cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agadir
Agadir (tamazight: ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ, ) as en huuwenstääd bi a Atlantik uun't süüdelk Marokko. Agadir as hoodstääd faan't prefektuur Agadir-Ida ou Tanane, an uk faan't hialer regiuun Souss-Massa.
Boas
A Boas (Boidae) san en famile faan Slaanger (Serpentes). Tu detdiar famile hiar böös grat slaanger. Jo san ei giftag, oober wirge hör oofern. Diar hiar 14 familin mä 63 slacher tu.
Philipp Melanchthon
Philipp Melanchthon (faan Ualgreks: μέλᾱς jonk of suart an χθών eerd of grünj, rocht Philipp Schwartzerdt; * 16. Febrewoore 1497 uun Bretten; † 19. April 1560 uun Wittenberg) wiar en tjiisk humanist an reformaatoor. Hi wiar bitu faan Martin Luther en wichtig kreeft faan det tjiisk an europeeisk sarkenpoliitisk Reformatschuun an wurd uk „Praeceptor Germaniae“ (liarer faan Tjiisklun) neemd.
Leewent
Hi wiar dring faan en bekäänd woopensmas an gratnefe faan a humanist Johannes Reuchlin. Hi ging tu skuul uun Bretten, Pforzheim, Heidelberg an Tübingen. 1518 wurd hi prufesor för det Greks uun det Uniwersiteet Wittenberg. Oner a iinflööd faan Luther wurd hi bal för't Reformatschuun wonen, wat hi publisistisk diarför snaaket.
Metropoolregiuun Madelsjiisklun
At Metropoolregiuun Madelsjiisklun as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat leit uun Saksen-Anhalt, Saksen an Tüüringen.
At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin auer a grensen faan bundeslunen henwech. Uun diheer faal san trii lunen bedialagt.
Hingstantiloopen
Hingstantiloopen (Hippotragus) san en skööl faan Hurndiarten (Bovidae) uun Afrikoo mä trii slacher. Ään diarfaan as al ütjstürwen.
Charles de Gaulle
Charles André Joseph Marie de Gaulle ([ʃaʁl də ɡol]; * 22. Nofember 1890 uun Lille, Département Nord; † 9. Nofember 1970 uun Colombey-les-Deux-Églises, Département Haute-Marne) wiar en fraansöösken generaal an poliitiker an faan 1959 tu 1969 president faan Frankrik an kofürst faan Andora. Al faan 1944 bit 1946 wiar'er president faan't prowisoorisk regiarang.
Meeden
Meeden as en föörgung, am en füsikaalisk grate en iandüüdagen wäärs tu dun. För arke füsikaalisk grate woort en ianhaid brükt.
Uun a füsiik woort daalang det ianhaidelk SI-süsteem mä a grünjmiaten Meeter, Kilogram an Sekund, Ampere, Kelvin, Mol an Candela brükt. Man uun a USA hual jo daalang noch bi ual miaten fääst.
Yobe (Bundesstoot)
De Yobe Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 3.649.600 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Damaturu.
Tsedreelen
Tsedreelen (Cedrela) san en plaantenskööl uun det famile faan a Mahagooniplaanten (Meliaceae).
Uasthualewkuugel
A Uasthualewkuugel as det heleft faan a eerd, wat uun a uast faan a nulmeridiaan an uun a waast faan de 180. meridiaan leit. Uun a jinsats tu a Nuurdhualewkuugel an a Süüdhualewkuugel as at laag faan detheer dial ei faan't eerdgeometrii föörden, man faan en internatschunaal ufmaaging uun't juar 1884 feestlaanjen. Uun deheer hualewkuugel lei Euroopa, Aasien, Aafrika an Antarktikaa.
Meghna
At Meghna (Bengaals: মেঘনা ) as en struum faan en grater struumsüsteem, huar uk Ganges an Brahmaputra tu hiar, uun Bangladesch an Nuurduastindien.
At Boower Meghna ferianagt ham mä't Padma tu't Oner Meghna, an lääpt do bi Chittagong ütj uun a Golf faan Bengaalen. Diar as hat di weederrikst struum faan Aasien.
Waasthualewkuugel
A Waasthualewkuugel as det heleft faan a eerd, wat uun a waast faan a nulmeridiaan an uun a uast faan de 180. meridiaan leit. Uun a jinsats tu a Nuurdhualewkuugel an a Süüdhualewkuugel as at laag faan detheer dial ei faan't eerdgeometrii föörden, man faan en internatschunaal ufmaaging uun't juar 1884 feestlaanjen. Uun deheer hualewkuugel lei Nuurd-Ameerika, Süüd-Ameerika an Antarktikaa.
Limborags
Limborags (aanj nööm Limbörgsj, Lèmbörgs, Plat) as en skööl faan süüdneederfrenkisk spriakwiisen uun't Prowins Limburg (Neederlunen), man uk diar auer henwech uun Belgien an Sjiisklun. Hat as gudkäänd efter't Europeesk Charta för a Regiunaal- an Manertaalspriaken.
Koord
[[Datei:Limburgisch.PNG|thumb|left|Widjer faadet Limborags spriakrüm mä
Yaiza
Yaiza as det süüdermiast faan a sööwen gemeenen üüb det Kanaarisk Eilun Lanzarote (Spoonien).
Saint John's (Antiigua an Barbuuda)
Histoore
At steed wurd 1632 grünjlaanjen.
Yaiza
Det gemeen lewet faan fräämenferkiar an winuunbau.
Saarpen
Iinwenertaalen faan 2007
Erlangen-Höchstadt (Lönjkris)
E Lönjkris Erlangen-Höchstadt (aw Bairisch: Landkroas Erlanga-Hächstadt) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Mittelfranken. Dåt heet 136.271 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Erlangen.
Lotos
A Lotosbluumen (Nelumbo) san en weederplaantenfamile (Nelumbonaceae), huar't man tau slacher faan jaft, ian uun Ameerikoo an ian uun Aasien. Faan bias slacher jaft at flook suurten, diar weltwidj ferkääft wurd.
Agadir-Ida ou Tanane
Agadir-Ida ou Tanane as en prefektuur (prowins) uun't süüdelk Marokko. Hat hiart tu't regiuun Souss-Massa (bit 2015: tu Souss-Massa-Draâ).
Hallsberg (Komuun)
Det Hallsberg Komuun (üüb Sweedsk: Hallsbergs kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 16.196 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Hallsberg.
Okapi
At Okapi (Okapia johnstoni) of uk Boskgiraf as en Paartuanet Klooksdiart (Artiodactyla) uun't famile faan a Girafen (Giraffidae). Uun detdiar famile jaft at man ään öödern slach, at eegentelk Giraf (Giraffa).
Okapis lewe uun a Troopenwalt faan Afrikoo.
Forchheim (Lönjkris)
E Lönjkris Forchheim (aw Bairisch: Landkroas Forchheim) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberfranken. Dåt heet 116.099 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Forchheim.
Peelekaanen
Peelekaanen (Pelecanidae, Pelecanus) san en famile an en skööl faan weederfögler (Aves) uun det order faan a Peelekaanfögler (Pelecaniformes).
Slacher
P. conspicillatus – P. crispus – P. erythrorhynchos – P. occidentalis – P. onocrotalus – P. philippensis – P. rufescens – P. thagus
Klangsbel/mo
Klangsbel (ap Tjüsch: Klanxbüll, ap Dånsch: Klangsbøl) as en gemiine önj e Kris Nordfraschlönj. Önj’t norden läit e gemiine Runees, önj’t ååsten Naischöspel, önj’t sööden Ämelsbel-Hoorbel än önj’t weesten lade Sal än Friedrich-Wilhelm-Lübke-Kuuch. Et heet 979 manschne (2019).
Histoori
Klangsbel wörd 1231 for di jarste keer önj dåt Waldemar-Jardbök nååmd. Di 1. önj e Ismoune 2008 wörd e gemiine diilj foont Åmt Söödtuner.
Politiik
E gemiine heet 11 sate önj’t gemiinefertreesing.
Tinajo
Tinajo as ian faan a sööwen gemeenen üüb det Kanaarisk Eilun Lanzarote (Spoonien).
Saarpen
Iinwenertaalen faan 2007.
Adaksantiloop
At Adaksantiloop of uk Mendesantiloop (Addax nasomaculatus) as en afrikoonsk antiloop, diar iar uun a hialer Sahara lewet hää. Daalang as hat knaap noch tu finjen. Hat as di iansagst slach uun det famile Addax.
Krasnogwardejskoje (Distrikt uun Adygeeja)
De Krasnogwardejskoje Distrikt (üüb Rüs: Красногварде́йский райо́н Krasnogvardéjskij rajón; üüb Adygeeisk: Красногвардейскэ къедзыгъо Krasnogvardyejske qyedzığo) as en distrikt uun't republiik Adygeeja, Rüslun. A distrikt leit uun a nuurd faan't republiik. Det hee 32.198 lidj (2021). At hoodsteed faan a distrikt as Krasnogwardejskoje.
Proteales
Proteales san en order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida). Diar hiar trii familin mä 82 sköölen an 1610 slacher tu.
Karlskoga (Komuun)
Det Karlskoga Komuun (üüb Sweedsk: Karlskoga kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a waast faan't prowins. Det hee 30.437 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Karlskoga.
Taraba (Bundesstoot)
De Taraba Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a uast faan't lun. Det hee 3.609.800 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Jalingo.
Baruch de Spinoza
Baruch de Spinoza (üub Hebreewsk: בָּרוּךְ שְׂפִּינוֹזָה Bārūḥ Spīnōzāh, üüb Portugiisk: Bento de Espinosa, üüb Latiinsk: Benedictus de Spinoza; * 24. Nofember 1632 uun Amsterdam; † 21. Febrewoore 1677 uun Den Haag) wiar en holuns filosoof, matemaatiker, an linsensliper ütj det ääder Apkleering. Hi wiar dring faan portugiisk iinwaanerern faan sefaardisk ufkemst.
Rochtkant
En Rochtkant of Kwāder es en geomeetrisk Grünjfiguur me Wan ali Kanten lik lung sen, da es di Rochtkant en Tiarling.
Di Noom kumt fan en Stiin, wat rochtkantig törochthaut es.
Kırıkkale (Prowins)
Det Kırıkkale Prowins (üüb Türkisk: Kırıkkale ili) as en prowins, wat uun det Madelanatoolien Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 283.017 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Kırıkkale.
Tías
Tías as ian faan a sööwen gemeenen üüb det Kanaarisk Eilun Lanzarote (Spoonien).
Saarpen
Iinwenertaalen faan 2007.
Kırıkkale (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Sokoto (Bundesstoot)
De Sokoto Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 6.391.000 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Sokoto.
Bohrium
Bohrium as en konstelk ütjwerket cheemisk element mä det ufkörtang Bh an det atoomnumer 107. Hat as en auergungsmetal uun det mangaanskööl. Di iarst nööm wiar Unnilseptium (Uns). Det elememt as näämd efter Niels Bohr.
Hällefors (Komuun)
Det Hällefors Komuun (üüb Sweedsk: Hällefors kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 6849 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Hällefors.
Kumla (Komuun)
Det Kumla Komuun (üüb Sweedsk: Kumla kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 22.144 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Kumla.
Somersankiar
At Somersankiar of Huuchsomer as en bejewenhaid, waan een faan a eerdpuuler sin maksimaal neeging tu a san hee. Det sket tausis uun't juar: iansis üüb a Nuurdhualewkuugel (20., 21. of 22. Jüüne) an iansis üüb a Süüdhualewkuugel (21. of 22. Deetsember). At somersankiar as at tidj, wan a san sin huuchst stant uun a hemel lingt an a dai det lingst periood faan daislaacht hee. Det as a began faan de astronoomisk somer.
Breiaapelplaanten
A Sapotaceae of uk Breiaapelplaanten san en famile faan plaanten uun det order faan a Ericales.
Buddhismus
A Buddhismus as ian faan dön grat wäältreligioonen. Det wurd faan Siddhartha Gautama (563 f.Kr.-483 f.Kr.) uun a nuurd faan Inje grünlaanjen. Uun a jinsats tu a Hinduismus an dön abrahamiitisk religioonen (d. h. Krastendoom, Juudendoom, Islam an ölern) betji a gluuwsatser faan dön miast buddhistisk liaren jo üüb amfangrik filosoofisk-loogisk auerleiingen, hü det uk uun de schineesk Daoismus an Konfusianismus a faal as. Uk as a Buddhismus nian eebenbaringsreligioon, betjocht ham do ei üüb en götelk skraft an hee uk nian sentraal liarinstans, wat dogmen feestsaat; at beteekning Buddhismus hee en widj spektrum faan apdaagingsfuarmen, wat faan filosoofisk liar auer kluasterweesen tu't folksfroomighaid ling.
At jaft trii hoodrachtingen faan Buddhismus:
A grünjlaagen faan Buddhismus san:
En wichtig buddhistisk tekst, de Paali-Kaanon (of a Tipiṭaka) wurd uursprüngelk üüb Paali skrewen.
Karboon (element)
Karboon (faan lat. carbō ,Holtkööl‘, of uk Köölstoof) as en cheemisk element mä det ufkörtang C an det atoomnumer 6.
Hat komt uun a natüür föör uun rian furem üs diamant of grafit, of uk cheemisk bünjen üs en karbiid, karbonaat, eerdööle, eerdgas of kööl. Karboon koon ham mä föl ööder cheemisk elementen ferbinj. Diarmä as hat uk det grünjlaag faan't labenen üüb a eerd.
Auderghem
Auderghem (üüb Fraansöösk) of Oudergem (üüb Neederluns) as en gemeend uun det Brüssel Regiuun uun Belgien. At gemeend leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 34.404 lidj (2021).
Lagos (Bundesstoot)
De Lagos Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 13.491.800 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Ikeja.
Geografii
Lagos as apdiald tu 20 local government areas (LGAs): Agege, Ajeromi-Ifelodun, Alimosho, Amuwo Odofin, Apapa, Badagry, Epe, Eti-Osa, Ibeju-Lekki, Ifako-Ijaye, Ikeja, Ikorodo, Kosofe, Lagos Island, Lagos Mainland, Mushin, Ojo, Oshodi-Isolo, Shomolu an Surulere. 16 diarfaan hiar tu't metropoolregiuun Lagos; tu't amlun hiar: Badagry, Epe, Ibeju-Lekki, Ikorodo.
Wontersankiar
At Wontersankiar as en bejewenhaid, waan een faan a eerdpuuler sin maksimaal neeging wech faan a san hee. Det sket tausis uun't juar: iansis üüb a Nuurdhualewkuugel (21. of 22. Deetsember) an iansis üüb a Süüdhualewkuugel (20., 21. of 22. Jüüne). At wontersankiar as at tidj, wan a san sin liichst stant uun a hemel hee an a dai det kurtst periood faan daislaacht hee. Det as a began faan de astronoomisk wonter.
Nasarawa (Bundesstoot)
De Nasarawa Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a maden faan't lun. Det hee 2.886.000 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Lafia.
Praakrit Spriiken
Dön Praakrit Spriiken san en skööl faan Indo-aarisk spriiken, wat faan det 6. juarhunert f.Kr. tu det 11. juarhunert uun a nuurd faan Inje spreegen wurd. A nööm faan't skööl kaam faan det Sanskrit wurd प्राकृत (prākṛta) of ünkultiwiaret (uun jinsats tu संस्कृत (saṃskṛta), wat kultiwiaret het.
A spriiken uun detheer skööl wiar:
Birmaans (Spriik)
Det Birmaans Spriik (üüb Birmaans: မြန်မာစာ mranma ca [mja˨ɴma˨sa˨]/[bəma˨sa˨] (skrewen spriik) of မြန်မာစကား mranma ca.ka: [mja˨ɴma˨səga˦]/[bəma˨səga˦] (spreegen spriik)) as det amtelk spriik uun Mjanmaar an wurt faan amanbi 35 miljuunen lidj spreegen. Uk wurt at spriik faan föl etnisk of spriikelk manerhaiden uun Mjanmaar üüs naistspriik bitu a mamenspriik brükt. Birmaans hiart tu dön Tibeeto-Birmaans Spriiken, wat dial faan dön Sinotibeetisk Spriiken san. At spriik hee sin aanj skraft, wat faan det indisk Braahmii Skraft kaam.
Det wurd "Birmaans Spriik" üüb birmaans uun birmaans skraft.
Nuurduast (CDC Distrikt uun Singapuur)
De Nuurduast Community Development Council (CDC) Distrikt (üüb Ingels: North East Community Development Council (CDC) District, üüb Schineesk: 东北社区发展理事会 Dōng Běi Shèqū Fāzhǎn Lǐshì Huì, üüb Malaiisk: Dewan Pengembangan Masyarakat Timur Laut) as een faan dön fiiw Community Development Council (CDC) distrikten uun a steedstoot Singapuur.
Iindialing faan Ferwalting
Det CDC hee trii Group Representation Constituencies (GRCs) an tau Single Member Constituencies (SMCs):
Weblinks
www.cdc.org.sg/northeast/
Kırklareli (Prowins)
Det Kırklareli Prowins (üüb Türkisk: Kırklareli ili) as en prowins, wat uun det Marmara Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 361.836 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Kırklareli.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Johann Christian Fabricius
mini|Johann Christian Fabricius
Mahagooniplaanten
Mahagooniplaanten (Meliaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Siapenbuumer (Sapindales). Diar hiar son 50 sköölen mä 1400 slacher tu. Jo lewe miast uun a troopen.
Johann Christian Fabricius
Johann Christian Fabricius (* 7. Janewoore 1745 uun Tondern (Schleswig); † 3. Maarts 1808 uun Kiel) wiar en bioloog, diar ham fööraal mä insekten befaadet hää.
Leewent
Johann Christian Fabricius hää faan 1762 bit 1764 uun Uppsala bi Carl von Linné studiaret. Diar hää hi Linné sin werken auer insekten widjer feerd, an hää för jodiar diarten en wedenskapelk iindialang ütjwerket.
1776 ging Fabricius tu Kiil üs profeser för wiartskap an natüürwedenskapen.
Mahagooniplaanten
Sköölen
Aglaia – Anthocarapa – Aphanamixis – Astrotrichilia – Azadirachta – Cabralea – Calodecaryia – Capuronianthus – Carapa – Cedrela – Chisocheton – Chukrasia – Cipadessa – Dysoxylum – Ekebergia – Entandrophragma – Guarea – Heynea – Heckeldora – Humbertioturraea – Khaya – Lansium – Lepidotrichilia – Lovoa – Malleastrum – Melia – Munronia – Naregamia – Neobeguea – Nymania – Owenia – Pseudobersama – Pseudocarapa – Pseudocedrela – Pterorhachis – Reinwardtiodendron – Ruagea – Sandoricum – Schmardaea – Soymida – Sphaerosacme – Swietenia – Synoum – Toona – Trichilia – Turraea – Turraeanthus – Vavaea – Walsura – Xylocarpus
Antiigua an Barbuuda/fe
Geografii
Antiigua an Barbuuda bestäänt ütj dön trii eilunen Antiigua, Barbuuda an Redonda, tup mä öler letj eilunen. Det as det fjuardgratst faan dön lunen uun det Letj Antilen. At lun as fiiwsis grater üüs at eilun Feer.
De huuchst ponkt uun't lun as Boggy Peak (402 m), wat uun a süüdwaast faan't eilun Antiigua stäänt.
Steeden
Dön fjauer gratst steeden uun't lun san:
Iindialing faan Ferwalting
Antiigua an Barbuuda hee seeks sarkspalen (üüb Ingels: Parishes, iantaal Parish) an tau ufhingig gebiiten (üüb Ingels: Dependencies; Barbuuda an Redonda):
Histoore
Antiigua an Barbuuda wiar en britisk kolonii. Det wiar faan 1958 tu 1962 dial faan det Waastindisk Föderatschuun. At lun wurd de 1. Nofember 1981 suwereen.
Politiik
Antiigua an Barbuuda as en konstituschunel monarchii. Det as sant de 1. Nofember 1981 lasmaat faan det Commonwealth of Nations.
Natern
A Natern (Colubridae) san en famile faan Slaanger (Serpentes). Diar hiar muar üs 2.000 slacher tu, det as muar üs a heleft faan aal a slaanger. Jo kem üüb a hialer welt föör, oober ei uun kuul regiuunen. Uun Madeleuroopa san't man sööwen slacher.
Onerfamilin
Ahaetuliinae – Colubrinae – Calamariinae – Dipsadinae – Grayiinae – Natricinae – Pseudoxenodontinae – Sibynophiinae
Jodiar onerfamilin wird dialwiis uk üs aanj familin uunsen: Calamariidae, Dipsadidae asw.
Swietenia
Swietenia as en plaantenskööl uun det famile faan a Mahagooniplaanten (Meliaceae). Diar jaft at trii slacher faan, diar huuchwäärdag holt leewre.
Wosponkt
A Wosponkt as en bejewenhaid, huar a san skiinboor auer a hemelsekwatoor leept an efter a nuurd gungt. Det sket de 20. Marts üüb a Nuurdhualewkuugel an twesken de 21. an 24. September üüb a Süüdhualewkuugel. A wosponkt as a began faan de astronoomisk wos.
Harewstponkt
A Harewstponkt as en bejewenhaid, huar a san skiinboor auer a hemelsekwatoor leept an efter a süüd gungt. Det sket twesken de 21. an 24. September üüb a Nuurdhualewkuugel an de 20. Marts üüb a Süüdhualewkuugel. A harewstponkt as a began faan de astronoomisk harewst.
Waastfeelisk
Waastfeelisk as en skööl faan plaatsjiisk spriakwiisen. Jo wurd fööraal uun Waastfaalen snaaket.
Koord
A waastfeelisk spriakwiisen san üüb det koord orangj uunmoolet (<9> bit <17>). Jo het enkelt: Efter süüdwaasten tu wurd neederfrenkisk spriakwiisen snaaket. Jo hiar al tu a Rheinisk weier.
Efter nuurden an uasten woort Uastfresk Plaatsjiisk (5), Oldenborags (4) an Hannoversk (18) Plaatsjiisk snaaket.
Groupe PSA
Di Groupe PSA (kuurt fuar Peugeot Société Anonyme) es en franzk Autofirma wesen, hur di Marken Citroën, DS, Opel, Peugeot en Vauxhall töjert haa.
Di 16. Januwaari fan 2021 waar en Fusioon me Fiat Chrysler Automobiles slööten, en nü jit dit di Stellantis-Konsern.
Republiik Irlöön
Et Republiik Irlöön (uwe Ingelsk: Republic of Ireland, uwe Irsk: Poblacht na hÉireann), is en löön öön't wästen foon Euroopa. Dat lait uwe et söödial foon't ailöön Irlöön; uwe et nöörddial foon't ailöön laid Nöördirlöön, wat tu't Ferianigt Käningrik hiirt. Öön't uusten lait ju Irsk Sii än öön't söö'en än wästen e Atlantik. Et löön heet 4.761.865 jude (2016). E häädstää foon't löön is Dublin.
Stäänge
Dä tiin grotste stäänge öön't löön sän:
Groupe PSA
Al ön di soowentiger Jaaren waar Firmen sa üs Simca, Talbot, Citroën aurnomen. Ön di tachentiger en niigentiger Jaaren waar töhop me Fiat Kraam- en uk Persoonenwainer üs Badge Engineering becht. Sent 2013 es fuar Fiat Toyota kemen.
Konsern
Aur di Firmen Citroën, DS Automobiles, Opel, Peugeot und Vauxhall hen heer di PSA-Konsern jit muar Firmen: Aur en Joint Venture me di gurt Spaarikas BNP Paribas heer PSA sent 2017 uk me di Finansiaringskas GM Financial tö dön.
Berchem-Sainte-Agathe
Berchem-Sainte-Agathe (üüb Fraansöösk) of Sint-Agatha-Berchem (üüb Neederluns) as en gemeend uun det Brüssel Regiuun uun Belgien. At gemeend leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 25.502 lidj (2021).
Arkansas Counties
List foon da 75 counties önj Arkansas:
Kroaatisk spriak
At kroaatisk spriak (kroatisk hrvatski jezik) as en slaawisk spriak an hiart tu di twiig faan't Süüdslaawisk. Hat as nai mä Bosnisk an Serbisk, an jo kem aaltumaal faan't Schtokaawisk uf. Jodiar spriaken wurd tuup uk Serbokroatisk näämd, an a spreegern kön jo onerenööder gud ferstun.
Spriakwiisen
Uk wan a serbokroaatisk spriaken aaltumaal faan't Schtokaawisk ufkem, so woort di ütjdruk Schtokaawisk (green) daalang bluas noch för ian kroaatisk spriakwiis brükt, diar uk uun Bosnien snaaket woort. Jo ööder kroaatisk spriakwiisen san Kaikaawisk (brons) an Tschakaawisk (blä).
Laxå (Komuun)
Det Laxå Komuun (üüb Sweedsk: Laxå kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 5582 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Laxå.
Etterbeek
Etterbeek as en gemeend uun det Brüssel Regiuun uun Belgien. At gemeend leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 48.473 lidj (2021).
Wiipern
Wiipern (Viperidae) san en famile faan Slaanger (Serpentes). Diar hiar muar üs 360 slacher tu. Jo san giftag, oober ei leewentsgefeerelk.
Geograafisk puul
En Geograafisk Puul as uun't geografii een faan tau ponkter faan en planeet, stäär of eenelk hemelskroop, huaruun sin dreiaaks troch sin fleek leept.
Metropoolregiuun Berlin-Brandenborag
At Hoodstäädregiuun Berlin-Brandenborag as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat amfaadet a lunen Berlin an Brandenborag.
At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin auer a grensen faan bundeslunen henwech. Uun diheer faal san tau lunen bedialagt.
Singhaleesk
Det Singhaleesk Spriik (üüb Singhaleesk සිංහල Siṁhala [ˈsiŋɦələ]) as ian faan dön Indo-aarisk spriiken, wat faan amanbi 16 miljuunen lidj uun Sri Lanka spreegen wurd. At spriik hee sin aanj skraft.
Niger (Bundesstoot)
De Niger Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a waast faan't lun. Det hee 6.783.300 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Minna.
Haría
Haría as ian faan a sööwen gemeenen üüb det Kanaarisk Eilun Lanzarote (Spoonien). Haría as at früchtboorst regiuun faan't eilun.
Calvados (Department)
Det Calvados Department [kalvados] as ian faan dön fiiw departmenten faan a Normandie uun Frankrik. At department leit uun a maden faan't regiuun. Det hee 692.932 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Caen.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Iindialing faan Ferwalting
At department hee fjauer arrondissementen:
Maraathii
Det Maraathii Spriik (üüb Maraathii: मराठी Marāṭhī [mə'ɾa:ʈʰi:]) as ian faan dön Indo-aarisk spriiken, wat faan 83 miljuunen lidj uun de bundesstoot Maharashtra uun Inje spreegen wurt. At spriik wurd uun Devanagari skrewen.
Evere
Evere as en gemeend uun det Brüssel Regiuun uun Belgien. At gemeend leit uun a nuurduast faan't regiuun. Det hee 42.656 lidj (2021).
Iraklio
Iraklio (üüb Greks: Ηράκλειο Irákleio [iˈraklio]) as de fjuardgratst steed uun Grekenlun. At steed leit bi a nuurdeeg faan't eilun Kreeta. Det hee 157.452 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Kreeta Regiuun.
Lekeberg (Komuun)
Det Lekeberg Komuun (üüb Sweedsk: Lekebergs kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 8603 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Fjugesta.
Massili
Di Massili as en struum uun Burkiina Faaso, di fööraal uun a rintidj faan April bit Oktuuber weeder feert. Hi lääpt iin uun di Witj Volta.
Lindesberg (Komuun)
Det Lindesberg Komuun (üüb Sweedsk: Lindesbergs kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 23.601 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Lindesberg.
Ogun (Bundesstoot)
De Ogun Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 6.379.500 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Abeokuta.
Citroën C-Zéro
Di Citroën C-Zéro (Of C-ZERO) es en mal litj Wain, wat di japānsk Firma Mitsubishi höör üttaacht heer en wat üs Badge Engineering uk fan di Citroën en Peugeot becht waar.
Di Öndreft waar fan 2013 ön uk iin ön di Citroën Berlingo iinbecht.
Technik
Di Maskiin heer en Kraft fan 49 kW en en Draikraft fan 200 Nm. Di Lithium-Ioonen-Baterii heer en Kapatsiteet fan 16,5 kWh, hurfan ombi 14,5 kWh fuar tö köör nomen uur ken. Di Laapwai es twesken 130 en 160 km. Des Öndreft waar fan 2013 ön uk iin ön di Citroën Berlingo II électrique iinbecht.
2020 uur di C-Zéro jit me 14,5 kWh-Baterii en 100 km Laapwai eeđer WLTP fuar en bet aur 21.000 € önböören. Fuar 100 km skel 17 kWh nöörig wiis.
Hassium
Hassium as en konstelk ütjwerket cheemisk element mä det ufkörtang Hs an det atoomnumer 108. Hat as en auergungsmetal uun't iisenskööl. Di iarst nööm wiar Unniloctium (Uno).
Arganbuum
A Arganbuum (Argania spinosa of Sideroxylon spinosum) as di iansagst plaantenslach uun det skööl Argania, an hiart tu't famile faan a Breiaapelplaanten (Sapotaceae). Hi wääkst uun't süüdelk Marokko. Faan sin früchten woort arganööle maaget.
Ganshoren
Ganshoren as en gemeend uun det Brüssel Regiuun uun Belgien. At gemeend leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 25.234 lidj (2021).
Ondo (Bundesstoot)
De Ondo Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 5.316.600 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Akure.
Doudodo
Di Doudodo (Doubodo?) as en struum uun Burkiina Faaso. Widjer boowen het hi Kpontiangou. Hi lääpt mä di Moribonga tuup iin uun di Arli Struum.
Luke uk diar
geonames.org
San Bartolomé (Lanzarote)
San Bartolomé as ian faan a sööwen gemeenen üüb't Kanaarisk Eilun Lanzarote (Spoonien). Hat leit uun a maden faan't eilun.
Saarpen
Iinwenertaalen faan 2012.
Låålönj/mo
Låålönj (ap Tjüsch än Dånsch: Ladelund) as en gemiine önj e Kris Nordfraschlönj. Önj’t norden läit Dånmark, önj’t ååsten lade e Kris Schleswig-Flensborj än e gemiine Braamstäälönj, önj’t sööden läit Åktoorp, önj’t söödweesten än önj’t weesten Weestre. Et heet 1334 manschne (2019).
Geografii
E gemiine läit önj e Kårhiird.
Histoori
Låålönj wörd 1352 for di jarste keer nååmd. Di 1. önj e Ismoune 2008 wörd e gemiine diilj foont Åmt Söödtuner.
Politiik
E gemiine heet 13 sate önj’t gemiinefertreesing.
Stääraapelbuum
A Stääraapelbuum (Chrysophyllum cainito) as en buum uun det famile faan a Breiaapelplaanten (Sapotaceae). Hi wääkst uun Madelameerikoo an uun a Kariibik. Sin früchten kön eden wurd.
Ljusnarsberg (Komuun)
Det Ljusnarsberg Komuun (üüb Sweedsk: Ljusnarsbergs kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 4604 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Kopparberg.
Forest (Belgien)
Forest (üüb Fraansöösk) of Vorst (üüb Neederluns) as en gemeend uun det Brüssel Regiuun uun Belgien. At gemeend leit uun a süüdwaast faan't regiuun. Det hee 56.581 lidj (2021).
Wales/hf
Wales (uwe Waliisisk: Cymru) is en löön öön't nöördwästen foon Euroopa. Et löön is dial foon dat Ferianigt Käningrik. Dat lait öön't wästen foon't ailöön Grotbritanien. Dat heet 3.152.879 jude (2019). E häädstää foon't löön is Cardiff.
Stäänge
De tiin grotste stäänge öön't löön sän:
Nora (Komuun)
Det Nora Komuun (üüb Sweedsk: Nora kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 10.721 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Nora.
Kırşehir (Prowins)
Det Kırşehir Prowins (üüb Türkisk: Kırşehir ili) as en prowins, wat uun det Madelanatoolien Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 242.938 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Kırşehir.
Könangsboa
At Könangsboa (Boa constrictor) as en slach faan Slaanger (Serpentes) uun det famile Boidae.
Kırşehir (Prowins)
Geografii
At prowins leit uun det Kapadookien lunskap.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Pythons
A Pythons (Pythonidae) san en famile faan Slaanger (Serpentes). Diar hiar tjiin sköölen mä 38 slacher tu.
Komi (Republiik)
Det Komi Republiik (üüb Rüs: Респу́блика Ко́ми Respúblika Kómi, üüb Komi: Коми Республика Komi Respublika) as en autonoom republiik faan Ruslun. Det hee 830.235 lidj (2019). At hoodsteed faan’t republiik as Syktywkar.
Geografii
At republiik leit uun de bütjerst nuurduast faan Euroopa. De Arktisk Kreis leit uun a nuurd faan't republiik.
Lunskap
At lunskap as för't miast plaat, man uun a uast lei dön Uraal Berger. Uun a berger lei dön Manpupunjor-felsen, wat sööwen felspiiler ütj glamerskiifer san. At republiik hee föl uurwalten, wat sant 1995 UNESCO-Wäältnatüürarew san. Muar üüs 70% faan't republiik as walt an amanbi 15% as muur.
Moribonga
Di Moribonga as en struum uun Burkiina Faaso. Hi lääpt mä di Doudodo tuup iin uun di Arli Struum.
Komi (Republiik)
Lunskap
Dön wichtigst struumer san a Petschora an uk de Wytschegda, wat en bistruum faan de Nuurdelk Dwina as. De Petschora hee sin hood nai bi't uastgrens faan't republiik an leept iin uun a waast an nuurd, troch det Archangelsk Prowins iin uun det Petschora Sia. De Wytschega hee sin hood uun a uast faan't republiik, nai bi de Petschora, an leept do iin uun a waast iin uun det Archangelsk Prowins. At jaft uk föl sian, diarmad san de Sindorskoje an de Jam.
Moribonga
Luke uk diar
geonames.org
Komi (Republiik)
Kliima
A somern uun't republiik san kurt, man temelk warem. Wontern san lung an kul.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't republiik san:
Befölkring
Efter det folksteeling faan 2010 uun Rüslun san 65,1% faan a lidj uun't republiik Rüsen, an 23,7% san Komi.
Freising (Lönjkris)
E Lönjkris Freising (aw Bairisch: Landkroas Freising) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberbayern. Dåt heet 179.116 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Freising.
Bosnisk spriak
At bosnisk spriak (bosanski jezik / босански језик) as en slaawisk spriak an hiart tu a süüdslaawisk twiig. Hat as nai mä Kroatisk an Serbisk.
Balsambuumer
Balsambuumer (Burseraceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Siapenbuumer (Sapindales). Diar hiar uk Myrrhe (Commiphora myrrha) an Weihrauch (Boswellia sacra) tu.
São Miguel
São Miguel ([sɐ̃u miˈɡɛɫ]) as det gratst eilun faan a Atsooren. Det as ian faan a eilunen uun a uast faan't skööl. At hoodsteed faan't eilun as Ponta Delgada.
Ixelles
Ixelles (üüb Fraansöösk) of Elsene (üüb Neederluns) as en gemeend uun det Brüssel Regiuun uun Belgien. At gemeend leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 87.632 lidj (2021).
Tuineje
Tuineje as ian faan a sääks gemeenen üüb det Kanaarisk Eilun Fuerteventura (Spoonien).
Port of Spain
Port of Spain (üüb Spaans: Puerto España) as at hoodsteed faan Trinidad an Tobaago. At steed leit uun a nuurdwaast faan't eilun Trinidad. Det hee 37.074 lidj (2011).
Tuineje
Saarpen
Iinwenertaalen faan 2011.
Freyung-Grafenau (Lönjkris)
E Lönjkris Freyung-Grafenau (aw Bairisch: Landkroas Freyung-Grafenau) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Niederbayern. Dåt heet 78.355 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Freyung.
René Descartes
René Descartes [ʁəˈne deˈkaʁt] (üüb Latiinsk: Renatus Cartesius; * 31. Marts 1596 uun La Haye en Touraine; † 11. Febrewoore 1650 uun Stockholm) wiar en fransöösk filosoof, matemaatiker an natüürwedenskapsmaan. Hi wiar begrünjiger faan det ääder neitidjelk Ratschunalismus.
Leewent
René Descartes wurd uun La Haye uun Touraine bäären. Hi wiar dring faan en parlamentsriad, Joachim Descartes. Hi kaam uun det aachst juar iin uun det Jesuitenkolegium bi La Flèche, huar hi ham uun’t matematiik ütjteeknet. Am erfaaringen tu saamlin, naam hi, uun’t ääler faan ian-an-twuntig, krichstiinst an maaget oner Moritz faan Oraanien an Johann T’Serclaes faan Tilly krichstööger uun Holun an Tjiisklun mä, naam uun a Slacht bi de Witj Berig (8. Nofember 1620) oner de Graaf faan Buquoy jin a Böömen dial an oner desalew herfeerer uun Ungarn jin a Türken streed. Hi befaadet ham uun’t stalen iiwrigst mä wedenskapelk werk an sin iarst werk De Musica wurd föör Breda uun Holun skrewen wurd. A beslütj, al fööruurdialen tu apjiiwen an üüb seeker an üntwiiwlig grünjlaagen ale faan neien troch ei ufhängig forsking aptubagen, faadet 1619 hi uun en wonterlaager föör Neuburg.
Efter en apenthual uun Pariis, huar hi A Reegeln för't Rachting faan a Geist (Règles pour la direction de l'esprit; 1628) skreew, leet hi ham uun Holun deel. Galileo Galilei sin feruurdialing (1633) leet ham at ütjdun faan at Ufhanling auer a Wäält (Traité du monde) apdun. A Diskurs auer't Metood (Discours de la méthode) an trii aufsatsen auer't optik, meteorologii an geometrii wurd man 1637 ütjden. 1641 wurd a Metafüüsisk Meditatschuunen (Méditations métaphysiques) an 1644 a Prinsiipien faan't Filosofii (Principes de philosophie) ütjden. A Prinsiipien wurd tu köningin Elisabeth faan Böömen, diarmä hi korespondiaret, feriaret. 1649 wurd a Leidenskapen faan't Sial ütjden. Hi kaam triisis tu Frankrik turag, huar hi 1647 Blaise Pascal draapet. Aanj 1649 ging hi tu Sweeden üüb köningin Christina sin beed. Kurt efter sin uunkemst stoorew hi.
Filosofii
Descartes ferbant at skepsis faan traditschuun jinauer mä't huuchschetsung faan't fernonft tu'n apkleererisk werk.
Espoo
Espoo (üüb Sweeds: Esbo) as det naistgratst steed uun Finlun. At steed leit uun a süüd faan't lun. amanbi 15 km tu a nuurdwaast faan Helsinki. Det hee 289.731 lidj (2019).
Salwerbuumplaanten
A Salwerbuumplaanten of Proteusplaanten (Proteaceae) san en plaantenfamile mä amanbi 77 sköölen an 1600 slacher. Jo waaks üüb a süüdelk eerdheleft.
Sköölen
Acidonia – Adenanthos – Agastachys – Alloxylon – Athertonia – Aulax – Austromuellera – Banksia – Beauprea – Beaupreopsis – Bellendena – Bleasdalea – Brabejum – Buckinghamia – Cardwellia – Carnarvonia – Catalepidia – Cenarrhenes – Conospermum – Darlingia – Diastella – Dilobeia – Dryandra – Eidothea – Embothrium – Eucarpha – Euplassa – Faurea – Finschia – Floydia – Franklandia – Garnieria – Gevuina – Grevillea – Hakea – Helicia – Heliciopsis – Hicksbeachia – Hollandaea – Isopogon – Isostylis – Kermadecia – Knightia – Lambertia – Lasjia – Leucadendron – Leucospermum – Lomatia – Macadamia – Malagasia – Megahertzia – Mimetes – Musgravea – Neorites – Nivenia – Nothorites – Opisthiolepis – Oreocallis – Orites – Orothamnus – Panopsis – Paranomus – Persoonia – Petrophile – Placospermum – Protea – Roupala – Scolymocephalus – Serruria – Sirmuellera – Sleumerodendron – Sorocephalus – Spatalla – Sphalmium – Stenocarpus – Stirlingia – Strangea – Symphionema – Synaphea – Telopea – Toronia – Triunia – Turrillia – Vexatorella – Virotia – Xylomelum
Oyo (Bundesstoot)
De Oyo Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 7.976.100 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Ibadan.
Austrobaileyales
Austrobaileyales san en order faan Bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä trii familin. Hör früchten san miast beien.
Fürstenfeldbruck (Lönjkris)
E Lönjkris Fürstenfeldbruck (aw Bairisch: Landkroas Fiarstnfoidbruck) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Oberbayern. Dåt heet 219.320 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Fürstenfeldbruck.
Citroën Berlingo
Di Citroën Berlingo es en Kombiwain me hoog Taak fan di franzk Firma Citroën. Di Wain es jüst sa becht üs di Peugeot Partner. Sawat jit Badge Engineering (Maskiinenbechning fuar tau of muar Marken).
Meitneerium
Meitneerium as en konstelk ütjwerket cheemisk element mä det ufkörtang Mt an det atoomnumer 109. Hat as en auergungsmetal uun't koobaltskööl. Hat as näämd efter Lise Meitner. Di iarst nööm för det element wiar Unnilennium (Une).
Citroën Berlingo
Noom
Di Noom Berlingo kumt fan Berlingot, en kuurter Aart fan di Hingstwain-Aart Berline
Berlingo I (1996–2009)
Dit Model kām 1996 üp Marker.
Di nii Wainer waar 1997 üs "Van of the year" ütteknet.
Citroën her me di Berlingo üs jest en Kombi me hoogi Taak ön't Program, wat kompakt ("Golf-Klas") es man benen aur di hiili Leengdi fuul Plaats heer. Achterön kām di VW Caddy, di Renault Kangoo en hok muar.
2008: Berlingo First
Bi dit „Facelift“ waar olerhun Saaken foranert. Nii Blinkers, en nii Klokenbuurt en hok muar. Al 2002 her di Berlingo nii Fuarleechtern fingen. Di Achterklap feel wech, en forskeligi Ütstafiaringen waar uk ek muar önböören.
Di taust Bechningsreeg kām üt, en di Jest skul jit leenger becht uur. Diarom fing dit Auto di Noom me „First". Bit tö't Jen fan 2009 jaav dit biiring an Dütsklön, 2010 bluat jit di taust Reeg.
An Argentiinien es di Berlingo I jit lung becht uuren.
Berlingo II (2008–2018)
Di taust Bechningsreeg waar 2008 weeget. Di jest Jaaren wiar des Wain bluat me Jölingsmaskiinen tö fo, man fan 2013 ön waar en Elektromaskiin me 49 KW önböören.
Berlingo III
2018 kām di trēr Bechningsreeg, hur dit jit niin Elektromaskiin fuar jeft (2020).
Aarten
Uk üs Uuniwain waar di Berlingo al ombecht.
1997
1997 kām di Citroën Berlingo, di Saxo sa üs di Sesterwainer Peugeot Partner en 106 üs Elektroautos üt. Ja her en Maskiin me 15,5 kW en Nickel-Cadmium-Bateriien fan 162 V maal 100 Ah, dit sen 16,2 kWh Kapatsiteet, hur di Berlingo ombi 95 km me laap kür. Di Gauhair lair bi 95 km/h, Di Partner en di Berlingo noom ombi 25 kWh fuar 100 km, fan di Steekdoos teelt. Sok Wainer sen jit ön di 2010er Jaaren fuul önerwai wesen en uk üp Lithium-Bateriien ombecht uuren.
2013
Fuar di Berlingo II waar fan 2013 ön en Elektromaskiin önböören. Di Lithium-Ioonen-Baterii her en Kapatsiteet fan 22,5 kWh, wat eeđer NEFZ fuar 170 km leengt. 120 km skul di Wain da rocht seeker laap.
Di Bateriien ken lungsem (6 bit 12 Stünen) of waker (30 Minuten fuar 80% Leering).
Di Maskiin kumt fan di Töhopaarber me di Mitsubishi Motors Corporation (Se uk Citroën C-Zero). Di Kraft es 49 kW / 67 PS, di Draikraft 200 Nm.
Di Kraft giar aur en Önerseeting tö di Weelen.
Ringelnater
At Ringelnater (Natrix natrix) as en slach faan Slaanger (Serpentes) uun det famile faan a Natern (Colubridae). Hat lewet uun a naite faan weeder an frat fööraal Amfiibien. Hat as för minsken ei gefeerelk.
Citroën Berlingo
2013
2015 waar dit Auto auraarbert, en fan da ön jeet di Elektrowain Citroën E-Berlingo Multispace.
Fjodor Michailowitsch Dostojewski
Fjodor Michailowitsch Dostojewski (üüb Rüs: Фёдор Миха́йлович Достое́вский Fjódor Michájlovič Dostojévskij [ˈfʲodər mʲɪˈxajləvʲɪtɕ dəstʌˈjɛfskʲɪj]; * 11. Nofember 1821 uun Moskau; † 9. Febrewoore 1881 uun Sankt Petersburg) wiar een faan dön bedüüdenst rüs skriiwer. Sin hoodwerken san Skilj an Süün (üüb Rüs: Преступле́ние и наказа́ние Prestuplénije i nakazánije; 1866), A Idioot (üüb Rüs: Идио́т Idiót; 1868-9), A Deemonen (üüb Rüs: Бе́сы Bésy; 1873) an A Breler Karamasow (üüb Rüs: Бра́тья Карама́зовы Brátja Karamásovy; 1880).
Kocaeli (Prowins)
Det Kocaeli Prowins (üüb Türkisk: Kocaeli ili) as en prowins, wat uun det Marmara Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 1.953.035 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as İzmit.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Adansi North (Distrikt)
De Adansi North Distrikt as een faan a distrikten faan det Ashanti Regiuun uun Ghaana. Det hee 107.091 lidj (2010). Det hoodsteed faan a distrikt as Fomena.
Tampere
Tampere (üüb Sweeds: Tammerfors) as det traadgratst steed uun Finlun. At steed leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 238.140 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Pirkanmaa Lunskap.
Örebro (Komuun)
Det Örebro Komuun (üüb Sweedsk: Örebro kommun) as ian faan a komuunen uun det Örebro Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a uast faan't prowins. Det hee 156.987 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Örebro.
Plateau (Bundesstoot)
De Plateau Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a uast faan't lun. Det hee 4.717.300 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Jos.
Paali
Paali (üüb Paali: पाळि Pāḷi) as en Madelindisk Spriik, wat tu dön Praakrit Spriiken hiart. Wer det al ens en spreegen spriik wiar, as amstreden. At spriik as daaling uun a süüduast faan Aasien üüs sakraalspriik brükt an liket uun sin bedüüding tu det Sarklatiin uun a waast faan Euroopa of det Sarkenslaawisk uun a uast faan Euroopa. Uk daaling noch skriiw gebildet mönken religiöös teksten üüb Paali, am jo tu det internatschunaal mönksgemeend (fööraal uun Mjanmaar, Thailun an Sri Lanka) tugengelk tu maagin.
Histoore
Paali stäänt uun naar tuphang mä a Buddhismus. Uun de iarst tidjrüm faan a Buddhismus (amanbi 5. juarhunert f.Kr. tu 1. juarhunert f.Kr.) entsted a kern faan dön buddhistisk skraften faan de Theravada-Buddhismus. Uun detheer tidj wurd a halig teksten müntelk auerlöwert. A Buddha hed woorskiinelk uun en öler Praakrit spriik, Ardhamagadhi, onerrachtet; faan a Buddha sin histoorisk wurden as man niks fingen. Dön äälst skraften wiar bluat auersaatingen uun öler spriiken, oner ölern Sanskrit an Paali. Det iarst archeoloogisk bewisen faan Paali as iinskraften faan det 5. juarhunert an det 6. juarhunert, wat uun Mjanmaar fünjen wurd. Det as at spriik faan de Paali-Kaanon (uk a Tipiṭaka neemd), wat uun det 1. juarhunert f.Kr. skraftelk aptiikent wurd, an uk faan aal öler teksten faan a Theravada. At spriik as uk uun enkelt teksten faan Hinduismus brükt wurd.
Gramatiik
Paali hee aacht kaasen:
Wurden
Föl Paali-leenwurden san uun Birmaans, Khmer, Thai an Lao tu finjen.
Heer as en liist faan wurden, am Paali mä Sanskrit tu ferlikin, an enkelt leenwurden uun Birmaans, Khmer an Thai tu wisin.
Bispal
Faan a began faan a Dhammapada, en saamling faan a Buddha sin ütjsprööker an en dial faan de Paali-Kaanon as:
Reen
A Reen (Capreolus) san en skööl mä tau slacher uun det famile faan a Hirsker (Cervidae).
Kiruna
Kiruna as jü fiirdgrutst stää önj e prowins Norrbotten, Swärik. E stää läit önjt norden foon e prowins. Dåt heet 17.395 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Kiruna Komuun.
Klooriid
Klooriiden san cheemisk ferbinjangen mä det element Kloor. Det kön ferbinjangen mä metalen wees, oober uk mä hualewmetalen of nianmetalen.
Auer a miaten wichtag as Naatriumkloriid (NaCl, köögsaalt); det as en saalt faan't saaltsüren (HCl).
Klooriiden kem uun a natüür för üs
Slacher
Ööder wichtag kloriiden san
Adansi South (Distrikt)
De Adansi South Distrikt as een faan a distrikten faan det Ashanti Regiuun uun Ghaana. Det hee 115.378 lidj (2010). Det hoodsteed faan a distrikt as New Edubiase.
Vantaa
Vantaa (üüb Sweeds: Vanda) as det fjuardgratst steed uun Finlun. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 233.775 lidj (2019).
Elch
At Elch (Alces alces) as di gratst slach faan Hirsker (Cervidae). Hat lewet uun Nuurdeuroopa, Nuurdaasien an Nuurdameerikoo. At Elch as di iansagst slach uun det skööl Alces.
California Counties
List foon da 58 counties önj California
Breiaapelbuum
A Breiaapelbuum (Manilkara zapota) of uk: Kaugumebuum as en plaantenslach uun det famile faan a Breiaapelplaanten (Sapotaceae). Faan a früchten woort saft wonen, am diarfaan gume tu maagin. A früchten wurd uk üs oobst eden. Di buum wääkst uun Madel- an Süüdameerikoo, man woort uk uun Aasien aptaanj.
Zygophyllales
Zygophyllales san en order faan bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä tau familin.
Fürth (Lönjkris)
E Lönjkris Fürth (aw Bairisch: Landkroas Fürth) as en lönjkris önj Bayern. E lönjkris läit önj e regiiringsdistrikt Mittelfranken. Dåt heet 117.387 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Zirndorf.
Rivers (Bundesstoot)
De Rivers Bundesstoot as een faan a bundesstooten uun Nigeeria. A bundesstoot leit uun a süüd faan't lun. Det hee 7.476.800 lidj (2022). At hoodsteed faan a bundesstoot as Port Harcourt.
Pájara
Pájara as at süüdermiast faan a sääks gemeenen üüb det Kanaarisk Eilun Fuerteventura (Spoonien). Hat as en swaarponkt faan a fräämenferkiar üüb't eilun.
San Fernando (Trinidad an Tobaago)
San Fernando as det naistgratst steed uun Trinidad an Tobaago. At steed leit uun a süüdwaast faan't eilun Trinidad. Det 48.838 lidj (2011).
Theodor Mommsen/sö
Theodor Mommsen (*30. November 1817 † 01. November 1903) wiar en nuurđfriisk Skuulmaister en Profesor fuar klasisk Liiren.
Hi es fual bikeent uuren aurdat hi ön't 19. Jaarhönert mal nöörig Aarber om Histoorie maaket heer. Senerlig sin Werk om di roomsk Histoorie es bit deling en gur Stek Werktjüch fuar Aarber trinjom des Theema.
Mommsen heer ön't Jaar 1902 di Nobelpris fuar Literatuur.
Diaraur hen wiar hi uk en bikeent Poliitiker, diar ön't preussisk en dit dütsk Parlament seet.
Leewent
Mommsen kām ön Gaarding üp Eidersteed tö Wārel. Āpwukset es hi ön Bad Oldesloe. Hi waar tö Bigening Profesor fuar Histoorie ön di Uniwersiteet fan Leipzig, waar da leeter Meföligster fan di Akademii. Eeđer 1868 wiar hi Profesor fuar roomsk Histoorie bi di Uniwersiteet fan Berlin.
Fuar sin Aarberen om Weetenskep heer Mommsen masi Iaringen fingen: Di "Blö Max", di hoogtst Iaring fan't Militeer, Iarenbüürer fan Room sa üs uk di Nobelpris fuar sin Aarber om Tialenliteratuur
Jit wat om di Nobelpris
Mommsen wiar di ialst Mensk wat di Pris fing, hi wiar al 85 Jaaren ual.
Hi her uk me 1817 dit jest Gibuursjaar fan di Prisdraiern.
Sekyere South Distrikt
De Sekyere South Distrikt (iar Afigya-Sekyere Distrikt) as een faan a distrikten faan det Ashanti Regiuun uun Ghaana. Det hee 94.009 lidj (2010). Det hoodsteed faan a distrikt as Agona.
Plataanen
Plataanen (Platanus, faan ) san det iansagst plaantenskööl uun det famile faan a Plataanenplaanten (Platanaceae). Jo lewe miast üüb a nuurdelk eerdheleft uun miatag kliima.
Uun Madeleuroopa schocht am föl det Platanus × acerifolia. Hat as am 1650 iinkrüsagt wurden faan Platanus occidentalis mä Platanus orientalis.
Slacher
P. gentryi – P. kerrii – P. mexicana – P. occidentalis – P. orientalis – P. racemosa – P. rzedowskii – P. wrightii
Krüsangen
P. × acerifolia = P. × hispanica = P. × hybrida (aalern: P. occidentalis × P. orientalis)
Berberidopsidales
Berberidopsidales san en letj order faan Bloosenplaanten (Magnoliopsida) mä man tau familin. Det ian lewet uun Chiile an det ööder uun Austraalien. Berberidopsidales san nai mä Santalales.
Pájara
Saarpen
Iinwenertaalen faan 2011.
Schweizerische Unfallversicherungsanstalt
At Schweizerische Unfallversicherungsanstalt (SUVA) as det gratst ünfaalferseekerang uun a Sweits.
Hat komert ham uk am seekerhaidsfraagen üs t.b. MAK.
Könangspython
At Könangspython (Python regius) as en slach faan Slaanger (Serpentes) uun det famile Pythonidae. Hat lewet faan letj Tetjdiarten üs Müsen of uk faan Fögler. Hat as ei giftag, oober wiregt hör oofern.
Mitsubishi i-MiEV
Dit Mitsubishi Electric Vehicle, wesen i-MiEV (三菱・i Mitsubishi i-MiEV, ja meen man MiEV für Mitsubishi innovative Electric Vehicle steht) es mal litj Elektroauto fan di japānsk Autofirma Mitsubishi Motors. Bāsis wiar di Mitsubishi i, wat 2006 weeget waar.
Bechning en Foraneringen
Fan di 5. Juuni 2009 ön waar di Wain ön Jāpan becht. Ön August en September 2009 wiar ön Dütsklön trii Wainer me Stjüring üp di rocht Sir öerwai, dat di Liren, di Skriiwers fan't Bleer en uk Firmen des önluki kür.