cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fuglafjørður
Dánjalsmiðið
Dánial úr Fuglafirði hevði framt lógarbrot, og var dómdur til deyða. Hann flýddi úr Føroyum og ætlaði sær til Íslands. Hann róði avstað við trimum dreingjum og teir høvdu snøri við. Norðanfyri Kalsoynna síggja teir ein bak sita á sjónum, og Dánial biður dreingirnar seta snøri har. Teir fangaðu fullan bát av fiski, og róðu aftur á land við fiskinum. Hungursneyð var í Føroyum tá, og stóri fongsturin hoyrdist um landið, og hoyrdist eisini av embætismonnunum í Havn. Teir vildu hava Dánial at fortelja hvar hann hevði fingið allan fiskin, og hann setti sum treyt, at hann skuldi blíva fríðkendur - annars segði hann teimum tað ikki. Tá lovaði løgmaður honum grið í Føroyum, og Dánial vísti teimum miðið. Fiskurin á miðinum var so nógvur, at hungursneyðin endaði á landi. Miðið hevur síðan verið kallað Dánjalsmiðið.
Hulduheyggjar
Omanfrá Skarðinum, móti Hellunum, vestanfyri varðagøtuna, eru hulduheyggjarnir. Í gomlum døgum, tá ið fólk skóru torv í økinum, ansaðu tey væl eftir at verða á góðum føti við huldufólkið, sum búi í heyggjunum. Sagt er frá jarðarmóðir úr Dalbøi, sum hjálpti einari huldukvinnu, sum var komin í barnsburðarneyð. Sagt er, at hon varð heintað av einum huldumanni, sum bant henni fyri eyguni, og førdi hana niðanum Skarið og inn í hulduheygin til huldukonuna. Huldufólkið lønaðu henni væl fyri gerningin, og hildið var, at ríkidømi á Dalbøi skuldi stava frá huldufólkunum.
Malunarhav
Malunarhav er ein steinur, sum liggur í bønum áveg niðan á Skarð. Søgnin sigur frá um neytakonuna Maluna, sum var við barn, og sum hinar neytakonurnar flentu at, tí hon ikki kláraði at fylgja við teimum. Tá lyfti Malan havið, sum vigar 176 kg.
Markið millum Fuglafjørð og Norðagøtu
Einaferð var stríð millum Fuglafjørð og Norðagøtu, um hvar hagamarkið millum bygdirnar var. Gøtuskurðar søgdu at markið gekk við Innaru Markrá, meðan Fuglfirðingar søgdu tað verða Uttaru Markrá. Ein dagin, meðan stríðið stóð á, kom ein reki at liggja við markið og hetta gjørdi stríðið enn heitari. Lógarvaldið kom nú uppí, og avgjørdi, at Uttara Marká skuldi hoyra til Fuglafjørð, og at rekin skuldi klyvjast, so at hvør bygd fekk hvør sína helvt.
Tær horvnu genturnar
Í seinni helvt av 1800 fóru tvær gentur avstað úr Leirvík til Eiðis at verða í tvær vikur. Tann yngra, Henrietta, var úr Leirvík og tann eldra, Marisanna, var av Eiði, men tænti í Leirvík, har hon eisini var trúðlovað. Á ferðini hevði Marsanna eina vakra og prýdda eskju, har hon hevði hespur og annað í, sum hon skuldi brúka til at gera sær klæðir úr, meðan hon var á Eiði. Tær fóru eftir leirvíkslíð, á síðuni har gamli Leirvíksvegurin gongur, og skuldu ganga leiðina gjøgnum Fuglafjørð, Oyndafjørð, Elduvík og síðani sigla yvir til Funnings, har tær síðan skuldu ganga um Eiðisskarð.
Tvær vikur gingu, og nú var grind í Sundunum, og fólk fór í grind úr bæði Leirvík og av Eiði. Tá spurdu Leirvíkingar eftir gentunum, og nær tær fóru at koma aftur, men Eiðisfólk vóru bilsin, tí at genturnar vóru ongantíð framkomnar.
Í øllum norðara parti av Eysturoynni fóru fólk at leita, men genturnar vóru ikki at finna. Tó funnu Leirvíkingar hespur og annað á Varmakeldu, sum Marsanna hevði havt við sær á ferðini. Seinni fann ein útróðrarbátur lokið av eskjuni norðuri á Funningsfirði.
Genturnar vóru ongantíð funnar aftur, men hildið var, at Hetlendingar møguliga kundu havt tikið tær, tí at sama morgun sum tær fóru, lógu tvey hetlendsk skip á Fuglafirði, har bátur var sæddur úr Fuglafirði rógva í land við Varmakeldu. Á helluni lá eisini bátshaki, sum bendi á, at teir høvdu verið á landi.
Gitingar hava tí verið um, at Hetlendingar tóku genturnar, meðan aðrar gitingar hava verið, at genturnar eru dotnar og farnar á sjógv.
Trøllasteinur
Trøllasteinur var ein steinur, sum stóð við endan Bøvegi, millum húsini hjá Ellindi Abrahamsen og Johan Elendersen. Søgnin sigur, at einaferð kom eitt trøll inn í bóndahúsini í Toftum, sum var so stórt, at høvdið takk uppundir tróðrið í roykstovuni. Trøllið bað fólkið í húsunum fara úr húsunum, tí at okkurt fór at henda. Fólkið so gjørdi, og fór aftaná trøllinum, sum hvarv inn í Trøllastein. Eftir hetta leyp Skarðsá, sum tók bóndahúsini við sær. Síðan hesa hendingina, er fólk flutt úr Toftum, til Garðs, og síðan í Toftir aftur. Eftir at tey eru farin at búsetast aftur í Toftum, hevur Skarðsá lopið fleiri ferðir, sum hevur verið til nógvan materiellan skaða.
Varmakelda
Varmakelda sigst at hava lekjandi megi, sum hevur verið vælkent aftur til katólska tíð. Náttina 3. - 4. juli er megin sterkast. Siður hevur verið at vitja kelduna hesa náttina, drekka úr henni og at bera vatn við heim til fólk, sum liggja sjúk.
Nema
Nema er partafelag, ið bjóðar fjarskiftistænastur í Føroyum. Tá fyritøkan varð stovnað nevndist hon Kall. Fyrsti stjórin í Kall var Bjarni A. Bjarnason. Verandi stjóri er Gudny Langgaard. Vodafone var høvuðsstuðul hjá bestu føroysku fótbóltsdeildini hjá monnum í trý ár, frá 2008 til og við 2011. Deildin var tá nevnd Vodafonedeildin.
Søga
Eftir at Føroya Løgting hevði avtikið einkarættin á fjarskiftisøkinum í 1999, kundu onnur koma inn á marknaðin og kappast við táverandi Telefonverk Føroya Løgting (nú Føroya Tele).
Kall varð stovnað summarið 1999 av Ólavi Ellefsen, Ólavi Gregersen, Jónsveini Joensen og Terja Durhuus.
Sýra
Ein sýra er eitt mýl ella ein jon, sum kann avgeva eina hydron (H+). Innan fyri sýru/lút-evnafrøði samsvara bæði protonir og hydrogenjonir við H+. Ein sýra hevur eitt pH virði sum er minni enn 7.
Korresponderandi sýru/lútupar
Um ein tilvildarlig sýra, S, verður blanda saman við vatn, vil fylgjandi líkavekt innstilla seg:
Sýran S og lúturin B kallast korresponderandi sýru/lútupar. Um vit seta líkavekstlógina upp fyri reaktiónina, fáa vit:
Konstanturin KS kallast styrkiskonstanturin fyri sýruna. Tá KS hevur eitt høgt virði, hevur teljarin á brøkinum eisini eitt høgt virði, sum merkir at sýran fegin vil afgeva sína proton. Tá KS hevur eitt lágt virði, hevur nevnarin á brøkinum eitt høgt virði, sum merkir at sýran ikki vil afgeva sína proton. Sterkar sýrur hava tískil høgt KS-virði, og veikar sýrur hava lágt KS-virði.
Umframt styrkiskonstanin hjá sýrum, verður eisini tosa um ein styrkiseksponent. Styrkiseksponenturin hjá sýrum, pKS, verður defineraður sum minus logaritmuna til styrkiskonstantin hjá sýruni.
pKS = -logKS
Ein sterk sýra hevur eitt lágt pKS-virði, og ein veik sýra hevur eitt høgt pKS-virði. Styrkiskonstanurin og styrkisekponenturin fyri lútum definera vit KB og pKB.
HM í svimjing 2015 – 1500 metrar frí menn
1500 metrar frís kappinginarnar hjá monnum á HM í svimjing 2015 vórðu hildnar hin 8. august við innleiðandi kappingum og 9. august við finaluni. Føroyski svimjarin Pál Joensen gjørdist nummar 9 í innleiðandi riðlunum og gjørdust akkurát ov stuttur at koma í finaluna.
Met
Áðrenn kappingina vóru heimsmet og stevnumetini hesi:
Heat
The heats were held at 10:48.
Finalan
Finalan varð hildin hin 9. august klokkan 18:20.
*DNS er stytting fyri Did not swim og merkir Svam ikki.
September
September er 9. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 4 mánaðum, sum hava 30 dagar.
Heitið á mánaðinum kemur av latínska orðinum septem, ið merkir sjey. September var nevniliga sjeyndi mánaðin í gamla rómverska kalendaranum, har árið byrjaði 1. mars.
Bergen
220px|thumb|left|Bergen
Virksemið, bæði tað søguliga og tað handilsliga, er miðsavnað kring Vågen, har Bryggen er við norðurstrondina og vælkenda fiskatorgið innast í vágsbotninum. Beint uttan fyri Bryggen í innsiglingini til Vågen – har, sum Norröna plagdi at leggja at – liggur skansin, Bergenshus, sum gjøgnum tíðina hevur vart Bergen móti óynskum gestum sjóvegis. Í víkingatíð stók kirkja her – hon varð seinni rivin niður – har leivdirnar av verndara Bergens, hini heilagu Sunnivá, vóru grivnar undir altarinum. Her var eisini Sverri kongur Sjúrðarson, sum traðkaði sínar barnaskógvar í Kirkjubø, krýndur og grivin.
Týsku hansakeypmenninir bygdu Bryggen í miðøld. Haðani handlaðu teir við stóran part av heiminum. Síðani 1979 hevur Bryggen verið á heimsarvslistanum hjá UNESCO.
Skjaldarmerkið hjá Bergen er ein borg við trimum tornum. Borgin hvílir á sjey fjøllum. Litirnir á skjaldmerkinum eru reytt og gull.
Søga
Sambært søgunum grundlegði Ólavur Kyrri kongur Bergen á einum grønum slætta millum tey 7 fjøllini, sum liggja rundanum býin. Tað hendi sambært søgunum í 1070. Í miðøldini var hann ein høvuðshandilsbýurin í Norðurlondum, og har hildu týsku keypmenninir (hansarnir) til. Enn síggjast á bryggjuni hús, ið teir bygdu. Býurin var høvuðsstaður í Noregi 1217-1314. Í ár 1600 var Bergen størsti býur í Norðurlondum við umleið 15 000 íbúgvum. Hann hevur líka upp til okkara dagar verið ein nátturligur miðdepil fyri handil. Í 2020 hevði Bergen 950 ára hátíðarhald.
Býurin
Vøkur træhús og flisalagdar gøtur eyðkenna Bergen. Í gamla býarpartinum framvið bryggjuni eru fleiri gomul træhús varveitt, og finna vit í dag í hesum húsum góðar matstovur, klædnahandlar o.l. Hesin býarparturin er eitt av best umtóktu ferðamálunum í býnum. Bergen liggur eisini bert umleið 1,5 tíma í bili frá kenda skíøkinum Voss. Náttúran er vøkur við Bergen, og skjótt er at uppliva vakrar firðir, høg fjøll ella opið hav. Í økinum er eisini eitt ríkt byggilist, mentanarlív og spennandi forminnissøvn. Eisini má nevnast stórsligna konserthúsið Grieg-hallen.
Hægsta fjallið í Bergen eitur Ulriken. Tað er 643 metrar høgt. Eitt annað fjall, sum ferðafólki dámar væl, er Fløjen. Tú kanst sleppa heilt niðan á tindin við Fløibanen, haðani fæst eitt frálíkt útsýni yvir býin. Á tindinum er bæði spælipláss, útibio, kaffistova og ein trøllaskógur, alt samalt 400 m. yvir havinum.
Mentan
Bergen eigur stór tonaskals. Ikki bara Kygo, sum helst er tann kendasti núlivandi. Men eisini Edvard Grieg, Ole Bull og Harald Sæverud, hvørs tónleikur, lív og virki kann upplivast á serligum søvnum til teirra heiðurs. Nógvir festivalar, bæði við nýmótans og klassiskum tónleiki verða hildnir árliga. Festspillene er ein altjóða viðurkendur festivalur við fleiri hundrað mentanar- og tónleikatiltøkum kring um í býnum. Aðrir festivalar, ið kunnu upplivast í Bergen er ein jazzfestivalur í mai-juni, ein serligur Grieg-festivalur í juli, ein filmsfestivalur í oktober, ein matfestivalur í september og ein ølfestivalur í oktober.
Ítróttur
Fótbóltsliðið eitur Brann. Felagið varð stovnað í 1908. Í 2007 vann Bergen gull fyri fyrstu ferð síðan 1963.
T
T, ella t, er 20. bókstavur í tí latinska stavraðnum og er eisini ein av bókstavunum í føroyska stavraðnum.
Roald Dahl
thumb|right|250px|[[Patricia Neal og Roald Dahl]] Roald Dahl (13. september 1916 – 23. november 1990) var bretskur rithøvundur, føddur í Llandaff í Wales. Foreldrini vóru norsk, og pápin og ein systir doyðu longu, tá ið Roald var trý ára gamal. Hann hevði stóra virðing fyri mammuni sum var gift tvær ferðir og átti fýra børn, umframt tvey stjúkbørn. Hann hevur brúkt mammuna sum fyrimynd fyri ommuna í bókini Heksirnar. Í 1942 hitti hann C. S. Forester sum skrivaði Captain Hornblower. Hann eggjaði honum til at skriva. Fyrstu fimtan árini skrivaði Roald Dahl stuttsøgur til vaksin, men so fór hann at skriva til børn. Tær fyrstu søgurnar vóru søgur, hann fann uppá at fortelja fyri døtrunum Oliviu og Tessu. Hann hevur sjálvur sagt at: ”Tað er torførari at skriva barnabøkur (enn bøkur til vaksin). Tað er verri at halda áhuganum hjá einum barni fastum, tí eitt barn fær ikki hugsavnað seg sum ein vaksin. Barnið veit, at sjónvarpið er inni við síðuna av. Tað er hart at fanga hugin hjá einum barni, men tað er stuttligt at royna.” Hann hevur skrivað ein hóp av barnabókum m.a. James And The Giant Peach (1961), filmatiserað í 1996, Charlie And The Chocolate Factory (1964), filmatiserað í 1971 og 2005, Dánjal Á Fuglaveiðu (1975 á føroyskum 1997) var gjørdur til sjónvarpsfilm í 1989, Heksirnar (1983 á føroyskum 1998) var filmatiserað í 1990. Tá ið bókin Matilda kom út í Onglandi í 1988, sló hon øll sølumet við hálvari millión eftir hálvum ári. Hon er síðani gjørd til film í 1996. Roald Dahl trúði fult og fast uppá, at tað var sera týðandi at fáa børn at lesa bøkur. Hann verður eisini hildin at vera høvundur, sum hevur dugað sera væl at funnið evni, sum fangar børn og at brúka eitt mál, sum er lætt og spennandi at lesa.
Listi av fløggum
Heimsins fløgg.
U
U, ella u, er 21. bókstavur í tí latinska stavraðnum og er eisini ein av bókstavunum í føroyska stavraðnum.
Miklagarður
Miklagarður hevur fleiri týdningar:
V
V, ella v, er 22. bókstavur í tí latinska stavraðnum og er eisini ein av bókstavunum í føroyska stavraðnum.
Łukasz Cieślewicz
Łukasz Cieślewicz (føddur 15. november 1987 í Gniezno í Póllandi) er ein fótbóltsleikari, áleypsleikari, sum síðan 2011 hevur spælt við B36 í Effodeildini. Hann hevur áður spælt við donsku fótbóltsfeløgunum Hvidovre (1. deild) og Brøndby, hann fekk tó ikki møguleikan at spæla við bestu donsku deildini, Superligaini. Sum barn búði Łukasz í Føroyum, í Vági, tí pápi hansara Robert Cieślewicz spældi við VB, pápin spældi eisini við VB, tá felagið vann sítt fyrsta og einasta føroyameistaraheiti í 2000. Łukasz spældi tey árini fótbólt við VB, og í 2002 vann hann meistaraheitið við dreingjaliðnum hjá VB.
Ársins leikari í Føroyum 2011 og 2015
Łukasz varð valdur til ársins fótbóltspælara í bestu føroysku fótbóltsdeildini í Føroyum í 2011 (Vodafonedeildini) og 2015 (Effodeildini). Í 2011 var fyrsta árið, at hann spældi vaksnamannafótbólt í Føroyum. Hann spældi við B36, og teir vunnu føroyameistaraheitið (FM). Łukasz skoraði 17 mál fyri B36 í FM kappingini og gjørdist nummar trý á toppskoraralistanum. Finnur Justinussen úr Víkingi vann gylta skógvin við 21 málum og Klæmint Olsen var nummar tvey við 18 málum.
Calgary
260px|thumb|right|Calgary Calgary er størsti býur í landslutinum Alberta í Kanada og fjórðstørsti býur í Kanada sum heild. Býurin hevði í 2011 umleið 1 096 833 íbúgvar.
Calgary liggur sunnarlaga í landslutinum, nakrar hundrað kilometrar sunnan fyri Edmonton, sum er høvuðsstaðurin í Alberta.
Í 1988 var býurin vertur fyri Vetrar-OL.
November
November er 11. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 4 mánaðum, sum hava 30 dagar.
Altjóða barnarættindadagur
Altjóða barnarættindadagur er 20. november. Í 1989 samtykti aðalfundurin hjá ST altjóða sáttmálan um barnarættindi. Barnarættindasáttmálin kom í gildi á heysti í 1990, tá fleiri enn 20 lond høvdu staðfest hann. Tann 9. apríl í 1992 staðfestu Føroyar altjóða barnarættindasáttmálan. Sáttmálin skal verja øll børn fyri órættvísi, fátækradømi og neyð og geva øllum børnum møguleikar at taka lut í avgerðum, ið ávirka lív teirra. Eisini skal hann gera sítt til at skipa eitt rættvíst altjóða samfelag, sum ikki bara børn, men øll mannaættin eigur rættin til. Hóast Føroyar fyri 19 árum síðani bundu seg til at virða 41 rættindi hjá børnum, halda Føroyar ikki barnarættindasáttmálan - tað segði ST í 2011. Í niðurstøðunum og átalunum, sum ST-nevndin gjørdi í 2011 um støðuna hjá børnum í Føroyum, dumpaðu Føroyar á 8 økjum.
Barnarættindi
thumb|right|250px|Í stórbýunum í [[Ásia, Suðuramerika og Afrika arbeiða summi børn í ruskdungum .]] Í fleiri enn 24 londum verða børn undir 15 ára aldur brúkt sum hermegi hjá stjórnini og í uppreistri. Kríggj rakar børn meinast.
Hvønn dag doyggja uml. 22 000 børn um allan heimin. Flestu teirra kundu livað, um heilsuviðurskiftini høvdu verið betri.
UNICEF, barnagrunnur ST, heldur, at fleiri enn 100 milliónir børn halda til úti á gøtuni. Mangt ger, at børn fara út á gøtuna, til dømis fátækt, harðskapur, svongd ella kynslig misnýtsla. Barnatalið økist, sum húski flyta av bygd og í bý.
ST-sáttmálin um barnarættindi
ST samtykti í 1959 Yvirlýsing um barnarættindi. Í yvirlýsingini eru 10 greinir, ið skulu verja børn og tryggja teimum vælferð. Men ein yvirlýsing er ikki bindandi. Tí skeyt Pólland upp í 1979, altjóða barnaárið, at gerast skuldi ein altjóða sáttmáli um barnarættindi. Lond, ið góðkenna ein altjóða sáttmála, binda seg samstundis at halda hann.
Á aðalfundi í ST 20. november í 1989 varð viðtikin altjóða sáttmáli um barnarættindi. Hann sigur m.a., at fólk undir 18 ára aldur er barn. Men undantøk eru. Í summum londum er lógaldurin lægri og barnaaldurin samsvarandi. Altjóða sáttmálin slóðar fyri tí, "ið gangnar barninum best". Húskið hevur størsta týdning í lívinum hjá barninum, og samfelagið hevur ábyrgd av, at altjóða sáttmálin um barnarættindi verður hildin.
Sáttmálin fekk gildi á heysti 1990, tá fleiri enn 20 lond høvdu staðfest hann. Føroya Løgting setti við kunngerð nr. 90 frá 7. oktober 1993 sáttmálan í gildi frá 11. mai 1993. Nú hava fleiri enn 140 lond skrivað undir at halda tær 54 greinirnar í sáttmálanum.
Sáttmálin um barnarættindi hevur til endamáls at:
Einføld útgáva
thumb|right|250px|Børn sum arbeiðsmegi. thumb|right|250px|Altjóða sáttmálin um barnarættindi er galdandi fyri øll børn í heiminum.
Atopiskt eksem
thumb|right|250px|Atopiskt eksem.
Atopiskt eksem (eisini nevnt barnaeksem, atopisk dermatitis og prurigo besnier) er ein ikki smittandi sjúka, sum hevur við sær sviða, turra húð og útslett (eksem), sum kann koma og fara. Tá tað eru smábørn ið fáa eksem, verður tað nevnt barnaeksem, men vaksin kunnu eisini fáa atopiskt eksem.
Børn við barnaeksem mangla tey natúrligu fitievnini í húðini, sum knýta húðkyknurnar saman. Av hesari orsøk dampar fukturin lættliga frá húðini, sum tí verður turr og rúðrut.
Orsøkir til atopiskt eksem
Orsøkin til atopiskt eksem er ókend, men man hevur illgruna um ymiskar faktorar ið kunnu spæla ein týðandi leiklut. Bæði arvur og umhvørvi eru møguligir faktorar, ið kunnu vera orsøk til at summi børn og vaksin fáa barnaeksem/atopiskt dermatitis. Flestu børn við barnaeksem hava foreldur ella systkin við hoyfepur, astma ella barnaeksem. Tó hava kanningar víst, at børn ið eru vaksin upp í heimi sum hevur havt hund, hava minni vanda fyri at fáa atopiskt eksem.
Umhvørvi
Uml. 20 % av børnum, fødd í Danmark, fáa barnaeksem. Í 1960 var talið 3 %. So statt er mongdin av tilburðum í stórum vøkstri. Av tí at tær arvaligu orsøkirnar ikki eru munandi broyttar síðstu árini, halda granskarir, at umhvørvið má vera ein týðandi orsøk til mongu tilburðarnar. Enn vita granskarar tó ikki hvat tað er, sum er orsøk til barnaeksem, men síggja at vøksturin av tilburðum er størstur í londum við vesturlendskum lívstíli.
Lucky Luke
<!-- Her eru so nógvar óviðkomandi upplýsingar, og nakrar fáar skeivar, so eg fjali skabelónina, til hon er gjørd betri.
--> 500px|thumb|right|Goscinny og Morris í [[1971 í Amsterdam.]] Lucky Luke er teknirøð, sum fransktmælti belgiarin Morris (Aldus Maurice de Bévère) fyrstu ferð gjørdi í 1946. Morris dámdi best at tekna, men hann skrivaði eisini tær fyrstu søgurnar um Lucky Luke. Frá 1955 til sín deyða í 1977 skrivaði René Goscinny søgurnar, og søgurnar um Lucky Luke frá hesum tíðarskeiði verða roknaðar at vera millum tær bestu yvirhøvur innan teknirøðir.
Eftir deyða Goscinnys hevur ein rúgva av rithøvundum verið við til at skriva søgurnar.
Morris teknaði Lucky Luke til sín deyða í 2001, tey seinastu árini hevði hann fleiri hjálparfólk. Eftir Morris tók Achdé (Hervé Darmenton) við sum teknari.
Søgurnar eru gjørdar til teknifilm, og nakrir fáir leikfilmar eru eisini gjørdir um Lucky Luke.
Søgurnar
Her eru tvey yvirlit yvir Lucky Luke-søgurnar. Fyrst allar søgurnar við heiti á frummálinum fronskum og yvirlit yvir skandinavisk heiti og útgávur, og síðani eitt yvirlit yvir tær søgurnar, sum eru útgivnar á íslendskum.
Søgurnar á skandinaviskum
Summar søgur hava havt ymisk nøvn frá ymiskum útgevarum; fyri donsku útgávurnar er roynt at fáa bæði nøvnini við. Er meir enn ein søga í einum albummi, er bæði navn á søgum og albummi við; hetta er altíð galdandi fyri donsku útgávuna og í tann mun, upplýsingarnar eru funnar fyri norsku, svensku og íslendsku útgávurnar. Frá 2003 til 2008 komu allar táverandi søgurnar út í kronologiskari raðfylgju í eini bókarøð á øllum trimum skandinavisku málunum. Bókarøðin varð samprentað og hevði somu útsjónd og heiti; tað er hon, sum víst verður til í súluni longst til høgru.
Søgurnar á íslendskum
Morris hevur teknað allar søgurnar, sum eru útgivnar á íslendskum.
Rio de Janeiro
Rio de Janeiro, stytt Rio (merkir Jarnbreytabýurin á portugisiskum), er næststørsti býur í Brasil, næst eftir São Paulo; í sjálvum býnum búgva umleið 6,3 milliónir íbúgvar, meðan tað í Rio og økinum rundanum búgva 12,3 mió. fólk. Býurin ber orð fyri at vera ein tann vakrasti býur í heiminum. . Hann er bygdur úti við eina breiða vík, men á landsíðuni er hann innigyrdur av fjøllum, sum eru avvaksin við grønum, vøkrum skógum. Fleiri milliónir ferðafólk koma til Rio á hvørjum ári at njóta góða veðrið, at vera á sandstrondunum. Sólin sær at kalla hvønn dag í Rio de Janeiro, meðal samdøgurshitin er 24,1 °C. Til sammetingar kann nevnast, at meðal samdøgurshitin í t.d. Danmark er 7,7 °C. Í Rio de Janeiro kemur nógv ferðafólk oman á sandin at sóla sær og spæla flogbólt o.a. Best umtókta strondin í Rio de Janeiro er Copacapana. Bara góðir svimjarar fara út um lónna, tí at har rekur so hart. Standalinjan í Brasil, úr Franska Gujana til Uruguei, er 7400 km long.
Nógv skip úr ymsum londum leggja at í Rio. Í teimum nýggju býarpørtunum eru nógv av húsunum bygd upp í luftina sum í stórbýunum í USA og Evropa.
Mentan
250px|thumbnail|Rio de Janeiro á korti yvir Brasil Rio de Janeiro verður vertsbýur fyri Olympisku Leikirnirnir í 2016 og, saman við São Paulo, vertsbýur fyri FIFA World Cup í 2014.
Fótbóltur er tann best umtókti ítrótturin í Rio de Janeiro, har eru fimm fótbóltsfeløg í býnum: Vasco da Gama, Botafogo, Fluminense, Flamengo og América Football Club. Tað felagið av hesum fimm, sum hevur klárað seg best í brasilsku kappingini, er Flamengo. Felagið er ongantíð enn flutt niður í lægri deild. Flamengo hevur seks ferðir vunnið brasilska meistaraheitið: 1980, 1982, 1983, 1987 og 1992 og 2009.
Vinarbýir
Rio de Janeiro hevur hesar vinarbýir:
Leiden
Leiden er ein býur og kommuna í landslutinum Suður Hollandi í Niðurlondum. Fólkatalið í kommununi er umleið 121.200. Saman við forstøðunum Oegstgeest, Leiderdorp, Voorschoten, Valkenburg, Rijnsburg og Katwijk er býurin Leiden eitt tætt fólkað býarøki við umleið 254.000 íbúgvum. Leiden er bygdur á Oude Rijn umleið 20 km frá Haag og 40 km frá Amsterdam.
Leidens Universitet varð stovnað í 1575 og er harvið tað elsta í Niðurlondum.
Hollendski listamálarin Rembrandt varð føddur í býnum í 1606 og búði har til 1624. thumb|centre|250px|Leiden
Ó
Ó, ella ó, er 18. bókstavur í føroyska stavraðnum og 19. bókstavur í íslendska stavraðnum.
Ede
Ede er ein býur í Niðurlondum. Fólkatalið í býnum er umleið 110.660. Býurin liggur í landslutinum Gelderland. thumb|centre|250px|Ede
ALS
ALS hevur fleiri týdningar:
Edmonton
thumbnail|300px|Edmonton og tveir ælabogar thumb|300px|Miðbýurin Edmonton er ein býur í Kanada. Býurin er høvuðsstaður í landslutinum Alberta. Í 2016 búðu í Edmonton umleið 932.000 fólk.
Pippi Langsokkur
Søgan um Pippi Langsokk (svenskt: Pippi Långstrump) er helst kendasta søgan hjá Astrid Lindgren (1907-2002). Pippi Langsokkur fer at keypa kom fyrstu ferð út í 1946 sum ein partur av tekstbókini Pippi fer um borð. Nógv verður gjørt burtur úr Pippi. Umframt klæðir, leikur og lutir eru fleiri filmar og teknifilmar gjørdir um heimsins sterkastu gentu, eins og nógvar bøkur eru um hana. Umframt nógvar bøkur á nógvum málum, eru eisini gjørdir filmar og sangleikir um Pippi. Fyrsta bókin um Pippi kom á svenskum í 1945 og í Námi eru trý floksett: Kennir tú Pippi Langsokk, Pippi í Suðurhøvum og Pippi Langsokkur.
Firouz Gaïni
thumb|Firouz Gaini Firouz Gaini, føddur 1972, er føroyskur antropologur og granskari. Hann hevur føroyska mammu of iranskan pápa, og vaks upp í Noregi og í Føroyum. Hann las antropologi á universitetunum í Oslo og Keypmannahavn innan hann flutti heimaftur til Føroyar og vardi sína doktararitgerð á Fróðskaparsetri Føroya í 2007. Hann var lektari í antropologi á Setrinum í tíðarskeiðinum 2011-2019. Hann varð tilnevndur professari í antropologi á Søgu- og Samfelagsdeildini (SSD), Fróðskaparsetur Føroya, í 2019. Hann hevur gjørt feltarbeiði í Suðurfraklandi, Japan, Grønlandi og Føroyum. Hann hevur arbeitt nógv við barna- og ungdómsgransking, men eisini kyns- og familjugransking. Hann var í einum postdoc-granskingarstarvi á Norsk Senter for Barneforskning, Norges Teknisk-Naturvitenskapelige Universitet í Tróndheimi í tíðarskeiðinum 2012-2015. Hann er granskingarleiðari á SSD og varaumboð í Stýrinum fyri Fróðskaparsetur Føroya. Hann hevur verið formaður í Føroya Fróðskaparfelag og Amnesty International Føroyadeild. Firouz Gaini er abbasonur Sigurð Joensen. Umframt granskingarútgávurnar, so hevur hann eisini útgivið fleiri stuttsøgu og essay-søvn á føroyskum. Firouz Gaini hevur verið ritsjóri í fleiri vísindaligum tíðarritum, t.d. Island Studies Journal og Fróðskaparrit. Hann býr í Havn saman við familju síni. Hann eigur fýra børn.
Slóðir
Fróðskaparsetur Føroya
NTNU Universitet
Arktiskur pílur
thumb|250px|Arktiskur pílur (Grápílur) í [[Kunoy]] Arktiskur pílur eisini nevndur Grápílur (Salix arctica) er ein jarðlagdur runnur av pílafamiljuni, 1 til 2 metur langur og heldur knortlutur. Bløðini eru grágrøn og klædd við longum hárum. Niðara borðið er nakað ljósari litt enn ovara. Blómingin er í juni-juli og kvennreklarnir eru hvítlodnir.
W
W, ella w, er 23. bókstavur í tí latinska stavraðnum.
Arktiskur pílur
Útbreiðsla: Arktiskur pílur er lagaður til harðført arktiskt og subarktiskt veðurlag og veksur norðast í londunum kring arktiska havið.
Arktiskur pílur í Føroyum: Í Føroyum er arktiskur pílur sjáldsamur nú, og veksur bara í homrum har seyður ikki sleppur til, norðatil í landinum.
X
X, ella x, er 24. bókstavur í tí latinska stavraðnum.
Atlantic Radio
Atlantic Radio var ein útvarpsrás í Føroyum frá 6. mai 1999 og sendi 24 tímar um døgni fram til oktober sama ár. Frekvensurin var 101,5 MHz. Atlantic Radio var fyrsta privata útvarpstøð í Føroyum. Rás 2 keypti restirnar frá Atlantic Radio og byrjaði at senda í desember 1999.
Atlantic Radio breyt við allar tradisjónir innan føroyskt útvarp, og støðan fekk beinavegin risastóra undirtøku frá lurtarunum. Ungu og entusiastisku starvsfólkini vóru altíð á staðnum har nakað hendi, og sent var frá ymiskum støðum kring Havnina, og kring landið.
Atlantic radio borðreiddi eisini við einari nýggjari kjakmentan, og hugflogið og spontaniteturin høvdu frítt spæl. Men fólkini dugdu ikki at føra ein lýsingar og sponsorpolitikk, og bleiv lykilin snaraður um, aftaná eitt hálvt ár.
Mammutur
thumb|right|250px|Mammutur. Ein Mammutur er eitthvørt slag av útdeyðu filafamiljuni Mammuthus ið livdu frá uml. 4,8 mió. árum síðani til fyri um 4.500 árum síðani; best kendur er ullamammutur ella loðfílur.
Mary Shelley
Mary Wollstonecraft Shelley (fødd Godwin; 30. august 1797 – 1. februar 1851) var ein enskur rithøvundur, ið skrivaði skaldsøgur, stuttsøgur, sjónleikir, essay, ævisøgur og ferðafrásagnir, og var best kend fyri sína gotisku skaldsøgu, Frankenstein: or, The Modern Prometheus (1818). Hon ritstjórnaði eisini verk ið maður hennara, filosofurin Percy Bysshe Shelley skrivaði. Faðir hennara var politiski filosofurin William Godwin, pg móðir hennara var filosofturin og feministurin Mary Wollstonecraft.
Móðir Mary Godwin doyði tá ið Mary bert var ellivu dagar gomul; seinni vóru hon og eldra fostursystir hennara uppaldar av faðirinum. Tá ið Mary var fýra, giftist Godwin við granna sínum, Mary Jane Clairmont. Godwin syrgdi fyri, at dótturin fekk ein góða útbúgving og eggjaði henni til at fylgja hansara liberalu politisku teorium. Í 1814 fór Mary Godwin at ganga saman við einum av politisku fylgjarunum hjá pápanum, tann gifti Percy Bysshe Shelley. Saman við fostursystir Mary, Claire Clairmont, fóru tey at ferðast til Fraklands og ferðaðust síðan gjøgnum Evropa. Tá ið tey komu aftur til Onglands var Mary uppá vegin við barninum hjá Percy. Tey næstu tvey árini vóru tey útifryst, vóru í skuld og mistu dóttrina, ið varð fødd ov tíðliga. Tey giftist seint í 1816 eftir at fyrra kona Percy Shelley, Harriet, hevði tikið lívið av sær.
Tommy Lee
thumb|right|250px|Tommy Lee í [[2005.]] Tommy Lee (føddur Thomas Lee Bass 3. oktober 1962 í Athen) er ein amerikanskur tónleikari, trummusláari og sangari. Hann er ein av stovnarunum av hard rock-bólkinum Mötley Crüe. Afturat hesum hevur hann eisini stovnað rap-metal-bólkin Methods of Mayhem, og hevur hartil gjørt fleiri tónleikalig prosjekt. Hann hevur verið giftur við sjónleikarunum Heather Locklear og Pamelu Anderson, sum hann hevur tvey børn saman við.
Oyggjatíðindi
Oyggjatíðindi er eitt føroyskt tíðindablað. Tað kom út fyrstu ferð 25. november 1977. Í september 2011 avgjørdi Dan Klein, blaðstjóri á Oyggjatíðindum, at framyvir skuldi Oyggjatíðindi ikki koma út í blaðútgávu, men sum talgilt blað. Henda avgerð varð tikin fyri at tilpassa blaðið teir tendensir, sum talgildu miðlarnir hava við sær. Henda broyting hevur gjørt tað møguligt fyri fólk um allan heimin at lesa tíðindi á heimasíðuni hjá Oyggjatíðindi, umframt at keypa blaðið sum pdf-fílu. Blaðið kom út fyrstu ferð sum Pdf fíla lomgu í 2003, ein tænasta til føroyingar uttanlands.
Y
Y, ella y, er 25. bókstavur í tí latinska stavraðnum og er eisini ein av bókstavunum í føroyska stavraðnum.
Fregnir
Fregnir var eitt føroyskt tíðindablað, sum kom út fra 6. apríl 2001 til 2004.
Héctor Camacho
thumb|right|180px|Héctor Camacho. Héctor Camacho Matías (føddur 24. mai 1962 í Bayamón, Puerto Riko; deyður 24. november 2012 í San Juan, Puerto Riko) var heimsmeistari í nevaleiki í trimum vektflokkum í 1980-árunum. Sum professionellur vann hann 79 dystir og tapti seks. Fyrrverandi nevaleikarin Héctor Camacho Matías, sum var heimsmeistari í trimum vektflokkum, doyði 24. nov. 2012 á einum sjúkrahúsi í heimlandinum Puerto Riko av skaðanum, sum hann fekk, tá ókendir menn skutu hann í høvdið týskvøldið 20. nov 2012. Hann sat í bili sínum uttan fyri eitt vertshús í høvuðsstaðnum San Juan, tá ókendir menn skutu eftir honum og einum øðrum manni. Hin maðurin doyði beinanvegin, og Camacho varð fluttur á sjúkrahús. 23. nov. staðfestu læknarnir, at hann var heiladeyður, og 24. nov. 2012 doyði hann. Hann var 50 ára gamal, tá hann doyði.
August
August er 8. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar. Til heiðurs fyri Augustus keisara í Rom varð ein mánaður uppkallaður eftir honum, eins og juli er uppkallaður eftir Julius Cæsar, (d. ár 44 f.Kr). Fyri at mánaðurin hjá Augustusi ikki skuldi vera styttri enn tann hjá Juliusi, varð ein dagur fluttur frá februar til august, so bæði juli og august gjørdust eins langir.
Hergé
Belgiumaðurin Georges Prosper Remi (22. mai 1907, Etterbeek við Bruxelles – 3. mars 1983 í Bruxelles) er betur kendur undir dulnevninum Hergé, sum er gjørt burtur úr fronsku úttaluni av forbókstavunum í navninum.
Tok
thumb|Bombardier X50 í [[Svøríki.]] Eitt tok (á donskum tog, á týskum Zug) er eitt flutningsfar ið koyrur eftir skinnarum á einari jarnbreyt. Vognarnir kunnu verða hálaðir av einum lokomotivi (fyrr í tíðini eisini av hestum) ella verða sjálvkoyrandi toksett. Sjálvkoyrandi lokomotiv eru eisini tok. Sporvognar skilja seg frá tokum við tað at tokið koyrir eftir skinnarum á jarnbreyt, meðan sporvognar koyra eftir vegnum og ikki í serstakum banum.
Hergé
Hann er heimskendur fyri teknirøðina Tintin, men hann hevur eisini skapt einar 7 aðrar teknirøðir.
Hitastigaumrokning
Grafisk samanbering
Á myndini eru teir vanligastu átta stigarnir samanbornir grafiskt. Við eini loddrættari striku kanst tú samanbera tølini á øllum stigunum. T.d. vísa bláu strikurnar, at vatn frystir við 273,15 K  =  0 °C  =  32 °F  =  491,67 °Ra  =  0 °Re  =  0 °N  =  7,5 °Ro  =  150 °D, og reyðu strikurnar vísa, at vatn kókar við 373,15 K  =  100 °C  =  212 °F  =  671,67 °Ra  =  80 °Re  =  33 °N  =  60 °Ro  =  0 °D.
Umrokning
Í talvuni sæst, hvussu ein roknar frá einum stiga til ein annan. Til ber eisini at brúka lidnar umroknarar á netinum. Eisini er meiri um hvønn stiga í greinini um hann.
Jerry Springer
Gerald Norman "Jerry" Springer (føddur 13. februar 1944 í London í Stóra Bretlandi, deyður 27. apríl 2023 í Evanston, Illinois) var amerikanskur sjónvarpsvertur og politikari fyri Demokratiska flokkin. Hann var útbúgvin bachelor í stjórnmálafrøði.
Springer bleiv føddur í London, men vaks upp í Queens í New York. Hann var giftur við Micki Velton frá 1973 til 1993.
Lívið við Louie
Lívið við Louie (enskt Life with Louie) er ein amerikonsk sjónvarpsteknifilmsrøð. Sjónvarpsteknifilmsrøðin hevur verið at sæð í sjónvarpsrásini hjá Fox Kids í m.a. Danmark, Norra og USA. Søgan snýr seg fyrst og fremst um Louie Anderson, men eisini familjan hjá Louie.
Z
Z, ella z, er 26. bókstavur í tí latinska stavraðnum.
Guangzhou
250px|thumbnail|Zhujiang New Town er ein býarpartur í Guangzhou Guangzhou (Kinesiskt: 广州) er ein býur í Kina, sum fyrr hevur verið kendur undir nøvnunum Canton ella Kwangchow. Guangzhou er høvuðsstaður og størsti býur í Guangdong landslutinum. Býurin liggur við áarbakkan á Zhujiang ánni, sum er triðlongsta áin í Kina, hon er 2.197 km long.
Lærdir háskúlar og aðrir hægri útbúgvingarstovnar
thumb|Høvuðsgøtan á [[Sun Yat-sen Universitetinum]]
Loðin mammutur
thumb|right|250px|Lodnir mammutar, tekning. thumb|right|250px|Loðin mammutakálvur, funnin í russisku permafrostini. Ein loðin mammutur ella loðfílur (frøðiheiti:Mammuthus primigenius) er eitt útdeytt, loðið fílaslag ið livdi í Norðurevropa, Asia og Norðuramerika fram til seinastu ístíð. Nógv fílabein og beinagrindir eru funnin í jørðini og eisini á havbotninum í Norðsjónum, og enntá eru einstakir heilir mammutar funnir í permafrystu jørðini í Siberia. Eitt lágvaksið undirslag livdi á sibirisku Wrangelloynni fram til uml. ár 1.700 f.kr.
Spanska fótbóltslandsliðið
Spanska fótbóltslandsliðið hjá monnum er landsliðið hjá Spania, ið verður stýrt av Spanska fótbóltssambandinum (RFEF). Lið hevur luttikið í 13 HM-endaspølum og spælir sum oftast heimadystirnir á tjóðarstadion hjá Spania, Santiago Bernabeu í Madrid.
Leikarar við flestum dystum
Niðanfyri er ein listi yvir tíggju leikarar við flest leiktum dystum fyri Spania. Leikarar við feitari skrift eru enn virknir í altjóða fótbólti.
Toppskjúttar
Niðanfyri er ein listi yvir topp tíggju av teimum leikarunum, ið hava skora flest mál fyri Spania,.
Núverandi hópur
Hesir leikarar fingu landsliðsboð til HM í fótbólti 2018 og til upphitingardystir. '''Dystir og mál eru dagførd pr. 20. juni 2018 eftir dystin móti Iran.''
Nýlig landsliðsboð
Hesir leikarar hava fingið landsliðsboð seinastu tólv mánaðirnir.
INJ Player withdrew from the squad due to an injury. PRE Preliminary squad. SUS Player is serving suspension.
Jón Jósep Snæbjörnsson
Jón Jósep Snæbjörnsson, eisini nevdur Jónsi, (f. 1. juni 1977) er ein sangari ur Íslandi. Hann er ein av limunum í orkestrinum Í Svörtum Fötum. Hann umboðaði Ísland í tónleikakappingini Eurovision Song Contest í 2004, hann endaði á 19. plássi. Hann luttók eisini í íslendsku sangkappingini Söngvakeppni Sjónvarpsins í 2007, tað er ein sjónvarpssending við tónleikakapping, har sangurin verður valdur, sum skal umboða Ísland til Eurovision Song Contest við sanginum Segðu Mér. Jónsi fer enn einaferð at umboða Ísland til Eurovision Song Contest, tað verður í 2012 in Baku, Aserbadsjan í einari duett saman við songkvinnuni Gréta Salóme.
Meksikoflógvin
thumb|right|250px|Meksikoflógvin. Meksikoflógvin (enskt "Gulf of Mexico", spanskt "Golfo de México") er ein stórur flógvi ímillum eysturstrond Meksikos og suðurstrond USA.
Nowy Dwór Królewski
200px|thumbnail|Slott í Nowy Dwór Królewski Nowy Dwór Królewski (á týskum: Königlich Neudorf) er ein bygd í Póllandi, sum liggur í fyrisitingarligu regiónini Gmina Papowo Biskupie, sum liggur í landslutinum Chełmno. Nowy Dwór Królewski hevur 190 íbúgvar (1996). Bygdin verður fyrstu ferð nevnd í søguligum skjølum í 1398. Tað árið varð tað skrivað, at Nowy Dwór Królewski hevði 32 hestar, 20 neyt, 215 seyðir og 90 svín. Bygdin hevur verið nevnd á týskum í skjølum og søgum sum Nuwenhof, Nuwenhuf, Nuwemhoff og Koenigliche Neuhof. Í 1505 átti Biskupurin Chełmno bygdina.
Syðradalur
Syðradalur er navnið á tveimum bygdum í Føroyum:
Dokkum
Dokkum (fyrr nevndur Dockum,) er ein gamal býur í kommununi Dongeradeel í tí niðurlendska landslutinum Frísaland. Í 2006 var fólkatalið í býnum 13.145. Tann kendasta hendingin í søgu Dokkums er drápið av tí anglo-saksiska trúboðaranum Bonifatius í 754, hesin var føddur sum Winfrid ella Wynfrith í Wessex í núverandi Devon, Onglandi. Í 1652 vóru fimm stubbamyllur í Dokkum. Í dag eru tvær vindmyllur í býnum, tær eru Zeldenrust og De Hoop og vera vístar fram alment. Ein triðja mylla, De Marmeerin, stendur uttanfyri býin við Woudvaart. thumb|centre|250px|Dokkum
Føroya Realkreditstovnur
Føroya Realkreditstovnur ella Realurin (upprunaliga Færøernes Realkreditinstitut) er føroyskur fíggjarstovnur, sum hevur sum endamál at veita lán við veð í fiskiførum, farmaskipum, flótandi eindum og førum í frálandsvinnu og fiskaaling við heimstaði í Føroyum. . Realurin hevði í 2011 ein eginpening á 718 mió. kr., útlán á 723 mió. kr. , eina fíggjarstøðu á 1.013 mió. kr, og hevði hann 3 starvsfólk í starvi.
Prinsessa Sissi
Prinsessa Sissi (franskt: Princesse Sissi) er ein fronsk teknifilmsrøð.
Føroya Realkreditstovnur
Realurin var stovnaður av danska statinum við fígging frá Marshallhjálpini í 1955. Realurin varð yvirtikin av føroysku myndugleikum í 1998, og hevur síðani virkað undir føroyskari løgtingslóggávu.
Søgan
Longu í 1909 varð mál um at stovna kredittfelag tikið upp á Løgtingi, men væntandi lóggávu (tinglýsing og matrikulering) gjørdi, at tilgongdin steðgaði, hóast hjálp frá donskum myndugleikum.
Í 1945 var málið tikið uppaftur, og í samband við samráðingarnar um heimastýrisskipanina var í uppskotinum til heimastýrislóg tilsøgn givin frá donsku stjórnini um at hjálpa at seta á stovn eitt kredittfelag ("Kredittforening"). Sambært heimastýrislógini, ið varð samtykt í 1948, varð "kredittfeløg" føroyskt sermálsøki, og hóast nakrar royndir vóru gjørdar, steðgaði tilgongdin at stovna realkreditfelag í Føroyum aftur hesuferð.
Sum part av Marshall-hjálpini samtykti Fólkatingið lóg nr. 209 frá 7. juni 1952 om anvendelse af modydelsen af Det i henhold til det Europæiske genopbygningsprogram modtagne gaveydelser, ið m.a. heimilaði donsku stjórnini at lata 10 mió. kr. av Marshallhjálpini til føroysk endamál. Av hesum skuldi 2 mió. kr. latast sum grundfæ til eitt realkredittfelag í Føroyum, meðan restin skuldi lánast til føroyskt vinnulív, og skuldu rentur og avdráttir síðani fara til grundfæið í realkredittfelagnum. Fyri at uppfylla lógina var 21. august 1953 sett nevnd "med den opgave at overveje spørgsmålet i forbindelse med oprettelsen af et realkreditinstitut for Færøerne og fremsætte forslag til lov om oprettelse af et sådant institut". Í nevndina vóru valdir 16 limir, og gjørdist Viggo Kampmann formaður. Av teimum 16 fingu føroyingar 2 limir, Hákun Djurhuus, landsstýrismann, og Jóhann Djurhuus, skrivstovustjóra í landsstýrinum. Arbeiðssetningurin hjá nevndini segði onki um, hvat skuldi lánast út til, men valdi nevndin at avmarka seg til at ummæla realkredit til sethúsa- og skipafígging, umframt lán til kommunur og Løgtingið. Í álitinum frá nevndini, ''Betænkning angående oprettelse af et realkreditinstitut på Færøerne afgivet af det af statsministeriet den 21. august 1953 nedsatte udvalg, ið var útgivið í 1954, varð niðurstøðan, at realkredittstovnurin, ið skuldi hava heitið Færøernes Realkreditinstitut'' skuldi avmarka seg til lán við veð í fiskiskipum, men at tað seinni kundi verða ynskiligt við lóg at víðka virksemi til onnur endamál seinni. Við støði í álitinum samtykti Fólkatingið 12. mars 1955 Lov om Færøernes Realkreditinstitut.
Grundarfæið á 2. mió. kr. plus rentur og avdráttir av hinum 8 mió. kr. munaði ov lítið, og tí fekk stovnurin ymsa aðra fígging, bæði við og uttan veðhald frá donskum myndugleikum. Seinasta veðhaldið frá danska statinum til Realin var 300 mió. kr. gekk út 31. mars 1994.
Tann 10. juni 1998 varð avtala gjørd millum landsstýrið og donsku stjórnina fyri at enda tað sonevndu Bankakreppuna millum londini. Í avtaluna var m.a. semja gjørd um, at føroyskir skuldu yvirtaka rættin, ið danski staturin hevði yvir fyri Realinum. Tí var fólkatingslógin um Realin avtikin, og nýggj løgtingslóg, Løgtingslóg nr. 75 frá 5. november 1998 um Føroya Realkreditstovn, varð samtykt av løgtinginum. Realurin hevur tí ikki longur nakað tilknýti til danska statin.
Skipan av Realinum
Realurin er stýrdur av eini stjórn, hvørs tríggir limir verða tilnevndir av landsstýrinum fyri eitt 5 ára tíðarskeið hvørja ferð. Stjórnin kann seta undirstjóra og metingarmenn. Eisini hevur Realurin eitt umboðsráð við 8 limum, ið verða tilnevndir fyri 4 ár í senn. í umboðsráðnum sita 2 umboð fyri landsstýri, 2 fyri skuldararnar hjá Realinum, 2 fyri Føroya Reiðarafelag, meðan Føroya Fiskimannafelag, Føroya Skipara- og Navigatørfelag og Føroya Maskinmeistarafelag saman velja 2 limir í umboðsráðið. Í løtunu (2012) eru limirnir í stjórnini Óli E. Heinesen, Virgar Dahl og Ulla Svarrer Wang. Undirstjóri er Leivur D. Michelsen.
Nevnast kann, at Atli Dam, fleirfaldur løgmaður Føroya, var varastjóri í Realinum frá 1981 - 1985 og frá januar 1989.
Rinkeby
Rinkeby er ein býarpartur í Rinkeby-Kista, Stockholm, Svøríki. Rinkeby hevði 15.051 íbúgvar 31. desember 2007.
Assen
Keldur
thumb|centre|250px|Assen
Rinkeby
Rinkebyskolan
Rinkebyskolan liggur í einum býarparti við Stokkhólmur (Västerort), har flestu í búgvar eru innflytarar. Næmingarnir eru úr 62 ymsum londum og tosa 30 ymisk mál. Mest væleydnaða skúlaverkætlan í Norðanlondum hevur onkur nevnt henda skúlan.
Miðvágs Róðrarfelag
thumb|Miðvingur, áttamannafar, á [[Jóansøka|Jóansøku 2011.]] Miðvágs Róðrarfelag er føroyskt róðrarfelag úr Miðvági. Miðvágs Róðrarfelag varð stovnað á vári 1956. Felagið er virkið og eigur fleiri kappróðrarbátar, sum luttaka í FM kappróðri hvørt summar. Felagið hevur egið neyst, sum varð tikið í brúk í 2007. Niclas í Koltri smíðaði fyrsta kappróðarbátin hjá felagnum, tað var áttamannafarið Miðvingur, sum Niclas smíðaði í 1957. Sámal Hansen úr Runavík hevur smíðað teir nýggjastu bátarnir hjá Miðvágs Róðrarfelag. Bátarnir eru hvítir, hava bláar stokkar og reyða rond.
Å
right|thumb|250px|Å right|thumb|250px|Å Å, ella å, er ein av bókstavunum í svenska, danska og norska stavraðnum.
Sjón
Sjón hevur fleiri týdningar:
Vestmanna
Vestmanna er ein bygd í Føroyum, sum liggur á vestursíðuni av Streymoynni. Vestmanna er eisini ein kommuna. Alt sambandið millum Vágar, og floghavnina í Vágum, og restina av Føroyum gekk fyrr um Vestmanna. Áðrenn undirsjóvartunnilin til Vágarnar kom, var atløgubryggjan í Vestmanna brúkt til ferðasambandi sjóvegis millum Streymoynna og Vágarnar. Í Vestmanna er fólkaskúli, miðnámsskúli, SEV verk, handlar, matstova, og mangt annað.
Í Vestmanna skúla ganga umleið 190 næmingar. Umframt fólkaskúlan er miðnámsskúli í bygdini. Miðnám í Vestmanna, ið fyrr nevndist Fiskivinnuskúlin, byrjaði í 1989. Miðnám í Vestmanna er ein gymnasialur skúli, tvs. at næmingarnir sum ganga har fáa eina miðnámsskúla útbúgving. Í skúlanum ganga umleið 70 næmingar. Harumframt bjóðar skúlin skeið sum ferðaleiðari. Miðnám í Vestmanna flutti inn í nýggjan skúla á bryggjuni inni á Fjørð í mars 2009.
Oktober
Oktober er 10. mánaði í árinum eftur tí gregorianska kalendaranum og ein av 7 mánaðum, sum hava 31 dagar.
Heitið á mánaðinum kemur av latínska orðinum octō, ið merkir átta. Oktober var nevniliga áttandi mánaðin í gamla rómverska kalendaranum, har árið byrjaði 1. mars.
Vestmanna
Búskapur
Til bygdina hoyra fimm størri fiskifør og nøkur fiskifør undir 20 skrásett bruttotons. Á fjørðinum eru tvær alistøðir og á landi eru tvey flakavirki, harav annað í stóran mun er sláturvirki, sum tekur ímóti og hagreiðir alifisk. Í bygdini er ein útflutningsfyritøka, eitt plastvirki (Vest Pack), skipasmiðja, oljugoymsla, fleiri fyritøkur í byggivinnuni, bilverkstøð og aðrar tænastu- og ídnaðarfyritøkur, umframt stóra vatnorkuverkið hjá SEV. Grundvøllurin undir landsumfatandi felagskommunala elfelagið varð í síni tíð lagdur í Vestmanna.
Áhugaverd støð
Har er banki og sparikassi, gistingarhús, samkomuhús, ítróttarhøll, kirkja, prestur og prestagarður, kommunulækni og læknaviðtaluhøli, eldrasambýli, dagtilhald fyri eldri, undirhús, ungmannafelag, sangkór, bridgefelag og talvfelag. Í skúlanum er innbygdur svimjihylur, sum er bygdur í 1950. Í Vestmanna er ferjulega og ferðafólkafarstøð. Áðrenn undirsvjóvartunnilin millum Streymoy og Vágar varð liðugur, var Vestmanna miðdepilin fyri ferðasamband til Vágarnar og flogvøllin. Bilferjur sigldu millum Vestmanna og Oyragjógv á Vágoynni fleiri ferðir dagliga. Onkuntíð vóru tað tvey ferðamannskip sum pendlaðu aftur og fram allan dagin, tí tørvurin var so stórur at flyta fólk millum flogvøllin og Streymoynna. Eitt av ferðamannskipunum í Vestmanna var Sam, sum nú røkir farleiðina millum Kalsoynna og Klaksvík.
thumb|left|150px|Søgusavnið í Vestmanna.
Ferðavinna
Seinastu árini hevur Vestmanna ment seg nógv sum ferðavinnubýur. Vestmannabjørgini eru væl vitjað ferðavinnumál hvørt summar. Tað eru tvær fyritøkur, sum bjóða túrar til Vestmannabjørgini: Sjóferðir sum Skúvadal spf. eigur og rekur og Vestmannabjørgini spf. hjá Palla Lamhauge (eisini nevnt Sightseeing.fo). Kamping er omanfyri bygdina og møguleiki fyri at fiska har eru eisini til staðar. Einasta savn í Føroyum við voksdukkum, Søgusavnið í Vestmanna, er at finna í Vestmanna. Savnið læt upp í 2009. Ein kunningarstova er í Vestmanna, sum nevnist Vestmanna Tourist Centre, tað er opið frá 1. mai til 30. september. Ein matstova er inni í Vestmanna Tourist Centre, hon er somuleiðis opin um summarið. Eitt annað mat- og drekkistað er Bryggjan í Vestmanna. 7Adventures fyriskipar túrar við ATV akførum, gongutúrar, fiskitúrar, haruveiðu, síging og ymiskt annað.
Ítróttur
VÍF er Vestmanna Ítróttarfelag sum fevnir um ítróttargreinarnar hondbólt, badminton og kappróður. Felagið eigur fleiri bátastøddir eitt nú Vestmenningur, sum er 10-mannafar, Havfrúhgving og Jómfrúgvin, sum eru 5-mannafør.
Ź
Ź ella ź er ein bókstavur í tí pólska stavraðnum.
Fuglakvæði
Fuglakvæði er heiti á fleiri kvæðum:
Fossabrugv.fo
Fossabrugv.fo er ein síða, ið sigur eitt sindur um felagið, ið arbeiðir innan timburarbeiði, og annað.
Tanja Skaalum
Tanja Skaalum (fødd 5. oktober 1997) úr Hvalba er føroyskur svimjari, hon svimur fyri Susvim og Føroyar. Á heilt ungum árum hevur hon longu sett føroyskt met (vaksnamannamet), vunnið gull á Oyggjaleikum, vunnið junior FM og vunnið eina gullnál. Tanja var bert 12 ára gomul, tá hon setti tvey juniormet til MU svimjistevnu í Klaksvík 8. mai 2010 í 50 og 100 m bringusvimjing.
FM 2013
Tanja luttók á føroyameistarastevnu í Havn frá 9. til 11. mai 2013. Hon vann fleiri heiðursmerki, eisini gull, og var eisini við til at seta eitt met í liðsvimjing.
Oyggjaleikir 2011
Tanja Skaalum luttók í 8 kappingum á Oyggjaleikum 2011 á Isle of Wight. Hon vann fýra heiðursmerki: