cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alheimsskótalegan Jamboree
Alheimsskótalegan Jamboree er ein felags skótalega, ið WOSM (World Organisation of the Scout Movement) skipar fyri, til allar skótar í heiminum í aldrinum 14-17 ár. Vanliga luttaka fleiri túsund skótar frá øllum heiminum, og er hendan legan 4. hvørt ár, burtursæð frá tá seinni veraldarbardagi herjaði á.
Søgan
Skótarørslan kom skjótt at verða ein altjóða felagskapur, aftaná at Robert Baden-Powell stovnaði hana í Englandi í 1907. Við tí skjóta vøkstrinum, sá Baden Powell skjótt, at har var mangul á samling fyri skótaumboð runt um í heiminum. Upprunarliga hugskotið var at stovna altjóða vinarlag, og læra skótarnar um onnur fólkasløg og tjóðir í gjøgnum beinleiðis samskifti.
Næsta Jamboree varð hildin í Rinkaby í Svøríki í 2011, Jamboreein í 2015 verður hildin í Kirara-Hama í Japan, og í 2019 verður legan hildin í The Summit Bechtel Family National Scout Reserve í West Virginia, USA.
Jamboree on the Internet
Jamboree on the Internet ella JOTI, sum tað verður kallað í vanligari talu, er eitt tiltak sum fer fram samstundis sum JOTA. Hetta tiltak var fyrstu ferð hildið í 1996, og hevur til endamál at samskifta við aðrar skótar runt um í heiminum í gjøgnum alnótina, ofta gjørt í gjøgnum ScoutLink á Mirc, ella í gjøgnum teldupost.
Smærri tiltøk
Har eru upp til 10 ymiskar mini Jamboreeir, ella Jamborettur, sum tær verða kallaðar, runt um í heiminum hvørt ár. Har í millum økisjamboreeir, sum verða hildnar í teimum ymisku heimspartunum triðja hvørt ár. Luttøkan er sum oftast minni enn á alheims Jamboree, men hesi tiltøk eru sera væl móttikin. EuroJam í 2005, sum var ein økisjamboree fyri Evropa, hevði til dømis 10.000 luttakarar frá øllum Evropa.
Bókmentir
Yrkisbókmentir er bókmentir sum viðgerða veruligar hendingar, t.d. søgubøkur, siðsøguligar bøkur, lívsævisøgur, endurminningar, bygdasøgur osfr.
Listi yvir stjórar í peningastovnum í Føroyum
Stjórar í Fossbankanum
Stjórar í Fossbankanum vóru:
Algeria
Landslutir
thumb|right|250px|Fólkavøkstur í Algeria síðan [[1961.]] thumb|right|250px|[[Arábar selja grønmeti á torginum í Ghardaia í Norðuralgeria.]]
Politikkur
Í Algeria eru sera strangar lógir viðvíkjandi trúðarlívi. Til dømis er tað strangliga forboði at royna at umvenda muslimar, samstundis eru allar religiøsar samlingar undir sterkum eftirliti.
Búskapur
thumb|right|250px|[[Sahara, heimsins størsta oyðimørk. Meginparturin av oyðimørkini er steinar og grús. Men summastaðni eru sandheyggjar.]] Oljuvinnan hevur alt at siga í algeriska búskapinum, og 97 prosent av útflutninginum eru olja og gass. Tá ið olja varð funnin í 1958, gjørdist Algeria eftir fáum árum ríkt land. Áðrenn olja varð funnin, vórðu týdningarmestu útflutningsvørurnar sev og jarn. Olja og gass eru hjartatátturin í búskapinum í Algeria, og landið eigur ógvuliga stórar olju- og gassleiðir inni í Sahara. Oljuvinnan tók seg upp í 1958, og í 1979 vórðu vunnin 1,2 milliónir føt um dagin. Fallandi oljuprísur á heimsmarknaðinum í 1980- og 1990-árunum hevur havt við sær, at minni verður vunnið av olju nú, men teir vinna meiri gass enn áður. Algeria selur bæði Fraklandi og Sambandsríki Amerika gass.
Nairo Quintana
Tíðarlinja yvir úrslit frá Grand Tour kappingum
WD = Tók seg úr kappingini; IP = Er í gongd; — = Luttók ikki
Pittsburgh
Pittsburgh er ein amerikanskur býur, ið liggur í útsynningshorni av stakríkinum Pennsylvania, nærhendis markinum við Ohio. Pittsburgh er næststørsti býur í Pennsylvania, og hevði í 2018 umleið 301.000 íbúgvar.
Chris Hipkins
Hipkins varð fyrstu ferð valdur í nýsælendska tingið fyri Labour í 2008. Seinasta árini hevur hann verið ráðharri í stjórnini hjá Jacinda Ardern. Í januar mánaði í 2023 var hann einasti persónurin, sum bjóðaði seg fram at gerast nýggjur formaður í Labour og harvið eisini forsætisráðharri. Hann varð tikin í eið sum forsætisráðharri í Nýsælandi hin 24. januar 2023.
Aristoteles
thumb|right|170px|Aristoteles Aristoteles (384 f.Kr.– 322 f.Kr.) var ein grikskur heimspekingur og vísindamaður, ið varð føddur í makadóniska býnum Stagira, Chalkidice. Faðir hansara, Nicomachus, doyði tá ið Aristoteles var barn, og Proxenus av Atarneus bleiv verji hansara. Átjan ára gamal slapp hann inn á Platons Akademi í Athen og var verandi har til hann bleiv 37 ára gamal (umleið 347 f.kr.). Verk hansara fevna um fleiri evnir – harímillum alisfrøði, lívfrøði, djórafrøði, metafysikk, skilvísi, síðafrøði, fagurfrøði, skaldskap, sjónleik, tónleik, røðulist, málvísindi, politikk og statsvísindi. Stutt eftir Platon doyði, fór Aristoteles úr Athen eftir ynski frá Philipi kongi av Makedónia til Makedónia, har hann varð lærari hjá Aleksandur Mikla frá 343 f.kr.
Smør
thumb|Smørstang og smørkniv Foto: Renee Comet Smør er ein mjólkavøra, sum verður framleidd við at kirna óma. Tað mest siðbundna í vesturheiminum er at nýta neytamjólk, men mjólk frá øðrum djórasløgum sum til dømis frá seyði, geit, yakaoksum og bøfflum kann eisini nýtast, tá ið smør skal gerast. Smør inniheldur mjólkaproteinur og í minsta lagi 80% av mjólkafeitti og í mesta lagi 16% av vatni. Smør fæst bæði við og uttan salt. Um salt er í kann tað ofta vera umleið 2% av salti í smørinum, tað verður tilsett bæði fyri at betra um smakkin og fyri at økja um haldføri. Smør hevur ein fastan konsistens, tá ið tað stendur kalt, men við stovuhita frá umleið 20 °C verður tað sera bleytt. Tá ið smør verður hita, gerst tað ein klárur, flótandi, gulur massi. Liturin er ljóst gulur, men liturin kann eisini variera frá gulum til nærum hvítt. Liturin á smørinum gerst bleikari, tá ið neytini eta hoyggj um veturin í staðin fyri frískt gras. Um neytini ganga á bønum alt árið, so broytist liturin á smørinum ikki nakað serligt.
Vemdalen
thumb|right|240px|[[Vemdalens kirkja, august 2012]] Vemdalen er ein býur í Härjedalen kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 542 íbúgvar (2010).
Die Siedler von Catan (bók)
Søgugongd
Bókin snýr seg um bygdafólkini úr íspunnu bygdini Elasund, ið liggur heldur norðarlaga. Søgan gongur fyri seg í víkingatíðini. Eftir at bygdin verður álopin av teimum fíggindaligu Turonlendingunum og eftir hetta fer ígjøgnum ein hungursvetur, avger eitt fleirtal at fara at leita eftir einari serstakari oyggj, har lívið sigst at vera betri. Hon varð einaferð tilvildarliga funnin av Olaf, ríkasta manninum í bygdini og eisini tann, sum hevur ferðast mest. Á ferðini koma tey gjøgnum tvey ódnarveður, sum ger, at tey náa tí sagnkendu oynni Catan, sum eftir søgnini skal hava verið persónliga skapt av Óðini. At byrja við heldur flokkurin saman, men sum tíðin gongur byrjar eitt valdsstríð millum tríggjar teir mest týðandi menninar: Høvuðspersónurin Candamir, hansara fosturbróður Osmund og Olaf. Tann síðsti av hesum plágast av tí, at hann er í fer við at missa sína ávirkan í tí nýggja heimstaðnum, og roynir tí fram um alt at misnýta og eyðmýkja Candamir. Eftir eina gølu má Olaf flýggja úr niðursetubygdini. Hann grundar saman við nøkrum av sínum synum og fleiri flýddum trælum eina aðra búseting í oyðimørkini, har tey regluliga gera álop og ránsferðir í hinari bygdini, samsvarandi tjóvinum í brettspælinum við sama navni.
Líggjas í Bø
Líggjas í Bø (18. juli 1938 í Klaksvík). Æt upprunaliga Eli Sørensen, men keypti sær seinni navnið Líggjas í Bø. Aftan á lokið realprógv var hann til skips í eitt ár, fór í 1956 niður á háskúla, fyrst á Købmandsvile, seinni á altjóða háskúlan í Helsingør. Hann fór so undir hægri handilslestur á Niels Brock-skúlanum og leyk prógv í 1959. Heimafturkomin arbeiddi hann í Samvinnufelagnum í Havn í um 3 ár, var so í nøkur ár vikarur á Trøllanesi - um sumrini til skips.
Uni Rasmussen
Í sínum ungu døgum arbeiddi hann sum bilmekanikari, og sum 21 ára gamal gjørdist Uni blindur í einum bilóhappi. Nøkur ár seinni tók hann útbúgving sum vøddamýkjari, og arbeiddi seinni sum sjálvstøðugur vinnurekandi. Umframt tað hevur Uni í fleiri ár verið stjóri á Hotel Runavík, og býráðslimur í Eysturkommunu.
Í 2019 stillaði hann upp sum valevni hjá Fólkaflokkinum bæði til fólkatingsvalið 5. juni og til løgtingsvalið 31. august. Á fólkatingsvalinum 5. juni fekk hann 827 persónligar atkvøður og gjørdist vinnari á fólkaflokslistanum. Á løgtingsvalinum 31. august fekk hann 464 persónligar atkvøður og varð tískil valdur á løgting.
Nuuk
Her eru bankar, útvarp, skrivstovur, kirkjur, kykmyndahallir, grillbarrir, gistingarhús, steikarhús, sjúkrahús og handlar. Nógvastaðni í býnum síggjast stórir kranar, ið nýttir verða í stórhúsabyggingini. Nuuk er í støðugum vøkstri. Vøksturin er bráðari, enn nakar hevði gjøtlað um fyri einum 20 árum síðani. Tað er drúgført at ganga úr enda í enda á býnum. Ávegis gjøgnum býin síggjast mong sera vøkur sethús og fleiri stór raðhús. Í so mongum er Nuuk líkur einum lítlum stórbýi. Og hann hevur sum allir aðrir stórbýir sínar ringu og góðu síður.
Haldórsvík
Haldarsvík ella Haldórsvík, eisini nevnd Vík, er ein bygd í Streymoy. Tá tú kemur til Haldórsvíkar sæst, at her liggur nógv stríð og knoss aftanfyri teir teigar, sum bygdamenninir hava velt niðan fjallasíðuna. So bratt er, at grótbakkar eru lagaðar so hvørt, sum teir hava vunnið niðaná. Fáar bygdir munnu hava havt so truplar umstøður at fáa dyrkað lendi. Til bygdina hoyra fýra hagapartar, ið tilsamans eru 12 merkur. Norðan Á (2 merkur og 8 gyllin), Byrgið (4 merkur), Sunnan Fossá (2 merkur og 8 gyllin) og Langasandshagi (3 merkur).
Windsurfing
thumb|right|240px Windsurfing er ítrótt, sum verður íðkað við einum surfbretti og eini mastur við segli.
Funäsdalen
thumb|right|240px|Funäsdalen, [[juli 2013]] Funäsdalen er ein býur í Härjedalen kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 890 íbúgvar (2010).
Unsa
Unsa er heiti á gamlari evropeiskari vekteind umleið 30 gramm, men eins og pundið hevur hon havt skiftandi stødd. Orðið kemur frá latínska uncia, sum merkir tólvtapartur. Ein fronsk once var upprunaliga 1⁄12 pund, men seinni 1⁄16 pund.
Tidaholms kommuna
180px|thumb|right|Tidaholms kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Tidaholms kommuna (svenskt: Tidaholms kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Tidaholms kommuna hevur umleið 12 565 íbúgvar. Umsiting kommununar er staðsett í Tidaholm.
Henrik Larsson
200px|thumb|right|Henrik Larsson við [[FC Barcelona|Barcelona]] Henrik Edward Larsson (føddur 20. september 1971) er ein fyrrverandi svenskur fótbóltsleikari, ið spældi sum álopsleikari.
Mjólk
thumb|Eitt glas við mjólk Mjólk er tann hvíta ella gulhvíta vætan, ið hon-súgdjór framleiða til sínar ungar. Mjólkin frá hvørjum einstøkum djóraslagi og frá menniskjum hevur ymiska samanseting, men hevur eisini felags eyðkenni. Eftirsum drekkivøran skal geva ungunum/børnunum øll tey føðsluevni, ið tey hava brúk fyri til tess at vaksa, inniheldur mjólkin tey føðsluevni, ið ungarnir ella børnini hava brúk fyri. Mjólk inniheldur serstakliga protein (eggjahvítaevni), feitt, sukur (laktosu) og kálk og haraftuar eisini onnur mineralir sum jarn og selen, og vitaminir sum t.d. vitamin B.
Christian Pløyen
thumb|right|250px|Christian Pløyen amtmaður í Føroyum og Holbæk. Christian Pløyen (12. januar 1803 í Keypmannahavn - 9. juni 1867 í Holbæk) var helst fólkakærasti amtmaður Føroya. Hann var danskur løgfrøðingur og embætismaður. Frá 1830 var hann fúti í Føroyum, og frá 1837 til 1847 var hann føroyskur amtmaður. Hann var ógvuliga væl líddur millum fólk, og skrivaði millum annað Grindavísuna og lærdi seg føroyska málið. Í 1837 varð Pløyen, sum hevði verið fúti, tilnevndur amtmaður. Hann var øðrvísi enn flestu amtmenn og yvirhøvur væl dámdur, ikki minst tí hann sum fúti hevði yrkt Grindavísuna, sum lýsir grindadráp væl. Pløyen dugdi eisini at tosa føroyskt. Í 1839 var hann saman við trimum føroyingum á eini kanningarferð í Hetlandi fyri at læra av hetlendsku fiskivinnuni, sum tá var meira framkomin enn fiskivinnan í Føroyum. Ein liður í hesum framburðsstrevi var at úthandlar vóru settir á stovn á Tvøroyri (1836), í Klaksvík (1838) og í Vestmanna (1839).
Múm
thumb|300px|right|múm múm er ein íslendskur tónleikabólkur úr Reykjavík.
Panoramio
Søgan
Tað vóru Joaquín Cuenca Abela og Eduardo Manchón Aguilar, tveir spaniumenn ið byrjaðu Panoramio heimasíðuna á sumri í 2005. Síðan gjørdist almenn 3. oktober 2005. Í mars 2007 vóru meira enn 1.000.000 myndir lagdar út av brúkarum, og tveir mánaðir seinni vóru yvir 2 milliónir myndir á Panoramio. Hin 30. mai 2007 kunngjørdi internetfyritøkan Google, at tey høvdu ætlanir um at keypa Panoramio, og tað gjørdi Google so eisini í juli 2007. Teir báðir stovnararnir vóru verandi har til 2010.
Boulder
Boulder er ein býur í amerikanska stakríkinum Colorado. Hann hevði meiri enn 107.000 íbúgvar í 2018.
Charles Bronson
Filmografi
1960-70
Undrið FF
Tá felagið varð stovnað í 2006 var navnið Undri uttan Ð. Tað var uppkallað eftir høvuðsstuðlinum hjá felagnum, "Undri sápa". Í 2010 fekk felagið nýggjan stuðul, og so varð navnið endurnýggjað, soleiðis at Undrið kom at enda við Ð.
Biên Hòa
240px|thumb|right|Bien Hoa
Magni Arge
Magni Arge var stjóri í Apple- og Canon-útbýtaranum T-Mac 1990–1993, formaður í Ferðaráð Føroya 1993–1996 og stjóri í Atlantic Airways 1995–2013. Arge hevur verið nevndarformaður í Oljuvinnufelagnum síðani 1993, nevndarlimur í Føroya Arbeiðsgevarafelag 1997–2014 og nevndarformaður í Lundin Software síðani 2014.
Músvákur
Á flogi síggjast veingirnir at vera breiðir og heldur langir. Velið er breitt og stutt. Høvdið er breiðvaksið og kubbut eftir støddini á fuglinum. Tá ið hann sveimar, og veingirnir eru eitt sindur hevjaðir, er hann ikki lítið átøkur ørn. Hann kann vera torførur at kenna frá býváki og fjallváki. Óheppið er at nýta litin og litsetingina sum eyðkenni at greina músvák eftir, av tí at fuglarnir eru so ójavnir á liti. Summir eru ljósir, aðrir heilt dimmmorreyðir. Hann er oftast dimmur undir kvørkrunum og hevur ljósa rond um kjósina. Hann er vanliga dimmur um liðirnar kanska allan búkin. Upp undir vongin síggjast flogfjaðrarnar og velfjaðrarnar, mest oman á velinum, tætt hjá at vera settar við smølum tvørrípum.
700-árini
Áratíggju: 650-árini 660-árini 670-árini 680-árini 690-árini - 700-árini - 710-árini 720-árini 730-árini 740-árini 750-árini
Tjaldrið
Tjaldrið hevur fleiri týdningar:
Osama bin Laden
Frøi
thumb|right|250px|[[Barack Obama segði í røðuni, at ætlanin var at handtaka bin Laden. Hann vildi tó ikki geva seg yvir, og skotið varð við skørpum. Tí varð neyðugt hjá amerikonsku hermonnunum at drepa Al-Qaeda leiðaran.]] So skjótt tað frættist, at amerikanskir hermenn høvdu gjørt av við Osama bin Laden, savnaðust fólk uttan fyri Hvítu Húsini í Washington DC og á Times Square í New York City. Fólk gingu við amerikanska flagginum og stórum skeltum og sungu tjóðsangin.
Harðskapi
USA ávarar allar sínar ríkisborgarar um møgulig hevndarálop eftir at Osama bin Laden er tikin av døgum. Amerikanska uttanríkisráðið heitir á fólk um at vera varin, um tey ferðast uttan fyri USA. Eftir at Osama bin Laden er tikin av døgum, er ein ávísur vandi fyri anti-amerikanskum harðskapi, sigur amerikanska uttanríkisráðið. Amerikanskir ríkisborgarar, sum eru í londum, har tað er vandi fyri, at fólk fara at gera seg inn á amerikanarar, verða bidnir um at halda seg innandura, og at halda seg burtur frá mótmælisgongum. Amerikansku sendistovurnar kring heimin kenna seg eisini hóttar, og hava tí sett serlig trygdartiltøk í verk.
Walt Disney Classics
Søgan
Teir 15 ónemanligu filmarnir vóru: Snow White and the Seven Dwarfs, Pinocchio, Fantasia, Bambi, Cinderella, Peter Pan, Lady and the Tramp, Sleeping Beauty, 101 Dalmatians, The Sword in the Stone, The Jungle Book, The Aristocats, Robin Hood, The Rescuers, og The Fox and the Hound.
1984: Robin Hood
Fyrsti filmurin sum kom út í røðini var Robin Hood. Disney fyritøkan metti hetta at vera ein góð byrjan, har sum filmurin ikki var so eftirsóttur av almenninginum, og fór neyvan at verða endursendur í biografarnar, vegna vánaligar inntøkur. (Filmurin hevði verið í biografinum í 1982, við skuffandi unditøkum.)
1989: Bambi
Bambi, sum Disney mett at verða sín mest virðismikla film (í inntøkum), varð útgivin 28. september 1989.
1993: Pinocchio (endurnýggjað útgáva) og Aladdin
Aladdin varð útgivin 1. oktober 1993 á sjónband og laserdisc. Aladdin kom at vera best selda meistaraverk í meistaraverk røðini frá 1985 - 1994.
Borås kommuna
140px|thumb|right|Borås kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Borås kommuna (svenskt: Borås kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Borås kommuna hevur umleið 105 995 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Borås.
Jimmy Carter
Í 1974 tók hann avgerð um at stilla upp til forsetavalið í 1976. Eftir Watergategøluna hjá Richard Nixon troyttaðust fólk av politikarum, og boðskapurin frá religiøsa Carter um ongantíð at lúgva fyri amerikanska fólkinum, varð væl mótikin. Carter var ikki afturvaldur á forsetavalinum í 1980, tá hann mátti lúta fyri republikanska Ronald Reagan, sum vann stórsigur. Ein stórmál undir forsetavalinum var gíslatøkan í Iran, har yvirgangsfólk høvdu tikið 52 gíslar á amerikonsku sendistovuni. Dagin eftir at Reagan varð innsettur sum forseti, 21. januar í 1981, vórðu gíslarnir lætnir leysir eftir 444 dagar sum gíslar.
Geraint Thomas
Geraint Howell Thomas, MBE (føddur 25. mai 1986) er ein walisiskur professionellur súkklari, ið súkklar fyri UCI WorldTeam, Wales og Stóra Bretland.
Essunga kommuna
160px|thumb|right|Essunga kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Essunga kommuna (svenskt: Essunga kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Essunga kommuna hevur umleið 5 494 íbúgvar (2013). Kommunuskrivstovan er staðsett í Nossebro.
Føroyskt mál
Frambering og staving
Sjálvljóðini eru 13: a, á, e, i, í, o, ó, u, ú, y, ý, æ og ø. Sjálvljóð kalla vit tey øll, men í roynd og veru eru hesi 7 í longum stavilsi tvíljóð a/æ [ɛa], á [ɔa], í/ý [ʊi], ó [ɔu/ɛu/œu], ú [ʉu].
Orðalagslæra
Grikska orðið "syntax" merkir upprunaliga samanseting. Í mállæruni verður tað nýtt um, hvussu orð verða sett saman, tá ið vit nýta málið. Hetta verður gjørt eftir heilt ávísum reglum, og setningsskipan er læran um hesar reglurnar. Tá ið vit seta saman orð, gera vit orðingar. Orðið "orðingar" fevnir um alt, ið kemur fram, tá ið vit málbera okkum. Hesar orðingar kunnu hava sera ymiskt snið. Tær kunnu til dømis vera ymiskar til longdar. Summar eru bara eitt orð, aðrar eru settar saman av mongum orðum. Støðan, vit eru í, tá ið okkurt verður sagt, ávirkar nógv sniðið í orðingini. Tað hevur til dømis stóran týdning, hvønn vit venda okkum til. Ætlanin við tí, vit siga, kann eisini vera so ymisk. Tær longu orðingarnar leggja vanliga dentin á at siga frá, bera okkurt víðari ella lýsa okkurt. Orðingar, sum bara eru eitt orð ella nøkur fá orð, siga ofta frá kenslum og eru ofta boð til onkran.
Talorð
Raðtølini eru: fyrsti, annar, triði, fjórði, fimti, sætti, sjeyndi, áttandi, níggjundi, tíggjundi. Raðtølini, øll uttan "annar", bendast sum veikt bend lýsingarorð.
Huddersfield Town A.F.C.
Felagið varð stovnað í 1908, og bleiv valt inn í The Football League í 1910. Besta liðið, við kelinavninum The Terriers, spælir sínar heimadystir á Kirklees Stadium í Huddersfield. Venjarin hjá liðinum er Carlos Corberán.
Zhengzhou
Býurin liggur á syðra áarbakka á Gulu Ánni (Huang He / Yellow River), og er ein av teimum átta fornaldarligu høvuðsstaðunum í Kina.
Pakistan
Landafrøði
Tað Islamska Tjóðveldið Pakistan er landið, har sum áin Indus og tvøráir hennara renna; áin Indus kemur úr fjøllunum í Tibet norðan fyri Himaleia. Hon rennur ígjøgnum láglendið í Pakistan og út í Arábiuhavið. Fimm áir renna í Indus, tær eru Jhelum, Chenab, Ravi, Sutlej og Beas, sum eru upprunin til navnið Punjap, ið merkir "fimmáalandið". Aðrastaðni í Pakistan hava víðfevndar vatnveitingarætlanir gjørt runnafløtur og hálvoyðimørk til fruktagott akurlendi. Í Pakistan er veðurlagið sera turrligt. Tann vestari parturin av landinum er oyðimørk ella runnasteppa. Har ganga hirðarnir við seyði, rossum, neytum, dromedarum og geitum at leita sær eftir vatni og beiti. Men á láglendinum, har sum Indus og tvøráir hennara renna, veksur betur, tí har hava teir áarvatnið at veita á velturnar. Láglendið var einaferð í tíðini ein breiður fjørður inn úr Arábiuhavinum, sum áin Indus hevur fylt við tí nógva gruggi, sum hon hevur havt við sær úr Himaleiafjøllunum, tá ið regntíðin hevur herjað har. Indusáin er byrgd í fleiri støðum. Tann størsta byrgingin er við Sukkur. Hon er 1,6 km long. Úr tí stóra vatninum oman fyri Sukkur-byrgingina, hava teir lagt 60.000 km av veitingum út á tær turru eingirnar fyri vestan og fingið tær til fruktagóðan bø.
Mentan
Islamsk lóg sigur, hvussu fólkið skal dýrka Allah og bera seg at í lívinum. Konufólkini skulu ganga í purdah (plagg innan fyri slørið). Hetta hevur við sær, at tá ið konufólk skulu út, mega tey annaðhvørt verða í burqa (hettukjóla) ella í chaddar (slørið), so at mannfólk skulu ikki síggja andlitið á teimum. Siður er eisini, at húsini eru innrættað soleiðis, at uttaru rúmini eru til mannfólk og innaru til konufólkið.
Nicola Sturgeon
thumb|right|Nicola Sturgeon Nicola Sturgeon (fødd 19. juli 1970 í Irvine í North Ayrshire) er skotskur politikari og fyrrverandi fyrstiráðharri í skotsku stjórnini.
Eftir at hava verið í sessinum sum forkvinna í SNP-flokkinum og sum fyrstiráðharri Skotlands í næstan átta og eitt hálvt ár, kunngjørdi hon á tíðindafundi í februar mánaði í 2023, at hon gevst sum bæði fyrstiráðharri í Skotlandi og sum forkvinna í SNP. Hon verður tó í sessinum sum fyrstiráðharri Skotlands, til ein avloysari er funnin.
Seint í mars tók 37 ára gamli skotski heilsumálaráðharrin, Humza Yousaf, við eftir Nicolu Sturgeon. Hann varð valdur bæði til formann í skotska tjóðskaparflokkinum, SNP, og til fyrstaráðharra í Skotlandi.
Guptaríkið
thumb|right|200px|Guptakongarnir stýrdu næstan øllum [[India úr meginkongsdømi sínum Magadha.]] Guptaríkið (320-600 ) var eitt stórveldið í Norðurindia. Tá ið Kushanríkið syndraðist, varð India skift sundur í mong kongsdømi og tjóðveldi. Í 320 vaks Chandragupta 1. í Magadha um ríkið sítt, tá ið hann legði partar av grannalondunum undir seg og gifti seg við einari kongsdóttir av mætari ætt. Sonur hansara Samudragupta hertók land norðari og skapaði møguleikar fyri nógvum handli. Meðan skilagóði Chandragupta 2. stýrdi frá 376-415 var friðarligt og stór framgongd í ríkinum, og hesa tíðina var India mætasta og størsta ríki í Ásia. Í Guptaríki vóru fleiri heimastýrd kongsdømi, sum høvdu svorið Guptakongum trúskap. Tað fór at ganga aftur á Guptaríki, tá ið tann seinasti guptakongurin doyði í 467.
Guptakongar
thumb|right|220px|Tað ævintýrkenda djórið [[Makara, sum livdi hálvt í vatni og hálvt uppi á turrum, var eitt tað best umtókta sagndjórið í indiskari list.]]
Mongolia
Mongolar
Tey búðu í rundum tjøldum, sum tey tóku við sær, so hvørt tey fluttu. Konurnar koyrdu tjødini á vagnum, og menninir veiddu, røktaðu djórini og seldu tey fyri metal og korn.
Landafrøði
thumb|right|250px|[[Gobioyðimørk.]] M.a. Mongolia, Siberia, Kina, Korea, Japan og Landsynningsasia eru lond í Fjareystri.
George Orwell
thumb|George Orwell thumb|right thumb|right Eric Arthur Blair, best kendur undir rithøvundanavninum George Orwell (føddur 25. juni 1903 í India, deyður 21. januar 1950 í London) var bretskur rithøvundur.
Eurovision Song Contest 2011
Semifinalistar
thumb|right|250px| {{legend|#D40000|Luttakandi lond í fyrru hálvfinalu.}} {{legend|#FFAAAA|Lond, ið atkvøddu í fyrru hálvfinalu.}} {{legend|#000080|Luttakandi lond í seinnu hálvfinalu.}} {{legend|#99c2ff|Lond, ið atkvøddu í seinnu hálvfinalu.}}
1. hálvfinala
Umframt tey luttakandi londini, so kundu Stórabretland og Spania eisini atkvøða í hesi hálvfinaluni.
Svalbarð
Svalbarð er stórt land, dupult so stórt sum Belgia. Svalbarð er eisini størri enn m.a. Danmark og Sveis. Landaøki er 62 700 ferkilometrar. Tær størstu oyggjarnar eru Spitsbergen, Nordaustlandet, Edgeøya og Barentsøya.
Politikkur
Svalbarð er lýst sum uttanveltað øki. Tað gjørdi norska stjórnin í 1950, og hóast Noreg hevur yvirvaldsrættin, so kunnu fólk úr londunum, sum hava skrivað undir avtaluna, búseta seg og virka á Svalbard. Svalbardsavtalan, sum 40 tjóðir hava undirskrivað, tryggjar eitt lágt skattaprosent á oynni við líkarætti millum tjóðirnar. Eitt av høvuðspunktunum í avtaluni er, at Noreg ikki kann ríka seg við skattum og avgjøldum á Svalbard. Svalbard hevur ein vinnuskatt, sum er 16%, einki mvg og eingi arbeiðsgevaragjøld. Í Noregi er vinnuskatturin til samanburðar 28%, har eru arbeiðsgevaragjøld og 25% meirvirðisgjald.
Saksun
Sjáldsama og stórbæra landslagið dregur nógv vitjandi til sín: Saksunardalur, ið er heilar 10 kilometrar langur, Saksunarvatn við sínum sílum og laksi, pollurin, umframt Dúvugarð, sum er varðveittur í sínum upprunaliga líki. Har búleikaðust fólk fram til 1978, men seinni eru húsini gjørd til eitt forvitnisligt savn, har vit kunnu síggja, hvussu karmarnir vóru á einum vanligum føroyskum garði í gamla bóndasamfelagnum. Í Saksun er ikki bara vakurt á hásumri, tá mong ferðafólk vitja.
Vákasmyril
Vákasmyril (frøðiheiti - Falco subbuteo)
Dorotea
thumb|right|240px|[[Dorotea kirkja]] Dorotea er ein býur í Dorotea kommunu í Lapplandi í Västerbottens län í Svøríki. Býurin hevur umleið 1 543 íbúgvar (2010).
Føroya Ungdómsráð
Um Føroya Ungdómsráð
FUR hevur eina umboðsstjórn, har allir limafelagsskapir hava hvør sín umboðsstjórnarlim. Umboðsstjórnin hevur í minsta lagi 2 fundir árliga.
Montgomery
Montgomery er høvuðsstaður í amerikanska stakríkinum Alabama. Býurin liggur umleið 235 kilometrar í ein útsynning av Atlanta.
20-árini
Áratíggju: 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini 10-árini - 20-árini - 30-árini 40-árini 50-árini 60-árini 70-árini
Jóannes Dalsgaard (Jóannes á Mølini)
Jóannes giftist í 1928 við Elsu (fødd av Skarði) og tey settu búgv í niðastu Hoydølum í Hoyvík. Elsa (fødd 17.06.1902 og deyð 03.07.1968) var dóttir Sonnu og Símun av Skarði. Tey fingu børnini Valdemar, Sonnu, Sunnevu og Símun.
Norskahavið
thumb|right|250px Norskahavið er tann parturin av Atlantshavinum, ið er millum Noreg, Bjarnoynna, Jan Mayen, Svalbarð og Ísland. Tað er 2,6 milliónir km² í vídd. Føroyar liggja á markinum millum tvey stór havøki. Eystan- og norðanfyri er eitt øki, sum vit nevna Norðurhøvini, ið er eitt felagsnavn fyri tey trý Norskahavið, Grønlandshavið og Íslandshavið. Vestan- og sunnanfyri Føroyar er Norðuratlantshavið. Markið millum Norðuratlantshavið og Norðurhøvini er ein undirsjóvarryggur: Grønlands-Skotlandsryggurin. Í støðum er hann djúpari enn 500 metrar, og tey ovastu løgini av sjógvi ferðast frítt yvir honum; men hann forðar tí serliga á stórum dýpi Norðuratlantshavið frá Norðurhøvunum. Norðan fyri Norðurhøvini liggur Íshavið, eystanfyri er Barentshavið og sunnanfyri Norskahavið og eystanfyri Stórabretland er Norðsjógvurin.
Sambært einari frágreiðing í 2014 arbeiða 24.000 fólk á boripallum í Norskahavinum. Av teimum eru 12,5 prosent kvinnur. Í kanningini sæst eisini, at 90 prosent eru norðmenn. Av útlendingunum eru amerikanarar best umboðaðir. Teir eru 400 í tali. 300 danir eru á pallunum, 270 sviar og 220 bretar. Longri niðri á listanum sæst, at finnarnir eru 43 í tali, íslendingar somuleiðis 43, og at 24 føroyingar eru í teirri skrásetingini. IRIS (International Research Institute of Stavanger), sum hevur gjørt frágreiðingina, ger vart við, at tølini umfata ikki tey, sum eru við veitingarskipum, sum liggja hjá pallunum og heldur ikki tey, sum arbeiða uppi á landi í arbeiði, sum hevur tilknýti til pallarnar.
2003
2003 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
Andlát
thumb|162x162px|Johnny Cash í 1969.
Veiðifalkur
Veiðifalkurin (frøðiheiti: Falco rusticolus) er eina størstur av falkum. Hann eigur einans norðuri í kuldalondum. Liturin er ymissur, broyttur eftir landinum. Í Grønlandi er hann hvítur við nøkrum dimmum smáblettum á bakinum. Í Íslandi er hann hvítur um høvd og bringu, annars ljóst grásprøklutur. Í Noregi og aðrastaðni er hann høvuðsvartur og dimt sprøklutur. Hann eigur í homrum høgt til fjalls. Ofta sæst hann sita har og stara eftir fongi - eyguni hevur hann avbæra góð - so strýkur hann avstað eftir einum fugli, slær hann niður við vongknúgvanum, ella skræðir hann við nevi og klóm. Í fuglabjørgunum ger hann ræðuligt herverk. Morgun og kvøld er hann á ferð, tekur ein lomviga ella lunda, tægar hann sundur og etur so tað besta burtur úr honum. Um veturin heldur hann seg helst fram við sjónum, tí har er mest at veiða. Í gomlum døgum høvdu kongar og ríkir høvdingar tamar falkar, sum vóru vandir til at taka flúgvandi fugl og bera teimum. Nú er tað avlagt í Evropa, men summstaðni í Asia veiða menn enn við falkum. Áður kom veiðifalkur ofta til Føroyar, nú sæst hann sera sjáldan, orsakin er tann, at hann er fækkaður nógv í Íslandi.
Løgtingsvalið 1914
Løgtingsvalið í Føroyum í 1914 varð hildið hin 2. februar 1914, men bert í norðara parti av Føroyum.
Úrslit
Sambandsflokkurin misti ein tingsess, men var framhaldandi størsti flokkur á Føroya Løgtingi, við 12 av teimum 20 sessunum.
Erling Haaland
Erling Braut Haaland  (føddur Håland; 21. juli 2000 í Leeds í Onglandi) er norskur fótbóltsleikari (álopsleikari), ið spælir fyri enska fótbóltsfelagið Manchester City síðan 2022 og á norska landsliðnum síðan 2019. Hann hevur áður spælt við fótbóltsfelagnum í Noregi, Eysturríki og Týsklandi.
Heimastýrislógin
Í henni verður ásett, at orðini "Føroyingur" og "Føroyar" skulu standa í serligum føroyskum passi. Eisini staðfestir heimastýrislógin hvat ein føroyingur er.
Í donsku útgávuni verður orðið "folkesamfund" nýtt í staðin fyri føroyska orðið tjóð. Hetta hava føroyskir og danskir myndugleikar tulkað ymiskt við ymiskum avleiðingum.
Víst hevur, í kritikki, verið á hvussu Heimastýrislógin er blivin til. Fyrst var fólkaatkvøða hildin 14. september 1946 um eina heimastýrisskipan ella loysing, og loysingin vann. Síðani fóru samráðingar fram millum føroyskar og danskar myndugleikar og ein semja funnin, Heimastýrislógin. Hon varð síðani samtykt í Føroyum og í Danmark í hvør sínum lagi eftir hvør sínari mannagongd. Og føroysku orðingina, við føroyska orðinum tjóð, undirskrivaði amtmaður og kunngjørdi hana, uttan so mikið sum eina viðmerking.
Leinster
Søga
Navnið er samanset av teimum liðum: Lein-ster. Tann fyrri kemur av írska ættarbólkinum "Laighean" ið livdi í økinum, tann seinni kemur antin av írskum "tír" ella norrønum "staðr", ið bæði merkja "landaøki", tvs. "Landaøki Laighins (-ættar)"
Baldur
Baldur er ein gudur í tí norrønu gudalæruni. Hann er sonur til gudin Óðin og gudindina Frigg. Hann er giftur við Nannu og tey hava ein son, sum eitur Forseti. Baldur er gudurin av kærleika, friði og fyrigeving. Hann hevur fleiri beiggjar so sum, tvíburan Hørður og Tórur.
Siv
Í norrønu ásatrúnni er Siv konan hjá Tóri. Hon hevur 3 børn, sum eita Modi, Ull og Trud. Tórur er ikki pápi Ull. Hon eigur sonin Ull saman við einum øðrum manni frá einum fyrrverandi hjúnalagi.
Ull kallast eisini Uller og Oller. Sif gav honum navnið, tí hann skuldi blíva líka sterkur gudur sum Tórur. Ull sigst at vera vakur og ein góður stríðsmaður.
Sonurin Modi hevur arvað dirvi frá Tóri, og tí hevur hann navnið Modi, ið merkir dirvi.
Sámisk mál
Av heimsins 60.000 sámar duga umleið 20-30.000 sámar eitt av sámisku málunum.
.qa
.qa er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Katar.
Sri Lanka
Menningarhjálp úr Føroyum
Í 2005 skrivaði Jóannes Eidesgaard, løgmaður, undir stuðulstilsøgn uppá 1,7 milliónir krónur til at byggja eitt barnaheim í Trincomalee á Sri Lanka. "Fyri fyrstu ferð verður føroysk neyðhjálp nýtt beinleiðis til at byggja eitt barnaheim. Við barnaheiminum fara pengarnir til nakað sera ítøkiligt, og eg meti hetta vera ein góðan hátt at hjálpa nøkrum av teimum mongu børnunum, ið komu illa so illa fyri av flóðalduni. Eg fegnist um at áhugabólkar hava víst so stóran áhuga fyri at hjálpa og um, at tey hava átikið sær hesa stóru uppgávuna", segði Jóannes Eidesgaard í 2005.
1757
1757 (MDCCLVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
Martin Ødegaard
Hann hevur áður spælt við fótbóltsfelagnum í Noregi, í Niðurlondum og í Spania.
Liberia
Fólkið
Seinastu árini hevur verið stríð ímillum ymisku fólkasløgini í Liberia, til dømis ímillum kpella-, bassa- og krufólkið. Stríðið harðnaði, og í 1990 brast á borgarakríggj í landinum. Kríggið hevur elvt til miklan skaða og steðgað búskapinum, sum var veikur frammanundan. Helvtin av fólkinum hevur verið noydd at flýggja heiman, og fólk hava svøltað, tí at soilt hevur verið at útvega mat í krígsherjaða landinum. 200 000 børn eru foreldraleys í Liberia.
Palli hjá Mariannu
Palli hjá Mariannu er ein føroysk fyritøka, ið varð stovnað í 1972. Felagið er móðurfelag hjá P/F Christian í Grótinum, ið eigur skipini Christian í Grótinum og Christian, og hjá P/F Hvalnes, ið eigur skipið Norðborg. Skinini veiða eftir uppisjóvarfiski, fyrst og fremst eftir hesum sløgum: sild, makrelur, lodna og svartkjaftur. Samlaða veiðan hjá P/F Christian í Grótinum øktist úr uml. 25.000 tonsum í 1997 til uml. 100.000 tons í 2000.
Søga
Í 2000 keypti felagið Norðborg frá Eiler og Sámal Jacobsen. Eitt ár seinni valdi felagið at keypa eitt frystiskip til at góðska vørurnar umborð. Gardar bleiv keyptur frá Inge Halstensen, fekk navnið Norðborg, og fór hon til fiskiskap í 2001.
Hjørdis Johansen
Hjørdis er fødd í Havn í 1949. Hon tók barnagarðslæraraútbúgving í 1971. Hon var á sjónleikarskeið hjá Eyðun Johannesen, og seinni hjá Grímu í 1970 árunum, og tókst eftir hetta við alt møguligt innan undirhald, sang, myndlist og sjónleik, samstundis sum hon arbeiddi í barnagarði, í Sjónvarp Føroya og nøkur ár á Orgulverkstaðnum.
1758
1758 (MDCCLVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.
Elisabeth II drotning
Elisabeth hevur sitið á trúnuni í 70 ár, frá 6. februar 1952, tann dagin, tá faðir hennara, bretski kongurin George VI, doyði, til 8. september 2022. Regeringstíð hjá henni var longri enn hjá nøkrum øðrum bretskum monarki, og harafturat er hon tann higartil longststýrandi kvinnuligi monarkurin í søguni.
Bandy
Slóðir
thumb|centre|240px|Bandy í [[Kasakstan, februar 2011]] thumb|centre|240px|Bandy í [[Russland, apríl 2015]]
Tin
Tin (latin Stannum) er eitt frumevni við atomnummarinum 50 í skeiðbundnu skipanini. Súmbol Sn.
Enskt mál
thumb|left|Lond við meiriluta av fólki, ið tala enskt.
Enskt mál (ella eingilskt) er móðurmál hjá umleið 372 000 000 fólkum, harav um 231 000 000 í USA (amerikanskt enskt), um 60 000 000 í Stóra Bretlandi, góðum 19 000 000 í Kanada, um 17 700 000 í Avstralia, sløkum 4 800 000 í Suðurafrika, um 4 200 000 í Írlandi og um 3 700 000 í Nýsælandi. Enskt er eitt av stóru heimsmálunum. So hvørt sum heimshandilin veksur, og politikkur fer um landamørk og verður til altjóða politikk, og nýtslan av internetinum økist, er enskt vorðið eitt slag av felags máli hjá fjøld av fólki kring heimin. Hetta sæst eina best í vísindunum. Nú á døgum verða umleið 80 prosent av øllum vísindaligum tekstum skrivaðir á enskum. Summi vænta, at í 2030 fer helmingurin av øllum fólkum á jørðini at duga enskt.
Kenniorð
Trettan orð, sum í eintali enda við f ella fe fáa í fleirtali endingina ves, t.d. “calf, calves”, “knife, knives”, “life, lives”, “wife, wives”. Framburður [vz]. Onnur orð við f(e) bendast reguliga. Framburður [fs]. T.d. “chief, chiefs”, “safe, safes”, “proof, proofs”, v.f. Summi orð kunnu taka [fs] ella [vs], t.d. “scarf, scarfs/scarves”, “hoof, hoofs/hooves”, “wharf, wharfs/wharves”. Sjey orð fáa umljóð í fleirtali. Tey flestu av hesum fáa eisini umljóð í føroyskum. T.d. “man, men”, “foot, feet”, “goose, geese”, “mouce, mice”, v.f. 3 orð fáa í fleirtali endingina (r)en, t.d. “child, children” og “ox, oxen”. “Hundred”, “thousand”, “million” og “dozen” (dusin) fáa einki s í fleirtali, tá ið eitt tal stendur frammanfyri, t.d. “a dozen knives”, “six million bucks” ella “five thousand vehicles”. Men tey fáa s í fleirtali, um einki tal stendur frammanfyri, t.d. “thousands of people” (í hundraðtali) ella “dozens of people” (í hópatali). Í sambandi við “several” fáa tey einki s, t.d. “several hundred soldiers” (fleiri hundrað).
Tour of Qatar
Tom Boonen hevur vunnið samlaðu kappingina fýra ferðir og harumframt verið á sigurspallinum fýra ferðir afturat. Hann hevur tilsamans vunnið 22 teinasigrar í kappingini.
Tina Turner
260px|thumb|right|Tina Turner í 2009. 260px|thumb|right|Tina Turner í 1970. Tina Turner (fødd sum Anna Mae Bullock; 26. november 1939 í Brownsville, Tennessee, deyð 24. mai 2023 í Küsnacht nærhendis Zürich í Sveis), eisini kend sum 'the Queen of Rock 'n' Roll', var amerikonsk-sveisisk songkvinna, dansari, sangskrivari, sjónleikari og rithøvundur, ið hevur verið virkin í næstan sjey tíggjuáraskeið.
County Louth
thumb|150px|right|County Louth á Írlandskortinum
Tina Turner
Seinastu árini mátti hon tó stríðast móti kropsligum sjúkum av ymsum slagi. Hon andaðist í heimi sínum í Küsnacht í Sveis mikudagin 24. mai 2023, 83 ára gomul.
Banda Acèh
Banda Acèh er ein býur í Norðursumatra i Indonesia. Í býnum búgva 212.124 íbúgvar (2009). Býurin er høvuðsstaður av Aceh og liggur við Malakkafjørðin.
James Gandolfini
James Joseph Gandolfini, Jr (18. september 1961 – 19. juni 2013 í Rom, Italia ) var ein amerikanskur sjónleikari, sum eitt nú var kendur fyri sín leiklut sum Tony Soprano í tí amerikonsku dramarøðini The Sopranos.
Raquel Welch
Í 1974 vann hon eina Golden Globe virðisløn fyri leiklut sín í filminum “The Three Musketeers”.
Papa Stour
Landslag og Djóralív
right|thumb|250px|Galti Stacks á vesturstrondini við Fogla Skerry (Fuglaskeri) í baksýni Oyggin er bæði basalt og áløguberg. Hæsta punktið er heyggurin Virda Field ið er 87 metrar (285 ft) høgur. Stórur partur av oynni er hagi við heiðalyngi. Otur, láturkópur, bóghvítuhvalur(mastrahvalur) og nísa síggjast javnan við strendurnar kring oynna. Lundi, terna, skúgvur, kjógvi, havhestur, lomvigi, álka, tangaspógvi, steinstólpa, svarthálsa og svartbakur reiðrast øll á oynni, og nógvur flytifuglur sæst eisini. Upprunaliga hetlandsrossið verður enn alt á oynni.
Valið í Ísrael 2015
Úrslit
b: Samanborið við samanteljing av atkvøðunum hjá Hadash, Balad og United Arab List í 2013.
Preriuúlvur
Preriuúlvur (frøðiheiti - Canis latrans) er rándýr av hundaætt. Norðuramerikanska preriuúlvurin er í ætt við úlv, sjakal og taman hund. Sum flestu hundar gongur úlvatíkin í 9 vikur og leggur einar fimm hvølpar. Teir súgva tíkina fyrstu sjey vikurnar, men bara fýra vikur gamlir eta teir eisini hálvsodnaða føði, sum foreldrini klíggja upp aftur til teirra. Úlvurin og tíkin halda saman alt lívið og liva saman við hvølpunum í ættflokkum.
Sápmi
Joyk
Vit føroyingar siga ikki, at vit syngja, tá vit kvøða. Sámar siga ikki, at teir syngja, tá teir joyka. Tá ein sámi joykar, verður hann tað, hann joykar, og ger sjálvur bæði ljóð og orð.
Faðir vár á sámiskum
ja ale doalvvo min geahččalusa sisa,
670-árini
Áratíggju: 620-árini 630-árini 640-árini 650-árini 660-árini - 670-árini - 680-árini 690-árini 700-árini 710-árini 720-árini
Ár: 670 671 672 673 674 675 676 677 678 679
Vesturland
Í vestara parti av økinum er eitt stórt nes, sum kallast Snæfellsnes. Nesið liggur millum Faksaflógva fyri sunnan og Breiðafjarðar fyri norðan. Størsti býur á nesinum er Stykkishólmur.
Arnþór Garðarsson
Arnþór Garðarsson (føddur 6. juli 1938 í Reykjavík, deyður 1. januar 2022) var íslendskur fuglafrøðingur.
Hann gjørdist í 1974 professari í dýrafrøði við Háskúla Íslands. Serliga granskaði hann fuglalív við Mývatn.
Uppvidinge kommuna
thumb|250px|Uppvidinge kommuna í [[Kronobergs län.]] Uppvidinge kommuna (svenskt: Uppvidinge kommun) er ein kommuna í Kronobergs län í Svøríki. Uppvidinge kommuna hevur 9 307 íbúgvar (2015).
Mýrikøttur
thumb|right|200px|Mýrikøttur upprættur við holuna á varðhaldi móti [[ránsdýrum.]] Mýrikøttur (ella surikøttur) ,(frøðiheiti - Suricata suricatta) er í ætt við mangustar og heldur til á turru savannunum sunnarlaga í Afrika. Hann verður um 60 cm langur og livir av skordýrum, eðlum og øðrum smádýrum. Hann er floksdýr, og við sínum longu, hvøssu klóm grevur hann sær jarðholur.
Bartal Hestoy
Bartal Hofgaard Hestoy (føddur 16. oktober 1992). Hann svimur fyri Havnar Svimjifelag og Føroyar. Hann hevur serliga gjørt seg galdandi í 2012 og 2013. Hann hevur eitt nú sett føroysk met í 400 m blandað og í 200 m bringu. Hann vann gullnál á HS stevnuni í apríl 2012 í 400 m blandað. Í 2012 vann hann bronsu í 400 m blandað á Norðurlandsmeistarastevnuni í Finlandi.
Michel Platini
thumb|right|Michel Platini, 2010 Michel Platini (føddur 21. juni 1955 í Jœuf) er ein franskur fyrrverandi fótbóltsleikari og ítróttarleiðari.
Franklin D. Roosevelt
Á tí síðsta fundinum millum Roosevelt, Winston Churchill og Jósef Stalin komu teir ásamt um at kalla saman til eina ráðstevnu í Kalifornia á vári 1945 við tí endamáli at gera nærri ætlanir um ein altjóðafelagsskap. Á hesi ráðstevnuni, har umboð úr 51 londum luttóku, varð so samtyktin um Sameindu Tjóðirnar viðtikin. Hon kom í gildi tann 24. oktober - tann dagin, sum síðan tá hevur verið hildin um allan heim sum ST-dagurin.
Bakgrund
thumb|right|220px|Í 1932 var forsetaval í USA. [[Demokratiski Flokkurin|Demokratarnir stillaðu Roosevelt upp sum valevni, og teir vóru vísir í, at teir fóru at sigra.]] thumb|right|220px|Standmynd í [[Oslo.]] Roosevelt var av múgvandi fólki. Faðirin átti stór landaøki í lutstatinum New York, og drongurin Franklin vaks upp í einum tryggum og eydnuríkum heimi. Foreldrini ferðaðust nógv, og Franklin var ikki meir enn 2 ára gamal, tá ið tey fyrstu ferð høvdu hann við sær til Evropa. Sum ungur sigldi hann um Atlantshavið nógvar ferðir, so hann kom at kenna evropeisk viðurskifti væl. Sína fyrstu skúlaundirvísing fekk hann heima av heimalærarum. Hann varð ikki sendur í vanligan skúla, fyrr enn hann var 14 ára gamal. Tá ið hann hevði lokið sína skúlagongd, fór hann undir at lesa løgfrøði og fekk seinni starv í einari sakførafyritøku.
Løgtingsvalið 1954
Úrslit
Talið av løgtingslimum varð hækkað frá 25 til 27.
Guglielmo Marconi
Í 1909 fekk hann, saman við Karl Ferdinand Braun Nobelvirðislønina í alisfrøði.
Tailand
Søga
Síðst í 1760-árunum byrjaði ein herovasti í Tailandi, P’ya Taksin, at reka burtur burmesar, sum høvdu gjørt innrás í Tailand og lagt høvuðsstaðin Ayudhya í oyði. Í 1776-1777 varð Tailand savnað, og Bangkok gjørdist høvuðsstaður. Men frælsisstríðið hevði tikið P’ya Yaksini so fast, at hann gjørdist sinnissjúkur. Herovasti hansara, Chakri, tók við stýrinum. Í 1782 varð Chakri útnevndur til kongs, og P’ya Taksin varð tikin av døgum. Chakri nevndi seg Rama T’ibodi ella Rama 1. Mestu tíðina, hann stýrdi, helt hann fram at kríggjast ímóti Burma. Nýggi ærusjúki valdsharrin í Burma, Bodawpaya, leyp á Tailandi, men mátti lúta. Nú tá ið friður var, legði Rama alla orka í at stýra landi sínum, og hann valdi til ráðharrar álítandi menn, sum høvdu stríðst saman við honum, øll árini, kríggið hevði verið. Hann doyði í 1809.
Rama 5. gjørdist kongur í Tailandi í 1868, tá ið hann var 15 ára gamal. Ein ríkisstjóri stýrdi fyri hann, meðan hann var uttanlendis í Europa, og tá ið hann sjálvur tók við stýrinum í 1878, visti hann meira um europeiskan politikk og mentan enn nakar annar í Tailandi. Hann setti í gildi nógvar nýskipanir, so at land hansara kundi meta seg javnt við nýggja Europa. Hann fekk sær ráðharrastjórn, bannaði trælahaldi, fekk skipaða skúlagongd fyri aðalsbørnini, umskipaði skattaskipanina og læt jarnbreytir leggja. Hann var víða um í landinum og talaði við fólkið, sum kongarnir í Europa gjørdu.
Algoritma
Ein algoritma er ein uppskrift til at loysa ein trupulleika á ein ávísan hátt, og sum útvegar eina loysn uttan mun til hvussu støðan hjá tí ávísa trupulleikanum sær út. Eitt dømi kundi verið ein neyv frágreiðing av, hvussu eitt kortspæl verður sorterað, uttan mun til hvussu kortini upprunaliga liggja.
Annika Olsen
Landsliðssvimjari
Annika var góður svimjari sum barn og ung, hon svam fyri Vágs Svimjifelag, sum nú er lagt saman við Tvøroyrar Svimjifelag til Susvim. Annika svam eisini á føroyska svimjilandsliðnum, m.a. til Oyggjaleikirnar í 1989 og 91. Hon gjørdist nummar 3 í 200 m bringu og nummar 3 í 4x50m blandað saman við Rúnu Poulsen, Anniku Anthoniussen og Duritu Dahl Djurhuus. Hon svam eisini 8x50m blandað fyri menn og kvinnur, tey gjørdust nummar tvey. Kvinnurnar vunnu eisini bronsu í 4x100m frí, tað gjørdu tær við tíðini 4:16.76.
Tofta Ítróttarfelag
thumbnail|B68 kempar her fyri at yvirliva í bestu deildini. Teir manglaðu bert eitt mál. Sjálvt málmaðurin fór fram og royndi at skora. thumb|B68 leikarar í 2012 thumb|B68 móti [[FC Suðuroy í dysti í bestu deildini vesturi á Eiðinum í Vági 2010.]] B68 (Fult navn: Tofta Ítróttarfelag) er fótbóltsfelagið á Toftum. Felagið varð stovnað 21. desember 1962.
Løgtingsvalið 1950
Løgtingsvalið 1950 til Føroya Løgting varð hildið mikudagin hin 8. november 1950, fýra ár eftir seinasta valið, ið varð hildið hin 8. november 1946.
Portugal
Portugal ella Portugál (portugisiskt: República Portuguesa) er lýðveldi í Evropa. Lýðveldið fevnir eisini um um partvíst sjálvstýrandi oyggjabólkarnar Azorurnar og Madeira. Ferðavinnan hevur stóran búskaparligan týdning, helst á Algarvestrondini. Høvuðsstaður er Lissabon, og londinum hevur umleið 11 millionar íbúgvar. Aðrir stórir býir er Porto, Faro, Beja og Portalegre. Portugal hevur bara mark við Spania. Høvuðsmálið er portugisiskt.
Landslutir í Portugal
3. Santarém
Thomas Mann
Thomas Mann fekk Nobelvirðislønina í bókmentum í 1929.
Tsjudar
Ein tsjudi er ein russi ella annað fremmandafólk, sum er eftir sámum og vil teimum ilt.
Texas
Politikkur
Í dag er Texas næststørsti statur í USA (bara Alaska er størri), og ofta eru royndir gjørdar at býta Texas upp í fleiri smærri statir. Ein av hesum var í mars mánaði 1845, tá amerikanska kongressin vildi býta Texas upp í fýra smærri statir. Tvey ár seinni var uppskot frammi um at skipa Texas í tveir partar - East Texas, sum var fyri trælahaldi, og West Texas, sum var ímóti. Men tá ein av fremstu forsprákarunum doyði, doyði uppskotið eisini.
Størstu býir
260px|thumb|right|Býir í Texas Teir 10 størstu býirnir eftir íbúgvatali í Texas vóru í 2019 hesir:
Bardagin í Mannafelsdali. (uml. 1307).
'''Bardagin í Mannafelsdali. Uml. 1307.''' thumb
Hann legði nógva jørð undir kirkjuna og píndi stórar skattir av føroyingum, fyri at fáa kirkjuna bygdað sum prýðiligast. Hetta líkaði ikki øllum, og øll, ið búðu fyri sunnan Hórisgøtu (í Suðurstreymoy, Sandoy, Skúvoy og Suðuroy), sýttu fyri at rinda skattin. – Oddamaður fyri uppreisturin var Hergeir úr Akrabergi. - Erlendur kallar Hergeir í brævi til norska kongin fyri ein “Belials sonur”, fíggindi Guðs og tí Kristnu kirkjunar og eitt ófriðarmenni.
Stríði millum sunnanmenn og Føroysku kirkjuna endar tó ikki her. Varamaður Erlendur, (Mús), heldur áfram við byggingina av Kirkjubømúrinum og at pína skatt av føroyingum. Tað endar við vápnaðum uppreistri.
Heini O. Heinesen
Privatlív
Heini O. Heinesen giftist Honnu Adam á 70 ára føðingardegi sínum í 2008. Hanna doyði í 2016. Seinastu árini búði Heini O. Heinesen á Norðoya Ellis- og Røktarheimi í Klaksvík.
Andrias Høgenni
Andrias Høgenni (føddur 28. oktober 1988 í Hvidovre, uppvaksin í Føroyum) er ein føroyskur filmsleikstjóri úr Havn, ið hevur vunnið fleiri virðislønir fyri stuttfilmar, m.a. hevur hann vunnið Geytan í 2015, 2016 og 2019.