cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rölken (skööl)
Slacher
S. alpini – S. ambigua – S. andina – S. arabica – S. bigelovii – S. blackiana – S. brachiata – S. capensis – S. cuscoensis – S. decumbens – S. decussata – S. depressa – S. dunensis – S. europaea – S. fruticosa – S. globosa – S. helmutii – S. hispanica – S. lagascae – S. littorea – S. magellanica – S. maritima – S. meyeriana – S. mossambicensis – S. mossiana – S. natalensis – S. neei – S. obclavata – S. pachystachya – S. pacifica – S. perennans – S. perennis – S. perrieri – S. persica – S. pillansii – S. procumbens – S. pruinosa – S. pulvinata – S. quinqueflora – S. rubra – S. senegalensis – S. tegetaria – S. terminalis – S. uniflora – S. utahensis – S. virginica – S. xerophila
Clay County (Georgia)
Clay County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 2834 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Fort Gaines.
Moolkstruat
At Moolkstruat as en galaksii, huar at sansüsteem mä't eerd uun as. Faan't eerd ütj sä'f det faan banen üüs laacht bian, wat a hemel auerspeent.
Cochabamba
Cochabamba as det fjuardgratst steed uun Boliiwien. At steed leit uun a waast faan't lun. Det hee 632.013 lidj (2012). Det as at hoodsteed faan det Cochabamba Department.
North Dakota Counties
List ma da 53 counties önj North Dakota:
Amerikoonsk Öölepualem
At Amerikoonsk Öölepualem (Elaeis oleifera) as en pualemplaant uun Madel- an Süüdameerikoo. Hat hää ei det grat bedüüdang üs det afrikoonsk öölepualem (Elaeis guineensis), woort oober haal diarmä iinkrüsagt, amdat a plaanten robuster wurd.
Tlaxcala (Bundesstoot)
De Tlaxcala Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Tlaxcala [tlaksˈkala]) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 1.169.936 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Tlaxcala.
Mangroowenbuum
Mangroowenbuumer san buumer, diar uun mangroowen waaks. Jo kön saaltweeder ferdreeg, san oober ööders ei alt nai mäenööder.
US-Presidentenwool 2008
Di 4. Nofember 2008 as auer di president faan a Ferianagt Stooten faan Ameerikoo (USA) ufstemet wurden.
Osmaniye (Prowins)
Det Osmaniye Prowins (üüb Türkisk: Osmaniye ili) as en prowins, wat uun det Madlunsia Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 538.759 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Osmaniye.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Britanisk spriaken
Britanisk spriaken san di süüdelk twiig faan a keltisk spriaken. Jo skeel fiks faan a nuurdelk twiig, at Geelisk.
Tu a süüdelk keltisk spriaken tääl:
A ferglik faan wurden:
Encamp
Encamp [əŋˈkam] as en sarkspal (üüb Katalaans: parròquia) an steed uun Andora. At sarkspal leit uun a uast faan't lun. Det hee 11.688 lidj (2019).
Nampo-Eilunen
A Nampo-Eilunen (japoonsk 南方諸島, Nampō-shotō,det ment süüdelk eilunen) san en skööl eilunen uun a Pasiifik, diar tu Jaapan hiar. Hör ferwaltung sat uun't Prefektuur Tokio. Uun't waasten leit at Filipiinsk Sia an uun't uasten leit a eeben Pasiifik.
Eilunen
faan nuurd tu süüd:
Malayalam Skraft
Det Malayalam Skraft (üüb Malayalam: മലയാളലിപി Malayāḷalipi [mələjɑːɭə lɪpɪ]) as ian faan dön skraften, wat faan’t Braahmii Skraft ufleitet wurd. At skraft wurt brükt, am det Malayalam tu skriiwen.
Filipiinsk Sia
At Filipiinsk Sia of Filipiinensia as en sidjensia faan a Pasiifisk Oosean an amanbi 5 miljuun kwadrootkilomeetern grat.
At Filipiinsk Sia leit sodenang jüst auer det Filipiinenplaad. Det as en madelgrat kontinentaalplaad, huar't trinjam flooksis tu eerdbeewrin komt.
Det jipst steed uun't waasten lingt deel bit an uk uun't madel as det Filipiinsk Sia böös jip.
573
Bäären
Tesken 570 an 573: Mohamed
Aisne (Department)
Det Aisne Department [ɛːn] as ian faan dön fiiw departmenten uun det Hauts-de-France Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 525.739 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Laon.
Andenhirsker
A Andenhirsker (Hippocamelus) san en skööl mä tau slacher Hirsker (Cervidae), diar uun a Anden faan Süüdameerikoo lewe. Jo het uk Huemul(s).
Aisne (Department)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Iindialing faan Ferwalting
At department hee fiiw arrondissementen:
Beroun (Distrikt)
De Beroun Distrikt (üüb Tschechisk: Okres Beroun) as een faan a distrikten faan det Madelböömisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a eaast faan't regiuun. Det hee 96.403 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Beroun.
Montenegriins spriak
Montenegriins (üüb montenegriins: Crnogorski jezik/Црногорски језик) as en slaawisk spriak an hiart tu di twiig faan't süüdslaawisk. Hat as temelk nai mä't serbisk an hiart tu det serbokroatisk spriakfamile.
Uun Monteneegro as montenegriins det amtspriak. Bi't fulkstäälang 2003 hed 62% faan a iinwenern serbisk mamenspriak an 22% montenegriins. 2011 (koord oner) wiar't oober al 41% montenegriins an man muar 39% serbisk.
Skraft
Jüst so üs serbisk woort montenegriins eder mä kyrilisk of uk mä latiinsk skraft skrewen, hää oober tau buksteewen muar:
Canillo
Canillo [kəˈniʎu] as det gratst sarkspal (üüb Katalaans: parròquia) an en steed uun Andora. At sarkspal leit uun a nuurduast faan't lun. Uun a nuurd an uast leit Frankrik, uun a süüd Encamp an uun a waast Ordino. Det hee 4325 lidj (2019).
Iindialing faan Ferwalting
Canillo hee seeks naibüürskapen (üüb Katalaans: veïnats):
Arecoideae
Arecoideae san en onerfamile faan Pualmer (Arecaceae). Det naier onerdialang san triibuus.
Triibuus
Areceae – Chamaedoreeae – Cocoseae – Euterpeae – Geonomateae – Iriarteeae – Leopoldinieae – Manicarieae – Oranieae – Pelagodoxeae – Podococceae – Reinhardtieae – Roystoneeae – Sclerospermeae
Bonito
A (Echt) Bonito (Katsuwonus pelamis) as en Bianfask uun det famile faan a Makreelen an Tuunfasker (Scombridae). Hi as di iansagst slach uun det skööl Katsuwonus. Di Bonito liket en letjen Tuunfask. Hi het "echt", auer't uk en "ünechten" jaft: Faalsk Bonito (Auxis thazard) faan det skööl Auxis.
Kinda (Komuun)
Det Kinda Komuun (üüb Sweedsk: Kinda kommun) as ian faan a komuunen uun det Östergötland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 9940 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Kisa.
Monte Águila, Chile
Monte Águila as en stää önj Chiile. Jü stää heet 6.574 inboogere (2017).
Tamaulipas (Bundesstoot)
De Tamaulipas Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Tamaulipas [tamau̯ˈlipas]) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 3.268.554 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Ciudad Victoria
Dasypogonaceae
Dasypogonaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Pualemplaanten (Arecales). Diar hiar 16 slacher tu; jo lewe bluas uun Austraalien.
Valladolid (Stää)
Valladolid (Ütspreegen aw Spånsch: [baʎaðoˈlið]) as en stää önj Spånjen än e hoodstää foon Kastiilien än León. E stää läit önjt norden foont lönj. Dåt heet 299.265 inboogere (2020).
Escaldes-Engordany
Escaldes-Engordany [əsˈkaldəz əŋɡuɾˈðaɲ] as en sarkspal (üüb Katalaans: parròquia) an steed uun Andora. At sarkspal leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 14.599 lidj (2019).
Histoore
At sarkspal wurd 1977 grünjlaanjen.
Galaksii
De nööm (γαλαξίας galaxías) komt faan't ualgreks uf an gungt üüb en ual teel turag, huarefter hat det moolk (γάλα gála) faan Gaia as, det greks God. Mä en galaksis (iantaal) ment ham miast üüs galaksis, det Moolkstruat.
La Massana
La Massana [lə məˈsanə] as en sarkspal (üüb Katalaans: parròquia) an steed uun Andora. At sarkspal leit uun a waast faan't lun. Det hee 10.174 lidj (2019).
Iiindialing faan Ferwalting
La Massana hee sööwen fjuardens (üüb Katalaans: quarts):
Coahuila de Zaragoza (Bundesstoot)
De Coahuila de Zaragoza Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Coahuila de Zaragoza [koaˈwila ðe saɾaˈɣosa]) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 2.748.391 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Saltillo.
Sakarya (Prowins)
Det Sakarya Prowins (üüb Türkisk: Sakarya ili) as en prowins, wat uun det Marmara Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 1.029.650 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Adapazarı.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
MF Aurora af Helsingborg
Di  MF Aurora af Helsingborg faart sent 1992 mung Helsingør ön Deenemark en Helsingborg ön Sweeden. Di Wai aur di Öresund es ombi 4 km lüng, en dit Skep es diarfuar knap 20 Minüten üp Wai.
Sent 2018 es dit Skep jen fan di gurtest Elektro-Föriskeepen üp Wārel.
Noom
Aurora es di röömsk Gothair fan dit Miarensruar. Üp Latiinsk jit uk dit Miarensruar hömsalev Aurora.
Elektroföri
Di Öndreft wiar dieselelektrisk aur 4 Röđerpropelern. 2018 waar Bateriien me en Kapatsiteet fan 4,16 MWh iinbecht, wat uk bi dit Sesterskep MF Tycho Brahe maaket waar. Sa kür di ual Öndreft bliif, bluat di Motooren kām nii. 2022 fing jen fan di Skeepen nii Akkus me 6,3 MWh, wat uk leenger fuarhual skel.
Daaten
Dit Skep ken 1250 Pasagiiri en 240 Pkw me langs fo.
Ombechning
Di Aurora af Helsingborg en höör Sesterskep MF Tycho Brahe fing 2018 Akkumulatooren me 4,16 MWh fuar ark Skep. Me des Energii kür ark Skep 3,5 Faarten maaki, man dit wiar ek gur fuar di Akkus. Diarom uur di Skeepen ark Lop eeđerleeren, wan ja iin ön en Haawen fastmaaki. Dit maaket en Roboterjerem, en dit waaret mung 5 en 9 Minüten bi 6,3 MW Leerkraft. Fuar jen Wai sen ombi 1.175 kWh nöörig, en sa ken di Bateriien mung 40 bit 60 % SOC (State of Charge) hölen uur
Tau fan di Dieselmaskiinen sen ön ark Skep blefen, dat ja aur Generatooren help ken, wan dit jens niin Stroom fuar dit Eeđerleering jeft of wat önsteken es.
Di Bateriien set iin ön fjuur Containers wat boowen üp Taak stuun. Ark Skep es diarfan ombi 280 Tenen swaarer uuren.
Fuar biiring Skeepen heer dit Ombechning knap 30 Mio. € kostet, di EU heer me 13,15 Mio. € holpen. Dit Subventsjoonsprogram jeet Connecting Europe Facility. Uk di Āpleerstatsjoonen ön Helsingborg en Helsingør sen diarme bitaalet uuren.
Crossosomatales
Crossosomatales san en order faan bloosenplaanten mä sööwen familin.
Tennessiin
Tennessiin as en konstelk ütjwerket cheemisk element mä det ufkörtang Ts an det atoomnumer 117. Hat stäänt uun det skööl faan a halogeenen. Di nööm komt faan di US-amerikoonsk stoot Tennessee uf. Di iarst nööm för det element wiar Ununseptium (Uus).
Colima (Bundesstoot)
De Colima Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Colima [koˈlima]) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 650.555 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Colima
Polokwane
Polokwane (iar Pietersburg) as at hoodsteed faan det Limpopo Prowins uun Süüdaafrika. At steed leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 227.407 lidj (2011).
Tano spriaken
Tano spriaken san en skööl faan spriaken uun det grater skööl faan a Potou-Tano spriaken.
Pöberbömken
A Pöberbömken (Thymelaeaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Malwenoortagen (Malvales).
Sköölen
Aetoxylon – Amyxa – Aquilaria – Arnhemia – Atemnosiphon – Craterosiphon – Dais – Daphne – Daphnimorpha – Daphnopsis – Deltaria – Diarthron – Dicranolepis – Dirca – Drapetes – Edgeworthia – Englerodaphne – Enkleia – Eriosolena – Funifera – Gnidia – Gonystylus – Goodallia – Gyrinops – Jedda – Kelleria – Lachnaea – Lagetta – Lasiadenia – Lasiosiphon – Lethedon – Linodendron – Linostoma – Lophostoma – Octolepis – Ovidia – Passerina – Peddiea – Phaleria – Pimelea – Restella – Rhamnoneuron – Schoenobiblus – Solmsia – Stellera – Stephanodaphne – Struthiola – Synandrodaphne – Synaptolepis – Tepuianthus – Thymelaea – Wikstroemia
Ogasawara
Ogasawara (japoonsk 小笠原村, -mura) as en gemeen uun't Prefektuur Tokio. Hat amfaadet aal a Ogasawara-Eilunen (uk: Bonin-Eilunen).
Tuup mä a Izu-Eilunen san det a Nampo-Eilunen (süüdelk eilunen).
Ogasawara-Eilunen
Nuurdelk Ogasawara-Eilunen:
Medina
Medina, amtelk al-Madīna al-munawwara as en gratstääd uun't waastelk Saudi-Araabien. Hat as en halag stääd faan a islaam, auer diar Mohamed sin grääf leit.
Ogasawara
Ogasawara-Eilunen
Süüdelk Ogasawara-Eilunen:
Alruunen
Alruunen san giftag!
Tuunfasker
Tuunfasker (Thunnus, faan greks: θύνω / thýnō „ik jaage“) san en skööl faan Bianfasker uun det famile faan a Makreelen an Tuunfasker (Scombridae). Diar jaft at aacht slacher faan.
Lex Frisionum
Det Lex Frisionum (Latiinsk för det Gesets faan a Fresken) as en soomling faan rochtsföörskraften, wat uun det iar madeläälerns skrewen wurd. Det wurd tu iarst twesken 785 an 793 iin uun’t skraft stääld. At rocht, wat uun det Lex skrewen wurd, hed wel al juarhunerten bestenen. Bluat üüb inisiatiif faan Karl de Grat wuurd det üüb papiar saatet. Dön iarst tau-an-twuntig kapitler faan’t Lex befaade jo mä liisten (of compositiones) faan stroofen an wergeld, kompensatschuunen, wat tu oofern of hör familjin den skul, an efter de sosiaal rang (faan dön, wat at den hee an hör oofer) apredet san. Widjer elwen kapitler hee a Bigoowen faan a Wis Lidj (üüb Latiinsk: Additio sapientum), tjiin onertiitler faan Wiemar an Saxmund (huarauer niks bekäänd as) hör ordialen, an uk kirwen ütj det Lex Thüringorum (Gesetsen faan a Thüringern).
Tuunfasker
Slacher
Onerskööl Thunnus:
Mazamas
A Mazamas (Mazama) san en skööl faan amanbi tjiin slacher Hirsker (Cervidae), diar uun Madel- an Süüdameerikoo lewe. Hör nööm komt faan det Nahuatl-wurd för Hirsk.
Panda
Wat menst dü ?
Achariaceae
A Achariaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Malpighiales. Diar jaft at 29 sköölen mä son 150 slacher faan. Jo waaks uun a troopen an subtroopen.
Sköölen
Acharia – Ahernia – Baileyoxylon – Buchnerodendron – Caloncoba – Camptostylus – Carpotroche – Ceratiosicyos – Chiangiodendron – Chlorocarpa – Dasylepis – Eleutherandra – Erythrospermum – Grandidiera – Guthriea – Gynocardia – Hydnocarpus – Kiggelaria – Kuhlmanniodendron – Lindackeria – Mayna – Pangium – Peterodendron – Poggea – Prockiopsis – Rawsonia – Ryparosa – Scaphocalyx – Scottellia – Trichadenia – Xylotheca
Bundesdaiswool 2009
At '''wool tu di 17. Sjiisk Bundesdai''' wiar di 27. September 2009.
Coryphoideae
Coryphoideae san en onerfamile faan Pualmer (Arecaceae). Det naier onerdialang san triibuus.
Triibuus
Borasseae – Caryoteae – Chuniophoeniceae – Corypheae – Cryosophileae – Phoeniceae – Sabaleae – Trachycarpeae
Ordino
Ordino [uɾˈðinu] as en sarkspal (üüb Katalaans: parròquia) an steed uun Andora. At sarkspal leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 4942 lidj (2019).
Iindialing faan Ferwalting
Ordino hee fiiw fjuardens (üüb Katalaans: quarts):
Serbokroatisk spriak
Serbokroatisk (srpskohrvatski / српскохрватски) as en slaawisk spriakfamile. Hat wiar bütj sloweensk an matsedoonsk det wichtagst amtspriak uun det weesen Jugoslaawien.
Bedüüdang
Daalang as serbokroatisk nian amtspriak muar. Jugoslaawien fool ütjenööder, an jo dialstooten haa nü hör aanj spriakwiis üs amtspriak fäästlaanj: Tu detdiar skööl hiart uk tau spriakwiisen, diar oober nian amtspriaken san: A wedenskapslidj san ei ians, wäär serbokroatisk en spriakfamile as, of en spriak mä ünlik spriakwiisen. Onerenööder kön a serbokroaten jo gud mä hör aanj spriakwiis onerhual.
Dilbeek
Dilbeek as det traadgratst steed uun det Fleemisk-Brabant Prowins, Belgien. At steed leit uun a waast faan't prowins, nai bi't grens tu't Regiuun Brüssel. Det hee 43.732 lidj (2021).
Moliseslaawisk spriak
Moliseslaawisk of uk Molisekroatisk as en slaawisk spriak an hiart tu di twiig faan't süüdslaawisk. Hat as nai mä't kroatisk an woort noch uun trii saarpen uun't itajeensk Molise uun't Prowins Campobasso snaaket. Diar san oober jüst so föl ütjwaanrern uun Austraalien trinjam Perth an uun Argentiinien, diar Moliseslaawisk snaake.
Pama-Nyungaans Spriiken
Dön Pama-Nyungaans Spriiken san det gratst onerskööl faan dön Austraalisk Spriiken. Detheer onerskööl hee amanbi 300 spriiken. At muarhaid faan a spriiken as faan't ütjsterewen trüüwet. A nööm Pama-Nyungaans komt faan tau wurden för maan (pama an nyunga) uun dönheer spriiken. Tau spriiken uun detheer skööl san Pitjantjatjara an Darug.
Metropoolregiuun Rheinlun
At Metropoolregiuun Rheinlun as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Tuup mä't Metropoolregiuun Ruhr täält hat üs Metropoolregiuun Rhein-Ruhr.
Uun Metropoolregiuunen woort auer a grensen faan stääden an lunkreiser, dialwiis uk auer bundeslunen henwech tuupwerket. Uun diheer faal as man ian bundeslun bedialagt.
Oruro
Oruro as det füftgratst steed uun Boliiwien. At steed leit uun a waast faan't lun. Det hee 264.943 lidj (2012). Det as at hoodsteed faan det Oruro Department.
Halle (Belgien)
Halle as det fjuardgratst steed uun det Fleemisk-Brabant Prowins, Belgien. At steed leit uun a süüdwaast faan't prowins, nai bi't grens tu det Waloonisk-Brabant Prowins. Det hee 40.656 lidj (2021).
Mahikeng
Mahikeng (iar Mafikeng an Mafeking) as at hoodsteed faan det Nuurdwaast Prowins uun Süüdaafrika. At steed leit uun a nuurd faan't lun, nai bi at grens tu Botsuana. Det hee 64.359 lidj (2011).
Mohamed
Mohamed (araabisk Abū l-Qāsim Muhammad b. ʿAbdallāh b. ʿAbd al-Muttalib b. Hāschim b. ʿAbd Manāf al-Quraschī (* tesken 570 an 573 uun Mekka, † 8. Jüüne 632 uun Medina) wiar profeet an grünjleier faan a islaam, ian faan a grat weltreligioonen. Sin efterfulgern wiar a kaliifen an widjet at herskap ütj efter Persien, Syrien, Palestiina an Egypten.
Mekka an Medina san a halag stääden faan a islaam.
[[Datei:Map of expansion of Caliphate.svg|thumb|left|400px|Ütjwidjang faan't Kaliifenrik uun't 7. an 8. juarhunert.
]]
Alruun
At Alruun (Mandragora officinarum) as en plaantenslach uun det skööl faan a Alruunen (Mandragora).
Hat as giftag, an det as uk al loong bekäänd.
Ütjsen
Alruun-ruter like minsken, an det hää at fantasii faan a minsken uunstupt: En giftag plaant, diar a minsken liket, det hää was en jiper bedüüdang. An so as det alruun uun ualang tidjen en troolplaant weesen. Früchten faan't alruun.
Linköping (Komuun)
Det Linköping Komuun (üüb Sweedsk: Linköpings kommun) as ian faan a komuunen uun det Östergötland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a maden faan't prowins. Det hee 163.051 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Linköping.
Sant Julià de Lòria
Sant Julià de Lòria [ˈsaɲ ʒuliˈa ðə ˈlɔɾiə] as en sarkspal (üüb Katalaans: parròquia) an steed uun Andora. At sarkspal leit uun a süüd faan't lun. Det hee 9375 lidj (2019).
Iindialing faan Ferwalting
Sant Julià de Lòria hee seeks fjuardens (üüb Katalaans: quarts):
Grimbergen
Grimbergen as det füftgratst steed uun det Fleemisk-Brabant Prowins, Belgien. At steed leit uun a nnurdwaast faan't prowins, nai bi't grens tu't Regiuun Brüssel. Det hee 38.314 lidj (2021).
Pandaceae
A Pandaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Malpighiales. Jo waaks uun a troopen faan Waastafrikoo an Süüduastaasien.
Apalopteron familiare
Hi as di sümboolfögel faan Ogasawara (Jaapan) an as diar endeemisk, det ment, hi komt nochhuaren ööders föör.
Mbombela
Mbombela (iar Nelspruit) as at hoodsteed faan det Mpumalanga Prowins uun Süüdaafrika. Det leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 58.670 lidj (2011).
Oise (Department)
Det Oise Department [waz] as ian faan dön fiiw departmenten uun det Hauts-de-France Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 830.002 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Beauvais.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Nauru
Nauru (Ripublik Naoero, Republic of Nauru) as en eilun an en stoot uun a Pasiifik mä amanbi 10.000 iinwenern. Nauru as efter't grate an uk efter't iinwenertaal det traadletjst lun üüb a eerd.
Sivas (Prowins)
Det Sivas Prowins (üüb Türkisk: Sivas ili) as en prowins, wat dialwiis uun det Madelanatoolien Regiuun an dialwiis uun det Suart-Sia Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 638.956 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Sivas.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Nauru
Nauru leit üüb en koralenrab uun Mikroneesien bal lik üüb a ekwaator.
Trinjam lei a Tuupslööden Stooten faan Mikroneesien uun't waasten, a Marshall-Eilunen uun't nuurden, Kiribaati uun't uasten an a Salomoonen uun't süüden.
Kliima faan Yaren üüb Nauru
Nauru leit bal lik üüb a ekwaator an sodenang haa's diar en troopisk kliima saner juarstidjen.
Distrikten
Diar san 14 distrikten:
Politiik
Nauru as sant 1999 lasmoot faan det Commonwealth of Nations.
Dilleniaceae
Dilleniaceae ("Ruusaapelplaanten") san det iansagst plaantenfamile uun det order faan a Dilleniales. Jo lewe uun a troopen, man uk bit ap tu miatag breetjin.
Sköölen
Acrotrema – Curatella – Davilla – Didesmandra – Dillenia – Doliocarpus – Hibbertia – Neodillenia – Pinzona – Schumacheria – Tetracera
Metaan
Wan metaan ferbraant, woort kööldioksiid (CO2) frei:
Riemann sin taalenkuugel
Uun a matematiik as Riemann sin taalenkuugel en mögelkhaid, aal a kompleks taalen en steed tu dun. At kompleks fial (Gauß-fial) as saner aanj, oober üüb det taalenkuugel as (\infty) di "nuurdpuul".
Det taalenkuugel gongt turag üüb Bernhard Riemann.
Wollemia
Wollemia of uk Wollemi Fjüüren san en skööl faan konifeeren (näädelbuumer) uun det famile Araucariaceae. At skööl wurd tu 1994 bluat faan Fosiilien uun Austraalien, Nei-Sialun an Antarktikaa käänd. Uun detdiar juar wurd a slach Wollemia nobilis uun en rinwalt uun de Wollemi Natschunaalpark (diarefter det neemd as) uun New South Wales fünjen. Det wuks uun en rä faan naar sunstiansluchten mä skoor sidjen, ütj a wai an 150 km uun a nuurdwaast faan Sydney.
Mont Afadjato
A Afadja(to) as a huuchst berag faan Ghaana. Hi as 885 m huuch an hiart tu det Akwapim-Toogo keed.
Di nööm Afadjato komt faan det wurd Avadzeto uun't Ewe spriak uf, an det ment so föl üs "uun stridj mä a bosk".
Elementaardeelken
Elementaardeelken san a letjst dialen, diar en atoom apbau. Det ääler teorii wiar, dat atoomen faan nukleoonen apbaud san, det san protoonen an neutroonen mä elektroonen. Man mä't kwantenteorii san a nukleoonen noch widjer apspleden wurden. Det tabel wiset a nöömer an eegenskapen faan elementaardeelken efter't aktuel "standardmodel".
Kolín (Distrikt)
De Kolín Distrikt (üüb Tschechisk: Okres Kolín) as een faan a distrikten faan det Madelböömisk Regiuun uun Tschechien. A distrikt leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 103.932 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Kolín.
Geografii
De Ialew Struum leept troch a distrikt.
Steeden an Gemeenden
Barchovice - Bečváry - Bělušice - Břežany I - Břežany II - Býchory - Cerhenice - Církvice - Červené Pečky - Černíky – Český Brod - Dobřichov - Dolní Chvatliny - Dománovice - Doubravčice - Drahobudice - Grunta - Horní Kruty - Hradešín - Choťovice - Chotutice - Chrášťany - Jestřabí Lhota - Kbel - Klášterní Skalice - Klučov - Kolín - Konárovice - Kořenice - Kouřim - Krakovany - Krupá - Krychnov - Křečhoř - Kšely - Libenice - Libodřice - Lipec - Lošany - Malotice - Masojedy - Mrzky - Nebovidy - Němčice - Nová Ves I - Ohaře - Ovčáry - Pašinka - Pečky - Plaňany - Pňov-Předhradí - Polepy - Polní Chrčice - Polní Voděrady - Poříčany - Přehvozdí - Přistoupim - Přišimasy - Radim - Radovesnice I - Radovesnice II - Ratboř - Ratenice - Rostoklaty - Skvrňov - Starý Kolín - Svojšice - Tatce - Tismice - Toušice - Třebovle - Tři Dvory - Tuchoraz - Tuklaty - Týnec nad Labem - Uhlířská Lhota - Veletov - Velim - Velký Osek - Veltruby - Vitice - Volárna - Vrátkov - Vrbčany - Zalešany - Zásmuky - Žabonosy - Ždánice - Žehuň - Žiželice
San Cristóbal de La Laguna
San Cristóbal de La Laguna of ianfach La Laguna as det naistgratst stääd üüb det Kanaarisk Eilun Teneriffa. Hat hää en huuchskuul an diar sat en baskoop. Diar wene minsken (Stant ).
Wake (Atol)
Wake [] (marshalleesk Ānen Kio) as en atol uun a Pasiifik tesken Hawaii an a Mariaanen, nuurden faan a Marshall-Eilunen. Hat hiart tu a United States Minor Outlying Islands.
Det letj eilun woort daalang fööraal üs nuadfluuchplaats nadagt för fliigern tesken Aasien an Nuurdameerikoo.
Eilunen
Wake as en kraans faan trii koraleneilunen mä en lunflaak faan 7,37 km² trinjam en wulkaan, diar oner weeder leit. Diarmad as en laguun mä en grate faan 9,7 km².
Escalloniaceae
Escalloniaceae san det iansagst plaantenfamile uun det order faan a Escalloniales. Diar hiar sööwen bit njügen sköölen mä amanbi 130 slacher tu.
Sköölen
Anopterus – Eremosyne – Escallonia – Forgesia – Polyosma – Tribeles – Valdivia
Schima wallichii
Schima wallichii as en plaant uun det famile faan a teeplaanten (Theaceae).
Landshut (Lönjkris)
E Lönjkris Landshut (aw Bairisch: Landkroas Landshuad) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Niederbayern. Dåt heet 158.698 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Landshut
Ceroxyloideae
Ceroxyloideae san en onerfamile faan Pualmer (Arecaceae). Jo waaks uun Süüdameerikoo, man uk üüb Madagaskar. Det naier onerdialang san triibuus.
Saint Vincent an a Grenadiinen/fe
Saint Vincent an a Grenadiinen (üüb Ingels: Saint Vincent and the Grenadines of St. Vincent and the Grenadines) san en lun faan dön Letj Antilen uun a Kariibik. Jo lei uun a süüduast faan't sia. Tu a nuurd leit Saint Lucia, tu a süüd Grenaada an tu a nuurduast Barbaados. Jo haa 110.564 lidj (2018). At hoodsteed faan't lun as Kingstown.
Geografii
Saint Vincent an a Grenadiinen san det seekstgratst faan dön lunen uun dön Letj Antilen.
Iindialing faan Ferwalting
At lun hee seeks sarkspalen (üüb Ingels: Parishes, iantaal Parish): At lun hee uk tretanj folksteelingdistrikten:
Histoore
Saint Vincent an a Grenadiinen wiar en britisk kolonii. At lun wiar faan 1958 tu 1962 dial faan det Waastindisk Föderatschuun. Det wurd de 27. Oktuuber 1979 suwereen. Daaling hiart det lun tu a Commonwealth of Nations.
Politiik
Saint Vincent an a Grenadiinen san en konstituschunel monarchii.
Mjölby (Komuun)
Det Mjölby Komuun (üüb Sweedsk: Mjölby kommun) as ian faan a komuunen uun det Östergötland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a waast faan't prowins. Det hee 27.758 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Mjölby.
Lichtenfels (Lönjkris)
E Lönjkris Lichtenfels (aw Bairisch: Landkroas Lichtenfels) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberfranken. Dåt heet 66.838 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Lichtenfels.
Tienen
Tienen as det seekstgratst steed uun det Fleemisk-Brabant Prowins, Belgien. At steed leit uun a süüduast faan't prowins, nai bi't grens tu det Waloonisk-Brabant Prowins. Det hee 35.545 lidj (2021).
Tekirdağ (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Bundesdaiswool 2005
At '''wool tu di 16. Sjiisk Bundesdai''' wiar di 18. September 2005.
Bhisho
Bhisho (iar Bisho) as at hoodsteed faan det Uastkap Prowins uun Süüdaafrika. At steed leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 11.192 lidj (2011). Bit 1994 wiar Bhisho hoodsteed faan't homeland Ciskei.
Geografii
At steed hee njüügen steeddialen:
Garryales
Garryales san en order faan bloosenplaanten mä man tau familin.
Clusiaceae
A Clusiaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Malpighiales.
Sköölen
Allanblackia – Arawakia – Chrysochlamys – Clusia – Dystovomita – Garcinia – Lorostemon – Montrouziera – Moronobea – Pentadesma – Platonia – Rheedia – Symphonia – Thysanostemon – Tovomita – Tovomitopsis
Borgenlunkroatisk spriak
At borgenlunkroatisk spriak, (gradišćansko-hrvatski jezik, gradišćanski jezik, ung.: burgenlandi horvát nyelv, őrvidéki horvát nyelv, fehérhorvát nyelv, gradistyei nyelv) as en slaawisk spriak an hiart tu di twiig faan't süüdslaawisk. Hat woort uun't Borgenlun uun Uastenrik snaaket. Diar snaake son 20.000 lidj det spriak. Man diar san uk flook spreegern uun Wien an Graz.
Diar san uk noch spreegersköölen uun Waastungarn, uun't süüdwaastelk Slowakei an uun't süüdelk Tschechien.
Joe Biden
Joseph Robinette „Joe“ Biden, Jr. (Ütjspriik: [ˈd͡ʒəʊzəf ˌrɒbᵻˈnɛt ˈbaɪdən]; * 20. Nofember 1942 uun Scranton, Pennsylvania) as en US-ameerikoons poliitiker an sant a 20. Janewoore 2021 de 46. president faan dön Ferianigt Stooten. Uun dön US-Presidentenwool 2020 as hi för fjauer juar weelet wurden. Hi as faan det Demokraatisk Partei.
Faan 1973 tu 2009 wiar hi fertreeder faan det bundesstoot Delaware uun a Senaat faan dön Ferianigt Stooten. Faan 2009 tu 2017 wiar hi uun Barack Obama sin presidentskap de 47. US-vize-präsident. Hi wurd de 18. August 2020 a kandidaat för det Demokraatisk Partei uun det US-Presidentenwool 2020.
Hi seed föl juaren uun det Senate Foreign Relations Committee. Hi wiar 1991 jin a Golfkrich, man wiar diarför, dat lunen uun a uast faan Euroopa lasmooten faan NATO wurd. 2002 saad hi jä tu't resolutschuun tu de Irak-Krich, man naan diartu, dat at taal faan US-saldooten 2007 uun Irak tunimen wurd skul. Hi wiar faan 1987 tu 1995 uk föörstmaan faan det Senate Judiciary Committee.
Hi ferschükt 1988 an 2008, man saner lok, a kandidaat faan det Demokraatisk Partei för't presidentskap tu wurden. 23. August 2008 neemd Barack Obama Biden tu a kandidaat för't vize-presidentskap. Hi wurd vize-president, efter dat Obama a 4. Nofember 2008 a presidentenwool woon.
Philipp II. (Spanje)
Philipp II. (üüb Spaans: Felipe II, üüb Portugiisk: Filipe I, üüb Italjeens: Filippo II; üüb Waastfresk: Filips II; ; * 21. Mei 1527 uun a Palacio de Pimentel, Valladolid; † 13. September 1598 uun El Escorial, nai bi Madrid) wiar faan de 25 Jüüle 1554 üüs Philipp I. köning faan Neapel an Sisiilien, faan de 16. Janewoore 1556 üüs Philipp II. köning faan Spanje an Sardiinien an faan de 12. September 1580 uk üüs Philipp I. köning faan Portugal. Hi wiar uk hersker faan dön Spaans Neederlunen, diarfaan Waastfresklun en dial wiar. Hi wiar uk, üüs köningin Maria I. san maan, faan de 25. Jüüle 1554 tu de 17. Nofember 1558, köning faan Ingelun an Irlun. Hi hiart tu't familje faan Habsburg. Üüs hi köning wiar, wiar det Spaans Rik üüb de huuchst ponkt faan sin iinflööd an meecht. A Filipiinen, wat a spanjers faan 1565 tu kolonisiaren begand, wurd efter ham neemd. Uun sin reegiment ferlus Spanje a nuurd faan dön Spaans Neederlunen, wat de nei suwereen stoot a Neederlunen wurd. Hi ferschükt 1588 Ingelun, wat en frinj faan a Neederlunen wiar, iin tu faalen, man loket ei. Hi wiar fjauersis befreid:
Uallöön
Uallöön (in'e 13. iirhonert: "Ul-laun"; tutsk: "altes Land" ) is en hali foon dä Nöördfreesk Ailööne. In'e juunii 2018 laaweden 17 mänskene uw Uallöön.
Giordano Bruno
Giordano Bruno, föör 1565 Filippo Bruno (* Janewoore 1548 uun Nola; † 17. Febrewoore 1600 uun Rom), wiar en itajeensken prääster, dachter, filosoof an astronoom. Un Rom as hi üs 'ketzer' faan a inquisition tu a duas feroordialet wurden. Uun't juar 2000 (efter 400 juar) hää poop Johannes Paul II. uunerkäänd, dat det oordial ünrocht wiar.
Odocoileus
A Odocoileus san en skööl faan trii slacher Hirsker (Cervidae). Jo lewe uun Nuurdameerikoo.
Giordano Bruno
Bruno foonj ütj, dat di weltrüm saner aanj an iiwag wiar. Det paaset ei mä a liaren faan't katuulsk hööw tuup; diarefter as a welt faan God skeeben, an det gongt oner mä't 'jongst gericht'.
Freistoot (Prowins)
Geografii
At prowins leit twesken dön Oranje an Vaal struumer. Det leit üüb at huuchveld, det grat huuch flaaklun, diarüüb en grat dial faan't banenlun uun Süüdaafrika leit. Uun a waast faan a Freistoot as't lun fleek an hee det ei föl buumer of öler plaanten, man at auerbliiwsel faan't prowins hee ütjdeenet greden. At jaft tau skööl faan berger tu a grens mä Lesotho, a Witteberger an a Rooiberger. Uun a Rooiberger leit det iansig Natschunaalpark uun't prowins, de Golden Gate Huuchlun Natschunaalpark.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee ian steed-munisipaliteet (Mangaung) an fjauer distrikt-munisipaliteeten:
Befölkring
Det letst folksteeling wiar uun't juar 2011. Efter a resultooten hee't prowins 2.745.590 lidj: 1.416.623 faan a lidj san wüfhööd an 1.328.967 san karmen.
Spriiken
[[Datei:Free State 2001 dominant language map.svg|mini|Ferdialing faan a Spriiken uun a Freistoot (Folksteeling 2001):
]]
Histoore
At prowins wurd 1994 grünlaanjen, üüs det Oranje-Freistoot Prowins mä a bantustan QwaQwa an dial faan't bantustan Bophuthatswana tuplaanjen wurd.
Politiik
Det Free State Provincial Legislature as at parlament faan't prowins. Det weelet at kabinet an a premier-minister faan't prowins faan't partei of koalitschuun, wat dön miast lasmaaten uun't parlament hee. A premier-minister faan't prowins sant 2018 as Sisi Ntombela faan det African National Congress (ANC). Det ANC as sant 1994 det starkst partei uun't parlament.
Dön ual premier-ministern san: Ace Magashule (2009-2018), Beatrice Marshoff (2004-2009), Winkie Direko (1999-2004), Ivy Matsepe-Casaburri (1996-2004), Mosiuoa Lekota (1994-1996).
Wiartskap
At prowins hed uun't juar 2016 en BIP faan 217.849 miljuunen Rand, wat 5 % faan't BIP faan Süüdaafrika as. A berigbau as en wichtig industrii uun't prowins: gul, diamanten an kööl wurd ufbaut. At lunwiartskap as uk en wichtig sektoor faan't wiartskap.
Carl Ludwig Jessen
Carl Ludwig Jessen (* 22. Febrewoore 1833 uun Deesbel; † 4. Janewoore 1917 uk diar) wiar en nuurdfresk konstmooler. Hi as tu daaling üüs a „Freskenmooler“ bekäänd. Sin bedüüding leit uun't skäälring faan det nuurdfresk büürenkultüür.
Leewent
Carl Ludwig Jessen wiar uun Deesbel bäären. Efter en snetjerliar werket hi üüs dörnskmooler üüb a maaskbüürsteeden uun Nuurdfresklun. 1848-1854 begand hi potreten tu moolin. 1853 jeew hi't snetjerhoonwerk ap an lewet hial för't moolin. Faan 1856 tu 1865 studiaret hi uun det Kopenhuuwen Akademii bi Vilhelm Marstrand. Efter a aanj faan de Naist Sleeswich-Holstian Krich kaam hi tu Nuurdfresklun turag. Mä'n stipendium maaget hi faan 1867 tu 1868 en rais tu Pariis an Itaalien. 1869–1870 lewet hi uun Klookris an faan 1871 tu 1875 uun Hamborig. Diarefter kaam hi weler tu Deesbel turag an lewet eksklusiiw för't diarsteling faan't leewent faan a lidj uun Nuurdfresklun, fööraal üüb Oomrem an Feer. Sin nefe wiar a konstmooler Benedikt Momme Nissen.
Hiasbeien
Hiasbeien (Vaccinium) of uk Bläbeien san en skööl faan amanbi 500 plaantenslacher uun det famile faan a Hiasplaanten (Ericaceae). Faan flook slacher kön a früchten eden wurd.
Onersköölen (an Sektioonen)
V. sect. Oxycoccoides – V. sect. Oxycoccus V. sect. Batodendron – V. sect. Brachyceratium – V. sect. Bracteata – V. sect. Calcicolus – V. sect. Ciliata – V. sect. Cinctosandra – V. sect. Conchophyllum – V. sect. Cyanococcus – V. sect. Eococcus – V. sect. Epigynium – V. sect. Hemimyrtillus – V. sect. Herpothamnus – V. sect. Myrtillus – V. sect. Neurodesia – V. sect. Oarianthe – V. sect. Pachyanthum – V. sect. Polycodium – V. sect. Pyxothamnus – V. sect. Vaccinium – V. sect. Vitis-idaea
Pandanus boninensis
Pandanus boninensis as en Skrüüwenbuum (Pandanus) uun det famile faan a Skrüüwenbuumplaanten (Pandanaceae).
Pythagoras sin Rail
Pythagoras sin Rail es noch jen fan di nöörigst en bikeentest Railen fan di Geometrii. Jü sair, dat ön en Triihuk mecen rocht Winkel (rochtwinkelt Triihuk) di Kwadraati aur di tau Kateeten töhop jüst sa gurt sen üs dit Kwadraat aur di Hypotenuus.
Pas-de-Calais
Det Pas-de-Calais Department [pɑdkaˈlɛ] as ian faan dön fiiw departmenten uun det Hauts-de-France Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 1.455.508 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Arras.
Pythagoras sin Rail
Wan a an b di Leengden fan di Kateeten ön ark Sir fan di rocht Winkel sen, en c di Leengdi fan di Hypotenuus, wat töögenaur fan di rocht Winkel liit, da jit dit:
Pas-de-Calais
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Pythagoras sin Rail
Des Rail jit eeđer Pythagoras fan Samos, aur hi di Jest wiar, diar des Rail biweegi kür. Di Rail skel man al fuar höm bikeent wesen wiis
Reeknin
Des Rail meent sa fuul aur em me tau bikeent Leengden en Trēr ütreekni ken.
Pythagoreeisk Talen
.. dit giar söner Jen fiiđer
Di Pythagoreeisk Talen let jam uk ütbech: --> maal 2: --> maal 3:
Motala (Komuun)
Det Motala Komuun (üüb Sweedsk: Motala kommun) as ian faan a komuunen uun det Östergötland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 43.673 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Motala.
Pythagoras sin Rail
Pythagoreeisk Talen
.. en sa fiiđer.
Lindau (Bodensee) (Lönjkris)
E Lönjkris Lindau (Bodensee) (aw Bairisch: Landkroas Lindau) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Schwaben, önjt söödweesten foont bundeslönj. Dåt heet 81.669 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Lindau.
Ruker an Kriaken
Ruker an Kriaken (Corvus) san mäenööder en fögelskööl uun det famile faan a Raawenfögler (Corvidae). Diar hiar 42 slacher tu. Uun Euroopa lewe 4 slacher.
Slacher
C. albicollis – C. albus – C. bennetti – C. boreus – C. brachyrhynchos – C. capensis – C. caurinus – C. corax – C. cornix – C. corone – C. coronoides – C. crassirostris – C. cryptoleucus – C. culminatus – C. edithae – C. enca – C. florensis – C. frugilegus – C. fuscicapillus – C. hawaiiensis – C. imparatus – C. insularis – C. jamaicensis – C. kubaryi – C. leucognaphalus – C. levaillantii – C. macrorhynchos – C. meeki – C. mellori – C. minutus – C. moneduloides – C. nasicus – C. orru – C. ossifragus – C. palmarum – C. rhipidurus – C. ruficollis – C. sinaloae – C. splendens – C. tasmanicus – C. torquatus – C. tristis – C. typicus – C. unicolor – C. validus – C. woodfordi
Pandanales
Pandanales san en order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida). Diar hiar fiiw familin tu.
Krakau
Krakau (üüb Poolsk: Kraków [ˈkrakuf]) as en steed uun Poolen. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 771.069 lidj (2018).
Ungaars (Spriik)
Det Ungaars Spriik (üüb Ungaars: Magyar Nyelv [ˈmɒɟɒr ˈɲɛlv]) as ian Uraalisk Spriik, wat uun Ungarn an dialen faan muar naibüürlunen spreegen wurt. Det as det amtelk spriik faan Ungarn an ian faan dön 24 amtelk spriiken faan det Europeeisk Unioon. Bütj Ungarn wurt det uk faan ungaars gemianskapen uun a süüd faan't Slowakei, a waast faan't Ukraine, a maden an waast faan Rumeenien, a nuurd faan Serbien, a nuurd faan Kroatien an a nuurd faan Sloweenien spreegen. Det wurt uk faan uun ungaars diasporagemianskapen aueraal üüb a wäält spreegen, fööraal uun dön Ferianigt Stooten, Kanada uun Israel. Mä 13 miljuunen spreegern as det efter spreegertaal det gratst lasmaat faan det Uraalisk skööl faan spriiken.
Riwne (Prowins)
Det Riwne Prowins (üüb Ukrainisk: Рі́вненська о́бласть Rívnens’ka óblast’ of Рі́вненщина Rívnenščyna) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.162.763 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Riwne.
Zaventem
Zaventem as det sööwenstgratst steed uun det Fleemisk-Brabant Prowins, Belgien. At steed leit uun a waast faan't prowins, nai bi't grens tu Regiuun Brüssel. Det hee 35.184 lidj (2021).
Main-Spessart (Lönjkris)
E Lönjkris Main-Spessart (aw Bairisch: Landkroas Main-Spessart) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Unterfranken. Dåt heet 126.365 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Karlstadt.
Sloweensk spriak
Sloweensk (üüb sloweensk slovenščina [] of slovenski jezik []) as en slaawisk spriak an hiart tu di twiig faan't süüdslaawisk.
Hat woort mä't latiinsk alfabeet skrewen, hää diar oober enkelt aparte buksteewen bi.
Calophyllaceae
A Calophyllaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Malpighiales. Jo waaks uun a troopen an subtroopen. Diar hiar 14 of 15 sköölen mä amanbi 476 slacher tu. Enkelt slacher leewre holt an öödern früchten.
Sköölen
Agasthiyamalaia – Calophyllum – Caraipa – Clusiella – Endodesmia – Haploclathra – Kayea – Kielmeyera – Lebrunia – Mahurea – Mammea – Marila – Mesua – Neotatea – Poeciloneuron
Bundesdaiswool 2002
At '''wool tu di 15. Bundesdai''' wiar di 22. September 2002.
Sumy (Prowins)
Det Sumy Prowins (üüb Ukrainisk: Сумська́ о́бласть Sums’ká óblast’ of Су́мщина Súmščyna) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.104.529 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Sumy.
Siisenstörter
Siisenstörter (Bombycilla, Bombycillidae) san en fögelfamile mä man ian skööl: Bombycilla. Diar hiar trii slacher tu. Jo lewe üüb a nuurdelk eerdheleft.
Somme (Department)
Det Somme Department [ˈsɔm] as ian faan dön fiiw departmenten uun det Hauts-de-France Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a waast faan't regiuun. Det hee 567.410 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Amiens.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Asse (Belgien)
Asse as det njüügenstgratst steed uun det Fleemisk-Brabant Prowins, Belgien. At steed leit uun a waast faan't prowins. Det hee 33.827 lidj (2021).
Nypa fruticans
Nypa fruticans, uk wel Nypapualem as en pualemplaant uun Süüduastaasien. Hat as di iansagst slach uun det skööl Nypa, an Nypa as det iansagst skööl uun det onerfamile Nypoideae.
Hör bleeden haa leewen en grat rol spelet, am saagen tu driiwen.
Porsche
Di Porsche AG (Lüng Noom Dr. Ing. h.c. F. Porsche Aktiengesellschaft) es en dütsk Autofirma, wat ön Stuttgart-Zuffenhausen set. Dit Bigenimng fan di Firma es en Konstruktsjoonskontoor, war Ferdinand Porsche 1931 iinrocht her. Diarfan kām di KdF- of leeter Volkswagen, wat Hitler fuar Dütsklön haa wil. Naa di Krich waar diarfan en Firma, wat fuaral Sportwainer üttaacht en becht.
Sent 2009 jert Porsche tö di Volkswagen AG, aurdat dit Aurnemen fan VW 2009 sküüv gingen wiar. Diarfan bleev man dach di Porsche Automobil Holding (Kuurt Porsche SE) wat sent des Tir di Muarhair fan di VW-Aktien heer.
Wainer
Di Porsche AG heer fuaral luchtkööleti Maskiinen becht, hurfan di jest (Fjuurkolben-) Maskiinen rocht nai bi des fan di Volkswagen wiar man gurter becht wiar en muar Kraft her. Me Wainer üs di Porsche 901 (Leeter 911) waar muar Sokskolbenmaskiinen becht, wat jit me Lucht köölet waar. Des wiar fuar't Miist Boxer_Maskiinen. Wan di Ofgasrook ek muar üpü Straat töleten waar, es em tö Weeterkööling aurgingen. Ön di soowentiger Jaaren jaav't en VW-Porsche 914 me Fjuurkolbenmaskiin fan VW of Sokskolbenmaskiin fan Porsche. Biiring waar me Lucht köölet en set ön di Meren fan des Wain. Ön di Tachentiger Jaaren kām Wainer sa üs di 928 üt, wat en 4,5 Liiter-V8-Maskiin her, hur em me en Tankwain achterön köör skul. Me di 924 waar en Porsche fuarstelt, wat fuaral me Audi-en VW-Technik önerwai wiar (Fjuur Kolben ön Reeg; di Maskiin wiar en foranerti Audi Maskiin). Nii Modeli sa üs Panamera of Cayenne braacht muar Plaats en fuaral aaft uk Maskiinen fan di VW-Konsern. Sa hing Porsche me, üs di Diesel-Skandāl me Autos fan VW en Audi ön Gang kām.
Elektrowainer
2015 waar en Prototyp me di Noom Mission E fuarstelt, en diarfan skul en Elektrowain uur. Des kām ön't Jaar 2019 me di Noom Taycan üp Marker.
Gunnerales
Gunnerales san en letj order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida). Diar hiar man tau familin tu, diar enööder goorei like.
Pythagoras sin Rail
Beweeging
Di 4 Triihuken sen eeđer \tfrac{ab}2 gurt, ali 4 töhop sen da 2ab gurt.
Wan em fiiđer reeknet (jest binomisk formel), kumt diarbi üt:
Nü teelt em üp ark Sir 2ab of, en da bleft jit:
Teguise
Bit 1852 wiar Teguise hoodstääd faan't eilun, man do wurd det küstenstääd Arrecife wichtager an uk hoodstääd.
Stääddialen an saarpen
Iinwenertaalen faan 2008.
Tu't gemeen Teguise hiar uk en hialer rä faan letj eilunen uun't nuurden faan Lanzarote:
Uşak (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Sint-Pieters-Leeuw
Sint-Pieters-Leeuw as det aachstgratst steed uun det Fleemisk-Brabant Prowins, Belgien. At steed leit uun a süüdwaast faan't prowins, nai bi't grens tu't Regiuun Brüssel. Det hee 35.061 lidj (2021).
Norrköping (Komuun)
Det Norrköping Komuun (üüb Sweedsk: Norrköpings kommun) as ian faan a komuunen uun det Östergötland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 143.171 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Norrköping.
Grenaada/fe
Grenaada (üüb Ingels: Grenada [ɡɹəˈneɪdə]) as en eilun an en lun uun a Letj Antilen uun a Kariibik. At lun leit uun a süüduast faan't sia. Tu a nuurd lei Saint Vincent an a Grenadiinen, tu a süüduast leit Trinidad an Tobaago an tu a süüdwaast Weenesuela. Det hee 112.579 lidj (2019). At hoodsteed faan't lun as St. George's.
Eilunen
At lun bestäänt ütj Grenaada, wat at gratst eilun faan't lun as an hög eilunen, wat dial faan a Grenadiinen Eilunen san.
Jo san:
Steeden an Taarpen
Üüb't eilun Grenaada: Üüb't eilun Carriacou:
Iindialing faan Ferwalting
Grenaada hee ian ufhengig gebiit (üüb Ingels: Dependency; Carriacou an Petite Martinique) an seeks sarkspalen (üüb Ingels: Parishes, iantaal Parish)
Histoore
At lun wiar en britisk kolonii. Det wiar faan 1958 tu 1962 dial faan det Waastindisk Föderatschuun. Det wurd de 7. Febrewoore 1974 suwereen.
Politiik
Grenaada as en konstituschunel monarchii. At lun as sant 1974 lasmaat faan det Commonwealth of Nations.
Georg VI. (Ferianigt Köningrik)
Georg VI. (Üüb Ingels: George VI.; üüs Prince Albert Frederick Arthur George, Duke of York bäären; * 14. Deetsember 1895 uun Sandringham, Norfolk; † 6. Febrewoore 1952 uk diar) wiar faan 11. Deetsember 1936 tu san duas köning faan det Ferianigt Köningrik Gratbritanien an Nuurdirlun, boowerhood faan det Commonwealth of Nations an tu 1947 letst keiser faan Inje. Hi wurd köning an keiser efter't uftoonking faan sin bruler Eduard VIII.. Sin efterfuliger wurd sin äälst foomen Elisabeth II., diar bit tu hör duas uun't juar 2022 köningin wiar.
Famile
De 26. April 1923 freid Prens Albert Lady Elizabeth Bowes-Lyon faan Skotlun, at jongst doochter faan Claude Bowes-Lyon, 14. Earl of Strathmore and Kinghorne an sin wüf Cecilia Nina Cavendish-Bentinck. Elizabeth komt faan Köning Henry VII. (1457 bit 1509) uf. Det paar heed tau jongen:
Hrywnja
At Hrywnja (ukrainisk гривня; amskrewen: hryvnja; ; muartaal hrywni/hrywen, of uk Griwna näämd) as sant 1996 at münt faan a Ukraine. Di ISO-Code as UAH. Di hunertst dial faan en Hrywnja het Kopijka.
Jilstaken
Diar san jilstaken mä en wäärs faan 1 Hrywnja, an 1, 2, 5, 10, 25 an 50 Kopijok.
Calcariidae
Calcariidae san en fögelfamile uun det order faan a sjongfögler.
Eduard VII. (Ferianigt Köningrik)
Eduard VII. (üüb Ingels: Edward VII.;Albert Edward bäären; * 9. Nofember 1841 uun det Buckingham Palace, London; † 6. Mei 1910 uk diar) wiar faan 22. Janewoore 1901 tu san duas köning faan det Ferianigt Köningrik faan Gratbritanien an Irlun an keiser faan Inje. Hi wiar de äälst dring faan köningin Victoria. San efterfuliger wiar sin dring Georg V..
Faalsk Bonito
A Faalsk Bonito (Auxis thazard) as en Bianfask uun det famile faan a Makreelen an Tuunfasker (Scombridae). Hi het uk Fregatmakreel an komt üüb a hialer welt föör.
Hi het "faalsk", auer't uk en "echten" Bonito jaft (Katsuwonus pelamis), di beeder smääkt.
Sweten
Sweten as en feest of hualewfeest iidjwoor, wat en huuch paart faan soker hee.
Limpopo Struum
Di struum Limpopo ferlääpt tu en graten dial üs nuurdgrens faan Süüdafrikoo hen tu Botsuana an Simbabwe. An do lääpt hi auer 400 km widjer troch Mosambik, huar hi uun't juar 2000 för en furchboor huuchweeder suragt hää. Hi as 1750 kilomeeter lung an hää en iintoochregiuun faan 415.000 km². San müs iin uun a Indisk Oosean leit nai bi det stääd Xai-Xai uun Mosambik.
Ödeshög (Komuun)
Det Ödeshög Komuun (üüb Sweedsk: Ödeshögs kommun) as ian faan a komuunen uun det Östergötland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 5337 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Ödeshög.
Huerteales
Huerteales san en order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä sjauer familin.
Wirgern
A Wirgern (Laniidae) san en fögelfamile uun det order fan a sjongfögler (Passeriformes). Diar hiar sjauer sköölen tu.