cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fausto Coppi
Angelo Fausto Coppi, (f. 15. september 1919, d. 2. januar 1960), var ein italskur súkklari. Hann var tann mest vinnandi altjóða súkklarin báðu megin seinna heimsbardaga. Orsakað av nógvu sigrunum varð hann nevndur Il Campionissimo, ella meistarin yvir meistarar. Hann var ein all-round kappsúkklari, hann var góður til at klatra og til einkultstart og var eisini ein einastandandi spurtari. Hann vann Giro d'Italia fimm ferðir (1940, 1947, 1949, 1952, 1953), Tour de France tvær ferðir (1949 og 1952), og heimsmeistaraskapin í 1953.-Harumframt vann hann eisini Giro di Lombardia fimm ferðir, Milano-Sanremo thríggjar ferðir og so vann hann eisini Paris-Roubaix og La Flèche Wallonne og setti tímamet (45,798 km) í 1942.
Microsoft Windows
Útgávur
Microsoft Phone 8 (2012)
Windows RT (2012)
Windows Server 2012 (2012)
Windows 10 (2015)
Broby
thumb|right|200px|Broby Broby er ein býur í Östra Göinge kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 2 920 íbúgvar (2010).
Osby
thumb|right|200px|[[Osby kirkja]] Osby er ein býur í Osby kommunu í Skåne län Svøríki. Fólkatalið í býnum er umleið 7 157 íbúgvar (2010).
Sven Delblanc
Sven Axel Herman Delblanc (føddur 26. mai 1931 í Swan River í Kanada, deyður 16. februar 1992 í Uppsala í Svøríki) var svenskur rithøvundur og bókmentasøgufrøðingur.
Týðingar til føroyskt
Bókin "Livets ax", sum kom út í 1991, varð útgivin á føroyskum í 2008 við heitinum "Lívsins aks". Jákup í Skemmuni hevði týtt til føroyskt. og bókin "Slutord", sum kom út í 1992, varð útgivin á føroyskum í 2011 við heitinum "Orð at enda". Jákup í Skemmuni týddi.
Heiðurslønir
Gjøgnum longu yrkisleiðina varð Sven Delblanc heiðraður við eitt ótal av svenskum virðislønum og í 1982 fekk hann Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri bókina "Samuels bok", sum kom út í 1981.
Havanna
thumb|left|300px Størsti býur í øllum Karibia er Havanna, høvuðsstaðurin í Kuba, og har búgva 2,3 milliónir fólk.
Spaniamenn grundaðu býin í 1515, og summir býarpartar eru avgamlir, við steinsettum gøtum og prýðiligum húsum í gomlum hjálandastíli. Nú eru partar av Havanna illa farnir og falnir í órøkt. Men íbúðarpolitikkurin í Kuba hevur tað við sær, at eingir skirvisligir fátækrabýlingar verða reistir í útryðjunum í Havanna. Býurin er týdningarmikil havn, og tað mesta, sum verður flutt út, fer haðan.
Liam Cooper
260px|thumb|right|Liam Cooper í 2021. 260px|thumb|right|Liam Cooper í 2015. Liam David Ian Cooper (føddur 30. august 1991 í Kingston upon Hull í Onglandi) er skotskur fótbóltsleikari, ið spælir síðan 2014 sum miðverji fyri Leeds United og síðan 2019 á skotska landsliðnum. Hann er liðskipari hjá Leeds United.
Dave Murray
250px|thumbnail|Dave Murray í 2008 Dave Murray (føddur 23. desember 1956 í Middlesex, Ongland) er ein enskur sangskrivari, guitaristur og tónleikari. HHann er best kendur frá tíðini sum guitari í Iron Maiden frá 1976 til idag.
Vetrar-OL 2014
thumb| Olympisku vetrarleikirnir 2014 (Vetrar-OL 2014), teir 22. (XXII) olympisku vetrarleikirnir, vórðu leiktir í døgunum 7. – 23. februar 2014 í Sotsji í Russlandi. (Nakrar kappingar byrjaðu tó longu 6. februar.) Hetta var fyrstu ferð, at Russland var vertur fyri olympisku vetrarleikunum. Klokkan 16 hin 7. februar vórðu Olympisku vetrarleikirnir 2014 settir á Fisht leikvøllinum í Sotsji. Tað tók eini 10 ár at fyrireika vetrar-OL 2014 og Olympisku leikirnir Sotji vóru teir dýrastu nakrantíð. Kostnaðurin fyri leikirnar liggur um 280 milliardir krónur. Pengarnir vórðu millum annað brúktir til at gera nýggjar leikvallir og skíøki. Eitt annað, sum merkti leikirnar var, at Russlandi stóð fyri skotum á nógvum økjum fram undir OL. Alheims samfelagið legði ábreiðslu á landið, tí at Russland ikki viðurkenti altjóða mannarættindi. OL verður vanliga sett í samband við kynsligt -, trúðar-, nationalt- og etniskt frælsi, men russiskar lógir vóru beinleiðis í stríð við bæði altjóða menniskjarættindi og virði OL.
Ítróttargreinar
12 nýggjar kappingar eru góðkendar av IOK og harvið verður tað kappast í 98 heiðursmerkjakappingum innan 15 ítróttargreinar í Sotsji. Tølini í klombrum vísa talið av heiðursmerkjakappingum innanfyri hvørja grein
Einar Már Guðmundsson
thumb|right|Einar Már Guðmundsson Einar Már Guðmundsson (føddur 18. september 1954 í Reykjavík) er íslendskur rithøvundur og yrkjari. Árið 1995 fekk hann Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri skaldsøgu sína Englar alheimsins.
Arabiskt mál
thumbnail|right|250px 250px|thumbnail|Útbreiðslan av tí talaða arábiska málinum. Arabiskt mál (arabiskt; الْعَرَبيّة, al-ʿarabiyyah ella bara عَرَبيْ ʿarabī), er í afroasiatiska málættin, semitiska greinin. Um 206.000.000 fólk tosa okkurt frábrigdi av arabiskum. Hóast standardarabiskt, sum er eitt tillagað frábrigdi av klassiskum arábiskum, er alment mál í arabiskum londum, eru tað vanliga bert fólk við góðari útbúgving, sum duga tað hampiliga væl. Koranin er skrivað á klassiskum arabiskum, sum er átrúnaðarligt mál hjá muslimum. Tað arabiska stavraðið hevur 28 bókstavir og skriftmálið verður skrivað frá høgru til vinstru. Arabiskar dialektir verða talaðar í Norðurafrika (frá Maghreb í Marokko til Egyptaland) og í Miðeystri (frá Palestina/Ísrael til Irak, og úr Sýria til Jemen). Maltesiskt er eisini ein arabisk dialekt. Hóast felagsheitið "arabiskt" (av átrúnaðarligum og politiskum orsøkum) verður brúkt, so er talan "de facto" um fleiri ymiskt "arabisk" mál, har fólk ikki skilja hvønn annan.
Kinesiskt mál
thumb|right|250px Kinesiskt mál ella kinverskt (kinesiskt; 汉语/漢語, Hànyǔ, 中文 ella Zhōngwén) er í grundini fleiri skyld mál, har mandarinskt, sum er móðurmál hjá um 875.000.000 fólkum, er tað størsta, og tað er eisini standardmál í Kina. Kinesisk mál eru móðurmál hjá meira enn 1.200.000.000 fólkum, harav meginparturin býr í Kina og um 22.000.000 í Teivan. Í kinverska teknmálinum eru mong túsund tekn. Hvørt tekn er orð ella hugtak og ikki ljóð sum í okkara skriftmáli.
Kinesiskt er størsta málið í Fólkalýðveldi Kina. Harumframt er kinesiskt høvuðsmálið í Lýðveldið Kina, Hongkong, Makao og Singapor.
Keith Ferguson
Keith James Ferguson (føddur 26. februar 1972) er amerikanskur raddaleikari, ið leggur røddir til teknifilmar. Hann er m.a. kendur fyri sín leiklut í Pixar animeraða filminum Cars sum Lightning McQueen (leggur rødd til).
Sandvík
thumb|left|Húsið uttan Ánna Sandvík er ein bygd í Suðuroynni. Sandvík er niðursetubygd og vóru tað hvalbingar, ið komu hagar um 1815. Tá kallaðist víkin Hvalvík, seinni varð navnið broytt til Sandvík. Sandvík er norðasta bygdin í Suðuroynni. Nærmasta grannabygd er Hvalba. Hesar báðar bygdir vóru bundar saman við einum tunnli í 1969. Sandvíkartunnilin er 1500 metrar langur, hann hevur eina koyribreyt og fleiri møtipláss. Tunnilin er 2,8 metrar høgur og er hann lægsti tunnil í Føroyum.
Sandvík ella Hvalvík
Sandvík var ikki bygd aftur fyrrenn millum 1813-1816. Frá miðøld og fram í 20. øld hevur bygdin itið Hvalvík. Hetta var ikki heppið, tí onnur bygd við sama navni var í Føroyum. Í 1911 varð tí ásett, at henda bygdin í Suðuroy skuldi fáa sítt gamla navn, Sandvík, aftur.
Onnur gomul hús
Fleiri gomul hús og bygningar eru í bygdini, m.a. er ein gomul smiðja, sum Tummas Thomsen átti. Eisini er ein gamal handil fra 1877, sum var úthandil hjá handilsmonnunum á Tvøroyri. Tað var Jens Marius Nielsen, sum var seinasti handilsmaður har.
Ásmundarstakkur
thumb|right|Ásmundarstakkur Vestan fyri Sandvík liggur Ásmundarstakkur, ið er ein stórur klettur, sum einaferð var fastur í landinum, men ikki longur. Eitt lítið sindur longur suðuri liggur Tvørgjógv (Neytakonugjógv), har níggju neytakonur gingu seg útav í mjørka. Tunnilin til Sandvíkar kom ikki fyrr enn í 1970, men tunnilin er ikki tíðarhóskandi longur.
Brot úr Sandvíkssanginum
Lag: Højt over fjellet   (skjótari tempo) Engedahl & Stordahl: Midnattsolens land.
Pontus Jansson
260px|thumb|right|Pontus Jansson í 2018. 260px|thumb|right|Pontus Jansson í 2012. Pontus Sven Gustav Jansson (føddur 13. februar 1991 í Arlöv í Svøríki) er svenskur fótbóltsleikari, ið síðan 2016 spælir sum miðverji fyri Brentford og á svenska landsliðnum síðan 2012.
Gibraltar
Gibraltar er bretskt hjáland á suðurendanum í Spania. Høvuðsstaður er Gibraltar (býur), londinum hevur umleið 29 400 íbúgvar og høvuðsmálið er enskt. Gibraltar er ein kálkklettur, sum bretar hava gjørt til skansa at verja innsiglingina til Miðjarðarhavið við í ófriðartíðum. 260px|thumb|left|Gibraltar Gibraltar hevur verið bretskt síðani 1713, men spaniumenn vilja hava økið aftur. At spanska kongshúsið eisini er misnøgt sást, tá Elisabeth drotning hátíðarhelt síni 60 ára trúnuni í 2012, tí tá var tað spanska kongshúsið tað einasta, sum ikki hevði sent umboð til London. Umleið 29 000 fólk búgva í Gibraltar, og á fólkaatkvøðu í 1967 og aftur í 2002 søgdu tey flestu, at tey vilja halda fram undir bretskum stýri. Í mong ár var markið stongt, men í 1985 varð tað latið uppaftur.
Lítla bretska hjálandið Gibraltar er bert 6,5 km2 í vídd, og um 30 000 fólk búgva har. Flogvøllurin liggur út í sjógvin báðumegin og tvørturum hálvoynna inn móti Spania. Bilarnir koyra tvørtur um flogvøllurin til og frá Gibraltar.
Søga
Bretar tóku Gibraltar í 1704 at vissa sær, at teir kundu fáa siglt inn í Miðjarðarhav. Tá Stóra Bretland var heimsveldi, og Evropa var heimsins harðasti stríðsvøllur, ráddi um at hava Gibraltar sum skansa og herflotastøð við innsiglingina til Miðjarðarhavið. Undir Øðrum heimsbardaga var Gibraltar lívsneyðug fyri teir sameindu ímóti Italia og týska herflotanum. Men serliga síðan Spania bleiv limur í ES og NATO saman við Stóra Bretlandi, og síðan Kalda kríggið endaði, er hermálsliga nyttan hjá Stóra Bretlandi í Gibraltar nógv minkað.
Teir 25 000 íbúgvarnir á Gibraltar vilja fegin hoyra til Bretland í fólkaatkvøðu um tjóðarstøðu sína í 2002, hóast móðurlandið er 3.000 km burtur. 17 900 (98.97 %) valdu at halda fram sum bretskt hjáland.
Landafrøði
thumb|right|230px|Gibraltar er 6,5 ferkilometrar stórt, og hevur eitt 1,2 kilometrar langt landamark ímóti Spania, og hevur annars eina 12 kilometrar langa strond. Suður úr Spania er hálvoyggin Gibraltar, sum hoyrir til bretska ríkið. Gibraltar er bert 6.5 ferkilometrar til ummáls og fyri tað mesta eitt 250 m. høgt kálksteinsfjall (Gibraltar Kletturin) landfast við Spania fyri norðan.
Gibraltarsund
Tronga sundið við Gibraltar er einasta farleið úr Miðjarðarhavi í Atlantshav. Í tronganum eru bara 13 km. úr Evropa í Afrika. Sólarhitin ger, at vatn í Miðjarðarhavi guvar skjótari burtur, so sjógvurin verður saltari enn í Atlantshavi. Sjógvur úr Atlantshavi rennur tí í vatnsskorpuni inn í Miðjarðarhav gjøgnum Gibraltarsund, meðan tyngri og saltari sjógvur rennur út eftir botninum hin vegin.
thumb|200px|left|Kort av Gibraltar (trýst á myndini).
Mönsterås
thumb|right|200px|Mönsterås Mönsterås er ein býur í Mönsterås kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 4 731 íbúgvar (2010).
Bahrain-Merida Pro Cycling Team
Bahrain-Merida Pro Cycling Team er eitt súkklulið úr Bahrain, ið møguliga verður UCI World Team, ið varð stovnað síðst í 2016 og eftir ætlan skal koyra sína fyrstu sesong á hægsta støði í 2017.
2017
Kelda:
Owen Wilson
Owen Cunningham Wilson er amerikanskur sjónleikari, leikari, sum leggur røddir til teknifilmar og skemtari. Hann er m.a. kendur fyri sín leiklut í Pixar animeraða filminum Cars sum Lightning McQueen (leggur rødd til).
Gunnar Dahl-Olsen
Gunnar Dahl-Olsen er ein føroyskur ítróttamaður, sum serliga hevur staðið seg væl innan súkkling. Hann hevur verið virkin súkklari í fleiri ár og hevur vunnið nógv heiðursmerki. Í føroysku kappingini Kring Føroyar hevur hann fýra ferðir fingið silvur og seks ferðir bronsu. Í september 2013 vann hann FM í landavegskoyring (eitt slag av súkkling).
Söderhamns kommuna
Söderhamns kommuna (svenskt: Söderhamns kommun), er ein kommuna í Gävleborgs län í Svøríki. Söderhamns kommuna hevur umleið 25 442 íbúgvar (2013).
Emmaboda
thumb|right|200px|[[Emmaboda kirkja]] Emmaboda er ein býur í Emmaboda kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 4 824 íbúgvar (2010).
Djóralívið í USA
Djóralívið í USA er bæði áhugavert og sermerkt. Har eru til dømis búffil, úlvur og kongaørn.
Stórir partar av vakrastu og stórslignastu náttúruni í USA eru varðveittir. Í USA eru fleiri enn 6 770 (í 2011) tjóðgarðar ella friðlendi, sum tilsamans eru meira enn 2 607 131 km2 til støddar. Uppi í hesum eru t.d. Everglades National Park í Florida og Grand Canyon National Park í Arizona. Fyrsti tjóðargarðurin var Yellowstone National Park í Wyoming, hann varð latin upp í 1872.
Vesturríkini
thumb|right|250px|Í Nevada eru 23 ymisk sløg av sporðdrekum. thumb|right|250px|Um heystið tekur grizzlybjørnin [[laks, sum kemur niðan í áirnar at gyta. Myndin er tikin í Alaska.]] Ómildar og turrar oyðimerkur, til dømis Death Valley, eru í útsynningspartinum. Eins og flestu plantuátarar í oyðimørkum, heldur lagdhalakanin til í urðum ella í nánd av runnum, so hon skjótt fær leitað sær skjól, er vandi á ferð. Stutti halin líkist hvítum ullarlagdi.
Helsuteðlan etur aðrar eðlur og skordjór. Hon verður í mesta lagi hálvan metur long. Stórur súlnakaktus veksur mest í Arizona. Hann veksur seint, og kann gerast 14 m høgur. Tær hvítu blómurnar draga ymisk skordjór at sær, til dømis svalufirvald. Helsioydlan, sum livir í oyðimørkunum í útsynningspartinum í USA, krógvar seg undir steinum um náttina og kemur fram um morgunin at verma seg í sólini.
Skógarbjørnin í USA verður eisini nevnd grizzlybjørn ella kodiakbjørn. Grizzlybjørnin livir í til dømis Alaska, Montana og Washington. Hon etur nógv ymist, til dømis plantusprotar um várið og fruktir um heystið, men eisini djór og hunang. Kvenndjórið leggur tveir ella tríggjar ungar í vetrarhíðnum. Einasti fíggindi hjá stóru grizzlybjørnini er menniskjan.
Svartabjørn er vanligari at síggja. Svartabjørn (baribalbjørn) heldur eisini til í skógum og friðaðum økjum í USA. Allar eru ikki svartar, summar eru myrkamorreyðar ella reyðmorreyðar. Svartabjørn dugir væl at klintra í trøum og er kvik á føti, kann renna 40 km um tíman. Í t.d. Montana, Idaho og Oregon heldur svartabjørnin til. Labbarnir eru stórir, breiðir og førligir. Hon hevur stórar kløur.
Alaska
Djóralívið í Alaska er ógvuliga ríkt og fjølbroytt. Í Norðuralaska eru arktisku oyggjarnar altíð undir kava og ísi. Reindjór skava í kavanum eftir skón og mosa. Elgurin heldur til í stórum skógum í Suðuralaska. Um summarið, tá ið ísurin tánar á vøtnum og í áum, fer elgurin úti at eta vatnplantur. Um veturin etur hann knubbar og smáar greinar á trøum og runnum. Elgur reikar helst einsamallur, tó ikki í brundtíðini.
Fleiri enn 25 000 krabbasløg eru í Alaska.
Miðríkini
thumb|right|250px|Preriuhundar og jarðíkornar liva t.d. í Nebraska. thumb|right|250px|Neyt eru ein tann fjølmentasti [[alidjórabólkurin í Texas.]] Heimsins størstu grasfløtur eru preriurnar í Dakota, Iowa, Kansas, Nebraska og Oklahoma. Á grasfløtunum halda nógv djórasløg til. Ongsprettur, termittir og meyrur, ið fjala seg í grasinum, eru góð føði til dømis hjá meyruátarum og beltisdjórum. Gnagdjór grava holur á øllum grasfløtum.
Meginparturin av teim stóru grasfløtunum, preriunum, sum vóru í Miðvestri í USA, eru nú lagdar undir plógv. Tó hava fleiri djórasløg staðið seg, helst gnagarar, til dømis jarðaríkornin. Djórini grava longur holur í jørðini og loysa moldina, so væta og føðsluevni seta ígjøgnum hana. Jarðaríkornin heldur saman í smáum flokkum. Slættahundar verða teir eisini nevndir, tí tað letur í teimum, sum tá ið hundahvølpur goyr. Í hvørjum flokki er eittans kalldjór, nøkur kvenndjór og so ungarnir. Flokkarnir eru so aftur skipaðir í heilt stórar flokkar. Undir svørðinum á lendi, ið er kanska 40 ha til støddar, kunnu á allari støddina vera samfestar, íbundnar holur, har jarðaríkornin heldur til í hundraðtali.
Amerikanski preriuúlvurin er í ætt við sjakal, úlv og taman hund. Sum flestu hundar gongur úlvatíkin í 9 vikur og leggur einar fimm hvølpar. Teir súgva tíkina fyrstu sjey vikurnar, men bara fýra vikur gamlir eta teir eisini hálvsodnaða føði, sum foreldrini klíggja upp aftur til teirra. Preriuúlvurin og tíkin halda saman alt lívið og liva saman við hvølpunum í ættflokkum. Preriuúlvstíkin leggur vanliga eina ferð um árið.
Í teimum ógvuliga stóru nálaskógunum norðanfyri er summarið stutt og veturin langur og kaldur. Um heystið legst bjørnin í híð, og har verður hon liggjandi, til lýðkan kemur várið eftir. Summi djór hava drigið sær mat saman, sum tey eta um veturin. Flytifuglurin fer suðureftir. Reindjór og elgur søkja sær lívd í skógunum og skava í kavanum eftir skón og mosa, meðan tey vara seg fyri úlvinum. Um várið kemur flytifuglurin aftur, firvaldarnir flákra ímillum greinarnar, og hjørturin bítur nýsprotnu nálirnar av trøunum.
Preriuuglan er vanlig allan vegin norðan av grasfløtunum í USA og suður á grasfløturnar. Ofta ger hon sær reiður í holum, sum viskakur eru rýmdar úr. Preriuuglan tekur skordjór, læming, kanin, dunnu, mýs, fugl, eðlu, slangu og ongsprettu. Steggin er vanliga hvítur ella sjómutur. Bøgan er størri og meira ríput. Hetta slagið er í skógunum í t.d. Michigan, Wisconsin og Dakota.
Neyt - búflar, oksar, kýr - eru ein tann fjølmentasti alidjórabólkurin í t.d. Texas. Fyrr vórðu neytini mest spent fyri amboð, men nú verða tey mest ald fyri kjøtið og mjólkina.
Eysturríkini
Norðuramerikanskt puntsvín etur børk og nálir av barviði. Puntsvínið dugir væl at kliva í trøunum. Um summarið er tað heldur niðri á sløttunum og etur plantuleggir, fruktir og fræ. Longu tindarnir á bakinum verja væl. Tó at puntsvín líkist vanliga tindasvíninum, eru djórini bæði ikki í ætt.
Nú er stórur partur av skóginum høgdur, men enn eru bjørn, úlvur og geypa í hesum fyrndarskógi. Stinkdjór (skunkar) halda til í skógum í USA. 13 stinkdjórasløg eru. Tey eta egg, smádjór og fruktir.
Í vátlendinum í landsynningspartinum í USA eru stórir mýrar, blotar og vøtn. Amerikanski alligatorurin livir í mýrunum og áunum í t.d. Alabama, Louisiana, Georgia og Florida. Hann kann gerast 3,6 m langur. Her er eisini froskar, fiskur, paddur, skjaldbøkur og skriðdjór.
Johannes Diderik van der Waals
thumb|right|220px|Johannes Diderik van der Waals Johannes Diderik van der Waals (føddur 23. november 1837 í Leiden, deyður 8. mars 1923 í Amsterdam) var niðurlendskur alisfrøðingur.
Hann fekk Nobelvirðislønina í alisfrøði í 1910.
Sandvikens kommuna
Sandvikens kommuna (svenskt: Sandvikens kommun), er ein kommuna í Gävleborgs län í Svøríki. Sandvikens kommuna hevur umleið 37 250 íbúgvar (2013).
St. Louis
St. Louis er stórbýur í amerikanska statinum Missouri.
Ólafur Ragnar Grímsson
thumb|220x220px|Ólafur Ragnar Grímsson
St. Louis
Hann liggur í eystara parti av stakríkinum, beint við ánna Mississippi, sum har er mark ímillum Missouri og Illinois
Ólafur Ragnar Grímsson
Doktor Ólafur Ragnar Grímsson, føddur 14. mai 1943 í Ísafirði í Íslandi, er íslendskur politikari og fyrrverandi forseti Íslands. Hann varð valdur í 1996-2016, og hevur metið sum tann forsetin í Íslandi, ið hevur vunnið flest forsetaval, og verið longst virkandi forseti.
St. Louis
St. Louis var grundlagdur í 1763 og er í dag næststørsti býur í staríkinum, næst eftir Kansas City, sum liggur í vestara parti av Missouri.
Meðan íbúgvatalið í St. Louis var 856.796 fólk í 1950, vóru í 2012 bert 318.172 fólk eftir. . 49.2 % av fólkinum í St. Louis eru afroamerikanarar. Sambært CQ Press er St. Louis er tann býurin í USA við mest harðskapi, og vórðu fleiri enn 113 morð skrásett har í 2011. .
Ólafur Ragnar Grímsson
Lívsleið
Kona Ólafs doyði av leukemi í 1998. Hon var sera væl dámd, og tjóðarsorg var tá tíðindi um deyða hennara bórust. Á 60 ára føðingardegi sínum í 2003, giftist Ólavur Dorrit Moussaieff, sum var ísraelsk, men hevði búð stóran part av lívi sínum í Englandi. Hon fekk íslenskan ríkisborgaraskap í 2006. Dorrit er kend fyri at hava sagt, í beinleiðis sending, í íslenska kringvarpinum: "Ísland er ekki lítið land. Ísland er stórasta land í heimi", á føroyskum, "Ísland er ikki eitt lítið land, men heimsins stórasta land". Ein málvilla sum íslendingar javnan endurtaka í vinarligum skemti sín ímillum.
Lívsleið innan politikk
Ólafur sat í stjórn íslenska Framsóknarflokksins frá 1967 - 1974, men sleit seg burtur frá flokkinum í 1974, og fór upp í flokkin Samtök frjálslyndra og vinstri manna. Har var umboð til flokkurin gavst í 1976. Frá 1977 - 1996 umboðaði Ólafur flokkin Alþýðubandalagið, millum annað sum fíggjamálaráðharri frá 1988 - 1991, og í 1996 varð hann valdur til forseta fyri fyrstu ferð.
Forseti Íslands
Ólafur er fyrsti forseti í søgu Íslands, sum hevur noktað at skrivað undir og góðkent lógir sum altingið hevur lagt fram fyri hann. Hetta hendi í 2004. Um so kemur fyri, at ein forseti noktar, skal, eftir lógini, ein fólkaatkvøða setast í verk, men tað hendi ikki, tá altingið tók lógaruppskotið aftur áðrenn fólkaatkvøðan skuldi setast í verk.
Íslenska tjóðin fanst hvassliga at forsetanum í 2008, aftaná stuðul hansara við íslenskar fyritøkur á alheimsmarkaðinum, og samband hansara og vinskap við teir ríku handilsmennirnar, ið vórðu orsøk til fíggjarkreppuna.
Noktan av miðla lógaruppskotinum í 2004
Ólafur noktaði at skriva undir lógaruppskot um tingstýrt eftirlit við teimum íslensku fjølmiðlunum. Lógaruppskotið var tikið aftur áðrenn tað kom til fólkaatkvøðu. Ein onnur líknandi lóg varð tó góðtikin í 2011.
Hjartaskurðviðgerð í 2008
Í oktober 2008, varð forsetin lagdur undir hjartaskurðviðgerð. Tjóðin frætti ikki um skurðviðgerðina fyrr enn nakrar dagar seinni. Í fráveru forsetans, hevur forsetismálaráðharrin vald hansara sambært lógum Íslands.
Geir H. Haarde biður um lov til at siga upp starvi
Geir H. Haarde, táverandi forsetismálaráðharri, bað um loyvi, í januar 2009, til at siga seg úr starvi, vegna atfinningar tjóðarinnar, um leiðslu hansara í fíggjarkreppuni. Forsetin játtaði, og virkaði Jóhanna Sigurðardóttir sum forsetismálaráðharri, til næsta val sum var 26. apríl sama ár.
Miðlaatfinningar
Íslenska tjóðin byrjaði undirskriftasamling, til at heita á forsetan at stilla uppaftur, og savnaðurst 30.000 undirskriftir. Á fjølmiðlafundi í endanum á februar, segðist Ólafur umhugsa at stilla upp, og boðaði endanliga frá at hann stillaði upp í mars mánaði 2012. Ólafur vann forsetavalið við 52% av atkvøðunum, og varð fyrsti forseti Íslands at sita 5 skeið sum forseti. Eingin forseti í Íslandi hevur sitið meira enn 4 skeið.
Marco van Basten
Marcel "Marco" van Basten (føddur 31. oktober 1964) er ein niðurlendskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari, ið spældi fyri Ajax og Milan og Niðurlendska fótbóltsmanslandsliðið í 1980-unum og fyrst í '90-unum sum álopsleikari. Hann verður mettur at vera ein av teimum bestu europeisku áleyparunum og ein av teimum bestu fótbóltsleikarunum til allar tíðir. Hann hevur skorað 300 mál í karrieruni, men spældi sín seinasta dyst í 1993 bert 28 ára gamal orsakað av skaða, ið noyddi hann at leggja frá sær tvey ár seinni. Seinni gjørdist hann høvuðsvenjari hjá Ajax og hjá niðurlendska landsliðnum.
Dario Fo
240px|thumbnail|Dario Fo acting in Cesena
Dario Luigi Angelo Fo, (føddur 24. mars 1926 í Sangiano; deyður 13. oktober 2016), Italia, var ein italskur dramatikari, leikstjóri, sjónleikari og rithøvundur. Í 1977 móttók hann Nobelvirðislønina í bókmentum.
Guðmundur Joensen
Guðmundur Joensen úr Hoyvík er ein føroyskur ítróttamaður, sum íðkar triatlon og súkkling. Triatlon fevnir um súkkling, renning og svimjing. Hann hevur eitt nú vunnið FM í súkkling í 2012 og í 2013 gjørdist hann nummar tvey á Oyggjaleikunum á Bermuda. Í mai 2013 gjørdist hann nummar fimm í hálvum Ironman kapping í Lissabon í Portugal við tíðini 4 tímar 2 minuttir og 46 sekund. Í juni 2012 vann hann triatlon kapping í Íslandi við tíðini 2 tímar og 4 minuttir á OL teininum, sum er 1500 metrar svimjing, síðan 40 kilometrar súkkling, og at enda 10 kilometrar renning. Í 2013 gjørdist hann nummar 18 til HM í Ironman í Las Vegas. Hin 1. mai 2014 varð ein dokumentarsending í sjónvarpinum hjá Kringvarpi Føroya um Guðmund. Sendingin hevði heitið Føroyski jarnmaðurin. Hann tók farloyvi frá arbeiði frá januar 2014 og íðkaði triatlon burturav eina tíð. Bróðir hansara Kristian Martin Joensen gjørdist tá venjari hansara og Elsa Maria Bærendsen gjørdi venjingar við honum einaferð um vikuna. Hann er útbúgvin múrari og hevur eisini starvast sum varaleiðari í svimjihøllini í Havn. Guðmundur luttók á fleiri triatlonkappingum í 2014, eitt nú á hálv-ironman í Lissabon. Í 2015 umboðaði hann Føroyar á Oyggjaleikum á Jersey. Í 2016 varð hann settur í starv sum leiðari á Ítróttaháskúlanum í Suðuroynni.
HM í Hálv-Ironman 2013
Guðmundur luttók i heimsmeistarakapping í Ironman í Las Vegas, USA í september 2013. Hann gjørdist nummar 18. Samlaða tíðin gjørdist 4 tímar, 32 minuttir og 24 sekund. Hann brúkti 27 minuttir og 39 sekund um svimjingina, 2 tímar, 30 minuttir og 53 sekund um súkklingina og ein tíma, 28 minuttir og 52 sekund um renningina.
FM 2012
Hann hevur vunnið FM í 2012 á tí sonevnda OL-teininum við tíðini 2 tímar 14 minuttir og 55 sekund. Hann vann hóast hann hevði eitt óhapp, har annað hjólið á súkklu hansara mátti skiftast, og so mátti hann bíða til eitt nýtt hjól kom úr Havnini, eftir ætlan skuldi eitt dekk havt ligið við vendipunktið í Kaldbak, men av misgáum lá tað ikki har.
Kring Føroyar
Guðmundur hevur fleiri ferðir fingið heiðursmerki á súkklukappingini Kring Føroyar:
Trælur
thumb|right|250px
Trælur er ófrælsur persónur, hertikin ella keyptur, sum eigarin hevði fult ræði á, at nýta til arbeiðis ella sølu. Alt síðan fornøld hava fólk verið keypt og seld sum trælir. Trælir hava eingi rættindi, einki frælsi og eru ogn harra síns. Arábar vóru teir fyrstu, sum av álvara fóru at selja afrikanarar sum trælir, tá teir høvdu ræðið í stórum pørtum í Afrika fyri um 1000 árum síðan. Eftirspurningurin eftir trælum vaks nógv, tá ið evropearar skuldu brúka bíliga arbeiðsmegi á stórgørðum og í námum í Amerika. Afrikanar vóru vanir við landbúnaðararbeiði og námsvinnu í tropiskum veðurlagi. Trælahandilsmenninir fluttu afrikanar úr heimlandi sínum og sendu teir um allan heim - til Amerika, Karibia, Ásia og Evropa, har einki bíðaði teimum uttan strev, saknur og ósigiligar líðingar. Portugisar vóru fyrstir á nýggja trælamarknaðinum, men aðrir evropearar vóru ikki seinir at gera sum teir.
Lysekil
thumb|right|200px|[[Lysekils kirkja]] Lysekil er ein býur í Lysekils kommunu í Västra Götalands län í Svøríki. Í 2010 búðu 7.628 fólk í býnum.
Guide to Faroe Islands
Guide to Faroe Islands er størsta samstarvið í føroysku ferðavinnuni. Høgni Reistrup stovnaði felagið í Havn í 2018. Høgni er stjóri í Guide to Faroe Islands.
Guide to Faroe Islands er bæði til verandi veitarar, og so ber eisini til hjá nýggjum veitarum at brúka portalin. Tað er lætt og skjótt sum veitari at stovna egnan brúkara á Guide to Faroe Islands og leggja veitingarnar til ferðafólk út á síðuna. Síðani marknaðarførir Guide to Faroe Islands tilboðini hjá bæði stóru og smáu veitarunum.
Á vári 2019 vóru oman fyri 100 ymiskar upplivingar við ferðaleiðara á síðuni.
Guide to Faroe Islands læt ein sølukliva upp á flogvøllinum í novembur 2019. Klivin er í komuhøllini á Vága Floghavn
Giro d'Italia 2015
Giro d'Italia 2015 var tann 98. útgávan av heimsins næststørstu teinasúkklukapping, Giro d'Italia. 2015 útgávan byrjaði tann 9. mai í San Lorenzo al Mare, nærindis Sanremo.
Viðmerkingar
• Á 3. og 4. teini, var Esteban Chaves, ið var nummar 2 í ungdómskappingini, ílatin tað hvítu ungdómstroyggjuna, tí at Michael Matthews (á fremstaplássinum) var í tí ljósareyðu føraratroyggjuni sum nummar 1 í tí samlaðu støðuni á teinunum.
• Á 14. teini, var Davide Formolo, ið var nummar 2 í ungdómskappingini, ílatin ta hvítu ungdómstroyggjuni, av tí at Fabio Aru (á øðrumplássi) var ílatin ta ljósareyðu føraratroyggjuna sum nummar 1 á tí samlaðu støðuni á teininum.
God Save the King
God Save the King er tjóðsangur hjá Stóra Bretlandi, Avstralia, Kanada, Jamaika, Bahamaoyggjar, Tuvalu og Nýsælandi.
Tekstur
God save our gracious King ,
Long live our noble King,
God save the King! Send him victorious,
Happy and glorious,
Long to reign over us;
O Lord our God arise,
Scatter his enemies
And make them fall;
Confound their politics,
Lopra
Lopra er ein niðursetubygd í Suðuroynni, bygdin liggur 5 km sunnan fyri Vág. Fólkatalið var 86 við ársbyrjan 2014. Ein tunnil bindur bygdirnar Lopra og Sumba saman, sumbiartunnilin læt upp í 1997. Akrar er lítil bygd, sum liggur 2 km eystanfyri Lopra. Lopra liggur í einum dali rundan um Lopransfjørð. Tá ein kemur koyrandi úr Vági til Lopra, sæst toppurin av Beinisvørði daga undan Hestinum. Eitt spískt fjall í Lopra sum minnir um eina pyramidu eitur Kirvi, toppur eitur Kirviskállur. Fjallið sunnan fyri Lopra móti Økrum eitur Siglifelli. Beint áðrenn ein kemur til Lopra er ein vík sum eitur Kirrivík, hon verður eisini nevnd Ónavík. Úr Kirrivík er ein vegur gjørdur eitt petti vestureftir, hesin førir til Lopranseiði, tó ikki heilt vestur. Lopranseiði er sera vakurt og sermerkt stað á vestursíðuni av Suðuroynni. Har er eisini Lopranshólmur. Útsýnið suðureftir móti Beinisvørði er einastandandi.
God Save the King
Tekstur
Frustrate their knavish tricks,
On Thee our hopes we fix,
God save us all!
Thy choicest gifts in store
On his be pleased to pour;
Long may he reign;
May he defend our laws,
And ever give us cause
God save the King!
Portland (Maine)
thumb|450px|Portland, Maine Portland er størsti býur í amerikanska stakríkinum Maine, Havnarbýurin liggur á amerikansku eysturstrondini, í útsynningspartinum av Maine. Høvuðssæti hjá Cumberland County er her í býnum.
Portland varð grundlagdur í 1623 og hevði umleið 66.400 íbúgvar í 2018.
Danmark Rundt 2016
Danmark Rundt 2016 var ein vegsúkklukapping fyri menn, ið varð hildin frá 27. juli til 31. juli 2016. Tað var 26. útgávan av teinakappingini, Danmark Rundt, ið varð stovnað í 1985. Kappingin varð flokkað sum ein 2.HC kapping og var partur av UCI Europe Tour 2016. Kappingin hevði fimm teinar í fimm dagar, har ein einklultstartur eisini var.
Luttakarar
Tilsamans luttóku 16 lið við 8 súkklarum hvør á Danmark Rundt 2016: 3 UCI WorldTeam-lið, 8 UCI Professionell kontinentallið, 4 UCI kontinentallið umframt danska landsliðið, ið súkklaði undir navninum Team Postnord Danmark. PostNord er sponsor av kappingini.
Føroyskir luttakarar: Torkil Veyhe, ið súkklaði vi danska landsliðnum.
Teinar
Tað eru fimm teinar yvir fimm dagar við einum einkultstarti á fjórða degnum.
Trosa kommuna
Trosa kommuna (svenskt: Trosa kommun), er ein kommuna í Södermanlands län í Svøríki. Trosa kommuna hevur umleið 11 680 íbúgvar.
1690-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld
Áratíggju: 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini - 1690-árini - 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini 1740-árini
Ár: 1690 1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699
Tay Zonday
Adam Nyerere Bahner (føddur 6. juli 1982 ), betri kendur sum Tay Zonday, er ein amerikanskur sjónleikari, sangari, tónleikari, raddarleikari, skemtari og YouTube persónligheit. Hann gjørdist serliga kendur fyri sangin Chocholate Rain, sum í løtuni (sep. 2012) er sæddur av 83 milliónum.
Knut T. Storbukås
Knut T. Storbukås, eisini kendur sum Sputnik (føddur 23. apríl 1943) er ein norskur country-sangari úr Bostrak í Tørdal í Drangedal kommuna í Telemark, Noreg. Hann er kendur undir navninum Sputnik. Hansara mest kendu sangir eru «Skilles Johanne» og «Lukk opp din hjertedør». Hann hevur havt konsertir í t.d. Svøríki, Danmark, USA, Svalbarð, Sansibar (Tansania), Spania og Sovjetsamveldið.
Póllandbóltur
thumb|Brúkaraskaptur Póllandbóltur, sum avmyndar tað pólska flaggið thumb|Britball avmyndar [[Stóra Bretland|bretar og er teknaður sum bretska flaggið, hevur hatta á høvdinum og tekopp í hondini.]] Póllandbóltur ella Polandball sum tað eitur á enskum og fleiri øðrum málum (eisini kent sum Countryball) er eitt brúkaraskapt internetfenomen. Tað byrjaði á /int/ board of Krautchan.net í 2009. Fenomenið tekur skap eftir einum stórum tali av teknirøðum á internetinum. Teknirøðsfigurnarnir umboða lond og eru teknaðir sum bóltar. Bóltarnir samskifta á hálvbrotnum enskum máli og skemtast við tjóðareyðkennum og altjóða relatiónum. Stílurin verður nevndur bæði Póllandbóltar og Landabóltar (Pollandball og Countryball). Bóltarnir eru teknaðir við litunum á fløggunum hjá ávísum londum.
Leikarafelag Føroya
Leikarafelag Føroya er fakfelagið hjá yrkissjónleikarum og yrkislærdum leikhúsfólki í Føroyum. Høvðusendamál felagsins er, at menna føroyska yrkisleiklist og styrkja um støðuna hjá leiklistini í samfelagnum. Eitt av málunum við fakfelagnum er at savna tey í eitt felag, sum hava fingið sær útbúgving innan sjónleikarayrki. Tað vil siga ljóð- og ljósteknikarar, leiklistafrøðingar, pallsniðgevar, leikstjórar og sjónleikarar. Uppgáva felagsins er, at umboða limir sínar í sáttmálasamráðingum, veita teimum hjálp og ráðgeving, og stuðla teimum í teirra rættindum, umframt at samskifta við útlendsk feløg og altjóða felagskapir á leiklistarliga økinum. Arbeiðsøkið hjá felagnum er allur yrkissjónleikur, leikstjórn, útvarpsleikir og upplestur, sjónvarpsleikir og upplestur, filmar, leiklistafrøði, undirvísing og skeiðvirksemi, lýsingar, undirhald og annað leikhúsyrki.
Søgan
Tá ið Leikpallur Føroya var settur á stovn tann 12. mars 1989, fór broyting fram viðvíkjandi hvussu peningurin, ið varð játtaður til sjónleik, skuldi útgjaldast.
Tað var rættuliga skjótt, at Meginfelag Áhugaleikara Føroya (MÁF) fekk eina pulju av játtanini til sjálvt at býta út, men Gríma, einasti yrkisleikbólkurin tá, møtti søkja til Leikpall Føroya til hvørt einstakt leikverk. Hetta kundi tykjast órættvíst og tí var Leikarafelag Føroya stovnað. Leikarafelagið skuldi verða eitt slag av meginfelag fyri yrkisleiklistina, eins og MÁF var meginfelag fyri áhugaleikin. Tá Leikarafelagið formelt var stovnað, var farið yvir til eitt helvtarbýti av játtanini, burtursæð frá einari lítlari pulju, ið Leikpallurin ráddi yvir til ávís onnur endamál sjónleikinum at frama.
Búmerkið - Sólin hjá William Heinesen
Tíðin gekk so. Leikarafelagið hevði nógvar fundir um, hvat fyri eitt felag tey skuldu verða. Greitt var, at tað kundi ikki gerast eitt fakfelag við almennum stuðli, men mátti verða eitt áhugafelag fyri yrkisleiklist. Innkallað varð síðan til ein breiðari fund saman við áhugaleikarum har felagið varð víðkað til at eisini kunna upptaka áhugaleikarar. Tá gjørdist m.o. Sverri Egholm limur.
Á einum fundi varð tosað um sjónligheit, sum vit felagið ofta framvegis ger, og tá kom sólin hjá Williami upp á tal, tá fingu Sverri og Laura til uppgávu at fáa loyvi frá Williami. Tey fóru niðan til hansara at spyrja, og tað var leyst og liðugt beinanvegin. Hetta var ikki so langt áðrenn William doyði, men hann var púra klárur og vælhýrdur hetta kvøldið, og var fegin um at kunna geva enn eitt íkast til leiklistina. Einki bleiv skrivað niður, men felagið hevur seinni tryggjað sær, í samráð við eftirkomarar Williams, at felagið enn tann dag í dag kann nýta sólina sum búmerki hjá Leikarafelag Føroya.
Roysikøttur
Roysikøttur ella hermalín (latin Mustela erminea) er eitt rándýr av márættini. Roysikøttur fær snjóhvítan vetrarfeld, men við kolasvørtum halasnerti. Heitið hermalín sipar mest til roysikøttin í vetrarfeldi.
Strängnäs kommuna
Strängnäs kommuna (svenskt: Strängnäs kommun), er ein kommuna í Södermanlands län í Svøríki. Kommunan hevur umleið 33 389 íbúgvar (2013).
Andras Miðskarð
Andras Miðskarð (føddur 20. august 1935 í Klaksvík, uppvaksin í Svínoy) er ein føroyskur rithøvundur, skipsførari og fyrrverandi havnameistari. Foreldur: Susanne Miðskarð, fødd Jensen, húsmóðir, ættað av Biskupsstøð í Klaksvík. Magnus Poulsen, seinni Miðskarð, fiski- og arbeiðsmaður úr Svínoy. Hann er giftur við Ruth Miðskarð, f. Andersen, saman eiga tey tvey børn: (Dagny f. 1972) og Jóhannes (f. 1974). Árið eftir at Andras var fermdur, fór hann til skips, hann var við føroyskum, íslendskum og donskum fiskiskipum til hann fór á navigatiónsskúla. Hann hevur síðan siglt sum yvirmaður 10 ár í danska handilsflotanum. Á heysti 1971 gjørdist hann útróðrarformaður í vetrarhálvuni, meðan hann í summarhálvuni var avloysari á Strandfaraskipum Landsins, til hann fekk starvið sum havnarfúti við Klaksvíkar havn 1977-2003.
Jan Blokhuijsen
thumb|right|300px|Jan Blokhuijsen Jan Blokhuijsen (føddur 1. apríl 1989 í Zuid-Scharwoude) er ein niðurlendskur ítróttamaður, sum íðkar skoyturenning á langteinum. Hann vann eitt silvur heiðursmerki á 5000 metra-teininum á vetrar-OL 2014. Á vetrar-OL 2010 vann hann harafturat bronsu í liðkapping.
Svørt hol
thumb|right|250px|Svørt hol thumb|right|250px|Myndin vísir, hvussu ein teknari ímyndar sær umhvarvið um eitt svart hol. Svørt hol síggjast ikki. Tey eru - ið hvussu er upprunaliga - ástøðiligir himmalknøttir, sum eru so tættir, at einki, sum einaferð er komið inn í svarta holið, nakrantíð sleppur út aftur, sjálvt ikki ljós. Vísindini halda, at atdráttarmegin hjá summum stjørnum er so sterk, at ljós sleppur ikki av teimum. Tá verður svart hol. Svørt hol eru sum dyr út úr alheiminum - tað, sum fer í holið, kemur aldri inn aftur í alheimin. Vit síggja ikki inn í svarta holið, men tað kann gera ein stjørnulíka (kvasar). Stjørnulíkar eru bjartastu himnakroppar, sum eru. Tann ið fyrstur kom við hugskotinum um svørt hol var franski stjørnufrøðingin Pierre Laplace. Hann nevnir tey í 1795 í sambandi við gravitationslógina hjá Isaac Newton. Í 1939 vísti amerikanski alisfrøðingurin J. Robert Oppenheimer, at forsagnir um slíkar himmalknøttir eisini kundu grundast á gravitationslæruna hjá Albert Einstein.
Tá ið stjørna doyr, verður eitt svart hol. Vit kunnu ímynda okkum, at ein stór stjørna er um at doyggja. Einki brennievni er eftir at vinna orku úr. Stjørnan spreingist og verður til eina spreingistjørnu (supernova). Innasti parturin søkkur saman til eina nevtronstjørnu, t.e. ein ógvuliga tættan knøtt av nevtronum, nakað sum ein ógvuliga stórur atomkjarni. Men er upprunastjørnan nóg tung, orka heldur ikki nevtronirnar at standa ímóti tyngdini, og eitt svart hol verður gjørt. Hetta hendir bara, tá ið stjørnurnar eru ógvuliga tungar. Stjørnan minkar, men nøgdin er tann sama, t.e. evnisnøgdin verður størri og størri. Tá ið komið er til eina ávísa stødd - schwarzschildradius (eftir stjørnufrøðingin Karl Schwarzschild) - er knøtturin komin at evsta markinum. Eftir hetta sleppur einki burtur úr aftur holinum, heldur ikki ljósið. Á hesum markinum reingjast tíð og rúm ógvusliga.
Eru svørt hol til
thumb|right|250px|Granskarar halda, at svørt hol, sum viga hundraðtals ferðir sólnøgdina, eru til. Eingin veit at siga fyri vist, um svørt hol eru til. Tey síggjast jú ikki, men ástøðini benda á, at tey eru til, og granskarar fáa eisini javnan ábendingar um svørt hol, t.d. við røntgengeisling frá stjørnum, sum teir halda missa tilfar til svørt hol, ella tá ið stjørnur í hópatali mala í klingur í sterkum tyngdarfeltum, har einki er at síggja til nakran himmalknøtt, sum kann skapa feltið. Nú á døgum eru flestu granskarar samdir um, at svørt hol eru til. Teir halda eisini, at svørt hol eru í miðjuni á øllum stjørnubreytum Kjarnin í teimum heilt tungu stjørnunum er ov tungur at gerast nevtronstjørna. Kjarnarnir í hesum stjørnum verða í staðin til svørt hol, tá ið stjørnurnar ganga til grundar. Svørt hol síggjast ikki og eru tí trupul at ávísa, men nú á døgum munnu fáir granskarar ivast í, at svørt hol veruliga eru til. Svørt hol síggjast ikki - tí mugu granskarar brúka aðrar snildir at ávísa tey. Mong dømi eru um stjørnur, sum flyta seg, sum malatær um annan himmalknøtt, sum tó ikki sæst. Verður samstundis sterk røntgengeisling máld frá hesum stjørnum, kann vera talan um eitt svart hol. Geislingin stendst av, at ósjónliga svarta holið dregur tilfar til sín úr stjørnuni. Tá ið hetta lødda tilfarið verður accelererað inn ímóti svarta holinum, kemur sterk geisling frá tí.
Í 1939 ger amerikanski alisfrøðingurin, J. Robert Oppenheimer, 1904-1967, eina roynd at skilja, hvussu ein himmal knøttur kann gerast so tættur. Saman við studenti sínum, Hartland S. Snyder, setur hann upp líkningar, sum vísa, at møguleikin, at ein himmalknøttur kann draga seg saman til eitt svart hol, ein singularitet, skal verða tikin í álvara. Oppenheimer slapp ikki at halda fram við gransking síni, tí kríggið kom ímillum. Í 1942 var hann valdur at standa fyri royndunum hjá teimum sameindu, Manhattan Project, at gera eina atombumbu. Seinni, í sekstiárunum, vaks áhugin fyri teimum stóru kosmologisku spurningunum aftur. Tá tóku fleiri aðrir kendir granskarar upp aftur táttin við teimum svørtu holunum, t.d. Stephen Hawking (1942-) og Roger Penrose (1931-) í Stóra Bretlandi.
Heitið svart hol er tó yngri. Tað stavar frá 1969, og maðurin, sum kom við tí, var amerikanski alisfrøðingurin John Wheeler. Longu stutt eftir at Albert Einstein í 1915 er liðugur við sítt almenna relativitetsástøði, skrivar týski alisfrøðingurin Karl Schwartzchild grein, har hann vísir á ástøðiliga møguleikan, at tilfar kann draga seg so tætt saman, at tað í veruleikanum onga rúmd hevur og tí óendaligan tættleika. Hann nevnir hetta skapið punktnøgd. Schwartzchild vísir eisini á, at tað, sum seinni verður nevnt singularitetur og svart hol, hevur ein “event horizon” - eina havsbrúgv, og hann roknar eina stødd, sum fær navnið Schwartzchildradius :
Hetta úrslitið er at skilja soleiðis, at tá ið knøtturin hevur fingið radius R, megnar ljósið ikki longur at sleppa frá knøttinum, sum tí ikki sæst.
Drangedal kommuna
Drangedal kommuna er ein býur og kommuna í Vestfold og Telemark fylki í Noregi. Í suðri hevur Drangedal mark við Bamble og Kragerø, í norðri við Kviteseid, í vestri við Gjerstad og Nissedal, og í eystri við Nome og Skien.
Oxelösunds kommuna
Oxelösunds kommuna (svenskt: Oxelösunds kommun), er ein kommuna í Södermanlands län í Svøríki. Oxelösunds kommuna hevur umleið 11 403 íbúgvar (2013).
Half-Life 2
Half-Life 2 (stílført sum HλLF-LIFE2) er eitt telduspæl við science fiction-tema, skapað av Valve Corporation og útgivið til Microsoft Windows í 2004. Telduspælið er framhald av Half-Life og spælarin spælar aftur sum Dr. Gordon Freeman, ið onkur ár eftir Black Mesa-hendingini vaknar í City 17, har hann má hjálpa gamlar vinir.
Mótsett Half-Life hevur Half-Life 2 nýggjan motor, Source, ið er eitt broytt avbigdi av GoldSrc-motorini. Sum undanspælið sítt fekk Half-Life 2 sera góðir ummæli fyri teknindini, spælmekanismuni og frásøgnini, og tað verður eisini talt ímillum hini bestu spølini nakrantíð.
Half-Life 2 fekk tvey framhøld: Half-Life 2: Episode One og Half-Life 2: Episode Two.
Svenstavik
thumb|right|200px|Svenstavik Svenstavik er ein bygd í Jämtland i Jämtlands län í Svøríki. Bygdin er partur av Bergs kommunu. Í 2010 var fólkatalið 1.004.
Svenstavik liggur umleið 65 km sunnanfyri Östersund við syðra partin av vatninum Storsjön. Bygdin hevur eitt læknahús og ein miðnámsskúla. E45 fer ígjøgnum Svenstavik. Ein jarnbreytastøð er í bygdini, sum er partur av jarnbreytalinjuni Inlandsbanan.
Jorrit Bergsma
thumb|right|300px|Jorrit Bergsma Jorrit Bergsma (føddur 1. februar 1986 í Oldeboorn) er ein niðurlendskur ítróttamaður, sum íðkar skoyturenning á langteinum. Hann vann gull á 10000 metra-teininum og eitt bronsu heiðursmerki á 5000 metra-teininum á vetrar-OL 2014. Í somu kapping vunnu niðurlendingar harumframt gull og silvur.
Igor Stravinskij
thumb|right|Igor Stravinskij (til vinstru) saman við [[Wilhelm Furtwängler]] Igor Fjodorovitj Stravinskij (russiskt: Игорь Фёдорович Стравинский, Igor' Fëdorovič Stravinskij) (føddur 17. juni 1882 í Oranienbaum í Russlandi, deyður 6. apríl 1971 í New York) var russiskt tónaskald, klaverleikari og orkesturleiðari.
Stravinskij var ein kosmopolitiskur russari. Hann ferðaðist nógv og ein stóran part av tíðini, meðan hann skapaði verkini sum tónaskald, búði hann í Frankaríki og USA. Eisini gjørdist hann víðagitin klaverleikari og orkesturleiðari. Mangan stjórnaði hann orkestrinum til frumframførsluna av sínum egnu verkunum.
1741
1741 (MDCCXLI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.
Læsesal Vest
Læsesal Vest ella granskingarlesistovan á Kongliga Bókasavninum (danskt: Det Kongelige Bibliotek) er partur av Danska Tjóðbókasavninum (danskt: Danmarks Nationalbibliotek), sum heldur til í Den Sorte Diamant á Slotsholmen í Keypmannahavn, Danmark. Lesistovan er frá tíðini, tá Fríðrikur III kongur stovnaði Kongliga Bókasavnið, og hevur hildið til ymsastaðni.
Lesistovan er ætlað
Handbókasavnið á lesistovuni er í tveimum hæddum og telur um 65.000 bind. Tað fevnir um fleiri yrkisgreinir hjá Kongliga Bókasavninum, tó serliga hugvísindi og gudfrøði.
Slóðir
Den Sorte Diamant
Åmsele
thumb|right|200px|[[Åmsele kirkja]] Åmsele er ein býur í Vindelns kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 209 íbúgvar (2010).
Bosnia og Hersegovina
thumb|250px|right|Bosnia og Hersegovina er býtt sundur í sjálvstýrandi eindir: Føderatiónin Bosnia og Hersegovina (FBiH); Republika Srpska (RS); og Brčko Regiónin (BD). Bosnia og Hersegovina (bosniskt og kroatiskt: Bosna i Hercegovina, serbiskt: Босна и Херцеговина) er land í Landsynningsevropa. Í øldir hava ymisk fólkasløg búð her, t.d. muslimskir bosniar, katólskir kroatar, ortodoksir serbar og jødar. Tá ið londini tóku sjálvstýri, elvdi stríð ímillum fólkasløgini til blóðugt borgarakríggj. Friðarsamráðingar í Dayton í Ohio fingu partarnar at leggja vápnini síðst í 1995.
Fyri borgarakríggið var høvuðsstaðurin, Sarajevo, nýmótans stórbýur, men tá ið kríggið brast á, víggirdu serbar seg í fjøllunum uttan um býin og bumbaðu hann í trý ár, og mong fólk doyðu. Tey, sum vórðu eftir í býnum, toldu nógv hesi árini, og trot var á øllum neyðsynjarvørum. Tá ið serbar tóku seg inn í Bosnia, gjørdu teir tað, ið verður kallað fólkareinsan. Endamálið varð at rudda økið fyri muslimar og kroatar, hóast teir og serbar høvdu búð síð um síð so leingi, nakar visti. Tíggjutúsundtals fólk, ið ikki vóru serbar, vórðu myrd. Upp aftur fleiri flýddu av landinum. Mangir bosniskir muslimar búgva nú sum flóttafólk í m.ø. Týsklandi og Noregi.
Bosnia og Hersegovina er eitt land, ið hevur trý almenn mál, kroatiskt, serbiskt og bosniskt. Høvuðsstaðurin, Sarajevo, var vertur fyri Olympisku vetrarleikunum í 1984.