cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Staten Island
Staten Island [] as en eilun föör't uastküst faan a USA. Hat as uk en borough faan New York City (NYC) an en county, at Richmond County uun a US-amerikoonsk bundesstoot New York.
Kangwŏn (Prowins)
Kangwŏn Prowins (üüb Koreaans: 강원도/ 江原道 Kangwŏn-do) as ian faan a prowinsen uun Nuurdkorea. At prowins leit uun a süüduast faan't lun. Uun a nuurd an nuurduast leit det Jaapaans Sia ("Uastsia"), uun a süüduast an süüd Süüdkorea, uun a waast det Nuurd Hwanghae Prowins an uun a nuurdwaast lei det Süüd P'yŏngan Prowins an det Süüd Hamgyŏng Prowins. Det hee 1.477.582 lidj (2008). At hoodsteed faan't prowins as Wŏnsan.
Geografii
Uun a süüduast faan't prowins leit det Turistenregiuun Kŭmgang-san.
Paul VI. (Paap)
Paul VI. (üüb Latiins: Paulus PP. VI., bäären Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini; * 26. September 1897 uun Concesio bi Brescia; † 6. August 1978 uun Castel Gandolfo) wiar faan de 21. Jüüne 1963 tu san duas de 262. baskop faan Room an diarmä paap, boowerhood faan det Rööms-Katuulsk Sark an suwereen faan't Watikaansteed. Oner a paap kaam det Naist Watikaans Konsiil (1962-1965), wat föl reformen iinfeerd, tu aanj.
Kangwŏn (Prowins)
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee tau steeden (üüb Koreaans: 시 shi):
An 15 lunkreiser (üüb Koreaans: 군 kun):
Paul VI. (Paap)
Paap Fransiskus spruch Paul VI. de 19. Oktuuber 2014 seelig an de 14. Oktuuber 2018 hilig. San teenkdai as de 29. Mei.
Guard-Gladiool
At Guard-Gladiool of ianfach Gladiool (Gladiolus × hortulanus) as en plaantenslach uun det skööl faan a Gladioolen (Gladiolus).
Hat as faan ünlik natüürelk Gladioolen slacher aptaanj wurden. Uun Gladiolus × hortulanus san Gladiolus tristis, Gladiolus dalenii, Gladiolus oppositiflorus, Gladiolus papilio, Gladiolus carneus, Gladiolus cruentus an Gladiolus cardinalis iinkrüsagt wurden.
Caquetá (Department)
Det Caquetá Department (üüb Spaans: Departamento de Caquetá [kakeˈta]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 490.100 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Florencia.
Oppeln (Prowins)
Det Oppeln Prowins (üüb Poolsk: Województwo Opolskie) as ian faan a prowinsen uun Poolen. At prowins leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 982.626 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Oppeln.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
.gd
as det top-level-domain (TLD) faan Grenaada.
Sapoljarny
Sapoljarny (üüb Rüs: Заполя́рный Zapoljárny) as det tjinstgratst steed uun det Murmansk Prowins, Rüslun. A steed leit uun a nuurdwaast faan't prowins, nai bi't grens tu Noorweegen. Det hee 14.330 lidj (2021).
Temotu (Prowins)
Det Temotu Prowins (üüb Ingels: Temotu Province) as ian faan dön prowinsen faan dön Salomoon-Eilunen. Det hee 21.362 lidj (2009). At hoodsteed faan't prowins as Lata.
Witj Senep
Onerslacher
S. a. subsp. alba – S. a. subsp. dissecta – S. a. subsp. mairei
Sorghum
Sorghumhirse (Sorghum, ) as en skööl faan Hirseplaanten uun det famile Swetgäärs (Poaceae). Hat woort uk Sorgum skrewen.
Diar jaft at wel son 30 slacher faan, man bluas enkelten haa en grat bedüüdang üs iidj för a minsken an fuder för't tjüch.
.gg
as det top-level-domain (TLD) faan Guernsey.
Office for National Statistics
(sjiisk)
Moma (Distrikt)
De Moma Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Moma) as en distrikt faan det Nampula Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüduast faan't prowins. Hi hee 310.706 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Macone.
Antoniinisk Pest
Diar woort spikeliaret, efter a antiik fertelingen faan a sümptoomen, dat det eegentelk nian pest uun a medisiinisk san wiar, man en apartig wirulent stam faan pooken, wat uun a uast do al loong endeemisk wiar. A dochter Galen beskreew uun't juar 168 a sümptoomen uun sin traktaat Methodus medendi („Det Terapeutisk Metood“) üüs fiiber, trochfaal an rachenfjüüring an uk en makulöös tu pustulöös hidjütjsliik amanbi de njüügenst kraankelsdai.
Efter schetsingen kaam amanbi sööwen tu tjiin miljuunen lidj troch't pandemii am't leewent; det wiar muar üüs fiiw prusent faan a lidj.
.gy
as det top-level-domain (TLD) faan Guyaana.
Casanare (Department)
Det Casanare Department (üüb Spaans: Departamento de Casanare [kasaˈnaɾe]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 369.000 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Yopal.
Muun (Planeet)
En Muun (Astronoomisk Sümbool: ) es en litjeri Planeet, wat höm trinjom en gurteri Planeet drait.
Sawat uur diarom uk en Trabant fan di gurteri Planeet nēmt, üs Muun es en Öört-Trabant.
"Üüs" Muun
Di Muun wanert trinjom di Öört, en diarfuar sen ~ 29 1/2 Daagen nöörig.
Lååselönj
Lååselönj äs en gemiinde önj e Karhiird, önj Noordfräisklönj. Dat heet 1365 foulk (2020).
Muun (Planeet)
"Üüs" Muun
Di üđer Planeeten haa aaftinoch muar üs jen Muun. Jupiter heer fjuur, di Saturn heer aacht en Uraanus heer soks Muunen.
Lüngwiil kumt man uk üp Öört me bluat jen Muun ek āp. Muunfāsen, sa üs Niimuun, Folmuun of wan di Muun höm fuar di Sen sküüvt, hat jeft aaftinoch wat tö lukin. Di Amerikaaner snaki fan junk en leecht Muun.
Di Öntiikraft fan di Muun ken em ön Nuurđfriislön ark Dai önluki, wan jü di Weetern trinjom di Öört sküüvt en fuar Eeb en Flör sörigt.
Di Muun es ombi 385.000km fan di Öört wech, wat ön di Astronomii ek olter fuul es. Di Öört es 50 maal gurter üs di Muun.
Honiara
Honiara as't hoodsteed faan dön Salomoon-Eilunen. Det leit üüb a nuurdwaast eeg faan det Guadalcanal Eilun. Det hee 64.609 lidj (2009).
Hindustani
Hindustani as en spriak uun Nuurdindien. Hat hiart tu a Indo-aarisk spriaken. Faan Hindustani kem Hindi, Urdu an Fidschi-Hindustani uf.
Monapo (Distrikt)
De Monapo Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Monapo) as en distrikt faan det Nampula Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a uast faan't prowins. Hi hee 413.694 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Monapo.
Hindustani
Hindustani as en ferkiarspriak för a minsken uun Nuurdindien, Pakistaan an Afghaanistaan. Hat woort miast goorei skrewen, bluas bi't militeer, an diar mä't latiinsk alfabeet. Hindi woort uun Devanagari skrewen, an Urdu mä't araabisk alfabeet.
.ht
as det top-level-domain (TLD) faan Haiti.
Hoyvík
Hoyvík ([ˈhɔivʊɪk]; üüb Deensk: Højvig) as det traadgratst steed uun a Fääröer. At steed leit uun a süüduast faan't eilun Streymoy, uun det Tórshavn Komuun. Det hee 4484 lidj (2022).
Geografii
De Hoydal Struum (Hoydalsá), wat uun a süüd faan Hoyvík leept, skääst at steed faan Tórshavn.
Wolverhampton
Wolverhampton as en grat stääd uun Ingelun, en Metropolitan Borough an en City. Hat leit uun't Stäädgraafskap Waast Madlunen an diarmä uun't Regiuun Waast Madlunen.
Nuurd Hamgyŏng (Prowins)
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee trii steeden (üüb Koreaans: 시 shi):
An 12 lunkreiser (üüb Koreaans: 군 kun):
Aplahoué (Komuun)
Det Aplahoué Komuun (üüb Fraansöösk: Commune d’Aplahoué) as ian faan dön seeks komuunen faan det Couffo Department uun Beniin. At komuun leit uun a nuurd faan’t department. Det hee 171.109 lidj (2013). At hoodsteed faan’t komuun as Aplahoué.
Indialing faan Ferwalting
At komuun hee sööwen arrondissementen:
Waast Kalimantan
Det Waast Kalimantan Prowins (üüb Indoneesk: Provinsi Kalimantan Barat) as ian faan a prowinsen uun Indoneesien. At prowins leit uun a waast faan't eilun Borneo. Det hee 5.414.390 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Pontianak.
Eedelgas
Eedelgaasen san det 8. hoodskööl, of (daalang) '''18. skööl''' faan a cheemisk elementen.
Tu detdiar seerie hiar sööwen elementen tu: Heelium, Neon, Argoon, Krüptoon, Ksenoon, Radoon an det konstelk ütjwerket element Oganessoon.
Det gemiansoom eegenskap faan eedelgaasen as, dat hör elektroonenskel fol besaat as. Diaram reagiare eedelgaasen so gud üs goorei mä ööder elementen. Jo ferbinj jo uk ei mäenööder tu grater moleküülen.
Eegenskapen
Auer Oganessoon as ei föl bekäänd, auer detdiar gas uun a natüür ei föörkomt.
Cauca (Department)
Det Cauca Department (üüb Spaans: Departamento de Cauca [ˈkawka]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 1.404.200 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Popayán.
Limburg-Weilburg (Lönjkris)
E Lönjkris Limburg-Weilburg as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 172.083 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Limburg an der Lahn.
Gemiinde
Deer san 19 gemiinde önj e lönjkris Limburg-Weilburg, fiiw deerfoon san stääse. (Inboogere de ):
Faradaybuur
En Faradaybuur es en Hak fan Metal, wat elektrisk Stroom döörlet ken. Wan em diaröner es, kumt Stroom, wat fan büten kumt ek döör. Fan benen ken di Stroom fuar't Miist ek ütkum.
Fialen sa üs dit Magneetfial fan di Öört ken man döörkum, aurdat jaar Swalkenleengdi ek töbeekhölen uur.
Podlachien (Prowins)
Det Podlachien Prowins (üüb Poolsk: Województwo Podlaskie) as ian faan a prowinsen uun Poolen. At prowins leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 1.178.353 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Białystok.
Faradaybuur
Noom
Di Noom kumt fan dit Fügelbuur, wat di Struktuur heer, wat nöörig es, dat dit eeđer Faraday slaaget.
Di Efekt waar fan Michael Faraday ütfünen.
Gorilas
A Gorilas (Gorilla) san en skööl faan Minskenaaben (Hominidae). Jo san a gratst Primaaten (Primates) üüb a eerd, an lewe uun Madelafrikoo. Diar jaft'at tau slacher mä eder tau onerslacher tu.
Faradaybuur
Bi di Baan
Wan di Baan naa Söl elektrisk uur skul, da wiar fuar di Autotochen Wagons nöörig wat Faradaybuuren sen, dat em uk Cabriolets en iipen Wainer me langsfo kür.
Di Persoonenwainer sen fan Iirsen en aarberi üs Haken töögen Stroomslach.
Jit muaren
Di Wainkas fan en Automobiil es fuar't Miist en Faradaybuur. Wan dit fan Plastik es of en Taak fan Tjüch heer, da ken di Stroom sa üs fan en Lait man döörslaa.
Leengdi fan di Swalken
En Faradaybuur es niin Skirem töögen ark magneetisk of elektrisk Fial. Di Swalken fan di Mobiilfunk kum döör. Üđers kür em iin ön sin Auto ek telefoniari.
.hn
as det top-level-domain (TLD) faan Honduuras.
Hualewjonken
Hualewjonken as en ualen brük üb Feer an Oomram. Hi gont al üüb a siafaartskuulen turag.
Histoore
Uun't 17. an 18. juarhunert foor flook Öömrangen an Feringen tu sia üüb waalfang ap tu Greenlun. Man uun a wonter wiar's aran an studiaret nawigatjuun. Det iarst siafaartskuul as faan prääster Richardus Petri (1597–1678) uun Söderaanj grünjlaanj wurden. Man uk üüb Sal an uun Foortuft jääw't sok skuulen. Alian üüb Feer jääw't uun't 18. juarhunert muar üs 100 kopteins.
An wan a sialidj do di leed eftermade tuupkaam tu studiarin an tu snaakin, do wiar't al bal jonk: hualewjonk. Diar kaam di nööm för jodiar fersaamlangen faan.
Nütidj
Hualewjonkensköölen jaft at daalang noch. Üüb Feer san det sköölen faan jong, ünbefreid maaner tesken 14 (freimaagin) an 30 juar. Uk üüb Oomram jaft at en hualewjonkenskööl, det san oober ääler maaner, diar a siafaard al besoonket haa.
Teenkstair
En Teenkstair es en Plaats hur Mensken forsjuk en bihual wat sa üs dit jerer wesen es of tömendst sa dat dit fuar't Miist sa ütsjocht üs jerer. Dit ken Bechningen wiis man uk Natuursteken of Teenkststairen ön di Grünj.
Mossuril (Distrikt)
De Mossuril Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Mossuril) as en distrikt faan det Nampula Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a uast faan't prowins. Hi hee 142.787 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Mossuril.
Teenkstair
Teenkstairen (Bechningen) üp Söl
''Di Listen sen fuul leenger uuren. Help me, leer jam dial, fotografiari en set dit iin ön di rocht Siren, wiis sa gur!''
Archeoloogisk- of Buuremteenkstairen üp Söl
Finj muaren en skriif di jir iin!
Senerligs trinjom Histoorie
Nuurđfriisk Sērkenreeg
Main-Kinzig-Kreis
E Main-Kinzig-Kreis as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 418.950 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Gelnhausen.
Tórshavn (Komuun)
Det Tórshavn Komuun (üüb Fääröisk: Tórshavnar kommuna, üüb Deensk: Tórshavn Kommune) as ian faan a komuunen uun a Fääröer. At komuun leit uun a süüd faan't eilun Streymoy. Det hee 22.754 lidj (2022). At hoodsteed faan't komuun as Tórshavn.
Geografii
A eilunen Hestur an Koltur, tu a süüdwaast faan Streymoy, an't eilun Nólsoy, tu a süüduast, hiar uk tu't komuun.
Suojarwi
Suojarwi (üüb Rüs: Суоя́рви Suojárvi; üüb Kareelisk: Suojärvi) as det tjiinstgratst steed uun't Republiik Kareelien, Rüslun. At steed leit uun a süüd faan't republiik, bi de Suojarwi Sia. Det hee 8678 lidj (2020).
Tesla Inc.
Tesla, Inc. (bit tö di 1. Febriwaari 2017 Tesla Motors) es en amerikaansk Firma, wat Elektroautos, Bateriien (Sa üs di Tesla Powerwall) en Solaarönlaagen becht en forkoopet. Üs di Sen fan di Firma uur "dit Önsküüwen fan di Aurgang tö fuarhualing Energii" nēmt.
Noom
Di Noom kumt fan Nikola Tesla, diar noch fan Kroatien kām. Di Rochten fuar di Noom skül em jest fan di Tesla a. s. ön Tschechien fo. Sent 2010 sen di Rochten fuar di Noom aurleten.
Roadster
Dit jest Auto, wat ön Seerie becht waar, wiar di Tesla Roadster. Dit wiar uk di jest elektrisk Seerienwain üp Wārel. Di Roadster waar fan 2008 bist 2012 becht.
Roadster 2020
2017 waar di Prototyp fan en nii Roadster fuarstelt, wat aur 400 km/h laap skel. Me ombi 200 kWh Batteriikapatsiteet skel di Laapwai aur 1.000 km wiis. Di Sküüvtir fan 0 üp 97 km/h (0 bit 60 Miilen) skel 1,9 Sekunden wiis, fan 0 üp 160 km/h skel dit 4,2 Sekunden waari. Diaraur wiar dit dit wakerst Seerienauto, wat jens becht uuren es.
Model S
Bit deling (2020) lapt dit Model S. Fuarstelt waar dit al 2009, üp Straat es dit sent Juuli 2012 önerwai. Dit Model S es di jest ain Produktsjoon fan Tesla.
Di Luksuswain me aartig Damp ön di Maskiin ken me Öndreft aur Achterweelen of ali fjuur Weelen koopet uur, Da jeft et jit en "Performance"-Model, wat dit Auto fan 0 üp 100 km/h ön 2,7 Sekunden sküüv ken.
Model X
Muar Plaats üs dit Model S man likert fuar't Miist di salev Technik heer dit Model X. Fuarstelt waar des al 2012, üp Straat kām dit 2015. Dit Model X kumt me en Jungensbaank achtern iin ön di Wain üp bit tö 7 Plaatsen. Di Achterdüüren jit "Falcon wings", aurdat jaa elektrisk naa boowen swing en diarbi hualev töhopklapet uur.
Model 3
Ön di Marts 2016 waar dit Model 3 skul jest Model E jit, man fuar des Noom heer Ford di Rochten āpskriiv leten. Sa waar diarfan dit Model 3. Sent Juuli 2017 uur des Wain becht. Dit Model 3 es 28 cm kuurter üs dit Model S en uur me tau Bateriien önböören: 50 kWh fuar ombi 215 Miilen of ~350km en 75 kWh fuar 310 Miilen / ombi 500 km.
Model Y
Sa üs dit Model X eeđer dit Model S kām, kumt nü dit Model Y eeđer dit Model 3. Dit heer muar Plaats en skel fuar Dütsklön iin ön di nii "Gigafactory" ön Berliin-Branenborig becht uur. Dit Model Y es di jest Wain, hur Tesla en Wāremkerpomp iinbecht.
Gjumri
Gjumri (iar Leeninakan; üüb Armeens: Գյումրի Gyoumri) as det naistgratst steed uun Armeenien. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 112.400 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan det Schirak Prowins.
Västerbotten (Prowins)
Ju Västerbotten Prowins (uwe Sweedsk: Västerbottens län) is en prowins foon Sweeden. Dat heet 270.154 jude (2018). E häädstää foon e prowins is Umeå.
Geografii
Västerbotten is ju tweedgrotst prowins öön Sweeden.
Stäänge
Dä tiin grotste stäänge öön e prowins sän:
Indialing foon Ferwalting
Ju prowins heet 15 komuune (kommuner):
Ferkiir
Ju Euroopastraot 4 foon Helsingborg to Tornio öön Finlöön laapt döör e prowins.
Cesar (Department)
Det Cesar Department (üüb Spaans: Departamento de Cesar [seˈsaɾ]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 1.053.500 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Valledupar.
Süüd Kalimantan
Det Süüd Kalimantan Prowins (üüb Indoneesk: Provinsi Kalimantan Selatan) as ian faan a prowinsen uun Indoneesien. At prowins leit uun a süüduast faan't eilun Borneo. Det hee 4.073.584 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Banjarbaru.
.mo
as det top-level-domain (TLD) faan Macau.
Muecate (Distrikt)
De Muecate Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Muecate) as en distrikt faan det Nampula Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 175.075 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Muecate.
Tanum (Komuun)
Det Tanum Komuun (üüb Sweedsk: Tanums kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 12.965 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Tanumshede.
Marnerdeich
Marnerdeich as en gemiine foont Åmt Marne-Nordsee önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt söödweesten foon e kris. Dåt heet 396 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Insel Mainau (Skep)
Di Insel Mainau es en Katamarān-Elektroföri, wat ön di Bodensee lapt.
Jü waar bi di Werev fan di Firma Ostseestaal fan Stralsund töhop me di Werev fan di Bodensee-Reederii BSB üttaacht en becht.
Jü kām ön di 17. Fan di Juulimuun 2022 ön Faart.
Eeđer dit wat di BSB sair heer dit Skep 3,6 Miljoonen Euro kostet, en di Bund heer me 300.000 Euro holpen.
Technik
Di Föri heer ek Akku fan ombi 1 MW Kapatsiteet en en gurt Solārönlaag üp Taak.
Jü lapt me bit tö 8 kn (knap 15 km/h) en kumt ombi 180 km fiir. Aaftinoch leengt di Stroom fan't Taak dat dit Skep laap ken.
Jüst sa üs di Warnowstromer uur uk di Insel Mainau fan tau Röđerpropelern öndrewen, man des haa muar Kraft.
Üp Skep ken 300 Mensken me langs.
Luki uk jir
Videos
Main-Taunus-Kreis
E Main-Taunus-Kreis as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 237.735 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Hofheim am Taunus.
Chocó (Department)
Det Chocó Department (üüb Spaans: Departamento de Chocó [tʃoˈko]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 495.900 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Quibdó.
Marburg-Biedenkopf (Lönjkris)
E Lönjkris Marburg-Biedenkopf as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 246.648 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Marburg.
Coventry
Coventry as en grat stääd uun Ingelun, en Metropolitan Borough an en City. Hat leit uun't Stäädgraafskap Waast Madlunen an diarmä uun't Regiuun Waast Madlunen.
Wonerbluumen
A Wonerbluumen (Nyctaginaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Caryophyllales. Sodenang san jo nai mä Neegelken.
Sköölen
Abronia – Acleisanthes – Allionia – Andradea – Anulocaulis – Belemia – Boerhavia – Boldoa – Bougainvillea – Caribea – Cephalotomandra – Colignonia – Commicarpus – Cryptocarpus – Cuscatlania – Cyphomeris – Grajalesia – Guapira – Leucaster – Mirabilis – Neea – Neeopsis – Nyctaginia – Okenia – Oxybaphus – Phaeoptilum – Pisonia – Pisoniella – Ramisia – Reichenbachia – Salpianthus – Tripterocalyx
Tibro (Komuun)
Det Tibro Komuun (üüb Sweedsk: Tibro kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a uast faan't prowins. Det hee 11.281 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Tibro.
Murrupula (Distrikt)
De Murrupula Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Murrupula) as en distrikt faan det Nampula Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't prowins. Hi hee 215.208 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Murrupula.
Saint Thomas Middle Island
Det Saint Thomas Middle Island Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Saint Kitts an Nevis uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a waast faan't eilun Saint Kitts. Det hee 2535 lidj (2011).
Odenwaldkreis
E Odenwaldkreis as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 96.798 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Erbach.
Zou Struum
Di Zou as en struum uun Beniin. Hi komt faan't Collines Department an lääpt iin uun di Ouémé Struum.
Wanadsor
Wanadsor (iar Kirowakan; üüb Armeens: Վանաձոր Vanadzor) as det traadgratst steed uun Armeenien. At steed leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 77.200 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan det Lori Prowins.
CFA-Franc BCEAO
Di CFA-Franc BCEAO (Franc de la Communauté Financière d’Afrique), of uk man CFA-Franc of FCFA, as det münt faan a Waastafrikoons Wiartskap- an Müntunion (UEMOA).
Saint Thomas Lowland
Det Saint Thomas Lowland Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Saint Kitts an Nevis uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a nuurdwaast faan't eilun Nevis. Det hee 2069 lidj (2011).
CFA-Franc BCEAO
Spriadkoord
Tu't UEMOA hiar:
Córdoba (Department uun Kolumbien)
Det Córdoba Department (üüb Spaans: Departamento de Córdoba [ˈkoɾðoβa]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 1.762.500 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Montería.
Pskow (Steed)
Pskow (üüb Rüs: Псков Pskov [pskof], üüb Ualrüs: Пльсковъ Plĭskovǔ, ual nööm üüb Tjiisk: Pleskau), as at hoodsteed faan det Pskow Prowins uun Rüslun. At steed leit uun a waast faan't prowins. Det hee 210.340 lidj (2020).
Geografii
At steed leit bi de Welikaja Struum, uun a süüd faan de Pskow Sia (wat dial faan de Peipus-Sia as).
Histoore
A Hanse hed en hanelskontoor uun't steed. a steed wiar faan det 14. juarhunert tu det 16. juarhunert at hoodsteed faan en suwereen republiik.
Antrim and Newtownabbey
De Antrim and Newtownabbey Borough (üüb Iirsk: Ceantar Aontroma agus Bhaile na Mainistreach) as een faan a distrikten uun Nuurdirlun. Det hee 143.756 lidj (2020). A hoodsteeden faan a distrikt san Antrim an Newtownabbey.
Histoore
A distrikt wurd de 1. April 2015 grünjlaanjen.
Knut Kiesewetter
Knut Kiesewetter (* 13. September 1941 uun Stettin; † 28. Detsember 2016 uun Garding wiar en sjiisken musiiker.
Knut wooks uun Garding ap an lewet loong üüb san Freesenhoff uun Boomsteed. Hi hää jazzmusiik maaget, as leeder oober fööraal mä sin folkmusiik bekäänd wurden. Knut soong huuchsjiisk, plaatsjiisk an uk nuurdfresk. För sin plaad Leeder vun mien Fresenhof (1976) füng hi en Gulen Sjalplaad. 2012 füng Knut di Fersiinstorden faan't lun Schleswig-Holstian för sin fersiinsten am't plaatsjiisk an nuurdfresk spriak.
Tidaholm (Komuun)
Det Tidaholm Komuun (üüb Sweedsk: Tidaholms kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a uast faan't prowins. Det hee 12.825 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Tidaholm.
Homininae
A Homininae san en onerfamile faan a Minskenaaben (Hominidae). Diar hiar a Gorilas, a Sjimpansen an a Minsk tu, diar temelk nai mäenööder san. A Orang-Utans hiar uk tu a Minskenaaben, man ei tu a Homininae.
Calima
Calima, ütjspreegen: Ka'liima as en wederlaag üüb a Kanaaren an Kapwerden. Hat daaget ap bi stark uastwinj, an do woort sunstoof faan a Sahara widj auer efter waasten weid.
Maden Kalimantan
Det Maden Kalimantan Prowins (üüb Indoneesk: Provinsi Kalimantan Tengah) as ian faan a prowinsen uun Indoneesien. At prowins leit uun a maden an süüd faan't eilun Borneo. Det hee 2.669.969 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Palangka Raya.
Calima
Normoolerwiis weit üüb a Kanaaren en pasaatwinj faan nuurduast. Bi Calima komt oober hial ööder loft faan uast of süüduast, an di stoof uun a loft as ei gud för a long an a uugen. Wan't tu slim woort, faal sogoor a fliigern ütj.
Suojarwi (Distrikt)
De Suojarwi Distrikt (üüb Rüs: Суоя́рвский райо́н Suojárvskij rajón; üüb Kareelisk: Suojärven piiri) as en distrikt uun't republiik Kareelien, Rüslun. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't republiik. Uun a nuurd leit de Mujeserski Distrikt, uun a nuurduast de Medwezhjegorsk Distrikt, uun a uast de Kondopoga Distrikt, uun a süüduast de Prjascha Distrikt, uun a süüdwaast lei de Pitkjaranta Distrikt an't steed Sortawala an uun a waast leit Finlun. Det hee 15.057 lidj (2020). At hoodsteed faan a distrikt as Suojarwi.
Schleesien (Prowins uun Poolen)
Det Schleesien Prowins (üüb Poolsk: Województwo Śląskie) as ian faan a prowinsen uun Poolen. Det hee 4.517.635 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Kattowitz.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Öler steeden:
Pomern (Prowins uun Poolen)
Det Pomern Prowins (üüb Poolsk: Województwo Pomorskie) as ian faan a prowinsen uun Poolen. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 2.343.928 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Danzig.
Geografii
Uun a uast faan't prowins as det Frisk Hääf. Uun a waast as det eilun Wolin. At uastdial faan't eilun Usedom hiart uk tu't prowins.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Harald I. Blätus
Harald I. „Blätus“ Gormsson (üüb Ualnoorsk: Haraldr Blátǫnn, üüb Deensk: Harald Blåtand; * amanbi 910 uun Denemark; † 1. Nofember 987 uun Jomsborig) wiar köning faan Denemark (amanbi 936/958–987) an Noorweegen (970–987).
Ölers wat
Di mobiilfunk standard Bluetooth as neemd efter Harald Blätus. Uun det teeken san a ruunen ᚼ (h för Harald) an ᛒ (b för Blätus) uun.
Maurice Yaméogo
Maurice Yaméogo, gebuursnööm Nawalagmba Yaméogo, uk üüs Monsieur Maurice bekäand (* 31. Deetsember 1921 uun Koudougou, Boowervolta; † 15. September 1993 uun Ouagadougou, Burkiina Faaso), wiar faan 1959 tu 1966 de iarst president faan Boowervolta (det Burkiina Faaso faan daaling). Oner sin feering wurd at lun en stoot mä'n ianparteisüsteem. Hi wurd uun Janewoore 1966 faan at armee efter föl streiks an demonstratschuunen tu turagtreeden twüngen. Generool Sangoulé Lamizana, at hood faan det armee, wurd do at president faan't lun.
Euphorbia gossypina
Euphorbia gossypina as en plaantenslach uun det skööl faan a Euphorbia. Hat komt eegentelk faan Uastafrikoo, wääkst oober uk t.b. üüb a Kanaaren.
Wilmesaurisk
Det Wilmesaurisk Spriik (üüb Wilmesaurisk: Wymysiöeryś) as en waastgermaans spriik, wat ham ütj en madeltjiisk spriikwis kimen hee. Det wurt uun't steed Wilamowice bi Bielsko-Biała uun Poolen spreegen. Tu tidj jaft at amanbi 100 mamenspriiklern, muarhaidelk ääler lidj; at spriik as diarauer en spriik, wat faan ütjsterewin bedrüüwet wurt.
Nuurd Hwanghae (Prowins)
Det Nuurd Hwanghae Prowins (üüb Koreaans: 황해북도 / 黃海北道 Hwanghae-pukto) as ian faan a prowinsen uun Nuurdkorea. At prowins leit uun a süüdwaast faan't lun. Uun a nuurd lei det Süüd P'yŏngan Prowins an Pjöngjang, uun a uast leit det Kangwŏn Prowins, uun a süüduast Süüdkorea, uun a süüd Kaesŏng, uun a süüdwaast det Süüd Hwanghae Prowins an uun a nuurdwaast lei at Güül Sia an Namp'o. Det hee 2.113.672 lidj (2008). At hoodsteed faan't prowins as P'yŏngsŏng.
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee trii steeden (üüb Koreaans: 시 shi):
An 16 lunkreiser (üüb Koreaans: 군 kun):
Nacarôa (Distrikt)
De Nacarôa Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Nacarôa) as en distrikt faan det Nampula Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 145.643 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Nacarôa.
Meldorf
Meldorf as en stää än gemiine foont Åmt Mitteldithmarschen önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önj e mal foon e kris. Dåt heet 7247 inboogere (2019). E stää as, tuhuupe ma Albersdorf, en hoodstää foont Åmt.
Geografii
Di Gräine Küstwäi gungt dör e gemiine.
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Hualeweilun Kola
At Hualeweilun Kola (rüsk Кольский полуостров, kildinsamisk, Куэлнэгк нёаррк, finsk Kuolan niemimaa, noorsk Kolahalvøya, nuurdsamisk Guoládatnjárga) as en hualeweilun uun't nuurdwaasten faan Ruslun uun't Oblast Murmansk. Diar wenet det fulk faan a Sami, daalang lewe diar oober uk föl Rusen.
Uast Kalimantan
Det Uast Kalimantan Prowins (üüb Indoneesk: Provinsi Kalimantan Timur) as ian faan a prowinsen uun Indoneesien. At prowins leit uun a uast faan't eilun Borneo. Det hee 3.766.039 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Samarinda.
Tjörn (Komuun)
Det Tjörn Komuun (üüb Sweedsk: Tjörns kommun)) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a waast faan't prowins, uun't Kattegat. Det hee 16.312 lidj (2021) . At hoodsteed faan't komuun as Skärhamn.
Schwalm-Eder-Kreis
E Schwalm-Eder-Kreis as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 180.222 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Homberg (Efze).
Rheingau-Taunus-Kreis
E Rheingau-Taunus-Kreis as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 187.157 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Bad Schwalbach.
Nacala-a-Velha (Distrikt)
De Nacala-a-Velha Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Nacala-a-Velha) as en distrikt faan det Nampula Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 241.536 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Nacala-a-Velha.
Cundinamarca (Department)
Det Cundinamarca Department (üüb Spaans: Departamento de Cundinamarca [kundinaˈmaɾka]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 2.762.800 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Bogotá, uk wan't steed nian dial faan't department as.
Bougainvillea
A Bougainvillea san en plaantenskööl uun det famile faan a Wonerbluumen (Nyctaginaceae). Diar hiar son 12 bit 18 slacher tu. Jo kem eegentelk faan Süüdameerikoo, waaks daalang oober uk trinjam't Madlunsia.
Pskow Guwernement
Det Pskow Guwernement (üüb Rüs: Пско́вская губе́рнія of Пско́вская губе́рния Pskovskaja gubérnija) wiar faan 1796 tu 1927 ian faan a guwernementen faan det Rüs Keiserrik an det Rüs SFSR. Uun a nuurd lai det St. Petersburg Guwernement, uun a nuurduast det Nowgorod Guwernement, uun a uast det Twer Guwernement, uun a süüduast det Smolensk Guwernement, uun a süüd an süüdwaast det Smolensk Guwernement and uun a waast det Liiflun Guwernement. Det hed 1.122.317 lidj (1897).
Bougainvillea
Hör nööm haa's efter di fransöösk siamaan Louis Antoine de Bougainville.
Slacher
B. berberidifolia – B. campanulata – B. glabra – B. herzogiana – B. infesta – B. lehmanniana – B. malmeana – B. modesta – B. pachyphylla – B. peruviana – B. praecox – B. spectabilis – B. spinosa – B. stipitata – B. trollii Nothospecies: B. × buttiana
Pskow Guwernement
Iindialing faan Ferwalting
At guwernement hed aacht kreiser:
Demmin
Demmin as en steed an amtfrei gemeend uun't bundeslun Meklenborig-Föörpomern. At steed leit uun a uast faan't bundeslun an hiart tu a Lunkreis Meklenborgisk Sian. Det hee 10.100 lidj (2011).
Tranemo (Komuun)
Det Tranemo Komuun (üüb Sweedsk: Tranemo kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 11.937 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Tranemo.
Töreboda (Komuun)
Det Töreboda Komuun (üüb Sweedsk: Töreboda kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a uast faan't prowins. Det hee 9207 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Töreboda.
Austraalisk spriiken
Dön Austraalisk Spriiken san a spriiken, wat faan’t uurbefölkring faan Austraalien spreegen wurd. Jo san dial faan hög spriikfamiljin an isoliaret spriiken uun Austraalien an üüb enkelt eilunen, wat at feestlun amlei, huarbi at eilun Tasmaanien normoolerwiis ei diartureegnet wurt.
Sköölen
Bispalen faan a spriiken san Pitjantjatjara, wat uun a maden faan't lun snaaked wurt an Darug, wat uun det Sydney Regiuun snaaket wurt.
Orang-Utans
A Orang-Utans (Pongo) san en skööl an en onerfamile (Ponginae) faan a Minskenaaben (Hominidae). Aal a ööder Minskenaaben hiar tu det onerfamile Homininae. A Orang-Utans haa diar jinauer en ruad-brün skan, an lewe muar üüb a buumer uun Süüduastaasien.
Guainía (Department)
Det Guainía Department (üüb Spaans: Departamento de Guainía [ɡwaiˈni.a]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 42.800 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Inírida.
Mordwiinisk spriaken
A Mordwiinisk spriaken (mordwiinisk мокшэрзянь, mokschersjan, mokšèrzjan) san en skööl faan tau spriakwiisen, diar uun Mordwiinien (Ruslun) snaaket wurd. Jo hiar tu't Finno-ugrisk spriakenfamile.
Gootisk (Spriik)
Det Gootisk Spriik (üüb Gootisk: *𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺𐍉 𐍂𐌰𐌶𐌳𐌰 *gutisko razda) wiar en ütjstörwen uastgermaans spriik, wat faan a Gooten spreegen wurd. Det as det iansig auerlöwert skak faan dön uastgermaans spriiken an auer de soneemd Salwer Biibel (üüb Latiinsk: Codex Argenteus) faan Wulfila, tu liker tidj de äälst literaarisk auerlöwert skraftskak faan dön germaans spriiken. At spriik wurd üüb det Gootisk Alfabeet skrewen. En spriikwis faan't spriik, Krimgootisk, auerlewet tu det 17. of 18. juarhunert üüb't Krim.
Histoore
Uun det 4. juarhunert auersaat de gootisk baskop Wulfila (üüb Gootisk *𐍅𐌿𐌻𐍆𐌹𐌻𐌰; amanbi 311-333) mä’n skööl faan auersaatern a biibel uun’t gootisk. Bitu faan a Wulfilabiibel jaft at bluat letjet öler gootisk spriiktjüchnisen, hög ruuneniinskraften, a Skereins (biibelütjleiingen), en breegstak faan en kalender an uastgootisk uurkuntonerskraften ütj det 6. juarhunert. Efter a aanj faan dön gootisk riken ging uk det gootisk spriik tu det grat dial ferleesen. Bluat üüb det Krim hualeweilun, küd ham at spriik ap tu det 18. juarhunert hual, beföör det faan det Tataarisk Spriik, ian faan dön Türkisk Spriiken, ferdrüngen wurd.
Hoodwurden
A hoodwurden uun det gootisk spriik hed fjauer faaler (noominatiif, akusatiif, geenitiif an daatiif) an uk en wokatiif faal, wat wilemsis det likedening üüs de nominatiif an likedening üüs de akusatiif wiar. Bispalen faan menelk, weipelk an sechelk hoodwurden:
Werben
At Gootisk hed stark an swak werben.
Guaviare (Department)
Det Guaviare Department (üüb Spaans: Departamento del Guaviare [ɡwaˈβjaɾe]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 114.200 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as San José del Guaviare.
Nuurd P'yŏngan (Prowins)
Det Nuurd P'yŏngan Prowins (üüb Koreaans: 평안북도 / 平安北道 P'yŏngan-pukto) as ian faan a prowinsen uun Nuurdkorea. At prowins leit uun a nuurdwaast faan't lun. Uun a nuurduast leit det Chagang Prowins, uun a süüduast det Süüd P'yŏngan Prowins, uun a süüdwaast det Güül Sia an üün a nuurdwaast Schiina. Det hee 2.728.662 lidj (2008). At hoodsteed faan't prowins as Sinŭiju.
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee trii steeden (üüb Koreaans: 시 shi):
Vogelsbergkreis
E Vogelsbergkreis as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 105.878 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Lauterbach (Hessen).
Guanchen
A Guanchen wiar a uuriinwenern faan a Kanaaren bit amanbi 1500. Jo lewet noch üs uun a stiantidj. Do san a Kanaarisk Eilunen faan Spoonien auernimen wurden. An efter son hunert juaren am 1600 jääw't nian Guanchen muar.
Eegentelk jääw't bluas üüb Teneriffa Guanchen. Üüb a ööder eilunen hed jo uurinwenern ööder nöömer:
Amalienborg Sloot
Det Amalienborg Sloot (üüb Deensk: Amalienborg Slot [aˈmæːˀljənbɒːˀw]) as at steedresidens faan det deensk köningin Margrethe II. uun Kopenhuuwen. Det deensk köningsfamilje hee tu daaling at sloot an’t uunweesenhaid faan’t köningin wurt troch hör standard sümbolisiaret. Wan det köningelk familje diar as, jaft at arken dai am a klook 12.00 at wachufliasing faan a garden föör’t sloot. At sloot as rocht en skööl faan fjauer enkelt paleen (Christian VII. sin Palee of Moltke san Palee, Christian VIII. sin Palee of Levetzau sin Palee, Frederik VIII. sin Palee of Brockdorff sin Palee an Christian IX. sin Palee of Schack sin Palee), wat am en aachthukig plaats lei. A paleen wurd uursprüngelk hüsing, wat üüs madelponkt faan en nei steeddial för muar deensk aadelsfamiljin wiar, man kaam mä’t tidj iin uun’t eegendoom faan’t köningsfamilje. Det Schack sin Palee hee’n museeum an det Moltke sin Palee kön troch feeringen beluket wurd.
Waastpomern (Prowins)
Det Waastpomern Prowins (üüb Poolsk: Województwo Zachodniopomorskie) as ian faan a prowinsen uun Poolen. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 1.696.193 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Stettin.
Geografii
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Waldeck-Frankenberg (Lönjkris)
E Lönjkris Waldeck-Frankenberg as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 156.953 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Korbach.
Kapan
Kapan (iar Ghapan; üüb Armeens: Կապան Kapan) as det seekstgratst steed uun Armeenien. At steed leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 42.300 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan det Sjunik Prowins.
Trollhättan (Komuun)
Det Trollhättan Komuun (üüb Sweedsk: Trollhättans kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a waast faan't prowins. Det hee 59.154 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Trollhättan.
Berkeley (Ingelun)
Berkeley [] as en gemeen mä gud 2.000 iinwenern uun't groofskap Gloucestershire (Ingelun), bi a struum Severn, an nuurdnuurduast faan Bristol.
Boowervolta
Tesken 1932 an 1947 wiar det kolonii apdiald. Efter 1947 wiar Boowervolta en bütjluns teritoorium faan Frankrik.
Di 5. August 1960 as Boowervolta suwereen wurden. Di 4. August 1984 as det lun amnäämd wurden tu Burkiina Faaso. Det hoodstääd wiar an as daalang noch Ouagadougou.
Nuurd Kalimantan
Det Nuurd Kalimantan Prowins (üüb Indoneesk: Provinsi Kalimantan Utara) as ian faan a prowinsen uun Indoneesien. At prowins leit uun a nuurduast faan't eilun Borneo. Det hee 701.814 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Tanjung Selor.
Histoore
At prowins wurd de 25. Oktuuber 2012 grünjlaanjen.
Ribáuè (Distrikt)
De Ribáuè Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Ribáuè) as en distrikt faan det Nampula Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a waast faan't prowins. Hi hee 290.244 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Ribáuè.
Djakotomey (Komuun)
Det Djakotomey Komuun (üüb Fraansöösk: Commune de Djakotomey) as ian faan dön seeks komuunen faan det Couffo Department uun Beniin. At komuun leit uun a waast faan't department. Det hee 134.028 lidj (2013). At hoodsteed faan’t komuun as Djakotomey.
Indialing faan Ferwalting
At komuun hee tjiin arrondissementen:
Saint Vincent (Eilun)
Saint Vincent as en eilun uun a Kariibik. Det as det gratst eilun uun Saint Vincent an a Grenadiinen. At eilun hiart tu dön Eilunen auer a Winj. Tu a süüd san a Grenadiinen, tu a nuurd leit Saint Lucia, tu a süüd Grenaada an tu a uast Barbaados.
Geografii
De huuchst ponkt üüb't as de aktiif ialberig La Soufrière (1220 m), wat uun a nuurd faan't eilun stäänt. De letst ütjbreeg faan a ialberig wiar uun a juaren 2020 an 2021. En öler berig üüb't eilun as Grand Bonhomme (973 m), wat uun a süüdwaast faan't eilun stäänt.
Johann Bayer
Johann Bayer (of Johannes Bayer; * 1572 uun Rain; † 7. Maarts 1625 uun Augsburg) wiar en sjiisken astronoom an jurist. Hi hää en bedüden stäärkoord tiakent, at Uranometria.
Hrasdan
Hrasdan (üüb Armeens: Հրազդան Hrazdan) as en steed uun Armeenien. At steed leit uun a maden faan't lun. Det hee 40.000 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan det Kotajk Prowins.
Ahuachapán (Department)
Det Ahuachapán Department (üüb Spaans: Departamento de Ahuachapán) as ian faan dön fjauertanj departmenten faan El Salwadoor. At department leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 363.500 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Ahuachapán.
Jaar
Dit (Juliaans) Jaar es en Maat fuar Tir. En Jaar waaret binai akuraat 365,25 Daagen.
Vilnius (Lungemeend)
Det Vilnius Lungemeend (üüb Liitauisk: Vilniaus rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. Det hee 100.146 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Vilnius, uk wan't steed nian dial diarfaan as.
Jaar
Di krüm Tal kumt diarfan, dat wü trii Jaaren lung me 365 Daagen reekni, en da kumt en Jaar me 366 Daagen. Dit fjaart es en Skrekeljaar.
Tirenreekningen
Hoken fan di "Sööwentiger Jaaren" snaket, di meent man aaftinoch di Jaaren 1970 bit 1979.
Huila (Department)
Det Huila Department (üüb Spaans: Departamento del Huila [ˈwila]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 1.182.900 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Neiva.
Jaar
Kalenern
Dit Jaar es mal nöörig fuar Kalenern. Wi gung eeđer di Gregoriaansk Kalener, en diar haa wü dit Jaar 2023 eeđer Kristes.
Fuar wat dit Jaar jit nöörig es
dat üs Kalener nü ek mes giar, falt eeđer ark 100 Jaaren, wat ek döör 400 tö diili sen, en Skrekeljaar üt. Dit es naist Lop ön't Jaar 2100.
Antonia vom Kamp
Di Antonia vom Kamp es en Elektroföri fan 2021 wat tö dit Ailön Usedom faart.
Cabañas (Department)
Det Cabañas Department (üüb Spaans: Departamento de Cabañas) as ian faan dön fjauertanj departmenten faan El Salwadoor. At department leit uun a nuurd faan’t lun. Det hee 167.600 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Sensuntepeque.
Antonia vom Kamp
Dit Skep heer ombi 700.000 Euro kostet, en dit Lön heer me 45 % holpen.
Neuenkirchen (Dithmjarsche)
Neuenkirchen as en gemiine foont Åmt Kirchspielslandgemeinde Heider Umland önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt nordweesten foon e kris. Dåt heet 949 inboogere (2019).
Antonia vom Kamp
Technik
Sa üs uk di Warnowstromer heer des Föriskep Magneet-Fendern. Jü ken höör diarme salev fastmaaki. Fuar luastökum es en litj Stroomslach nöörig.
Neuenkirchen (Dithmjarsche)
Geografii
Di Gräine Küstwäi gungt dör e gemiine.
Antonia vom Kamp
Technik
Lik es uk di Röđerpropeler, man dit es bluat jen.
Neuenkirchen (Dithmjarsche)
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Antonia vom Kamp
Technik
Jü kumt likwel uk fan di Werev Ostseestaal of Firma Ampereship ön Stralsund. Jü es man niin Katamaran en uk rocht litj. Me 14,65 m Leengdi en en Breedji fan 4,65 m giar di Föri bluat 0,9 m diip en ken 20 Mensken en 15 Weelen aurfaar.
Jü faart me 3,5 bit 7 kn, di Maskiin heer 56 kW.
Di PV-Önlaag heer 4,3 kWp, di Baterii heer en Kapatsiteet fan 80 kWh.
Registriaring
Di Föri heer di ENI 04814040.
Klouékanmè (Komuun)
Det Klouékanmè Komuun (üüb Fraansöösk: Commune de Klouékanmè) as ian faan dön seeks komuunen faan det Couffo Department uun Beniin. At komuun leit uun a uast faan’t department. Det hee 128.597 lidj (2013). At hoodsteed faan’t komuun as Klouékanmè.
Indialing faan Ferwalting
At komuun hee aacht arrondissementen:
Donna Strickland
Donna Theo Strickland (* 27. Mai 1959 uun Guelph, Ontario, Kanada) as en kanaadisk laser-füsikerin. Tu ham wurd 2018 tup mä Gérard Mourou an Arthur Ashkin „för boonbreegen ütjfinjingen uun’t berik faan’t laserfüsiik“ faan a Noobelpris för Füsiik tuspreegen. Efter Marie Curie an Maria Goeppert-Mayer as hat det traad wüf, diar a Nobelpris för Füsiik feit.
Cetinje (Gemeend)
Det Cetinje Gemeend (üüb Monteneegrins: Opština Cetinje) as ian faan a gemeenden uun Monteneegro. Det hee 16.657 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemeend as Cetinje.
Eukalyptus
A Eukalyptus (Eucalyptus) san en plaantenskööl uun det famile faan a Myrtenplaanten (Myrtaceae). Diar hiar muar üs 600 slacher tu, diar uun Austraalien an Indoneesien waaks.
Olympisk Godhaiden
A (Twaalew) Olympisk Godhaiden wiar uun't greks mütologii jodiaren, diar üüb a Olymp seed, an wiar sodenang a huuchst Godhaiden. Leeder kaam diar noch ööder wichtag Godhaiden tu, so dat det tuleetst 18 wiar.
Eukalyptus
Onersköölen
E. subg. Acerosa – E. subg. Alveolata – E. subg. Cruciformes – E. subg. Cuboidea – E. subg. Eucalyptus – E. subg. Eudesmia – E. subg. Idiogenes – E. subg. Minutifructus – E. subg. Monocalyptus – E. subg. Primitiva – E. subg. Symphyomyrtus
Olympisk Godhaiden
A Röömern haa a greks Godhaiden auernimen, jo füng diar oober en neien nööm.
Chimbonila (Distrikt)
De Chimbonila Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Chimbonila) as en distrikt faan det Niassa Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a waast faan't prowins. Hi hee 98.313 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Chimbonila.
Histoore
Föör 2013 het a distrikt de Lichinga Distrikt.
Eukalyptus
Onersköölen
An enkelt onersköölen haa noch ans fiiner onerdialangen.
Süüd Hamgyŏng (Prowins)
Det Süüd Hamgyŏng Prowins (üüb Koreaans: 함경남도 / 咸鏡南道 Hamgyŏng-namdo) as ian faan a prowinsen uun Nuurdkorea. At prowins leit uun a waast faan't lun. Uun a nuurd leit det Ryanggang Prowins, uun a nuurduast det Nuurd Hamgyŏng Prowins, uun a uast an süüduast det Jaapaans Sia, uun a süüd det Kangwŏn Prowins, uun a süüdwaast det Süüd P'yŏngan Prowins an uun a nuurdwaast det Chagang Prowins. Det hee 3.066.013 lidj (2008). At hoodsteed faan't prowins as Hamhŭng.
Iindialing faan Ferwalting
At prowins hee fjauer steeden (üüb Koreaans: 시 shi):
Tau steedkreiser (üüb Koreaans: 구 gu an 지구 chigu):
An 15 lunkreiser (üüb Koreaans: 군 kun):
Ulricehamn (Komuun)
Det Ulricehamn Komuun (üüb Sweedsk: Ulricehamns kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 24.898 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Ulricehamn.
La Guajira (Department)
Det La Guajira Department (üüb Spaans: Departamento de La Guajira [la ɣwaˈxiɾa]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 1.012.900 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Riohacha.
Biržai (Lungemeend)
Det Biržai Lungemeend (üüb Liitauisk: Biržų rajono savivaldybė) as ian faan a lungemeenden uun Liitauen. Det hee 22.719 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Biržai.
Neufeld (Dithmjarsche)
Neufeld as en gemiine foont Åmt Marne-Nordsee önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt sööden foon e kris. Dåt heet 594 inboogere (2019).
Chalatenango (Department)
Det Chalatenango Department (üüb Spaans: Departamento de Chalatenango) as ian faan dön fjauertanj departmenten faan El Salwadoor. Det hee 204.900 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Chalatenango.
Neufeld (Dithmjarsche)
Geografii
Di Gräine Küstwäi gungt dör e gemiine.
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Västernorrland (Prowins)
Ju Västernorrland Prowins (uwe Sweedsk: Västernorrlands län) is en prowins foon Sweeden. Dat heet 245.453 jude (2018). E häädstää foon e prowins is Härnösand.
Geografii
Västernorrland is ju seekstgrotst prowins öön Sweeden.
Stäänge
Dä tiin grotste stäänge öön e prowins sän:
Indialing foon Ferwalting
Ju prowins heet 7 komuune (kommuner):
Ferkiir
Ju Euroopastraot 4 foon Helsingborg to Tornio öön Finlöön laapt döör e prowins.
Macau
Macau as en gratstääd an en aparte ferwaltet regiuun faan Sjiina. Hat leit 50 km waasten faan Hongkong. Bit 1999 wiar't en portugiisk kolonii.
Macau an Hongkong san auer en brag mäenööder ferbünjen.
Ferwaltang
Tu portugiisk tidjen wiar det stääd iindiald tu tau concelhos (dialstääden):
Di Concelho de Macau hed fiiw gemeenen (freguesias):
Di Concelho das Ilhas hed tau gemeenen:
Kliima
Macau leit bi a kaant faan a troopen mä en starken somermonsuun
Papayaplaanten
Papayaplaanten (Caricaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Brassicales. Diar hiar fiiw sköölen mä amanbi 34 slacher tu. Mä Papaya (Carica papaya) woort büüret.
Fidschi-Hindi
Fidschi-Hindi (ENS Fiji Hindi), of uk Fidschi-Hindustani as en indo-aarisk spriak, diar faan't Hindustani ufkomt, jüst so üs Hindi of Urdu. Hat woort faan minsken snaaket, diar faan Indien tu Fidschi ütjwaanert san, an faan hör efterkemen.
Magdalena (Department)
Det Magdalena Department (üüb Spaans: Departamento de Magdalena [maɣðaˈlena]) as ian faan dön tau-an-dörtig departmenten uun Kolumbien. Det hee 1.285.400 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Santa Marta.
Vänersborg (Komuun)
Det Vänersborg Komuun (üüb Sweedsk: Vänersborgs kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a waast faan't prowins. Det hee 39.636 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Vänersborg.
Podgorica (Gemeend)
At Podgorica Gemeend (üüb Monteneegrins: Glavni grad Podgorica) as ian faan a gemeenden uun Monteneegro. Det hee 185.937 lidj (2011). At hoodsteed faan't gemeend as Podgorica.
Histoore
Dial faan't gemeend wurd 2022 det Zeta Gemeend.