cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tol- of Tümstok
Noom
Uk wan wü deling niin Tol muar man mä Meetern an Sentimeetern meet, jit dit fiiđerhen "Tol"stok. Di Noom Tümstok kumt fan dit ual Maat Tüm (holönsk Duim, deensk Tomme, sweedsk Tum). Ön Sweeden haa ja Meetlisten me Meeter en senerlig Tumstokern, wat Meetern en sweedsk Tumen weegi.
Fuar't Miist es en Tolstok tau Meetern lung en fan tiin Steken maaket.
Valbo
Valbo as jü seekstgrutst stää önj jü Gävleborg Prowins, Swärik. E stää läit önjt söödååsten foon e prowins. Dåt heet 7788 inboogere (2020).
Lunkreis Harburg
A Lunkreis Harburg as en lunkreis uun Nuurdniidersaksen an hiart tu't Metropoolregiuun Hamborag. Sin kreisstääd as Winsen (Luhe), at gratst gemeen as Seevetal. Fölen sai uk Lunkreis Winsen, am di nööm ei mä di Hamborger distrikt Harburg (Hamborig) tu ferwakslin.
Gemeenen
Samtgemeenen mä tuhiarag gemeenen ( * Diar sat at ferwaltang)
Sankt Peter-Urdem/go
Sankt Peter-Urdem (åw Tjüsch än Dånsch: Sankt Peter-Ording) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 3916 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Ääderstää.
Molwarper
Molwarper (Talpidae) san en famile faan Insektenfreedern (Eulipotyphla). Jo san nai mä Iigler (Erinaceidae) an Spasmüsen (Soricidae). At jaft wel son 50 slacher, diar üüb a nuurdelk eerdheleft lewe. Uun Madeleuroopa jaft at man ään slach Talpa europaea.
Di nööm komt faan mol (klompag eerd, uk türew) an warep (apsmitj, ütjsmitj).
Promeetium
Promeetium as en raadioaktiif cheemisk element mä det ufkörtang Pm an det atoomnumer 61. Hat hiart tu a lantanoiden.
Ruppia
A Ruppia san en plaantenskööl uun det order faan a Alismatales, an det iansagst skööl uun't famile Ruppiaceae. Jo waaks uun brakweeder bi a küst, an wurd diar faan siafögler freeden.
Viterbo (Prowins)
Det Viterbo Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Viterbo) as ian faan dön fjauer prowinsen faan det Latium Regiuun uun Itaalien. Det hee 316.142 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Viterbo.
Rieti (Prowins)
Det Rieti Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Rieti) as ian faan dön fjauer prowinsen faan det Latium Regiuun uun Itaalien. At prowins leit uun a uast faan't regiuun. Det hee 154.232 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Rieti.
Zagnanado (Komuun)
Det Zagnanado Komuun (üüb Fraansöösk: Commune de Zagnanado) as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a uast faan't department. Diar wene 55.061 minsken (2013). At hoodsteed faan't komuun as Zagnanado.
Medellín (Steed)
Medellín (ütjspriik üüb Spaans: [meðeˈʝin] of [meðeˈʎin]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 2.480.000 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Antioquia Department.
Histoore
At steed wurd 2. Marts 1616 grünjlaanjen.
Ölers wat
Det steed as uk bekeend, auer diar det Medellín-Kartel seed, mä det gratst onernemen, diar weltwidj mä kokain haneld. Det kartel jaft'at ei muar, man a kokainhanel spelet diar leewen noch en grat rol.
Tianjin
Tianjin (, iar uk: Tientsin) as en wichtag huuwenstääd uun Sjiina naibi Peking. Diar wene knaap 13 miljuun iinwenern üüb 11.943 kwadrootkilomeetern. Tianjin as en prowinsfrei gratstääd. Trinjam Tianjin an Peking leit det prowins Hebei.
Kliima
Uun Tianjin haa's uastsidjenkliima mä hiat somern an kuul wontern.
Muju (Lunkreis)
De Muju Lunkreis (üüb Koreaans: 무주군 / 茂朱郡 Muju-gun) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Jeolla Prowins. A lunkreis leit uun a nuurduast faan't prowins. Det hee 24.536 lidj (2019). At hoodsteed faan a lunkreis as Muju.
Iindialing faan Ferwalting
A lunkreis hee ian steedgemeend (Muju, 무주읍 / 茂朱邑 Muju-eup) an fiiw lungemeenden (면 / 面 myeon):
Archangelsk (Steed)
Archangelsk (üüb Rüs: Арха́нгельск Archángel’sk) as at hoodsteed faan det Archangelsk Prowins uun de Nuurdwaastrüslun Bundessdistrikt faan Rüslun. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun, bi de Nuurdelk Dwina Struum, nai bi a mös tu det Witj Sia. Det hee 346.979 lidj (2020).
Florencia (Steed uun Kolumbien)
Florencia (ütjspriik üüb Spaans: [floˈɾensja]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 157.000 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Caquetá Department.
Scheuchzeria palustris
Hat liket Rosken (Juncus / Juncaceae), hiart oober ei tu detdiar famile.
Bernay (Arrondissement)
Det Bernay Arrondissement as det gratst arrondissement uun det Eure Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a waast faan't regiuun. Det hee 226.533 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissment as Bernay.
Kantoonen
At arrondissement hee seekstanj kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:
Solenodon
Solenodontidae san en famile faan Insektenfreedern (Eulipotyphla) mä man ian skööl Solenodon. Diar jaft at man muar tau slacher faan, diar üüb Kariibisk Eilunen lewe. Jo like grat Spasmüsen (Soricidae) an san diar uk nai mä.
Gesneerien
Gesneerien (Gesneriaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Lapbloosplaanten (Lamiales). Jo waaks fööraal uun a troopen. diar hiar 147 bit 160 sköölen mä 3.200 bit 3.870 slacher tu.
Brakweeder
Brakweeder as siaweeder mä en saaltuundial faan amanbi 1 prosent. Dü fanjst brakweeder miast bi a müs faan en struum, huar swetweeder an saaltweder jo fermiske.
Gesneerien
Onerfamilin
Didymocarpoideae – Gesnerioideae – Sanangoideae
Sköölen
Achimenes – Aeschynanthus – Agalmyla – Allocheilos – Alloplectus – Allostigma – Alsobia – Amalophyllon – Ancylostemon – Anetanthus – Anna – Asteranthera – Beccarinda – Bellonia – Besleria – Billolivia – Boea – Boeica – Bournea – Briggsia – Briggsiopsis – Calcareoboea – Cathayanthe – Championia – Centrosolenia – Chirita – Chiritopsis – Christopheria – Chrysothemis – Cobananthus – Codonanthe – Codonanthopsis – Codonoboea – Columnea – Conandron – Corallodiscus – Coronanthera – Corytoplectus – Crantzia – Cremersia – Cremosperma – Cremospermopsis – Cyrtandra – Dayaoshania – Deinocheilos – Deinostigma – Depanthus – Diastema – Didissandra – Didymocarpus – Didymostigma – Dolicholoma – Drymonia – Emarhendia – Episcia – Epithema – Eucodonia – Fieldia – Gasteranthus – Gesneria – Glabrella – Glossoloma – Gloxinella – Gloxinia – Gloxiniopsis – Goyazia – Gyrocheilos – Gyrogyne – Haberlea – Hemiboea – Hemiboeopsis – Henckelia – Heppiella – Houttea – Hypocyrta – Isoloma – Isometrum – Koellikeria – Kohleria – Lagarosolen – Lampadaria – Lembocarpus – Leptoboea – Lesia – Ligeria – Locheria – Loxostigma – Lysionotus – Mandirola – Metabriggsia – Metapetrocosmea – Michaelmoelleria – Middletonia – Mitraria – Monopyle – Moussonia – Napeanthus – Nautilocalyx – Nematanthus – Neomortonia – Niphaea – Nomopyle – Oerstedina – Opithandra – Oreocharis – Ornithoboea – Ortholoma – Pachycaulos – Pagothyra – Paliavana – Paraboea – Paradrymonia – Paraisometrum – Paralagarosolen – Pearcea – Petrocodon – Petrocosmea – Pheidonocarpa – Phinaea – Platystemma – Primulina – Rachunia – Ramonda – Raphiocarpus – Rechsteineria – Reldia – Resia – Rhabdothamnopsis – Rhoogeton – Rhynchoglossum – Rhynchotechum – Rhytidophyllum – Ridleyandra – Rufodorsia – Sanango – Sarmienta – Seemannia – Sinningia – Smithiantha – Solenophora – Sphaerorrhiza – Stauranthera – Streptocarpus – Tengia – Tetraphylloides – Thamnocharis – Titanotrichum – Trichodrymonia – Tremacron – Trevirana – Tribounia – Trichantha – Trisepalum – Tylopsacas – Vanhouttea – Wentsaiboea – Whytockia
Brakweeder
Di nööm komt faan't plaatsjiisk Brack, det ment so föl üs weel. Uk üüb ingelsk het det brackish water.
Minsken kön brakweeder ei drank, oober enkelt plaanten an diarten lewe bluas diar.
Waldemar II. (Denemark)
Waldemar II. (* 28. Jüüne 1170; † 28. Maarts 1241) wiar Hertooch faan Schleswig (1182–1202) an Könang faan Denemark (1202–1241).
Ljusdal
Ljusdal as jü soowentgrutst stää önj jü Gävleborg Prowins, Swärik. E stää läit önjt norden foon e prowins. Dåt heet 7209 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Ljusdal Komuun.
Waldemar II. (Denemark)
Hi wiar en dring faan Könang Waldemar I. faan Denemark an sin wüf Sophia faan Minsk (* ~1141; † 1198), doochter faan Föörst Wladimir III. faan Minsk an Hrodna an't Rikissa faan Poolen.
Ancona (Prowins)
Det Ancona Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Ancona) as ian faan dön fiiw prowinsen faan det Marken Regiuun uun Itaalien. At prowins leit uun a maden faan't regiuun. Det hee 469.750 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Ancona.
Waldemar II. (Denemark)
Sant 1231 hää Waldemar II. en buk auer sin loonsdialen apskriiw läät, diar daalang noch uun't Däänsk Stootsarchiif uun Kopenhuuwen leit, at Liber Census Daniae of uk Waldemar sin Eerdbuk. Uun sin regiarangstidj san uk a iarst rochtsteksten apskrewen wurden, at Skånske Lov för Schonen, at Sjællandske Lov för Sialun, an tuleetst 1241 at Jydske Lov för Jütlun.
Efterkemen
Waldemar II. wiar sant 1205 iarst befreid mä Margarete Dagmar († 24. Mai 1212), en doochter faan Ottokar I. faan Böhmen an Adelheid faan Meißen. Jo hed tau jongen:
1214 freid hi Berengaria faan Portugal (* ~1195; † 27. Maarts 1221), en doochter faan Sancho I. faan Portugal an Dulce. Jo hed sjauer jongen:
Do hed'er noch tau jongen faan ööder wüfen:
Za-Kpota (Komuun)
Det Za-Kpota Komuun (üüb Fraansöösk: Commune de Za-Kpota) as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a maden faan't department. Diar wene 132.818 minsken (2013). At hoodsteed faan't komuun as Za-Kpota.
Samojedisk spriaken
A Samojedisk spriaken san bütj a Finno-ugrisk spriaken en twiig faan Uraalisk spriaken. Diar jaft at son 30.000 spreegern faan.
A miast spreegern hää at Nentsisk uun a Autonoom Kreis faan a Nentsen.
Güstrow
Güstrow [] as en stääd uun Mecklenburg-Föörpomern an kreisstääd faan di lunkreis Rostock. Diar sat uk at ferwaltang faan't Amt Güstrow-Land. Efter Ernst Barlach het Güstrow uk Barlachstääd.
Ibagué (Steed)
Ibagué (ütjspriik üüb Spaans: [iβaˈɣe]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun waast faan't lun. Det hee 533.400 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Tolima Department.
Wāremluchtpistool
En Wāremluchtpistool es en Giraat hurbenen Weđerstants-Wiiren mal wārem uur. Di Wāremk mut ütblöögen uur, aurdat di Wiiren üđers döörbren wöör. Me di wārem Lucht wat fuarn ütkumt ken em Fārev fan di Grünj of fo, wat drüch maaki of uk Krumphöösen tohopkrumpi.
En Wāremluchtpistool heer fuar't Miist 1.500 bit 2.000 Watt sa üs tau bit trii Skrekelingen hurme muar of mener Weđerstantswiiren tö- en ofskrekelt uur. Beeter Giraaten haa uk en Elektroonik, wat di Wāremker konstant halt en hur em di uk me rail ken.
Tofieldiaceae
A Tofieldiaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Alismatales.
Krumphöös
En Krumphöös of Krumpslang es en Slang fan en Könststof, wat höm fan Wāremk diametrāl töhoptair man sin Leengdi litjet of gaar ek foranert. Aaftinoch es sok Materiaal suurt, man em ken dit ön forskelig Klöören fo.
Fuar Krumpslang uur thermoplastisk Könststoff wārem maaket, di Döörmeeter gurter maaket en des uur köölet. Sa halt di Slang höör nii Forem en em ken uk Höösen diarfan skiar of klep. Wan di Könststof weđer wārem uur, "wel" di töbeek tö sin ual Forem en tair höm töhop.
Eidersteeds Fresk
Eidersteeds Fresk wiar en nuurdfresk spriakwiis üüb't hualeweilun Eidersteed. Hat as diar wel so uun a maden faan't 18. juarhunert ütjstürwen.
Eidersteeds Fresk as wel mä a iarst fresk iinwaanrern am't juar 800 apkimen. Sodenang hiart hat tu't Eilunsfresk, uk wan't leeder eegenskapen faan't Fäästäägs Fresk uunnimen hää.
Üüb Eidersteed haa's föl mä a plaatsjiisken tu dun hed, an sodenang haa's uk hör spriak tu't plaatsjiisk skaft.
Évreux (Arrondissement)
Det Évreux Arrondissement as det letjst arrondissement uun det Eure Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 138.110 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissment as Évreux.
Kantoonen
At arrondissment hee füftanj kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:
Ascoli Piceno (Prowins)
Det Ascoli Piceno Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Ascoli Piceno) as ian faan dön fiiw prowinsen faan det Marken Regiuun uun Itaalien. At prowins leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 206.363 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Ascoli Piceno.
.bm
as det top-level-domain (TLD) faan Bermuuda.
Krasnojarsk (Steed)
Krasnojarsk (üüb Rüs: Красноя́рск Krasnojársk) as at hoodsteed faan det Krasnojarsk Regiuun an det traadgratst steed uun de Sibiirien Bundesdistrikt uun Rüslun. Det hee 1.093.771 lidj (2020).
Japoonsk Sia
At Japoonsk Sia as en dial faan a nuurdwaastelk Pasiifik. Trinjam lei a lunen Jaapan, Süüdkorea, Nuurdkorea an Ruslun. Uun Korea sai's diar uk Uastsia tu.
Mä a Pasiifik as at Japoonsk Sia ferbünjen uun't nuurden auer't Tataarenstruat, uun't uasten auer't La Perouse Struat an Tsugaru Struat an uun't süüdwaasten gongt hat auer't Korea Struat mä di Waast Kanaal an det Tsushima Struat auer uun't Uastsjineesk Sia.
At Japoonsk Sia as 978.000 km² grat an uun't madel 1.752 meetern jip. Det jipst steed lingt deel bit 4.049 meetern.
Grater eilunen diar san a Oki-Eilunen, Okushiri, Rebun, Rishiri, Sado, Tsushima an Ulleungdo.
Fermo (Prowins)
Det Fermo Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Fermo) as ian faan dön fiiw prowinsen faan det Marken Regiuun uun Itaalien. At prowins leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 173.004 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Fermo.
Franz Schensky
Franz Schensky (* 23. August 1871 üüb Haliglun; † 7. Janewoore 1957 uun Sleeswich) wiar en haligluns fotograaf. Hi wiar een faan a pioniaren faan’t suartwitjfotografii.
Schörkspal Gaarding/go
Schörkspal Gaarding (åw Tjüsch: Kirchspiel Garding; åw Dånsch: Garding Landsogn) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 387 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Ääderstää.
Hofors
Hofors as jü oochtgrutst stää önj jü Gävleborg Prowins, Swärik. E stää läit önjt söödååsten foon e prowins. Dåt heet 6.200 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Hofors Komuun.
Schörkspal Gaarding/go
Ferkiir
Et stää Sounwäil heet en boonhuf.
Bermuuda
Bermuuda as en skööl faan eilunen uun a Atlantik, a Bermuudas, an uk en britisk bütjenlun.
Efter a Bermuudas as det bermuudasaiel (huuchsaiel) näämd, an uk at Bermuuda-Triihuk an a bermuudaboksen.
Geografii
Tu a Bermuudas hiar son 360 koraleneilunen, diar san oober man 20 faan bewenet. Det san a nuurdermiast troopisk koraleneilunen.
Ferwaltang
Tu Bermuuda hiar njügen parishes an tau municipalities (gemeenen)
Erik IV. (Denemark)
Erik IV. Plovpenning (* 1216; † 10. August 1250 bi Missunde) wiar en dring faan a däänsk Könang Waldemar II. an sin wüf Berengaria faan Portugal.
Erik IV. wiar Hertooch faan Schleswig. 1232 wurd Erik IV. mäkönang, an san jonger bruder Abel rükt ap üs Hertooch faan Schleswig. Üs san aatj Waldemar II. 1241 stoorew, wurd Erik IV. Könang faan Denemark. An efter Erik IV. san duas, huar Abel ei ünskilag bi wiar, auernaam Abel uk det Könangrik.
Erik IV. füng di neknööm Plovpenning (= pluuch-panang), auer hi faan a büüren en stüür för arke pluuch ferlangd.
Efterkemen
Erik IV. wiar befreid mä Jutta von Sachsen (* ~1223; † 1267), an jo hed sjauer jongen:
Arkansas County (Arkansas)
Arkansas County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arkansas. At county leit uun a uast faan a bundesstoot. Det hee 17.486 lidj (2019). A hoodsteeden faan't county san Stuttgart an DeWitt.
Macerata (Prowins)
Det Macerata Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Macerata) as ian faan dön fiiw prowinsen faan det Marken Regiuun uun Itaalien. At prowins leit uun a maden faan't regiuun. Det hee 312.146 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Macerata.
Metropoolregiuun Hamborag
At Europeesk Metropoolregiuun Hamborag as ian faan twaalew metropoolregiuunen uun Sjiisklun. Hat amfaadet Hamborag an grat dialen faan't amlun uun Sleeswich-Holstian, Niidersaksen an Mecklenburg-Föörpomern.
At Metropoolregiuun as nian ferwaltangsregiuun, hör san as det tuupwerkin auer a grensen faan bundeslunen henwech.
Zogbodomey (Komuun)
Det Zogbodomey Komuun (üüb Fraansöösk: Commune de Zogbodomey) as ian faan tjiin komuunen faan't Zou Department uun Beniin. At komuun leit uun a süüd faan't department. Diar wene 92.935 minsken (2013). At hoodsteed faan't komuun as Zogbodomey.
Krasnapolle (Distrikt)
De Krasnapolle Distrikt (üüb Witjrüs: Краснапо́льскі раён Krasnopóĺski rajón, üüb Rüs: Краснопо́льский райо́н Krasnopól’skij rajón) as een faan a distrikten uun det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 11.176 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Krasnapolle.
Beda
Beda of Beda Venerabilis (Beda de Iarwürdig, üüb neimuuds Ingels Venerable Bede; * 672/673 uun Wearmouth uun Northumbria; † 26. Mei 735 uun a Kluaster Jarrow uun't Graafskap Tyne an Wear faan nü) wiar en angelsaksisk Benediktiiner, teoloog an histooreskriiwer. Sin bekäändst werk as det Historia ecclesiastica gentis Anglorum (731; "Sarkhistoore faan det Ingels Folk").
Edsbyn
Edsbyn as jü nüügentgrutst stää önj jü Gävleborg Prowins, Swärik. E stää läit önjt weesten foon e prowins. Dåt heet 4.336 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Ovanåker Komuun.
Tååting/go
Tååting (åw Tjüsch än Dånsch: Tating) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 953 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Ääderstää.
Ferkiir
Et stää Tååting heet en boonhuf.
Waldemar (Schleswig)
Waldemar faan Schleswig of uk Waldemar di Jong (* 1209; † 28. Nofember 1231 üüb Refsnæs) wiar faan 1209 bis 1215 Hertooch faan Schleswig an sant 2015 mäkönang faan san aatj Könang Waldemar II..
Inírida (Steed)
Inírida (ütjspriik üüb Spaans: [iˈniɾiða]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun a uast faan't lun, ei widj faan't grens tu Venezuela. Det hee 13.000 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Guainía Department.
Waldemar (Schleswig)
Üs Waldemar di Jong mäkönang wurd, rükt san jonger bruder Erik IV. efter üs Hertooch faan Schleswig. Waldemar di Jong as oober nimer könang wurden, auer hi al ääder föör san aatj stoorew.
Waldemar di Jong wiar sant 1229 befreid mä Eleonore faan Portugal (* 1211; † 1231). Hat stoorew, üs hat en letj fu skul, an Waldemar stoorew uun't salew juar ütj fersen üüb a jacht.
Pesaro an Urbino (Prowins)
Det Pesaro an Urbino Prowins (üüb Italjeens: Provincia di Pesaro e Urbino) as ian faan dön fiiw prowinsen faan det Marken Regiuun uun Itaalien. At prowins leit uun a nuurd faan't regiuun. Det hee 357.137 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Pesaro.
Böblingen (Lönjkris)
E Lönjkris Böblingen as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önj e mal foon e diiljstoot, önj di Stuttgart Regiiringsdistrikt. Dåt heet 392.807 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Böblingen.
Ceará (Bundesstoot)
De Ceará Bundesstoot (üüb Portugiisk: Estado do Ceará) as een faan dön aacht-an-twuntig bundesstooten uun de süüdameerikoons stoot Brasiilien. A bundesstoot leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 9.132.078 lidj (2017). At hoodsteed faan a bundesstoot as Fortaleza.
Luteetsium
Luteetsium as en cheemisk element mä det ufkörtang Lu an det atoomnumer 71. Hat hiart tu a lantaniiden an diarmä tu a raar eerden.
Zogbodomey (Steed)
Zogbodomey as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det as at hoodsteed faan det Zogbodomey Komuun. Diar wene 10.710 lidj (2013).
Biberach (Lönjkris)
E Lönjkris Biberach as ån foon e krise önj e diiljstoot Baden-Württembärj. E kris läit önjt söödååsten foon e diiljstoot, önj di Tübingen Regiiringsdistrikt. Dåt heet 201.282 manschne (2019). E hoodstää foon e kris as Biberach an der Riß.
600
600 wiar det letst juar faan at 6. juarhunert.
Iggesund
Iggesund as jü tiintgrutst stää önj jü Gävleborg Prowins, Swärik. E stää läit önjt nordååsten foon e prowins, bai e Ååstsiie. Dåt heet 3.437 inboogere (2020).
Johann Fischer von Waldheim
Johann Gotthelf Fischer von Waldheim (* 13.Oktuuber 1771 uun Waldheim, Kuurföörstendoom Saksen; † 18. Oktuuber 1853 uun Moskau, Rüsk Keiserrik wiar en sjiisken bioloog, geoloog an bibletekaar. Hi hää flook tetjdiarten an kraaben bestemet.
Kruhlaje (Distrikt)
De Kruhlaje Distrikt (üüb Witjrüs: Кругля́нскі раён Kruhliánski rajón, üüb Rüs: Кругля́нский райо́н Krugljánskij rajón) as een faan a distrikten uun det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 15.761 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Kruhlaje.
Krüüsfisel
At Krüüsfisel of Fial-Maantrau (Eryngium campestre) as en plaantenslach uun't famile faan a Skiremplaanten (Apiaceae). Hat wääkst uun Madeleuroopa.
John Edward Gray
John Edward Gray (* 12. Febrewoore 1800 uun Walsall; † 7. Maarts 1875 uun London) wiar en britisken bioloog. Hi hää flook diarten bestemet.
Ashley County (Arkansas)
Ashley County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arkansas. At county leit uun a süüduast faan a bundesstoot. Det hee 19.657 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Hamburg.
Otto I. (HRR)
Otto I. (de Grat * 23. Nofember 912; † 7. Mei 973 uun Memleben) wiar faan 936 Hertooch faan Saksen an Köning faan det Uastfrankenrik (regnum francorum orientalium), faan 951 Köning faan Itaalien an faan 962 röömsk-tjiisk Kaiser. Oner Otto I. san flook europeesk köningriken tupslööden wurden, diaram het'er "de Grat".
Les Andelys (Arrondissement)
Kantoonen
At arrondissement hee twaalew kantoonen, wat sowat üüs woolkreiser san:
Zagnanado (Steed)
Zagnanado as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det as at hoodsteed faan det Zagnanado Komuun. Diar wene 9.020 lidj (2013).
Krytschau (Distrikt)
De Krytschau Distrikt (üüb Witjrüs: Кры́чаўскі раён Krýčaŭski rajón, üüb Rüs: Кри́чевский райо́н Kríčevskij rajón) as een faan a distrikten uun det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 35.133 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Krytschau.
Richard Owen
Owen hää ham mä wäärlisdiarten befaadet an flook slacher bestemet. Hi hää uk det Natural History Museum uun London grünjlaanj. An di nööm Dinosaurier gongt üüb Owen turag.
Manizales (Steed)
Manizales (ütjspriik üüb Spaans: [maniˈsales]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun a waast faan't lun. Det hee 371.300 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Caldas Department.
Teedenbel/go
Teedenbel (åw Tjüsch: Tetenbüll; åw Dånsch: Tetenbøl) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 660 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Ääderstää.
Freiburg (Regiaringsdistrikt)
De Freiburg Regiaringsdistrikt as een faan dön fjauer regiaringsdistrikten uun Baden-Württemberg. Det leit uun a süüdwaast faan't bundeslun. Det hee 2.271.351 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Freiburg im Breisgau.
Iindialing
Trii Regiuunen mä njügen Lunkreiser an een Steedkreis (kreisfrei steed):
Afrikoons Elefant
A Afrikoons(k) Elefant (Loxodonta africana) as ään faan trii slacher Elefanten (Elephantidae), diar't daalang üüb a welt noch jaft. Hi lewet uun Afrikoo.
Streptocarpus
A Streptocarpus san en plaantenskööl uun det famile faan a Gesneerien (Gesneriaceae). Diar hiar son 135 slacher tu, diar uun a troopen an uun't süüdelk Afrikoo waaks.
Flooken tääl uk a Saintpaulia diar mä tu.
Slacher
S. acicularis – S. actinoflorus – S. afroviola – S. albus – S. andohahelensis – S. arcuatus – S. aylae – S. bambuseti – S. baudertii – S. beampingaratrensis – S. betsiliensis – S. bindseili – S. boinensis – S. bolusii – S. brachynema – S. breviflos – S. brevipilosus – S. brevistamineus – S. buchananii – S. bullatus – S. burttianus – S. burundianus – S. caeruleus – S. campanulatus – S. candidus – S. capuronii – S. caulescens – S. compressus – S. confusus – S. cooksonii – S. cooperi – S. cordifolius – S. coursii – S. cyanandrus – S. cyaneus – S. daviesii – S. davyi – S. decipiens – S. denticulatus – S. diandra – S. dolichanthus – S. dunnii – S. elongatus – S. erubescens – S. euanthus – S. exsertus – S. eylesii – S. fanniniae – S. fasciatus – S. fenestra-dei – S. floribundus – S. formosus – S. galpinii – S. gardenii – S. glabrifolius – S. glandulosissimus – S. goetzeanus – S. goetzei – S. gonjaensis – S. grandis – S. haygarthii – S. heckmannianus – S. hilburtianus – S. hildebrandtii – S. hilsenbergii – S. hirsutissimus – S. hirticapsa – S. hirtinervis – S. holstii – S. huamboensis – S. ibityensis – S. inconspicuus – S. inflatus – S. insularis – S. integrifolius – S. ionanthus – S. itremensis – S. johannis – S. kamerunensis – S. katangensis – S. kentaniensis – S. kimbozanus – S. kirkii – S. kungwensis – S. kunhardtii – S. lanatus – S. latens – S. leandrii – S. leptopus – S. levis – S. lineatus – S. linguatus – S. lokohensis – S. longiflorus – S. macropodus – S. madagascaricus – S. makabengensis – S. mandrerensis – S. mangindranensis – S. mannii – S. masisicnsis – S. mazumbaiensis – S. mbeyensis – S. meyeri – S. michelmorei – S. micranthus – S. milanjianus – S. modestus – S. molweniensis – S. monophyllus – S. montanus – S. montigena – S. montis-bingae – S. muscicola – S. muscosa – S. myoporoides – S. nimbicola – S. nitidus – S. nobilis – S. occultus – S. oliganthus – S. pallidiflorus – S. papangae – S. parensis – S. parviflorus – S. peltatus – S. pentherianus – S. perrieri – S. phaeotrichus – S. plantaginea – S. pogonites – S. pole-evansii – S. polyanthus – S. polyphyllus – S. porphyrostachys – S. primulifolius – S. prolixus – S. prostratus – S. pumilus – S. pusillus – S. revivescens – S. rexii – S. rhodesianus – S. rimicola – S. roseoalbus – S. sambiranensis – S. saundersii – S. saxorum – S. schliebenii – S. semijunctus – S. shumensis – S. silvaticus – S. solenanthus – S. stellulifer – S. stenosepalus – S. stomandra – S. strigosus – S. suborbicularis – S. subscandens – S. suffruticosus – S. tanala – S. teitensis – S. thompsonii – S. thysanotus – S. trabeculatus – S. tsaratananensis – S. tsimihetorum – S. ulugurensis – S. umtaliensis – S. vandeleurii – S. variabilis – S. velutinus – S. venosus – S. vestitus – S. watkinsii – S. wendlandii – S. wilmsii – S. wittei – S. zimmermannii
Saintpaulia
S. goetzeana – S. inconspicua – S. ionantha – S. pusilla – S. shumensis – S. teitensis – S. tongwensis – S. ulugurensis – S. watkinsii
Évreux
Évreux [evʁø] as at hoodsteed faan det Eure Department uun a Normandie, Frankrik. At steed leit uun a uast faan't department. Diar wene 46.707 lidj (2018). Det as uk at hoodsteed faan det Évreux Arrondissement.
Leticia (Steed uun Kolumbien)
Leticia (ütjspriik üüb Spaans: [leˈtisja]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det hee 26.600 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Amazonas Department.
Violaceae
A Violaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Malpighiales. Uun Madeleuroopa käänt am fööraal det skööl Viola.
Sköölen
Afrohybanthus – Agatea – Allexis – Amphirrhox – Anchietea – Bribria – Calyptrion – Decorsella – Fusispermum – Gloeospermum – Hekkingia – Hybanthopsis – Hybanthus – Isodendrion – Ixchelia – Leonia – Mayanaea – Melicytus – Noisettia – Orthion – Paypayrola – Phyllanoa – Pigea – Pombalia – Rinorea – Rinoreocarpus – Schweiggeria – Scyphellandra – Viola
500
500 wiar det letst juar faan at 5. juarhunert.
Störwen
Üünbekäänd dootem
Xinjiang
Xinjiang (, iar uk: Sinkiang) as det autonoom regiiun faan a Uiguuren uun Nuurdwaast-Sjiina. Diar wene bütj Uiguuren oober uk Han-Sjineesen an Mongoolen. Hoodstääd as Ürümqi, ööder grat stääden diar san Kaxgar, Gulja, Gaochang, Shihezi, Karamay, Altay, Korla, Yizhou, Manas, Aksu an Hotan. Uun Xinjiang lewe (2015) gud 23 miljuun minsken üüb 1.640.320 km².
Krasnojarsk (Regiuun)
Det Krasnojarsk Regiuun (üüb Rüs: Красноя́рский край Krasnojárskij kraj) as en regiuun uun de Sibiirien Bundesdistrikt faan Rüslun. At regiuun leit uun a nuurd faan a bundesdistrikt. Det hee 2.866.255 lidj (2020). At hoodsteed faan't regiuun as Krasnojarsk.
Xinjiang
Trinjam lei Indien, Pakistaan, Afghanistaan, Tadschikistaan, Kirgistaan, Kasachstaan, Ruslun an a Mongolei. Naiberprowinsen uun Sjiina san Gansu an Qinghai, an det Autonoom Regiuun Tiibet uun't süüden.
A Uiguuren san musliimen, an jo raage flooksis mä't sjineesk regiarang tuup. An Sjiina gongt hard jin a Uiguuren föör.
Krasnojarsk (Regiuun)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Karlsruhe (Regiaringsdistrikt)
De Karlsruhe Regiaringsdistrikt as een faan dön fjauer regiaringsdistrikten uun Baden-Württemberg. Det leit uun a nuurdwaast faan't bundeslun. Det hee 2.810.854 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Karlsruhe.
Iindialing
Trii Regiuunen mä sööwen Lunkreiser an fiiw Steedkreiser (kreisfrei steeden)
Tanacetum
A Tanacetum san en plaantenskööl uun't famile faan a Kurewbloosen (Asteraceae). Diar hiar son 150 bit 160 slacher tu. Jo waaks uun a madel breetjin üüb a nuurdelk eerdheleft.
Slacher
T. abrotanifolium – T. abrotanoides – T. achilleifolium – T. akinfievii – T. alatavicum – T. albanicum – T. albipannosum – T. alyssifolium – T. annuum – T. archibaldii – T. argenteum – T. armenum – T. artemisioides – T. atkinsonii – T. aucheri – T. aucherianum – T. audibertii – T. aureum – T. bachtiaricum – T. balsamita – T. balsamitoides – T. baltistanicum – T. bamianicum – T. barclayanum – T. bipinnatum – T. budjnurdense – T. cadmeum – T. canescens – T. cappadocicum – T. changaicum – T. chitralense – T. cilicicum – T. cinerariifolium – T. coccineum – T. corymbiforme – T. corymbosum – T. crassipes – T. daghestanicum – T. densum – T. depauperatum – T. dumosum – T. eginense – T. elbursense – T. emodi – T. erzincanense – T. falconeri – T. galae – T. germanicopolitanum – T. ghoratense – T. gracilicaule – T. griffithii – T. haradjanii – T. haussknechtii – T. heterotomum – T. hissaricum – T. hololeucum – T. joharchii – T. karelinii – T. kaschgarianum – T. kelleri – T. kittaryanum – T. kotschyi – T. krylovianum – T. lanuginosum – T. larvatum – T. leptophyllum – T. macrocephalum – T. macrophyllum – T. marionii – T. maymanense – T. microphyllum – T. mikeschinii – T. millefolium – T. mindshelkense – T. mucroniferum – T. mucronulatum – T. munzurdaghense – T. musilii – T. nitens – T. nivale – T. niveum – T. nuristanicum – T. odessanum – T. oltense – T. oxystegium – T. paczoskii – T. pakistanicum – T. paleaceum – T. paradoxum – T. partheniifolium – T. parthenium – T. petrareum – T. peucedanifolium – T. pinnatum – T. polycephalum – T. porphyrostephanum – T. poteriifolium – T. praeteritum – T. pulchellum – T. pulchrum – T. punctatum – T. richterioides – T. robustum – T. roylei – T. salsugineum – T. sanguineum – T. santolina – T. saryarkense – T. saxicola – T. scopulorum – T. sericeum – T. silaifolium – T. silvicola – T. sinaicum – T. sipikorense – T. sonbolii – T. songaricum – T. sorbifolium – T. stapfianum – T. stoliczkae – T. tabrisianum – T. tanacetoides – T. tarighii – T. tatsienense – T. tenuisectum – T. tenuissimum – T. tirinense – T. tomentellum – T. tricholobum – T. trifoliolatum – T. ulutavicum – T. uniflorum – T. vahlii – T. vulgare – T. yabrudae – T. zahlbruckneri – T. zangezuricum
Enkelt slacher:
Christoph Winter
'''Dr. phil. Christoph Winter''' (* 1989) as en spriakwedenskapsmaan.
Faan 2010 bit 2013 hää Christoph Skandinawistik an Frisistik bi't CAU uun Kiel studiaret, an faan 2013 bit 2016 san master maaget. Faan 2016 bit 2021 hää'er bi sin dochterwerk skrewen, diar 2023 ütjkimen as: ''Der Kompass der Nordfriesen. Sprachliche Kodierung absoluter Orientierung am Beispiel der Himmelsrichtungen und Richtungspartikeln im Nordfriesischen.'' Zeitschrift für Dialektologie und Linguistik, Beihefte 194. Stuttgart: Franz Steiner Verlag. Sant 2022 werket hi bi't Nuurdfresk Wurdenbuksteed üs huuchskuulmääster.
Myxozoa
Myxozoa san en onerstam faan Näädeldiarten (Cnidaria) mä amanbi 1.200 slacher uun 50 sköölen.
Tongbreeger
En Tongbreeger (ingelsk: tongue twister) as en sats of en rä faan wurden, diar swaar ütjtuspreegen san. Det san miast wurden, diar enööder like an lacht trochenööder smeden wurd.
Myxozoa
Myxozoa san parasiiten, diar flook diarten befaal, fööraal fasker.
Karlshamn
Karlshamn [ˈkɑ̂ːɭshamn] as en stää önj e prowins Blekinge, Swärik. E stää läit önjt sööden foon e prowins, bai e Ååstsiie. Dåt heet 20.388 inboogere (2019). Dåt as e hoodstää foon jü Karlshamn Komuun.
Mahiljou (Distrikt)
De Mahiljou Distrikt (üüb Witjrüs: Магілёўскі раён Mahilióŭski rajón, üüb Rüs: Могилёвский райо́н Mogiljóvskij rajón) as een faan a distrikten uun det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 43.166 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Mahiljou, uk wan at steed nian dial faan't distrikt as.
Nitraat
Nitraaten san saalten of estern faan't salpeetersüren. Jo haa det algemian furem MINO3. Diarbi as MI en ianwäärdag kation. Det neegatiif anion as NO3−. Flook nitraaten wurd üs salpeeter betiakent.
Baxter County (Arkansas)
Baxter County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arkansas. At county leit uun a nuurd faan a bundesstoot. Det hee 41.932 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Mountain Home.
Usambaraveilchen
At Usambaraveilchen (Saintpaulia ionantha) as en plaantenslach uun det famile faan a Gesneerien (Gesneriaceae). Di nööm komt faan a Usambara-Berger uun Tansania, huar det plaant faan komt. Daalang woort hat oober uk mä flook onerslacher üüb a hialer welt aptaanj.
Di sjiisk nööm Veilchen as eegentelk ei rocht, auer det plaant ei tu a Violaceae hiart. Hi wiset üüb det brons klöör hen.
Temmo Bosse
Dr. Temmo Bosse (* 1979) as en spriakwedenskapsmaan.
Temmo hää iarst üs jornalist werket, an faan 2007 bit 2013 bi't CAU uun Kiel germanistik an frisistik studiaret. Diar hää'er uk san master maaget. Faan 2014 bit 2019 hää Temmo bi sin dochterwerk skrewen, an werket sant 2014 bi't Euroopa Uniwersiteet Flensborag (EUF) üs huuchskuulmääster.
Artibonite (Department)
Det Artibonite Department (üüb Fraansöösk: Le département de l'Artibonite, üüb Haitiaans: Latibonit) as ian faan dön tjiin departmenten uun Haiti. At department leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 1.571.020 lidj (2009). At hoodsteed faan’t department as Gonaïves.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Iindialing faan Ferwalting
At department hee fiiw arrondissementen:
Tümlauer Kuuch/go
Tümlauer Kuuch (åw Tjüsch: Tümlauer-Koog; åw Dånsch: Tømlaus Kog) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 113 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Ääderstää.
Mstsislau (Distrikt)
De Mstsislau Distrikt (üüb Witjrüs: Мсцісла́ўскі раён Mscisláŭski rajón, üüb Rüs: Мстисла́вльский райо́н Mstislávl’skij rajón) as een faan a distrikten uun det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 24.768 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Mstsislau.
Tümlauer Kuuch/go
Geografii
E kuuch loit bai jü Tümlauer Bucht, deereewer dat nåmed äs.
Histoore
E kuuch woor 1935 indiked. Foor 1945 wås dat eewer e riksmarschall Hermann Göring (1893-1946) nåmed.
Hauke Heyen
Hauke Heyen (* 1987) as en spriakwedenskapsmaan.
400
400 wiar det letst juar faan at 4. juarhunert.
Hauke Heyen
Faan 2008 bit 2018 hää'er bi't CAU uun Kiel skandinawistik an frisistik studiaret, an diar san master maaget. Sant 2017 werket hi bi't Euroopa Uniwersiteet Flensborag (EUF) üs huuchskuulmääster. Faan 2016 bit 2020 hää Hauke det podcast formaat Tjabelstünj bedrewen. Sant 2019 werket hi bi sin dochterwerk auer det teemoo Sprachgebrauch in Social-Media-Kommunikation von Friesischsprechenden.
400
Bejewenhaiden
Ünbekäänd dootem
Za-Kpota (Steed)
Za-Kpota as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det as at hoodsteed faan det Za-Kpota Komuun. Diar wene 26.688 lidj (2013).
List foon Gemiine önj e Kris Nordfraschlönj
E Kris Nordfraschlönj heet 131 gemiine. Heer as en list deerfoon aw Mooringer Frasch.
Mitú (Steed)
Mitú (ütjspriik üüb Spaans: [miˈtu]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun a süüduast faan't lun, nai bi't grens tu Brasiilien. Det hee 16.600 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Vaupés Department.
Boskelefant
A Boskelefant (Loxodonta cyclotis) as ään faan trii slacher Elefanten (Elephantidae), diar't daalang üüb a welt noch jaft. Hi lewet uun Afrikoo.
Christoph I. (Denemark)
Christoph I. of uk Christoffer (* 1219; † 29. Mei 1259 uun Ribe) wiar däänsk könang faan 1252 bit 1259.
Christoffer wiar di jongst faan trii dringer faan Könang Waldemar II. faan Denemark an sin wüf Berengaria faan Portugal. Hi freid 1248 Margarete Sambiria, at doochter faan Hertooch Sambor II. faan Pommerellen.
Föör Christoffer wiar al sin ääler breder Erik IV. faan 1232 bit 1250 an Abel faan 1250 bit 1252 Könang faan Denemark. Uk Abel san äälst dring Waldemar III. wul könang wurd, kaam oober tu leed, auer hi tu jü tidj uun Frankrik lewet. Waldemar III. wurd oober Hertooch faan Schleswig üs Abel san efterfulger.
Waldemar III. (Schleswig)
Waldemar III. of uk Waldemar Abelsen (* 1238; † 1257) wiar Hertooch faan Schleswig uun a juaren 1252 bit 1257.
Christoph I. (Denemark)
Efterkemen
Christoph I. hed - so föl'am witj - sääks jongen:
Waldemar III. (Schleswig)
Waldemar wiar di äälst dring faan Könang Abel faan Denemark an sin wüf Mechthild faan Holstian.
Üs jong maan lewet hi uun Frankrik, man üs san aatj Abel 1250 könang wurd, skul Waldemar III. tüs kem. A ertsbaskoop faan Köln hää Waldemar oober fang läät. An üs Abel uun't juar 1252 stoorew, wiar Waldemar noch ei ütjliaset. Diaram küd hi uk ei san aatj efterfulge üs Könang faan Denemark, det as do san unkel Christoph I. wurden.
Det famile faan Mechthild, Waldemar sin mam, hää diar oober för suragt, dat hi Hertooch faan Schleswig wurden as. Waldemar III. stoorew jong, man njügentaanj juar ual. Efterfulger üs hertooch wurd san jonger bruder Erik I..
300
300 wiar det letst juar faan at 3. juarhunert.
Schklou (Distrikt)
De Schklou Distrikt (üüb Witjrüs: Шкло́ўскі раён Šklóŭski rajón, üüb Rüs: Шкло́вский райо́н  Šklóvskij rajón) as een faan a distrikten uun det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 30.802 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Schklou.
200
200 wiar det letst juar faan at 2. juarhunert.
Störwen
Ünbekäänd dootem
Wält/go
Wält (åw Tjüsch: Welt; åw Dånsch: Velt) äs en gemiine oun Noordfreeschloun. Et heet 226 foolk (2011). Et hiirt tut Amt Ääderstää.
.cc
as det top-level-domain (TLD) faan a Kokos-Eilunen.
Viola
Viola san en plaantenskööl uun det famile faan a Violaceae. Jo waaks fööraal uun a madel breetjin. Diar jaft at wel son 650 slacher faan. Enkelt slacher wurd üs Sjipmöderk betiakent.
Onersköölen
V. subg. Chamaemelanium – V. subg. Erpetion – V. subg. Melanium – V. subg. Viola
Stuttgart (Regiaringsdistrikt)
De Stuttgart Regiaringsdistrikt as een faan dön fjauer regiaringsdistrikten uun Baden-Württemberg. Det leit uun a nuurduast faan't bundeslun. Det hee 4.154.223 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Stuttgart.
Iindialing
Trii Regiuunen mä elwen Lunkreiser an tau Steedkreiser (kreisfrei steeden)
Benton County (Arkansas)
Benton County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arkansas. At county leit uun a nuurdwaast faan a bundesstoot. Det hee 279.141 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Bentonville.
Staalglaagen
Staalglaagen (Stauromedusae) san det iansagst order uun det klas faan a Staurozoa. Jo hiar tu a Näädeldiarten (Cnidaria). Jo lewe miast üüb song an san son 5 cm grat.
Mocoa (Steed)
Mocoa of San Miguel de Mocoa (ütjspriik üüb Spaans: [moˈko.a]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 36.100 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Putumayo Department.
1301
1301 wiar det iarst juar faan't 14. juarhunert.
Ouinhi (Steed)
Ouinhi as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det as at hoodsteed faan det Ouinhi Komuun. Diar wene 17.043 lidj (2013).
Bayeux (Arrondissement)
Det Bayeux Arrondissement as det letjst arrondissement uun det Calvados Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a nuurdwaast faan't department. Det hee 73.698 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Bayeux.
Ferrara (Prowins)
Det Ferrara Prowins (üüb Italjeensk: Provincia di Ferrara) as ian faan a prowinsen faan det Emilia-Romagna Regiuun uun Itaalien. Det hee 344.840 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Ferrara.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Euroopa Uniwersiteet Flensborag
At Euroopa Uniwersiteet Flensborag (EUF) as ian faan trii uniwersiteeten uun Schleswig-Holstian. Hat as 1946 grünjlaanj wurden üs Pedagoosisk Huuchskuul, an hää do muar an muar apgoowen auernimen. At EUF werket tuup mä't Syddansk Universitet uun Sønderborg.
Slauharad (Distrikt)
De Slauharad Distrikt (üüb Witjrüs: Сла́ўгарадскі раён Sláŭharadski rajón, üüb Rüs: Сла́вгородский райо́н Slávgorodskij rajón) as een faan a distrikten uun det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 14.888 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Slauharad.
Euroopa Uniwersiteet Flensborag
At EUF hää tu tidj tjiin instituuten:
Bermuuda-Triihuk
At Bermuuda-Triihuk as en regiuun uun a Nuurdatlantik tesken Bermuuda, Florida an Puerto Riko. Diar skel aparte hawariin faan skeb an fliigern föörkimen wees, dialwiis skel jo ianfach ferswünjen wees.
Nööm
Di nööm kaam wel 1963 ap, an sant det buk faan Charles Berlitz The Bermuda Triangle 1977 üüb huuchsjiisk ütjkaam, käänt wel bal arken di ütjdruk. Uun det buk spoon hi en bonk tjüch auer ferswünjen skeb an fliigern tuup, an hör instrumenten hed ei muar rocht werket. An hi mend, det hed mä ünhiamelk krääften tu dun. Man al 1980 kaam diar en ööder buk ütj faan Lawrence Kusche The Bermuda Triangle Mystery – Solved! an diar uun wiset hi efter, dat uun't Bermuuda-Triihuk uk ei muar skeb tu skaas kimen wiar üs öödershuar.
Sachalin (Prowins)
Det Sachalin Prowins (üüb Rüs: Сахали́нская о́бласть Sachalínskaja óblast’) as an prowins uun de Fiar Uasten Bundesdistrikt uun Rüslun. At prowins bestäänt ütj det Sachalin Eilun an dön Kuril Eilunen. Det hee 488.257 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Juschno-Sachalinsk.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Befölkring
Det Niwchisk Spriik, ian faan dön Ualsibiirisk Spriiken, wurt uun't prowins snaaket.
1101
1101 wiar det iarst juar faan't 12. juarhunert.
Amoonium
Amooniumsaalten wurd üs konstelk ged för a büürerei brükt.
Bispalen
Amooniumsaalten san t.b.:
Montería (Steed)
Montería (ütjspriik üüb Spaans: [mon.teˈɾi.a]) as en steed uun de süüdamerikoons stoot Kolumbien. At steed leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 352.300 lidj (2017). Det as at hoodsteed faan det Córdoba Department.
Böögsjiter (stäärbil)
A Böögsjiter (latiinsk Sagittarius, Sgr, astronoomisk tiaken ♐) as en stäärbil üüb a ekliptik (üüb det koord: ruad streget). A laachtest stäär as Epsilon Sagittari (ε Sgr) mä en skiinboor magnituud faan 1,9 mag.
A Böögsjiter hiart tu a twaalew stäärkreiser.
Tübingen (Regiaringsdistrikt)
De Tübingen Regiaringsdistrikt as een faan dön fjauer regiaringsdistrikten uun Baden-Württemberg. Det leit uun a süüduast faan't bundeslun. Det hee 1.863.966 lidj (2019). At hoodsteed faan a regiaringsdistrikt as Tübingen.
Iindialing faan Ferwalting
A regiaringsdistrikt hee trii regiuunen mä aacht lunkreiser an een steedkreis:
Jever (Stääd)
Jever as en stääd an ianhaidsgemeen uun a Lunkreis Friesland uun Niidersaksen. At stääd hää 14.413 lidj (2019).
Histoore
Faan det 15. juarhunert tu 1818 wiar at stääd at residensstääd faan't Herskap Jever.
Asiaatisk Elefant
A Asiaatisk Elefant (Elephas maximus) as ään faan trii slacher Elefanten (Elephantidae), diar't daalang üüb a welt noch jaft. Hi lewet uun Süüdaasien.
Onerslacher
E. m. asurus (†) – E. m. borneensis – E. m. indicus – E. m. maximus – E. m. rubridens (†) – E. m. sumatranus
Boone County (Arkansas)
Boone County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arkansas. At county leit uun a nuurd faan a bundesstoot. Det hee 37.432 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Harrison.
Sölvesborg
Sölvesborg as en stää önj e prowins Blekinge, Swärik. E stää läit önjt söödweesten foon e prowins, bai e Ååstsiie. Dåt heet 8828 inboogere (2020). Dåt as e hoodstää foon jü Sölvesborg Komuun.
Lisieux (Arrondissement)
Det Lisieux Arrondissement as det gratst arrondissement uun det Calvados Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a uast faan't department. Det hee 160.551 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Lisieux.
Hafnium
Hafnium as en cheemisk element mä det ufkörtang Hf an det atoomnumer 72. Hat as en grä auergungsmetal.
Caen (Arrondissement)
Det Caen Arrondissement as det naistgratst arrondissement uun det Calvados Department uun a Normandie, Frankrik. At arrondissement leit uun a maden faan't department. Det hee 388.206 lidj (2018). At hoodsteed faan't arrondissement as Caen.
Tscherykau (Distrikt)
De Tscherykau Distrikt (üüb Witjrüs: Чэ́рыкаўскі раён Čérykaŭski rajón, üüb Rüs: Че́риковский райо́н Čérikovskij rajón) as een faan a distrikten uun det Mahiljou Prowins faan Witjruslun. Det hee 14.875 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Tscherykau.
Histoore
A distrikt wurd 17. Jüüle 1924 grünjlaanjen.
901
901 wiar det iarst juar faan't 10. juarhunert.
Aurelia
A Aurelia san en skööl faan Glaagen (Scyphozoa) uun det order faan a Semaeostomeae. Diar jaft'at aacht slacher faan.
Brahin (Distrikt)
De Brahin Distrikt (üüb Witjrüs: Брагінскі раён Brahinski rajon, üüb Rüs: Брагинский район Braginskij rajon) as een faan a distrikten uun det Homelj Prowins faan Witjruslun. Det hee 14.211 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Brahin.
Buda-Kaschaljowa (Distrikt)
De Buda-Kaschaljowa Distrikt (üüb Witjrüs: Буда-Кашалёўскі раён Buda-Kašalioŭski rajon, üüb Rüs: Буда-Кошелёвский район Buda-Kašaljovskij rajon) as een faan a distrikten uun det Homelj Prowins faan Witjruslun. Det hee 35.738 lidj (2009). At hoodsteed faan a distrikt as Buda-Kaschaljowa.
Zogba (Steed)
Zogba as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. At steed leit uun a süüd faan't lun. Det as at hoodsteed faan det Covè Komuun. Diar wene 9.975 lidj (2013).
City
En city as en grat stääd. Wi brük det wurd uk leewen för a banenstääd (ingelsk: city centre, amerikoonsk: downtown, central business district CBD).
Uun a ingelsk histoore wiar en city en stääd mä en katedraal, huar en baskoop seed. A könang hää en stääd (town) tu en city maaget. Daalang san cities uun Ingelun miast unitary authorities, sowat üs kreisfrei stääden, of stääddialen faan grat stääden. Uun't Ferianagt Könangrik jaft at 69 cities - 51 uun Ingelun, 6 uun Wales, 7 uun Skotlun, an 5 uun Nuurdirlun. Uk wan det daalang nian bedüüdang muar hää, san a iinwenern diar dach stolt üüb, dat jo uun en city wene.
601
601 wiar det iarst juar faan't 7. juarhunert.
Katharina II. (Rüslun)
Katharina II., neemd Katharina det Grat (üüb Rüs: Екатери́на Вели́кая Jekaterína Velíkaja; * 2. Mei 1729 üüs Sophie Auguste Friederike von Anhalt-Zerbst uun Stettin; † 6. / 17. Nofember 1796 uun Sankt Petersburg), wiar faan de 9. Jüüle 1762 keiserin faan Rüslun an faan 1793, efter san bruler Friedrich August, Fürst faan Anhalt-Zerbst san duas, herin faan Jever.
Bradley County (Arkansas)
Bradley County as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot Arkansas. At county leit uun a süüd faan a bundesstoot. Det hee 10.763 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Warren.
Jever (Herskap)
At Herskap Jever wiar en teritoorium faan det Hilig Röömsk Rik. Det lai uun a uast faan det Uastfresk Hualeweilun. Uun a süüd lai at Groofskap Oldenborig an uun a waast at Groofskap Uastfresklun. At herskap kaam faan't tupslütjen faan Rüstringen, Östringen an Wangerlun.
Forlì-Cesena (Prowins)
Det Forlì-Cesena Prowins (üüb Italjeensk: Provincia di Forlì-Cesena) as ian faan a prowinsen faan det Emilia-Romagna Regiuun uun Itaalien. At prowins leit uun a süüd faan't regiuun. Det hee 394.833 lidj (2020). At hoodsteed faan't prowins as Forlì.
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:
Mamuuten
A Mamuuten (Mammuthus) san en ütjstürwen skööl faan Elefanten (Elephantidae). Di nööm komt faan't rüsk wurd мамонт mamont, an det woorskiinelk faan't nentsisk spriak.
Slacher
M. africanavus - M. columbi - M. exilis - M. imperator - M. lamarmorae - M. meridionalis - M. primigenius - M. subplanifrons - M. trogontherii
501
Störwen
Ünbekäänd dootem