cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nikita Khrusjtjov
Nýggi politikkurin hjá honum aftaná deyða Stalins er kendur undir heitinum avstalinisering, hóast Khrusjtjov í tíðarskeiðnum við Stalin á odda hevði verið trúfastur fylgisveinur einaræðisharrans. Í 1938 gjørdist Nikita Khrusjtjov Fyrsti floksskrivarin í ukrainska Kommunistaflokkinum. Fyri sín leiklut undir stjórnartíðini hjá Stalin fekk hann tað eykanavnið "slaktarin úr Ukraina".
29. september
29. september er dagur 272 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 273 um skotár er). 93 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini mikkjalsmessa, eins og heitið dilkadagur eisini er knýtt at degnum.
Fagersta kommuna
150px|right 150px|right Fagersta kommuna (svenskt: Fagersta kommun), er ein kommuna í Västmanlands län í Svøríki. Fagersta kommuna hevur umleið 12 872 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í býnum Fagersta.
Jóannes Eidesgaard
Jóannes Dan Eidesgaard (føddur 19. apríl 1951 á Tvøroyri) er føroyskur politikari, fyrrverandi løgmaður og landstýrismaður. Hann varð valdur til løgmann 3. februar 2004 og sat sum løgmaður til september 2008, tá ið hann bleiv avloystur av Kaj Leo Johannesen. Sum løgmaður hevði Jóannes Eidesgaard ábyrgd av stýrisskipanarmálum og fyrisiting. Jóannes Eidesgaard tók læraraprógv í 1977, fekk starv á Tvøroyrar Skúla og var í starvinum, til hann í januar 1991 fór í landsstýrið.
Politiska lívsleiðin
Í 1990 varð hann á fyrsta sinni valdur inn á Løgting fyri Javnaðarflokkin í Suðuroyar valdømi og hevur verið afturvaldur síðan. Frá 1991 til 1993 var Jóannes Eidesgaard landsstýrismaður í almannamálum, heilsumálum og arbeiðsmarknaðarmálum, og eitt stutt skifti var hann eisini landsstýrismaður í mentanarmálum í samgonguni, ið var ímillum Fólkaflokkin og Javnaðarflokkin. Frá apríl 1993 til september 1994 var Jóannes aftur landsstýrismaður í almanna-, heilsu- og arbeiðsmarknaðarmálum, tá ið Javnaðarflokkurin var í samgongu saman við Sjálvstýrisflokkinum og Tjóðveldisflokkinum.
Qaasuitsup kommuna
thumb|Qaasuitsup kommuna Qaasuitsup kommuna (grønlendskt: Qaasuitsup Kommunia) er ein kommuna í Grønlandi. Fólkatalið var 17 498 í 2013.
Jóannes Eidesgaard
Politiska lívsleiðin
Í tíðarskeiðnum frá september 1994 til juni 1996 var Jóannes Eidesgaard landsstýrismaður í fíggjar- og búskaparmálum og norðurlandamálum. Hann var eisini varaløgmaður í hesari samgongu millum Sambandsflokkin, Javnaðarflokkin og Verkamannafylkingina. Jóannes Eidesgaard var formaður Javnaðarfloksins frá 1996 til 2011 og formaður í tingbólki Javnaðarfloksins. Jóannes hevur verið limur í uttanlandsnevndini og í Norðurlandaráðnum. Í tíðarskeiðnum 1996 til 1998 var hann fíggjarnevndarlimur.
Í tíðarskeiðnum frá 1998 til 2001 var Jóannes Eidesgaard fólkatingslimur.
Jóannes Eidesgaard varð valdur býráðslimur á Tvøroyri frá 1980 til 2000, men hevur verið í farloyvi, tá ið hann hevur sitið í landsstýrinum.
Privat
Jóannes er sonur Jonu (1917 - 2006) og Erling Eidesgaard (1920 - 1987) á Tvøroyri og er giftur við Anitu, dóttir Johild og Bjarna W. Joensen úr Froðba. Tey eiga tvey børn, Erling og Ingun.
Säter
thumb|right|200px|Säter Sälen er ein býur í Säters kommunu í Dalarnas län í Svøríki. Býurin hevur umleið 4 429 íbúgvar (2010).
Danmark í Eurovision Song Contest
Danmark hevur luttikið í Eurovision Song Contest frá 1957 til 66 og aftur frá 1978 til í dag.
30. september
30. september er dagur 273 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 274 um skotár er). 92 dagar eru eftir av árinum.
John de Lancie
John Sherwood de Lancie, Jr. (føddur 20. mars 1948) er amerikanskur sjónleikari, framleiðari, tónleikari, rithøvundur. Hann hevur spælt í fleiri afturvendandi leiklutum í amerikonskum sjónvarpsrøðum, eitt nú Q í Star Trek: The Next Generation, Star Trek: Deep Space Nine, og Star Trek: Voyager, Frank Simmons í Stargate SG-1, Donald Margolis í Breaking Bad, og Discord í My Little Pony: Friendship is Magic.
Smedjebacken
thumb|right|200px|Smedjebacken Smedjebacken er ein býur í Smedjebackens kommunu í Svøríki. Býurin liggur í syðra parti av Dalarna við vatnið Norra Barken, sunnanfyri Borlänge og er mest kendur fyri sín jarnídna við verksmiðjuni Smedjebackens Walsverk. Í býnum búðu 5.100 fólk í 2010.
Omloop Het Nieuwsblad 2017
Omloop Het Nieuwsblad 2017 var tann 72. útgávan av súkklukappingini Omloop Het Nieuwsblad. Tað var fjórða kappingin í UCI World Tour-kalendaranum í 2017 og varð fyriskipað 25. februar 2017. Belgiski Greg Van Avermaet frá vann kappingina annað árið á rað, frammanfyri Peter Sagan og Sep Vanmarcke.
Ellis Island
Ellis Island er ein hólmur í New York munnanum. Hesin hólmur var eftirlitsstøð fyri innflytarar og var tíðum tað fyrsta, teir sóu, tá ið teir komu til Amerika. Oyggin liggur 1.7 kilometrar úr New York City og grannaoyggin Liberty Island liggur ein kilometur sunnari. Onki fólk býr á hesum báðum oyggjum.
Ellis Island er 11,1 hektarar til støddar. Hon er nakað størri enn Gáshólmur, sum er 10 ha.
Mong fólk koma higar at vitja. Í 2008 hava verið 3.555.244 milliónir vitjandi. Gott ferðasamband er av Manhattan.
thumb|left|250px|Savnið á Ellis Island.
Jeremia
thumb|right|220px|Jeremia. Jeremia (hebráiskt: יִרְמְיָה) (føddur 655 f.Kr, deyður 586 f.Kr.), sum er nevndur í Gamla Testamenti, var profetur í Ísrael. Í Jeremiabókini eru nógvar upplýsingar um profetin sjálvur, ikki bara um hansara vanligu lívssøgu, men eisini um sálartrega hansara. Hann verður nevndur táraprofeturin, líðingarprofeturin og pínslarváttarprofeturin.
Ta ferðina Jeremia varð kallaður til profet, royndi hann at bera seg undan kallinum. Tað var ein ógvuliga tung uppgáva, løgd varð honum á herðar. Hann skuldi boða komandi dómin. Tað var alsamt aðaltátturin í boðan hansara, og tað hevði við sær, at tað ørkymlaði og østi áhoyrararnar. Tað sannaði hann eisini. Mótstøðu frá gomlu vinum sínum, frá starvsbrøðrum sínum, frá fólkinum sum heild og frá valdsharrunum.
Kristusfyrimyndir
Tá ið fólk í NT undraðust á, hvør ið Jesus var, søgdu summi "hann er Jeremia!" (Matt. 16:14). Tað er í mongum førum eyðsýndur líkskapur ímillum Jesus og Jeremia, til dømis:
ISO 3166-2:AT
440px|thumb|Lutstatirnir í Eysturríki 400px|right|Lutstatirnir í Eysturríki ISO 3166-2:AT er Eysturríkis partur av ISO 3166-2, sum er partur av standardinum ISO 3166, ásettur av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization (ISO).
Bali
Bali ([á indonesiskum: Pulau Bali, Provinsi Bali) er ein oyggj og landslutur í Indonesia. Í landslutinum eru oyggin Bali og nakrar aðrar smærri grannaoyggjar, har tær kendastu eru Nusa Penida, Nusa Lembongan og Nusa Ceningan. Bali liggur longst móti vestri av oyggjabólkinum Lesser Sunda Islands, millum Java har vesturi og Lombok har eysturi. Høvuðsstaðurin, Denpasar, liggur í syðra parti av oynni.
Fólkatalið var 3.890.757 í fólkateljingini í 2010, og 4.225.000 pr. januar 2014, á oynni býr størstiparturin av hinduistiska minnilutanum í Indonesia. Sambært fólkateljingini 2010 vóru 83,5% av íbúgvunum á Bali balinesiskir hinduar, harnæst vóru 13,4% muslimar, 2,5% vóru kristin og 0,5% buddhistar.
Bali er eitt vælumtókt ferðamál, og ferðavinnan er økt síðan 1980-árini. Oyggin er kend fyri framkomna list, eitt nú bæði siðbundnan og nútíðar dans, skurðmyndalist, málningalist, leður og tónleik. Indonesian International Film Festival verður hildin hvørt ár á Bali. Í mars 2017 nevndi TripAdvisor oynna sum heimsins høvuðsferðavinnumál í teirra Traveler's choice award.
Bali er partur av Coral Triangle, ið er øki við tí hægsta lívfjølbroytni í havumhvørvinum. Bara í hesum økinum eru yvir 500 sløg av koralldýrum. Til samanberingar er hetta meira enn sjey ferðir so nógv sum í øllum Vesturindisku oyggjunum.
Fornøld
Bali varð bygt umleið 2000 f.Kr. av avstranesiskum fólkum, ið fluttu til oynna. Tey komu siglandi úr Suðureysturasia og Osiania. Mentanarliga og málsliga eru balinesar í nærmastu ætt við fólk í indonesiska havinum, Malaisia, Filipsoyggjum og Osiania. Verktoy av steini frá hesi tíðini eru funnin nærindis bygdini Cekik har vesturi á oynni.
Veðurlag
Bali liggur bert 8 gradir sunnanfyri miðkringin og hevur tí eitt javnt verðurlag alt árið. Miðalhitin liggur um 30°C við luftvætu á umleið 85%.
Lægsti hiti um dagin liggu millum 20–33°C, men hitin minkar munandi uppi í hæddunum.
Regntíðin er frá umleið oktober til apríl, og tá kann tað regna sera nógv, serliga frá desember til mars. Á páskum og á jólum er veðrið sera skiftandi og ringt at spáa um.
Tá ið tað ikki er regntíð kann luftvætan vera lutfalsliga lág og tað er ósannlíkt at tað regnar har ið láglendi er.
Ítróttur
Bali er eitt týðandi stað fyri surfarar, har eru vælumtókt støð fyri surfarar á suðursíðuni av oynni og á strondunum á oynni Nusa Lembongan.
Bali var vertur fyri Asian Beach Games 2008.
Bali er heimstaður hjá fótbóltsfelagnum Bali United, ið spælir í Liga 1.
Gudloysi
Í 13 londum fáa gudloysingar deyðarevsing, um teir verða avdúkaðir. Hetta kemur fram í einari kanning, sum altjóða felagsskapurin IHEU (International Humanist and Ethical Union) hevur gjørt í sambandi við altjóða mannarættindadagin í 2013. Kanningin vísir, at umframt hesi 13 londini (Afganistan, Iran, Malaisia, Maldivoyggjar, Móritania, Nigeria, Pakistan, Katar, Saudiarabia, Somalia, Sudan, Jemen og U.A.E.) sum øll eru muslimsk, eru eisini lond í Vesturheiminum, ið fremja mismun móti teimum, sum ikki trúgva upp á nakran gud ella gudar. Løgfrøðingar og serfrøðingar í mannarættindum hava í sambandi við kanningina hugt eftir lógarverkum, rættarfrásagnum og søgum í fjølmiðlum.
Bergsjö
Bergsjö er ein býur í Nordanstigs kommunu í Svøríki.Býurin hevur umleið 1 266 íbúgvar (2010).
Martin Luther King
thumb|right|200px|Martin Luther King Jr. ([[1929 - 1968)]] Martin Luther King Jr. (15. januar 1929 - 4. apríl 1968) var føddur í Atlanta, Georgia í USA. Hann var prestur og gjørdist gitin fyri javnstøðu ímillum hvít og svørt. King var ávirkaður av Gandhi og fekk svartar amerikanarar at mótmæla friðarliga og virðiliga. Sjálvur var hann uppi í mongum mótmælisgongum og gjørdist tann navngitnasti og virðiligasti í borgararættindastríðnum. Hann varð myrdur í 1968, tað elvdi til harm og míkla vreiði, og órfriður brast á í 125 býum í USA.
King helt, at "the Founding Fathers" høvdu Bíbliuna, tann kristna moralin sum grundvøll, tá USA varð sett á stovn. Tí var tað, at hann vildi integrera sítt fólk í tað kapitalistiska Amerika. Hann sá tað góða við tí politisku skipanini í USA, sum hann segði bygdi á javnaðarhugsjónina í liberalismuni; hann sá møguleikar í at broyta skipanina innanfyri normarnar í tí amerikanska dreyminum.
Uetersen
Uetersen er býur við ánna Pinnau í Kreis Pinneberg í Schleswig-Holstein, Týskland. Býurin er 11,43 km² til víddar. Har búgva 18,101 fólk (31. desember 2015). Býurin er fyrstu ferð nevndur í keldum frá 1224.
Alfred Hitchcock
250px|thumbnail|Alfred Hitchcock, 1956 Alfred Joseph Hitchcock (føddur 13. august 1899, deyður 29. apríl 1980) var ein enskur filmsleikstjóri. Hann varð føddur í Leytonstone í London, og doyði í Los Angeles í USA. Tveir av kendastu filmum hansara eru Psycho og The Birds.
Alfred Hitchcock gjørdist kendur kring heimin fyri sjónvarpsrøðirnar Alfred Hitchcock Presents og The Alfred Hitchcock Hour. Áðrenn og eftir hvønn part viðmerkti hann partin á ein skemtingarsaman og ofta eitt sindur groteskan hátt.
Hann fekk íblástur frá týskari ekspressionismu og fór í gongd við at leikstjórna filmar í heimlandinum Stórabretlandi, áðrenn hann byrjaði at arbeiða í Hollywood í 1939. Hitchcock leikstjórnaði meira enn 50 filmar árini 1922 til 1976 og í 35 av teimum sást hann í einum lítlum broti sum ein persónur í mongdini. Hann er kanska ein av teimum kendastu og best umtóktu filmsleikstjórunum nakrantíð. Hugskot hansara og ríkidømi at finna uppá hevur havt ávirkan á nógvar filmsskaparar, framleiðarar og sjónleikarar. 250px|left|thumb|Frá forfilminum til [[North by Northwest]]
Tobias Kersloot
Tobias Kersloot (føddur 7. oktober 1996) er ein niðurlendskur sjónleikari.
Norðtoftir
Norðtoftir er ein bygd í Borðoynni. Felagið Eystlaks hevur bæði smoltalistøð og sjógvalistøð. Á smoltalistøðini á Norðtoftum verða 1,5 milliónir laksasmolt framleidd um árið. Sjógvalistøðin framleiðir 3000 tons av kruvdum laksi árliga. Í Hvannasunds kommunu arbeiða 25 fólk hjá Eystlaks.
Hvalvíks-Jógvan
Ein maður var á Norðtoftum í Borðoy, sum tey rópaðu Hvalvíks-Jógvan, av tí at hann var ættaður úr Hvalvík. Hann kom fyrst norður til Viðareiðis at vera húskallur hjá prestinum, harra Dániali, og var raskur, trúgvur og væl umtóktur maður. Tá ið hann hevði tænt presti í nøkur ár, fríggjaði hann til eina prestadóttrina - Anna Margreta æt hon - og fekk hana. Í teirri tíðini var tað siður, at prestasynir ella prestadøtur, sum giftust, skuldu fáa kongsfesti, tað fyrsta, sum lá fyri til at festa. Á Norðtoftum var beint tá eitt slíkt festi, sum ófest var enn, og tað fekk Hvalvíks-Jógvan.
Hesin sami Jógvan doyði av illgerð, og við hesum bar so til. Tá ið hann var vorðin gamal maður, var honum ein dagin seint á kvøldi gangandi út fyri dyr. Eina løtu eftir kom hann inn aftur, men tá ið fólk fóru at tosa við hann, fekk hann ikki orðið upp - hann var vorðin dumbur. Síðan legðist hann á songina og varð liggjandi í eina viku; um hann royndi at tala, skiltist einki av tí, sum hann segði, og við tí skili doyði hann. Nú er at greiða frá, hvussu hetta illa kom á hann. Ein maður var í Hvannasundi, sum tey rópaðu Jákup í Sundi, og skuldi hann kunna gand. Einaferð tá ið sundamenn (hvannasundsmenn) vóru til handils í Havn - tá var eingin annar handil í Føroyum - hittust teir báðir, Jákup í Sundi og Sakaris í Hvalvík. Hvussu tað fórst teirra millum, veit eingin; men so mikið er sagt, at tá ið teir báðir skiltust, vóru teir sannir óvinir, og Jákup lovaði Sakarisi ilt. Nakra tíð eftir tað, at Jákup er komin heim aftur úr Havn, skal hann fara at senda Sakarisi tað illa, sum hann lovaði honum. Søgn hevur verið av gamlari tíð, at, tá ið nakar sendi slíkt, skuldi eingin vera úti áraka tað plássið, sum illgerð var væntandi frá; tí annars rakaði hon tann, ið fyri var. So bar á, at sama kvøldið og somu løtu, sum Hvalvíks-Jógvan var úti fyri durum, fór illgerðin, ið Jákup sendi Sakarisi, tvørtur um sundið og rakti Jógvan, so hann fekk deyðamein.
1. oktober
1. oktober er dagur 274 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 275 um skotár er). 91 dagar eru eftir av árinum.
Kristina Háfoss
Kristina Háfoss (fødd Danielsen, 26. juni 1975, uppvaksin á Argjum) er ein føroyskur økonomur, løgfrøðingur, politikari og fyrrverandi svimjari. Hon var fyrstu ferð vald inn á Føroya Løgting í 2002 fyri Tjóðveldi, í 2008 var hon mentamálaráðharri í eitt hálvt ár, í 2015 varð hon vald til fíggjarmálaráðharra, sum onnur kvinnan í føroysku politisku søguni, tann fyrsta var Jóngerð Purkhús.
Bakgrund og yrkisleið
Kristina er útbúgvin cand.jur. og cand.polit. frá Københavns Universitet í ávikavist 2002 og 2003. Hon var sett í starv í tað danska Uttanríkisráðið 1998–1999, í danska Fíggjarmálaráðnum 1999–2000 og á Løgmansskrivstovuni sumrini 1999 og 2000. Harumframt var hon fíggjarligur ráðgevi undir arbeiðnum við at skriva eitt útoyggjaálit 2000–2001, økonomur í Landsbanka Føroya 2004–2005 og verkætlanarleiðari og íløguráðgevi í Føroya Banka í 2006. Síðan 2007 hevur hon verið deildarleiðari í Tryggingarfelagnum Føroyar.
Av hennara nevndar- og formanssessum kunnu nevnast: Forkvinna í Meginfelag Føroyskra Studenta (MFS) 1999–2000, forkvinna í Búskapar- og Løgfrøðingafelag Føroya (BLF) 2005–2006, stýrislimur í P/F Smyril Line síðan 2011 og stýrislimur í tveimum av dótturfeløgunum hjá Tryggingarfelagnum Føroyar síðan 2011.
Sum ung svam hon fyri Havnar Svimjifelag og Føroyar, hon gavst at svimja meðan hon gekk í Hoydølum, og fór í staðin at spæla flogbólt. Kristina er abbadóttir Louis Zachariasen.
Politiskt arbeiði
Kristina Háfoss var næstformaður í Suðurstreymoyar Tjóðveldisfelag 2001–2002, vald inn á Ting í Suðurstreymoyar valdømi 2002–2004 og limur í starvsnevnd Tjóðveldisflokksins 2004–2005. Í februar 2008 gjørdist hon landsstýriskvinna í mentamálum í aðru stjórn Jóannesar Eidesgaard, men segði sessin frá sær aftur av persónligum ávum í august sama ár. Á løgtingsvalinum 2011 var hon vald inn í Løgtingið, har flokkur hennara kom at sita í andstøðu. Á løgtingsvalinum 2015 varð hon afturvald og Tjóðveldi gjørdist partur av stjórnini hjá Aksel V. Johannesen. Hin 15. september 2015 varð Kristina útnevnd fíggjarmálaráðharri.
Týsdagur
right|250px|thumb|Guðurin [[Týr sum Týsdagur er uppkallaður eftir.]]
Týsdagur er ein vikudagur. Týrs dagur. Latín Martis dies (Dagur Mars).
Biskupskelda
Bryggjaríið varð stovnað í 2021, hevur heimstað í Vági, og er fyrsta góðkenda bryggjarí í Suðuroynni. Frá byrjan hevur Biskupskelda framleitt 2500 øl um mánaðin.
Um Biskupskeldu
Navnið á bryggjarínum kemur frá einari keldu, sum er at finna við bygdagøtuna millum Vág og Fámjin, nakað sunnanfyri Ryskivatn. Navnið á kelduni er elligamalt, og man veit ikki nær ella hvaðan navnið stavar. Í gomlum døgum plagdu fólk at drekka av kelduni, sum segðist at verða ein heilsubótarkelda. Hóast vatnið í ølinum frá Biskupskeldu ikki eru úr kelduni sjálvari, so stavar tað frá økinum, har ið Biskupskelda er.
Eins og navnið á bryggjarínum sipar til eitt søguligt stað, eru ølirnar í framleiðsluni hjá Biskupskeldu eisini sipandi til sagnir úr Suðuroynni.
Uranus
thumb|right|250px|Gongustjørnan Uranus. Uranus (symbol: ) er grøn á liti, hon hevur ring rundan um, og har hava eingi fólk verið. Hon er 2 900 milliónir km frá sólini. Tvørmátið er 51 000 km. Umferðartíðin hjá Uranusi um sólina er umleið 84 ár. Uranus er 3. longst burtur frá sólini. Í 1781 fann bretski stjørnufrøðingurin Williamn Herschel sjeyndu gongustjørnuna, sum hann nevndi Uranus eftir grikska himnagudinum. Um Uranus eru 5 stórir og 10 lítlir mánar. Uranus varð ofta sædd fyri 1781, men tá varð hon hildin at vera vanlig stjørna. Hon hómast við berum eygum, men tá skalt tú vita, hvar ið hyggjast skal. Í kikara er ikki nógv at síggja, mest bara eitt blágrønt stjørnueyga. Eins og Jupiter og Saturn er Uranus mest úr hydrogeni og heliumi. Blágrøni liturin í lofthavinum kemst av metani, sum sýgur í seg reyðu litirnar. Uranus er um fýra ferðir so stór sum jørðin og og 14,5 ferðir so tung.
Snúningstíðin er um 17 tímar, og hon hevur 84 ár um umferðina um sólina. Uranus er eins og dottin um koll, við tað at snúningsásin er bara nøkur fá stig frá umferðarflatanum. Hetta kundi bent á onkran ógvusligan tilburð har á leiðini onkuntíð í fyrndini. Av hesum stendst, at annað póløkið liggur í myrkri nærum helmingin av umferðartíðini (42 ár), meðan hitt póløkið er í ljósinum. Hóast hetta máldi Voyager 2, sum fleyg fram við Uranusi í januar 1986, at hitin á ýtuni var merkiliga javnur. Uttast í lofthavinum eru máld -220 °C. Um Uranus er magnetfelt, og magnetisku viðurskiftini eru fløktari enn vanligt, tí vinkulin millum magnetisku ásina og snúningsásina er eini 60°. Av og á hendir tað, at ein gongustjørna kemur ímillum jørðina og onkra stjørnu. Tá liggja stjørnufrøðingar altíð framvið at fáa eitthvørt nýtt at vita. Við at máta hvussu leingi stjørnuljosið er burtur, ber til dømis til at meta um tvørmálið á gongustjørnuni. Í 1977 myrkti Uranus fyri ljósinum frá einari stjørnu, og tá varnaðust granskarnr, at stjørnuljósið kamaðist fleiri ferðir, áðrenn tað sloknaði. Tá ið stjørnan var komin til sjóndar aftur, kámaðist ljósið aftur, nú í øvutari røð. Hetta varð tulkað soleiðis, at um Uranus var skipan av tunnun ringum. Voyagermyndirnar váttaðu, at so var. Rinsarnir, sum eru 10, eru úr klettum, sum eru ymiskir til støddar. Longu í 1787 sá Herscnel í kikara sínum teir báðar størstu Uranusmánarnar Oberon og Títanía, og seinni vórðu sæddir tríggir aðrir mánar. Á Voyagermyndunum síggjast 10 nýggir mánar, so nú vita vit um 15 mánar í ringrás um Uranus. Serligan ans vaktu myndirnar av Miranda, sum er 480 km í tvørmál og hevur 1,4 samdøgur um hvørt umfar um Uranus. Ýtan er merkiliga óreglulig, fjøll og gjáir hurlað saman hvørt um annað. Tað sýnist, sum er Miranda brotnaður, t.d. í samanbresti við eina smástjørnu, og at atdráttarmegin síðani hevur sett brotini saman aftur til nýggjan mána.
Høgni av Heiði
Høgni av Heiði (fyrr Mortensen, føddur 2. januar 1962 í Keypmannahavn, uppvaksin í Havn) er ein føroyskur rithøvundur.
Eftir studentsprógv úr Hoydølum tók hann prógv í russiskum á Pusjkin-skúlanum í Moskva 1983 og prógv á Føroya Læraraskúla í 1986. Sama árið flutti hann við vietnamesisku konuni til Keypmannahavnar, har hann hevur starvast á ymsum skúlum, bókasøvnum og heilsølum. Høgni hevur fyri seg sjálvan lisið bæði sálarfrøði, heimspeki og bókmentir, men einahelst gudfrøði hevur havt hansara áhuga. Hetta seinasta evnið hevur hann skrivað um í teimum føroysku bløðunum og givið út bókina Prestar og profetar, 18 greinir um átrúna og lívsáskoðan 1994. Við skaldsøguni Tað heita summarið, sum kom út í 1987 gjørdi Høgni av Heiði av álvara vart við seg í føroyskum bókmentum. Bæði tí søgan fer fram í Vjetnam, og tí hon er meira erotisk enn vanligt var í føroyskum bókmentum.
Lexington (Massachusetts)
Lexington er ein amerikanskur býur, ið liggur í eystara parti av stakríkinum Massachusetts. Býurin liggur í Middlesex County, umleið 18 km í ein útnyrðing av Boston. Lexington hevði 33.339 íbúgvar í 2017.
Áin Vine Brook rennur ígjøgnum býin.
Søga
Tann 19. apríl 1775 byrjaði við orrustuni í Lexington kringsetingin av Boston og hervið Amerikanska Frælsiskríggið.
Hofors
thumb|right|200px|Hofors Hofors er ein býur í Hofors kommunu í Gävleborgs län í Svøríki. Býurin hevur umleið 6 681 íbúgvar (2010).
Clásica de San Sebastián
Donostia-Donostia Klasikoa — Clásica San Sebastián-San Sebastián (San Sebastián Classic) er ein súkklukapping, ið er blivin fyriskipað hvørt ár um summarið síðan 1981 í San Sebastián, Spania.
Lomma
thumb|right|240px|Lomma Lomma er ein býur í Lomma kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 10 837 í 2010. Býurin fevnir um 4,82 km2 og hevur ein fólkatættleika á 2 248/km2.
Hapax legomenon
Eitt hapax legomenon (fleirt. hapax legomena) er eitt orð, sum kemur fyri bert einaferð í einum høpi, antin í øllum niðurskrivaðum tilfari í einum tungumáli, í øllum verkunum hjá einum høvunda ella í einum stakum teksti. Hugtakið er onkuntíð av órættum brúkt til at lýsa eitt orð, sum bert kemur fyri í einum verki hjá einum rithøvunda, sjálvt um tað kemur fyri meira enn eina ferð í tí verkinum. Hapax legomenon kemur frá tí grikska ἅπαξ λεγόμενον, ið merkir “(okkurt) nevnt (bert) einaferð”.
Heitini dis legomenon, tris legomenon og tetrakis legomenon sipa ávikavist til tveir, tríggir ella fýra tilburðir, men eru sjáldan nýtt.
= Keldulisti =
Faer Isles
Ætlanin hjá Faer Isles er at byggja eitt bryggjarí í Kvívík, har fyritøkan eigur 2000 fermetrar av lendi. Eisini er ætlan um at goyma whisky í Vestmanna á leigaðum grundstykki.
Felagið er stovnsett av Boga Mouritsen, sum fekk hugskotið um at framleiða whisky, áleið um sama mundið, sum tá ið whisky-áhugafelagið Einmalt varð stovnsett. Bogi er saman við Dánial Hoydal stovnsetari av Faer Isles.
Neptun
thumb|right|250px|Gongustjørnan Neptun. Neptun (symbol: ) er blá og hevur ring rundan um. Hon hevur 13 mánar. Eingi fólk hava verið har. Hon er 4 600 milliónir km frá sólini. Umferðartíðin hjá Neptun um sólina er umleið 164 ár. Tvørmátið er 49 000 km. Neptun eitur eftir rómverska havgudinum. Neptun varð sædd fleiri ferðir, áðrenn staðfest varð, at hon var gongustjørna; tað var í 1846. Granskarar vistu um hana, áðrenn hon var funnin. Frávik í ringrás Uranusar bendu á ein himmalknøtt ytri í sólskipanini, og støða Neptuns á luftini var roknað neyvt, áðrenn kikararnir vórðu stillaðir á hana. Í stødd og nøgd eru Uranus og Neptun sum tvíburar, men Neptun er so langt burturi, at hon sæst ikki við berum eygum, og enntá í stórum kikara er lítið at síggja annað enn blágrøna stjørnueyga hennara. Granskarar vóru tí sera spentir, tá ið Voyager 2, sum byrjaði longu ferð sína í 1977, í august 1989 fleyg fram við Neptun bara 4900 km frá norðurpólinum. Og teir vórðu ikki sviknir, tí eisini av Neptun og mánum hennara eydnaðist at fáa frálíkar litmyndir. Tíverri lá ikki fyri hjá rúmdarfarinum at koma i námind av uttastu gongustjørnuni Pluto. Voyager 2 hevur nú lagt leiðina burtur úr sólskipani. Ferðin er 65 000 km/h, og kósin er sett móti Hundastjørnuni (Siriusi). Har á leiðini fer rúmdarfarið at vera um eini 80 000 ár. Granskarar vóna at hava samband við farið nakað inn í komandi øld. Tá fara teir at missa sambandið við hetta lítla farið, sum hevur sent so ovurhonds nógva nýggja vitan um solskipanina til jarðar og Nasa, at ógvuliga long tíð fer at ganga, aðrenn alt er gjølla viðgjørt, tulkað og fingið til sættis.
Eitt magnetfelt er og somuleiðis tunn ringskipan. Snúningstíðin er um 16 tímar, og Neptun hevur næstan 165 ár um umferðina um sólina. Granskarar vistu um tveir mánar, Triton og Nereid, aðrenn Voyager fór fram við Neptun, men farið fann seks nýggjar mánar, so nú vita vit um 8 mánar. Triton, sum er nógv tann størsti mánin, gongur um Neptun vestureftir. Saman við 4 teimum ytstu Jupitermánunum og ytsta Saturnmánanum er hann einasta undantak frá regluni, at mánar hava sama umferðarveg sum snúningurin á móðurstjørnuni. Voyager 2 máldi -235 °C á Triton, sum er lægsti hiti, ið máldur er í sólskipanini. Hóast nógva kuldan sýna myndirnar fleiri goskeldur (geysir) á Triton. Í minsta lagi tvær teirra goystu, tá ið myndirnar vórðu tiknar. Eisini eru á Triton jøklar av frystum metani og fryst vøtn av nitrogeni, metani ella ammoniakki.
Signabøur
Signabøur er ein bygd í Streymoy. Meiningarnar eru ymiskar, hvørt Signabøur er ein bygd ella ein býlingur í Kollafirði. Innast á fjørðinum, Kollafjørður (fjørður), eru bygdirnar Signabøur og Oyrareingir á suðursíðuni. Á norðursíðuni er bygdin Kollafjørður. Arbeitt verður við stórari havnarútbygging á Oyrareingjum, eins og ætlanir eru um at broyta byggisamtyktina fyri økið, so núverandi landbúnaðarøki vestan fyri tunnilsmunnan á Signabø verður ídnaðarøki.
Mánadagur
Mánadagur er ein vikudagur. Latín Lunae dies (Dagur mánans). Nú er vanligt at rokna vikuna at byrja við mánadegi (eftir ISO-standardi (ISO-8601), sum ásetur, hvussu dagfestingar eiga at vera gjørdar í telduforritum og handilssamskifti.
Jákup Eli Joensen
250px|thumbnail|Jákup Eli Joensen syngur á Mentanarstevnuni í [[Sumba í juni 2013.]] Jákup Eli Joensen (føddur 19. november 1982) er ein føroyskur tónleikari, sangari og sangskrivari. Hann er ættaður úr Sumba, men hevur búð í Havn síðan hann var tannáringur. Hansara stóri áhugi er tónleikur. Í 2011 gav hann út fløguna Kom við mer, og ein av sangunum, Vanja, gjørdist landaplága í Føroyum tað árið. Við ársenda varð sangurin tilnevndur Ársins sangur til Planet Awards 2011, sum er eitt afturvendandi tónleikatiltak, sum Miðlahúsið skipar fyri. Sangurin Vanja var tilnevndur saman við 4 øðrum sangum, m.a. einum hjá Páll Finnur Páll og einum hjá nýggja bólkinum Glóð. Tað gjørdist sangurin hjá Jákupi Eli, Vanja, sum vann eina planet heiðursløn til í bólkinum Ársins sangur. Jákup Eli fær íblástur til sín tónleik frá tónleikabólkinum Páll Finnur Páll, segði hann við morgunsendingina Summarmorgun 24. august 2011. Jákup Eli framførdi á Summarfestivalinum í 2012 á Føroya Tele pallinum. Í august 2012 hevur ein nýggjur føroyskur tónleikabólkur All-in útgivið sangin Vanja í einari heilt aðrari versjón, enn tann upprunaliga hjá Jákup Eli, men tó við sama lagi. Tað eru fleiri sangarar, sum syngja sangin, og teir hava eisini gjørt ein video til sangin. Alt hetta er gjørt í samráð við Jákup Eli, sum eigur bæði orð og lag á sanginum Vanja. Teir fýra í dreingjabólkinum (Boy-Band) eru: Terji Djurhuus, Jóannes Lamhauge, Ólavur á Váli og Dánjal Gomez Gudjónsson.
Ólavur í Beiti
Ólavur í Beiti (føddur 23. november 1952, uppvaksin í Sørvági er ein føroyskur rithøvundur og blaðmaður. Hann hevur útgivið fleiri bøkur. Hann stovnaði Vágaportalin 12. desember 2007 og rak hann í fleiri ár. Í 2013 seldi hann Vágaportalin til Gunnar Skúvadal úr Vestmanna, men fer hóast tað at halda fram við at skriva har eina tíð afturat. Hann tók studentsprógv í 1973 í Hoydølum og hevur síðan fingist við ymiskt. Starvaðist sum blaðmaður í góð fýra ár, var eina tíð við føroyskum fiskiskipum á lodnu- og makrelveiðu og eisini í langfarasigling. Hann hevur eisini starvast sum skúlalæraravikarur í nøkur ár og var skúlaárið 1976/77 vikarur í Mykinesi. Hann hevur eisini búð í Onglandi og Danmark í nøkur ár í lestrarørindum, og býr nú aftur í Sørvági.
Í 1980 gav kann út á egnum forlagi stuttsøgusavnið Ung sál, í 1988 savnið Genturnar í Leixoës, og í 1989 savnið Einaferð. Sama ár, 1989, skrivaði hann eisini heftið Sørvágs skúli í sambandi við skúlavígsluna tann 11. november 1989. Í 1994 gav E.O.Prent Forlag út savnið Frøkun Snarljós og hennara dýrabæra ogn, og í 1995 gav hann út bókina Eitt slag av tíð. Forlagið hjá honum nevnist Forlagið Grønhólmur og hevur givið út Genturnar í Leixoës og Einaferð, og bókina Eitt slag av tíð, sum var ein tann fyrsta bókin í føroysku ISBN - skrásetingini.
Fleiri av søgum hansara hava verið lisnar upp í Útvarpi Føroya og hava eisini staðið í føroyskum bløðum, eitt nú Dimmalætting og Oyggjatíðindum. Ólavur hevur útgivið stuttsøgur, skaldsøgur, hugleiðingar, endurminningar, greinar o.a.
ISO 3166-2:DE
380px|thumb|Stakríkini í Týsklandi ISO 3166-2:DE er Týsklands partur av ISO 3166-2, sum er partur av standardinum ISO 3166, ásettur av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization (ISO).
Broytingar og dagføringar
Á heimasíðuni hjá ISO (OBP) vórðu kunngjørdar hesar broytingar:
Boo
thumb|right|240px|[[Boo kirkja]] Boo er ein býur í Nacka kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 24 052 í 2010. Býurin fevnir um 16,26 km2 og hevur ein fólkatættleika á 1 479 /km2.
Hudiksvall
thumb|right|200px|Hudiksvall Hudiksvall er ein býur í Hudiksvalls kommunu í Gävleborgs län í Svøríki. Býurin hevur umleið 15 015 íbúgvar (2010).
Andy Williams
thumb|right|170px|Williams á [[Moon River Theatre í Missouri.]] Howard Andrew "Andy" Williams (f. 3. desember 1927 í Wall Lake, Iowa - d. 25. september 2012) var ein amerikanskur sangari, sum útgav átjan gull og tríggjar platin-sertifiseraðar plátur/tónleikaútgávur. . Hann var vertur á The Andy Williams Show frá 1962 til 1971. Hann átti sjónleikarhúsið Moon River Theatre í Branson, Missouri, tað var uppkallað eftir kenda sangi hansara við sama heiti. Hann er republikanari. Kendasti sangur hansara má allarhelst verða "Moon River".
Gotlands kommuna
thumb|250px|Gotlands kommuna í [[Svøríki.]] Gotlands kommuna (svenskt: Gotlands kommun, eisini Region Gotland) er ein kommuna í Gotlands län í Svøríki. Gotlands kommuna hevur 57 455 íbúgvar (2015). Kommunan er tann einasta kommunan í Gotlands län. Umframt oynna Gotland eru hesar oyggjarnar í Gotlands kommunu: Fårö, Stora Karlsö, Lilla Karlsö og Gotska Sandön.
Býir og bygdir
Høvuðsbýurin er markeraður við feitari skrift.
Varbergs kommuna
thumb|250px|Varbergs kommuna í [[Hallands län.]] Varbergs kommuna (svenskt: Varbergs kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Varbergs kommuna hevur 60 755 íbúgvar (2015).
Cher
Cher, fødd Cherilyn Sarkisian 20. mai 1946, er ein amerikonsk songkvinna og sjónleikari.
Filmar (úrval)
Heitini á filmunum eru á donskum og enskum:
.rw
.rw er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Ruanda.
ISO 3166-2:AX
ISO 3166-2:AX er Álands partur av ISO 3166-2, sum er partur av standardinum ISO 3166, ásettur av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization (ISO).
Broytingar og dagføringar
Á heimasíðuni hjá ISO (OBP) vórðu kunngjørdar hesar broytingar:
Ockelbo
thumb|right|200px|Ockelbo Ockelbo er ein býur í Ockelbo kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 2 724 íbúgvar (2010).
Dansk Folkeparti
Dansk Folkeparti er ein danskur tjóðskapar-, sosialkonservativur politiskur flokkur. Flokkurin fær bókstavin O á atkvøðuseðlum. Hann varð stovnaður hin 6. oktober 1995 á Christiansborg. Tað vóru Pia Kjærsgaard, Kristian Thulesen Dahl, Poul Nødgaard og Ole Donner, ið til tá høvdu verið limir í Fremskridtspartiet, sum stovnaðu flokkin.
.me
.me er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Montenegro.
Dansk Folkeparti
Frá 2001 til 2011 var flokkurin parlamentariska grundarlagið fyri VK-stjórnini og stuðulsflokkur. Pia Kjærsgaard var forkvinna og politiskur orðførari fyri flokkin frá hann varð stovnaður og fram til 15. september 2012. Í september 2012 fór Pia Kjærsgaard frá sum forkvinna, og í staðin varð Kristian Thulesen Dahl valdur til formann.
Flokkurin var næststórstur í Danmark árini 2015-19. Hann fekk 21,1% av atkvøðunum á fólkatingsvalinum 2015. Flokkurin hevði 37 av Fólkatingsins 179 limum.
Á fólkatingsvalinum 2019 fekk flokkurin 8,7% av atkvøðunum og hevði tá 16 av Fólkatingsins 179 limum, men síðani valdu 11 fólkatingslimir at melda seg úr flokkinum, m.a. Kristian Thulesen Dahl.
Vida Akselsdóttir Højgaard
Vida Akselsdóttir Højgaard (fødd 1. mai 1945 og uppvaksin í Kaldbak) er ein føroyskur rithøvundur.
Lívsleið
Eftir realprógv frá Færøernes Mellem- og Realskole fór hon í bankalæru og tók handilsprógv í 1963. Ígjøgnum øll áttatiárini skrivaði hon javnan í bløðunum um kvinnumál, um heim, børn, skúla og samfelagsmál yvirhøvur, og onkur yrking sá eisini dagsins ljós. Um hetta mundið var hon eisini politiskt virkin og varð uppstillað fyri Fólkaflokkin til løgtingsvalið í 1988 og í løgtingsvalið 1990. Hon hevur havt fleiri nevndarsessir, m.a í Barnaverndini í Havn, Felagnum Føroyar-Ísrael og Føroya Urtagarðsfelag, ið hon var við til at stovna, og í nýggjari tíð sum skrivari í Rithøvundafelag Føroya (2006-2008). Hon hevur roynt ymiskt úti á arbeiðmarknaðinum frá flakavirki og kafeteria til at seta prestar upp fyri Landsverk. Í 1997 tók hon danskt skrivstovuprógv og prógv í enskum og starvaðist eftir tað í eitt ár fyri oljuvinnuna við at umseta føroyskt blaðtilfar til enskt.
Sína fyrstu yrking skrivaði hon sum tíggju ára gomul (hon var uppá rím). Hevur altíð av og á skrivað sangtekstir, blaðgreinar, hugleiðingar og yrkingar. Í 2003 fór hon í holt við at skriva bókina Mørk, sum er eitt slag av ævisøgu í skaldsøguhami, og á vári 2008 fór hon undir at savna yrkingar, ið stava frá tíðarskeiðnum fyrst í áttatiárunum og fram til 2008.
Oyrareingir
Oyrareingir er ein bygd í Streymoy. Bygdin liggur innast í botninum av fjørðinum Kollafjørður, millum bygdirnar Kollafjørður og Signabøur. Bygdin hoyrir til Tórshavnar kommunu.
Morten Østergaard
thumb|Morten Oestergaard (2012)
Morten Østergaard Kristensen (føddur 17. juni 1976 í Aarhus) er danskur politikari. Frá september 2014 til oktober 2020 hevur hann verið politiskur leiðari av Radikala Vinstraflokkinum.
Eftir at Margrethe Vestager, táverandi forkvinnan í flokkinum, boðaði frá tann 31. august 2014, at hon fór at gerast limur í ES-kommissiónini í Brússel, tók hann við formanssessinum í flokkinum.
Hann hevur verið útbúgvingar- og granskingarráðharri (oktober 2011 - februar 2014), skattamálaráðharri (februar 2014 - september 2014), og vinnulívs- og innanríkismálaráðharri (september 2014 - juni 2015).
WU LYF
thumb|300px|right|WU LYF WU LYF var ein enskur tónleikabólkur úr Manchester.
Aldubáran
Aldubáran er ein føroyskur tónleikabólkur. Tónleikabólkurin Aldubáran hevur, síðani hann varð stovnaður í 1995, veruliga sett síni spor í føroyska tónleikaumhvørvinum. Umframt at vera einasti yrkistónleikabólkur av sínum slag í Føroyum, hevur Aldubáran verið stigtakari og fyriskipari av mongum tiltøkum, bæði størri, men eisini smærri konsertum og konsertferðum uttanlands.
Føroysk tónaskøld verða eggjaði at skriva tónleik til bólkin og eru nýggj føroysk verk javnan á skránni hjá Aldubáruni. Aldubáran spælir tó eisini eldri klassiskan tónleik, og hevur m.a. framført stórverkini "Oktett" eftir Franz Schubert, "Pierrot Lunaire" eftir Arnold Schoenberg og ta víðagitnu "Søguna um soldátin" eftir Igor Stravinsky.
.sa
.sa er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Saudiarabia.
Eleftheria Arvanitaki
Eleftheria Arvanitaki (grikskt: Ελευθερία Αρβανιτάκη, fødd 17. oktober 1957 í Pireus) er ein griksk songkvinna. Hon er ættað av oynni Ikaria. 14. mars 2010 metti sjónvarpstøðin Alpha TV, at Arvanitaki var sætt besta songkvinnan í Grikkalandi síðan 1960.
Lívsleið
Arvanitaki byrjaði sína lívsleið sum songkvinna í 1980, tá hon gjørdist partur av tónleikabólkinum "Opisthodromiki Kompania" / "Οπισθοδρομική Κομπανία" og í 1981 hevði hon sín fyrsta leiklut sum gestasangari á einari fløvu (CD), tað var fløvan hjá Vangelis Germanos, sum hevur heitið "Ta Barakia". Hon fór úr bólkinum og byrjaði sína solo lívsleið í august 1984 við fløvuni Eleftheria Arvanitaki. Í august 2004 luttók hon í endahátíðarhaldinum á Olympisku Leikunum í Athen. Hon hevur framført í ymiskum WOMAD og øðrum tónleikafestivalum. Í 2006 luttók hon í jólakonsertini "Frostroses" (Frostrósur) í Reykjavík, Ísland sum partur av einum bólki av songkvinnum sum nevndist "European Divas". Hinar "divurnar" vóru Sissel Kyrkjebø (Noreg), Eivør Pálsdóttir (Føroyar), Petula Clark (Stóra Bretland), Ragga Gisla (Ísland) og Patricia Bardon (Írland). Orsakað av at Arvanitaki hevur kontrakt við Universal Music Group's jazz label Verve Records, er tónleikur hennara blivin útgivin altjóða í ein ávísan mun. Verve hevur givið henni EmArcy label, sum er evropeiski jazz-armurin hjá Universal, hvørs fokus inniber at menna lokal evropeisk talent til ein altjóða kalibur. Hennara upptøkur eru fyri tað mesta framleiddar undir hennara heimsligu avtalu við Universal Music Greece. Hon er systkinabarn við heiðurløn vinnandi griksk-avstralska filmsmakaran Anthony Maras. Arvanitaki hevur vunnið MAD Video Music Awards prísin.
1988
1988 var eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi eftir tí gregorianska kalendaranum. árið er nummar 1988 eftir Kristi føðing, ár 988 í øðrum ártúsund, ár 88 í 20. øld, og ár níggju í 1980-árunum.
Í 20. øld, er árið 1988, tað árið, ið hevur flestar romenskar bókstavir (11).
1988 var eitt eyðkent á í byrjan internetsins. Hetta var árið fyrsti kendi telduvirusin spratt upp, betur kendur sum Internetormurin 1988. Fyrsta varandi leinkjan var gjørd ímillum USA (NSFNET) og Evropa (Nordunet). Somuleiðis var eisini fyrsta internetbaseraða kjatt protokollin, ið kallaðist Internet Relay Chat. Hugtakið "Heimsvevurin" var tosað um fyri fyrstu ferð í Evrpeisku granskanarnevndini fyri kjarnorku (CERN) Í 1988.
Sovjetsamveldið byrjar sína umfatandi umlegging til blandingsbúskap í byrjan 1988, og byrjar harvið at falla. Jarntjaldið byrjar at brotna niður í 1988, tá Ungarn loyvir fríari ferðing til vesturs.
Altjóða Heilsustovnurin byrjar verkætlan sína, ið skal útrýma polio.
.uy
.uy er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Uruguei.
.sb
.sb er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Sálomonoyggjarnar.
Sólskipanin
thumb|upright=1.5|Myndin vísir sólskipanina við [[sólini og gongustjørnunum.]] Ein sólskipan er samansett av minst einari stjørnu og einum tali av lutum, sum eru í ringrás um hesa stjørnuna.
Í dagligari talu verður tosað um okkara sólarskipan við jørðini og sólini sum sólskipan.
Mowi
thumbnail|right|220px|Aliringar í Sundalagnum sunnanfyri [[Haldarsvík]] thumbnail|right|220px|Aliringar í Sundalagnum thumb|right|220px|Fyritøkan hevur virksemi í 22 londum, og av hesum er millum annað aling í [[Føroyum.]] Marine Harvest er heimsins størsta alifyritøka. Alf-Helge Aarskog er ovasti stjóri í Marine Harvest Group. Marknaðarvirði á Marine Harvest er knappar 28 milliardir krónur í 2014. Fyritøkan hevur virksemi í 22 londum; Marine Harvest alir eisini í Føroyum, her felagið hevur tvey aliloyvi í Sundalagnum og eitt á Oyndarfirði. Herumframt hevur felagið smoltstøð á Hellunum. Starvsfólkini hjá Marine Harvest eru 10 400 í tali um allan heimin. Størsti eigarin í Marine Harvest er John Fredriksen, ið er uppvaksin í arbeiðarabýarpartinum Vålerenga í Oslo, men sum hevur bygt seg upp til at vera ein av heimsins ríkastu monnum.
Marine Harvest framleiðir fjórða hvønn laks, 25 %, í heiminum.
.kn
.kn er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til St. Kitts og Nevis.
Mowi
Fjórða ársfjórðing í 2014 kruvdi Marine Harvest 105 000 tons av laksi. Av hesum komu góð 3 300 tons úr Føroyum.
Marine Harvest Faroes P/F er dóttirfelag hjá Marine Harvest og alir laks í Føroyum.
Marine Harvest Group alir laks í seks ymiskum londum kring heimin. Fjórða ársfjórðing í 2014 var alingin í Føroyum tann, sum gav best úrslit, tvs. mest burturúr hvørjum framleiddum kg av laksi. Talið fyri 2013 stendur í klombrum:
Hällefors
thumb|right|200px|Hällefors Hällefors er ein býur í Hällefors kommunu í Örebro län í Svøríki. Býurin hevur umleið 4 530 íbúgvar (2010). Hellefors Bryggeri var heimahoyrandi í býnum, tað varð keypt av øðrum bryggjaríi í 2008. Bryggjaríið er enn til, men eitur nú Spendrups, sum er tað bryggjaríið ið keypti Hellefors Bryggeri. Umleið 80 fólk arbeiða í fyritøkuni.
Múli
Múli er ein bygd á Borðoynni. Múli er ein gomul og søgulig bygd, sum hevur verið búpláss í miðøld. Hetta vita vit, tí hon er nevnd í Hundabrævinum. Hon liggur norðan til á Borðoynni. Har búði m.a. kendi gandakallurin Guttormur í Múla. Hóast tað ongantíð hava búð nógv fólk í Múla, er bygdin væl kend - ikki minst frá Guttormi í Múla. Hann skuldi vera lógkønur, men eisini duga gand. Seinastu ártíggjuni er fólkatalið støðugt minkað. Seinastu fastbúgvandi fólkini, Andrea- og Hans Jacob Frederiksen, fluttu úr bygdini í 1992. Í Múla eru fýra hús, men tey standa øll tóm.
Í 1950 gjørdust tær seks bygdirnar við Hvannasund til Hvannasunds kommunu. Hesar seks bygdirnar eru Múli, Hvannasund, Norðdepli, Fossá, Norðtoftir og Depli. Hvannasunds kommuna hevur í 2007 fingið veganøvn og húsanummur. Av hesi orsøk er eisini staðfest, at í Múla eru fýra hús, sum hava hvør sítt húsanummar. Ikki óvæntað verður tann átta kilometrar langi vegurin úr Norðdepli og norður til Múla kallaður Múlavegur. Endamálið við at hava allar hesar adressurnar er, at tað skal vera bæði lætt og skjótt at finna vegin fram um hetta gjørdist bráðneyðugt. Her kann til dømis verða talan um brandbil, sjúkrabil ella løgreglu, men eisini hjá hýruvognum, lækna og vanligum fólki.
Søga
Sjálvt um roynt varð at stovna skúla eystan Múla í 1737, kom ikki gongd á fyrr enn í 1835. Tá fór viðingur, giftur á Norðtoftum, at lesa við børnunum á Toftum, Depli og Múla.
Á vegnum til Múla eystanfyri á Borðoynni hendi eitt skriðulop í sambandi við ógvuligum avfalli í august 2008. Hetta skriðulopið gjørdi skaða á vegin og bilaverjuna og tessvegna viðførdi, at Múli misti vegasamband eitt tíðarskeið.
Guttormur í Múla
thumb|left|220px|Í Múla, 2008. Í Múla eru fýra hús, men tey standa øll tóm, tí tey seinastu fólkini fluttu úr Múla í 1992. thumb|right|250px|Í Múla, ár 2010. Aftanfyri sæst fjallið Tindur. Har búgva ongi fólk. Kendasti múlamaðurin man vera Guttormur í Múla (1657 til 1739). Guttormur í Múla varð føddur í Haraldssundi uml. 1657, yngsti sonur Rasmus Magnusson. Tíverri eru ongar skrivligar keldur, hvørki kirkjubøkur ella skiftibøkur, íð røkka so langt aftur. Gutormur í Múla var tiltikin at duga gand, hann var yngsti sonur Rasmusar í Haraldssundi, ið var sonur Magnus Heinasonar. Fleiri sagnir eru um Guttorm í Múla, ein teirra hevur samband við Mykinesfjørð. Guttormur hevði konu úr Mykinesi. Hon æt Billa. Ikki hevði hann verið vestan fyri Leirvíkarfjørð, fyrr enn hann fór at fríggja. Vágamenn førdu hann um mykinesfjørð. Tá ið teir vóru komnir mitt á fjørðin, bóru teir eyga við eitt stórt rekatræ og vildu fegnir fáa tað til sín; men heldur vildi hann sleppa ferðina fram til Mykines alt fyri eitt, og so varð. Hann bað teir miða væl, hvar træið lá, tað kundi vera, teir funnu aftur á tað, tá ið teir fóru úr Mykinesi aftur í Vágar. Ikki hildu teir líkindi verða til tess, tí Mykinesfjørður er óføra streymharður. Men tá ið teir vóru á leiðini heim, vórðu teir meira enn bilsnir, tí tá lá træið í sama stað og andøvdi.
Guttormur í Múla kom til garðin í Múla norðuri á Borðoynni. Hann sigst at hava verið hin ramasti gandakallur í Føroyum. Han nýtti ikki kynstur síni at gera ónáðir, men heldur til at hjálpa. Gandakellingin Barbara við Kvíggjá í Sumba hevði frætt, hvussu væl Guttormur dugdi at ganda, og fór norður einaferð at kappast ímóti honum. Tá ið hon kom, var Guttormur til útrógvar. Hon settist at bryggja og blanda, floytti fliðuskeljar oman eftir ánni og segði, at so nógvar skeljar, sum sukku, so nógvir bátar skuldu søkka. Hon gjørdi rættuligt illveður, at tað var ikki meira enn, at Guttormur og synir hansara kláraðu at koma aftur til lands. Tá Guttorm og synirnir róðu heim, rópaði ein sonur: “eldur er í sjónum! Hvat er hetta?”. “Eg veit, hvat tað er”, svaraði Guttormur. Hann visti nevniliga, at tað var gandakellingin. Tá ið hann kom til Múlahúsini, sá hann Barbaru sita undir húsunum við útslignum hári. Guttorm kom so heim og fór at ganda, so kellingin misti alla kraftina. Eftir hetta var ikki nógv um kellingina og flýgdi hon undan Guttormi.
Hanus
thumb|left|220px|Úthús og húsdjór í Múla í 2008. Í eldri tíðum skuldi ein av húsabóndunum, ið æt Hanus, vera sera hegnigur. Hann var ein av Føroya bestu monnum, bæði sum bóndi, útróðrarmaður og smiður. Men hansara ídni til alt slíkt førdi við sær, at hann ikki virdi seg sjálvan at vera minni, enn hann var. Teir, ið øvundaðust inn á hann, eyknevndu hann Óða Hanus. Í hansara tíð gjørdu fólk lítið av at hava nógvan pening við, tá ið tey fóru til handils; men javnliga var tað troyggjur, hosur, lýsi, stokkfiskur og tálg og tílíkt, ið brúkt varð í staðin fyri pening. Hanus legði stóran dent á, at hann hevði mest av hesum lutum við sær, tá ið húsamenn fóru til handils. Einaferð hann saman við bygdarmonnum var á handilsferð til Havnar, varð tosað mann og mann ímillum um mangt og hvat. Og at enda kom upp í tosið, hvør av bátsskipanini ið mundi hava virkað flestar lutir til hesa ferð. Her fekk Hanus at frætta, at ein annar í ferðalagnum hevði ein part av hosupørum meira enn hann. Illsinni spann í hann, og meðan báturin fór fram við Lambavík, tveitti hann øll síni hosupør yvir borð.
Hanus var av bestu seyðamonnum. Saman við húskøllum sínum røktaði hann í øllum hagapørtum á Húsum. Og hvat ið var meira sjáldsamt, húskallarnir hildu nógv av honum. Men sera margháttligur maður var Hanus. Ein morgun um várið, tá ið hann á eini ferð í haganum var komin norður á Mjóá, stóðu í einum bóli fimm seyðir, hóast veðrið var at kalla gott. Slíkan seyð vildi hann ikki eiga. Hann dró knív úr slíðra, og alt fyri eitt svævaði hann teir allar fimm. Dósi, Pætur og Hanus ætlast at hava livað samtíðis, stutt fyri ár 1700; sonur Hanus giftist nevniliga um ár 1720 við dóttur múlabóndans (Guttorm); hon var annars so gávumild og blíð, at hon kom at ganga undir navninum Góðakona.
Postur
thumb|right|250px|Húsini "Har Frammi" úr Múla. Tikin niður í 1959 og bygd uppaftur á [[Frilandsmusset í 1961.]] Í fyrstuni varð posturin til Múla lagdur til heintingar inni í Hvannasundi. Tann 1. oktober 1926 verður Olaf Andreasen settur sum postskiftismaður í Múla. Tann 7. oktober 1968 fær aðalstýrið boð um, at Olaf Andreasen er deyður, og at bróður hansara, Eliesar Andreasen, fyribils hevur tikið sær av postinum, men av tí at hann ikki er sinnaður at halda fram, verður Gunleyg Ritter sett sum postskiftiskvinna í Múla frá 1. august 1968. Ritter er dóttir Andreu og Hans Jacob Fredriksen í Múla. Seinast í 1970-árunum flytur hon úr Múla inn í Norðdepil at búgva. Eftir hetta tekur móðir hennara, Andrea Fredriksen sær av postinum og í mars 1984, verður hon formliga sett sum postskiftiskvinna í Múla. Sambært skjølum hjá postverkinum fær Andrea Fredriksen farloyvi frá postinum 1. februar 1988 og árið út. Hon fær aftur farloyvi frá 1. januar til 31. desember 1989.
Posthúsið í Múla letur aftur í 1992. Tá býr ongin í Múla longur. Skjølini hjá postverkinum siga onki um, hvør hevur havt ábyrgdina av postinum frá 1. januar 1990 til posthúsið verður latið aftur í 1992.
.gp
.gp er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Guadeloupe.
1987
1987 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byjaði á einum hósdegi.
Føðingar
100px|thumb|right|[[Mikkel Hansen]] 100px|thumb|right|[[Łukasz Cieślewicz]]