cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Presidente Hayes (Department)
Det Presidente Hayes Department (üüb Spaans: Departamento de Presidente Hayes) as ian faan dön sööwentanj departmenten uun Paraguay. At department leit uun a maden faan't lun. Det hee 121.100 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Villa Hayes.
Westmoreland (Sarkspal uun Jamaika)
Det Westmoreland Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Jamaika. At sarkspal leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 149.857 lidj (2019). At hoodsteed faan't sarkspal as Savanna-la-Mar.
Gracias a Dios (Department)
Det Gracias a Dios Department (üüb Spaans: Departamento de Gracias a Dios) as ian faan dön aagetanj departmenten faan Honduuras. Det hee 90.795 lidj (2013). At hoodsteed faan’t department as Puerto Lempira.
Parallaks
Di Parallaks (fan ualgreeks παράλλαξις parállaxis „Foranering, hen en töbeek gung“) es di Winkel, hur'ling em eeđer en Objekt luket. Des foranert höm diareeđer, fan hur em tö dit Objekt staant.
Bi di Astronomii kumt et mal üp di rocht Parallaks ön, aurdat em diarme meet ken, hur fiir en Stiar fan di Öört wech es.
Stanley (Falklands)
Stanley (iar: "Port Stanley") as det iansagst stääd an uk hoodstääd faan a Falkland Eilunen. Diar wene 2.460 minsken (Stant 2016).
Parallaks
Bi di Fotografii snaket em fan Parallaksenfailen, wan dit Sjuk-Hol wat Üđers weeget üs dit Objektiiv achterön āpnemt. Des kumt fuaral bi iinfach Kompaktkameras sa üs uk bi TLR-Kameras fuar. Hat jeft man uk Sjuk-Höölern, wat di Parallaksenfail kompensiari of weegi ken. (D)SLR-Kameras haa niin Parallaksenfail, aurdat em döör dit Objektiiv luket, wat uk dit Skelt āpnemt.
Jüst bi di Fotografii ken em me di Parallaks uk aarberi. Wan em en bet dial giar, da sjocht en Objekt aaftinoch en ben gurter of interesanter üt.
Meet-Instrumenti, hur et en bet muar üp önkumt jaa aaftinoch en Spail achter jaar Weeger, dat em likfuar, me di rocht Parallaks oflast, wat meeten uur.
Fleutenfasker
A Fleutenfasker (Fistularia) san det iansagst skööl faan Bianfasker (Osteichthyes) uun det famile Fistulariidae, an hiar tu a Sianäädeloortagen (Syngnathiformes).
Slacher
At jaft man sjauer slacher.
Gustav II. Adolf (Sweeden)
'''Gustav II. Adolf''' (* 9. / 19. Deetsember 1594 uun Stockholm; † 6./ 16. Nofember 1632 bi Lützen, kurfürstendoom Sachsen) wiar 1611 tu 1632 köning faan Sweeden an een faan dön wichtigst figüüren faan det sweedsk histoore an de Dörtigjuarig Krich. Hi stoorew uun a slacht bi Lützen.
Albuginales
Albuginales san en order faan a Oomycota (Aiswaampen). Jo kön kraankhaiden ütjliase.
Waast Jaawa
Det Waast Jaawa Prowins (üüb Indoneesk: Jawa Barat, üüb Jawaans: ꦗꦮꦏꦸꦭꦺꦴꦤ꧀ Jawa kulon, üüb Sundaneesk: Jawa kulon) as ian faan a prowinsen uun Indoneesien. At prowins leit uun a waast faan't eilun Jaawa. Det hee lidj 48.274.162 (2020). At hoodsteed faan't prowins as Bandung.
Politsei
A politsei (faan ualgreks πολιτεία politeía 'stootsferwaltang‘, jüst so üs uun 'politiik') as en iinrachtang faan a stoot. Hat skal för at öfentelk seekerhaid an order surge, üüb a struatenferkiar paase an stroofen ferfulge. A politsei hää bütj tol an militeer at gewaltmonopool, det ment, bluas a politsei mut mä gewalt jin öödern föörgung. Hat as uk för en nuadfaal diar, an koon mä a tilefoonnumern 110 an 112 uunrepen wurd.
Uun enkelt lunen werke politsei an militeer muar tuup üs wi det wen san. An a politsei hää uk ei uun arke lun a salew apgoowen. Uun Sjiisklun san a apgoowen reegelt uun't politseirocht.
Bi a grensen werket en aanj politsei, det as a bundespolitsei. An üüb a struumer an bi a küsten werket uk en aanj ufdialang, det as a weedersjutspolitsei.
Neknöömer
A sjandaarmer, diar bi a politsei werke, het uk puutsen, an üüb en motoorwel wiar't witj müsen, auer jo iar witj tjüch uun hed.
Nikki (Steed uun Beniin)
Nikki as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Borgou Department an hee 66.109 lidj (2013). Nikki as at hoodsteed faan det Nikki Komuun.
Trelawny (Sarkspal uun Jamaika)
Det Trelawny Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Jamaika. At sarkspal leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 78.487 lidj (2019). At hoodsteed faan't sarkspal as Falmouth.
679
Bejewenhaiden
unbekäänd dootem
Borås (Komuun)
Det Borås Komuun (üüb Sweedsk: Borås kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 114.091 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Borås.
Kansas Counties
List foon da 105 counties önj Kansas (E. = inboogere, 2010):
Amhaara (Regiuun)
Det Amhaara Regiuun (üüb Amhaarisk: አማራ ክልል ʾÄmara Käläl) as ian faan dön njüügen regiuun faan Etioopien. At regiuun leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 20.401.000 lidj (2015). At hoodsteed faan't regiuun as Bahir Dar.
Anosy
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee trii distrikten.
Pitkjaranta (Distrikt)
De Pitkjaranta Distrikt (üüb Rüs: Питкяра́нтский райо́н Pitkjarántskij rajón; üüb Kareelisk: Pitkänrannan piiri) as en distrikt uun't republiik Kareelien, Rüslun. A distrikt leit uun a süüdwaast faan't republiik, loongs a nuurduasteeg faan de Ladoga Sia. Uun a nuurduast leit de Suojarwi Distrikt, uun a uast de Prjascha Distrikt, uun a süüduast de Olonets Distrikt, uun a süüdwaast de Ladoga Sia an uun a nuurdwaast at steed Sortawala. Det hee 17.153 lidj (2020). At hoodsteed faan a distrikt as Pitkjaranta.
Marie Curie
Marie Salomea Skłodowska-Curie (* 7. Nofember 1867 uun Warschau, Rüs Keiserrik; † 4. Jüüle 1934 bi Passy, Frankrik, bäären Maria Salomea Skłodowska) wiar en füüsikerin an cheemikerin faan poolsk ufkemst, diar uun Frankrik lewet an wirket. Hat onersoocht at strualing faan uraanferbinjingen an preeget för detheer det wurd „radioaktiiw“. Uun a raam faan hör forskingen foon hat tup mä hör maan Pierre Curie dön cheemisk elementen Poloonium an Raadium ütj. 1903 wurd hat a Nobelpris för Füsiik (tup mä Antoine Henri Becquerel an Pierre Curie) an 1911 a Nobelpris för Chemii tuspreegen.
1892 ging hat tu Pariis, am sin wedenskapelk studiarin uun't Fakulteet för Natüürwedenskapen faan Pariis (faculté des sciences de Paris) widjer tu maagin. Hat studiaret Chemii an Füsiik uun't Uniwersiteet Sorbonne. Uun detheer uniwersiteet wurd hat det iarst doosentin. Uun't uniwersiteet liard hat en öler liarer, de fraansöösk füüsiker Pierre Curie, keenen. De 26. Jüüle 1895 freid hat ham.
Sin wichtigst werk wiar at forsking faan strualer an't ütfinjing faan dön raadioktiif elementen Polonium an Radium.
Marie an Pierre Curie hed tau foomnen:
De 20. April 1995 wurd dön sterewelk auerrester faan Marie an Pierre Curie mä'n stootslik iin uun't Panthéon uun Pariis auerfeerd.
Taschkent
Taschkent (üüb Usbekisk: Toshkent [tɒʃˈkent]‎) as at hoodsteed faan Usbekistaan. At steed leit uun a uast faan't lun. Det hee 2.352.900 lidj (2014).
Albuginaceae
Albuginaceae san det iansagst famile uun det order faan a Albuginales.
Gondola (Distrikt)
De Gondola Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Gondola) as en distrikt faan det Manica Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a uast faan't prowins. Hi hee 201.735 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Gondola.
Eestlun Guwernement
Det Eestlun Guwernement (üüb Rüs: Эстля́ндская губе́рния Èstljándskaja gubérnija, üüb Tjiisk: Estländisches Gouvernement, Esthländisches Gouvernement of Ehstländisches Gouvernement, üüb Eestnisk: Eestimaa kubermang) wiar faan 1721 tu 1917 ian faan dön guwernementen faan det Rüs Keiserrik. Det bested ütj at nuurddial faan Eestlun faan nü. Uun a nuurd lai a Golf faan Finlun, uun a uast det Sankt Petersburg Guwernement, uun a süüd det Liiflun Guwernement an uun a waast at Uastsia. Det het 413.724 lidj (1897). At hoodsteed faan't guwernement wiar Reval.
Iindialing faan Ferwalting
At guwernement hed fjauer kreiser:
Histoore
Uun't guwernement wurd at lifeegenskap 1816 ufskaafet. At lun wurd man ei oner a büüren ferdiald an det Corvée-werk bleew tu 1876 behäälen.
Islunskaal
At Islunskaal (Arctica islandica) as en slach faan Twiiskaalagen (Bivalvia) uun't order faan a Venerida. Hat as di iansagst slach uun det famile Arcticidae, an uun't skööl Arctica. At Islunskaal lewet uun a nuurdelk Atlantik, an uk uun a Uastsia. Hat koon flook hunert juar ual wurd.
Aşgabat
Aşgabat [ɑʃʁɑˈbɑt] as at hoodsteed faan Turkmeenistaan. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 827.500 lidj (2004).
Intibucá (Department)
Det Intibucá Department (üüb Spaans: Departamento de Intibucá) as ian faan dön aagetanj departmenten faan Honduuras. Det hee 232.553 lidj (2013). At hoodsteed faan’t department as La Esperanza.
Pèrèrè (Steed)
Pèrèrè as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Borgou Department an hee 15.927 lidj (2013). Pèrèrè as at hoodsteed faan det Pèrèrè Komuun.
Slaanghalsfögler
A Slaanghalsfögler (Anhingidae, Anhinga) san en famile an en skööl faan fögler uun det order faan a Suliformes. Jo san nai mä Ialges an lewe uun a troopen.
Slacher
A. anhinga – A. melanogaster – A. novaehollandiae – A. rufa
Chandigarh
Chandigarh as en gratstääd uun Indien an uk en aanj teritoorium. Hat as iarst 1952 grünjlaanj wurden an hää daalang amanbi ian miljuun iinwenern.
Üs Indien nian britisk kolonii muar wiar, as det lun apdiald wurden tu't hinduistik Indien an't islaamisk Pakistaan. An diarbi as uk det regiuun Panjab diald wurden. Det ual hoodstääd Lahore lai nü uun Pakistaan, an di indisk dial faan Panjab skul en nei hoodstääd fu. Diarför hää di architekt Le Corbusier di ploon maaget.
Chandigarh leit üüb a grens faan a bundesstooten Panjab (nuurdelk) an Haryana (süüdelk) an as för biasen at hoodstääd.
Renault Kangoo Z.E.
Di Renault Kangoo Z.E. es en Elektroauto. Hat jert tö di Modeli, wat Renault ombecht of nii üttaacht heer, dat des emisjoonsfrii laap ken. Di Kangoo II, hur di Kangoo ZE fan maaket es, lapt al sent 2008 me Bensiin of Diesel. Dit Elektromodel waar 2011 fuarstelt.
Bechningsreegen
Di jest Bechningsreeg waar fan 2011 bit 2013 forkoopet. Di Baterii kür 22 kWh hual. 2013 kām di taust Reeg me en nii Nöös en en Baterii, wat 33 kWh hual kür. Di Laapwai eeđer NEFZ wiar bi di jest Reeg 170 km, en me di nii Baterii 270 km.
Program faan a Feriand Natjuunen för't widjerkemen
At Program faan a Feriand Natjuunen för't widjerkemen (ingelsk: United Nations Development Programme, UNDP) as en iinrachtang faan a Feriand Natjuunen (UNO).
Apgoowen
At UNDP sat uun New York, hää oober uk büroos uun Washington, D.C., Genf, Brüssel, Kopenhuuwen an Tokio. Letjer büroos san uun 166 lunen auer a hialer welt ferdiald.
Det iinrachtang wal fööraal a aaremst lunen üüb a welt (LLDC=Least Developed Countries) halep. Diar gongt at am aaremmud, HIV/AIDS, demokratisiarang, energii an amweltfraagen.
Arke juar wurd amanbi 62 miljaarden US-Dooler faan det program ütjden. Det jil komt fööraal faan a G7-lunen.
La Paz (Department)
Det La Paz Department (üüb Spaans: Departamento de La Paz) as ian faan dön aagetanj departmenten faan Honduuras. Det hee 198.926 lidj (2013). At hoodsteed faan’t department as La Paz.
Lens (Optik)
En Lens (uk Lins) es en optisk Giraat, hur dit Leecht döörskiin ken. Senerlig es bi en Lens, dat altert tömendst jen Sir krüm sleepen es.
Dit döörskiinen Leecht uur breeken en tö di Meren töhopföört (bi en Saamellens) of ütenachtlerstriilet (bi en Striililens). En konvex sleepen Lens saamelt, en en konkāv sleepen Lens striilet.
Di Noom kumt fan di Plaant Lins, war ütsjocht üs en Lens, wat bikonvex sleepen es. Em sair man ek Lens tö di Lins wat em it.
Ahal (Prowins)
Det Ahal Prowins (üüb Turkmeensk: Ahal welaýaty) as ian faan dön fiiw prowinsen faan Turkmeenistaan. Det hee 939.700 lidj (2005). At hoodsteed faan't prowins as Änew.
Redbad
Redbad wiar en fresken köning faan 679 of 680 tu 719. Oner sin regiaring lingt det Fresk Rik tu sin gratst ütjdeening. Diar san ei föl skraftelk kwelen auer Redbad; uungoowen auer sin leewent kem faan legenden. Hi streed för’t bewaarin faan’t heidendoom an jin at tunantmaagin faan a misionaaren mä’t ütjwidjin faan’t Frankenrik. San efterfulger wiar Poppo.
Albugo
Albugo as en skööl faan Oomycota (Aiswaampen). Det san parasiiten, diar plaanten uungrip.
Neutroonenemisjuun
Neutroonenemisjuun as en raar furem faan raadioaktiwiteet.
.af
as det top-level-domain (TLD) faan Afghaanistaan.
Neutroonenemisjuun
Bispal
Det heelium-isotoop 5He dää ian neutron uf an woort tu 4He.
5He → 4He + 1n
Dobelt neutroonenemisjuun
16Be → 14Be + 2n
Prjascha (Distrikt)
De Prjascha Distrikt (üüb Rüs: Пря́жинский райо́н Prjážinskij rajón; üüb Kareelisk: Priäžän piiri) as en distrikt uun't republiik Kareelien, Rüslun. A distrikt leit uun a süüd faan't republiik, twesken de Ladoga Sia an de Onega Sia. Uun a nuurd leit de Kondopoga Distrikt, uun a uast de Prionega Distrikt, uun a süüd det Leeningrad Prowins, uun a süüdwaast de Olonets Distrikt, uun a waast de Pitkjaranta Distrikt an uun a nuurdwaast de Suojarwi Distrikt. Det hee 14.139 lidj (2020). At hoodsteed faan a distrikt as Prjascha.
Atsimo-Andrefana
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee njüügen distrikten.
Naapern
A Naapern (Cancridae) san en famile faan Kraaben (Crustaceae) uun det order faan a Tjiinbiankraaben (Decapoda). Diar hiar sääks sköölen mä 24 slacher tu.
Sinendé (Steed)
Sinendé as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Borgou Department an hee 35.267 lidj (2013). Sinendé as at hoodsteed faan det Sinendé Komuun.
Lempira (Department)
Det Lempira Department (üüb Spaans: Departamento de Lempira) as ian faan dön aagetanj departmenten faan Honduuras. Det hee 321.179 lidj (2013). At hoodsteed faan’t department as Gracias.
Ruad Volta
De Ruad Volta Struum (Nazinon uun Burkiina Faaso neemd) as en struum uun a waast faan Aafrika, di sin hood uun det Centre-Ouest Regiuun hee, ei widj faan det steed Boussé uun det Plateau Central Regiuun. A struum leept tu a süüd troch Burkiina Faaso iin uun de Witj Volta Struum uun det Upper East Regiuun faan Ghaana.
1300
1300 wiar det letst juar faan det 13. juarhunert.
Ocotepeque (Department)
Det Ocotepeque Department (üüb Spaans: Departamento de Ocotepeque) as ian faan dön aagetanj departmenten faan Honduuras. Det hee 146.430 lidj (2013). At hoodsteed faan’t department as Nueva Ocotepeque.
.eg
as det top-level-domain (TLD) faan Egypten.
1200
1200 wiar det letst juar faan det 12. juarhunert.
Léo (Steed uun Burkiina Faaso)
Léo as at hoodsteed faan det Sissili Prowins uun Burkiina Faaso. Det hee 26.779 lidj (2006).
Réo
Réo as at hoodsteed faan det Sanguié Prowins uun Burkiina Faaso. Det hee 28.446 lidj (2006).
Amazonas (Department uun Peruu)
Det Amazonas Department (üüb Spaans: Departamento de Amazonas) as ian faan dön fiiw-an-twuntig departmenten faan Peruu. Det hee 379.384 lidj (2017). At hoodsteed faan't department as Chachapoyas.
Iindialing faan Ferwalting
At department hee sööwen prowinsen.
Sapouy
Sapouy as at hoodsteed faan det Ziro Prowins uun Burkiina Faaso. Det hee 12.438 lidj (2006).
Boksbuumer
Boksbuumer (Buxus) san en plaantenskööl uun det famile faan a Boksbuumplaanten (Buxaceae). Diar hiar 70 bit 100 slacher tu. Jo waaks üüb a nuurdelk eerdheleft.
Orleaanbuum
A Orleaanbuum (Bixa orellana) as en plaantenslach uun det famile faan a Bixaceae. Hi wääkst üs bosk of letj buum, fööraal uun Süüd- an Madelameerikoo. Det siad woort üs gewürts brükt, fööraal oober tu farwin.
Eestnisk Sosialistisk Sowjetrepubliik
Det Eestnisk Sosialistisk Sowjetrepubliik (kurt: Eestnisk SSR, Sowjet Eestlun of Eestlun; üüb Eestnisk: Eesti Nõukogude Sotsialistlik Vabariik; üüb Rüs: Эстонская Советская Социалистическая Республика Estonskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika) wiar faan 1940 tu 1941 an faan 1944 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. At republiik wurd faan föl lunen ei uunkäänd.
Orleaanbuum
För det plaant jaft'at en hialer rä ünlik nöömer: Urucum of Uruku uun Brasiilien, Achiote, huar spoonsk snaaket woort, üüb fransöösk Roucou, üüb sjiisk uk Stephanulrich of Urian.
Eestnisk Sosialistisk Sowjetrepubliik
Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Eestnisk SSR 1.572.916 lidj: 837.677 diarfaan wiar wüfhööd an 735.239 karmen, 1.125.975 lewet uun a steeden an 446.941 üüb't lun.
Histoore
17. Jüüne 1940 wurd at Republiik Eestlun faan det Sowjetisk Armee besaat. Det Eestnisk SSR wurd 21. Jüüle 1990 grünjlaanjen an wurd 6. August 1940 dial faan't Sowjetunioon. At republiik wurd faan 1941 tu 1944 faan Tjiisklun besaat. 22. September 1944 wurd Tallinn faan det Sowjetisk Armee welernimen. 8. Mei 1990 wurd at republiik det Republiik Eestlun. 20. August 1991 wurd at lun weler suwereen.
Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Eestlun, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.
Prowins Sleeswich-Holstian/fe
At Prowins Sleeswich-Holstian wiar faan 1868 tu 1946 en prowins faan Preussen. Det kaam faan't Hertoochdoom Sleeswich an't Hertoochdoom Holstian, wat uun de Naist Sleeswich Krich faan Denemark faan Preussen an Uasterrik nimen wurd. A hertoochdoomen wurd do faan dön tau lunen tup ferwaltet. Üüs Preussen 1866 en krich jin Uasterrik woon, wurd jo bluat faan detheer lun ferwaltet an de 17. Janewoore 1867 wurd a hertoochdoomen amtelk faan Preussen anektiaret („Patent wegen Besitznahme der Herzogtümer Holstein und Schleswig“). De 23. Jüüne 1876 wurd at Hertoochdoom Saksen-Lauenborig faan Preussen uk anektiaret an tu liker tidj wurd det dial faan't Prowins Sleeswich-Holstian.
Efter de Iarst Wäältkrich wiar tau folksufstemingen an fäält at nuurddial faan't prowins tu Denemark. Efter de Naist Wäältkrich wiar't prowins dial faan't besaatingssoon faan det Ferianigt Köningrik, man hög gemeenden uun a uast faan Ratzeburg wurd dial faan't besaatingssoon faan't Sowjetunioon. At dial faan't prowins uun det britisk besaatingssoon wurd de 23. August 1946 det nei bundeslun Sleeswich-Holstian, wat de 23. Mei 1949 dial faan't Bundesrepubliik Tjiisklun wurd.
Iindialing faan Ferwalting
Stadtkreiser: Lunkreiser: Steedkreiser: Lunkreiser:
Albugo candida
Albugo candiada as en slach faan Oomycota (Aiswaampen). Det as en parasiit, diar plaanten uungrapt. Hi woort uk witj rost näämd.
Olancho (Department)
Det Olancho Department (üüb Spaans: Departamento de Olancho) as ian faan dön aagetanj departmenten faan Honduuras. Det hee 520.761 lidj (2013). At hoodsteed faan’t department as Juticalpa.
Fregatfögler
A Fregatfögler (Fregatidae, Fregata) san en famile an en skööl faan fögler uun det order faan a Suliformes. Jo lewe uun a troopen an subtroopen. Diar hiar fiiw slacher tu.
Slacher
F. andrewsi - F. aquila - F. ariel - F. magnificens - F. minor
.al
as det top-level-domain (TLD) faan Albaanien.
Voyager 2
Voyager 2 as en rümsond, diar at NASA mä am Jupiter, Saturnus, Uranus an Neptunus forsket. At rümsond as uun sin skak det likedening üüs sin sasterskap Voyager 1. Det wurd 20. August 1977 startet. Det floog 1979 at planeet Jupiter, 1981 Saturnus, 1985 Uranus an 1989 Neptunus föörbi. Det as det iansig rümskap, wat üüb a naite faan Uranus an Neptuun kimen as. Diarauer kem dön miast biljen, wat wi faan döndeer tau isplaneeten sä, faan detheer rümskap. At sond reert ham nü faan't sansüsteem wech an iin uun det interstelar rüm.
Santa Bárbara (Department)
Det Santa Bárbara Department (üüb Spaans: Departamento de Santa Bárbara) as ian faan dön aagetanj departmenten faan Honduuras. Det hee 421.337 lidj (2013). At hoodsteed faan’t department as Santa Bárbara.
.dz
as det top-level-domain (TLD) faan Algeerien.
Bixa
Bixa as en plaantenskööl uun det famile faan a Bixaceae, an hää det famile a nööm den. Diar hiar fiiw slacher tu.
Tchaourou (Steed)
Tchaourou as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Borgou Department an hee 43.862 lidj (2013). Tchaourou as at hoodsteed faan det Tchaourou Komuun.
Cobb County (Georgia)
Cobb County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a nuurd faan a bundesstoot. Det hee 760.141 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Marietta.
Yoro (Department)
Det Yoro Department (üüb Spaans: Departamento de Yoro) as ian faan dön aagetanj departmenten faan Honduuras. Det hee 570.595 lidj (2013). At hoodsteed faan’t department as Yoro.
Pudosch (Distrikt)
De Pudosch Distrikt (üüb Rüs: Пу́дожский райо́н Púdožskij rajón; üüb Kareelisk: Puudožin piiri) as en distrikt uun't republiik Kareelien, Rüslun. A distrikt leit uun a süüduast faan't republiik. Uun a nuurduast an uast leit det Archangelsk Prowins, uun a süüd det Wologda Prowins, uun a waast de Ladoga Sia an uun a nuurdwaast de Medweschjegorsk Distrikt. Det hee 17.052 lidj (2020). At hoodsteed faan a distrikt as Pudosch.
Voyager 1
Voyager 1 as en rümsond, diar at NASA mä am Jupiter an Saturnus forsket. At rümsond as uun sin skak det likedening üüs sin sasterskap Voyager 2. Det wurd 5. September 1977 startet. Faan Janewoore tu April 1979 floog at rümskap at planeet Jupiter an uun Nofember 1980 at planeet Saturnus föörbi. At sond reert ham nü faan't sansüsteem wech an iin uun det interstelar rüm.
Pudosch (Distrikt)
Lunskap
De Wodlosero Sia leit uun a maden faan a distrikt.
Guro (Distrikt)
De Guro Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Guro) as en distrikt faan det Manica Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Hi hee 96.930 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Guro.
Ualingels
Det Ualingels Spriik (uk Angelseksisk; aanj nööm Ænglisc ['æŋ.glɪʃ] of Englisc) as det Ingels, wat twesken 550 an 1066 uun't Ingelun an a süüd faan't Skotlun snaaket wurd.
Det hed fjauer spriikwisen:
Gramatik
Ualingels nöömer haa fjauer kaasen: noominatiif, akusatiif, geenitiif an daatiif.
Bispal
Faan Beowulf (twesken det 8. an 11. juarhundert):
Valle (Department)
Det Valle Department (üüb Spaans: Departamento de Valle) as ian faan dön aagetanj departmenten faan Honduuras. Det hee 174.511 lidj (2013). At hoodsteed faan’t department as Nacaome.
900
900 wiar det letst juar faan det 9. juarhunert.
Parasiit
En parasiit as en diart of plaant, diar det, wat hat tu't leewent brükt, faan en miast föl grater diart of plaant haalet. Di wiart komt tu skaas, auerlewet det oober normoolerwiis. Wan di wiart stareft, do as di parasiit en parasitoid, det komt bi wespen föör.
Steedertöörp
Steedertöörp (tutsk: Stederdorf) is en stää mä 525 jude ) öön e löönkrais Ültsen (tutsk: Uelzen). In't iir 1972 ferluas Steedertöörp sin sälbständihait än wurd en dial foon'e gemeende Wreestää (tutsk: Wrestedt).
.ad
as det top-level-domain (TLD) faan Andora.
Coffee County (Georgia)
Coffee County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 43.273 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Douglas.
.ag
as det top-level-domain (TLD) faan Antiigua an Barbuuda.
.ai
as det top-level-domain (TLD) faan Anguilla.
Samer/ka
Samer äs iinj foon dä fjauer järtide. Dat kamt for harfst än eewer uurs.
Atsimo-Atsinanana
Det Atsimo-Atsinanana Regiuun (üüb Malagasy: Faritra Atsimo-Atsinanana, üüb Fraansöösk: la région d'Atsimo-Atsinanana) as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 1.026.674 lidj (2018). At hoodsteed faan’t regiuun as Farafangana.
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee fiiw distrikten.
Boaco (Department)
Det Boaco Department (üüb Spaans: Departamento de Boaco) as ian faan dön füftanj departmenten uun Nikaraagua. Det hee 179.876 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Boaco.
Toho Sia
Di Toho Sia (üüb fransöösk: Lac Toho) as en sia uun't süüdwaasten faan Beniin uun't Mono Department. Hi leit naibi Lokossa.
Falköping (Komuun)
Det Falköping Komuun (üüb Sweedsk: Falköpings kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a uast faan't prowins. Det hee 33.270 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Falköping.
Brno (Steed)
Brno ([ˈbr̩no] ; üüb Tjiisk: Brünn) as at hoodsteed faan det Süüdmäärisk Regiuun uun Tschechien. Det hee 381.346 lidj (2020).
Histoore
Uun a uast faan't steed wiar 1805 a Slacht bi Austerlitz uun dön Napoleonisk Kriiger.
Hamer
En Hamer es en Werktjüch, wat ön't Hunwerk brükt uur. Hi es aaftinoch fan Iirsen en di Stal es fuar't Miist fan Holt maaket.
En litj Dechting
Wan di Hamerhaur üp di Haur haut, Me di Haur rocht üp di Haur Sair di Haur höm "Sii man aua, Wan Di haut di Hamerhaur.". (Ken eeđer di Wiis fan Mackie Messer süngen uur)
Renault Twizy
Di Twizy waar 2011 fuarstelt.
.ar
as det top-level-domain (TLD) faan Argentiinien.
Renault Twizy
Tau Maskiinen
Di Twizy Urban 45 lapt 45 km/h me en Maskiinenkraft fan 4 kW. Bi't Önköören ken di Kraft bit 7,6 kW gung. Dit Draimoment giar bit 33 Nm. Des Model ken em me en iinfachi Forseekeringsnumer köör, wan em en Köörforloof Klas AM heer.
Üs Urban, Color of Technic uur di wakeri Twizy önböören. Des heer en Maskiinenkraft fan 8 bit tö 12,5 kW en lapt 80 km/h. Dit Draimoment es 57 Nm.
Sent 2013 jeft et uk en Twizy Cargo, diar waant di Achterseet, en em ken Kraam fan achtern iinleer.
Macate (Distrikt uun Mosambik)
De Macate Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Macate) as en distrikt faan det Manica Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a maden faan't prowins. Hi hee 85.062 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Macate.
Histoore
A distrikt wurd 2013 grünjlaanjen. Det wiar iar dial faan de Gondola.
Atsinanana
Det Atsinanana Regiuun (üüb Malagasy: Faritra Atsinanana, üüb Fraansöösk: la région Atsinanana) as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a uast faan't lun. Det hee 1.484.403 lidj (2018). At hoodsteed faan’t regiuun as Toamasina.
Friedrich Ebert
Friedrich Ebert (* 4. Febrewoore 1871 uun Heidelberg; † 28. Febrewoore 1925 uun Berlin) wiar en poliitiker faan det SPD. Hi wiar sant 1913 föörstmaan faan't partei an faan 1919 tu san duas de iarst rikspresident faan det Weimar Republiik.
Atsinanana
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee sööwen distrikten.
Eremiitkraab
At (Gewöönelk) Eremiitkraab (Pagurus bernhardus of Eupagurus bernhardus) as en slach faan Kraaben (Crustaceae) uun det order faan a Tjiinbiankraaben (Decapoda). Hat lewet uun Nuurd- an Uastsia, a Ingelsk Kanool, at europeesk Atlantikküst an at Madlunsia.
Eremiitkraaben haa nian aanj hard skel, jo lewe uun höskin faan Sneken (Gastropoda).
Essunga (Komuun)
Det Essunga Komuun (üüb Sweedsk: Essunga kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a maden faan't prowins. Det hee 5698 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Nossebro.
Colquitt County (Georgia)
Colquitt County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. at county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 45.600 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Moultrie.
.am
as det top-level-domain (TLD) faan Armeenien.
Harfst/ka
Harfst äs iinj foon dä fjauer järtide. Dat kamt for wonter än eewer samer.
Franz Kafka
Franz Kafka (* 3. Jüüle 1883 uun Prag, Uasterrik-Ungarn; † 3. Jüüne 1924 uun Kierling, Uasterrik) wiar en böömisk skriiwer, diar üüb Tjiisk skreew.
Japoonsk Riisenkraab
At Japoonsk Riisenkraab of Japoonsk Koonkerkraab (高脚蟹 takaashigani, Macrocheira kaempferi) as en slach faan Kraaben (Crustaceae) uun det order faan a Tjiinbiankraaben (Decapoda). Hat as det gratst kraab üüb a eerd, hör lif as 37 cm briad, an mä hör (liktaanj) bianer as't 3,70 m grat.
Segescha (Distrikt)
De Segescha Distrikt (üüb Rüs: Сеге́жский райо́н Segéžskij rajón; üüb Kareelisk: Segežan piiri) as en distrikt uun't republiik Kareelien, Rüslun. A distrikt leit uun a uast faan't republiik. Uun a nuurd an nuurduast leit de Belomorsk Distrikt, uun a uast det Archangelsk Prowins, uun a süüd an süüdwaast de Medweschjegorsk Distrikt an uun a nuurdwaast de Mujeserski Distrikt. Det hee 35.350 lidj (2020). At hoodsteed faan a distrikt as Segescha.
Lunskap
De gratst sia uun a distrikt as de Wygosero Sia, wat uun a maden faan a distrikt leit. De Witj Sia-Uastsia-Kanaal leept troch a distrikt.
List foon Gemiine önj e Kris Stormarn
E Kris Stormarn heet 55 gemiine:
Misteln
Misteln (Viscum) san buumoortag plaanten, diar hal üs parasiit üüb ööder buumer waaks.
Slacher
V. album – V. articulatum – V. austriacum – V. coloratum – V. cruciatum – V. multinerve – V. ovalifolium ... an noch 60 bit 70 slacher muar
Stiankautsen
A Stiankautsen (Athene) san en skööl faan Kadüülen (Strigidae). Diar hiar trii slacher tu, uun Euroopa jaft at man ään, di Stiankauts.
Färgelanda (Komuun)
Det Färgelanda Komuun (üüb Sweedsk: Färgelanda kommun) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Det hee 6576 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Färgelanda.
Gujarati
Gujarati (ગુજરાતી, f.,, [], Spriak faan Gujarat) as en indogermaans spriak uun di twiig faan a indoaarisk spriaken. Hat woort fööraal uun a indisk bundesstoot Gujarat spreegen, man uk uun Mumbai (Bombay). Det spriak woort uk brükt uun't teritoorium Dadra an Nagar Haveli an Daman an Diu, diar faan Gujarat amslööden woort.
At Gujarati hää en aanj skraft, diar at Devanagari liket.
Örebro (Prowins)
Ju Örebro Prowins (uwe Sweedsk: Örebro län) is en prowins foon Sweeden. Dat heet 302.252 jude (2018). E häädstää foon e prowins is Örebro.
Chiriquí (Prowins)
Det Chiriquí Prowins (üüb Spaans: Provincia de Chiriquí) as ian faan dön njüügen prowinsen faan Panama. Det hee 416.873 lidj (2010). At hoodsteed faan’t prowins as David.
Örebro (Prowins)
Geografii
Örebro is ju njugentmanst prowins öön Sweeden.
Letisk Sosialistisk Sowjetrepubliik
Det Letisk Sosialistisk Sowjetrepubliik (kurt: Letisk SSR, Sowjet Letlun of Letlun; üüb Letisk: Latvijas Padomju Sociālistiskā Republika; üüb Rüs: Латвийская Советская Социалистическая Республика Latvijskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika) wiar faan 1940 tu 1941 an faan 1944 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. At republiik wurd faan föl lunen ei uunkäänd.
Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Letisk SSR 2.680.029 lidj: 1.433.713 diarfaan wiar wüfhööd an 1.246.316 karmen, 1.905.911 lewet uun a steeden an 774.118 üüb't lun.
Histoore
At republiik Letlun wurd 17. Jüüne 1940 faan det Ruad Armee besaat. Det Letisk SSR wurd 21. Jüüle grünjlaanjen an wurd 5. August dial faan't Sowjetunioon. Det wurd faan 1941 tu 1944 faan Tjiisklun besaat. Det wurd 4. Mei 1990 weler suwereen.
Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Letlun, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.
Örebro (Prowins)
Geografii
Öön e söö foont prowins lait dial foon di Vättern-Sii, di tweedgrotste sii öön Sweeden.
Stäänge
Dä tiin grotste stäänge öön e prowins sän:
Indialing foon Ferwalting
Ju prowins heet 12 komuune (kommuner):
Taole
E taol foon e jude, dir foon 1970 to 2020 öön e prowins woneden:
.aw
as det top-level-domain (TLD) faan Aruuba.
Bergstraße (Lönjkris)
E Lönjkris Bergstraße as ån foon e krise önjt bundeslönj Hessen. Dåt heet 269.694 inboogere (2018). E hoodstää foon e lönjkris as Heppenheim (Bergstraße).
Siddhartha Gautama
Siddhartha Gautama (üüb Sanskrit: सिद्धार्थ गौतम Siddhārtha Gautama, üüb Paali: सिद्धत्थ गोतम Siddhattha Gotama; * woorskiinelk 563 f.Kr. uun Lumbini; † 483 f.Kr. uun Kushinagar) onerracht uun a nuurd faan Inje üüs de Buddha (de Wreeken) a Dharma (at Liar) an wurd diarfaan a grünjleier faan a Buddhismus.
Togbadji Sia
Di Togbadji Sia (üüb fransöösk: Lac Togbadji) of uk Lagune Togbadji as en sia uun't süüdwaasten faan Beniin uun't Mono Department. Hi leit uun't nuurden faan Lokossa.
Machaze (Distrikt)
De Machaze Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Machaze) as en distrikt faan det Manica Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüd faan't prowins. Hi hee 129.099 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Chitobe.
Wonter/ka
Wonter äs iinj foon dä fjauer järtide. Dat kamt for uurs än eewer harfst.
Coclé (Prowins)
Det Coclé Prowins (üüb Spaans: Provincia de Coclé) as ian faan dön njüügen prowinsen faan Panama. Det hee 233.708 lidj (2010). At hoodsteed faan’t prowins as Penonomé.
Columbia County (Georgia)
Columbia County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 156.714 lidj (2019). At hoodsteeden faan't county san Appling an Evans.
Swen Hans Jensen
Swen Hans Jensen (uk Schwen Hans Jensen, Schwenn Hans Jensen, Sven Hans Jensen an Svenn Hans Jensen; * 1. Deetsember 1795 uun Kairem; † 6. Marts 1855 uun Tinem) wiar en salring siamaan, leeder juurist, beamten, finansekspert, 1834-1837 bürgermääster faan Kil, poliitiker an 1844-1854 lunföögels üüb Sal.
Swen Hans Jensen wiar a skriiwer Wilhelm Jensen (1837–1911) san aatj an a skriiwer an dachter Hans Heyck (1891-1972) san ualualaatj.
Saint Andrew (Sarkspal uun Domiinika)
Det Saint Andrew Sarkspal (üüb Ingels: Saint Andrew Parish, ufkurting St. Andrew Parish) as ian faan dön sarkspal-gemeenden faan Domiinika, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 9471 lidj (2011).
Uurs/ka
Uurs äs iinj foon dä fjauer järtide. Dat kamt for samer än eewer wonter.
Düsternbrook (Skep)
Di MS Düsternbrook es en Elektroföri wat ön Kiel ön di Föör mung di Reventloubröch ön di Weesterkant en Diedrichsdorf en Wellingdorf ön di Uasterkant, iin ön di Müring fan di Schwentiine lapt.
Di Reederii es di SFK ön Kiel, di Liinie jit F2 of Schwentinelinie.
Di Düsternbrook heer en Sesterskep, di Wellingdorf
Biiring Elektroskeepen ken 140 Mensken en 60 Weelen me langs fo.
Em ken me of söner Weel mal makelk üp Skep kum aur di Elektrobröch ombi 1,60 m breer es.
Göteborg (Komuun)
Det Göteborg Komuun of Göteborg Steed (üüb Sweedsk: Göteborgs kommun of Göteborgs stad) as ian faan a komuunen uun det Västra Götaland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 587.549 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Göteborg.
Düsternbrook (Skep)
Di Düsternbrook waar ön di 25st fan di Krölenmuun 2021 ön Gang braacht, di Wellingdorf kām achterön, ön di Bārichtmuun fan 2022. Di Wellingdorf heer en gurter Baterii en en bet üđer Löningsbuurtern.
Di Düsternbrook heer knap 3 Miljoonen Euro kostet, Düsklon heer me ombi 400.000 € holpen.
Baterii en Eeđerleering
Di Föri heer en Baterii of Akkumulātor me en Kapatsiteet fan 819 kWh. Dit meent, dat et me 25 kW Āpleerkraft ombi 33 Stünen waaret en leer en lerig Baterii weđer āp. Üp Taak heer jü en Solārönlaag, wat di Baterii en bet eeđerleer ken. Me des Technik ken di Föri en hiili Dai (ombi 10 Stünen) faar.
Bi di Baanhofsbröch sa üs bi di Bröch ön Diedrichsdorf waar Āpleerstatsjoonen becht.
Gustav Stresemann
Gustav Ernst Stresemann (* 10. Mei 1878 uun Berlin; † 3. Oktuuber 1929 uk diar) wiar en tjiisk poliitiker an stootsmaan faan det Weimar Republiik, diar 1923 rikskansler an diarefter tu san duas riksminister faan't bütjlun wiar. 1926 fing hi tup mä Aristide Briand a Noobelpris för Frees.
Düsternbrook (Skep)
Maskiinen
Di Öndreft lapt me tau Maskiinen fan 86 kW. Diarme ken di Föri ombi 8,5 bit 9 kn laap. Di Bugstraaler lapt enkelt me en Kraft fan 40 kW.
Aurn
Di Aurn giar me GTL (Gas to Liquid), en Aart fan Dieselööl, wat fan Öörtgas maaket uur.
Registriaring
Di Düsternbrook heer di IMO 9949077 en di ENI 02338907
Futnooten
<References/>
Weenusskaalen
A Weenusskaalen (Veneridae) san en famile faan Twiiskaalagen (Bivalvia) uun det order faan a Venerida. Diar hiar muar üs 400 slacher tu. A miasten kön eden wurd.
Mujeserski (Distrikt)
De Mujeserski Distrikt (üüb Rüs: Муезе́рский райо́н Mujezérskij rajón; üüb Kareelisk: Mujejärven piiri) as en distrikt uun't republiik Kareelien, Rüslun. A distrikt leit uun a waast faan't republiik. Uun a nuurduast lei de Kalewala Distrikt an de Belomorsk Distrikt, uun a uast leit de Segescha Distrikt, uun a süüduast de Medweschjegorsk Distrikt, uun a süüd de Suojarwi Distrikt an uun a waast Finlun. Det hee 9457 lidj (2020). At hoodsteed faan a distrikt as Mujeserski.
Nuadjil
Nuadjil woort brükt, wan det amtelk jil niks muar wäärs as. Efter grat katastroofen üs en kriich lääpt a wiartskap ei muar of noch ei weder. Man a lidj skel jo lewe an brük iarst ans en nuadjil för't nuadagst.
Efter a Iarst Weltkriich hää't furchboor loong düüret, iar a wiartskap ham weder ferhaalet hed. Tuiarst kaam a lidj noch mä nuadjil faan hör stääd of gemeen turocht. Oober ales wiar knaap, an a ianfachst dingen üs t.b. bruad wurd jüürer an jüürer. Tuleetst as mä miljaarden betaalet wurden.
Nuurdfresklun
Uk uun Nuurdfresklun hed bal arke gemeen sin aanj nuadjil. Üüb enkelt skiiner as en spreegwurd üüb Nuurdfresk.
Kostomukscha
Kostomukscha (üüb Rüs: Костому́кша Kostomúkša ; üüb Kareelisk: Koštamuš) as det naistgratst steed uun't Republiik Kareelien, Rüslun. At steed leit uun a nuurdwaast faan't republiik, nai bi't grens tu Finlun. Det hee 29.634 lidj (2020).
.az
as det top-level-domain (TLD) faan Aserbaidschaan.
Emden
Beskriiwang
Emden hää en bedüüdenen siahuuwen, an sodenang san diar en grat werew (Nordseewerke) an en produktjuunssteed faan VW apwoksen. Sant 1973 hää Emden uk en huuchskuul.
Stääddialen
Emden hää 26 stääddialen, diar hiar oober flooken tuup an wurd ei enkelt ütjwiset.
.au
as det top-level-domain (TLD) faan Austraalien.
Saint David (Sarkspal uun Domiinika)
Det Saint David Sarkspal (üüb Ingels: Saint David Parish, ufkurting St. David Parish) as ian faan dön sarkspal-gemeenden faan Domiinika, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a uast faan't lun. Det hee 6043 lidj (2011).
Bantè (Komuun)
Det Bantè Komuun (üüb Fraansöösk: Commune de Bantè) as ian faan dön seeks komuunen faan det Collines Department uun Beniin. At komuun leit uun a nuurdwaast faan’t department. Det hee 107.181 lidj (2013). At hoodsteed faan’t komuun as Bantè.
Indialing faan Ferwalting
At komuun hee njüügen arrondissementen:
Darién (Prowins)
Det Darién Prowins (üüb Spaans: Provincia de Darién) as ian faan dön njüügen prowinsen faan Panama. Det hee 48.378 lidj (2010). At hoodsteed faan’t prowins as La Palma.
Portugiisisk Rewolutsion faan 1910
Det Portugiisisk Rewolutsion faan 1910 wiar en republikaansken putsch, diar de 5. Oktuuber 1910 uun Portugal wiar. At fulig wiar at wechmaagin faan at monarchii an at gründin faan det Iarst Portugiisisk Republiik.
.et
as det top-level-domain (TLD) faan Etioopien.
Saint George (Sarkspal uun Domiinika)
Det Saint George Sarkspal (üüb Ingels: Saint George Parish, ufkurting St. George Parish) as ian faan dön sarkspal-gemeenden faan Domiinika, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 21.241 lidj (2011).
Tanlallé Berag
Di Tanlallé as mä en hööchde faan 562 m di ööderhuuchst berag uun Burkiina Faaso.
Hi leit uun't regiuun Centre-Nord.
Macossa (Distrikt)
De Macossa Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Macossa) as en distrikt faan det Manica Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 48.648 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Macossa.
Manica (Distrikt)
De Manica Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Manica) as en distrikt faan det Manica Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a waast faan't prowins. Hi hee 225.000 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Manica.
Cornwall
Cornwall ([ˈkɔːndwəl]; üüb Kornisk: Kernow [ˈkɛrnɔʊ̯]) as en traditschunel an seremoniel graafskap, an uk en Unitary Authority uun Ingelun. At graafskap hee 573.299 lidj (2020). At hoodsteed faan't graafskap as Truro. Det hiart tu’t ferwaltingsregiuun Süüd Waast Ingelun.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't graafskap san:
.bs
as det top-level-domain (TLD) faan a Bahaamas.
Witjbeimistel
At Witjbeimistel of ianfach Mistel (Viscum album) as en plaant uun det famile faan a sandelholtplaanten (Santalaceae). Hat lewet hal üs parasiit üüb ööder grater buumer.
Tiisdai
Tiisdai es di Noom fan en Dai ön di Week.
Witjbeimistel
Onerslacher
V. a. subsp. abietis – V. a. subsp. album – V. a. subsp. austriacum – V. a. subsp. coloratum – V. a. subsp. creticum – V. a. subsp. meridianum
Tiisdai
Di Tiisdai es di Dai fuar di Gothair Tyr, wat di ual Germaanen her.
Coweta County (Georgia)
Coweta County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a nuurduast faan a bundesstoot. Det hee 148.509 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Newnan.
Cook County (Georgia)
Cook County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 17.270 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Adel.
Herrera (Prowins)
Det Herrera Prowins (üüb Spaans: Provincia de Herrera) as ian faan dön njüügen prowinsen faan Panama. Det hee 109.955 lidj (2010). At hoodsteed faan’t prowins as Chitré.
Skrüüwenpomp eeđer Archimedes
Di Skrüüwenpomp eeđer Archimedes waar fan Archimedes üttaacht, dat hi bi Weeter kām.
Didiar Pomp es en Skrüüw, wat iin ön en Röör drait uur. Des Aart Pompen es aur Jaarhönerten fuaral ön Egypten langs di Niil ön Gang wesen. Man uk tö delings Tiren sen sok Pompen fuaral ön Holön of Deenemark ön Gang, dat em benenlöns Weeter üt iin ön di Nuurđsee fair. Diar laap ja fuaral me Winjkraft.
Norma Schulz
Norma (fol nööm: Norma Schulz, * 1987 üüb Feer) as en sjonger an skriiwer faan staken üüb huuchsjiisk, plaatsjiisk an fering.
Leewent
Norma as apwoksen üüb Feer. Mä 17 ging Norma hen tu Hamborag an hää diar musiik an musiikpedagoogik studiaret. Hör iarst grat aptreeden wiar 2010 mä Roger Cicero.
2012 hää't hör aanj onernemen NormaMUSIK grünjlaanj an 2013 hör iarst CD Wie Weit ütjbroocht. Diar san staken üüb huuchsjiisk an fering üüb. Mä det stak Eeb an Flud hää't 2013 di Musikweedstrid uun Bräist wonen.
2016 hää Norma a Fresken bi't Suns Europe uun Itaalien fertreeden, en festiwal faan a regiunaal- an manertaalspriaken uun Euroopa.
Erika Botte
Erika Johanna Botte, bäären Petersen (* 3. Detsember 1957, † 20. Marts 2023) wiar en nuurdfresk skuulmääster.
Norma Schulz
Leewent
Norma spelet flooksis uun Nuurdsjiisklun, t.b. bi a Hamborger Huuwengebursdai of bi't Schleswig-Holstein Musik Festival.
Erika Botte
Erika Botte wiar befreid, an hed trii jongen an sjauer enkeljongen.
Norma Schulz
Leewent
Sant 2018 werket Norma mä bi a plaatsjiisk musiikwäädstridj Plattbeats.
Kaiser-Wilhelm-Koog
Kaiser-Wilhelm-Koog as en gemiine foont Åmt Marne-Nordsee önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt söödweesten foon e kris, bai e müs foon di Elbe Struum. Dåt heet 348 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Saint John (Sarkspal uun Domiinika)
Det Saint John Sarkspal (üüb Ingels: Saint John Parish, ufkurting St. John Parish) as ian faan dön sarkspal-gemeenden faan Domiinika, uun a Kariibik. At sarkspal leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 6561 lidj (2011).
Ol
Mä Ol men wi miast a triader faan't sjepskan. Man uk faan ööder diarten koon ol brükt wurd:
Ol woort al sant 5.000 juaren faan a minsken brükt. An uk daalang noch, huar wi föl konsttriader of buumol brük, hää ol leewen noch en grat bedüüdang.
Mondai
Mondai es di Noom fan en Dai ön di Week.
Di Mondai es di Dai fuar di Muun.
Üp Franzk jit di Mondai Lundi, di Dai fan Luna, di Muun, franzk la lune.
Marne (Department)
Det Marne Department as ian faan dön tjiin departmenten faan det Grand Est Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a waast faan't regiuun. Det hee 561.972 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Châlons-en-Champagne.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Iindialing faan Ferwalting
At department hee fjauer arrondissementen:
Betsiboka
Det Betsiboka Regiuun (üüb Malagasy: Faritra Betsiboka, üüb Fraansöösk: la région de Betsiboka) as ian faan dön tau-an-twuntig regiuunen uun Madagaskar. At regiuun leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 394.561 lidj (2018). At hoodsteed faan’t regiuun as Maevatanana.
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee trii distrikten.
Los Santos (Prowins)
Det Los Santos Prowins (üüb Spaans: Provincia de Los Santos) as ian faan dön njüügen prowinsen faan Panama. Det hee 89.592 lidj (2010). At hoodsteed faan’t prowins as Las Tablas.
.bb
as det top-level-domain (TLD) faan Barbaados.
Sandelholtplaanten
Sköölen
Acanthosyris – Amphorogyne – Anthobolus – Antidaphne – Arceuthobium – Austroamericium – Buckleya – Cervantesia – Choretrum – Cladomyza – Colpoon – Comandra – Daenikera – Dendromyza – Dendrophthora – Dendrotrophe – Dufrenoya – Elaphanthera – Eremolepis – Eubrachion – Exocarpos – Geocaulon – Ginalloa – Ixidium – Jodina – Korthalsella – Kunkeliella – Lacomucinaea – Lepidoceras – Leptomeria – Mida – Myoschilos – Nanodea – Nestronia – Notothixos – Okoubaka – Omphacomeria – Osyridocarpos – Osyris – Phacellaria – Phoradendron – Pilgerina – Pyrularia – Razoumofskya – Rhoiacarpos – Santalum – Scleropyrum – Spirogardnera – Staufferia – Thesidium – Thesium – Viscum
Liitauisk Sosialistisk Sowjetrepubliik
Det Liitauisk Sosialistisk Sowjetrepubliik (kurt: Liitauisk SSR, Sowjet Liitauen of Liitauen; üüb Liitauisk: Lietuvos Tarybų Socialistinė Respublika; üüb Rüs: Литовская Советская Социалистическая Республика Litovskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika) wiar faan 1940 tu 1941 an faan 1944 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon. At republiik wurd faan föl lunen ei uunkäänd.
Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Liitauisk SSR 3.689.779 lidj: 1.942.605 diarfaan wiar wüfhööd an 1.747.174 karmen, 2.509.311 lewet uun a steeden an 1.180.468 üüb't lun.
Histoore
At republiik Liitauen wurd 16. Jüüne 1940 faan det Ruad Armee besaat. Det Liitauisk SSR wurd 21. Jüüle grünjlaanjen an wurd 3. August dial faan't Sowjetunioon. Det wurd faan 1941 tu 1944 faan Tjiisklun besaat. At lun wurd 11. Marts 1990 weler suwereen.
Politiik
Det regiaringspartei wiar det Komunistisk Partei faan Liitauen, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.
.be
as det top-level-domain (TLD) faan Belgien.
Maromokotro
A Maromokotro as mä en hööchde faan 2.876 meetern di huuchst berag faan Madagaskar. Hi leit uun't Tsaratanana-Masiif, diar tu en graten dial faan wulkaanen apbaud as, uun't nuurden faan't lun.
Salomoonen
A Salomon-Eilunen of Salomoonen (ingelsk: Solomon Islands) san en eilunstoot uun Melaneesien.
Crawford County (Georgia)
Crawford County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Georgia. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 12.404 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Knoxville.
Salomoonen
Iindialang
A Salomoonen wurd tu 9 prowinsen an det hoodstäädregiuun Honiara iindiald.
Spriaken
Det amtelk spriak faan a eilunen as Ingels. Det lingua franca as Pidschin, wat nai bi Tok Pisin as. Dön miast öler spriaken, wat üüb a eilunen spreegen wurd, san Austroneesk spriaken. Dön Sentraal Salomoonen spriaken, en skööl faan dön Papuaans spriaken, wurd üüb enkelt eilunen spreegen.
Histoore
Dön Salomoonen wurd woorskiinelk wel föör amanbi 3000 juar besiidelt. Geliarden liawt, dat lidj, diar Papuaans spriiken spreeg, begand amanbi 30.000 f.Kr. dön eilunen tu besiidlin. Lidj, diar Austroneesk Spriiken spreeg, kaam amanbi 4000 f.Kr. an diarmä det outrigger kaanu broocht. Twesken 1200 an 800 f.Kr. kaam faan dön Bismark Eilunen a föörfeeder faan a Polyneesier, det Lapita lidj.