cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matabeleland North
Matabeleland North Province (of Nuurd Matabelelun Prowins) as en prowins uun de aafrikoons stoot Simbabwe. At prowins leit uun a waast faan’t lun. Det as efter det Ndebele folk neemd. Uun a nuurduast leit det Mashonaland West Prowins, uun a uast det Midlands Prowins an uun a süüd lei det Bulawayo Prowins an det Matabeleland South Prowins. Det hee 749.017 lidj (2012). At hoodsteed as Lupane.
Accra
Kliima
Accra hee tau rintidjen: det iarst wooret faan April tu maden Jüüle an det naist as uun Oktuuber.
Amerikoonsk Jongfoomen Eilunen
A Amerikoonsk Jongfoomen Eilunen (ingelsk: United States Virgin Islands) san en skööl faan eilunen uun a Kariibik an hiar diar tu a Letj Antilen. Jo san en bütjenlun faan a Ferianagt Stooten so üs det naibereilun Puerto Riko.
Beskriiwang
Jo hoodeilunen het:
Nei-Sialun
Nei-Sialun (ENS New Zealand, maori: Aotearoa) as en lun uun a Süüd-Pasiifik. Diar hiar tau grat eilunen (Nuurd- an Süüd-Eilun) an flook letj eilunen tu. Uun't waasten leit Austraalien, uun't nuurden lei Nei-Kaledoonien, Tonga an Fidschi an uun't süüden Antarktikaa.
Amerikoonsk Jongfoomen Eilunen
Stääden
Dön tjiin gratst stääden üüb a eilunen san:
Nei-Sialun
Politiik
Nei-Sialun as sant 1931 lasmoot faan det Commonwealth of Nations.
Amerikoonsk Jongfoomen Eilunen
Histoore
För 1917 wiar a eilunen en deensk kolonii.
1840
1840 wiar det fiartigst juar faan det 19. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Weedensdai uun de Gregoriaans kalender
1517
1517 wiar det sööwentanjst juar faan det 17. juarhunert.
Imereetien
Wat menst dü?
Efeuplaanten
Efeuplaanten (Hedera) san 10 bit 15 plaantenslacher faan det famile Araliaceae. Uun Madeleuroopa käänt am fööraal di slach Hedera helix.
Roog (slach)
Roog (Secale cereale) as en wichtag kurn an hiart tu't plaantenfamile swetgäärs (Poaceae). Miast woort wonterroog uunbaud, somerroog hää uun Nuurdeuroopa nian grat bedüüdang.
Bedüüdang
Uun Sjiisklun san 2011 2,9 miljuun t iinkeerd wurden. Diarfaan san amanbi 30% brükt wurden üs hooffuder, 27% üs miskfuder, 24% üs bruadkurn, 14% för bio-sprit an 5% för wat ööders.
Sciurini
Sciurini san sköölen faan gnaudiarten (Rodentia), diar üüb buumer lewe. Jo like aaltumaal at buumkaat. At jaft fiiw sköölen mä 35 slacher. A miasten hiar tu det skööl Sciurus.
Matabeleland North
Geografii
Matabeleland North as det gratst prowins uun Simbabwe. De Kariba Sia leit uun a nuurduast faan't prowins.
Indialing faan Ferwalting
Matabeleland North hee sööwen distrikten.
Histoore
Föör 1974 wiar Matabeleland North dial faan det Matabeleland Prowins.
Eukarioten
Tu a eukarioten (Eukaryota) uun a biologii hiart ales labenen, wat en selkial hää.
Khoisan spriaken
Khoisan spriaken san ään faan sjauer spriaktwiigen uun Afrikoo. Hör kääntiaken san aparte klak-tuuner, diar't ööders bluas uun enkelt Bantuspriaken uun a naiberskap jaft.
Eukarioten
Labenen mä selen, oober saner selkial, hiart tu a prokarioten.
Sciuromorpha
Sciuromorpha san en onerorder faan a Gnaudiarten (Rodentia) mä trii familin.
Fransöösk Antilen
A Fransöösk Antilen (uk Fransöösk-Waastindien) san eilunen uun a Kariibik, uun di dial faan a Eilunen auer a winj. Jo san sowat 2800 km² grat an hiar tu Frankrik.
Nilo-Saharaansk spriaken
Nilo-Saharaansk spriaken san en skööl faan spriaken, diar uun Afrikoo bi a boower Niil an uun a Sahara snaaket wurd. Diar hiar son 200 spriaken mä 35 miljuun spreegern tu. A miasten lewe uun a Süüdsudaan an diar ambi.
Fransöösk Antilen
Eilunen
Fransöösk bütjenlunen: an:
Nilo-Saharaansk spriaken
Iindialang
Det iindialang as dialwiis böös ünseeker:
Greenhartbuumer
Greenhartbuumer (Chlorocardium) het tau plaantenslacher uun det famile faan a loorbeiplaanten (Lauraceae). Di ään slach ''Ch. rodiei'' as bekäänd för sin hard holt.
1984
1984 wiar det fjauer-an-tachentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar.
Jongfoomen Eilunen
A Jongfoomen Eilunen san en skööl faan eilunen faan a Letj Antilen. Poliitisk san jo apdiald tesken Ameerikoo an't Ferianagt Könangrik.
1984
Störwen – Sturwen – Stürwen
Ünbekäänd Dootem
1982
1982 wiar det tau-an-tachentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender.
Echt Fasaanen
A Echt Fasaanen (Phasianus) san en skööl faan Fasaanen (Phasianidae). Tu det skööl hiar man tau slacher.
Vlorë (Regiuun)
Iindialing faan Ferwalting
At regiuun hee sööwen kreiser:
Marken
A Marken san en itajeensk regiuun uun Madelitaalien. Jo lei tesken a Aadria an a Apeniinen. Uun't nuurden lei San Marino an at Emilia-Romagna, uun't süüden a Abruzzen, an uun't waasten san at Toskaana, Umbrien an Latium. Det regiuun as 9694 kwadrootkilomeetern grat an hää iinwenern (Stant ).
Stääden
Dön tjiin gratst stääden uun't regiuun san:
Iindialang
Uun't regiuun Marken san fiiw prowinsen: ( Stant: )
Spriaken
Bütj Itajeensk woort uk Madelitajeensk snaaket. Uun't Prowins Ascoli Piceno snaake's Marchigiano meridionale (Süüd-Marken spriakwiis) an Teramano. Jodiar spriakwiisen hiar tu't Abruzzeesk an det as nai mä't Neapolitaans spriak.
Flensborger Brauhüs
At Flensborger Brauhüs as en brauhüs faan Flensborag.
Kokospualem
At Kokospualem (Cocos nucifera) as en Pualem, huar det kokosnöd bi wääkst. Hat as di iansagst slach uun det skööl faan a Kokospualmer (Cocos).
Nat
At kokospualem leewert en hialer rä faan produkten:
Eekerbai
Di Eekerbai (Rubus fruticosus agg.) es en Frücht en en Planti ön di Famiilii fan di Ruusenplanten (Rosaceae). Hat jeft muar üs 2.000 aarten, diar ütse üs di Eekerbai. Rubus fruticosus es diarbi en Saamlinoom ("agg.") fuar en hiili Reeg fan Aarten. Fuar't Miist fent em di Aart Rubus plicatus fuar.
1878
1878 wiar det aacht-an-sööwentigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Teisdai.
Región de Aysén
Región de Aysén (amtelk Región Aysén del General Carlos Ibáñez del Campo) as det XI. Regiuun faan Chiile. Det hoodstääd as Coyhaique.
Guurien (Regiuun)
Det Guurien Regiuun (üüb Georgisk: გურიის მხარე Guriis Mchare [guriis mxarɛ]) as ian faan dön njüügen regiuunen faan Georgien. Uun a nuurdwaast leit det Mingreelien an Boower Swaneetien Regiuun, uun a nuurduast det Imereetien Regiuun, uun a süüduast det Samts'che-Dshawacheetien Regiuun, uun a süüd det autooom republiik faan Adschaarien an uun a waast det Suart Sia. Det hee 113.350 lidj (2014). At hoodsteed faan’t regiuun as Osurgeti.
Steeden an Taarpen
Dön tjiin gratst steeden an taarpen uun't regiuun san:
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee trii lunkreiser an ian steed (Osurgeti).
A lunkreiser san:
Uurdiarten
A uurdiarten (Protista) wiar iar en aanj rik (regnum) faan a eukariooten, auer jo bluas ian sel of en hunfol selen haa. Daalang dialt a biologii jo oober mä bi a plaanten (Plantae) of diarten (Animalia) of swaampen (Fungi) iin.
Porto Novo
Porto Novo as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. At steed as at hoodsteed an naistgratst steed faan’t lun. Det as sat faan’t Natschunaalfersaamling faan Beniin, faan a president an hög ministeerien. Dön miast ministeerien haa man hörens sat uun Cotonou. Det as uk hoodsteed faan det Ouémé Department. Det hee 264.320 lidj (2013).
1822
1822 wiar det tau-an-twuntigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Teisdai.
Johann Sebastian Bach
Johann Sebastian Bach (* 31. 03. 1685 önj Eisenach, † 28. 07. 1750 önj Leipzig) wus en kompoonist üt Tjüschlönj. Hi heet oopern, schörkmusiik, orkästerårbe än mör schraawen. Sin berüümste årbe as Toccata e Fuga.
Suspensjoon
En Suspensjoon (lat.: suspendere „āphingi“; swum let iin ön Wiitighair) es, wan Faststofdiilen heterogeen (Di Diilen sen ali en bet forskelig) iin ön en Wiitighair ombiswumt. Sawat uur me ekstra Maskiinen maakit, sa üs Wiitmelner, wat di Faststof rocht fain greni ken en Röörmaskiinen (Dissolver) wat dit rocht gur iin ön di Wiitighair fordiile ken. Wat di Maskiinen ek ken, dit maakit em me Kemie, sa üs āpslemi en ön't Swumi hual. Diarfuar heer em Dispergeeringsmiddeln. En Suspensjoon es en grofdispersi Dispersjoon, en di Diilen wel langsen ütarküđer. Di Faststof wel langsen dial (Sedimentatsjoon), sa üs em dit fan't Wat keent, hur di Öört dial giar, wan't ebt.
Suspensjoonen iin ön Weeter nemt em uk Āpsleming of (fan Engelsk) Slurry. Hat jeft diar „grof“ (Gurthair fan di Diilen 0,1 bis 1 mm, tö'n Bispöl Kreideslemi) und „fiin“ Suspensjoonen (Gurthair 1 bis 100 µm, t. B. Kalkmolk). Wan't jit litjer uur (litjer üs 1000 nm bzw. 1 µm) da sen dit Dispersjoonen, jit litjer (1 nm) nēmt em Molekulaardispersjoonen.
Suspensjoonen of Dispersjoonen fan di Polymeerkemie sen fiinstdispergiariti Polymeerprodukte, wat em fan Suspensjoonspolymerisatioon fo. Dit ken sawat üs Polyacrylaati oder Vinylacetaati wiis. Polyacrylaati en hok üđer Kraam kumt aaftinoch iin ön Akrylfārev fuar. Twesken di Wiitighair en di Diilen, wat diarbenen ombiswum, es langsen wat Lucht. Sa kumt't, dat dit iin ön't Fat ütsjocht üs san Molk. Wan't drügit, giar di Lucht en dit Weeter üt, hat klüwit töhop, en dit uur di "Film". Diaraur uur san Klaarlak achterön klaar. San Lak jert tö di Dispersjoonen, aurdat dit fast Diile mal litj sen.
Bispölen
Wan di fast Kraam ön des Bispölen dial gung (sedimentiari), uur fan des en di Rest fan di Wiitighair en Suspensjoon, aurdat diar jit wat swumt. Di diar wiit Rest ken hömsalev en Dispersjoon wiis, hurbenen nönt muar dialsaket. Hat ken uk en Emulsjoon of en Āplöösing wiis, sa üüs Molk en Emulsjoon es.
1757
1757 wiar det sööwen-an-föftigst juar faan det 18. juarhunert. At juar begand mä’n Saninj uun de Gregoriaans kalender.
Bere
Bere (Hordeum) het en hialer rä plaantenslacher uun det famile swetgäärs (Poaceae). Diar hiar 32 slacher tu, miast ment am mä bere oober Hordeum vulgare, auer det en grat bedüüdang för a büürerei hää.
Pop- of Blinj-Neeten
Pop- of Blinj-Neeten uur nomen, wan em wat töhop haa wel. Di Noom "Blinjneeten" kumt diarfan, dat em jam gur nüti ken, wan em di Achtersir ek se ken. "Popneeten" sair em, aurdat di Wiir jaa ofrewen uur, en di Lün diarfan ken em üs "Pop" forstuun
Blinjneeten jeft et fuaral fan Aluminium en Kööper.
Prinsiip
Di Pop- of Blinjneeten-Tang tair en Wiir me Haur, diar iin ön di Neet es, töbeek. Diarfan uur di Achtersir töbeektain en ütenachtlerdrüket. Di Werksteken uur diarfan töhoptain en hölen.
1977
1977 wiar det sööwen-an-sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Saninj uun de Gregoriaans kalender.
Turks an Caicos Eilunen
A Turks an Caicos Eilunen, of uk man Turks & Caicos, san en britisk bütjenlun uun a Atlantik, nai bi a Bahaamas. Likes wurd jo noch mä tu a Kariibik tääld.
Hispaniola
Hispaniola (spoonsk: La Española "at spoonsk") of uk Kiskeya (Taino spriak) as 76.480 km² grat at sodenang at öödergratst kariibisk eilun. Hat hiart tu a Grat Antilen an as apdiald tu Haiti an at Dominikaans Republiik.
Müüranker
En müüranker as en baudial, diar det müür mä't bualkem ferbanjt. Müürankern san miast ütj stial, kön oober uk ütj holt of betong wees.
Uun Nuurdfresklun siig'am iar uk föl müürankern mä en hüsmarke.
Halmstad
Halmstad as e hoodstää foon e prowins Halland, önj Sweeden. Jü stää heet 70.480 inboogere (2019). Dåt as uk e hoodstää foon jü Halmstad Komuun.
Wachteln
Wachteln (Coturnix) san en fögelskööl uun det famile faan a Fasaanen (Phasianidae). Diar jaft/jääw at sööwen slacher faan.
Buumkaater
Buumkaater (Sciurus) san en skööl faan gnaudiarten (Rodentia). Diar jaft at 28 ünlik slacher faan. A miasten lewe uun Ameerikoo. Uun Euroopa lewet man ään slach: Sciurus vulgaris.
Beskriiwang
Buumkaater lewe uun a tanen. Jo freed siad an früchten, hünjmotsen an insekten, man uk fögelaier an jöönkin. Hör gratst fiinden san gripfögler an huarmer.
Jo kön bit 12 juar ual wurd.
Slacher
S. aberti – S. aestuans – S. alleni – S. anomalus – S. arizonensis – S. aureogaster – S. carolinensis – S. colliaei – S. deppei – S. flammifer – S. gilvigularis – S. granatensis – S. griseus – S. ignitus – S. igniventris – S. lis – S. nayaritensis – S. niger – S. oculatus – †S. olsoni – S. pucheranii – S. pyrrhinus – S. richmondi – S. sanborni – S. spadiceus – S. stramineus – S. variegatoides – S. vulgaris – S. yucatanensis
Echt Datelpualem
At Echt Datelpualem (Phoenix dactylifera) as en Pualem faan det famile Arecaceae. Uun Nuurdafrikoo woort diar al loong mä büüret. A dateln wurd frisk ferteeret, of diar woort ööle faan maaget.
Costa Rica
Costa Rica (spoonsk för "rik küst") as en lun uun Madel-Ameerikoo. Uun't nuurden leit Nikaraagua an uun't süüden Panama. Uun't uasten as a Kariibik an uun't waasten a Pasiifik.
Stääden
Dön tjiin gratst stääden uun't lun san:
Indialang faan Ferwaltang
At lun hää sööwen prowinsen.
Karibib (Woolkreis)
De Karibib Woolkreis as en woolkreis uun det Erongo Regiuun faan Namiibia. Hi hee 11.784 lidj (2004). At hoodsteed as Karibib.
1972
1972 wiar det tau-an-sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar.
Areaal (Miat)
At areaal as en miat för det grate faan en geomeetrisk objekt. Arealen san tau-dimensionaal, diar hiar geomeetrisk grünjfurmen tu üs at kwadroot, at rochthuk, triihuk of a kreis. Man uk a bütjensidjen faan trii-dimensionaal objekten üs kuugel, silinder of sjauerkaant san areaalen.
Eisenach
Eisenach as en stääd uun't waasten faan Tüüringen. Sant 1998 as't en kreisfrei stääd.
Södertälje
Södertälje as en stää önj jü prowins Stockholm (histoorisch prowins Södermanland), Sweeden. E stää läit önjt söödweesten foon e prowins, bai di Södertälje Kanool, amenbai 29 km önjt söödweesten foon e mal foon e stää Stockholm. Dåt heet 75.773 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Södertälje Komuun.
1976
1976 wiar det seeks-an-sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar.
Stutensee
Stutensee as en stää önj dåt tjüsch bundeslönj Baden-Würtembärj. Jü stää heet 24.788 inboogere (2019).
ISO 3166-2:CR
Für Costa Rica bestehen diese Codes für die Provinzen aus je einem Buchstaben aus dem spanischen Alphabet. Für die Hauptstadt werden zwei Buchstaben verwendet.
Einzelnachweise
Siehe auch:
Greenhart
Greenhart (Chlorocardium rodiei, Syn.: Nectandra leucantha var. rodiaei (R.H.Schomb.) Griseb., Nectandra rodioei R.H.Schomb., Ocotea rodiei (R.H.Schomb.) Mez) as en plaantenslach uun det famile faan a loorbeiplaanten (Lauraceae). Greenhartholt (ingelsk: greenheart) woort uk Demerara, Viravira of efter't klöör güül, brün, suart of witj greenhart näämd.
Jersey City
Jersey City as en stääd uun di stoot New Jersey uun Ameerikoo mä 247.597 iinwenern (Stant 2010).
Greenhart
Nat
Greenhartholt as böös hard an woort brükt för bragen an pualer, skeb an ööder huuweniinrachtangen.
Stial
Stial as en wichtag baumateriool. Hat as en legiarang fööraal ütj iisen an do noch enkelt ööder metalen. Stial koon kuul of uk warem amfuremt wurd: Hat woort smeset, baanj, waltset of taanj.
Wichtag as, dat diar ei tuföl Köölstoof banen as, ei muar üs 2 prosent. Ööders läät stial ham ai muar so gud ferfurme, det as do bluas üs gusiisen tu brüken.
En graten föördial faan stial as, dat hat leewen weder brükt wurd koon, hat koon recycelt wurd. Det as am so wichtager, auer bi't maagin faan stial ünwis föl energii brükt woort.
At jaft wel son 3.500 ünlik slacher faan stial; hat komt üüb uun, huar det för brükt woort.
Karlstad
Karlstad ([ˈkɑ̌ːɭsta(d)] ) as en stää önj jü prowins Värmland, Sweeden bai e Vänern siie. Jü stää heet 69.123 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Karlstad Komuun.
Dongdaemun (Steedkreis)
De Dongdaemun Steedkreis (üüb Hangeul: 동대문구, üüb Hanja: 東大門區 Dongdaemun-gu) as een faan a steedkreiser uun Seoul, Süüdkorea. A steedkreis leit uun a uast faan't steed. Det hee 363.023 lidj (2019).
1750
1750 wiar det föftigst juar faan det 18. juarhunert. At juar begand mä’n Tüürsdai uun de Gregoriaans kalender.
Wikipedia
Wat as Wikipedia ?
Foriinigt Staaten fan Ameerika
Di "Foriinigt Staaten fan Ameerika" es en Lön ön Nuurd-Ameerika. Diar uuni 305.843.000 Mensken (2008).
Geografii
Di foriinigt Staaten sen töhop dit fjuurst gurtest Lön üp Wārel. Gurter sen bluat: China, Ruslön' en Kanada.
Staaten
Alabama·Alaska·Arizona·Arkansas·California·Colorado·Connecticut·Delaware·Florida·Georgia·Hawaii·Idaho·Illinois·Indiana·Iowa·Kansas·Kentucky·Louisiana·Maine·Maryland·Massachusetts·Michigan·Minnesota·Mississippi·Missouri·Montana·Nebraska·Nevada·New Hampshire·New Jersey·New Mexico·New York·North Carolina·North Dakota·Ohio·Oklahoma·Oregon·Pennsylvania·Rhode Island·South Carolina·South Dakota·Tennessee·Texas·Utah·Vermont·Virginia·Washington·West Virginia·Wisconsin·Wyoming
Dü kenst üp di Koort kliki:
Región de los Lagos
Región de los Lagos as det X. Regiuun faan Chiile.
Gaza
Wat menst dü?
Hualien (Lunkreis)
De Hualien Lunkreis (üüb Schineesk: 花蓮縣 Hualián Siàn/Huālián Xiàn, üüb Taiwaans: Hoa-liân-koān, üüb Hakka: Fâ-lièn-yen) as en lunkreis faan’t Republiik Schiina. A lunkreis leit uun a uast faan't lun. Uun a nuurd leit Yilan Lunkreis, uun a uast a Pasiifik, uun a süüd de Taitung Lunkreis, uun a süüdwaast Kaohsiung, uun a waast de Nantou Lunkreis an uun a nuurdwaast Taichung. Det hee 327.968 lidj (2018). At hoodsteed faan a lunkreis as Hualien.
Cuvette Department
Det Cuvette Department (üüb Fraansöösk: Département de la Cuvette) as en department uun de aafrikoons stoot det Republiik Kongo. At department leit uun a maden faan’t lun. Uun a nuurd leit det Sangha Department, uun a nuurduast det Likouala Department, uun a süüduast det Demokraatisk Republiik Kongo, uun a süüd det Plateaux Department, uun a süüdwaast Gabuun an uun a nuurdwaast det Cuvette-Ouest Department. Det hee 156.044 lidj (2007). At hoodsteed as Owando.
Hualien (Lunkreis)
Indialing faan Ferwalting
A lunkreis hee ian steed (市 shì), tau steedgemeenden (鎮 zhèn), sööwen lungemeenden (鄉 xiāng) an trii beriglungemeenden faan a uuriinwenern.
Cuvette Department
Indialing faan Ferwalting
At department hee elwen distrikten:
Kanaarisk Datelpualem
At Kanaarisk Datelpualem (Phoenix canariensis) as en Pualem faan det famile Arecaceae. Hat wääkst fööraal üüb a Kanaaren.
Cuvette-Ouest Department
Det Cuvette-Ouest Department (of Waast-Cuvette; üüb Fraansöösk: Département de la Cuvette-Ouest) as en department uun de aafrikoons stoot det Republiik Kongo. At department leit uun a waast faan’t lun. Uun a nuurd an nuurduast leit det Sangha Department, uun det süüduast an süüd det Cuvette Department an uun a waast Gabuun. Det hee 72.999 lidj (2007). At hoodsteed as Ewo.
Indialing faan Ferwalting
At department hee seeks distrikten:
Kanaarisk Datelpualem
A früchten wurd oober miast ei eden, diar woort swinfuder faan maaget.
Sinsheim
Sinsheim as en stää önj dåt tjüsch bundeslönj Baden-Würtembärj. Jü stää heet 35.399 inboogere (2019).
Echt Sturemfögler
Echt Sturemfögler (Procellariidae) san en famile faan fögler uun det order faan a Sturemfögler (Procellariiformes). Diar hiar 79 slacher tu.
Sköölen
Aphrodroma – Ardenna – Bulweria – Calonectris – Daption – Fulmarus – Halobaena – Macronectes – Pachyptila – Pagodroma – Pelecanoides – Procellaria – Pseudobulweria – Pterodroma – Puffinus – Thalassoica
Uruguay
Uruguay as en lun uun Süüd-Ameerikoo. Uun't nuurden leit Brasilien an uun't uasten leit Argentinien.
Stääden
Dön tjiin gratst stääden uun't lun san:
Uastkariibisk Dooler
Di Uastkariibisk Dooler (EC$, East Caribbean Dollar) as det jil faan sääks lunen uun a Kariibik an tau Britisk bütjenlunen. Hi hää en fäästen wakselkurs mä a US-Dooler.
Jilskiiner
At jaft jilskiiner faan $5, $10, $20, $50 an $100. Jo haa aaltumaal en bil faan könangin Elisabeth II. üüb.
Jilstaken
At jaft jilstaken faan 1, 2, 5, 10 an 25 Cents an faan $1. Jo haa uk aaltumaal en bil faan't könangin üüb.
Dongjak (Steedkreis)
De Dongjak Steedkreis (üüb Hangeul: 동작구, üüb Hanja: 銅雀區 Dongjak-gu) as een faan a steedkreiser uun Seoul, Süüdkorea. A steedkreis leit uun a süüd faan't steed, bi de Han Struum. Det hee 408.912 lidj (2019).
Bhumibol Adulyadej
Bhumibol Adulyadej (üüb Thailuns: ภูมิพลอดุลยเดช, RTGS-amskraft: Phumiphon Adunyadet, ütjspriik: [pʰuːmípʰon ʔàdunjádèːt]; * 5. Deetsember 1927 uun Cambridge, Massachusetts, Ferianigt Stooten; † 13. Oktuuber 2016 uun Bangkok) wiar faan 9. Jüüne 1946 ap tu san duas köning faan Thailun. Hi wiar de njüügenst köning ütj det Chakri-Dynastii üüs Rama IX..
De naist dring faan Bhumibol an Köningin Sirikit as Maha Vajiralongkorn (* 1952) an san efterfulger üs Köning Rama X..
Arandis (Woolkreis)
De Arandis Woolkreis as en woolkreis uun det Erongo Regiuun faan Namiibia. Hi hee 7.477 lidj (2004). At hoodsteed as Arandis.
Mosbach
Mosbach as en stää önj dåt tjüsch bundeslönj Baden-Würtembärj. Jü stää heet 23.497 inboogere (2019). Dåt as e hoodstää foon e Neckar-Odenwald-Kreis.
Glycerin
Glycerin (faan greks glykerós ‚swet‘, het uk glycerol of glyzerin) as di bekäänd nööm för Propan-1,2,3-triol. Glycerin as di ianfachst triiwäärdag alkohol. Diaram as glycerol eegentelk di rocht nööm.
Glycerin komt uun arke natüürelk fäät of ööle föör, an spelet en grat rol bi a stoofwaksel.
Wan glycerin uun't iidj brükt woort, het det E 422.
Bas-Sassandra (Distrikt)
De Bas-Sassandra Distrikt as en distrikt faan de aafrikoons stoot at Elfenbianküst. A distrikt leit uun a süüdwaast faan’t lun. Uun a nuurd leit de Sassandra-Marahoué Distrikt, üün a uast lei dön Gôh-Djiboua an Lagunes Distrikten, uun a süüdwaast leit Libeeria an uun a nuurdwaast det Montagnes Distrikt. Det hee 2.280.548 lidj (2014). At hoodsteed as San-Pédro.
Indialing faan Ferwalting
De Bas-Sassandra Distrikt hee trii regiuunen, wat iin uun departmenten diald wurd.
Argentiinien
Argentiinien as en lun uun Süüd-Ameerikoo. Uun't nuurd leit Boliiwien, uun't nuurduast lei Paraguay, Brasiilien an Uruguay, uun't uast leit a Atlantik an uun a waast Chiile. At lun hää 44.938.700 lidj (2019). At hoodstääd faan't lun as Buenos Aires.
Stääden
Dön tjiin gratst stääden uun't lun san:
Prowinsen
Argentiinien as iindiald tu 23 prowinsen an det hoodstääd (<1> Buenos Aires):
Filoviridae
Filoviridae of Filowiiren san en famile faan wiiren an haa miast di skak faan en triad (lat. filum = "triad"). Efter hör struktuur hiar jo tu a RNA-wiiren. Jo kön bit 14 Mikromeeter lung wurd an hiar diarmä tu a lingst wiiren auerhood.
Fööraal uun Waastafrikoo suragt det Ebola-Virus leewen weder för hunerten faan duaden, tuleetst uun Jüüle 2014.
Swakopmund (Woolkreis)
De Swakopmund Woolkreis as en woolkreis uun det Erongo Regiuun faan Namiibia. Hi hee 25.442 lidj (2004). At hoodsteed as Swakopmund.
Palestiina
Di Stoot Palestiina as di 15. Nofember 1988 uun Algier faan't PLO ütjrepen wurden. Diarefter hiar tu Palestina det Waastjordanlun, di Gaza-strimel an Uast-Jerusalem, wat uk det hoodstääd wurd skal. Israel häält oober grat dialen faan't Waastjordanlun besaat an wal Uast-Jerusalem ei ütjrük. Likes as di stoot al faan auer 100 lunen gudkäänd wurden, an sant 2012 sat Palestina uk uun a UNO üs "tuluker".
Ferwaltang
Diar san 16 distrikten:
a. Taalen faan Jerusalem amfaade uk det besaat Uast Jerusalem
Sturemswaalken
Sturemswaalken (Hydrobatidae) san en fögelfamile an hiar tu a sturemfögler (Procellariiformes). Diar jaft at 21 slacher faan.
Kaiman Eilunen
A Kaiman Eilunen (ENS Cayman Islands) san en skööl faan eilunen uun a Kariibik an en bütjenlun faan't Ferianagt Könangrik.
Distrikten
Diar san sööwen distrikten, fiiw üüb't hoodeilun Grand Cayman, an ään üüb eder Little Cayman an Cayman Brac:
Wial
En Wial es en Küül, hur bi en Storemflöör jens en Dik breeken es. San Wial es fuar't Miist trinj üs en Kreis en temelk diip. Üđershur uur uk "Brack" diartö sair.
Hur dit kumt
Wan en Dik önsteken giar, spöölet dit Seeweeter diarachter en gurt Hol iin ön di Grünj. Di Mensken her jerer ek sa fuul Materiaal, dit hol weđer techttömaakin, en da waar di Dik aaft trinjom di Wial becht. Sa en Stek uur da aaft uk "Hualevmuun" nēmt.
Tö Bigening es iin ön en Wial Saaltweeter, man dit uur fan't Grünjweeter leeterhen muar en muar Swetweeter, diar sair em da Brakweeter tö. Uk üp Engelsk keent em dit Uurt brackish water.
Fuarkumen
Wialen jeft et ek bluat bi di Nuurđseekant, ja kum uk bi Stroomern fuar. Langs di Elef jeft et olerhun Bracks, bit fiir āp achter Hamborig en fiiđer āp ön di Stroom.
Moritz Momme Nissen
Moritz Momme Nissen (* 17. Febrewoore 1822 uun Stedesand; † 29. Detsember 1902 uun Sünderup) wiar en nuurdfresken köster, skuulmääster an wedenskapsmaan am't fresk spriak.
Leewent
Moritz Momme Nissen wiar di dring faan en büür an widjloftag nai mä Friedrich Paulsen. Nissen liard üüb skuulmääster uun Tondern, hed flook steeden uun Brunsbüttel, Kiil, Gammendorf üüb Fehmarn an wiar faan 1858 skuulmääster an köster uun Neebel üüb Oomram. Di prääster tu jü tidj wiar Lorenz Friedrich Mechlenburg (1799-1875), hi befaadet ham uk mä't nuurdfresk spriak, fööraal mä't öömrang. Nissen liard diar uk Knut Jungbohn Clement käänen. 1865 wurd Nissen skuulmääster an köster uun Stedesand. Diar blääw'er bit hi 1888 uun pangjuun ging. Diar füng hi di Königliche Hausorden von Hohenzollern. För't ääler hed hi oober ei föörsuragt, so dat sin wedwüf an sin doochter uun't aaremhüs lewe skul.
Werken
Nissen hää wel det bedüüdenst werk tu't nuurdfresk spriak skeeben:
Eunpyeong (Steedkreis)
De Eunpyeong Steedkreis (üüb Hangeul: 은평구, üüb Hanja: 恩平區 Eunpyeong-gu) as een faan a steedkreiser uun Seoul, Süüdkorea. A steedkreis leit uun a nuurdwaast faan't steed. Det hee 484.546 lidj (2019).
Datelpualmer
Datelpualmer (Phoenix) san Pualmer, diar uun a Euraasien an Afrikoo föörkem. At jaft 14 slacher, büüret woort fööraal mä det Echt Datelpualem (Phoenix dactylifera).
Bruchsal
Bruchsal as en stää önj dåt tjüsch bundeslönj Baden-Würtembärj. Jü stää heet 44.776 inboogere (2019).
Fluuchplaats Sal
Di Fluchplaats Sal as en ferkiirsfluuchplaats üüb't Nuurdfresk eilun Sal, tau kilometer uastelk faan Waasterlun.
Trenton
Trenton as det hoodstääd faan di stoot New Jersey uun Ameerikoo. 2010 lewet diar 84.913 iinwenern.
Hial taal
A hial taalen (uun kompjuuterspriak: integer, mengde \mathbb Z) san a ütjwidjet natüürelk taalen.
1970
1970 wiar det sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Tüürsdai uun de Gregoriaans kalender. 1970 wus dåt sööwentist iir foon dåt 20. iirhunert. 1970 waos dat säämtist iir foon dat 20. iirhonert.
Hial taal
Tu a hial taalen hiar:
Shiselweni (Regiuun)
Shiselweni (üüb Swaasi: eShiselweni) as en regiuun faan Eswatini. At regiuun leit uun a süüd faan’t lun. Det hee 208.454 lidj (2007). At hoodsteed as Nhlangano.
Hial taal
Reegeln
(1) A hial taalen san en matemaatisken ring. Det ment, dü könst tau hial taalen tuuptääl, uftääl of mäenööder moolnem, diar komt leewen weder en hial taal bi ütj. Wan a an b hial taalen san, do as uk x en hial taal.
Baas
En baas (mä en wok 's', faan greks βάση, basé "grünjlaag") as en cheemisk ferbinjang, diar hydroxid-ionen (OH−) abpau koon an di pH-wäärs huuchsaat. Hydroxid-ionen tji protoonen faan en süren uf.
Baasen san det jinstak faan süren, an jo kön enööder jinsidjag apheew.
Apheewen faan baas an süren
Natronbaas an saaltsüren heew enööder ap:
Guurien
Wat menst dü?
Nordrhin-Weestfåålen
Stääse
Da tiin grutste stääse önj e diiljstoot san:
Oudere stääse önj Nordrhein-Weestfalen ma moor as 100.000 inboogere:
Mör stääse:
Indiiling foon Ferwålting
Nordrhin-Weestfåålen heet 5 regiiringsdistrikte ma 22 krisfrie stääse, 30 lönjkrise än iinj stääregion (Aachen Stääregion).
Da fiiw Regiiringsdistrikte san Arnsberg (aw e koord ruchts gööl), Detmold (gräin), Düsseldorf (brün), Köln (figelätj) än Münster (rüüdj).
Bere (slach)
Bere (Hordeum vulgare) as en plaantenslach uun det famile swetgäärs (Poaceae). Bere as en wichtag kurn.
Bedüüdang
( * huuchreegent faan't FAO)
Berat (Steed)
Berat as en steed uun Albaanien. At steed leit uun a süüd faan’t lun. Det hee 36.496 lidj (2011) Det as at hoodsteed faan det Berat Regiuun.
1964
1964 wiar det fjauer-an-söstigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Weedensdai uun de Gregoriaans kalender.
Witjruslun
Witjruslun (🇧🇶/Belarus, 🇷🇺/Belarus of uk Белоруссия/Belorussija) as en banenlun uun Uasteuroopa, naiberlunen san Poolen, Ukraine, Ruslun, Letlun an Litauen. Det lun as suwereen wurden, üs 1991 at Sowjetunion apliaset wurden as.
Ferwaltang
Sääks woblasten (sowat üs bundeslunen) mä 118 lunkreisen (rajons) an det hoodstääd Minsk:
Matabeleland South
Matabeleland South Prowins (of Süüd Matabelelun Prowins) as en prowins uun de aafrikoons stoot Simbabwe. At prowins leit uun a süüd faan’t lun. Det as efter det Ndebele folk neemd. Uun a nuurdwaast lei det Bulawayo an Matabeleland North Prowinsen, uun a nuurduast det Midlands Prowins, uun a süüduast det Masvingo Prowins, uun a süüd Süüdaafrika an uun a süüduast Botsuana. Det hee 683.893 lidj (2012). At hoodsteed as Gwanda.
Witjruslun
Grat stääden
Iinwenertaalen üüb a stant faan a 1. Janewoore 2017:
Matabeleland South
Geografii
Matabeleland South Prowins as det fjuardgratst prowins uun Simbabwe. De Limpopo Struum bildet at grens faan't prowins mä Süüdaafrika. De Matobo Natschunaalpark leit uun a nuurd faan't prowins.
Witjruslun
Histoore
At lun wiar faan 1922 tu 1991 üüs det Witjrüs SSR ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. Det wurd 1991 suwereen. Sant 1994 as Aljaksandr Lukaschenka president faan't lun.
Matabeleland South
Indialing faan Ferwalting
Matabeleland South Prowins hee sööwen distrikten.
Histoore
Föör 1974 wiar Matabeleland South dial faan det Matabeleland Prowins.
Gangbuk (Steedkreis)
De Gangbuk Steedkreis (üüb Hangeul: 강북구, üüb Hanja: 江北區 Gangbuk-gu of "Struum-Nuurd-Steedkreis") as een faan a steedkreiser uun Seoul, Süüdkorea. A steedkreis leit uun a nuurd faan't steed. Det hee 317.695 lidj (2019).
Kouilou Department
Det Kouilou Department (üüb Fraansöösk: Département du Kouilou) as en department uun de aafrikoons stoot det Republiik Kongo. At department as efter de Kouilou Struum neemd. Det leit uun a süüdwaast faan’t lun. Uun a nuurduast leit det Niari Department, uun a süüduast det Cabinda Prowoins faan Angoola, uun a süüdwaast lei det Pointe-Noire Department an’t Atlantik an uun a nuurdwaast leit Gabuun. Det hee 91.955 lidj (2007). At hoodsteed as Hinda.
Indialing faan Ferwalting
At department hee seeks distrikten:
1958
1958 wiar det aacht-an-föftigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Weedensdai uun de Gregoriaans kalender.
Johannes Mejer
Johannes Mejer (* 1606 uun Hüsem; † 1674) wiar en matemaatiker an kartograaf.
Leewent
Johannes Mejer wiar en dring faan en prääster faan Hüsem, diar de likedening nööm hed. Sin mam, Elisabeth Jüngling, wiar a orgelspeler Johannes Jüngling (1522-1627) faan Bovenau sin foomen. Sin jüst gebuurtsdootem as ei bekäänd, man det as bekäänd, dat hi de 12. Oktuuber 1606 krasnet wurd. Hi studiaret uun Kopenhuuwen matematiik an astronomii an a grünjlaagen faan't kartografii. Hi kaam 1629 tu Hüsem turag an werket do üüs skuulmääster, bejewenhaidsdachter, kalendermaager an kartograaf. Hertooch Friedrich III. faan Sleeswich-Holstian-Gottorf holep ham, üüb en stuudienrais tu a Neederlunen tu keeren. Hi began do för a hertooch en Atlas faan't Amt Aabenraa tu maagin, diarför fing hi faan de Aabenraa Amtsferwalter Joachim Danckwerth halep, wat hi 1641 klaarmaaget. 1639 teekent hi det Nova Tabula Helgolandiae, wat det äälst brükboor koord faan Haliglun as.
1647 maaget Köning Christian IV. faan Denemark Johannes Mejer köningelk matemaatiker an ded ham a üübdrach, en koord faan a waasteeg faan Sleeswich-Holstian tu maagin. Mejer teeknet tau koorden, Nuurdfresklun uun't juar 1240 an uun't juar 1634.
1652 ded Caspar Danckwerth sin werk Neue Landesbeschreibung der zwei Herzogtümer Schleswig und Holstein ütj. At buk hed 40 lunkoorden an steedkoorden faan Mejer. Dön miast faan Mejer sin koorden wurd faan a breler Mathias Petersen an Nicolaus Petersen konstlerisk turochtmaaget an faan a breler Andreas an Christian Lorenzen uun kööberplaaden steet.
Siziilien
Siziilien as en eilun uun't Madlunsia an tuup mä hög letjer eilunen trinjam ian faan 20 regiuunen uun Itaalien.
Minsk (stääd)
Minsk (🇧🇶, 🇷🇺) as det hoodstääd an mä 1,83 miljuun iinwenern uk det gratst stääd faan Witjruslun.
Siziilien
Geografii
Di Ätna Berag, en bekäänden ialberag, leit uun a nuurduast faan't regiuun.
Minsk (stääd)
Stääddialen
Minsk as 348,45 km² grat an hää njüügen stääddialen:
Siziilien
Stääden
Dön tjiin gratst stääden uun't regiuun san:
Iindialang faan Ferwaltang
Üüb Siziilien lei sääks prowinsen an trii metropolitanstääden mä 390 gemeenen uun't gehial.
Navassa
Navassa (ENS Navassa Island,, kreool: Lanavaz of Lavsh) as en ünbewenet eilun uun't Kariibisk Sia. Hat leit tesken Haiti an Jamaika an hiart tu a Ferianagt Stooten. Oober uk Haiti wal det eilun hal haa, auer Navassa geoloogisk sen tu't eilun Hispaniola hiart.
Sääkshuk
Bereegnangen
Hü a miaten mäenööder tuuphinge, hää tuiarst Euklid uun sin buk A elementen beskrewen. Detdiar buk hää uk en grat rol spelet för Hans Momsen faan Foortuft.
Olympisk Spalen
A Olympisk Spalen san en nööm för a „Olympisk Somerspalen“ an a „Olympisk Wonterspalen“. Diarbi gongt det am en wäädstridj uun flook sportoorten. Hi woort faan't „Internatjunaal Olympisk Komitee“ (IOC) organisiaret. Det tidj faan a spalen het „Olympiade“ (olymbiada ολυμπιάδα).
Nordfriisk Instituut
Dat Nuurdfriisk Instituut seet ön Bräist. Hat es 1964 fan di Friisk Menerhair bigent uuren, en dit skul en weetenskepelk fundiaret Stair wiis, hur ali Friisen hengung ken.
Anguilla
Anguilla (spoonsk för "ial") as en "eilun auer a winj" faan a Letj Antilen uun a Kariibik. Tuup mä hög ööder ünbewenet eilunen as Anguilla en bütjenlun faan't Ferianagt Könangrik.
Nordfriisk Instituut
Dit diar Instituut es fan nemen ofhengig. Et fo sin Jil fan biiring, di Deensk en di Dütsk Sir.
Anguilla
Indialang faan Ferwaltang
At lun hää 14 distrikten.
Nordfriisk Instituut
Di Sen fan't Instituut
Di Āpgaawen fan di diar Lir sen:
Gangdong (Steedkreis)
De Gangdong Steedkreis (üüb Hangeul: 강동구, üüb Hanja: 江東區 Gangdong-gu of "Struum-Uast-Steedkreis") as een faan a steedkreiser uun Seoul, Süüdkorea. A steedkreis leit uun a uast faan't steed. Det hee 440.390 lidj (2019).
Nordfriisk Instituut
Di Sen fan't Instituut
Dat Nordfriisk Instituut heer en gurt Bokerii, hur em ual en nii Friisk Boker önluki en somtirs uk mefo ken.
Töhopaarber
Dat Nuurdfriisk Instituut aarbert me di üđer Iinrochtingen töhop, wat fuar di Friisk Spraaken en Kultuur diar sen, sa üs:
Peshkopi (Steed)
Peshkopi as en steed uun Albaanien. At steed leit uun a nuurduast faan’t lun. Det hee 13.251 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Dibër Regiuun.
Lubombo (Regiuun)
Lubombo (üüb Swaasi: eLubonjeni) as en regiuun faan Eswatini. At regiuun leit uun a uast faan’t lun. Det hee 207.731 lidj (2007). At hoodsteed as Siteki.
Ca Mau
Ca Mau as en stää önj e Prowins Ca Mau, Vietnam. Jü stää heet 203.988 inboogere (2009).
Andhra Pradesh
Indialing faan Ferwalting
Andhra Pradesh hee tretanj distrikten.
Durrës (Steed)
Durrës as en steed uun Albaanien. At steed leit uun a uast faan't lun. Det hee 113.249 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Durrës Regiuun.
Peter Klint
Peter Klint (* 11.11.1971 ön Weesterlön'/Söl') es en dütsk Konstmaaler.
Sin Wai
Sent dit Jen fan di Tachentiger Jaaren maalet Klint Skelter. Sent 2001 maaket hi niin üđer Aarber muar. Miisttirs maalet he figuratiif of teeknet minimalistisch - aaftinoch nemt hi kraftfoli Klöören, en di miist Skelter sen ek olter gurt. Di Aarbern fan Klint weegi aaftinoch iinfachi Bigeewenhairen, wat he me sin faini Ironii karikiaret.
Iin ön dit "Neue Sylt Lexikon" (Wachholtz Verlag, Neumünster 2007), wat dit Nordfriisk Instituut ütdönen heer, es Peter Klint uk tö finj.
Ön Juni 2010 es Peter Klint me sin Familii weđer tö Söl' kemen. Ja haa en Hüs ütbecht, wat nü üs Atelier Klint en Plaats es, hur Könstlern fan ali Lönen jam raaki.
Jenstrekteekni achter Törööpin
Bi di Konstauktion Einstrichzeichnen auf Zuruf aarbert di Könstler me di Bisjukers töhop. Di sii diarbi wunerk Uurter, en dit teeknet Peter Klint ön jen Strek. Dit diari es gans gur, wan em ön en gans ain Skelt haa maat, en miisttirs es dit uk mal spaasig.
Niigen fan des "Jenstrekteekningen" kür em ön di Ziegel 11 biluki, dat "Hamburger Jahrbuch für Literatur" (Dölling und Galitz Verlag, Hamburg 2008).
Ön Detsembermuun fan 2009 es ön Hamborig en Benefizevent wesen, hurfuar di jerst Böörföger fan Hamborig, Ole von Beust, di Sjutsherskep önnemen hee. Diarbi heer Klint Jenstrekteekningen maaket, dat dit Jil diarfan hentö di "Sylter Rehabilitationsklinik für Familien mit einem krebskranken Kind" ön Woningstair giar.
Ön di Maimuun fan 2009 wiar uk Jenstrekteekning, en dit wiar bi di "Lung Nacht aur di Museen" ön't Altonaer Museum ön Hamborig.
Natwarken fuar Könstlers
Ön di Uurs fan 2006 heer Peter Klint Könstlers töhop braacht, hoken Stuckisten jit. Di diar Ker kumt fan ali Lönen en wel wat fuar delings figuratiif Maalerii dö. Ön di Oktoober fan't salev Jaar waar Klint sin Skeltern weeget, üs di The Triumph Of Stuckism iin ön di Liverpool John Moores University biluket uur kür, hur uk di Skelter fan üđer Stukisten bi wiar.
Ön di Somer fan 2007 heer di Könstler en Konglomeraat ütröpen. Di diar 30 Meföligster keem fan Dütsklön, Österreich, Belgien, di Neederlönen, Engilön, di USA und Austraalien. Diarfan sen da Ütstelingen kemen, hur alis töhop 16 Könstlers fan 4 Lönen diilnemen haa. Dit diari wiar ön September en November fan 2007 ön Kiel, Hamborig en Krefeld. Di leest Ütsteling fan't Konglomeraat wiar ön Köln, en dit wiar ön di Februwaari fan 2008.
Ön 2009 röp Klint Lir fan Hamborig en Sleeswig-Holstiin fuar en Kerprojekt töhop. Fan di diar NordStart sen tau thematisiareti Kerütstelingen kemen: Di jerst wiar ön Hamborig, Galerii "xpon-art" en diar es uk wat Söl'ring sjungen uuren. Di taust en leest Ütsteling wiar iin ön di "Bürgergalerie Neumünster".
Kompleks taal
Kompleks taalen (mengde \mathbb C) san bütj a reel taalen uk jodiaren, diar dü ei üüb en taalstrual wise könst.
Uun det mengde faan a reel taalen jaft at nian liasang för x uun det liknang x^2 + 1 = 0. Üüs skrääpreegner sait 'error', wan wi liase wel.
Diaram as det nuadag, en nei taal iintufeeren, det imagineer taal \mathrm i mä det eegenskap. Det taal \mathrm i het uk imagineer ianhaid.
Uftäälen
Jüst so gongt det uftäälen faan z_1 maner z_2:
Moolnemen
Bi't moolnemen faan tau kompleks taalen z_1 an z_2 skel dü beaachte:
Dialen
Bi't dialen faan en kompleks taal z_1 troch z_2 skel dü di bröök iarst ütjwidje mä det konjugiaret kompleks taal faan di dialer:. Sodenang woort di dialer reel (an as jüst det kwadroot faan c an d):
Manzini (Regiuun)
Manzini (üüb Swaasi: kaManzini) as en regiuun faan Eswatini. At regiuun leit uun uun a maden an waast faan’t lun. Det hee 319.530 lidj (2007). At hoodsteed as Manzini.
Pualmer
Onerfamilin
efter: Conny B. Asmussen, John Dransfield, Vinnie Deickmann, Anders S. Barfod, Jean-Christophe Pintaud, William J. Baker: A new subfamily classification of the palm family (Arecaceae): evidence from plastid DNA phylogeny. Botanical Journal of the Linnean Society. Band 151, 2006, S. 15-38.
Pualemplaanten
Pualemplaanten (Arecales) san en order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä tau plaantenfamilin.
Elbasan (Steed)
Elbasan as en steed uun Albaanien. At steed leit uun a maden faan't lun. Det hee 78.703 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Elbasan Regiuun.
Montserrat
Montserrat as en eilun uun a Kariibik an hiart tu a Letj Antilen. Hat as en bütjenlun faan't Ferianagt Könangrik.
Newark
Newark [] (uk Milford of Youngs Point ) as det gratst stääd uun di stoot New Jersey uun Ameerikoo mä 277.140 iinwenern (Stant: April 2010).
Feer
Geografii
Feer leit tu’t süüduasten faan Sal, tu’t uasten faan Oomrem an tu’t nuurden faan a Haligen. Det as det füftgratst eilun uun Tjiisklun an naistgratst eilun uun det tjiisk dial faan a Nuurdsia.
Histoore
Ap tu 1864 hiart Waasterlunfeer tu Denemark an Uasterlunfeer tu Sleeswich.
Imereetien (Regiuun)
Det Imereetien Regiuun (üüb Georgisk: იმერეთის მხარე Imeretis Mchare [imɛrɛtʰis mxarɛ]) as ian faan dön njüügen regiuunen faan Georgien. Uun a nuurd leit det Ratscha-Letschchumi an Liager Swaneetien Regiuun, uun a uast det Baner Kartlien Regiuun, uun a süüduast det Samts'che-Dschawacheetien Regiuun, uun a süüdwaast det Guurien Regiuun an uun a waast det Mingreelien an Boower Swaneetien Regiuun. Det hee 533.906 lidj (2014). At hoodsteed faan’t regiuun as Kutaisi.
De nuurduastelk dial faan Imereetien as dial faan Süüdoseetien. Det regiuun hee ham 1990 faan Georgien ufspleden an schocht ham salew üs suwereenen stoot.
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee elwen munisipaliteeten an ian steed (Kutaisi).
A munisipaliteeten san:
Siziliaans spriak
Siziliaans (aanj nööm: Sicilianu, itajeensk: Lingua siciliana) as en itajeensk spriak an hiart tu't Süüditajeensk. Hat woort faan amanbi 5 miljuun minsken snaaket, ei bluas üüb Siziilien, man uk uun Apuulien, Kalaabrien an Kampaanien.
Eilunen auer a winj
Eilunen auer a winj het a nuurdelk Letj Antilen.
Ruunenstian
Ruunenstianer san miast huuchkaant apsteld stianer, huar ruuneniinskraften üüb san. Jo san uun't nuurdisk iisentidj bit tu't wikingertidj maaget wurden mä fertelangen faan stolt wikingern.
1956
1956 wiar det seeks-an-föftigst juar faan det 20. juarhunert. At juar wiar en skregeljuar an begand mä’n Söndai uun de Gregoriaans kalender.
Región del Bío-Bío
Bío-Bío (uk Biobío) as det VIII. Regiuun faan Chiile. Hör hoodstääd as Concepción.
Lékoumou Department
Det Lékoumou Department (üüb Fraansöösk: Département de la Lékoumou) as en department uun de aafrikoons stoot det Republiik Kongo. At department leit uun a süüd faan’t lun. Uun a nuurd leit Gabuun, uun a nuurduast det Plateaux Department, uun a süüduast det Pool Department, uun a süüd det Bouenza Department an uun a waast det Niari Department. Det hee 96.393 lidj (2007). At hoodsteed as Sibiti.
Indialing faan Ferwalting
At department hee fiiw distrikten:
Rebhanen
A Rebhanen (Perdix) san en skööl faan Fögler, huar't man trii slacher faan jaft. Jo hiar tu't famile faan a Fasaanen (Phasianidae).
Hhohho (Regiuun)
Indialing faan Ferwalting
Det Hhohho Regiuun hee 14 kreiser: Hhukwini, Lobamba, Madlangempisi, Maphalaleni, Mayiwane, Mbabane East, Mbabane West, Mhlangatane, Motjane, Ndzingeni, Nkhaba, Ntfonjeni, Piggs Peak, Timpisini,
Naatronbaas
Naatronbaas as uun weeder apliaset Naatriumhüdroksiid (NaOH). Son liasang as baasisk.
Natriumhüdroksiid liaset ham gud uun weeder ap. Hat woort tu redin brükt, koon oober hidj an uug uungrip.
Gangnam (Steedkreis)
De Gangnam Steedkreis (üüb Hangeul: 강남구, üüb Hanja: 江南區 Gangnam-gu of "Struum-Süüd-Steedkreis") as een faan a steedkreiser uun Seoul, Süüdkorea. A steedkreis leit uun a süüduast faan't steed. Det hee 550.209 lidj (2019).
1954
1954 wiar det fjauer-an-föftigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender.
Ettlingen
Ettlingen as en stääd uun det sjiisk bundeslun Baden-Württemberg. Det stääd hää 39.373 iinwenern (2019).
Sasterstääden
An do haa uk noch enkelt stääddialen sasterstääden:
Lutz Görgens
Dr. Lutz Hermann Görgens (* 10. September 1951 uun Düsseldorf) as en diplomaat an sant 2014 ambasadöör uun a Kariibik.
Wikinger
Wikingern san en skööl faan nuurdgermaans an baltisk fulken, diar bi Nuurd- an Uastsia lewet haa.
Di ütjdruk wikingern ment oober miast ei jo lidj, diar üs büüren of faskern lewet haa, man iarer jodiar miast jong maaner, diar uun a juaren 775 bit 1050 (at wikingertidj) tu sia foor an küstenstääden auerfool. Wan jo do en wasen rikdum tuupruuwet hed, kaam jo miast weder tüs an lewet uun frees. Faan sok minsken fertel jo ual nuurdisk sagas an a ruunenstianer. Öödern küd jo oober ei weder tu det leewent uun ääg wene, an mä jo wul do aran uk näämen muar wat tu dun haa.
Ruunenstian
Üüb di Tirsted-Stian woort faan det leewent faan en stolten wikinger ferteld, di üs rik maan weder tüs kaam. Det ualnuurdisk wurd viking ment so föl üs en loong skapsrais, man en wikinger wiar en stolten stridjer, diar föl belewet hed an rik weder tüs kaam. <div style="clear:left;" /div>
North Carolina
North Carolina [ˌnɔɹθ kɛɹəˈlaɪnə] as en diiljstoot foon da Feriind Stoote. E diiljstoot läit önj't söödååsten foon't lönj. Dåt heet 10.488.084 manschne (2019). E hoodstää foon e diiljstoot as Raleigh.
Geografii
E Appalachen lade önj't weesten foon e diiljstoot.
Stääse
Da tiin grutst stääse önj e diiljstoot san:
Counties
North Carolina heet 100 counties: Kiik uk deer: List foon counties önj North Carolina
Anatoli Solowjanenko
Anatoli Solowjanenko (25. September 1932 uun Donetsk, Sowjetunion; † 29. Jüüle 1999 uun Kozin, Ukraine) wiar en schongster.
Gangseo (Steedkreis)
De Gangseo Steedkreis (üüb Hangeul: 강서구, üüb Hanja: 江西區 Gangseo-gu of "Struum-Waast-Steedkreis") as een faan a steedkreiser uun Seoul, Süüdkorea. A steedkreis leit uun a waast faan't steed. Det hee 598.273 lidj (2019).
Fier (Steed)
Fier as en steed uun Albaanien. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 55.845 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Fier Regiuun.
Lesebouk foar Seelterlound
Önjt iir 1953 ferschind en fersäk Hermann Janssen (1888-1971) önj en regionool blees. Önj di artiikel frååged hi än schak tääle eefter ham. Deerüt önjtstöö dåt Lesebouk foar Seelterlound dåt bit tu 1965 möre maårbere hädj heet.
Bad Rappenau
Bad Rappenau as en stää önj dåt tjüsch bundeslönj Baden-Würtembärj. Jü stää heet 21.557 inboogere (2019).
Rochthuk
En rochthuk as uk en paraleelogram, nemelk ian mä rocht winkler, en "likwinklag paraleelogram". En rochthuk as uk en trapeets, nemelk ian mä paraleel sidjen. En rochthuk woort tu en kwadroot, wan aal a sidjen likelung san, en "liksidjag rochthuk"
Eegenskapen
Uun arke rochthuk täält:
Gulen Rochthuk
Bi en Gulen Rochthuk ferhual a sidjen jo tuenööder:
Dü könst ütjreegne, hüfölse linger det linger sidj as:
1,618... as det "Gulen Taal". Det Gulen Rochthuk stäänt uun a konst för harmonii.
PH wäärs
A pH wäärs as en miat diarför, of en liasang sür of baasisk as.
Di nööm komt faan't latiinsk uf an stäänt för:  p otentia H ydrogenii (= määcht faan weederstoof).
Bestemang
Di pH wäärs as di negatiif 10er logarithmus faan a weederstoof-ionen-aktiwiteet:
Uun liasangen as di pH wäärs di negatiif 10er logarithmus faan det konsentratsion c faan a Oxoniumionen (H3O+) uun mol per liter:
Arunachal Pradesh
Arunachal Pradesh (üüb Hindi: अरुणाचल प्रदेश, Aruṇācal Pradeś [ʌruˈɳɑːʧʌl prʌˈdeːɕ]) as en bundesstoot faan Inje. A bundesstoot leit uun a nuurduast faan't lun. Hi hee 1.383.727 lidj (2011). At hoodsteed as Itanagar.
Algebra
Algebra as ian fääk faan a matematiik. Hat befaadet ham mä a reegeln för't reegnin. Fölen kään algebra üs "reegnin mä buksteewen".
Began
At algebra as faan Diophantos faan Alexandria grünjlaanj wurden. Hi hää irgentwan tesken 100 f.Kr. an 350 efter Krast lewet. Sin werk Arithmetica as 13 binj stark an det äälst, diar ham mä algebra befaadet.
Det wurd komt faan al-ǧabr (araabisk: „ütjfal“/„iinracht“)
Uun't algebra gongt det am reegeln, hü am mä natüürelk taalen, hial taalen, ratjunaal taalen an reel taalen reegent. An do wiset at algebra reegeln, hü am matemaatisk liknangen liaset.
Kim Il-sung
Kim Il-sung (15. Mei 1912 – 8. Jüüle 1994) wiar di 1. president faan Nuurdkorea.
Panama
Panama (spoonsk Panamá) as en lun uun Madel-Ameerikoo, uun't waasten leit Costa Rica an uun't uasten Kolumbien. Di Panamakanaal lääpt swäärs troch't lun an ferbanjt at Kariibisk Sia uun't nuurden mä a Pasiifik uun't süüden.
Indialang faan Ferwaltang
At lun hää njüügen prowinsen an sjauer teritoorien.