cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Barnarættindasáttmálin hjá ST
Yvirlýsingin
Nevndin sendir, tá hon metir tað vera hóskandi, allar frágreiðingar frá sáttmálalondunum, ið innihalda umbøn um ella vísa tørv á tøkniligari ráðgeving ella hjálp, umframt viðmerkingar og møgulig uppskot frá nevndini um slíka umbøn ella tørv, til serfelagsskapirnar, UNICEF ella aðrar málførar myndugleikar og stovnar. Nevndin kann heita á Aðalfundin um at biðja Aðalskrivaran, fyri nevndarinnar rokning, at kanna serlig evni viðvíkjandi rættindum barna. Nevndin kann seta fram uppskot og almenn viðmæli við støði í teimum upplýsingum, ið eru fingnar til vega eftir greinunum 40 og 45 í hesum sáttmála. Slík uppskot og almenn viðmæli verða send til eitt og hvørt viðkomandi sáttmálaland og verða fráboðað Aðalfundinum, saman við møguligum viðmerkingum frá sáttmálalondunum.
156 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
1990-árini
Ár: 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999
Kirkjubøkur
Elstu ásetingarnar fyri Føroyar, um at prestar skulu føra kirkjubók, eru í § 2-8-7 í norsku lóg hjá Christian V frá 1687. Elsta kirkjubókin í Føroyum er fyri Eysturoyar prestagjald, og hon er eisini frá 1687. Um hetta er av tilvild ella ikki, vita vit ikki, men í øllum førum komu kirkjubøkur fyri hini prestagjøldini nógv seinni - Sandoy 1719, Suðuroy 1745, Suðurstreymoy 1757, Norðoyggjar 1760, Vágoy 1797 og Norðstreymoy 1816.
Í dag eru 14 prestagjøld í Føroyum við 60 kirkjum og 60 kirkjuráðum.
Richard Nixon
Hóast Republikanararnir høvdu meirilutan í Umboðsmannatinginum, so var stemningurin vendur so nógv ímóti Nixon, at har fór allarhelst at vera meiriluti fyri ákærunum ímóti honum. Tískil valdi hann tann 9. august 1974 at siga seg úr forsetaembætinum, og harvið endaði ríkisrættarmálið móti honum, áðrenn tað var byrjað. Eftir at Richard Nixon hevði lagt frá sær, var tað varaforseti hansara Gerald Ford, ið tók við sum forseti. Og bert góðan mánað eftir, at Gerald Ford var fluttur inn í Hvítu Húsini, valdi hann at náða Nixon í Watergate-ákærunum ímóti honum.
1589
1589 (MDLXXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
158 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
Páll Finnur Páll (Live)
"Páll Finnur Páll (Live)" er ein fløga hjá føroyska tónleikabólkinum Páll Finnur Páll. Fløgan kom út 11. november 2009.
Ísland
Íslendskur tjóðardagur er 17. juni. Íslendingar hava valt føðingardag Jóns Sigurðssonar, tjóðarhetju, sum sín tjóðardag.
Búskapur
thumb|right|250px|[[Reykjavík er miðdepilin fyri handli, mentan og tænastu. Í Reykjavík er eisini landsins størsta fiskivinnuhavn.]] Íslendska húsarhaldið hevur altíð verið bundið at fiskiskapi. Av teirri grund flutti Ísland fiskimarkið út á 200 fjórðingar í 1979, men tað var við tógvið stríð og nógv rok á fiskigrunnunum. Havið uttanum Ísland er reint, millum annað tí Ísland ikki sjálvt er eitt dálkandi land. Í havinum kring Ísland er ein rúgva av fiskasløgum, m.a. toskur, hýsa, lodna, upsi, sild og kalvi. Av skeljadjórum, sum nógv er til av, kann nevnast jomfrúhummarar, rækjur og jákupsskeljar. Fiskiflotin er nýmótans og telist millum teirra best útgjørdu í heiminum. Útflutningurin av fiskavørum er megin­parturin frystur fiskur, men teir útflyta eisini turran fisk, saltfisk, niðursjóðaðan fisk, fiskaolju og fiskamjøl.
Í Íslandi er lítið av ráevnum, men tað er hampiliga lætt at fáa fatur í orku. Hetta hevur havt við sær, at teir hava bygt sínar egnu verksmiðjur, ið framleiða burtur úr innfluttum rá­evnum. Henda fram­leiðsla hevur stóran týdning fyri út­flut­ning­in. Nærindis Reykjavík liggur ein nýmótans aluminiumsverksmiðja. Fyri at tað skal bera til at framleiða aluminium, noyðast teir at innflyta rávøruna, og framleiðslan má hava nógva og bíliga el-orku. Til at framleiða eitt tons av aluminium mugu teir hava 22.000 kWh. Í 1988 brúkti verksmiðjan 33,5 % av allari el-orkuni, sum varð framleitt í Íslandi. Verksmiðjan var bygd í 1968, og har arbeiða 600 fólk. Hon liggur tætt við strondina, so tað er lætt at lossa málmin, ið kemur frá Avstralia, Afrika og Grønlandi. Ætlanir eru nú um at byggja eina verksmiðju aftrat, tætt við ta gomlu.
Politikkur
11. juni 2010 samtykti íslendska stjórnin at broyta vígslulógina soleiðis, at samkynd hava rætt til at giftast í landinum. Lógin er broytt soleiðis, at hjúnaband er millum "mann og kvinnu, "mann og mann" og "kvinnu og kvinnu". Tað Íslendska Altingið samtykti lógina við 49 atkvøðum fyri og ongari ímóti. Ísland er tað einasta landið í heiminum, sum hevur havt ein samkyndan stjórnarleiðara. Tað er Jóhanna Sigurðardóttir, ið sat frá 1. februar 2009 til 23. mai 2013.
Menningarhjálp
Íslendska stjórnin letur 57,6 evrur í almennari menningarhjálp fyri hvønn íbúgva í Íslandi í 2013. Tað er minst av øllum Norðurlondum. 57,6 evrur fyri hvønn íbúgva í Íslandi er bert ein tíggjundi partur av tí, sum Noreg letur; 689 evrur fyri hvønn íbúgva í Noregi. Svøríki letur 426 evrur í almennum stuðli fyri hvønn íbúgva, Danmark 378 og Finnland 187,5. Íslendska stjórnin hevur boðað frá, at hon fer at minka játtanina til stuðul í 2014
Útbúgving
Fyrsta universitetið í Íslandi var sett á stovn í 1911. Útbúgving hevur altíð verið raðfest frammaliga í Íslandi. Íslendingar hava verið kendir fyri at lesa í útlandinum, ikki bara í Danmark og USA sum teir felstu gera, men eisini í nógvum øðrum londum. Føroyar hava leingi havt gott samband við Ísland, men kortini hava ikki nógv leita sær til Íslands at lesa hægri lestur. Tey sum eru farin hava fyri tað mesta lisið íslenskt ella ymsar listagreinir, serliga tónleik. Nú eru nógv skeið fyriskipaði á enskum og tískil er tað lættari hjá útlendskum studentum at lesa í Íslandi.
Útbúgvingarskipanin í Íslandi er skipað á sama hátt, sum í nógvum øðrum londum við bachelorstigi og masterstigi. Ein bachelorútbúgving tekur vanliga 3-4 ár og ein masterútbúgving vanliga tvey ár. Einstakar útbúgvingar hava fimm ella seks ára normeraða lestrartíð. Millum annað løgfrøði (5 ár), lækni (6 ár) og tannlækni (6 ár).
Landafrøði
thumb|right|250px|[[Geysir]] Ísland er næststørsta oyggj í Evropa og er 103 000 km2 til støddar. Oyggin er 500 km long eystur og vestur og 313 km breið suður og norður. Ísland er háslætti á Norðuratlantshavsryggi. Fleiri hundrað gosfjøll eru í landinum, men bert uml. 30 eru virkin. Mikil hiti í undirgrundini elvir til, at heitt vatn rennur og spríkur upp úr jørðini. Ongastaðni í heiminum eru so nógvar heitar keldur sum í Íslandi, og í mongum býum verður heita vatnið nýtt at hita hús við. Umleið 90 % av húsarhaldunum eru upphitað við jarðarhita.
Býir
thumb|right|250px|Annar hvør íslendingur býr í [[Reykjavík, sum er høvuðsstaður landsins.]] thumb|right|250px|Á [[Ísafjørður|Ísafirði búgva eini 3500 fólk.]]
410-árini f.Kr.
Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.
408 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Noreg
Noreg, í talumáli ofta Norra, á gomlum føroyskum Noregur og Norðvegur; er kongsríki í Norðurevropa. Í eystri hevur Noreg mark við Svøríki, Finnland og Russland, í suðuri við Skagerrak, í norðri Barentshavið og vesturi er Atlantshavið. Høvuðsstaðurin í Noregi er Oslo. Landið er eitt av ríkastu londum í heiminum. Gott 5 400 000 fólk búgva í Noregi í 2021. Á meginlandinum búgva í miðal 14 fólk á hvørjum km2, men tað er ymiskt, hvussu tættbygt tað er. Teir norðastu partarnir eru fámentir, og fjølmentast er rundanum Oslofjørð. Eini 77 % av norðmonnum búgva í býum ella í øðrum tættbygdum økjum. Góð 23 % búgva í fámentum økjum.
Landafrøði
Norðastu partarnir í Norðurskandinavia og Norðurnoregi eru norðan fyri norðurpólkring. Á hásumri setur sólin ikki her, og tað er ljóst alt samdøgrið. Á hávetri rísur sólin ikki, tað er myrkt alt samdøgrið. Longri norður vit koma, longri er midnáttarsól og vetrarmyrkur. Norðast í hesum londum er myrkt næstan tveir mánaðir um veturin.
Landslagið
Fyri at gera tað lættari hjá fólki at ferðast í hesum óbygdum hava norðmenn frá gamlari tíð bygt smáttur víða hvar á fjøllunum, so fólk fáa hildið til har, tá ið kavarok kemur á tey. Har sum gøturnar ganga eftir fjøllunum, standa varðar sum í Føroyum. Nú verða bygdagøturnar lítið brúktar, tí teir hava lagt bæði jarnbreytir og vegir eftir fjøllunum. Á fjøllunum eru bæði úlvar og bjarnir, men kortini er ikki so nógv til av teimum nú sum fyrr. Villrein er nakað av, og rýpan trýtur ikki. Heilt norðuri ígjøgnum, á Finnmarkini teir kalla, eru stórar heiðar við bæði lyngi og mosa, har halda sámarnir til við reindjórafylgjum sínum. Í Norðurnoregi, helst á oyggjunum, eru góð fuglabjørg, og har eigur bæði lundi, lomvigi og rita. Á summum hólunum eru so stór æðuvørp, at tað er ein heil innløga í dúninum. Summar av oyggjunum har norðuri eru grasgóðar og slættar, og har er óføra nógvur mógvur. Summir dalirnir í Norðurnoregi eru heilt góðir, men enn liggur nógv av landinum sum hagi.
Býir
thumb|right|250px|[[Oslo er høvuðsstaðurin og tann størsti býurin.]] thumb|right|250px|Í gamla býarpartinum framvið bryggjuni í [[Bergen eru fleiri gomul træhús varveitt, og finna vit í dag í hesum húsum góðar matstovur, klædnahandlar o.l.]] thumb|upright=1.1|Størstu býir. Høvuðsstaðurin er Oslo. Landið eystanfyri Oslofjørðin eitur Østfold. Har eru býirnir Fredrikstad, Halden, Moss og Sarpsborg. Í øllum hesum býunum eru ídnaðarvirkir. Tey flestu framleiða okkurt úr viði. Vestan fyri Oslofjørðin er Vestfold. Har eru býirnir Kongsberg, Drammen, Sandefjord og Skien. Sandefjord er reiðarabýur, við Kongsberg høgga teir silvur, og har er eisini ein vápnasmiðja. Í Porsgrunn og Rjukan gera teir salpetur. Arendal og Kristiansand eru fiskivinnubýir. Bergen er næststørsti býur í Noregi. Trondheim er gitin fyri dómkirkjuna, sum man vera ein tann vakrasta í øllum Norðurlondum. Størstu býirnar á Norðlandinum eru Narvik og Bodø. Við Kirkenes tætt við russiska markið eru stór jarnnám.
Størstu býir í Noregi 2018:
Stjórnarskipan
thumb|right|250px|Slottið í Oslo. thumb|right|250px|Stórtingið hevur 169 limir og heldur til á Karl Johan í Oslo. thumb|right|250px|Tinglimir [[2013.]] Noreg er kongsveldi. Stjórnarovasti er Haraldur kongur V; Harald V kongur av Noregi saman við Haakon Magnus krúnprinsi og dóttur hansara Ingrid Alexandra, sum er nummar trý í arvafylgjuni til norsku trónuna. Núverandi norska kongshúsið er ungt. Abbi núverandi Noregs kong, Håkon VII, var í 1905 á eini fólkaatkvøðu valdur til kong eftir at samveldið við Svøríki fór í upploysn. Áðrenn hann gjørdist kongur í Noregi, nevndist hann Carl prinsur og var næstelsti sonur Fríðrikk VIII í Danmark. Núverandi Noregs kongur er triðjur í røðini í hesi ættini. Olav V ráddi fyri borgum frá 1957 til 1991, tá núverandi Harald 5. tók við. Ongantíð fyrr hevur fólksligi stuðulin til norska kongshúsið verið størri enn í 2014; ein kanning, sum Norstat hevur gjørt fyri NRK vísir, at 82 prosent av fólkinum í Noregi tekur undir við at Noreg framhaldandi skal vera eitt kongsveldi.
Ria Tórgarð
Jóhanna Maria Tórgarð, betri kend sum Ria Tórgarð (fødd 1960) er ein føroyskur sjónleikari, leikstjóri, leikrithøvundur og týðari. Hon hevur nomið sær útbúgving á sjónleikara- og leikstjóraskúla Voionmaan Opisto í Finnlandi í 1988. Ria hevur spælt nógvar sjónleikir í Føroyum og lagt røddir til útvarpsleikir, teknifilmar og ljóðbøkur. Harumframt hevur hon eisini leikstjórnað nakrar leikir. Hon hevur starvast sum sjónleikari og leikstjóri á Tjóðpalli Føroya síðan 2000 og sum sjónleikari á Teatur Grugg síðan 2006. Hon er dóttir Axel Tórgarð og abbadóttir H.C.W. Tórgarð. Bæði systir hennara, Súsanna Tórgarð, og beiggi hennara, Hans Tórgarð, eru eisini sjónleikarar. Ria er limur í Leiklistaráðnum.
Noreg
Landbúnaður
Eystan og sunnan fyri Tróndheimsfjørðin er slættlendi, og har eru enn sum fyrr nógvir og stórir garðar. Á summum av hesum gørðunum fáa teir ovurhonds nógv hoyggj. Í Norðurnoregi eru garðarnir oftast heldur smáir, og tað vanliga er, at bøndurnir, ið hvussu er teir, sum sita nær við strondina, rógva út, tá ið tað ber teimum til. Norðast í Noregi á Finnmarkini búgva sámarnir. Teir liva av reindjórahaldi. Um veturin ganga djórini inni á heiðunum og skava sær mosa upp undan kavanum, og um summarið reka teir tey oman móti strondini. Í hørðum vetrum, tá ið skari legst á kavan, fara tey at svølta, og tá er skjótt til at tey fara burtur av leið. Men tá er vandi fyri hond, tí úlvarnir leggjast á tey, og sámarnir munna hala avstað við hundum at leita. Tey seinnu árini hava teir roynt at fáa hoyggj sunnanífrá, tá ið ringast hevur staðið til. 150 djór má ein maður hava, fyri at húskið kann hava nóg mikið til at liva av. Fyrr búðu sámarnir altíð í tjøldum, men nú eru teir flestu búfastir.
Ídnaður
thumb|right|250px|Í 2008 pumpaðu norðmenn uml. 240 mió tons upp úr Norðsjónum. thumb|right|250px|Stórur partur av norska útflutningum er olja, gass og onnur orka. Koli er lítið til av í Noregi, men jarn høgga teir í fleiri støðum, málmurin er kortini ikki nær so góður sum tann svenski, teir rokna við, at tað eru ikki meira enn 30 % av reinum jarni í honum, tað mesta verður selt av landinum. Kopar er í fleiri støðum, bestu námini eru við Rørås. Við Kongsberg høgga teir silvur, djúpasta holið er 1000 m undir jørð. Mesta grótið í Noregi er granitt, hetta er bæði hart og vakurt grótslag. Tætt við býin Halden hava teir ovurhonds stórt gróthol. Har verður grótið sagað ella høgt til flísar ella laðingargrót, og síðan verður nógv av tí selt til ymis lond. Summastaðni er eitt annað grótslag, sum eitur skifer, tað verður sagað til taksteinar. Til drívkraft í ídnaðarvirkjunum brúka teir allastaðni elmegi, og hon trýtur ikki í Noregi. Fossarnir eru bæði stríðir og nógvir og elvirkini mong. Eitt tað størsta elverkið er við Rjukanfossin á Suðurlandinum. Har gera teir ovurhonds nógv kálksalpetur. Nógvur ídnaður virkar vøruúrdráttir úr bæði fiskivinnu og landbúnaði. Nevnast kunnu t.d. sláturvirki, mjólkarvirki og virki, sum súlta grønmeti og frukt. Nevnast kunnu eisini virki, sum gera ymsar útdráttir úr fiski o.ø. Norðmenn fáa nógva orku úr náttúruni. Teir fáa t.d. ravmagn úr vatnorku. Noreg er eitt av teimum fáu londunum í heiminum, sum fær alla el-orku sína úr vatnorkuverkum.
Handilsviðurskifti
thumb|right|250px|Fiskiskapur, sigling, kópa- og hvalaveiða hava verið týdningarmiklir vinnuvegir. Seinastu árini hevur olju-, gass- og alivinnan kastað nógv av sær. Í 2010 seldu norðmenn tænastur og vørur fyri 137,0 mia. $ í útlondum, og teir keyptu 74,0 mia. $ . Tað er heilt nógv, afturímóti øðrum londum. Meiri enn helvtin av norska vøruútflutninginum eru olja og jarðgass. Uttanríkishandil Noregs er grundaður á náttúrutilfeingið, á málm og onnur steinsløg, fiskivinnu, skógarvinnu og fossamegi. Nú er búskapurin mest bundin av oljuvinnuni. Stórur partur av útflutninginum er orka, olja og gass.
Dýralívið
thumb|right|250px|Á fjøllunum eru bæði bjarnir og úlvar, men kortini er ikki so nógv til av teimum nú sum fyrr. Mong dýr í Noregi hava lagað seg eftir arktiskum veðurlagi - jervur, læmingur, reindýr, fjallarevur og snjóugla, sum eru norðast og hægst á fjøllum. Í skóginum eru t.d. hara, revur og elgur. Har byggja rovfuglar, til dømis falkur, heykur og ugla, og smáfuglar í stórum tali. Sunnari í landinum, har veðurlagið er lýggjari, eru grevlingur, stálormur og rádýr. Við strondina er vaðfuglur, sjófuglur og másafuglur, og í sjónum er sumstaðni hvalur og kópur. Nógvastaðni fram við sjónum eru fuglabjørg, har bjargafuglur og svartfuglur byggir í meingi. Vantandi føði av ovurfiskiskapi, oljudálking og umhvørviseitran hevur borið við sær, at bjargafuglurin síðan miðskeiðis í sjeytiárunum er minkaður í stórum.
Ting
Eitt ting (norrønt: þing) er ein samkoma, sum umboðar fólkið í einum ávísum øki. Tosað verður tí um eina fólkaumboðan. Funksjónin hjá einum tingi er fyrst og fremst at smíða lógir. Lóggevandi valdið er í Føroyum er hjá løgtinginum saman við løgmanni. Tingræði er ein politisk stýrisskipan, har tingið hevur vald yvir, hvør myndar stjórnina.
Noreg
Tónleikur
Eitt tað mest kenda tónaskaldið er Ole Bull. Bert fýra ára gamal byrjaði hann at spæla á fiól. Og tá ið hann var so dánt tilkomin, fór hann á ferð við fiól síni. Hann vitjaði størstu býirnar í USA og Evropa, fagnaður av øllum fyri tónleik sín. Av tónaskaldskapi hansara man lagið til "Sæterjentenes søndag" vera tað best kenda.
Raleigh
Raleigh (úttala: /ˈrɑːli/) er høvuðsstaður í amerikanska lutstatinum North Carolina. Í 2019 hevði býurin um leið 474 túsund íbúgvar. Hervið er Raleigh næststørsti býur í North Carolina, bara Charlotte er størri.
Spania
Búskapur
thumb|right|250px|[[Barcelona er høvuðsbýurin í økinum Katalónia, sum liggur í landsynningspartinum av Spania út móti Miðalhavinum.]] Landbúnaður og fiskivinna vóru grundarlagið undir spanska búskapinum. Nú á døgum er stórur stálídnaður í landinum, meginparturin er miðsavnaður uttan um Barcelona. Har eru eisini nógvar bilverksmiðjur. Í 1980-árunum komu nógvar elektróniskar og hátøkniligar verksmiðjur; nógv av tí fíggjaðu útlendskar fyritøkur. Týdningarmestu landbúnaðarvørurnar eru korn, oljuber, vínber og aldinfruktir, helst appilsinir úr fruktagóða lendinum við Sevilla.
Arbeiðsloysi
Arbeiðsloysi hevur ikki sæð svartari út síðani 1997, skriva fleiri spanskir miðlar. Hóast hetta er forsætisráðharrin José Luis Rodríguez Zapatero optimistiskur. Zapatero roknar við, at talið av arbeiðsleysum hevur nátt toppin, og at menningin frá nú av gongur rætta vegin. Hann peikar á, at spanska búskapurin vanliga gongur illa teir fyrstu mánaðirnar av árinum, tí byggjuvinnan, landbrúkið og ferðavinnan eru minni virkin hesa tíðina av árinum, men búskaparserfrøðingar eru ikki samdir við honum í hesum.
Illinois
Staturin Illinois (alment enskt heiti: State of Illinois) er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 12,8 mió. íbúgvum. Í norðri hevur Illinois mark við Wisconsin, í suðuri við Kentucky, í eystri við Indiana og í vestri við Iowa og Missouri. Springfield er høvuðsstaðurin, og størsti býurin er Chicago. Í desember 1818 bleiv Illinois stakríki í USA.
Eyknevni er Graslendisstaturin (enskt: The Prairie State).
Henrik Christiansen
Henrik Christiansen (føddur 9. oktober 1996 í Skjetten í Skedsmo) er ein norskur svimjari, ið svimur fyri Skjette svømming og Norra. Hann gjørdist nummar fimm á HM í 800 metrum frí í 2015 við tíðini 7.45,66 og setti nýtt norskt met. Hann setti norskt met í 400 metrum frí á EM í svimjing á stuttgeil í Ísrael í desember 2015 og bleiv nummar fýra við tíðini 3.40,32. Hann vann bronsu á 1500 metrum frí á EM við tíðini 14.23,60 og setti norskt og norðurlendskt met. Norðurlendska metið átti føroyski Pál Joensen.
167 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
Árstal: 172 f.Kr. 171 f.Kr. 170 f.Kr. 169 f.Kr. 168 f.Kr. - 167 f.Kr. - 166 f.Kr. 165 f.Kr. 164 f.Kr. 163 f.Kr. 162 f.Kr.
Føroyskur dansur
Bandadansur
200px|thumbnail|Føroyskt frímerki, sum vísir bandadansin Eitt triðja slag av dansi, har skjótar og livligar vísur verða nýttar, er bandadansurin. Har standa fólk í tveimum røðum, 1 – 2 alin frá hvørjum øðrum, menn á aðrari síðuni, og kvinnur hinumegin við einum bandi ímillum sín. Meðan vísan verður sungin, stendur man í stað og trínur tað vanliga stevið, men tá niðurlagið byrjar, verða hendurnar, ið halda bondunun, lyftar upp í loft, og úr tí endanum av røðini, sum andlitini venda ímóti, boyggja fólk seg parvís undir tey lyftu bondini, til tey eru komin út aftur úr røðini, snara sær á og hevja aftur bondini yvir teimum, tey tá møta. Steðgað verður á tí plássinum har hvørt parið byrjaði, og so byrjar alt umaftur og heldur fram til vísan er endað. Hetta er ein sera lívligur, men eisini troyttandi dansur.
412 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Árstal: 417 f.Kr. 416 f.Kr. 415 f.Kr. 414 f.Kr. 413 f.Kr. - 412 f.Kr. - 411 f.Kr. 410 f.Kr. 409 f.Kr. 408 f.Kr. 407 f.Kr.
Jákup hin Rættvísi
Pínslarvátsdeyði
"Teir skriftlærdu og farisæarnir ið óttaðust at alt fólkið fór at taka við trúgv á Jesus, bóðu Jákup um at fara upp á tempulsvongin og tala til fólkið ið var samlað har í samband við páskirnar, og yvirtala tey um ikki at taka við vranglæru. Hartil svaraði Jákup: 'Hví spyrja tit meg um Jesus Menniskjusonin? Hann situr á himni við høgru hond hins alvalda, og skal koma aftur í skýnum.' Og tá nógv róptu 'Hosannah sonur Dávids' kastaðu teir skriflærdu og farisæarnir hann oman av templinum og steinaðu hann. Áðrenn hann doyði segði Jákup: 'Harri, Gud, Faðir, fyrigev teimum, tí tey vita ikki hvat tey gera'. Tá rópti ein av rechabitunum: 'Steðgið! Hvat gera tit? Hin rættvísi biður fyri tykkum'. Tá tók ein úr mannamúgvuni, ein tóvari, ein lurk ið hann nýtti at sláa klæði við og slerdi hin rættvísa í høvdið. Soleiðis leið hann pínslarvátsdeyðan. Tey gróvu hann á staðnum við templið, har minnisvarði hansara enn stendur."
HM í fótbólti fyri kvinnur 2015
HM í fótbólti fyri kvinnur 2015 var tað sjeynda HM í fótbólti fyri kvinnum. Í mars 2011 varð Kanada valt til vertstjóð. . Simbabvi var tað einasta landið umframt Kanada, ið søkti um at vera vertur fyri HM endaspælið í kvinnufótbólti, men tók seg aftur 1. mars 2011.
Kvalifiseraði lið
Tann seinasti almannakunngjørdi FIFA listin yvir alheimsplaseringar (ranking), áðrenn kappingin byrjaði (mars 2015) verður víst í klombrum.
Suðurkorea
Landalæra
thumb|right|250px|Suðurportið varð gjørd í [[14. øld í býarmúrinum, ið tá var um býin.]] thumb|right|250px|Hesin botaniski garður við 3000 plantum úr øllum heiminum er á lítlu oynni [[Oedo, sum er stutt úr landi sunnast í Suðurkorea. Eini hjún hava skapt og dyrkað garðin síðan 1969.]] thumb|right|250px|Woljeongsa er høvuðstempul í Jogye-greinini í korenskari [[Buddisma|buddismu.]] Høvuðssríkið í Eysturásia er ovurstóra Kina, men har eru eisini stormbarda flatnalendi í Mongolia, Norðurkorea og Suðurkorea. Í Norður- og Suðurkorea er nógvur landbúnaður í áardølunum og á víða slættlendinum. Haðan kemur matur til allar milliónirnar, sum búgva í mongu býunum fram við strondini og inni í landinum. Sum í Norðurkorea er størri parturin av Suðurkorea fjallalendi og skógur. Veðurlagið er subtropiskt við heitum sumrum og køldum vetrum.
1970
Bókmentir
Dream on Monkey Mountain hjá Derek Walcott. Muerte constante más allá del amor Gabriel Garcia Marquez.
Fyrri veraldarbardagi
Fyrri veraldarbardagi (enskt: World War I, WW1; danskt: Første verdenskrig) (upprunaligt Tað stóra kríggið) var eitt heimsumfatandi kríggj, ið vardi frá 1. august 1914 til 11. november 1918 og fevndi um stóran part av Evropa, Miðeystri, Afrika og partvís í Suðureystur Asia. Kríggið kostaði yvir níggju milliónir mannalív og gjørdist harvið eitt av teim blóðugastu kríggjum í veraldarsøguni.
Kríggið endar
Á eystara vígvølli var bardagin komin at enda; har hevði týskurin vunnið. Øll tey stóru herliðini, ið verið høvdu har eysturi, vórðu nú send vestureftir, og týskurin kom hesa ferð so nær París, at kanónir hansara bóru inn í býin. Men aftur hesa ferð vunnu tey sameindu herliðini á týskinum. Nú fara tey týsku herliðini at geva seg undan, og bardagin fer at halla av álvara. Teir týsku hermenninir vóru útlúgvaðir, og tíðindini, teir frættu, vóru ring; partamenn teirra í Eysturríki og aðrastaðni vóru afturriknir. Heima í Týsklandi vaks neyðin dag undan degi. Og so gjørdist uppreistur í Týsklandi - fyrst í Kiel og haðani út um landið. Nú var øll vón um at vinna kríggið úti, og 11. nov. 1918 kom vápnahvíld í lag millum Týskland og fíggindar tess. Wilhelm II, keisari av Týsklandi, hevði sloppið sær út av landinum, og landið varð nú skipað sum eitt lýðveldi, men har var ófriður og rumbul, og tað var líkt til, at har kom at vera sama óskilið, sum verið hevði í Russlandi. Men tað eydnaðist at basa ófriðarmonnunum og fáa frið aftur í landinum.
Norðurlond undir Fyrra veraldarkríggi
Í árunum framman undan fyrra veraldarkríggi hevði eitt drúgt stríð staðið millum týskt og danskt mál í norðara parti av Suðurjútlandi, har týskurin nú átti valdið. Tað danska fólkið, sum har búði, hevði gjørt alt, ið gerast kundi, fyri at varðveita gamla móðurmál sítt, sangir sínar og donsku siðmenningina. Men stig fyri stig royndu týskararnir at troka alt danskt burtur. So brast kríggið á í 1914. Danska fólkið í hesum landsparti hevði týska herskyldu og noyddist tí í bardaga at stríðast lið um lið við týsku hermonnunum fyri eini sak, ið ikki hevði teirra áhuga. Einir 5000-6000 mans komu ikki heimaftur úr krígnum; teir lótu lív fyri Týskland.
1967
1967 (MCMLXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Ongland
Landbúnaður
Tó at jørðin í eystara og sunnara parti av Onglandi ber væl korn, hevur landbúnaðurin ikki so nógv at siga sum í mongum øðrum londum. Hetta kemur fyri ein part av, at tað eru ríkir aðalmenn, ið hava átt tað mesta av jørðini, og teir hava heldur viljað latið hana ligið sum haga enn at velt í henni, so villini djór kunna hava hildið til har. Djóraveiða hevur verið ein tann besti stuttleiki teirra. Meðan síðsta heimsorrustan var, fóru onglendingar kortini at leggja meira dent á jarðarbrúkið, og stór lendir vóru undanvelt. Kornsløgini, teir velta mest av, eru bygg, hveiti og havri. Av fóðurrótum velta teir eisini nógv. Annars leggja teir stóran dent á at sita væl um grasbøin, tí teir hava oftast bæði nógv neyt og nógvan seyð; so tað skal nógv hoyggj ella súrhoyggj til. Eingilsku neytini eru góð; helst eru fitisløgini tiltikin. Vestan fyri Penninsku fjøllini er veðurlagið so vátligt, at ikki ber væl til at dyrka korn, og har liggja tí stór lendir til seyð. Í sjálvum fjøllunum er eisini nógvur seyður. Fyri at hjálpa til at fáa meira burtur úr jørðini hevur eingilska stjórnin latið stóran studning til bøndurnar, so teir kunna hava fingið sær tey nýggjastu maskinamboð. Men landið má tó flyta nøgd inn av matvaru; nógv av henni kemur úr Danmark og úr Nýsælandi.
Ídnaður
Til at flyta varu burtur og føra aðra aftur hevur Ongland stóran farmaskipaflota, tann næststørsta í heiminum. Eingilsk skip síggjast á øllum høvum og í øllum havnum, og eingilskt mál heyrist í øllum havnabýum í verðini. Til at verja farmaskipaflotan og forða fyri, at skipasambandið millum teir ymsu partarnar av eingilska heimsveldinum verður kvett í ófriðartíðum, hava teir ein stóran herskipaflota.
Ernest Hemingway
Hann skrivaði skaldsøgur, stuttsøgur, frásagnir og greinir. Nógvar av skaldsøgum og stuttsøgum hansara eru amerikanskir bókmentaligir klassikarar, m.a. The Sun Also Rises frá 1926, A Farewell to Arms frá 1929, For Whom the Bell Tolls frá 1940 og The Old Man and the Sea frá 1952.
Hann tók lívið av sær sjálvum við einari høglbyrsu í 1961.
1330-árini
Áratíggju: 1280-árini 1290-árini 1300-árini 1310-árini 1320-árini - 1330-árini - 1340-árini 1350-árini 1360-árini 1370-árini 1380-árini
Ár: 1330 1331 1332 1333 1334 1335 1336 1337 1338 1339
Eintracht Frankfurt
Hópurin
11: 20px|Týskland Faride Alidou
17: 20px|Týskland Sebastian Rode
24: 20px|Portugal Aurélio Buta
44: 20px|Ekvador Davis Bautista
Lútur
Eginleikar
Nakrir av vanligu eginleikunum hjá lúti:
Húsavíkarbrøvini
5) Játtan hjá Ragnhild Hávarðsdóttir fyri Trónda Dagfinssyni um, at Magnus Erlingsson, sonur hennara, hevur fingið umboð um ogn og leysafæ eftir Guðruna í Húsavík (Hetland 13. oktober 1405).
Gásadalur
thumb|200px|Gásadalur sæddur vestanífrá. Tá ið toka stígur upp hóast sólin skínur, nevnist tokan mjørki. thumb|200px|[[Heinanøva er eitt 612 metrar høgt fjall í ein útnyrðing úr Gásadali.]] thumb|200px|Serføroyskt fyribrigdi. Føroyingum dámar væl at eta [[turrur fiskur|turran fisk.]] thumb|200px|Á veg oman til Gásadals við Mykines til vinstru.
Abkasia
Fyrisitingarligar eindir
200px|left|thumbnail|Spanskt kort yvir tær fyrisitingarligu eindirnar í Abkasia. Býtið er eins og tað var, tá Abkasia var partur av Sovjetsamveldinum. Tað sjálvstýrandi georgiska lutalýðveldi hevur de jure somu seks rajon'ir (landslutir) sum Abkasiska Sovjetlýðveldið, og eitur tað sama sum fyrisitingarligu høvuðsbýirnir:
Mentan
Skrivaðar abkhasiskar bókmentir eru rættiliga nýggjar, frá fyrst í 20. øld. Men, abkasiskt eigur lut í Nart søgnunum, sum er ein røð av søgum um mytiskar hetjur, saman við øðrum kaukasiskum fólkasløgum. Tað abkasiska alfabetið var gjørt í 18. øld. Tað fyrsta tíðindablaðið á abkasiskum, sum nevndist Abkasia, var ritsjtórnað av Dmitry Gulia, og varð fyrstu ferð prentað í 1917. Kendastu abkasisku rithøvundarnir eru Fazil Iskander, sum skrivaði mest á russikum máli, og skaldið Bagrat Shinkuba. Fótbóltur er best umtókti ítróttur í Abkasia. Aðrar vælumtóktar ítróttagreinar eru kurvabóltur, boksing og vrestling. Abkasia hevur sína egnu fótbóltsdeild á amatørstøði síðan 1994. Deildin er ikki við í nakrari altjóða fótbóltssambandi.
Mítt land
Layout: Grafisk Teknistova P/f
Charlottetown
thumbnail|300px|Charlottetown thumbnail|300px|Charlottetown Charlottetown er ein býur í eystara parti av Kanada.
Søgukvæði
Sjálv hendingagongdin í Margretu kvæði snýr seg um søguliga persónin Margretu Eiriksdóttir (1283-1290), ið sambært søguni sjólætst á veg at verða gift við skotska trúnarvinganum. Kvæðið vil vera við, at hon varð burturflutt til Týsklands, fyri síðani at venda aftur til Bergen í 1300 at krevja trúnuna eftir faðir sín, Eirik Magnusson (1268-1299). Faðirbróður hennara, Hákun Magnusson (1270-1319) annaðhvørt trýr henni ikki, ella vil ikki lata trúnuna frá sær, og letur hana brenna á báli.
416 f.Kr.
Árstal: 421 f.Kr. 420 f.Kr. 419 f.Kr. 418 f.Kr. 417 f.Kr. - 416 f.Kr. - 415 f.Kr. 414 f.Kr. 413 f.Kr. 412 f.Kr. 411 f.Kr.
180 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
417 f.Kr.
Áratíggju: 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. - 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr.
Boston
Skúlaskapur
Boston er ein universitetsbýur við tveimum stórum universitetum við umleið 250.000 lesandi tilsamans. Her sigst vera fleiri lærustovnar enn í øllum Stóra Bretlandi. Deildirnar hjá universitetinum eru spjaddar runt um allan býin, sum er ógvuliga sermerktur av studentalívi. Studentar síggjast við fúkandi ferð á súkklum, og kaféirnar eru sum oftast stúgvandi fullar í døgurðatímanum og eftir skúlatíð. Í Boston er tað sum í flest øðrum lestrarbýum trupult at fáa bústað. Í Cambridge í Boston er meðalaldurin á fólki 30 ár.
1350-árini
Øldir: 13. øld - 14. øld - 15. øld
Baltimore
Søga
thumb|right|250px|Baltimore. === Telegrafurin   ===
LSD
LSD, ið er ein stytting fyri LysergSýra Diethylamid, er eitt hallusinogent rúsevni. Viðhvørt verður LSD eisini nevnt við slangorðinum "sýra" ella "tripp".
Flóttafólk
Eitt flóttafólk er ein persónur, sum hevur ein vælgrundaðan ótta fyri at verða forfylgdur vegna ættarslag ella rasu, tjóðskap, tilknýti til ávísan samfelagsbólk vegna sína átrúnaðarligu ella politisku sannføring. Fólk, ið eru flýdd í annað land undan kríggi ella politiskum, átrúnaðarligum ella mentanarligum atsóknum.
Chelsea F.C.
Ársins leikari
Kelda: Chelsea F.C.
New York
Samkynd
Senatið í New York samtykti í 2011 at viðurkenna rættin hjá samkyndum at ganga saman í hjúnarlag. Uppskotið varð samtykt við 33 atkvøðum fyri og 29 ímóti. New York er tann sætti amerikanski staturin, sum viðurkennir hjúnarlag millum samkynd.
Vsj
Limir í bólkinum
Fríði Bjarkhamar - Trummur (2017 -2019)
Bóltfelagið 1936
HB var leingi einasta fótbóltsliðið í Havnini, men at tørvur hevur verið á einum liði aftrat, er eyðsæð, tá ið vit hyggja eftir søguni hjá B36. B36 var leingi "lítlibeiggi" í fótbóltinum í høvuðsstaðnum (og ikki minst í medvitinum hjá HB-viðhaldsfólki), og tey mongu ár, sum gingu frá føroyameistaraheitinum í 1962, til tað aftur bragdaði í 1997, vóru mangan spottandi tikin til fagnaðarsangin hjá B36 við niðurlagnum "Í ár verða vit føroyameistarar!" við teirri heldur argandi umskrivingini "nær verða teir føroyameistarar?" Síðan VB vann føroyameistaraheitið í 2000, hava Havnarliðini bæði - HB og B36 - nærum verið einaráðandi á ovastu rók og hava býtt meistaraheitini millum sín. HB hevur vunnið 6 og B36 trý, NSÍ og EB/Streymur hava eisini vunnið hvør sítt meistaraheitið tíðarseskeiði 2001-2011. Í 2014 vann B36 FM í mansfótbólti fyri 10. ferð og árið eftir endurvunnu teir føroyameistaraheitið. Tað er fyrstu ferð, at felagið hevur vunnið FM tvey ár á rað.
Kirkjubøur
Fornminnini í Kirkjubø
Í Kirkjubø er einasta staðið í landinum, har fornminnini eru so stórfingin og av slíkum monumentalum slagi, at til ber at ferðast beinleiðis í einum fornminnaumhvørvi.
420 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Ørbæk kommuna
Ørbæk kommuna (danskt: Ørbæk kommune), er ein kommuna í Fyns Amt í Danmark. Ørbæk kommuna hevur umleið 6.886 íbúgvar.
Føroyska kvinnulandsliðið í fótbólti
Javnleikir á heimavølli
Hin 5. apríl 2014 skrivaði føroyska kvinnulandsliðið í fótbólti søgu, tá tær spældu javnt 1-1 móti Bosnia/Hersigovina á Tórsvølli. Hetta var fyrstu ferð tær fingu stig í einari HM-undankapping. Eyðvør Klakstein skroaði málið hjá Føroyum tá 78 minuttir vóru farnir.
Hin 10. apríl 2014 leiktu Føroyar móti Norðurírlandi á Tórsvølli. Úrslitið gjørdist 0-0. Eftir dystin lógu Føroyar á einum deildum 4. plássi í bólki 4 við tveimum stigum saman við Bosnia/Hersigovina og Norðurírlandi.
Topskjúttar
Tríggir leikarar hava skorað tvey mál, átta leikarar hava skorað eitt mál í part. Yngsti málskjyttin hjá Føroyum er Mona Breckman, sum var 17 ár og 2 mánaðir, tá hon skoraði fyrst málið í einum altjóða skrásettum landsdysti.
Slovenskt mál
Sí eisini
Slovenska stavraðið
Millum Frændur
Millum Frændur (1989) er fyrsta útgávan hjá Steintór Rasmussen í egnum navni.
Bøur
Eiriksboði
Tann kendasta søgnin úr Bø er um arvastríð. Tveir brøður, Símun og Eirikur, áttu alla jørðina í bygdini í felag, og Eirikur strongdi á at fáa býtt teirra millum. Tað endaði við, at Eirikur drap Símun og fór til bispin í Kirkjubø at lýsa víggið. Bispur lovaði honum fyrigeving, um hann gav kirkjuni og bispi góðar bøtur. Eirikur játtaði, og semjan varð skorin á eitt trækelvi. Eirikur so vestur aftur, og komin inn um Sund, helt hann seg vera komnan úr øllum vanda, men tá reistist ein boði seg og holvdi bátin, og Eirikur druknaði. Boðin eitur Eiriksboði og liggur innan fyri Tindhólm stutt úr landi.
At stjala eld
Eigindómurin í bygdini er 18 merkur innan- og uttangarðs, og av hesum eru 13¼ mørk kongsjørð og 4¾ mørk óðalsjørð. Ein søgn sigur frá, hvussu tað bar til, at meginparturin av jørðini fór undir kong. Tá hevur bygdin verið lítil, kanska bert tann eini garðurin. Eldurin á grúgvuni var útkólnaður, og fyri at fáa eld aftur mátti farast í grannabygdina at biðja lív,og hetta var hildið at vera skomm. Ein arbeiðskona var send inn til Sørvágs við ílæti at bera eld í. Eingin var inni, og hon tók nakrar gløður av grúgvuni og fór so rennandi aftur til Bíggjar. Men tá ið hon kom nakað áleiðis, fór at rúka úr ílætinum, og hetta var sætt úr Sørvági og meldað til myndugleikarnar. Tá fór henda jørðin undir kong.
192 f.Kr.
Árstal: 197 f.Kr. 196 f.Kr. 195 f.Kr. 194 f.Kr. 193 f.Kr. - 192 f.Kr. - 191 f.Kr. 190 f.Kr. 189 f.Kr. 188 f.Kr. 187 f.Kr.
Kærleikans vallaraheim
Ljóðblandað: Jón McBirnie
Ruth Vang
Bakgrund
Ruth Vang býr í Havn. Hon er útbúgvin ljóðmóðir frá Danmarks Jordemoderskole í Keypmannahavn í 1992 og starvaðist sum ljósmóðir á Landssjúkrahúsinum 1992-99, og sum leiðandi ljósmóðir 1999-2005. Meðan hon var í starvi sum ljósmóðir las hon HD í roknskapi og fíggjarstýring á Aarhus Handelsskole 2001 – 2005 og broytti síðan yrkisleið til fíggjarheimin. Frá 2005-11 var hon fíggjarráðgevi í Eik Banka. Síðan 1. januar 2013 hevur hon verið í starvi sum deildarleiðari í Tórshavnar kommunu. men er í farloyvi, meðan hon er í Løgtinginum.
Bye Bye Bluebird
Bye Bye Bluebird er ein føroyskur filmur eftir Katrini Ottarsdóttur úr 1999. Høvuðsleikarar í filminum eru Sigri M. Gaïni, Hildigunn Eyðfinnsdóttir og Johan Dalsgaard. Filmurin er framleiddur í Føroyum.
Hernaðarliga verjan
Sjóverjan verjir sjóøkið. Fólkið er í myrkabláum eyðkennisbúna. Sjóverjan nýtir skip. Á skipunum eru t.d. rakettir. Korvettirnar eru so stórar, at tær sigla í øllum veðri. Torpedobátar eru smáir og ganga skjótt. Kavbátar kunnu sigla niðri í sjónum. Minuleggjarar og minustrúkarar leggja og taka upp minur. Verjuskipini ansa eftir sjóøkinum. Tey eru eisini undir Grønlandi og Føroyum.
Sydlangeland kommuna
Sydlangeland kommuna (danskt: Sydlangeland kommune), var til 2007 ein kommuna í Fyns Amt í Danmark. Sydlangeland kommuna hevur umleið 4 080 íbúgvar. Eftir kommunalreformin í 2007 er Sydlangeland nú partur av Langeland Kommune
Slovakiskt mál
thumb|left|Útbreiðslan av tí slovakiska málinum.
Slovakiskt (slovakiskt: slovenčina) er slaviskt mál, sum verður tosað av umleið 5,2 milliónum fólkum. Eins og kekkiskt hoyrir slovakiskt til tann vesturslaviska undirbólkin. Málið verður fyrst og fremst talað í Slovakia.
Stavraðið
A, Á, Ä, B, C, Č, D, Ď, Dz, Dž, E, É, F, G, H, Ch, I, Í, J, K, L, Ĺ, Ľ, M, N, Ň, O, Ó, Ô, P, Q, R, Ŕ, S, Š, T, Ť, U, Ú, V, W, X, Y, Ý, Z, Ž
Robert Clotworthy
Leiklutur sum Jim Raynor í StarCraft
Robert leggur rødd til høvuðsleiklutin Jim Raynor í StarCraft-telduspølunum. Robert leikti Raynor fyrstu ferð í StarCraft, har Raynor er ein av høvuðsleikarunum í søguni í spælinum. Hann var aftur Raynor í víðkanini StarCraft: Brood War. Ein lesarakanning í GameSpot útnenvdi Raynor sum ein av teimum 10 bestu hetjunum í telduspølum, og GameSpot rósti serliga góðskuna í raddarleikinum hjá Roberti Clotworthy.
Mayafólkið
Mayafólkið er kent fyri sítt skriftmál, sína list, arkitektur og ikki minst sína ótrúligu vitan um stjørnufrøði og støddfrøði. Mayaindiánararnir høvdu fleiri ymiskar kalendarar, men tann, sum hevur vakt slíka øsing ímillum fólk nú í 21. øld, er tann, sum er kallaður "Lang Teljingar Kalendarin". Í hesum kalendaraárinum eru 1.872.000 dagar – altso umleið 5.125 dagar í okkara rokning. Hetta "árið" nevndu mayararnir "Stóra Skiftið". Og hetta Stóra Skiftið, sum byrjaði 11. august 3114 f. Kr. endar tann 21. desember 2012.
Florida
Á einum nesi har, sum nú nevnist Cape Canaveral (fyrr Cape Cape Kennedy), er tann gitna rakettstøðin, sum rúmdarfør verða skotin upp frá. Hátøkniliga eru fá lond fremri enn Florida, serliga í rúmdarkanningum. Florida Keys er eitt væl dámt strandarøki á suðurendanum á Florida.
Elvis Presley
Tað er blivi vurdera at Elvis hevur selt eina milliard eintøk verðina runt, meir enn nakar annar í søguni. 150 fløgur eru gull, platinum ella multiplatinum sertifiseraðar av Recording Industry Association of America. Elvis hevði ikki minni enn 149 løg á billboard popp listanum. 114 løg vóru á top 40, 40 løg á top 10 og 18 á endaðu nummar eitt. Øll tey 18 løg sum vóru nummar 1, vóru tilsamans í 80 vikur á billboard listanum. Og hetta var bara av hansara pop tónleiki og bara í Amerika. Hann hevur alt í alt givið 76 fløgur út. Elvis spældi við í 33 filmum, kendasti av teimum er filmurin "King Creole", har Elvis spældi høvuðsleiklutin, sum kom út í svørtum og hvítum í 1958. Hann skrivaði søgu við teimum ofta metsetandi konsertum. Hann bleiv nomineraður til 14 grammy awards, men bara tríggjar av teimum av National Academy of Recording Arts & Sciences.
Men 16. august 1977, dagin áðrenn hann skuldi fara á eina konsertferð, bleiv hann funnin deyður á vesigólvinum, í heiminum Graceland í Memphis. Orsøkin til deyða hansara ikki ordiliga føst løgt enn, men læknar høvdu funni yvir tíggju forskellig sløg av rúsevnum og heilivági í blóðinum. Man heldur at cardiac arrhythmia er orsøkin. Tað fær hjarta til at pumpa ójavnt, og til endans steðga. Graceland er staðið har Elvis búði til sín síðsta dag. Hann keypti villaina 25. mars 1957 fyri bara $ 102.500. Í dag er Graceland eitt stórt savn, har møguligt er at síggja hvussu Elvis livdi o.a. Graceland hevur umleið 600.000 til 900.000 vitjandi ferðafólk hvørt ár. Elvis liggur gravaður í garðinum í Graceland.
Florida
Landbúnaður
Fyrr búði mesta fólkið á bygd og livdi av landbúnaði, men so hvørt ídnaðurin hevur ment seg, eru alt fleiri og fleiri fólk flutt til býirnar at búgva. Fruktir sum appilsinir, sitrónir og aðrar fruktir vaksa væl í Florida. Ymiskt veðurlag og ymiskt jørðildi í Florida gera, at har er sera fjølbroyttur landbúnaður. Nógv sløg av grøði verða velt. Í Florida eru sitrusfruktir ein týðandi grøði.
Politikkur
Hjúnabond millum samkynd eru galdandi í Florida.
Svendborg kommuna
Svendborg kommuna (danskt: Svendborg kommune), er ein kommuna í Región Suðurdanmark (fyrr í Fyns Amt) í Danmark. Svendborg kommuna hevur (2014) 58.296 íbúgvar. Kommunan hevur sæti í Svendborg.
Ålänningens sång
Ålänningens sång er tjóðarsangur hjá Álandi.
Tekstur
2.
Mongdarlæra
Teljitøl kunna setast upp sum mongdir við tað, at 0 svarar til ta tómu mongdina, \emptyset, 1 til mongdina, sum inniheldur ta tómu mongdina o.s.fr.
Victoria (British Columbia)
Victoria er ein býur nærindis Kyrrahavsstrondini í vestara parti av Kanada. Býurin er høvuðsstaður í landslutinum British Columbia.
1776
1776 (MDCCLXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Bárður Kass Nielsen
Politisk lívsleið
Í 2015 stillaði hann upp til løgtingsvalið uttan at verða valdur, men stutta tíð eftir valið, tók hann sæti í Løgtinginum sum varalimur fyri formannin í Nýggjum Sjálvstýri, Jógvan Skorheim, ið ikki fekk loyvi frá Klaksvíkar býráð at taka sæti í tingi og samstundis halda fram sum borgarstjóri í Klaksvíkar kommunu, hann mátti velja og valdi at halda fram sum borgarstjóri. Bárður Kass Nielsen fekk 69 persónligar atkvøður, ið er tað lægsta atkvøðutal ið nakar løgtingslimur frá valinum 2015 hevur fingið. Tá ið nevndirnar vórðu býttar, varð Bárður Kass Nielsen valdur til formann í Landsstýrismálanevndini.
Fractura nasi
Fractura nasi er ein tilverulig og samfelagslig ferðafrásøgn úr Føroyum frá 2017 skrivað av rithøvundinum Høgna Mohr. Í 2017 var hon mest selda bók í Føroyum, og hevur hon fingið rós av føroyskum ummælarum.
427 f.Kr.
Áratíggju: 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. - 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr.
Fruktir
Tað, vit eta av súreplinum, er sjálvur blómubotnurin. Súrepli er tí óektað frukt. Frægoymslan er inni í holdinum og er full av fræum. Perur og tyrniber eru vaksin á sama hátt. Tey verða nevnd kjarnafruktir. Fruktir verða nevndar eftir tí partinum í blómuni, ið búnast til høvuðspartin í fruktini. Ein ektað frukt búnast av kvennpørtunum, men í einari óektaðari frukt eru aðrir partar í blómuni eisini, til dømis blómubotnurin.
Radix peregra
Radix peregra (frøðiheiti - Radix peregra (áður: Lymnaea peregra ella Lymnaea pereger), føroyskt navn væntar, danskt almindelig mosesnegl ), er ein vatnakúvingur.
Firense
Firense ella Florens (italskt: Firenze; danskt og norskt: Firenze, svenskt: Florens, enskt: Florence, týskt: Florenz og latínskt: Florentia) er ein býur í Italia. Hann er høvuðsbýur í stórbýarøkinum Firense (tað er fyrrverandi landsluturin Firense) og høvuðsstaður í regiónini Toskana.
Firense er sunnan fyri Alpurnar á einum slætta við fótin av fjallarøðini Apenninunum í Norðuritalia. Býurin hevði í 2018 umleið 380 túsund íbúgvar.
Strandfaraskip Landsins
Stjórar á Strandferðsluni
Yvirlitið er ikki fullfíggjað
28. oktober
28. oktober er dagur 301 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 302 um skotár er). 64 eru dagar eftir av árinum.
429 f.Kr.
Árstal: 434 f.Kr. 433 f.Kr. 432 f.Kr. 431 f.Kr. 430 f.Kr. - 429 f.Kr. - 428 f.Kr. 427 f.Kr. 426 f.Kr. 425 f.Kr. 424 f.Kr.
Tórur
M.o. Tórshavn, Hósvík, Hórisgøta og hósdagur/tórsdagur eru nevnd eftir Tóri/Hóri.
Ríkisumboðið
Ríkisumboð síðani heimastýrisskipanin kom í gildi
Kelda:
Mýriljómari
Mýriljómari (frøðiheiti - Locustella luscinioides)
J. R. R. Tolkien
Professarin í málfrøði
Heimafturkomin skuldi hann taka upp aftur sítt friðarliga lív við lestri og skriving, og gjørdist hann málfrøðingur. Sergrein hansara var tað málið, sum verður kallað angulsaksiskt. Tá Rómverjaríkið fall í fimtu øld tóku teir burtur teir hermenn, teir høvdu standandi í Onglandi til at verja fólkini móti álopum frá skotunum. Fyri at verja seg heittu táverandi onglendingar á nakrar fólkabólkar, sum búðu á teimum leiðum, har markið millum Týskland og Danmark er í dag. Jútar, anglar og saksar løgdust ikki á boðini og sigldu yvir um Norðsjógvin og tóku ræðið í landinum. Tað mál, teir tosaðu, gjørdist so almenna málið í Onglandi. Tað líktist avbera nógv norrønum, sum er upphavið til íslendskt, føroyskt, |norskt, svenskt og danskt. Tað, sum er varðveitt av angulsaksiskum, og tað er ikki lítið, er tí tað fyrsta, ið er skrivað á einum máli, sum líkist okkara, burtursæð frá nøkrum rúnum. Tað næsta, sum er varðveitt á hesum norðurlendsku málum er "Føroyingasøga" og aðrar fornsøgur.
Andreasen
Andreasen er 21. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Kvívíkar Sóknar Róðrarfelag
FM heitið
Junkarin 5-mannafør dreingir: Junkarin 5-mannafør kvinnur: Junkarin dreingir, barnaróður
29. oktober
29. oktober er dagur 302 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 303 um skotár er). 63 eru dagar eftir av árinum.
Ídnaðarsamfelagið
Ídnaðar samfelagið í Føroyum
Í 18. øld var tað øgiliga vanligt at fólk máttu liva í neyð og hungri, meðan keypmenn og góðseigarar høvdu tað væl betri. Í Føroyum vóru gjørdar ymiskar lógir fyri at bøta um fátækradømi. Eitt dømi er Trælalógin, sum kom í gildið í 1777. Hendan lógin segði, at um man var førur fyri at arbeiða, so skuldi man arbeiða, líka mikið hvussu fátækur man var. Trælalógin var ikki bara ein máti at bøta fyri fátækdømi, men eisini ein hjálp hjá bóndunum at fáa fleiri arbeiðsfólk. Tað var øgiliga vanligt at fólk reikaðu um landið fyri at bidda um ull og matvørur frá bóndunum. Men fyri at sleppa at bidda skuldi man hava eitt tryglarabræv frá fútanum, hetta brævið gav loyvi at bidda.
Evropearar leggja heimin undir seg
Nýggj vitan
Nýggju sjóleiðurnir, landatøkurnar, nýggi handilin og trælahandilin vuksu nógv. Hetta var einki minni enn ein handilskollvelting. Allur peningur sum teir vunnu, serligandi Ongland var settur í nýtt virksemi t.d. landbúnað og námsvinnu. Kollveltingin ávirkaðu eisini tøknifrøðina. Tørvur á skipum gjørdi betri skipasmiður, nýggj siglingartól vórðu uppfunnin. Betur sjókort, kronometur og klokkur gjørdi leiðina yvir hav bæði skjótari og tryggari. Fleiri av teimum ið við vóru í hesum handli, burturi ella heima vórðu væl upplærd í handli og trygging.
Mølir
Mølir (Tineidae) er ein fjølment familja av firvaldum sum eru kend um allan heim. Mótsatt ormverum hjá øðrum firvaldum, so liva flestu mølir ikki av livandi plantum, men av deyðum plantu- ella djóraleivdum, soppum, ella skónum. Summi sløg kunnu gera stóran skaða í matvøruframleiðslu og í klædnaídnaði. Her á landi kenna vit serliga tann vanliga føroyska mølin sum kann oyðileggja ullint klæðir sum hann legst á at eta.
Í Føroyum eru skrásett trý sløg:
1578
1578 (MDLXXVIII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
MBF
Formenn/kvinnur
200px|thumbnail|[[Leila Solmunde var forkvinna í MBF í 8 ár]]
Feilur 40
Upprunaliga varð setningurin nýttur innanhýsis í ravmagnsvinnuni, soleiðis kundin ikki føldi seg raktan í fall hann hoyrdi teknikarnir tosa um ein feilur 40. Í dag er setningurin tó so breitt kendur og hava aðrar vinnur, kanska einamest KT-vinnan, tikið hann til sín og er tað tí ikki gjørligt at nýta hann á sama hátt sum fyrr.
Ein Skipan 60-feilur er av sama slagi. Feilurin er 60 cm. (uml. eina armslongd) frá skipanini.
178 f.Kr.
Árstal: 183 f.Kr. 182 f.Kr. 181 f.Kr. 180 f.Kr. 179 f.Kr. - 178 f.Kr. - 177 f.Kr. 176 f.Kr. 175 f.Kr. 174 f.Kr. 173 f.Kr.
Sevljómari
Sevljómari (frøðiheiti - Acrocephalus schoenobaenus)
Søren Emil Müller
Hann var sonur Hans Christopher Müller.
1961
1961 (MCMLXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
179 f.Kr.
Áratíggju: 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. - 170-árini f.Kr. - 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr. 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr.
433 f.Kr.
Árstal: 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr. - 433 f.Kr. - 432 f.Kr. 431 f.Kr. 430 f.Kr. 429 f.Kr. 428 f.Kr.
Memphis
Memphis er ein býur við Mississippiánna í Vestur-Tennessee. Yvir eitt longri tíðarskeið var Memphis tað fólkaríkasta øki í amerikanska lutstatinum við yvir 650 túsund íbúgvum, men nú er høvuðsstaðarøki Nashville vorðin størri.