cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grand Prix Cycliste de Québec 2016
Grand Prix Cycliste de Québec 2016 var tann 7. útgávan av eindags súkklukappingini Grand Prix Cycliste de Québec og varð hildin tann 9. september 2016. Kappingin var tann 24. í røðini av UCI World Tour 2016. Peter Sagan frá vann kappingina.
59 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. - 50-árini f.Kr. - 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr.
Árstal: 64 f.Kr. 63 f.Kr. 62 f.Kr. 61 f.Kr. 60 f.Kr. - 59 f.Kr. - 58 f.Kr. 57 f.Kr. 56 f.Kr. 55 f.Kr.  54 f.Kr.
68 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. - 60-árini f.Kr. - 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr.
Árstal: 73 f.Kr. 72 f.Kr. 71 f.Kr. 70 f.Kr. 69 f.Kr. - 68 f.Kr. - 67 f.Kr. 66 f.Kr. 65 f.Kr. 64 f.Kr. 63 f.Kr.
Diego Maradona
Diego Armando Maradona Franco, (føddur 30. oktober 1960 í Lanús, Buenos Aires - deyður 25. november í Tigre, Buenos Aires) var ein argentinskur fótbóltsleikari, sum av mongum varð mettur at vera heimsins besti fótbóltleikari nakrantíð. Í 2000 vórðu hann og brasiliumaðurin Pelé av FIFA kosnir bestu fótbóltsleikarar í 20. øld.
Lívsleiðin í fótbólti
Maradona fekk á ungum árum eyknevnið "El Pibe de Oro" ("Gulldrongurin"), og hetta navnið hekk við øll árini hann leikti.
Maradona spældi fyri tað mesta sum álopsleikari ella offensivur miðvallari. Taktiskt hevði hann ofta leiklutin sum klassiskur 10'ari. Maradona gjørdist tvær ferðir heimsins dýrasti fótbóltsleikari; fyrst tá hann í 1982 skifti úr Boca Juniors til Barcelona fyri 55 mió.kr. og aftur í 1984, tá hann skifti úr Barcelona til Napoli fyri 75 mió.kr. Bestu árini hevði Maradona í Napoli, har hann spældi frá 1984 til 1991. Men harumframt spældi hann eisini við Argentinos Juniors, Boca Juniors, Barcelona, Sevilla og Newell's Old Boys.
Við landsliðnum spældi hann frá 1977 til 1994 91 landsdystir og skeyt 34 mál. Hann var við í 4 HM-endaspølum (1982-1994).
Í HM 1986 í Meksiko varð Maradona kosin besti leikari, og hann átti sera stóran leiklut í, at Argentina gjørdist heimsmeistari. Í fjórðingsfinaluni móti Englandi, sum Argentina vann 2-1, gjørdi Maradona bæði málini. Tað fyrra slerdi hann í málið við "Guðs hond", meðan tað seinna var eitt frálík einmansavrik, har hann rann 60 metrar, meðan hann hegnisliga sneiddi fimm mótstøðuleikarar umframt málverjan av og setti bóltin í mál. Hetta seinna málið varð í 2002 í atkvøðugreiðslu á FIFA.com kosið besta mál í 20. øld.
Maradona hevur eisini roynt seg sum venjara, millum annað sum landsliðsvenjara hjá Argentina í 2008-10.
Deyði
Hin 2. november 2020 bleiv Maradona innlagdur á sjúkrahús í La Plata, eftir øllum at døma av sálarligum orsøkum. Eitt umboðsfólk fyri fyrrverandi fótbóltsleikaran segði, at støðan ikki var álvarsom. Dagin eftir bleiv han skurðviðgjørdu akutt í heilanum fyri at viðgerða eitt subduralt hematom. Hann varð útskrivaður frá sjúkrahúsinum hin 12. november eftir væleydnaða skurðviðger og bleiv fylgdur av læknum ambulant. Hin 25. november 2020 doyði Maradona 60 ára gamal av akuttum hjartatilburði í heimi sínum í Tigre, Buenos Aires, Argentina. Í einari fráboðan á sosialu miðlunum vísti Argentinska Fótbóltssambandi teirra djúpu sorg um deyðsfallið av teirra stóru legendu og skrivaðu m.a. at "Tú fert altíð at vera í okkara hjørtum". Forsetin Alberto Fernández lýsti tríggir dagar landasorg.
Løgtingsvalið 1912
Lutvíst løgtingsval varð hildið í syðra parti av Føroyum hin 2. februar 1912. Sambandsflokkurin varð framhaldandi størsti flokkur á Føroya Løgtingi, við 13 av teimum 20 sessunum.
113 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
Áratíggju: 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr. 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. - 110-árini f.Kr. - 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr.
Árstal: 118 f.Kr. 117 f.Kr. 116 f.Kr. 115 f.Kr. 114 f.Kr. - 113 f.Kr. - 112 f.Kr. 111 f.Kr. 110 f.Kr. 109 f.Kr. 108 f.Kr.
Frolands kommuna
Froland kommuna er ein kommuna í Agder fylki í Noregi. Kommunan hevur mark við Åmli, Tvedestrand, Arendal, Grimstad, Birkenes, Evje og Hornnes og Bygland,
thumb|left|Froland kirkja
116 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
Áratíggju: 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr. 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. - 110-árini f.Kr. - 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr.
67 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. - 60-árini f.Kr. - 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr.
Árstal: 72 f.Kr. 71 f.Kr. 70 f.Kr. 69 f.Kr. 68 f.Kr. - 67 f.Kr. - 66 f.Kr. 65 f.Kr. 64 f.Kr. 63 f.Kr. 62 f.Kr.
Ring Ring
Ring Ring var fyrsta album sum kom út hjá ABBA. í 1973 fóru tey í Svenska Melodi grand prix (Melodifestivalen) í Stokkhólmi við sanginum, men tað rakk bert til eitt triðja pláss. Sangurin Ring ring bleiv avlíkavæl væl umtóktur, og Abba gjørdist meira kend av hesum sanginum.
Numre
Bonus-tracks (CD)
Tónasmiðir:
Skering: 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 12 & bonus 2: Benny Andersson & Björn Ulvaeus
Skering 1: Benny Andersson, Björn Ulvaeus, Stikkan Anderson, Neil Sedaka & Phil Cody
Skering 3: Agnetha Fältskog & Björn Ulvaeus
69 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. - 60-árini f.Kr. - 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr.
Árstal: 74 f.Kr. 73 f.Kr. 72 f.Kr. 71 f.Kr. 70 f.Kr. - 69 f.Kr. - 68 f.Kr. 67 f.Kr. 66 f.Kr. 65 f.Kr. 64 f.Kr.
Evje og Hornnes kommuna
Evje og Hornnes kommuna er ein kommuna í Agder fylki í Noregi. Kommunan hevur móti norðri mark til Bygland, móti eystri mark til Froland og Birkenes, móti suðri mark til Iveland, Vennesla, og Lindesnes, og móti vestri mark til Lyngdal og Åseral.
58 f.Kr.
Áratíggju: 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. - 50-árini f.Kr. - 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr.
Evje og Hornnes kommuna
Høvuðssætið hjá Evje og Hornnes kommunu er í Evje.
thumb|left|Fennefossur nærindis Evje
58 f.Kr.
Árstal: 63 f.Kr. 62 f.Kr. 61 f.Kr. 60 f.Kr. 59 f.Kr. - 58 f.Kr. - 57 f.Kr. 56 f.Kr. 55 f.Kr.  54 f.Kr. 53 f.Kr.
Enska fótbóltslandsliðið
Enska fótbóltslandsliðið hjá monnum umboðar Ongland í altjóða fótbólti og verður stýrt av The Football Association, ið er tann stovnur ið stýrir fótbólti í Onglandi. Ongland er annað av tveimum teimum elstu fótbóltslandsliðunum í heiminum, saman við Skotlandi, ið Ongland spældi landsdyst ímóti í teirra fyrsta altjóða fótbóltslandsdysti í 1872. Heimavøllurin hjá Onglandi er Wembley Stadion, London, og núverandi landsliðsvenjarin er Gareth Southgate.
Sjálvt um Ongland er partur av Stóra Bretlandi, so hevur Ongland altíð havt umboðan í stórum professionellum fótbóltskappingum, undantikið Olympisku leikunum, av tí at IOC altíð hevur viðurkent Stóra Bretland sum umboðandi landið.
Ongland kappast í HM í fótbólti og EM í fótbólti. Ongland vann HM í 1966, tá ið landið var vertur fyri endaspælinum og vann 4–2 í finaluna móti Vesturtýsklandi í eyka spælitíðini. Bestu plaseringarnar hjá Onglandi síðan er ein hálvfinala á 1990. Ongland hevur aldri vunnið EM í fótbólti – besta úrslit teirra er luttøka í einari hálvfinalu á 1968 og 1996, har Ongland var vertur seinnu ferðina.
Leikarar við flest leiktum landsdystum
''Dagført 9. oktober 2017.''
''Leikarar við feitari skrift eru enn virknir leikarar í feløgum.
Leikarar við sama tali av dystum eru settir í rað eftir nær ið teir uppnáddu metið.
Toppskorarar
Málskjúttar við eins tali av málum eru plaseraðir frá hægst til lægst eftir málum pr. dyst.
Núverandi hópur
Hesir leikarar vórðu úttiknir til hópin hjá Onglandi til 2018 FIFA World Cup og vinadystir, áðrenn HM. '''Talið av dystum og málum eru dagførd pr. :' 24. juni 2018, eftir dystin móti Panama.''
Niðurlond á Summar-OL 2016
Niðurlond luttóku á Olympisku leikunum, sum vóru í Rio de Janeiro, Brasil, í døgunum 5. august til 21. august 2016. Í alt vóru tað 242 ítróttafólk úr Niðurlondum, ið luttóku í 21 ítróttagreinum á Summar-OL 2016.
Úrslit
NR = Nationalt met. ER = Evropeiskt met.
Karlskrona
thumb|right|240px|[[ Fredrikskyrkan.]] 240px|thumbnail|Karlskrona sæð úr einum flogfari Karlskrona er ein býur í Karlskrona kommunu, Blekinge län í Svøríki. Býurin liggur á fleiri oyggjum og hólmum í svenska skergarðinum við eysturstrondina í landsynningspartinum av Svøríki.
Søga
Trossö, tann oyggin, har Karlskrona seinni varð bygd, var í 16. øld ogn hjá bóndanum Offe Månsson. Á meginlandinum, nakrar fáar kilometrar hagani, var tað í danskaratíðini ein býur, sum nevndist Lyckeby, í dag er hann ein býarpartur í Karlskrona, og umleið 20 kilometrar hagani fóru danir í holt við at byggja Kristianopel, áðrenn Blekinge bleiv svenskt í 1658. I 1679 var oyggin og hólmarnir ið hoyrdu til hana, ogn hjá bóndanum Vittus Andersson, ið varð tvungin til at selja ognina til svenska statin. Sama ár var ein partur av flotanum lagdur við Karlskrona. Býurin lá strategiskt væl fyri á einari oyggj við sambandi til meginlandi, sum var undir eftirliti, og var vard av øðrum oyggjum kring Trossö, har hernaðarskansar vóru bygdir fyri at verja flotan.
10. august 1680 fekk býurin síni býarfyrimunir (stadsprivilegier). Ronneby varð avtikin sum býur og fólkið ið búði har, varð tvungið til at flyta til Karlskrona. Býurin hevði í fleiri ár fyrimunir framm um aðrar býir, við tollfrælsi. Í 1682 vóru brúgvar bygdar, sum bundu býin saman við meginlandinum. Skjótt gjørdist býurin triðstørstur í Svøríki, næst eftir Riga, sum í dag liggur í Letlandi og Stokkhólm. Býurin helt tó uppat við at vaksa, men hann bleiv við at vera ein hernaðarstøð fyri svenska flotan. Umleið ár 1700 hevði býurin umleið 10.000 íbúgvar samanborið við 1,3 milliónum í øllum Svøríki. Í 2010 hevði býurin 35.212 íbúgvar og í øllum Svøríki búgva 9.555.893 (2012).
Jarðfrøði
Miðbýurin (Skergarðsbýurin) liggur á oynni Trossö og á nøkrum holmum, sum liggja kring oynna, eitt nú Saltö, Dragsö, Björkholmen, Ekholmen, Pantarholmen og Stumholmen. Til býarøkið hoyrir eisini ein størri oyggj sum liggur norðanfyri Trossö, Vämö, og oyggjarnar, sum liggja tætt við hana (Mellanstaden). Í hesum økinum liggja fleiri stór bústaðarøki, eitt nú Hästö, Gräsvik, Pantarholmen, Annebo, Galgamarken, Kungsmarken, Marieberg, Långö og Bergåsa. Tann upprunaligi býurin, tvs. Trossö, er umleið 185 hektar til støddar og hevur fjallalendi.
Pubbur
thumb|right|180px Pubburin (upprunaliga Public House) er partur í bretskari mentan. Enska vertshúsið (pubburin) var upprunaliga matstaðurin, har ferðafólk fóru inn at fáa sær at drekka og eta og at gista. Í Canterbury Tales, sum høvundurin Geoffrey Chaucer (1340-1400) skrivaði, siga pílagrimar hvør øðrum søgur, meðan teir hvíla seg á vertshúsum úr London til Canterbury. Nógvir av sjónleikunum hjá William Shakespeare (1564-1616) vórðu sýndir á pubbum í London. Nú koma fólk saman á pubbum at viðgera dagsins hendingar. Ofta er tónleikur, onkur lesur upp yrkingar, ella kanska er annað skemt fyri gestunum. Nógvir bretskir rokkbólkar spældu fyrstu ferð á pubbum.
Åserals kommuna
Åserals kommuna er ein kommuna í Agder fylki í Noregi. Kommunan hevur móti norðri og eystri mark til Bygland og Evje og Hornnes, móti suðri mark til Lyngdal, og móti vestri mark til Hægebostad og Kvinesdal.
Høvuðssætið hjá Åserals kommunu er í Kyrkjebygda.
thumb|left|Åserals kirkja í Kyrkjebygda.
Lindesnes kommuna
Lindesnes kommuna er ein kommuna í Agder fylki í Noregi. Kommunan hevur móti vestri mark til Lyngdal, móti norðri mark til Evje og Hornnes, í ein landnyrðing mark til Vennesla og móti eystri mark til Kristiansand.
Høvuðssætið hjá Lindesnes kommunu er í Mandal.
thumb|left|Lindesnes
Mali á Summar-OL 2016
Mali luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Rio de Janeiro, Brasil, í døgunum 5. august til 21. august 2016. Í alt vóru tað 6 ítróttafólk úr Mali, ið luttóku í 4 ítróttagreinum á Summar-OL 2016.
Kring Flandern
Kring Flandern (franskt: Tour des Flandres) er ein súkklukapping í Belgia.
Fleirfaldir vinnarar
Virknir súkklarar eru skrivaði í kursivskrift
Vinnarar av Cobbled Classics Double
Tólv ferðir hava kappingarnar Kring Flandern og Paris-Roubaix havt somu vinnarar í sama ári. Tom Boonen og Fabian Cancellara eru teir einastu súkklararnir, ið hava klárað at vinna hesa greipuna tvær ferðir.
Fuglafjarðar kirkja
255px|thumb|right|Fuglafjarðar kirkja
Fuglafjarðar kirkja er fólkakirkjan í Fuglafirði, á eystursíðuni á Eysturoynni. Kirkjan er tekna av danska arkitektinum Holger Jensen, sum hevur staðið fyri og tekna yvir 60 kirkjur. Hon hevur 380 sitipláss, umframt onnur 80 sitipláss á síðuskipi. Orglið er frá Marcussen & Søn frá 1989, og hevur 26 stemmur.
Hon varð vígd tann 10. juni 1984 av Ejvind Vilhelm, varabiskupi, og arbeiðið við at fáa nýggja kirkju varð ført av kirkjuráðnum og sóknarpresti Torkili Beder.
Kirkjan var bygd uppá tímaløn, og tað sigst at hava ligið nógvir arbeiðstímar, sum teir sum bygdu kirkjuna ikki vildu hava løn fyri.
Fuglafjarðar kirkja er partur av Fuglafjarðar Prestagjald i, sum varð stovnsett í 1928, og fevndi um bygdirnar Fuglafjørð, Leirvík, Gøturnar, Hellurnar, Oyndafjørð, Elduvík, Funningsfjørð, Funning og Gjógv. Áðrenn prestagjaldið varð stovnsett, var Fuglafjørður partur av einum felags prestagjaldi fyri alla Eysturoynna, sum hevði sæti á Nesi. Prestagarðurin í Fuglafirði er bygdur á Mørkini í 1932.
Søgn og søga
Í Fuglafirði sigst at hava staðið 5 kirkjur. Tann elsta kirkjan hevur staðið á Kirkjuryggi, har húsatoftir, fjalar og beinagrindir eru funnar í samband við vegabygging norður á Ennið. Sambært søgnini skal kirkja hava staðið har, sum staðarnavnið eisini ber brá av. Søgnin sigur, at hendan kirkjan varð tikin út á sjógv av einum skriðulopi. Skrivligt tilfar finst ikki um kirkjuna, men søgnin er borin av mannamunni. Hóast hústoftir, brettir og beinagrindir undirbyggja søgnina, halda summi søgnina verða ósanna.
Seinna kirkjan er frá katólskari tíð, hevur staðið í Toftabønum, og kallaðist Jákups-kirkjan (ca. 1400).
Triðja kirkjan hevur staðið við Garð, har sum tann gamli kirkjugarðurin í dag stendur. Vit vita ikki nær hendan kirkjan er bygd, men hon verður tó umrødd í donskum skriftum frá 1709, har hon er nágreiniliga lýst. Kirkjan varð niðurtikin í 1871, tá ið nýggj kirkja bleiv bygd. Í hesari kirkjuni vóru tveir rúnasteinar, sum skuldu verja fyri skriðulopi. Annar var við altari, og hin í kirkjugarðinum. Rúnasteinarnir eru horvnir við tíðini, og óvist er hvar teir eru endaðir.
Fjórða kirkjan (1871) stóð áleið á sama staði, sum kirkjan í dag stendur. Tá hon varð bygd, blivu fleiri lutir úr tí gomlu kirkjuni tiknir yvir í tí nýggju kirkjuna. Kirkjan bleiv longd í 1945 við nýggjum torni, og longdum kirkjuskipi.
Fimta kirkja er tann kirkjan, sum vit kenna í dag.
Byglands kommuna
Bygland kommuna er ein kommuna í Agder fylki í Noregi. Kommunan hevur móti norðri mark til Valle, móti eystri mark til Fyresdal og Åmli, móti suðri mark til Froland, og Evje og Hornnes, og móti vestri mark til Åseral, Kvinesdal og Sirdal.
Høvuðssætið hjá Bygland kommunu er í Bygland.
thumb|left|Byglandsfjørður 250px|thumb|left|Bygland og Jordalsboe
Lyngdals kommuna
Lyngdals kommuna er ein kommuna í Agder fylki í Noregi. Kommunan hevur móti vestri mark til Farsund og Kvinesdal, móti norðri mark til Hægebostad, Åseral og Evje og Hornnes, og móti eystri mark til Lindesnes.
Høvuðssætið hjá Lyngdals kommunu er í Alleen.
thumb|left|Lyngdals kirkja
86 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. - 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr.
Árstal: 91 f.Kr. 90 f.Kr. 89 f.Kr. 88 f.Kr. 87 f.Kr. - 86 f.Kr. - 85 f.Kr. 84 f.Kr. 83 f.Kr. 82 f.Kr. 81 f.Kr.
Lubbock
Lubbock er 11. størsti býurin í amerikanska deilstatinum Texas. Býurin liggur í útnyrðingsparti av Texas, í økinum sum kallast "Texas Panhandle". Í 2020 búðu fleiri enn 258 túsund fólk í Lubbock.
Søga
Býurin varð grundlagdur í 1890.
95 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. - 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr.
Árstal: 100 f.Kr. 99 f.Kr. 98 f.Kr. 97 f.Kr. 96 f.Kr. - 95 f.Kr. - 94 f.Kr. 93 f.Kr. 92 f.Kr. 91 f.Kr. 90 f.Kr.
Niclasen
Niclasen er 29. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Kend fólk sum eita Niclasen:
Gosfjøll
thumb|right|250px|Grótbræðingin, sum rennur oman fjallið, verður nevnd lava. Gosfjøll, sum ikki hava goyst í søguligari tíð, eru óvirkin, men hini eru virkin. Undir gosfjøllum eru grótbræðingar (magma, 1000 °C). Trýstið er ofta stórt í bræðingunum, og tær kunnu bróta sær veg upp ígjøgnum jarðarskorpuna og goysa. Oman á jørðini nevnist grótbræðingin lava. Men annað enn lava vellir og goysir upp - loftsløg, viksteinur og stórir steinklumpar. Gosopið er sum kókandi pottur, og lava verður sprænd høgt upp í loft. Gløðandi bræðingin streymar í eldáum oman líðina. Lavan er sera heit, 1000 °C, sum er nóg heitt at bræða t.d. stál. Fólk, sum búgva nær gosfjøllum, sita ikki fulltrygg. Tað hava tey sannað á Heimaoy í Íslandi og manga aðrastaðni. Ofta fara gosfjøll at goysa púra óvarandi, og gløðandi grótbræðing leggur alt oman líðina oyðið. Gos verður, tí gløðandi grótbræðing niðri í jørðini brýtur sær leið gjøgnum sprungur í jarðarskorpuni. Hesar rivur eru m.a. ímillum meginlandapláturnar, til dømis í Íslandi og í londunum við eldkringin í Kyrrahavi. Gosfjøll eru eisini á havbotninum, og tey kunnu gera ovurstórar skaðaaldur, tsunami nevndar. Fleiri enn 850 virkin gosfjøll eru.
Café natúr
Café natúr í Havn er ein café sum liggur við Áarvegin. Adressan er Áarvegur 7 FO-100 Tórshavn. Café natúr hevur av og á Pub Quiz, sí heimasíðuna
Roysningur
thumb|right|250px|Roysningur. Roysningur ella rosshvalur (norrønt hrosshvalr), heldur til norðuri í kalda Íshavinum. Brimlarnir verða meira enn 3 m. langir, opnurnar heldur minni. Roysningur heldur mest til í rúmum sjógvi. Húðin er 2,5 cm. tjúkk, og undir húðini er tjúkt spik. Roysningur hevur sterkar og langar høggtenn. Tær vaksa so leingi, kópurin livir, og kunnu gerast meira enn 50 cm. langar. Høggtenninar eru tekin um støðuna hjá kallroysningunum, tí hann við størstu tonnunum er vanliga oddadjórið í flokkinum. Við tonnunum kunnu teir taka seg upp á ísin ella grópa á botninum eftir maðkum, skeljadjórum og sniglum. Opnan leggur ein hvølp uppi á land annaðhvørt ár, og hann heldur seg at mammuni tvey tey fyrstu árini. Roysningar verða eini 40 ára gamlir. Hendingaferð hevur roysningur verið at sæð undir Føroyum.
Ian McKellen
thumb|right|220px|Ian McKellen. Sir Ian Murray McKellen (* tann 25. mai 1939 í Burnley, Lancashire, Onglandi) er ein bretskur sjónleikari, sum er kendur fyri sínar leiklutir sum Gandálvur í Peter Jacksonsa filmatisering av triologiini hjá J. R. R. Tolkien um Ringanna Harra, Magneto í Bryan Singersa trilogi um X-Men og Sir Leigh Teabing í Ron Howardsa The Da Vinci Code. Han er eisini kendur fyri sínar leiklutir á palli og í 1979 bleiv hann upptikin í Order of the British Empire og í 1991 bleiv hann sligin til riddara.
Elia Viviani
Elia Viviani (føddur 7. februar 1989) er ein italskur súkklari, ið kappast bæði innan breytsúkkling og vegsúkkling. Innan vegsúkkling súkklar hann fyri. Hin 10. mai 2015, vann hann sín fyrst Grand Tour sigur, tá ið hann vann ein tein í Giro d'Italia, hann vann tein 2 í einum hópspurti frammanfyri Moreno Hofland og André Greipel. Innan breytsúkkling hevur hann vunnið gull á OL, fleiri ferðir gull á EM og silvur á HM.
Tvøroyrar Borðtennisfelag
Tvøroyrar Borðtennisfelag (stytt TBF) er eitt borðtennisfelag, sum varð stovnað á Tvøroyri 23. februar 1948. Ein ið hevur verið sera virkin í felagnum í nógv ár, er Sverre Midjord, tað varð eitt nú nevnt í røðum, tá Sverre rundaði tey áttati árini í 2013.
87 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. - 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr.
Árstal: 92 f.Kr. 91 f.Kr. 90 f.Kr. 89 f.Kr. 88 f.Kr. - 87 f.Kr. - 86 f.Kr. 85 f.Kr. 84 f.Kr. 83 f.Kr. 82 f.Kr.
Beinta
Beinta er 7. vanligasta konufólkanavnið í Føroyum.
Kendar kvinnur sum eita Beinta:
Tour de Suisse 2016
Tour de Suisse 2016 er tann 80. útgávan av súkklukappingini Tour de Suisse. Kappingin er tann seytjanda í røðini á kalendaranum hjá UCI á teirra World Tour í 2016 og byrjar 11. juni og endar 19. juni 2016.
Marjun
Marjun er 4. vanligasta konufólkanavnið í Føroyum.
Niðurlond á Summar-OL 2012
Niðurlond luttóku á Olympisku leikunum, sum vóru í Rio de Janeiro, Brasil, í døgunum 27. juli til 12. august 2012. Í alt vóru tað 175 ítróttafólk úr Niðurlondum, ið luttóku í 18 ítróttagreinum á Summar-OL 2012.
Ísland á Summar-OL 2016
Ísland luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Rio de Janeiro, Brasil, í døgunum 5. august til 21. august 2016. Í alt vóru tað 8 ítróttafólk úr Íslandi, ið luttóku í 4 ítróttagreinum á Summar-OL 2016.
88 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Karin
Karin er konufólkanavn.
Kendar kvinnur sum eita Karin:
88 f.Kr.
Áratíggju: 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. - 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr.
Árstal: 93 f.Kr. 92 f.Kr. 91 f.Kr. 90 f.Kr. 89 f.Kr. - 88 f.Kr. - 87 f.Kr. 86 f.Kr. 85 f.Kr. 84 f.Kr. 83 f.Kr.
97 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Ísland á Summar-OL 2016
Úrslit
NR = Nationalt met. ER = Evropeiskt met.
Viggo Mortensen
Viggo Peter Mortensen Jr. (borin í heim tann 20. oktober 1958 á Manhattan, New York City) er ein amerikanskt-danskur oscartilnevndur sjónleikari, tónleikari, yrkjari, málari og myndamaður. Hann er m.a. kendur fyri sín leiklut sum Aragorn í filmunum Ringanna Harri í 2001, 2002 og 2003.
97 f.Kr.
Áratíggju: 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. - 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr.
Árstal: 102 f.Kr. 101 f.Kr. 100 f.Kr. 99 f.Kr. 98 f.Kr. - 97 f.Kr. - 96 f.Kr. 95 f.Kr. 94 f.Kr. 93 f.Kr. 92 f.Kr.
Viggo Mortensen
Hann var í 10 ár giftur við sjónleikarinnuni Exene Cervenka og saman eiga tey sonin Henry Mortensen.
Hanna
Hanna er 9. vanligasta konufólkanavnið í Føroyum.
Kendar kvinnur sum eita Hanna:
Súsanna
Súsanna er 10. vanligasta konufólkanavnið í Føroyum.
Kendar kvinnur sum eita Súsanna:
Jákup á Borg
200px|thumbnail|Jákup á Borg Jákup á Borg (føddur 26. oktober 1979) er ein føroyskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari, sum í løtuni er venjari hjá B68 í Betrideildin i, har hann hevur verið venjari síðani 2022. Áðrenn tað var hann venjari hjá B36 frá 2017 til 2020.
Hann hevur spælt 62 A-landsdystir fyri Føroyar og skotið 2 mál. Harumframt hevur hann spælt 5 dystir við U19- og 6 við U17-landsliðnum.
Umframt fótbóltin er Jákup íverkseti og vinnulívsmaður. Hann stovnaði og var í fleiri ár stjóri í Bilrøkt og eigur og rekur Limo Service Faroe Islands
Anna
Anna er næstvanligasta konufólkanavnið í Føroyum. Anna er sera vanligt navn í nógvum londum. Navnið Anna verður ofta sett saman við øðrum konufólkanøvnum, t.d. Anna Maria, Anna Katrina, Anna Malena osfr. Navnið er í fleiri øðrum formum eisini, t.d. Ann, Anni, Annie, Any, Anny, Anita, Anja. Hóast øll hesi eru vanlig í Føroyum, so eru ikki øll hesi longur loyvd í Føroyum, ikki uttan serliga orsøk, sum t.d. at uppkalla eina ommu ella onkran annan í nærmastu familju. Tey nøvn ið eru loyvd at kalla føroysk gentubørn, sum minna um Anna eru: Anna, Anita, Anja, Annika og Anný.
Anna er tann latínski formurin av tí grikska navninum Άννα og hebreiska navninum Hannah (חַנָּה Ḥannāh).
Kendar kvinnur sum eita Anna:
85 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. - 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr.
Árstal: 90 f.Kr. 89 f.Kr. 88 f.Kr. 87 f.Kr. 86 f.Kr. - 85 f.Kr. - 84 f.Kr. 83 f.Kr. 82 f.Kr. 81 f.Kr. 80 f.Kr.
Katrin
Katrin er 6. vanligasta konufólkanavnið í Føroyum.
Kendar kvinnur sum eita Katrin:
Gunnar Grækarisson
Gunnar Grækarisson er ein føroyskur ítróttamaður. Í 2010 vann hann kappingina Føroya sterkasti maður, árið fyri gjørdist hann nummar fýra, í 2012 gjørdist hann nummar trý.
Mert
Mert er turkiskt mannfólkanavn.
Krista Mørkøre
Krista Mørkøre (fødd 1998) er ein føroyskur svimjari, sum svimir fyri Ægir og Føroyar (ÍSB). Krista ber brek og svimur tí í kappingum sum eru fyri fólk við breki, brekið hjá Kristu er bólkað sum S10. Hon luttekur tó eisini í vanligum svimjikappingum í Føroyum. Á Ægir Stevnu í februar 2011 vann hon eina bronsunál í 50 metrum frí. Krista fekk í 2007 ein svull í heilan, ið ger at hon hevur lammilsi í høgru síðu av andlitinum og hevur ataxi í høgra armi og beini.
Í 2016 kláraði Krista at kvalifisera seg til EM fyri parasvimjarar, ið varð mánaðarskiftið apríl-mai 2016 og til Paralympisku leikirnir í Rio, ið verða 7. til 18. septembur 2016. Í Rio skal hon svimja 50m, 100m og 400m frísvimjing. Krista svimur undir føroyska Merkinum av tí at ÍSB er fullgyldugur limur, og var við til at stovna IPC.
Paralympisku leikir 2016
Krista Mørkøre skal luttaka á summar-PL 2016 í Rio de Janeiro. Leikirnir eru frá 7. til 18. september. Tíðirnar eru lokalar tíðir ið eru fýra tímar frammanfyri føroyska tíð. Hon svam hesar tíðir:
22. øld
22. øld er frá 2101 til 2200 í tí gregorianska kalendaranum.
Krista Mørkøre
HM 2015 í Glasgow
Krista luttók á HM í svimjing fyri brekað, sum varð í døgunum 13. til 19. juli 2015 í Glasgow. Hon luttók í bólkunum S10 og SB9.
Úrslit
Krista vann ikki nakað heiðursmerki, men hon svam sínar til tá bestu tíðir og setti sostatt persónlig met í øllum fýra kappingum, ið hon luttók í.
Danish Open 2015
Krista luttók á Danish Open 2015 í Esbjerg í mars 2015.
Danish Open 2014
Krista luttók á Danish Open 2014 í Esbjerg 7.-9. mars 2014. Alt í alt vann Krista 1 gull, 2 silvur og 2 bronsu á hesi stevnu, og setti 7 persónlig met.
NM - International Para Games 2013 í Stokkhólmi
Krista luttekur í Norðurlendskari Meistarastevnuni fyri brekað, sum eisini verður nevnd International Para Games 2013 í Stokkhólmi fyrsta vikuskifti í november 2013.
IDM 2013 í Týsklandi
Krista luttók á IDM kapping í Týsklandi í mai 2013, kappingin nevnist 27. Internationale Deutsche Meisterschaften Im Scwimmen Der Behinderten. Hon vann 5 bronsu heiðursmerki. Hon var 14 ára gomul, tá hon luttók í kappingini. Miðja verður ímóti at hon megnar at kvalifisera seg til Paralympisku Leikirnir í Rio í 2016.
German Open 2011 í Berlin
Kappingin gekk fyri seg á langgeil, 25. Internationale Deutsche Meisterschaften im Schwimmen. Krista var 12 ára gomul, tá hon luttók í hesi kappingini.
Ý
Ý ella ý er 27. bókstavur í føroyska stavraðnum og 29. bókstavur í íslendska stavraðnum.
Christopher Lee
thumb|right|200px|Christopher Lee í [[2009.]] Sir Christopher Lee, borin Christopher Frank Carandini Lee tann 27. mai 1922 í London, deyður 7. juni 2015 er ein bretskur sjónleikari við eini langari teatur- og filmskarrieru á baki.
Christopher Lee fekk útbúgving á ensku skúlunum Eton og Wellington College, áðrenn hann gjørdist soldátur, fyrst sum sjálvboðin á finsku síðuni í Finsk-Sovjettiska Vetrarkrígnum, síðan í bretska flogvápninum undir seinna veraldarkríggi.
Karriera
Eftir kríggið byrjaði hann sjónleikarakarrieru sína. Hansara filmsdebut var í Corridor of Mirrors frá 1948, og síðan hevði hann nógvar leiklutir í ræðu- og krimifilmum, m.ø. Dracula, Frankenstein og James Bond. Eisini hevur hann havt nógvar leiklutir í sjónvarpsfilmum og serium.
Christopher Lee hevur eina djúpa, myndiga rødd og dámar væl at syngja opera. Hann tosar fleiri mál og hevur m.a. eisini lagt týska rødd til danska filmin Valhalla frá 1986.
Familja
Christopher Lee stavar frá aðalsættini Carandini og er í familju við Ian Fleming, sum skrivaði bøkurnar um James Bond. Hann hevur síðan 1961 verið giftur við donsku eksmodellini Birgit Krøncke og eigur eina dóttur, Christina Erika Lee. Í 2001 bleiv hann útnevndur til "Commander of the Order of the British Empire" av bretsku drotningini.
Christopher Lee hevur havt leiklutir í 266 filmum síðan 1948, og bleiv sligin til riddara í 2009.
89 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. - 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr.
Árstal: 94 f.Kr. 93 f.Kr. 92 f.Kr. 91 f.Kr. 90 f.Kr. - 89 f.Kr. - 88 f.Kr. 87 f.Kr. 86 f.Kr. 85 f.Kr. 84 f.Kr.
Innlandet fylki
Innlandet er eitt fylki í Norra. Fylkið hevur umleið 371 túsund íbúgvar. Innlandet varð stovnað hin 1. januar 2020, tá tey gomlu fylkini Oppland og Hedmark løgdu saman.
Innlandet hevur í ein útnyrðing mark til Møre og Romsdal, móti norðri mark til Trøndelag, móti eystri mark til Värmland og Dalarna í Svøríki, móti suðri mark til Osloregionen og móti vestri mark til Vestland.
250px|thumb|left|Gudbrandsdalen
Kommunur í Innlandet
Tað finnast 46 kommunur í Innlandet fylke.
Bogi Hammer
Bogi Hammer er ein føroyskur ítróttamaður, sum íðkar styrkisvenjing. Hin 25. mai 2013 vann hann kappingina Føroya sterkasti maður 2013. Í 2012 gjørdist hann nummar tvey í hesi kapping, næst eftir Jákup Suna Berg og í 2014 gjørdist hann nummar trý. Í kappingini í 2013 vóru 8 tilmeldaðir, men helvtin fall frá orsakað av skaðum, m.a. Jákup Suni Berg. Bogi fekk eisini ein skaða undir kappingini í 2013, og fekk tí ikki luttikið í seinastu kappingini, men tá hevði hann longu fingið nokk av stigum til at vinna samlaðu kappingina. Nummar tvey gjørdist Bjarni Nielsen og nummar trý Helgi Lamhauge. Jákup Petur Djurhuus endaði á fjórða plássi.
Sterkastur í Føroyum 2012
Í 2012 vóru hesar seks kappingarnar og vinnararnir av teimum: Jákup Súni Berg koppaði 400 kg tungum dekki 6 ferðir við tíðini 31,28 sek. Gunnar Grækarisson vann næstu kappingina, tá 110 kg skuldu lyftast upp í loft oftast, hann lyfti 16 ferðir. Lastbilur í 5. girði skuldi sleipast eftir gólvinum, bert fá sekund millum teir fremstu, Jákup Suni vann hesa kappingina. Bogi Hammer vann næstu kapping, sum var strok, har byrjað var við 195 kg, vekstin øktist við 15 kg hvørja ferð, Bogi lyfti 5 ferðir. Bogi vann eisini seinastu kappingina sum ver dead lift við tungum dekkum. Bogi lyfti 315 kg.
Svøríki
Svøríki (svenskt: Sverige) er kongaríki í Norðurevropa. Í norðri hevur Svøríki mark við Finnland, og í vesturi við Noreg. Høvuðsstaður er Stokkhólmur. Stórir partar av Svøríki eru skógvaksnir, og har eru mong vøtn, tí at skriðjøklarnir gróvu djúpar lægdir í landið seinastu ístíð. Stór fjallalendi eru í Svøríki. Miðallívsævin í landinum er 81,89 og 1 % av fólkinum eru ikki lesifør.
Í øldir var Finnland undir svenskum yvirvaldi. Tá ið sviar taptu kríggið við russar 1808-1809, máttu teir lata russum Áland og Finnland.
Søga
thumb|left|220px|[[Gustav Vasa gjørdi uppreistur móti Kristian II, ið var kongur av Skandinavia í Kalmarsamveldinum. Svøríki varð tá sjálvstøðugt land og Kalmarsamveldið fall.]] Aftaná víkingatíðina, brúkti Svøríki nakrar øldir at berjast við grannarnar, mest við Danmark. Handilsferðir og ránsferðir svia lógu eystureftir og suðureftir áunum líka suður í Konstantinopel. Eftir drúgt strið við russiska ríkið í Novgorod kom meginparturin av Finnlandi í 1323 undir Svøríki. Úr Svøríki var væl av fólki farið til Finnlands og hevði búsett seg fram við sjónum í víkingatíðini. Finnlendingar fingu undir svenskum ræði høvi til at varðveita tjóðskap sín. Finski aðalin var við í stýrinum. Magnus Eiriksson var Noregs kongur og kongur í syðra parti av Svøríki til 1355. Sonur hansara, Hákun 6., tók við norska kongsvaldinum og giftist við donsku kongsdótrini Margretu I. Magnus Eiriksson misti svenska kongsvaldið, og annar varð settur ístaðin. Sonur Hákunar og Margretu, Ólavur, var kosin kongur í Danmark eftir Valdemark Atterdag, faðir Margretu. Av tí at Ólavur var smádrongur, tók móðir hansara, Margreta 1., við ræði. Hon kravdi, at Ólavur fekk svenska kongsvaldið, tí hann var borin til tess. Hon fekk viðhald og fekk suðurpartin av Svøríki undir seg. Ætlan hennara var at savna skandinavisku londini, og tað eydnaðist henni eftir sigur á svium í 1389. Hon studdi seg til sterka danaveldið og fekk undirtøku av svenska aðalinum, sum av ognarorsøkum og ættarbondum var tráur eftir friði millum norrønu ríkini.
Kalmarsamveldið
Høvuðsgrein: Kalmarsamveldið
99 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Svøríki
Kalmarsamveldið
Undir Margretu drotning vóru øll Norðurlond savnað saman í eitt ríki: Svøríki við skattlondunum Finnlandi og Álandi, Noreg við skattlondunum Íslandi og Føroyum og Danmark. Hetta verður nevnt Kalmarsamgongan. Í 1397 fekk drotningin, sum hevði óført politiskt hegni, øll trý ríkini at samtykkja á stórmannafundi í Kalmar at lata ein av ættarmonnum sínum, Eirik av Pommern, krýna til kong Norðurlanda. Eirikur av Pommern var ikki so heppin í ráðum sum ommusystrin, Margreta drotning. Hann fekk sviar ímóti sær og mátti lata sær lynda at vera kongur í ríkjunum uttan stórvegis kongsvald. Soni Eirikurs, Kristoffuri, gekst betur; men tá ið hann doyði ungur í 1448, tók Svøríki seg burtur úr samgonguni. Fyrst í 16. øld var Svøríki aftur uppi í samgonguni. Kristian 2. bardi svenska mótstøðu ikki við mýkindum niður. Men í 1523 eydnaðist svium at slíta seg leysar. Ein mansaldur seinni leikaði harðrent kríggj á milllum brøðraríkini (1563-1570) Danmark-Noreg móti Svøríki um harradømið fyri norðan. Javnbjóðis vóru ríkini, og tá ið stríðið at enda hæsaði av, var illvilji og fíggindaskapur lagdur millum ættarfólkini fleiri øldir fram.
Jákup Súni Berg
Jákup Súni Berg (føddur 1980) er ein føroyskur ítróttamaður og fitness instruktørur. Tvey ár á rað vann hann kappingina Føroya sterkasti maður, hann vann í 2011 og 2012. Hann luttók ikki í 2013 orsakað av skaða, men í 2014 var hann við aftur og gjørdist nummar tvey, næst eftir Bjarna Nielsen. Í 2011 varð hann settur í starv hjá Indi Fitness í Havn, sum fitness instruktørur. Áðrenn tað arbeiddi hann sum leiðari á goymsluni hjá P/F Poul Hansen.
Svøríki
Stóra norðurlendska kríggið
thumb|right|250px|Svenska stórveldið 1611-1815. Svøríki og Danmørk kappaðust um valdið í Norðurlondum, og mong kríggj gjørdu, at danskir og norskir landspartar vórðu latnir Svøríki. Fyrst í 18. øld hevði danski-norski kongurin í hyggju at taka hesar landspartar aftur, men svenski kongurin Karl 12. royndi at leggja enn meiri undir seg. Í mong ár hevði hann verið í kríggi í Russlandi, Týsklandi og Póllandi fyri at vinna á londunum sunnanfyri Eystarasalt, men at enda varð hann noyddur at taka seg aftur til Svøríkis. Landið var fátækt og útarmað, nú ið tað so leingi hevði latið hermenn, mat, vápn og klæði. Hóast hetta eydnaðist Karli at fáa nýggjan her á føtur til tess at leypa á Noreg. Svenskir hermenn herjaðu á Noreg tvær ferðir - í 1716 og 1718. Á tí fyrstu herferðini tók Karl 12. býin Oslo, men hann megnaði ikki at taka skansan á Akurshúsi. Tá ið svensku hermenninir skuldu fara um Norðurmørkina við Oslo fyri at koma aftanífrá á norsku herdeildirnar við Drammen, stóðu bøndur úr Hadelandi fyri teimim. Tá ið sviar komu til Norðurhov í Ringaríki, lupu norskir hermenn á teir á nátt og beindu fyri teimum flestu. Teir, ið sluppu undan við lívinum, vórðu tiknir fangar.
Eftir henda ósigur gjørdi Karl 12. alt fyri at taka kenda skansan Fríðriksstein, men tá ið sviar komu til býin, setti býarfólkið eld á 330 hús at forða svium at nýta býin til skansa. Norska sjóhetjan Peter Wessel (Tordenskjold), sum var 26 ára gamal um hetta mundið, herjaði nú við skipum sínum á útgerðarflotan hjá Karli 12. Tað gjørdi hann í Dynekilen við svenska býin Strömstad. Í bardaganum við Dynekilen varð Tordenskjold sjálvur á fregattini Hvítu Ørn, sum hann fyrr hevði tikið frá svium. Tá ið sviar høvdu tapt við Dynekilen, gingu tvey ár, til Karl 12. fekk nýggjan her á føtur. Sviar vóru lúgvaðir og orkaðu ikki longur at hugsa um kríggj, men Karl 12. gavst ikki so. Hann ætlaði nú við 48,000 monnum at leggja á Noreg. Fyrst skuldi skansin Fríðriksstein verða tikin. Sviar otaðu seg longri og longri inn at skansanum. Tað hevði eydnast teimum at taka allar teir smáu skansarnar. Men eitt kvøldið í desembur fór kongur út í skotgravirnar at kanna støðuna. Brádliga hoknaði hann niður. Eingin veit, hvør skeyt, men tað er nógv, sum bendir á, at sviar sjálvir beindu fyri honum. Stutt eftir, at kongur var deyður, var herurin, sum Karl 12. hevði sent til Tróndheims, fyri stórari vanlukku. Teir høvdu herjað og rænt í bygdunum har um vegir, men høvdu ikki megnað at tikið Tróndheim. Tá ið svenski herovastin Carl Gustaf Armfeldt fekk vita, at kongur var fallin við Fríðriksstein, fór hann við monnum sínum um fjøllini úr Týdali. Men øgiligt ódnarveður kom á teir, og fleiri túsund hermenn doyðu í kavarokinum.
Felagsskapurin millum Svøríki og Noreg
thumb|right|250px|Samráðingarnar í [[Karlstad, 1905.]] Danmark-Noreg vóru í tí partinum, sum tapti í evropeiska krígnum í 1814. Svøríki afturímóti var saman við sigurharrunum og kravdi í Kílarsáttmálanum, at Danmark læt Noreg frá sær. Noreg setti seg ímóti og royndi at seta frælst ríki á stovn, men varð noytt í samgongu við Svøríki. Hesi viðurskiftini vórðu formliga og løgfrøðiliga skipað við teirri sonevndu Riksakt í 1815, samtykt av norska stórtinginum og svenska ríkisdegnum. Í 1818 doyði Karl XIII, og trúnfylgjarin gjørdist kongur undir navninum Karl XIV Johan. Hann varð krýndur í Stokkhólmi 11. mai sum svenskur kongur og sum Noregs kongur í dómkirkjuni í Niðarósi 7. september. Í november mánaði í 1816 kravdi svenski sendiharrin í Keypmannahavn av danska forsætisráðharranum, Rosenkrantz, at hitt norska ljónið varð tikið úr tí danska ríkisvápninum. Danir vildu tó ikki gera hetta, fyrr enn spurningurin um uppgerðina av ríkisskuldini var endaliga avgreiddur. Í september 1819 vóru hesir spurningar greiddir, og ríkisvápnið uttan norska ljónið skuldi nýtast frá nýggjárinum 1820.
Politikkur
Tá ið røtt verður um samfelagsliga vælferðarskipan, sum vissar øllum borgarum landsins mannsømilig kor, hevur Svøríki verið undangonguland. Barnaansingarstovnar, sjúkrahús og ellisheim eru frágera góð. Vinnuloysið hevur verið eitt hitt lægsta í Evropa, men tað er vaksið nógv í búskaparkreppuni í 1990-árunum. Nú á døgum er 6,1 % av fólkinum arbeiðsleys. At halda hesari vælferðarskipan uppi gjalda sviar nógvan skatt. Sparingar, ið búskaparkreppan í 1990-árunum hevur verið atvold til, hava skert tær almennu veitingarnar.
Svøríki er fyrsta landið í heiminum í 1972, sum letur transpersónar alment skifta kyn og gevur teimum ókeypis viðgerð til endamálið. Svøríki fær skrásett parlag í 1995. Hetta verður broytt til hjúnalag í 2009, og samstundis sleppa samkynd at ættleiða børn.
Fólkið
Ikki er óvanligt, at svensk húski eiga summarhús - 600 000 summarhús eru í Svøríki. Tey eru bygd úr viði, ofta reyðmálað, og standa niðri við strondina, við vøtnini, í skógunum ella uppi í fjøllunum. Her kunnu troytt býarfólk taka sær av løttum í vikuskiftunum og frítiðini. Vanligt er eisini at leiga útlendskum ferðafólki húsini. Mong útlendsk ferðafólk koma til Svøríkis, helst um summarið.
Tilflyting
thumb|right|250px|Í [[Rinkeby, sum er ein forstaður í Stockholm, búgva umleið 17.000 fólk. Umleið 9 av 10 av teimum eru av útlendskum uppruna. ]] Síðan 1970-árini er Svøríki vorðið alt meiri fjølmentað samfelag; hesi seinastu áratíggjuni hevur verið ein sera stór tilflyting úr Miðeystri, Jugoslavia og londum í Ásia og Afrika. Í Svøríki eru umleið 20 prosent av íbúgvunum tilflytarar ella hava foreldur, ið eru tilflytarar. Næstan ein triðingur av tilflytarunum er úr Finnlandi, og næststørsti bólkurin er tilflytarar úr teimum londum, sum áður vóru Jugoslavia. Meginparturin av tilflytarunum býr í stórbýunum, serliga í ávísum forstøðum, t.d. Rosengård og Rinkeby. Tilflytingin tók av álvara dik á seg í 1970-árunum. Til­flyt­arar komu fyrst og fremst fyri at arbeiða á verksmiðjum, tí stórur tørvur var á arbeiðsmegi. Nú á døgum eru tað fyrst og fremst flóttafólk, sum koma til Skandinavia. Onnur koma, tí at tey longu hava skyldfólk í landinum.
Øll londini í Skandinavia, Svøríki undantikið, seta krøv um mál- og samfelagskunnleika til ríkisborgararætt. Svøríki loyvir harafturat dupultan ríkisborgararætt. Møguleiki er at fáa ríkisborgararætt eftir at bara hava búð í Svøríki í fimm ár. Tað almenna kravið í Danmark er, at viðkomandi skal hava búð í Danska ríkinum í minsta lagi 9 ár. Danmark (og Norra) loyvir ikki dupultan ríkisborgararætt, t.e. at útlendingar er ríkisborgari í Danmark og í gamla landinum samstundis. Svøríki setur hvørki málslig krøv ella krøv til at viðkomandi skal hava verið við í innleiðsluskeiðum, tá ið ríkisborgararættur verður givin. Svøríki hevur eitt innleiðslutilboð til nýggjar útlendingar; útlendingurin fær tilboð um undirvísing í máli, samfelagslæru og lærir um arbeiðsmarknaðarviðurskifti. Svøríki hevur smíðað lógirnar soleiðis, at borgarlig og sosial rættindi eru tey somu fyri útlendingar sum fyri landsins borgarar. Í flestu øðrum londum í Evropa eru tey sosialu rættindini ikki eins góð fyri útlendingar, sum fyri triðjalandsborgarar, serliga um talan ikki er um flóttafólk. Tá ið ein persónur er fluttur til Svøríkis er ongin rættarligur munur á viðurskiftinum millum hann og ein svenskara. Øll londini í Skandinavia, uttan Svøríki, hava eisini okkurt forsyrgjarakrav, tá ið søkt verður um familjusameining við ein hjúnafelaga.
Svensku Demokratarnir, sum eru sera atfinningarsamir móti tilflytarum, eru triði størsti flokkur í ríkisdegnum í 2014. Flokkurin fekk 13 prosent av atkvøðunum í 2014, og tað er meiri enn tvær ferðir so nógv sum á valinum í 2010. Men eingin vil samstarva við Svøríkis-Demokratarnar, hvørki tey reyðu- ella borgarligu flokkarnir.
Mentan
thumb|right|250px|Landslutir í Svøríki. Tjóðardagurin er til minnis um tann dagin, tá Gustav Vasa varð valdur til svenskan kong í 1523 – og Svøríki gjørdist sjálvstøðugt land, og um stjórnarskipanina frá 1809 (sum var í gildi fram til 1974). Hesar hendingar fóru báðar fram 6. juni. Fyrr var 6. juni bara hildin sum "svenska flaggans dag", og tað var ikki fyrr enn í 1983, at dagurin fekk støðu sum tjóðardagur. Síðani 2005 hevur tjóðardagurin verið halgidagur.
Matur
Svenski serrætturin "smörgåsbord" er annað enn búgvið borð við smurdum breyði. Vanliga er henda máltíð stórt borð við alskyns sløgum av køldum og flógvum viðskera, sum verður etin aftur við breyði, til dømis av sild, laksi, skelfiski, flogfenaði, eggi, osti, viðskera úr kjøti og grønmeti.
Búskapur
Svøríki hevur mong ár á baki sum ídnaðarland, hevur væl útbúgvið fólk á øllum økjum, og er ímillum framkomnastu ídnaðarlond í heiminum. Skandinavisku londini og Finnland eru gitin fyri einføldu og reinu sniðini á tí, tey gera, eitt snið, sum er væl umtókt aðrastaðni. Svenskir sniðskaparar komu sær serliga fram í 1960-árunum. Vælumtókt snið hevur gjørt, at svenskir bilar, til dømis Saab og Volvo, ravmagnsamboð, klædnavørur, glasvørur og húsbúni úr svenskum nálaviði eru høgt í metum í útlondum. Svøríki útflutti í 2012 fyri 134.3 milliardir evrur, ella 32,9 % av BTÚ, ein øking á 8 % síðani 2008. Hetta leggur Svøríki á odda viðvíkjandi vøruútflutninginum í norði, men Noreg er næststørsti útflytarin av vørum við 124 milliardum evrum.
99 f.Kr.
Áratíggju: 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. - 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr.
Árstal: 104 f.Kr. 103 f.Kr. 102 f.Kr. 101 f.Kr. 100 f.Kr. - 99 f.Kr. - 98 f.Kr. 97 f.Kr. 96 f.Kr. 95 f.Kr. 94 f.Kr.
96 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. - 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr.
Árstal: 101 f.Kr. 100 f.Kr. 99 f.Kr. 98 f.Kr. 97 f.Kr. - 96 f.Kr. - 95 f.Kr. 94 f.Kr. 93 f.Kr. 92 f.Kr. 91 f.Kr.
Pierre-Emile Højbjerg
Pierre-Emile Kordt Højbjerg (føddur 5. august 1995) er ein danskur fótbóltsleikari, ið spælur við enska Premier League liðnum Tottenham og danska fótbóltslandsliðnum. Hann hevur áður spælt við týska felagnum Bayern München og enska Southampton.
Eric Adams
250px|thumb|right|Eric Adams Eric Leroy Adams (føddur 1. september 1960) er amerikanskur politikari, fyrrverandi løgreglumaður og sitandi borgarstjóri í New York.
Eric Adams er limur í Demokratiska flokkinum. Tann 1. januar 2022 tók hann við sum 110. borgarstjóri í New York. Undanmaður hansara var Bill de Blasio.
Føroya sterkasti maður
Føroya sterkasti maður er ein ítróttarkapping, sum verður fyriskipa í Ítróttarhøllini á Hálsi einaferð um árið, síðan 2009. Teir luttakandi skulu kappast í ymiskum 6 ymiskum greinum innan "Strong man" kappingar, hesar kunnu variera ár til ár, í 2011 var talan um hesar kappingar: bonkpress, greb, bera lodd, lyfta stammum, ganga við loddi og dead lift. Teir fremstu fáa flest stig, og at tá seinasta kappingin er farin afturum verður vinnarin funnin, vinnarin er tann ið hevur fingið flest stig.
Føroya sterkasti maður 2012
Seks kappingar: Jákup Súni Berg, koppaði 400 kg tungum dekki 6 ferðir við tíðini 31,28 sek. Gunnar Grækarisson vann næstu kappingina, tá 110 kg skuldu lyftast upp í loft oftast, hann lyfti 16 ferðir. Lastbilur í 5. girði skuldi sleipast eftir gólvinum, bert fá sekund millum teir fremstu, Jákup Suni vann hesa kappingina. Bogi Hammer vann næstu kapping, sum var strok, har byrjað var við 195 kg, vekstin øktist við 15 kg hvørja ferð, Bogi lyfti 5 ferðir. Bogi vann eisini seinastu kappingina sum ver dead lift við tungum dekkum. Bogi lyfti 315 kg.
Føroya sterkasti maður 2009
Vinnari gjørdist Heri Vestergaard úr Sumba.
Undankapping til EM í fótbólti fyri kvinnur 2017
Kvalifisering til EM í fótbólti 2017 fyri kvinnur var ein undankappingin hjá kvinnunum, ið avgjørdi hvørji 15 lið umframt vertslandið Niðurlond, ið er sjálvskrivað, ið komu at luttaka í EM 2017 endaspælinum.
Tilsamans 46 UEFA limalond, við Andorra á fyrsta sinni fyri vaksnar kvinnur, komu við í innleiðandi kappingina.
Bólkar
{{legend|#BBF3BB|Tey bæði vinnandi liðini fóru víðari til Innleiðandi bólkaspæl.}}
98 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. - 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr.
Árstal: 103 f.Kr. 102 f.Kr. 101 f.Kr. 100 f.Kr. 99 f.Kr. - 98 f.Kr. - 97 f.Kr. 96 f.Kr. 95 f.Kr. 94 f.Kr. 93 f.Kr.
552 f.Kr.
Øldir: 7. øld f.Kr. – 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr.