cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tórsgøta
Keldur
thumb|Tórsgøta um kvøldið. Margarinfabrikkin og [[Tjóðpallur Føroya síggjast á myndini.]]
Gérard Franceschi
Gérard Franceschi (1915 - 2001), franskur myndamaður var í Føroyum fýra mánaðir í 1969 og tók myndirnar til bókina Færøerne, de magiske øer, sum umframt á donskum eisini er á føroyskum og enskum. Franceschi kom til Danmarkar í 1961 at taka myndir fyri listamannin Asger Jorn (1914-1973) til eina 32 binds bókarøð um norðurlendska fólksliga list í kirkjum, søvnum og landsløgum í 10.000 ár.
Jorn hevði sæð svørt-hvítu myndir Franceschis á framsýning í París, har hesin lýsir framskornar myndir og høggmyndir, tiknar úr eini gamlari kirkju. Jorn var sannførdur um, at franski myndamaðurin við tátíðarinnar tøkni kundi dokumentera elligamla list, innan hon hvarv og varð gloymd. Franceschi gjørdist so hugtikin av ætlan Jorns, at hann segði upp á Louvre í París og flutti til Danmarkar, har hann 1962-1977 livdi saman við tekstil-listakvinnuni Inge Bjørn í Silkeborg. Bókarøðin um fólksligu listina í Norðanlondum er komin út í sjey bindum.
Tvøroyrar kommuna
Tvøroyrar kommuna er kommuna í Føroyum. Í Tvøroyrar kommunu eru í dag 4 bygdir; Froðba, Tvøroyri, Trongisvágur og Øravík. 1. september 2006 búðu 1.821 fólk í Tvøroyrar kommunu.
Smáverulívfrøði
thumb|Bakterian [[Escherichia coli undir elektronmikroskopi.]] Smáverulívfrøði ella mikrobiologi er læran um smáverur sum eru ein-kyknu mikroskopiskar organismur. Tær verða deildar í prokaryotar (t.d. bakteriur og ávísar algur) og eukaryotar (t.d. ger). Virus verða ikki altíð bólkað sum livandi, men hoyra eisini undir smáverulívfrøðina.
Aruba á Summar-OL 2004
Aruba luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Athen, Grikkaland, í døgunum 13. august til 29. august 2004. Í alt vóru tað 4 ítróttafólk úr Aruba í 3 ítróttagreinum á Summar-OL 2004.
Sottunga
250px|right|thumbnail|Sottunga Sottunga er ein kommuna í Álandi. Sottunga hevur 101 íbúgvar (2014) og er minsta kommunan í Finnlandi.
Ullensvang
Ullensvang er ein kommuna í Vestlandi í Noregi.
Aymará (mál)
Aymara(sprog)(aymar aru,Spansk Aimara) de Bolivia og Peru men også Chile.
Stavra:
Aa,Ää,Ch ch,Chh chh,Ch' ch' ,Ii,Ïï,Jj,Kk,Kh kh,K' k' ,Ll,Ll ll,Mm,Nn,Ññ,Pp,Ph ph,P' p' ,Qq,Qh qh,Q' q' ,Rr,Ss,Tt,Th th,T't' ,Uu,Üü,Ww,Xx,Yy.
Pervez Musharraf
260px|thumb|right|Pervez Musharraf í 2008 Pervez Musharraf (føddur 11. august 1943 í Delhi í Bretska India, deyður 5. februar 2023) var pakistanskur herovasti og politikari. Hann var forseti í Pakistan frá 2001 til 2008.
Í 1999 framdi stýrið í pakistanska herinum, við Musharraf herovasta á odda, eitt hernaðarkvett ímóti tásitandi stjórnini í Pakistan. Musharraf koyrdi stjórnina hjá forsætisráðharranum, Nawaz Sharif, frá og tók valdið. Í 2001 útnevndi Musharraf seg sjálvan til forseta í Pakistan. Árið eftir útskrivaði hann tjóðartingsval fyri at rættvísgera embæti sítt sum forseti. Á valinum í oktober 2002 fekk flokkurin hjá Musharraf meirilutan.
Nøkur ár seinni, í oktober 2007, eydnaðist tað Musharraf at vinna forsetavalið í Pakistan enn einaferð, men hægstirættur hevði ta áskoðan, at vinnarin av pakistanska forsetavalinum ikki kundi staðfestast, áðrenn hægstirættur hevði tikið avgerð í málinum, hvørt Musharraf kundi vera ovasti av pakistanska herinum og samstundis forseti í Pakistan. Nakrar vikur seinni, tíðliga í november 2007, lýsti Musharraf undantaksstøðu í Pakistan. Stjórnarskipanin í landinum varð sett úr gildi, hægstarættarforsetin og tjóðartingið vórðu koyrd til hús. Undantaksstøðan vardi í seks vikur. Árið eftir, tann 7. august 2008, kunngjørdu andstøðuflokkarnir, at teir ætlaðu sær at reisa eitt ríkisrættarmál móti Musharraf, orsakað av valdsmisnýtslu undir undantaksstøðuni. Tíggju dagar seinni, tann 18. august, legði Musharraf frá sær sum forseti. Hann rýmdi úr landinum í november mánaði í 2008 og fór at búgva í útlegd, fyrst í London, seinni í Dubai.
Í 2019 varð Musharaf ákærdur fyri at hava misnýtt vald sítt og dømdur til deyða fyri hásvikagerð. Málið snúði seg um, hvussu hann handfór støðuna í landinum, tá hann setti undtaksstøðu í gildi.
Musharaf er fyrsti forseti í Pakistan, sum varð dømdur fyri at hava sett seg sjálvan oman fyri lógina. Seinastu árini hevur hann búð í útlegd í Dubai fyri at sleppa undan revsing.
Almannamálaráðharrar í Føroyum
Almannamálaráðharrin ella landsstýrismaðurin í almannamálum hevur síðan 1968 verið ein landsstýrissessur í Føroya Landsstýri.
Schengen økið
thumb|right|250px Schengen-økið umfatar 26 evropeisk lond – millum annað Ísland, Danmark, Noreg, Svøríki, Spania, Týskland, Frakland og Italia – og hevur til endamáls at avtaka passeftirlit inni í Schengen-økinum. Føroyar eru eisini partur av Schengen-samstarvinum. Tá ið ferðast verður út av ella inn í Schengen-økið er serstakt passeftirlit. Tað vil siga, at verður ferðast til eitt nú Bretlands ella USA, skal passið kannast bæði á veg út og á veg inn.
Føroyar eru partur av Schengen-samstarvinum, men yvirtaka vit útlendingamál og marknaeftirlit, uttan at hava fingið eina sjálvstøðuga avtalu við Schengen. Schengen-sáttmálin snýr seg í høvuðsheitum um at taka burtur persónseftirlitið (passeftirlit, visum o.a.) á marknaliðunum hjá limalondunum. Eftirlitið verður hinvegin hert við tey ytru mørkini í Schengen-økinum mótvegis borgarum úr londum, ið ikki eru limir í Schengensamstarvinum. Limalondini binda seg samstundis til tætt løgreglusamstarv og til at skráseta óynsktar og revsaðar persónar í eini felags skipan, nevnd ISS. Løgreglan fær eisini møguleika at kanna bilar og persónar inni í londunum, til tess at staðfesta um tey hava lógligt uppihaldsloyvi. Schengen-skipanin byrjaði í 1985 við eini avtalu millum Týskland, Frakland, Holland, Belgia og Luksemborg, og í 1990 varð Schengen-sáttmálin gjørdur. Síðani hava Belgia, Frakland, Grikkaland, Holland, Italia, Luksemborg, Portugal, Spania, Týskland, Eysturríki, Finnland, Svøríki og Danmark undirskrivað sáttmálan. Hartil hava Ísland og Noreg knýtt seg uppí við eini sonevndari associeringsavtalu.
Jógvan Joensen
Jógvan Joensen úr Fuglafirði er ein føroyskur sangari og tónleikari. Í 2015 luttók hann í donsku sjónvarpssangkappingini X Factor og endaði sum nummar tvey av øllum.
Nummar tvey í X-Factor Danmark 2015
Jógvan varð millum tey 9, ið vórðu vald út til at luttaka í beinleiðis sýningunum í donsku X-Factor sangkappingini hjá DR. Hann var ein av trimum luttakarum í bólkinum fyri fólk yvir 23 ár og fekk Line Rafn sum ráðgeva, hann var tá 25 ára gamal. Í fyrsta beinleiðis sýningini sang hann "Forget Her" eftir Jeff Buckley. Hesa ferð komu atkvøðurnar ikki bert frá sms-boðum, men eisini frá X Factor-appini. Tá ið atkvøðurnar vóru taldar, vísti tað seg, at Jógvan og Ninni, ið bæði høvdu Line Rafn sum ráðgeva, komu í sonevnda vandaøkið (farezonen). Dómararnir í X Factor hava ta mannagongd, at tá ið tvey hjá sama dómara koma í vandaøkið og skulu syngja enn einaferð, so verður tað tann dómarin, ið hevur tey, ið skal avgera, hvør teirra sleppur at halda fram og hvør ið skal heim. Line avgjørdi, at Ninni skuldi sendast heim, og at Jógvan skuldi víðari. Til næsta beinleiðis sýningina sang hann sangin "Stay With Me" eftir Sam Smith, og hesa ferð fór hann víðari beinanvegin.
Jógvan kom ikki í vandaøkið (farezonen) aftur í X-Factor. Hann framførdi lagið "Radioactive" hjá Imagine Dragons í triðju vikuni, "Når tiden går baglæns af" hjá Clara Sofie og Rune RK í fjórðu vikuni, "Creep" hjá Radiohead í fimtu vikuni. Í sættu vikuni vóru tað hyggjararnir einsamallir, ið avgjørdu, hvørjir trýggir luttatakarar av teimum fýra ið vóru eftir, sluppu víðari til finaluna. Øll skuldu syngja tveir sangir, annar var hyggjaraval og hin var dómaraval. Line hevði valt sangin hjá Teitur, Josephine, til Jógvan, hyggjararnir høvdu valt sangin "Use Somebody" hjá Kings of Leon. Tað endaði við, at teir vælumtóktu Citybois vóru atkvøddir út, meðan Jógvan (25 ár), Emilie Esther (15 ár) og bólkurin Ivarsson, Bang & Neumann sluppu víðari til finaluna. Finalan varð hildin í Boxen í Herning, hin 27. mars 2015, fyrst bleiv ein av teimum trimum atkvøddur út av hyggjarunum við sms-boðum og við at nýta X-Factor appina. Jógvan sang Yellow hjá Coldplay og so sang hann saman við danska tónleikabólkinum Ulige Numre. Jógvan og Emilie Esther sluppu víðari. Til seinast skuldu tey syngja sangir, ið tey sjálvi høvdu skrivað, sonevndir vinnarasangir. Jógvan hevði skrivað sín sum 15-ára gamal, sangurin eitur Best Kept Secret. Í sendingini segði hann, at Line hevði hjálpt honum við sanginum, Line segði, at Jógvan átti umleið 2/3 av endaliga sanginum. Tá ið atkvøðurnar vóru upptaldar, vísti tað seg, at tað gjørdist Emilie Esther, ið vann X-Factor Danmark 2015, meðan Jógvan gjørdist nummar tvey.
Eftir X-Factor
Í desember 2015 útgav hann sína fyrstu EP. Hon varð útgivin av Tutl og hevur heitið Love That You Love. EP'in inniheldur fimm sangir, harav fýra eru á enskum og ein á føroyskum. Maria Ljósá syngur duet og kór. Jógvan skrivað tveir av sangunum saman við systir sínari, Kristinu. Aðrir tónleikarar á útgávuni eru Andrias Tykjær Restorff á cello, Mikael Blak á bass og Høgni Lisberg spælir trummur og onnur ljóðføri. Jens L. Thomsen hevur blandað, og mastring er gjørd av Glenn Schick Mastering.
Bárður Eklund
Bárður Eklund var føddur í Tórshavn í 1976 og hevur útbúgving í art photo í 2000 og sum myndablaðmaður á Århus Journalistskole í Århus, 2005. Bárður tók myndir meðan hann gekk í studentaskúla, sumrarnar var hann myndamaður á Dimmalætting og undir útbúgvingini arbeiddi hann á danska tíðindablaðnum BT. Fleiri av hansara myndum, m.a. av ungum fólki, sum skemta sær og halda frí, komu á forsíðuna.
Bárður, sum leggur seg eftir at taka myndir av fólki, fekk í 2001 Talent Award KUBA Art Photo, í 2004 Danmarks Journalisthøjskoles Jubilæums delpris og í 2005 varð hann av Dansk Pressefotografforbund kosin ársins myndamaður fyri andlitsmynd av sjónleikarakvinnuni Judy Gringer. Sjálvur segði Bárður tá við Dimmalætting, at "Myndirnar eru mín máti at samskifta við umheimin upp á. Tær siga líka nógv um meg, og hvussu eg síggi heimin, sum um motivini, ið eru avmyndaði á teimum. Í veruleikanum avdúkar tú eina rúgvu um teg sjálvan, hvørja ferð tú trýstir á knøttin, og ein mynd verður til". Eklund hevur avmyndað fleiri kend fólk, so sum Craig David, Sanne Salomonsen og føroysku Eivør Pálsdóttir og Lenu Andersen.
Lemland
250px|right|thumbnail|Lemland Lemland er ein kommuna í Álandi. Lemland hevur 1 943 íbúgvar (2014).
Maria Hansen
Maria Louisa Fríðgerð Hansen, betri kend sum Maria Hansen, (fødd 10. november 1939 í Kvívík) er ein fyrrverandi føroyskur politikari (Sambandsflokkurin) og sjúkrarøktarfrøðingur. Hon varð útbúgvin sum sjúkrarøktarfrøðingur í 1963. Hon var kommustýrislimur í Vestmanna kommunu, vald á Kvinnulistanum og borgarstjóri frá 1989 til 1997. Hon umboðaði Sambandsflokkin á Føroya Løgtingi frá 1994 til 1998, vald inn í Norðurstreymoyar valdømi. Alt tíðarskeiðið var hon limur í Løgtingsins sendinevnd til Norðurlandaráðið, og limur í Almanna- og heilsunevndini (frá 1995 Trivnaðarnevndin). Maria var stýrislimur í SEV 1993 til 1996.
Johannesen
=Kend fólk sum eita Johannesen:=
Sølvi Vatnhamar
Sølvi Vatnhamar (føddur 5. mai 1986 í Føroyum) er ein føroyskur fótbóltsleikari, sum í løtuni spælir fyri Víking og Føroyar. Hann er útbúgvin og starvast sum byggifrøðingur.
Lívsleið innan fótbólt
Sølvi vaks upp í fótbóltsfelagnum LÍF úr Leirvík. Tá ið LÍF og GÍ løgdu saman í 2008 til Víking, fór hann at spæla fyri Víking og hevur spælt har síðan. Hann búði niðri í Danmark í nøkur ár, meðan hann las og spældi ikki á høgum støði tá.
Altjóða fótbóltur
Hin 13. juni 2015 leikti hann sín 5. landsdyst á føroyska A-landsliðnum, sum var ímóti Grikkalandi á Tórsvølli. Í dystinum legði Sølvi upp til bæði málini, ið Hallur Hansson og Brandur Olsen skoraðu, við avleveringum úr høgru síðu innfyri.
Centerpartiet (Svøríki)
Centerpartiet (C), er ein sosialliberalur og grønur politiskur flokkur í Svøríki. Floksleiðari er síðan 2011 Annie Lööf.
Centerpartiet fekk sítt núverandi navn í 1957 ið kom ístaðin fyri tað gamla navnið Bondeförbundet ið varð nýtt frá stovnanini í 1913. Í 1970-árunum var Centerpartiet tann størsti borgarligi flokkurin. Í 1950-árunum var flokkurin partur av sosialdemokratiskum samgongu-stjórnum, og frá 1995-1998 var flokkurin stuðulsflokkur hjá einari sosialdemokratiskari stjórn. Síðan 2004 er flokkurin saman við Moderaterna, Kristdemokraterna og Liberalerna í tí borgarligu Alliansuni ið eftir valið 2006 stýrdi Svøríki 2006-2014 (sí Stjórnin hjá Reinfeldt).
Bergtóra Høgnadóttir Joensen
Bergtóra Høgnadóttir Joensen (fødd 15. februar 1971) er ein føroyskur politikari (Tjóðveldi) og sosialráðgevi. Hon varð útbúgvin sum sosialráðgevi í 1997 og sum Supervisor í 2000. Hon hevur starvast innan ymisk øki, eitt nú sum HR-mennari hjá Eik og sum kjeikjari hjá Arbeiðsloysisskipanini. Í Keypmannahavn starvaðist hon sum málsviðgeri í sosialsentri í 1997, og árið eftir sum sosialráðgevi í Kriminalforsorgini í Danmark. 1998 til 2004 starvaðist hon sum virkiskonsulentur í Keypmannahavn. Hon var forkvinna í Sosialráðgevarafelag Føroya frá 2005 til 2007. Hon varð vald inn á Føroya Løgting á løgtingsvalinum 2008, og var framsøgufólk fyri Tjóðveldi, meðan Annita á Fríðriksmørk var í farloyvi.
Bergtóra býr í Hoyvík við manni og børnum. Hon er dóttir Karin Kjølbro, sum var onnur av fyrstu føroysku kvinnunum ið vóru valdar inn á Føroya Løgting, og Høgna Debes Joensen, landslækna.
Eidfjord (kommuna)
Eidfjord er ein kommuna í Vestlandi í Noregi.
Odda (kommuna)
Odda er ein kommuna og býur í Hordalandi í Noregi. Odda hevur mark í norði móti Ullensvang, í eystri móti Vinje, í suðri móti Suldal og Sauda, og í vestri móti Etne og Kvinnherad.
Odda Smelteverk varð í 2009 sett á listan hjá UNESCO yvir heimsarvar, saman við Rjukan, Notodden og Tyssedal.
Politikkur
John Opdal (H) er borgarstjór og Elisabeth Wesenlund Hauge (Nye Odda) er varaborgarstjóri.
Skúgvoy
Skúvoy er ein útoyggj vestan fyri Sandoynna. Skúvoyggin er sera kyrruvont pláss, men frá seinnu helvt av 1960'unum og til dagin í dag, er rættiliga nógv gjørt fyri at bøta um lendingarviðurskiftini. Skúvoy liggur ímillum Stóru Dímun og Sandoy. Tað er ein grøn vøkur oyggj við einari fjølbroyttari og stórslignari náttúru. Fuglameingið er stórt, og bjørgini bera nógvan fugl. Tey seinnu árini hevur tó verið afturgongd, serliga í lomvigastovninum. Skúvingar hava, sum kent er, tikið bæði egg og fugl, hetta hevur verið eitt gott ískoyti til húsarhaldið. Landbúnaður er eins og á hinum útoyggjunum tað, sum tey flestu takast við. Av øðrum virksemi eru tænastur fyri strandferðsluna, avgreiðsla av tyrluni, skúlaverkið og innan heilsurøktina. Í Skúvoy eru góðir møguleikar fyri framburði og menning. Landbúnaðurin kann við betur fyriskipanum gerast ein lønandi vinna. Tað tilfeingi, sum oyggin hevur, kann gagnnýtast til fulnar, tá umstøður fyri framleiðslu undir heilsufrøðiligum góðkendum umstøðum vera til staðar. Ferðavinna er ein góður møguleiki í Skúvoy.
Sildberin røkir farleiðina eftir sjónum til Skúvoyar, allir túrar undantikið ein hvønn yrkadag eru við tilkalling. Tyrlan røkir loftvegis sambandið, mikudag, fríggjadag og sunnudag. Ritan siglir við farmi av Havnini eina ferð um vikuna.
Søga
Hóast smæðin í stødd, bert 10 km2 ella 60 merkur, er Skúvoyggin ofta nevnd í fornu søguni. Tað kemst av tí, at oyggin alt frá søguligari tíð gjørdist høvdingasetur. Her búsettust brøðurnir Beinir og Brestir. Miklir menn í mæti og ikki minni virdir og kendir sum hirðmenn Hákun Jals í Noregi. Sigmundur og Tórur, synir hjá Bresti, vuksu upp í Skúvoy. Sigmundur er grivin í Ólansgarði í Skúvoy, og har stendur gravsteinur sum minni um hann. Sigmundur var hann, ið læt fyrstu kirkjuna byggja úti í Skúvoy. Eisini er nýliga reistur minnisvarði um Sigmund: Ein standmynd av Sigmundi sum smádrongur.
Nauru á Summar-OL 2004
Nauru luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Athen, Grikkaland, í døgunum 13. august til 29. august 2004. Í alt vóru tað 3 ítróttafólk úr Nauru í 1 ítróttagreini á Summar-OL 2004.
Kökar
250px|right|thumbnail|Kökar Kökar er ein kommuna í Álandi. Kökar hevur 253 íbúgvar (2014).
Kristjan Fridriksson
Kristjan Fridriksson er íslendskur myndamaður føddur í 1957, er útbúgvin grafiskur sniðgevi í Reykjavík og myndamaður í Washington DC. Hann hevur rikið egna lýsingastovu og hevur fingið virðislønir í fleiri londum. Serkønur í at finna fjarløgd støð fyri filmslið, stovnaði hann í 1996 Location Greenland-Iceland, sum arbeiðir við seruppgávum innan film og myndatøku í Útnorðri. Kristjan, sum hevur tikið myndir fyri Ferðaráð Føroya, hevur havt myndir í bløðum sum Camera Natura og Photographie og hevur eisini havt egnar framsýningar. Kristjan gav í 1997 út bókina "Ammassalik. A Jewel in the Arctic Crown" og tók myndir til bókina "Golfturen i Danmark", sum Jyllands Posten gav út í 2004.
John Ford
thumb|right John Ford (f. 1. februar 1894 – 31. august 1973) var amerikanskur filmleikstjóri og víðagitin fyri westernfilmar sum t.d. Stageoach (1939) og Jagstrarin (upprunatittul: "The Searchers") og fyri at filma klassiskar amerikanskar skaldsøgur frá 20. øld, t.d. Vreiðinnar drúvur (upprunatittul: "The Grapes of Wrath"). Hann fekk fýra Oscars sum besti leikstjóri. Hansara filmsstílur hevur havt stóra ávirkan á aðrar leikstjórar, og eitt nú Ingmar Bergman og Orson Welles hava rópt hann mætasta leikstjóra nakrantíð. Tá ið Orson Welles varð spurdur, hvussu hann hevði lært at gera film, segði hann: "av teimum gomlu meistarunum, og við hesum meini eg John Ford, John Ford og John Ford." Ford hevur hevur eisini ávirkað so ólikar leikstjórar sum Akira Kurosawa, Steven Spielberg, Martin Scorsese, Sam Peckinpah, Sergio Leone og Jean-Luc Godard. Við Cheyenne Autumn (Warner Bros., 1964) bað John Ford vestri farvæl, og hesin filmurin segði hann alment var eitt harmaljóð um indianararnar í USA.
Meginlandarák
Jarðarskorpan er sett saman av ógvuliga stórum plátum, sum fella saman sum putlispæl. Pláturnar hava í milliónir ár flutt seg og gera tað enn við øgiligari ávirkan á jarðarflatan. Pláturnar reka í ávísar ættir. Meðan tær flyta seg, broyta tær skap og stødd - Hetta varir milliónir ár. Markið, har plátur koma saman, verður nevnt umskaring. Jarðskjálvtar og eldgos eru av og á, og fjøll rísa, tá ið plátur reka hvør móti aðrari.
Klettafjøll í Norðuramerika vórðu til, tá ið tvær plátur stoyttu saman, og stóri Rivudalur í Afrika er vorðin til við tað, at Afrikaplátan er um at skrædna í tvíningar. Eldgos og jarðskjálvtar minna okkum á, at pláturnar alsamt reka. Rivur verða í jørðini, tá ið tvær plátur fara hvør frá aðrari, og grótbræðing spríkir upp úr kápuni og fyllir rivuna. Á Tingvøllum í Íslandi er long riva í jørðini, tí at Norðuramerikapláta og Evrásiapláta reka hvør frá aðrari. Er hetta á havbotninum, verður ein fjallaryggur á botni, við djúpum dali eftir miðjuni, soleiðis var Atlantsryggur til. Tað hægsta á hesum ryggjum kemur stundum upp úr sjónim. Ísland er soleiðis vorðið til. Ganga plátur sundur uppi á landi, verður djúpur klyvdalur, við brøttum líðum.
Köniz
322px|thumb|Köniz Köniz er ein býur í Sveis.
Býurin liggur nakrar kilometrar í ein útsynning úr høvuðsstaðinum Bern. Í 2017 búðu í Köniz 41.507 fólk. Harvið er hann 12. størsti býur í landinum.
Ulvik (kommuna)
Ulvik er ein kommuna í Vestlandi í Noregi.
Marcus Antonius
300px|thumb|Marcus Antonius Marcus Antonius (føddur 14. januar 83 f.Kr., deyður 1. august 30 f.Kr.) var ein rómverskur politikari og generalur.
Marcus Antonius var viðhaldsmaður hjá Julius Cæsar. Eftir at Cæsar varð blivin myrdur í 44 f.Kr., skipaðu Marcus Antonius, Octavianus (seinni Augustus) og Lepidus í 43 f.Kr. eina politiska samgongu, kend undir heitinum Annað rómverska trímannaveldið. 122px|thumb|left|Kleopatra 122px|thumb|left|Marcus Antonius Marcus Antonius fekk valdið í eystara parti av rómverska ríkinum og egyptalandsdrotningin Kleopatra gjørdist elskarinna hjá honum. Tey fingu trý børn.
Samgongan slitnaði tó í 33 f.Kr.. Ósemjan millum Antonius og Oktavian var so stór, at borgarakríggj brast á í 31 f.Kr..
Tann 2. september 31 f.Kr. tapti Antonius ein týdningarmiklan sjóbardaga móti Oktaviani. Slagið fór fram á griksku vesturstrondini, nærindis hálvoynni Actium (ella Aktion á forngrikskum). 220px|thumb|Marcus Antonius Aftaná sigldi Antonius til Kyrenaika í Norðurafrika fyri at fáa nýggj herlið, men tað miseydnaðist. Hann fór nú víðari til Egyptalands, men meira og meira misti hann sín stuðul frá baklandinum og viðhaldsfólkinum. Kleopatra, elskarinna hansara, royndi at rýma til India, men tað miseydnaðist eisini. Støðan gjørdist alt meira vónleys.
Á sumri 30 f.Kr. kom Octavianus umsíðir til Egyptalands og nærkaðist so høvuðsstaðin Alexandria, har Kleopatra og Antonius hildu til. Tá framdu tey bæði sjálvmorð, Antonius tann 1. august og Kleopatra nakrar dagar seinni.
Octavianus var nú heimsins máttmiklasti maður. Nøkur ár seinni gjørdist hann fyrsti rómverski keisarin og fekk heitið Augustus í 27 f.Kr..
Granvin (kommuna)
Granvin er ein kommuna í Hordalandi í Noregi.
Høvuðhvít æða
Høvuðhvít æða (frøðiheiti - Polysticta stelleri)
Hammarland
250px|right|thumbnail|Hammarland Hammarland er ein kommuna í Álandi. Hammarland kommuna hevði 1 533 íbúgvar (2014).
Mali á Summar-OL 2004
Mali luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Athen, Grikkaland, í døgunum 13. august til 29. august 2004. Í alt vóru tað 23 ítróttafólk úr Mali í 4 ítróttagreinum á Summar-OL 2004.
Æðukongur
Æðukongur (frøðiheiti - Somateria spectabilis) er til støddar sum æða, ella heldur minni. Blikurin er enntá vakrari enn æðublikur. Nevið er fagurt reytt við einum høgum reyðgulum kjøli upp mót pannuni, vangarnir skyggja bjart grønir. Hálsur, herðar og bringa eru hvít; annars er hann mest svartur. Bøgan líkist nógv æðu. Æðukongur eigur einans í norðastu kuldalondum. Um veturin kann hann sløðast longur suður, sum til Suðurgrønlands og Íslands, sera sjáldan til Føroyar.
Vinnumálaráðharrar í Føroyum
Vinnumálaráðharrin ella landsstýrismaðurin í vinnumálum, fyrr ídnaðarmálaráðharrin (landsstýrismaðurin í ídnaðarmálum), er limur av Føroya Landsstýri og hevur ábyrgdina fyri vinnumálum, herundir náttúrutilfeingi, arbeiðsumhvørvið, handil, aling osfr. Teir vinnu- og ídnaðarmálaráðharrar sum hava sitið longst eru ávikavist Jacob Lindenskov (JF) og Bjarni Djurholm (FF), við ávikavist 11 og 8 árum.
Vinje kommuna
Vinje er ein kommuna í Vestfold og Telemark fylki í Noregi.
Brimont
Brimont (frøðiheiti - Histrionicus histrionicus)
Vårdö
250px|right|thumbnail|Vårdö Vårdö er ein kommuna í Álandi. Vårdö hevur 439 íbúgvar (2014).
Super Sonic
Super Sonic (2004 - 2006) var dansk/føroyskur rokkbólkur, stovnaður av millum øðrum fyrrverandi sangaranum í føroyska bólkinum Chase, Edmund Jacobsen. Hinir limirnir vóru danir; Simon Fontana, Matthew Anyanwu og Bent Venø.
Togo á Summar-OL 2004
Togo luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Athen, Grikkaland, í døgunum 13. august til 29. august 2004. Í alt vóru tað 3 ítróttafólk úr Togo í 2 ítróttagreinum á Summar-OL 2004.
Amelia Earhart
Amelia Mary Earhart (/ˈɛərhɑrt/; fødd 24. juli 1897 – horvin 2. juli 1937) var ein amerikanskur flogferðslu slóðbrótari og rithøvundur. Amelia varð fyrsta kvinna, ið fleyg einsamøll yvir Atlantshavið. Hon hevur sett fleiri met, skrivaði metsølubøkur um royndir sínar innan flogferðslu, og var vegleiðandi stovnari av felagskapinum The Ninety-Niners, ið var ein felagskapur fyri kvinnuligar flogskiparar. Amelia var gestaundirvísari á Purdue háskúlanum í 1935 í flogferðsludeildini. Har vegleiddi hon kvinnum, ið vóru áhugaðar í ídnaðinum, og hugtók onnur við kærleika sínum til sama fak. Amelia var limur í politiska flokkinum National Women's Party, og var dyggur stuðul í javnarættindastríðinum.
Í 1937, hvarv Amelia yvir Kyrrahavinum. Hetta hendi ímeðan hon royndi at flúgva runt heimin. Amelia var einsamøll umborð í Lockheed 10 Electra flogfari sínum, ið Purdue háskúlin hevði fíggjað.
Arbeiðaraflokkurin
thumb|right|250px|Høvuðssæti er í [[Oslo.]] Arbeiðaraflokkurin (norskt: Arbeiderpartiet/Arbeidarpartiet ella Ap) er ein norskur flokkur. Arbeiðaraflokkurin varð formliga stovnaður í 1887 og er ein sosialdemokratiskur flokkur í Noregi. Flokksleiðari og Norges forsætisráðharri er Jens Stoltenberg. Onnur kend fólk úr Arbeiðaraflokkinum eru Gro Harlem Brundtland, Johan Nygaardsvold, Einar Gerhardsen og Thorbjørn Jagland. Helga Pedersen er næstforkvinna í Arbeiðaraflokkinum. Hon varð fyrstu ferð vald í stórtingi á valinum, sum var 14. september 2009.
Björn Sörensen
Björn Sörensen er svenskur myndamaður føddur 1949 í Stokkhólm og hevur ferðing og náttúru sum fremstu áhugamálum. Björn, sum fyrstu ferð var í Føroyum við norska skúlaskipinum Christian Radich í 1965, dámar besta at taka myndir í Norðanlondum.
Stavrað
thumb|right|250px Eitt stavrað er eitt rað av bókstavum. Hvør bókstavur umboðar eitt ljóð. Bókstavirnir eru antin sjálvljóð ella hjáljóð. Tað føroyska stavraðið sær soleiðis út:
A Á B D Ð E F G H I Í J K L M N O Ó P R S T U Ú V Y Ý Æ Ø
Í føroyskum teksti síggjast kortini av og á aðrir stavir, til dømis c, q, ü, w, x, z, å og þ, tá ið fremmandaorð verða endurgivin.
Tvíljóðini eru: EI EY OY
Raðan av orðum á teldu
Ymisk mál raða (en: lexiographical ordering) mangan orð ymiskt, eisini um málini nýta somu stavir.
Á teldu kann raðan av orðum gerast á føroyskum við at áseta "locale", t.d.  (->sourceforge: LANG), áðrenn raðan verður framd, til dømis við  (-> en.wp: sort (Unix)).
Í forritum ávirkar "locale" funkur sum  og. (-> en.wp: C localization functions)
Føroysk stavraðan
Føroyskar orðabøkur hava nýtt ymiska stavraðan yvir tíð. Til dømis er "á" viðhvørt raðað sum stakur stavur eftir "a", og viðhvørt sum javnsett, men fylgjandi eftir, "a".
Í Orðafar (Orðafar 53) verður mælt til at stavraða bøkur og greinir, fólkanøvn, landafrøðilig nøvn o.s.fr. sum víst niðanfyri.
Stakir stavir í føroyskari stavraðan eru tá hesir
Har skilt verður millum stórar og smáar stavir, verða stórir stavir vanliga raðaðir undan smærri.
Tøl  vera vanliga raðað undan stavum.
280 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr. - 280-árini f.Kr. - 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr.
Árstal: 285 f.Kr. 284 f.Kr. 283 f.Kr. 282 f.Kr. 281 f.Kr. - 280 f.Kr. - 279 f.Kr. 278 f.Kr. 277 f.Kr. 276 f.Kr. 275 f.Kr.
Æða
Æðan (frøðiheiti Somateria mollissima) er einasti fuglur av antarsløgunum, sum nógv er til av í Føroyum. Steggin er nevndur æðublikur, stundum bara blikur. Uppi á høvdinum er hann svartur, aftantil um vangarnar og haðani aftur um nakkan er hann vakurt bleikgrønur, á hálsinum og bakinum mest hvítur. Bringan er bleikt reydlig, og í neðra er hann svartur. Æðan, t. e. bøgan, er smáflekkut av dimmum og bleikari brúnum. Allar ársins tíðir síggja vit tær liggja í størri ella minni flokkum fram við strondini, stundum uppi á sjóvarklettunum, men mest á floti. Gongulagið er tungt, og flogið — ja, oftast flúgva tær so lágt, at føturnir klamsa eftir vatnskorpuni;tað sær lókut út, men helst munna tær gera tað tí, at tá nýta tær føturnar til at geva sær meira ferð. Men so mikið kringari eru tær á sjónum, svimja skjótt og danda lættliga á alduryggjunum, kava gjøgnum brotini og kunna taka sær æti frá botni á 30 favna dýpi. Tó dámar teimum best at vinna tað á grynri vatni, helst minni enn 5 favna. Føði teirra er mest taralýs, smákrabbar, kræklingar og aðrir lítlir skelfiskar. Stundum koma tær upp við einum størri krabba, sum tær halda eftir aðrari klónni og berja niður í vatnskorpuna, til beinini detta av honum. thumb|left|220px|Æða. thumb|left|220px|Útbreiðsluøki. Um várið fara tær at hugsa sær um reiður. Best dámar teimum fram við sjóvarstrondini, bara tær har kunna fáa frið. Ikki so fáar fara langt inn í hagan, ja, summar høgt upp ímillum fjøll. Fólk undrast ofta á, at tær — sum ikki sýnast at orka so fræít at flúgva, at tær fáa føturnar upp úr sjónum — við sínum tunga og seinføra gongulag kunna rugga sær niðan hagar. Men kemur tú dáttliga fram at reiðri teirra, so fært tú at síggja, at tær eru ikki so tungfloygdar. Og seint á kvøldi eru tær mangar ferðir sæddar koma flúgvandi oman úr fjøllunum og hava sett seg á sjógvin, ivaleyst til at fáa sær at eta. Sjálvsagt flúgva tær so niðan aftur við, men tað er um hádimmið, so tá svevur fólk, heldur ikki er summarnáttin so ljós, at flúgvandi fuglur kennist uttan heilt nær. Reiðrið er klætt við mosa ella deyðagrasi. Eggini eru 4, stundum 5. Mjúkt og lýtt liggja tey — æðan roytir dún av sær sjálvari til at hava uttan um tey, og tá ið hon flýgur av, breiðir hon dún afturyvir, so tey skulu ikki kólna. Æða er sjaldsama spakur fuglur. Stundum eiga tær har, sum nógv fólk gongur, og tá kunna tær við tíðini gerast so spakar, at tey kunna lyfta tær av reiðrinum, taka dúnið og leggja tær á aftur. Æðudún er dýra-bar vara, og tí hava menn summstaðni friðlýst hólmar og sker til æðuvarp, og kunna hava góða inntøku av teimum. Fyrra partin á sumri skifta blikarnir lit; eina tíð er einki hvítt á teimum uttan tær stóru fjaðrarnar uppi á veingjunum; og tá teir so missa tær, eru teir líkir æðuni.
Ungarnir steðga so at sigá einki í reiðrinum. Teir eru fermir til fóts, og sjálvt teir, sum eru uppi millum fjalla, hava ikki langa tíð um at vinna oman. Høgum homrum springa teir útav, og lættir sum eitt fjaðratyssi dala teir hóvliga niður á jørð. Frá fyrst teir eru komnir á sjógv, eru teir at siga líka kringir at svimja og kava sum tær gomlu. Tá ið nakrar tamar dunnur bøla samtíðis uttan um ein hyl, sæst tað, at summar vilja taka sær fleiri ungar, enn tær eiga og aðrar tykjast glaðar við at sleppa av við sínar; sama man vera við æðunum, tí summar síggjast við sjey — átta ungum, summar bara við einum. Ikki er leingi, til ung-arnir eru vaksnir, og tá líkjast teir allir nógv æðunum; men tá ið líður út á heystið, er lætt at kenna teir ungu blikarnar frá, tí tá eru teir bringuhvítir. Og nú eru teir gomlu blikarnir komnir í sín skreytiliga búna, sum teir bera næstan alt árið. Tað er hugnalig sjón at síggja smáflokkarnar av gomlum og ungum, blikum og bøgum floytandi sær fram við landi og hoyra teirra blídliga "ov ov" og "gogg gogg gogg" í tí lýggja veðrinum — eitt av prýðum Føroyalands.
Ebenezer
Kór
Nógv verður sungið í Ebenezer og fleiri kór eru. Í 2013 eru trý kór:
Brúðarvígsla
Fyrsta brúðarvígslan í Ebenezer var í 1978. Tað vóru Richard Schwartz Jacobsen og Anna Kjærbo, sum giftust. Tey høvdu fingið serloyvi til at verða vígd í salinum, og politiassistenturin Niclas Poulsen hevði fingið serloyvi frá fútanum at víga parið.
Bardagin í Mannafalsdali
thumb|200px|Frímerki frá [[2000.]] Bardagin í Mannafalsdali er ein føroysk søgn um stríð millum føroyingar um byggingina av Kirkjubømúrinum (eisini nevnt Magnus katedralurin). Av og á verður hetta sagnarstríð nevnt Føroya einasta borgarakríggj.
Søgnin
Eftir søgnini var hetta stríðið í tíðini, meðan maður nevndur Mús var bispur í Kirkjubø. Mús bispur legði høgar skattir á føroyingar til tess at gjalda fyri kirkjuna, sum tá var í gerð í Kirkjubø. Fólk sunnanfyri Hórisgøtu, t.e. í Suðurstreymoy, Sandoy, Skúvoy og Suðuroy, samdust um saman at halda ímóti bispinum. Bispurin fekk fólkið norðanfyri Hórisgøtu í part við seg.
Dan Uzan
thumb|upright|Blómur frammanfyri Københavns Synagoge hin 15. februar 2015 eftir skotálopið, har ið Dan Uzan varð myrður. Dan Uzan (føddur 1977, deyður 15. februar 2015) var ein danskur kurvabóltsleikari, samfelagsfrøðingur, vaktarmaður, ið hoyrdi til jødiska samfelagið í Danmark, og sum bleiv myrður orsakað av sínarai trúgv av einum muslimskum yvirgangsmanni undir yvirgangsálopunum í Keypmannahavn hin 14. og 15. februar 2015. Skotálopið á synagonguna hendi umleið ein hálvan tíma eftir miðnátt. Seinnapartin dagin fyri fór eitt annað skotálop fram móti Krudttønden í Keypmannahavn, har ein maður doyði og tríggir løgreglumenn vóru særdir. Hann varð útbúgvin samfelagsfrøðingur (cand. polit.). Hann hevur starvast fyri SAS og fyri Tiger-handilsketuna. Foreldur hansara vóru av donskum og ísraelskum uppruna, mamman er donsk, pápin er ísraeli. Dan var næstelstur og vaks upp í Hvidovre. Hann gekk í jødiska skúlanum, Carolineskolen. Hann spældi fótbólt í jødiska felagnum Hakoah, sum málmaður, og luttók í fimm altjóða jødiskum ítróttastevnum, Maccabiadur, og umboðaði Danmark og felagið sum málmaður. Eitt skifti búði hann í Ísrael, har hann lærdi seg hebraiskt.
Bardagin í Mannafalsdali
Søgnin
Hin norðari parturin ætlaði at savna herlið fyri at herja á syðra partin og kúga hann undir bispin. Men syðri parturin fekk frænir av hesum, gjørdi skjótt av, savnaði egið herlið og fór norður at herja á hin norðara partin.
Dan Uzan
Lívsleið sum ítróttamaður
Dan Uzan var 205 cm høgur. Hann spældi kurvabólt frá 1996 við danska felagnum Hørsholm 79ers. Fyrst spældi hann við ungdómsliðnum, síðan spældi hann í meistaradeildini og frá 2010 spældi hann sum veteranur við Høbas, sum er eitt veteranlið í sama felag.
Bardagin í Mannafalsdali
Søgnin
Í Mannafalsdali, sum er norðanfyri Kaldbaksbotn, hittust herliðini og brustu saman. Sunnanmenninir vóru við undirlutan og máttu víkja. Grasið í dalinum sigst vera reytt, og hetta sigst vera av tí nógva blóðinum, sum tá fleyt.
Árið eftir komu sunnanmenninir aftur at hevna ósigurin. Tá stóð stríðið í dalinum við Kollafjørð. Sunnanmenninir høvdu fingið bóndan í Akrabergi og synir hansara, sum vóru av frísaætt og heidnir, at ganga á odda fyri stríðnum. Sunnanmenninir vóru eisini styrktir við tveimum víkingaskipum.
Dan Uzan
Lívsleið sum ítróttamaður
Uzan hevur eisini spælt fótbólt við jødiska fótbóltsfelagnum Hakoah í fleiri ár, hann var málmaður. Fótbóltsvenjari hansara, Tage Skolnik, ið var venjari hjá Dan Uzan frá 1995 til 2007, minnist hann sum ein góðan vin, ið altíð møtti til venjing.
Bardagin í Mannafalsdali
Søgnin
Hesuferð vóru sunnanmenninir við yvirlutan. Bispurin flýggjaði og slapp heilskapaður til Kirkjubøar og sunnanmenninir aftaná. Sunnanmenn tordu tó ikki at bróta dyr at fara inn eftir bispi, so teir sendu hin heidna bóndan í Akrabirgi eftir bispi.
Bispurin kláraði at sleppa upp á kirkjumúrin við øks í hendi. Akrabergsbóndin og synirnir hættaðu sær ikki upp eftir honum, so teir settust at bíða. Tríggjar dagar og nætur seinni fall bispurin í óvit av svongd og tosta, og datt av múrinum, og varð straks dripin av bóndanum.
Kirkjumúrurin, sum enn stendur óliðugur, verður nú nevndur Kirkjubømúrurin.
Dan Uzan
Myrður í yvirgangsálopi
Dan Uzan, ið var 37-ára gamal, tá ið hendingin fór fram, stóð sum vaktarmaður uttanfyri eitt mentanarhús, ið var aftanfyri jødisku synagoguna í Krystalgade í Keypmannahavn, tá ið tann mistonkti drápsmaðurin, hin 22 ára gamli Omar Abdel Hamid El-Hussein, skeyt Dan í høvdið. Hann doyði av skotunum. Dan stóð sum sjálvboðin vaktarmaður uttanfyri synagonguna, meðan ein ein veitsla fór fram í einum høli inni í synagoguni, tí ein genta helt sína bat mitzva (svarar nøkulunda til eina konfirmatión). Tveir løgreglumenn vóru eisini raktir av skotum í armar og bein, men vóru ikki í lívsvanda. Dan Uzan varð eftir álopið og deyða sín heiðraður sum ein hetja, tí hann var við til at forða fyri at eitt hópdráp kundi fari fram, um yvirgangsmaðurin slapp inn í synagoguna, har umleið 80 fólk vóru.
Bardagin í Mannafalsdali
Søga
Søgufrøðingar ivast ikki í, at Erlendur bispur (?-13. juni 1308) læt Dómkirkjuna í Kirkjubø byggja. Skal søgnin takast fyri fult, so má Erlendur bispur vera Mús bispur. Hans Jacob Debes ivast tó í um meir enn ein søguligur kjarni er í søgnini. Kirkjubyggingin má hava verið kostnaðarmikil fyri so lítið samfelag, sum hitt føroyska helst var tá. Tí er væl møguligt, at Erlendur hevur fingið fólkið ímóti sær. Tó at meiri kann vera satt í søgnini, so eru eingi prógv fyri tí.
Dan Uzan
Jarðarferðin
Dan Uzan fór til jarðar hin 18. februar 2015. Fleiri hundrað fólk fylgdu honum til jarðar, millum onnur vóru danski forsætisráðharrin, Helle Thorning-Schmidt og løgmálaráðharrin Mette Frederiksen og fylgdu. Hann varð grivin í Mosaisk Vester Begravelsesplads.
Bardagin í Mannafalsdali
Søga
Eftir søgnini gongur alt hetta fyri seg meðan Mús er bispur í Kirkjubø. Erlendur varð vígdur til bisp í Føroyum í januar í 1269. Og hann doyði 13. juni 1308. Kjarnin í søgnini má hava gingið fyri seg innanfyri hesa tíðina.
Dan Uzan
Heiður
Uzan varð í 2015 heiðraður posthumt av franska ríkinum við heiðursmerkinum Médaille du Courage (dirvismedaljan). Í desember sama árið, varð hann av danska tíðindablaðnum Berlingske valdur til Ársins dana fyri árið 2015.
Mariehamn
250px|right|thumbnail|Mariehamn Mariehamn (finskt: Maarianhamina) er ein kommuna og høvuðsstaður í Álandi. Mariehamn hevur umleið 11 488 íbúgvar (2014) og er størsta kommunan í Álandi.
Heiðursmerkjabýtið á Summar-OL 2008
Her sæst býtið av heiðursmerkjum á Summar-OL í 2008 í Beijing, Kina. thumb|195px|Lotte Friis vann bronsu til Danmark í svimjing, 800 metrar frí.
Sagnorð
Eitt sagnorð (á latíni: verbum) er ein orðaflokkur, ið lýsir gerð, støðu ella broyting í støðu. Sagnorð bendast í tíð og virka sum umsøgn. Sagnorð bendast í persónum, tali og hátti.
Lumparland
250px|right|thumbnail|Lumparland Lumparland er ein kommuna í Álandi. Lumparland hevur 418 íbúgvar (2014).
Pueblofólkið
thumb|right|Kiva, rúm hjá pueblo-indiánarum undir jørð. Teir sponsku landtøkumenninir róptu teir pueblos eftir bygdunum, teir búðu í. Pueblo-indiánararnir vóru og eru fleiri fólkasløg í Suðurvestur-USA. Pueblo er spanskt og merkir millum annað bygd. Hesir indiánarar búðu í sínum bygdum í fjallalendi, og spaniólar róptu teir pueblo. Pueblo-indiánarar búgva har norðuri í New Mexico við ovaru Rio Grande-ánna og tvøráir, har einar tjúgu bygdir eru. Longri vestanfyri býr zunifólkið, og har norðuri í Arizona eru hopi-bygdirnar, og ein bólkur býr í El Paso í Texas. Hóast málsligur og vistfrøðiligur munur er á sosialu og politisku skipanini, líkist mentanin hjá pueblo-indiánarunum nógv, tí hon er miðsavnað um ein ríkan, stílfastan siðaarv, sum lutvíst verður útintur í rúmi undir jørð (kiva), hagar óviðkomandi kann verða sýtt atgongd.
Fyrr livdu pueblofólkini av landbúnaði, men í dag liva tey meira sum løntakarar og av listhandverki, serliga keramikki og silvursmíði. Pueblo-indiánararnir eru einir hálvtrýss túsund í tali (2010). Tann mentanarliga samvirkanin í landinum hjá pueblo-indiánarunum spratt fyri einum tvey túsund árum síðan. Eitt úrslit av hesum samvirki er eitt málsamband, sum nú á døgum fevnir um hopi, zuni, apache, keresanskt og tanoanskt. Tó at hesi amerikonsku mál umboða fimm ymiskar málættir og isolat, so hava tey fleiri málslig eyðkenni í felag. Tann málsliga granskingin er rættiliga ymisk, tí at tanoansk og keresansk mál eru lítið greinað, men hopi er eitt av teimum mest granskaðu málunum í USA.
Listi av útlendskum rithøvundum
Listin niðanfyri er eitt yvirlit yvir gitnar útlendskar rithøvundar.
FC København
FCK er eitt danskt fótbóltsfelag úr Keypmannahavn. Felagið varð stovnað tann 1. juli 1992, og var sett saman av Kjøbenhavns Boldklub og B 1903. FCK hevur heimvøll í Parkini, sum samstundis er heimavøllur hjá danska landsliðnum.
Føroyski fótbóltsleikarin Todi Jónsson spældi 207 dystir og skoraði 68 mál fyri FC København. Hann varð í 2006 valdur at vera nummar 5 á topp-25 lista yvir teir størstu profilarnir hjá felagnum, tey sum valdu teir 25 vóru brúkarar av heimasíðuni hjá FC København.
Evropeisk luttøka
Kelda:
Teir størstu profilarnir
Top 25 (valdir av lesarunum á fck.dk í 2006)
1 Sibusiso Zuma (188/53)
2 Peter Nielsen (131/22)
3 Lars Højer Nielsen (211/66)
Kiribati á Summar-OL 2004
Kiribati luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Athen, Grikkaland, í døgunum 13. august til 29. august 2004. Í alt vóru tað 3 ítróttafólk úr Kiribati í 2 ítróttagreinum á Summar-OL 2004.
FC København
Teir størstu profilarnir
4 Christian Poulsen (56/11)
5 Todi Jónsson (207/68)
6 Bjarne Goldbæk (100/22)
7 Erik Mykland (65/1)
8 Peter Møller (201/55)
9 Michael Mio Nielsen (284/5)
10 Niclas Jensen (150/10)
11 Ståle Solbakken (núverandi venjari) (15/4)
12 Christian Lønstrup (253/22)
13 Álvaro Santos (120/52)
15 Tobias Linderoth
16 Lars Jacobsen
17 Bo Svensson (196/4)
18 Diego Tur (225/15)
19 Jesper Christiansen
20 Hjalte Bo Nørregaard
21 Jacob Laursen (58/4)
22 Martin Johansen (142/40)
23 Michael Johansen (134/24)
24 Antti Niemi (55/0)
25 Morten Bisgaard (98/14)
Aðrir stórir profilar
(Í klombrum eru dystir/mál viðmerkt)
Dansk Melodi Grand Prix
Dansk Melodi Grand Prix er ein donsk sangkapping, sum Danmarks Radio hevur fyriskipað síðan 1957. Endamálið er at finna tann sangin, ið skal umboða Danmark í Eurovision Song Contest.
Danmark hevur tríggjar ferðir vunnið Eurovision:
Marianna Matras
Marianna Matras (f. 1906-d. 1998) var millum tey fyrstu at fáast við myndvevnað í Føroyum. Hon hevur vovið eina røð av myndateppum við myndevnum eftir William Heinesen og arbeiddi seinni við egnum myndum, mangan við lýsingum av tara og øðrum sjóvøkstri. Anna-Kari Skarðhamar útgav bókina "Dreymurin um at veva - Marianna Matras".
Nicolás Maduro
thumb|right|220px|Nicolás Maduro Nicolás Maduro Moros (føddur 23. november 1962 í Caracas) er suðuramerikanskur politikari og núverandi forseti í Venesuela. Hann tók yvir sum fyribils forseti í mars 2013, tá fyrrverandi forsetin, Hugo Chávez, doyði. Fyrr varð Maduro útnevndur til varaforseta av Chávez forseta í oktober 2012.
Nicolás Maduro varð valdur til forseta í Venesuela hin 14. apríl 2013.
Byzantinska ríkið
Byzantinska ríkið, stundum kalla Eysturrómverska ríkið, var eitt framhald av eystara parti av Rómverjaríkinum í seinnu helvt av fornøldini og í miðøldini. Høvuðsmálið var grikskt og høvuðsstaðurin var Konstantinopel (núverandi Istanbul), upprunaliga kendur sum Byzantium. Byzantinska ríkið, ella Eysturrómverska ríkið, yvirlivdi umleið 1.000 ár longri enn Vesturrómverska ríkið, inntil tað fall til osmansku turkarnar í 1453, ið settu á stovn Osmanska ríkið.
Valiant prinsur
Upprunaliga skrivaði og teknaði Harold R. Foster søgurnar um Valiant prins. Á føroyskum eru 12 skreythefti givin út við Valiant prinsi, í Danmark og Noregi er talið farið upp um 70.
Valiant prinsur á føroyskum
Bókadeild Føroya Lærarafelags hevur givið út.
Stjórnin hjá Paula Ellefsen
Stjórnin hjá Paula Ellefsen var Føroya Landsstýri frá 5. januar 1981 til 10. januar 1985. Tað var ein samgonga millum Sambandsflokkin (SB), Fólkaflokkin (FF) og Sjálvstýrisflokkin (SF), undir leiðslu av Paula Ellefsen (SB). Talan var um tað fyrstu reint borgerligu stjórnina í Føroyum síðan 1959.
Aston Villa F.C.
thumb|250px|right|Villa Park í 2007 thumb|250px|right|Villa Park í Birmingham
Aston Villa Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag heimahoyrandi í býnum Birmingham. Besta liðið leikar í ovastu ensku fótbóltsdeildini, Premier League. Felagið varð stovnað í 1874. Tað er eitt av teimum tólv feløgunum, ið settu á stovn The Football League í 1888. Besta liðið, við kelinavninum "The Villans", spælir sínar heimadystir á Villa Park-vølli í Birmingham. Venjarin hjá liðinum er Steven Gerrard.
Birmingham er næststørsti býurin í Onglandi. Hann liggur í økinum West-Midlands, um leið 120 míl í ein útnyrðing av enska høvuðsstaðnum London og miðskeiðis millum London og Liverpool.
Fongsul
thumb|right|250px|[[Dorchester Penitentiary í New Brunswick í Kanada]] Fongsul ella fangahús er hús har ið fangar verða settir sum revsing fyri lógarbrot.
Heroin
thumb|279px|left Heroin er sterkt rúseitur vunnið úr morfini. Heroin verður eisini rópt junk ella dope á altjóðamáli. Heroin er annaðhvørt brúnt ella gráhvítt. Heroin, sum verður selt á gøtuni, er altíð blandað upp í onnur evni, so ein kann ongantíð vita við vissu, hvat ein fær. Harumframt sæst eisini roykiheroin, sum er eitt brúnligt, heldur grovari pulvur, at fáa.
Heroin verður sprænt beinleiðis í blóðið. Á tann hátt fær nýtarin ein størri vælverurús, enn um evnið verður svølgt. Verður evnið sprænt inn, er vandi fyri ígerð, tí nálirnar eru ikki altíð sóttreinsaðar. Heroin kann eisini verða sniffað ella roykt.
Virknaðurin vísir seg eftir fáar minuttir, um tað verður andað niður í lunguni ella roykt, og eftir fá sekund, um tað verður sprænt inn. Heroin virkar í uml. 3-6 tímar.
Fyrst upplivir nýtarin eina kenslu av ómetaligari gleði, sum verður avloyst av einari kenslu av hita, hvíld og gleði. Persónurin upplivir, at allir trupulleikar, væntanir og trýst frá umhvørvinum verður lagt aftur um bak. Tilvenjingin er bráð, og kroppurin verður bundin av hesari nýtslu eftir bara 5-6 dagar. Harumframt hendir ein ógvuslig tolsemismenning, ið merkir, at næsta skot kemur bara at snúgva seg um at sleppa fjáltrinum, ikki fyri at uppliva rúsin.
Heroin ávirkar eitt ávíst slag av nervakyknum, tær opoidu nervakyknurnar. Harvið verða GABA-nervakyknurnar hind¬raðar í at tálma teimum nervakyknum, sum gera og úrskilja dopamin. GABA er eitt fráboðanarevni, sum sendir upplýsingar víðari til heilan. Hetta hevur við sær eina økta úrskiljing av dopamini, og heroin virkar tí rúsandi. Men aftaná verður ein dølskur og móður. At nýta heroin hevur óregluligan og seinan andadrátt við sær, og harumframt andar ein ikki so djúpt. Fær ein ov nógv av heroini í seg, gevst viðkomandi at anda, tí heroin ávirkar andadráttarmiðstøðina í heilanum, og tí doyr nýtarin.
0,6 % av øllum næmingum í 9. flokki í Føroyum hava, sambært kanningum hjá ESPAD, roynt heroin.
Ógvella
Ógvella (frøðiheiti - Clangula hyemalis), summstaðni í Føroyum nevnd ógvølla, er ofta at síggja um veturin; á halvarðsøku fer hon, men tað hendir seg at síggja onkra um summarið, men eingin veit hana hava átt í Føroyum. Steggin, tá ið hann er fullbúgvin, er eyðkendur, tí hann er so nógv flekkutur á høvdi og hálsi, mest hvítur við gráum og svørtum og brúnum litum her og har. Bringa og bak eru svørt, búkurin hvítur. Aftur úr velinum hevur hann tvær avbara langar svartar fjaðrar. Bøgan er eisini flekkut um høvur og háls, brún um bak og bringu. Bæði hava tey ein reyðan lit frammarlaga á nevinum. Ungfuglurin líkist mest bøguni; men hann skiftir lit mangar ferðir, áðrenn hann fær sín rætta brúna, — kennist tó altíð væl av tí, at ógvella er minst av øllum antarsløgum, her á sjónum síggjast. Eisini hon eigur norðuri í kuldalondunum Svalbarði, Grønlandi og Íslandi.
Honduras á Summar-OL 2004
Honduras luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Athen, Grikkaland, í døgunum 13. august til 29. august 2004. Í alt vóru tað 5 ítróttafólk úr Honduras í 4 ítróttagreinum á Summar-OL 2004.
Michael Maze
thumb|right|250px Michael Maze (føddur 1. september 1981 í Fakse, Danmark) varð kosin besti ítróttamaður í Danmark og var sera væl umtóktur, tá ið hann til HM í Kina í 2005 varð heimsins fjór besti borðtennisleikari. Síðani varð hann skaddur fleiri ferðir og ætlaði at steðga at spæla borðtennis.
Men hann hevur nú sett sær fyri at stríðast fyri aftur at náa bestu úrslitum og vinna virðislønir.
Kolont
Kolont (frøðiheiti - Melanitta nigra)
Sund (Áland)
250px|right|thumbnail|Sund Sund er ein kommuna í Álandi. Sund hevur 1 037 íbúgvar (2014).