cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tscherkasy (Steed)
Tscherkasy (üüb Ukrainisk: Черка́си Čerkásy [t͡ʃɛrˈkɑsɪ]); üüb Rüs: Черка́ссы Čerkássy [tɕɪrˈkasɨ]) as en steed uun't Ukraine. Det leit uun a maden faan't lun, bi de Dnjepr Struum. Det hee 276.360 lidj (2019) . Det as at hoodsteed faan det Tscherkasy Prowins.
Stookswaampen
Stookswaampen (Kuehneromyces) san en skööl faan Swaampen.
Orangj
Orangj of aapelsiinklööret as en klöör an hää en waagenlengde faan 585 bit 650 nm. Waagenlengden oner (kurter üs) 585 nm haa güül laacht, an laacht mä waagenlengden auer 650 nm as ruad.
RAL klöören
RAL as en norm föör klöören, an arke slach orangj hää diar en aanj numer:
Blakswaampen
Blakswaampen (Coprinus) san en skööl faan Swaampen.
Charkiw (Steed)
Charkiw (üüb Ukrainisk: Ха́рків Chárkiv [ˈxɑrkiu̯]); üüb Rüs: Ха́рьков Chár'kov [ˈxarʲkəf]) as det naistgratst steed uun't Ukraine. Det leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 1.446.107 lidj (2019) . Det as at hoodsteed faan det Charkiw Prowins an de Charkiw Distrikt.
Bolles Düüw
Bolles Düüw of Kanaarendüüw (Columba bollii) as en fögelslach, di üüb a waastelk Kanaarisk Eilunen (La Palma, Teneriffa, Gomera an El Hierro) lewet. Hat liket at Madeiradüüw.
Blakswaampen
Nööm
Di aparte nööm komt diar faan, dat a blakswaampen began, jo salew tu ferdaun, wan jo rip san. Detdiar "blak" dripet deel an a spöören diar uun kön linger auerlewe. An diar as iar uk würelk blak faan maaget wurden.
Madeiradüüw
At Madeiradüüw of Salwerhalsdüüw (Columba trocaz) as en fögelslach, di bluas üüb Madeira lewet. Hat liket Bolles Düüw, diar üüb a Kanaaren lewet.
Araalienplaanten
Araalienplaanten (Araliaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Apiales. Diar hiar tau onerfamilin mä 43 bit 55 sköölen an amanbi 1450 slacher tu. Jo lewe miast uun a troopen.
Sköölen
Anakasia – Aralia – Astrotricha – Brassaiopsis – Cephalaralia – Cheirodendron – Chengiopanax – Cussonia – Dendropanax – Eleutherococcus – Fatsia – Gamblea – Harmsiopanax – Hedera – Heteropanax – Hunaniopanax – Hydrocotyle – Kalopanax – Macropanax – Megalopanax – Merrilliopanax – Meryta – Motherwellia – Neopanax – Oplopanax – Oreopanax – Osmoxylon – Panax – Pentapanax – Plerandra – Polyscias – Pseudopanax – Raukaua – Schefflera – Seemannaralia – Sinopanax – Stilbocarpa – Tetrapanax – Trachymene – Trevesia – Woodburnia
Värnamo (Komuun)
Det Värnamo Komuun (üüb Sweedsk: Värnamo kommun) as ian faan a komuunen uun det Jönköping Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 34.560 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Värnamo.
Kilimandscharo
Di Kilimandscharo (faan 1902 bit 1964 Keiser-Wilhelm-Toop, ENS Kilimanjaro) as mä det huuchst beragkeed uun Afrikoo. Flooksis men wi mä Kilimandscharo oober di huuchst toop, hi het Kibo of Uhuru Peak.
Barschoortagen
Onerordern
Bembropoidei – Cottoidei – Labroidei – Normanichthyoidei – Percoidei – Platycephaloidei – Scorpaenoidei – Serranoidei – Notothenioidei – Triglioidei
Kilimandscharo
Trinjam a Kilimandscharo leit di Kilimandscharo Natsionaalpark.
Blagoweschtschensk
Blagoweschtschensk (🇷🇺,, ) as mä iinwenern (Stant ) at gratst stääd uun't Oblast Amur (Ruslun), an uk at hoodstääd.
Köping (Steed)
Köping as jü tweedgrutst stää önj e Prowins Västmanland, Swärik. E stää läit önjt söödweesten foon e prowins. Dåt heet 18.711 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Köping Komuun.
Dnipro (Steed)
Dnipro (föör 2016 Dnipropetrowsjk; üüb Ukrainisk: Дніпро Dnipro [d⁽ʲ⁾n⁽ʲ⁾iˈprɔ]; üüb Rüs: Днепр Dnepr [dʲnʲepr]) as en steed uun't Ukraine. Det leit uun a uast faan't lun. Det hee 998.103 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Dnipropetrowsk Prowins.
Modersnepen
Slacher
G. andina – G. delicata – G. gallinago – G. hardwickii – G. imperialis – G. jamesoni – G. macrodactyla – G. magellanica – G. media – G. megala – G. nemoricola – G. nigripennis – G. nobilis – G. paraguaiae – G. solitaria – G. stenura – G. stricklandii – G. undulata – †G. kakuki
Chmeljnytsjkyj (Steed)
Chmeljnytsjkyj (üüb Ukrainisk: Хмельни́цький Chmel’nýc’kyj [xmelʲˈnɪtsʲkɪj]) as en steed uun't Ukraine. Det leit uun a waast faan't lun. Det hee 1.264.705 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Chmeljnytsjkyj Prowins.
Mount Everest
Di Mount Everest as en berag uun't Himalaya, an mä di huuchst berag üüb a eerd. Hi as ään faan a 14 aachtdüüsenern. San nööm füng hi efter di britisk lunfermeeder George Everest. Üüb Nepali het di berag Sagarmatha, üüb Tibeetisk Qomolangma.
Hi leit uun Neepal üüb't grens tu Tiibet (Schiina).
Phoenix Islands
A Phoenix Islands (Phoenix Eilunen) san en skööl faan eilunen uun a Pasiifik, diar tu a stoot Kiribaati hiar. Jo lei süüden faan a ekwaator, nuurden faan Samoa, uasten faan a Gilbert- an Ellice-Eilunen, an waasten faan a Line Islands. Det san ales knaap bewenet atolen, diar tuup 28 km² grat san, an do noch tau koralenraber oner weeder.
Sant 2006 san a Phoenix Eilunen en natüürskülregiuun Phoenix Islands Protected Area (kurt: PIPA), an sant 2010 en weltarewdial faan a UNESCO.
Cherson (Steed)
Cherson (üüb Ukrainisk an Rüs: Херсо́н Chersón [xerˈsɔn] an [xʲɪrˈson]) as en steed uun a Ukraine. Det leit uun a süüd faan't lun, bi det Suart Sia. Det hee 289.096 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Cherson Prowins an de Cherson Distrikt.
Histoore
Faan Marts tu Nofember 2022 wurd at steed faan det rüs armee besaat.
Rajon Kola
Kola as en lunkreis (Rajon) uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Üüb en areaal faan 27.600 km² wene 44.670 minsken (Stant: 2010). At ferwaltang sat uun Kola.
Vetlanda (Komuun)
Det Vetlanda Komuun (üüb Sweedsk: Vetlanda kommun) as ian faan a komuunen uun det Jönköping Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 27.466 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Vetlanda.
Krimkrich
A Krimkrich (üüb Rüs: Восточная война Wostotschnaja wojna of Крымская война Krymskaja wojna, üüb Türkisk: Kırım Savaşı, üüb Ingels: the Crimean War, üüb Fraansöösk: la Guerre de Crimée an üüb Italjeens: la guerra di Crimea) wiar en militeerisk konflikt twesken Rüslun üüb det ian sidj an det Osmaans Rik an uk sin ferbündeten Frankrik, det Ferianigt Köningrik an (sant 1855) uk Sardiinien-Piedmont üüb det öler sidj. A krich wooret faan Oktuuber 1853 tu Febrewoore 1856. Det begand üüs de njüügenst Rüs-Türkisch Krich, diaruun dön waasteuropeeisk meechten iingreeb, am en ütjwidjing faan rüs territoorium üüb kosten faan det swaket Osmaans Rik tu ferhanrin.
Uun deheer krich naam lidj üüs Florence Nightingale, begrünjiger faan de modern waastelk kraankenpleege, Lew Tolstoj, rüs skriiwer, an Henry Berkeley Fitzhardinge Maxse, lääder onerguwernöör an guwernöör faan Haliglun dial.
Blak
Hat as iar faan natüürelk föörkemen pigmenten maaget wurden:
Schefflera (skööl)
Schefflera (ütjspreegen: Schefleera) of Strualaraalien (Schefflera) san en plaantenskööl uun det famile faan a Araalienplaanten (Araliaceae). Diar jaft at 500 bit 1100 slacher faan. Jo waaks miast uun a troopen faan Aasien an Austraalien.
Teneriffa
Teneriffa (spoonsk Tenerife) as det gratst faan a Kanaarisk Eilunen an hiart tu Spoonien. Det hoodstäd as Santa Cruz de Tenerife. A iinwenern het Tinerfeños.
Gemeenen
Üüb Teneriffa san 31 gemeenen:
Holtsnepen
A Holtsnepen of Eegentelk Snepen (Scolopax) san en skööl faan fögler uun't famile faan a Snepenfögler (Scolopacidae). Diar hiar aacht slacher tu. A miasten slacher lewe uun Süüduastaasien, ian uun Euraasien, an ian uun Kanada.
Slacher
S. bukidnonensis – S. celebensis – S. minor – S. mira – S. rochussenii – S. rosenbergii – S. rusticola – S. saturata
2021
2021 wiar det ian-an-twuntigst juar faan at 21. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai. 2021 as dåt iinj-än-twuntist iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir fånget ma en Fraidi önj.
Cherson (Prowins)
Det Cherson Prowins (üüb Ukrainisk: Херсо́нська о́бласть Chersóns’ka óblast’ of Херсо́нщина Chersónščyna) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.055.649 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Cherson.
Geografii
De Dnjepr Struum leept troch't prowins.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Indialing faan Ferwalting
At prowins hee fiiw distrikten:
Histoore
Uun a Ukrainekriich as 2023 a Kachowka staudoom uun a Dnjepr sprengd wurden.
Rajon Kandalakscha
Kandalakscha as en lunkreis (Rajon) uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Üüb en areaal faan 14.400 km² wene 49.544 minsken (Stant: 2010). At ferwaltang sat uun Kandalakscha.
Seegebeerch (Krais)/hf
Di Seegebeerch Krais is aon foon de älben kraise foon Sleeswich-Holstian. Dat heet 198.413 jude (2011). E häädstää foon e krais is Bad Seegebeerch.
Strömsund
Strömsund as jü tweedgrutst stää önj e prowins Jämtland, Swärik. E stää läit önjt nordååsten foon e prowins. Dåt heet 3707 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Strömsund Komuun.
Plutoonium
Plutoonium as en cheemisk element m det ufkörtang Pu an det atoomnumer 94. Hat hiart tu a aktinoiden. Hat as näämd efter di planeet Pluuto.
Plutoonium koon klüüwet wurd an woort brükt för atoomstruumuunlaagen.
Sala (Swärik)
Sala as jü treedgrutst stää önj e Prowins Västmanland, Swärik. E stää läit önjt nordååsten foon e prowins. Dåt heet 13.608 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Sala Komuun.
Ginkgo biloba
A Ginkgo (Ginkgo biloba) as en buum, di uun Sjiina aran wiar, oober daalang üüb a hialer eerd plaantet woort. Hi as di iansagst slach uun't order faan a Ginkgoales, aal a öödern san ütjstürwen. Hi as wel faan holuns sialidj tu Euroopa broocht wurden an woort heer sant 1730 plaantet. Ginkgos kön 1.000 juar ual wurd.
Graham County (Arizona)
Graham County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 38.837 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Safford.
Donetsjk (Steed)
Donetsjk (üüb Ukrainisk: Доне́цьк [doˈnɛtsʲk]; üüb Rüs: Доне́цк [dɐˈnʲetsk]) as en steed uun't Ukraine. Det leit uun a uast faan't lun. Det hee 4.165.901 lidj (2019). Det as at hoodsteed faan det Donetsjk Prowins.
Hardware
Hardware as en saamelnööm för aal a füüsisk komponenten faan en kompjuutersüsteem.
Uun ingelsk spreegen lunen woort det wurd uk noch brükt för iisenwaaren, uun ööder lunen san oober leewen kompjuuterdialen mend.
Baudialen
Tu't hardware hiart eegentelk ales, wat dü uunreer könst, letj elektroonisk baudialen of uk grater komponenten. Tu en PC hiar fööraal:
Fagersta
Fagersta as jü fiirdgrutst stää önj e Prowins Västmanland, Swärik. E stää läit önjt nordweesten foon e prowins. Dåt heet 11.780 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Fagersta Komuun.
Chmeljnytsjkyj (Prowins)
Det Chmeljnytsjkyj Prowins (üüb Ukrainisk: Хмельни́цька о́бласть Chmel’nyc’ka óblast’ of Хмельни́ччина Chmel’nýččyna) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 1.285.267 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Chmeljnytsjkyj.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Indialing faan Ferwalting
At prowins hee trii distrikten:
2022
2022 as det tau-an-twuntigst juar faan at 21. juarhunert. At juar begand mä’n Saninj. 2022 as dåt tou-än-twuntist iir foon dåt 21. iirhunert. Et iir fånget ma en Saneene önj.
Gila County (Arizona)
Gila County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 54.018 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Globe.
Bautzen (Lönjkris)
Indiiling foon Ferwålting
E lönjkris hee 15 stääse än 42 gemiine:
Calhoun County (Georgia)
Calhoun County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 6189 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Morgan.
Åre
Åre as jü treedgrutst stää önj e prowins Jämtland, Swärik. E stää läit önjt nordweesten foon e prowins, önj jü Åre Komuun, ouers dåt as ai e hoodstää foon e komuun. Dåt heet 3430 inboogere (2020).
Kaluga (Steed)
Kaluga (üüb Rüs: Калу́га Kalúga [kɐˈɫuɡə] ) as at hoodsteed faan det Kaluga Prowins uun Rüslun. At steed leit uun a uast faan't prowins. Det hee 332.039 lidj (2020).
Plöön (Krais)/hf
Di Plöön Krais is aon foon de älben kraise foon Sleeswich-Holstian. Dat heet 127.676 jude (2011). E häädstää foon e krais is Plöön.
Fon (spriak)
Fon (aanj nööm: Fɔngbè) as en Niger-Kongo spriak an woort fööraal uun Nigeeria an Beniin snaaket. Man uk uun ööder lunen trinjam woort det brükt. Uun't süüdelk Beniin as Fon det wichtagst amgungsspriak.
Koord
Fon üs dial faan a Gbe spriaken (brons):
Det wurd för God üüb Fon as aueraal bekäänd: vodun, diar komt voodoo faan uf.
Sveg
Sveg as jü fiirdgrutst stää önj e prowins Jämtland, Swärik. E stää läit önjt sööden foon e prowins. Dåt heet 2509 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Härjedalen Komuun.
Alexandrowsk
Alexandrowsk as en stäädkreis uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Diar wene 42.789 minsken (Stant: 2010). At ferwaltang sat uun Poljarny.
Alexandrowsk as en "slööden stääd". Diar sat bluas militeer.
Kirowohrad (Prowins)
Det Kirowohrad Prowins (üüb Ukrainisk: Кіровогра́дська о́бласть Kirovohráds’ka óblast’ of Кіровогра́дщина Kirovohrádščyna) as ian faan dön 24 prowinsen faan Ukraine. Det hee 965.756 lidj (2017). At hoodsteed faan’t prowins as Kropywnytsjkyj.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Fitovinany
A nööm faan't regiuun het üüb Malagasy "sööwen tupstrummer".
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee trii distrikten.
Histoore
Föör 2021 wiar det dial faan det Vatovavy-Fitovinany Regiuun.
Humboldtstruum
A Humboldtstruum of uk Peruustruum as en kuulen struum uun a Süüdpasiifik. Hi ferlääpt faan waast tu uast an dreit bi't süüdspas faan Süüdameerikoo am efter nuurd.
Hi as näämd efter Alexander von Humboldt.
Adler I
Dit Skep es sent 1984 üs Persoonenföri aur di Kanaal mung Kiel-Wik en Kiel-Holtenau ön Gang.
Humboldtstruum
Bedüüdang
Auer hi so kuul as, sticht faan ham nian wiat loft ap, an sodenang as't bi't küst faan Chiile an Peruu böös drüg. Diar leit uk det wüüst Atacama. Üüb a ööder sidj häält di struum föl sürstoof, huar föl plankton uun lewe koon. An det suragt för rikelk föörkemen faan fask föör't süüdwaastelk Ameerikoo.
Jüst so ferhäält ham det mä't Namibwüüst uun Namiibia, diar lääpt di kuul Benguelastruum föörbi.
Adler I
Di Föri heer en Schottel-Propeler, wat hiilendal trinjom (360°) tö drai giar.
Arfst Arfsten
Arfst Jens Arfsten (* 28. Marts 1812 uun Njiblem; † Marts 1899 uun Hüsem) wiar en fering skriiwer.
Mumbai
Mumbai (Marathi: मुंबई, []), bit 1996 Bombay, as det hoodstääd faan di bundesstoot Maharashtra uun Indien, an det wichtagst huuwenstääd faan't hialer lun. Mä 15 miljuun iinwenern an bal 29 miljuunen, wan dü det amlun märeegenst (Mumbai Metropolitan Area), hiart hat tu a gratst stääden faan a welt. Di stäädmadelonkt leit üüb en hualeweilun, diar uun't Araabisk Sia iinraaget.
Adler I
Histoorie
Ön di 22. Juuni fan 1984 fing di Reederii di Adler I fan di Hüsemböör Skepswerev.
Mumbai
Stääddialen
Det stääd as apdiald tu 24 distrikten (wards) uun't banenstääd (Mumbai City) an föörstääd (Mumbai Suburban):
Arfst Arfsten
Leewent
Arfst Arfsten wiar Jens Arfsten (1779-1847), riadsmaan an büür uun Njiblem, an sin wüf Ingke Andresen († 1839) hör dring. Hi liard farwerhoonwerk an wul skuulmääster of prääster wurd. Det wiar man, auer a waant faan jil, ei mögelk. 1859 keeft hi en kruch uun Hüsem an skeeb diarfaan en bekäänd an wellesen guardwiartskap. Diarefter hed hi'n gertnerei, diaruun hi eksootisk plaanten üüs Ginkgobuumer plaantet. Hi hed uk en herbaarium faan a plaanten faan Feer.
Adler I
Histoorie
Di Reederii her en Ütskriiwing fan't WSA fuar di Föri aur di Kanaal wonen. Dit Skep es sent des Tir tö dit WSA forhüürt.
Mumbai
Stääddialen
Kwel: Municipal Corporation of Greater Mumbai, 2001
Arfst Arfsten
Leewent
Bi Arfsten draapt jo persöönelkhaiden faan Hüsem, t.b. Theodor Storm. Arfsten skreew föl döntjes auer a lidj üüb Feer, wat uun a Wik uun't bleed Westseeinseln ütjden wurd. A döntjes wurd üüb't Njiblembüür Fering an Plaattjiisk skrewen.
Adler I
Histoorie
Ön di Marts fan 2002 waar di Föri bi di Werev ''Gebr. Friedrich'' ön Kiel ombecht, dat di bluat jit me jen Man biseet uur maast. Ön des Tir waar di Adler III iinseet.
Di Stair ön Kiel-Wik hur di Föri fastmaaket bruan ön di Juuni fan 2009 hiilendal of. Eeđer trii Weeken Breek iin ön di Werev kür di Adler I weđer faar.
Siigbleedplaanten
A Siigbleedplaanten (Caprifoliaceae, faan lat. capra = at siig an folium = at bleed) san en plaantenfamile uun det order faan a Dipsacales. Diar hiar sääks onerfamilin an amanbi 40 sköölen tu.
Onerfamilin
Caprifolioideae – Diervilloideae – Dipsacoideae – Linnaeoideae – Morinoideae – Scabiosoideae – Valerianoideae
Sköölen
Abelia – Aretiastrum – Astrephia – Bassecoia – Belonanthus – Centranthus – Cephalaria – Diabelia – Diervilla – Dipelta – Dipsacus – Ebulum – Fedia – Heptacodium – Knautia – Kolkwitzia – Leycesteria – Linnaea – Lomelosia – Lonicera – Metalonicera – Morina – Nardostachys – Patrinia – Phenianthus – Phyllactis – Plectritis – Pseudobetckea – Pterocephalidium – Pterocephalodes – Pterocephalus – Pterothamnus – Pycnocomon – Scabiosa – Simenia – Sixalix – Spongostemma – Succisa – Succisella – Symphoricarpos – Triosteum – Triplostegia – Valeriana – Valerianella – Vesalea – Weigela – Xylosteon – Zabelia
Kingmanrab
At Kingmanrab (ENS Kingman Reef, []) as en koralenrab uun a Pasiifik. Hat hiart tu a United States Minor Outlying Islands. 61 km efter süüduasten leit det Palmyra-Atol. Detdiar keed faan eilunen het Line Islands.
At Kingmanrab leit gratendials oner weeder. Dan an wan faal ans 10.000 m² (0,01 km²) drüg. Det hialer laguun as 60 km² grat. Diar lewe muar üs 200 slacher faan koralen.
New Brunswick/fe
New Brunswick as ian faan dön tjiin prowinsen faan Kanada. At prowins leit uun a süüduast faan't lun. Uun a nuurduast leit de Golf faan St. Lawrence, uun a uast Nova Scotia, uun a süüduast a Bocht faan Fundy, uun a süüdwaast dön Ferianigt Stooten an uun a nuurdwaast Québec. Det hee 789.225 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Fredericton.
Geografii
New Brunswick as det traadletjst prowins uun Kanada.
Lunskap
Dön Appalachen Berger stun uun at miast faan't prowins. De huuchst ponkt uun't prowins as Mount Carleton (820 m).
A struumer faan New Brunswick hee hör mösen uun a uast uun de Golf faan St. Lawrence of uun a süüd uun a Bocht faan Fundy.
Eilunen: Campobello Eilun, Grand Manan Eilun. At jaft en gebiitsdispuut twesken Kanada an dön Ferianigt Stooten auer det Machias Seal Eilun, wat uun a süüd uun a Golf faan Maine leit.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Iindialing faan Ferwalting
New Brunswick hee füftanj counties, wat föör 1966 ferwaltingsianhaiden wiar. Jo wurd noch för statistisk an geograafisk saagen brükt.
Spriiken
Ingelsk an Fraansöösk san dön amtelk spriiken faan't prowins.
Hallstahammar
Hallstahammar as jü füftgrutst stää önj e Prowins Västmanland, Swärik. E stää läit önjt sööden foon e prowins. Dåt heet 11.423 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Hallstahammar Komuun.
Akaatsien
Akaatsien (Acacieae) san en plaantentriibus uun det famile faan a Bongfrüchten (Fabaceae). Diar hiar wel son 1.400 slacher tu.
Enkelt akaatsien san buumer, miast waaks jo oober üs bosker.
Anadyr
Anadyr (🇷🇺, tschuktschisk Кагыргын) as at hoodstääd faan a Autonoom Kreis faan a Tschuktschen uun Ruslun mä iinwenern (Stant ).
Bedriifsüsteem
Tu'n bedriifsüsteem hiar normoolerwiis en kial (kernel) an driiwern (drivers) för jo enkelt komponenten.
Miilstianer
Mä a juaren haa a bedriifsüsteemen jo fiks feranert. Wichtag süsteemen wiar of san:
541
Bejewenhaiden
Ünbekäänd Dootem
Krokom
Krokom as jü füftgrutst stää önj e prowins Jämtland, Swärik. E stää läit önj e mal foon e prowins. Dåt heet 2168 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Krokom Komuun.
El Hierro
El Hierro [] as det bütjenst faan a Kanaarisk Eilunen, diar tu Spoonien hiar.
Kamala Harris
Kamala Devi Harris (Ütjspriik: [ˈkɑːmələ]; * 20. Oktuuber 1964 uun Oakland, California) as en US-ameerikoons jurist, poliitiker an faan 20. Janewoore 2020 det 49. vize-president faan dön Ferianigt Stooten. Hat as faan det Demokraatisk Partei.
El Hierro
Hat hiart tu a sööwen grater eilunen faan a Kanaaren, as diarfaan oober at letjst. Hoodstääd as Valverde.
Kamala Harris
Hat fertreed faan 2017 tu 2021 a bundesstoot California uun a Senaat faan dön Ferianigt Stooten. Faan 2011 tu 2017 wiar hat Attorney General faan California. Hat wurd 11. August 2020 a kandidaat faan det Demokraatisk Partei för a vize-president uun de US-Presidentenwool 2020. Hat wurd vize-president, efter dat Joe Biden a 7. Nofember 2020 a presidentenwool woon.
Demokraatisk Partei (USA)
At Demokraatisk Partei (A Demokraaten) as ian faan jo tau grat politisk partein uun a USA. Det ööder grat partei san a Republikaanern.
Det partei as 1828 grünjlaanj wurden faan Andrew Jackson sin uunhingern. Hat gongt turag üüb det Demokraatisk-Republikaans Partei, diar 1792 faan Thomas Jefferson grünjlaanj wurden as. Tu began wiar a Demokraaten en konserwatiif partei, man sant det 20. juarhunert hää ham det anert, an daalang stun jo för bürgerrochten an en sotsiaal-liberaal politiik. Diaram het jo uun Ameerikoo uk Liberals.
Presidenten
Flook Demokraaten wiar president uun Ameerikoo:
Sleeswich-Flensborch (Krais)
Di Sleeswich-Flensborch Krais is aon foon de älben kraise foon Sleeswich-Holstian. Dat heet 196.025 jude (2011). E häädstää foon e krais is Sleeswich.
Europeesk Popegeifask
A Europeesk Popegeifask (Sparisoma cretense) wiar ans di iansagst slach faan Popegeifasker (Scarinae), di uun't Madlunsia lewet hää. So kaam hi uk tu san binööm (sin epithet): .. cretense, det ment: faan Kreeta. Man üs a Sueskanaal baud wurd, waanerd diar en öödern Popegeifask uun't Madlunsia iin (Scarus ghobban), an hi hä Sparosima cretense ferjaaget. Daalang lewet Sparisoma cretense uun a uastelk Atlantik, bi a küsten faan Portugal bit Senegal, an uun Makaroneesien.
540
540 wiar det fiartigst juar faan det 6. juarhunert. At juar begand mä’n Söndai uun de Juliaans kalender.
Störwen
Ünbekäänd dootem
Ostrownoi
Ostrownoi as en "slööden stääd". Diar sat bluas militeer.
Makreelen an Tuunfasker
A Makreelen an Tuunfasker (Scombridae) san en famile faan Bianfasker uun det order faan a Barschoortagen (Perciformes). Jo haa en grat bedüüdang för a faskerei. At jaft wel son 50 slacher uun 15 sköölen.
Sköölen
Acanthocybium – Allothunnus – †Auxides – Auxis – Cybiosarda – †Eoscomber – Euthynnus – Gasterochisma – †Godsillia – Grammatorcynus – Gymnosarda – Katsuwonus – Orcynopsis – †Pseudoauxides – Rastrelliger – Sarda – Scomber – Scomberomorus – †Scombrinus – Thunnus – †Thunnoscomberoides
Enkelt slacher
Scombrini Thunnini
Poljarnyje Sori
Poljarnyje Sori as en stäädkreis uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Diar wene 15.096 minsken (Stant: 2010).
Camden County (Georgia)
Camden County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 54.666 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Woodbine.
Vatovavy
Det Vatovavy Regiuun (üüb Malagasy: Faritra Vatovavy, üüb Fraansöösk: La Région de Vatovavy) as sant 2021 ian faan a regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a süüduast faan't lun. At hoodsteed faan't regiuun as Mananjary.
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee trii distrikten.
Histoore
Föör 2021 wiar det dial faan det Vatovavy-Fitovinany Regiuun.
Oghuurisk spriaken
Oghuurisk spriaken (of uk Bolgar-Türkisk) san en twiig faan a Turkspriaken. Diar jaft at daalang man muar ian spriak faan, det as Tschuwaschisk mä amanbi 1,8 miljuun spreegern.
Iindialang
Turkspriaken
Järpen
Järpen as jü seekstgrutst stää önj e prowins Jämtland, Swärik. E stää läit önjt weesten foon e prowins. Dåt heet 1589 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Åre Komuun.
Isloun
Isloun äs en loun ount noordweesten foon Euroopa. Et loun heet 348.450 foulk (2018). Jü haudstää foont loun äs Reykjavik.
Vatovavy-Fitovinany
Vatovavy-Fitovinany wiar bit 2021 ian faan a ferwaltangsregiuunen üüb Madagaskar. Uun't juar 2004 lewet diar 1.097.700 minsken. Hat wiar 19.605 km² grat.
Uun Vatovavy-Fitovinany wiar sääks distrikten:
Gbe spriaken
Gbe spriaken san en spriakfamile faan amanbi 20 Niger-Kongo spriaken. Jo wurd faan't uastelk Ghaana bi't Atlantikküst loongs auer Toogo an Beniin bit Nigeeria snaaket. Of jo tu det grater skööl faan a Kwa spriaken tääl, as ei gans seeker.
Spriaken
Diar san fiiw hoodspriaken mä ünlik spriakwiisen:
Koord
Gbe spriaken:
Valverde (El Hierro)
Valverde as ian faan trii gemeenen üüb det Kanaarisk Eilun El Hierro (Spoonien). Hat leit uun't uasten faan't eilun an as uk det hoodstääd.
Saarpen
mä iinwenertaalen faan 2011:
Isjum
Isjum (üüb Ukrainisk: Ізю́м Izjúm) as en steed uun det Charkiw Prowins faan't Ukraine. At steed leit uun a süüduast faan't prowins, bi de Donets Struum. At steed hee 45.884 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan de Isjum Distrikt.
Histoore
At steed wurd faan April tu September 2022 faan Rüslun besaat.
Alboanien/ha
Alboanien es en Lun uun ’e Sidoos fan Euroopa. Deät Lun hat 2.870.324 Iinwuuners (2018). De Hoadstad es Tirana.
Bräcke
Bräcke as jü soowentgrutst stää önj e prowins Jämtland, Swärik. E stää läit önjt söödååsten foon e prowins. Dåt heet 1467 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Bräcke Komuun.
Arboga
Arboga as jü seekstgrutst stää önj e Prowins Västmanland, Swärik. E stää läit önjt söödweesten foon e prowins. Dåt heet 10.800 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Arboga Komuun.
Taolagnaro
Taolagnaro (üüb Fraansöösk: Fort-Dauphin) as at hoodsteed faan det Anosy Regiuun, uun Madagaskar. At steed leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 67.284 (2018).
Histoore
At steed wurd 1643 faan a fransuusen grünjlaanjen, an wurd efter a krüünprins faan Frankrik (üüb Fraansöösk: Dauphin) neemd.
Bitlis (Prowins)
Det Bitlis Prowins (üüb Türkisk: Bitlis ili) as en prowins, wat uun det Uastanatoolien Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 348.115 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Bitlis.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Piadermaaner
A Piadermaaner (Trachinidae) san en famile faan Bianfasker uun det order faan a Barschoortagen (Perciformes). Jo lewe fööraal uun a uastelk Atlantik, uun't Madlunsia an uun't Suart Sia. Di Grat Piadermaan (Trachinus draco) komt uk uun Nuurd- an Uastsia föör.
Piadermaaner hual en böös stark gift uun hör ragpuarter. Det as uk för minsken gefeerelk.
Nova Scotia/fe
Nova Scotia as ian faan dön tjiin prowinsen faan Kanada. At prowins leit uun a süüduast faan't lun. Uun a nuurd leit a Golf faan St. Lawrence, uun a uast an süüd a Atlantik an uun a waast New Brunswick. Det hee 992.055 lidj (2021). At hoodsteed faan't prowins as Halifax.
Geografii
Nova Scotia as det naistletjst prowins uun Kanada. At prowins hee tau dialen: at hualeweilun uun a süüd an Cape Breton Eilun uun a nuurd.
Ås
Ås as jü oochtgrutst stää önj e prowins Jämtland, Swärik. E stää läit önj e mal foon e prowins, önj jü Krokom Komuun. Dåt heet 1462 inboogere (2020).
Saosjorsk
Saosjorsk as en stäädkreis uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Diar wene 11.199 minsken (Stant: 2010).
Saosjorsk as en "slööden stääd". Diar sat bluas militeer.
Damaskus
Damaskus as ian faan a äälst stääden üüb a welt.
Gaalaapel
Uun ualang tidjen san gaalaapler brükt wurden, am blak tu maagin.
Kupjansk
Kupjansk (üüb Ukrainisk: Ку́п'янськ Kúp'jans'k) as en steed uun det Charkiw Prowins uun't Ukraine. At steed leit uun a uast faan't prowins, bi de Oskil Struum. Det hee 27.169 lidj (2021).
Histoore
At steed wurd faan Febrewoore tu September 2022 faan Rüslun besaat.
Ruad
Ruad as en klöör an hää en waagenlengde faan 650 bit 750 nm. Waagenlengden oner (kurter üs) 650 nm hää orangj laacht, an laacht mä waagenlengden auer 750 nm kön wi ei muar sä, det as infraruad. Flook diarten kön nian ruad laacht sä.
Nöömer
Ruad koon ünilk tuuner haa mä ünlik nöömer:
RAL klöören
RAL as en norm föör klöören, an arke slach ruad hää diar en aanj numer:
Republikaans Partei (USA)
At Republikaans Partei (A Republikaanern) as ian faan jo tau grat politisk partein uun a USA. Det ööder grat partei san a Demokraaten.
En öödern nööm as Grand Old Party (grat ual partei) GOP. Det partei as 1854 grünjlaanj wurden, an wiar tu began en liberaal partei. Hat hää ham jin a Demokraaten diarför iinsaat, at slaawerei uftuskaafin. Sant a 1960er juaren hää ham det anert, an a Republikaanern san daalang en natsionaal-konserwatiif partei.
Presidenten
Flook Republikaanern wiar president uun Ameerikoo:
Niederbayern
Gratst Stääden
Dön 9 gratst stääden uun a distrikt san:
Widjajewo
Widjajewo as en stäädkreis uun't Oblast Murmansk uun Ruslun. Diar wene 5.771 minsken (Stant: 2010).
Niederbayern
Indialang faan Ferwaltang
Niederbayern hää 3 kreisfrei stääden (Landshut, Passau an Straubing) an 9 lunkreiser:
Widjajewo
Widjajewo as en "slööden stääd". Diar sat bluas militeer.
Surahammar
Surahammar as jü soowentgrutst stää önj e Prowins Västmanland, Swärik. E stää läit önj e mal foon e prowins. Dåt heet 6404 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Surahammar Komuun.
Kwa spriaken
Kwa san en spriakfamile uun det skööl faan a Niger-Kongo spriaken. Diar hiar son 75 spriaken mä amanbi 21 miljuun spreegern tu. Jo wurd faan't Elfenbianküst bi't Atlantikküst loongs auer Ghaana, Toogo an Beniin bit Nigeeria snaaket.
Cephalophus
A Cephalophus san en skööl faan Hurndiarten (Bovidae). Jo like letj Antiloopen.
Slacher
C. adersi – C. brookei – C. callipygus – C. crusalbum – C. dorsalis – C. harveyi – C. jentinki – C. leucogaster – C. natalensis – C. niger – C. nigrifrons – C. ogilbyi – C. rubidus – C. rufilatus – C. silvicultor – C. spadix – C. weynsi – C. zebra
1402
1402 wiar det naist juar faan't 15. juarhunert.
Greenlee County (Arizona)
Greenlee County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 9498 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Clifton.
La Frontera (El Hierro)
La Frontera as ian faan trii gemeenen üüb det kanaarisk eilun El Hierro (Spoonien). Hat leit uun't waasten faan't eilun.
Saarpen
mä iinwenertaalen faan 2005:
Pendjari Natsionaalpark
Di Pendjari Natsionaalpark as 1954 grünjlaanj an 1961 üs natsionaalpark ütjwiset wurden. Sant 1986 as hi en biosfeerenreserwaat faan a UNESCO. Hi leit uun't nuurden faan Beniin bi a Pendjari Struum.
Pigment
En pigment as en natüürelk of konstelk materiool, diar brükt woort, am farwen tu maagin. Hat skal uun en liasangsmedel apliaset wurd, det koon en ööle oober uk weeder wees.
Yucca
A Yucca san en plaantenskööl uun det famile faan a Spargelplaanten (Asparagaceae). Jo waaks uun Madelameerikoo.
Yuccas wurd uk "pualmer" näämd, san oober eegentelk goorei nai mä "echt" Pualmer.
Iindialang
Y. sect. Chaenocarpa – Y. sect. Clistocarpa – Y. sect. Endlichiana – Y. sect. Hesperoyucca – Y. sect. Yucca
Y. aloifolia – Y. angustissima – Y. arkansana – Y. baccata – Y. baileyi – Y. brevifolia – Y. campestris – Y. capensis – Y. carnerosana – Y. cernua – Y. coahuilensis – Y. constricta – Y. decipiens – Y. declinata – Y. de-smetiana – Y. elata – Y. endlichiana – Y. faxoniana – Y. filamentosa – Y. filifera – Y. flaccida – Y. gigantea – Y. glauca – Y. gloriosa – Y. grandiflora – Y. harrimaniae – Y. intermedia – Y. jaliscensis – Y. lacandonica – Y. linearifolia – Y. luminosa – Y. madrensis – Y. mixtecana – Y. necopina – Y. neomexicana – Y. pallida – Y. periculosa – Y. potosina – Y. queretaroensis – Y. reverchonii – Y. rostrata – Y. rupicola – Y. schidigera – Y. sterilis – Y. tenuistyla – Y. thompsoniana – Y. treculeana – Y. utahensis – Y. valida
Piip
Wat menst dü?
Kungsör
Kungsör as jü oochtgrutst stää önj e Prowins Västmanland, Swärik. E stää läit önjt söödweesten foon e prowins. Dåt heet 5913 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Kungsör Komuun.
Lit (Swärik)
Lit as jü nüügentgrutst stää önj e prowins Jämtland, Swärik. E stää läit önj e mal foon e prowins, önj jü Östersund Komuun. Dåt heet 1182 inboogere (2020).
Maricopa County (Arizona)
Maricopa County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 4.485.414 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Phoenix.
Piipgäärs
Piipgäärs (Molinia) as en plaantenskööl uun det famile faan't Swetgäärs (Poaceae). Diar jaft at trii slacher faan, tau uun Euroopa.
Di nööm komt diar faan uf, dat a hard halmer mä fiin knooter brükt wurden san, am en piip tu renskin.
Gaozu (Tang)
Keiser Gaozu faan det Tang-Dünastii (üüb Schineesk: 唐 高祖 Táng Gāozǔ; * 566; † 25. Jüüne 635) wiar de iarst keiser faan det Tang-Dünastii. Hi het uursprüngelk Li Yuan (üüb Schineesk: 李渊 Lǐ Yuān). Hi stört uun't juar 618 det Sui-Dünastii an regiaret tu sin uftoonking uun September 626.
Biskaya
At Biskaya (ingelsk Bay of Biscay, Gulf of Biscay, fransöösk Golfe de Gascogne, spoonsk Mar Cantábrico) as en bocht faan a Atlantik tesken Nuurdwaastfrankrik an Nuurdwaastspoonien an knaap 500 mool 600 km grat. Hat as bekäänd för rüch wedern.
Büfel
Wat menst dü?
Oberpfalz
Oberpfalz (üüb Bairisk: Obapfoiz) as en regiarangsdistrikt faan Bayern. Hi as 9690 km² grat, an diar wene 1.109.269 minsken (2018).
Indialang faan Ferwaltang
Oberpfalz hää 3 kreisfrei stääden (Amberg, Regensburg an Weiden in der Oberpfalz) an 7 lunkreiser:
Hammarstrand
Hammarstrand as jü tiintgrutst stää önj e prowins Jämtland, Swärik. E stää läit önjt ååsten foon e prowins. Dåt heet 1103 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Ragunda Komuun.
La Paz County (Arizona)
La Paz County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a süüdwaast faan a bundesstoot. Det hee 21.108 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Parker.
El Pinar de El Hierro
El Pinar as ian faan trii gemeenen üüb det kanaarisk eilun El Hierro (Spoonien). Hat leit uun't süüden faan't eilun.
Saarpen
mä iinwenertaalen faan 2006:
An do lewe diar noch 119 minsken ferstreielt auer't lun.
1403
1403 wiar det traad juar faan't 15. juarhunert.
Bejewenhaiden
Ünbekäänd dootem
Mohave County (Arizona)
Mohave County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 212.181 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Kingman.
Pergament
Pergament as det knaap bewerket hidj faan en diart. Miast as diar det hidj faan en kualew, siig of sjep för nimen wurden.
Pergament hää uun't Röömsk Rik det steed faan Papyrus iinnimen, am dat diar üüb skrewen wurd küd. Iarst am 1400 kaam papiir ap, det wiar aal wat ianfacher an bilager tu maagin.
1435
1435 wiar det fiiw-an-dörtigst juar faan det 15. juarhunert.
Mananjary
Mananjary as at hoodsteed faan det Vatovavy Regiuun uun Madagaskar. At steed leit uun a uast faan't regiuun, bi de Indisk Oosean. Det hee 25.222 lidj (2018).
Palmyra-Atol
At Palmyra-Atol (ENS Palmyra Atoll, []) as en atol uun a Pasiifik. Hat hiart tu a nuurdelk Line Islands an a United States Minor Outlying Islands.
Norberg (Steed)
Norberg as jü nüügentgrutst stää önj e Prowins Västmanland, Swärik. E stää läit önjt norden foon e prowins. Dåt heet 4487 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Norberg Komuun.
Tschuwaschisk spriak
At Tschuwaschisk spriak (tschuwaschisk Чӑваш чӗлхи/Čǎvaš čĕlchi, Чӑвашла/Čǎvašla) as det iansagst Turkspriak uun det skööl faan a Oghuurisk spriaken. Uun det rüsk republik Tschuwaschien as hat amtsspriak bitu at rüsk spriak. Diar snaake amanbi 1,8 miljuun minsken Tschuwaschisk, uun't naiberlun Kasachstaan san't amanbi 22.000.
Hoodwurden
Tschwaschisk hoodwurden haa sääks kaasen.
Skultuna
Skultuna as jü tiintgrutst stää önj e Prowins Västmanland, Swärik. E stää läit önjt ååsten foon e prowins, önj jü Västerås Komuun. Dåt heet 3391 inboogere (2020).
Philantomba
A Philantomba san en skööl faan Hurndiarten (Bovidae). Jo like letj Antiloopen.
Slacher
P. maxwelli – P. monticola – P. walteri
1415
1415 wiar det füftanjst juar faan det 15. juarhunert.
Kola (Stääd)
Kola (🇷🇺) as en stääd uun det Oblast Murmansk uun Ruslun. Hat as kreisstääd faan di lunkreis Rajon Kola. Diar wene 10.437 minsken (Stant: 2010).
Tranås
Tranås as jü fiirdgrutst stää önj e prowins Jönköping, Swärik. E stää läit önjt nordååsten foon e prowins. Dåt heet 14.774 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Tranås Komuun.
La Gomera
La Gomera as ian faan a Kanaarisk Eilunen, diar tu Spoonien hiar.
Navajo County (Arizona)
Navajo County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 110.924 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Holbrook.
La Gomera
Hat hiart tu a sööwen grater eilunen faan a Kanaaren, as diarfaan oober at ööderletjst bääft El Hierro.
Oberfranken
Oberfranken (üüb Bairisk: Obafrankn) as en regiarangsdistrikt faan Bayern. Hi as 7231 km² grat, an diar wene 1.067.482 minsken (2018).
Geografii
Oberfranken hää 4 kreisfrei stääden (Bamberg, Bayreuth, Coburg an Hof) an 9 lunkreiser:
Ameriitsium
Ameriitsium as en konstelk ütjwerket cheemisk element mä det ufkörtang Am an det atoomnumer 95. Hat hiart tu a aktinoiden.
Buk
En buk as en saamlang faan tuupbünjen papiirbleeden. Hat hää normoolerwiis en amslach an ei maner üs 49 sidjen. Uk grater tekstdialen wurd üs buk betiakent. So bestäänt at Biibel ütj en hialer rä buken.
Värnamo
Värnamo as jü tweedgrutst stää önj e prowins Jönköping, Swärik. E stää läit önjt söödweesten foon e prowins. Dåt heet 19.778 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Värnamo Komuun.
Buk
Daalang san buken oober ei muar ünbedingt ütj papiir, jo kön uk elektroonisk üs datei fäästhäälen wurd, det san e-books. Buken wurd uk föörleesen an üüb CDs fäästhäälen, det san hiarbuken.
Türkai
E Türkai (aw Türkisch: Türkiye Cumhuriyeti) as en lönj, wat önjt söödååsten foon Europa än önjt weesten foon Aasien läit. Et lönj heet 85.279.553 inboogere (2022). E hoodstää foont lönj as Ankara, ouers jü grutst stää as Istanbul.
Buk
Det wurd
Det wurd buk komt faan ualhuuchsjiisk buoh of madelhuuchsjiisk buoch an mend iar wel en rä faan ruunen. Leeder hää ham det bedüüdang feranert tu skrafttiaken, buksteew, apskrewenen. Ferlicht as diar uk en ferbinjang tu bööke, auer ruunen iar uun böökeholt telagt wurden san.
Türkai
Stääse
Da tiin grutste stääse önjt lönj san:
Eksjö
Eksjö as jü seekstgrutst stää önj e prowins Jönköping, Swärik. E stää läit önjt ååsten foon e prowins. Dåt heet 10.864 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Eksjö Komuun.
Elkooner
A Elkooner (Zoarcidae) san en famile faan Bianfasker uun det order faan a Barschoortagen Perciformes). Diar hiar gud 250 slacher tu. A miasten lewe uun a nuurdelk Pasiifik. Uun Nuurdeuroopa san't man trii slacher.
Onerfamilin
Gymnelinae – Lycodinae – Lycozoarcinae – Zoarcinae
Sköölen
Aiakas – Andriashevia – Arctolycus – Argentinolycus – Austrolycus – Azygopterus – Barbapellis – Bellingshausenia – Bentartia – Bilabria – Bothrocara – Bothrocarina – Crossostomus – Dadyanos – Davidijordania – Derepodichthys – Dieidolycus – Ericandersonia – Eucryphycus – Eulophias – Exechodontes – Gosztonyia – Gymnelopsis – Gymnelus – Hadropareia – Hadropogonichthys – Iluocoetes – Japonolycodes – Krusensterniella – Letholycus – Leucogrammolycus – Lycenchelys – Lycodapus – Lycodes – Lycodichthys – Lycodonus – Lycogrammoides – Lyconema – Lycozoarces – Magadanichthys – Maynea – Melanostigma – Nalbantichthys – Neozoarces – Notolycodes – Oidiphorus – Opaeophacus – Ophthalmolycus – Pachycara – Patagolycus – Phucocoetes – Piedrabuenia – Plesienchelys – Pogonolycus – Puzanovia – Pyrolycus – Santelmoa – Seleniolycus – Taranetzella – Thermarces – Zoarces – Zoarchias
Enkelt slacher
Uun Euroopa lewe:
Bolu (Prowins)
Det Bolu Prowins (üüb Türkisk: 	Bolu ili) as en prowins, wat uun det Suart-Sia Regiuun faan a Türkei leit. Det hee 316.126 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Bolu.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Grat Piadermaan
A Grat Piadermaan (Trachinus draco) as en slach faan Bianfasker uun det order faan a Barschoortagen (Perciformes). Hi lewet uun a uastelk Atlantik, uun't Madlunsia an uun a Nuurdsia.
A Grat Piadermaan mei ham hal uun a sun ferbode, an teewt diar üüb letj weederdiarten. Üüb a rag hää hi giftag puarter; jo kön uk för minsken gefeerelk wurd, wan's diar üüb treed.
Line Islands
A Line Islands san en keed faan eilunen uun a Pasiifik mä aacht atolen, trii eilunen an en koralenrab. Det lunflaak as knaap 504 km² grat. A miast eilunen hiar tu Kiribaati.
Geografii
A Line Islands san en 2334 km lung keed faan eilunen faan't Kingmanrab uun't nuurdwaasten bit tu't eilun Flint uun't süüduasten. Di ekwaator lääpt diar maden troch.
Tilefoon
At tilefoon (faan ualgreks τῆλε tēle „widj“ an φωνή phōnē „tuun, gelüüt, stem, spriak“) as en aperoot, am tuuner mä elektrisk signaalen tu auerdreegen. Diarför wiar loong en kaabelferbinjang nuadag. Daalang woort muar an muar mobiil tilefoniaret mä en smartphone.
Vikram Samvat
Vikram Samvat (V.S.) gongt turag üüb en ual Hindu traditjuun. Hi as näämd efter könang Vikramaditya Samvat an racht ham efter a muunfaasen. Di V.S. lääpt di Gregoriaans kalender am 56,7 juar föörütj: Det juar 2000 as det juar 2056/57 efter Vikram Samvat. At nei juar begant di 13. April an arke nei muun begant uun a maden faan a krastelk muun. Di V.S. woort fööraal uun a stootsaperoot, uun a bleeden an bi't könanghüs brükt. Diar san twaalew muuner, diar oober ei mä a krastelk muuner auerian steme.
Suart
Suart as en klöör för flook dingen uun't daielk leewent, so üs det skraft faan diheer artiikel. Man eegentelk as suart goor nian klöör, hat as muar di waant faan klöör. Ööders üs arke ööder klöör sjüürt suart nian laachtwaagen ütj, an hää sodenang uk nian frekwens.
RAL klöören (suart an witj)
RAL as en norm föör klöören, an arke suart tuun hää diar en aanj numer:
1462
Bejewenhaiden
Ünbekäänd dootem
Pinal County (Arizona)
Pinal County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 462.789 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Florence
Popegeifasker
A Popegeifasker (Scarinae) san en onerfamile faan a Lapfasker (Labridae), an hiar sodenang tu a Barschoortagen (Perciformes). Enkelt wedenskapslidj sä jo oober uk üs en aanj famile Scaridae uun.
Sköölen faan't famile Scaridae
Bolbometopon - Calotomus - Cetoscarus - Chlorurus - Cryptotomus - Hipposcarus - Leptoscarus - Nicholsina - †Pacuarescarus – Scarus - Sparisoma
Pima County (Arizona)
Pima County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 1.047.279 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Tucson.
Anzoátegui (Bundesstoot)
De Anzoátegui Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 1.753.900 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Barcelona.
Arendal (Komuun)
Det Arendal Komuun (üüb Noorsk: Arendal kommune) as ian faan a komuunen uun det Agder Prowins uun Noorweegen. At komuun leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 45.065 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Arendal.
Bläbiand Popegeifask
A Scarus ghobban of Bläbiand Popegeifask as en slach faan Popegeifasker (Scarinae). Hi kaam mä a bau faan a Sueskanaal iin uun't Madlunsia, an hää diar en öödern Popegeifask, di Europeesk Popegeifask (Sparisoma cretense) ferjaaget.
Afrikoonsk Büfler
Afrikoonsk Büfler (Syncerus) san en skööl faan Hurndiarten (Bovidae), diar uun Afrikoo lewe. Diar jaft at sjauer slacher faan.
Amazonas (Bundesstoot uun Weenesuela)
De Amazonas Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a süüd faan't lun. Det hee 197.900 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Puerto Ayacucho.
Afrikoonsk Büfler
Slacher
Jodiar slacher wurd oober miast üs onerslacher faan Syncerus caffer uunsen:
Spriadkoord
Spriadkoord faan a slacher/onerslacher:
Santa Cruz County (Arizona)
Santa Cruz County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arizona. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 46.498 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Nogales.
Lunkreis Nienburg
A Lunkreis Nienburg/Weser as en lunkreis uun a maden faan Niidersaksen bi a struum Weeser.
Gislaved
Gislaved as jü soowentgrutst stää önj e prowins Jönköping, Swärik. E stää läit önjt söödweesten foon e prowins. Dåt heet 10.269 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Gislaved Komuun.
Lunkreis Nienburg
Gemeenen
(Iinwenertaalen faan a ) Ianhaidsgemeenen Samtgemeenen mä tuhiarag gemeenen ( * Diar sat at ferwaltang)
Johannes Gutenberg
Johannes Gensfleisch, neemd Gutenberg (* amanbi 1400 uun Mainz; † föör 26. Febrewoore 1468 uk diar), wiar a ütjfinjer faan de neimuudis bukdruk mä luas metaalbuksteewern an faan't drukpres.
Tschechoslowakei
At Tschechoslowakei wiar en banenstoot uun a maden faan Euroopa faan Oktuuber 1918 tu Janewoore 1993. Do wurd at lun iin uun Tschechien an at Slowakei diald.
Lapfasker
A Lapfasker (Labridae) san en famile faan Bianfasker uun det order faan a Barschoortagen (Perciformes). Enkelt wedenskapslidj sä jo oober uk uun en aanj order Labriformes.
Lapfasker san miast temelk bruket an haa briad lapen. Jo lewe uun flaak weedern üüb a hialer welt, hal mad koralenraber, man uk uun Nuurdsia an Madlunsia.
Tu a Lapfasker hiar son 65 sköölen mä muar üs 550 slacher, ferlicht muar üs 600. Hör nööm komt faan't latiinsk labrum „lap“.
Sköölen
Acantholabrus – Achoerodus – Ammolabrus – Anampses – Anchichoerops – Austrolabrus – †Bellwoodilabrus – Bodianus – Centrolabrus – Cheilinus – Cheilio – Choerodon – Cirrhilabrus – Clepticus – Conniella – Coris – Ctenolabrus – Cymolutes – Decodon – Diproctacanthus – Doratonotus – Dotalabrus – †Eolabroides – Epibulus – Eupetrichthys – Frontilabrus – Gomphosus – Halichoeres – Hemigymnus – Hologymnosus – Iniistius – Labrichthys – †Labrobolcus – Labroides – Labropsis – Labrus – Lachnolaimus – Lappanella – Larabicus – Leptojulis – Macropharyngodon – Malapterus – Minilabrus – Nelabrichthys – Notolabrus – Novaculichthys – Novaculops – Ophthalmolepis – Oxycheilinus – Oxyjulis – Paracheilinus – Parajulis – Pictilabrus – Polylepion – Pseudocheilinops – Pseudocheilinus – Pseudocoris – Pseudodax – Pseudojuloides – Pseudolabrus – Pteragogus – Sagittalarva – Scarus – Semicossyphus – Sparisoma – Stethojulis – Suezichthys – Symphodus – Tautoga – Tautogolabrus – Terelabrus – Thalassoma – Wetmorella – Xenojulis – Xiphocheilus – Xyrichtys
Puuten
A Puuten (Meleagris) san en skööl faan fögler, huar't man tau slacher faan jaft. Jo hiar tu't famile faan a Fasaanen (Phasianidae).
Gabrowo (Prowins)
Det Gabrowo Prowins (üüb Bulgaars: област Габрово oblast Gabrovo) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 122.702 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Gabrowo.
Jambol (Prowins)
Det Jambol Prowins (üüb Bulgaars: област Ямбол oblast Jambol) as ian faan dön 28 prowinsen faan Bulgaarien. At prowins leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 131.447 lidj (2011). At hoodsteed faan't prowins as Jambol.
Borgholm (Komuun)
Det Borgholm Komuun (üüb Sweedsk: Borgholms kommun) as ian faan a komuunen uun det Kalmar Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a uast faan't prowins, üüb at nuurddial faan Öland Eilun. Det hee 10.839 lidj (2019). At hoodsteed faan't komuun as Borgholm.
Ashmore- an Cartier-Eilunen
A Ashmore- an Cartier-Eilunen [] (ENS Ashmore and Cartier Islands) san en skööl faan ünbewenet letj eilunen an raber bi a süüdwaast ütjgung faan't Tiimorsia iinuun a Indisk Oosean. Jo tääl üs bütjenlun faan Austraalien.
Letj Piadermaan
A Letj Piadermaan (Echiichthys vipera) as en slach faan Bianfasker uun det order faan a Barschoortagen (Perciformes). Hi lewet uun a uastelk Atlantik, uun't Madlunsia an uun a Nuurdsia.
A Letj Piadermaan liket a Grat Piadermaan (Trachinus draco) an hää jüst so giftag puurter üüb a rag, diar för minsken gefeerelk san.
Aragua (Bundesstoot)
De Aragua Bundesstoot as een faan a bundesstooten faan Weenesuela. A bundesstoot leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 1.870.900 lidj (2019). At hoodsteed faan a bundesstoot as Maracay.