cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bot
A Bot (Platichthys flesus) as en Platfask (Pleuronectiformes) uun det famile faan a Skolen (Pleuronectidae). Hi lewet uun a nuurduastelk Atlantik, uun't nuurdelk Madlunsia an uun't Suart Sia. Hat hää en grat bedüüdang för a faskerei.
Dobritsch (Prowins)
Det Dobritsch Prowins (üüb Bulgaars: Област Добрич oblast Dobrič) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 189.677 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Dobritsch.
Michelangelo Merisi da Caravaggio
Michelangelo Merisi da Caravaggio (kurt Caravaggio [karaˈvadd͡ʒo]; * 29. September 1571 uun Mailand; † 18. Jüüle 1610 uun Porto Ercole, Monte Argentario) wiar en bedüüden italjeens konstmooler uun a barok.
Sunskol
At Sunskol (Limanda limanda), uun Uastfresklun Skantje as en Platfask (Pleuronectiformes) uun det famile faan a Skolen (Pleuronectidae). Hat hää en grat bedüüdang för a faskerei.
Kanaarengirlits
A Kanaarengirlits (Serinus canaria) as en fögelslach uun det famile faan a Finken (Fringillidae). Hi woort uk aptaanj an do üs Kanaarienfögel ferkääft, auer hi so smok sjongt.
Unterfranken
Unterfranken (üüb Bairisk: Untafrankn) as en regiarangsdistrikt faan Bayern. Hi as 8531 km² grat, an diar wene 1.317.124 minsken (2018).
Indialang faan Ferwaltang
Unterfranken hää 3 kreisfrei stääden (Aschaffenburg, Schweinfurt an Würzburg) an 9 lunkreiser:
Mekka
Mekka as en stääd mä 1.484.858 iinwenern (2010) uun't waastelk Saudi-Araabien. Diar stäänt at Kaaba, det as en wichtag halagdoom faan a Islaam. Arke juar raise diar ~2,5 miljuun minsken hen tu't pilgerrais Hadsch. Mekka as uk det hoodstääd faan't Prowins Mekka.
Uun Mekka stun a Abraj Al Bait Towers, a traadhuuchst hüsang faan a welt.
Bolívar (Bundesstoot uun Weenesuela)
De Bolívar Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 1.865.400 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Ciudad Bolívar.
Mittelfranken
Mittelfranken (üüb Bairisk: Mittlfrankn) as en regiarangsdistrikt faan Bayern. Hi as 7245 km² grat, an diar wene 1.770.401 minsken (2018).
1467
1467 wiar det sööwen-an-söstigst juar faan det 15. juarhunert.
Kerdschali (Prowins)
Det Kerdschali Prowins (üüb Bulgaars: област Кърджали oblast Kǎrdžali) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a süüd faan't lun. Det hee 152.808 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Kerdschali.
Barinas (Bundesstoot)
De Barinas Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 945.400 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Barinas.
Carabobo (Bundesstoot)
De Carabobo Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 2.543.600 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Valencia.
Girlits
A Girlits of Gul-Girlits (Serinus serinus) as en böös letjen fögelslach uun det famile faan a Finkenfögler (Fringillidae). Hi as nai mä a Kanaarienfögel (Serinus canaria).
Amerikoonsk Biison
Koord
Föörkemen faan biisons uun Nuurdameerikoo:
Witj
Witj as det laachtest klöör. Uun witj laacht san aal a ööder klöören banen. Sanlaacht as witj.
RAL klöören (suart an witj)
RAL as en norm föör klöören, an arke witj tuun hää diar en aanj numer:
Lowosero
Lowosero (🇷🇺; ; kildinsamisk Луя̄ввьр, Lujawwr ) as en stääd üüb't Hualeweilun Kola uun det Oblast Murmansk uun Ruslun. Hat as kreisstääd faan di lunkreis Rajon Lowosero. Diar wene 2.871 minsken (Stant: 2010).
Lampenpotsergäärs
Lampenpotsergäärs (Cenchrus) as en plaantenskööl uun det famile Swetgäärs (Poaceae).
Slacher
C. abyssinicus – C. advena – C. agrimonioides – C. americanus – C. annuus – C. arnhemicus – C. articularis – C. bambusiformis – C. basedowii – C. bevisetosus – C. biflorus – C. brownii – C. caliculatus – C. caninus – C. chilensis – C. ciliaris – C. clandestinus – C. complanatus – C. compressus – C. crinitus – C. distachyus – C. distichophyllus – C. domingensis – C. durus – C. echinatus – C. elymoides – C. flaccidus – C. flexilis – C. foermeranus – C. gracillimus – C. henryanus – C. hohenackeri – C. hordeoides – C. intectus – C. lanatus – C. latifolius – C. longisetus – C. longispinus – C. macrourus – C. massaicus – C. melanostachyus – C. mezianus – C. mildbraedii – C. mitis – C. monostigma – C. multiflorus – C. myosuroides – C. occidentalis – C. orientalis – C. palmeri – C. pauperus – C. pedicellatus – C. pennisetiformis – C. peruvianus – C. petiolaris – C. pilcomayensis – C. pilosus – C. platyacanthus – C. polystachios – C. prieurii – C. procerus – C. prolificus – C. purpureus – C. qianningensis – C. ramosus – C. rigidus – C. riparius – C. robustus – C. rupestris – C. sagittatus – C. setaceus – C. setiger – C. shaanxiensis – C. sichuanensis – C. somalensis – C. spacelatus – C. spinifex – C. squamulatus – C. stramineus – C. tempisquensis – C. thulinii – C. thunbergii – C. trachyphyllus – C. tribuloides – C. trisetus – C. unisetus – C. violaceus – C. weberbaueri – C. articulare – C. baojiense – C. beckeroides – C. caffrum – C. centrasiaticum – C. divisum – C. glaucifolium – C. gracilescens – C. henryanum – C. humile – C. laxior – C. ledermannii – C. longissimus – C. longistylum – C. montanum – C. nervosum – C. nodiflorum – C. nubicum – C. pirottae – C. pseudotriticoides – C. pumilum – C. schweinfurthii – C. sieberianum – C. tristachyum – C. uliginosum – C. yemense
Heilbot
A Heilbot (Hippoglossus hippoglossus) as en Platfask (Pleuronectiformes) uun det famile faan a Skolen (Pleuronectidae). Hi lewet uun a Nuurdatlantik, koon trii meeter lung an 400 kg swaar wurd.
Penitsiliin
Penitsiliin (faan latiinsk penicillium, penselskemel) as en natüürelk antibiotikum.
Yavapai County (Arizona)
Yavapai County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 235.099 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Prescott.
HIV
A Humaan Imuundefizienz-Wiirus (faan ingelsk: Human immunodeficiency virus), ufkört HIV as en wiirus, di det imuunsüsteem faan en minsk uunstaken maaget. Enkelt minsken mä det sjocht mark diar auer loong juaren goorniks faan, man tuleetst woort det AIDS kraankes ütjliaset.
At HIV sjocht as sant a 1980er juaren tu en pandemii wurden, an diar san al muar üs 40 miljoon minsken auer stürwen. Noch ans son 40 miljoon minsken haa tu tidj (2021) det HIV sjocht.
Cojedes (Bundesstoot)
De Cojedes Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 370.000 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as San Carlos de Austria.
Fögelpest
Fögelpest as en wiiruskraankes bi wilfögler. Hat befäält fööraal hanen, puuten, ges, anen an wil weederfögler. Fögelpest as huuchuunsteegen an racht graten skaas för fögelbüüren uun. Wan en fögelpest ütjbräächt, skel büüren aal hör fögler oner saag bring, jo mut do ei muar ütj. An wan diar uk bluas ään fögel üüb en büürsteed befäälen as, skel aal a fögler duad maaget wurd.
Fögelpestwiiren wurd normoolerwiis ei üüb minsken auerdraanj.
Wiiren
Diar san en hialer rä stamer faan wiiren, diar fögelpest ütjliase. Jo hiar aaltumaal tu di slach Influenza A wiirus:
Yuma County (Arizona)
Yuma County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 213.787 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Yuma.
1404
1404 wiar det fjuard juar faan det 15. juarhunert.
Lowetsch (Prowins)
Det  Lowetsch Prowins (üüb Bulgaars: област Ловеч oblast Loveč) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 141.422 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Lowetsch.
Schwaben (Bayern)
Schwaben (üüb Bairisk: Schwobm of Boarisch Schwobm) as en regiarangsdistrikt faan Bayern. Hi as 9993 km² grat, an diar wene 1.887.754 minsken (2018).
Geografii
Schwaben hää 4 kreisfrei stääden (Augsburg, Kaufbeuren, Kempten (Allgäu) an Memmingen) an 10 lunkreiser:
Montana (Prowins)
Det Montana Prowins (üüb Bulgaars: област Монтана oblast Montana) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 148.098 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Montana.
Burdur (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
MAN SE
Di MAN SE (wesen  M aschinenfabrik A ugsburg- N ürnberg) wiar jens en Konsern fuar Faartjüch en Maskiinen, wat ön München set. Di MAN SE waar ön di 1. Septembermuun 2021 me di Traton SE töhopskööwen en waar üt dit Hanelsregister streeken.
Di Firma MAN Truck & Bus SE blift fiiđerhen üs Daachter fan Traton üp Wārel.
Tö MAN hiir uk Firmen fuar Maskiinen sa üs automatisiareti Laagersysteemi, hur di Gaawelhüüwer söner Personaal önerwai es en hok muar ("Single MAN").
Kjustendil (Prowins)
Det  Kjustendil Prowins (üüb Bulgaars: област Кюстендил oblast Kjustendil) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 136.686 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Kjustendil.
Crisp County (Georgia)
Crisp County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 22.372 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Cordele.
City and County of Cardiff
At City and County of Cardiff (waliisisk: Dinas a Sir Caerdydd) as ian faan 22 principal areas (hoodgebiiten) uun Wales. Di gratst dial namt Cardiff, det hoodstääd faan't regiuun an uk faan hial Wales iin. Det hoodgebiit as 140.382 km² grat an diar wene 346.090 minsken (Stant: 2011).
Dukes County (Massachusetts)
Dukes County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 17.332 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Edgartown.
City and County of Cardiff
Ööder saarpen uun det regiuun san: St Fagans, Creigiau, Pentyrch, Gwaelod-Y-Garth an Tongwynlais.
Britisk Weltrik
At Britisk Weltrik (ENS British Empire of ianfach at Empire) wiar faan't 17. bit iin uun't 20. juarhunert at gratst koloniaalrik faan a welt. Uun't juar 1922 amfaadet hat mä 458 miljoonen minsken sowat en sjuarden faan aal a minsken üüb a eerd.
Daalang san a miast lunen suwereen stooten, san oober auer't Commonwealth of Nations noch mä't Ferianagt Könangrik ferbünjen. An at ingelsk spriak woort daalang trinjam a hialer eerd snaaket.
Northern Territory
At Northern Territory [] (ufkört NT) as det nuurdelk teritoorium faan Austraalien. Diar wene man knaap 250.000 minsken, a miasten uun a grat stääden Darwin, Palmerston an Alice Springs.
Tschechien
Tschechien, amtelk det Tschechisk Republiik (üüb Tschechisk: Česko of Česká republika ) as en banenstoot uun a maden faan Euroopa. Uun a waast leit Tjiisklun, uun a nuurd Poolen, uun a uast det Slowakei an uun a süüd Uasterrik. At lun hee 10.578.820 lidj (2016). At hoodsteed faan’t lun as Prag.
City and County of Cardiff
At City and County of Cardiff hiart tu't Preserved County South Glamorgan.
Tschechien
Geografii
Tschechien saat ham ütj dön histoorisk lunen Böömen (Čechy) an Määren (Morava) an uk dialen faan Schleesien (Slezsko) tup.
Kalkutta
Kalkutta, amtelk Kolkata (bengaals কলকাতা, IAST: ; ingelsk bit 2001 Calcutta), as det hoodstääd faan di bundesstoot Waastbengaalen uun Indien. Diar lewe 4,5 miljuun iinwenern, mä't amlun tuup san't auer 14 miljuunen.
Tschechien
Geografii
De huuchst ponkt uun't lun as de Sněžka Berig (1603,3 m), uun dön Krkonoše Berger, wat bi't grens tu Poolen stun.
Kalkutta
Kalkutta as 1690 britisk wurden, üs det Britisk Uastindien-Kompanie ham heer uunsiidelt hää. Bit 1911 wiar Kalkutta hoodstääd faan Britisk-Indien, daalang as't ian faan a gratst stääden uun Indien, an uk en wichtag pilgerstääd faan a Hindus.
Stääddialen
Kalkutta hää 15 distrikten (Boroughs I bis XV) mä 141 stääddialen (Wards). Det stäädregiuun mä't amlun woort so iindiald:
Kliima
Kalkutta leit uun a troopen, huar't auer't hialer juar hiat as. Uun a somer as rintidj, auer mä a monsuun di winj dreit an nü focht faan sia brangt.
Tschechien
Indialing faan Ferwalting
Tschechien hee 14 regiuunen:
Histoore
At Tschechien faan daaling wurd 1. Janewoore 1993 troch dialing faan’t Tschechoslowakei grünjlaanjen. 1999 wurd det lasmoot faan NATO an 1. Mei 2004 lasmoot faan det Europeeisk Unioon.
1405
1405 wiar det füft juar faan det 15. juarhunert.
Afrikoonsk Piipgäärs
At Afrikoons(k) Piipgäärs (Cenchrus setaceus, iar: Pennisetum setaceum) as en plaantenslach uun det famile Swetgäärs (Poaceae). Hat kaam faan Nuurd- an Uastafrikoo an wääkst daalang uk wil uun Süüdeuroopa. Diar koon hat ual plaantenslacher ferdriiw.
Biisons
Slacher
A nöömer biison an wiisent san uk nai mäenööder.
Hurnfaskoortagen
A Hurnfaskoortagen (Beloniformes) san en order faan Bianfasker (Osteichthyes).
Lara (Bundesstoot)
De Lara Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 2.047.800 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Barquisimeto.
Triana (Los Llanos)
Montaña Triana as en wulkaankeegel waastelk faan Triana uun Las Rosas.
Tschuwaschien
Tschuwaschien ( of Чӑваш Республики / Çăvaš Jen, Çăvaš Respubliki; 🇷🇺, 🇷🇺 / Tschuwaschija, Tschuwaschskaja Respublika) as en autonoom republiik uun di Europeesk dial faan Ruslun. Hat leit uun di föderatjuunskreis Wolga.
Ferwaltang
Tschuwaschien hää fiiw stäädkreiser an 21 lunkreiser (rajons):
Bayreuth (Lönjkris)
E Lönjkris Bayreuth (aw Bairisch: Landkroas Bareid) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberfranken. Dåt heet 103.656 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Bayreuth
Ontario/fe
Ontario as ian faan dön tjiin prowinsen faan Kanada. At prowins leit uun a süüd faan't lun. Uun a nuurd leit Hudson Bocht, uun a uast Québec, uun a süüd dön Ferianigt Stooten an uun a waast Manitoba. Det hee 14.826.276 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Toronto.
Barnstable County (Massachusetts)
Barnstable County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 212.990 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Barnstable.
Ontario/fe
Geografii
Ontario as det traadgratst prowins uun Kanada. At prowins leit twesken 56°86' an 41°66' faan a nuurd tu a süüd an twesken 74°34' an 95°16' faan a uast tu a waast.
Lunskap
De huuchst ponkt uun't prowins as Ishpatina Ridge (693 m).
Emmaboda (Komuun)
Det Emmaboda Komuun (üüb Sweedsk: Emmaboda kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 9445 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Emmaboda.
Ontario/fe
Steeden
Dön tjin gratst steeden uun't prowins san:
Spriiken
Swampy Cree an Moose Cree, spriikwiisen faan det Cree Spriik, wurd uun a nuurd faan't prowins snaaket.
Australian Capital Territory
At Australian Capital Territory (ACT) as det hoodstäädteritoorium faan Austraalien. Diar leit det hoodstääd Canberra. Trinjam leit di bundesstoot New South Wales.
Det teritoorium as 1910 iinracht wurden, auer jo tau gratstääden Melbourne an Sydney ei ianag wurd küd, hün stääd det hoodstääd faan Austraalien wurd skul.
Nü wiar det ACT oober det iansagst teritoorium saner tugang tu en huuwen. Diaram as 1915 det Jervis Bay bi a Pasiifik faan New South Wales kääft wurden. Sant 1989 as det en aanj teritoorium: Jervis Bay Territory.
Berkshire County (Massachusetts)
Berkshire County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a waast faan a bundesstoot. Det hee 124.944 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Pittsfield.
Pernik (Prowins)
Det Pernik Prowins (üüb Bulgaars: област Перник oblast Pernik) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a waast faan't lun. Det hee 133.530 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Pernik.
Petropawlowsk-Kamtschatski
Petropawlowsk-Kamtschatski (🇷🇺, amskrewen: Petropavlovsk-Kamčatskij, det ment Peter an Paul Stääd uun Kamtschatka) as det hoodstääd faan't Regiuun Kamtschatka üüb't hualeweilun Kamtschatka uun Ruslun. Diar wene minsken (Stant ), an diar san wichtag wedenskapelk iinrachtangen för a ooseaanen, a faskerei an geologii.
AIDS
AIDS (, faan ingelsk: acquired immune deficiency syndrome) as en kraankes, diar faan en HIV wiirus ütjliaset woort. Didiar wiirus maaget det imuunsüsteem faan en minsk uunstaken. Hi koon ham do ei muar jin ianfach kraankesen weere. Diar san al muar üs 40 miljoon minsken bi stürwen. Weltwidj haa 0,8% faan a minsken det HIV sjocht, uun Afrikoo san't son 25%.
Pasardschik (Prowins)
Det Pasardschik Prowins (üüb Bulgaars: област Пазарджик oblast Pazardžik) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 275.548 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Pasardschik.
AIDS
Di wiirus woort auerdraanj bi seksuaalkontakten. Dü könst di diar ei jin imfe läät. An AIDS koon uk ei hialet wurd.
Beloogering foon Taning (1700)
Dåt Jarst Beloogering foon Taning wus dåt jarst foon tou beloogeringe foon Taning önj di Grute Nordische Krich. Dåt wååret foon Uursmoune tu Beeridmoune 1700. E Fäästing Taning wus jütids diilj foon et Hiirtuchdoom Slaswik-Holstiinj-Gottorf. Et hiirtuchdoom wus en frün foon et Swärik än e hiirtuch Friedrich IV. wus ma Hedwig Sophia foont Swärik, Kining Karl XII. foont Swärik sin süster, befraid.
Mailand
Mailand (üüb Italjeens: Milano [miˈlaːno], üüb Latiins: Mediōlānum) as det naistgratst steed uun Itaalien. Det leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 1.378.689 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Lombardei Regiuun an't Metropolitansteed Mailand.
Beloogering foon Taning (1700)
Et Beloogering
Kining Frederik IV. foont Dånsch än Norweegen marschiired ma 14.000 mååns önjt hiirtuchdoom in än beloogered et stää. Et stää wörd foon manschne foont hiirtuchdoom än jare früne e sweede ferswååred. Et stää wörd önjt beloogering foon mör duusend kanoonbale drååwed, wat foole schååse önjruchted. Dåt köm tu iinje, ouerdåt e Kining foont Dånsch önj e Freese foon Traventhal (di 18. Beeridmoune 1700) twüngen wörd, üt e bund iinjt Swärik üt tu treesen.
Kuurium
Kuurium as en konstelk cheemisk element mä det ufkörtang Cm an det atoomnumer 96. Hat as näämd efter Pierre an Marie Curie. Ütjfünjen hää det oober Glenn Seaborg uun't juar 1944.
Plewen (Prowins)
Det Plewen Prowins (üüb Bulgaars: област Плевен oblast Pleven) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 269.752 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Plewen.
1411
1411 wiar det elwenst juar faan det 15. juarhunert.
Monsuun
Monsuun (faan ) as en widjloftag winjferanerang bi a auergung faan a troopen tu a subtroopen, diar, huar normoolerwiis a pasaat weit.
Wan a san uun a (nuurd-)somer efter nuurden waanert, do skinjt hat bi a nuurdelk kiarkreis lik faan boowen deel, an diar woort at furchboor hiat. Det hiat loft sticht ap an tjocht loft faan ööder regiuunen uun. Uun Indien komt nü nian drüg loft muar faan nuurduast, man diarför fochtag loft faan süüdwaast of süüduast. Det hää auer a Indik föl focht apnimen, an wan det nü üüb lun draapt, sticht hat ap an rinjt ham uf. Di rin häält auer flook wegen uun an suragt för föl komer bi a minsken. Nü feer a struumer föl muar weeder üs normool, an auerspeel dialwiis at lun. Fööraal Bangladesch last oner didiar furchboor rin arke juar. Man uk uun Waastindien (tiaknang rochts boowen) an Pakistaan wurd a minsken knaap her auer di rin. Uun a wonter kiart ham det ales am (tiaknang rochts oner), an nü weit keelag, drüg loft faan a berger deel tu a küsten.
Prince Edward Eilun/fe
Prince Edward Eilun as ian faan dön tjiin prowinsen faan Kanada. At prowins leit uun a Golf faan St. Lawrence, uun a uast faan't lun. Det hee 164.318 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Charlottetown.
Geografii
Prince Edward Eilun as det letjst prowins uun Kanada.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee trii counties:
Histoore
Prince Edward Eilun wurd de 1. Jüüle 1873 en prowins faan Kanada. Tuföören wiar det en britisk kolonii.
Northern Territory
Trinjam lei a austraalisk bundesstooten Western Australia, South Australia an Queensland. Uun't nuurden lei at Timorsia, at Arafurasia an di Golf faan Carpentaria.
Turiin
Turiin (üüb Italjeens: Torino, üüb Latiins: Taurinōrum) as det fjuardgratst steed uun Itaalien. Det leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 875.698 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan't Prowins Turiin, faan det Piemont Regiuun an't Metropolitansteed Turiin.
Northern Territory
Ferwaltang
At Northern Territory as iindiald tu municipalities (stääden), shires (lunkreiser) an unincorporated areas (gemeenfrei regiuunen):
Högsby (Komuun)
Det Högsby Komuun (üüb Sweedsk: Högsby kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a waast faan't prowins. Det hee 5921 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Högsby.
Iveco E-Way
Di Iveco E-Way es en Elektrobus wat ön Frankrik fan Heuliez, en Daachterfirma fan Iveco üttaacht en becht uur. Heuliez jert sa üs uk Magirus tö di Iveco.
Sa jit di Heuliez GX 137 E Court bi Iveco Iveco E-Way 9,5, da kumt di 137 E Long of Iveco E-Way 10,7, di GX 337 E of Iveco E-Way 12 sa üs di GX 437 E, wat üs Tauwain-Bus Iveco E-Way 18 forkoopet uur.
Di Achteraks es en Portālaks wat ön di Meren flak becht es. Diarom ken di Böört fan fuarn bit achtern lik döörlaap. Ön jen Sir fan di Achteraks es en Elektro-Synchroon-Maskiin me 160 kW (2.500 Nm, bi di 18 m-Bus 2.401 Nm), fuar di 18 m-Bus kumt en Maskiin me 200 kW en 2.200 Nm diartö.
Di Bateriien sen fan Moduuli me ombi 60 kWh töhopseet. Di kuurt Bus heer fjuur Moduuli me töhop 245 kWh üp Taak, di 10,7 m-Bus heer mung 245 en 350 kWh, di 12 m-Bus heer 280 bit 385 kWh, di lüng 18 m-Wain kumt üp ombi 400 kWh.
Āpleeren uur aur di Nacht, man wan em mermung leer wel, da ken em en Panogrāfensysteen fo, wat fan boowen dial üp dit Bus-Taak giar en senerlich Baterii me 73 of 88 kWh bi di 12 m-Bus sa üs 102 of 117 kWh bi di 18 m-Bus heer. Des Helpbateriien sen fan Lithium-Titanāt-Oxid maaket en ken senerlig waker me bit tö 450 kW Leerkraft āpleeren uur. Me des Stroom uur di Laapwai forleengert.
Rekordfaarten
Iveco Magirus ön Ulm sa üs uk di Busfirma Verkehrsbetriebe Bachstein ön Celle haa forsaacht, hur fiir em me jen Akku-Leering kumt. Em kür me 61 Kilowattstünen üp 100 km en Laapwai fan 543 km üp Liinientour omset. .
En bet mener heer Iveco Magirus me en Heuliez GX 337 (Lik me Iveco E-Way 12) skafet, dit waar 527 km. Dit wiar man niin Liinienfaart. Des Bus heer en Aķku me 385 kWh hurfan em 335 kWh ütfo ken (385 kWh brutto, 87 % of 335 kWh netto).
Di Akkus en di Öndreft sen fan di lik Aart, en dit Wecht es uk ek fuul üđers. Em mut jit niisgiirig wiis.
Plowdiw (Prowins)
Det Plowdiw Prowins (üüb Bulgaars: област Пловдив oblast Plovdiv) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a maden faan't lun. Det hee 683.027 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Plowdiw.
Bristol County (Massachusetts)
Bristol County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 565.217 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Taunton.
Bamberg (Lönjkris)
E Lönjkris Bamberg (aw Bairisch: Landkroas Bamberg) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberfranken. Dåt heet 147.086 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Bamberg
1428
1428 wiar det aacht-an-twuntigst juar faan det 15. juarhunert.
Torres-Struat
At Torres-Struat (ENS Torres Strait) as det smäälst steed tesken Austraalien an Nei-Guinea. Diar as uk di auergung faan a Indisk Oosean tu a Pasiifisk Oosean. Hat as näämd efter Luiz Váez de Torres.
Diar lei flook letj eilunen an sunbeenker, an det wiar iar en gefeerelk onernemen, diar troch tu siilen. Hial uun't süüden, tesken det Prince-of-Wales-Eilun an det austraalisk fäästlun leit det Endeavour-Struat üs ian mögelkhaid. Hat as näämd efter James Cook sin skap. 1803 foonj Matthew Flinders noch en beederen wai nuurden faan't Prince-of-Wales-Eilun.
Rasgrad (Prowins)
Det Rasgrad Prowins (üüb Bulgaars: област Разград oblast Razgrad) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 125.190 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Rasgrad.
Mérida (Bundesstoot)
De Mérida Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 1.042.800 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Mérida.
Las Manchas (La Palma)
Las Manchas as en ferstreielt siidlang üüb a waaster ääg faan det kanaarisk eilun La Palma (Spoonien). Hat hiart dialwiis tu a gemeenen El Paso an Los Llanos de Aridane.
Nuurdelk faan Las Manchas ferlääpt en lavafial faan a Cumbre Vieja efter waasten deel bit uun a Atlantik. Diar as 1949 di wulkaan San Juan ütjbreegen an hää dialen faan Las Manchas fersködet. Auer diar näämen tu duas bi kaam, haa a iinwenern üs soonk en stunbil baud: Santísima Virgen del Rosario de Fátima.
a 19. September 2021 as ei widj faan diar en neien wulkaan ütjbregen: Tajogaite. Sin lava räänd auer't nuurdelk Las Manchas lik üüb Todoque tu an hää det hialer saarep begreewen. Waastelk faan Todoque lep det lava do iin uun a Atlantik.
Saarpen
mä iinwenertaalen faan 2013.
Ruse (Prowins)
Det Ruse Prowins (üüb Bulgaars: област Русе oblast Ruse) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 235.252 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Ruse.
Hurnfask
A (Gewöönelk) Hurnfask (Belone belone) as en slach faan Bianfasker (Osteichthyes) uun det famile faan a Hurnfasker (Belonidae). Hi as böös slaank an feit bi't köögin of braasin green bian.
Jap Peter Hansen/fe
Jap Peter Hansen (* 8. Jüüle 1767 uun Weesterlön' üüb Sal; † 9. August 1855 uun Kairem) wiar en siamaan an skriiwer faan Sal. Sin bekäändst werk as’t komeedestak Di Gitshals of di Söl’ring Pidersdai.
Wiisent
At Europeesk Wiisent (Bison bonasus, daalang uk Bos bonasus) as en Hurndiart (Bovidae) an lewet uun Euroopa. Hat as nai mä di Amerikoonsk Biison (Bison bison). Of jo tau würelk tuup tu ian skööl biisons hiar, as uun a wedenskap amstreden.
Koord
Föörkemen faan wiisenten iar an daalang:
Lord-Howe-Eilunen
A Lord-Howe-Eilunen (ingelsk: Lord Howe Island Group) san en skööl faan 28 eilunen för't küst faan New South Wales uun Austraalien. Jo lei uun't Tasmansia, diar tu a Pasiifik täält, an san en weltarewdial faan a UNESCO.
Thessaloniki
Thessaloniki (üüb Greks: Θεσσαλονίκη Thessaloníki [θɛsalɔˈnikʲi], kurt uk Σαλονίκη Saloniki) as det naistgratst steed uun Grekenlun. Det leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 806.635 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Madel-Makedoonien Regiuun.
Miranda (Bundesstoot)
De Miranda Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 3.292.700 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Los Teques.
Monagas (Bundesstoot)
De Monagas Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 1.020.200 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Maturín.
Franklin County (Massachusetts)
Franklin County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a nuurdwaast faan a bundesstoot. Det hee 70.180 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Greenfield.
Argual
Argual as en waastelken stääddial faan Los Llanos de Aridane üüb det kanaarisk eilun La Palma (Spoonien).
FishBase
FishBase as en online-dootenbeenk mä bilen an beskriiwangen faan knaap 35.000 fasker, muar üs 320.000 nöömer an knaap 60.000 bilen. Diar werke muar üs 2.000 iinrachtangen bi mä.
Patras
Patras (üüb Greks: Πάτρα Pátra [ˈpatɾa]) as de traadgratst steed uun Grekenlun. Det leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 195.265 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Waast-Grekenlun Regiuun.
Hampden County (Massachusetts)
Hampden County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county as uun a waast faan a bundesstoot. Det hee 466.372 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Springfield.
MAN Lion's City E
Di MAN Lion's City E es di jest Elektrobus fan MAN. Dit es niin nii Bus, di Forem jeft et al leenger me Diesel- of Gasmaskiinen sa üs Hybrid.
Üđers üs bi Mercedes heer di Elektrobus uk di salev Achteraksen. Di Maskiinen sen lik sa önslööten üs bi di Forbreners. Bi Mercedes set di Maskiinen iin ön di Rumeltuuten.
Hat jeft en Solobus Lion's City 12 E en en Tauwainbus Lion's City 18 E.
Di Laapwai es bluat me 200 km öndönen, man ön München es en 12-m-Bus al 550 km me jen Leering löpen.
Hurnfasker
A Hurnfasker (Belonidae, faan greks βέλος = „piil“) san en famile faan Bianfasker (Osteichthyes) uun det order faan a Hurnfaskoortagen (Beloniformes). Diar hiar ~12 sköölen mä 40 slacher tu.
MAN Lion's City E
Forskelen bi 18 m
Bi di 18 m-Bus uur tau Aksen öndrewen, en di Akku heer 640 kWh Kapatsiteet fuar en öndönen Laapwai fan 200 km. En 18 m- Bus lapt man me 150 bit 180 kWh fuar 100 km, en sa kumt uk di Lion's City 18 E noch fiiđer.
Skeltern
Ön Hamborig sen al masi forskeligi Elektrobusi önerwai, en sa ken em diar uk muaren diarfan se. Üp Söl kām di jest E-MAN ön di Hārefstmuun fan 2022. Ön Gang braacht waar des Wain ön di fifst fan di Storemmuun.
Nii Bus fuar Pelworem
Di ual Dieselbus lapt nü üs "Shuttle" fan di Hüsemböör Baanhof tö di Föri naa Nuurđströn. Di heer uk en Liinien-Numer, sa dat et uk wiis ken, dat di Stat Hüsem di Bus chartert of hüürt heer.
5 Lions E fuar Söl
Ön di sokst Dai fan di Storemmuun ön't Jaar 2022 kām di jest fan fif MAN Lions City E naa Söl. Di Laapwai waar da me 400 km öndönen, wat bi en Dieselbus ombi 100 bit 120 Liitern Brenstof wiar.
Hurnfasker
Sköölen
Ablennes – Belone – Belonion – Petalichthys – Platybelone – Potamorrhaphis – Pseudotylosurus – Strongylura – Tylosurus – Xenentodon
MAN Lion's City E
5 Lions E fuar Söl
Di SVG skreev diartö :
''  Sylter Verkehrsgesellschaft geht nächsten Schritt in Richtung nachhaltiger Mobilität auf Sylt
Silistra (Prowins)
Det Silistra Prowins (üüb Bulgaars: област Силистра oblast Silistra) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 119.474 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Silistra.
1416
1416 wiar det seekstanjst juar faan det 15. juarhunert.
Kanaarenhaagedisjin
A Kanaarenhaagedisjin (Gallotia) san en skööl faan Haagedisjin (Lacertidae), diar üüb a Kanaarisk Eilunen lewe. Diar jaft'at aacht slacher faan.
Slacher
Ütjstürwen:
MAN Lion's City E
5 Lions E fuar Söl
''Die Sylter Verkehrsgesellschaft (SVG) konnte letzte Woche den ersten Elektrobus von insgesamt fünf entgegennehmen. Die MAN Busse haben eine elektrische Reichweite von annähernd 400 km und können somit einen Betriebstag ohne Nachladen durchfahren. Die weiteren vier Busse werden in den nächsten Wochen erwartet.''
''Das Gesamtinvest in die neue Technik beträgt etwa 4,5 Millionen Euro. Hierzu wird der Betriebshof der SVG zusätzlich mit einem umfangreichen Lademanagement ertüchtigt. Der Umbau startet noch im Herbst dieses Jahres und soll bis Ende 2023 abgeschlossen sein.''
Die Umstellung auf E-Mobilität ist in vollem Gange, in den nächsten 5-6 Jahren wird eine vollständige Umstellung der Flotte erwartet.
Rekordfaart
MAN heer aur 24 Stünen en Busliinie simuliaret en kām bi des "Efficiency Run" üp 550 Kilomeetern me en Akku fan 480 kWh. Dit sen ombi 0,87 kWh fuar jen Kilomeeter.
Uk Iveco heer tau Rekordfaarten maaket. Me 385 kWh iin ön di Baterii kām di Iveco E-Way üp 528 en 543 Kilomeetern. Dit sen ombi 0,61 bit 0,65 kWh fuar jen Kilomeeter. Netto heer di Akku 335 kWh hur em me köör ken.
Me 0,61 kWh/km skul di MAN aur sin gurter Akku bi 87 % of 418 kWh Nettokapatsiteet ombi 684 km skafi.
Diarfan es man nönt bikeent.
Hampshire County (Massachusetts)
Hampshire County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county as uun a waast faan a bundesstoot. Det hee 160.830 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Northampton.
1412
1412 wiar det twaalewst juar faan det 15. juarhunert.
Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen
05. Oktuuber: Keiser Go-Komatsu faan Jaapaan toonket uf. Shōkō wurd keiser faan't lun.
Pasaat
Pasaat ( ‚pasiare‘, ‚föörbitji‘) as en stüdagen winj uun a nuurdelk an süüdelk troopen trinjam a hialer eerd. Üüb a nuurdelk eerdheleft weit hi faan nuurduast, üüb a süüdelk eerdheleft faan süüduast. Uun a maden diartesken weit at bal goorei, det as det banertroopisk konwergens (ITC, faan ingelsk: inter-tropical convergence) of ekwatoriaal jipdrukrön. A sialidj sai diar kalmen tu, faan fransöösk calme of ingelsk calm = raueg, winjstal. Det as oober man en smäälen strimel mä ünseeker winj, diarför haa a sialidj uk di nööm mallungen.
Nueva Esparta (Bundesstoot)
De Nueva Esparta Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a uun a Kariibik. Det hee 617.100 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as La Asunción.
Pelea capreolus
At Pelea capreolus of uk Ree-Antiloop as en Hurndiart (Bovidae) an di iansagst slach uun det skööl Pelea. Hat lewet uun Süüdafrikoo an Lesotho.
Pasaat
Uun a ferluup faan a juarstidjen waanert di pasaatwinj oober muar efter nuurden of efter süüden. Bütjen faan't pasaatregiuun weit üüb a eerd miast en waastwinj. Bi di auergung faan pasaat tu waastwinj as't uk flooksis winjstal, det san a hingstbreetjin an uk mallungen. Wan a siilskeb diar iar fäästseeden haa an ei widjer kaam, skul's hör hingster slaachte, auer det drankweeder knaap wurd, ferlicht komt di nööm diar faan uf.
Schumen (Prowins)
Det Schumen Prowins (üüb Bulgaars: област Шумен oblast Šumen) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 180.528 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Schumen.
1418
1418 wiar det aagetanjst juar faan det 15. juarhunert.
Sliwen (Prowins)
Det Sliwen Prowins (üüb Bulgaars: област Сливен oblast Sliven) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a uast faan't lun. Det hee 197.473 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Sliwen.
Tasman-Sia
At Tasman-Sia as en dial faan a Pasiifisk Oosean an leit tesken Austraalien uun't waasten an Nei-Sialun uun't süüduasten. Di nööm komt faan't eilun Tasmaanien uf. An bias nöömer gung üüb Abel Tasman turag, det wiar en holunsen siamaan, di uun a juaren 1642/1643 det regiuun beraiset hää.
Antibiotikum
En antibiotikum (faan greks ἀντί- anti- „jin“ an βίος bios „leewent“) as en stoofwakselprodukt faan swaampen of bakteerien. Hat ferhanert det waaksen faan mikrooben. Daalang wurd antibiotika uk konstelk faan a farmatseutisk industrii tuupmisket. Jo wurd üs medesiin iinsaat, am bakteerien, diar üs kraank maage, luas tu wurden.
1413
1413 wiar det tretanjst juar faan det 15. juarhunert.
Antibiotikum
En antibiotikum halept bluas jin bakteerien. Jin ööder uunsteegen kraankesen jaft at:
Wil Siig
At Wil Siig (Capra aegagrus) of uk Bezoar-Siig as en Hurndiart an hiart tu det skööl faan a Siigen (Capra). Diar komt üüs Hüs-Siig (Capra aegagrus hircus) faan uf.
Koord
Leewentsrüm faan't Bezoar-Siig (güül):
Diabetes mellitus
Faan det kraankes wost a dochtern al uun a antike, man jo küd diar niks bi du. Iarst üs det hormoon insuliin konstelk produsiaret wurd küd, küd minsken mä det kraankes linger lewe. Jo skel do stüdag insuliin sprütje, of insuliin-tableten nem.
1420
1420 wiar det twuntigst juar faan det 15. juarhunert.
1417
1417 wiar det sööwentanjst juar faan det 15. juarhunert.
Halsbianhaagedisjin
A Halsbianhaagedisjin (Lacerta) san en skööl faan Haagedisjin (Lacertidae). Diar jaft'at njügen bit tjiin sacher faan. Iar san diar noch föl muar slacher tu tääld wurden, man daalang witj a wedenskapslidj, dat jo goorei so nai mäenööder san. Halsbianhaagedisjin lewe fööraal uun Euroopa, uun Nuurdafrikoo an Fööraasien.
Slacher
L. agilis – L. bilineata –  L. citrovittata – L. diplochondrodes – L. media –  L. pamphylica –  L. schreiberi –  L. strigata –  L. trilineata –  L. viridis
Prowins Drenthe/hf
Drenthe is ian foon de twälef prowinse foon Hollöön. E prowins lait öön't nöörduusten foon't löön. Dat heet 494.771 jude (2021). E häädstää foon e prowins is Assen.
Nantucket County (Massachusetts)
Nantucket County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 11.399 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Nantucket.
Smoljan (Prowins)
Det Smoljan Prowins (üüb Bulgaars: област Смолян oblast Smoljan) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a süüd faan't lun. Det hee 121.752 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Smoljan.
Mönsterås (Komuun)
Det Mönsterås Komuun (üüb Sweedsk: Mönsterås kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a maden faan't prowins. Det hee 13.430 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Mönsterås.
Nybro (Komuun)
Det Nybro Komuun (üüb Sweedsk: Nybro kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 20.318 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Nybro.
Smaragd
Wat menst dü?
Barnaul
Barnaul (🇷🇺) as at hoodstääd faan't Regiuun Altai uun Sibiirien (Ruslun). Diar wene minsken (Stant ).
Kliima
Barnaul hää kontinentaalkliima mä hiat somern an kuul wontern.
Ronneby
Ronneby as jü treedgrutst stää önj e prowins Blekinge önjt Swärik. E stää läit önjt sööden foon e prowins, näibai e küst foon e Ååstsiie. Dåt heet 12.797 manschne (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Ronneby Komuun.
Geografii
E stää läit bai di Ronneby Struum, wat in önj e Ååstsiie bai Ronnebyhamn låpt.
Norfolk County (Massachusetts)
Norfolk County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a uast faan a bundesstoot. Det hee 706.775 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Dedham.
Bursa (Prowins)
Det Bursa Prowins (üüb Türkisk: Bursa ili) as en prowins, wat uun det Marmara Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 3.056.120 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Bursa.
1423
1423 wiar det trii-an-twuntigst juar faan det 15. juarhunert.
Faskerei
Faskerei as en wiartskapstwiig, diar ham mä det fangen of aptjin faan fasker of ööder weederdiarten befaadet. Büürerei, Jacht an Faskerei san primeer wiartskapstwiiger, auer jo för üüs iidj surge.
Stara Sagora (Prowins)
Det Stara Sagora Prowins (üüb Bulgaars: област Стара Загора oblast Stara Zagora) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a maden faan't lun. Det hee 333.265 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Stara Sagora.
Faskerei
Iindialang
En betj ütj a rä faal
Technik
För a miast faskereioorten wurd need brükt. Jo kön slebet wurd, of a fasker wurd diar iin jaaget.
Mörbylånga (Komuun)
Det Mörbylånga Komuun (üüb Sweedsk: Mörbylånga kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins, üüb at süüddial faan Öland Eilun. Det hee 15.249 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Mörbylånga.
Sucre (Bundesstoot uun Weenesuela)
De Sucre Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 1.091.300 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Cumaná.
Táchira (Bundesstoot)
De Táchira Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a waast faan't lun. Det hee 1.271.600 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as San Cristóbal.
Warna (Prowins)
Det Warna Prowins (üüb Bulgaars: област Варна oblast Varna) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 475.074 lidj (2011) .At hoodsteed faan't prowins as Warna.
Oskarshamn (Komuun)
Det Oskarshamn Komuun (üüb Sweedsk: Oskarshamns kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 27.102 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Oskarshamn.
Tergowischte (Prowins)
Det Tergowischte Prowins (üüb Bulgaars: област Търговище oblast Tǎrgovište) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 120.818 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Tergowischte.
Daugavpils
Daugavpils (iir aw Tjüsch: Dünaburg) as jü oudergrutst stää önj Letlönj. Et läit önjt söödååsten foont lönj. Deer booge 82.604 manschne (2019).
Trujillo (Bundesstoot)
De Trujillo Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a waast faan't lun. Det hee 867.600 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Trujillo.
Siadeiwler
A Siadeiwler (Lophiidae) san en famile faan Bianfasker (Osteichthyes) uun det order faan a Iaremfasker (Lophiiformes). Diar jaft at sjauer sköölen mä 28 slacher faan.
Liepāja
Liepāja (iir aw Tjüsch: Libau) as jü treedgrutst stää önj Letlönj. Et läit önjt weesten foont lönj. Deer booge 68.945 manschne (2019).
Muflons
Muflons as en saamelbetiaknang för sääks slacher an onerslacher faan Sjep. Jo san iar üs Ovis orientalis betiakent wurden.
Kallinge
Kallinge as jü seekstgrutst stää önj e prowins Blekinge önjt Swärik. E stää läit önjt sööden foon e prowins, önj jü Ronneby Komuun, bai di Ronneby Struum (Ronnebyån). Dåt heet 4841 manschne (2020).
Ferkiir
Di Ronneby Lufthuuwen läit önjt norden foon Kallinge.
Portuguesa (Bundesstoot)
A bundesstoot as efter de Portuguesa Struum neemd.
Histoore
A bundesstoot wurd 1909 grünjlaanjen.
Redunca
A Redunca of uk Raidroomer san en skööl faan Hurndiarten (Bovidae). Jo like Antiloopen.
Suffolk County (Massachusetts)
Suffolk County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a uast faan a bundesstoot. Det hee 803.907 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Boston.
Worcester County (Massachusetts)
Worcester County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 830.622 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Worcester.
Darwin (Northern Territory)
Darwin (Ütjspriik üüb Ingels: [ˈdɑːwɪn] ) as en steed uun a nuurd faan Austraalien an't hoodsteed faan det Northern Territory. Det leit uun a nuurdwaast faan't teritoorium. Det hee 118.452 lidj (2016). Det as efter britisk natüürforsker Charles Darwin neemd.
Geografii
At steed hee fjauer wooldistrikten (üüb Ingels: wards)
Vargas (Bundesstoot)
De Vargas Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 379.000 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as La Guaira.
Sjep (skööl)
Sjep (Ovis) san en skööl faan tetjdiarten uun det famile faan a hurndiarten. Diar hiar gud twuntag slacher tu.
Torsås (Komuun)
Det Torsås Komuun (üüb Sweedsk: Torsås kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 7125 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Torsås.
Sjep (skööl)
Slacher
Jo ual saamelbetiaknangen Ovis orientalis an Ovis ammon brükt am daalang ei muar.
Widin (Prowins)
Det Widin Prowins (üüb Bulgaars: област Видин oblast Vidin) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 101.018 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Widin.
1434
1434 wiar det fjauer-an-dörtigst juar faan det 15. juarhunert.
Mörrum
Mörrum as jü soowenstgrutst stää önj e prowins Blekinge önjt Swärik. E stää läit önjt söödweesten foon e prowins, önj jü Karlshamn Komuun. Dåt heet 4003 manschne (2020).
Mimoosenplaanten
A Mimoosenplaanten (Mimosoideae) san en plaantenonerfamile uun det famile faan a bongfrüchten (Fabaceae). Diar hiar son 80 sköölen mä amanbi 3.275 plaantenslacher tu. Jo lewe miast uun a troopen an subtroopen. Uun Madeleuroopa san't man 64 slacher.
Iindialang
Aal jo sköölen kön tu triibuus iindiald wurd. Enkelt autooren reegne uk a Johannisbruadplaanten diar mä tu:
Jelgava
Jelgava (iir aw Tjüsch: Mitau) as jü fiirdgrutst stää önj Letlönj. Et läit önj e mal foont lönj. Deer booge 55.972 manschne (2019).
Runees/mo
Runees (ap Tjüsch: Rodenäs, ap Dånsch: Rødenæs) as en gemiine önj e Kris Nordfraschlönj. Önj’t norden läit Dånmark, önj’t ååsten e gemiine Naischöspel, önj’t sööden Klangsbel, önj't söödweesten di Friedrich-Wilhelm-Lübke-Kuuch än önj’t weesten e Nordsiie. Et heet 406 manschne (2019).
Geografii
E gemiine läit önj e Wiringhiird. Di Rikelsbeler Kuuch läit önj e Runees.
Histoori
Di 1. önj e Ismoune 2008 wörd e gemiine diilj foont Åmt Söödtuner.
1438
1438 wiar det aacht-an-dörtigst juar faan det 15. juarhunert.
Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen
Ünbekäänd dootem
Brisbane (Steed uun Austraalien)
Brisbane (Ütjspriik üüb Ingels: [ˈbɹɪzbən] ) as en steed uun a uast faan Austraalien an't hoodsteed faan Queensland. Det leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 2.054.616 lidj (2016). Det as efter Sir Thomas Brisbane, guwernöör faan New South Wales 1821–25, neemd.
Iindialing faan Ferwalting
Lokaal ferwaltingsgebiiten uun Brisbane san:
Yaracuy (Bundesstoot)
De Yaracuy Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 740.700 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as San Felipe.
Epirus (Regiuun)
Det Epirus Regiuun (üüb Greks: Περιφέρεια Ηπείρου Periféria Ipírou of Ήπειρος Ípiros) as ian faan dön 13 regiuunen faan Grekenlun. Det hee 336.856 lidj (2011). At hoodsteed faan’t regiuun as Ioannina.
Plymouth County (Massachusetts)
Plymouth County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Massachusetts. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 521.202 lidj (2019). At hoodsteeden faan't county san Brockton an Plymouth.
Wratsa (Prowins)
Det Wratsa Prowins (üüb Bulgaars: област Враца oblast Vraca) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 186.848 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Wratsa.
Eckernförde
Eckernförde as en åmtsfri stää önj e Kris Rendsborj-Eckernförde. E stää läit önjt norden foon e kris. Dåt heet 21.637 inboogere (2020). Dåt as uk e hoodstää foont Åmt Schlei-Ostsee, uk wan e stää niinj diilj foont åmt as.
Berkeelium
Berkeelium as en konstelk ütjwerket cheemisk element mä det ufkörtang Bk an det atoomnumer 97. Hat hiart tu a aktinoiden. Hör nööm hää't efter det stääd Berkeley uun Kalifornien.
Konserwenduus
Konserwenduusen san blikduusen ütj iisen of alumiinium. Jo san för't apwaarin faan iidjwaaren diar. Jo kön bluas iansis brükt wurd, an wurd do wechsmeden, of fölmuar weder apwerket (recycelt).
Iidjwaaren kön uk uun konserwenglees apwaaret wurd. Glees kön muarsis brükt wurd, man jo san temelk swaar uun ferglik tu blikduusen.
Sogoor üüb det letj eilun Oomram jääw't uun Neebel sant 1896 en konserwenfabriik. Diar san anen faan't fögelkui iinduuset wurden, an bit Ameerikoo fersjüürd wurden.
Flamenbuum
A Flamenbuum (Delonix regia) as en plaantenslach uun det onerfamile faan a Johannisbruadplaanten (Caesalpinioideae) uun det famile faan a Bongfrüchten (Fabaceae). Hi het uk Flamboyant an komt eegentelk faan Madagaskar, man lewet daalang aueraal uun a troopen an subtroopen.
Siadeiwel
A Siadeiwel (Lophius piscatorius) as en Bianfask uun det order faan a Iaremfasker (Lophiiformes). Hi lewet uun a nuurduastelk Atlantik, uun't Madlunsia an uun't Suart Sia uun en jipde faan 20 m bit 1.000 m.
Oriental (Regiuun)
At Regiuun Oriental (,, Uasten) as sant 2015 ian faan a twaalew ferwaltangsregiuunen uun Marokko. Hat leit uun't nuurduasten bi a grens tu Algeerien. Hoodstääd as Oujda.
Vimmerby (Komuun)
Det Vimmerby Komuun (üüb Sweedsk: Vimmerby kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 15.647 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Vimmerby.