cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jensen
Jensen er mest vanliga eftirnavnið í Danmark og 15. mest vanliga eftirnavn í Føroyum. Navnið merkir sonur Jens.
Skógljómari
Skógljómari (frøðiheiti - Phylloscopus trochiloides)
Jensen
=Kend fólk sum eita Jensen:=
Strängnäs
thumb|right|240px|Strängnäs Strängnäs er ein býur í Strängnäs kommunu i Svøríki. Strängnäs hevur umleið 12 856 íbúgvar (2010).
Norskt
Norskt hevur fleiri týdningar:
Danskt
Danskt hevur fleiri týdningar:
SV Austria Salzburg
SV Austria Salzburg ella Austria er eitt fótbóltsfelag úr Salzburg sum var stovnað í 1933.
Bia Seidl
Maria Beatriz Parpinelli Seidl (fødd 19. september 1961 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.
Aleqa Hammond
200px|thumbnail|Aleqa Hammond Aleqa Hammond (fødd 23. september 1965 í Narsaq, vaks upp í Uummannaq) er ein grønlendskur politikari.
Hon var forkvinna fyri Grønlands Landsstýri (stjórnarleiðari) frá 5. apríl 2013 til 30. september 2014 og forkvinna fyri tann sosialdemokratiska flokkin Siumut í tíðarskeiðnum frá 2. juni 2009 til 1. oktober 2014.
Hon vaks upp í Norðurgrønlandi, pápi hennara, Piitaaraq Johansen, var veiðimaður og doyði í einari vanlukku meðan hann var á veiðiferð, tá var Aleqa bert 7 ára gomul. Mamma hennara, Ane-Marie Johansen (født Hammond), býr enn í Uummannaq. Í sínum ungdómsárum hevur hon ferðast kring stóran part av heiminum, eitt nú hevur hon verið á einum lestraruppihaldi á Nunavut Arctic College í 1989-91. Aleqa hevur HF-prógv og gekk nøkur ár á universitet i Kanada og í Grønlandi, men gjørdi seg ikki lidna við lesnaðin. Hon hevur starvast innan ferðavinnu og onnur øki, áðrenn hon fór uppí politikk. Í mars 2013 førdi hon flokk sín til stóran sigur, og so gjørdist hon fyrsta kvinnan, ið gjørdist stjórnarleiðari í Grønlandi.
Kentucky
Samveldið Kentucky (enskt: Commonwealth of Kentucky) er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 4,3 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin er Frankfort, størsti býurin er Louisville og næststørsti býur er Lexington.
Landafrøði
Í norðri hevur Kentucky mark við Indiana og Ohio, í eystri við West Virginia og Virginia, í suðri við Tennessee, og í vestri við Illinois og Missouri. Har eru langar skógir, fjallarøðir og stórar áir, lág fjøll við dølum, trøum og fløtur við tubbaks-, mais- og bluegrassmarkum, sum Kentucky er kent fyri. Hesar stóru fløturnar við bláligum grasi, har teir hava stórt rossahald, og hiðani koma skjótastu rossini í USA til tær ymsu kappingarnar. Í Appalachiafjøllunum er væl av bæði koli og ymsum málmi.
Eyknevni er Blágrasstaturin (enskt: Blue Grass State).
Søga
thumb|right|250px|[[Abraham Lincoln varð borin í heim í Kentucky hin 12. februar 1809. Hetta hús Lincolns er varðveitt til okkara dagar í LaRue County.]] Kentucky liggur á markinum millum Suður- og Norðurstatirnar. Ikki fyrr enn 1966 kom lóg um, at svørt og hvít skuldu ganga í sama skúla.
Indiánarnir
Í Kentucky fóru fólk at velta jørðina og dyrka ymiskar plantur, sum vuksu har. Hesin nýggi vinnuvegurin, at fólk dyrkaðu matin og ikki bara veiddu og savnaðu hann, hevði stóra framgongd við sær fyri adenafólkið í Norðurkentucky. Adenafólkið búði fram við Ohioá, tey veiddu savnaðu plantur og dyrkaðu til dømis mais, bønir, sólblómur og grasker, og tey búðu saman í smáum bygdum.
Adenafólkið var fyrsta fólk í USA, sum reisti stórar gravheyggjar, har teir persónar, ið høvdu havt at siga í samfelagum, vóru gravsettir. Inni í gravheyggjunum vóru smá vanlig kømur við leirklíndum veggjum og stór kømur, bróstað, har líkini lógu. Við sær í grøvina fingu tey deyðu m.a. kopararmbond, úthøgdar steintalvur og útskornar tubbakspípur, sum høvdu verið nýttar um roykihøgtíðir. Adenahúsini vóru úr 4 m upp í 10 m í tvørmáti. Veggirnir vóru av stólpum, sum vórðu bundnir saman við greinum. Reisingin var strýtuskapað og takt við børki. Eldstaðurin var á miðjum gólvi.
Størstu býir
Teir 10 størstu býirnir í Kentucky eftir íbúgvatali vóru í 2019 hesir:
Í høvuðsstaðnum Frankfort búgva bara 27 680 fólk.
Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins
thumb|[[Lars von Trier vann Filmsvirðisløn Norðurlandsráðsins í 2009]] Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins er ætlað at vekja áhuga fyri filmun úr norðurlondum. Virðislønin varð stovnað í 2002 og hevur frá 2005 verði latin hvørt ár.
Munkur
Munkur (frøðiheiti - Sylvia atricapilla) er sjáldsamur gestur í Føroyum. Honum dámar best at búleikast í stórum skógum, við nógvum runnum, har hann reiðrast. Fyrr var hann bara í heitum londum, men hesi seinastu áratíggjuni er hann farin at reiðrast longur norðuri.
Hólmar í Føroyum
Í Føroyum eru 18 oyggjar og nógvir hólmar og sker. Strandalongdin í Føroyum er tilsamans 1289 km. Íalt eru 845 oyggjar, hólmar og sker í Føroyum. Suðuroyggin er tann oyggin í Føroyum, sum hevur flest hólmar og sker, íalt 261. .
Niðanfyri sæst yvirlit yvir størstu hólmar í Føroyum :
Flogbóltur á Oyggjaleikunum 2011
Flogbóltur á Oyggjaleikum 2011 var hildin frá 26. juni til 1. juli 2011 á Fairway Sports Complex og Rew Valley Sports Centre.
Nóllywood
Nóllywood er ein filmsskúli fyri ung í Føroyum millum 14 og 18 ár, sum Klippfisk skipar fyri hvørt summar. Navnið er ein samanrenning av Nólsoy og Hollywood.
Søgan
Nóllywood filmsskúlin varð fyrstu ferð hildin í Nólsoy á sumri í 2010. Filmsskúlin verður vanliga hildin um summarið í Nólsoy, tó er tað eisini komið fyri, at hann hevur verið hildin í Tórshavn. Tað er Klippfisk, ið skipar fyri Nóllywood. Tað er sum oftast fyrstu vikuna í juli, at filmsskúlin verður hildin. Í 2020 bleiv summarskúlin Nóllywood avlýstur vegna COVID-19. Men seinni sama árið varð avgjørt at hava filmsskúlan í heystferiuni í staðin. Vanliga verða filmnarnir, ið tey ungu framleiða, frumsýndir í Royndarhúsinum í Nólsoy. Hetta bar ikki til í 2020, fyri at taka atlit til smittuvanda. Í staðin bleiv filmurin frumsýndur á internetinum, á Facebook, og varð lagdur á YouTube og Instagram. Tað árið varð bert ein filmur framleiddur, tað var ein fiktiónsfilmur við heitinum Kall.
Nóllywood filmar
Tey ungu ið luttaka á Nóllywood filmsskúlanum fáa undirvísing frá føroyskum filmsfólkum, og síðan framleiða tey í felag stuttfilmar. Talan kann vera um ymisk sløg av stuttfilmum, t.d. fiktiónsfilm, heimildarfilm ella teknifilm. Nakrir av teimum framleiddu filmunum liggja á YouTube. Fleiri av filmunum hava verið tilnevndir Geyta-virðislønina. Í 2019, tá ið Nóllywood varð fyriskipað fyri 10. ferð, blivu tríggir filmar framleiddir umframt ein "Behind the Scenes". Filmarnir vóru ein fiktiónsfilmur, "Ósøgd orð", ein heimildarfilmur, "Vit/kenslur" og ein teknifilmur, "Smoothie Baby". Allir tríggir filmar vórðu tilnevndir føroysku filmsvirðislønina Geytan árið eftir.
Nóllywood-skeltið
Í juli 2018 var eitt stórt Nóllywood skeltið sett upp í Nólsoyarbygd. Hetta skeltið minnir um Hollywood skeltið. Tað vóru Nikolaj Falck og Beinir Poulsen, ið tóku stig til at gera Nóllywood-skeltið. Tað er vanligt, at tey ungu saman við vegleiðarum og nólsoyingum seta upp hesi stóru bókstavaskelti við bókstavunum N Ó L L Y W O O D, tá ið filmsskúlin byrjar, og tað stendur so uppi alt tíðarskeiðið, meðan filmsskúlin er í gongd og møguliga longri. Skeltið er 3 metrar høgt og 26 metrar breitt.
Burgundarsnigil
Burgundarsnigil (danskt: vinbjergsnegl - frøðiheiti: Helix pomatia) er størsti landsnigil við skel í Evropa. Burgundarsnigil hevur verið aldur til matna síðan rómverjatíðina, serliga í Fraklandi, harav navnið "Burgundy snail" (Escargot de bourgogne). Til Norðurlond bleiv hann helst innfluttur í miðøldini av katólskum munkum sum ótu hann í føstuni, tá ikki var loyvt at eta kjøt. Í Føroyum varð hann aldur í nøkur ár, men hann megnar ikki at nørast uttandura her, tí føroyska summarið er ov kalt. Hann er eisini innfluttur til einstakar privatar urtagarðar í Føroyum, og er funnin nakrar ferðir sum sløðingur, kanska frá hesum urtagørðum, ella innsløddur við matvørum.
Skelin er 30–50 mm breið og 30–45 mm til hæddar, og hevur 5 til 6 snúningar. Liturin á skelini varierar frá rómalittum til ljósabrúnt.
Niclas Johannesen
Niclas Johannesen (f. 5. desember 1965) er mest kendur sum framúrskarandi gittarleikari, tónasmiður og tónleikaprodusari. Hann hevur spælt í fleiri føroyskum bólkum, millum aðrar Chase, og hevur hartil produsera og lagt til rættis fleiri tónleikaútgávur. Til dømis útgávur hjá Brandi Enni og Lenu Anderssen.
Niclas leikti eisini 1.deildarfótbólt sum yngri, bæði við NSÍ í Runavík og HB í Havn. Hann starvaðist eisini eitt skifti sum tíðindamaður fyri Sjónvarp Føroya.
1056
1056  (MLVI) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Páll J. Nolsøe
Páll Johannes Nolsøe (føddur 8. september 1908 á Tvøroyri, deyður 25. januar 1996) var landsskjalavørður og rithøvundur. Hann fór niður til Sorø, har hann var liðugur í 1929. Síðan las hann danskt og enskt á Københavns Universitet í eini tvey ár. Hann starvaðist á skrivstovuni hjá Politiken 1935-36. Í 1937 starvaðist hann á blaðnum Tingakrossi og 1938-39 á Dagblaðnum. Árini 1940-47 var hann bókavørður á Froðbiar sóknar bókasavni og 1947–48 var hann lærari í bygdunum Norðra- og Syðradalur. 1948 bleiv hann hjálparfólk á Føroya Landsskjalasavni og hin 21.4.1951 var hann settur í starv sum landsarkivarur.
Garðljómari
Garðljómari (frøðiheiti - Sylvia borin)
6. november
6. november er dagur 310 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 311 um skotár er). 55 eru dagar eftir av árinum.
450 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. - 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr.
Árstal: 455 f.Kr. 454 f.Kr. 453 f.Kr. 452 f.Kr. 451 f.Kr. - 450 f.Kr. - 449 f.Kr. 448 f.Kr. 447 f.Kr. 446 f.Kr. 445 f.Kr.
Molière
Jean-Baptiste Poquelin, kendur við sínum listanavni Molière (1622–1673), var ein franskur leikrithøvundur og sjónleikari, ið verður mettur at vera ein av teimum størstu leikrithøvundunum í vesturlendskum bókmentum. Millum kendastu verk hansara eru The Misanthrope, The School for Wives, Tartuffe, The Miser, The Imaginary Invalid, og The Bourgeois Gentleman.
Listi yvir høvuðsverk
Upprunaheitið, útgávuár og enska heitið.
Alberto Contador
Alberto Contador Velasco (føddur 6. desember 1982 í Madrid) er ein spanskur professionellur vegkappsúkklari, ið kappast fyri tað russiska ProTour-liðið Tinkoff, ið hann gjørdist partur av tá ið 2011 sesongin byrjaði. Áðrenn tað hevði hann í tríggjar sesongir havt tríggjar sera væleydnaðar sesongir við Astana Team.
Grand Tours vinnari - úrslitartíðarlinja
Ógildað úrslit = strikað út
1057
1057 (MLVII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
Maglia bianca
Maglia bianca (italienskt fyri Hvíta troyggjan) er ein heiðursløn, ið verður latin til tann súkklaran undir 25 ár, ið liggur best fyri samanlagt (General Classification) í Giro d'Italia. Hvíta troyggjan varð endurinnførd í 2007 og kom í staðin fyri samansettu troyggjuni. Maglia bianca svarar til Maillot blanc hjá Tour de France.
Nes Sóknar Ítróttarfelag
Nes Sóknar Ítróttarfelag er eitt fótbóltsfelag úr Runavík sum var stovnað í 24. mars 1957. NSÍ vann 21. oktober 2007 fyri fyrstu ferð í søgu felagsins føroyska meistaraheitið í fótbólti, hóast seinasta umfarið ikki varð leikt fyrr enn 27. oktober.
Fótbóltshópurin
''Dagført 9. mai 2020''
Evropeisk luttøka
Í 2011 spældu teir 0-0 móti 2009-10 finalistunum Fulham men taptu samlað 0-3.
Violetta Villas
Violetta Villas (fødd Czesława Maria Cieślak 10. juni 1938 í Liège, deyð 5. desember 2011 í Lewin Kłodzki) var ein belgisk fødd, pólsk songkvinna, sangskrivari og filmsleikari. Villas var tann fyrsta stjørnan á Casino de Paris á Dunes Hotel & Casino í Las Vegas (1966–1971).
Villas var kend fyri sína sermerktu og vøkru útsjónd og fyri síni nummar-eitt hitt. Hon spældi við í seks spælifilmum, framførdi í óteljandi musicals og upptók nærum 300 sangir á tíggju ymiskum málum: á pólskum, enskum, fronskum, týskum, italskum, latínskum, neapolitanskum, russiskum, sponskum og portugisiskum. Hon var ein djórarættinda aktivistur.
Hon var ein kontroversiellur persónur orsakað av alkohol- og rúsevnismisnýtslu.
Í 2011 fekk hon heiðurin Medal for Merit to Culture – Gloria Artis.
Filmsleiklutir
Spælifilmar
Sjónvarp
Hadsund kommuna
250px|thumbnail|Hadsund Kommunuskrivstova (Ráðhús) thumbnail|Skjøldur Hadsund kommuna (danskt: Hadsund kommune), var kommuna í Nordjylland Amt í Danmark til 2007. Eftir kommunalreformin í 2007 er Hadsund vorðin partur av Mariagerfjord kommunu.
Hadsund kommuna hevði umleið 10.914 íbúgvar (2004).
Mús
250px|thumb|Mús
Mús (fleirtal: mýs) eru smá gnagdýr, eyðkend av spíska snútanum, smáu rundu oyrunum, langa roðsluta halanum og høga løgutíttleikanum (hvussu ofta hon leggur). Best kenda músin er heimamúsin (Mus musculus), sum hevur fylgt menniskjanum runt alla jørðina. Hon er eisini eitt vælumtókt kelidjór.
Føroyska músin
Músin í Føroyum hoyrir til slagið vestanmús (Mus musculus domesticus), ið eisini er í Stórabretlandi, Írlandi, Fraklandi, Grikkalandi, Italia og Spania. Tann føroyska músin má tí vera komin henda vegin við teimum írsku munkunum. Í Føroyum er vestanmúsin ikki nevnd í skivum fyrr enn í 1592, men músin má longu hava verið búfest í Føroyum, tá landnámsmenninir komu til Føroya á veg til Íslands. Føroyska músin er norðasta villa húsmúsin, ið livir frítt úti í náttúruni. Vestanmýs eru vanliga kendar fyri at liva tætt upp at húsum, har fólk búgva. Men í Føroyum uppføra tær seg øðrvísi, tí flestu teirra liva vilt úti í náttúruni alt árið. Í Føroyum heldur hon eisini til í óbygdum, og um summarið legst hon í fuglabjørgini á nøkrum oyggjum, har rottan ikki er.
Â
Â, er ein bókstavur sum verður nýttur í hesum stavraðum: franska, friuliska, frísiska, portugisiska, rumenska, turkiska, vjetnamesiska, wallonska og tí walisiska.
Í føroyskum
Johan Henrik Schrøter, sum týddi Matteus evangeliið til føroyskt í 1823, nýtti â sum í hesum døminum:
Bókstavurin verður tó ikki nýttur á nútíðar føroyskum.
Mark No Limits
Mark No Limits var ein popp- og rokkbólkur úr Tórshavn.
7. november
7. november er dagur 311 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 312 um skotár er). 54 eru dagar eftir av árinum.
Norn orðalisti Foula 1774
Norn orðalistin ið G. Low skrivaði niður á oynni Foula í 1774
Phenol
Heitið phenol verður bæði nýtt um eitt ávíst evni og um ein bólk av evnum. Bólkurin phenol eru lívrunnin evni, ið hava ein benzenring við einum hydroxy-bólki (-OH) festum at sær. Evnið phenol er ein phenol uttan síðubólkar á benzenringinum, altso tað einfaldasta phenolið. Phenolir verða nevnd við endingini -phenol. Phenolir hava høg kókipunkt, tí at tey eins og vatn kunnu gera hydrogenbindingar.
Piacenza
Piacenza liggur á háslættanum við ánna Po ánna hevur mark til kommunurnar Calendasco, Caorso, Caselle Landi, Corno Giovine, Gossolengo, Gragnano Trebbiense, Podenzano, Pontenure, Rottofreno, San Rocco al Porto og Santo Stefano Lodigiano.
Søga
Býurin Piacenza varð stovnaður í 218 f.Kr. sum eitt rómverskt hjáland, Colonia Placentia, og gjørdist eitt týðandi knútapunkt í tí rómversku vegaskipanini á Poslættuni. Býurin gjørdist partur av ríkinum hjá langobarnenum og frankunum og bleiv stýrdur av biskupum frá 997. Í 1100-talinum gjørdist Piacenza sjálvstøðug tjóð og blómaði í 1200-talinum orsakað av einum ríkum handilslívi. Piacenza hoyrdi til lombardiska statsforbundið og kom í 1512 undir húsið Visconti, sama ár vann pávin Julius II valdið á býnum, sum tíðarskeiðini 1545-1808 og 1814-1860 var partur av hertugadøminum Parma og Piacenza.
Norn orðalisti Foula 1774
Norn - Føroyskt (Har orðini vórðu givin í bundnum formi, er føroyska orðið eisini skrivað í bundnum formi)
Brún rotta
Brúna rottan er størri enn tann svarta, og kallrottan er størri enn kvennrottan. Hon vigar 200-400 g, kroppurin verður 21-29 cm langur og halin 17-23 cm langur, í halanum eru 160-190 ringar. Feldurin er javnt grámorreyður, og hon er ljósari undir búkinum. Brúna rottan er førlig, snáðin er kýpin, og eyguni smá. Oyruni eru loðin og stutt og røkka tey ikki niður á eyguni, verða tey løgd fram á pannuna.
Norn orðalisti Foula 1774
Fugla or Uttrie - Foula ella Útriði hion - oyggin coust - breyð (kostur) boga coust - bygg-breyð sheug - sjógvur fisk - fiskur hoissan - hýsan gronge, grodningar - grunningur, grunningar (toskur) longo - longa (longu) sildin - sildin berg, berrie - berg bodin, knorin - bátin, knørrin seiglè - seglið mostin - masturin quot - kot seugin (sceugin?) - skógvin sokin - sokkin ugan - húgvan whit fuglin - másin ednin - ørnin bergesken - borðiskin sponin - spónin heosa - oysa hessin - hestin russa - ryssa kurin - kýrnar fie, sedvite - fæ, seyður oron - ærin posney - pottin
Brún rotta
Brúna rottan verður eisini nevnd ferðarottan. Hon hevur sín uppruna í Ásia og í Kina og kom til meginpartin í Evropa í 1727, tá ið hon í murlutali svam tvørtur um Volga. Men til Danmarkar kom hon longu í 1716, tá ið Pætur Mikli keisari var og vitjaði, hann kom sjóvegis til Keypmannahavnar. Haðani var høgligt hjá henni at sleppa norðureftir, til Noregs, Føroya, Íslands og Grønlands. Rottan kom til Føroya við einum norskum skipi úr Tróndheimi, ið nevndist Kongen af Preussen. Skipið var á veg til Dublin, tá tað gjørdist vrak á oynni Lewis í Skotlandi. Vrakið rak norðureftir og kom inn á Hvalba í mai 1768. Við hesum vrakinum komu tær fyrstu rotturnar til Føroya, og longu í 1769 var hon komin til Havnar. Brúna rottan er bara í teimum stóru oyggjunum.
Rottan heldur til allastaðni, við hús eins væl og burtur frá húsum, um nóg nógv føði er at fáa. Hon etur alt og aftrast ikki við at taka mýs, egg og ungar, haruungar og ræ. Ofta hevur rottan ávís pláss, har hon etur, og tá ríviligt er, kann hon goyma sær niðurfyri.
Rottan er náttardjór burturav. Hon er ferm at klintrast og reika um allastaðni, har bygt er. Hon kann eisini leggjast í fuglabjørg, ikki minst í lundalondini, og har skrápur og drunnhvíti eiga, kann hon oyða alt. Hon heldur seg á ávísum økjum í búflokkum, sum kallrotta við fleiri kvennrottum og ungum teirra stendur fyri.
Kvennrottan gongur kviðin í 22 dagar, og hon leggur 3-5 ferðir um árið 6-12 ungar hvørja ferð. Nýlagdir eru teir naknir og blindir, og tríggjar mánaðir gamlir eru teir kynsbúnir. Ofta eru fleiri legur í sama rottureiðrið, soleiðis eru fleiri rottur um somu holu. Livialdurin hjá rottu er vanliga 1½ ár.
Allastaðni hevur verið roynt at avoyða rottu, tí at hon kann spjaða sjúku millum fólk og húsdjór. Hon gnagar allastaðni, og er hon til miklan ampa. Í Føroyum hevur hon nærum forkomið einstøkum bjargafuglum. Er rotta í oynni, eru t.d. lundi og skrápur at kalla burtur. Føroysku kommunurnar hava lógir at ganga eftir, tá tær royna at týna rottuna.
Phenol
Dømi um nøkur phenolir:
Phenol|400px
Fjerritslev kommuna
Fjerritslev kommuna (danskt: Fjerritslev kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Fjerritslev kommuna hevur umleið 8.517 íbúgvar.
Farsø kommuna
Farsø kommuna (danskt: Farsø kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Farsø kommuna hevur umleið 8.099 íbúgvar.
Harkaliðið
thumb|250px| Harkaliðið var ein føroyskur fólkatónleikabólkur. Bólkurin hevur m.a. endurnýggjað føroysk kvæðir og harvið gjørt tey meira kend millum fólk sum annars ikki hava havt áhuga í kvæðunum. Í fyrstuni vóru limirnir í bólkinum hesir: Annika Hoydal, Jógvan Telling Joensen, Kári Mouritsen, Jógvan Dahl, umframt Jaspur Petersen (bert á fyrstu útgávuni).
Óli Breckmann
Óli Breckmann (30. mars 1948 í Tórshavn). Hann er limur í Hinum Føroyska Fólkaflokkinum og býr á Argjum.
Familian
Óli er giftur við Birnu, heilsurøktara. Tey hava 5 børn: Astrid, sum er lærarinna, Ludvík, sum er viðurkendur listamálari, Pætur, sum arbeiðir sum leiðari á eini teldufyritøku, Mona sum er kendur venjari innan rørslu og Bjørk, sum í mong ár hevur starvast sum leiðari innan matstovuyrki. Óli er eisini pápi Sissal Kampmann, sum eisini er kend listakvinna.
Harkaliðið
Spældu á saltsilokonsertini á Drelnesi í mai 2010
Harkaliðið spældi á stuðulskonsertini, sum var í Saltsiloini á Drelnesi 15. mai 2010. Tey vóru sera væl móttikin, fólk sungu við til kendu sangirnar. Tey sum vóru við í Harkaliðnum á Saltsilokonsertini vóru: Annika Hoydal, Jógvan Dahl, Kaj Johannesen og Eyðun Mohr Hansen.
Hoy
Hoy (norrønt: Há-ey ið merkir 'høg-oyggj') er næststørsta oyggin í Orknoyggjum. Hægsta fjallið í Orknoyggjum, Ward Hill 479 m. liggur á Hoy, harav navnið.
Jákup í Jákupsstovu
Jákup í Jákupsstovu varð føddur 7. juli 1922 í Sørvági og doyði 22. februar 1976. Prógv í samfelagsfrøði frá Institute of Social Studies í Haag, Holland (196_?).
Frá sinum politiska lívið er Jákup í Jákupsstovu helst best kendur fyri sín leiklut í fólkaatkvøðuni tann 14. september 1946, hvørs eftirspæl var m.a. at hann varð tveittur úr Javnaðarflokkinum. Aftaná hann varð tveittur úr Javnaðarflokkinum var hann við til at stovna Tjóðveldisflokkin í 1948.
Lombardia
Lombardia fevnir um eitt øki á 24.000 km² og hevur nærum 10 milliónir íbúgvar. Regiónin er tann næstfólkaríkasta í Italia, ein sættapartur av íbúgvunum í Italia búgva í regiónini. Umleið ein fimtapartur av BTÚ hjá Italia verður framleitt í Lombardia, tað ger regiónina til ta ríkastu í Italia.
Landslutir
Lombardia er býtt upp í tólv landslutir:
Annika Hoydal
thumb|Annika Hoydal, [[2008 í Slesvig.]] Annika Hoydal (fødd 19. november 1945) er ein sjónleikari, songkvinna og tónasmiður úr Havn. Hon er limur í bólkinum Harkaliðið. Hon er búsitandi í Danmark har hon m.a. hevur virkað sum sjónleikari á palli, í filmi, sjónvarpi og útvarpi.
Lívsleið
Hon hevur búð í Keypmannahavn í nógv ár og er kend í øllum Norðanlondum og í Týsklandi sum sjónleikarinna. Hon hevur eisini verið sera virkin sum songkvinna. Í 1973 útgav hon plátuna Til børn og vaksin við barnasangum, sum Hans Andrias Djurhuus hevur yrkt. Henda útgávan var útgivin sum CD í 1998. Annika luttók í Dansk Melodi Grand Prix 1979 við sanginum "Aldan", sum hon sjálv hevði gjørt lag til, og sum bróðir hennara Gunnar Hoydal hevur yrkt. Sangurin gjørdist nummar fýra.
Í 1966 sang hon á fyrsta sinni við Harkaliðnum í Føroyum. Tey gjørdust sera vælumtókt og eru enn virkin av og á, tó við broyttari manning: Annika Hoydal, Jógvan Dahl, Eyðun Mohr Hansen og Kaj Johannesen.
Politikarin Høgni Hoydal er bróðursonur Anniku.
Harkaliðið
Annika Hoydal, Jógvan Telling Joensen, Kári Mouritsen, Jógvan Dahl, umframt Jaspur Petersen (bert á fyrstu útgávuni)
Eysturstrondin í USA
thumb|Eysturstrondin Eysturstrondin í USA liggur í Norðuramerika út ímóti Atlantshavinum.
Teir lutstatir, ið liggja fram við Atlantshavi, eru Maine, New Hampshire, Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, New York, New Jersey, Delaware, Maryland, Virginia, North Carolina, South Carolina, Georgia og Florida.
Asiatiska felagið
thumb|right|300px Det Kongelige Octroyerede Danske Asiatiske Kompagni, ella Asiatisk Kompagni (føroyskt: Asiatiska felagið), var eitt danskt handilsfelag frá 1730-árunum til 1840-árini. Danska Eysturindiafelagið (alment Dansk Ostindia) gavst við virksemi sínum í 1729 og varð í 1732 avloyst av Asiatiska felagnum, ið gjørdist størsta danska handilsfelag undir donsku merkantisismuni. Felagið hevði einarætt í 40 ár til danskan handil eystan fyri Góðvónarhøvda við Cape Town, Suðurafrika. Felagið fekk ábyrgdina fyri handil við og at stýra Trankebar.
Bretsku Jómfrúoyggjar
thumb|Tortola thumb|Roadtown thumb|Kort yvir Bretsku Jómfrúoyggjar. Bretsku Jómfrúoyggjar (enskt: British Virgin Islands) er ein oyggjabólkur í Vesturkaribiska havinum, eystanfyri Puerto Riko. Oyggjabólkurin hoyrir politiskt til Stóra Bretland. Oyggjabólkurin er samantalt 153 ferkilometrar, onkustaðni ímillum Sandoy og Suðuroy í stødd.
Asiatiska felagið
Ein til tvær handilsferðir vóru gjørdar um ári; flestu teirra gingu til Kina. Týdningarmestu handilsvørurnar vóru te og postalín. Í hesum handli ráddi merkantilistiska hugsanin – flyt inn vørurnar so bíliga sum til ber, og flyt út vørurnar so dýrt sum til ber. Ein stórur partur av vørunum hjá Asiatiska felagnum vórðu seldar víðari: 90 % av innflutta tenum varð flutt út til onnur evropeisk lond. Asiatiska felagið hevði høvuðssæti í Christianshavn. Eins og við Eysturindiafeløgnum, so var Asiatiska felagið eitt lutafelag, sum keypmenn settu pening í. Men av tí at nógvur kapitalur skuldi til mátti kongur eisini seta pening í, og kom hann at vera høvuðseigari við meirilutanum í felagnum. Vørurnar, sum eysturindiafararnir førdu til lands vóru als ikki ætlaðar stóra meirilutanum, men kongshirðini, aðalinum og ríkum keypmansfamiljum.
Bretsku Jómfrúoyggjar
Bretsku Jómfrúoyggjar er ein av trímum oyggjabólkunum, ið saman mynda Jómfrúoyggjar í Karibia. Hinir báðir oyggjabólkarnir eru Amerikonsku og Puertorikansku Jómfrúoyggjar. Allar hesar oyggjarnar eru partur av Smáu Antilloyggjum.
Asiatiska felagið
Í 1777 yvirtók dansk-norska ríki økini og annað virksemi hjá Asiatiska felagnum í India. Einahandilin varð tá avtikin. Asiatisk Kompagni helt fram við handli í Kina og hevði efitr 1772 einkarætt á handil við Kina til Danmark-Noreg. Virksemi hjá felagnum varð skatt undir kríggjunum við Ongland 1801-1814, og eftir tað minkaði virksemi í felagnum til tað at enda varð avtikið í 1844.
Bretsku Jómfrúoyggjar
Bretsku Jómfrúoyggjar fevnir um fýra stórar oyggjar og 50 smáar oyggjar. Samlaða víddin hjá hesum oyggjunum er 153 km². Í 2018 búðu uml. 35.800 fólk á oyggjunum. Høvuðsstaðurin eitur Road Town. Hann liggur miðskeiðis í størstu oynni, Tortola.
Fyrsti summardagur
Fyrsti summardagur verður í álmanakkum vanliga sagdur at vera 25. mai.
Ä
Ä og ä, er ein bókstavur í fleiri stavrøðum, ið eru grundaði á tað latínska stavraðið.
Í Norðurlondum verður hann brúktur í svenska, finska og skoltsámiska stavraðnum.
Bókstavurin kemur eisini fyri í tí estiska, luksemborgska, slovakiska og týska stavraðnum.
Rættarhjálp Føroya
Rættarhjálp Føroya hevur verið virkin síðani 1995. Rættarhjálpin veitir hjálp við ávísum løgfrøðiligum spurningum.
Í 2006 fekk Rættarhjálpin 483 fyrispurningar um alt frá hjúnarskilnaði, setanarviðurskiftum, arvi og skifti til fasta ogn. Partur av fyrispurningunum enda í rættarmálum.
Starvsfólk
21 løgfrøðingar og ein skrivari eru knýttir at Rættarhjálpini.
Fígging
Størsti parturin av arbeiðinum er fíggjað av danska løgmálaráðnum, og ein partur er fíggjaður av Landsstýrinum.
Ă
Ă, er ein bókstavur í tí rumenska stavraðnum.
Brugda
thumb|right|220px|Meinaleysa brugdan svimur dovisliga í flógvum [[Sjógvur|sjógvi, svimur við gapandi kjafti og sílar æti í seg.]] Brugda (latín Cetorhinus maximus) er størsti fiskur í føroyskum sjógvi og heimsins næststørsti fiskur. Brugda er vanliga um 6-10 metrar til longdar. Hon verður tó í mesta lagi 12 m, møguliga 15 m. Brugda er grábrún og svørt á bakinum, ljósari undir búkinum. Hon hevur ljósar blettir undir øsinum og undir búkinum. Brugda er bæði botnfiskur og uppsjóvarfiskur. Hon er úr vatnskorpuni niður á 600 metra dýpi. Hon er tjúkkast um miðjuna, smalkar báðar vegir. Hon er trivalig í útsjónd. Brugda hevur tvær ryggfjaðrar, tann fremra er tríhyrnt og stór, hin aftara er lítil. Gotfjøðurin er til støddar sum aftara ryggfjøður og situr undir henni, heldur aftari. Hesar tríggjar fjarðarnar eru spískar aftureftir. Brugda hevur fimm stórar táknarivur ovast av nakkanum og heilt inn undir øsið. Kjalir eru báðumegin á klingruni. Hon hevur stóran kjaft og smáar tenn. Brugdan livir av at síla æti.
Vaksin brugda kennist kanska best á støddini. Tær longu táknarivurnar eru góð ábending um brugdu. Sæst ofta í vatnskorpuni um summarið, og tá sæst, umframt ryggfjøðurina, ofta eisini ovari stertaendi stinga upp úr sjónum. Brugda hevur stóra livur við nógvum lýsi. Hon hevur tí verið rættiliga nógv veidd. Hon kemur onkuntíð í trol og gørn og ger tá skaða á seg sjálva og á reiðskapin.
Brugda er úr Barentshavinum fram við strondum Vesturevropa til Suðurevropa og inn í Miðjarðarhavið. Undir Íslandi til Bretsku Oyggjarnar. Sæst onkuntíð við Grønland. Er eisini við eysturstrond Norðuramerika og við Vesturafrika, Suðurafrika og í Kyrrahavinum. Vanlig undir Føroyum, bæði inni við land og á víðum havi.
8. november
8. november er dagur 312 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 313 um skotár er). 53 eru dagar eftir av árinum.
Dronninglund kommuna
Dronninglund kommuna (danskt: Dronninglund kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Dronninglund kommuna hevur umleið 15.357 íbúgvar.
Die Wacht am Rhein
Die Wacht am Rhein er ein týsk, tjóðskaparlig yrking. Hon var yrkt í 1840 av Max Schneckenburger, og í 1854 gjørdi Karl Wilhelm lag til yrkingina. Hóast tann veruligi tjóðsangurin hjá tí táverandi týska ríkinum var Heil dir im Siegerkranz, var Die Wacht am Rhein oftari sungin í tjóðskaparligum samanhangi.
Naguib Mahfouz
Naguib Mahfouz (نجيب محفوظ Nagīb Maḥfūẓ, ; 11. desember 1911 – 30. august 2006) var ein egyptiskur rithøvundur, ið vann Nobelvirðislønina í bókmentum í 1988. Hann verður mettur at vera ein av teimum fyrstu samtíðarrithøvundunum í arabiskum bókmentum, saman við Tawfiq el-Hakim, ið hevur skrivað um eksistensialismuna. Hann gav út 34 skaldsøgur, meira enn 350 stuttsøgur, ein hóp av filmsritum, og fimm sjónleikir í 70 ára longu yrkisleiðini. Fleiri av verkum hansara eru gjørd til egyptiskar og útlendskir filmar.
The Interview
thumb|right|300px|Skrivstovan hjá [[Sony Pictures Entertainment heldur til í Culver City, California.]] The Interview er ein amerikanskur filmur frá 2014. Filmurin er ein politiskur skemtifilmur og handlar um ein sjónvarpsvert, ið skal drepa norðurkoreanska politiska leiðaran Kim Jong Un. Norðurkoreanskir myndugleikar hava fleiri ferðir mótmælt filminum, ið tey meta seta Norðurkorea í eitt ringt ljós. Tað eru eisini norðurkoreanskir teldusníkar, ið sigast hava gjørt seg inn á Sony. FBI hevur lagt Norðurkorea undir, at standa aftanfyri álopið á fyritøkuna Sony. Nógvir loyniligir upplýsingar og samrøður vóru latnar almenninginum og ikki gekk long tíð, áðrenn Sony gav eftir og valdi at avlýsa sýningina av filminum. Tá tað gjørdist greitt, at Sony hevði avlýst sýningina, tóku nógv til orðanna og fordømdi avgerðina. Millum teirra var amerikanski forsetin, Barack Obama, ið fanst at Sony fyri at boyggja seg fyri fremmandum maktum. Formaðurin í Sony, Michael Lynton segði 23. des. 2014, tá tað gjørdist greitt, at filmurin verður sýndur: "Vit eru errin yvir at filmurin verður tøkur fyri fjøldini, og fyri at hava staði móti teimum, ið royna at kúga talufrælsinum".
Søga
Verturin í kjaksendingini Skylark Tonight, Dave Skylark (James Franco) og produsari/vinmaður hansara, Aaron Rapaport (Seth Rogen), senda tey nýggjastu tíðindini innan celebrity-slatur. Tað býður Aaron ímóti, tá hann heldur vil útvarpa tíðindi av størri týdningi. Teir báðir fáa blóð uppá tonnina, tá teir lesa, at leiðarin í Norðurkorea, Kim Jong-Un, elskar kjaksending teirra. Tá tað eydnast teimum at bóka eina samrøðu við Kim Jong-Un, mugu teir fyrireika seg at ferðast til Pyongyang, Norðurkorea. Àðrenn teir fara avstað, verða teir tiknir inn av CIA, ið vil hava Dave at myrða Kim Jong-Un.
Ezekielsbók
thumb|right|250px|Ezekielsbók. Ezekielsbók er bókmentaliga betur løgd úr hondum og betur tíðarskipað enn nøkur onnur profetabók. Opinberingarnar, Ezekiel fekk, eru nágreiniliga tíðarfestar. Tað, ið eyðkenni Ezekielsbók, eru tær mongu Iøgnu sjónir, myndir og tekin, ið ofta eru torfør at týða. Við tokka ber hann saman fólk sítt og lond við eitt fólk, eitt djór, eina plantu ella okkurt annað. Hann fæst eisini vanliga við mát og við tøl.
Høvuðssjónarmið
thumb|right|250px thumb|right|250px '''1. Profeturin verður kallaður: 1.-3. kap.'''
Alt virki hansara byrjar við, at hann í eini sjón sær dýrd Harrans. Tað er eisini tað eyðkendasta við hesi bók, at hon á ymissan hátt lýsir dýrd Harrans, veldi og tign. Síðan kemur sjálvt kallið, har sagt verður frá a) boðskapinum, b) útbúgvingini, c) ábyrgdini og d) fyrisetninginum.
'''2. Agi fólksins: 4.-24. kap.'''
Eftir ta stórfingnu frágreiðingina um profetakall sítt, koma nógvar talur og ímyndir úr tíðini undan oyðing Jerúsalems. Tær eru um, hvussu fólkið á ymissan hátt skal verða agað. Lýst verður:
Í hesi aganartalu leggur Ezekiel dent á meginreglurnar fyri tí guddómligu afturlønarskipan - at ein og hvør fær løn samsvarandi gerningum sínum. At dentur júst verður lagdur á ábyrgd hins einstaka fyri egna lívi sínum er eyðsýnt fyri Ezekielsbók.
'''3. Endurreisn fólksins: 25.-48. kap.'''
a) Hon byrjar við dómi yvir fólkið. Hesin partur líkist Jesaja 13-23 og Jeremia 46-51. Hetta hoyrir veruliga upp í dómsbókina, men dómurin yvir fólkið er samstundis inngangurin til endurreisn fólksins.
b) Hann kemur frá Harranum sjálvum. Her verður m.a. sagt, hvussu Harrin skal a) senda rætta hirðan, b) savna sundurspjadda fólk sítt og c) lata lív koma aftur í deyðu beinini. Sagt verður eisini frá, hvussu hann skal bjarga fólki sínum frá undirgangi, tá ið Gog og Magog herja á. Tað er sjálvsagt, at henda endurreisingarlýsingin ber longur enn at heimkomuni úr Bábylon. Hetta eyðkennir uppaftur meira teir seinastu kapitlarnar hjá Ezekieli.
c) Guds ríki verður fullkomið. Tað fólk, ið mist hevur land sítt og sæð bý sín verða oyddan og tempul sítt verða lagt í oyði, skal fáa alt aftur dýrdarfylgri og ríkari enn áður. Í hesum parti verður talað um ein nýggjan bý, nýtt land, men fremst av øllum eitt nýtt tempul við einari nýggjari tempultænastu haðan ganga "tvífaldir streymar", og "alt fær lív, har ið hesir streymar floyma".
Serstakliga Jóhannesar opinbering leggur seg upp at sjónum Ezekiels; eisini hon rennur út í at lýsa hin nýggin staðin, sum steig niður av himni búgvin sum brúður, ið er skrýdd fyri mánni sínum. Ezekielsbók endar við at nevna navn býarins: "Harrin er har”, og Opinberingin sigur, at "Gud sjálvur skal vera hjá teimum, og hann skal turka hvørt tár av eygum teirra". Tá eru eisini dýrdarríku framtíðarsjónir Ezekiels fullbúnar.
Pokémon Go
thumb|right|250px|Armbandið, Pokémon Go Plus, kann nýtast saman við appini og sigur tær frá, nær pokémons eru tætt við. Pokémon Go varð fyrst kunngjørt 10. september 2015, og bleiv knappliga útgivið uttan ávaring í juli 2016. Spælið liggur á tíni smartphone, og brúkar tína veruliga lokatión fyri at fáa teg at røra teg og ganga runt at finna sokallaðar Pokémons til títt savn. Hóast spælið bert varð útgivið í ávísum londum - í USA og Avstralia, og altso ikki í Føroyum, so hava nógvir føroyingar funnið útav at “snýta” fyri at fáa Pokémon Go á teirra fartelefonir. Sjálvt spælið er ein app, sum verður løgd á telefonina og brúkar myndatól og GPS fyri at síggja, hvar tú ert. Spælið gongur fyri seg í býnum ella bygdini, har tú ert, og sum luttakari skalt tú út at finna og fanga hesi ymisku pokemondjórini, sum eru at finna ymsastaðni í økinum. Hesi djórini, sum eisini verða kallaði pokemons, kunnu goyma seg kring alt landið, men eru serliga at finna við ymiskar standmyndir. Spælið er gjørt soleiðis, at tað eru trý lið, deild upp í litir, sum spæla móti hvørjum øðrum. Reytt, blátt og gult. Um eitt lið ætlar sær eitt sokallað "gym" ella stað, sum eitt annað lið longu hevur yvirtikið, má ein dystur til. Eitt sokalla "battle."
Sum nú er, kanst tú fanga pokémons, gera teir sterkari og yvirtaka gyms frá øðrum spælarum. Spælið er eitt sokallað ARG (tað er Alternate Reality Game), ið setur pokémons inn á landkortið á telefonini, soleiðis at pokémons á tann hátt verða ein partur av veruliga heiminum. Við Pokémon Go appini á tíni fartelefon og einum serligum pokéball armbandið, sum kann nýtast til spælið, kanst tú spora teg fram til pokémons í økinum rundan um teg, fanga teir og berjast við aðrar veruligar spælarar.
Ç
Ç, ç, er ein bókstavur sum verður nýttur í hesum stavrøðum: tí albanska, aserbadjanska, liguriska, tatarska, turkiska, turkmeniska, kurdiska og zazakiska stavraðnum. Bókstavurin kemur eisini fyri í tí katalanska, franska, friulska, oksitanska og portugisiska stavraðnum sum ein variantur av bókstavinum "c".
Arden kommuna
Arden kommuna (danskt: Arden kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Arden kommuna hevur umleið 8.543 íbúgvar.
Værløse kommuna
Værløse kommuna (danskt: Værløse kommune), er ein kommuna í Keypmannahavns Amt í Danmark. Værløse kommuna hevur umleið 18.633 íbúgvar (2006).
9. november
9. november er dagur 313 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 314 um skotár er). 52 eru dagar eftir av árinum.
Søllerød kommuna
Søllerød kommuna (danskt: Søllerød kommune), er ein kommuna í Keypmannahavns Amt í Danmark. Søllerød kommuna hevur umleið 31.920 íbúgvar (2006).
Friesland
250px|thumbnail|Kort av Frieslandi (2018) Friesland, Frísaland er ein landslutur í Niðurlondum. Leeuwarden er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 646 401.
Kommunur
Tað eru 20 kommunur í landslutinum (2018).
Šiprage
Šiprage (bosniskt og kroatiskt: Šiprage, serbiskt: Шипраге) er ein býur í Bosnia og Hersegovinai. Fólkatalið er 788 í 2013. Býurin liggur við Vrbanja. Býurin er í Banja Luka regiónini.
Hallur Hansson
Hallur Hansson (føddur 8. juli 1992) er føroyskur fótbóltsleikari, miðvallaleikari, sum í spælir við danska Superliga-felagnum Vejle Boldklub og føroyska landsliðnum.
Feløg
Seinni sama árið gjørdi hann sáttmála við danska 1. deild felagið Vendsyssel FF.
Hin 17. juni 2016 gjørdi hann tvey ára sáttmála við danska Superliga felagið AC Horsens. Eftir fimm ár í felagnum blivur partarnir samdir um at enda samstarvið. Í oktober 2021 undirskrivaði hann sáttmála við danska superligafelagið Vejle Boldklub.
Landslið
Hallur hevur higartil (14. oktober 2021) spælt 64 dystir við føroyska A-landsliðnum og skorað fimm mál. Hann hevur eisini spælt fleiri dystir við føroysku U21, U19, U17 og U15 landsliðunum. Hann spældi sín fyrsta A-landsdyst móti Íslandi, tað var ein vinardystur. Næsta dystin spældi hann móti Týsklandi, tann dystin vunnu týskarar 3-0.
Hin 11. oktober 2013 skoraði Hallur sítt fyrsta mál fyri føroyska A-landsliðið. Tað var í heimdystinum móti Kazakstan, sum var HM 2014 kvalifikasjónsdystur, tað var tann nýggjundi landsdystur hansara. Dysturin endaði 1-1 og harvið fekk Føroyar sítt fyrsta stig í kappingini. Málið hjá Hallur var eitt langskot, sum hann skeyt uttanfyri 16-meturin, bólturin fór upp í vinstra horn.
Č
Č, č, er tann latínski bókstavurin C við tí diakritiska tekninum hake (háček á kekkiskum) yvir. Č verður eitt nú nýtt í kekkiska, kroatiska, bosniska, lettiska, litaviska og tí norðursámiska stavraðnum. Á flestu málum verður hann úttalaður sum ch í tí enska orðinum chocolate ella sum ke í føroyska orðinum ketta (IPA: [t͡ʃ]). Tann kyrilliski bókstavurin í svarar til Č er Ч.
Manuel Uribe
Manuel Uribe (11. juni 1965 í Monterrey, Meksiko - 26. mai 2014) hevði metið sum heimsins tyngsti persónur. Í Metbók Guinnessar var hann skrásettur at viga 560 kg, men í apríl 2008 hevði hann megnað at koma niður á 317 kg.
Hann át fimm máltíðir um dagin, og á matarskránni vóru høsnarungi, omelett, skinka, frukt og grønmeti.
Ravmagn
thumb|right|180px|Av trygdarávum hanga háspenningarkáplarnir á høgum mastum. Ein harður ravmagnsstoytur kann bæði lemja og drepa. Ravmagn er orkukelda, sum drívur t.d. maskinur og gevur okkum hita og ljós. Tað eru elektrónir, smáir bitlar, sum koma frá atomunum. Hvør elektrón hevur eina heilt lítla elektriska løðing - eitt sindur av ravmagni. Eitt snarljós, sum fer eftir luftini ella slær niður, er eitt tað greiðasta dømi, vit hava um ravmagnsvirksemi. Ravmagnið er annars ósjónligt, men tað arbeiðir óført fyri okkum alla tíðina. Tá ið vit t.d. tendra eina ravmagnslampu, fara umleið ein millión milliónir elektrónir gjøgnum peruna um sekundið. Ravmagnið fer í hús og verksmiðjur í leiðingum, sum liggja inni í loftum og veggjum og tryggja, at ravmagnið streymar, tá ið vit tendra slitilin. Ravløð fáa megi frá evnatilgongdum og goyma ravmagnið, so at tað kann flytast. Sólarkyknur taka orku frá sólini og gera hana til ravmagn. Ravmagnið ger eisini tey bákn, sum varpa sjónvarps- og útvarpssendingar, og tað fær eisini teldur at arbeiða. Ravmagnið fer í hús í leidningum, sum fyrr hingu í pellum. Nú eru teir vanliga niðurgrivnir. Summi ravmagnsverk brekka olju ella kol, og summi brúka kjarnorku. Orkunýtsluna mála vit í kilowatttímum (kWh).
Ravmagn er í tveimum líkum: streymur, sum fer runt í leidningum, og støðuravmagn, sum er staðbundið, til dømis í einum kambi. Ravmagnið streymar úr kraftstøðini til eitt tól ella lampu og aftur hagar, tað kom. Gníggjar tú eina ballón móti troyggjuni, tekur ballónin eyka elektrónir til sín og verður negativ. Henda løðing verður rópt støðuravmagn, tí at hon ikki flytur seg. Hon kann taka til sín smá pappírspetti ella hár. Tvey sløg eru av ravmagnsløðingum: positivar og negativar. Sum oftast eru líka nógvar í einumhvørjum tilfari, so at tær ganga út móti hvør aðrari. Tilfar, sum letur streymin ganga, verður rópt leiðari. Metal og kopar flest eru leiðarar. Streymurin gongur gjøgnum metalini, tí at elektrónirnar sita leysar og kunnu flytast. Allir leiðarar hava eina ávísa mótstøðu, ið vendir móti streyminum. Mótstøðan minkar í einki, tá leidningurin verður nógv køldur. Leiðarin er nú vorðin ein serleiðari, har ið streymurin kann ganga, men við ongari mótstøðu. Avbyrgjarar, t.d. papp og plast, loyva ikki streyminum at ganga, tí elektrónirnar eru fastari bundnar at atomkjarnanum. Ravmagnið krevur, at leidningarnir halda fram, at streymurin skal ganga. Hetta eitur ein ravmagnisringur. Fer ringurin, steðgar streymurin. Smáir og stórir ravmagnsmotorar driva nógv sløg av maskinum. Í motorinum er ein snælda, sum situr í einum sigulsøki. Tá ið streymur fer gjøgnum snælduna, noyðist hon at mala. Ravmagns-gerar gera streym úr røringarorku, tá ið ein spoli snarar millum pólarnar í einum sigli. Einfaldar, smáir gerar, sum til dømis gera streym til eina súkklulykt, eita dynamo ella máttlar. Stóru gerarnir á ravmagnsverkunum snara við guvutyrlum við guvu frá olju- ella kolbrennarum. Teir gera heilt stórar nøgdir av ravmagni.
Battarí ella ravløð gera ravmagn, sum streymar ein veg - javnstreymur. Ravlaðið skumpar streymin úti í ravmagnsringinum. Tá ið tú setur eitt ravlað í til dømis eitt gongulurt, fer evnisliga tilfarið at loysa og andgera elektrónir. Tær gera streym, tí at tær verða skumpaðar úti í ravmagnsringinum. Elektriska spenningin mála vit í voltum, umleið 1,5 V fyri ravlaðið. Elektrónirnar streyma frá negativa pólinum gjøgnum gongulurtið og aftur til positiva pólin. Um ravlað verður bundið í øvugtan veg, fylla elektronirnar holini, og streymurin steðgar. Dagliga hava vit ørgrynni av ravmagnstólum uttan um okkur - fartelefonir, sjón- og útvarp, bandupptakarar og teldur. Øll hesi ravmagnstól hava rensl, har ið ravmagn fer ígjøgnum. Í renslunum eru ersmáir elektroniskir staklutir, ið minka, kvetta ella magna streymin, og soleiðis skapa bákn. Tað kann vera ljóð í einari fartelefon ella tal í einari teldu.
Gomlu grikkarnir sóu longu fyri 2500 árum síðan, at eitt silkiklæði, sum varð gníggjað við einum ravpetti, skjótt varð fult av støðuravmagni. Amerikamaðurin Benjamin Fraklin (1706-1790) sá sum tann fyrsti umleið 1750, at snarljós eisini er ravmagn og greiddi frá, hvat ið ein ravløðing er. Franklin setti drekar, meðan toran gekk (nú er tað strangliga bannað). Italiamenninir Luigi Aloisio Galvani og Alessandro Volta gjørdu fyrstu ravløðini.
Orkunýtsla
Orkunýtsluna mála vit í kilowatttímum (kWh). Dátur frá World Bank frá 2011 vísa, at m.a. norðmenn eru millum tey, sum brúka mest orku fyri hvønn íbúgva, 23 174 kilowatttímar á hvørjum ári, meðan finnlendingar og sviar brúka ávikavist 15 738 og 14 030 kilowatttímar. Til samanberingar brúkar ein dani bara 6 122 kilowatttímar. Men her skal leggjast aftrat, at stórur partur av orkuni á Skandinavisku hálvoynni stavar frá varandi orku, so sum vatnorku, og tí geva tølini ikki rættvísa mynd av CO2-útlátinum. Landið, sum uttan samanbering brúkar mest streym fyri hvønn íbúgva er, er Íslandi. Ikki minni enn 52 374 kilowatttímar fyri hvønn íbúgva, og einki annað land kemur nær námid. Aluminiumsframleiðslan í Íslandi brúkar sera nógva orku, og tey trý reinsingarstøðini brúka meira enn fimm ferðir so nógva orku til framleiðsluna, sum allir íslendingar til samans. Amerikanarar brúka góðar 13 246 kilowatttímar um árið. Haiti er landið, sum brúkar minst, 32 kilowatttímar fyri hvønn íbúgva um árið. thumb|right|500px| Myndir frá [[Fylgisveinur|fylgisveinum hjá NASA vísa, hvørji lond brúka mest streym. Stórbýir sum New York, London og Tokyo síggjast lættliga, og eisini t.d. fólkaríku økini kring Nilánna í Egyptalandi og Mississippiánna í USA. Aluminiumsframleiðslan í Íslandi brúkar sera nógva orku (í mun til fólkatalið), hóast Ísland ikki lýsir so væl á myndini.]]
Vallensbæk kommuna
Vallensbæk kommuna (danskt: Vallensbæk kommune), er ein kommuna í Región Høvuðsstaðnum (fyrr Keypmannahavns Amt) í Danmark. Vallensbæk kommuna hevur 15.095 íbúgvar (2014).
Málføri
thumb|right|250px|Strikan á myndini kallast eitt málførismark, eisini nevnt isogloss á fakmáli. Orðið isogloss mekir "sama tunga," sostatt kann sigast, at hvørjumegin málførismarkið verður tosað eins ella "við somu tungu". Málføri verður ofta eisini umtalað sum dialektir. Hugtakið verður nýtt at lýsa ymiskleikarnar í, hvussu eitt mál verður tosað ymsastaðni innan eitt landaøki, ofta avmarkað av landamørkum. Málføri fevnir um geolekt, sosiolekt og kronolekt. Geolekt er málføri, sum er knýtt at ávísum øki í landinum. Sosiolekt er málføri, sum er knýtt at ávísum sosialum bólki, til dømis einum vinabólki ella ávísum frítíðarvirksemi. Kronolekt er málføri, sum er knýtt at aldri, t.v.s. at munur kann vera á, hvussu ung og gomul tosa. Í ymisku málførunum er eisini eitt fjølbroytni. Samanhangið, ella samteksturin, sum vit brúka málið í, ávirkar bæði talað og skrivað mál. Í einari formligari støðu – bæði í talumáli og skriftmáli – hava vit lyndi til at tosa “fínari” og brúka eitt meira skipað talumál ella skriva rættari, enn tá ið støðan er óformlig.
Í Føroyum finnast nógv ymisk staðbundin málføri, til dømis suðuroyarmál, sandoyarmál, nólsoyarmál, havnarmál, eysturoyarmál, vágamál og norðoyamál.
Føroysk málføri
Í Føroyum hava vit nógv ymisk staðbundin málføri (geolektir). Fólk hava búð í smærri og størri bygdum kring oyggjarnar, og samskiftið við onnur enn tey í somu bygd hevur verið avmarkað. Harafturat nærkast vit 20. øld, áðrenn vit fáa eitt føroyskt skriftmál, sum er felags fyri øll staðbundnu málførini. Hetta hevur givið sera góð gróðrarlíkindi hjá ymiskum staðbundnum geolektum at spretta fram. Í dag hava vit ikki hesar avmarkingar; samferðslukervið og útbreiðslan av miðlum gera, at fólk samskifta og ferðast nógv kring landið, og ymisku staðbundnu málførini hoyrast um alt landið. Í høvuðsheitum kunnu vit býta landið í seks ymisk málførisøki:
Eyðkennini fyri ymisku staðbundnu málførini eru ymisk. Eitt sera týðiligt dømi er munurin á, hvat persónsfornavn verður brúkt. Í meginpartinum av landinum verður sagt "eg" í fyrsta persóni, eintali, "vit" í fyrsta persóni, fleirtali, og "tit" í øðrum persóni, fleirtali. Men flestu suðuroyingar siga ístaðin "jeg" (úttalast "je"), "okur" og "tykur", tósiga sumbingar og lopransfólk "eg". Aðrir týðiligir munir eru at hoyra í sjálvari ljóðskipanini, har sama ljóðið hevur ymiska úttalu kring landið. Talan er um ymiska úttalu av tvíljóðinum <ei> og sjálvljóðunum <á> og <ó>.
Tað er ein definitiónsspurningur, hvussu nógv skal til fyri at avmarka eitt málføri. Kann man til dømis tosa um ymisk málføri í Sørvági og í Sandavági?
Isoglossar
Til ber at tekna linjur á einum føroyakorti, hvar mørkini ganga millum ymisk málførafyribrigdi. Hesar linjur kallast eisini isoglossar.
Isoglossurin fyri úttaluna av ó sum ávikavist /ou/ og /au/ gongur gjøgnum Nólsoyarfjørð. Isoglossurin fyri nýtsluna av vit ella okur gongur millum Stóra Dímun og Suðuroy.
Giacomo Nizzolo
Giacomo Nizzolo (føddur 30. januar 1989) er ein italskur kappsúkklari, ið súkklar fyri UCI ProTeam.