cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brükdom üp Söl
Daansiker fuar Wukseti
Eeđer Heidi Holst, Marts 2012
Di Ker
1975 bigent üs „Folklooridaansers iin ön di Sölring Foriining“
Di Ker drait di Drachten, wat eeđer Kluađern fan 1750 bit 1815 nii maaket sen.
Āpgaaven
Bitö höör Aarber üs Daansiker representiaret di Ker uk Söl' en di Söl'ring Foriining ön di hiili Warel. Diarbi uur di dailk Drachten drain.
Flud
Flud as det apluupen weeder tesken liachweeder an huuchweeder. Hat düüret sowat 6 stünj an 20 minüten. Det hingt mä a tidjen tuup. Tesk a eilunen suragt at flud för en starken fludstruum. Wan det weeder weder uflääpt, het det ääb.
Brükdom üp Söl
Daansen (Videos)
Fuar't Miist sen di Daansen fan Nuurđeuroopa, en des uur töhopstreken fuar dit, wat di Daansers törochtfo ken. Di Ööwingen sen jens ark Week, en di waari 1 ½ bit tau Stünen.
Flud
Bedüüdang
Fölen sai flud, wan jo huuchweeder men, det as oober eegentelk ei rocht. Det wurd flud woort uk brükt för sturemfluden.
ISO 3166-2:GT
Einzelnachweise
Siehe auch:
Brükdom üp Söl
Daansen (Videos)
Di Kerenföörers haa masi Aarber en liir di Daansen wat ja di Jungen weegi skel. Jir ööwi ja fuar di Löns-Drachtendai ön Wedel/Holstiin (6:05 min).
Di Ker fan di Wukseten daanset bi't Ütdön fan di C.P. Hansen-Pris 2013. Di "Söl'ring Fuardaans" es di iinsigi Daans, diar fan jerer aur blefen es. Di Musik es waarskiinelk fan Hans Fahrenburg āpnomen uuren.
Nol
Nol (0) as en hial taal tesken ian oner nol an ian.
Brükdom üp Söl
Raisen/Festi
Di Ker es al hentö forskelig Stairen ön Dütsklön wesen, hur üđer Brükdomsforiiningen en Daansikeren raaket waar. Di Daansers sen man uk al hentö't europeeisk Bütlön wesen, sa üs Ungarn, Tschjechien, Holön, Denemark en Frankrik. 1990 wiar di Sölring Daansers hentö di USA en Kanada. Ön't Jaar 2000 wiar ja hentö New York, hur di „German-American Steuben Parade“ wiar.
Nol
Reegnin
Det taal 0 as det neutraal element bi't tuuptäälen an uftjien. Det ment, wan dü tu irgent en taal nol diartutäälst of uftjochst, komt leewen detsalew taal weder ütj.
Brükdom üp Söl
Kontakti
Hat jeft Bikeentskepen me forskelig Daansikeren, en di Söl'ring Daansers sen aaftinoch Gasten bi Daansi-en Drachtenfesti. Hat jeft uk üp Söl en Drachtenfest, hur di üđer Keren nöörigt uur, hen tö kum.
Dat 25st Jubileeum fan di Ker ön't Jaar 2000 waar töhop me forskelig Foriiningen fan Söl fiiert. Ön't Jaar 2000 wiar uk dat füfst Söl'ring Drachtenfest, en aur 200 Daansers fan Sleeswig-Holstiin en Denemark kām tö Bisjuk en gratuliari.
Ön't Jaar 2005 kām di 30st Gibuursdai töhop me dat Jubileeum fan di Stat Weesterlön', en da wiar üp di Promenaadi aartig wat luas. Aur trii Daagen giar dat sokst Söl'ring Drachtenfest ön't Jaar 2006 hen. Hat kām töhop me di 100st Gibuursdai fan di Söl'ring Foriining. Gasten wiar fan't hiili Dütsklön, di Nederlönen en Denemark kemen.
Foriiningsaarber
Bitö di Aarber fuar di Söl'ring Foriining sen di Drachtendaansers uk Meföliger fan di „Landestrachten- und Volkstanzverband Schleswig Holstein“, bi di SHHB (Schleswig-Holsteinischer Heimatbund) sa üs bi di Nuurđfriisk Foriining.
Diarfan kumt, dat ja fan des Foriiningen tö Daansi- en Drachtenseminaari sa üs uk tö Workshops nööriget uur.
Töhopaarber me Grünjskuulen üp Söl (Video)
Ön di Januwaari fan't Jaar 2012 ging di "Skuulmaister" fan di Jungens-Daansiker hentö di Grünjskuulen. Ön Töhopaarber me di Söl'ring-Skuulmaister fing di Jungen wat aur't Daansin weeget.
Des Skuulmaister maaketi uk forskelig Teksti klaar, wat di Jungen da lees kür.
En litj Film aur Daansi-Ööwingen ön di Muasemer Grünjskuul
Iin ön di Grünskuul
Sölring Önerrocht es manigfaltig en bert en hiil Reech ön Möögelkhiaren. Jungen liir ark üp forskelig Art en Wiis en sa es dit beeter ön Projektönerrocht forskelig Saaken tö jen Teema üttödön. Tö ark Teema jert sa wat tö skriiwen en leesen fuar danen Jungen, wat aur Spraak liir, loogisk Reertial fuar di Matematiker, Āpgaawen tö’n teeknen en klepen fuar Jungen me Forstand fuar rüm, musikaalsk Saaken en wat tö’n beweegen, Āpgaawen fuar enkelten of muaren, tö’n teenken, snaken of spölen. Tö di forskelig Iarler jeft dit fuarskelig swuar Āpgaawen. Ön min Önerrocht bigen wü töhop en teenk di Uurter fan’t leestmol of liir Niis. Achterön aarberi wü manigmol wat töhop. Man wes jeft dit en Tir hur di Jungen fuar jam aarberi, alining of me hoken. Ön di jest en taust Klas liir di Jungen dit jit miist aur Spölen en Leedjes. Wü snaki aur Skelter en Saaken en di Jungen finj lecht Uurter en Skelter üp Aarbersblerer weđer. Di Jungen maali, bastli, forbinj en forglik. Leeter, ön di treerst en fjorst Klas kum Setninger, Texte en Dialoogen diartö. Ooft jeft dit en Aarbersplaan hur di Jungen iindrai, wat ja skafet haa. Sa sjocht em, hurfuul/ wat jat tö Teema aarbert haa. Dit leest fan ark Stün es di Faarwel-Leedji.
Hat jeft nü jens ek sa fuul forskelig Materiaal fuar Sölring tö koopen en sa besörigi ik mi dit fan forskelig Staiđer: Leedjis jeft dit al of ik aurseet wat, wat paset. Di Aarbersbleerer maaki ik salev of aurseet hoken. Dit ken wiis dat ik diartö fan üđer Spraakönerrocht nem of uk üt di „Sachunterricht“. Tö Bigen kum Āpgaawen weđer en weđer, sa dat di Jungen waker weet, wat tö dön es. Miist jeft dit tö di Teema Liispölen sa üs Doomiinoo, Triimiinoo (me triihukig Uurterkaarten) of Memoorii. Wü erfinj diilwiis salev Buurterspölen, man uk Krais- of Markspöln mai di Jungen hol, salev di gurten. Dit wichtigst fuar di Sölringönerrocht es wat fan di Kultuur fiirertödön en di Jungen jen fremer Spraak me Spaas naier tö bring.
Injemskursi bi di Söl'ring Foriining
Ark Wunter uur Kursi fan di Söl'ring Foriining önbeeren. Diarfuar heer em diar normaalerwiis tau "Skuulmaisters", wat fuar't Miist iinfach Söl'ringer sen, wat di Spraak keen. Jen Kurs es diarbi fuar Bigensters en di üđer Jen es fuar Liren, wat al en bet snaki ken. Hentö di Uurs uur di Kursi ofslööten, en da jeft et en "Ofslütinj", hur di Skuulsters Komeedii üp Sölring spöli.
Dilolo Sia
De Dilolo Sia (üüb Portugiisk, Lago Dilolo) as de gratst sia uun Angoola. Deit leit uun a uast faan’t lun, uun det Moxico Prowins, nai bi’t grens tu det Demokraatisk Republiik Kongo. Det wurd 1854 faan David Livingstone fünjen.
ISO 3166-2:SD
Bei der vorletzten Änderung wurde der Bundesstaat Gharb Kurdufan mit dem Code  aufgrund einer Modifikation der administrativen Struktur aus der Liste gestrichen.
Saaterfrasch literatuur
Saaterfrasch literatuur as literatuur, wat schraawen as önjt Saaterfrasch.
ISO 3166-2:SD
Ab 2011 bildeten zehn Bundesstaaten den nun unabhängigen Südsudan (ISO 3166-2:SS). Mit dem Newsletter II-3 wurde diese Änderung angepasst und die Untercodes neu strukturiert.
Saaterfrasch literatuur
Spräkuurde, tääle än teooter (1800-1950)
Huum witj foon niinj takste üt e üüljfrasch tid, wat ut dåt Saaterlönj kaame. Mån dåt jäif önj oudere ååstfrasche spräkewise maning takste. Huuchdepunkte san e ruchtstakste sü as dåt Brookmer rucht än dåt Asegabök. Önjt 19. iirhunert wårde da jarste takste önjt saaterfrasch publisiirt foon spräkewaasenschapere.
Da jarste spräkewaasenschapere önjt Saaterlönj schriiwen forålem ouer saaterfrasche tääle än spräkuurde. Johann Friedrich Minssen (1823-1901) wus en wichtien unersäker foon e saaterfrasche spräke. Önjt iir 1846 mååged hi en list foon 923 saaterfrasche spräkuurde. Önj Julius Bröring (1867 – 1947) san årbe ouer dåt Saaterlönj san uk spräkuurde apschraawen wörden. Önj 1897 än 1901 häi hi tou böke ütdänj. Önjt tweed diilj san uk nuch ferschilie tääle apschraawen wörden.
Gesina Lechte-Siemer (1911-2007) wus jü jarst ächt autoorin önj e saaterfrasche spräke, dåt teooterstuk Louts Hinerks Tjoue wus önj da iirnge 1931/32 schraawen.
Tidschrafte än schriwfloose (1950-1970)
Önjt iir 1953 ferschind en fersäk Hermann Janssen (1888-1971) önj en regionool blees. Önj di artiikel frååged hi än schak tääle eefter ham. Deerüt önjtstöö önj e 'General Anzeiger' dåt Lesebouk foar Seelterlound dåt bit tu 1965 möre maårbere heet. Hermann Janssen as uk bekånd wörden ma dåt bök Dät Ooldenhuus - önj tuhuupeårbe ma Pyt Kramer - dåt önjt iir 1964 publisiird wörden as.
As dåt Lesebouk foar Seelterlound önjt iir 1965 aphül, måågede Hermann Janssen wider ma Seelter Trjoue, Tidschrift foar alle Seelter. Seelter Trjoue wus en tidschraft ma literaarisch såågen önjt saaterfrasch, wat twasche da iirnge 1966 än 1972 beststöö. Oudere wichtie maårbere foon Seelter Trjoue wjarn Pyt Kramer (*1936) än Theo Griep (1916-2007). Twiske Ticheläi un Baarenbierich as jü saaterfrasch årbe foon Theo Griep, wat hi seelew schraawen heet.
Lepelj (Distrikt)
De Lepelj Distrikt (üüb Witjrüs: Лепельскі раён  Liepieĺski rajon, üüb Rüs: Лепельский район Lepel’skij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 35.367 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Lepelj.
Kasseburg
Kasseburg as en gemiine foont Åmt Schwarzenbek-Land önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt weesten foon e kris. Dåt heet 578 inboogere (2020).
Saaterfrasch literatuur
Tidschrafte än schriwfloose (1950-1970)
Uk da jarste biletääle önjt saaterfrasch san önj e iirnge 1950-1970 ütdänj. En biispel deerfoon as Deer waas iensen 'n oold Wieu, ouerseet foon Hermann Janssen, än publisiirt önj 1960.
Nai tid (1970-nü)
Twasche 1977 än 1990 däi Theo Deddens san Dööntjene ut Seelterlound önj e 'Münsterländische Tageszeitung' üt, tuhuupe mååst 300 artiikle. Eefter Deddens heet Margaretha Grosser san årbe wider mååged önjt blees 'General Anzeiger'.
Dåt Nai Testamänt än da Psalme heet Marron Fort (*1938) eefter dåt saaterfrasch ouerseet än 2003 ütdänj. Önj e iirnge 2007/08 wus önj e interfrasche tidschraft Eala plåts for saaterfrasche literaarische såågen.
Margaretha Grosser (*1934) heet rucht foole saaterfrasche böke schraawen, da Dööntjen un Fertälstere uut Seelterlound san rucht bekånd wörden. Uk Margeriten uut min Tuun än Mien Tuunschier san foon Grosser schraawen. Jü heet uk ünlike saaterfrasch ouerseetinge foon bjarneböke mååged sü as Di latje prins (2009), Struwwelpeter (2010) än Fon dän Fisker un sien Wieuw (2012). En oudere uurseeterin foon bjarneböke aw saaterfrasch as Johanna Evers, jü publisiirde önjt iir 2012 dåt bjarnebök Middewinter in’n Staal.
Hein Hoop
Hein Hoop (* 16. Febrewoore 1927 uun Gråsten, Denemark; † 25. Mei 1986 uun Büttel-Eck) wiar en sjiisken skriiwer an konstler.
Cuango Struum
De Cuango Struum (of Kwango Struum) as en struum uun a süüd faan Aafrika. At hood faan a struum leit uun’t huuchlun faan Alto Chicapa uun det Lunda Sul Prowins uun a nuurduast faan Angoola. Hi leept tu a nuurd troch at steed Malanje, bildet dial faan at grens twesken Angoola an det DR Kongo an leept iin uun de Kasai Struum (wat iin uun de Kongo Struum leept), nai bi Bandundu, uun det Demokraatisk Republiik Kongo. A struum as 1770 km lung.
Hein Hoop
Leewent
Hein liard det telgin faan holt an hää konst uun Ameerikoo studiaret. Uun Katingsiel üüb Eidersteed hää'er uun en ual dikerhüs wenet an werket üs telger, mooler, tiakner, skriiwer an aktjuunskonstler. Hi hää för a Münchner Lach- und Schießgesellschaft an det bleed Pardon skrewen. Miast skrääw hi üüb plaatsjiisk. Sin staken san faan Knut Kiesewetter, Hannes Wader, Lonzo Westphal, Fiede Kay, Volker Lechtenbrink an Liederjan süngen wurden.
Hein Hoop hää a "waaskonst" erfünjen, wat en regionaal furem faan a Land Art as. Bekäänd wurden as hi mä sin "waasolümpiaad" bi Brunsbüttel, mä't "ööle-pestiwal" an det instalatsjuun "tidjendör".
Mä di sweedsk stakenskriiwer Carl Michael Bellman (1740-1795) feeld Hein ham ferbünjen an hää flook staken tu't huuchsjiisk an plaatsjiisk auerdraanj. Efter Hein Hoop san duas haa Hannes Wader, Klaus Hoffmann an Reinhard Mey en CD mä sin staken ütjden: Liebe, Schnaps, Tod – Wader singt Bellman.
A 25. Mei 1986 wurd di swaar kraank Hein Hoop nai bi Hüsem duad uun sin auto fünjen.
Frascheschörk
Jü Frascheschörk (San Michele dei Frisoni unti San Michele in Sassia unti Santi Michele e Magno, tjüsch: Friesenkirche) as en schörk önj Room.
Lååge
Jü schörk stoont bai e jarn foon da stroote Largo degli Alicorni än Via del S. Uffizio, lik ouerfor di Pätjersplås, lik bai Fatikaanstää, weerfoon jü en äkstäritoriåål soone as. Huum fint dåt döör aw e grut stroot Borgo Santo Spirito 21/41 jü treep aptugungen, döör dåt lees än dan leefts ouf. Jü Frascheschörk as bäged iinj åån foon da röömische bärje, di Janiculus, di gränset an di Pätjersplås. Tunk har lååge as jü bewåård blaawen ås önj dåt 16. iirhunert åle bäge da uner bai di bärj stöön, oufbråågen wörden for di bäg foon e Pätjersschörk. Aw grün foon har iinjsistordi histoorisch wjart as jü schörk 1990 foon e UNESCO tufäiged tu jü liste foon dåt wråålårw.
Histoori
Weer nü jü schörk foon da Frasche stoont, booged tweelwenhunert iirnge sunt ju frasch kolooni. Arken, di üt üüsen geegend eefter Room köm, leet ham deer dil. Deer wörd en möör trinam bäged än sunt jü tid jäif dåt önj Room jü Schola foon da Frasche. Uk oudere följke häin suk gebiite.
Foon jü originäl latj schörk jü tu jü kolooni hiird, as nuch ninte wifünen. Jü schal foon krichsgewålt tuninte mååged wörden weese. We waase, dåt jü deer wus än dåt jü en patroon häi: Michael, di ärtsängel di Room iinjsen foon di päst befried heet. Lååser füng jü en tweede patroon haanetu: Sänt Magnus, en hilie biskup, di heer tufäli lönjede, fiiwhunert iirnge eefter san düüdj. Fiiråltu iiwri Frasche häin nämlik sin relikwiie ma eefter Fraschlönj naame wäljt, ouers deer as en schoos for sträägen wörden än da relikwiie bliifen önj Room, önj e schörk, jü sunt jü tid en dööwelte noome füng: Schörk foon Michael än Magnus.
Dan as 1141 jü nai schörk bäged wörden: gruter än smuker ås jü jarst schörk wään heewe mötj. Dåt wus en romaanisch bäg, ma üülje pilere än en smuke campanile (klooktårn). Di klooktårn koon huum nuch åltens bekiike, ouers jü schörk schucht nü hiilj ouers üt ås wan jü bäged wörd. Foon 1756-59 wörd jü schörk tu en triischaawige pilerbasylika amebäged än önj dåt nüügentäinst iirhunert wörd dät baneönj uk nuch sü önjgripend änred, dåt bloot latje änkelthäide dåt åler nuch apwise. Önj dåt leefte sideschap fant huum dåt greeft foon di mååler Anton Raphael Mengs.
Jü Frascheschörk as sunt 1990 jü öfentlik schörk foon da holönjsche än weestfrasche katoulsche önj Room. Frasche ååstlik foon jü Ems schan deer iirtids uk haanetäägen weese (H. Reimers, 'San Michele, die Friesenkirche in Rom,' De Vrije Fries 21 (1913) 71-78). Deeraw wist uk haane, dåt jü for en was tid önj dåt madelåler di noome häi foon San Michele in Sassia, dåt as Sänt Michael önj Saksen.
Inmöörde stiine
Di Weestfrasche Loadewyk Damsma heet for jü schörk önj 17 iirnge 2700 madelålerlike stiine soomled üt schörke foon åle Frasche lönje. Da wörden 2002 önj en möör önj e Frascheschörk inmöörd. Üt Nordfraschlönj san stiine deerbai foon Nieblum, Süderende, Wyk, Keitum än Morsum (aw Tjüsch listed).
Hlybokaje (Distrikt)
De Hlybokaje Distrikt (üüb Witjrüs: Глыбоцкі раён Hlybocki rajon, üüb Rüs: Глубокский район Glubokskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 41.043 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Hlybokaje.
Ermera (Gemeend)
Det Ermera Gemeend (üüb Tetun: Munisípiu Ermera, üüb Portugiisk: Município de Ermera) as ian faan dön tretanj gemeenden faan Uast-Timor. Det hee 125.702 lidj (2015). At hoodsteed as Gleno.
UNESCO
A UNESCO (ENS United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization) as det iinrachtang faan a UNO för onerracht, wedenskap an kultuur.
Linsang
Linsang (Prionodon) as en skööl faan tau slacher faan ruuwdiarten (Carnivora). Jo hiar tu a kaatoortagen (Feloidea) an lewe uun Süüduastaasien.
UNESCO
Hat as di 16. Nofember 1945 grünjlaanj wurden an sat uun Paris. Diar werke 195 lunen mä.
A UNESCO as uk för det iinrachten faan weltarewdialen diar. Weltarewdialen uun Nuurdfresklun san di Natjunaalpark Waas an at Biakin.
Cova Lima (Gemeend)
Det Cova Lima Gemeend (üüb Tetun: Munisípiu Kovalima, üüb Portugiisk: Município de Cova Lima) as ian faan dön tretanj gemeenden faan Uast-Timor. Det hee 65.301 lidj (2015). At hoodsteed as Suai.
Trinambai
Trinambai ( trinjambi) as en wurd uun't frasch an hää det ütjskriiwang faan't Nordfriisk Instituut auer "det smokst wurd 2009" wonen. Det wurd as swaar uun ööder spriaken tu auersaaten an ment ei bluas, wat trinjam mi as, man uk, hü ales mäenööder tuuphinget. At werkskööl "spriak an literatüür" faan't instituut hää det wurd mad hunert öödern ütjsoocht.
Brüken uun't sweedsk
En sweedsk onernemen hää detdiar wurd för hör bedriif auernimen, auer't en paasen wurd uun't sweedsk spriak ei jaft: Trinambai. Jo wel diarmä ütjsai, dat hör onernemen nai mä lidj an lunskap as.
Ian oner nol
Ian oner nol (-1) of miinus ian as en hial taal tesken tau oner nol an nol. Hat as en ünlik taal an det jintaal tu ian.
Jintaal
Wan dü det taal -1 mä det jintaal 1 tuuptäälst, komt diar leewen nol bi ütj, auer nol det neutraal element bi't tuuptäälen as.
Lobaye (Prefektüür)
Det Lobaye Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture de la Lobaye) as en prefektüür uun de aafrikoons stoot det Madelaafrikoons Republiik. Uun a nuurd an uast leit det Ombella-Mpoko Prefektüür, uun a uast det DR Kongo, uun a süüd det Republiik Kongo, uun a süüdwaast det Sangha-Mbaéré Wiartskapsprefektüür an uun a nuurdwaast det Mambéré-Kadéï Prefektüür. Det hee 246.875 lidj (2003). At hoodsteed as Mbaiki.
Indialing faan Ferwalting
At prefektüür hee fiiw onerprefektüüren an tretanj komuunen:
Histoore
At prefektüür wurd 23. Janewoore 1961 grünlaanjen.
Ljosna (Distrikt)
De Ljosna Distrikt (üüb Witjrüs: Лёзненскі раён Lioznienski rajon, üüb Rüs: Лиозненский район Lioznenskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 17.659 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Ljosna.
UNWTO
At Weltorganisatsion för Fräämenferkiar, ENS World Tourism Organization (UNWTO) as en iinrachtang faan a UNO för fräämenferkiar. Hat sat uun Madrid an hää amanbi 100 mäwerkern.
Mual
At UNWTO wal diarför surge, dat aueraal fräämenferkiar mögelk as. Diarbi gongt at fööraal am aarmer lunen, amdat jo jil iin uun't lun fu. Man at UNWTO hää't uk uun't uug, dat at diar ei mä auerdrewen woort an a natuur an kultuur faan a lunen bewaaret woort.
Röömsk
Wat menst dü?
Of ferlicht:
Brar C. Roeloffs
Brar Cornelius Roeloffs kām ön di 14. Oktoober 1928 ön Süđerjen/Föör tö Wārel en storev di 22. Marts 2013.
Bruarwening
Sin Bruarwening wiar di Buererii, diar hi ön di Hofstair fan sin Faađer bit 1955 eeđergingen es. Hi studiareti da Agrārweetenskep en kür diareeđer bal wichtige Kontoorsaarberen bi't Bundslön' aurnem. Sa waar hi Ministeriālreer fuar Agrarstruktuur iin ön't Kiiler Buereriiministeerium. Fuar en Jaar wiar hi uk jit Referent bi't Bunds-Buereriiministeerium. Fan dit Jaar 1990 ön holp hi ön di nii Bundslönen en bech di Buererii diar nii āp, wat fuar't Miist hiilendal nii Struktuuren nöörig her. Uk di Kontoorsbirik iin ön di Ministeerien kür sin Help gur brük, dat ja beeter me di Foraneringen klaarkum kür. Diarom giar Roeloffs 1990 naa Mecklenburg-Vorpommern en waar Staatssekreteer iin ön't Schweriner Buereriiministeerium. Diar kām ön di fjuur Jaaren, diar hi diar wiar, masi bi üt, en Brar C. Roeloffs fing 1998 dit Bundsfortiinstkrüts fan di jest Klasi ön't Bjen.
Aarber fuar Dokumentatsjoon en Archiif
Brar "Botje" Roeloffs her al jer en Saamling aur di Histoorii fan di Buererii en Menskhair üp Föör bigent. Bi forskeligi Stiftingen wiar hi Meföligster en uk Reersman fan't Fak. Bi't Nordfriisk Instituut wiar iin ön di Foriinings-Biraat (1996 - 2012).
Huuchsjineesk
Huuchsjineesk (of uk Mandarin) as det amtsspriak faan Sjiina, Taiwan an Singapuur. 845 miljuun minsken snaake det üs mamenspriak, hat as det spriak mä a miast mamenspreegern. An efter ingelsk as huuchsjineesk det öödermiast snaaket spriak üüb a welt. Det spriakwiis faan Peking täält üs standardütjspriak.
Brar C. Roeloffs
Boker en Skreften
Brar C. Roeloffs heer uk bi Bokern meholpen, we'er hi di ek salev skref, sa üs:
Huuchsjineesk
Bütj huuchsjineesk jaft at noch muar sjineesk spriaken. Jo wurd miast üs sjineesk spriakwiisen betiakent, auer jo nian aanj skraftspriak haa. Bluas kantoneesk (Yue) hää en aanj skraftspriak.
Brar C. Roeloffs
Boker en Skreften
... en jit muar.
Huuchsjineesk
Sant det Fulksrepubliik Sjiina grünlaanj wurden as uun't juar 1949 woort huuchsjineesk uun aal a skuulen onerracht.
Tuuner
Wi san det wen, dat bi en fraag di tuun uunsticht, an bi en ütjsaag di tuun uffäält.
A wurden uun't huuchsjineesk kön sjauer tuuner haa, man jodiar tuuner haa ünlik bedüüdangen.
Bispal: ma (uun't Pinyin-süsteem)
An do as diar noch en fiften tuun (ünbetuunet), hi woort miast ei mätääld.
Saaterlönj
Saaterlönj (Saatersch Seelterlound, tjüsch Saterland) as en gemiinde önj e loonkris Cloppenburg önj Naarersaksen, ma e fläche foon 123,62 km2 än aw e 31. detsämber 2004 12.844 inboogere. Dåt heet fjouer toorpe: Ramsloh (saterfrasch Roomelse), Strücklingen (Strukelje), Scharrel (Skäddel) än Sedelsberg (Säidelsbierich). Di frasche Spräke foon dåt Saaterlönj, dåt Saaterfrasch, as di latjeste gödjkånde manertålspräke foon Tjüschlönj.
Geografische lååge
Dåt Saaterlönj lait önj dåt nordweest foon dåt Oldenburgisch Münsterlönj, önjt triikånt Leer, Cloppenburg, Oldenburg. Önj dåt sööse wårt dåt Saaterlönj foon dåt Kustenkanool begränsed, önj dåt norden än nordweest slüt dåt bai Ååstfraschlönj önj. Ouers wilems wårt uk dåt Saaterlönj ma e oudere frasche lönje önj Naarersaksen tu Ååst-Fraschlönj räägend. Jü Leda as en struum än nordgränse foon dåt Saaterlönj, jü flüt foon dåt ååsten eefter dåt weesten.
Saaterlönj wårt foon jü Sagter Ems (sat. Seelter Äi) foon dåt sööse eefter dåt norden döörfliitjet än diilt et önj da tau wichtiste moose Weest-Foan än Ååst-Foan.
Näibergemiinde
Da näibergemiinde foon Saaterlönj san:
Ask
Ask as en betiaknang för en slach lun an komt noch uun enkelt fialnöömer föör.
Wat as en ask
Uk üüb a Orkney- an Shetland-eilunen uun Skotlun san sodenang ask-grünjer entstenen. Uunsteed faan hiassuaden haa's diar oober miast türew nimen.
Mambéré-Kadéï (Prefektüür)
Det Mambéré-Kadéï Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture de la Mambéré-Kadéï) as en prefektüür uun de aafrikoons stoot det Madelaafrikoons Republiik. Uun a nuurd leit det Nana-Mambéré Prefektüür, uun a nuurduast det Ombella-Mpoko Prefektüür, uun a süüduast det Lobaye Prefektüür, uun a süüd det Sangha-Mbaéré Wiartskapsprefektüür an uun a waast leit Kameruun. Det hee 364.795 lidj (2003). At hoodsteed as Berbérati.
Indialing faan Ferwalting
At prefektüür hee sööwen onerprefektüüren an twaalew komuunen:
Kastorf
Kastorf as en gemiine foont Åmt Berkenthin önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt norden foon e kris. Dåt heet 1105 inboogere (2020).
Kémo (Prefektüür)
Det Kémo Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture de la Kémo) as en prefektüür uun de aafrikoons stoot det Madelaafrikoons Republiik. Uun a nuurd leit det Nana-Grébizi Wiartskapsprefektüür, uun a uast det Ouaka Prefektüür, uun a süüd det DR Kongo, uun a süüdwaast det Ombella-Mpoko Prefektüür an uun a nuurdwaast det Ouham Prefektüür. Det hee 118.420 lidj (2003). At hoodsteed as Sibut.
Histoore
At prefektüür wurd 6. August 1974 grünjlaanjen.
1870
1870 wiar det sööwentigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Saninj uun de Gregoriaans kalender.
Madel-Ameerikoo
Madel-Ameerikoo as det lunbrag tesken Nuurd- an Süüd-Ameerikoo faan Meksiko bit Panama. A geografii täält Madel-Ameerikoo oober mä tu a kontinent faan Nuurd-Ameerikoo. A kariibisk eilunen tääl ei mä tu Madel-Ameerikoo.
Spriaken
Uun Madel-Ameerikoo woort bütj a indioons spriaken miast spoonsk snaaket. Ingelsk hiarst dü fööraal uun Belize an uun dialen faan Nikaraagua. Üüb a eilunen faan a Kariibik snaaket am ingelsk, fransöösk, holuns an spoonsk.
A iinwenern stame miast faan indioonern uf, kariiben jaft det so gud üs goorei muar. Efter at besiidlang faan Euroopa kaam uk flook Europeesk fulk an afrikoons slaawen diartu.
US-Presidentenwool 2012
Di 6. Nofember 2012 as auer di president faan a Ferianagt Stooten faan Ameerikoo (USA) ufstemet wurden. Uun Ameerikoo stun normoolerwiis tau kandidoooten faan a Demokraaten an a Republikooners tu wool.
Ufstemang
Arke stoot stemet enkelt uf, an di kandidoot, di a miast stemen füngen hää, want a woolmaaner faan didiar stoot. Uun letj stooten san det maner, an uun grat stooten san det muar woolmaaner. Jodiar woolmaaner kem do leederhen tuup an weele di president.
Uun a stääden want miast di demokraat (blä), an üüb't lun want miast di republikooner (ruad). Üüb detdiar koord könst dü sä, hü a enkelt countys ufstemet haa:
Moco Berig
De Moco Berig (üüb Portugiisk, Morro de Moco of Serra do Môco) as de gratst berig uun Angoola. Det as 2620 m huuch an leit uun’t Huuchland faan Bié, uun det Huambo Prowins tu a nuurdwaast faan’t steed Huambo.
Mbomou (Prefektüür)
Det Mbomou Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture du Mbomou) as en prefektüür uun de aafrikoons stoot det Madelaafrikoons Republiik. Det hee 164.009 lidj (2003). At hoodsteed as Bangassou.
Slikkaater
Iindialang
Onerfamile Paradoxurinae
Onerfamile Viverrinae
Madelaafrikoons Republiik
Det Madelaafrikoons Republiik (üüb Sango: Ködörösêse tî Bêafrîka) as en banenstoot uun a maden faan Aafrika. Uun a nuurd leit Tschad, uun a nuurduast Sudaan, uun a uast Süüdsudaan, uun a süüd det Demokraatisk Republiik Kongo, uun a süüdwaast at Republiik Kongo an uun a waast Kameruun. At lun hee 6.091.097 lidj (2021). At hoodsteed as Bangui.
Slikkaater
Iindialang
Tu enkelt sköölen hiart man ään slach.
Madelaafrikoons Republiik
Geograafisk Laag
Det Madelaafrikoons Republiik hee en gratens faan 622.984 km² an as do det fiiw-an-fiartigst gratst lun uun a wäält.
At lun dialt grensen mä seeks lunen. Det lingst grens (1747 km) faan’t lun wurt mä det Demokraatisk Republiik Kongo an det lingst grens (174 km) faan't lun wurt mä Sudaan diald. At lun dialt uk en 1556 km lung grens mä Tschad, en 1055 km lung mä Süüdsudaan, en 901 km lung mä Kameruun an en 487 km lung mä’t Republiik Kongo.
Berger
Det huuchst berig (1420 m) as de Mont Ngaoui. En öler berig as de Toussoro Berig, wat 1330 m huuch as.
Kliima
Det Madelaafrikoons Republiik hee en tropisk kliima.
Indialing faan Ferwalting
At lun hee 20 prefektüüren (Préfectures), ian diarfaan as at aanjstendig steed (Commune autonome) Bangui.
Befölkring
Efter a Feriand Natschuunen, hee det Madelaafrikoons Republiik uun 2017 4.659.000 iinwenern. 43 % faan‘t befölkring san oner 15 juar ual an bluat 4 % faan‘t befölkring as ääler üüs 65.
Spriiken
Dön amtelk spriiken san Fraansöösk (sant at suwereniteet) an Sango (sant 1991).
Politiik
Det Madelaafrikoons Republiik as en republiik. A president faan't lun sant 2016 as Faustin-Archange Touadéra.
Bütjenpolitiik
Det Madelaafrikoons Republiik as lasmoot faan dön Feriand Natschuunen sant 20. September 1960.
Wiartskap
At weering faan't lun as de madelaafrikoons CFA-Franc, wat faan det Madelaafrikoons Sentraalbeenk ütjbroocht wurt.
Lautém (Gemeend)
Det Lautém Gemeend (üüb Tetun: Munisípiu Lautein, üüb Portugiisk: Município de Lautém) as ian faan dön tretanj gemeenden faan Uast-Timor. Det hee 65.240 lidj (2015). At hoodsteed as Lospalos.
Kittlitz
Kittlitz as en gemiine foont Åmt Lauenburgische Seen önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt ååsten foon e kris. Dåt heet 255 inboogere (2020).
New South Wales
New South Wales (Ütjspriik: [ˈnjuː ˌsaʊθ ˈweɪlz]; fering: Nei-Süüd-Wales, ufkurting: NSW) as en bundeslun uun a süüduast faan Austraalien. Sydney as at hoodsteed. Uun a süüd leit Victoria, uun a waast South Australia an uun a nuurd Queensland. Uun at süüduastdial faan at bundeslun leit at Australian Capital Territory. At bundeslun heet 7.480.228 lidj (knaap en traad paart faan at befölkring faan Austraalien).
ISO 3166-2:HN
Einzelnachweise
Siehe auch:
New South Wales
Geografii
De Murray Struum bildet det miast grens tu Victoria.
Paschtu
Paschtu, of uk Pashto, Paschtuuns(k) (aanj nööm: PS پښتو‎ of Paṭhānī (Hindustani)) as uk üs Afghaans(k)  bekäänd. Hat as en Iraans spriak, diar uun Afghanistan an Pakistan snaaket woort.
Mjory (Distrikt)
De Mjory Distrikt (üüb Witjrüs: Мёрскі раён Miorski rajon, üüb Rüs: Миорский район Miorskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 24.364 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Mjory.
Paschtu
Spriakwiisen
1. Süüdelk spriakwiisen
New South Wales
Indialing faan Ferwalting
At bundeslun hee 128 lokaal ferwaltingsgebiiten (üüb Ingels: Local Government Areas) an tau unincorporated areas (Lord Howe-Eilun an Unincorporated Far West):
Paschtu
Spriakwiisen
2. Nuurdelk spriakwiisen
New South Wales
Histoore
New South Wales wurd 26. Janewoore 1788 en britisk kolonii.
Politiik
Dominic Perrottet as sant de 5. Oktuuber 2021 a premier-minister faan't bundeslun.
1873
1873 wiar det trii-an-sööwentigst juar faan det 19. juarhunert.
Wulwer
Wulwer (Canis) san ruuwdiarten uun det famile faan a hünjer (Canidae). Uk di kojoot an a schakaalen hiar diar mä tu.
Ombella-Mpoko (Prefektüür)
Det Ombella-Mpoko Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture de l'Ombella-M'Poko) as en prefektüür uun de aafrikoons stoot det Madelaafrikoons Republiik. Det hee 356.725 lidj (2003). At hoodsteed as Bimbo.
Seesje
At Seesje, a Güülspooter, grute gööle fliigebiter, göölspooter (Hippolais icterina) as en fögel uun't famile faan a Acrocephalidae.
Klein Pampau
Klein Pampau as en gemiine foont Åmt Büchen önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt sööden foon e kris. Dåt heet 648 inboogere (2020).
Ouaka (Prefektüür)
Det Ouaka Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture de la Ouaka) as en prefektüür uun de aafrikoons stoot det Madelaafrikoons Republiik. Det hee 276.710 lidj (2003). At hoodsteed as Bambari.
Bambusplaanten
Bambusplaanten (Bambusoideae) san en onerfamile faan't swetgäärs (Poaceae). Diar jaft at auer 1500 slacher faan.
Slacher
Jo slacher kön uun 2 triibus iindiald wurd:
Aberrantia
Aberrantia (lat. Aberrantia) san bloosenplaanten an hiar tu a orchideen (Orchidaceae).
Mehri
Mehri as en süüdaraabisk spriak an hiart sodenang tu't semiitisk spriakfamile.
Hat woort uun Jemen an Omaan snaaket. Uk uun Kuwait lewe an werke föl iinwaanrern faan't süüdaraabisk regiuun.
Liquiçá (Gemeend)
Det Liquiçá Gemeend (üüb Tetun: Munisípiu Likisá, üüb Portugiisk: Município de Liquiçá) as ian faan dön tretanj gemeenden faan Uast-Timor. Det hee 71.927 lidj (2015). At hoodsteed as Liquiçá.
Planeeten
Ali Planeeten, hur uk üs Wārel töjert, sen junk Kuugeln. Ja fo jaar Leecht fan di Sen, en diar waneri ja uk trinjom.
''Di Planeeten eeđer jaar Gurthair. Fan lefts: Mal gurt en da: Merkuur ... bit Pluuto. (Di Planetoiiden ken em ek se.)''
Planeet-Ainaarten ( * Maaten relatiiv tö di Öört)
1875
1875 wiar det fiiw-an-sööwentigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Freidai uun de Gregoriaans kalender.
Kojoot
A Kojoot (Canis latrans, Coyote; faan aztek. cóyotl „bastaard“) hiart tu't famile faan a hünjer (Canidae) an liket en letjen wulew. Hi lewet uun Nuurdameerikoo faan Alaska bit Meksikoo.
Sjineesk skraft
Faan det sjineesk skraft san uk a japoonsk skraften (Kanji, Hiragana, Katakana), ian vietnameesk skraft (Chữ nôm) an ian koreaansk skraft (Hanja) ufkimen.
Uun't sjineesk skraft jaft at amanbi 87.000 skrafttiakens, a miasten wurd oober knaap brükt. Uun doogelk brük san fööraal 3000 bit 5000 tiakens.
Saturnus
Saturnus (sümbool: ) as en gasplaneet. Dåt as jü seekste planeet önj üs sansüsteem än eefter Jupiter di tweedgrutste planeet. Saturnus heet 61 moune, deerfoon da grutste Titan, Rhea, Iapetus, Dione än Tethys san. Åle gasplaneete önj üs sansüsteem heewe ränge. Bi Saturnus koon me dåt bloot ma da uugne löke.
Sjineesk skraft
At Han-skraft as det amtelk skraft uun Sjiina, Taiwan an Singapuur.
Orscha (Distrikt)
De Orscha Distrikt (üüb Witjrüs: Аршанскі раён Aršanski rajon, üüb Rüs: Оршанский район Oršanskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 163.734 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Orscha.
Sjineesk skraft
Feranrang
At sjineesk skraft as auer 3000 juar ual an hää ham uun a luup faan a juaren feranert. Tuiarst as hat faan boowen tu onern an do lachts widjer skrewen wurden. Daalang skraft am faan lachts tu rochts an do det naist rä diaroner, so üs wi det uk wen san.
Klein Zecher
Klein Zecher as en gemiine foont Åmt Lauenburgische Seen önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt ååsten foon e kris. Dåt heet 235 inboogere (2020).
1879
1879 wiar det njüügen-an-sööwentigst juar faan det 19. juarhunert.
Bali
Bali as en eilun an en prowins uun Indoneesien. At eilun hee amanbi 3,9 miljuunen lidj. At hoodsteed as Denpasar.
Berger
De huuchst berig (3031 m) üüb at eilun as de Agung Berig.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden üüb't eilun san:
Süüdaraabisk spriaken
(Nei-)Süüdaraabisk spriaken san en skööl faan spriaken uun't semiitisk spriakfamile. Jo wurd uun't süüden faan't Araabisk Hualeweilun uun Jemen an Omaan snaaket.
Witsebsk
Wat menst dü?
Süüdaraabisk spriaken
Spriaken
Mehri as nai mä Ḥarsūsi und Bathari. Jibbāli und Soqoṭri san wel uk nai. Auer Hóbyót an Bathari as ei föl bekäänd.
Natsionaalpark Waas (SH)
A Natsionaalpark Waas as en natsionaalpark faan Sjiisklun. Diar san trii dialen uun Schleswig-Holstian, Hamborag an Niidersaksen.
Laag
Di natsionaalpark lingt faan a däänsk grens uun't nuurden bit tu a Ialew uun't süüden a Nuurdsia-küst deel. Sodenang hiart di hialer waas trinjam a Nuurdfresk eilunen diartu.
Hi as 1985 iinracht wurden, am plaanten an diarten muar skül tu dun, man uk am a fräämenferkiar tu halpen.
Mä en grate faan 4410 km² as hi di gratst natsionaalpark uun Sjiisklun. Tau traaden san oner weeder an ään traaden fäält bi liachweeder drüg. A sjiisk natsionaalparken uun a waas hiar sant 2009 tuup mä a däänsk an a holuns waas tu't UNESCO-"weltnatüürarewdial". <div style="clear:left;" /div>
Histoore
Üs di natsionaalpark iinracht wurd skul, wiar a Nuurdfresken diar goorei bliis auer. Jo wiar diar ei mä iinferstenen, dat auer a waas nü en amt uun Kiil besteme skul. Detdiar amt sat uuntesken uun Tönang.
Daalang werke a Nuurdfresken oober mä detdiar amt tuup.
Uun't juar 2008 as det natsionaalparkamt uun Tönang mä't marschenbauamt (ALR) uun Hüsem tuupslööden wurden an het daalang Landesbetrieb für Küstenschutz, Nationalpark und Meeresschutz. <div style="clear:left;" /div>
Henepplaanten
Henepplaanten (Cannabaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Rosales mä amanbi 170 slacher. A wichtagsten san was henep an hoop.
Süstemaatik
efter GRIN :
Friedrich Paulsen
Friedrich Paulsen (tulaid e Hoorne/Langenhorn, di 16. Juli 1846, störwen Berlin/Steglitz di 14. August 1908) wus en Nordfraschen filosoof än pädagooge. Sin ålerne wjarn böremanschne: Paul Frerck än Christine Ketelsen. Foon dåt füft laawensiir ouf köm hi önj dåt toorpschölj än dan 1859 önj et schölje foon di liirer Sönke Brodersen. Dideer föärderde Paulsen ma åle kreefte än sü köö hi dan 1863 önj dåt Christianeum önj Altona. Deereefter studiird hi önj Erlangen, Bonn än Berlin, weer hi 1878 en bütegewöönliken båntje füng ås profäsor önj filosofii än pädagogiik. 1896 fülied hi Eduard Zeller (1814-1908) eefter ås profäsor öne e moråålfilosofii önj Berlin.
Hi wus di grutste foon da schoulere foon Gustav Theodor Fechner (1801-1887), huums doktriin foon panpsüchismus hi grut bedjüsing jäif döör sin Einleitung in die Philosophie (1892; 7. aplååge 1900). Ouers hi ging foole wider ås Fechner önj dåt hi fersoocht en epistemoloogisch deerstaling tu jeewen foon dåt waasen foon dåt psüchofüüsisch. Wan hi uk Immanuel Kant sin hüpoteese gödjkånd, dåt we döör anerlik fäilen üs bloot bewust san foon di siiletustånd, sü miinjd hi duch dåt dåtheer bewustweesen en waasen as foon dåt keer seelew, weer ham Kant iinj sätj. Jü siil as deereefter en praktisch realitäät, jü Paulsen, ma Arthur Schopenhauer, betråchtied ås bekånd döör di wale. Ouers diheere as nån rasjonälen wansch, niinj ünbewust irasjonäl wale än uk niinj bewust intäligänt wale, ouers en instinkt, en wale tu laawen (Zielstrebigkeit), oofding unerbewust, müüle ferfüliend, ouers suner deerouer eeftertutånken. Jüheer apfooting foon wale, wan uk beständi än iinjfåch for jü ålgemiin teese, schal dütlik unerschåås wårde foon e gewönlik bedjüsing foon wale, dåt as rasjonäl begeeren.
Di mååler Jacob Alberts wus for kort tid ma iinj foon sin doochterne befraid.
Pastawy (Distrikt)
De Pastawy Distrikt (üüb Witjrüs: Пастаўскі раён Pastaŭski rajon, üüb Rüs: Поставский район Postavskij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 39.487 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Pastawy.
ISO 3166-2:MX
Einzelnachweise
Siehe auch:
Selag
A Selag (Phoca vitulina) as en Ruuwdiart (Carnivora) uun't famile faan a Siahünjer (Phocidae). Hi lewet üüb a nuurdelk eerdheleft.
Mbridge Struum
De Mbridge Struum as en struum uun a süüd faan Aafrika. At hood faan a struum leit nai bi’t steed Cuimba, uun det Uíge Prowins faan Angoola, nai bi’t grens tu det Demokraatisk Republiik Kongo. Hi leept tu a süüdwaast an bildet dial faan’t grens twesken dön Uíge an Zaire Prowinsen. A mös faan a struum bi’t Atlantik nai bi’t steed N'Zeto uun Zaire Prowins. Bistruumer san de Lufunde Struum, de Lucunga Struum, de Luqueia Struum an de Lufua Struum.
Klempau
Klempau as en gemiine foont Åmt Berkenthin önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt norden foon e kris. Dåt heet 611 inboogere (2020).
1885
1885 wiar det fiiw-an-tachentigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Tüürsdai uun de Gregoriaans kalender.
Biardselag
A Biardselag (Erignathus barbatus) as di gratst Siahünj (Phocidae) uun a Arktis an hää üübfaalen lung witj biardhiaren.
Acampe
Acampe (lat. Acampe) san bloosenplaanten an hiar tu a orchideen (Orchidaceae). At jaft sowat 7 slacher uun Afrikoo an Aasien.
Viqueque (Gemeend)
Det Viqueque Gemeend (üüb Tetun: Munisípiu Vikeke, üüb Portugiisk: Município de Viqueque) as ian faan dön tretanj gemeenden faan Uast-Timor. At gemeend leit uun a uast faan't lun. Det hee 76.033 lidj (2015). At hoodsteed as Viqueque.
Indialing faan Ferwalting
At gemeed hee fiiw ferwaltingsamten (üüb Tetun: Postus Administrativus, üüb Portugiisk: Postos Administrativos):
1793
1793 wiar det trii-an-neegentigst juar faan det 18. juarhunert.
Sokotra
Sokotra (uk Socotra of Sukutra, ) as en eilun an uk di nööm faan en skööl faan eilunen uun't Araabisk Sia. Jo hiar tu Jemen. Üüb Sokrota jaft at en hiale rä plaanten an diarten, diar't nochhuaren ööders jaft, jo san diar endeemisk.
Spriaken
Üüb Sokrota snaake's araabisk, man jo haa uk en aanj spriakwiis, Soqotri.
Vakaga (Prefektüür)
Det Vakaga Prefektüür (üüb Fraansöösk: La préfecture de la Vakaga) as en prefektüür uun de aafrikoons stoot det Madelaafrikoons Republiik. Det hee 52.255 lidj (2003). At hoodsteed as Birao.
Ohangwena (Regiuun)
Ohangwena as en regiuun uun de aafrikoons stoot Namiibia. At regiuun leit uun a nuurd faan’t lun. Uun a nuurd leit Angoola, uun a uast det Kavango West Regiuun, uun a süüd det Oshikoto Regiuun, uun a süüdwaast det Oshana Regiuun an uun a waast det Omusati Regiuun. Det hee 245.100 lidj (2011). At hoodsteed as Eenhana.
Indialing faan Ferwalting
At regiuun hee twaalew woolkreiser:
Spriiken
Efter det 2011 folksteeling, spreege 98 prosent faan hüshualer Ovambo.
Victoria (Austraalien)
Victoria (Ütjspriik: [vɪkˈtɔːɹiə]; ufkurting: VIC) as en bundeslun uun a süüduast faan Austraalien. Melbourne as at hoodsteed. Victoria as at letjst bundeslun üüb at feestlun. At bundeslun hee 5.926.624 lidj (2016). Uun a nuurd leit New South Wales an uun waast South Australia. Uun a süüd leit a Bass-Wai, diar at austraalisk feestlun faan at bundeslun Tasmaanien skääst.
Indialing faan Ferwalting
At bundeslun hee 79 Local Government Areas an ian uncorporated area (Unincorporated Victoria).
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't bundeslun san:
Histoore
Faan 1788 tu 1851 wiar de Victoria faan daaling dial faan det britisk kolonii faan New South Wales. 1. Jüüle 1851 wurd det en aanjstendig kolonii.
Politiik
Daniel Andrews as sant de 4. Deetsember 2014 a premier-minister faan't bundeslun.
Asger Juul Linding Lindinger
Asger Juul Linding Lindinger (Beren Fridai, di 13. Oktoober 1916 ön Esbjerg/DK, Storewen Mondai, di 20. September 1999 ön Skodsborg/DK) wiar en deenski Skepsreeder, Generalkonsul, Forfater en Politiker.
Hi braacht ön't Jaar 1963 di Föriskepslinie Röm-Söl' üs Rømø-Sild Færgerii A/S ön Havneby üp Röm ön di Gang.
Bülow Agro Co.
Bülow Agro Co. wiar en Diil fan dit Automobiil-Gisjeft F. Bülow & Co., diar waarskiints ön di jest Hualev fan di 50er Jaaren grünet waar. Di Diil Agro Co. her me Mereln töögen Ünkrüür, Slöör en Üntjüch sa üs di Sprüten diarfuar tö dön, diar importiaret en forkoopet waar. Asger Juul Lindinger kām 1946 tö F. Bülow en Co.. Fan 1952 ön her hi al Diili fan di Bülow Trading Co. en biraileti di Hanel. 1953 kām Bülow Agro Co. diartö. Lindinger kür di hiili Kraam ön't Jaar 1956 aurnem, en diarfan waar di Lindinger-Konzern grünet.
Reederii en Konkurs
Di Reederii waar ön't Jaar 1961 grünlair. Lindinger her en Importfirma en maast olterfuul Stjüüren bitaali. Dit wel hi foraneri, aurdat hi meenti, dat hi me en Skep Forleesens maaki kür. Dit slaageti man ek. Dit Skep, diar eeđer sin Wüf Ruth Lindinger neemt waar, braacht jit muar Jil iin, en sa skul Lindinger jit muar "Skat" bitaali.
Hi gair da hen en bistelti nii Skeepen, jest fan di deensk Nuurđsee-Werev ön Ringkøbing, leeterhen fan di Hüsemer Skepswerev. Diarfan waar da en rocht Skeps-en Gisjefts-Impeerium. Lindingers gurtest Swaarhair wiar noch, dat alis, wat hi bigenti, tö Jil waar, en da skel em jaa Stjüüren bitaali.
Lindinger kām jaa fan di deensk Weesterkant, en sa wust hi, dat et fuar di Deenen ek sa iinfach wiar en kum jens naa Söl', wan ja ek me di Toch köör wel. Des kām töhop me sin manigfual Taachten en di Swaarhairen om Fortiinsten en Stjüüren. Di naist Trap üp Wai wiar da di Föriskepslinie Röm-Söl' . Aur di jest Jaaren waar me ual Skeepen bigent. Tö des Tir wiar't uk fuaral fuar di Deenen jit interisant en koopi üp Skep iin. Da kür ja masi Jil spaari, wan ja niin of mener Zoll en Stjüüren bitaali maast. Mesken waar diarom di Linie uk me en Pasajiirskep bigent. Me di nii Föri Rømø (1967) bigenti sin Töhopaarber me di Hüsemer Werev. Diar sen da ek bluat di trii Föriskeepen fuar di Rømø-Sylt Færgeri A/S becht uuren, Lindinger koopeti jit 18 Frachtskeepen, diar da hentö priwāti Investooren forkoopet waar.
Di Töhopaarber me di Hüsemer Werev giar bit tö di Konkurs, en bi des giar fuar di Koopers fan di Frachtskeepen dit miist Jil forleesen. Lindinger kām 1978 ön Swaarhairen, aurdat hi hoogi Krediti ön Dütsk Mark her en üp di üđer Sir eeđer di Öölkriisi 1973/74 ek inoch Fortiinst fan US-Dollars iinkām.
Ali Skeepen waar bütlöning forkoopet, man fuar di Föriskeepen Westerland en Vikingland waar en ain Reederii grünet, di Rømø-Sylt Færgerederi (1978). Des kür höör man uk ek hual, en sa waar di Skeepen en di Reederii jaa 1979 naa Flensborig forkoopet.
Wat jen eeđer sin Duar skrewen heer
Asger Lindinger wiar en manigfual Mensk. Hi kür me Filosofii om, me Archeologii, me Politik en jit fuul üđers. Fuar di Hanel her hi en Diploom und wiar 25 Jaaaren lung Zensor fuar Diplomanden.
Ön di taust Warelkrich wiar hi Töögen-ön-Kēmper. Hi aarberti üs "Ārier" iin ön en juudsk Firma. Hi skel nai bi di hooger Nazis üs Hitler en Mussolini stönen haa.
Lindinger es ön Monte Carlo Renen faart, es ön hoogi Bārigen āpgingen, her archeoloogisk Aarber maaket, es me Fliigers flöögen, heer töögen Stiiren kēmpet, en üs Politiker heer hi't uk forsjukt.
Jest waar hi Zentrumsdemokrāt, da giar hi fan des Partei wech en grün sin ain Partei, di "Centerpartei" me sin Moto: "Hoog me Humoor".
Lindinger her Firmen-Öndiili en Firmen, sa üs di Föriskepslinie naa Sylt, wiar Meföligster fan di Maatsket fuar Bruarwening iin ön't Folketing. maaketi Bütlönspolitik en wiar UN-Ambasadoor fuar Deenemark fan 1977 bit 1979.
Leewentswai
Lindinger heer jer me liir bigent, en hi waar oler rocht klaar diarme. Wan em forstuun wel, wat höm sa omdref, da skel em luket haa, wat hi alis üp jens fuarher. Mesken her hi oler āphölen, wan höm di Konkurs ek ön't Aaler fan 62 Jaaren raaket her.
Lindinger Konzern
Selskepen
Vitte
Wat menst dü?
1888
1888 wiar det aacht-an-tachentigst juar faan det 19. juarhunert. At juar begand mä’n Söndai uun de Gregoriaans kalender.
Asger Juul Linding Lindinger
Lindinger Konzern
Skeepen, wat üs Selskepen bidrewen waar:
Lindinger wiar Fuarseter fan di Fuarstönen en administratiiwi Direktor fan des Selskepen.
Asger Lindinger wiar uk jit Meföligster bi di Kēmpers töögen Kreebs (1964 bit 67) en jit aural en narigen President, Stairfortreerer, Meföligster en sa förter.
1888
Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen
Ünbekäänd dootem
Klinkrade
Klinkrade as en gemiine foont Åmt Sandesneben-Nusse önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt norden foon e kris. Dåt heet 604 inboogere (2020).
Mafeteng (Steed)
Mafeteng as en steed uun Lesotho. At steed leit uun a süüdwaast faan’t lun. Det as at hoodsteed faan de Mafeteng Distrikt. Det hee 57.059 lidj (2002).
Hoop (muardüüdag)
Wat menst dü?
ISO 3166-2:NI
Einzelnachweise
Siehe auch:
Hans-Momsen-Pris/sö
Di Hans-Momsen-Pris uur fan di Krais Nuurđfriislön sent 1986 jens ön't Jaar ütdönen. Di Pris es fuar Mensken taacht, diar aur di Maaten fuul fuar di Kultuur ön di Krais dönen haa. Hi jit tö Iaren fan di Buer en Matemātiker Hans Momsen eeđer des.
Polatsk (Distrikt)
De Polatsk Distrikt (üüb Witjrüs: Полацкі раён Polacki rajon, üüb Rüs: Полоцкий район Polockij rajon) as een faan a distrikten uun det Witsebsk Prowins faan Witjruslun. Det hee 109.810 lidj (2009). At hoodsteed faan’t prowins as Polatsk.
Koberg
Koberg as en gemiine foont Åmt Sandesneben-Nusse önj e Kris Hiirtuuchdoom Lauenborj. E gemiine läit önjt nordweesten foon e kris. Dåt heet 783 inboogere (2020).
1893
1893 wiar det trii-an-neegentigst juar faan det 19. juarhunert.
Hoop
Hoop (Humulus) as en skööl faan trii plaantenslacher uun det famile faan a henepplaanten (Cannabaceae). Jo kem bluas üüb a nuurdelk eerdheleft föör. Di wichtagst slach as di Echt Hoop, diar woort biir faan maaget.