer. Hi as för sin werk Die Welt als Wille und Vorstellung (1818) bekäänd. Hi wurd faan Platon, Baruch de Spinoza an Immanuel Kant an uk faan indisk filosofii beiinflöödet.
Njombe (Regiuun)
Det Njombe Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Njombe) as sant 2012 ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 702.097 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Njombe.
Cullman County (Alabama)
Cullman County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a nuurd faan a bundesstoot. Det hee 83.768 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Cullman.
Eetik
A Eetik as en dialfääk faan a Filosofii. Hat befaadet ham diarmä, huaram minsken hük dun wise, an wat diarfaan tu hualen as. Uun a madelponkt faan a eetik stäänt at efterseenken auer moraal. En ualen ütjdruk för eetik as moraalfilosofii, of filosofii faan a weden.
Trinjam a eetik stun a filosofiin auer rocht, stoot an selskap. Jo wurd mäenööder uk üs praktisk filosofii betiakent. Diar jinauer stäänt at teoreetisk filosofii mä sin feeg loogik, käänen an metafüsiik.
Det wurd eetik komt faan't greks ἠθική ēthikē - a/at weden an ἦθος ēthos - at weesen.
Dale County (Alabama)
Dale County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 49.172 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Ozark.
Kaankers
Kaankers (Arachnida) sen en Klas fan Diirten, wat dü bi jaar aacht Biin keen kenst. Insekten haa bluat soks Biin.
Mensken, diar bang fuar Kaankers sen, nēmt em eeđer di latiinsk Noom arachnophob (F40.2 eeđer ICD-10).
Ordern
Amblypygi – Araneae – Holothyrida – Ixodida – Mesostigmata – Opilioacarida – Opiliones – Palpigradi – Pseudoscorpiones – Ricinulei – Sarcoptiformes – Schizomida – Scorpiones – Solifugae – Thelyphonida – Trombidiformes
Miiten (Acari)
Di Miiten sen en Önerklas fan di Kaankern. Diar hiir soks Ordern tö:
Rukwa (Regiuun)
Det Rukwa Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Rukwa) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a waast faan't lun. Det hee 1.004.539 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Sumbawanga.
URL
URL as det ingelsk ufkörtang för Uniform Resource Locator, an ment: ianhaidelk uunwiiser faan dokumentsteeden. Uun't amgungspriak sai wi wel internetadres of wääbsteed. Det URL leit fääst, mä hün technisk protokol dooten auerdraanj wurd, t.b. HTTP of FTP, an huar det dokument tu finjen as. Didiar standard as tuiarst 1994 fäästlaanj wurden.
Montiniaceae
A Montiniaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Solanales. Diar hiar man fiiw slacher tu. Jo waaks uun Afrikoo an Madagaskar.
Triihuk (stäärbil)
At Triihuk (, ufkört Tri) as en letj stäärbil üüb a nuurdelk hemel. A laachtest stäär as Beta Trianguli ( β Tri) mä en skiinboor magnituud faan 3,0 mag.
Dallas County (Alabama)
Dallas County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 37.196 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Selma.
Hans Plutta
Hans Plutta (* 1902 önj Kil; † 1980 önj Naibel) wus en künstler. For e iinje foon di Tweede Wråålskrich booged hi önj Berlin. 1946 tuuch hi tu Naibel. Teeme önj sin kunstwärke san strönje, dööne, et wåt, ailönje, e Hålie än börestäänge.
Piter Feddes
Piter Feddes (üüb Neederluns: Pieter Feddes van Harlingen; üüb Latiins: Petrus Harlingensis; * 1586 uun Harns; † amanbi 1623) wiar en waastfresk konstmooler en radiarer. Hi moolet an radiaret portreeten (diaroner fööraal biljen faan fürsten an groofen faan Nassau), biblisk biljen, steeduunsichten an öler biljen.
Teeken
Di Teeken (Ixodida) sen en Order fan Miiten (Acari). Diar jeft et ombi 900 Slacher fan.
Riga-Bocht
Ööder nöömer san:, , 🇷🇺 (Rižskij zaliv) an  of Mare Livonicum. Enkelt nöömer wise üüb det Liiflun hen, diar uun't uasten leit. Uun't süüden leit det Kuurlun.
At Riga-Bocht woort ei jiper üs 67 meeter, an as 16.300 km² grat. Hör ütjmiaten san sowat 174 km (nuurd-süüd) mool 137 km (waast-uast).
Grat stääden diar san Riga (Letlun) an Pärnu (iar: Pernau, uun Eestlun). Struumer iin uun det bocht san:
Ruvuma (Regiuun)
Det Ruvuma Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Ruvuma) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a süüd faan't lun. Det hee 1.376.891 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Songea.
Ludwig Nissen
Ludwig Nissen (* 2. Deetsember 1855 oun Hüsem; † 26. Oktoober 1924 oun Brooklyn, New York) wås en diamanthoonler oun New York. Hi woor as stifter foon dat Ludwig-Nissen-Hüs oun Hüsem bekånd.
Shinyanga (Regiuun)
Det Shinyanga Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Shinyanga) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 1.534.808 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Shinyanga.
Düksturemfögler
A Düksturemfögler san en famile (Pelecanoididae) of en skööl (Pelecanoides) faan siafögler uun det order faan a Sturemfögler (Procellariiformes). Jo like Luumen of Alken, san diar ööders oober ei alt nai mä. At jaft fiiw slacher.
Slacher
P. garnotii - P. georgicus - P. magellani - P. urinatrix - P. whenuahouensis
Gelün/go
Gelün (åw Tjüsch än Dånsch: Goldelund) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 413 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Mädel-Noordfreeschloun.
Oberbayern
Oberbayern (üüb Bairisk: Obabayern) as en regiarangsdistrikt faan Bayern. Hi as 17.530 km² grat, an diar wene 4.686.163 minsken (2018).
Gratst stääden
Dön 5 gratst stääden uun a distrikt san:
Iindialang
Lunkreiser
Académie Julian
Det Académie Julian wiar en priwaat konstakademii, wat uun det 2. Arrondissement uun Pariis wiar. Det wurd faan a konstmooler Rodolphe Julian (1839-1907) grünjlaanjen an bested tu de Naist Wäältkrich. Düüsenen faan konstmoolern faan föl lunen wurd do onerrachtet.
World Wide Web
At World Wide Web [] (ENS undefined för „weltwidj näät“, kurt näät, wääb, WWW of uk W3) as en ferbinjang faan elektroonisk hypertext-dokumenten uun't internet. Jo wurd mä HTML, en hypertext-spriak beskrewen an mä hyperlinks onernenööder ferbünjen. Det protokol uun't internet för't technisk auerdreegen faan a dokumenten het HTTP of HTTPS.
Wääb steeden üs t.b. frr.wikipedia.org hual normoolerwiis flook wääb sidjen. Diar as ei bluas tekst üüb tu sen, man diar kön uk bilen, tuundatein of wiideos ufrepen wurd.
Di britisk informaatiker Tim Berners-Lee hää det WWW-projekt di 6. August 1991 uun't leewent repen. Di iarst browser, am WWW-sidjen tu loosin wiar „Nexus“, an küd bluas tekst uunwise. 1993 kaam di browser „Mosaic” (Netscape), an diarmä begand det WWW tu waaksen.
Grünjlaagen
At WWW brükt trii grünjlaagen, am tu werkin:
Leeder kaam diar muar standards tu:
Métropole du Grand Paris
At Métropole du Grand Paris as en gemeenferbant uun't regiuun Île-de-France mä det stääd Pariis an 130 gemeenen diar trinjam uun a departments:
Näätprotokol
En näätprotokol as en oort an wiis, hü dooten uun en näät faan reegnern auerdraanj wurd. Det protokol bestemet reegeln an formaaten, amdat jo kompjuutern mäarkööder dooten ütjbütje kön. Ünlik protokolen san för ünlik apgoowen diar. Uun't internet wurd protokolen faan det protokolfamile TCP/IP an UDP brükt. Ööder protokolfamilin san ei muar uun brük of haa nian grat bedüüdang.
Sjipteek
Di Sjipteek (Dermacentor marginatus) jert tö da Melen (Acari) an diarme tö di Kaankers (Arachnida). Jü es niin Insekt.
Jules-Joseph Lefebvre
Jules-Joseph Lefebvre (* 14. Marts 1834 uun Tournan-en-Brie, Seine-et-Marne; † 24. Febrewoore 1912 uun Pariis) wiar en fraansöösk konstmooler an skuulmääster uun det Académie Julian uun Pariis. Jacob Alberts wiar een faan sin skuulern.
Nischni Nowgorod (Steed)
Nischni Nowgorod (üüb Rüs: Ни́жний Но́вгород Nížnyj Nóvgorod, faan 1932 tu 1990 Gorki, üüb Rüs: Го́рький Gór’kij) as at hoodsteed faan det Nischni Nowgorod Prowins uun de Wolga Bundesdistrikt uun Rüslun. At steed leit uun a uast faan det europeeisk dial faan't lun. Det hee 1.252.236 lidj (2020).
Strundrüüw
At Strundrüüw (Coccoloba uvifera) as en plaantenslach uun det skööl Coccoloba. Hat as en buum, an wääkst fööraal uun a Kariibik, man uk üüb a Kanaaren. A früchten like windrüüwen, san diar oober goorei nai mä. Diar koon marmeloode faan maaget wurd. An det holt woort för mööbel brükt.
DeKalb County (Alabama)
DeKalb County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 71.513 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Fort Payne.
Nischni Nowgorod (Steed)
Histoore
Faan 1932 tu 1990 wiar at steed efter de rüs an sowjetisk skriiwer Maksim Gorki (üüb Rüs: Макси́м Го́рький Maksím Gór’kij, 1868-1936) neemd.
ISP
ISP ( faan ENS Internet Service Provider, of uk Internet Access Provider) as en onernemen, diar för hör kunden di tugang tu't internet an sin siinsten paroot stelt. Tu hör apgoowen hiar:
Kaschuubisk Spriik
Det Kaschuubisk Spriik (üüb Kaschuubisk: kaszëbsczi jãzëk) as en Waastslaawisk Spriik, wat uun’t geegent uun a waast an uun a süüd faan Danzig uun Poolen snaaket wurt.
Sphenoclea zeylanica
Sphenoclea zeylanica as di iansagst plaantenslach uun det iansagst plaantenskööl Sphenoclea faan det famile Sphenocleaceae. Hat as en ünkrüüs uun risplantaajen.
Simiyu (Regiuun)
Det Simiyu Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Simiyu) as sant 2012 ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 1.584.157 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Bariadi.
Singida (Regiuun)
Det Singida Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Singida) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a maden faan't lun. Det hee 1.370.637 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Singida.
Elmore County (Alabama)
Elmore County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a uast faan a bundesstoot. Det hee 81.209 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Wetumpka.
Liiflun Guwernement
Det Liiflun Guwernement (üüb Rüs: Лифля́ндская губе́рния Lifljándskaja gubérnija, üüb Tjiisk: Gouvernement Livland, Gouvernement Liefland of Liefländisches Gouvernement, üüb Letisk: Vidzemes guberņa, üüb Eestnisk: Liivimaa kubermang) wiar faan 1796 tu 1918 ian faan a guwernementen faan det Rüs Keiserrik. Det bested ütj at nuurddial faan Letlun an at süüddial faan det Eestlun faan nü. Uun a nuurd lai det Eestlun Guwernement, uun a nuurduast de Peipus-See, uun a süüduast det Pskow Guwernement an det Witebsk Guwernment, uun a süüd det Kurlun Guwernement an uun a waast at Riga-Bocht. Det hed 1.299.365 lidj (1897). At hoodsteed faan't guwernement wiar Riga
Iindialing faan Ferwalting
At guwernement hed njüügen kreiser (1914):
Canna
Canna of uk Bluumraid as det iansagst plaantenskööl uun det famile Cannaceae faan't order Zingiberales. Diar hiar tjiin slacher tu. Jo wurd hal för a guard of bluumpot aptaanj.
Slacher
C. bangii – C. flaccida – C. glauca – C. indica – C. iridiflora – C. jaegeriana – C. liliiflora – C. paniculata – C. pedunculata – C. tuerckheimii
Escambia County (Alabama)
Escambia County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 36.633 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Brewton.
Hydrolea
A Hydrolea san det iansagst plaantenskööl uun det famile Hydroleaceae uun det order faan a Solanales. Diar hiar son 12 of muar slacher tu, diar üüb a nuurdelk eerdheleft waaks.
Slacher
Hydrolea brevistyla Hydrolea corymbosa Hydrolea elatior Hydrolea floribunda Hydrolea macrosepala Hydrolea nigricaulis Hydrolea ovata Hydrolea palustris Hydrolea quadrivalvis Hydrolea spinosa Hydrolea uniflora Hydrolea zeylanica
Golbäk/go
Golbäk (åw Tjüsch: Goldebek; åw Dånsch: Goldebæk) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 337 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Mädel-Noordfreeschloun.
Coccoloba
A Coccoloba san en plaantenskööl uun det famile faan a Düüsenknober (Polygonaceae). Diar jaft at son 120 slacher faan. Jo waaks fööraal uun Süüdameerikoo.
Slacher
C. acapulcensis – C. acrostichoides – C. acuminata – C. acuna – C. albicans – C. alnifolia – C. arborescens – C. arboreus – C. argentinensis – C. armata – C. ascendens – C. baracoensis – C. barbadensis – C. barkeri – C. belizensis – C. benitensis – C. berazainiae – C. boxii – C. brasiliensis – C. buchii – C. bullata – C. caesia – C. caracasana – C. caravellae – C. ceibensis – C. cereifera – C. charitostachya – C. chiapensis – C. cholutecensis – C. clementis – C. colombiana – C. conduplicata – C. cordata – C. coriacea – C. coronata – C. costata – C. cowellii – C. cozumelensis – C. cristalensis –  C. cruegeri – C. cujabensis – C. darienensis – C. declinata – C. densifrons – C. diversifolia – C. dussii – C. dwyeri – C. escuintlensis – C. excelsa – C. fallax – C. fastigiata – C. fawcettii – C. filipes – C. flavescens – C. floresii – C. floribunda – C. fuertesii – C. gardneri – C. geniculata – C. gentryi – C. gigantifolia – C. glaziovii – C. goldmanii – C. gracilis – C. grandiflora – C. guanacastensis – C. guaranitica – C. gymnorrhachis – C. hirtella – C. hondurensis – C. hotteana – C. howardii –  C. humboldtii – C. incrassata – C. jimenezii – C. johnstonii – C. jurgensenii –  C. klotzschiana – C. krugii – C. laevis – C. lanceolata – C. lapathifolia – C. lasseri – C. latifolia – C. lehmannii – C. leoganensis – C. leonardii – C. liebmannii – C. lindaviana – C. lindeniana – C. liportizii – C. llewelynii – C. longifolia – C. longipes – C. lucidula – C. manzinellensis – C. marginata – C. meissneriana – C. microphylla – C. microstachya – C. mollis – C. montana – C. mosenii – C. munizii – C. nervosa – C. nicaraguensis – C. nigrescens – C. nipensis – C. nitida –  C. nodosa – C. northropiae – C. nutans – C. obovata – C. obtusifolia – C. ochreolata – C. oligantha – C. orinocana – C. orizabae – C. ortizii – C. ovata – C. padiformis – C. pallida – C. paraensis – C. paraguariensis – C. pauciflora – C. peltata – C. persicaria – C. peruviana – C. petrophila – C. picardae – C. plantaginea – C. plumieri – C. porphyrostachys – C. portuguesana – C. praecox – C. praestans – C. proctorii – C. pubescens – C. pyrifolia – C. ramosisissima – C. ramosissima – C. reflexa – C. reflexiflora – C. retirensis – C. retusa – C. rigida – C. rosea – C. rufescens – C. rugosa – C. ruiziana – C. salicifolia – C. samanensis – C. savannarum – C. scandens – C. schomburgkiana – C. shaferi – C. sintenisii – C. spicata – C. spinescens – C. standleyana – C. steinbachii – C. sticticaulis – C. striata – C. subcordata – C. swartzii – C. taylorii – C. tenuiflora – C. tenuifolia – C. tiliacea – C. toaensis – C. troyana – C. tuerckheimii – C. tunii –  C. urbaniana – C. uvifera – C. venosa – C. warmingii – C. williamsii – C. wrightii – C. wurdackii – C. yaracuyensis – C. yaterensis – C. zebra – C. zuliana
Tabora (Regiuun)
Det Tabora Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Tabora) as ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a waast faan't lun. Det hee 2.291.623 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Tabora.
Dü min tüs
Dü min tüs, min öömrang lun as det öömrang "natsionaalhümne", skrewen faan Lorenz Conrad Peters (* 1885, † 1949). Likes dat "Lonje" en Feringen wiar, hää det stak ham üüb Oomram trochsaat. Det stak hää sjauer dialen, eder mä sääks fees. Jo sjauer dialen san uun stian slaanj wurden an stun daalang ferstreielt auer't eilun.
Server
En server (faan ENS server, det ment siiner of siinst) as en kompjuuter of en kompjuuterprogram, diar siinsten för ööder kompjuutern of programen paroot stelt. Det wurd hää diarefter tau bedüüdangen: ianse as en hardware mend an ianse en software.
Kirow (Steed)
Kirow (üüb Rüs: Ки́ров Kírov; faan 1457 tu 1780 Chlynow, üüb Rüs: Хлы́нов Chlýnov; faan 1780 tu 1934, Wjatka, üüb Rüs: Вя́тка Vjátka) as at hoodsteed faan det Kirow Prowins uun de Wolga Bundesdistrikt uun Rüslun. At steed leit uun a uast faan det europeeisk dial faan't lun. Det hee 518.348 lidj (2020).
Histoore
Sant 1934 as at steed efter sowjetisk poliitiker Sergej Kirow (üüb Rüs: Серге́й Миро́нович Ки́ров Sergéj Mirónovič Kírov, 1886-1934) neemd.
Songwe (Regiuun)
Det Songwe Regiuun (üüb Swahili: Mkoa wa Songwe) as sant 2016 ian faan a regiuunen uun de aafrikoons stoot Tansania. At regiuun leit uun a waast faan't lun. Det hee 998.862 lidj (2019). At hoodsteed faan't regiuun as Vwawa.
Jalün/go
Jalün (åw Tjüsch än Dånsch: Joldelund) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 758 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Mädel-Noordfreeschloun.
Costaceae
A Costaceae of uk Kostusplaanten san en plaantenfamile uun det order faan a Zingiberales. Diar hiar aacht sköölen mä 120 slacher tu. Jo waaks uun a troopen.
Sköölen
Chamaecostus – Cheilocostus – Costus – Dimerocostus – Hellenia – Monocostus – Paracostus – Tapeinochilos
Bilen
Slacher faan det skööl Costus:
2. Arrondissement (Pariis)
Det '''2. Arrondissement faan Pariis of at Arrondissement faan't Bourse' (üüb Fraansöösk: 2e arrondissement de Paris of Arrondissement de la Bourse'') as ian faan a arrondissementen uun Pariis. At leit uun a maden faan't steed. Det hee 20.260 lidj (2019).
Geografii
At arrondissement leit bi de Seine Struum.
List foon Gemiine önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj
E Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj heet 127 gemiine:
Jenisej
A Jenisej (🇷🇺) as en 3487 km lungen struum uun Sibiirien (Ruslun). Tuup mä a tustruum Grat Jenisej san't 4092 km.
Waastslaawisk Spriiken
Dön Waastslaawisk Spriiken san een faan dön trii twiichen faan dön Slaawisk Spriiken, wat tu dön Indogermaans hiar. Jo wurd faan amanbi 56 miljuunen lidj uun a uast faan Madeleuroopa, fööraal uun Poolen, Tschechien, at Slowakei an’t Lausitz snaaket.
Tu det waastslaawisk spriikfamilje san:
Jenisej
Hi as a fiftlingst struum üüb a eerd, an efter a Jangtsekiang di ööderlingst uun Aasien. A Jenisej ferlääpt amanbi üüb 90 graad uastelk lengde faan süüd tu nuurd an dialt Sibiirien uun a maden troch. Sin iintoochregiuun lingt bit tu a Baikalsia an iin uun a Mongolei.
Liiwisk
Liiwisk (üüb Liiwisk: līvõ kēļ of rāndakēļ „at spriik faan a strunen“) wurd faan a Liiwen uun det ual letisk prowins Kurlun (üüb Liiwisk: Kurāmō of Kurmō, üüb Letisk: Kurzeme), uun at dial twesken't Riga-Bocht an't Uastsia snaaket. Uk wan a letst mamenspreeger 2013 stoorew, wurd at spriik welerbelewet: at jaft nü amanbi 40 spreegern.
Jenisej
San müs ferlääpt iin uun't Karasia uun a Arktis.
Liiwisk
Bispal
At natschunaalhymn faan a Liiwen Min izāmō (min aatjenlun):
Jenisej
Grat Jenisej
A Grat Jenisej (🇷🇺/Bolschoi Jenissei; /Bii-Chem, „Grat Struum“) as di 605 km lung rochter (nuurdelk) tustruum faan a Jenisej uun't Republiik Tuwa.
Letj Jenisej
A Letj Jenisej (🇷🇺/Maly Jenissei; /Kaa-Chem, „Letj Struum“) as di 563 km lung lachter (süüdelk) tustruum faan a Jenisej uun't Republiik Tuwa.
Beatles
A Beatles wiar en musiikerskööl faan Liverpool (Ferianagt Könangrik). Hör best tidj hed jo faan 1964 bit 1969, an haa wel muar üs 600 miljuun sjalplaaden ferkääft. A Beatles haa en aanj oort faan musiik grünjlaanj, at Beatmusiik.
Tu a Beatles hiard John Lennon, Paul McCartney, George Harrison an Ringo Starr. 1970 ging jo ütjenööder, an haa do alian widjer musiik maaget.
Etowah County (Alabama)
Etowah County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 102.268 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Gadsden.
Ipomoea
A Ipomoea san en skööl faan plaantenslacher uun det famile Convolvulaceae. Diar jaft at son 650 slacher faan.
Onersköölen
I. subg. Eriospermum – I. subg. Ipomoea – I. subg. Quamoclit
Kolkerhii/go
Kolkerhii (åw Tjüsch: Kolkerheide; åw Dånsch: Kolkhede) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 58 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Mädel-Noordfreeschloun.
Lööwen
Wat menst dü ?
Ahrweiler (Lönjkris)
E Lönjkris Ahrweiler as ån foon e lönjkrise önj e bundeslönj Rhinlönj-Pfalz. E lönjkris läit önjt norden foon e bundeslönj. Dåt heet 130.086 inboogere (2019). E hoodstää foon e lönjkris as Bad Neuenahr-Ahrweiler.
Homersjuaren
Homersjuaren of Helikoonien (Heliconia) san det iansagst plantenskööl uun det famile Heliconiaceae faan't order Zingiberales. Diar hiar 100 bit 225 slacher tu.
Flook slacher wur för a guard of bluumpot aptaanj, auer jo sok smok bloosen haa.
Onersköölen
H. subg. Griggsia – H. subg. Heliconia – H. subg. Heliconiopsis – H. subg. Stellochlamys – H. subg. Taeniostrobus
Årnshaud/go
Årnshaud (änti Oornshaud; åw Tjüsch: Ahrenshöft; åw Dånsch: Arenshoved) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 515 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Mädel-Noordfreeschloun.
Åmt Lütjenburg
Et Åmt Lütjenburg as en åmt önj e Kris Plön önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt nordååsten foon e kris. Et heet 15.251 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Lütjenburg.
Åmt Preetz-Land
Et Åmt Preetz-Land as en åmt önj e Kris Plön önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt weesten foon e kris. Et heet 9228 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Schellhorn.
Tomáš Garrigue Masaryk
Tomáš Garrigue Masaryk (* 7. Marts 1850 uun Hodonín/Göding, Uasterrik-Ungarn; † 14. September 1937 uun Lány, at Tschechoslowakei) wiar en tschechisk filosoof, sosioloog, skriiwer an poliitiker. Hi wiar at mägrünjleier an stootspresident faan't Tschechoslowakei.
Emil Nolde
Emil Nolde (* 7. August 1867 üüs Hans Emil Hansen uun Nolde bi Burkal; † 13. April 1956 uun Seebel) wiar een faan dön wichtigst konstmoolern faan’t Ekspresionismus. Hi as een faan dön grat akwarelisten uun’t konst faan det 20. juarhunert. Nolde as bekäänd för sin ütjdrükstark klöörwool.
Leewent
Emil Nolde wurd hög kilomeetern tu a uast faan Tondern uun Nolde bi Burkal bäären. Hi wiar det fjuard faan fiiw jongen faan en büürenfamilje. San aatj wiar en nuurdfresken an kaam faan’t geegent am Naibel; hi spruch Nuurdfresk, sin mam spruch Süüdjütsk. Hi hed trii ääler breler an ian jonger saster. At taarep faan sin gebuurt uun a nuurddial faan’t Hertoochdoom Sleeswich hiard faan 1867 tu 1920 tu Preussen an diarmä tu det Tjiisk Rik. Emil Nolde besoocht tjiisk skuulen. Sin jong juaren üüb a aalern hör büürsteed wiar faan hard werk preeget an en ferlikewiis knaap leewent.
Faan 1884 tu 1888 leet hi ham üüb dringin faan a aatj üüs telger an teekner uun’t konsthunwerkskuul uun Flensborig ütjbilj. Hi hed do paart uun det restauriaring faan’t aalter faan Brüggemann. En liarufslus fing hi ei. Diarefter werket hi för hög mööbelfaabriken, mad ölern uun München, Karlsruhe an Berlin. 1892 treed hi uun’t hunwerkmuseum uun St. Gallen en steling üüs leerer för teekningen faan hunwerkelk an ornamentaalplooner uun, wat ham 1898 kaniget wurd. Uun detheer tidj liard hi Hans Fehr keenen, huar hi loong mä ferbünjen bleew. Leederhen werket hi uun en rä faan lunskapsakwarelen an teekningen faan a berigbüüren. Nolde wurd tuletst troch letj bruket teekningen faan dön Sweitser berger bekäänd. Hi leet postkoorden faan detheer werk drük, wat ham en leewent üüs frei konstmooler erlaubet.
Hi ging tu München, wurd diarfaan ufsen faan’t akademii turagwiset an begand do en stuudium uun det priwaat moolskuul faan Adolf Hölzel uun Dachau, beföör hi uun a harewst 1899 mä’t konstmoolerin Emmi Walther auer Amsterdam tu Pariis raiset an ham uun det Académie Julian uunmääldet. 1900 hüürd hi en atelier uun Kopenhuuwen. 1902 freid hi do det deensk schauspelerin Ada Vilstrup. Mä ham toog hi üüb det eilun Alsen. Do wenet jo twesken 1903 an 1916 somerdais uun en faskerhüs uun Sjellerupskov bi Guderup. Üüs atelier tiinet en burdenbuud lik bi strun.
Zuiderzee
At Zuiderzee [] (/ Süüdersia, waastfresk Sudersee) wiar en flaak bocht faan a Nuurdsia uun a nuurdwaastelk Neederlunen. Hat wiar sowat 50 km briad an 100 km lung an man 4 bit 5 meeter jip. Det wiar iar en modrag regiuun, an efter swaar sturemfluden uun a juaren 1164 (Juliaanenflud), 1170 (Allerheiligenflud) an fööraal 1219 (Iarst Marcellusflud) as det saaltweeder faan a Nuurdisa trochbreegen. Iarst 1932 as hat iindiket wurden an het daalang IJsselmeer.
Cepheus (stäärbil)
A Cepheus (, ufkört Cep) as en stäärbil üüb a nuurdelk hemel. A laachtest stäär as Alderamin ( α Cephei, α Cep) mä en skiinboor magnituud faan 2,45 mag.
E-Mail
At E-Mail (ingelsk [], faan electronic mail för elektroonisk post) as en bööd, diar auer en kompjuuter fersjüürd wurd koon. Bütj WWW as E-Mail di wichtagst siinst uun't internet. Diarmä kön dokumenten, oober uk bilen uun sekunden auer a hialer welt sjüürd wurd. Ööders üs bi't tilefoon koon en bööd auerdraanj wurd, uk wan di, wat det haa skal, goorei paroot as. Det E-Mail woort teskenloogert, bit det ufhaalet woort. Son E-Mail-postfääk koon oober uk auerluup. Wan det fol as, wurd nian nei E-Mails för detdiar adres muar uunnimen.
För't fersjüüren faan E-Mails woort uun't internet en näätprotokol brükt, det het SMTP (Simple Mail Transfer Protocol). För't ufhaalin woort miast POP3 (ual) of IMAP brükt.
Adres
Arke E-Mail-adres skal iandüüdag wees. Adresen uun't SMTP-süsteem haa leewen tau dialen: Föör stäänt di lokaal dial an bääft di domain-dial, an diartesken stäänt det @ -tiaken (ütjspreegen: et), bispal:.
Slowinsisk
Det Slowinsisk Spriik (üüb Slowinsisk: slovjĩnsħï ją̃zĕk, slovjĩnsħė gådą̃ńė) as en Waastslaawisk Spriik, wat uun det 20. juarhunert ütjstoorew. Det wurd faan lidj, wat twesken a sian Gardno an Łebsko nai bi Słupsk wenet. Tup mä det noch snaaket Kaschuubisk an det ütjstörwen Polaabisk as det en auerbliiwsel faan dön slaawisk spriiken, wat uursprungelk loongs a eeg faan det Uastsia uun Pomern an uun a nuurduast faan de Ialew snaaket wurd.
Afrikoonsk Tulpenbuum
A Afrikoonsk Tulpenbuum (Spathodea campanulata) as di iansagst plaantenslach uun det skööl Spathodea. Hi hiart tu a Trompeetenbuumplaanten (Bignoniaceae).
Hi kaam eegentelk faan't Afrikoonsk Atlantikküst, wääkst daalang oober uk uun a troopen faan Ameerikoo an Aasien.
Kurlun Guwernement
Det Kurlun Guwernement (üüb Rüs: Курля́ндская губе́рнія Kurljándskaja gubérnija, üüb Tjiisk: Gouvernement Kurland of Kurländisches Gouvernement, üüb Letisk: Kurzemes guberņa) wiar faan 1795 tu 1915 ian faan a guwernementen faan det Rüs Keiserrik. Det bested ütj a waast an süüd faan det Letlun faan nü. Uun a nuurd lai det Liiflun Guwernement, uun a uast det Witebsk Guwernement, uun a süüd det Kowno Guwernement an uun a waast an nuurdwaast at Uastsia. Det hed 672.534 lidj (1897). At hoodsteed faan't guwernement wiar Mitau.
Sänebel/go
Sänebel (åw Tjüsch: Sönnebüll; åw Dånsch: Sønnesbøl) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 267 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Mädel-Noordfreeschloun.
Tuwiinisk spriak
At Tuwiinisk spriak (aanj nööm: тыва дыл tyva dyl) as en Turkspriak faan di sibiirisk twiig, diar faan gud 200.000 minsken uun't Republiik Tuwa spreegen woort, huar Tuwiinisk uk amtspriak as. Hat woort mä kyrilisk skraft skrewen. Son 27.000 spreegern lewe bütjluns uun a Mongolei an uun Sjiina.
Kurlun Guwernement
Iindialing faan Ferwalting
At guwernement hed tjiin kreiser (1914):
Tuwiinisk spriak
Skraft
Sant 1940 woort Tuwiinisk mä en ütjwidjet kyrilisk skraft skrewen:
Slowaakisk Spriik
Det Slowaakisk Spriik (üüb Slowaakisk: slovenský jazyk of slovenčina) as en Waastslaawisk Spriik an hiart tu't Indogermaans. Amanbi 5.2 miljuunen lidj snaake Slowaakisk üs mamenspriak. Slowaakisk as det amtsspriik faan't Slowakei. Spreegern faan't spriik wene uk uun dön Ferianigt Stooten, Tschechien, Argentiinien, Serbien, Irlun, Rumeenien, Poolen, Kanada, Ungarn, Tjiisklun, Kroatien, Israel, det Ferianigt Köningrik, Austraalien, Uasterrik, Ukraine, Noorweegen an föl öler lunen aueraal üüb a wäält.
Hodonín
Hodonín ([ˈɦodoɲiːn]; üüb Tjiisk: Göding) as det fjuardgratst steed uun det Süüdmäärisk Regiuun, Tschechien. At steed leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 24.100 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan de Hodonín Distrikt.
Orchidantha
A Orchidantha san det iansagst plaantenskööl uun det famile Lowiaceae faan't order Zingiberales. Hör bloosen like Orchideen, an diaram het jo uk so: Orchideen-Bloosen. Diar hiar gud 20 slacher tu.
Slacher
O. borneensis – O. chinensis – O. chinensis – O. fimbriata – O. foetida – O. grandiflora – O. holttumii – O. inouei – O. insularis – O. laotica – O. longiflora – O. maxillarioides – O. quadricolor – O. sabahensis – O. siamensis – O. stercorea – O. suratii – O. vietnamica
Butelkürbisen
A Butelkürbisen (Lagenaria) san en skööl faan Kürbisplaanten (Cucurbitaceae). Diar hiar sääks slacher tu, diar uun a troopen faan Afrikoo waaks. Man ään diarfaan hää en grat bedüüdang: a (eegentelk) Butelkürbis (Lagenaria siceraria).
Geneva County (Alabama)
Geneva County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 26.271 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Geneva.
Ipomoea indica
Ipomoea indica, spoonsk: Campanilla as en plaantenslach uun det skööl Ipomoea. Hat komt eegentelk faan Ameerikoo, wääkst daalang oober uun a troopen an subtroopen trinjam a eerd.
Åmt Probstei
Et Åmt Probstei as en åmt önj e Kris Plön önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt norden foon e kris. Et heet 21.660 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Schönberg.
Åmt Selent/Schlesen
Et Åmt Selent/Schlesen as en åmt önj e Kris Plön önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önj mal foon e kris. Et heet 5803 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Selent.
Åmt Schrevenborn
Et Åmt Schrevenborn as en åmt önj e Kris Plön önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt nordweesten foon e kris. Et heet 19.195 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Heikendorf.
Polaabisk Spriik
Det Polaabisk Spriik as en ütjstörwen Waastslaawisk Spriik, wat faan dön polaabisk slaawen uun a nuurduast faan det Tjiisklun faan daaling trinjam de Ialew Struum snaaket wurd. Det wurd amanbi tu a maden faan det 18. juarhunert snaaket, üüs det troch Plaattjiisk ersaat wurd, uun a gebiiten faan Mecklenburg-Föörpomern, Madelbrandenborig (Madelmark) an a uast faan Saksen-Anhalt (Wittenberig) an uk uun a uastdialen faan Niidersaksen (Wendlun) an Sleeswich-Holstian (Uastholstian an Lauenborig). Uun a süüd hed det en grens tu det sorbisk spriikgebiit uun’t Lausitz.
Greene County (Alabama)
Greene County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a waast faan a bundesstoot. Det hee 8111 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Eutaw.
Kanaarisk Tamarisk
At Kanaarisk Tamarisk, spoonsk: Tarajal (Tamarix canariensis) as en plaantenslach uun det skööl faan a Tamarisken (Tamarix).
Tamariskenplaanten
A Tamariskenplaanten (Tamaricaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Neegelkoortagen (Caryophyllales). Diar hiar son 90 bit 120 slacher tu. Jo waaks miast uun drüg regiuunen.
Sköölen
Hololachna – Myricaria – Myrtama – Reaumuria – Tamarix
Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian 2022
At Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian 2022 wiar de 8.Mei 2022 det wool tu de 20. Lundai faan Sleeswich-Holstian.
Steeden uun a Lundai
(Stant: 09. Mei 2022)
Indisk Henep
A Indisk Henep (Cannabis indica) as en plaantenslach uun det skööl Henep (Cannabis). A wedenskapslidj san ei gans ians, of Indisk Henep en aanjen slach as (C. indica) of en onerslach faan Manila-Henep (Cannabis sativa subsp. indica).
Hale County (Alabama)
Hale County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a waast faan a bundesstoot. Det hee 14.651 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Greensboro.
Franklin County (Alabama)
Franklin County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a nuurdwaast faan a bundesstoot. Det hee 31.362 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Russellville.
Leer (Uastfresklun)
Leer uun Uastfresklun as det kreisstääd faan a Lunkreis Leer. Mä iinwenern as Leer det traadgratst stääd uun Uastfresklun efter Emden an Aurich.
Marantaceae
A Marantaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Zingiberales. Diar hiar 31 sköölen mä muar üs 500 slacher tu. Enkelten wurd för a bluumpot aptaanj. Üüb sweedsk het jo Strimelbleedplaanten (Strimbladsväxter).
Leer (Uastfresklun)
Leer leit bi a struumer Leda an Ems an hää en graten huuwen.
Marantaceae
Sköölen
Afrocalathea – Calathea – Ctenanthe – Donax – Goeppertia – Halopegia – Haumania – Hylaeanthe – Hypselodelphys – Indianthus – Ischnosiphon – Koernickanthe – Maranta – Marantochloa – Megaphrynium – Monophyllanthe – Monotagma – Myrosma – Phrynium – Pleiostachya – Saranthe – Sarcophrynium – Schumannianthus – Stachyphrynium – Stromanthe – Thalia – Thaumatococcus – Trachyphrynium
Leer (Uastfresklun)
Uun't madelääler wiar Leer di poliitisk madelponkt faan Uastfresklun.
Åmt Fockbek
Et Åmt Fockbek as en åmt önj e Kris Rendsborj-Eckernförde önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt weesten foon e kris. Et heet 10.883 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Fockbek.
Eedomshiird
At Eedomshiird wiar bit 1634 en hiird uun Nuurdfresklun. Hat lai amanbi tesken Pelwerem an Nuurdstrun. Uun't Burchardiflud 1634 ging hat oner. Man al uun't Marcellusflud 1362 san grat dialen auerspeeld wurden.
At hoodsteed faan't Eedomshiird wiar Rungholt, diar al 1362 onergingen as. Flook sarkspalen küd ei häälen wurd an san apjiwen wurden: Brunock, Hersbüll, Evensbüll, Trindermarsch, Gaikebüll, Stintebüll, Irgrof an Buphever. Efter 1634 wiar diar bluas noch Odenbüll auer, hat leit daalang mä sin St. Vinzenz sark üüb Nuurdstrun. An 1642 as det ferwaltangsianhaid Eedomshiird apliaset wurden.
Troch at weesen Eedomshiird ferlääpt daalang en 12 meeter jipen priil, at Nuurderheewer.
Strükem/go
Strükem (åw Tjüsch: Struckum; åw Dånsch: Strukum) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 993 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Mädel-Noordfreeschloun.
Plzeň (Steed)
Plzeň ([ˈpl̩zɛɲ]; üüb Tjiisk: Pilsen) as det fjuardgratst steed uun Tschechien. At steed leit uun a süüdwaast faan't lun, amanbi 90 km tu a süüdwaast faan Prag. Det hee 175.219 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan det Plzeň Regiuun.
Olomouc (Steed)
Olomouc ([ˈɔlɔmɔuʦ]; üüb Tjiisk: Olmütz) as det seekstgratst steed uun Tschechien. At steed leit a uast faan't lun. Det hee 100.514 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan det Olomouc Regiuun.
Åmt Hohner Harde
Et Åmt Hohner Harde as en åmt önj e Kris Rendsborj-Eckernförde önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt weesten foon e kris. Et heet 8582 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Hohn.
Wladiwostok
Wladiwostok (üüb Rüs: Владивосто́к Vladivostók) as en steed uun a uast faan Rüslun. Det hee 606.561 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan det Fiar Uasten Bundesdistrikt an det Primorje Regiuun.
Histoore
At steed wurd 1860 grünjlaanjen.
Giraf (stäärbil)
At Giraf (, ufkört Cam) as en stäärbil üüb a nuurdelk hemel. A laachtest stäär as Beta Camelopardalis, β Cam mä en skiinboor magnituud faan 4,03 mag.
Ostrava
Ostrava ([ˈostrava]; üüb Poolsk: Ostrawa, üüb Tjiisk: Ostrau of Mährisch Ostrau) as det traadgratst steed uun Tschechien. At steed leit uun det nuurduast faan't lun, amanbi 15 km faan't grens tu Poolen. Det hee 284.982 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan det Määrisk-Schleesisk Regiuun an de Ostrava-Steed Distrikt.
Houston County (Alabama)
Houston County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Alabama. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 105.882 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Dothan.
Liberec (Steed)
Liberec ([ˈlibɛrɛts]; üüb Tjiisk: Reichenberg) as det füftgratst steed uun Tschechien. At steed leit uun a nuurd faan't lun, ei widj faan a triilunenhuk mä Tjiisklun an Poolen. Det hee 104.261 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan det Liberec Regiuun an de Liberec Distrikt.
Åmt Hüttener Berge
Et Åmt Hüttener Berge as en åmt önj e Kris Rendsborj-Eckernförde önj Slaswik-Holstiinj. Et åmt läit önjt weesten foon e kris. Et heet 14.703 inboogere (2019). E hoodstää foont åmt as Groß Wittensee.
Audi e-tron GE
Di Audi e-tron (Typ GE) es en Boowerklasi-SUV me Elektromaskiinen fan Audi. Audi heer fuar sin Elektrowainer en senerlig Marki Audi e-tron maaket. Jest Stuudien fuar des Model waar al 2015 weeget.
Daaten
Boost Di e-tron sküüvt ön 5,7 Sekunden üp 100 km/h. Di Maskiinenkraft es 135 + 165 = 300 kW. Dit Systeem ken kuurt (Bit tö 8s) en Draikraft fan 664 Nm dö.
Coosa (Struum)
Di Coosa Struum woort sääksis apstaud, am struum tu leewrin. Det Coosa County as efter didiar struum näämd.
Audi e-tron GE
Daaten
Söner Boost Söner Boost sküüvt di e-tron ön 6,6s üp 100 km/h. Dit Systeem heer jit 265 kW en en Draikraft fan 561 Nm
Fuar leenger Aur leenger ken di Öndreft en Kraft fan 100 kW dö. Di Gauhair uur bi 200 km/h ofrailet.
e-tron 50 en e-tron 55
Hat jeft en Model e-tron 55, wat jir biskrewen es. Diaraur hen jeft et uk en Model e-tron 50, hur di Baterii bluat 71 kWh heer en jit muar Saaken en bet litjer ütfaal üs bi di 55. 2020 skel uk jit en Model e-tron s me aur 900 Nm Draikraft fan trii Maskiinen ütkum. Di e-tron 50 lapt bluat 190km/h.
Di Laapwai es twesken 320 en 430 km öndönen; di e-tron nemt diareeđer 23 bit 27 kWh fuar 100 km.