cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Río San Juan (Department)
Det Río San Juan Department (üüb Spaans: Departamento de Río San Juan) as ian faan dön füftanj departmenten uun Nikaraagua. Det hee 128.805 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as San Carlos.
Ringelstörtpöösdiarten
A Ringelstörtpöösdiarten (Pseudocheiridae) san en famile faan Kläämpöösdiarten (Diprotodontia). Diar hiar sääks sköölen mä 20 slacher tu.
Djuula
Djuula (uk Dioula, Dyula of Jula) as en waastafrikoons Mande-spriak an uk di nööm faan fulken uun't nuurden faan't Elfenbianküst an Burkiina Faaso.
Medan
Medan as det füftgratst steed uun Indoneesien. At steed leit uun a nuurd faan't eilun Sumatra. Det hee 2.097.610 lidj (2010). Det as at hoodsteed faan det Nuurd Sumatra Prowins.
Moldaawisk Sosialistisk Sowjetrepubliik
Det Moldaawisk Sosialistisk Sowjetrepubliik (üüb Rumeens: Republica Sovietică Socialistă Moldovenească / Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ; üüb Rüs: Молда́вская Сове́тская Социалисти́ческая Респу́блика Moldávskaja Sovétskaja Socialistíčeskaja Respúblika) wiar faan 1940 tu 1941 an faan 1944 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.
Lerum (Komuun)
Det Lerum Komuun (üüb Sweedsk: Lerums kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 43.399 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Lerum.
Djuula
Djuula brükt en aanj skraft, det N'Ko.
Klant
At Klant (Agrostemma githago) as en plaantenslach uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae). Hat het uk Kurnruus of Paspot.
Gift
Det plaant as giftag. Iarjuaren wiar det plaant en ünkrüüs üüb kurnfialen. Daalang as det iinkääft kurnsiad oober rianer, an klanten kem knaap noch föör.
Saint Philip (Sarkspal uun Antiigua an Barbuuda)
Det Saint Philip Sarkspal (üüb Ingels: Saint Philip Parish, ufkurting St. Philip Parish) as faan dön sarkspal-gemeenden faan Antiigua an Barbuuda, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a uast faan't eilun Antiigua. Det hee 3347 lidj (2011).
Kerbel
Kerbel (Anthriscus cerefolium) as en plaantenslach uun det famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Hat hää en grat bedüüdang uun köögem.
Moldaawisk Sosialistisk Sowjetrepubliik
Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Moldaawisk SSR 4.337.592 lidj: 2.279.432 diarfaan wiar wüfhööd an 2.058.160 karmen, 2.301.185 lewet üüb't lun an 2.036.407 uun a steeden.
Gernika
Gernika (amtelk nööm Gernika-Lumo; üüb Spaans: Guernica) as en steed uun det Autonoom Gemianskap Baskenlun uun Spanje. At steed leit uun a nuurduast faan Bilbao an hiart tu det Bizkaia Prowins. Det hee 17.031 lidj (2021).
Moldaawisk Sosialistisk Sowjetrepubliik
Histoore
Det Ruad Armee besaat 28. Jüüne 1940 det Besarabien regiuun faan Rumeenien. 2. August wurd faan at waastdial faan det Moldaawisk ASSR (1924-1940; dial faan det Ukrainisk SSR) an dialen faan Besarabien det Moldaawisk SSR grünjlaanjen. 1941-1944 wurd at republiik faan Rumeenien besaatet. Det wurd 27. August 1991 üüs at republiik Moldaawien suwereen.
Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Moldaawien, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.
Jaakob VI. an I. (Köning faan Skotlun, Ingelun an Irlun)
Köning Jaakob VI. (faan Skotlun) an I. (faan Ingelun an Irlun; üüb Ingels: James VI. of James I.; * 19. Jüüne 1566 uun Edinburgh, Skotlun; † 27. Marts 1625 uun Theobalds Park, Graafskap Hertfordshire, Ingelun) wiar faan 1567 köning faan Skotlun an faan 1603 tu san duas köning faan Ingelun an Irlun.
Robert III. (Skotlun)
Robert III. (bäären John Stewart; * 1337; † 4. April 1406 uun Rothesay) wiar faan 1390 tu san duas köning faan Skotlun. Hi wiar Robert II. an sin iarst wüf Elizabeth Mure faan Rowallan hör äälst dring.
Likstroom
Likstroom ( uk DC - Direct Current) es en elektrisk Stroom, wat sin Macht en sin Wai ek foranert. . Uk likmaaket Wekselstroom ("miskstruum") jit Likstroom, wan di Wai höm ek anert.
Teeken
Riin of pulsiarendi Likstroom ken fan Bateriien wonen uur of fan Solaarselen en Solaarmoduuli.
Fan Wekselstroom ken Likstroom maaket uur me en elektroonisk Giraat fan Diooden, Kondensatooren en Spuulen. <div style="clear:left;" /div>
Moselle (Department)
Det Moselle Department as ian faan dön tjiin departmenten faan det Grand Est Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a nuurd faan't regiuun. Det hee 1.038.901 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Metz.
.cn
as det top-level-domain (TLD) faan Sjiina.
Krumstedt
Krumstedt as en gemiine foont Åmt Mitteldithmarschen önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt ååsten foon e kris. Dåt heet 471 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Hiasneegelk
At Hiasneegelk (Dianthus carthusianorum) as en plaantenslach uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae).
811
Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen
ünbekäänd dootem
Bäären
ünbekäänd dootem
Pablo Picasso
Pablo Ruiz Picasso (Ütjspriik üüb Spaans: [ˈpaβlo piˈkaso]; * 25. Oktuuber 1881 uun Málaga, Spanje; † 8. April 1973 uun Mougins, Frankrik) wiar en spaans konstmooler, graafiker an biljhauer. Det wurd toocht, dat hi amanbi 50.000 konstwerken maaget: moolet biljen, teekningen, graafiken, kolaaschen, plastiken an keraamiken. Sin werken san preeget troch en grat fölfual faan konstlerisk ütjdrückskaker an techniiken. A werken ütj sin blä (1901-1904) an roosa (1904-1906) tidjen an’t begrünjigung faan’t Kubismus (1907-1911) tup mä Georges Braque wiar a began faan sin üngeminan luupboon üüs konstler. Tu Picasso sin bekäändst werken hiart at moolet bilj Les Demoiselles d’Avignon (A Foomnen faan Avignon; 1907). Det wurd at kaibilj faan det klasisk modern. Mä ütjnaam faan det monumentaal moolet bilj Guernica (1937), wat en konstlerisk amsaating faan a skreker faan de Spaans Bürgerkrich wiar, het nian öler konstwerk faan det 20. juarhunert at forsking so ütjforderet üüs det Desmoiselles. At motiif faan’t düüw üüb at plakaat, dat hi uun’t juar 1949 för det wäältfreeskongres uun Pariis maaget, wurd aueraal üüb a wäält tu sümbool faan frees.
Marzahn-Hellersdorf
Marzahn-Hellersdorf as en distrikt (di 10. Bezirk) faan Berlin mä fiiw stääddialen. Diar wene knaap 275.000 minsken.
Turkmeens Sosialistisk Sowjetrepubliik
Det Turkmeens Sosialistisk Sowjetrepubliik (kurt: Turkmeens SSR, Sowjet Turkmeenistaan, Sowjet Turkmeenien, Turkmeenistaan of Turkmeenien; üüb Turkmeens: Түркменистан Совет Социалистик Республикасы / Türkmenistan Sowet Sotsialistik Respublikasy; üüb Rüs: Туркменская Советская Социалистическая Республика Turkmenskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika) wiar faan 1925 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.
Histoore
At lun wurd 27. Oktuuber 1991 üüs at republiik Turkmeenistaan suwereen.
Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Turkmeenistaan, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.
Lidköping (Komuun)
Det Lidköping Komuun (üüb Sweedsk: Lidköpings kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 40.460 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Lidköping.
Glasgow
Glasgow ([ˈɡlæzɡoʊ], [ˈɡlɑːzɡoʊ] of [ˈɡlɑːsɡoʊ], üüb Skots: Glesga [ˈɡlezɡə]; üüb Geelisk: Glaschu [ˈkl̪ˠas̪əxu]) as det gratst steed uun Skotlun. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 590.570 lidj (2011).
.ru
as det top-level-domain (TLD) faan Ruslun.
Constantine (Algeerien)
Histoore
Faan 1528 tu 1837 wiar't steed dial faan det Osmaans Rik.
Savalou (Steed)
Savalou as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Collines Department an hee ~ 38.000 lidj (2013). Savalou as at hoodsteed faan det Savalou Komuun.
Hindi
Hindi (üüb Hindi: हिन्दी hindī [ɦind̪iː]) as en indo-aarisk spriik, wat uun a nuurd an a maden faan Inje spreegen wurt. Sant 1950 as det (üüb sidj faan Ingels) det amtsspriik faan Inje. Det spriik as nai tu Urdu.
Savalou (Steed)
Savalou as apdiald tu trii arrondissementen: Savalou-Aga (14.394), Savalou-Agbado (13.421) an Savalou-Attake (10.347 iinwenern).
Spaans Bürgerkrich
De Spaans Bürgerkrich wiar en krich faan Jüüle 1936 tu April 1939, wat uun Spanje twesken det demokraatisk weelet regiaring faan det Naist Spaans Republiik (of a "Republikaanern") an dön rochtsrachtet putschisten oner Generool Francisco Franco (of a "Natsionalisten") streden wurd. A Republikaanern wurd faan't Sowjetunioon an a Nationalisten faan Tjiisklun an Itaalien holpen. A Nationalisten woon a krich an Franco wiar tu san duas diktaator faan't lun.
Uun a krich, greeb tjiisk an italjeens fliigern de 26. April 1937 at steed Guernica uun't Baskenlun uun an maaget det tunant. De spaans konstmooler Pablo Picasso, lus en beracht faan en uugentjüch faan a uungrip an moolet diarüübhen ian faan sin bekäändst werken, Guernica.
Persöönelkhaiden
De ameerikoons skriiwer Ernest Hemingway wiar en juurnalist uun a krich.
Yongin
Yongin (üüb Koreaans: 용인 [joŋ.in], amtelk 용인시 Yongin-si) as det tjiinstgratst steed uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun uun Gyeonggi Prowins. Det hee 1.078.591 lidj (2010).
Gipuzkoa (Prowins)
Det Gipuzkoa Prowins (üüb Baskisk: Gipuzkoa, üüb Spaans: Guipúzcoa) as ian faan dön trii prowinsen faan det Autonoom Gemianskap Baskenlun uun Spanje. Det leit uun a nuurduast faan't gemianskap. Det hee 727.121 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Donostia-San Sebastián.
Christ Church (Sarkspal uun Barbaados)
Det Christ Church Sarkspal (üüb Ingels: Christ Chruch Parish) as ian faan a sarkspal-gemeenden uun Barbaados, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a süüd faan't lun. Det hee 54.336 lidj (2010).
Tangerang
Tangerang as det seekstgratst steed uun Indoneesien. At steed leit uun a nuurdwaast faan't eilun Jaawa, uun det Banten Prowins. Det hee 1.798.601 lidj (2010).
Urdu
Urdu (üüb Urdu: اردو Urdū) as en indo-aarisk spriik, wat uun Paakistaan (huar det en amtsspriik as) an uun Inje spreegen wurt.
Lycalopex
Lycalopex of uk Pseudalopex as en skööl faan hünjer (Canidae). Enkelten wurd üs foos betiakent, det as eegentelk ei rocht, auer jo tu a echt hünjer (Canini) hiar, oober ei tu a echt foosen (Vulpini). Jo lewe uun Süüdameerikoo.
Södermanland (Prowins)
Geografii
Södermanland is ju fuftmanst prowins öön Sweeden.
Stäänge
Dä tiin grotste stäänge öön e prowins sän:
Indialing foon Ferwalting
Ju prowins heet 9 komuune (kommuner):
Ferkiir
Ju Euroopastraot 4 foon Helsingborg to Tornio öön Finlöön laapt döör e prowins.
.kr
as det top-level-domain (TLD) faan Süüdkorea.
Muun (Kalen'er)
En Kalen'ermuun es en Maat fuar Tir en di twelefst Diil fan en Jaar.
En Muun heer mung 28 en 31 Daagen.
Noomern
Di Muunen en Jaartiren ön't Jaar jit:
Kuden
Kuden as en gemiine foont Åmt Burg-Sankt Michaelisdonn önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt söödååsten foon e kris, bai di Nord-Ååstsiie Kanool. Dåt heet 601 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
812
Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen
ünbekäänd dootem
Bäären
ünbekäänd dootem
Störwen
ünbekäänd dootem
Fuula
Fuula (uk Fulfulde, Ful, Fulbe, Fula/Fulani, Peul) as en spriak faan di atlantisk twiig faan a Niger-Kongo spriaken. Uun't uasten sai's Ful of Fulfulde, uun't waasten Poular of Pulaar.
Hat as nai mä Wolof.
Cheongju
Cheongju (üüb Koreaans: 청주 / 淸州 [tɕʰʌŋ.dʑu], amtelk 청주시 / 淸州市 Cheongju-si) as at hoodsteed an gratst steed uun det Nuurd Chungcheong Prowins uun Süüdkorea. Det hee 853.714 lidj (2019).
Iindialing faan Ferwalting
At steed hee fjauer steedkreiser (üüb Koreaans: 구 gu):
Lilla Edet (Komuun)
Det Lilla Edet Komuun (üüb Sweedsk: Lilla Edets kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a waast faan't prowins. Det hee 14.509 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Lilla Edet.
Savè (Steed)
Savè as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Collines Department an hee 31.444 lidj. Savè as at hoodsteed faan det Savè Komuun.
Hiird/mo
Hiirde wjarn ferwåltingsindiilinge önj Skandinoowien, apårti önj Dånmark ouers uk önjt Hiirtuuchdoom Slaswik. Önj oudere spräke säit följk Harde (huuchtjüsch), Harr (plååttjüsch), härad (swänsch, hæraþ aw üüljswänsch), hérað (islönjsch), herred (dånsch), hered/herad (norwäisch) unti hundred (änglisch).
Savè (Steed)
Det steed as apdiald tu trii arrondissementen: Adido (8.743), Boni (9.158) an Plateau (13.543 iinwenern).
Wetteraukreis
E Wetteraukreis as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 306.460 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Friedberg (Hessen).
Lehe (Dithmjarsche)
Lehe as en gemiine foont Åmt Kirchspielslandgemeinden Eider önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt norden foon e kris, bai di Ääder Struum. Dåt heet 1108 inboogere (2019).
Ermlun-Masuuren (Prowins)
Det Ermlun-Masuuren Prowins (üüb Poolsk: Województwo Warmińsko-Mazurskie) as ian faan a prowinsen uun Poolen. At prowins leit uun nuurduast faan't lun. Det hee 1.696.193 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Olsztyn (Allenstein).
Geografii
Uun a nuurdwaast faan't prowins as det Frisk Hääf.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Depok
Depok as det sööwenstgratst steed uun Indoneesien. At steed leit uun a nuurdwaast faan't eilun Jaawa, uun det Waast Jaawa Prowins, nai bi Jakarta. Det hee 1.738.570 lidj (2010).
Saint Andrew (Sarkspal uun Barbaados)
Geografii
De huuchtst ponkt uun't Barbaados, Mount Hillaby (340 m), stäänt uun a süüd faan't sarkspal.
Naruhito
Naruhito (üüb Jaapaans: 徳仁天皇 Naruhito-tennō [naɺ̠ɯçito tẽ̞nːo̞ː]; * 23. Febrewoore 1960 uun Tokio, Jaapaan) as sant 1. Mei 2019 keiser faan Jaapaan. Hi as de äälst dring faan Akihito an Michiko. Hi wurd keiser efter san aatj sin uftoonking. A nööm faan sin regiaring as Reiwa (令和, „smok harmonii“).
Andong
Andong (üüb Koreaans: 안동 / 安東 [an.doŋ] amtelk: 안동시 / 安東市 Andong-si) as at hoodsteed faan det Nuurd Gyeongsang Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a uast faan't lun. Det hee 161.533 lidj (2019).
Kualewröör
Kualewröör (Anthriscus) as en plaantenskööl uun det famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Diar hiar 11 slacher tu.
Slacher
A. caucalis – A. cerefolium – A. glacialis – A. kotschyi – A. lamprocarpa – A. nitidus – A. ruprechtii – A. schumalhauenii – A. sylvestris – A. tenerrima – A. velutinus
.ir
as det top-level-domain (TLD) faan Iraan.
Darmstadt-Dieburg (Lönjkris)
E Lönjkris Darmstadt-Dieburg as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 297.399 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Darmstadt.
.jo
as det top-level-domain (TLD) faan Jordaanien.
.hk
as det top-level-domain (TLD) faan Hongkong.
Battery electric vehicle (BEV)
En BEV baterii-elektrisk Vehiikel es en Maskiin, hur em me di Kraft fan jen of muar Motoor(en) fan jen Plaats tö di Naist kum ken. Di Motoor fair sin Energii fan en Akkumulātor of Baterii.
Dat em fan en Baterii snaket es ek hiilendal rocht, aurdat des weđer āpleeren uur ken. Diarom skul dit en Akkumulātor jit. Üp Engelsk uur diar man niin Forskel maaket, en sa snaket em aural üp Wārel fan BEV.
Hur fiir em diarme kumt hinget fuaral fan di Kapatsiteet of, wat di Baterii heer. Des uur fuaral üs kWh meeten.
Aarten
Dit Elektro-Weel jert ek diartö, aurdat em altert me trapi skel, dat di Motoor aarbert.
Orchideenbuum
A Orchideenbuum (Bauhinia variegata) as en buum uun det famile faan a Bongfrüchten (Fabaceae). Hi wääkst fööraal uun Süüdaasien. Uk wan'er so het, hää hi mä orchideen niks widjer tu dun. Di nööm komt faan sin smok bloosen. Diaram stäänt hi daalang uk uun flook guarder üüb a hialer welt, huar't froostfrei as.
Lysekil (Komuun)
Det Lysekil Komuun (üüb Sweedsk: Lysekils kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 14.266 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Lysekil.
Manhiça (Distrikt)
De Manhiça Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Manhiça) as en distrikt faan det Maputo Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 208.466 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Manhiça.
Saint George (Sarkspal uun Barbaados)
Det Saint George Sarkspal (üüb Ingels: Saint George Parish, ufkorting St. George Parish) as ian faan a sarkspalen uun Barbaados, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a süüd faan't lun. Det hee 19.767 lidj (2010).
Lieth (Dithmjarsche)
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Gießen (Lönjkris)
E Lönjkris Gießen as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 268.876 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Gießen.
Tabasco (Bundesstoot)
De Tabasco Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Tabasco) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 2.238.603 lidj (2010). At hoodsteed faan a
bundesstoot as Villahermosa.
Fulda (Lönjkris)
E Lönjkris Fulda as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 222.584 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Fulda.
Belomorsk
Belomorsk (üüb Rüs: Беломо́рск Belomórsk ; üüb Kareelisk: Šuomua) as det njüügenstgratst steed uun't Republiik Kareelien, Rüslun. At steed leit uun a uast faan't republiik, bi't Witj Sia. Det hee 9199 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan de Belomorsk Distrikt.
(Guard-)Neegelk
At (Guard-)Neegelk of man ianfach Neegelk (Dianthus caryophyllus) as en plaantenslach uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae). Faan detdiar plaaant wurd al sant juarhunerten ünlik suurten aptaanj.
Belomorsk
De rüs nööm faan't steed komt faan бе́лый bélyj "witj" an мо́ре móre "(at) sia".
Elektro-Föri
Fan boowen
Straussee-Föri
Aur Kābeltrumel
Udbyhøj Kābelföri
Slakepöösmüs
At Slakepöösmüs (Tarsipes rostratus) as di iansagst slach faan Kläämpöösdiarten (Diprotodontia) uun det skööl Tarsipes an uun't famile Tarsipedidae. Hat slaket polen faan a bloosen, an halept sodenang bi't fermuarin faan a plaanten, jüst so üs imen.
Gratpoolen (Prowins)
Det Gratpoolen Prowins (üüb Poolsk: Województwo Wielkopolskie [vɔjɛˈvut͡stfɔ vjɛlkɔˈpɔlskʲɛ]) as ian faan a prowinsen uun Poolen. At prowins leit uun a waast faan't lun. Det hee 3.498.733 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Posen.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Sonora (Bundesstoot)
De Sonora Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Sonora) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 2.662.480 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Hermosillo.
Semarang
Semarang (üüb Jawaans: ꦏꦸꦛꦯꦼꦩꦫꦁ Kutha Semarang) as det aachstgratst steed uun Indoneesien. At steed leit uun a nuurd faan't eilun Jaawa. Det hee 1.520.481 lidj (2010). Det as at hoodsteed faan det Maden Jaawa Prowins.
.ps
as det top-level-domain (TLD) faan Palestiina.
Uurs/wi
Di uurs äs oan fuon dä fjauer iirstide fuon et iir. Et känt jiter wonter än foor sämer. Oon jühir iirstid worde e temperatuure waormer än e deege langer. Fole pluonte bloostere oon e uurs.
Linden (Dithmjarsche)
Linden as en gemiine foont Åmt Kirchspielslandgemeinden Eider önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt nordååsten foon e kris. Dåt heet 866 inboogere (2019).
Ansan
Ansan (üüb Koreaans: 안산 / 安山 [an.san], amtelk: 안산시 / 安山市 Ansan-si) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 707.385 lidj (2019).
Iindialing faan Ferwalting
At steed hee tau steedkreiser (üüb Koreaans: 구 gu):
Linden (Dithmjarsche)
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Mark (Komuun)
Det Mark Komuun (üüb Sweedsk: Marks kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 35.201 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Mark.
Renault Master Z.E.
Di Renault Master Z.E. es en Elektroauto. Hat jert tö di Modeli, wat Renault ombecht of nii üttaacht heer, dat des emisjoonsfrii laap ken. Di Master III, hur di Master ZE fan maaket es, lapt al sent 2010 me Bensiin of Diesel. Dit Elektromodel waar 2018 fuarstelt. Di Maskiin es fan di Renault Zoe, di Baterii es fan di Kangoo Z.E..
Renault stjüürt Wainer üt di laapend Seerie tö en Ombechningsfirma, hur di Elektrotechnik iinbecht uur.
Di Master Z. E. es me 21,5 kWh fuar 100 km öndönen, man dit ken waker muar uur, wan em wat āpleeren heer of wan di Winj fan fuarn kumt. Aurdat di Motor en bet swak üp Brest es, ken di Master Z.E. bluat 15% önstiig, wan di lerig es.
Futnooten
Renault_Master
Hirohito
Hirohito (üüb Jaapaans 裕仁天皇 Hirohito-tennō of 昭和天皇 Shōwa-tennō; * 29. April 1901 uun Tokio, Jaapaan; † 7. Janewoore 1989) wiar faan 25. Deetsember 1926 tu san duas keiser faan Jaapaan. Hi wiar de äälst dring faan Taishō an Teimei. A nööm faan sin regiaring wiar Shōwa (昭和; frees, wat erljochtet).
Saint James (Sarkspal uun Barbaados)
Det Saint James Sarkspal (üüb Ingels: Saint James Parish, ufkorting St. James Parish) as ian faan a sarkspalen uun Barbaados, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a waast faan't lun. Det hee 28.498 lidj (2010).
Geenitiif
De Geenitiif Faal ([ˈge:niti:f]; faan Latiins: cāsus genitīvus, faan genitus, üüb Fering "bäären") as een faan a faaler uun't gramatik, wat keentiikent, dat ian noomen tu'n öler noomen hiart. Uun det tjiisk skuulgramatik wurd a geenitiif uk ''2. Fall, Wes-Fall of Wessen-Fall'' neemd. Uun Fering wurt detheer ferbinjing twesken noomen mä at prepositschuun faan (t.b. a klang faan en fiar klook) of dön posesiif pronoomen san, sin of hör (t.b. a naibüür sin hüs) ütjdrükt.
Brük an Form
Uun Ualfresk an öler spriiken üüs Tjiisk an Latiins as a aanj faan't wurd uun a geenitiif ünlik tu a aanj faan't wurd uun a noominatiif (at wurd so üüs det uun't wurdenbuk stäänt). Det as so ei bluat för noomen, man uk för adjektiiwen, artiikler, pronoomen asw..
Indo-aarisk spriiken
Dön Indo-aarisk spriiken san en onerfamilje faan de indo-iraansk twiich faan dön indogermaans spriiken. Jo san föör’t miast uun a nuurd an maden faan Inje, Paakistaan, Bangladesch, Nepaal an üüb Sri Lanka an a Malediiwen faan amanbi en miljard lidj spreegen. Dön wichtigst spriiken uun detheer spriikfamilje san Hindi-Urdu, Bengaals an det klasisk spriik Sanskrit. Uk a spriiken faan a Rooma hiart tu’t spriikfamilje.
Geenitiif
Brük an Form
„...thēra penninga ēnne thā āsega, thene ōtherne thā skeltata, thene thredda thā liudum“ : - ...faan a peninger een tu a Asega, de öler tu a Skeltata, de traad tu a lidj. Uun a noominatiif as thēra penninga thī penning.
Indo-aarisk spriiken
Iindialing
Dön nei indo-aarisk spriiken san uun njüügen sköölen diald:
Geenitiif
Brük an Form
Heer san bispalen faan Tjiisk:
- auer a uursprüng, brüken an't gratens faan Freesklun (tiitel faan en buk faan de waastfresk skriiwer Cornelius Kempius). Uun a noominatiif as Frisiae Frisia.
Letj Pöösmüsen
A Letj Pöösmüsen (Burramyidae) san en famile faan Kläämpöösdiarten (Diprotodontia). Diar jaft'at tau sköölen mä fiiw slacher faan. Jo lewe uun Austraalien an Neiguinea.
Geenitiif
Brük an Form
De -s geenitiif, wat uun Ualfresk för föl menelk an sechelk noomen brükt wurd, wurt noch uun Fering brükt. Det wurt mä a nöömer faan persuunen (t.b. Maikes bral) an wurden för aanjen (t.b. ualaatjs hüs) brükt. Deheer geenitiif as uk mä wurden üüs "en stak" an (t.b. en stak toorts) an wat (wat tuums) brükt; an uk mä't prepositschuun tu (t.b. tu präästers). At jaft fraasen, diaruun a geenitiif uun Fering brükt wurt: t.b. "öler lidjs kroom", "ik mei hal marigs üüb bruad" an "uun Gods nööm".
Uun Fering jaft at uk en öler geenitiif mä -en- uun tupsaatingen (t.b. aatjenhüs < aatj + hüs, mamenspriik < mam + spriik). Uk wan detheer form faan a geenitiif ei uun Ualfresk besteedigt as, as det uun öler germaans spriiken, t.b. uun Gootisk 𐌰𐍄𐍄𐌹𐌽𐍃 attins („aatjs“) faan 𐌰𐍄𐍄𐌰 atta („aatj“).
Wonter/wi
Di wonter äs oan fuon dä fjauer iirstide fuon et iir. Et känt jiter jarfst än foor uurs. Et äs dat koolst fuon e iirstide. Oon e noordhuulewküül begänet wonter oon Deesämber än e sörhuulewküül begänet et oon Juunii.
Geenitiif
Brük an Form
A geenitiif as uk uun öler nuurdfreesk spriikwiisen: t.b. üüb Mooring, haa wurden mä -er uk -s (t.b. näiber „naibüür“ > näibers hüs) an haa öler wurden -(e)ns (åte „ualaatj“ > åtens püp „ualaatjs piip“; Maike > Maikens påp „Maikes pop“, mam > mamens hul „mams hud“).
Hertooch
En hertooch (, eegentelk feerer faan soldooten) as en aadelstiitel. Uun Frankrik het'er duc, uun Gratbritanien duke, uun Spoonien an Portugal duque, an uun Itaalien duca.
Hertoochdoom
En hertoochdoom as en regiuun, diar en hertooch onersteld as. Di hertooch salew as di könang faan sin könangrik onersteld.
Sjiisk hertoochdoomen am't juar 1000:
Hiird/fe
En hiird wiar uun Denemark (uk uun Sleeswich an dialen faan Sweeden an Noorweegen, diar dialen faan Denemark wiar) en onerindialing faan fewalting. At wurd „hiird“ bedüüdet uursprüngelk „honertskap“. Uun dön nuurdgermaans spriiken as at wurd härad (üüb Sweedsk, faan Ualsweedsk: hæraþ), hérað (üüb Isluns), herred (üüb Deensk an Noorsk (Bokmål)) an herad (üüb Noorsk (Nynorsk)).
Amten wat Hiirden uun Nuurdfresklun hed
Tondern Amt
Hüsem Amt an Briadsteed Amt, Eidersteed, Nuurdstrun
Groß-Gerau (Lönjkris)
E Lönjkris Groß-Gerau as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 274.526 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Groß-Gerau.
.sa
as det top-level-domain (TLD) faan Saudi-Araabien.
Sinaloa (Bundesstoot)
De Sinaloa Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Sinaloa) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 2.767.761 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Culiacán.
Kasachs Sosialistisk Sowjetrepubliik
Iindialing faan Ferwalting
At republiik hed 1991 19 prowinsen:
Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Kasachisk SSR 16.536.511 lidj: 8.523.526 diarfaan wiar wüfhööd an 8.012.985 karmen, 9.465.351 lewet uun a steeden an 7.071.160 üüb't lun.
Histoore
Det wurd 16. Deetsember 1991 üüs at republiik Kasachstaan suwereen.
Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Kasachstaan, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.
Hoodmaaner
A hoodmaaner faan't republiik wiar a generoolsekreteeren faan det Komunistisk Partei faan Kasachstaan:
Lohe-Rickelshof
Lohe-Rickelshof as en gemiine foont Åmt Kirchspielslandgemeinde Heider Umland önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önj e mal foon e kris. Dåt heet 2095 inboogere (2019).
Geografii
Di Gräine Küstwäi gungt dör e gemiine.
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Knobgäärs
Knobgäärs of Iar (Spergula arvensis) as en plaantenslach uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae).
Palembang
Palembang as det njüügenstgratst steed uun Indoneesien. At steed leit uun a süüduast faan't eilun Sumatra. Det hee 1.440.678 lidj (2010). Det as at hoodsteed faan det Süüd Sumatra Prowins.
Saint John (Sarkspal uun Barbaados)
Det Saint John Sarkspal (üüb Ingels: Saint John Parish, ufkorting St. John Parish) as ian faan a sarkspalen uun Barbaados, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 8963 lidj (2010)
842
Störwen
unbekäänd dootem
Eershoper
En eershoper as en drampel üüb a stich. Hi as diarför soocht, dat dü diar mä't auto ei aal tu gau auerwech süüsest. Miast wurd sok eershopern föör skuulen of jongensguarder iinbaud.
Anseong
Anseong (üüb Koreaans: 안성시 Anseong, amtelk 안성시 Anseong-si) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 195.207 lidj (2019).
.lk
as det top-level-domain (TLD) faan Sri Lanka.
Taishō
Taishō (üüb Jaapaans: 大正天皇 Taishō-tennō [ta̠iɕo̞ː] of 嘉仁天皇 Yoshihito-tennō; * 31. August 1879 uun Tokio, Jaapaan; † 25. Deetsember 1926 uun Hayama) wiar faan 30. Jüüle 1912 tu san duas keiser faan Jaapaan. Hi wiar dring faan Meiji an Yanagihara Naruko. A nööm faan sin regiaring wiar Taishō (大正 „grat gerochtighaid“).
867
Störwen
unbekäänd dootem
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck
Jigme Khesar Namgyel Wangchuck (üüb Tibeetisk: འཇིགས་མེད་གེ་སར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་ Jigs-Med Ge-Sar Rnam-Rgyal Dbang-Phyug; * 21. Febrewoore 1980) as sant 9. Deetsember 2006 köning faan Bhuutaan. Hi as de äälst dring faan Jigme Singye Wangchuck an Ashi Tshering Yangdon Wangchuck. Hi wurd köning efter't san aatj sin uftoonkin.
Dundee
Dundee ([dʌnˈdiː], üüb Geelisk: Dùn Dèagh) as det fjuardgratst steed uun Skotlun. At steed leit uun a uast faan't lun. Det hee 147.390 lidj (2011).
Auto
En auto as en waanj mä motoor, diar för't keeren üüb struaten soocht as.
.tw
as det top-level-domain (TLD) faan Taiwan.
Burbank (Los Angeles County)
Burbank as en gratstääd uun't Los Angeles County uun a US bundesstoot Kalifornien mä gud 100.000 iinwenern. Efter süüdwaasten tu lei a Santa Monica Mountains.
Kieler Verkehrsgesellschaft
Di Kieler Verkehrsgesellschaft jert sa üs uk di SFK tö di Ainfortiinsten fan di Stat Kiel.
Sämer
Di sämer äs oan fuon dä fjauer iirstide fuon et iir. Et känt jiter uurs än foor jarfst. Et äs dat woarmst fuon e iirstide. Oon e noordhuulewküül begänet sämer oon Juunii än e sörhuulewküül begänet et oon Deesämber.
Kieler Verkehrsgesellschaft
Jü heer di Busliinien ön Kiel ön Gang, en diarfuar laap ombi 190 Busi. Fuaral sen dit 18 Meeter-Tauwainbusi fan Mercedes en MAN wesen. Sent 2016 waar en uur man Hybrid- en Elektrobusi iinseet, en dit kür di Dütsken ek rocht. Sa kām masi fan di Hybridbus Volvo 7800 en di Elektrobus VDL Citea naa Kiel.
2021 wiar ombi di Hualev fan di Busi elektrisk of me Hybridtechnik üp Wai. Bit 2025 wel em hiilendal elektrisk köör.
Matutuíne (Distrikt)
De Matutuíne Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Matutuíne) as en distrikt faan det Maputo Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüd faan't prowins. Hi hee 44.834 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Bela Vista.
Mellerud (Komuun)
Det Mellerud Komuun (üüb Sweedsk: Melleruds kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 9268 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Mellerud.
.th
as det top-level-domain (TLD) faan Thailun.
Hydrocharitaceae
A Hydrocharitaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Alismatales. Diat hiar 4 onerfamilin, 16 bit 18 sköölen an 116 bit 120 slacher tu. Jo waaks eder uun swetweeder of uk uun saaltweder.
Sköölen
Appertiella – Blyxa – Egeria – Elodea – Enhalus – Halophila – Hydrilla – Hydrocharis – Lagarosiphon – Limnobium – Najas – Nechamandra – Ottelia – Stratiotes – Thalassia – Vallisneria
Anyang (Süüdkorea)
Anyang (üüb Koreaans: 안양 / 安養 [a.njaŋ], amtelk 안양시 / 安養市 Anyang-si) as en steed uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 574.464 lidj (2019)
Paisley
Paisley ([ˈpeɪzli], üüb Geelisk: Pàislig) as det füftgratst steed uun Skotlun. At steed leit uun a waast faan't lun. Det hee 76.830 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det unitary authority Renfewshire.
.tn
as det top-level-domain (TLD) faan Tuneesien.
Munkedal (Komuun)
Det Munkedal Komuun (üüb Sweedsk: Munkedals kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 10.588 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Munkedal.
Klanten
Klanten (Agrostemma) san en plaantenskööl uun det famile faan a Neegelken (Caryophyllaceae). Diar jaft at man tau slacher faan.
Worms
Worms as en kreisfrei stääd uun Rheinlun-Pfalz mä 19 stääddialen an gud 80.000 iinwenern. Hat hiart tu't Metropoolregiuun Rhein-Neckar an uk tu't Metropoolregiuun Rhein-Main.
Hyundai Ioniq
Di Hyundai Ioniq es en Elektroauto.
Dit Model waar 2016 fuarstelt.
Jarfst
Di jarfst (uk hjärfst onter hjarwst) äs oan fuon dä fjauer iirstide fuon et iir. Et känt jiter sämer än foor wonter. Oon jühir iirstid worde e temperatuure kooler än e deege koorter. Oon e jarfst ferfarwe jäm e blääre bai e buume, iir jä dän uffoale.
Saint Lucy (Sarkspal uun Barbaados)
Det Saint Lucy Sarkspal (üüb Ingels: Saint St. Lucy Parish, ufkorting St. Lucy Parish) as ian faan a sarkspalen uun Barbaados, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 9758 lidj (2010).
Mölndal (Komuun)
Det Mölndal Komuun (üüb Sweedsk: Mölndals kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 69.943 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Mölndal.
Onegasia
A Onegasia (🇷🇺, Oneschskoje osero, kareelisk Oniegu, wepsisk Änine of Änižjärv, finsk Ääninen of Äänisjärvi) as efter a Ladogasia a naistgratst sia uun Euroopa. Hi leit uun Nuurdwaastruslun. Hi as 9720 km² grat, 250 km lung an 91,6 km briad an bit 127 m jip.
Madenuun leit det eilun Kischi mä auer a miaten smok holtsarken.
Klemerpöösdiarten
A Klemerpöösdiarten of Kuskusen (Phalangeridae) san en famile faan Kläämpöösdiarten (Diprotodontia). Diar hiar sääks sköölen mä 30 slacher tu. Jo lewe uun Süüduastaasien.
Lunden (Dithmjarsche)
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Ferkiir
E gemiine heet en boonhoof aw e Marschboon.
Wunter/sö
Ön dit meteoroloogisk Jaar waaret di Wunter ön di nuurđern Öörthualev fan Detsember (Jöölmuun) bit Febrewaari (Wunter- of Biikemuun) en ön di süđern Öörthualev fan Juuni (Somermuun) bit August (Bārichtmuun).
Dit Uurt Wunter kumt fan Ualgermaans *wintruz (Ualfriisk: winter).
Di Wunter ön di Musiik
De italjeens Komponist Antonio Vivaldi heer ön sin Werk Di Fjuur Jaartiren fuar di Wunter des trii Steken āpskrewen:
Moamba (Distrikt)
De Moamba Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Moamba) as en distrikt faan det Maputo Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Hi hee 83.879 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Moamba.
Solenostomus
A Solenestomus san en skööl faan a aparte skeeben Bianfasker (Osteichthyes). Jo san det iansagst skööl uun det famile Solenostomidae, an hiar tu det order faan a Sianäädeloortagen (Syngnathiformes).
Slacher
At jaft man fiiw slacher.
Haligkrüs (Prowins)
Det Haligkrüs Prowins (üüb Poolsk: Województwo Świętokrzyskie) as ian faan a prowinsen uun Poolen. At prowins leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 1.233.961 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Kielce.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Marne (Dithmjarsche)
Marne as en gemiine än hoodstää foont Åmt Marne-Nordsee önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt sööden foon e kris. Dåt heet 5951 inboogere (2019).
Geografii
Di Gräine Küstwäi gungt dör e gemiine.
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Saint Michael (Sarkspal uun Barbaados)
Det Saint Michael Sarkspal (üüb Ingels: Saint Michael Parish, ufkorting St. Michael Parish) as ian faan a sarkspalen uun Barbaados, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 88.529 lidj (2010).
.ae
as det top-level-domain (TLD) faan a Ferianagt Araabisk Emiraaten.
.fk
as det top-level-domain (TLD) faan a Falkland-Eilunen.
Frankenthal (Pfalz)
Frankenthal as en kreisfrei stääd uun Rheinlun-Pfalz mä 5 stääddialen an knaap 50.000 iinwenern. Hat hiart tu't Metropoolregiuun Rhein-Neckar.
Araceae
A Araceae san en plaantenfamile uun't order faan a Alismatales. Diar hiar muar üs 100 sköölen mä 3.000 bit 4.000 slacher tu.
Quincy (Massachusetts)
Quincy [] as en US-Amerikoonsk stääd uun Nei-Ingelun uun di bundesstoot Massachusetts naibi Boston. Hat as det City of the Presidents, auer diar tau US-presidenten faan kaam: John Adams (1797 bit 1801) an san dring John Quincy Adams (1825 bit 1829).
Ladogasia
A Ladogasia (🇷🇺/ Ladoschskoje Osero, finsk Laatokka, iar Nevajärvi, kareelisk Luadogu, wepsisk Ladoganjärv) as mä en areaal faan 18.000 km² a gratst sia uun Euroopa. Hi leit uun Nuurdwaastruslun.
Maden uun leit at eilun Walaam mä en bedüüden kluaster üüb.
Troch a Ladogasia ferlääpt a Belomorkanaal faan't Uastsia tu't Witj Sia.
Quintana Roo (Bundesstoot)
De Quintana Roo Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Quintana Roo) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 1.325.578 lidj (2010). At
hoodsteed faan a bundesstoot as Chetumal.
Aadel
A aadel ( of edili ‚a wäärdagsten‘, ) as en skööl faan minsken, diar at määcht auer en fulk hää, an det määcht bluas uun't aanj famile widjer dää. Di ütjdruk woort fööraal uun sjiiskspreegen regiuunen brükt, huarööders sait am aristokratii.
Querétaro (Bundesstoot)
De Querétaro Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Querétaro) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 1.827.937 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Querétaro.
Aadel
Daalang hää di aadel uun Euroopa nian grat määcht muar, man det leewent efter aanj reegeln, oort an wiis woort widjerhen bibehäälen.
Sjiisk tiitler
Oner a könang sted flook aadelslidj mä ünlik betiaknangen an rochten:
N'Ko skraft
At N'Ko-skraft woort fööraal uun Guinea, Maali an't Elfenbianküst för a Manding spriaken: Maninka, Bambara an Djuula brükt. Hat liket at araabisk skraft en betj an woort faan rochts tu lachts (RTL) skrewen.
Antonio Vivaldi
Antonio Lucio Vivaldi (* 4. Marts 1678 uun Venedig; † 28. Jüüle 1741 uun Wien) wiar en wenetsiaans-italjeens komponist, bedüüden violinist faan a barok an rööms-katuulsk prääster. Sin bekäändst werk san Dön Fjauer Juarstidjen (üüb Italjeens: Le Quattro Stagioni).
N'Ko skraft
N'Ko het uun a Manding spriaken soföl üs "ik sai".
Tōhoku
Det Tōhoku Regiuun (üüb Jaapaans: 東北地方 Tōhoku-chihō of det Nuurduast Regiuun) as ian faan dön aacht regiuunen uun Jaapaan. Det leit uun a nuurd faan det Honshū eilun, wat det gratst eilun uun Jaapaan as.
Könang
En könang of en könangin as di boperst faan en stoot. Auer di könang stäänt bluas noch a keiser.
Maden Jaawa
Det Maden Jaawa Prowins (üüb Indoneesk: Jawa Tengah, üüb Jawaans: ꦗꦮꦠꦼꦔꦃ Jawa Tengah) as ian faan a prowinsen uun Indoneesien. At prowins leit uun a maden faan't eilun Jaawa. Det hee 36.516.035 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Semarang.
N'Ko skraft
Literatuur
Amselle, J.-L.: "Le N'Ko au Mali." Cahiers d'études africaines 1996. 36. Jg, Nr. 144, S. 823–826.
Könang
Daalang haa könger of könanginen uun Euroopa nian politisk määcht muar, man jo representiare hör fulk.
Tōhoku
Geografii
Uun a waast leit det Jaapaans Sia, uun a uast a Pasiifik. Uun a maden lei dön Ōu Berger.
Iindialing faan Ferwalting
At regiuun hee seeks prefektüüren:
Manding spriaken
Manding (uk Mandingue, Mandingo, Mandekan, Mandé-kan) het en skööl faan spriaken uun det grater skööl faan a Mande spriaken. Jo san temelk nai mäenööder, an wurd dialwiis üs ünlik spriakwiisen uunsen.
Öckerö (Komuun)
Det Öckerö Komuun (üüb Sweedsk: Öckerö kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins, uun't Kattegat. Det hee 12.902 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Öckerö.
Manding spriaken
Manding woort uun Maali, at Elfenbianküst, Gambia an dialwiis uun Burkiina Faaso, Guinea an Senegal faan amanbi 7 miljuun minsken snaaket. An do san diar noch ans 5 bit 7 miljuunen, diar't tuliard haa. Hat as en wichtag amgungspriak uun Waastafrikoo.
Spriaken / Spriakwiisen
an noch flooken muar
Namaacha (Distrikt)
De Namaacha Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Namaacha) as en distrikt faan det Maputo Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a waast faan't prowins. Hi hee 48.933 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Namaacha.
Karpaatenföörlun (Prowins)
Det Karpaatenföörlun Prowins (üüb Poolsk: Województwo Podkarpackie) as ian faan a prowinsen uun Poolen. At prowins leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 2.127.164 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Rzeszów.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Saint Peter (Sarkspal uun Barbaados)
Det Saint Peter Sarkspal (üüb Ingels: Saint Peter Parish, ufkorting St. Peter Parish) as ian faan a sarkspalen uun Barbaados, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 11.300 lidj (2010).
Gapyeong (Lunkreis)
De Gapyeong Lunkreis (üüb Koreaans: 가평군 / 加平郡 Gapyeong-gun) as een faan a lunkreiser uun det Gyeonggi Prowins uun Süüdkorea. A lunkreis leit uun a uast faan't prowins. Det hee 63.462 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Gapyeong.
Iindialing faan Ferwalting
A lunkreis hee ian steedgemeend (Gapyeong) an 5 lungemeenden:
.uk
as det top-level-domain (TLD) faan't Ferianagt Könangrik.
.ph
as det top-level-domain (TLD) faan a Filipiinen.
Karhiirder/ka
Et Karhiirder Fräisk äs en noordfräischen spräikewire, wat önj Ding-Sönj än Stääsönj önj e Karhiird önj e Kris Noordfräisklönj spreegen ward. Dat ward uk önj e toorpe Kläntem än Snootebel önj e gemiinde Leek spreegen.
Haut-Rhin
Det Haut-Rhin Department (üüb Elsesisk: Owerelsàss of ‘s Iwerlànd, üüb Tjiisk: Oberelsass) as ian faan dön tjiin departmenten faan det Grand Est Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a süüduast faan't regiuun. Det hee 764.044 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Colmar.
Geografii
De Rhein Struum maaget at uastgrens faan't department.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Iindialing faan Ferwalting
At department hee fjauer arrondissementen:
Histoore
Föör 1871 wiar det Territoire de Belfort Department dial faan det Haut-Rhin Department.
Cluj-Napoca
Cluj-Napoca ([ˈkluʒ naˈpoka] of Cluj; üüb Ungaars: Kolozsvár [ˈkoloʒvaːr]; üüb Tjiisk: Klausenburg) as det naistgratst steed uun Rumeenien. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 324.700 lidj (2021). Det as at hoodsteed faan de Cluj Kreis.
.fr
as det top-level-domain (TLD) faan Frankrik.
Basseterre
Basseterre as at hoodsteed faan Saint Kitts an Nevis, uun a Kariibik. At steed leit uun a süüduast faan't eilun Saint Kitts, uun det Saint George Basseterre Sarkspal. Det hee 14.000 lidj (2018).
Histoore
At steed wurd 1627 faan Pierre Belain d'Esnambuc grünjlaanjen.
806
806 wiar det seekst juar faan at 9. juarhunert.
Bäären
ünbekäänd dootem
Rheinisk Skiiferberger
A Rheinisk Skiiferberger san en keed faan Madelhuuch Berger uun Sjiisklun. Jo ling auer a bundeslunen Nuurdrhein-Waastfaalen, Rheinlun-Pfalz, Hessen an at Saarlun. Widjer faadet ling jo noch widjer am a waast bit iin uun Luksemborag, Frankrik an Belgien bit hen tu a Ardennen. Hör huuchst toop as üüb a rochter ääg faan a Rhein a Grat Fialberag (Taunus) mä en hööchde faan an üüb a lachter ääg a Erbeskopf (Hunsrück) mä 816 m auer NHN.
Oaxaca (Bundesstoot)
De Oaxaca Bundesstoot (üüb Spaans: Estado de Oaxaca) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 3.801.962 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Oaxaca.
George Enescu
George Enescu (uk üüb Fraansöösk: Georges Enesco; * 19. August 1881 uun Liveni-Vârnav, nü uun de Botoșani Kreis; † 4. Mei 1955 uun Pariis) wiar en rumeens komponist.
Stockholm (Prowins)
Ju Stockholm Prowins (uwe Sweedsk: Stockholms län) is en prowins foon Sweeden. E prowins lait öön e söö'uust foont löön. Öön e uust is e Uustsii, öön e nöördwäst Uppsala än öön e sööwäst Södermanland. Dat heet 2.344.124 jude (2018). E häädstää foon e prowins is Stockholm.
Saint Anne Sandy Point
Det Saint Anne Sandy Point Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Saint Kitts an Nevis uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a nuurdwaast faan't eilun Saint Kitts. Det hee 1922 lidj (2011).
Stockholm (Prowins)
Geografii
Stockholm is ju seekstmanst prowins öön Sweeden. Et nöörddial foon e prowins is dial foon e Löönskap (histoorisk prowins) Uppland än et söödial is dial foon e Löönskap Södermanland.
Stäänge
Dä tiin grotste stäänge öön e prowins sän:
Indialing foon Ferwalting
Ju prowins heet 26 komuune (kommuner):
Ferkiir
Ju Euroopastraot 4 foon Helsingborg to Tornio öön Finlöön laapt döör e prowins.
Kpomassè (Steed)
Kpomassè as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Atlantique Department an hee 10.527 lidj (2013). Kpomassè as at hoodsteed faan det Kpomassè Komuun.
Kantō
Geografii
Uun a uast an süüd leit a Pasiifik.
Iindialing faan Ferwalting
At regiuun hee seeks prefektüüren:
Tibeetisk
Det Tibeetisk Spriik (aanj nöm: བོད་སྐད bod skad) as ian faan dön Tibeeto-Birmaans Spriiken faan Aasien. Det wurt faan amanbi seeks miljuunen lidj spreegen, diarfaan a miasten uun Tibeet lewe. Det wurt uk uun Nepaal, Inje an Bhuutaan spreegen. At spriik wurt mä det Tibeetisk Skraft skrewen.
Partille (Komuun)
Det Partille Komuun (üüb Sweedsk: Partille kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 39.529 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Partille.
Natsionaalbibleteek faan Aserbaidschaan
At Natsionaalbibleteek faan Aserbaidschaan (üüb Aserbaidschaansk: Azərbaycan Milli Kitabxanası) as at stootelk bibleteek faan Aserbaidschaan. Hat as 1922 grünjlaanj wurden an sat uun Baku. Diar wurd son 4,5 miljoon dokumenten ferwaaret an onerstäänt det Kultuurministeerium faan Aserbaidschaan.
Fransöösk Waastafrikoo
A fransöösk koloniin uun Waastafrikoo wiar faan 1895 bit 1958 tuupslööden tu Fransöösk Waastafrikoo (Afrique-Occidentale française, AOF). Jo wiar fertreeden troch en fransöösken generaalguwernöör.
Efter a Ööder Weltkriich hää Frankrik 1946 a miast fransöösk koloniin tu't Union française (Fransöösk Unioon) tuupslööden.
Efter det föörbil faan't britisk Commonwealth skul a koloniin muar suwereniteet fu, oober likes mä Frankrik ferbünjen bliiw.
1958 as det Fransöösk Unioon noch ans nei ütjwerket wurden an het do Communauté française (Fransöösk Gemianskap).
Communauté française
an a lunen
Befrinjagt stooten:
Fransöösk-Afrikoonsk Gemianskap
Uun't juar 1960 (det Afrikoonsk juar) haa a miast weesen koloniin hör suwereniteet füngen, oober blääw ferbünjen üs Communauté Franco-Afro-Malgache (CFAM, Fransöösk-Afrikoonsk-Madagasisk Gemianskap).
Kirgisk Sosialistisk Sowjetrepubliik
Det Kirgisk Sosialistisk Sowjetrepubliik (kurt: Kirgisk SSR, Sowjet Kirgiisien of Kirgiisien; üüb Kirgisk: Кыргыз Советтик Социалисттик Республикасы / Qırğız Sovettik Sotsialisttik Respublikası; üüb Rüs: Киргизская Советская Социалистическая Республика Kirgizskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika) wiar faan 1936 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.
Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Kirgisisk SSR 4.290.442 lidj: 2.196.169 diarfaan wiar wüfhööd an 2.094.273 karmen, 2.649.553 lewet üüb't lun an 1.640.889 uun a steeden.
Histoore
At lun wurd 31. August 1991 üüs at republiik Kirgistaan suwereen.
Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Kirgiisien, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.
Lublin (Steed)
Lublin as en steed an uk en steedkreis uun a uast faan Poolen. Det hee 349.103 lidj (2011). Det as at hoodsteed faan det Lublin Prowins.
Boeny
Det Boeny Regiuun (üüb Malagasy: Faritra Boeny, üüb Fraansöösk: la région de Boeny) as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 931.171 lidj (2018). At hoodsteed faan’t regiuun as Mahajanga.
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee seeks distrikten.
Kujaawien-Pomern (Prowins)
Det Kujaawien-Pomern Prowins (üüb Poolsk: Województwo Kujawsko-Pomorskie) as ian faan a prowinsen uun Poolen. At prowins leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 3.410.901 lidj (2019). At hoodsteed faan't prowins as Bromberg.
.pf
as det top-level-domain (TLD) faan Fransöösk Polyneesien.
Kujaawien-Pomern (Prowins)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Apatity
Apatity (üüb Rüs: Апати́ты Apatíty) as det traadgratst steed uun det Murmansk Prowins, Rüslun. A steed leit uun a maden faan't prowins, nai bi de Imandra Sia. Det hee 53.847 lidj (2021).