cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Siljuljómari
Siljuljómari (frøðiheiti - Acrocephalus agricola)
Haarby kommuna
Haarby kommuna (danskt: Haarby kommune), er ein kommuna í Fyns Amt í Danmark. Haarby kommuna hevur umleið 5.037 íbúgvar.
Glamsbjerg kommuna
Glamsbjerg kommuna (danskt: Glamsbjerg kommune), er ein kommuna í Fyns Amt í Danmark. Glamsbjerg kommuna hevur umleið 6.005 íbúgvar.
Egebjerg kommuna
Egebjerg kommuna (danskt: Egebjerg kommune), er ein kommuna í Fyns Amt í Danmark. Egebjerg kommuna hevur umleið 8.864 íbúgvar.
Ali babba - og 49 aðrar blaðgreinir
Týtt og ritstjórnað
2013 - Sannleikin um ástarævintýrið (týtt og ritstjórnað), Øgiliga egið forlag, 35 síður.
Hydrogen
Eginleikar og eyðkenni
Hydrogen er tað einfaldasta grundevnið, sum til er. Tað er tað lættasta evnið, og tað er eisini tað evnið, sum mest er til av.
Klaksvíkar Ítróttarfelag
220px|thumbnail|Frímerki við mynd av fótbóltsdysti millum KÍ og HB 220px|thumbnail|KÍ á útivølli móti [[FC Suðuroy 2012. Páll Klettskarð gjørdist annar av tveimum toppmálskjúttum við 22 málum.]] Klaksvíkar Ítróttarfelag er eitt fótbóltsfelag úr Klaksvík, sum varð stovnað í 1904. Felagið hevur bæði mansfótbólt og kvinnufótbólt. KÍ kvinnurnar hava vunnið 14 FM heiti á rað og so hava tær vunnið steypakappingina 10 ferðir. KÍ menninir hava fyri tað mesta spælt í bestu mansdeildini, burtursæð frá 2010, tá teir spældu í 1. deild. KÍ var tað fyrsta føroyska liðið, ið spældi seg víðari til 3. kvalifikatiónsumfarð í Champions League, og harvið eisini tað fyrsta føroyska liðið, ið hevur spælt seg víðari til eitt europeiskt bólkaspæl fyri feløg.
Brot úr søguni hjá Klaksvíkar Ítróttarfelag1
Harvið vóru ikki einans umstøðurnar hjá fótbóltinum gjørdar nógv betri, men eisini hondbólturin og innandura ítróttargreinar sum heild fingu nógv betri kor. Tey seinastu árini hava bæði flogbólturin, kvinnufótbólturin og kvinnuhondbólturin havt góð úrslit at víst á.
Palestina
thumb|right|250px|[[Gasageirin|Gaza og Vestari Áarbakki.]] Palestina (hebráiskt: ארץ־ישראל, arábiskt: فلسطين‎) er sunnasti parturin av Sýria. Rómverjar róptu landið Palestina. Palestina er gr. snið av hebr. Peleschet, "Filistaralandið". thumb| thumb| Ígjøgnum søguna hevur Palestina havt ein sentralan geostrategiskan týdning, tí økið bindur saman afrikanska, asiatiska og evropeiska kontinentið. Umframt hetta hevur økið havt ein átrúnaðarligan og mentanarligan týdning fyri bæði islam, kristindómin og jødadómin. Av hesum orsøkum hevur økið verið ein vígvøllur við alskyns kríggjum og innrásum ígjøgnum øldirnar og hevur støðugt skift hendur ímillum jødar, persar, grikkar og rómverjar.
Ruanda
Almennu málini eru fýra í tali, kinyarwanda, enskt, franskt og swahiliskt. Fólkatalið í landinum er 11,7 milliónir. Landið er eitt av fátækastu londum í heiminum. Á vári 1994 fóru ósigandi ræðuleikar fram í Ruanda. Í 100 dagar drupu hutuar eina millión tutsiar, meðan ST-herlið hjálparleys hugdu at. Tey høvdu nevniliga fingið boð frá ST um at varðveita friðin, ikki at skapa hann. Ruanda hevur størstu umboðanina av kvinnum í tjóðartinginum, nevniliga 48,8 prosent. Í Føroyum er kvinnuliga umboðanin í Løgtinginum bara 9,4 prosent.
Merkantilisma
Eisini List var fyri, at staturin skuldi leggja seg útí búskaparlig viðurskifti og stuðla lokalum ídnaði. Hóast hann var atfinningarsamur mótvegis liberalismuni, so góðtók hann logikkin aftanfyri frían handil. Hann meinti tó, at ein fortreyt fyri fríum handli var, at lond vóru á sama menningarstigi. Tí var tað neyðugt hjá londum, sum ikki vóru frammaliga í ídnaðarligari menning, at reka ein protektionistiskan handilspolitik og at stuðla lokalum ídnaði. Hann helt, at ein dag fór at bera til hava fullkomnan fríhandil, men fyri at tað skuldi henda „the less advanced nations must first be raised by artificial measures to that stage of cultivation to the which the English nation has been artificially elevated“. Tí var hann av tí áskoðan, at ávís lond, til dømis Týskland, skuldu hava møguleika til við protektionismu at menna seg til ídnaðarlond. Hann mælti til, at staturin var sera aktivur í stýring av búskaparligari menning, eins og hann stuðlaði útbúgving, teknologiskari menning og ídnaði annars.
Skævinge kommuna
Skævinge kommuna (danskt: Skævinge kommune), er ein kommuna í Frederiksborg Amt í Danmark. Skævinge kommuna hevur umleið 5.886 íbúgvar (2004).
Grátt undir steini
Í Føroyum eru skrásett fýra sløg:
Alment
Grátt undir steini hevur 7 pør av beinum. Kroppurin er samansettur av 13 liðum. Tað er einasta djór á landi sum andar bæði við lungum og táknum, og tí kann grátt undir steini vera bæði uppi á landi og í vatni. Grátt undir steini trívist best har vátligt er, og tolir ikki ov nógv ljós ella terra. Tað livur serliga av plantuleivdum. Honin verpur egg niður í ein posa, sum hon hevur undir framkroppinum, og í posanum verða ungarnir klaktir.
John McCain
John McCain var flogskipari í amerikanska herinum undir Vietnamkrígnum. Undir krígnum var hann skotin niður og tikin sum krígsfangi. Hann sat fangaður í Vietnam í fimm og eitt hálvt ár. McCain royndi tvær ferðir at gerast amerikanskur forseti. Í ár 2000 tapti hann uppstillingarvalið hjá republikanarunum til George W. Bush. Í 2008 eydnaðist tað honum at gerast republikanska forsetavalevnið, men hann tapti valið til demokratiska umboðið, Barack Obama.
Hørsholm kommuna
Hørsholm kommuna (danskt: Hørsholm kommune), er ein kommuna í Frederiksborg Amt í Danmark. Hørsholm kommuna hevur umleið 24.709 íbúgvar (2014).
Protein
Uppskriftin til tey ymisku proteinini er goymd í arvfrøðiligu leiðbeiningini (DNA).
16. øld
16. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1501 (MDI) í tí julianska kalendaranum til 31. desember 1600 (MDC) antin í tí gregorianska kalendaranum ella í tí julianska kalendaranum.
1060-árini
Øldir: 10. øld - 11. øld - 12. øld
Dánjal á Neystabø
Dánjal Dam á Neystabø (føddur 1979) er ein føroyskur tónleikari, sangari, tónasmiður og sjónleikari. Hann er eitt nú kendur sum ein av tónleikarunum í norðurlendska tónleikabólkinum Dánjal og í Føroyum er hann serliga kendur fyri Ævintýraferðirnar, sum hann hevur framført fyri børnum saman við Búa Dam í fleiri ár, teir hava eisini útgivið fleiri fløgur í sambandi við Ævintýraferðirnar. Teir hava framført fleiri skemtiligar sangir sum t.d. Grækaris Grashøvd og Snedigt, sum hava verið nógv spældir í Føroyum. Dánjal er fyrrverandi limur í føroyska tónleikabólkinum Tangz, sum gjørdist nummar trý til Prix Føroyar í 2001. Dánjal er sonur Helenu Dam á Neystabø, fyrrverandi mentamálaráðharra.
Leivur Øssursson
Leivur Øssursson eisini nevndur Leif Øssursson (føddur uml. 980 - deyður fyri 1047) var sonur Øssur Havgrímsson, ið doyði sum 23 ára gamal í 983. Tað er óvist hvar og nær Leivur varð føddur; antin í Gøtu, har pápi hansara búði hjá Tróndi í Gøtu, í Hovi, har pápi hansara fekk garðin hjá Havgrími, ella í Skúvoy.
Leifs kvæði sigur frá, at Tóra bert vildi gerast kona hansara, um hann hevndi deyða faðirs hennara.
Whitehorse
thumbnail|300px|Whitehorse, Yukon thumbnail|300px|Miðbýurin í Whitehorse Whitehorse er ein býur í útnyrðingsparti av Kanada.
Lív Maria Róadóttir Jæger
Familja
Lív Maria Róadóttir Jæger er dóttir Sólrun og Róa Patursson. Eldra systir Lív Mariu, Unn Patursson, hevur fingist við tónleik av ymsum slag í mong ár. Undanfarnu árini gjørdi hon eisini onkuntíð tónleikin til tekstir hjá yngru systir síni.
Arsenal F.C.
Besta liðið spælir í Premier League. Heimavøllurin hjá Arsenal er Emirates Stadium í Holloway, London
Libanon
Trúgv drusanna er sprottin av islam og kristindóminum, men verður nú roknað sum sjálvstøðugur átrúnaður. Um 200.000 drusar búgva í Libanon, teir flestu í fjallalendinum fyri sunnan. Teir hava mangar siðir, ið hava til endamáls at verja drusiska samfelagið. Tað er ógjørligt at gerast drusi, ert tú ikki føddur drusi. Eingin drusi kann avnokta sína drusisku trúgv og taka við aðrari trúgv, og drusar hava ikki loyvi at giftast við øðrum enn drusum.
Yvirgangsálopini í París í november 2015
Gøturnar Alibert og Bichat
Tey fyrstu álopini hendu á gøtunum Rue Bichat og Rue Alibert, nærindis Canal Saint-Martin í 10. arrondissement í París. Álopsfólk skutu móti fólkum uttanfyri Le Carillon, ein café-bar, klokkan umleið 21:20 CET. Síðan hildu álopsfólkini leiðina fram til Rue Bichat og lupu á Le Petit Cambodge (Little Cambodia), ið er ein matstova, og drupu har ellivu fólk, sambært fronsku løgregluni.
2018
2018 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi. Tað var ár 2018 eftir Kristi føðing, ár 18 í triðja ártúsund, ár 18 í 21, øld og ár 9 í 2010-árunum.
Græsted-Gilleleje kommuna
Græsted-Gilleleje kommuna (danskt: Græsted-Gilleleje kommune), er ein kommuna í Frederiksborg Amt í Danmark. Græsted-Gilleleje kommuna hevur umleið 20.996 íbúgvar.
James Hetfield
thumb|James Hetfield í 2023. James Alan Hetfield (føddur 3. august, 1963 í Kalifornia) er ein amerikanskur sangari, rytmugittaristur og sangskrivari fyri bólkin, Metallica, sum hann stovnaði við Lars Ulrich í 1981. Hann verður mettur sum ein av teimum bestu gittarleikarunum í heiminum. Hann byrjađi sum ungur at spæla tónleik, fyrst spældi hann klaver, síðani trummur og so el-gittar. Hann spældi í bólkinum Leather Charm áðrenn hann gjørdist limur í Metallica.
Lisbeth L. Petersen
Yrkisleið og bakgrund
Hon er dóttir Georg L. Samuelsen, sum var blaðstjóri á Dimmalætting og harvið eisini abbadóttir Andrass Samuelsen, bróðurdóttir Trygva Samuelsen, og systir Beatu L. Samuelsen. Hon giftist Jákup Petersen í 1960, hann doyði í 2001.
Norðurlendska ráðharraráðið
Norðurlendska Ráðharraráðið varð sett á stovn í 1971 og fevnir um tey fimm norðurlendsku londini Danmark, Finland, Ísland, Noreg og Svøríki, umframt landsstýrini í teimum trimum sjálvstýrandi økjunum Føroyar, Grønland og Áland.
Lisbeth L. Petersen
Politiskt arbeiði
Lisbeth L. Petersen kunngjørdi í 2007 at hon tók seg úr aktivum politikki og stillaði ikki uppaftur til Løgtingsvalið 2008.
439 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Árstal: 444 f.Kr. 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr. 440 f.Kr. - 439 f.Kr. - 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr.
1953
1953 (MCMLIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.
Sámal Pætursson Lamhauge
Hann var verfaðir Hans Jákupsson Debes, løgmann 1752 - 1769.
Rutger Jan Schimmelpenninck
Hann var limur í tjóðartinginum (1796 - 1798). Hann var forseti í tjóðartinginum og virkandi statsleiðari hjá Bavariska lýðveldinum frá 17. mai 1796 til 30. mai 1796 og frá 15. mai 1797 til 29. mai 1797.
440 f.Kr.
Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.
15. øld
(14. øld - 15. øld - 16. øld)
Ť
Ť, ella ť, er ein bókstavur í tí kekkiska og slovakiska stavraðnum.
Grand Bahama
322px|thumb|right|Grand Bahama úr erva 322px|thumb|right|Grand Bahama úr erva Grand Bahama er norðasta oyggj í Bahamaoyggjum. Oyggin liggur uml. 90 km eystan fyri amerikanska deilstatin Florida.
FC Bayern München
Fótbóltshópur
Dagført í august 2020.
Italia
Landfrøði
Torino             2 250 000 íbúgvar
Ursula Andress
Hon er best kend fyri sín leiklut í James Bond filminum Dr. No frá 1962. Hon gjørdist tann fyrsta sokallað bond girl.
Jordan
thumb|right|250px|Jordan liggur eystan fyri Ísrael. Jordan (arábiskt الأردنّ al-ʾUrdunn), alment Hashemitiska Kongsríkið Jordan er eitt kongsríki í Miðeystri ið hevur mark til Sýria, Irak, Saudiarábia, Ísrael og Vestara Áarbakka. Eldri heiti fyri hetta økið er Trans-Jordania. Í eldri døgum (m.a. av summum krossfarum), vóru heitini Cis-Jordania (heiman Jordaná) og Trans-Jordania (handan Jordaná) nýtt um núverandi Ísrael/Palestina og Jordan. Málið er arábiskt, og tað búgva uml. seks mió í landinum. Meginparturin av Jordan er oyðimørk.
Hvalba
Ítróttur
Ítrótturin í Hvalba hevur altíð veri nógvur.
Bóltfelagið Royn
Hvalba hevur eitt virki bóltfelag, sum eitur Royn. Bóltfelagið Royn er sentrali parturin um stóran part av ítróttarlívið í bygdini og um mentunarlívið annars. Felagið varð stovnað 23. oktober í 1923. Í 2010 spældi Royn í 3. deild. Teir gjørdust nummar 3, men ryktu upp í 2. deild, av tí at felagið sum gjørdist nummar tvey longu hevði eitt lið í 2. deild frammanundan. Royn hevur eisini lið í fleiri av barnadeildunum. Felagið hevur fyrr samstarvað við onnur feløg í oynni, og í 2010 var dreingjaliðið felags við TB. Dreinjaliðið TB/Royn vann silvur í 2010. Smádreingirnir hjá Royn vunnu silvur í 2009.
Búskapur
Í Hvalba eru nógvar størri og smærri fyritøkur. Hvalba er eisini kent fyri sín kolagrevstur. Í nógv ár hevur tað verið full gongd á kolagrevstrinum í Hvalba og framvegis í dag eru tað menn, sum arbeiða á kolinum.
Grand Tour
Grand Tour vinnarar
A. Lance Armstrong vann sjey fylgjandi tour-kappingar frá 1999 til 2005. Men í oktober 2012 misti hann allar sínar titlar, tá UCI avgjørdi at taka teir frá honum orsakað av at hann hevði nýtt doping. Í oktober 2014 avgjørdi Tour de France at lata navnið á Armstrong vera á listanum yvir fyrrverandi vinnarar, tó skuldi navn hansara vera gjøgnumstrikað.
Sørvágs Ítróttarfelag
Útvortis ávísingar
thumb|left|Fótbóltsvøllurin sum var heimavøllur hjá Sørvágs Ítróttarfelag, nú hjá [[07 Vestur.]]
Karolingarnir
Karolingarnir vóru ein frankisk valdsharraætt sum tók valdið í frankiska ríkinum frá merovingunum í 751 og høvdu valdið fram til 900-árini.
Gulljómari
Gulljómari (frøðiheiti - Hippolais icterina)
Cape Town
Høvdastaður (føroyskt heiti), Cape Town (enskt heiti), Kaapstad (afrikaans heiti) ella iKapa (xhosa heiti) er høvuðsstaður í Suðurafrika. Høvdastaður á Høvdanesi er undir stórsligna Taffelfjallinum. Á Høvdanesi vaksa mangar plantur og blómur, sum ikki vaksa aðrastaðni í heiminum.
Søga
Í 1652 sendi Niðurlendska Eysturindiafelagið 80 niðursetumenn við Jan van Riebeeck á odda at leggja grundarlag undir eina handilsstøð á syðsta útnesi í Suðurafrika. Støðin skuldi verða útgerðarhavn hjá skipum, sum sigldu úr Evropa til Ásia og heimaftur. Býurin var tætt við Góðvónarhøvda, og varð nevndur Cape Town. Tað var trupult hjá niðursetumonnunum í fyrstuni, men í 1680-árunum komu hugenottar, sum vórðu flýddir undan átrúnaðarjagstran í Fraklandi og búsettu seg har. Tá gjørdist teir fjølmentari og betur gekk í hond. Frá byrjan var kaldligt ímillum evropear og afrikanar. Niðursetumenninir settu afrikanarar at arbeiða fyri seg og fóru at keypa trælir úr Guinea, Madagaskar og Angola. Í 1690-árunum løgdu um 200 skip at í havnini í Cape Town um árið.
I Know...Brad
I Know...Brad er ein kendur pop-art málningur frá 1964 av Roy Lichtenstein. Málningurin hongur í Wallraf-Richartz Museum í Köln.
1956
1956 (MCMLVI) var eitt skotár, eftir tí gregorianska kalendaranum var fyrsti dagurin ein sunnudagur.
Ligia oceanica
Ligia oceanica (frøðiheiti - Ligia oceanica, føroyskt navn væntar, danskt havbænkebider), er størsta gráa undir steini í Føroyum. Ligia oceanica finst í fjøruni kring alt landið.
EM í svimjing 2014
Skrá
Kappingarnar fóru fram í hesi raðfylgju:
Eurovision Song Contest 2016
Fyrra hálvfinala
Lond, ið komu víðari til finaluna, verða víst við appelsingulum.
Franska Kollveltingin
thumb|Málningur við motivi frá fronsku kolleltingini, álop á [[Bastillan|Bastilluna]] Tann franska kollveltingin (1789-1799) er ein stórhending í tí fronsku søguni. Kollveltingin var í tíðarskeiðnum 1789-1799. Tað byrjaði tann 17. juni, tá umboðini fyri borgararnar (triðja stættin), saman við aðalinum, gjørdu uppreistir. Tað var tá ið kongur ætlaði at leggja skatt, á allir tríggir stættirnar. Aðalin vildi minka um kongsins vald, og stevndi tí tjóðartinginum á fund. Sjáldan vóru allir tríggir stættirnir samlaðir á tingfundi, og triðji stættur var oftast í minna tali, men hesa ferð var øðrvísi. Oddamennirnir í triðja stætti slóu nevan í borðið. Tey høvdu borgarir í París við sær, og tann 14 juli byrjaði stormurin á, og hertøkan av Bastilluni. Og í 1793 valdaði ræðuligt óskil í Fraklandi. Kongadømi varð tikið av, og lýðveldi stovnað.
Stættir
Í Fraklandi vóru borgararnir býttir í tríggjar stættir. Hesar stættirnar vóru kallaðar 1., 2. og 3. stættir. Í 1. stætti er kongurin, og í 2. stætti er aðalin og prestarnir. Í 3. stætti vóru handilsfólk, bóndar og ídnaðararbeiðsfólkini. Stættirnir verða lýstir í eini pyramidu, har kongur er ovastur, og síðani koma 2. og 3. stættur. Tað sum er hugskotið við tí, er at vísa tað, at tey sum eru uppi yvir tær í pyramiduni ráða yvir tær, og harafturímóti, tey sum eru undir tær, ræðir tú yvir. Stættamunur varð í nógvum londum, men áðrenn fronsku kollveltingina var Frakland tað besta dømi um stættarmun.
Kalmar
thumb|right|240px|[[Kalmar dómkirkja.]] Kalmar er ein býur í Kalmar kommuna í Kalmar län Svøríki. Býurin hevur umleið 36 962 íbúgvar (2010).
Leyvljómari
Leyvljómari (frøðiheiti - Phylloscopus trochilus)
HM í svimjing 2011
HM í svimjing og øðrum vatnítrótti (2011 World Aquatics Championships) var í Shanghai í Kina í døgunum 16. til 31. juli 2011. Føroyar var umboðað av einum svimjara, tað var Pál Joensen úr Susvim, sum kláraði seg sera væl, hann svam í tveimum kappingum og kvalifiseraði seg til finaluna í báðum kappingunum, nevniliga í 800 frí, har hann svam við næstbestu tíðini í innleiðandi og gjørdist nummar 5 í finaluni og í 1500 frí, har hann svam við sættbestu tíð í innleiðandi og gjørdist nummar fýra av øllum, bert 0,67 sekund frá bronnsu heiðursmerki. Tríggjar ferðir setti hann norðurlendskt met, einaferð í 800 metrum frí og tvær ferðir í 1500 m frí. Við tíðini 14:46,33 hevur Pál væl og virðiliga kvalifisera seg til Summar OL 2012 í London. Hann svam nevniliga 25 sekundir undir kravtíðina til OL sum er 15:11,83. Pál Joensen svimur fyri Danmark til Summar OL 2012, hann er til nú (5. august 2011) einasti maður úr danska ríkinum, sum hevur svomið nóg skjótt til at kvalifisera seg til OL á júst hasum teininum. Pál svimur eisini skjótt á 800 metrum frí, men tað er ikki ein olympisk disiplin. Danin Mads Glæsner kvalifiseraði seg til 400 metrar frí, men var eitt sekund ov seinur til HM 2011 í Shanghai til tess at kvalifisera seg til summar OL 2012. Men Pál sá út til at vera besta boð uppá danskt heiðursmerkið hjá monnum í 1500 metrum frí, tað metti Allan Nielsen, sum skrivaði fyri Politiken á HM 2011 í Shanghai. Tað vóru 18 tjóðir við 2220 ítróttarfólkum sum luttóku á HM stevnuni í svimjing og vatnítrótti 2011 í Shanghai. Næsta HM í svimjing eftir hesa var í Barcelona í 2013.
Greg Abbott
255px|thumb|right|Greg Abbott Gregory Wayne "Greg" Abbott (føddur 17. november 1957 í Wichita Falls, Texas) er amerikanskur løgfrøðingur og politikari. Abbott er sitandi guvernørur í Texas sum tók við embætinum í januar mánaði í 2015. Hann er limur í Republikanska flokkinum.
Järrestad
thumb|300px|Järrestad Järrestad er ein bygd í Simrishamns kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 161 í 2010.
1070-árini
Áratíggju: 1020-árini 1030-árini 1040-árini 1050-árini 1060-árini - 1070-árini - 1080-árini 1090-árini 1100-árini 1110-árini 1120-árini
Ár: 1070 1071 1072 1073 1074 1075 1076 1077 1078 1079
Andras Guttormsson
Kálgarðsbóndin Guttormur (Løgmaður), átti ellivu merkur av Víkini; Jenis í Laðangarði átti tað tólvtu. Men Jenis legði eina mørk sína móti einari kálgarðsbóndans mørk og so eydnu sína ímóti hinum tíggju. Hann spurdi tá kálgarðsbóndan um hann vildi ikki leggja felag við seg, tí hann, Jenis, hevði so góða eydnu og hin onga. So løgdu teir felag (tó at Kálgarður var løgmansgóðs og tí ikki átti at vera lagt í felag) og síðan treivst væl hjá báðum. Men ongantíð sótu teir væl um sátt og skiltust síðan aftur úr felaginum. So visti eingin av, fyrr enn Jenis gjørdi ferð niður til Danmarkar til at stevna løgmanni. Ein dagin, sum kálgarðsbóndin stendur úti fyri durum, sær hann ein bæriligan reyðklæddan mann koma ríðandi oman á Krossjarðargarðar og spyr, um nakar veit, hvør maður hatta er. Tá varð honum aftursvarað, at tað var sjaldsamt, at hann skuldi ikki vita, at hatta var Jenis í Laðangarði, sum hevði verið niðri eitt heilt ár og nú var afturkomin. Ikki frættist tíðindi úr Laðangarði til Kálgarðs, tó at skamt var ímillum — so hatskir vóru teir hvør á annan, Laðangarðsbóndin og Kálgarðsbóndin. Stutt var umliðið, tá ið bræv kom til løgmans frá kongi, at hann skuldi búgva ferð sína niður til at verja seg fyri slíkum, sum honum var um kent. Men av tí at løgmaður var vorðin gamal og orkaði illa at ferðast, tók sonurin, Guttormur Andrasson, ferðina uppá seg.
Monmouth
Í rómaratíðini lá ein borg her, sum nevndist Blestium. Eftir 1067 vaks býurin upp kring normannaraborgina, sum verður nevnd Monmouth Borgin (Monmouth Castle). Miðaldarbrúgvin á borgini, Monnow Brúgin er tann einasta av sínum slag, ið er eftir í Stóra Bretlandi. Seinni kom borgin at hoyra til Lancaster ættina, og Henrik 5. av Onglandi bleiv føddur her í 1387. I 1536 gjørdist býurin høvuðssæti hjá fyrisitingini í Monmouthshire.
Tíðin eftir miðøld
Seinast í 18. øld var býurin blivin vælumtókt ferðamál hjá fólki, sum fóru ein túr sum nevnist "Wye Tour", tað er ein bátatúrur sum tekur tey vitjandi framvið tí vakra Wye Dalin, har fólk kundu njóta tað avbera vakra útsýni til Ross-on-Wye, Goodrich, Tintern, Chepstow og onnur støð. Skøldini William Wordsworth, Samuel Coleridge, og Robert Southey, umframt listamannin J. M. W. Turner, vóru millum teirra sum vitjaðu økið.
Frankfurt am Main
Flogvøllurin í Frankfurt am Main í Týsklandi er tann fjórðstørsti í Evropa. Hiðan er millum annað gott samband við flogvøllir í USA og Ásia.
Armadillidium vulgare
Nakrar fráboðanir hava verið um at fólk hava sæð hetta slagið í Føroyum, men tað er enn ikki staðfest.
Kim Larsen
Lív- og yrkisleið
Í 1983 stovnaði Kim bólkin Kim Larsen & Bellami og útgav fýra útgávur upp til 1992. Um hetta mundið fór bólkurin sundur vegna ósemju. Eftir hetta útgav hann soloútgávuna Hvem kan sige nej til en engel. Í mittuni av 1990-árunum stovnaði hann bólkin Kim Larsen og Kjukken, teir høvdu sín heimstað í Odense.
Kim Larsen doyði av prostatakrabba í heimi sínum tann 30. september 2018, har hann var umringaður av sínum kæru. Viku seinni varð ein stór minningarkonsert hildin í hansara æru í Keypmannahavn. Umleið 35.000 fólk luttóku, og ímillum tónleikarar vóru donsku bólkarnir Magtens Korridorer, Love Shop og The Minds of 99, ið framførdu kendu sangirnar hjá Kim.
Arizona
Veðurlag
-->
Indiánarnir
Í Arizona vóru fleiri ættarbólkar, sum dyrkaðu jørðina. Puebloindiánarnir høvdu byrgt áir og grivið veitir. Tá ið so turkur kom, veittu teir vatnið út á lendið. Puebloindiánarnir vóru friðarfólk, men teir ræddust at apasjarnar skuldu leypa á. Teir vóru grannar. Pueblo merkir "bygd". Suðuri hevði hohokamfólkið stóra framgongd, tí at tey vóru dugandi bøndur. Grannatjóð teirra, pueblofólkið, bygdi stór hús, sum vóru áføst og í fleiri hæddum. Húsini vóru av leiri og flættaðum kvistum og stóðu í grunnum gryvjum. Hohokamfólkið livdi í Suðurarizona frá um 100 f.Kr. til um 1400. Flestu teirra hildu til í tí fruktagóða Gilaáardali.
Mál
thumb|right|250px|[[Kanab Creek.]]
Politikkur
Staturin hevur í 2010 samtykt eina lóg, ið krevur at innflytarar skulu hava skjøl á sær, sum prógva at teir hava loyvi til at vera í USA. Løgreglan skal spyrja øll tey, sum hon kortini steðgar av einhvørjari orsøk, og heldur sær út til at kunna vera ein innflytari, hvørt tey hava hesi pappírini. Hava innflytarar ikki pappírini á sær, fáa teir bót. Fleiri býir í USA hava sett handilsforboð móti Arizona, og Barack Obama hevur funnist harðliga at lóggávuni. Líknandi lóggávur eru hinvegin galdandi í fleiri evropeiskum londum.
Yvirgangsálopið í Nice 2016
Álopið
Hin 14. juli í Nice klokkan umleið 22:30, beint eftir at Bastilludags-fýrverkið var liðugt, kom ein hvítur 19-tons tungur lastbilur til sjóndar frá Magnan-grannalagnum í Nice og snaraði eystureftir og inn á Promenade des Anglais, ið tá varð stongd fyri ferðslu, nærindis Fondation Lenval Barnasjúkrahúsið. Lastbilurin koyrdi við nógvari ferð, umleið 90 km um tímar og koyrdi upp á gongubreytina, og rakti og drap nógv fólk, ið vóru har. Lastbilurin helt áfram og koyrdi framvið Centre Universitaire Méditerranéen, har ið lokala løgreglan boðaði frá um tilburðin. 400 metrar frá barnasjúkrahúsinum, har ið vegurin kom saman við Boulevard Gambetta, setti lastbilurin ferðina upp og breyt seg inn ígjøgnum eina vegforðin, ið var ein politibilur og aðrar forðingar, og settu markið fyri, har ið økið við fyribils-gongugøtuni byrjaði.
Lastbilurin helt leiðina fram umleið 200 metrar, til hann støðgaði klokkan 22:35 beint við Palais de la Méditerranée umleið fimm minuttir eftir, at álopið byrjaði. At enda vóru tað tveir løgreglumenn frá fronsku løgregluni, ið skutu føraran og drópu hann. Álopið fór fram á einum vegastrekki á 1,7 km, millum nummar 11 og 147 á Promenade des Anglais, har ið 84 fólk vórðu dripin og álopið elvdi til panikk og fólk runnu skríggjandi frá staðnum. Summi vóru særd av tí at tey lupu niður á strondina, ið lá fleiri metrar undir Promenaduni.
Sverri Egholm
Hann tók preliminerprógv í 1948 og examen artium í 1950. Hann tók útbúgving sum bókavørður á Odense centralbibliotek 1951–1953 og tók prógv við Danmarks biblioteksskole í 1955. Egholm var bókavørður á Føroya Landsbókasavni 1955–1963, programfólk í Útvarpi Føroya 1963–1968, landsbókavørður á Føroya Landsbókasavni 1968–1989 og fyribils leiðari av Býarbókasavninum í Tórshavn 1969–1972.
Asti (landslutur)
250px|thumbnail|Her liggur Asti landsluturin í Norðuritalia. 250px|thumbnail|Kort yvir landslutin Asti Landsluturin Asti (italskt Provincia di Asti) er ein av landslutunum í regiónini Piemonte í Norðuritalia. Asti er høvuðsbýurin í landslutinum. Tað musserandi víni við sama navni (Asti vín) kemur frá hesum landslutinum.
Gregorius I pávi
Frá katólskari tíð hava vit mintst Grækaris páva á Grækarismessu
Aserbadsjan
Fyri tað, at olja varð funnin í londunum við Persaflógva, kom helmingurin av allari olju í heiminum úr ovurstóru oljukeldunum tætt við aserbadjanska høvuðsstaðin Baku. Nú á døgum bora aserbadjanar eftir olju av boripallum í Kaspiskahavi. Vegakervið og ravmagnsorkuverkini til oljuídnaðin hava verið við til at menna annan ídnað, t.d. klædnaídnað.
194 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
Yellowknife
thumb|300px|Gamli býurin í Yellowknife. Yellowknife (Dogrib/Tłı̨chǫ Yatıì: Sǫ̀mbak'è) er ein kanadiskur býur, sum liggur í meginøkinum Northwest Territories. Yellowknife er høvuðsstaður og størsti býur í Northwest Territories. Í 2016 búðu 18.884 fólk í høvuðsstaðnum.
Guttormur Andrasson
Ein dagin, sum hann sat til borðs við konginum, spurdu hovmenninir hann, um hann hevði nakrantíð etið av fagrari borði. Ja, segði hann. »Hvussu tá?« spurdu teir. »Á knøum sínum,« svaraði hann, »tí hvat Gud hevði gjørt var tað fagrasta«. Kongur spurdi hann, hvussu nógv egg tann føroyska gásin varp. “Tólv, viðhvørt trettan,” svaraði hann. Óføra sterkur var Guttormur. Einaferð, sum teir rullaðu ammur (stórar tunnur) í Keypmannahavn, tók hann eina og bar í føvninginum. Hann varð spurdur, hvussu tað bar til, at hann var so sterkur — hvat hann hevði havt til føði. “Feska mjólk og turt lambakjøt,” svaraði hann. Frálíka vakur var Guttormur og væl at sær komin. Aðra ferðina hann var niðri og kom á slottið, skuldi tí drotningin leggja hug á hann. Tá kvað hann niðurlagið:
Skuldi á mjúkum armi sovið - ljósið tað er brunnið - lystug var tann liljan, meg væl unni. Frá hesari ferð eru enn høvd á lofti tey orð hansara: »Mine vatter ligger under landets dronning« - hon sat á vøttunum hjá honum.
Alvi Hjelm
Danish Open 2013
Alvi luttók í svimjistevnuni Danish Open síðst í mars 2013. Svomið varð á langgeil.
Perlan í Vágsbotni
Matstova var í Perluni, og listamálarar sum Mikines og William Heinesen hava málað uppi á loftinum í bygninginum, sum fyritøkan Z. Heinesen átti.
Løkken-Vrå kommuna
Løkken-Vrå kommuna (danskt: Løkken-Vrå kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Løkken-Vrå kommuna hevur umleið 8.824 íbúgvar.
Suðurafrika
Landafrøði
thumb|350px|right|Landslutir í Suðurafrika. Í Suðurafrika eru tríggir høvuðsstaðir: ríkisfyrisitingin er í Pretoria, dómstólarnir í Bloemfontein og tingið í Høvdastaði. Veðurlagið er lýtt og turt, og jørðin er fruktagóð. Landslagið er fjølbroytt, her eru oyðimerkur, regnskógir, slættlendi, grasfløtur og høg fjøll. Í øllum Suðurafrika fara fólk av bygd til býirnar at fáa arbeiði. Í Johannesburg búgva nú fleiri enn 9 milliónir fólk, og hann er næst størsti býur í Afrika. Keiro er størstur.
2021
2021 (MMXXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
John Hansen
John Hansen (føddur 14. november 1988) er ein miðvallaleikari, ið er uppvaksin í B36. Her hevur hann leikt meginpartin av síni yrkisleið, tó hevur hann eisini leikt við AB í 2009 og 2010. Hann býr í løtuni í Danmark, har hann er í lestrarørindum. Har leikar hann við ÍF Føroyum í Keypmannahavn. John hevur fingið eyknevni av teimum hann hevur spælt fótbólt saman við, m.a. varð hann eftir ein dyst, har hann bleiv róstur, nevndur Gattuso, onkuntíð er hann eisini blivin nevndur Rambo, av tí at hann er lágvaksin, tættur og kompromisleysur, ein spælari, sum veruliga ofrar seg sjálvan, tá harðast leikar á. Skrivaði heimasíðan hjá B36 í 2011.
Paradox
Paradox var eitt Punk Rock-orkestur úr Føroyum. Orkestrið spældi saman frá 2004 til teir góvust at spæla nøkur fá ár seinni. Í 2006 góvu teir út fyrstu tónleikaútgávuna Falling in love sum var á enskum, teir spældu á fleiri konsertum í Føroyum.
Moirae
Moirae er ein rokkbólkur, sum vann fyrstu Prix Føroyar-kappingina, í 1995. voc acc-guit Terji T. Rasmussen, voc keyb Kim Hansen, voc perc Kaj Johannesen, guit Hjalti Joensen, bass Mikkjal Joensen.
1. november
1. november er dagur 305 í árinum í gregorianska kalendaranum, (dagur 306 um skotár er). 60 eru dagar eftir av árinum. Dagurin kallast eisini Alhalgunadagur (ella Allahalgannadagur) og verður í Føroyum hildin sum minningardagur teirra sjólátnu.
Dagfinnur Halvdanarson
Dagfinnur Halvdanarson var løgmaður í Føroyum uml. 1400.
Grønljómari
Grønljómari (frøðiheiti - Phylloscopus sibilatrix)
Hvidovre kommuna
Hvidovre kommuna (danskt: Hvidovre kommune), er ein forstaðarkommuna í Region Hovedstaden í Danmark. Hvidovre kommuna hevur umleið 51.842 íbúgvar (2014).
Hannibal
Hannibal (247–183/181 f.Kr.) var ein puniskur herførari úr Karthago. Hann er einamest kendur fyri at leiða her sín, við stríðsfílum, upp um Alpurnar í eini roynd at hertaka Rom. Síðani deyða hansara hevur hann verið virdur sum ein av bestu herførarum í søguni.
Uppvøkstur
Hannibal var sonur kartaska leiðaran Hamilcar Barca. Hann hevði fleiri systrar og tveir beiggjar, Hasdrubal og Mago. Eftir at Karthago hevði tapt tað 1. puniska kríggið fór Hamilcar í holt við at leggja tað Iberisku hálvoynna undir seg. Tað var á hesum herferðunum, at Hamilcar tók tann unga Hannibal við sær. Tað sigst, at ímeðan Hannibal var í Spania, lovaði hann pápa sínum altíð at hata Rom.
Sjúrður (Løgmaður)
Sjúrður var løgmaður í Hetlandi uml. 1300 og verður eisini meintur at hava verið løgmaður í Føroyum. Sjúrður var saman við Erlendi rithøvundur av Seyðabrævinum í 1298 sum er elsta føroyska skjalið.
444 f.Kr.
Áratíggju: 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr.
Kongsljómari
Kongsljómari (frøðiheiti - Phylloscopus proregulus)
Prix Føroyar
Í 2005 varð stóra gallakvøldið kallað Atlantic Music Event (AME).
Henda tónleikakappingin er ikki til longur.
Katrin Ottarsdóttir
Lívsleið
Í 2014 fekk Katrin Sømdargávu landsins, ið er 20.000 krónur árliga restina av lívinum. Í 2018 fekk hon trý-ára listafólkaløn frá Mentanargrunni Landsins.
Óli Mortensen
FM í svimjing 2015
Óli sett nýtt føroyskt met í 200 firvald við tíðini 2:03.69.
Reykjavík International Games 2015
Óli setti nýtt føroyskt met í finaluni í 200 m firvald við tíðini 2:09.45, tað var 17. januar 2015.
Lundarsnigil
Lundarsnigilin er nakað størri enn nærskyldi urtagarðssnigilin, skelin er 18-25 mm breið og 12-15 mm til hæddar, og hevur 4½ til 5½ snúningar. Ein annar munur er at skeljarondin hjá lundarsnigli er brún. Liturin á skelini varierar frá reydligum, brúnum, gulum ella hvítum, við ella uttan myrkabrúnum tvørstrípum.
Stjørnuspá
thumb|right|220px Stjørnuspá (astrologi) fæst við at vísa á samband ímillum stjørnurnar og mannalagnur. Í vikubløðum standa t.d. horoskop. Tey, sum eru fødd millum 21. mars og 20. apríl, eru til dømis veðrar og kunnu undir hesum stjørnumerki lesa, hvussu teimum fer at gangast. Stjørnuspá er ikki vísindi, men pátrúgv og undirhald.
Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins
Virðislønavinnarar og tilnevnd
{{legend|#91CFF6|Vinnari|border=1px #555 solid}}
5. november
5. november er dagur 309 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 310 um skotár er). 56 eru dagar eftir av árinum.
Ezekiel
thumb|right|220px|Málað hevur [[Michelangelo. ]] Ezekiel (hebráiskt יְחֶזְקֵאל) verður nevndur í Bíbliuni, Toraini og Koranini sum ein stórur profetur. Hann var ungur prestur, sum ivaleyst visti um alt tað, ið viðvíkti templi og gudstænastu. Ezekiel var ein av teimum mongu herleiddu, sum í árinum 597 f.Kr. noyddist í útlegd. Í Bábel slapp hann at búseta seg nær Kebaránni. Har varð hann kallaður til profet. Ezekiel fekk ikki sum Jesaja og Jeremia høvi at tala til alt fólkið, heldur ikki til valdsharrar teirra. Virksemi hansara var avmarkað, so at hann starvaði ímillum ísraelsmenn í útlegdini, pínslarfelagar sínar. Hann var teimum talari og sálarhirði av Guds náði. Í fyrstuni var fólkið tvørlynt og líkasælt. Men so við og við rann upp fyri mongum, at profetur var teirra millum. Virðingin fyri honum tók at vaksa. Oyðing Jerúsalems í 586 f.Kr. skilur virksemi hansara í tvey skilti, ið bera ymiskan dám. Fyri ræðuligu vanlukkuna boðaði hann treystliga og inniliga fólkinum, at Jerúsalem fór at verða lagdur í oyði. Harðari enn nakar annar profetur undan honum, dømdi hann fólk sítt. Men tá ið Jerúsalem fall, blíðkaðist boðskapurin. Tá ið alt tókist vónleyst, kunngjørdi hann fólkinum endurreisn Ísraels.
Frederikshavn kommuna
Frederikshavn kommuna (Danskt: Frederikshavn kommune), er ein kommuna í Región Norðurjútlandi, fyrr Nordjylland Amt í Danmark. Frederikshavn kommuna hevur umleið 60 458 íbúgvar (2014). Størsti býurin í kommununi er Frederikshavn.
Piacenza
Piacenza (emilianeisiskt mál: Piasëinsa) er ein býur og kommuna í regiónini Emilia-Romagna í Norðuritaliu, og er høvuðsstaður í landslutinum Piacenza. Býurin liggur 80 kilometrar í ein landsynning av Milano. Tann 30. april 2014 búðu 102 385 fólk har.
Lombardia
Lombardia er ein av teimum 20 regiónunum í Italia og liggur í norðara partinum av landinum. Lombardia liggur ímillum Alpurnar og Po-dalin. Høvuðsstaðurin í Lombardia er Milano. Regiónin er býtt upp í 12 landslutir, ið aftur at uppbýttir í 1.562 kommunur (comuni) við Milano sum størstu kommunu við 1,3 milliónum íbúgvum.
Annika Hoydal
Lívsleið
Annika er fødd í Havn, hon er dóttir føroyska rithøvundan og politikaran Karsten Hoydal og donsku Marie Louise Hoydal, fødd Falk-Rønne. Hon hevur tríggjar brøður: Gunnar, Kjartan og Egil. Hon er uppvaksin í Føroyum og í Ekvador í Suðuramerika, har familjan búði í nøkur ár. Seinni hevur hon eisini búð í Spania og Skotlandi. Í 1973 var hon útbúgvin sum sjónleikari á Statens Teaterskole, men hennara royndir sum sjónleikari byrjaði longu í 1960-árunum við studentakabaret í Hoydølum, og í 1968 spældi hon við í í ”Færinger frænder” á Fiolteatret í Keypmannahavn.
Brovst kommuna
Brovst kommuna (danskt: Brovst kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Brovst kommuna hevur umleið 8 353 íbúgvar (2004).
Bjarne Riis
Bjarne Lykkegård Riis (føddur 3. apríl 1964 í Herning) er fyrrverandi danskur súkklari og vinnari av Tour de France 1996. Hann er fyrrverandi eigari av tí danska súkkluliðnum gjøgnum fyritøkuna Riis Cycling A/S. Fyritøkan Riis Cycling A/S varð í desember 2013 seld til tann russiska ríkmannin Oleg Tinkoff.
Ĉ
Ĉ, er ein bókstavur, eitt hjáljóð, í tí esperantiska stavraðnum.
Hallur Hansson
250px|thumbnail|Frá dystinum móti Grikkalandi 13. juni 2015, sum Føroyar vunnu 2-1. Her hevur Hallur Hansson júst skora til 1-0.
Lívsleið innan fótbólt
Frá mars 2014 til sesongin endaði í oktober 2014 spældi hann við Víkingi, ið vann finaluna um Løgmanssteypið og gjørdist nummar trý í bestu føroysku fótbóltsdeildini. Frá 2012 til januar 2014 spældi hann við danska superligaliðnum AaB, fyrsta hálva árið var hann lántur frá HB,, men hin 29. januar 2013 gjørdi hann 1½ ára sáttmála við AaB, sáttmálin skuldi vara til 30. juni 2014, men var uppsagdur síðst í januar 2014. Hallur hevði leikt 5 dystir fyri superliga liðið hjá AaB, tá sáttmálin varð undirskrivaður.
Feløg
Hallur búði í Vági í nøkur ár sum barn, og spældi tá við VB og seinni við samanlagda felagnum VB/Sumba. Í 2008 spældi hann við HB og so flutti hann til Aberdeen, har hann spældi fótbólt til 2011, fyrst við ungdómsliðnum hjá Aberdeen FC og síðan spældi hann ein dyst við besta liðnum hjá Aberdeen FC.
Hin 29. januar 2013 gjørdi hann sáttmála á hálvtannað ár við danska Superliga-felagið AaB, eftir at hava spælt fyri felagið í eitt hálvt ár, útlántur frá HB. Hann spældi seks dystir fyri besta liðið hjá AaB. Hin 31. januar 2014 kunngjørdi AaB, at tey ikki longur høvdu sáttmála við Hall Hansson. Í februar 2014 undirskrivaði hann sáttmála við Víking.
Føroya Pro Vita
Føroya Pro Vita er ein felagsskapur, stovnaður 12. juni 1992, ið arbeiðir fyri at verja rættindini hjá barninum í móðurlívi - ella við øðrum orðum: ímóti fosturtøku. Pro vita er latín og merkir fyri lív, og hetta sipar til endamál felagsins. Felagsskapurin byggir á kristiligt grundstøði og menniskjasýni, men er ikki knýttur at nakrari ávísari samkomu.
Djóralívið í Føroyum
Fiskar
Higartil eru skrásett 245 (pr. 2014) ymisk fiskasløg í føroyskum sjógvi, t.e. innan fyri 200 fjórðinga markið, og tað leggjast støðugt nýggj sløg aftrat. Til samanberingar kann nevnast, at fyri alla jørðina er talið eini 30 tús. sløg. Helvtin av hesum fiskasløgunum eru boreal. Hetta eru fiskasløg, sum liva á eystursíðuni á Norðuratlantshavinum frá Ermasundi norður til Tromsø. Hin helvtin eru fiskasløg, sum liva í økinum frá Miðjarðarhavinum norður móti tí boreala økinum.
Saddukearar
Í Ápostlasøguni fáa vit at vita, at Saddukearnir trúgu hvørki uppá uppreisn (lív eftir deyða), einglar ella anda. Ápostl. 23:8: ''Tí at Saddukeararnir siga, at eingin uppreisn er til, og heldur ikki eingil ella andi. Men Fariseararnir halda tey bæði.''
Rúni
Rúni er 3. vanligasta mannfólkanavnið í Føroyum.
Oppland fylki
Kommunur í Oppland
5. Gran
Arearea
Arearea er ein kendur málningur frá 1892 av Paul Gauguin. Málningurin hongur í Musée d'Orsay í Paris.
Bárður
Bárður er 5. vanligasta mannfólkanavnið í Føroyum.
1876
1876 (MDCCCLXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Danmark á Summar-OL 2020
Danmark luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Tokyo, Japan, í døgunum 23. juli til 8. august 2021. Í alt vóru tað 108 ítróttafólk úr Danmark, ið luttóku í 16 ítróttagreinum á Summar-OL 2020.
Albertslund kommuna
Albertslund kommuna (danskt: Albertslund kommune), er ein kommuna í Keypmannahavns Amt í Danmark. Albertslund kommuna hevur umleið 27.728 íbúgvar (2014).
Norrønt mál
Umsett til Norrønt : Þissi Þjelvar hafði ann sun sum hít Hafði. En Hafða kuna hít Hvítastjerna. Þaun tú byggðu fyrsti á Gutlandi. Fyrstu nátt sum þaun saman sváfu þá droymdi henni draumr; só sum þrír ormar varin slungnir saman í barmi hennar, ok þýtti henni sum þair skriðin ýr barmi hennar. Þinna draum segði han firi Hafða bónda sínum. Hann raið draum þinna só: "Alt ir baugum bundit, bóland al þitta varða uk fáum þría syni aiga." Þaim gaf hann namn, allum ófýddum; Guti, al Gutland aiga; Graipr, al annar haita; ok Gunnfjaun þriði. Þair skiptu síðan Gutlandi í þría þriðjunga, só at Graipr þann eldsti laut norðasta þriðjung, ok Guti miðal þriðjung, en Gunnfjaun þann yngsti laut sunnarsta. Síðan, af þissum þrim aukaðis fulk í Gutlandi sum mikit um langan tíma at land elpti þaim ai alla fýða. Þá lutaðu þair bort af landi hvert þriðja þjauð só at alt skuldu þair aiga ok mið sír bort hafa sum þair ufan jorðar áttu.
Keldir : ymsar slóðir á netinum og fakta frá gomlum bókmentum.
Mainland, Hetland
Býir & bygdir
Central Mainland
184 f.Kr.
Áratíggju: 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. - 180-árini f.Kr. - 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr. 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr.
Winston Churchill
Uppvøkstur
Churchill varð føddur á Blenheim Palace í Oxfordshire. Pápi hansara var politikarin Randolph Churchill, ið var triðji sonur hertogan av Marlborough. Fulla eftirnavn hansara var Spencer-Churchill, men eins og faðirin strikaði hann Spencer og brúkti bert Churchill. Á faðirsíðuni var hann ættaður frá tí stóra enska generalinum John Churchill, tí fyrsta hetoganum av Marlborough. Mamma hansara, Jeanette (Jennie) Jerome, var dóttir amerikanska millióningin Leonard Jerome. Tað at hann var hálvur amerikumaður var nakað ið Churchill seinni ofta skemtaðist við, serliga tá ið hann var saman við Franklin Roosevelt.
Inn í herin
Í 1893, tá ið hann royndi á triðja sinni, slapp hann inn á krígsskúlan hjá bretska herinum Sandhurst, á kavallerílinjuna (ið var stórt vónbrot hjá pápanum). Tvey ár seinni fekk hann prógv sum ottandi besti av 150 í flokki sínum í desember 1894, og 20 ára gamal varð hann tilnevndur undirloytnantur á 4th Queen’s Own Hussars. Hesin herflokkurin var fluttur í tænastu í Bangalore í India, og tá ið Churchill kom hagar við báti hendi eitt óhapp, tá ið hann gekk í land, og økslin fór úr lið. Hann fekk trupulleikar við økslini fleiri ferðir seinni, og hon fór eisin úr lið aftur seinni.
Finnmark fylki
Kommunur í Finnmark
16. Sør-Varanger
17. Tana
Lipetsk
thumb|right|250px|Lipetsk Lipetsk (russiskt: Ли́пецк) er ein býur í Russlandi, sum er 425 km í ein landsynning úr Moskva. Lipetsk hevur umleið 511000 íbúgvar (2010). Býurin varð fyrstu ferð nevndur í 13. øld. Í 1284 varð býurin lagdur í oyði av mongolum. Í 1703 gav Petur hin Stóri boð um, at ein jarnmálms verksmiðja skuldi byggjast har, nærhendis einari jarnmálms æðr. Verksmiðjan skuldi gera artillerí granatir.
Brunei
Ríkisovastin í Brunei er av ríkastu monnum í heiminum. Olju- og gassríkidømi landsins fyri at takka eigur Hassanal Bolkiah ognir fyri einar 160 milliardir krónur; sjálvur vil hann vera við, at so nógv eigur hann ikki. Í høvuðsstaðnum í Brunei, Bandar Seri Begawan, hevur hann latið byggjað og sjálvur goldið størstu mosku í heiminum. Hon kostaði 3 milliardir krónur.
Troms fylki
Kommunur í Troms
7. Harstad
18. Salangen
21. Sørreisa
23. Torsken
Einar Joensen
Einar Joensen (16. september 1910 í Hørg í Sumba - 11. mars 1986) var prentsmiðjueigari og bókaútgevari í Tórshavn. Hann var bróðir Poul F. Joensen.
Liverpool F.C.
Liverpool Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag frá býnum Liverpool - millum manna verður liðið mangan bert kallað Liverpool.
185 f.Kr.
Áratíggju: 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. - 180-árini f.Kr. - 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr. 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr.
Stari
Føroyski starin er eitt slag fyri seg, størri og knáligari vaksnir enn aðrir starar. Í hinum norðanlondunum rýma stararnir burtur um heystið, okkara eru her allan veturin. Føði teirra er mest maðkar og sniglar og annað smákykt. Í stórkava hava teir tað ringt. Tá koma teir í køstarnar og taka til takkar við øllum, ið matkent er, hoymoð, eplaflus, drýlamolar og grindamolar; upphongdar fiskagreipur pikka teir hugaliga í. Kaldir og kúrandi sita teir mangan dagin um hávetur. Men út móti leypársmessu fara teir at reystnast, og kemur so sólin at síggja, "tá fer í loft upp starin og syngur fagurt ljóð", so at "tá birtist vónin aftur í barmi ljós og góð", hjá okkum, sum hoyra, so væl sum hjá honum, ið syngur. Tá ið bøurin er táur, bora teir sær eftir ormi og sniglum; tøðujørð sæst ofta útgatað av holum eftir nevi teirra.
Útbreiðsla
Um Norðuratlantsleiðina er starin støðufuglur. Tí er føroyski starin so við og við vorðin størsti starin í Norðuratlantsøkinum og egin sergrein, Sturnus vulgaris faeroensis, meðan stararnir í Hetlandi, á Fair Isle og á Ytru Suðuroyggjunum eru heldur minni, men eisini egin sergrein, Sturnus vulgaris zetlandicus, og at enda er restin av teimum evropeisku starunum teir minstu og hoyra til grundsergreinina, Sturnus vulgaris vulgaris.
Meksiko
Fólkið
Enn liva indiánsk fólkasløg í Meksiko, men mesta fólkið er mestitsar - Fólk ættað frá sponsku niðursetufólkunum og indiánum. Um helvtin av fólkinum er undir 19 ár, og fólkið fjølgast ógvuliga skjótt. Tað hevur við sær, at ov nógv fólk verður í býunum. Avmarkað dyrkilendi er í Meksiko, og landið er ikki ført fyri at útvega nóg mikið av mati til alt fólkið. Tó at flestu meksikanar eru katolikkar, hava teir enn siðir úr gomlum indiánskum átrúnaðum, og á mongum stevnum vera kristnir og indiánskir siðir brúktir hvør um annan.
Lógloysi
Í 2017 vóru fleiri enn 29.000 dráp skrásett í Meksiko. Tølini vóru almannakunngjørd av meksikanska innlendismálaráðnum í januar 2018 og er tað hægsta talið, ið er skrásett, síðan landið byrjaði at skráseta drápstal í 1997. Longu í november 2017 varð staðfest, at 2017 hevði sligið gamla metið frá 2011, har talið var 27.213.
1099
1099 (MXCIX) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Sinterklaas
Zwarte Piet
Ymsar frágreiðingar eru um upprunan til hesar hjálparir. Elsta frágreiðingin er at hjálparnir ímynda báðar ravnarnar Hugin og Munin ið góvu Óðini boð um hvat fyrifórst í heiminum. Í seinni frágreiðingum ímynda hjálparnir ein uppgávusinnaðan devul. Devilin hevur tapt fyri antin Óðini ella hjálpara hansara Nørva, svarti faðirin at náttini. Nørvi er vanliga avmyndaður við sama birkistavi (hálendskt ”roe”) sum Zwarte Piet.
Bilar
Hagtøl
thumb|right|300px|Bilar/100.000 íbúgvar. Í 1960 vóru 111 persónbilar í Føroyum, í 2013 er talið 20.504 bilar. Sambært fólkateljingini hjá Manntali í 2014, so er bilur næstan í hvørjum húski. 85 % av øllum í landinum hava ein ella fleiri bilar. Sambært fólkateljingini sæst, at í øllum økjum í Føroyum hava umleið helvtin av øllum húskum ein bil. Bara í Eysturoynni og Norðstreymi er tað undir helvtin av húskinum, sum bara hevur ein bil. Afturfyri eru tað fleiri húski her, sum hava tveir ella tríggjar bilar. Húskini í Eysturoynni hava flestar bilar. 90 % av øllum húskum í Eysturoynni hava ein ella fleiri bilar.
Danmark
Søga
thumb|left|230px|Søgulig kort, 1572. thumb|right|250px|Donsku-norsku [[Danska hjálandaveldið|hjálondini í 1800.]] Fólk hava búð í Danmark í 14,000 ár, síðani síðstu ístíð. Fyrstu fólkini komu sunnanífrá. Hetta vóru veiðifólk, sum eltu reinsdjór. Elstu slóðir eftir landbúnaði í Norðurlondum eru frá uml. 4000 f.Kr., og eru tær funnar í Danmørk. Haðani kom landbúnaðurin til hini Norðurlondini og gjørdist høvuðsvinnan í staðin fyri veiði.
Javnrættindi
thumb|right|250px|Ráðhúsið í Keypmannahavn. Granskarar hava mett londini eftir, hvussu kvinnur hava atgongd til útbúgving, heilsu, politiska makt og pengar. 130 lond luttóku í kanningini, men Føroyar vóru ikki við. Danmark er nummar sjey á listanum. Orsøkin til at Danmark liggur so ovarliga á listanum er, at landið hevur eina góða útbúgvingarskipan, sum kvinnur og menn hava líka góða atgongd til. Danmark dumpar tó, tá tað kemur til javnstøðu um lønarinntøku. Menn fáa í miðal 20 prosent meira í løn enn kvinnur í Danmark. Saudi-Arábia, Kjad og Jemen eru ringast fyri í javnstøðukanningini. Noreg liggur ovast á javnstøðulistanum, beint framman fyri Svøríki. Á triðja plássi liggur Finnland.
Politiskir flokkar í Danmørk
thumb|right|250px|[[Føroyar og Grønland eru í ríkisfelagsskapi við Danmørk.]] Hesir politisku flokkar hava umboðan í Fólkatinginum síðan Fólkatingsvalið 2015. Føroyar og Grønland hava hvør sínar tveir limir.
Landafrøði
thumb|right|220px|Markið í Suðurjútlandi millum Danmark og [[Týskland er landamark, men hav er mark millum Danmark og Noreg, Svøríki, Pólland og Bretland.]]
186 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
Rafael Correa
thumb|right|250px|Rafael Correa í [[2007.]] Rafael Correa (føddur 6. apríl 1963 í Guayaquil) er núverandi Forseti í Ecuador. Correa varð fyrstu ferð valdur til forsætisráðharra 15. januar 2007, men sat tá bert í eitt ár. Síðani gjørdist hann aftur forsætisráðharri frá 2009.