cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Súgdjór
Súgdjór hava øll møgulig skap og allar støddir, men tey, ið líkjast mest, verða roknað upp í sama bólk ella hóp. Í hvørjum hópi eru ymiskar slektir ella sløg. Tað eru 21 ymiskir súgdjórabólkar og eini 4000 ymisk sløg. Flestu súgdjór hava lívmóður. Ungarnir búnast í lívmóðurini inni í mammuni. Summi súgdjór verða nevnd pungdýr - hesir ungarnir verða lagdir óbúnir og vaksa í einum húðarfaldi á búkinum á mammuni. Minsti bólkurin er nevdýrini, og tey og mýriigulin eru einastu súgdjór, har ungarnir verða klaktir úr eggi. Størsti súgdjórabólkurin er gnagdýrini, 1702 sløg. Afrikanski fílurin er størsta súgdjór á landi.
Vongblikut krossnev
Vongblikut krossnev (frøðiheiti - Loxia leucoptera)
Kappróður í Føroyum
Kappast verður í bólkum eftir kyni og stødd av báti
Róðursmaðurin kann vera av hinum kyninum.
226 f.Kr.
Árstal: 231 f.Kr. 230 f.Kr. 229 f.Kr. 228 f.Kr. 227 f.Kr. - 226 f.Kr. - 225 f.Kr. 224 f.Kr. 223 f.Kr. 222 f.Kr. 221 f.Kr.
227 f.Kr.
Áratíggju: 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. - 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr.
Ásarveldini
Tey størru ásarveldini
Týskland, undir führer Adolf Hitler
Lond undir ásarveldis-stýrdum marionettstjórnum
22px Slovakia (1939–1945) undir Jozef Tiso
Viðareiði
Viðareiði er liðið til tað stórsligna forbergið Enniberg, sum við sínum 750 metrum rísur steyrrætt upp úr Norðuratlantshavi og er eitt av heimsins hægstu forbergum.
Føroyska sjálvstýrisrørslan
Danskt hjáland
Studentar í Keypmannahavn fóru at yrkja fosurlandssangir, og í 1888 varð fundir hildin í tinghúsinum í Tórshavn. Har varð avgjørt at stovna Føroyingafelag, sum skuldi bøta um støðuna hjá føroyskum máli og føroyskari mentan. Bløðini fóru nú at skriva á føroyskum. Tað fyrsta var blaðið "Føroyingatíðindi", og seinni kom út eitt barnablað, ið nevndist "Ungu Føroyar". Ritstjórar á barnablaðnum vóru menninir aftan fyri Føroya Fólkaháskúla, ið varð stovnaður í 1899. Í hesum skúla kundu føroyingar á fyrsta sinni læra føroyskt innan skúlagátt. Tá ið tjóðskaparkenslan, og síðan tjóðskaparrørslan tók seg upp seinast í 19. øld við fyrst av øllum mentanarligum, og við seinni politiskum innihaldi, vaknaði eisini hugurin at hava eitt tjóðarmerki. Veðrurin var gamalt merki í Føroyum, men um somu tíð kom Tjaldursmerkið afturat. Hesi merkini vórðu javnan brúkt fram til 1940, tá ið farið varð at brúka tað flaggið, ið brúkt verður í dag. Eitt úrslit av teirri veking, sum tjóðskaparrørslan hevði við sær, var, at ungmannafeløg vórðu stovnað við tí endamáli at stimbra og verja Føroya mál og mentan. Í 1919 settu føroyskir studentar í Keypmannahavn sær fyri at gera uppskot til eitt føroyskt flagg, ið var líkt hinum fløggunum í Norðurlondum, og sum skuldi koma í staðin fyri veðra- og tjaldursmerkini. Teir samdust um, at reyður krossur við bláari rond á hvítum dúki var tað hóskiligasta. Síðani skuldi uppskotið berast fram fyri almenninginum. Til hetta varð eitt borðflagg seymað. Nýggja flaggið varð fyrstu ferð borið fram í Føroyingafelag í Keypmannahavn í 1919, og fólk tóku væl ímóti tí. Flaggið varð navnið Merkið. Sama ár varð Merkið fyrstu ferð vundið á stong í Føroyum. Tað var í Fámjin, og flaggið hongur nú í Fámjins kirkju.
Rói Patursson
200px|thumbnail|Rói Patursson í 2014 Rói Reynagarð Patursson (21. september 1947 í Havn) varð føddur í Havn í 1947, og har vaks hann upp. Hann fór ungur til skips, arbeiddi og ferðaðist ymsastaðni í Evropa. Fór so aftur á skúlabonk og tók útbúgving á lærda háskúlanum í Keypmannahavn í heimsspeki. Í mong ár var hann skúlastjóri á Føroya Fólkaháskúla. Rói er serliga kendur fyri sínar yrkingar, men hevur eisini skrivað stuttsøgur og ritroyndakendar prosastubbar. Í sínum yrkingum ferðast hann millum náttúru og menniskja, barnið og tann vaksna heimin, tað innara og tað ytra landslagið. Hann flytur seg frá tí persónliga og kensluborna til tað politiska og samfelagsliga. Í 1986 fekk Rói Patursson norðurlendsku bókmentavirðislønina í føgrum bókmentum fyri yrkingarsavnið „Líkasum“ 1985. Yrkingin "Meðan áin rann" er úr navnleysa yrkingasavninum, hansara fyrsta, sum kom út í 1969.
Manchester City F.C.
Manchester City F.C. er eitt fótbóltsfelag úr enska býnum Manchester. Felagið spælir í ovastu ensku fótbóltskappingini Premier League. Føroyski landsliðsmálmaðurin, Gunnar Nielsen, hevur spælt við Manchester City. Hann spældi ein dyst við besta liðnum, og gjørdist harvið fyrsti føroyingur, ið spældi við ensku Premier League. Føroyska fótbóltsfelagið EB/Streymur hevur spælt móti Manchester City í UEFA Cup í 2008-09, Manchester vann báðir dystirnir 2-0.
Kjarnbítur
Kjarnbítur (frøðiheiti - Coccothraustes coccothraustes)
Slagelse kommuna
Slagelse kommuna (danskt: Slagelse kommune), er ein kommuna í Vestsjællands Amt í Danmark.
Nýfundland og Labrador
Nýfundland og Labrador (enskt: Newfoundland and Labrador) er ein landslutur í Kanada við umleið 514.000 íbúgvar. Á grunnunum við Nýfundland eru stak góðar fiskileiðar, men í mong á var veiðitrýstið alt ov stórt, og miðini vórðu trároynd. Tí hevur verið neyðugt at minka fiskiskapin nógv seinastu árini. Tað er komið labrador- og nýfundlendingum illa við, tí at fiskivinnan er høvuðsvinna teirra.
Fuglafjarðar kommuna
Fuglafjarðar kommuna, kommuna í Føroyum. Í Fuglafjarðar kommunu eru tríggjar bygdir, Fuglafjørður, Kambsdalur og Hellurnar hinu megin Skarð.
Ohio
Staturin Ohio (enskt: State of Ohio) er ein lutstatur í Sambandsríkinum Amerika við umleið 11,5 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin og størsti býurin er Columbus. Í 1803 bleiv Ohio lutstatur í USA. Í útnorðri hevur Ohio mark við Michigan, í eystri við Pennsylvania og West Virginia, í suðri við West Virginia og Kentucky, og í vestri við Indiana. Í norðri liggur Erievatn. Eyknevni er Hestkastanjutræstaturin (enskt: The Buckeye State). Orðið Ohio kemur úr Seneca og merkir stórur streymur.
Jólafundurin 1888
Frímerki
Bárður Jákupsson hevur sniða frímerkjuni høgrumegin ið avmynda teir 9 ið sendu inbjóðingina til Jólafundin út í 1888.
232 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Egon Schiele
250px|thumbnail|Egon Schiele Egon Schiele (12. juni 1890 - 31. oktober 1918) var ein eysturríkskur listamálari.
Jólabukkur
Jólabukkurin er nærum einans kendur í Norðurlondum. Upprunin er ókendur, men siðurin er ógvuliga gamal, og jólabukkurin er sostatt eitt av elstu norrønu jólasúmbolunum. Ein møguleiki er, at jólabukkurin stavar frá einum víkingasiði, at ofra ein bukk á jólum, sum ímynd av bukkunum hjá torugudinum Tóri, fyri at fáa eitt gott ár; eitt annað boð er at jólabukkurin kann vera uppkomin í kirkjuliga jólaspælið í miðøld, sum ofta hevði ein hyrntan devul, ið hevði ymsar líkleikar við jólabukkin.
Toronto
Norðan Ontariovatn er Toronto, ið er fremsti ídnaðarbýur, størsti fíggjardepil og tann býur, sum veksur skjótast í Kanada. Býurin er eisini størsti býur í Kanada og høvuðsstaðurin í Ontario. Har verður sagt at vera trygt at búgva, tí at har eru færri lógarbrot enn í nøkrum øðrum stórbýi í Norðuramerika. Býarfólkið kann eisini erpa sær av Skydome, heimins fyrsta leikvølli við dragtekju, og Canadian National Tower, heimins hægsta húsi. Fáastaðni búgva so nógvir kinverskir innflytarar sum í China Town í Toronto.
Pund (vekteind)
Legg til merkis, at heitini kvintin og ort blivu endurnýtt í desimalu umrokningini við nýggjum týdningi. Hesar eindirnar fóru tó úr gildi í 1907 við metrisku skipanini. Í listanum síggja vit, at eitt gran er 500⁄131 072 gramm ella 3,8 milligramm. Í dag hevur orðið skift týdning til "evarska lítið sindur av onkrum".
Harry Potter
Harry Potter filmarnir
Harry Potter bøkurnar eru eisini filmatiseraðar.
Mýrisólja
Mýrisólja blómar í mai og juni. Hon kann gerast 10 til 50 cm høg. Hon veksur í veitum, eftir áarbakkanum og í mýrum. Aðrar kendar blómur innan sóljuættina í Føroyum eru t.d. skriðsólja, svínasólja, kirkjubøsólja, snjósólja og iglasólja.
Fjall
Tey flestu av jarðarinnar fjøllum eru blivin til antin við vulkanskum virksemi ella við forskjótingum í jarðarskorpuni ella við erodering av kringliggjandi bleytum fjallasløgum.
Mikkjalsmessa
thumb|300px
Isotopar
Ein isotopur er eitt frumevni sum í síni kjarnu hevur eitt ólíkt tal av neutronir í mun til protonir til dømis frumevni karbon finnist vanliga sum karbon-12 ið hevur 6 protonir og 6 neutronir, men tað finnist eisini karbon-13 (6 protonir 7 neutronir) og karbon-14 (6 protonoro 8 neutronir). Isotopar av einum frumevni kunnu vera í ójavnva og henfalla við millum annað at útsenda vandamikla stráling ella partiklar - hetta er væl kent fyri t.d. uranium-238 ið hevur 92 protonir og 146 neutronir. Fyri at áseta hvussu sannlíkt tað er at ein isotopur ferð at henfalla nevnir man ofta teirra hálveringstíð.
Kári Leivsson
Við Debess & Petersen
Debess & Petersen vóru Per Debess og Kári Petersen (nu Kári Leivsson).
Venesuela
Búskapur
Høgt uppi yvir býnum Mérida er heimsins hægsta kaðalbreyt. Hon flytur ferðafólk úr býnum og langt niðan til fjals, 4.765 m oman sjóvar. Ferðin varir stívan tíma, og ferðafólkini mega skifta breyt fýra ferðir.
Føroyski tjóðbúnin
thumb|right|300px Føroysku klæðini, ella føroyski búnin, sum tey eisini verða nevnd, hava í dag sera góða undirtøku millum fólk. Nógvir føroyingar eiga síni egnu klæði og eru í teimun til alsyns høvi. Til føroyskan dans, eru fólk oftani í føroyskum klæðum, eisini til ávísar hátíðarløtur og ikki minst á ólavsøku. Trupult er at tíðarfesta, nær siðurin við føroyskum búnum hevur tikið seg upp.
Johan Halvorsen
thumb|right|Johan Halvorsen Johan August Halvorsen (føddur 15. mars 1864 í Drammen, deyður 4. desember 1935 í Oslo) var norskt tónaskáld, orkesturleiðari og tónleikari.
Blasfemi
Blasfemi kemur av griska orðinum "blasphemia", ið merkir baktalan. Blasfemi verður ofta skilt sum gudspottan, og lýsur í breiðari merking eina grova niðurgering av onkrum, sum verður sæð sum heilagt í átrúnaðarligum felagskapum. Forboð ímóti blasfemi er at finna í øllum teimum monoteistisku átrúnaðunum - jødadóminum, kristindóminum og islam.
Jødadómurin
Í jødadóminum kanst tú lesa um forboðið í Toraini, sum er heilaga skrift jødanna, og svarar til Gamla Testemantið. Í Exodus í Toraini - sum svarar til 2. Mósebók í kristnu Bíbliunni - kanst tú fyrstu ferð lesa tað jødiska forboðið móti at spotta Gud. Vert er her at leggja til merkis, at eisini ein niðran av leiðaranum í samfelagnum verður sæð sum blasfemi móti Gudi. Hetta møguliga tí, at mann metur autoritetin hjá leiðaranum vera givnan av Gudi.
Olympiskir leikir
Tað vóru forngriksku Olympisku leikirnir fyri 2.000 árum síðan, sum birtu upp undir nútíðar leikir. Nútíðar Olympiskir leikir vóru á fyrstu sinni í Athen í Grikkalandi í 1896. Einstaklingar ella lið kappast, ikki tjóðir. Ongari tjóð ber til at vinna Olympisku leikirnar, og Altjóða Olympiska Nevndin (IOC) velur altíð ein bý at vera vertur og ikki eitt land. Ítastu kappingarfólkini vinna sær heiðursmerki í bronsu, silvuri ella gulli, men ikki pening.
Olympiskir vetrarleikir hava verið síðan í 1924. M.a. eru skirenning, íshockey, skílop og skoyturenning á skránni. Altíð eru nógvir áskoðarar til t.d. skilopskappingarnar í vetrar OL.
Gráspurvur
Gráspurvur (frøðiheiti - Passer domesticus) líkist nógv skógspurvi, men kennist frá honum av tí, at hann er gráur oman á høvdinum og hevur ongan svartan blett á vanganum. Velið er mest svart við klønum gráum strikum. Bøgan er svartflekkut á bakinum, annars mest grá. Hann livir víða um verð og heldur seg helst tætt upp at húsum. Í Føroyum er hann nýkomin. Í 1935 sóust teir fyrstu suðuri í Vági, um 1940 á Tvøroyri og um 1944 í Havn. Og í øllum hesum støðum hava teir nørst óføra skjótt; hann klekir minst tvær ferðir um árið, kanska tríggjar. Tað sigst, at teir eta ber og gularótafræ í urtagørðunum.
Wayne Rooney
Rooney spældi við Everton til hann á sumri 2004 bleiv keyptur av Manchester United F.C. fyri 25,6 milliónir £. Sama árið fekk hann kelinavnið "Wazza". Síðan tá hevur United við Rooney á liðnum vunnið enska meistaraheitið fimm ferðir, UEFA Champions League 2007–08 og tvær steypakappingar. Harumframt hevur hann tvær ferðir fingið silvur í Champions League og tvær ferðir í Premier League. Í apríl 2012 skoraði Rooney sítt 180. mál, sum gjørdi hann til fjórð mest skorandi leikara hjá United yvirhøvur.
236 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Justin Trudeau
thumb|180px|Justin Trudeau Justin Pierre James Trudeau (føddur 25. desember 1971 í Ottawa í Ontario) er ein kanadiskur politikari. Síðan 2013 er hann floksleiðari í Liberala flokkinum og síðan 2015 núverandi kanadiski forsætisráðharrin.
Liberali flokkurin hjá Trudeau bleiv stóri vinnarin á valinum í Kanada í oktober 2015 og Konservativi flokkurin hjá táverandi forsætisráðharranum, Stephen Harper, fekk eitt vánaligt valúrslit. Trudeau gjørdist eftirmaður hjá Harper sum forsætisráðharri tann 4. november 2015.
Gustav V av Svøríki
255px|thumb|right|Gustav V (1858-1950) Gustav V (Oscar Gustaf Adolf Bernadotte; føddur 16. juni 1858, deyður 29. oktober 1950) var kongur Svøríkis frá 8. desember 1907 til deyða sín í 1950.
Gustav V var giftur við Viktoriu av Baden (1862-1930). Tey áttu trý børn, Gustav VI Adolf av Svøríki, Erik og Wilhelm.
De La Soul Is Dead
De La Soul is Dead er onnur fløgan frá De La Soul. Bólkurin gav hana út í 1991, og í mun til 3 Feet High and Rising var hon meiri fokuserað á ólukkulív í miðbýarøkum í New York City, og hevði ikki eins jaligan tekst sum fyrra fløgan hjá teimum. Tá fleiri fólk sóu teir sum hippiir út frá fyrstu fløgu teirra, so skiftu teir stílin í hesi fløguni, og fløgumyndin lýsir hetta við einum brotnum urtapotti.
Egina
Egina býur er høvuðsbýur á oynni og liggur í útnyrðingshorninum av oynni. Av tí at fjarðstøðan til Athen er so lítil, eru tað nógvir athenbúgvar, ið ferðast til oynna, og fleiri eiga frítíðarhús á oynni. Fólkatalið á oynni er umleið 13.000. Oyggin er 87,41 km2 til støddar, til samanberingar kann nevnast, at Borðoy er 96 km2.
SS Westerbeek
Og at enda er tað ein genta í Vágum, sum fær eina gentu við Berent Schouten, timburmanni á Westerbeek. Henda dótturin fær navnið Sunneva Berntsdatter, og eftir hana eru nógvir eftirkomarar, og teir eru teir einastu skrásettu eftirkomararnir í Føroyum frá Westerbeek.
3 Feet High and Rising
Innihaldsyvirlit
8.	Transmitting Live From Mars (Brot)
Wolof mál
thumb|350px|Wolof í [[Senegal.]] Wolof er niger-kongomál. Málið verður fyrst og fremst talað í Senegal, Gambia og Móritania.
Laalaa mál
Laalaa (ella Lehar) er niger-kongomál. Málið verður fyrst og fremst talað í Senegal.
Løgregla
Løgreglan í Føroyum
Tilsamans eru 109 løgreglufólk í starvi í Føroyum, 104 mannfólk og 5 konufólk. 54 starvast í Tórshavn. Politiið í Føroyum velir tey út, ið fara skulu undir politiútbúgvingina. Hesi fara síðani undir vanligu politiútbúgvingina, sum fer fram í Danmark. Eftir lokna útbúgving koma tey aftur til Føroya at starvast. Sostatt er størsti parturin av politifólkunum í Føroyum føroyingar.
Hvítur nashyrningur
thumb|right|250px|Upprunalig útbreiðsla av [appelsingult: Norðara (C. s. cottoni), grønt: Syðra (C. s. simum)]. Hvítur nashyrningur ella Breiðsnáðaður nashyrningur (Ceratotherium simum) er eitt av heimsins størstu súgdjórum ið liva á landi, næst eftir fílum og áarrossum. Fullvaksna djórið kann er 170-183 cm til hæddar og 325-420 cm til longdar. Hannurin vigar 2-2,3 tons, meðan honin kann viga upp til 1,6 tons. Hvítur nashyrningur hevur tvey horn, tað fremra er 60 cm í miðal, men kan verða upp til 150 cm. Føðin er nærum bara gras.
Vanligur heiðalyngur
Plantur sum heiðalyngur og berjalyngur trívast best um miðalhitin fyri heitasta mánaða liggur millum 12-13 °C. Vanligur heiðalyngur hvørvur oman fyri 200 m. hædd.
Spacemen 3
Spacemen 3 var ein tónleikabólkur, sum gjørdist heilt stórur í bretsku undirgrundini, men fekk ongantíð nakað heimsgjøgnumbrot. Til hetta var tónleikurin ov sýrutur.
Ontariovatn
Landafrøði
Ontariovatn er 74,1 metrar oman sjóvar og tískil sigla farmaskip úr Ontariovatni oman at strondini ígjøgnum eina stóra slúsaskipan í St. Lawrenceánni (Saint Lawrence Seaway). Til samanbering er havnin í Montreal uml. 9,1 metrar oman sjóvar.
Flesjarnar (Eysturoy)
Flesjarnar eru ein stór grynna við fleiri flesjum í sunnan úr Raktanga og lágan eystan úr Kaldbaksnesi, umleið miðskeiðis millum Eysturoy og Streymoy. Fleiri skip eru farin á Flesjunum, har dýpi um eitt stórt øki bert er heilt fáar metrar.
Merkið
Søga
thumb|[[Trolarin Nýggjaberg úr Miðvági. Hann hvarv í mars 1942 á veg undan Íslandi, og eingin av manningini, 21 mans, spurdist aftur. Líkt er til, at ein týskur kavbátur hevur søkt hann við torpedo.]] Eins og alt annað, so hevur eisini føroyska Merkið sína søgu. Merkið varð á fyrsta sinni borið fram av føroysku studentunum Emil Joensen,Jens Olivur Lisberg, Janusi Øssurssyni og Paula Dahl í Keypmannahavn longu í juni 1919, og longu tíðliga í 1920-árunum vóru fólk farin at flagga við tí. Hetta vant rættiliga upp á seg eftir 1930, men loyvt var tað ikki, og eitt flaggstríð tók seg upp í Løgtinginum og millum føroyingar og donsku myndugleikarnar. Tað vóru serliga sjómenninir, ið førdu hetta stríð. Longu 9. apríl 1940, sama dag sum Danmark varð hersett av Týsklandi undir seinna heimsbardaga, byrjaði sluppin Eysturoyggin at flagga við Merkinum. Hetta tí at danska flaggið ikki kundi brúkast, meðan Danmark var hersett av Týsklandi. Boðini frá bretska hersetingarvaldinum 25. apríl 1940 vóru fyrsta almenna viðurkenningin av, at føroyingar høvdu sítt egna tjóðarmerki. Nú kundu føroyskir sjómenn sigla øll heimsins høv undir egnum tjóðareyðkenni. thumb|left|Fyrsta Merkið í [[Fámjins kirkja|Fámjins kirkju.]] Seinnapartin 13. apríl 1940 komu tveir vápnaðir trolarar og krússarin Suffolk á Havnarvág og eitt herlið frá Royal Marines var sett á land. Bretska hersetanin av Føroyum var byrjað. Føroyingar tóku móti bretsku herdeildunum sum vinir, og viðurskiftini við hersetingarvaldið vóru yvirhøvur góð tey 5 krígsárini. Løgtingið mótmælti tó bretsku hersetingini av Føroyum, men mótmælið var bara ímyndarligt.
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17 byrjaði hin 28. juni og endaði 24. august 2016. Tilsamans 56 lið kappaðust í innleiðandi umførunum og í play-off umfarinum fyri at finna fram til 10 av teimum 32 plássunum í bólkaspælinum í UEFA Champions League 2016-17.
Seeding
Tilsamans 34 lið spældu í øðrum innleiðandi umfari: 30 lið ið komu beinleiðis í hetta umfarið og teir fýra vinnararnir av tí fyrsta innleiðandi umfarinum. Lutakastið varð trekt tann 20. juni 2016.
Merkið
Sjá, tú blánar
kenna hjørtuni tað:
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
Ludogorets Razgrad vann 6–4 samanlagt.
Seeding
Lutakastið fyri play-off umfarið varð hildið hin 5. august 2016.
Plantulívið í Føroyum
Plantulívið í sjónum er eisini sera fjølbroytt, bæði í stødd og livimáta.
Tvíkynjaður berjalyngur
thumb|right|260px|Tvíkynjaður berjalyngur Tvíkynjaður berjalyngur (frøðiheiti Empetrum hermaphroditum) finst kring alt landið, meðan tann vanligi berjalyngurin (Empetrum nigrum) bert er funnin á Streymoy og í sunnaru helvt av landinum. Í okkara grannalondum fyri eystan veksur vanligur berjalyngur bert í Finnlandi, Danmark og Suðursvøríki, men tvíkynjaður berjalyngur veksur í Finnlandi og meginpartinum av Svøríki og Noregi. Tvíkynjaður og vanligur berjalyngur líkjast nógv, men ein avgerandi munur er, at vanligur berjalyngur er tvíbýlisplanta, eins og vanligur baraldur. Tvíkynjaður berjalyngur afturímóti hevur, sum heitið sigur, tvíkynjaðar blómur.
Spiritualized
Hetta merktist serliga á fjórðu fløguni "Let It Come Down", har tað sveimandi, dronkenda og pompøsa spælið var í hæddini. Fleiri enn 120 tónleikarar vórðu nýttir til hesa fløga. Løg sum "Stop Your Crying", "Come Together" "Won’t Get To Heaven (The State I’m In)" eru góð dømi um henda stórleika. Fimta útgávan, "Amazing Grace" fór so í hina grøvina, og var hon nógv naknari og bar í størri mun brá av tí meiri rokk og blues kenda. Fimta útgávan, "Amazing Grace", kom út í 2003.
Kvæðamál
Dømi um kvæðaorð eru:
Suðurkalifornia
thumb|right|250px|Suðurkalifornia á korti yvir Kalifornia; Suðurkalifornia er merkt við reyðum. Suðurkalifornia (Southern California á enskum) er eitt landafrøðilig øki í Kalifornia í USA. Suðurkalifornia fevnir um San Bernardino County, Los Angeles County, Ventura County, San Diego County, Riverside County, Orange County og Imperial County. Los Angeles er næststørsti býur í USA og liggur í Suðurkalifornia. Aðrir stórir býir eru San Diego, Long Beach, Bakersfield og Anaheim. Veðurlagið er turt og heitt, og landslagið berligt, helst fyri eystan, men fram við Kyrrahavi er lendið fruktabetri. Fleiri milliónir ferðafólk koma til Suðurkalifornia á hvørjum ári at njóta góða veðrið. Veðurlagið har er nakað sum í londunum í Suðurevropa.
Tríeindin
thumb|right|180px Heilaga tríeindin (enskt: trinity) vísir til Guð Faðir, Sonin og Heilaga andan. Tá ið Maria fann Jesus í templinum í Jerúsalem, talar hann um templið sum "hús faðirs míns". Og tá ið Jesus varð doyptur, segði Guð: "Hesin er sonur mín, hin elskaði, sum eg havi góðan tokka til". Heilagi andin vitjaði Mariu og greiddi henni frá, at hon skuldi eiga Jesus, og at hon skuldi vera við til dóp hansara.
Pretoria
Søga
Pretoria varð grundlagdur í 1855. Í 2011 búðu har fleiri enn 741 túsund fólk.
Death Valley
thumb|right|250px|Death Valley ein dalur norðanfyri [[Barstow í Eysturkalifornia.]] Death Valley (á føroyskum: Deyðans dalur ella Deyðadalur) er ein dalur sum er báðumegin markið millum Kalifornia og Nevada í USA. Í Death Valley eystarlaga í Kalifornia er ómetaliga heitt. Har hava tey mált upp í næstan 57 °C (1913). Tað er tann hægsti hitin, sum nakrantíð er máldur á jørðini. Dalurin er lægri enn vatnskorpan á sjónum, og rundanum eru høg fjøll, sum veita regnskugga. Tí regnar næstan ikki. Viðhvørt kunnu ganga fleiri ár ímillum, at tað regnar. Sum eitt portur inn til Mohaveoyðimørkina, liggur hin størsta amerikanska tjóðlundin í teimum 48 niðaru statunum, Death Valley National Park ella Deyðadalur Tjóðlund. Hon er djúpasti dalur í USA, 86 m. lægri enn sjógvurin.
Klaksvíkar kommuna
Brot úr søguni hjá Klaksvíkar kommunu
Tórshavn hevði fingið kommunuskipan longu í 1866, men tað var ikki fyrr enn í 1873, at kommunuskipan varð sett í gildi fyri allar Føroyar. Frammanundan – síðan 1850 – høvdu Føroyar verið býttar sundur í 8 ”fattigforstanderskaber”, Klaksvíkin saman við restini av Norðuroyggjum. Tá kommunuskipanin kom í 1873 varð sami leistur nýttur. Føroyar vóru býttar sundur í 8 sóknarkommunur, Norðuroyggjar gjørdust ein kommuna. Kommunufundir vóru hildnir skiftivís á prestagarðinum í Ónagerði á Viðareiði og á einum bóndagarði í Klaksvík.
Slóðir
Heimasíðan hjá Klaksvíkar kommunu
Hammel kommuna
Hammel kommuna (danskt: Hammel kommune), er ein kommuna í Århus Amt í Danmark.
Smágjør
Smágjør (frøðiheiti - Tachybaptus ruficollis)
R. Kelly
Robert Sylvester Kelly (føddur 8. januar, 1967 í Chicago í Illinois) var ein amerikanskur tónleikari. Hann varð føddur í Chicago í Illinois í USA 8. januar í 1967.
Gunnar Hoydal
Gunnar Hoydal (føddur 12. september 1941 í Keypmannahavn, deyður 15. apríl 2021) var føroyskur rithøvundur og arkitektur.
North West
Í vestri hevur North West mark við Northern Cape, í norðri við Botsvana, í ein landnyrðing við Limpopo, í eystri við Gauteng og í suðri mark við Free State.
Hvannasunds kommuna
Hvannasunds kommuna, kommuna í Føroyum. Í september 2008 var fólkaatkvøða í kommununi um sammanlegging við Klaksvíkar kommuna. Úrslitið av fólkaatkvøðuni var eitt greitt nei til samanlegging.
Tynwald
200px|thumbnail|Skjaldarmerki hjá Isle of Man Tynwald (á mannskum: Tinvaal) er gamla navnið a lógar-tinginum á Mann, tað formliga navnið nú á døgum er High Court of Tynwald. Gamla navnið er runnið úr norrønum, Þingvǫllr, og er av sama uppruna sum íslendska orðið Þingvellir. Tynwald er eitt parlament við tveimum kømrum. Á hvørjum árið er hátíðarhald í býnum St. John's, sum liggur mitt á oynni. Hátíðarhaldið er vanliga 5. juli og er hildið uttandura. Burtursæð frá hesum degi, tá tingið er flutt til St. John's, so halda bæði kømrini til í Douglas. House of Keys tekur sær mest av at smíða lógir. Legislative Council hevur 11 limir og er lóggevandi. Limirnir mugu vera í minsta lagi 21 ára gamlir og búgva á Mann. Átta av teimum eru valdir av undirhúsinum, Keys. Tað eru tríggir fastir limir: Biskoppurin av Sodor og Man, Forsetin av Tynwald og Stjórnaradvokaturin. House of Keys hevur beinleiðis valdir limir, 24 í tali. House of Keys varð fyrstu ferð nevnt í søguligum skjølum í 1417, sum varð skrivað av einum enskum vísindamanni, sum skrivaði á latíni um Claves Mann and Claves Legis ("The Keys of Mann" og "The Keys of Law").
254 f.Kr.
Árstal: 259 f.Kr. 258 f.Kr. 257 f.Kr. 256 f.Kr. 255 f.Kr. - 254 f.Kr. - 253 f.Kr. 252 f.Kr. 251 f.Kr. 250 f.Kr. 249 f.Kr.
Ross
Heitið
Bæði orðini hestur og ross hava verið nýtt í Føroyum rættuliga leingi. Hesum bera m.a. staðarnøvnini: Rossastíggjarnir og Hestfall boð um, men júst í hvørji merking er ilt at siga. Orðið ross verður ikki nýtt í Evropa í dag. Í Týsklandi verður orðið Pferd nýtt og bert fá kenna orðið ross. Hjá okkum verða orðini ross og hestar av teim flestu nýtt við somu merking. Vit siga eins og íslendingar: Hevur tú hestar, Hava rossini fingið o.s.fr.
Hestahús
Har hesturin stendur inni, verður í dag ofta kallað fjós. Hetta er kanska tí at hesturin hevur staðið saman við neytunum ella kúnni í fjósinum, har hønurnar eisini hildu til, ella har kúgvin stóð - tí nú kemur mjólkin úr handlinum. Vanligt var tó, at hestarnir vóru úti alt árið eins og seyðurin. Tað er ikki fyrr enn í tjúgundu øld, at farið varð at leggja tak á bólini, soleiðis at hesi vóru til seyðahús.
Alpurnar
Hægst uppi í Alpunum í Miðevropa eru nógvir jøklar. Í ístíðini lógu Alpurnar sum Norðurlond undir ísi. Meðan jøklarnir skruddu, máaðu teir nógv lendi burtur, og eftir vóru stórir u-skapaðir dalar. Í hesum dølum er fruktagott lendi. Har eru mangir býir og nógv gistingarhús. Um veturin standa tey á skíðum í Alpunum, og um summarið ganga tey á teimum vøkru og stórslignu fjøllunum.
Gjern kommuna
Gjern kommuna (danskt: Gjern kommune), er ein kommuna í Århus Amt í Danmark.
Ystad
Ystad er ein býur í Ystads kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 18.350 í 2010. Ferjusamband er til Rønne á Bornholm og til Póllands. Svenska krimirøðin um detektivin Kurt Wallander, sum er bygt á krimisøgur hjá Henning Mankell, fara fram í Ystad og har um leiðir.
Tour des Fjords
Tour des Fjords (fyrr kent sum Rogaland Grand Prix fram til 2012) er ein vegsúkklukapping, ið verður fyriskipað hvørt ár í Noregi millum Stavanger og Bergen.
Nýkaledónia
Nýkaledónia (alment franskt: Nouvelle-Calédonie) er eitt oyggjaland í Kyrrahavinum. Høvuðsstaðurin eitur Nouméa. Nýkaledónia er 1800 km eystan úr Avstralia, 630 km sunnan úr Vanuatu og 1300 km vestan úr Fiji. Sum mangar aðrar oyggjar í Polynesia er Nýkaledónia undir einari størri og sterkari tjóð, Fraklandi.
850-árini
Áratíggju: 800-árini 810-árini 820-árini 830-árini 840-árini - 850-árini - 860-árini 870-árini 880-árini 890-árini 900-árini
Mont Blanc
thumb|Mont Blanc er 4810 metrar høgt og er á markinum millum [[Frakland og Italia.]] Mont Blanc ella Monte Bianco (føroyskt: Hvítt fjall) er hægsta fjall í Alpunum og Vesturevropa. Tað rísur 4.810,45 metrar og er tað 11 hægsta fjallið í verðini. Jacques Balmat og Michel Paccard úr Fraklandi vóru fyrstir upp á Mont Blanc. Tað var 8. august 1786.
Jan Mayen
Landafrøði
Jan Mayen er á Norðuratlants­rygginum, sum gongur mitt norður ígjøgnum Atlantshavið. Á hesum ryggi koma tvær jarðarplátur saman, evrasiatiska plátan og amerikanska plátan. Har sum plátur fara sundur, verða rivur í jørðini. Grótbræðing spríkir upp og fyllir rivuna. Hendir hetta á botni, verður ein fjallaryggur bygdur. Soleiðis varð Norðuratlantsryggur til. Onkustaðni kemur tað hægsta á rygginum upp undan sjónum. Soleiðis er Jan Mayen vorðið til. Jan Mayen veksur, tí undirgrundin verður trýst upp.
Oljuvinna
Ísland eigur part av Jan Mayen-leiðini, tann sokallaða Drekaleiðin, men íslendsku myndugleikarnir hava ongantíð kunngjørt, hvussu nógv kolvetni man vera í íslendskum øki. Tann einasta tøka metingin er tann, sum koma frá felagnum Eykon í 2013. Tá metti felagið, at einar seks milliardir tunnur av olju eru í tí íslendska økinum við Jan Mayen. Men eftir eini avtalu frá 1981, skal Noreg hava 25 prosent av oljuni sum íslendingar finna í økinum.
Afghanistan
Landafrøði
Afghanistan er ímillum Miðásia og Indianes og hevur tí havt stóran týdning hermálsliga. Landslagið er ógvuliga fjølbroytt og skiftandi, við albeittum og grasfløtum, sløttum steinoyðimørkum, stórum vøtnum og høgum fjøllum. Fáir og vánaligir vegir eru í landinum, og har er eingin jarnbreyt.
Eindarumrokning
Umrokningarhættir
Einfaldasti hátturin at umbroyta eina eind til aðra er at viðgera eindirnar støddfrøðiliga. Sí dømini fyri at síggja gongdina.
Bor (frumevni)
Bor er eitt frumevni, ið er nummar 5 í skeiðbundnu skipaninini.
Siberia
Dýralívið
Skógirnir í Siberia eru sannur kovi og gott skjól hjá dýrum, til dømis rein, bjørn og íkorni, teir longu og køldu veturmánaðirnar. Her livir eisini størsti tikari í heiminum, kongatikarin ella siberiatikarin. Hann hevur ógvuliga tjúkkan feld.
Stórskrápur
Stórskrápur (frøðiheiti - Puffinus gravis)
Caroline Wozniacki
2004-2007
Í 2004 vann hon danska meistaraheiti hjá teimum vaksnu, sjálvt um hon bert var 14 ára gomul. Sama ár varð hon kosin sum "Årets Fund", sum er elsti ítróttarheiður í Danmark, nú á døgum er tað Team Danmark, sum letur heiðurin. Í desember 2005 vann hon ungdómskappingina Orange Bowl, sum innan ungdómstennis verður mett sum tað óalmenna heimsmeistarakappingin. Í juli 2006 vann Wozniacki sum tann fyrsti dani í nærum 60 ár eitt Wimbledon-heitið (gentu einmansleikur). Sama ár kom hon í finaluna í kappingini Australian Open (gentu einmansleikur). Hon vann heiðurin "Ársins ungdómsleikari" í 2006.
2012
Caroline Wozniacki luttók á Summar-OL 2012 í London og vann tríggjar tær fyrstu rundurnar móti Anne Keothavong, Yanina Wickmayer og Daniela Hantuchová. Hon møtti Serena Williams í kvartfinaluni og tapti dystin og kom tí ikki víðari.
170-árini f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. - 2. øld f.Kr. - 1. øld
Ian McShane
thumb|Ian McShane Ian David McShane (* 29. september, 1942 í Blackburn, Lancashire, Onglandi) er ein bretskur sjónleikari.
Georg eystan Á
Georg búði nøkur ár í Íslandi, har hann var sera virkin og vælumtóktur. Hann var forsangari í tónleikabólkinum Vikingabandið. Íslendska sjónvarpið hevði samrøðu við hann, og hann framførdi í einari sending hjá teimum.
Mapuchefólkið
thumb Mapuchefólkið vóru fyrstu fólk í Amerika, sum gjørdu eina framkomna myndskrift.
Ólavur Højgaard
Ólavur Højgaard er ein føroyskur tónleikari, sangari og sangskrivari. Í 1980-árunum var hann virkin í tónleikabólkinum Vestmenn úr Vestmanna. Ólavur og Martin Joensen gjørdu løgini, t.d. gjørdi Ólavur lag til sangin Leygarkvøld í Havn, meðan Martin skrivaði tekstin. Sangurin gjørdist ein landaplága og verður ofta sungin til veitslur kring alt landið. Í 2000-árunum gav hann tvær fløgur út í egnum navni, Úr Vestmanna til Nashville kom í 2005 og When I'm Dreaming varð útgivin í 2008. Ólavur starvast sum tali- og hoyriráðgevi á Sernám.
Marie Curie
Hon megnaði at etablera eitt ástøði um radioaktivitet (eitt orð, ið hon gjørdi), tøkni fyri at fráskilja radioaktivar isotopar, og so fann hon fram til tvey nýggj frumevni: polonium og radium.
Dominikanalýðveldið
Búskapur
Fólkið í Dominikanalýðveldinum hevur betri kor enn í Haiti, har ógvuliga fá hava ráð at søkja sær læknahjálp. Mest eru tað ferðavinnan og námsvinnan, ið hava styrkt búskapin í lýðveldinum. Eisini hava myndugleikarnir stuðlað nýggjum vinnugreinum, til dømis klædnavirkjum. Seinastu árini eru bygdir mangir frítíðarstaðir, og hevur tað givið nógv arbeiði. Nógv fólk úr Haiti kemur eisini higar at arbeiða.
Thiamin
Mangul
Mangul er tó sera óvanligt og sæst her á landi bert hjá persónum við stórari rúsdrekkamisnýtslu.
190-árini f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. - 2. øld f.Kr. - 1. øld
Prestagarðurin á Nesi
thumb|right|250px|Gamli prestagarður á Nesi, Eysturoy; nú Bygdarsavn
Disney Channel sjónvarpsrøðir
Listi yvir sjónvarpsrøðir, sum hava verið vístar á Disney Channel, tær seinastu vera enn vístar á rásini hjá Disney. Disney Channels sæst eisini í Føroyum hjá teimum ið hava Televarpið, parabol ella ávís sløg av internet sjónvarpi.
Arsen
Arsen er eitt frumevni, ið er nummar 33 í skeiðbundnu skipaninini.
Efesusbrævið
Efesusbrævið hevur ein tríeindan bygnað, tað sigur nógv um Gud sum Faðirin, sonin og heilaga andan. Efesusbrævið er kirkjuliðsbrævið fram um onnur. Tað sigur frá tí meistaraverki, sum eitur kirkjuliðið, og kirkjuliðið verður lýst við sjey myndum, sum bera vitnisburð um kirkjuliðsins dýrd. Brævið er eisini um, hvat Gud hevur hugsað, men eitt veldi arbeiðir ímóti Guds ætlanum til tess at gera tær til einkis. Brævið verður tí endað við at lýsa: tað stríð, vit skulu stríða; teimum herklæðum, ið okkum boðin verða; og tí sigri, ið vit kunnu vinna.
Eyðun Andreassen
Eyðun Andreassen (27. februar 1945 í Skúvoy) er professari og fólkaminnisfrøðingur, tjóðminnafrøðingur.
Nobelium
Nobelium er eitt frumevni, ið er nummar 102 í skeiðbundnu skipaninini.
Sam J. Jones
Samuel Gerald Jones (føddur 12. august 1954), betri kendur sum Sam J. Jones er ein amerikanskur sjónleikari.
Pierce Brosnan
Hann er best kendur fyri sín leiklut sum tann bretski agenturin James Bond. Pierce Brosnan hevur verið við í fýra Bond filmum: GoldenEye (1995), Tomorrow Never Dies (1997), The World Is Not Enough (1999) og Die Another Day (2002).
Býir í Svøríki eftir fólkatali
Listi yvir býir í Svøríki sum høvdu í minsta lagi 20.000 íbúgvar í 2010. Viðvíkjandi trimum teimum størstu býunum eru forstaðirnir hjá hesum taldir við.
Triðja Mósebók
Innihald
Talan um offur gongur sum aðaltáttur ígjøgnum alla 3. Mósebók. Forskriftirnar um fagnaðarárið eru eisini í 3. Mósebók.
Íslendskt loppugras
thumb|right|300px|Íslendskt loppugras Íslendskt loppugras (frøðiheiti Gentianella campestris) er tveyáraplanta og veksur í turrlendi. Blómar í juli til august. Veksur á ryggjum bæði í bø og haga. Øll plantan er blágrá á liti. Leggurin er steyrrættur við upprættum greinum, 4-strentum. Blómurnar frá blaðgripunum ella á leggendunum. Krúnan blá, 4-flipput við trevsutari hjákrúnu. Bikarbløðini eru 4 í tali, harav 2 stór og breiðvaksin, 2 smá og mjá.
260-árini f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. - 3. øld f.Kr. - 2. øld
Elin Mortensen
Elin Henrietta Elisabeth Mortensen (fødd 26. mai 1920 á Tvøroyri, deyð 12. juni 2014 í Havn) var ein føroyskur lærari, rithøvundur og týðari.
Familja
Foreldur: Johan Mortensen, lærari, ættaður úr Øravík, og Cathrina Maria, fødd Nolsøe, Tvøroyri. Systkin: Daniel Jacob Eilif (Eilif Mortansson), f. 14. januar 1916, d. 28. oktober 1989, Axel Ib Fridtjof, f. 11. februar 1918.
840-árini
Øldir: 8. øld - 9. øld - 10. øld
Minnesota
Høvuðsstaðurin er Saint Paul og størsti býurin er Minneapolis. Í Saint Paul og Minneapolis eru nakrar av teimum størstu myllunum í heiminum.
Landafrøði
left|thumb|250px|Har eru mong vøtn. Minnesota verður nevnt “landið við teim 10 túsund vøtnunum. Superiorvatn í vetur. Minnesota er heldur lágt land við nógvum vøtnum, 10.000 sigast tey at vera í tali. Hægsta fjallið Eagle Mountain við kanadiska markið er 701 m. høgt. Stórir partar av Minnesota eru skógvaksnir - uml. 32 %, og har eru mong vøtn. Um 8,5 % av Minnesota eru vøtn, og tilsamans eru tey um 10.000, og tí verður Minnesota javnan nevnt "landið við teimum 10.000 vøtnunum.” Fram við vøtnunum vaksa næstan allastaðni skógir, og ofta skera skógvaksin nes seg út í vøtnini. Nógvir hólmar eru eisini úti í vøtnunum, og summir kunna vera rættiliga stórir. Størsta vatnið er Red Lake. Áirnar eru ikki av teimum heilt stóru, og ofta eru fossar og sker í teimum. Nógvur fiskur er í vøtnunum í Minnesota. Veðurlagið er meginlandsveðurlag; vetrarnir eru kaldir, og óførur kavi legst niður. Ikki fyrr enn í mai tiðnar síðsti ísurin av vøtnunum, men tá kemur summarið fyri álvara, og blómur og gras renna upp. Høvuðsstaðurin eitur Saint Paul, men hetta er ikki tann størsti býurin. Størsti býurin eitur Minneapolis. Superiorvatn í Great Lakes liggur við Norðurminnesota og er størsta vatn í USA.
Skarvur
Skarvur eigur í grovum gloprutum urðum. Eggini eru 3, sera lítil og kløn; tey hava tvinnanda skøl, eitt tunt, grønligt innari og eitt grovt, hvítt ytri. Hvítin er so tunnur, at hann loypur ikki saman, um eggið verður kókað. Tá ið ungin kemur út, er hann nakin, men skjótt fær hann dimmbrúnt dún. Frá tíðliga á vári til út at hásumri verpa teir, so í sama skarvabøli er at síggja egg og stapaðir ungar og floygdir ungar alt í senn. Teir stóru ungarnir eru góðir at eta og verða tí ofta tiknir inni á bølinum; tá er ræðuligt gorr og skrenj av teimum gomlu, sum har inni eru. Ungfuglarnir kennast frá hinum gomlu av tí, at teir eru morlittir.
Tíðarfesting
Dagfesting
Til ber eisini at skriva í raðfylgjuni ár, mánaður og dagur, og tá eigur hetta at vera við 4-siffraðum ári og 2-siffraðum mánaði og degi við bindistriku ímillum, aaaa-mm-dd, ella uttan tekn ímillum, sí stykkið um ISO 8601.
22. desember
22. desember er dagur 356 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 357 um skotár er). 9 dagar eru eftir av árinum. 22. desember er tollaksmessuaftan.
Teknirøð
Ein teknirøð er sett saman av minst tveimum myndum, sum hanga saman og fortelja eina frameftirgangandandi søgu.
Svøríki í Eurovision Song Contest
Luttakarar
{{legend|gold|Vinnari}} {{legend|silver|Annað pláss}} {{legend|#cc9966|Triðja pláss}} {{legend|#FE8080|Síðsta pláss}}
Kristoffur Kolumbus
Í apríl 1492 vórðu skjølini undirskrivað, og Kolumbus fór at fyrireika sína fyrstu ferð. Á síni fyrstu ferð kom hann til Bahamasoyggjarnar, Kuba og Hispaniola. Men ferðin eydaðist ikki so væl. Hann hevði nøkur innfødd við sær, tá ið hann kom heimaftur til Spania, og hann visti nógvar spennandi søgur at siga um tað, hann hevði funnið. Men tað nógva kryddvørurnar og gullið, sum hann hevði droymt um, fann hann ikki. Kolumbus var tí vísur í, at hann fór at finna ríkidømi, um hann slapp einaferð aftrat. Isabella og Ferdinand stuðlaðu honum, og hann slapp tríggjar ferðir aftrat. Á hesum ferðum fann Kolumbus Trinidad, Jameika og fleiri lond í Miðamerika. Tað stóra ríkidømi fann hann ongantíð, men til sín doyggjandi dag í 1506 var hann vísur í, at tað var Ásia, hann var komin til.
Virginia
Borgarakríggið
thumb|left|230px|Bretar geva seg undir við Yorktown. thumb|right|290px|Kort. Á vári í 1781, eftir bardagan ímillum amerikansk og bretsk herlið við Greensboro í North Carolina, gav Charles Cornwallis herovasti hjá bretsku herliðunum boð um at taka seg aftur til Virginia. George Washington lokkaði bretar í eina fellu við Yorktown. Sameind herdeild, mannað við fraklendingum og niðursetumonnum, fór úr New York at sameina seg við franska herovastan Lafayette (Gilbert du Motier, marquis de Lafayette) (1757–1834) við Yorktown. Ein franskur floti sigldi inn í Chesapeake Bay og niðan eftir Yorká. Amerikanski herurin stongdi allar leiðir til Yorktown, og bretsku herliðini fingu hvørki útgerð ella neyðsynjarvørur. Bretar ásannaðu, at teir vórðu kringsettir úr øllum ættum og góvu seg undir. Í oktober gav Cornwallis seg upp í hendurnar á Washington herovasta, og kríggið var av. Tá ið teir løgdu vápnini, staðfesti eitt ljómlið hjá amerikanska herinum bretska tapið við at spæla sangin "the World Turn Upside Down". Flestu menninir í gonguherliðunum í Frælsisbardaganum vóru í síðum, litføgrum reyðfrakkum. Fyri tað mesta vóru niðursetuhermenninir í bláum frakkum og bretarnir í reyðum, so bretsku hermenninir vórðu nevndir reyðfrakkar.
Børkumura
thumb|right|300px|Børkuvísa Børkumura ella børkuvísa (frøðiheiti Potentilla erecta) verður 6-20 cm høg. Hon veksur á hagalendi og í gjáum, har hon gerst nógv størri. Hon blómar í juni og juli. Henda planta veksur so at siga um alla Evropa, og í Asia eystur undir Altai-fjøllini. Hon er eisini á Azorunum. Men í Íslandi veksur hon helst ikki. Nicolai Mohr (1786) sigur, at hann hevur ikki rakt við hana, og vísir á, at plantufrøðingurin Johann Gerhard Kønig, ið savnaði íslendskar plantur til bókna Flora Danica í árunum 1765 til 1766, hevur heldur ikki rakt við hana, men Eggert Ólafsson tekur til í bók síni Reise gennem Island, ið kom út í 1722, at hon mundi vera har “skønt sjælden, på Sønderlandet.” Ostenfeldt & Grøntved nevna hana ikki at vaksa í Íslandi í bók síni um føroyska og íslendska floru frá 1934.
Julianski kalendarin
Julius Cæsar, keisari í Rom (deyður ár 44 f.Kr), dagførdi tann kalendaran, ið hevði verið nýttur í Rom. Frammanundan hevði verið nýttur ein mánakalendari við 12 mánaðum - (mánamánaðum). Árið var tí ov stutt, og av og á vórðu so eyka dagar lagdir afturat. Eftir ferð í Egyptalandi, har Julius Cæsar helst hevur havt høvi at fundast við teir lærdu í Alexandria, gjørdi hann av at skifta til nýggjan kalendara; við tað at árið er umleið 365,25 samdøgur, skuldi árið verða 365 dagar í 3 ár og 366 dagar 4. árið. Árið við eyka degnum kalla vit leypár ella skotár. Skiftið var gjørt við, at ár 46 f.Kr. varð longt við 80 døgum - partvís lagdir inn efti februar mánað og partvís millum november og desember. Hetta árið varð soleiðs 445 dagar. Hesin kalendarin - uppkallaður eftir Juliusi - varð galdandi til 1582, tá Gregorius XIII pávi innførdi nýggjan kalendara, gregorianska kalendaran.
Mikkjal Hansen
Mikkjal Hansen (8. februar 1982 – 29. septembur 2021) var ein føroyskur rokksangari og tónleikari. Hann var forsangari í tungmálms bólkunum Krit, SIC, Massdistraction, AMOKK, og Iron Lungs.
Nýsæland
Fólkið
Nýsæland var eitt av seinastu londum í heiminum, sum varð ónomið. Fyrstu fólk at seta seg niður her vórðu maoriar, ið komu higar úr Polynesia um ár 950. Hóast flestu maoriar nú á døgum hava lagað seg til at liva sum fólkið í vesturheiminum, hava teir goymt mentan sína - málið, listina og stórhúskið. Maoriar hava umboð í tinginum, og stig eru tikin til at tryggja teimum somu rættindi og møguleikar sum onnur, tá ið talað verður um heilsurøkt, útbúgving og arbeiði - rættindi, teir ikki hava havt áður.
Lýtt veður og vøkur, stórfingin náttúra gera, at fólk eru nógv úti, og at nógv frítíðarvirksemi eisini er uttandura í Nýsælandi. Nýsælendingum dámar væl alla ítrótt, til dømis at ganga og klíva í fjøllunum, sigla í kano, sigla við seglbáti og at spæla rugby.
Calvin Coolidge
Coolidge var amerikanski varaforsetin í forsetatíðarskeiðnum hjá Warren G. Harding og tók við sum forseti, tá hesin andaðist í embætistíð síni í 1923.
100-árini
Áratíggju: 50-árini 60-árini 70-árini 80-árini 90-árini - 100-árini - 110-árini 120-árini 130-árini 140-árini 150-árini
Arktiska Ráðið
Arbeiðsbólkarnir í Arktiska Ráðnum
Seks arbeiðsbólkar eru í Arktiska Ráðnum. Fýra av hesum "Arctic Monitoring & Assessment Programme" (stytt AMAP), "Conservation of Arctic Flora & Fauna" (CAFF), "Protection of the Arctic Marine Environment" (PAME) og "Emergency Prevention, Preparedness & Response" (EPPR) vórðu stovnaðir longu undir umhvørvissamstarvinum "Arctic Environmental Protection Strategy" (AEPS) frá 1991. Sum partur av avgerðini, um at seta Arktiska Ráðið á stovn, varð arbeiðsbólkurin "Sustainable Development Working Group" (SDWG) stovnaður, tí avgjørt varð, at Arktiska Ráðið eisini skuldi umfata burðardygga menning og livikor hjá íbúgvunum í Arktis, umframt umhvørvisvernd. Seinni er arbeiðsbólkurin "Arctic Contaminants Action Program" (ACAP) komin afturat í 2006. Hvør arbeiðsbólkur hevur egið stýrið og egna skrivstovu. Skrivstovurnar liggja í ymsum limalondum og eru fyrst og fremst fíggjaðar av vertslandinum. Heimildina til virksemi fáa arbeiðsbólkarnir á ráðharrafundunum. Á SAO-embætismannafundunum kunna arbeiðsbólkarnir um sítt virksemi. Føroysk luttøka er í flestu av arbeiðsbólkunum.
Silkihegri
Silkihegri og kúhegri líkjast nógv. Einasti munurin á fuglunum, er, at silkhegrin hevur svart nev, í mun til tað gula hjá kúhegranum.
Suni F. Jacobsen
Suni Frederik Jacobsen (føddur 15. august 1930 í Norðragøtu) er ein føroyskur yrkjari og listamaður.
BankNordik
Sí eisini
Stjórar í BankNordik (og Føroya Banka og Sjóvinnubankanum) frá 1906 til d.d.
Jakarta
Býurin liggur við Jakartavíkina í vestara parti av oynni har ið áin Ciliwung munnar út í havið. Uttanfyri býin eru landbúnaðarmarkir og lutvíst eisini regnskógur. 105 størri oyggjar hoyra við til býin, hesar liggja umleið 45 km norðanfyri miðbýin í Jakarta. Oynnar verða nevndar Kepulauan Seribu ("Túsund oyggjarnar").
Ukraina
Uppreistur
Fyri tað mesta hava mótmælini verið friðarlig, men 1. januar 2014 gjørdust tey harðligari, tí Janukovitsj fyri at steðga mótmælunum setti eina lóg í gildi, sum segði, at øll mótmælistiltøk skulu góðkennast av stjórnini, og at brot á lógina kann revsast við upp í tíggju ára fongsli. Lógin segði millum annað eisini, at fólk, sum møttu upp til mótmælini við maskum ella í hjálmi, skuldu fáa stórar bøtur. Nógv halda, at stjórnin við hesum vil skerja teirra rættindini, og eftirhondini er mótstøðan ikki bert ein rørsla fyri ES-limaskapi, men ein rørsla ímóti sitandi stjórnini, sum eisini verður løgd undir at vera korrupt. Sagt verður frá, at løgreglan fer harðliga fram móti mótmælisfólkum, og píning og eyðmýking av tiknum mótmælisfólkum er gerandiskostur. Tað er servanda løgregluliðið Berkut, sum hoyrir undir innlendisráðið, ið hevur til uppgávu at hava eftirlit við stórum mannamúgvum. Berkut er tiltikið fyri at brúka harðskap til at røkja sína uppgávu, og Amnesty International hevur longu heitt á myndugleikar um at kanna søgur um óneyðugan harðskap frá Berkut í sambandi við mótmælini. Amerikanski varaforsetin Joe Biden hevur tosað í telefon við Janukovitsj í februar og hevur heitt inniliga á hann um ikki at brúka harðskap til at steðga mótmælunum. Sambært USA hevur ukrainska stjórnin eina ábyrgd av at loysa spenningin millum partarnar.
Býir
Kyiv er høvuðsstaðurin í Ukraina. Har eru m.a. nógv gomul kleystur og gamlar kirkjur. Odessa er ein stórur havna- og ídnaðarbýur. Har eru eisini stórar skipasmiðjur og kornsiloir. Kharkiv og Donetsk eru eisini stórir ídnaðarbýir, har verða landbúnaðarmaskinur framleiddar.
Brúgvin til Terabithia
Søgugongd
Høvuðspersónurin í Bridge to Terabithia, Jesse Aarons, er í samleikakreppu. Hansara vantandi sjálvsálit og hansara kúgaða støða heima gera, at hann er misnøgdur við sín egna samleika, hann sær seg sjálvan við pápans eygum. Hann er í húsi saman við fimm konufólkum og saknar sárt at práta við pápan. Pápin arbeiðir langt heimanífrá og hevur ikki orku at vera saman við familjuni.
Reykjavíkurvaldømi norður
right|370px|Kortið av Reykjavíkurvaldøminum norður Reykjavíkurvaldømi norður (íslendskt: Reykjavíkurkjördæmi norður) er valdømi í Reykjavík, høvuðsstaðurin Íslands. Íbúgvar í Reykjavíkurvaldøminu, norðri og suðri, er 117.800.
Asterix
Teknisøgur
Í 1980'unum komu allar táverandi søgurnar (1-27 og serhefti) út í 7 bókum á øllum trimum skandinavisku málunum. Á donskum nevndist bókarøðin Asterix luksusbind.
Latínskt mál
Latín var uppruniliga talað í Latium, í Italiahálvoynni. Ígjøgnum valdið hjá Rómverska tjóðveldinum varð latín tað ráðandi málið, fyrst í Italia og seinni tvørtur ígjøgnum Rómverjaríkið. Talumálslatín mentist til tey rómanska mál, t.d. italskt, portugisiskt, spanskt, franskt og rumenskt. Nógv orð í enskum og eisini donskum komu frá latíni. Latínskar røtur brúkast í guðfrøði, lívfrøði og læknafrøði.
Hjáljóð
Klassiskt latín hevði ongan mun ímillum stórar og smáar bókstavir og hevði ikki bókstavirnar J U W. Í staðin fyri J U brúkti man ávikavist I V; soleiðis vóru I V bæði hjáljóð og sjálvljóð.
Tvíljóð
Klassiskt latín hevði fleiri tvíljóð. Vanligastu vóru ae au. oe var óvanligt og ui eu ei vóru sera óvanlig, serliga í upprunaligum latínskum orðum. Hesar samansetingar av bókstøvum vorú ikki altíð tvíljóð, uttan kundu vera tvey sjálvljóð í tveimum stavilsum (ae og oe) ella eitt sjálvljóð og hálvhjáljóðið /j/ ella /w/ (au ui eu ei ou). Dømir eru aēnus [aˈeː.nʊs] "í bronsuni" og eius [ˈɛj.jʊs] "hansara".
21. mars
21. mars er dagur 80 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 81 um skotár er). 285 dagar eru eftir av árinum. 21. mars er várjavndøgur, og dagurin kallast eisini Bænadiktsmessa.