cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
El Dorado
Søgur úr El Dorado
Hundraðtals rannsóknarlið fóru næstu árini til Suðuramerika. Allir leitaðu teir eftir tí gylta landinum. Teir royndu alt fyri at fáa tey innføddu at siga sær sínar loynidómar. Teir píndu hesi villu og fóru við teimum sum dýr. Ræðuligar søgur gingu um, hvussu indiánararnir hevndu seg móti hesum sponsku rannsóknarfólkunum. Teir fangaðu rannsóknarliðini og stoyttu brennandi gull niður í hálsin á teimum, fyri at sløkkja teirra gulltosta. Aðrir blivu sundurlimaðir meðan teir enn vóru livandi og steiktir.
1853
1853 (MDCCCLIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Argentina
Búskapur
Fyri aðru ferð í 13 ár hevur Argentina ikki hildið krøvini um at rinda aftur statslánsbrøv til íleggjararnar, og tað er orsøkin til at Standard & Poor’s í juli 2014 metti landið at vera farið á húsagang. Talan er um eina lutfalsliga lítla upphædd upp á $539 milliónir dollarar í rentum – umleið tríggjar milliardir krónur – sum amerikanski hægstirættur hevur avgjørt skuldi verið goldið á midnátt. Dómstólurin staðfesti, at Argentina ikki kann rinda pengar til teir íleggjarar, sum vóru við í skuldarsaneringini, uttan eisini at rinda til teir íleggjarar, ið sýttu fyri at vera við í avtaluni. Málið var fyri í amerikanskum dómstólum, tí at lánsbrøvini vórðu útskrivað sambært amerikanskari lóg. Í 2002 fór Argentina eisini á húsagang. Tá fekk landið eina skuldarsanering - ta størstu av slíkum slag, sum nakrantíð er givin. 70 prosent av skuldini varð avskrivað, men einstakir íleggjarar hava stríðst ímóti, og hava við amerikanskar dómstólar vunnið rættin til teirra pengar.
Nora kommuna
Nora kommuna (svenskt: Nora kommun), er ein kommuna í Örebro län í Svøríki. Nora kommuna hevur umleið 10 399 íbúgvar (2013).
Argentina
Politikkur
Argentinska grundlógin nevnir ikki neyvt, um tað er ein treyt, at hjúnarbond eru millum mann og kvinnu. Tí er tað upp til hvønn einstakan landslut, um tey loyva samkyndum pørum at giftast, ella ei.
Horsens Statsfængsel
Horsens Statsfængsel er eitt av stóru fongslunum í Danmark.
750-árini f.Kr.
Ár: 759 f.Kr. 758 f.Kr. 757 f.Kr. 756 f.Kr. 755 f.Kr. 754 f.Kr. 753 f.Kr. 752 f.Kr. 751 f.Kr. 750 f.Kr.
Måns Zelmerlöw
Måns Petter Albert Sahlén Zelmerlöw (føddur 13. juni 1986), er ein svenskur poppsangari og sjónvarpsmaður. Hann er best kendur fyri luttøku sína í svensku tónleikakappingini Idol 2005, fyri at vinna fyrstu røð av sendingini Let's Dance, og fyri sangin "Cara Mia", ið hann sang í svensku Eurovision kappingini Melodifestivalen í 2007. Måns hevur tríggjar ferðir luttikið í Melodifestivalen, í 2007, 2009 og í 2015, har hann vann. Måns umboðaði Svøríki í Eurovision Song Contest 2015 við sanginum "Heroes". Finalan varð hildin 23. mai 2015, og har vann hann Eurovision Song Contest við 365 stigum.
Løgtingsvalið 2011
Tjóðveldi 6
Fremstu varatingmenn fyri Tjóðveldi:
Framsókn 2
Fremstu varatingmenn fyri Framsókn:
650-árini f.Kr.
Áratíggju: 700-árini f.Kr. 690-árini f.Kr. 680-árini f.Kr. 670-árini f.Kr. 660-árini f.Kr. - 650-árini f.Kr. - 640-árini f.Kr. 630-árini f.Kr. 620-árini f.Kr. 610-árini f.Kr. 600-árini f.Kr.
Latínska stavraðið
Tað latínska stavraðið er eitt stavrað (alfabet), sum upprunaliga var tilpassað tað latínska málið, og sum síðan hevur breitt seg til nógv onnur mál, og sum nú er tað mest brúkta stavraðið í heiminum. Tað verður fyrst og fremst nýtt í Vesturheiminum, har ið nógv indoevropeisk mál eru, og í londum sum hava verið vesturlendsk hjálond. Tað verður enntá nýtt í ávísum málum, sum hava onnur stavrøð, eitt nú í tí japanska, har nevnt ローマ字, rōmaji, og í kinesiskum, har tað verður brúkt í pinyin. Navnið á tí latínska stavraðnum eitur á latínskum abecedarium Latinum (forn úttala: [abɛkɛ'daːrɪʊm la'tiːnʊm]) ella alphabetum Latinum (forn úttala: [alfa'beːtʊm la'tiːnʊm]).
Fornlatínska stavraðið
Tað latínska stavraðið mentist frá tí etruskiska stavraðnum (tað gamla italska stavraðið) sum í sínari tíð mentist úr tí euboiiska grikska stavraðnum. Upprunaliga talið av bókstavum var 21:
Geirangerfjørður
Nógvar brattar fjallasíður eru í Geirangerfjørðinum. Tí er tað ikki óvanligt, at skriðulop eru har á leiðini.
Syðradalur, Kalsoy
Í slupptíðini hoyrdu 2 skip til Syðradal: M/S Bjørgvin (Julius Clementsen á Dunganum) og M/S Gudrun (Inni í Húsi). Fleiri syðradalsmenn vóru skiparar á t.d. Klaksvíks - og Havnaskipum. Syðradalsmenn vóru við sluppunum um summarið, og veturin varð nýttur til útróður við maskinbátum. Bygdin fekk el - orku frá SEV í 1966 og ferjulegu í 2005. Á Syðradali er ferjulega, sum er dagliga sambandið til og úr oynni.
Mentamálaráðið
Mentamálaráðið er eitt av aðalráðunum í Føroyum. Ovasti politiski myndugleikin hjá Mentamálaráðnum er Mentamálaráðharrin. Stjórin í mentamálaráðnum verður nevndur aðalstjóri. Nøkur av málsøkjunum, sum hoyra undir Mentamálaráðið er t.d. føroyski Fólkaskúlin, útbúgvingar, gransking, fólkakirkjan. Mentamálaráðið umsitur eisini Søvn Landsins (fyrr: Føroya Landsskjalasavn, Føroya Landsbókasavn, Føroya Fornminnissavn) og sjálvsognarstovnin Listasavn Føroya.
Sjófuglar
Kjógvi og mási eru ránskendir sjófuglar, teir eta egg, pisur og ræ og annars alt, sum fyri nevið kemur. Kjógvi jagstrar fugl á flogi og noyðir hann at sleppa fonginum, sum hann so loftar í flognum. Súla stoytir seg 30 m. eftir fiski. Pingvin fær ikki flogið, men svimur óføra væl við veingjunum, tá hon veiðir fisk. Lundin eigur holum í vallbergi, hann tekur mest smáa sild. Lundin fær borið 20-25 sildir í nevinum. Sildberin flýgur so heim í lundalandið til pisuna í holuni í vallberginum.
Lesjöfors
thumb|right|200px|[[Esperantogården]] Lesjöfors er ein býur í Filipstads kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 1 062 íbúgvar (2010).
Yvirgangsálopið móti Charlie Hebdo
200px|thumbnail|Løgregla, sjúkrabilar, blaðfólk og onnur síggjast her tætt við bygningin, har ið [[Charlie Hebdo heldur til, fáir tímar eftir álopið.]] Yvirgangsálopið móti redaktiónini á franska tíðarritinum Charlie Hebdo fór fram á middegi hin 7. januar 2015 í Paris, tá ið tveir maskeraðir og vápnaðir menn tvingaðu eina kvinnu til at tasta kotuna ið læt úthurðina til bygningin upp, og so fóru teir inn í hølini hjá Charlie Hebdo, har teir skutu eftir teimum í vóru inni. 12 fólk doyðu og 11 vóru særd. Millum tey deyðu vóru fleiri av teknarunum á blaðnum og ábyrgdarhavandi blaðstjórin. Tveir løgreglumenn vóru eisini millum tey myrðu, annar var lívverji hjá Carb (ábygdarblaðsjóranum), meðan hin av tilvild var uttanfyri bygningin, hesin varð avrættaður við einum skoti í høvdið, meðan hann lá særdur á vegnum. Teir báðir yvirgangsmenninir sluppu til rýmingar, og franska løgreglan jagstraði teir í tvey døgn, til teir vóru funnir og umringaðir í einum bygningi í franska býnum Dammartin-en-Goële, har ið teir høvdu tikið eina kvinnu sum gíðsul. Blaðið Charlie Hebdo er kent fyri at printa satiriskar tekningar av átrúnaðarligum fyrimyndum, eitt nú av profetinum hjá muslimum, Mohammed. Teir báðir ið eru undir illgruna eru víðgongdir muslimar, føddir og uppvaksnir í Fraklandi, við foreldrum ið fluttu til Fraklands úr Algeria.
Ödeshögs kommuna
Ödeshögs kommuna (svenskt: Ödeshögs kommun), er ein kommuna í Östergötlands län í Svøríki. Ödeshögs kommuna hevur umleið 5 174 íbúgvar (2013).
Gnesta
thumb|right|200px|Gnesta Gnesta er ein býur í Gnesta kommunu og Södertälje kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 5 562 íbúgvar (2010).
601 f.Kr.
Áratíggju: 650-árini f.Kr. 640-árini f.Kr. 630-árini f.Kr. 620-árini f.Kr. 610-árini f.Kr. - 600-árini f.Kr. - 590-árini f.Kr. 580-árini f.Kr. 570-árini f.Kr. 560-árini f.Kr. 550-árini f.Kr.
Åtvidabergs kommuna
Åtvidabergs kommuna (svenskt: Åtvidabergs kommun), er ein kommuna í Östergötlands län í Svøríki. Åtvidabergs kommuna hevur umleið 11 460 íbúgvar (2013).
Ydre kommuna
Ydre kommuna (svenskt: Ydre kommun), er ein kommuna í Östergötlands län í Svøríki. Ydre kommuna hevur umleið 3 617 íbúgvar (2013).
950-árini f.Kr.
Ár: 959 f.Kr. 958 f.Kr. 957 f.Kr. 956 f.Kr. 955 f.Kr. 954 f.Kr. 953 f.Kr. 952 f.Kr. 951 f.Kr. 950 f.Kr.
Daniel Jacob Danielsen
Trúboðaravirksemi og mannarættindaverji
Dollin fór til sjós sum 18 ára gamal og búsettist í Skotlandi, har hann lærdi til maskinmeistara og skipsførara. Hann kom frá einari trúgvandi familju í Føroyum, men var ikki trúgvandi sjálvur sum ungur. Men 27 ára gamal varð hann umvendur av Brøðrasamkomuni á einum vekingarmøti í Glasgow. Hann fór til Kongo sum trúboðari fyri Congo Balolo Mission, við støð í Bonginda. Hann var trúboðari í privata hjálandinum hjá tí belgiska konginum Leopold 2., Frístatinum Kongo 1901–03. Hann hevði høvuðsábyrgdina fyri rakstrinum av hjóldamparanum hjá missiónini, ið nevndist Pioneer og sigldi til og frá missiónini eftir Kongoánni. Í 1903 var hann skipsførari og hjálparmaður og myndamaður hjá Casement, meðan hesin gjørdi kanningarferðir fyri bretsku stjórnina fram við Kongoánni. Eftir heimkomuna til Ongland í 1904 helt Dollin eina røð av ljósmyndafyrilestrum um viðurskiftini í Kongo, har hann vísti ljósmyndir av ræðuleikunum, ið fóru fram har móti teimum lokalu fólkunum. Í enskum tekstum verður Dollin nevndur Danielson, ikki Danielsen.
1180-árini
Áratíggju: 1130-árini 1140-árini 1150-árini 1160-árini1170-árini - 1180-árini - 1190-árini 1200-árini 1210-árini 1220-árini 1230-árini
Gerald Ford
Morðroynd
Tann 22. september í 1975 var Gerald Ford, forseti, inni á hotellinum St. Francis í miðbýnum í San Francisco í Kalifornia. Tá hann kom útaftur, royndi onkur at skjóta hann, men skotið rakti ikki. Tað var Sara Jane Moore, sum ætlaði sær at beina fyri forsetanum, men hon rakti hann ikki, tí ein fyrrverandi Vjetnam-hermaður tók í armin henni, júst sum skuldi skjóta. Tveir dagar seinni varð hon tikin, og í tasku hennara fann løgreglan eina skammbyrsu og fleiri eksjur við patrónum.
Jim Carrey
Heiðurslønir
Golden Globe Awards
Screen Actors Guild Awards
Brasil
Søga
Les eisini: Brasilska søgan
Fólkið
thumb|right|250px|Pico da Neblina við sínum 2,995 m. er hægsta fjall í Brasil. Fólkið í Brasil er blandað, flestu fólk eru hvít ella mulattar. Stórur munur er á ríkum og fátøkum, og í slummøkjunum í býunum er meginparturin av íbúgvunum svørt ella mestizar.
Landnyrðing
Ein triðingur av fólkunum í Brasil búgva í Región landnyrðingi. Regiónin er mentanarliga fjøltáttað við rótum frá tí portugisisku kolonitíðini, afrobrasilsk mentan og kulturellt diversifierad med rötter från den portugisiska kolonialiseringen, afrobrasiliansk kultur och heimlig indianaramentan. Regiónin er eisini tann ið hevur størst fátækradømi og hevur long tíðarskeið við turki. Regiónin er kend fyri sína vøkru strandalinju.
Suður
Región Suður hevur hægstu inntøku per íbúgva í Brasil og hægsta livistøði í landinum. Regiónin er eisini tann kaldasta við frostnætrum og einstakum kavastormum. Í Región Suður er tað størsta tali av tilflytarum úr Týskland og Italia og farvegurin eftir teirra mentan sæst allastaðna.
Búskapur
Í skógunum vaksa plantur, ið verða brúktar sum ráevni í mongum dýrum ídnaðarvørum, t.d. gummi, máling, lakki, smyrsli og týdningarmest og fram um alt í heilivági. Í børkinum á kinatrænum er kinin, ið er heilivágur fyri malariu. Í øðrum plantum eru evni, sum verða nýtt í viðgerð fyri krabbamein. Túsundtals íbinholt-, tekk- og mahognitrø verða á hvørjum ári feld til útflutnings. Nú verða fólk eggjað til at keypa møblar av nálaviði, t.d. furu, sum veksur nógv skjótari. Brasil er tað land í heiminum, sum dyrkar og flytur út mest kaffi. Tað verður dyrkað í stórum lundum, tær flestu eru í státunum Paraná og São Paulo. Kaffi er tó bara ein høvuðsgrøðin; nógv verður eisini dyrkað av soyabønum, sukurrørum og bummull. Fá lond í heiminum dyrka fleiri appilsinir, bananir og kakaobønir enn Brasil. Um triði hvør brasiliani starvast í landbúnaðinum. Garðarnir eru misjavnir til støddar, úr smábrúkum til veldugar stórgarðar. Flestu verkafólk í landbúnaðinum stríðast og strevast fyri heilt lítla løn; men nakrir fáir stórbøndur vinna ómetaligan pening og eru so ríkir, sum fá kunnu ímynda sær.
Pertti Kurikan Nimipäivät
Kari Aalto
Kari Aalto, føddur í 1976 í Tampere, er sangari bólksins. Hann skrivar eisini meginpartin av tekstunum hjá bólkinum. Kari er skúlavinur Pertti og hevur sínu egnu sending á finsku útvarpsstøðini Bassoradio. Hann dugir at leika á trummur, bass og keybord, og elskar motorsúkklur, amerikanskar bilar, kvinnur og rúsdrekka. Kari lurtar eftir tónleiki frá 1950- og 1960-árunum, og tá serliga rokk, psychobilly, rockabilly, surf og doowop, men eisini lurtar han eftir rapp, heavy metall og fólkatónleik. Í frítíðini dámar honum ikki at lurta eftir punktónleiki, tí er partur av arbeiði hansara.
Skaldsøga
Tað eru fleiri ymisk sløg av skaldsøgum, t.d. krimiskaldsøgur, kærleiksskaldsøgur, søgulig skaldsøga, menningarskaldsøgan, riddaraskaldsøgan, framtíðarskaldsøga (Science fiction), bræv- og dagbókskaldsøga osfr.
Álka
Nøring og fjaðurskifti samsvara nøkulunda við lomviga. Álka er eitt sindur minni enn lomvigi, hevur styttri háls, upp á seg størri høvd og hægri nev. Velið er longri enn lomvigavel, og tað stendur ofta upp í rógv, tá ið hon svimur. Á flogi tyktist hon tættari og sterkari í senn, og hon flýgur til dømis við nevinum meira uppbendum enn lomvigarnir.
Henån
thumb|right|200px|Henån Henån er ein býur í Orust kommunu í Västra Götalands län í Svøríki. Býurin hevur umleið 1 816 íbúgvar (2010). Henån eitur eftir ánni við sama navni.
890-árini f.Kr.
Ár: 899 f.Kr. 898 f.Kr. 897 f.Kr. 896 f.Kr. 895 f.Kr. 894 f.Kr. 893 f.Kr. 892 f.Kr. 891 f.Kr. 890 f.Kr.
Liz Cheney
thumb|right|220px Liz Cheney (f. 28. juli 1966) hevur verið ein av mest atfinningarsomu røddunum í republikanska flokkinum í USA móti fyrrverandi forsetanum, Donald Trump. Cheney var millum tríggjar teir máttmiklastu politikararnar í flokkinum. Cheney var eitt av tíggju tingfólkum, sum atkvøddu fyri einum ríkisrætti móti Trump, og var partur av serligu 6. januar-kanningarnevndini. Liz Cheney er dóttir fyrrverandi amerikanska varaforsetan, Dick Cheney.
Lundi
Lundarnir verða síðan skornir á tann hátt, at teir skera bein og veingir av, kvista, og teir taka so skinnið av, skera so bringuna upp og taka so invølirnar úr lundanum. So eru teir klárir at gera til. Vanligt er at lata fyllu í, so sum køkudeiggj, men tað er ógvuliga ymiskt, hvussu fólk gera.
Jakobsberg
thumb|right|200px|Jakobsberg Jakobsberg er ein býur í Järfälla kommunu í Stockholms län, Svøríki. Býurin liggur 15 km norðan fyri Stockholm og hevur umleið 22 000 íbúgvar (2011).
Kingston
Kingston, høvuðsstaðurin og týdningarmesti havnabýurin í Jamaika, er ein av størstu býum í Karibia. Bretar grundaðu býin (1693), sum vaks skjótt og gjørdist týðandi útflutningshavn, og haðan var nógv sukur flutt til Evropa. Í 1907 fór býurin illa í jarðskjálvta. Hann varð bygdur upp aftur, og har eru nú nýmótans gistingarhús, bankar og handilshús. Í vestara parti í býnum eru ovfólkaðir fátækrabýlingar. Har er nógvur harðskapur, og javnan er politiskur ófriður ella stríð ímillum drøgghandlarar.
810-árini f.Kr.
Áratíggju: 860-árini f.Kr. 850-árini f.Kr. 840-árini f.Kr. 830-árini f.Kr. 820-árini f.Kr. - 810-árini f.Kr. - 800-árini f.Kr. 790-árini f.Kr. 780-árini f.Kr. 770-árini f.Kr. 760-árini f.Kr.
701 f.Kr.
Øldir: 9. øld f.Kr. – 8. øld f.Kr. – 7. øld f.Kr.
Høgni Mohr
Høvuðsverkið, Saga JAM, 2022
Bókmentafrøðingurin, Lydia Didriksen, segði soleiðis við Kringvarp Føroya um bókina og øsingina, ið bókin skapti - serliga á sosialu miðlunum:
Løgfrøðingurin, Jógvan Páll Lassen, var í útvarpinum biðin at meta um tað juridiska í tí at geva eina lívssøgu uttan at hava fingið formligt vælsignilsi frá tí livandi persóninum, ið leggur navn til verkið. Jógvan Páll Lassen segði millum annað:
Napolion Magnussen: "Nei."
Kendi skemtarin, fólkatingsmaðurin og hagfrøðingurin, Sjúrður Skaale, ummælti eisini Saga JAM. Sjúrður Skaale gav bókini framúr góð skoðsmál. Sjúrður Skaale skrivar millum annað:
Og hvat ólukkan skulu vit gera við Høgna Mohr? Henda kamikaze-pilotin, sum enn einaferð hevur sprongt seg inn í okkara komfort-zone og sjálvboðin lagt seg á slatursins offurbonk?
Eg veit ikki. Tað veit Gud, eg veit ikki.
Skrivað
Mohr, Høgni (2006) Ali babba: og 49 aðrar blaðgreinir, Øgiliga egið forlag, 297 síður. ISBN 9789991880501.
Mohr, Høgni (2022) Saga JAM, Øgiliga egið forlag. ISBN 9789991880570
Erongo
300px|thumb|right|Erongo í Namibia Erongo er ein av teimum 14 regiónunum í Namibia og hevur umleið 150 400 íbúgvar. Swakopmund er høvuðsstaður í Erongo.
Skye
thumb|right|250px|Ein gøta í Portree. Skye er størsta oyggin í skotska oyggjabólkinum Innaru Hebridunum. Oyggin, ið liggur beint innanfyri Ytru Hebridirnar – ella Suðuroyggjar, ið føroyingar plaga at kalla tær – er serliga víðagitin fyri whisky-virkið Tallister. Tá fólkatalið var sum mest, um 1860, búðu 40.000 fólk á Skye (sama sum í Hetlandi). Frá norðurendanum av oynni Skye ber til at sleppa við ferju út á Ytru Hebridirnar. Skye hevur fast samband við skotska meginlandið. Skye er eystasta økið í Skotlandi, har keltiska málið, Gaelic, verður tosað. Tað verður lært í skúlanum, og BBC hevur regluligar sendingar á gæliskum. Øll staðarnøvn er eru eisini á gæliskum. Gudstænastur verða hildnar bæði á enskum og gæliskum.
Vallentuna
thumb|right|200px|Vallentuna Vallentuna er ein býur í Vallentuna kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 29 519 íbúgvar (2010).
Alfreð Finnbogason
Alfreð Finnbogason (føddur February 1, 1989) er ein íslendskur fótbóltsleikari, ið spælir fyri Lyngby Boldklub og á íslendska landsliðnum sum álopsleikari.
Juliana Knust
Juliana Knust Sampaio (fødd 29. mai 1981 í Niterói) er sjónleikari úr Brasil.
Paraguai
Paraguei ella Paraguai er eitt land í Suðuramerika. Grannalond eru Argentina, Bolivia og Brasil. Landið er 406.752 m2. Tann stóra áin Paragueiá sker landið í tvíningar. Stívliga 6,8 milliónir fólk búgva í Paraguei, av teimum búgva 44 % í býunum. Høvuðsstaður er Asunción, har búgva 519.000 fólk. Høvuðsmálið í Paraguei er spanskt, men flest øll tosa eisini tað gamla indiánamálið, guarani, og í býunum tosa summi bara spanskt. Paraguei gjørdist óheft av Spania í 1827. Mesti útflutningurin er bummull og soyabønir.
790-árini f.Kr.
Áratíggju: 840-árini f.Kr. 830-árini f.Kr. 820-árini f.Kr. 810-árini f.Kr. 800-árini f.Kr. - 790-árini f.Kr. - 780-árini f.Kr. 770-árini f.Kr. 760-árini f.Kr. 750-árini f.Kr. 740-árini f.Kr.
Mosambik
Lýðveldið Mosambik (alment República de Moçambique) er eitt land í Eysturafrika. Tá ið Mosambik gjørdist frælst ríki í 1975, flýddu gomlu valdhavarnir, portugisar, av landinum, men áðrenn høvdu teir oyðilagt nógvar verksmiðjur og flutningskervið. Drúgv borgarakríggj, turkur og vatnflóð hava síðan verið atvold til, at landið er vorðið av fátækastu londum í heiminum. Minur frá krígnum sløðast um alt landið, og fáar brýr standa uppi. Men Mosambik skuldi havt góðar møguleikar at komið fyri seg aftur. Tilfeingið er nógv, jørðin er fruktagóð, og stórar lindir av ymsum steinsløgum eru mest sum órørdar.
1727
1727 (MDCCXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
John Arni Nilssen
Talv-OL 2012 í Istanbul
John Arni luttók á Talv-OL í Istanbul í september 2012 saman við IM Helga Dam Ziska, IM John Arna Nilssen, IM John Rødgaard, Jóan Hendrik Andreasen og Rógva Egilstoft Nielsen. . Teir fingu besta úrslit higartil, um hugt veður eftir, hvussu nógv prosent teir vunnu, teir vunnu 56% av leikunum, sum teir telvaðu. Føroyar endaði sum nummar 68 av 157 londum. Áðrenn kappingina var Føroyar mett til at vera á einum 74. plássi. Føroyar fekk í alt 24½ stig av 44 møguligum. Teir vunnu fimm dystir, taptu fýra og telvaðu tveir javnt. Helgi Dam Ziska (1. borð) kláraði srg best við 6½ stigi, John Rødgård (3. borð) fekk 6 stig og Rógvi Egilstoft Nielsen (5. borð) fekk 4½ stig. John Arni og Jóan Hendrik fingu ávikavist 4 og 3½ stig. Armenia vann kappingina, Russland var nummar tvey og Ukraina var nummar trý. Føroyar var frammanfyri Finnland, sum endaði sum nummar 74.
Täby
Täby er ein býur í Täby kommunu, Danderyds kommunu og Sollentuna kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 61 272 íbúgvar (2010).
Havhestur
Hátturin at fanga gamlan havhest er onki broyttur øll árini, og amboðini eru næstan øll eisini líka, sum tá ið vit fleyga ella fara eftir øðrum fugli. Man fer bara eftir havhesti um veturin, tí tá er hann feitast, leskiligast og eisini er einki annað feskt at fáa um ta tíð. Mest vanligt er at fara eftir pisunum hjá havhesti. Teir fara eftir havhesti um 18. august, tí tað er beint áðrenn pisan fer úr reiðrinum, tá fara um fimm manns við bandi og togi til eitt berg, og so blívur ein maður loraður niður við togi til havhestareiðurini og har hann tekur havhestapisur.
Helsingborgs kommuna
thumb|250px|Helsingborgs kommuna í [[Skåne län.]] Helsingborgs kommuna (svenskt: Helsingborgs kommun) er ein kommuna í Skåne län í Svøríki. Helsingborgs kommuna hevur 137 360 íbúgvar (2015).
590 f.Kr.
Árstal: 595 f.Kr. 594 f.Kr. 593 f.Kr. 592 f.Kr. 591 f.Kr. - 590 f.Kr. - 589 f.Kr. 588 f.Kr. 587 f.Kr. 586 f.Kr. 585 f.Kr.
Danska hjálandaveldið
Vesturindisku oyggjarnar vóru partur av víðgitna tríkantshandlinum. Danmark býtti vápn og klæðir um við trælir í Afrika, sum síðani vórðu sigldir til Karibia. Her vórðu teir býttir um við tubbak, bummull og sukur, sum varð siglt til Danmarkar. 3. juli 1848 legði danski ríkisumboðsmaðurin, Peter Von Scholten, trælahaldið niður í Karibia. Tær tríggjar oyggjarnar vórðu seldur til USA í 1917 fyri 25 milliónir dollarar. Oyggjarnar eita í dag U.S. Virgin Islands. Høvuðsstaðurin í Jómfrúoyggjunum eitur Charlotte Amalie, og tað eru enn nógvir vegir við donskum nøvnum.
Carrie Fisher
Carrie Fisher doyði tann 27. desember 2016, sum 60 ára gomul. Hetta var var 4 dagar eftir ein sjúkratilburð, umborð á einum flogfari ímillum London og Los Angeles.
Groningen (landslutur)
250px|thumbnail|Kort av Groningen (2018) Groningen er ein landslutur í Niðurlondum. Groningen er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
Sverri Sandberg Nielsen
thumbnail|Miðvingur á [[Jóansøka|jóansøku í 2011, Sverri róði við Miðvingi í 2011. Hann er í svørtum jakka á myndini.]] thumbnail|Sverri róði kapp við 8-mannafarinum "Fríggjarin" í 2010. Myndin er tikin á Jóansøku 2010. Sverri Sandberg Nielsen (føddur 1993 í Tórshavn, uppvaksin í Miðvági) er ein føroyskur rógvari, ið vann silvur heiðursmerki á HM í rógving 2019 í einskullara. Hann hevur róð kapp í Føroyum, bæði vanligan kappróður og inniróður, men seinastu árini hevur hann róð kapp við danska landsliðnum. Hann hevur luttikið á EM og VM fyri Danmark og var minni enn eitt sekund frá at kvalifisera seg til OL í Rio 2016. Í 2019 eydnaðist honum at kvalifisera seg til OL í Tokyo 2020. Tríggjar ferðir hevur hann sett nýtt danskt met i inniróðri, tað hendi trý ár á rað: 2015, 2016 og 2017, allar tríggjar ferðir gjørdist hann eisini danskur meistari. Hann venur og rør við Danske Studenters Roklub og danska landsliðnum. Hann rør í einkultskullara.
17. øld f.Kr.
18. øld f.Kr. – '''17. øld f.Kr.''' – 16. øld f.Kr.
Angola
Bæði politiskt kegl og ósemjur millum ættbólkarnar elva ofta til kríggj. Fyrst í nítiárunum vóru Angola herjað av borgarakríggi og skerpingi. Her er mattrot, og í nógvum býum er eigin vatnútbúningur. Tað eru tey veikastu, børnini og tey gomlu, sum doyggja fyrst. Í 2002 var so stór hungursneyð, at 18 000 fólk vóru hótt.
Veðurlag
Veðurlagið syðst er temprað, fyri norðan er tropiskt veðurlag.
Tónleikur
Humbiar í Útsynningsangola nýta vanligan boga sum ljóðføri. Hann, ið leikar, heldur boganum inn at munninum við aðrari hond. Við hinari hondini slær hann á bogastreingin við einum pinni, og tá koma ymiskir tónar, meðan leikarin flytir varrarnar eftir boganum.
Íslendska fótbóltslandsliðið
Flest dystir
Pr. 3. juli 2016, eru teir 20 leikararnar við flestum dystum fyri Ísland hesir:
Viðmerking: Nakrir óalmennir dystir eru taldir við fyri summir leikarar ið spældu áðrenn 1990, sambært mátanum ið Fótbóltssamband Íslands telir.
Toppskorarar hjá Íslandi
Viðmerking: Nakrir óalmennir dystir eru taldir við fyri summir leikarar ið spældu áðrenn 1990, sambært mátanum ið Fótbóltssamband Íslands telir.
Noord-Brabant
Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 2 470 184.
472 f.Kr.
Áratíggju: 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. - 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr.
Skagerrak
thumb|right|250px|Skagerrak er havið norðan fyri Danmark og sunnanfyri Noreg. Skagerrak er tann parturin av Atlantshavinum, ið er millum Danmark, Svøríki og Noreg. Skagerrak fevnir um eitt øki á 32 000 km², og hevur eina miðaldýpt á 200 metrar. Tað djúpasta økið er 700 metrar djúpt. Av stórum áum, ið renna út í Skagerrak eru Skienselva, Numedalslågen, Glomma, Mandalselva, Otra, Topdalselva og Nidelva.
Bhumibol Adulyadej
thumb|Bhumibol Adulyadej Bhumibol Adulyadej (ภูมิพลอดุลยเดช) (5. desember 1927 í Massachusetts – 13. oktober 2016 í Bangkok) var kongur í Tailand frá 9. juni 1943 til 13. oktober 2016. Hann var annar monarkurin av Charki-dýnastínum og tann síðsti shahurin í tí tailandska monarkínum.
Kommunisma
Kendasta nútímans útleggingin av politisku hugsjónini hevur sín uppruna í smáritinum Manifest der Kommunistischen Partei (kommunistiska stevnuskráin), eftir týsku heimsspekingunum Karl Marx og Friedrich Engels frá 1848. Hugsjónin hjá Karl Marx kallast marxisma ella klassisk kommunisma.
Svenning Tausen
Svenning Tausen (føddur í Hovi 12. apríl 1936, deyður 5. november 2013) var ein føroyskur rithøvundur, lærari og ritsjóri. Hann starvaðist fyrst sum lærari í Føroya Millum- og Realskúla til 1961, síðan í Føroya Studentaskúla 1961-74 og eftir hetta sum varaskúlastjóri í nýggja Eysturskúlanum til 1996, tá ið hann legði frá sær. Hann ritstjórnaði Mína jólabók í nógv ár og var eisini blaðstjóri á Barnablaðnum frá 1959 til 1973.
Tristan da Cunha
thumb|right|250px|Tristan da Cunha er ein oyggjabólkur sum hoyrir til Stóra Bretland, sum liggja í Suðuratlantshavi. Tristan da Cunha er mest fjarskotnasta búseting í heiminum. Høvuðsstaðurin á Tristan da Cunha eitur Edinburgh of the Seven Seas. Í Tristan da Cunha eru 7 oyggjar, ein er bygd, og seks eru óbygdar. Umleið 238 fólk búgva á høvuðsoynni. Oyggjabólkurin hoyrir til Stóra Bretlands, men hevur heimastýri við egnari lóggávu. Oyggjarnar gjørdust bretskt hjáland í 1816. Oyggjarnar liggja miðskeiðis á leiðini millum Afrika og Suðuramerika.
Richard B. Thomsen
Søgan um fyritøkuna Richard B. Thomsen
Í 1995 keypti RBT trolaran “Beinta”, saman við Diaba Ludvig á Tvøroyri. Raksturin gekst væl tey árini hann var í felagnum. Trolarin varð seldur til Hvalbiar í 2000 og varð fiskiloyvið sostatt verandi í oynni. RBT er partaeigari í NorServ og eigur eisini 1/3 av FøroyaPrent.
4. áratúsund f.Kr.
Áratúsund: 5. áratúsund f.Kr. – '''4. áratúsund f.Kr.''' – 3. áratúsund f.Kr.
Summarnátt
Evni og søgugongd
Filmurin snýr seg um tvær 16 ára gamlar vinkonur, um vinarlag og kærleika millum ung, og um ta ofta ódefinerandi gjónna millum vinarlag og kærleika.
Tónleikur
Mikael Blak hevur gjørt tónleikin í Summarnátt
Gablatíðin
Gablatíðin er tiðin frá 1655 (1661) - 1708, tá feðgarnir Christoffer von Gabel og Frederik von Gabel høvdu Føroyar í len frá danska konginum og einarætt til allan handil við Føroyar.
Bris
Funktión
Brisið framleiðir eisini ymisk hormon, sum hava ávirkan á hvussu tarmarnir flyta seg, og samanrykkingunum hjá æðrunum.
Lomma kommuna
thumb|250px|Lomma kommuna í [[Skåne län.]] Lomma kommuna (svenskt: Lomma kommun) er ein kommuna í Skåne län í Svøríki. Lomma kommuna hevur umleið 23 251 íbúgvar (2015).
Jacinda Ardern
thumb|Jacinda Ardern í 2020 Jacinda Kate Laurell Ardern (ensk úttala: /dʒəˈsɪndə ˈɑːrdɜːn/; fødd 26. juli 1980) er nýsælendskur politikari og fyrrverandi forsætisráðharrin í Nýsælandi.
1717
1717 (MDCCXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
40 f.Kr.
Áratíggju: 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. - 40-árini f.Kr. - 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini
Árstal: 45 f.Kr. 44 f.Kr. 43 f.Kr. 42 f.Kr. 41 f.Kr. - 40 f.Kr. - 39 f.Kr. 38 f.Kr. 37 f.Kr. 36 f.Kr. 35 f.Kr.
Malmö kommuna
thumb|250px|Malmö kommuna í [[Skåne län.]] thumb|right|220px|Malmö er triðstørsti býur í Svøríki. Malmö kommuna (svenskt: Malmö kommun) er ein kommuna í Skåne län í Svøríki. Malmö kommuna hevur 321 581 íbúgvar (2015).
The Passion of The Christ
Handritið er skrivað í samstarvi við Benedict Fitzgerald, sum er kendur fyri eitt nú filmarnar, Wise Blood (1979), In Cold Blood (1996), Heart of Darkness (1994) og Zelda (1993).
3. áratúsund
Áratúsund: 2. áratúsund – '''3. áratúsund''' – 4. áratúsund
480 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
479 f.Kr.
Áratíggju: 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. - 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr.
Listi yvir borgarstjórar í Mikladals kommunu
Listi yvir borgarstjórar í Mikladals kommunu.
Plátuspælari
Pláturnar hava 4 ymiskar snúðningsferðir, 78, 45, 33 ella 16 snúðningar um minuttin. Fyrst í 1900-talinum vórðu 78-plátur tær einastu. Men seinni vóru tær trokaðar burtur av 45 og 33. 16 bleiv ongantíð serliga vanligt.
481 f.Kr.
Árstal: 486 f.Kr. 485 f.Kr. 484 f.Kr. 483 f.Kr. 482 f.Kr. - 481 f.Kr. - 480 f.Kr. 479 f.Kr. 478 f.Kr. 477 f.Kr. 476 f.Kr.
483 f.Kr.
Áratíggju: 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr.
32 f.Kr.
Árstal: 37 f.Kr. 36 f.Kr. 35 f.Kr. 34 f.Kr. 33 f.Kr. - 32 f.Kr. - 31 f.Kr. 30 f.Kr. 29 f.Kr. 28 f.Kr. 27 f.Kr.
Norn
Ymisk bygdamál vórðu eisini tosað á meginlandinum í Skotlandi. T.d. á Katanesi (Caithness á enskum), men doyðu út mangar øldir áðrenn í Orknoyum og Hetlandi. Tískil tosa summir frøðingar um katanesnorn, meðan aðrir ikki gera tað. Man veit minni um katanesnorn enn um norn í Orknoyum og Hetlandi.
Foula 1774
Tá G. Low vitjaði á Foula í 1774, skrivaði hann Hildinakvæðið, Faðir vár bønina og ein orðalista við norn orðum niður.
Olathe (Kansas)
Olathe (úttala: /oʊˈleɪθə/) er fjórðstørsti býurin í amerikanska stakríkinum Kansas.
Tarjei Sandvik Moe
Tarjei Sandvik Moe (føddur 24. mai 1999) er ein norskur sjónleikari. Hann er kendur frá norsku sjónvarpsrøðini Skam, har hann hevði høvuðsleiklutin sum Isak Valtersen í sesong 3. Moe gongur (2017) á Hartvig Nissens skole, ið er tann skúlin, har ið nógv av hendingunum úr Skam fara fram. Í september 2016 spældi hann við í Skavlan saman við Josefine Frida Pettersen, ið spælir Noora í Skam.
Útoyggjar
Útoyggjar er eitt føroyskt heiti, ið verður nýtt um tær smáu oyggjarnar í Føroyum, serliga tær, ið liggja langt bururi frá meginøkinum, ella sum ikki hava gott ferðasamband til meginøkið. Suðuroy og Sandoy verða mettar at vera ov stórar til at koma undir heitið Útoyggjar. Tað finst ein serligur stuðul, ið fólk á útoyggjum kunnu søkja um, fyri at menna útoyggjarnar, stuðulin kann brúkast til ymiskar verkætlanir og verður nevndur Útoyggjastuðul. Í desember 2001 varð eitt áhugafelag sett á stovn, Útoyggjafelagið, sum skal arbeiða fyri at menna útoyggjarnar eitt nú við at skipa fyri tiltøkum, verkætlanum og øðrum virksemi, ið kann føra til økt virksemi, trivnað og betur umstøður at búleikast á útoyggj. Einaferð um árið skipar Útoyggjafelagið fyri Útoyggjastevnu.
Giro d'Italia 2014
Giro'in byrjaði í Belfast hin 9. mai við einkultstarti fyri lið á 21,7 km og endaði í Trieste hin 1. juni við einum fløtum teini. Tilsamans luttóku 198 súkklarar úr 22 liðum og súkklað var í 21 teinum. Vinnari av kappingini gjørdist kolumbiarin Nairo Quintana frá liðnum. Annað og triðjaplássi fóru til kolumbiaran Rigoberto Urán og italiumannin Fabio Aru.
42 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Føroya Kommunufelag
Søgan
Tað var Klaksvíkar kommuna, ið tók stig til stovnanina við einum brævi frá 29. september 1967. Tey fyrstu fýra árini vóru 8 kommunur úr Norðoyggjum og Eysturoynni við: Klaksvíkar kommuna, Nes kommuna, Runavíkar kommuna, Gøtu kommuna, Fuglafjarðar kommuna, Leirvíkar kommuna, Hvannasunds kommuna og Viðareiðis kommuna. Fýra ár seinni, í 1971, komu Vágs-, Eiðis-, Sunda- og Oyndarfjarðar kommunur afturat, og árið eftir Elduvíkar kommuna. So hvørt komu hinar kommunurnar eisini upp í felagið. Tórshavnar Kommuna gjørdist limur í 1973, men hon tók seg úr aftur felagnum í 1978.
Región Suðurdanmark
Statsligar uppgávur í Región Suðurdanmark vera viðgjørdar í Statsforvaltning Suðurdanmark.
Holm
Holm er eitt eftirnavn, sum í 2019 var 30. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Arnbjørn Danielsen
Arnbjørn var føddur og uppvaksin í Havn. Hann var eitt skiftið til skips, men fór so til Danmarkar at lesa. Í 1979 tók hann skúlaembætisprógv við donskum sum høvuðsgrein og filmslist sum hjágrein. Tá ið hann brádliga doyði í 1980, var hann í starvi í studentaskúlanum í Hoydølum. Arnbjørn var virkin í politiska lívinum. Hann var m.a. undangongumaður at stovna Unga Tjóðveldið í 1964, og hann var eisini virkin á politiska vinstravonginum sum útiseti í mong ár í Keypmannahavn. Danielsen skrivaði yrkingar, stuttsøgur og hugleiðingar. Hann lýsti m.a. náttúruna, barnið, kærleikan, tað at vera útlagin, mannalyndi og politikk. Smádreingir og hugflog er úr yrkingasavninum „Meðan eg tyggi norðlýsi,“ sum kom út í 1968.
Oyggjaleikir 2023
Luttakandi oyggjar og oyggjalond
• 2
Yvirlit yvir heiðursmerki
Dagført 19. juli 2023.
Vang
Vang er eitt norðurlendskt eftirnavn, sum í 2019 var 31. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Kommunumálaráðharrar í Føroyum
Kommunumálaráðharrin (ella landsstýrismaðurin í kommunumálum) var ein ráðharrasessur í Føroya landsstýri frá 1959 til 1998, men landsstýrismaðurin hevði ikki sítt egna aðalráð. Anfinn Kallsberg, sum var løgmaður tá, hevði ábyrgdina fyri kommunumálum frá 1998 til 2002. Frá 2004 til oktober 2013 hoyrdu kommunumál undir innlendismálaráðharranum. Eftir at Innlendismálaráðið varð niðurlagt í oktober 2013, hava kommunumál hoyrt undir Almannamálaráðið.
Vestfold fylki
thumb|right|272px|Flaggið hjá Vestfold Vestfold er eitt fylki í Norra. Vestfold hevur umleið 240 398 íbúgvar (2014) (4.72 % av teimun norsku íbúgvarunum). Vestfold hevur mark við Buskerud, Telemark og Østfold.
Kungshamn
thumb|right|200px|Kungshamn Kungshamn er ein býur í Sotenäs kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 2 814 íbúgvar (2010).
Tórshavnar kommuna
Søga
Á nesinum og uttan um Eystaruvág var so búsetingin. Fólkatalið fór at vaksa, og var komið upp á 850, tá ið einahandilin var avtikin og fríhandil settur á stovn í 1856. Men staðurin hevði ikki sína egnu umsiting, var ikki býur, men bygd sum aðrar bygdir í landinum, skipað eftir avgerðum í tinginum og seinni av danska embætisverkinum, tá ið løgtingið varð niðurlagt í árunum 1816-1852.
Mohr
Mohr er eitt eftirnavn, sum í 2019 var 45. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Indira Gandhi
thumb|right|175px Indira Priyadarshini Gandhi (hindi: इन्दिरा प्रियदर्शिनी गान्धी) var forsætiráðharri í India. Fødd 19. november 1917 i Allahabad, India. Hon varð myrd 31. oktober 1984.
Sara Blædel
Hon fekk bókmentavirðislønina Boghandlernes Gyldne Laurbær í 2014 fyri skaldsøguna Kvinden de meldte savnet.
Týr (tónleikabólkur)
Limir: sang & gittara Heri Joensen; gittara Terji Skibenæs; bass Gunnar H. Thomsen; trummur Kári Streymoy.
Slipknot
200px|thumb|right|Slipknot (2012) Slipknot er ein amerikanskur heavy metal-bólkur úr Iowa, sum varð stovnaður í 1995. Í bólkinum eru níggju limir: Corey Taylor (sang), Mick Thomson (gittar), Jim Root (gittar), Craig Jones (keyboard), Sid Wilson (DJ), Shawn "Clown" Crahan (percussion), Chris Fehn (percussion), Alessandro Venturella (bass) og Jay Weinberg (trummur). Í 2010 doyði bassspælarin Paul Grey. Fløga teirra .5: The Grey Chapter er uppkalla eftir honum. Í 2013 fór trummuspælarin Joey Jordison úr bólkinum.
492 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Sambindingarorð
Sambindingarorð (á latíni: coniunctio; á enskum: conjunction) eru smáorð, sum binda saman einstøk orð, setningsliðir og heilar setningar.
Á føroyskum verða tvey sløg av sambindingarorðum nýtt:
René Descartes
Hann nýtti tað, hann nevndi ”metodiska ivan”, sum merkir, at hann ivaðist í øllum – sjálvt tí, sum øll tóku fyri givið, t.d. um nakað var til uttan fyri egoið (egið). Hesin framferðarháttur nevnist víðgongd skeptisisma. Hareftir kann prógvast a priori, t.v.s. við støði í skilinum, um Gud er til. Descartes var tískil rationalistur
Clásica de Almería
Clásica de Almería er ein sponsk eindags súkklukapping innan vegsúkkling, ið hevur verið hildin hvørt ár síðan 1986 og UCI flokkar hana sum 1.1. Kappingin er ein partur av UCI Europe Tour.
6. januar
6. januar er 1. jóladagur eftir julianska kalendaranum, sum var brúktur til 1. mars 1700 - og sum ortodokska kirkjan framvegis brúkar. Tíðin frá jólum til trettanda varð eisini kallað "millum jólanna" t.e. millum jól eftir nýggja (gregorianska) kalendaranum og gamla (julianska) kalendaranum.
1679
1679 (MDCLXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
496 f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
497 f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Hebraiskt mál
thumb|right|270px|Hebraiskt Hebraiskt (hebraiskt עִבְרִית Ivrit) er eitt Semitiskt mál úr Afro-Asiatisku málættini. Mentanarliga er tað mett at vera "málið hjá jødunum", men onnur jødisk mál, so sum Jiddisj og Ladino finnast í jødisku diasporuni, og hebraiska málið verður eisini nýtt av ikki-jødum, so sum samáriabúgvum. Hebraiskt er móðurmál hjá góðum 6 500 000 fólkum, harav um 5 300 000 í Ísrael og um 200 000 í USA. Ikki beinleiðis eftirkomari eftir klassiskum hebraiskum ella bíbliuhebraiskum. Meginparturin av Gamla Testamenti er skrivaður á klassiskum hebraiskum, sum er átrúnaðarligt mál hjá jødum og samáriabúgvum.
Hebraiska stavraðið
Nota 2: Úttalan av zeire og viðhvørt segol - við ella uttan bókstavin jod - er viðhvørt ei í nýmótans hebraiskum. Hetta er ikki rætt í tí normativu úttaluni og ikki í samsvar við tosaða málið}}
Margrethe II
Lívssøga
Margreta prinsessa fekk sína fólkaskúlaútbúgving á Zahles Skole í Keypmannahavn frá 1946-1955. Tey fyrstu árini gekk frálæran tó fyri seg heima á Amalienborg. Eftir eitt stutt skeið á kostskúla í Bretlandi (1955-56) fór hon á studentaskúla og tók nýmálsligt studentsprógv á Zahles Skole í 1959. Í 1960 tók krúnprinsessan Margreta filosofikum við fróðskaparsetrið í Keypmannahavn. Í 1960 til 1961 las hon fornfrøði á University of Cambridge í Onglandi. Í tíðarskeiðinum 1961-1962 las hon samfelagsfrøði á fróðskaparsetrinum í Århus, í 1963 las hon í Sorbonne í Fraklandi og í 1965 var hon á London School of Economics. Í 1967 giftist krúnprinsessan Margreta franska diplomatinum Henri Marie Jean André greiva de Laborde de Monpezat, ið við giftuni gjørdist Heindrikkur prinsur av Danmark. Tey fingu tveir synir, Fríðrik krúnprins, ið varð føddur tann 26. mai 1968 og Joachim prins, ið varð føddur tann 7. juni í 1969.
Sonja Jógvansdóttir
Bakgrund
Hon er stigtakari til og samskipari fyri SAMTAK síðan 2006. Samtak er eitt paraplyfelag fyri føroysku fakfeløgini. Hon starvaðist sum blaðkvinna í Dimmalætting frá 2002 til 2004 og aftur summarið 2005 og hevur síðan eisini starvast sum freelance journalistur og ráðgevi fyri ymisk áhugafeløg. Hon hevur starvast fyri eitt nú homoblaðið CPH Proud og Javnstøðunevndina). Hon var við til at seta á stovn Friðarbogan í 2003, ið var eitt áhugafelag fyri samkynd. Hon var virkin í Amnesty International 1997-2002.
Neutron
Evnið og kjarnuognir av kjarnuni eru valdir av nummarinum av protonum, eisini nevnt atomiska nummarim, og nummarið av neutronum, nevnt neutron nummarið. Atomiska massanummarið er tað samlaða talið av nukleonum. T.d, kolevni hevur atomiskt nummar á 6 og tað ríkiliga kolevnið-12 evnisjavningurin (isotopurin) hevur 6 neutronir, afturímóti tað sjálvsama kolevni-13 evnisjavningurin (isotopurin) hevur 7 neutronir. Summi evni koma fram í náttúruni við bert einum støðugum isotopi, so sum Flúr (Fluor). Onnur evni koma fram við nógvum støðugum isotopum, so sum Tin við tíggju støðugum isotopum.
Sonja Jógvansdóttir
Politisk lívsleið
Sonja stillaði upp til løgtingsvalið 2015 fyri Javnaðarflokkin. Hon var sera sjónlig í valstrínum, har hon marknaðarføtdi seg vid einari sloyfu, ið Óli Breckmann fyrr var kendur fyri at nýta. Tey bæði eru annars mótsetningar politiskt, hann uttast til høgru og hom langt til vinstru. Hon segði í valstríðnum, at hon vildi arbeiða fyri teimum ið vóru í fátækraváða og fyri at skapa javnrættindi til samkynd og øll í Føroyum. Hon fekk sera nógvar atkvøður, 1021 persónligar atkvøður, ið var næstflest hjá Javnaðarflokkinum og triðflest av øllum. Flokkur hennara kom í samgongu við Tjóðveldi og Framsókn og fekk løgmann og trý onnur landsstýrisfólk. Sonja kom ikki í landsstýrið, men seinni dagin eftir at landsstýrið varð sett, segði hon, at henni stóð í boði at gerast landsstýriskvinna í innlendismálum, men tað hevði hon takkað nei til, tí hon metti at onnur vóru betri egnaði til tað og at hon hevði egna seg betri til almannamál. Sama kvøld sum løgtingið hevði sín fyrsta fund og landsstýrið varð útnevnt, boðaði Sonja frá, at hon tók seg úr Javnaðarflokkinum, men at hon framvegis stuðlaði samgonguni. Hon segði m.a. At hon ikki føldi seg væl í flokkinum og at hon ikki kundi halda fram við at vera limur í einum flokki, ið hevði blokerað fyri, at hjúnarbandslógin varð nevnd í samgonguskjalinum.
Fólkatingsvalið 2011
{| class="wikitable" style="text-align:center; background:#ffffff" ! rowspan="2" style="background:#DDDDDD"| Listi ! rowspan="2" style="background:#DDDDDD"| Flokkur ! rowspan="2" style="background:#DDDDDD"| Formaður ! colspan="3" style="background:#DDDDDD"| Atkvøður ! colspan="2" style="background:#DDDDDD"| Vald umboð ! style="width:75px;" style="background:#DDDDDD"|Tal ! style="background:#DDDDDD"| Prosent ! style="width:55px;" style="background:#DDDDDD"|Broyting ! style="width:45px;" style="background:#DDDDDD"|Tal ! style="width:35px;" style="background:#DDDDDD"|Broyting !style="background-color:#DDDDDD; text-align:center;" colspan="8"| Danmark ! colspan=2 style="background:#ffffff"| Góðtiknar atkvøður ! style="background:#ffffff" | ! style="background:#ffffff" | 3,545,368 ! style="background:#ffffff" colspan="2"| ! style="background:#ffffff" | 175 ! style="background:#ffffff" | – ! colspan="2" style="background:#ffffff"| Atkvøður í alt || style="background:#ffffff" | || style="background:#ffffff" | 3,579,675 || style="text-align:center; background:#ffffff" colspan=4 | Valluttøka: 87,74% – fólk við atkvøðurætti: 4,079,910 !style="background-color:#DDDDDD; text-align:center" colspan="8"| Føroyar ! colspan=2 style="background:#ffffff"| Góðtiknar atkvøður ! style="background:#ffffff" | ! style="background:#ffffff" | 20,644 ! style="background:#ffffff" colspan="2"| ! style="background:#ffffff" | 2 ! style="background:#ffffff" | – ! colspan="2" style="background:#ffffff"| Atkvøður í alt || style="background:#ffffff" | || style="background:#ffffff" | 20,945 || style="text-align:center; background:#ffffff" colspan=4 | Valluttøka: 58,9% – fólk við atkvøðurætti: 35 044 !style="background-color:#DDDDDD; text-align:center;" colspan="8"| Grønland
Martin Luther
Á eini ferð kom Luther í vanda av toruni, og hann gav eitt lyfti til Gud um, at hann vildi blíva munkur, um hann yvirlivdi hetta, og tí fór hann í 1505 av universitetinum fyri at blíva munkur.
Tað er tætt samband ímillum persónliga lív Luthers og menningina í hansara andaligu tankum. Ta fyrstu tíðina sum munkur helt Luther, at fólk sjálv skuldu gera seg uppiborin til frelsuna.
Hotel Cæsar
thumb|right|220px|Hotellið í Hotel Cæsar liggur í Ibsenkvartalet í [[Oslo.]] Hotel Cæsar er ein norsk sjónvarpsrøð, ið er er framleidd av TV 2 í Noregi. Hotel Cæsar er ein sápuopera um Anker Hansen-familjuna, um arv, minni og um felagsskap - um hvussu familjan og hennara minnið skapar einstaklingin í einari tíð har alt stendur til at rapla - har gomul mentan og familjusøgur syndrast í útlegd. Hotel Cæsar er søgan um eitt hotell og søgan um Anker Hansen-familjuna. Á hotellinum eru m.a. matstovufólk, reingerðarfólk, køksfólk, móttøkufólk, skrivstovu- og krambafólk. Sjónvarpsrøðin fylgir m.a. Juni Anker-Hansen (Anette Hoff), Eva Rosenkrantz (Rudy Claes), Pelle Krogstad (Nikis Theophilakis), Storm Liland Anker-Hansen (Kim-Daniel Sannes), v.f.
12. januar
12. januar er dagur 12 í árinum í gregorianska kalendaranum. 353 dagar eru eftir av árinum (354 dagar um skotár er).
Kiesza
thumbnail|250px|right|Kiesza Kiesa Rae Ellestad, betri kend sum Kiesza (fødd 29. januar 1989 í Calgary) er ein kanadisk songkvinna, sangskrivari, tónleikari og dansari.
Gokstadskipið
thumb|right|220px|Stavni á Gokstadskipinum í Forngripasavninum í [[Oslo.]] thumb|right|220px|Gokstadskipið varð funnið í 1880. Skipið er 23,3 m langt, 5,25 breitt og 1,95 djúpt. Gokstadskipið (ella Geykstaðaskipið) er størsta víkingaskip, sum er funnið í Noreg. Gokstadskipið varð funnið í 1880 í Gokstadsheygginum (Kongaheygginum) á Gokstad í Sandefjørðinum. Tað varð smíðað o.u. 890. Tilfarið er í høvuðsheitum eik. Hetta er havskip, góðar 23 m langt, góðar 5 breitt og slakar 2 m høgt miðskips. 32 mans róðu skipið, ið hevði 13 m høga mastur við rásegli. Í útgrevstrinum vórðu 64 skjøldrar funnir. Hetta kann benda á, at manningin hevur verið 64 í tali – tveir mans um hvørja ár.
Filmsfelagið
Filmsfelagið er elsta felag í Føroyum, ið hevur filmsýningar sum áhugamál og virksemi.
Søgan
Filmsfelagið hevur síðan 1980'ini havt tætt samband við árligu filmstevnuna í Lübeck, har norðurlendskir filmar hava verið vístir síðan 1956 undir heitinum Nordische Filmtage. Í dag hevur Filmsfelagið eisini tætt samstarv við føroysku sendistovuna í Russlandi, sum er eitt av heimsins elstu filmslondum og er tann marknaður, sum í løtuni hevur mest at týða.
Raul Mesnier du Ponsard
Kendasta verk hansara man vera Elevador de Santa Justa (1902) í Lisboa, Portugal.
Tjóðarlundir í USA
thumb|right|250px Hugtakið tjóðargarður sá dagsins ljós í Sambandsríkinum Amerika um 1870 so hvørt sum íbúgvararnir fluttu seg longur og longur vestureftir. Niðursetufólkini samtyktu, at heilt serliga náttúran í Yellowstone-økinum var fólkaogn. Heimsins fyrsti tjóðargarður varð tí grundlagdur í Yellowstone í 1872. Týdningarmesta endamálið í dag við tjóðargørðum er at tryggja lívfrøðiliga margfeldinum.
Paltoga
200px|thumbnail|Kirkjur í Paltoga. Paltoga er ein bygd í Russlandi. Paltoga hevur 295 íbúgvar (2002) og varð stovnað í ár 2001 sum eitt úrslit av samanlegging av fleiri smábygdum, ið lógu tætt við hvørja aðra.
Gustave Eiffel
thumb|right|Gustave Eiffel Gustave Eiffel (f. 1832 í Dijon, d. 27. desember 1923) var hann, sum bygdi heimskenda Eiffeltornið í París.
60 f.Kr.
Árstal: 65 f.Kr. 64 f.Kr. 63 f.Kr. 62 f.Kr. 61 f.Kr. - 60 f.Kr. - 59 f.Kr. 58 f.Kr. 57 f.Kr. 56 f.Kr. 55 f.Kr.
40-árini f.Kr.
Áratíggju: 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. - 40-árini f.Kr. - 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini
Skótahúsið Kambur
Søga
Í 1985 vóru húsini høvuðsumvæld og kostaði 500.000. Umvælingin fevndi um at skifta klædning, húsabjálving, skifta vindeygu, leggja á gólvini, gera koyggjur í sovirúmunum, stoypa gólv í kjallaranum, umframt annað smátt arbeiði. Umvælingin varð gjørd av sjálvbodnum handverkarum, sum teknaðu seg til tiltakið "Arbeiðsdagar á Kambsdali", sum skótarnir skipaðu fyri.
50-árini f.Kr.
Ár: 59 f.Kr. 58 f.Kr. 57 f.Kr. 56 f.Kr. 55 f.Kr. 54 f.Kr. 53 f.Kr. 52 f.Kr. 51 f.Kr. 50 f.Kr.
Anton Abele
thumb|210px|Anton Abele Anton Amadé Abele (føddur 10. januar 1992 í Stokkhólmi) er ein svenskur politikari. Hann tók sæti í Riksdagen í 2010 sum 18-ára gamal og gjørdist harvið yngsti ríkisdagslimur í Svøríki nakrantíð. Hann umboðar Moderata samlingspartiet.