cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eugenia
Slacher
E. aeruginea – E. aggregata – E. alaotrensis – E. alternifolia – E. ambanizanensis – E. analamerensis – E. anastomosans – E. ankarensis – E. antongilensis – E. arenicola – E. arthroopoda – E. atropunctata – E. axillaris – E. azeda – E. biflora – E. brasiliensis – E. buxifolia – E. calycolpoides – E. campestris – E. capuli – E. cassinoides – E. cerasiflora – E. cloiselii – E. coloradoensis – E. compta – E. coronata – E. coursiana – E. crassa – E. crenata – E. curranii – E. densiflora – E. diospyroides – E. dononaeifolia – E. dulcis – E. dysenterica – E. elliptica – E. flavicarpa – E. foetida – E. glaucescens – E. glomerata – E. goiapabana – E. goviala – E. guabiju – E. guilleminiana – E. guillotii – E. haematocarpa – E. hazompasika – E. hovarum – E. inocarpa – E. insipida – E. involucrata – E. itacolumensis – E. kanakana – E. klotzschiana – E. koolauensis – E. lambertiana – E. latifolia – E. leitonii – E. ligustrina – E. lineata – E. lokohensis – E. longuensis – E. loretensis – E. louvelii – E. luschnathiana – E. madagascariensis – E. magnifica – E. marowynensis – E. megacarpa – E. microphylla – E. muscicola – E. myriophylla – E. myrtifolia – E. neogracilis – E. nesiotica – E. nhanica – E. nitens – E. nompa – E. obovata – E. oleaefolia – E. oleaeoides – E. oligantha – E. ombrophila – E. parkeri – E. patrisii – E. petrinensis – E. philippioides – E. pisiformis – E. pitanga – E. pluricymosa – E. psidioideum – E. punicifolia – E. pyriformis – E. pyxidata – E. quadriflora – E. radiciflora – E. randrianasoloi – E. reinwardtiana – E. salamensis – E. schatzii – E. scottii – E. selloi – E. sihanakensis – E. speciosa – E. sprengelii – E. stipitata – E. strigosa – E. sulcata – E. supra-axillaris – E. syzygioides – E. temu – E. teresa-ruiziana – E. thompsonii – E. thouvenotiana – E. tropophylla – E. tuberculata – E. turbinata – E. uniflora – E. urschiana – E. valsuganana – E. variabilis – E. vatomandrensis – E. vauthiereana – E. viguieriana – E. vilersii – E. williamsiana – E. woodburyana – E. wynadensis
Interslaawisk spriak
Interslaawisk wurd eder mä't latiinsk an uk mä't kyrilisk alfabeet skrewen.
Üüb facebook jaft'at en skööl faan 18.000 lidj (stant: 03.2023), diar jo üüb Interslaawisk onerhual.
Clarendon (Sarkspal uun Jamaika)
Det Clarendon Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Jamaika. At sarkspal leit uun a süüd faan't lun. Det hee 247.112 lidj (2019). At hoodsteed faan't sarkspal as May Pen.
Wilhelm Pieck
Friedrich Wilhelm Reinhold Pieck (* 3. Janewoore 1876 uun Guben; † 7. September 1960 uun Uast-Berliin) wiar en tjiisken komunistisken poliitiker. Hi wiar faan 1949 tu san duas a president faan det DDR.
Birštonas (Gemeend)
Det Birštonas Gemeend (üüb Liitauisk: Birštono savivaldybė) as ian faan dön gemeenden uun Liitauen. At gemeend leit uun a süüd faan't lun. Det hee 4069 lidj (2020). At hoodsteed faan't gemeend as Birštonas.
Huehuetenango (Department)
Det Huehuetenango Department (üüb Spaans: Departamento de Huehuetenango) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 1.294.100 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Huehuetenango.
Indialing faan Ferwalting
At department hee 33 gemeenden:
Taiwan-Struat
At Taiwan-Struat ( of uk Formosa-Struat as en 180 km briad weederstruat tesken Taiwan an det sjineesk fäästlun. Hat leit tesken at Uastsjineesk Sia uun't nuurden an at Süüdsjineesk Sia uun't süüden. Diar as föl skapsferkiar an faskerei.
Maden uun leit en skööl faan eilunen, diar tu Taiwan hiar, a Peskadooren, det ment: faskereilunen.
Kristinehamn (Komuun)
Det Kristinehamn Komuun (üüb Sweedsk: Kristinehamns kommun) as ian faan a komuunen uun det Värmland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüduast faan't prowins. Det hee 24.099 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Kristinehamn.
Emajõgi
Emajõgi (det ment: „mam-struum“, sjiisk nööm: Embach; 🇷🇺) as di lingst struum uun Eestlun.
Swördskaalen
A Swördskaalen (Pharidae) san en famile faan Twiiskaalagen (Bivalvia) uun di stam faan a Wokdiarten (Mollusca).
Sköölen
Afrophaxas – Cultellus – Ensiculus – Ensis – Leguminaria – Nasopharus – Neosiliqua – Novaculina – Orbicularia – Pharella – Pharus – Phaxas – Siliqua – Sinonovacula – Sinucultellus – Sinupharus
Transformaator
En Transformaator (faan ‚amfurme‘), of kurt traafo as en elektrisk baudial. Diar hiar normoolerwiis tau spuulen tu an en magneet. Troch det iingungspuul lääpt en wakselstruum an bi det ütjgungspuul komt en wakselstruum mä en ööder späänang ütj. Hün ütjgungspäänang diarbi ütjkomt, hinget faan a amdreiangen uun a spuulen uf.
Bispal
Det iingungspuul hää 1000 amdreiangen, det ütjgungspuul hää 50 amdreiangen. Wan diar nü 240 Volt [V] bi't iingungspuul uunlei, kem diar 240 : 1000 * 50 = 12 Volt bi det ütjgungspuul uun. Ideaalerwiis gongt det reegnang algemian:
U1 as det iingungspäänang, U2 det ütjgungspäänang, N1 san a amdreiangen fan det iingungspuul, N2 faan det ütjgungspuul.
Struum
Di struum I (meeden uun Ampere [A]) ferhäält ham amkiard tu a späänangen:
Di efekt P (meeden uun Watt [W]) blaft konstant:
Bi en 120-Watt 20:1 traafo (bispal boowen) lääpt uun det iingungspuul bi 240 V en struum faan ~ 0,5 A. Bi det ütjgungspuul lääpt oner 12 V oober en struum faan ~ 10 A. Diaram skal det ütjgungspuul bi't deeltransformiarin föl starker wiiren haa.
Lokossa (Komuun)
Lokossa as ian faan sääks komuunen uun't Mono Department faan Beniin. Diar wene 104.961 minsken.
Europeeisk Jilwert
Di Europeeisk Jilwert (Dütsk: Europäische Währungseinheit, EWE; engelsk: European currency unit, ECU; Ütspraak fuar't Miist ) wiar fan 1979 bit 1998 dit Reekenjil fan di Europeeisk Gimiinskep (EG), hur di Europeeisk Unioon fan uuren es. Fan di ECU es di Euro uuren.
Di Noom ECU wiar ek bluat di kuurt Forem fan European Currency Unit, diar wiar uk om di Écu taacht, wat en ual franzk Jilstek wesen es.Dit Symbool ₠ (Unicode: U+20A0 EURO-CURRENCY SIGN) weeget en C en en E, di Initiaalen fan Communauté Européenne (franzk fuar „Europeisk Gimiinskep“). Di Europeeisk Jilwert waar tö di 1. Januwaari fan 1999 1:1 üs Euro aurnomen. <!--
Entwicklung
Der Wert der Europäischen Währungseinheit war durch einen so genannten Währungskorb festgelegt, der mit Hilfe von exakt spezifizierten Mengen der nationalen Währungen der Mitgliedstaaten der EU definiert war. Die Gewichte der einzelnen Währungen in diesem Korb richteten sich nach verschiedenen gesamtwirtschaftlichen Kriterien, so etwa dem nationalen Anteil am Bruttosozialprodukt der Europäischen Gemeinschaft, dem Anteil des jeweiligen Staates am EG-Binnenhandel und der Bedeutung der jeweiligen nationalen Währung als Reservewährung.
Die Gewichte wurden alle fünf Jahre überprüft und gegebenenfalls angepasst. Die Summe der Währungen im Korb wurde dabei der schon zuvor bestehenden Europäischen Rechnungseinheit (ERE) gleichgesetzt, die wiederum Anfang der 1970er Jahre in Parität zum Dollar festgelegt worden war.
Der Wechselkurs der EWE gegenüber einer Währung ergab sich aus dem Wechselkurs aller Währungen im Währungskorb zur gewählten Währung, multipliziert mit der Währungsmenge der jeweiligen Währung im Korb.
Banknoten in ECU gab es nicht, Münzen nur als symbolische Sonderausgaben. Allerdings wurden von einigen Mitgliedstaaten der EG Anleihen in ECU ausgegeben, die an den Börsen gehandelt wurden und auch von Privatleuten gekauft werden konnten. Bankkonten in ECU waren ebenfalls für Private möglich, ebenso Überweisungen in ECU; doch nicht jede Geschäftsbank hat dies auch angeboten. Es wurden auch Reiseschecks in ECU verkauft.
Vorbildfunktion
Die Asiatische Währungseinheit (ACU) ist eine vorgeschlagene Rechnungswährung für die Staaten der ASEAN Plus Three, deren System sich an dem der ehemaligen ECU orientieren soll. Ähnliches wird im Zusammenhang mit der Gründung der Bank des Südens auch für Südamerika diskutiert. -->
Friedrichsgabekoog
Friedrichsgabekoog as en gemiine foont Åmt Büsum-Wesselburen önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt nordweesten foon e kris. Dåt heet 53 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Böömen (Köningrik)
Det Köningrik Böömen (üüb Tschechisk: České království, üüb Tjiisk: Königreich Böhmen, üüb Latiins: Regnum Bohemiae) wiar faan 1198 tu 1918 uun a maden faan Euroopa. Det wiar, tup mä Määren, Schleesien an Lausitz, ian faan a lunen faan det böömisk krüün. Det wiar faan sin grünjleien tu 1806 dial faan det Hilig Röömsk Rik. At lun faan't köningrik as nü at waastdial faan Tschechien.
Alto Paraguay (Department)
Det Alto Paraguay Department (üüb Spaans: Departamento de Alto Paraguay) as ian faan dön sööwentanj departmenten uun Paraguay. At department leit uun a nuurd faan't lun. Det hee 17.200 lidj (2017). At hoodsteed faan’t department as Fuerte Olimpo.
Govuro (Distrikt)
De Govuro Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Govuro) as en distrikt faan det Inhambane Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 40.739 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Nova Mambone.
Friedrichskoog
Friedrichskoog as en gemiine foont Åmt Marne-Nordsee önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt söödååsten foon e kris, bai jü Dithmjarsche Bucht. Dåt heet 2539 inboogere (2019).
Carrefour (Haiti)
Carrefour (üüb Haitiaans: Kafou) as det naistgratst steed uun Haiti. At steed leit uun a süüd faan't lun, uun det Ouest Department, nai bi Port-au-Prince. Det hee 875.978 lidj (2009).
Friedrichskoog
Geografii
Et ailönj Trischen, wat süwat 14 km tu et nordweesten foon e fååstewål läit, hiirt tu e gemiine.
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Bopa (Steed)
Bopa as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Mono Department. Det hee 11.496 lidj (2013). Det as at hoodsteed faan det Bopa Komuun.
Izabal (Department)
Det Izabal Department (üüb Spaans: Departamento de Izabal) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 467.000 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Puerto Barrios.
Ardennes (Department)
Det Ardennes Department as ian faan dön tjiin departmenten faan det Grand Est Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a nuurdwaast faan't regiuun. Det hee 265.213 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Charleville-Mézières.
Izabal (Department)
Indialing faan Ferwalting
At department hee fiiw gemeenden:
Armeens Sosialistisk Sowjetrepubliik
Det Armeens Sosialistisk Sowjetrepubliik (kurt: Armeens SSR, Sowjetisk Armeenien of Armeenien; üüb Armeens: Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն Haykakan Sovetakan Soc'ialistakan Hanrapetut'yun; üüb Rüs: Армянская Советская Социалистическая Республика Armjanskaja Sovetskaja Socialističeskaja Respublika) wiar faan 1936 tu 1991 ian faan a republiiken uun't Sowjetunioon.
Ardennes (Department)
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't department san:
Iindialing faan Ferwalting
At department hee fjauer arrondissementen:
Armeens Sosialistisk Sowjetrepubliik
Steeden
Dön tjiin gratst steeden uun't republiik wiar:
Befölkring
Det letst folksteeling uun't Sowjetunioon wiar uun't juar 1989. Efter a resultooten hed det Armeens SSR 3.287.677 lidj: 1.661.910 diarfaan wiar wüfhööd an 1.625.767 karmen, 2.229.540 lewet uun a steeden an 1.058.137 üüb't lun.
ISSN
Det ufkörtang ISSN komt faan't ingelsk International Standard Serial Number. Hat as en numer, am tidjskraften iandüüdag tu kääntiaknin. Son numer jaft det uk för buken, det as ISBN (International Standard Book Number). För digitaal objekten het det DOI (Digital Object Identifier).
Det ISSN woort efter det internatjunaal ferianboorang ISO 3297 faan 1975 fäästlaanj. Hat woort uun Pariis ferwaltet.
Son ISSN koon t.b. so ütjsä:. Hat sait oober niks diar auer ütj, huar det tidjskraft drükt wurden as, of uun hün spriak.
Armeens Sosialistisk Sowjetrepubliik
Politiik
Det iansig regiaringspartei wiar det Armeens Komunistisk Partei, wat en twiig faan det Komunistisk Partei faan't Sowjetunioon wiar.
Hoodmaaner
Hoodmaaner faan det Komunistisk Partei faan Armeenien:
Jalapa (Department)
Indialing faan Ferwalting
At department hee 7 gemeenden:
Blä algen
Blä algen of Cyanobakteerien (Cyanobakteria) san en stam faan bakteerien (Bacteria). Sodenang as di nööm 'algen' en betj aparte, auer ööder algen nian prokarioten san, jo hiar tu a eukarioten.
Munkfors (Komuun)
Det Munkfors Komuun (üüb Sweedsk: Munkfors kommun) as ian faan a komuunen uun det Värmland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a maden faan't prowins. Det hee 3680 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Munkfors.
Blä algen
Ordern
Chroococcales – Chroococcidiopsidales – Gloeobacterales – Nostocales – Oscillatoriales – Pleurocapsales – Spirulinales – Synechococcales
Lichtenberg
Berlin-Lichtenberg as en distrikt (di 11. Bezirk) faan Berlin mä tjiin stääddialen. Diar wene knaap 300.000 minsken. Lichtenberg as uk di nööm faan ään stääddial uun Berlin-Lichtenberg.
Gonaïves
Gonaïves (üüb Haitiaans: Gonayiv) as det seekstgratst steed uun Haiti. At steed leit uun a nuurd faan't lun, bi a Golf faan Gonâve, amanbi 108 km tu a nuurdwaast faan Port-au-Prince. Det hee 228.725 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan det Aribonite Department.
Acca sellowiana
At Acca sellowiana of uk Feijoa (Feijoa sellowiana) as di iansagst plaantenslach uun det skööl Acca, an hat hiart tu't famile faan a Myrtenplaanten (Myrtaceae).
Ööder nöömer san Brasiliaans Guaaw of Ananas-Guaaw.
Grand-Popo
Wat menst dü?
Säffle (Komuun)
Det Säffle Komuun (üüb Sweedsk: Säffle kommun) as ian faan a komuunen uun det Värmland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 15.396 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Säffle.
Geografii
At komuun as det aachstgratst faan a komuunen uun Värmland.
Diatomeen
Diatomeen (Bacillariophyceae of Bacillariophyta) san algen faan di stam Ochrophyta. Daalang san amanbi 6.000 slacher bekäänd, man diar san wel son 100.000 slacher noch goorei fünjen wurden.
Gaushorn
Gaushorn as en gemiine foont Åmt Kirchspielslandgemeinden Eider önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt ååsten foon e kris. Dåt heet 173 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Inharrime (Distrikt)
De Inharrime Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Inharrime) as en distrikt faan det Inhambane Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüd faan't prowins. Hi hee 123.605 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Inharrime.
Baltimore (Maryland)
Baltimore [] (USA) as det gratst stääd an en "independent city" (kreisfrei stääd) uun a bundesstoot Maryland. Baltimore hää en bedüüdenen huuwen.
Enver Hoxha
Enver Hoxha ([ɛnˈvɛɾ ˈhodʒa]; * 16. Oktuuber 1908 uun Gjirokastër; † 11. April 1985 uun Tirana) wiar en komunistisk albaans poliitiker. Faan 1944 tu 1985 wiar hi a diktaatöör faan det Sosiaalistisk Folksrepubliik Albaanien.
Roaring Forties
A Roaring Forties (ingelsk; ‚brolin‘ of ‚roosin fiartager‘) san en regiuun üüb a süüdelk eerdheleft tesken 40 an 50 graad süüdelk breetje.
Winj
Uun detdiar regiuun weit stüdag en waastelken winj, di uk flooksis tu en sturem woort. A frachtsiilskeb (clippers) haa det ütjnadagt, wan jo waaren trinj am a welt skebe skul. Uun a forties leit ei föl lun, bluas Tasmaanien, det süüdeilun faan Nei-Sialun an Patagoonien, di süüdelk dial faan Süüdameerikoo mä't Kap Hoorn lei diar.
Druskininkai (Gemeend)
Det Druskininkai Gemeend (üüb Liitauisk: Druskininkų savivaldybė) as ian faan dön gemeenden uun Liitauen. At gemeend leit uun a süüd faan't lun. Det hee 19.109 lidj (2020). At hoodsteed faan't gemeend as Druskininkai.
Akmenė (Lungemeend)
Det Akmenė Lungemeend (üüb Liitauisk: Akmenės rajono savivaldybė) as ian faan dön lungemeenden uun Liitauen. At lungemeend leit uun a nuurdwaast faan't lun. Uun a nuurd leit Letlun, uun a uast det Joniškis Lungemeend, uun a süüduast det Šiauliai Lungemeend, uun a süüdwaast det Telšiai Lungemeend an uun a waast det Mažeikiai Lungemeend. Det hee 18.764 lidj (2020). At hoodsteed faan't lungemeend as Naujoji Akmenė.
Houéyogbé (Steed)
Houéyogbé as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Mono Department. Det hee 6.647 lidj (2013). Det as at hoodsteed faan det Houéyogbé Komuun.
Jutiapa (Department)
Det Jutiapa Department (üüb Spaans: Departamento de Jutiapa) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 482.200 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Jutiapa.
Indialing faan Ferwalting
At department hee 17 gemeenden:
Taipeh
Taipeh (üüb Schineesk: 臺北市 / 台北市 Táiběi Shì, üüb Taiwaans: Tâi-pak-chhī of Nuurd-Taiwan Steed) as at hoodsteed faan det Republiik Schiina. At steed leit uun a nuurd faan det eilun Taiwan. Det hee 2.645.041 lidj (2019).
Fagaceae
Fagaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Fagales. Diar hiar son 670 bit 900 slacher tu. Hör nööm haa's efter a Böökebuumer (Fagus), an het mäenööder uk Böökeplaanten.
Pjöngjang
Pjöngjang (üüb Koreaans: 평양 [pʰjʌ̹ŋja̠ŋ]) as at hoodsteed faan Nuurdkorea. At steed leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 2.581.076 lidj (2008).
Taipeh
Iindialing faan Ferwalting
Taipeh hee twaalew distrikten:
Süstemaatik
Klasifikatsionen jaft at fööraal uun a natüürwedenskapen an uun bibleteeken. Bispalen uun't Nuurdfresk Wikipedia san:
Patagoonien
Patagoonien as en loonskap uun Süüdameerikoo süüdelk faan a struumer Río Colorado uun Argentiinien an Río Bío Bío uun Chiile, an nuurdelk faan't Magellanstruat.
Min spriaken
A Min san en skööl faan sjineesk spriaken, diar uun't süüduastelk Sjiina an faan flook Sjineesen uun ööder lunen faan Süüduastaasien snaaket wurd.
Homoine (Distrikt)
De Homoine Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Homoine) as en distrikt faan det Inhambane Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüduast faan't prowins. Hi hee 115.122 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Vila de Homoine.
Werktjüch/öö
En Werktjüch as en rääskap, diar en minsk tu halep namt, am en werk ütjtufeeren. Saner werktjüch füng hi det ei so gud, ei so gau of goorei turocht.
Hoonwerk
Miast woort en werktjüch brükt, am en hoonwerk ütjtufeeren. För ünlik hoonwerken woort do uk ünlik werktjüch brükt. Arke hoonwerker hää sin aanj hoonwerktjüch.
Uk maskiinen hiar tu't rääskap faan en hoonwerker, jo wurd oober miast ei üs werktjüch betiakent: Böörmaskiin, kreisseeg an flooken muar.
Iindialang
At jaft sjauer slacher faan werktjüch:
Lothar I. (Frankenrik)
Apdialang faan't Madelrik
Üs Lothar I. swaar kraank wurd, diald hi sin könangrik di 19. September 855 ap tu sin dringer: (Dialang faan Prüm)
Delmarva
At Delmarva Hualeweilun as en 300 km lung an 100 km briad hualeweilun bi't uastküst faan a USA. Di aparte nööm komt faan a trii bundesstooten, diar en uundial haa: DELaware, MARyland an VirginiA. Ööder nöömer san Delaware and Chesapeake Peninsula of bluas Chesapeake Peninsula.
Glüsing (Dithmjarsche)
Glüsing as en gemiine foont Åmt Kirchspielslandgemeinden Eider önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt nordååsten foon e kris. Dåt heet 111 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Spargelplaanten
Spargelplaanten (Asparagaceae) san en plaantenfamile uun det order faan a Spargeloortagen (Asparagales). Di hiar son 2500 slacher tu. Di wichtagst slach as di Guard-Spargel (Asparagus officinalis).
Onerfamilin
Agavoideae - Aphyllanthoideae - Asparagoideae - Brodiaeoideae - Lomandroideae - Nolinoideae - Scilloideae
Aal a sköölen
Acanthocarpus – Agave – Albuca – Alrawia – Androstephium – Anemarrhena – Anthericum – Aphyllanthes – Arthropodium – Asparagus – Aspidistra – Barnardia – Beaucarnea – Behnia – Bellevalia – Beschorneria – Bessera – Bloomeria – Bowiea – Brimeura – Brodiaea – Calibanus – Camassia – Chamaescilla – Chamaexeros – Chlorogalum – Chlorophytum – Clara – Comospermum – Convallaria – Cordyline – Danae – Dandya – Dasylirion – Daubenya – Desertia – Diamena – Dichelostemma – Dichopogon – Diora – Dipcadi – Disporopsis – Diuranthera – Dracaena – Drimia – Drimiopsis – Echeandia – Eremocrinum – Eriospermum – Eucomis – Eustrephus – Fessia – Furcraea – Fusifilum – Hagenbachia – Hastingsia – Hemiphylacus – Herreria – Herreriopsis – Hesperaloe – Hesperocallis – Hesperoyucca – Heteropolygonatum – Hosta – Hyacinthella – Hyacinthoides – Hyacinthus – Jaimehintonia – Lachenalia – Laxmannia – Ledebouria – Leopoldia – Leucocrinum – Liriope – Lomandra – Maianthemum – Manfreda – Massonia – Merwilla – Milla – Muilla – Murchisonia – Muscari – Namophila – Nolina – Ophiopogon – Ornithogalum – Oziroe – Paradisea – Peliosanthes – Petronymphe – Polianthes – Polygonatum – Prochnyanthes – Prospero – Pseudogaltonia – Pseudomuscari – Pseudoprospero – Puschkinia – Reineckea – Resnova – Rohdea – Romnalda – Ruscus – Sansevieria – Schizobasis – Schizocarphus – Schoenolirion – Scilla – Semele – Sowerbaea – Speirantha – Spetaea – Theropogon – Thysanotus – Trichopetalum – Trihesperus – Triteleia – Triteleiopsis – Tupistra – Veltheimia – Whiteheadia – Xerolirion – Yucca – Zagrosia
Malé
Malé (üüb Dhivehi: މާލެ Male’) as at hoodsteed faan a Malediiwen. Det hee 127.079 lidj (2014).
Grand-Popo (Steed)
Grand-Popo as en steed uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Mono Department. Det hee 11.739 lidj (2013). Det as at hoodsteed faan det Grand-Popo Komuun.
Kerguelen
Di Kerguelen-Archipel [] as en skööl faan eilunen nai bi't Antarktis uun a Indisk Oosean. 1261 km waastelk lei a Crozeteilunen an 422 km süüduastelk lei a Heard an McDonaldeilunen.
A Kerguelen hiar tu a Fransöösk Süüd- an Antarktisregiuunen (TAAF). Jo haa hör nööm efter di fransöösk admiraal Yves Joseph de Kerguelen de Trémarec.
Uun Port-aux-Français werke hög wedenskapslidj; ööders wenet diar näämen.
Geografii
Tu det skööl hiar sowat 400 eilunen, a gratsten het:
Kliima
A Kerguelen lei uun det klimaatisk regiuun faan a Roaring Forties, an sodenang weit diar miast en starken waastwinj.
Sunne (Komuun)
Det Sunne Komuun (üüb Sweedsk: Sunne kommun) as ian faan a komuunen uun det Värmland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a maden faan't prowins. Det hee 13.355 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Sunne.
Bjelovar-Bilogora (Graafskap)
Det Bjelovar-Bilogora Graafskap (üüb Kroaatisk: Bjelovarsko-bilogorska županija) as ian faan a Graafskapen uun Kroaasien. At graafskap leit uun a uast faan det Madelkroaasien Regiuun. Det hee 105.554 lidj (2019). At hoodsteed faan't graafskap as Bjelovar.
Sunne (Komuun)
Geografii
At komuun as det seekstgratst faan a komuunen uun Värmland.
Aube (Department)
Det Aube Department as ian faan dön tjiin departmenten faan det Grand Est Regiuun uun Frankrik. At department leit uun a süüdwaast faan't regiuun. Det hee 310.222 lidj (2021). At hoodsteed faan't department as Troyes.
Güül-green algen
Güül-green algen (Xanthophyceae) san en klas faan algen an hiar tu di stam faan a Ochrophyta. Jo wurd uk wel gul-green algen näämd.
Ordern
Botrydiales – Mischococcales – Phyllosiphonales – Rhizochloridales – Tribonematales – Vaucheriales
Großenrade
Großenrade as en gemiine foont Åmt Burg-Sankt Michaelisdonn önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt söödååsten foon e kris. Dåt heet 454 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Kuugel
Rüm
Di rüm faan en kuugel läät ham mä di rüm faan en türn ferglik, huar det kuugel man jüst iinpaaset. Wan dü uun det boowenst heleft en keegel amkiard iinstelst, di diar uk man jüst iinpaaset, do könst dü sä, dat di rüm faan det hualew kuugel jüst so grat üs di rüm, di di keegel auerläät. Det hualew kuugel an di keegel nem tuup jüst so föl rüm iin üs di türn. Nü tjochst dü di keegelrüm faan di türnrüm uf, an do komt diar di rüm faan det hualew kuugel bi ütj:
Areal
Bütjenam hää det kuugel detsalew areal üs di mantel faan di türn.
Duschanbe
Duschanbe (üüb Tadschiikisk: Душанбе [duʃamˈbɛ]) as at hoodsteed faan Tadschiikistaan. At steed leit uun a waast faan't lun. Det hee 846.400 lidj (2019).
1102
1102 wiar det naist juar faan't 12. juarhunert.
Petén (Department)
Det Petén Department (üüb Spaans: Departamento de Petén) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 760.400 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Flores.
Elektrėnai (Gemeend)
Det Elektrėnai Gemeend (üüb Liitauisk: Elektrėnų savivaldybė) as ian faan dön gemeenden uun Liitauen. At gemeend leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 23.992 lidj (2020). At hoodsteed faan't gemeend as Elektrėnai.
Quetzaltenango (Department)
Det Quetzaltenango Department (üüb Spaans: Departamento de Quetzaltenango) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 882.600 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Quetzaltenango.
Nuurdalbingien
Nuurdalbingien wiar ian faan dön fjauer dialen faan't Hertoochdoom Saksen. Det leit uun a nuurd faan de Ialew Struum, uun't Holstian faan nü. Uun a nuurd lai det Deensk Mark, a Bütjenlunen (Uthlande) faan Denemark an uun a uast a Limes Saxoniae.
Inhassoro (Distrikt)
De Inhassoro Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Inhassoro) as en distrikt faan det Inhambane Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurduast faan't prowins. Hi hee 56.246 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Inhassoro.
Nuurdalbingien
Efter det Gesta Hammaburgensis ecclesiae pontificum (1076) faan a chronist Adam faan Breemen hed Nuurdalbingien trii gauen:
Syngnathiformes
A Syngnathiformes (Sianäädeloortagen) san en order faan aparte skeeben Bianfasker (Osteichthyes).
Polygala myrtifolia
At Polygala myrtifolia as en plaantenslach uun det famile faan a Krüsbluumplaanten (Polygalaceae). Hat komt eegentelk faan't süüdelk Afrikoo, wääkst daalang oober uk trinjam't Madlunsia an uun Makaroneesien.
Eucalyptus radiata
Eucalyptus radiata as en plaantenslach uun det skööl faan a Eukalyptusbuumer uun't famile faan a Myrtenplaanten (Myrtaceae). E. radiata het uk Pöbermünt-Eukalyptus an wääkst uun Süüduastaustraalien (New South Wales, Victoria).
Faan E. radiata woort Eukalyptusööle wonen.
Torsby (Komuun)
Det Torsby Komuun (üüb Sweedsk: Torsby kommun) as ian faan a komuunen uun det Värmland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 11.472 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Torsby.
Geografii
At komuun as det gratst faan a komuunen uun Värmland.
Betulaceae
Betulaceae san en plaantenfamile uun det order faan a Böökeoortagen (Fagales) mä 110 bit 200 slacher. Di nööm komt faan a Birkebuumer (Betula), an so het jo uk Birkeplaanten.
Rüs Sowjetisk Föderatiif Sosialistisk Republiik
Det Rüs Sowjetisk Föderatiif Sosialistisk Republiik (Ufkorting: Rüs SFSR; üüb Rüs: Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика Rossijskaja Sovetskaja Federativnaja Socialističeskaja Respublika, föör 1936/37 Российская Социалистическая Федеративная Советская Республика Rossijskaja Socialističeskaja Federativnaja Sovetskaja Respublika) wiar det gratst faan a unioonrepubliiken uun det Sowjetunioon. At republiik wurd 1917 grünjlaanjen an wurd 1991 apliaset. At gebiit faan det Rüs SFSR as nü Rüslun.
Indialing faan Ferwalting
Det Rüs SFSR hed 16 autonoom republiiken, 49 prowinsen an 6 regiuunen.
1103
1103 wiar det traad juar faan't 12. juarhunert.
Maria Sibylla Merian
Maria Sibylla Merian (* 2. April 1647 uun Frankfurt am Main; † 13. Janewoore 1717 uun Amsterdam) wiar en natüürforsker an konstmooler. Hat lewet uun Frankfurt (tu 1670), Nürnberg, nai bi't taarep Wiuwert uun Waastfresklun an Amsterdam. 1699-1701 wiar hat uun Suurinam, jütidjs en neederluns kolonii, an forsket auer flenerken. Do ging hat tu Amsterdam turag an ded sin hoodwerk Metamorphosis insectorum Surinamensium (1705; Metamorfoos faan a Insekten uun Suurinam) ütj. Hat wiar ian faan dön iarst forskern, diar insekten akeroot uun't uug hääl an wat auer hör rocht leewentsamstanten ütjfoon. Hat foon föl nei fakten auer't leewent faan insekten ütj.
Wiuwert
Wiuwert (Ütjspriik üüb Frysk: [vjo.ṷət]; üüb Holuns: Wieuwerd) as en taarep uun det Súdwest-Fryslân Gemeend. Det leit uun a nuurduast faan't gemeend, uun a nuurd faan't steed Snits an uun a süüdwaast faan't steed Ljouwert. Det hee 200 lidj (2018).
Skua
At Skua of Grat Ruuwkub (Stercorarius skua, uk: Catharacta skua) as en siafögel uun det famile faan a Ruuwkuben (Stercorariidae). Hat lewet bi a küsten faan Madeleuroopa.
Groven (Dithmjarsche)
Groven as en gemiine foont Åmt Kirchspielslandgemeinden Eider önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt nordååsten foon e kris, bai di Ääder Struum. Dåt heet 84 inboogere (2019).
Ualkurisk
Det Ualkurisk Spriik, uk Kurisk Spriik (üüb Letisk: kuršu valoda; üüb Litauisk: kuršių kalba), wiar ian faan dön Baltisk Spriiken. Det wurd uun Kurlun (uun a waast faan Letlun) an uun nuurd faan Uastpreussen faan a Kuren snaaket. Det stoorew uun det 16. juarhunert ütj.
Matéri (Steed)
Matéri as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Atakora Department. Det hee 24.490 lidj (2013). Det as at hoodsteed faan det Matéri Komuun.
1104
1104 wiar det fjuard juar faan't 12. juarhunert.
Puulepaap
At Puulepaap of Witj Siaruus (Nymphaea alba) as en plaantenslach uun't famile faan a Siaruusplaanten (Nymphaeaceae).
Falkland Eilunen
Eilunen
A Falklands san en skööl faan amanbi 200 eilunen, a gratsten san Waast-Falkland an Uast-Falkland, arke grater üs 6.000 km². Diar tesken lääpt di briad Falklandsund.
Kliima
At kliima liket det faan a Shetlands of Färöern, as oober noch muar ütjglikt.
Jamaika/fe
Jamaika (üüb Ingelsk: Jamaica) as en stoot an en eilun faan a Grat Antilen uun a Kariibik. Tu a nuurd leit Kuuba an tu a uast det Dominikaans Republiik. Det hee 2.734.093 lidj (2019). At hoodsteed faan't lun as Kingston.
Geografii
Jamaika as det fjuardgratst lun uun dön Grat Antilen. De huuchst ponkt uun't lun as Blue Mountain Peak (2256 m), wat uun a uast faan't lun stäänt.
Iindialing faan Ferwalting
At lun hee fjauertanj sarkspalen:
Histoore
Jamaika wurd uun det 16. juarhunert en spaans kolonii. At lun wurd 1655 faan Ingelun besaat, an do wurd det en ingels kolonii. Port Royal, do det gratst steed uun a Kariibik, wurd de 7. Jüüne 1692 uun en eerdbeewrin tunantmaaget. Faan det 16. juarhunert tu det 19. juarhunert, slaawen faan Aafrika wurd tu't lun broocht. At slaawerei wurd 1834 ufskaafet. Kingston wurd 1872 at hoodsteed faan't kolonii. Det wurd de 6. August 1962 suwereen.
Politiik
Jamaika as en konstitutschunel monarchii. At lun as sant 1962 lasmaat faan det Commonwealth of Nations.
Kalvarija (Gemeend)
Det Kalvarija Gemeend (üüb Liitauisk: Kalvarijos savivaldybė) as ian faan dön gemeenden uun Liitauen. At gemeend leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 10.190 lidj (2020). At hoodsteed faan't gemeend as Kalvarija.
Prowins Buenos Aires
At Prowins Buenos Aires as ian faan 24 prowinsen uun Argentiinien. Hat leit süüdelk an uastelk faan't stääd Buenos Aires. Diar lewe gud 15 miljuun minsken (2010) üüb 307571 km². Hör hoodstääd as La Plata
Arboga (Komuun)
Det Arboga Komuun (üüb Sweedsk: Arboga kommun) as ian faan a komuunen uun det Västmanland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 14.100 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Arboga.
Quiché (Department)
Det Quiché Department (üüb Spaans: Departamento de Quiché) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 1.125.000 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Santa Cruz del Quiché.
Péhunco (Steed)
Péhunco as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Atakora Department. Det hee 37.217 lidj (2013). Det as at hoodsteed faan det Péhunco Komuun.
1105
1105 wiar det füft juar faan't 12. juarhunert.
Brod-Posavina (Graafskap)
Det Brod-Posavina Graafskap (üüb Kroaatisk: Brodsko-posavska županija) as ian faan a Graafskapen uun Kroaasien. At graafskap leit uun a süüd faan det Slawoonien Regiuun. Det hee 136.429 lidj (2019). At hoodsteed faan't graafskap as Slavonski Brod.
Düüwelsklauen
Düüwelsklauen of Rapunseln (Phyteuma) san en plaantenskööl uun det famile faan a Klookenbluumplaanten (Campanulaceae). Jo lewe uun Euroopa an Nuurdafrikoo.
Slacher
P. betonicifolium – P. charmelii – P. confusum – P. cordatum – P. gallicum – P. globulariifolium – P. hedraianthifolium – P. hemisphaericum – P. humile – P. michelii – P. nigrum – P. orbiculare – P. ovatum – P. ovatum – P. ovatum – P. persicifolium – P. rupicola – P. scheuchzeri – P. scorzonerifolium – P. serratum – P. sieberi – P. spicatum – P. tetramerum – P. vagneri
Nei slacher
P. × adulterinum – P. × huteri – P. × obornyanum – P. × orbiculariforme – P. × pyrenaeum
Ludwig II. (Itaalien)
Ludwig II. (* 825, † 12. August 875 bi Brescia) wiar sant 839 Könang faan Itaalien, sant 844 Könang faan a Langobarden, sant 850 Röömsk Mäkeiser an sant 855 Röömsk Keiser.
Üs hi stoorew, auernaam san unkel Karl di Kaal 875 det könangrik faan Ludwig II. an wurd Röömsk Keiser. Man Karl stoorew uk al tau juar leeder.
1106
1106 wiar det seekst juar faan't 12. juarhunert.
Abbegea
Abbegea (Ütjspriik üüb Frysk: [abəɡɪ.ə]; üüb Holuns: Abbega) as en taarep uun det Súdwest-Fryslân Gemeend. Det leit uun a süüdwaast faan't gemeend, amanbi 6 km tu a waast faan Snits. Det hee 115 lidj (2018).
Kazlų Rūda (Gemeend)
Det Kazlų Rūda Gemeend (üüb Liitauisk: Kazlų Rūdos savivaldybė) as ian faan dön gemeenden uun Liitauen. At gemeend leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 11.337 lidj (2020). At hoodsteed faan't gemeend as Kazlų Rūda.
Retalhuleu (Department)
Det Retalhuleu Department (üüb Spaans: Departamento de Retalhuleu) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 340.100 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Retalhuleu.
Pecten
A Pecten san en skööl faan Twiiskaalagen (Bivalvia) uun det order faan a Pectinida. Diar jaft'at 16 slacher faan.
Slacher
Uun Euroopa lewe tau slacher:
247 f.Kr.
Bejewenhaiden
Ünbekäänd dootem
Senna spectabilis
Senna spectabilis as en plaantenslach uun det skööl Senna. Hat hiart tu a Johannisbruadplaanten (Caesalpinoideae). Hat komt eegentelk faan Süüdameerikoo, wääkst daalang oober aueraal uun a troopen an subtroopen. Hat wääkst gau an woort hal uunplaantet för braanholt an för hör smok bloosen.
Min Jiang (Fujian)
Di Min Jiang as di gratst faan 600 struumer uun det sjineesk prowins Fujian. Hi komt faan a Wuyi-Berger deel, diar det prowins Fujian faan det prowins Jiangxi ufdial. Di struum lääpt uf, huar det Taiwan-Struat uun't Uastsjineesk Sia auergongt bi Fuzhou.
Efter di struum as det sjineesk spriakwiis faan a Min spriaken näämd.
Hanover (Sarkspal uun Jamaika)
Det Hanover Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Jamaika. At sarkspal leit uun a nuurdwaast faan't lun. Det hee 72.519 lidj (2019). At hoodsteed faan't sarkspal as Lucea.
Gul-brün algen
Gul-brün algen (Chrysophyceae) san en klas faan algen an hiar tu di stam faan a Ochrophyta. Jo wurd uk wel gulalgen näämd.
Ordern
Chloramoebales – Chromulinales – Chrysosphaerales – Heterogloeales – Hibberdiales – Hydrurales – Ochromonadales – Parmales – Synurales – Thallochrysidales
Fagersta (Komuun)
Det Fagersta Komuun (üüb Sweedsk: Fagersta kommun) as ian faan a komuunen uun det Västmanland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a nuurd faan't prowins. Det hee 13.319 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Fagersta.
1107
1107 wiar det sööwenst juar faan't 12. juarhunert.
Kingston (Sarkspal uun Jamaika)
Det Kingston Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Jamaika. At sarkspal leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 90.544 lidj (2019). At hoodsteed faan't sarkspal as Kingston.
Sacatepéquez (Department)
Det Sacatepéquez Department (üüb Spaans: Departamento de Sacatepéquez) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 349.900 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Ual Guatemaala.
Kalewala (Distrikt)
De Kalewala Distrikt (üüb Rüs: Ка́левальский райо́н Káleval'skij rajón; üüb Kareelisk: Kalevalan piiri) as en distrikt uun't republiik Kareelien, Rüslun. A distrikt leit uun a waast faan't republiik. Uun a nuurd leit de Louchi Distrikt, uun a uast de Kem Distrikt, uun a süüduast de Belomorsk Distrikt, uun a süüd de Mujeserski Distrikt, uun a süüdwaast at steed Kostomukscha an uun a nuurdwaast Finlun. Det hee 6563 lidj (2020). At hoodsteed faan a distrikt as Kalewala.
Geografii
A distrikt hee föl sian. Dön gratst diarfaan san de Boower Kujto Sia, de Maden Kujto Sia, de Liiger Kujto Sia an de Njuk Sia.
Jangamo (Distrikt)
De Jangamo Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Jangamo) as en distrikt faan det Inhambane Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a süüduast faan't prowins. Hi hee 105.478 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Jangamo.
Chesapeake Bay
At Chesapeake Bay [] as en griisegrat müs faan a struumer Potomac River, Susquehanna River an James River tesken at Delmarva Hualeweilun uun't uasten an a fäästääg faan a US-amerikoonsk bundesstooten Maryland an Virginia uun't waasten. Det bocht as gud 300 km lung an namt en flaak faan 12.000 km² iin. Hat lääpt efter süüden ütj uun a Atlantik.
A nööm Chesepiooc komt faan't Algonkin spriak, diar faan a Powhatan an Nanticoke indioonern spreegen wurd, an ment wel grat struum. Uun't juar 1607 kaam a iarst kolonisten faan Ingelun, an haa diar det iarst kolonii Jamestown grünjlaanj.
Miguel de Cervantes
Miguel de Cervantes Saavedra (Ütjspriik üüb Spaans: [miˈɣel de θerˈβantes saaˈβeðɾa]; * woorskiinelk 29. September 1547 uun Alcalá de Henares, krasent 9. Oktuuber 1547 uk diar; † 22. April 1616 uun Madrid) wiar en spaans skriiwer. Hi wurt üüs de natschunaal dachter faan Spanje tääld. Sin bekäändst werk as san romoon Don Quijote, wat 1605 an 1615 uun tau dialen ütjden wurd an det bekäändst werk uun spaans literatüür as.
Noopkraaben
A Noopkraaben (Amphipoda) san en order faan Kraaben (Crustaceae) uun't klas faan a Gratkraaben (Malacostraca). Jo lewe uun aal a sian üüb a welt.
Iindialang
Acanthogammaridae - Acanthonotozomatidae - Acidostomatidae - Aetiopedesidae - Alicellidae - Allocrangonyctidae - Amaryllididae - Amathillopsidae - Ampeliscidae - Amphilochidae - Ampithoidae - Anapronoidae - Anisogammaridae - Aoridae - Archaeoscinidae - Argissidae - Aristiidae - Atylidae - Baikalogammaridae - Bateidae - Behningiellidae - Biancolinidae - Bogidiellidae - Bolttsiidae - Bougisidae - Brachyscelidae - Calliopiidae - Caprellidae - Caprogammaridae - Carangoliopsidae - Cardenioidae - Caspicolidae - Cebocaridae - Ceinidae - Cheidae - Cheirocratidae - Cheluridae - Chevaliidae - Chiltoniidae - Chuneolidae - Colomastigidae - Condukiidae - Corophiidae - Crangonyctidae - Cressidae - Crymostygidae - Cyamidae - Cyclocaridae - Cyphocarididae - Cyproideidae - Cystisomatidae - Dairellidae - Dexaminidae - Didymocheliidae - Dikwidae - Dogielinotidae - Dulichiidae - Endevouridae - Eophliantidae - Epimeriidae - Eulimnogammaridae - Eurytheneidae - Eusiridae - Exoedicerotidae - Gammaracanthidae - Gammarellidae - Gammaridae - Gammaroporeiidae - Hadziidae - Hirondelleidae - Hyalidae - Haustoriidae - Hyperiidae - Hyperiopsidae - Iciliidae - Ingolfiellidae - Ipanemidae - Iphigenellidae - Iphimediidae - Isaeidae - Ischyroceridae - Iulopididae - Izinkalidae - Kairosidae - Kamakidae - Kergueleniidae - Kotumsaridae - Kuriidae - Lafystiidae - Lanceolidae - Laphystiopsidae - Lepidepecreellidae - Lestrigonidae - Leucothoidae - Liljeborgiidae - Luciobliviidae - Lycaeidae - Lycaeopsidae - Lysianassidae - Macrohectopodidae - Maeridae - Maxillipiidae - Megaluropidae - Melitidae - Melphidippidae - Mesogammaridae - Metacrangonyctidae - Metaingolfiellidae - Microphasmidae - Microprotopidae - Micruropodidae - Mimonectidae - Miramarassidae - Neomegamphopidae - Neoniphargidae - Nihotungidae - Niphargidae - Ochlesidae - Odiidae - Oedicerotidae - Opisidae - Oxycephalidae - Pachynidae - Pachyschesidae - Pagetinidae - Pallaseidae - Paracalliopiidae - Paracrangonyctidae - Paragammaropsidae - Paraleptamphopidae - Paramelitidae - Paraphronimidae - Parascelidae - Pardaliscidae - Perthiidae - Phliantidae - Photidae - Phoxocephalidae - Phoxocephalopsidae - Phreatogammaridae - Phronimidae - Phrosinidae - Platyischnopidae - Platyscelidae - Pleustidae - Pleioplateidae - Podoceridae - Podoprionidae - Pontogammaridae - Pontogeneiidae - Pontoporeiidae - Priscillinidae - Priscomilitaridae - Prolanceolidae - Pronoidae - Proscinidae - Pseudamphilochidae - Pseudingolfiellidae - Pseudocrangonyctidae - Rakiroidae - Regaliidae - Salentinellidae - Sanchoidae - Scinidae - Scopelocheiridae - Sebidae - Sicafodiidae - Sinurothoidae - Sophrosynidae - Stegocephalidae - Stenothoidae - Sternophysingidae - Stilipedidae - Synopiidae - Talitridae - Temnophliantidae - Thoriellidae - Thurstonellidae - Trischizostomatidae - Tulearidae - Typhlogammaridae - Unciolidae - Uristidae - Urohaustoriidae - Urothoidae - Valettidae - Valettiopsidae - Vibiliidae - Vicmusiidae - Vitjazianidae - Wandinidae - Zobrachoidae
Pagėgiai (Gemeend)
Det Pagėgiai Gemeend (üüb Liitauisk: Pagėgių savivaldybė) as ian faan dön gemeenden uun Liitauen. At gemeend leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 7288 lidj (2020). At hoodsteed faan't gemeend as Pagėgiai.
1108
1108 wiar det aachst juar faan't 12. juarhunert.
Qin Shihuangdi
Qin Shihuangdi (üüb Schineesk: 秦始皇帝 Qín Shǐhuángdì; bäären Ying Zheng, 嬴政 Yíng Zhèng; * 259 f.Kr. uun Handan; † 10. September 210 f.Kr. uun Shaqiu) wiar faan 247 f.Kr. tu san duas de iarst keiser faan Schiina an a grünjleier faan det Qin-Dynastii. Sin greefmool uun Xi'an hee det bekäänd terakota armee.
Tanguiéta (Steed)
Tanguiéta as en arrondissement uun de aafrikoons stoot Beniin. Det leit uun det Atakora Department. Det hee 37.217 lidj (2013). Det as at hoodsteed faan det Tanguiéta Komuun.
San Marcos (Department)
Det San Marcos Department (üüb Spaans: Departamento de San Marcos) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 1.147.400 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as San Marcos.
Gudendorf (Dithmjarsche)
Gudendorf as en gemiine foont Åmt Mitteldithmarschen önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt sööden foon e kris. Dåt heet 390 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Manchester (Sarkspal uun Jamaika)
Det Manchester Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Jamaika. At sarkspal leit uun a süüd faan't lun. Det hee 191.720 lidj (2019). At hoodsteed faan't sarkspal as Mandeville.
Hedwigenkoog
Hedwigenkoog as en gemiine foont Åmt Büsum-Wesselburen önj e Kris Dithmjarsche. E gemiine läit önjt nordweesten foon e kris. Dåt heet 214 inboogere (2019).
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Busan
Busan (üüb Koreaans: 부산 [pusan] of 부산시 Busan-Shi Busan-Steed) as det naistgratst steed uun Süüdkorea. At steed leit uun a süüduast faan't lun. Det hee 3.293.161 lidj (2019).
Iindialing faan Ferwalting
At steed hee een lunkreis (Gijang) an füftanj steedkreiser (üüb Koreaans: 구 gu):
Aldegea (Súdwest-Fryslân)
Aldegea (Ütjspriik üüb Frysk: [ɔ:dəɡɪ.ə]; üüb Holuns: Oudegea) as en taarep uun det Súdwest-Fryslân Gemeend. Det leit uun a süüdwaast faan't gemeend, uun a süüdwaast faan Snits. Det hee 535 lidj (2018).
Pectinidae
A Pectinidae san en famile faan Twiiskaalagen (Bivalvia) uun det order faan a Pectinida. Jo kön hör skaalen gau tuupklap, an sodenang en letj stak swääm, wan's uungreben wurd.
Swäämkraab
At (Algemian) Swäämkraab (Liocarcinus holsatus) as en Kraab (Crustaceae) uun't famile faan a Swäämkraaben (Portunidae). Hat lewet uun a Ingelsk Kanool, a Nuurdsia an at Kattegat.
At Swäämkraab liket at Strunkraab (Carcinus maenas) auer a miaten, hää oober tau swäämbianer, an a gripern (a naapern) san wat smääler.
Bilbao
Bilbao as det njüügenstgratst steed uun Spanje. Det hee 350.184 lidj (2020). Det as at hoodsteed faan det Bizkaia Prowins.
1109
1109 wiar det njüügenst juar faan't 12. juarhunert.
Mabote (Distrikt)
De Mabote Distrikt (üüb Portugiisk: Distrito de Mabote) as en distrikt faan det Inhambane Prowins faan Mosambik. A distrikt leit uun a nuurdwaast faan't prowins. Hi hee 51.846 lidj (2017). At hoodsteed faan a distrikt as Mabote.
Marijampolė (Gemeend)
Det Marijampolė Gemeend (üüb Liitauisk: Marijampolės savivaldybė) as ian faan dön gemeenden uun Liitauen. At gemeend leit uun a süüdwaast faan't lun. Det hee 53.772 lidj (2020). At hoodsteed faan't gemeend as Marijampolė.
Köping (Komuun)
Det Köping Komuun (üüb Sweedsk: Köpings kommun) as ian faan a komuunen uun det Västmanland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüdwaast faan't prowins. Det hee 26.133 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Köping.
1110
1110 wiar det tjiinst juar faan't 12. juarhunert.
Ruuwkuben
Slacher
S. antarcticus – S. chilensis – S. longicaudus – S. maccormicki – S. parasiticus – S. pomarinus – S. skua
Rietavas (Gemeend)
Det Rietavas Gemeend (üüb Liitauisk: Rietavo savivaldybė) as ian faan dön gemeenden uun Liitauen. At gemeend leit uun a waast faan't lun. Det hee 7258 lidj (2020). At hoodsteed faan't gemeend as Rietavas.
Nissan E-NV 200
Di Nissan NV 200 uur sent 2009 becht. Sent 2013 jeft et des Wain uk üs Elektroauto, en da jit dit Model e-NV 200.
Di Wain uur üs litj Bus, Kestwain en Kombiwain me hoog Taak önböören.
Dante Alighieri
Dante Alighieri (Ütjspriik üüb Italjeens: [ˈdante aliˈɡi̯ɛːri]; * Mei of Jüüne 1265 uun Florens; † 14. September 1321 uun Ravenna) wiar en italjeens dachter an filosoof. San bekäändst werk as det Götelk Komödii, wat det Italjeens tu’n literatüürspriik feerd. Hi wiar een faan dön bekäändst dachtern faan det italjeens literatüür an det europeeisk madeläälerns.
Kem (Distrikt)
De Kem Distrikt (üüb Rüs: Ке́мский райо́н Kémskij rajón; üüb Kareelisk: Kemin piiri) as en distrikt uun't republiik Kareelien, Rüslun. A distrikt leit uun a uast faan't republiik. Uun a nuurd leit de Louchi Distrikt, uun a uast det Witj Sia, uun a süüd de Belomorsk Distrikt an uun a waast de Kalewala Distrikt. Det hee 14.263 lidj (2020). At hoodsteed faan a distrikt as Kem.
Hallstahammar (Komuun)
Det Hallstahammar Komuun (üüb Sweedsk: Hallstahammars kommun) as ian faan a komuunen uun det Västmanland Prowins uun Sweeden. At komuun leit uun a süüd faan't prowins. Det hee 16.608 lidj (2021). At hoodsteed faan't komuun as Hallstahammar.
Hydrozoa
Hydrozoa san en klas faan näädeldiarten (Cnidaria) mä amanbi 3200 bit 3500 slacher. A miasten lewe uun saaltweeder.
Portland (Sarkspal uun Jamaika)
Det Portland Sarkspal as ian faan a sarkspalen faan Jamaika. At sarkspal leit uun a nuurduast faan't lun. Det hee 80.921 lidj (2019). At hoodsteed faan't sarkspal as Port Antonio.
Süüdgeorgien an Süüdelk Sandwich Eilunen
Süüdgeorgien an a Süüdelk Sandwich-Eilunen (ufkört SGSSI) san en bütjenlun faan't Ferianagt Könangrik uun a süüdelk Atlantik. Jo lei nuurden faan 60° süüdelk breetje, an hiar diarmä ei tu Antarktikaa. Det regiuun woort, jüst sü üs a Falklands, faan Argentiinien ferlangd.
Siidlang
Det iansagst siidlang as King Edward Point üüb Süüdgeorgien.
Diar lewe man en hunfol wedenskapslidj an tau fertreedern faan't britisk regiarang.
Norderaue (Damper)
At Norderaue as a neist (2018) auto- an pasajiirdamper faan a W.D.R..
Ambatondrazaka (Steed)
Ambatondrazaka [amˌbatuɳɖʐaˈzakə̥] as en steed uun de aafrikoons stoot Madagaskar. At steed leit uun a uast faan't lun. Det hee 47.955 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Alaotra-Mangoro Regiuun.
Sololá (Department)
Det Sololá Department (üüb Spaans: Departamento de Sololá) as ian faan dön tau-an-twuntig departmenten uun Guatemaala. Det hee 505.500 lidj (2016). At hoodsteed faan’t department as Sololá.
Karl di Kaal
Karl II. (di Kaal näämd, * 13. Jüüne 823 uun Frankfurt am Main; † 6. Oktuuber 877 uun Avrieux) wiar faan 843 bit 877 Könang faan't Waastfrankenrik an efter di duas faan san bruders dring  Ludwig II. (Itaalien) faan 855 bit 877 Könang faan Itaalien an Röömsk Keiser.
Hellschen-Heringsand-Unterschaar
Politiik
Da leeste komunåålwoole wjarn di 6. önj e Krölemoune 2018.
Leptothecata
Leptothecata san en order faan näädeldiarten (Cnidaria) uun det klas faan a Hydrozoa.