cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Indiana
Stórur munur er á vetri og sumri. Um summarið er slavið og heitt, og um veturin er turt og kalt. Har eru tær stóru grasfløturnar. Tess longri vestureftir farið verður, tess turrari verður. Í hesum økinum var áður tann amerikanska prerian við sínum veldigu grasfløtum og stórum búflafylgjum. Nú á døgum er næstan øll prerian burtur. Bara nøkur smá, var øki eru eftir, og bara smáar leivdir av búflafylgjunum. Har, sum prerian áður var í Indiana, eru nú stórir kornakrar. Tey turrastu økini verða nýtt at hava neyt gangandi á beiti. Flestøll jarðarbrúk eru sera stór. Nógv sløg av grøði verða velt, og har, sum ov turt er at velta, hava tey kjøt-framleiðslu á veldiga stórum ranchum.
1060-árini
Áratíggju: 1010-árini 1020-árini 1030-árini 1040-árini 1050-árini - 1060-árini - 1070-árini 1080-árini 1090-árini 1100-árini 1110-árini
Ár: 1060 1061 1062 1063 1064 1065 1066 1067 1068 1069
Politikkur í Føroyum
Politikkur í Føroyum kann býtast sundur í landspolitikk, sum verður stýrdur av politikarum, sum eru vald á Føroya Løgting, og í kommunalpolitikk, sum verður stýrdur av bý- og bygdarráðunum í Føroyum. Fjórða hvørt ár er løgtingsval, og somuleiðis er kommunuval fjórða hvørt ár. Løgtingsval kann tó verða skrivað út í úrtíð av ymiskum orsøkum, tað kann Føroya løgmaður avgera.
Løgtingsval
Løgtingsval er fjórða hvørt ár. Tað eru nógvir politikarar, ið stilla upp og valevnini hjá flokkunum eru ymisk. Tað er bara eitt valdømi í Føroyum, fyrr vóru tað sjey valdømir. Flokkarnir hava tó hildið fast við tey gomlu valdømini, tá talan er um uppstilling, men veljarin kann frítt velja eitt valevni, sum býr hvar sum helst í Føroyum. Tað eru trý sløg av veljarum. Fyrsta eru kjarnuveljarar, tað eru tey, ið eru vís í hvønn flokk tey skulu velja. Óvissuveljararnir eru oftast tey, ið fara á val fyrstu ferð, men eisini tey, ið halda at flokkurin tey valdu seinast, ikki gjørdi nóg mikið burturúr. Sofaveljararnir kunnu vera tey, ið eru ónøgd við politikararnar og politikk sum heild, so tey fara ikki á val. Tá ið valið er av, er greitt hvørji 33 fólk koma at sita á tinginum næstu fýra árini.
Skipan av landsstýri
Eftir hvørt løgtingsval skal landstýrið skipast. Tað er størsti flokkurin, ið tekur stig til samráðingar um at skipa samgonguna, tí tað er sera sjáldsamt, at ein einstakur flokkur fær meiriluta á tingi. Tað merkir at um ein flokkur fær meiriluta á tingi, hevur hann ræðið. Tá ið flokkurin er gingin saman við aðrar flokkar um at skipa landsstýri, leggur løgtingsformaðurin uppskotið fram fyri løgtingið. Um meira enn helvtin av tingfólkunum atkvøða í móti uppskotinum, er tað fallið. Landsstýrið hevur landsstýrisfólk, sum verða vald av flokkunum, sum skipa samgongu. Landsstýrisfólkini nýtast ikki at vera fólkavald, men sum oftast eru tey løgtingslimir frammanundan. Tá ein sum er valdur inn á Føroya Løgting verður landsstýrismaður ella landsstýriskvinna, so verður løgtingssessurin hjá viðkomandi latin til varafólkið, sum so tekur sæti á Føroya Løgtingi. Um so er at samgongan fellur ella leggur frá sær, so fara landsstýrisfólkini, sum vóru vald á løgting, aftur í Løgtingi, og avloysarir teirra missa sessin. Talið av landsstýrisfólkum kann broytast alt eftir hvussu nógv aðalráð eru. Tað verður ofta sett sum krav, tá samgongusamráðingar eru, at flokkarnir vilja hava so og so nógvar landsstýrissessir. Tað kemur fyri, at eitt nýtt aðalráð verður gjørt, fyri at "kabalin skal ganga upp", sum tikið verður til. T.d. var Almanna- og Heilsumálaráðið eitt aðalráð, tað var koyrt sundur í tvey aðalráð eftir at ein samgonga var skipað og nýtt landsstýrið sett. Arbeiði hjá løgtinginum er at gera lógir. Tað eru bara løgmaður, landsstýrismaður ella løgtingslimir sum kunnu leggja fram lógaruppskot á tingi. Men øll kunnu koma við hugskoti til løgtingslóg. Tað eru 45 fastir nevndarsessir sum skulu mannast. Av tí at tað eru 33 løgtingslimir, má onkur limur sita í minst tveimum nevndum.
Nevndirnar í Løgtinginum
Fíggjarnevndin gevur tinginum tilmæli í fíggjar -, búskapar- og skatta- og avgjaldsmálum. Sama er við hinum nevndunum. Allar nevndirnar geva tinginum part av tí sum tey gera.
Fakfeløg
Fólk sum arbeiða, eru sum oftast limir í einum fakfelag. Fremsta uppgáva hjá fakfeløgum, er at arbeiða fyri áhugamálunum hjá limunum. Tað er bæði tá tað snýr seg um løn, eftirløn, útbúgving, frítíð o.s.fr. Fakfeløg kunnu eisini ávirka embætismenn og politikarar, um lógir skulu gerast, ið ávirka teirra økið. Fakfeløgini hava avtalur við tað almenna, kommunur og við privatar arbeiðsgevarar. Eitt vápn ið fakfeløgini onkuntíð brúka, tá ið tað ikki ber til at finna fram til nakra semju við at samráðast, er at fara í verkfall. Tá ið eitt fakfelag velur at fara í verkfall, so mugu tey sum eru limir í fakfelagnum ikki átaka sær nakað arbeiði ið er fevnt av verkbanninum. Tá fakfeløg samráðast við tað almenna, er tað við Fíggjarmálaráðið, sum umboðar landið, tað eru t.d. almennir stovnar. Arbeiðsgevarafeløg umboða arbeiðsgevarar, fyri kommunurar er tað Kommunala Arbeiðsgevarafelagið (KAF), ið førir samráðingar við fakfeløgini vegna kommunurnar.
Fakfeløgini í Føroyum eru til dømis: Føroya Arbeiðarafelag, Starvsmannafelagið, Føroya Pedagogfelag, Føroya Fiskimannafelag, Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar, Havnar Arbeiðsmannafelag, Havnar Arbeiðskvinnufelag, Búskapar og løgfrøðingafelagið, Akademikarafelagið, Havnar Handverkarafelag og Føroya Lærarafelag.
Kommunurnar
Kommunurnar ella býráðið eigur og rekur skúlan, tó eru lærarir settir av Mentamálaráðnum. Kommunan rindar eisini ein part av útreiðslunum til heilsu-, heima-, skúlasjúkrasystir og skúlalækna. Eisini rindar kommunan barna tannlæknan, men tá man er farin úr fólkaskúlanum, skal man gjalda sum vaksin. Størri kommunur, sum til dømis Tórshavn, Klaksvík, Miðvági og Tvøroyri byggja ellis- og røktarheim, í summum økjum eru fleiri kommunur í felag um at byggja eitt ellis- og røktarheim, sum t.d. kommunurnar í syðru helvt av Suðuroynni, sum bygdu Ellisheimið Hamragarð, sum læt upp í 2011. Kommunan skal eisini gjalda fyri nógvum annað, sum til dømis vegagerð og viðlíkahald av vegum í bygdunum (ikki landsvegir), havnir, stykkja út til grundstykkir, barnagarðar, ítróttaranlegg, kirkjugarðar, kloakkir, rusk, burturbeining, gøtuljós o.s.fr. Størsta partin av inntøkunum fáa kommunurnar frá kommunuskatti, og tað er ymiskt frá einari kommunu i aðra. Um tú býrt í til dømis Tvøroyri, Vági, á Sandi ella Skopun er kommunuskatturin hægri enn til dømis í Havn, og í fleiri av teimum heilt smáu kommununum sum t.d. Fugloyar ella Fámjins kommunu er skatturin sera lágur. Inntøkugrundarlagið er sera ymiskt í kommununum, og tað er ymiskt hvussu kommunurnar eru fyri fíggjarliga, og tí verður skattaprosentið eisini so ymiskt. Til dømis: Um kommunuskatturin i Tvøroyri er 23 %, so skal man bara gjalda 17 % í landsskatti. Av tí at vit hava flatskatt, sum setur 40 % sum hámark, so verður landsskatturin og kommunuskatturin til samans 40 %.
Býráði ella bygdaráði stýra kommununi. Í hesum sita umboð fyri fólkið í kommununi. Í november mánaði, 4 hvørt ár, er val til bý- ella bygdarráði. Øll, ið eru yvir 18 ár, kunnu stilla upp sum valevni. Til kunnunuval hevur ein faktisk skyldu til at stilla upp. Tað ber ikki til at bera seg undan fyrr enn man hevur sitið í tvey valskeið sum bý- ella bygdarráðslimur. Í størru kommununum átti tað tó ikki at verði nakar trupulleiki við tað at fleiri fegin vilja sleppa framat, og tí er ongin orsøk til at tvinga nakran til at stilla upp. Man velur tann persónin, sum man hevur størst álit á. Málið hjá kommununi er at gera umstøðurnar hjá fólki at búgva i so góðar sum møguligt.
Johan Michael Lund
Johan Michael Lund (føddur 2. september 1753, deyður 15. mai 1824) var løgmaður í Føroyum 1786 - 1805.
438 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.
Árstal: 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr. 440 f.Kr. 439 f.Kr. - 438 f.Kr. - 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr. 434 f.Kr. 433 f.Kr.
Dánjal á Neystabø
Tónleikabólkurin Dánjal
Í juni 2012 gav orkestur hansara Dánjal út fløguna The Bubble, ið fekk fimm tilnevningar á Danish Music Awards Folk, sum varð hildið í november 2012. Bólkurin fekk eisini eina tilnevning á Danish Music Awards World 2012. Í 2013 hevur bólkurin Dánjal ferðast runt og spælt á festivalum í Noregi, Svøríki, Kekkia og í Danmark. Tey í Bólkinum Dánjal fara eisini at framføra á G! í 2013. Tey sum manna oekestrið Dánjal eru úr Føroyum, Damnark, Svøríki og Finnlandi, tey eru: Dánjal á Neystabø, Kim Nyberg, Annika Jessen, Sidse Holte, Stephan Sieben, Erik Olevik og Ulrik Brohuus. Eftir ætlan kemur út ein nýggj fløga í oktober 2013. Tey hava útgivið staklag av komandi fløguni, sum verður nevnt Raindrops.
Luciadagur
thumb|right|250px Luciadagur er 13. desember. Lucia er eitt italskt verndarhalgimenni, sum leið martýrdeyðan. Halgidagur hennara er 13. desember, sum í julianska kalendaranum var ársins styttsti dagur. Lucia hevur sín uppruna í latínska "lux", sum merkir ljós. Siðurin við Luciagongum stavar frá 1928, tá eitt svenskt blað kjósaði ársins Luciu Stockhólm. Í dag hevur hvør einasti býur í Svøríki sína egnu Luciu, og allar Luciaurnar luttaka í kapping um at verða ársins Lucia Svøríki. Í Svøríki hava tey tó hátíðarhildið Lucianáttina, ella Lussenatten, sum hon kallast, síðani 16-1700-talinum. Í Føroyum verður Lucia fagnað við gongum á skúlum, røktarheimum, í kirkjum og barnagørðum.
Norðurlandaráðið
Norðurlandaráðið er eitt samstarv millum fólkavaldu tingini í norðurlondum, og harvið ein týdningarmikil brikkur í almenna partinum av norðurlendska samstarvinum. Norðurlandaráðið er ein pendantur til Norðurlendska ráðharraráðið, sum er samstarv millum norðurlendsku stjórnarleiðararnar.
Norðurlandaráðið varð stovnað í 1952 og fevnir um tey fimm norðurlendsku londini Danmark, Finland, Ísland, Noreg og Svøríki, umframt tey trý sjálvstýrandi økini Føroyar, Grønland og Áland. Karmarnir fyri Norðurlandaráðið eru settir í Helsingforssáttmálanum frá 1962. Endamálið hjá ráðnum er at varðveita og menna norðurlendska samstarvið, tá tað kemur til rættarviðurskifti, mentan, samferðslu, umhvørvi, sosial og fíggjarlig viðurskifti.
Norðurlandaráðið handar hvørt ár hesar virðislønir:
Virðislønirnar eru áljóðandi 350.000 DKK og verða handaðar í sambandi við árliga fundin hjá ráðnum.
Sosialliberalisma
thumb|right|220px Sosialliberalisma er ein politisk hugsjón, ið er ein samanrenning av liberalismu og sosialismu. Sosialliberalsimu stendur fyri eini javnvág ímillum markanðin og statin og ímillum einstaklingin og samfelagið. Kann eisini lýsast sum neyðsemja ímillum kapitalismu og redistributión. Serligur dentur verður t.d. lagdur á at taka sær av teimum veikastu í samfelagnum. Verkið A Theory of Justice eftir John Rawls (1921-2002) hevur havt stóra ávirkan á menningina av sosialliberalismuni. Upprunarliga bygdi og byggir sosialliberalisman á, at staturin hevði skyldu til: 1) at verja samfelagið móti álopum frá øðrum londum, 2) at verja hvønn einstakan borgara móti órættvísi og kúgan frá øðrum borgarum, og 3) at fáa í lag ávísar almennar stovnar, sum einstakligar ikki hava møguleika fyri at røkja. Endamálið var og er, at tað búskaparliga lívið, t.e. vinna, keyp og søla, skal fara fram í friði og náðum, og staturin skal ikki leggja uppí. Tann fría kappingin ber so við sær, at vørurnar gerast so góðar og bíligar sum yvirhøvur møguligt. Tann marknaðarbúskaparliga sosialliberalisman er nær knýtt at tí politisku. Eins væl og fólk skulu hava frítt at velja, hvørjar vørur tey skoyta um at keypa, so skulu tey frítt sleppa at seta fram síni sjónarmið.
Sosialliberalisman er ein politisk hugsjón, sum brýtur bæði við sosialismuna og liberalismuna – í hvussu er í teirra uppruna sniði. Sosialliberalisman er fyri, at samfealgið byggir á privatan ognarrætt til framleiðslutólini og á fyritaksemi hins einstaka. Sosialliberalisman er ímóti, at tað almenna eigur og drívur framleiðslutólini, men er fyri eini almennari stýring fyri at tryggja sunnan fíggjarligan vøkstur og sosiala trygd. Allir samfelagsborgarar skulu eiga sama møguleika fyri at arbeiða seg fram til at gerast ánari og medánari av framleiðslutólunum. Sosialliberalisman leggur sera stóran dent á persónligt frælsi. Sosialliberalisman byggir á fultkomligt frælsi. Samfelagið er einstaklingar og ongar fyriskipanir mega forða einstaklinginum í fríðari kapping og vinna sær fram.
Liberalisman kyknaði upp í USA við t.d. Thomas Jefferson aftan á frælsibardagin 1775-1782. Eftir fronsku kollveltingina í 1789 breiddi hon seg í Evropa og gjørdist grundarlagið undir fólkastýrinum, sum loysti av einaræðisstýriskipanina. Mest kendu teoretikarrarnir eru Adam Smith og Thomas Robert Malthus.
Leivur Øssursson
Frásøgumaðurin í Føroyingasøgu sigur, at meðan Magnus Góði Ólavsson er kongur, koma Føroyar endaliga undir Noreg, og Leivur Øssursson fær Føroyar í len frá konginum.
Hann gifti seg við Tóru Sigmundsdóttir, dóttir Sigmund Brestisson og Turið Torkilsdóttir.
Jacob Hveding
Jacob Hveding var løgmaður í Føroyum 1772 - 1786.
Skála Ítróttarfelag
Skála Ítróttarfelag er eitt fótbóltsfelag úr Skála sum var stovnað í 1965. Skála leikti í bestu føroysku fótbóltsdeildini hjá monnum frá 2003 til 2008, tá liðið flutti niður í 1. deild. Tað eru kvinnurnar, sum hava fingið bestu úrslitini hjá Skála Ítróttarfelag. Tær vunnu FM í 1990 og 1992. Í 1992 vunnu tær eisini steypakappingina.
Skála megnaði í 2005 annað plássið í bestu deildini, og var hettar teirra besta avrik nakrantíð. Skála spældi hervið í UEFA CUP 2006-07.
Skáli
Skáli hevur fleiri týdningar
Hillerød kommuna
Hillerød kommuna (danskt: Hillerød kommune), er ein kommuna í Frederiksborg Amt í Danmark. Hillerød kommuna hevur umleið 48.695 íbúgvar (2014).
Vár Berghamar Jacobsen
Vár Berghamar Jacobsen (fødd 1965) er ein føroyskur leiklistafrøðingur, sjónleikari og ummælari úr Havn. Hon er útbúgvin kandidatur í leiklistfrøi av lærda háskúlanum í Århus (Århus Universitet). Hon er dóttir rithøvundan Steinbjørn B. Jacobsen. Vár hevur spælt við í fleiri barnasjónvarpsrøðum hjá Kringvarpi Føroya, t.d. í jólakalendarum. Vár hevur starvast í Sjónvarpi Føroya (Barnasjónvarpið frá 1. august 1998 til 31. juli 2004. Síðan starvaðist hon í Útvarpi Føroya frá 1. august 2004 til 30. juni 2012, í Barnaútvarpinum frá 2004 til 2008 og síðan í morgunsendingini Góðan Morgun Føroyar frá 2008 til 2012. Hon hevur undirvíst í leiklist í Hoydølum 2001/02 og í Miðnámsskúlanum í Suðri 2003/04, 2004/05 og 2013/14. Hon hevur eisini undirvíst á Miðnámsskúlanum á Kambsdali síðan 2012 og í miðnáksskúlanum í Hoydølum síðan 2013.
Vár hevur eisini virkað sum dómari í t.d. teknikappingum hjá Fólkaheilsuráðnum. Til tíðir er hon eisini upplesari í útvarpinum. Maður hennara er Páll Danielsen, sjónleikari. Í 1999 kom fløgan Søguskrínið út, har tey bæði lesa søgur.
Vár hevur skrivað og leikstjórnað "Likkulikkuleia", talan var um 80 sendingar í alt. Hon skrivaði tær fyrstu 16 sendingarnar í 1998 og tað var víst í jan 1999. síðani vóru nýggjar 16 sendingar skrivaðar og sendar í 1999. Og tvey umfør í 2000 ( í alt 32 sendingar afturat). Í 2002/2003 skrivaði og leikstjórnaði hon Leskilikkuleia, tilsamans 16 sendingar.
Hon hevur skrivað útvarpsleikin "Luddi og Lundisa", ið var sendur í Útvarpi Føroya í 2004 og 2005. Hon hevur leikstjórnað Jólakalendaran "Pinki", sum Marjun Syderbø Kjelnæs skrivaði til barnaútvarpið í 2005. Hon hevur skrivað útvarpsleikin: "Hvar eru børnini", sum var sendur í 2005.
Leikritið til jólakalendarin "Jól í Grannalagnum" var skrivað og sent í útvarpinum hjá Kringvarpinum í 2007, og ein fløga við sangunum var givin út sama ár. Kalendarin var sendur aftur í útvarpinum í 2013.
Vár hevur eisini skrivað jólakalendaran og sangleikin, Jól í grannalagnum, sum hon skrivaði í 2007, beiggi hennara, Kári Jacobsen, gjørdi tónleikin, Finnur Hansen stóð fyri tí tekniska. Jól í grannalagnum var spældur í útvarpinum hjá Kringvarpi Føroya í desember 2013. Vár greiddi frá í morgunsendingini hjá útvarpinum, hvussu hon fekk íblástur til søguna. Hon skrivaði leikin í august, tá alt var summarligt, men hon gekk túrar í Viðalundini í Havn hvønn morgun, og fekk íblástur har. Hon spældi sær við orðinum at granska, har var ein granskari, sum var ein kona og ein granskoðari, sum var maður hennara. The Grand Old Lady og the Grand Old Man vóru eisini persónar í søguni, og tey áttu ein Grand Danois hund, sum høvdu orðið gran í navninum ella eyknavninum. Jólaperur vóru keyptar á Grand Canaria, og Grand Canyon var eisini nevnt. Og so var ein ljósasløkkjari í søguni. Høvuðspersónarnir eru tvíburðar og verða nevndir Stjørnuskotið.
Thorkild Fjeldsted
Thorkild Fjeldsted (føddur 1740 í Íslandi, deyður 19. november 1796 í Trondheim) var løgmaður í Føroyum 1769 - 1772.
Whitehorse
Býurin er høvuðsstaður í meginøkinum Yukon. Whitehorse er størsta búseting og einasti býur í meginøkinum. Í 2016 búðu í Whitehorse umleið 25.000 fólk. Tað eru tveir triðingar av samlaða fólkatali í Yukon.
Whitehorse er høvuðsstaður í Yukon síðan 1953. Áðrenn var Dawson City miðdepilin í meginøkinum.
Jógvan
Jógvan er næstvanligasta mannfólkanavnið í Føroyum.
Kendir menn sum eita Jógvan:
1063
1063 (MLXIII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
Helsingør kommuna
Helsingør kommuna (danskt: Helsingør kommune), er ein kommuna í Frederiksborg Amt í Danmark. Helsingør kommuna hevur umleið 60.927 íbúgvar.
Faroese Music Awards
Faroese Music Awards (stytt FMA, á føroyskum: Føroysku Tónlistavirðislønirnar) vórðu settar á stovn í 2014 fyri at heiðra føroyskum tónleikarum og tónleiki. Tær fyrstu virðislønirnar vórðu handaðar 15. mars 2014 í Norðurlandahúsinum. Tað eru Kringvarp Føroya, Miðlahúsið og Norðurlandahúsið, ið standa fyri tilnevningum og handanum av tónleikavirðislønunum. Rólant Waag Dam varð settur í starv at samskipa tiltakið, ein arbeiðsbólkur varð eisini settur, sum umboðaði Kringvarpið, Norðurlandahúsið, Miðlahúsið og føroysku tónleikavinnuna. Í hesum arbeiðsbólkinum sótu: Eyðfinn Jensen fyri Kringvarpið, Barbara Holm fyri Miðlahúsið, Fróði Vestergaard fyri Norðurlandahúsið, Sunleif Rasmussen, Ólavur Larsen umboðandi føroyska tónleikaumhvørvið. Talan er um tríggjar bólkar innan føroyskan tónleik, har heiðurslønir verða latnar: Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk bólkurin, Opni bólkurin og Popp bólkurin. Talan er um tríggjar dómsnevndir við fimm dómarum í hvørjum bólki, sum hava gjørt tilnevningarnar.
Dómsnevndirnar eru soleiðis skipaðar, at tað er arbeiðsbólkurin, sum hevur skipað tær. Arbeiðsbólkurin hevur tryggjað sær, at dómsnevndirnar telja bæði kvinnur og menn, eins væl og tey eisini hava lagt seg eftir at hava eina hampiliga geografiska spjaðing, soleiðis at dómsnevndin ikki einans er mannað við fólkum úr høvuðsstaðnum. Felags fyri øll er, at arbeiðsbólkurin metir tey vera kompetent og gegni. Tað eru fimm limir í hvørjari dómsnevnd, tvs. til hvønn av teimum trimum høvuðsbólkunum. Limirnir í dómsnevndunum verða ikki kunngjørdir fyrr enn eftir at virðislønirnar eru handaðar. Orsøkin til at tær verða almannakunngjørdar er fyri at tryggja opinleika. Orsøkin til at tað ikki verður kunngjørt fyrr enn eftir handaninar, er tann at arbeiðsbólkurin ynskir ikki, at tað skal vera kjakast um hví hesin ella handa er við í dómsnevndini, men at kjakið heldur fer at snúgva seg um tónleikin, heldur enn um dómararnar. Avgerðin um hvør ið vinnur heiðurin í teimum ymisku bólkunum eiga ávikavist vanlig fólk, ið kunnu senda sms atkvøður inn og dómsnevndirnar, sms-atkvøðurnar telja 50% og atkvøðurnar hjá dómsnevndunum telur eisini 50%.
FMA 2015 varð nakað broytt í mun til FMA 2014. Nevndin avgjørdi, at hesaferð skuldu vinnararnir ikki finnast við sms-boðum, í staðin skuldi eitt dómarapanel finna fram til vinnararnar. Tó skuldi ein áhoyraraviðisløn latast, áhoyrarar sluppu at avgera við at atkvøða við sms-boðum, hvør ið skuldi vinna heiðurin sum Ársins nýggi bólkur/einstaklingur.
FMA 2023
Hetta var tíggjunda árið á rað, at skipað varð fyri FMA. Tónleikasamband Føroya, sum var sett á stovn 1. mars 2022, var á fyrsta sinni høvuðsfyriskipari av tiltakinum. Kringvarp Føroya, Norðurlandahúsið og Miðlahúsið vóru samstarvsfelagar.
Tilnevningarnar til sjey av teimum 10 tónlistavirðislønunum vórðu avdúkaðar tíðliga í mars. Níggju virðislønir vórðu handaðar í Norðurlandahúsinum leygarkvøldið 11. mars.
Vinnarar vóru:
FMA 2022
2022 var níggjunda árið á rað at skipað varð fyri FMA. Fleiri einstaklingar og bólkar vóru í uppskoti til 17 ymiskar tónlistavirðislønir. Virðislønirnar vórðu latnar á FMA-tiltakinum í Norðurlandahúsinum á grækarismessu, 12. mars 2022.
Samlað yvirlit yvir allar 17 FMA-heiðurslønirnar, sum vóru handaðar:
Poppur og rokkur
Opin flokkur
Aðrar heiðurslønir
FMA 2021
Faroese Music Awards 2021 varð hildið í Norðurlandahúsinum leygarkvøldið 6. mars. Tiltakið mátti sendast uttan áskoðarar.
FMA 2020
Faroese Music Awards 2020 varð hildið í Norðurlandahúsinum leygarkvøldið 8. mars. Tiltakið mátti sendast uttan áskoðarar.
FMA 2019
FMA-virðislønirnar vórðu handaðar á einum tiltaki í Norðurlandahúsinum leygarkvøldið 9. mars.
FMA 2018
Faroese Music Awards 2018 varð hildið í Norðurlandahúsinum á stórum tónleikatiltaki fyri fimtu ferð leygarkvøldið 10. mars 2018. Vertir vóru Barbara Holm og Rólant Waag Dam. Tiltakið varð sent beinleiðis í sjónvarpinum hjá Kringvarpi Føroya.
Hesir sangarar/orkestur framførdu:
Mattias Kapnas, Eyðun Nolsøe, Lea Kampmann, Alda Magna, Son of Fortune, Tarira, Ólavur á Váli, Asyllex, FRUM og MOMO.
Vinnarar FMA 2018
17 virðislønir í ymsum bólkum vóru latnar:
Tilnevningar í 2018
Seint í februar og tíðliga í mars mánaði kunngjørdi Kringvarp Føroya hvørji nøvn eru tilnevnd í teimum ymsu bólkunum:
FMA 2017
Føroysku tónlistavirðislønirnar vórðu handaðar í Norðurlandahúsinum leygarkvøldið 11. mars.
Vinnarar 2017
17 FMA virðislønir vórðu handaðar. Her eru vinnararnir:
Tilnevningar í 2017
Tíðliga í mars mánaði kunngjørdi Kringvarp Føroya hvørji nøvn vóru tilnevnd í teimum ymisku flokkunum:
FMA 2015
FMA 2015 varð hildið í Norðurlandahúsinum hin 14. mars 2015.
FMA 2014
Faroese Music Awards 2014 varð hildið í Norðurlandahúsinum á stórum tónleikatiltaki leygarkvøldið 15. mars 2014. Vertir vóru Barbara Holm og Eyðfinn Jensen. Arbeiðsbólkurin valdi Ársins framleiðara, Ársins nýggja bólk/einstakling, Ársins átak og Ársins tónleikaheiður. Stuðlar: Tórshavnar kommuna, Klaksvíkar kommuna, Mentamálaráðið, Vágs kommuna, Tvøroyrar kommuna, Poul Michelsen Heilsøla og Føroya Bjór.
Hesir sangarar/orkestur framførdu:
Serie A 2016-17
Serie A 2016-17 (kend sum Serie A TIM av sponsororsøkum) er tann 115. sesongin í ovastu fótbóltsdeildini hjá monnum í italskum fótbólti. Juventus er forsvarandi meistari. Kappingin varir frá 20. august 2016 til 28. mai 2017.
Lív Maria Róadóttir Jæger
Lív Maria Róadóttir Jæger (fødd 1981) er føroyskur rithøvundur og yrkjari. Hon er útbúgvin mag. art. í heimspeki frá universitetinum í Keypmannahavn.
Yrkingar
Hon gav í 2014 LP-platuna 'Mítt navn við hondskrift' út, ein verkætlan, sum umfataði upplestur, tónleik og myndlist. Árið eftir kom yrkingasavnið 'Hvít sól' út.
Í august mánaði í 2020 kom annað yrkingasavnið hjá henni út, við heitinum 'Eg skrivi á vátt pappír'. Fyri hesa bókina fekk hon í oktober mánaði hetta árið Virðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.
Alan Turing
thumb|Alan Turing 16 ára gamal Alan Mathison Turing (23. juni 1912 – 7. juni 1954) var slóðbrótandi bretskur teldufrøðingur, støddfrøðingur, logikari, dulmálsskriftsfrøðingur, heimspekingur og støddfrøðiligur lívfrøðingur, umframt maratonrennari og langteinarennari. Hann hevði ein týðandi leiklut í menningini av teldufrøði við sínum íkastið av formalisering av hugtakinum algoritmu og útrokning við sokallaði turingmaskinuni, ið er mett sum eitt snið av einari vanligari teldu (enskt: general purpose computer). Alan Turing verður vanliga mettur at vera faðirin av teoretiskari teldufrøði og tilgjørdum vitleika (enskt: artificial intelligence).
Undir 2. heimsbardaga, starvaðist Alan Turing fyri "Government Code and Cypher School" (GC&CS) í Bletchley Park. Hetta var brestski stovnurin, sum stóð fyri loysing av loyniskrift, t.e. at bróta kotur nasistanna. Í eitt tíðarskeið leiddi hann "Hut 8", sum hevði ábyrgdina av at bróta dulsmálsskrift hjá týska flótanum. Hann kom fram við fleiri taktikkum, ið vóru ein hjálpandi hond, tá ið tað snúði seg um at bróta týskar loyniskriftir. Hann gav skap til eina elektriska maskinu, sum kundi finna stillingina hjá Enigmumaskinuni, ið serliga var brúkt av týskarum til at gera loyniskrift. Alan hevði ein avgerandi leiklut í at loysa loyniskrift hjá týska herðinum, sum hjálpti teimum sameindu at vinna á Týsklandi í fleiri bardøgum, m.a. slagið í Atlantshavinum; Søgufrøðingar vilja vera við, at hetta arbeiði hevur stytt 2. heimsbardaga í Evropa við umleið tveimum til fýra árum.
Alan varð í 1952 ákærdur fyri at hava framt samkyntar gerðir, tá ið hetta slagið av gerðum enn var ólógligt í Bretlandi. Hann tók ímóti viðgerð við østrogen innsproytingum (kemisk kastratión), sum eitt alternativ fyri fongsulsrevsing. Alan Turing doyði í 1954, 16 dagar áðrenn hansara 42 ára føðingardag, av eitran við blásyrusalti. Ein rættarkanning gjørdi av, at hansara deyði stóðst av sjálvmorði, men tað verður mett at hetta eisini kundi verið eitt óhapp. Í 2009, eftir einum átaki á internetinum, bað bretski statsovastin, Gordon Brown, alment um orsakað bretsku stjórnarinnar vegna. Tað gjørdi Elizabeth II drotning eisini í 2013.
Lív Maria Róadóttir Jæger
Familja
Lív Maria er gift við ljóðlistamanninum og tónleikaranum Lasse Thorning Jæger, sum gjørdi tónleikin til LP-plátuna 'Mítt navn við hondskrift' frá 2014.
Mezzano
thumb|right|Mezzano Mezzano (týskt: Matzan im Taufers ella Mittersdorf; Primieriskt: Meðàn) er ein kommuna í Trentino-Suður-Tyrol, á Norður-Italiu, sum liggur 53 kilometrar eystan fyri Trento. Mezzano hevur mark til hesar kommunur: Siror, Canal San Bovo, Imer, Transacqua, Cesiomaggiore og Sovramonte. Kommunan liggur í Primierodalinum við Imer.
Trastljómari
Trastljómari (frøðiheiti - Acrocephalus arundinaceus)
Arsenal F.C.
255px|thumb|left Arsenal F.C. er eitt fótbóltsfelag úr Islington, ein býarpartur í enska høvuðsstaðnum London. Felagið varð sett á stovn í 1886.
Libanon
thumb|Libanesiska flaggið thumb|Libanon á heimskortinum thumb|Beirut Libanon (arábiskt: لُبْنَان Lubnān), alment: Republikkin Libanon (arábiskt: اَلْجُمْهُورِيَّة اَللُّبْنَانِيَّة al-Jumhūrīyah al-Lubnānīyah; franskt: République libanaise), er eitt Vesturasiatiskt land í Miðeystri ið hevur mark til Sýria, Ísrael, og Miðalhavið. Meginparturin av fólkinum eru arábar, ið hoyra til mangar ymiskar trúarbólkar. Libanon var einaferð mentanar-, fíggjar- og handilsmiðdepilin í Miðeystri. Ósemja ímillum muslimskar og kristnar bólkar elvdi til blóðugt borgarakríggj. Stríðið, ið byrjaði í 1975, legði næstan alt landið í oyði. Friðaravtala varð fingin í lag í 1989, og síðan er vorðið friðarligari í landinum.
Borgarakríggið oyðilegði týdningarmiklu ferðavinnuna í Libanon. Nú verður roynt at fáa ferðafólk at koma aftur, bæði til baðistrendurnar og at síggja mongu søguligu staðirnar, m. a. býirnar Týros og Sidon (nú Sur og Saida). Fønikar bygdu býirnar fyri 3.000 árum síðan. Teir vórðu viðgitnir í rómverskari tíð fyri glasið og purpurlitin
Áðrenn býurin var skotin í smildur í borgarakrígnum, var Beirut kendur og lívligur heimsbýur, gitin undir navninum "Eysturlendski París", hann var eisini týdningarmesti havnabýur og fíggjarmiðdepil har um leiðir. Nú liggur bæði býurin og búskapurin í býnum í skeljum; men myndugleikarnir hava sett í verk stórsligna ætlan um at byggja býin upp aftur sum fíggjardepil.
Libanska fólkið er sum eitt putli spæl av átrúnaðarligum muslimskum og kristnum bólkum, ið aftur eru býttir í mangar trúarflokkar. Størsti kristni bólkurin eru maronittar, ið hava nógv felags við katólsku kirkjuna, aðrir eru griksk-ortodoksa og griksk-katólska kirkjan. Muslimarnir eru sunni- ella sjiamuslimar.
Setristræið er tjóðarmerki Libanons og stendur í libanska flagginum. Træið er umrøtt fleiri ferðir í Bíbliuni, og á teimum døgum vóru stórir setrisskógir í líðunum í Libanon. Men nú eru teir næstan høgdir niður; bara nakrar fáar friðaðar lundir eru eftir. Nøkur trø har eru eldri enn 1.500 ár.
Tjóðarrætturin í Libanon er kibbe, gjørdur av lambskjøti, knústari hveiti og leyki, ið verða sligin upp sum knetti og steikt í ovni ella kókað í olju. Søtur bakstur, sum bollar fyltir við nøtum og dadlum og roðaðir í hunangi, er eisini væl dámdur matur.
Borgarakríggj var í Libanon í tíðarskeiðnum 1975 - 2000. 14. februar 2005 bleiv fyrrverandi libanesiski forsetin Rafik al-Hariri dripin í einari bumbuatsókn í Beirut, 14 onnur lótu eisini lív. Støðan á markinum millum Libanon og Ísrael hevur verið spent síðani 2006, tá bardagar vóru millum ísraelska herin á Hizbollah í Libanon. Hesi árini hava umleið 1200 libanar og 160 ísraelsmenn latið lív í álopum. Ísraelski herurin fór í apríl 2012 undir at byggja ein múr á markinum millum Ísrael og Libanon. Múrurin verður nakrar kilometrar langur og er ætlaður at verja ísraelska býin Metulla ímóti álopum frá byrdumonnum í libanska býnum Kfar Kila, sum er beint hinumegin markið. Ísraelska útvarpið sigur, at múrurin verður bygdur sambært avtalu við ST og libanska stjórnarherin.
Oniscus asellus
Oniscus asellus (frøðiheiti - Oniscus asellus, føroyskt navn væntar, danskt glat bænkebider), er eitt grátt undir steini í Føroyum. Oniscus asellus finst helst í flestu oyggjum, men tykist vera mest í tali í sunnaru helvt av landinum.
Oniscus asellus verður vanliga upp til 16 mm til longdar, og er heldur flatt av vøkstri. Tað er skyggjandi brúnt ella grátt á liti. Á bakinum síggjast ofta bleikir blettir, hetta eru øki ið goyma kálk ið verður brúkt til at styrkja ytru beinagrindina eftir hamskifti. Hamskifti hendir í tveimum stigum, fyrst aftara helvt, síðan fremra helvt, gamli hamurin verður ofta etin av djórinum aftaná hamskifti. Oniscus asellus sæst ofta um tú vendir einum steini ella træpetti, ið liggur í svørðinum. Tað livir í ymsum vátligum búøkjum, eisini har lítið er til av kálki, og er tað einasta gráa undir steini ið sæst í lyngheiðalendi.
Yvirgangsálopini í París í november 2015
Yvirgangsálopini í París í november 2015 var ein røð av skothendingum og bumbuatsóknum á seks ymiskum støðum í París, har ið minst 130 sivilfólk og 7 yvirgangsfólk hava latið lív og 368 fólk vóru særd, av teimum 130 dripnu vóru 89 dripin í Bataclan konserthúsinum. Álopini byrjaðu klokkan 21:16 við trimum einstøkum spreingingum og seks hópskotriðum inni í París — teirra millum vóru bumbubrestir nærindis tjóðarfótbóltsstadion Fraklands Stade de France í norður-forstaðnum Saint-Denis, har franski forsetin var millum áskoðararnar til vinarlandsdyst millum Frakland og Týskland.
Tað deyðiligasta álopið fór fram inni í Bataclan teatrinum undir eini konsert við amerikanska metalbólkinum Eagles of Death Metal, har umleið 1500 fólk vóru. Fýra álopsmenn komu inn og fóru upp á balkongina, har teir byrjaðu at skjóta oman yvir mongdina av fólkum við AK-47 Kalasnikov riflum. Fólk fóru í panikk og tóku til rýmingar gjøgnum neyðdyr. Álopsmenninir tóku gíslar og fóru í holt við at avrætta tilvildarlig fólk í teatrinum, ið ikki náddu at flýggja. Løgreglulið stomaðu bygningin klokkan 00:58 lokala tíð, og skutu ein av teimum fýra álopsfólkum, meðan hini trý álopsfólkini tóku lívið av sær sjálvum við at útloysa bumbubeltið, ið tey høvdu bundið um miðjuna. Tilsamans átta álopsfólk eru dripin, og myndugleikarnir leita eftir samsekum, ið enn ganga leys.
Forseti Fraklands François Hollande lýsti landið í undantaksstøðu stutt fyri miðnátt tann 13. november 2015 og gav boð um at landamørk Fraklands skuldu steingjast.
Álopini
Álopini fóru fram uttanfyri Stade de France, í økjunum kring Rue Alibert, Rue de la Fontaine-au-Roi, Rue de Charonne, Bataclan sjónleikarhúsið á Boulevard Voltaire, Avenue de la République, og Boulevard de Beaumarchais.
Gøturnar Alibert og Bichat
Ta sigst, at álopsfólkini flyddu í einum ella tveimum akførum eftir skotálopini. Eitt av akførunum segðist at hava belgisk nummarskjøldur. Læknar frá sjúkrahúsinum Hôpital Saint-Louis, ið var nærindis, vóru staddir á Le Carillon, meðan álopini vóru framd og góvu bráðfeingis hjálp til tey særdu eftir álopið.
Rue de la Fontaine-au-Roi
Skot vóru loyst av á terassuni á italsku matstovuni La Casa Nostra á rue de la Fontaine-au-Roi, sunnanfyri rue Bichat, av einum manni við maskinbyrsu. Ákærin í París kunngjørdi, at fimm fólk vóru dripin og átta vórðu særd. Eitt eygnavitni greiddi frá, at fólk vórðu dripin av einum byrsumanni á skutara, ið skjeyt "skotrøð við trimum ella fýra skotum."
Rue de Charonne
Tveir álopsmenn skutu í fleiri minuttir móti terassuni á La Belle Équipe, ið er ein matstova á rue de Charonne í 11. arrondissement, áðrenn teir vendu aftur til bil teirra og koyrdu avstað klokkan umleið 21:50. Løgreglan váttað at 18 fólk vórðu dripin av álopsmonnunum, ið skutu á uttandura terassuni hjá matstovuni.
Boulevard Voltaire
Ein annar álopsmaður útloysti sín sjálvmorðsbumbuvest á Boulevard Voltaire nærindis Place de la Nation. Klokkan umleið 21:40, sat hann á kaffistovuni Comptoir Voltaire og bílegði, áðrenn hann útloysti sjálvmorðsbumbuvestin og harvið tók lívið av sær sjálvum og særdi 15, harav er ein persónur álvarsliga særdur.
Hagstova Føroya
Hagstova Føroya er almenni hagtalsmyndugleikin í Føroyum. Tað er sostatt Hagstovan, sum kunnger almenn hagtøl í tann mun, sum tey eru tøk. Aðrir almennir myndugleikar, sum fremja hagtalsuppgerðir eiga at samskipa hetta virksemi við Hagstovuna.
Yvirgangsálopini í París í november 2015
Hópmorð í Bataclan leikhúsinum
Ein hópskjóting og gíslatøka fór fram á Bataclan leikhúsinum, hvørs eigari til stutt fyri álopið, var ein jødisk familja, á boulevard Voltaire í 11. arrondissement har ið amerikanska rock orkestrið Eagles of Death Metal spældu fyri umleið 1500 fólkum. Initial police reports estimated that 100 people were killed at the theatre, Orkestrið hevði spælt umleið fimm sangir, tá ið spreingingar fóru fram, og førdu til ørkymlan millum tey mongu, ið fyrst hildu, at hetta var partur av showinum. Klokkan umleið 21:45, eftir at konsertin hevði var í ein tíma, komu trýggi til fýra svartklæddir menn við AK-47 byrsum inn í hølið. Vitni hoyrdu onkran av teimum rópa "Allahu akbar" beint áðrenn byrsumenninir kaldir og skipað byrjaðu at skjóta inn í mannamúgvuna. Eitt vitni segði, at hann sá vápnaðir menn fara inn á Bataclan, og tveir ella tríggir menn ið ikki høvdu masku á, skutu tilvildarliga yvir mannamúgvuna. Álopið var umleið 20 minuttir, og vitni hava eisini sagt, at álopsmenninir kastaðu hondgranatir inn í mannamúgvuna. Ein útvarpsmaður, Julien Pearce, ið var á konsertini, segði seinni, at hann sá álopsmenninar sum kaldir og avgjørdir. Hann segði við CNN at tey løgdu byrsurnar tríggjar til fýra ferðir.
Hagstova Føroya
Hagstovan er sjálvstøðugur stovnur undir Fíggjarmálaráðnum, sum innan játtanarkarmarnar sjálvur leggur virksemið til rættis. Í lógini um Hagstovu er tryggjað almenninginum, at hagtølini frá stovninum eru framd uttan politiska ávirkan. Somuleiðis tryggjar lógin, at tær upplýsingar, Hagstovan hevur um hendi, einans verða brúktar til hagtalsuppgerðir og ikki latnar øðrum - hvørki myndugleikum ella einstaklingum.
Yvirgangsálopini í París í november 2015
Offur
129 offur mistu lívið undir álopunum og 433 vóru særd, harav vóru 80 álvarsliga særd. Av ofrunum doyðu 89 á Bataclan leikhúsinum, 15 á Le Carillon og Le Petit Cambodge, 5 á Café Bonne Bière og La Casa Nostra, 1 á Stade de France, og 19 á La Belle Équipe. Tað er váttað, at offurini komu frá í minsta lagi 26 londum (summi hava meira enn ein statsborgaraskap).
Hagstova Føroya
Hagstova Føroya virkar sambært løgtingslóg nr. 33 frá 7. mai 1991. Frammanundan var Hagdeild undir Landsstýrinum, sum røkti hagtalsuppgávur.
Yvirgangsálopini í París í november 2015
Gerningsmenn
Sambært løgregluni í Fraklandi doyðu sjey yvirgangsmenn undir álopunum í Paris 13. og 14. november 2015, men enn er óvissa um, hvussu nógv fólk luttóku og hjálptu til. Hildið verður, at í minsta lagi ein annar var við í álopunum. Gerningsmenn ið franskir myndugleikar highartil hava kunngjørt nøvnini á eru hesi:
Hagstova Føroya
Ein avgerandi uppgáva hjá Hagstovuni er útgáva.
Yvirgangsálopini í París í november 2015
Gerningsmenn
Teir tríggir, ið sprongdu seg sjálvar við sjálvmorðsbumbum uttanfyri Stade de France:
Brahim Abdeslam var ein 31-ára gamal fraklendingur, ið búði í Molenbeek í Belgia. Hann framdi skjótingar í 10. og 11. arrondissementunum, og løtu seinni sprongdi seg sjálvan við sjálvmorðsvesti á matstovuni Comptoir Voltaire á Boulevard Voltaire nærindis Bataclan leikhúsið.
Í minsta lagi tríggir persónar framdu hópdráp við skotum, granatum og sjálvmorðsbumbum inni á Bataclan:
Harumframt er Abdeslam Salah úr Bruxelles í Belgia, føddur 15. september 1989, eftirlýstur sum samsekur.
IS tók ábyrgdina fyri álopunum um morgunin tann 14. november í einum tíðindaskrivi, men IS nevndi tó ikki nakrar smálutir um álopini, ið ikki vóru alment kendir frammanundan. Tað er tó ymiskt ið peikar á, at yvirgangsmenninir vóru partur av IS, og mett verður, at teir hava samskift við IS gjøgnum krypteraða tøkni.
Hin 16. november 2015 peikaðu keldur frá fronsku løgregluni á tann 27 ára gamla Abdelhamid Abaaoud frá Molenbeek í Belgia sum tann ið hevði lagt ætlanir um álopini í París. Myndugleikar hava fyrr sett hann í samband við yvirgangsatsóknir, ið vóru forðaðar.
Hans Petur Weihe
Hans Petur Weihe (føddur 15. august 1868 í Søldarfirði, deyður 25. apríl 1953) var ættaður av Selatrað, sonur Lassen bónda. Hans Petur Weihe var reiðari og keypmaður. Hann var løgtingslimur 1899-1903.
Amanda Fondell
250px|thumb|Amanda Fondell Amanda Linnea Fondell (fødd 29. august 1994 í Linderöd) er ein svensk songkvinna. Hon vann svensku sjónvarpssangkappingina Idol í 2011. . Hon luttók í Melodifestivalen í 2013.
FBI
Amerikanska samveldisløgreglan ella FBI er máttmiklasta løgreglustyrki í USA, har eru servandir agentar, sum vanliga halda eyga við, hvat hendir bæði í USA og í heiminum annars. FBI hevur eisini uppgávur, sum almenningurin aldri hoyrir um.
Lisbeth L. Petersen
Lisbeth Beate Lindenskov Petersen (28. februar 1939 í Havn) er fyrrverandi føroyskur politikkari fyri Sambandsflokkin. Hon hevur verið borgarstjóri, løgtingslimur, fólkatingslimur og formaður fyri Sambandsflokkin. Hon gjørdist riddari av Dannebrog í 1995.
Yrkisleið og bakgrund
Hon tók realeksamiu í Havn í 1955, og examen artium á Bagsværd Kostskole og Gymnasium í Danmark í 1958. Lisbeth arbeiddi sum avloysari í ymiskum skrivstovustørvum m.a. á advokatskrivstovu í Havn 1960–1970, og var projektskrivari á ymiskum verkætlanum á Føroya Fornminnissavni 1980–1992. Harumframt var hon flokksskrivari Sambandsflokksins 1982–1987, og størsti einstakur partaeigari í Dimmalætting til 2010. Lisbeth var aktiv í kvinnupolitiskum arbeiði, hon var næstformaður í KSF - Kvinnufelagssamskipan Føroya 1982-86.
Politiskt arbeiði
Lisbeth L. Petersen stillaði upp til val fyrstu ferð til býráðsvalið í Havn í 1984. Hon gjørdist fyrsta kvinna yvirhøvur, sum varð vald fyri Sambandsflokkin, og hon fekk í boðið borgarstjórasessin. Hon valdi tó heldur at gerast varaborgarstjóri og formaður í Sosialu nevnd. Hon fekk gott samband við borgararnar í Tórshavnar kommunu í hesum sessum. Eftir einum ávísum trýsti segði hon ja takk til at gerast fyrsti kvinnuligi borgarstjórin í Tórshavnar kommunu í 1992. Sambandsflokkurin setti met við atkvøðum til býráðsvalið í 1996, men fekk ikki nakran sentralan leiklut komandi valskeiðið, og Lisbeth varð tá ikki afturvald til borgarstjóra. Hon helt fram sum býráðslimur til ár 2000.
Lisbeth L. Petersen varð vald inn á Føroya Løgting í Suðurstreymoyar valdømi 1990–2008. Eftir valsigurin hjá Sambandsflokkinum á løgtingsvalinum í 1994 fekk hon ein sentralan leiklut í ríkispolitikkinum. Hon var flokksformaður og formaður fyri tingbólkin í tíðarskeiðnum 2001–2004. Lisbeth var vald inn á danska Fólkatingið í 2001 - 2005 sum eitt av umboðum Føroya, hon varð vald fyri Sambandsflokkin. Á Fólkatingið gjørdist hon partur av fólkatingsbólkinum hjá Venstre.
Hans Jákupsson Debes
Hans Jákupsson Debes (1723-1769) var løgmaður í Føroyum 1752-1769.
Norðurlendska ráðharraráðið
thumb|300px|Norðurlendska ráðharraráðið í Trondheimi 28. juni 2012. [[Jacob Vestergaard og Johan Dahl umboðaðu Føroyar.]] Norðurlendska Ráðharraráðið er ein samstarvsbólkur hjá norðurlendsku stjórnunum. Grundarlagið fyri Norðurlendska ráðharraráðnum er skrivað í Helsingforssáttmálanum.
Hans Jákupsson Debes
Hann var bóndasonur, ættaður av Oyri, borin í heim í 1723. Hann las í ungdómsárum við lærda háskúlan í Keypmannahavn og gjørdist løgmaður Føroya í 1752. Hann var giftur við dóttir Sámal Pætursson Lamhauge, undanfarna løgmanni. Hann var fyrst varaløgmaður, og gjørdist løgmaður tá verfaðirin doyði.
Lisbeth L. Petersen
Politiskt arbeiði
Harumframt hevur Lisbeth verið formaður í Útnorðurráðnum.
Norðurlendska ráðharraráðið
Formansskapurin fyri ráðharraráðið varðir eitt ár og skift verður millum tey fimm norðurlendsku londini.
Hans Jákupsson Debes
Eftir hann eru tvey rit um føroysk viðurskifti: "Beskrivelse over Agerdyrkningen paa Færøerne" (1763) og "Kort underretning om Indbyggernes Handelsmaade paa Færøe" (1766). Aftast í hesi bók finna vit eina lítla yrking, "En enkemands Nattetanker ved sin Hustrues Grav", yrkt, tá kona hansara var deyð í barsilssong.
Helsinge kommuna
Helsinge kommuna (danskt: Helsinge kommune), er ein kommuna í Frederiksborg Amt í Danmark. Helsinge kommuna hevur umleið 19.517 íbúgvar (2006).
Frederiksværk kommuna
Frederiksværk kommuna (danskt: Frederiksværk kommune), er ein kommuna í Frederiksborg Amt í Danmark. Frederiksværk kommuna hevur umleið 20.324 íbúgvar (2004).
Anguilla
thumb|Anguilla: strondin vestarumegin thumb|Kort yvir Anguilla. Anguilla er ein oyggj í Vesturkaribiska havinum, ið hoyrir politiskt til Stóra Bretland.
Oyggin liggur beint norðanfyri St. Martin og eystanfyri Bretsku Jómfrúoyggjar. Hon er 26 km til longdar og 4.8 km breið. Í 2018 búðu uml. 17.400 fólk á Anguilla. Høvuðsstaðurin eitur The Valley.
Oyggin er bara 91 ferkilometrar í stødd (á stødd sum Borðoy).
439 f.Kr.
Áratíggju: 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. - 430-árini f.Kr. - 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr.
Frankiska ríkið
thumb|right|Frankiska ríkið og víðkan tess.
Frankiska ríkið (latin Regnum Francorum) var eitt ríki sum uppstóð í tí økinum sum frankar løgdu undir seg. Frankar vóru nakrir germanskir ættbólkar úr núverandi Týsklandi sum rýmdu og settust niður í Gallia í núverandi Frankaríki, sum hevur navn eftir teimum, og sum kongsætt teirra, merovingarnir, skjótt løgdu undir seg.
Portugisiska fótbóltslandsliðið
Portugisiska fótbóltslandsliðið er tjóðar fótbóltsliðið í Portugal. Tað verður stýrt av Federação Portuguesa de Futebol. Liðið hevur seks ferðir luttikið á HM og sjey ferðir á EM. Heimastadion er ikki bert eitt men fleiri stadion, men tey mest nýttu eru Estádio da Luz í Lissabon og Estádio do Dragão í Porto. Portugal gjørdist evropameistari í fótbólti í 2016, tá ið liðið vann finaluna 1-0 eftir longda leiktíð móti Fraklandi.
Núverandi hópur
Hesir 23 leikararnir fingu landsliðsboð til EM í fótbólti 2016 hin 17. mai 2016.
''Dystir og mál eru røtt pr. 10. juli 2016 eftir dystin móti Fraklandi.''
Helium
thumb|Helium Helium er eitt frumevni, ið hoyrir til bólkin óvirkin gass. Tað hevur fingið heiti eftir grikska sólgudinum Helios.
Sámal Pætursson Lamhauge
Sámal Pætursson Lamhauge var løgmaður í Føroyum 1706 - 1752.
Helium
Aftaná hydrogen er helium tað mest vanliga frumevnið í alheiminum. Harafturat er Helium tað næstlættasta frumevnið, og tað er ikki eldfimt.
Sámal Pætursson Lamhauge
Sámal Pætursson Lamhauge var oldurabbasonur Jógvan Heinason løgmann og var giftur við dóttir Jóhan Hendrik Weyhe løgmann. Hann var ættaður úr Lamba, og eins og verfaðirin var hann stórur jarðardráttur. Tá hann doyði, átti han 40 merkur í óðalsjørð.
AK-47
250px|thumbnail|Fyrsta slagið av AK-47 AK-47 (Автомат Калашникова), ofta bert nevnt Kalasjnikov (eng: Kalashnikov), er ein álopsbyrsa, ið er sniðgivin av Mikhail Kalasjnikov, og framleidd av russiska vápnaframleiðaranum IZH.
AK-47 bl varð serliga nýtt av herliðum hjá Warszawasamgonguni undir Kalda krígnum. Byrsan er í dag tað kendasta skotvápnið, ið nakrantíð er framleitt. Tað eru í dag umleið 100 milliónir AK-47 byrsur í heiminum.
Lítil gulljómari
Lítil gulljómari (frøðiheiti - Iduna caligata, Hippolais caligata)
Muckle Roe
Muckle Roe (norrønt: Mikla Rauðey, 'Mikla Reyð-oyggj') er ein oyggj í Saint Magnus Bay, vestanfyri Mainland í Hetlandi.
Hægsti heyggjur á oynni er eitt slóknað gosfjall ið nevnist South Ward (før. Syðra Vørðan) 169 m. Oyggin bestendur av reyðum granitti, harav navnið 'stóra reyða oyggin' (tað finst ein 'Little Roe' lítla reyð oyggj eisini). Í 1905 varð ein brúgv gjørd millum oynna og meginlandið. Oyggin er nevnd í Orkneyinga saga, sum er um søguna hjá Orkney frá 9. øld til umleið 1200. thumb|250px|left|Muckle Ayre Beach, (Mikli Oyri) á Muckle Roe.
Broytingin í fólkatali á Muckle Roe
thumb|250px|right|Brúgvin millum Muckle Roe og [[Mainland, Hetland|Mainland.]]
500-árini
Øldir: 5. øld - 6. øld - 7. øld
Áratíggju: 450-árini 460-árini 470-árini 480-árini 490-árini - 500-árini - 510-árini 520-árini 530-árini 540-árini 550-árini
Ár: 500 501 502 503 504 505 506 507 508 509
Rutger Jan Schimmelpenninck
250px|thumbnail|Rutger Jan Schimmelpenninck við familjuni. Rutger Jan Schimmelpenninck (føddur 31. oktober 1761 í Deventer, deyður 15. februar 1825 í Amsterdam) var ein niðurlendskur politikari.
Hann las løgfrøði á Leiden Universitetinum frá 1781 til 1784. Hann gjørdist advokatur í Amsterdam í 1784.
440 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Árstal: 445 f.Kr. 444 f.Kr. 443 f.Kr. 442 f.Kr. 441 f.Kr. - 440 f.Kr. - 439 f.Kr. 438 f.Kr. 437 f.Kr. 436 f.Kr. 435 f.Kr.
Ć
Ć, ella ć, er ein bókstavur í tí pólska, kroatiska og serbiska stavraðnum.
15. øld
15. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1401 (MCDI) til 31. desember 1500 (MD) í tí julianska kalendaranum.
Føðingar
thumb|[[Isabella I av Castilia hjálpti við at sameina Spania við giftuni við Ferdinand II av Aragon í 1469.]] thumb|upright|[[Henrik VII av Onglandi|Henrik VII kongur av Onglandi, (1457–1509), stovnarin av kongshúsinum Tudor]] thumb|upright|Sir [[John Everett Millais, The Two Princes Edward and Richard in the Tower, 1483, Royal Holloway savnið, 1878]]
Frederikssund kommuna
Frederikssund kommuna (danskt: Frederikssund kommune), er ein kommuna í Frederiksborg Amt í Danmark. Frederikssund kommuna hevur umleið 44.401 íbúgvar (2014).
Inclusion Europe
Inclusion Europe er evropeiska samtakið av feløgum fyri menningartarnað. Felagið Javni er limur í Inclusion Europe. Heimasíða felagsins er www.inclusion-europe.eu