cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Buôn Ma Thuột
Buôn Ma Thuột (Buon Ma Thuot) er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Đắk Lắk landslutinum. Fólkatalið í býnum er umleið 300.000 og er tann størsti býurin í Central Highlands regiónini (Tay Nguyen). Býurin liggur umleið 350 km frá Ho Chi Minh City. Býurin liggur í hálendi á einum rættiliga fløtum øki, í meðal 536 metrav yvir havinum.
Slagið um Ban Me Thuot fór fram í býnum í mars 1975, tað spældi ein avgerandi leiklut í Vjetnamkrígnum, ið førdi til at Norðuvjetnam við tí kommunistiska Fólkaheri Vjetnams vann á II Corps (Quân đoàn II) hjá Suðurvjetnam, og at enda tók ræði á Suðurvjetnam, ið var eitt sjálvstøðugt lýðveldi frá 1955 til 30. apríl 1975.
Buon Me Thuot Floghavnin liggur í býnum.
Árni Dahl
thumb|Árni Dahl varð heiðraður við [[Mentanarvirðisløn Landsins|Heiðursgávu landsins 2013 hin 15. januar 2014 í Stóra Pakkhúsi í Vági.]] Árni Dahl (føddur 31. juli 1946 í Funningsfirði) er ein føroyskur rithøvundur, lærari, týðari og blaðstjóri. Hevur frá 1978 staðið fyri forlagnum Fannir, ið frá stovningardegnum hevur givið út o.u. 100 bøkur. Í 1996 var hann heiðraður við Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri annað mentanarligt avrik, og í 2014 var hann heiðraður við Heiðursgávu landsins.
Lívsleið
Árni vaks upp á Viðareiði til 1953, í Klaksvík 1953-63 og í Keypmannahavn 1963-64. Síðan 1964 hevur hann mest búð í Havn og í Hattarvík.
Foreldur hansara vóru Jacobina (Bina) Dahl, f. Johannessen (1914-85) og Óli Dahl (1915-92) bæði úr Funningi. Í 1969 giftist hann Marionnu Debes Dahl, fødd Joensen, tey fingu børnini Tótu Árnadóttur, (fødd 1970) og Teit Árnason, (føddur 1972). Marianna er eisini rithøvundur.
Hann tók realprógv í Klaksvík í 1963, læraraprógv (málsliga deild) á Føroya Læraraskúla 1969. Hann tók ársskeið í føroyskum máli og bókmentum á Fróðskaparsetri Føroya 1975-76, exam. art.-prógv í norðurlendskum, serliga føroyskum máli og bókmentum 1977. Hann hevur starvast sum lærari á ymsum skúlum og hægri lærustovnum, á Venjingarskúlanum 1970-83, var tímalærari í nøkur ár á læraraskúlanum og fekk fast starv har í 1983, hann var tímalærari á Føroyamálsdeildini einstøk ár í áttitiárunum og á eftirútbúgvingarskeiðum frá 1980. Hann var lærugreinaráðgevi í føroyskum á landsmiðstøðini 1989-92 og 1993-94.
Vár Erlingsdóttir Eidesgaard
Vár Erlingsdóttir Eidesgaard (fødd 2001) er ein føroyskur svimjari, sum svimur fyri Havnar Svimjifelag og Føroyska svimjilandsliðið. Hon hevur vunnið gull, silvur og bronsu á Oyggjaleikum.
SMS stevnan 1. og 2. november 2014
Vár vann 1 gull, 2 silvur og 1 bronsuheiðursmerki á SMS-stevnuni í Havn 1. og 2. november 2014.
Ægir-stevna 2014
Vár vann 1 gull og 4 bronsuheiðursmerki á Ægirstevnuni, ið varð hildin í Klaksvík 4. og 5. oktober 2014.
Meistarastevnan fyri Ung 2014
SSF skipaði fyri Meistarastevnu fyri Ung í Svimjihøllini í Gundadali, Flaggdagin 25. og 26. apríl 2014. Vár vann fýra heiðursmerki og var fimtbest í FINA-stigum.
J.P. Gregoriussen
J.P. Gregoriussen kann verða:
1660-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld
Við Áir
250px|thumb|Hvalastøðin við Áir í 2010 Við Áir er eitt stað á eystursíðuni á Streymoynni, beint sunnanfyri Hvalvík.
1660-árini
Áratíggju: 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini - 1660-árini - 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini
Við Áir
Hvalastøðin við Áir
Ein hvalastøð var í har til 1984, tá seinasti hvalurin varð dripin har. Bæði bygningar og maskinur eru til enn, og arbeitt verður við at gera hvalastøðina til eitt sjóvinnusavn og upplivingardepil. Landsstýrið samtykti í 1989, at hvalastøðin við Áir skuldi varðveitast. Í 2007 varð eitt álit skrivað og handað landsstýrismanninum í mentamálum. Mentamálaráðið, Søvn Landsins og Sunda kommuna arbeiða í felag fyri, at hvalastøðin aftur gerast ein virkin miðdepil í Sundalagnum. Peningur varð eisini játtaður, soleiðis at varðveitingararbeiði kundi fara í gongd í 2011. Á heysti 2011 var hvalastøðin opin fyri almenninginum, har umleið 500 fólk vitjaðu.
Skúlin Við Áir - Dugni
Dugni hevur ein skúla Við Áir. Hesin skúlin er fyri fólk við skerdum arbeiðsførleika. Tey kunnu taka 9. flokk, 10. flokk ella FHS. Fólk kunnu sostatt umskúlast ella fara undir endurbúgving, so tey kunnu arbeiða innan okkurt annað økið, sum tey megna. Arbeiðsførleikin kann vera skerdur antin kroppsliga, sálarliga ella sosialt. Skúlin er ein kostskúli, og næmingar kunnu búgva á kostdeild skúlans.
Neymar
Neymar da Silva Santos Júnior (føddur 5. februar 1992), vanliga kendur sum Neymar ella Neymar Jr., er ein brasilskur fótbóltsleikari, ið spælir sum álopsleikari fyri franska felagið Paris Saint-Germain og Brasilska fótbóltslandsliðið. Frá 2013-2017 spældi hann fyri spanska La Liga felagið FC Barcelona, har hann vann spanska meistaraheitið tvær ferðir. Hann vann olympiskt gull við Brasil í 2016 og silvur í 2012.
1660-árini
Ár: 1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669
Neymar
Felag
Santos
Barcelona
Landslið
Brasil
Wiltshire
420px|thumb|Wiltshire Wiltshire (stytt Wilts) er eitt enskt greivadømi (county), sum liggur í útsynningsparti av Onglandi.
Í 2018 búðu meiri enn 720 túsund fólk í økinum, sum er 3.485 ferkilometrar til víddar. Størstu býir eru Swindon, Salisbury, Trowbridge og Chippenham.
Landafrøðiliga grannalagið
Í útnorðri og norðri hevur Wiltshire mark við Gloucestershire, í landnorðri við Oxfordshire, í eystri við Berkshire, í ein landsynning við Hampshire, í suðri við Dorset, og í vestri við Somerset.
220px|thumb|right|Býir í Wiltshire 220px|thumb|right|Flaggið hjá Wiltshire
Fyrisitingarliga uppbýtið
Til 2009 var greivadømið býtt upp í hesi øki (districts):
Síðan 2009 eru bara hesi 2 øki eftir:
9
Øldir: 1. øld f.Kr. - 1. øld - 2. øld
Áratíggju: 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. - 0-árini - 10-árini 20-árini 30-árini 40-árini 50-árini
Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens
290px|thumb|right|M.A. Jacobsen Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens er bókmentavirðisløn, ið Tórshavnar Býráð letur á hvørjum ári.
Kekenia
Kekenia er landslutur í Russlandi. Síðan Sovjetsamveldið fall, hava kekenar stríðst fyri tjóðskaparligum frælsi, men Russland, ið er samveldisríki, er hart ímóti hesum. Teir kvíða fyri, at fer ein landspartur burturúr, verður alt tað russiska samveldið syndrað. Kekenia hevur sjálvstýri, men er undir russiskum yvirræði.
Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens
Um virðislønirnar
Fyrsta virðislønin varð latin í 1958. Nú á døgum verður Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens latin trimum fólkum, ið verða hildin at hava bókmentaligt og mentanarligt virði. Virðisløn verður latin fyri fagurbókmentaligt verk, fyri yrkisbókmentaligt verk, og fyri annað mentanaravrik. Hetta seinasta er t.d. bygdasøgur, endurminningar og verk um myndlist ella tónlist. Tær kunnu eisini latast fólki, sum verður mett at hava avrikað nógv fyri føroyska mentan á móðurmálinum.
Upphæddin verður ásett av Tórshavnar Býrað. Ein fimmmannanevnd ætlar um og ger av hvør ella hvørji, ið virðisløn skulu fáa. Tórshavnar Býráð velur tríggjar limir í nevndina, Rithøvundafelag Føroya ein og Fróðskaparsetur Føroya ein. Í skrivandi stund (2020) eru hesi limir í nevnd M.A. Jacobsens: Erling Isholm, Jákup Jacobsen og Høgni Joensen, valdir av býráðnum, Vár í Ólavsstovu fyri Rithøvundafelagið og Malan Marnersdóttir fyri Fróðskaparsetrið. Vónbjørt Vang býarbókavørður er skrivari. Eingin formaður er í nevndini, men fastur skrivari er býarbókavørðurin.
Kekenia
Søga
Tá ið russiska samveldið gjørdist frælst í 1991, kravdu ymsar tjóðir í ríkinum at loysa frá Russlandi. Kekenia lýsti seg sjálvstøðugt ríki í desember 1991. Russisk herlið tóku seg inn í landið fyri jól í 1994 og bumbaðu høvuðsstaðin Grosny í sor. Kekenar hildu ímóti, og geriljakríggið stóð við í 1995-1996, og 90 000 fólk lótu lív. Vápnahvíld varð undirskrivað í august 1996 - Russland skuldi taka herlið síni aftur.
Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens
Um virðislønirnar
Tað er treyt, at virðislønarverdu verkini eru skrivað á føroyskum máli. Hava føroyskir rithøvundar skrivað og givið út á útlendskum máli, eiga tær at verða týddar, áðrenn tær koma til umrøðu í virðislønarnevndini. Virðislønir fyri fagrar bókmentir og yrkisbókmentir kunnu bert latast fyri verk, sum eru útgivin.
Virðislønirnar verða latnar 17. september, sum er føðingardagur M. A. Jacobsens. Býráðsformaðurin handar vanliga vanliga teimum virðisløntu virðislønina saman við skrivi frá fimmmannanevndini, har tilskilað er, hvørji verk, virðislønirnar eru givnar fyri, og hvat nevndin metti gjørdi verkini virðislønarverd. Á sama hátíðarhaldi verður eisini Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs handað.
Áðrenn 1969
Áðrenn 1969 vórðu hesar mentanarvirðislønir latnar:
Jekaterinburg
thumb|right|220px|Jekaterinburg thumb|right|220px|Í miðbýnum thumb|right|220px|Býurin um náttina. Jekaterinburg (russiskt: Екатеринбург) er fjórðstørsti býur í Russlandi. Býurin liggur á eystursíðuni av Uralfjøllunum. Í 2019 búðu í Jekaterinburg fleiri enn 1,5 milliónir fólk.
Søga
Jekaterinburg varð grundlagdur í 1723 av Pæturi Mikla. Býurin varð uppkallaður eftir Katarinu I (1684–1727), konu russiska keisaran.
Seinasti russiski keisarin Nikolaj II, kona hansara Aleksandra Fjodorovna og børn teirra Olga, Tatiana, Maria, Anastasia, og Alexej vórðu myrd av bolsjevikkunum hin 17. juli 1918 í Ipatiev húsinum í Jekaterinburg.
Undir Sovjetsamveldinum varð býurin í 1924 uppkallaður eftir bolsjevikiska leiðaranum Jakov Sverdlov og navnið á býnum varð broytt til Sverdlovsk. Tó fekk Jekaterinburg tað gamla navnið aftur í 1991.
2020-árini
Øldir: 20. øld - 21. øld - 22. øld
Áratíggju: 1970-árini 1980-árini 1990-árini 2000-árini 2010-árini - 2020-árini - 2030-árini 2040-árini 2050-árini 2060-árini 2070-árini
Ár: 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029
Hendingar
1640-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld
Áratíggju: 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini - 1640-árini - 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini
Ár: 1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649
1650-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld
Ár: 1650 1651 1652 1653 1654 1655 1656 1657 1658 1659
Mads Würtz Schmidt
Mads Würtz Schmidt (føddur 31. mars 1994) er ein danskur súkklari, ið súkklar fyri Team Katusha. Hann vann heimsmeistaraheitið fyri U23 menn í einkultarti í 2015.
Siv Jensen
thumb|right|240px|Fíggjarmálaráðharri og forkvinna í Framburðsflokkinum í Noregi, Siv Jensen. Siv Jensen (fødd 1. juni 1969 í Oslo) er fíggjarmálaráðharri og forkvinna í Framburðsflokkinum í Noregi. Hon er dóttir Tore Jensen og Monica Kjelsberg. Í 1976 byrjaði hon at lesa á universitinum í Oslo. Hon er útbúgvin diplomøkonom.
Kommunur í Føroyum
250px|thumb
Kommunur í Føroyum
Síðan 1. januar 2017 eru tað 29 kommunur í Føroyum:
Philippe Garrel
thumb|Philippe Garrel Philippe Jean-François Alain Garrel (føddur 6. apríl 1948 í París) er franskur filmsleikstjóri, filmsleikrithøvundur og leikstjóri.
1721
1721 (MDCCXXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Hendingar
250px|thumb|right|Svenska Livland og Estland í [[17. øld]]
1720
1720 (MDCCXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Tim Scott
Timothy Eugene "Tim" Scott (føddur 19. september 1965) er senatorur úr Suðurcarolina. Hann var limur í Umboðsmannatinginum í Suðurcarolina frá 2009 til 2011 og var kongresslimur í Washington, D.C. fyri Suðurdakota árini 2011–2013.
Dennis Stratton
Dennis Stratton (føddur 9 Oktober 1952 í Canning Town, Ongland) er ein enskur sangskrivari, guitaristur og tónleikari. Hann er best kendur frá tíðini sum guitari í Iron Maiden frá 1979 til 1980.
Ice Cube
O'Shea Jackson (føddur 15. juni 1969) betri kendur við sínum kunstnaranavni Ice Cube er ein amerikanskur rappari, sjónleikari, tónleikaframleiðari, filmframleiðari, leikrithøvundur og leikstjóri. Hann byrjaði lívleiðina sum ein limur í hip-hop bólkinum C.I.A. og seinni gjørdist hann partur av N.W.A (Niggaz Wit Attitudes). Eftir at hann var givin í N.W.A í desember 1989 bygdi hann við hepni upp eina solokarrieru innan tónleik og eisini sum rithøvundur, leikstjóri, sjónleikari og framleiðari í biografum. Harafturat hevur hann verið ein av framleiðarunum av Showtime sjónvarpsrøðunum Barbershop og TBS røðunum Are We There Yet?, ið báðar eru grundaðar á filmarnar, har ið hann spældi høvuðsleiklutin. Í juli 2014 hevur Ice Cube selt yvir 38 milliónir plátur í USA.
Jákup Pauli Gregoriussen
Jákup Pauli Gregoriussen (føddur 24. apríl 1932 í Tórshavn) er ein føroyskur arkitektur, rithøvundur og grafikari.
Jákup Pauli er sønur Liffu og Magnus Gregoriussen. Hann er útbúgvin arkitektur frá Det Kongelige Danske Kunstakademi, Keypmannahavn.
Hann hevur m.a. teknað Listasavn Føroya í 1970 og útbyggingina av Listasavninum í 1993. Sum grafikari hevur hann teknað eina røð av føroyskum frímerkjum fyri Posta (fyrr Postverk Føroya), og illustrerað bøkur við býar og landslagsmotivum úr Føroyum, Russlandi, Póllandi, Rom og Egyptalandi.
Í 1998 fekk hann Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri verk sítt í fýra bindum um kirkjurnar í Føroyum (1995-1999). Verkið er teknað av honum og greiðir frá um Føroya kirkjusøgu. J.P. Gregoriussen hevur eisini virkað sum ráðgevi í sambandi við ístandsetan av føroyskum kirkjum.
Hin 15. januar 2016 fekk hann Heiðursgávu Landsins frá Mentamálaráðnum.
Íslendsku jólavættrarnar
Íslendsku Jólavættrarnar (íslendskt: Íslensku jólasveinarnir‎) eru vættrar av trøllaslagi, ið upprunaliga vóru nýttir at ræða børn í døgunum fyri jól. Foreldur teirra eru Grýla (Gívur) og Leppalúði (Leppadólgur), og húsdjór teirra er Jólakötturinn (Jólakøtturin). Upprunaliga høvdu teir onki til felags við altjóða jólamannin, ið er síðskeggjutur, í reyðum klæðum, og gevur børnum gávur. Í 20.øld runnu teir við tíðini saman við altjóða jólamanninum, og eru í dag ikki tey somu trøllini, ið teir upprunaliga vóru.
Övertorneå kommuna
thumb|250px|Övertorneå kommuna í [[Norrbottens län.]] Övertorneå kommuna (svenskt: Övertorneå kommun) er ein kommuna í Norrbottens län í Svøríki. Övertorneå kommuna hevur 4 589 íbúgvar (2015).
Charlie Murphy
Charles Quinton "Charlie" Murphy (føddur 1959) er amerikanskur sjónleikari.
Lív E. Eidesgaard
Lív Erlingsdóttir Eidesgaard (fødd 1999) er ein føroyskur svimjari, sum svimur fyri Havnar Svimjifelag og Føroyska svimjilandsliðið.
European Games 2015
Lív var ein av fimm føroyskum luttakarum til fyrstu Evropeiskir leikir, sum verða hildnir í Baku í juni 2015. Bert ungir svimjarar sluppu at luttaka fyri Føroyar og sleppa ikki at svimja undir Merkinum men undir LEN-flagginum, hetta tí at Olympiska Nevndin í Evropa fyriskipar leikirnir, og har sleppa bara sjálvstøðgar tjóðir at gerast limir. Tíðirnar hjá Lív vóru hesar:
Danish Open 2014
Lív var tilmeldað til kappingarnar í 50, 100 og 200 metrum frí á Danish Open 2014.
BankNordik stevna 22. - 23. mars 2014 í Vági
Lív vann fýra gull heiðursmerki og gjørdist fjórðmest vinnandi svimjarin á stevnuni og tann svimjarin hjá Havnar Svimjifelag, ið vann mest.
Reykjavík International 2014
Lív luttók á Reykjavík International í januar 2014.
HS-stevnan 2. og 3. nov. 2013
Lív vann 2 gull, 2 silvur og eitt bronsu heiðursmerki á HS-stevnuni 2013 í Havn.
Överkalix kommuna
thumb|250px|Överkalix kommuna í [[Norrbottens län.]] Överkalix kommuna (svenskt: Överkalix kommun) er ein kommuna í Norrbottens län í Svøríki. Överkalix kommuna hevur 3 402 íbúgvar (2015).
Lív E. Eidesgaard
Ólavsøkusvimjingin 2013
Lív vann Ólavsøkusvimjingina við tíðini 5:27.8
Norðurlendska Meistarastevnan fyri Ung 2013 í Reykjavík
Lív setti føroyskt juniormet í 100 frí við tíðini 1:01.51.
Familja
Lív er dóttir Annu og Erling Eidesgaard og abbadóttir Jóannes Eidesgaard, fyrrverandi løgmann. Systir hennara Vár (fødd 2001) og bróðirin Bartal (føddur 2003) eru eisini svimjarar.
Stamford, Connecticut
Stamford er triðstørsti býurin í amerikanska lutstatinum Connecticut.
Býurin liggur við Long Island sundið í útsynningshorninum av lutstatinum og nakað miðskeiðis millum býirnar New York og New Haven, sum er næststørsti býur í Connecticut. Stamford hevði í 2019 næstan 130 túsund íbúgvar.
Søga
Upprunaliga navnið á staðnum var Rippowam. Býurin varð grundlagdur har í 1641, uppkallaður eftir Stamford í Lincolnshire í Onglandi.
Sigri Mitra Gaïni
Sigri Mitra Gaïni er føroyskur/iranskur/norskur yrkjari og sjónleikari. Hon varð fødd 1975 í Oslo, hevur føroyska mammu og iranskan pápa. Hon vaks upp bæði í Føroyum og Noregi, gekk í fronskum skúla í Noregi, meðan hon búði har. Hon gekk á studentaskúla í Føroyum og er búsitandi í Føroyum. Sigri er dóttir Lív Joensen, abbadóttir Sigurð Joensen og Sigrið av Skarði og langabbadóttir Símun av Skarði, sum yrkti føroyska tjóðsangin Tú altfagra land mítt. Hon spældi ein av høvuðsleiklutunum í føroyska/danska filminum Bye Bye Bluebird hjá Katrini Ottarsdóttir. Sigri spældi leiklutin sum Barba. Filmurin bleiv vístur á fleiri filmsfestivalum uttanlands og vann eisini prísir. Sigri hevur givið fýra yrkingasøvn út, øll eru skrivaði á føroyskum. Í 2004 fekk hon Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.
Spice Girls
thumb|300px|right|Spice Girls Spice Girls var ein enskur gentutónleikabólkur, sum varð stovnaður í 1994. Síðan tá hevur bólkurin selt yvir 80 milliónir album og stakløg.
Søga
Tað var Chris Herbert, ið fekk tað hugskot at seta saman ein gentubólk, ið kundi fáa eins stóra sukse sum dreingjabólkurin Take That. Chic Murphy fíggjaði verkætlanini, og Herbert fór í gongd við at lýsa eftir gentum til bólkin í blaðnum Stage. Manager hjá gentubólkinum gjørdist Simon Fuller. Fimm ungar gentur vóru valdar út til nýggja tónleikabólkin, ið fekk navnið Spice Girls. Skjótt fingu tær eyknevni, ið øll enda við Spice: Melanie Brown ("Scary Spice"), Melanie Chisholm ("Sporty Spice"), Emma Bunton ("Baby Spice"), Geri Halliwell ("Ginger Spice") og Victoria Beckham, fødd Adams ("Posh Spice"). Tær fingu plátusáttmála við Virgin Records og útgóvu fyrstu stakfløguna "Wannabe" í 1996, sum gjørdist nummar eitt á hittlistum í meira enn 30 londum, og hjálpti við til at etablera bólkin sum eitt altjóða fenomen. Fyrsta album teirra, Spice, seldi meira enn 28 milliónir eintøk kring allan heimin, og gjørdist bestseljandi album hjá einum gentubólki í alheims tónleikasøguni. Tær hava selt yvir 80 milliónir tónleikaútgávur, sum ger tær til mest-seljandi gentutónleikabólk yvirhøvur og ein av best-seljandi popbólkunum gjøgnum tíðirnar.
Samuel de Champlain
thumb|right|220px|Samuel de Champlain Samuel de Champlain (1567-1635) var sonur ein herflotaskipara. Hann vígdi lív sítt til at byggja eitt franskt hjáland í Norðuramerika og kallaði tað Nýfrakland (Nouvelle-France). Tað er nú Kanada.
Nia Long
Nia Talita Long (fødd 30. oktober 1970) er amerikanskur sjónleikari.
Hon er mest kend fyri at spæla við í sjónvarpsrøðunum The Fresh Prince of Bel-Air og Third Watch og í filmunum In Too Deep, Boyz n the Hood, Friday, Boiler Room, Soul Food, Love Jones, The Best Man, Big Momma's House og teimum eftirfylgjandi filmunum til teir báðir síðstnevndu. Foreldur hennara eru ættaði úr Trinidad og Grenada. Nia var bert tvey ára gomul tá ið foreldur hennara vóru skild. Fornavn hennara, Nia, er ein av teimum sjey døgunum í Kwanzaa (høgtíð, ið heiðrar afrikansku ættarbondini hjá afrikanskum-amerikanarum), og merkir endamál á Swahili.
Vilija Matačiūnaitė
thumb|right|270px|Vilija Matačiūnaitė í [[Eurovision Song Contest 2014.]] Vilija Matačiūnaitė (fødd 24. juni 1986 í Vilnius) er ein litavisk songkvinna, sangskrivari og sjónleikari. Hin 1. mars 2014 vann hon Eurovizijos dainų konkurso nacionalinė atranka, sum er tann litaviska undankappingin til Eurovision Song Contest, har framførdi hon sum ein av trimum sangarum sangin "Attention". Í mai sama árið, umboðaði hon Litava í Evropeisku tónleikakappingini Eurovision Song Contest í 2014 í Keypmannahavn.
Baku
Baku (Aserbadsjanskt: Bakı, Baky) er høvuðsstaður, størsti býur og størsti havnabýur í Aserbadsjan. Fólkatalið var 2 045 815 í 2011, men í øllum stórbýarøkinum búgva umleið 3 milliónir, harav fleiri eru flóttafólk. Býurin liggur út til Kaspiska havið á suðursíðuni á Absjeronhálvoynni. Baku er uppbýtt í ellivu fyrisitingarlig øki: Azizbajov, Binagadi, Garadagh, Narimanov, Nasimi, Nizami, Sabail, Sabuntju, Chataj, Surachany och Jasamal.
Gamli býarparturin í Baku kom við á listan hjá Unesco yvir Heimsarvar.
Í 2012 var býurin vertur fyri Eurovision Song Contest. Frá 12. til 28. juni 2015 verður býurin vertur fyri Fyrstu Evropeisku Leikunum.
Augusta (Maine)
thumb|Augusta, Maine|400px Augusta er høvuðsstaður í amerikanska stakríkinum Maine. Høvuðsstaðurin er lítil; hann hevði bara umleið 18.680 íbúgvar í 2018. Býurin liggur í útsynningspartinum av stakríkinum, miðskeiðis millum býirnar Portland, (sum liggur í ein útsynning av Augusta) og Bangor (liggur í ein landnyðing av høvuðsstaðinum).
Augusta er eisini høvuðssætið hjá Kennebec County. Áin Kennebec rennur ígjøgnum býin.
Levi Niclasen
Levi Niclasen, sum yrkjari betri kendur sum Óðin Ódn (føddur 1. mai 1943 á Tvøroyri, uppvaksin í Hvalba) er ein føroyskur rithøvundur, tónleikari, lærari og politikari.
Aftan á barnaskúlan arbeiddi hann í kolinum í Hvalba. Í 1957 stovnaði hann saman við brøðum sínum ein tónleikabólk, og brátt blivu teir kendir sum Hvalbiarbrøðurnir. Teir góvu út tvær stak plátur í 1962. Hann var í Grønlandi 1960 og 1961 og arbeiddi á landi í Føroyingahavnini fyri Nordafar. Hann fór síðan á læraraskúla í Havn og tók prógv frá Føroya Læraraskúla í 1967. Var settur sum lærari við Hvalbiar skúla 1. august 1967. Hevur verið skúlaleiðari við Hvalbiar skúla frá 1. august 1979. Hann hevur eisini verið á Fróðskaparsetri Føroya og fullført nám í føroyskum og bókmentum 1969-70. Hann hevur útgivið fleiri yrkingasøvn og eisini eitt stuttsøgusavn og eina bók við bæði yrkingum og stuttsøgum. Hann hevur eisini týtt tvær bøkur til føroyskt.
Familja
Foreldur: Thomasia Niclasen, f. Thomasen á Giljanesi í Vágum og Hentzar Niclasen, kongsbóndi á Hamri í Hvalba. Giftist í 1971 við Súsonnu Niclasen, f. Holm. Hon er fødd í Hvalba í 1950. Tey eiga tríggjar synir: Tórarinn, Tóroddur og Njálur.
Älvsbyns kommuna
thumb|250px|Älvsbyns kommuna í [[Norrbottens län.]] Älvsbyns kommuna (svenskt: Älvsbyns kommun) er ein kommuna í Norrbottens län í Svøríki. Älvsbyns kommuna hevur 8 184 íbúgvar (2015).
Stóruvøtn
thumb|right|250px|Stóruvøtn avmyndað úr rúmdini. Á markinum ímillum Kanada og Sambandsríki Amerika eru Stóruvøtn (á enskum: Great Lakes). Í USA og Kanada eru fimm stór fesk vøtn: Superior­ vatn, Michiganvatn, Huronvatn, Erievatn og Ontariovatn. Tey eru bundin saman í eina stóra skipan. Haðani rennur St. Lawrenceá gjøgnum Kanada út í Atlantshav. Hesi vøtn rúma um fimtingin av øllum vatni í heiminum. Bara Michiganvatn, vinstrumegin, er sunnan fyri markið. Ímillum vøtnini eru grivnar siglingarveitir, og samband er við St. Lawrenceá, sum rennur út í Atlantshav. Í Niagaraá, sum rennur úr Erievatni í Ontariovatn, eru hinir viðgitnu Niagarafossar. Rundan um tey stóru vøtnini og fram við ánni er nógvur ídnaður, sum dálkar vatnið. Serliga Erievatn er illa dálkað. Har eru stórir ídnaðarbýir, so sum Buffalo í New York, Cleveland í Ohio og Detroit í Michigan.
Dwars door Vlaanderen
Dwars door Vlaanderen er ein súkklukapping í Flandern, Belgia. Vanliga verður kappingin fyriskipað ein mikudag og er hon liður í flamsku súkkluvikuni, ið byrjar við E3 Prijs Vlaanderen leygardag, og endar við Kring Flandern eina viku seinni. Málið er altíð í Waregem.
Frá 2017 er kappingin við í UCI World Tour-kalendaranum.
Pólland
Pólland er lýðveldi í Miðevropa. Pólland hevur mark við Eystrasalt, Russland (Kaliningrad) og Litava í norðri, Týskland í vestri, Kekkia og Slovakia í suðri og Hvítarussland og Ukraina í eystri. Pólsku mørkini eru, kanska meiri enn onnur evropeisk, broytt óteljandi ferðir í søguni. Dagsins Pólland varð stovnað eftir 2. veraldarbardaga. Pólland er ein blandingur av spjøddum landbúnaðarbygdum og vøkrum miðaldarbýum. Næstan alt landið er fláur slætti, og tilsamans er tað størri í vídd enn hini trý londini í Miðevropa.
Navnauppruni
Gamla norrøna navnið var Pulinaland.
Søga
Høvuðsgrein: Pólsk søga
Stórslignu miðaldarhúsini í Kraków eru sjónlig dømi um, at Pólland var stórveldi í 15. og 16. øld, áðrenn landið var skift sundur ímillum onnur ríki. Gomlu kirkjurnar, borgirnar og almennu fyrisitingarhúsini í Póllandi eru ímillum tað vakrasta, sum bygt er í Evropa. Mangir bygningar fóru illa ella vórðu oyðilagdir í Seinna heimsbardaga, men í Kraków varð ikki so nógv oyðilagt. Jødarnir í Norður- og Miðevropa flýggjaðu til Pólland og stovna har eina blómandi jødiska mentan í stóru býunum og á bygd. Jødarnir fullu so væl inn í pólska samfelagið, at teir tóku yvir klædnabúnarnar hjá pólska aðalinum, sum enn tann dag í dag er búnin hjá ortodoksu hassidimjødunum.
Í 1665 gjørdist pólski aðalsmaðurin Johan Sobieski hægstráðandi í pólska herinum. Hann var mikil maður á vøkstri og ógvuliga virkin. Osmanska ríkið var støðug hóttan ímóti Europa, og mong stúrdu fyri, at turkar fóru at leggja Miðeuropa undir seg. Í 1673 týndi Sobieski turkiska herin í orrustuni við Choczim. Sigurin hevði við sær, at Sobieski gjørdist pólskur kongur, og Pólland vaks mikið í metum í Europa. Í 1683 gekk ovurstórur turkiskur herur við stórvesirinum Kara Mustafa á odda ímóti Wien og kringsetti býin. Sobieski kvikaði sær hagar við lítlum, men vælvandum heri, søkti at turkum. Turkiski vandin í Miðeuropa var av.
Fyrst í 1980-árunum settu póllendingar seg meiri og meiri upp ímóti kommunistastýri landsins, sum varð stuðlað úr Sovjetsamveldinum. Fakfelagsformaðurin Lech Walesa stóð á odda í stríðnum, tá ið póllendingar sluppu undan kommunistastýrinum. Hann gjørdist forseti í nýggja fólkaræðisstýrda Póllandi í 1990. Tíggju ár frammanundan høvdu ónøgdir verkamenn á Lenin-skipasmiðjuni í Gdansk mótmælt vánaligu viðurskiftum sínum. Fakfelagið Solidaritet, við Lech Walesa á odda, gekk undan í stríðnum. Skiftið til fólkaræði hevði við sær ótrygg politisk viðurskifti. So leingi Pólland stóð undir Sovjetsamveldinum, var landið við í einari stórari, miðstýrdari búskaparskipan. Til dømis varð stál flutt úr Sovjetsamveldinum til Póllands, har tað m.a. varð nýtt til traktorar, ið síðan vórðu fluttir út til okkurt Sovjetlýðveldi.
Politikkur
thumb|right|250px|[[Gdańsk varð til sum Hansastaður longu í 13. øld, tá hann var ein týðandi handilsmiðdepil. Nú er fólkatalið næstan ein hálv millión.]] Høvuðsgrein: Pólskur politikkur.
Frá 1945 til 1989 var Pólland kommunistiskt. Eftir kollvelting í 1989 varð Lech Wałęsa valdur til forseta. Eftir at fólkaræði aftur varð sett í gildi í 1990, hevur Pólland roynt at lagt stóran dent á at lagt um til marknaðarbúskap og at selt privatum fyritøkum tær stóru, ótíðarhóskandi, ríkisriknu verksmiðjurnar.
Pólska fosturtøkulógin er millum tær strangastu í Evropa. Hon er frá 1993 og sigur, at fosturtøkur bara eru lógligar, um lív ella heilsa hjá kvinnuni er í vanda, um fostrið ber álvarslig brek, ella um kvinnan er blivin upp á vegin eftir neyðtøku ella blóðskemd. Sambært pólska heilsumálaráðnum verða einar 1000 lógligar fosturtøkur framdar í Póllandi árliga.
Stjórnarskipan
Til seinasta tjóðartingsval í Póllandi, tann 25. oktober 2015, vann høgravendi populistiski flokkurin Prawo i Sprawiedliwose, ella PiS sum hann vanliga verður nevndur, reinan meiriluta í báðum kømurunum í póllendska tjóðartinginum. Á føroyskum vildu flokkurin PiS allarhelst itið "Lóg og Rættvísisflokkurin."
Mentan
Høvuðsgrein: Pólsk mentan
Franz Schubert
Schubert er mest kendur fyri sínar lieder (sangir við klaverfylgispæli), hann komponeraði umleið 600 av hesum slagnum í stutta lívi sínum. Hann gjørdist einans 32 ára gamal. Hann nýtti tekstir hjá samtíðar yrkjarum sum Goethe, Friedrich Schiller, Heinrich Heine og Friedrich Rückert. Hann verður mettur at vera tann størsti innan hetta slagi av tónleiki. Umframt lieder er hann eisini kendur fyri sínar symfoniir, kirkjulig kórverk og klaververk. Derudover er han kendt for sine symfonier, kirkelige korværker og klaverværker. Hann verður mettur at vera ein av teimum størstu tónaskøldunum í tí seinu klassisimuni og tíðliga í romatisismuni. Hann var ein av teimum mest framførdu tónaskøldunum fyrst í 19. øld.
Pólland
Landafrøði
Høvuðsgrein: Pólsk landafrøði
Pólland er mest eitt slættlendi, alt sum tað er; á markinum til Slovakia er kortini ein høgur fjallaryggur, sum eitur Karpatarfjøllini. Fram við Eysturhavinum eru sandbakkar, og summastaðni byrgja langir sandtangar stórar firðir av frá havinum. Í áarmunnunum er heldur grunt, men kortini er siglandi eftir bæði Oder og Wisla, so tær hava almiklan týdning fyri samferðsluna. Fyri kríggið átti Poland bert eina smala geil norður móti havinum. men tá ið kríggið hæsaði av, varð pólska markið vesturflutt, og landið fekk harvið stórt strekki av Týsklandi, soleiðis at teir nú eiga mikla vídd fram við sjónum. Samstundis sum markið varð flutt vestur á Týskland, varð eisini russiska markið flutt vestur. Nakað suður frá strondini verður landslagið heldur heyggjut við nógvum tjarnum, men moldin er góð. Sunnari koma stórar slættar fløtur við sandmold; sunnan fyri tær hækkar landið so líðandi, men jørðin er av tí besta. og alt er undanvelt. Heilt suðuri ígjøgnum koma so Karpatarfjøllini. Tey eru ikki hægri enn so, at eingin kavi liggur á teimum um summarið, og har vaksa stórir skógir.
Tijana Dapčević
thumb|right|270px|Tijana Dapčević Tijana Dapčević (fødd 3. februar 1976 í Skopje) er ein makedónsk songkvinna. Hon umboðaði Makedónia í Evropeisku tónleikakappingini Eurovision Song Contest í 2014 í Keypmannahavn. Yngra systir hennara Tamara Todevska luttók í Eurovision Song Contest 2008 og sang bakgrundsrødd fyri Tijanu í 2014.
Pólland
Búskapur
Høvuðsgrein: Pólskur búskapur
Stórur partur av póllendingum er smábøndur, og pólska fólkið legði sær eina við at goyma gamlar siðir øll árini, Sovjetsamveldið hevði so stóran ávirkan í landinum. Tí vórðu bóndagarðarnir ikki lagdir saman í ovurstórar felagsgarðar, sum annars var vanligt í londunum, ið vóru undir kommunistiska sovjetstýrinum. Sumstaðni í Póllandi pløga bøndurnir enn við rossi. Enn er eisini vanligt at virka vørur og gera listhandverk heima. Innbúgvið er litfagurt málað, og vanligt er at prýða húsini innan við baldýringum og útskornum lutum. Um fjórðingur av fólkinum arbeiðir í landbúnaðinum. Mesta grøðin er epli, korn og sukurrøtur; nógv verður eisini gjørt burtur úr neytahaldi. Einstakir bøndur hava marknaðarbrúk burturav, men teir flestu dyrka eitt sindur at selja og hava tað, ið eftir er, til sín sjálvs. Landbúnaðurin er soleiðis, tí at flestu garðarnir eru smáir óðalsgarðar og framíhjávinna. Tey, ið sita við gørðunum, eru eldri fólk í eftirlønaraldri.
Erna Solberg
thumb|right|200px|Erna Solberg, 2011. Erna Solberg (fødd 24. februar 1961 í Bergen) er norskur politikari og forkvinna í Høgraflokkinum. Hon var forsætisráðharri í Noregi 2013–2021. Solberg hevur verið floksleiðari í Høgra síðan 2004, og hevur verið vald inn á Stórtingið fyri Hordaland síðan 1989. Í 2005 gjørdist hon eisini tingsleiðari fyri Høgra í Stórtinginum. Erna var forkvinna í Høyrekvinners Landsforbund 1993–1994, kvinnupolitiskur leiðari í Høgra 1994–1998, kommunu- og fylkismálaráðharri 2001–2005 og 1. varaformaður í Høgra 2002–2004. Á stórtingsvalinum í september 2013 vann flokkur hennara valið við 26,8% av atkvøðunum. Borgarligi vongurin vann eisini valið við 96 tingsessum. Hin 16. oktober 2013 gjørdist hon forsætisráðharri Noregs, tá hon skipaði stjórn, sum er ein minnilutasamgonga millum Høgra og Framburðsflokkurin.
Søguligar hendingar
Hetta er ein listi yvir søguligar hendingar sum hendu ávísar dagar í árinum.
januar   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 februar  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 (29) ((30)) mars     1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 apríl    1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 mai      1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 juni     1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 juli     1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 august   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 september 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 oktober  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 november 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 desember 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Mikael Blak
thumb|Mikael Blak í 2013. Mikael Blak (føddur 1979) er ein føroyskur tónleikari, tónaskald og tónleikaframleiðari. Hann spælir á fleiri ymisk ljóðføri eitt nú bass og kontrabass. Hann er basspælari í punk-bólkinum 200. Harumframt hevur hann spælt bass við eitt nú Eivør Pálsdóttir. Hann var ein av tónleikarunum, sum spældu til Summartónar 2012. Mikael er sonur kenda tónleikaran og tónasmiðin Kristian Blak. Teir báðir eru, saman við øðrum, limir í klassiska tónleikabólkinum Yggdrasil, Kristian er leiðari og spælir klaver, og Mikael spælir bass. Mikael hevur framleitt fløguna Á fold eru túsund gudar hjá Hanus G. Johansen, fløgan kom út í november 2012.
Søguligar hendingar
Um tú heldur vilt síggja árið á ein minni kompaktan hátt:
Mikael Blak
Komponerað tónleik til virðisløntir filmar
Mikael Blak hevur komponerað løg til stuttfilmarnir Summarnátt og Vetrarmorgun hjá Sakaris Stórá. Summarnátt vann tann allarfyrsta Geytan, ið er ein føroysk filmsheiðursløn. Tey fýra løgini sum mynda soundtrackið í Summarnátt hava hesi heiti: ”Byrjan”, "Dýrdarfall”, ”Summardáar” og ”Summarnátt”. Stuttfilmurin Vetrarmorgun vann eina virðisløn á einum av heimsins størtstu filmsfestivalum, á Berlinaluni 2014. Filmurin vann í bólkinum The Special Prize of the Generation 14plus International Jury.
1970-árini
Øldir: 19. øld - 20. øld - 21. øld
Áratíggju: 1920-árini 1930-árini 1940-árini 1950-árini 1960-árini - 1970-árini - 1980-árini 1990-árini 2000-árini 2010-árini 2020-árini
Ár: 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979
Løgmenn
Atli Pætursson Dam
Jóannes Kjølbro
Jóannes Kjølbro (føddur 1958), er ein føroyskur verkfrøðingur og rithøvundur. Hann er sonur Ewald og Gerdu Kjølbro, Klaksvík, giftur við Selmu Ranghamar. Hann vaks upp í Klaksvík, tók studentsprógv í Hoydølum 1978 og prógv sum sivilverkfrøðingur við DTU í Keypmannahavn í 1984. Síðan tók hann prógv í HD (R) við Sydjydsk Universitetscenter í Esbjerg í 1996.
Síðan 1984 hevur hann starvast sum verkfrøðingur, frá 1991 innan oljuvinnu fyri Maersk. Í hesum sambandi hevur hann arbeitt í Danmark, Singapore, Suðurkorea og Qatar og í styttri tíðarskeiðum á offshore oljuplatformum. Hann hevur skrivað nakrar greinar um tøknilig evni í samband við altjóða tøkniligar ráðstevnur. Í 2004 gav hann út skaldsøguna "Meðan sólin í eystri roðar".
Skeiðbundna skipanin
thumb Skeiðbundna skipanin (á enskum: the periodic table) er ein skipan við øllum frumevnunum sett upp í bólkar og periodur, sett upp í teigar. Hvør av teigunum umboðar eitt frumevni, og hvør perioda umboðar tal av skølum. Frumevni í sama bólki hava somu elektronsamanseting í uttasta skali og hava tí ofta eins evnafrøðiligar eginleikar. Frumevnini eru sett upp í rað eftir atomnummari, t.v.s. hvussu nógvar protonir eru í kjarnanum á atominum. T.d. hevur jarn (Fe) atomnummar 26 og eru sostatt 26 protonir í kjarnanum.
Haraldssund
Haraldssund er ein bygd sunnarlaga á eystursíðuni á Kunoynni út móti sundinum við sama navni. Haraldssund var kyndilsmessubygd, tað er, at har varð dansað á kyndilsmessu. Úr Haraldssundi er søgnin Rasmus í Haraldssundi og huldumaðurin. Í Haraldsundi búgva umleið 70 fólk.
Í Haraldssundi er onki vinnuligt virksemi uttan landbúnaður, ella rættari sagt seyðahald. Eftir bardagalok í 1945 keyptu haraldssundsmenn ein 20 tons stóran útróðrarbát, sum var knýttur at bygdini í eini 20 ár. Báturin, sum æt Brimnes, lá vanliga fyri teymi beint út fyri bygdini. Haraldssundsmenn róðu annars dúgliga út við Brimnesi hesi árini. Seinni í tíðini var eitt ídnaðarvirki í bygdini sum framleiddi arbeiðshandskar. Í Haraldssundi er gamla bygdin við tveimum býlingum, Heimi í Húsi og Suðuri á Bakka, og so ein nýggjur býlingur, ið verður nevndur á Leiti. Býlingurin liggur omanfyri og sunnanfyri gomlu bygdina. Í gomlu bygdini eru 10 hús og á Leiti eru 11 hús. Skúlin í Haraldssundi er bygdur í 1930. Fyri nøkrum árum síðani varð eitt sera snotuligt bygdarhús bygt í Haraldssundi. Har kann borðreiðast fyri eini 200 fólkum.
Club Nacional de Football
thumb|Nacional ([[Uruguei) v Atlético Madrid (Spania)]] Nacional (Club Nacional de Football) er eitt urugueiskt fótbóltsfelag úr Montevideo, sum var stovnað í 1899.
Uruguay Meistaradeildin (46)
1902, 1903, 1912, 1915, 1916, 1917, 1919, 1920, 1922, 1923, 1924, 1933, 1934, 1939, 1940, 1941, 1942, 1943, 1946, 1947, 1950, 1952, 1955, 1956, 1957, 1963, 1966, 1969, 1970, 1971, 1972, 1977, 1980, 1983, 1992, 1998, 2000, 2001, 2002, 2005, 2005-06, 2008-09, 2010-11, 2011-12, 2014-15, 2016.
Dreymurin um tað reyða rúmið
thumb|right|Málningur ið myndar eina hending úr skaldsøguni, málað av Xu Baozhuan (fødd 1810). Dreymurin um tað reyða rúmið (kinesiskt: 红楼梦; pinyin: Hóng Lóu Mèng, Wade-Giles: Hung Lou Meng) (kann eisini týðast sum Ein dreymur um reyðar bygningar) er ein klassisk kinesisk skaldsøga frá Qing-veldinum. Bókin verður eisini nevnd Søgan hjá steininum (石头记, Shítóu Jì). Skaldsøgan sigst vera lutvíst sjálvævisøga og greiðir frá um ættina hjá rithøvundinum Cao Xueqin, um hennara stórheit og fall. Skaldsøgan fevnir um 120 kapitlar. Hildið verður, at tað er eru teir fyrstu 80 kapitlarnir, ið eru skrivaðir av Cao Xueqin, meðan teir seinastu 40 vóru skrivaðir av Gao E.
Club Nacional de Football
Libertadores Kapping
1971, 1980, 1988.
Dreymurin um tað reyða rúmið
Skaldsøgan snýr seg um yvir 350 persónar – sera gjøllar frágreiðingar eru um summi av hesum, og skaldsøgan fer niður í smálutir, soleiðis at lesarin fær eitt innlit í stórheit og fall hjá einari kinverskari aristokratiskari familju. Ein av høvuðspersónum er aðalsonurin Jia Boayu (賈寶玉 / 贾宝玉), sum sæð útifrá livir eitt sorgleyst lív, sjálvt tá ið hann í veruleikanum er tunglyntur, og sum til seinast trekkir seg aftur frá hesi verð og gerst munkur. Høvuðshandlingin fevnir serliga um hetjuna í skaldsøguni og hansara systir- ella bróðurdøtur Lin Daiyu (林黛玉 Bláur gimsteinum) og Xue Baochai (薛寶釵 / 薛宝钗).
Club Nacional de Football
Interamerikanska Kapping
1972, 1989.
Amerikanska Recopa
1989.
Tórsfest
thumb|Skansin thumb|[[Tórshavn, Áarvegur og ein partur av Kommunuskúlanum síggjast á myndini.]] thumb|[[Tórsgøta]] thumb|Tórshavn, Skálatrøð sæst vinstrumegin Tinganes, Kommunuskúlin sæst eisini. Á báðum støðum hevur Ólavsøkukonsertin verði hildin. Tórsfest (fyrr: Ólavsøkukonsertin og Ó-festivalur) hevur verið fyriskipað í Tórshavn síðan 1986. Konsertin hevur verið hildin ymsastaðni í Havn, millum annað á Skansanum, á Skálatrøð, í Tórsgøtu og í nøkur ár í Kommunuskúlagarðinum. 2008-2010 var konsertin hildin í Tórsgøtu mitt í býnum, í 2011 varð konstertin aftur hildin á Skálatrøð, tó undir heitinum Ó-konsertin.
Tey fyrstu árini var tað FUT sum fyriskipaði árligu konsertina, ið var eitt startskot til ólavsøkuna. Konsertin lá í byrjanini 27. juli, beint áðrenn Ólavsøku. Síðan 2012 hevur Tórshavnar ítróttarráð fyriskipað ólavsøkukonsertina, og í 2014 broytti konsertin navn til Tórsfest, og flutti samstundis niðan á Vaglið í Havn. Konsertin liggur nú síðsta leygarkvøldið fyri ólavsøku, tó var eitt undantak gjørt í 2019, tá konsertin varð hildin 20. juli og 2018 varð hon hildin 21. juli. Hetta tí Gay Pride hevur lagt seg fast á 27. juli.
Staðseting av ólavsøkukonsertini
Ólavsøkukonsertin hevur ferðast kring býin, og tykist nú at hava funnið sítt fasta pláss á Vaglinum í Havn, undir nýggja navninum Tórsfest.
Ó-festivalur 2011
Í 2011 broytir konsertin navn og verður partur av størri konsepti, sum nevndist Ó-festivalurin. Sjálv konsertin var sum vanligt um kvøldið 27. juli, í 2011 varð hon á Skálatrøð. Men harafturat vóru fleiri smærri ókeypis konsertir við í Ó-Festivalinum, tær vóru ymsastaðnis í miðbýnum ólavsøkuaftan og ólavsøkudag (28. og 29. juli). Pallarnir nevndist: Áarpallur, Tórspallur, Steinatún og Skálatrøð. Skráin til Ó-konsertina 2011: Byrjað varð kl. 17, Mike, frásøgumaður, DJ Pandaboy kl. 18, Levi Mørk, býráðslimur setti Ó-Festivalin kl. 19.00. SIC, Gipsy Train, Kristel Lisberg, Brandur Enni, dansarar úr Kennir tú Margar?, FAROE5, The Dreams, Páll Finnur Páll og at enda enn einaferð DJ Pandaboy kl. 2.30. Ólavsøkuaftan framførdu føroyskir tónleikarar og sangarar á ókeypis konsertum á einum av pallunum kring um í býnum. 28. juli á Áarpalli: Elin Brimheim Heinesen, Person, Dánjal og Bjarki, Konni Kass Trio. Á Tórspalli 28. juli: Guðrið Hansdóttir, Hanus G. Johansen, Høgni Lisberg og Tinganest. 28. juli í Steinatúni: Martin & the Revelators, Sakaris. 28. juli á Skálatrøð: Angela & Hannibal, Rambo – Ungdómsbólkur, Jákup & Bára, Streingjakórið hjá Frelsunarherinum, Eldshow, DJ Rex, Joey Moe. 29. juli á Áarpalli: Marner av Lofti, Stanley Samuelsen, Jens Marni Hansen, Lív & the Zoo. 29. juli í Steinatúni: Fróði & the Pink Slips, Hamferð. 29. juli á Tórspalli: Guðrun og Bartal, Kim Hansen, Divaz. 29. juli á Skálatrøð: Angela & Hannibal, Jákup & Bára, Rambo – ungdómsbólkur, Eldshow, DJ Fox, tvey kór, Joey Moe.
Ólavsøkukonsertin 2010
Føroysku nøvnini á Ólavsøkukonsertini 2010 vóru hesi: Guðrið Hansdóttir, Bet You Are William, Crawling Blue, The Ghost, Grandma´s Basement, Hamferð, Jens Marni Hansen og Páll Finnur Páll.
Høvuðsnavnið varð danski rock bólkurin Dúné.
Aftrat hesum var tað vælumtøkta Underbeat í Perluni og hildi eitt 'Ólavsøku-rave', har tann kendi danski diskarin og internationali produsarin Kasper Bjørke spældi, saman við fleiri føroyskum diskarum, millum annað Dj Afrokid, Brynjolf á Heygum, Frau og mong onnur.
Konsertin ið 2010 varð deild upp í ein 'Høvuðspallin' ið var uttandura í Tórsgøtu. Ein 'uppkomandi-pall' inni á Gamla Reinsarínum, har uppkomandi føroyskir bólkar spældu meðan steðgur var á 'høvuðspallinum'. Og síðan Underbeat í Perluni.
Turku
360px|thumb|right|Dómkirkjan og miðbýurin í Turku/Åbo. Turku (svenskt: Åbo) er sættstørsti býur í Finnlandi. Býurin liggur fram við Eystrasalti, í útsynningshorninum av Finnlandi. Tað eru 192.962 íbúgvar í Turku (2019), harav 10.310 fólk (uml. 5 %) ið hava svenskt sum móðurmál.
Auraá rennur mitt ígjøgnum býin og býtir hann í tveir partar.
Søga
160px|thumb|right|Flaggið Turku, ella Åbo sum tá var navnið á búsetingini, varð grundlagdur í miðøldini og er elsti býur í Finnlandi. Latínska heitið á býnum var Aboa. Finska býarnavnið Turku stavar frá forneysturslaviska orðinum търгъ (tŭrgŭ), sum merkir torg, marknaður.
Fram til 1812 var Åbo høvuðsstaður Finnlands, men russiska yvirvaldið í Finnlandi flutti tá høvuðssætið til Helsingfors, sum var tættari við Russland. Stórur partur av Åbo varð oyðilagdur í 1827, tá ein ógvisligur eldur herjaði í býnum.
Svensktmælti lærdi háskúlin Åbo Akademi varð grundlagdur í 1918 og tvey ár seinni finsktmælti háskúlin Turun yliopisto.
1630-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld
Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini
Oude Kerk
thumb|right|230px|Oude Kerk Oude Kerk (føroyskt: gomul kirkja) er ein kirkja i De Wallen i Amsterdam frá umleið 1213.
Lisboa
Í 1755 var ein stórur jarðskjálvti, sum legði miðbýin í oyði. Í kontrast til gomlu sjarmerandi og labyrintisku býarpartarnar Alfama og Bairro Alto, sum liggja ávikavist eystan- og vestanfyri er miðbýurin Baixa merktur av neyvari býarplanlegging, stásiligum bygningum og beinum linjum og vinklum. Lissabon var stórur og ríkur strandabýur. Eftir jarðskjálvtan tók tað mong ár at byggja býin uppaftur til tað, hann áður var.
Jarðskjálvti í Lissabon
Jarðskjálvtin í portugisiska høvuðsstaðnum Lissabon í 1775 var versta náttúruvanlukka í Evropa í 18. øld. Ímeðan túsundtals fólk vóru savnað til messu í kirkjunum allahalgannadag, fóru ógvisligir skjálvtar um býin í 15 ræðuligar minuttir. Tveir triðingar av øllum húsum, stórum og smáum, toftunum. Pombal stóð á odda fyri endurreisingini. Hann nýtti gull og silvur úr ríka portugisiska hjálandinum Brasil at fíggja arbeiðið við.
Jarðskjálvtin í Lissabon gjørdi, at fyrst dró alt vatnið út úr Tejoá. So kom ein øgilig flóðalda niðan ígjøgnum ánna og legði inn yvir forstaðirnar. Í nógvar dagar eftir skjálvtan var ymsastaðni eldur í býnum.
Alfama
Elsta økið í býnum, har tú framvegis finnur miðaldarlig pláss og pláss, ið eru ávirkað av arabunum. Í gomlum døgum var Alfama økið, har tey fínu fólkini búðu, men eftir jarðskjálvtan í 1755 gjørdist tað arbeiðarakvarter. Nógvar gøtur eru so smalar, at bilar fáa ikki koyrt, og aðrastaðni er bilkoyring ómøgulig, av tí at brøttu gøturnar gjørdar til trappur.
Eyðkendi sangstílurin fado hevur sín uppruna í Alfama; klagandi sangurin er ofta um saknaðar ella sjólátnar sjómenn, sum sum vera man ofta búðu í hesum arbeiðarakvarterinum, og í Mouraria, ið nú er so samansmeltað við Alfama, at ilt er at siga, hvar annar býlingurin endar, og hin byrjar.
Tað er í Alfama, tú finnur miðaldarborgina Castelo de São Jorge og vøkru kirkjuna Graça.
Bairro Alto
Bairro Alto (navnið merkir "høgi býlingurin") er eins lokkanetkent og Alfama. Men har Alfama er arbeiðarakvarter burturav, er Bairro Alto eitt bohemekvarter, har tey ungu og kulu búgva og hittast. Her yður í hippum handlum og lekrum matstovum, og hetta er eisini staðið, har fólk hittast fyri at fara í býin á smáu barrunum og spælistøðunum. Eitt vanligt vikuskiftiskvøld kunnu gøturnar vera eins pakkaðar við vælhýrdum fólki og havnargøtur á Ólavsøku.
2. oktober
2. oktober er dagur 275 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 276 um skotár er). 90 dagar eru eftir av árinum.
1620-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld
Áratíggju: 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini - 1620-árini - 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini
Ár: 1620 1621 1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628 1629
Portugisiskt mál
thumb|right|250px|Lond við meiriluta av fólki, ið tala portugisiskt. Portugisiskt mál er í ætt við spanskt, men kortini eru málini rættiliga ymiskt. Serliga er tað ljóðið í málunum, ið brýtur frá - lættari er hjá portugisum og spaniarum at lesa enn at hoyra málini hvør hjá øðrum. Tó skilja nógvir portugisar spanska talu, ið liggur tættari upp at tí skrivaða enn portugisiskt ger.
Portugisiskt er ættað úr latíni og ávirkað av arabiskum og øðrum málum, av tí at portugisar altíð hava verið sjófólk við stórum handilssambandi við útheimin.
Frá 1500- til 1700-árini var portugisiskt eitt týdningarmikið handils- og samskiftismál, nakað sum enskt er nú á døgum.
Útbreiðsla
Umframt at verða talað í Portugal, verður portugisiskt mál tosað í Brasilia, Guinea-Bissau, Angola, Mosambik, Makao, Grønhøvdaoyggjunum og Sao Tomi og Prinsipi. Málið verður talað av umleið 180 mió. fólkum kring allan heim.
1744
1744 (MDCCXLIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi.