cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Risin og Kellingin
Tey komu bæði at tí ytsta berginum, sum rópast Eiðiskollur og longst móti útnyrðingi. Risin varð standandi úti í sjónum, meðan kellingin fór upp á kollin at fatla byrðuna. Hann skuldi bera, og skúgva hana fram á hann. Fyrsta tak hon tók, var so fast, at Ytri Kollur skrædnaði frá; hon royndi tí at fáa fetilin fastan í einum øðrum stað á kollinum, men ikki vildi bera í lag hjá teimum; - grundvøllurin var fastur, og oyggjarnar ikki lættar at flyta. So er sagt, at enn stóð kelling uppi á kolli, tá ið dimmi tók at lætta; - tey ræddust dagin, og hon fór tí sum skjótast oman til risan, sum stóð í sjónum og bíðaði eftir henni; men ov leingi høvdu tey drálað, tí í sama bili, tey funnust undir kollinum og skuldu vaða leið sína norður til Íslands, risin undan og kellingin aftaná, tá reis sól úr havi, og tey gjørdust bæði til steinar, og standa nú og líta ímóti Íslandi, men sleppa ongan veg.
Aðrir siga, at tey vóru send at fáa korn úr Føroyum, av tí at kornneyð var heima í Íslandi; tað sæst, at kellingin hevur sum knýti ella posa á baki.
Saterfrísiskt mál
300px|thumb|right|[[Týskt mál|Týskt og saterfrísiskt í Saterlandi.]] Saterfrísiskt (Seeltersk) er eitt av frísisku málunum. Saterfrísiskt verður fyrst og fremst tosað í Saterlandi í Týsklandi.
Á, um vit
Á, um vit eru í ringum lag á, um vit gerast í verri lag hvar eru vinir sum stimbra og eggja og hvør fer at hugsa um onnur enn seg
Á, um vit eru so líkaglað á, um vit ganga í sama lag ferðast í flokkum, men spjødd innaní er hetta lív sum ein meining er í
í hesum heimi sum bløðir av neyð men krútið í vápnum gerst ongantíð breyð
Lat okkum royna í frægasta lag at fylkjast og mennast hvønn tann einasta dag so lætta vit skýggjum og birta ta vón at aftur skal hómast ein vakrari sjón
har blómurnar grógva og børnini spæla úr okkara hjørtum skal kærleikin næla
Norðurfrísisk Wikipedia
Norðurfrísisk Wikipedia er tann norðurfrísiskmæltað útgávan av tí alheimsfevnandi alfrøði-verkætlanini Wikipedia.
Birmingham (fleiri týdningar)
Heitið Birmingham hevur fleiri týdningar:
Stefan Löfven
thumb|210px|Stefan Löfven Kjell Stefan Löfvén (føddur 21. juli 1957 í Stokkhólmi) er svenskur politikari og fyrrverandi forsætisráðharri Svøríkis. Hann var formaður fyri Socialdemokraterna frá 27. januar 2012 til 4. november 2021. Frá oktober 2014 til november 2021 hevur hann verið svenski forsætisráðharrin. Avloysarin bæði sum formaður og forsætisráðharri gjørdist Magdalena Andersson.
Bodensee
thumb|Bodensee úr erva. thumb|left|Bodensee nærhendis Lindau í 2008. thumb|Býirnir fram við vatninum. Bodensee (Lake Constance á enskum) er eitt vatn, sum liggur á markinum millum Týskland, Eysturríki og Sveis. Vatnið, ið er triðstørsta í Miðevropa, er 63 km til longdar, 14 km breitt og 536 ferkilometrar til víddar. Tað verður vanliga býtt í tveir partar, Obersee (473 km²) og Untersee (63 km²).
Ríná rennur ígjøgnum vatnið. Tann parturin av Rínánni sum rennur í vatnið á eystara endanum eitur "Alpenrhein", parturin sum rennur millum Obersee og Untersee kallast "Seerhein" og tann parturin sum rennur úr vatninum á ytra vestara endanum verður nevndur "Hochrhein".
Hertugadømið Finnland
Finnland var partur av Svenska Kongaríkinum, men hóast hetta hevur landið altíð havt serliga støðu t.d. við serstøkum dømandi og fyrisitandi løgdømi. Í 1581 fekk landið heiti sum svenskt stórhertugadømi.
Bodensee
Størstu oyggjarnar í vatninum eru "Reichenau" sum liggur í Untersee, oyggin "Lindau" í eystara parti av Obersee, og oyggin "Mainau", ið liggur í útnyrðingsparti av Obersee sum vanliga verður nevndur "Überlinger See".
Kendastu býirnir fram við vatninum eru Konstanz, Meersburg, Friedrichshafen og Lindau, sum liggja fram við norðara strondini á vatninum í Týsklandi. Bregenz liggur á ytra eystara enda av vatni í Eysturríki og býirnir Rorschach, Romanshorn og Kreuzlingen liggja fram við sunnara strondini á vatninum í Sveis.
Hertugadømið Finnland
thumb|250px|Ríkisdagurin 1809 Í finska krígnum, kríggj millum Svøríki og Russland frá februar 1808 til september 1809, varð Finnland hertikið av russum.
Við skipanini boðaði tsarurin frá, at Finnland nú var tjóð millum tjóðir. Markið millum Finnland og Russland var eisini varðveitt.
Í 1917 fór ein kollvelting fram í Russlandi. Tsarsins vald varð latið einari serligari russiskari bráfeingisstjórn. Við hesum stóð Finnland eftir uttan nakran stórhertuga. Bráfeingisstjórnin metti seg hava tsarsins heimildir í Finnlandi. Finnar, sum óttaðust ruðuleikarnar í Russlandi, vildu heldur hava valdið flutt til ein heimligan stovn, helst ríkisdagin.
Seinna royndin at slíta frá russum eydnaðist í mánaðunum november-desember 1917. Greiður meiriluti av ríkisdegnum gjørdi av, at ríkisdagurin fyribils skuldi hava tær heimildir, sum fyrr lógi hjá tsari og stórhertuga. Hetta var mett sum de facto loysing frá Russlandi og formlig frælsisyvirlýsing varð samtykt nakrar dagar seinni.
Nýggja russiska stjórnin, sosialistiska sovjet-stjórnin, valdi at viðurkenna finska fullveldið.
Søren Kragh Andersen
Søren Kragh Andersen (føddur 10. august 1994) er ein danskur súkklari, ið súkklar fyri Team Sunweb. Hann er yngri bróðir Asbjørn Kragh Andersen. í september 2015 varð tað kunngjørt, at hann frá 2016 fór at gerast partur av, hann hevði tá undirskrivað ein tvey-ára langan sáttmála. Liðið skifti navn til Team Sunweb í 2017.
Søren Kragh Andersen fekk sítt stóra gjøgnumbrot í 2018, tá hann koyrdi í hvítu ungdómstroyggjuni í Tour de France sjey dagar og gjørdist nummar 5 á einkultstarts teininum. Harafturat var hann ein av mest týðandi hjálparsúkklarunum hjá kapteininum á Team Sunweb, niðurlendingurin Tom Dumoulin, ið endaði á einum samanlagdum øðrumplássi í kappingini. Kragh Andersen endaði sesongini fornemt við at vinna eindagskappingina Paris-Tours.
Á Tour de France 2020 vann Kragh Andersen bæði 14. og 19. tein.
Úrslit
Yvirlit yvir sigrar og aðrar topp-10 plaseringar.
Haraldur Harðráði
thumb|right|250px Haraldur Harðráði (um 1015 – 25. september 1066) var kongur av Noreg í tíðarskeiðnum 1046 til 1066. Nógvir stórmenn flýddu av landi undan honum og góvu honum heitið "Harðráði". Haraldur Harðráði og Ólavur tann Heilagi vóru hálvbrøður, og hann verður vanliga roknaður sum maðurin, ið grundlegði Oslo. Hann var fimtan ára gamal, tá ið hálvbróðir hansara, Ólavur Haraldsson, kom heim úr Garðaríki (Russlandi) og kravdi Noregs krúnu. Haraldur stóð kongi undir lið í bardaganum á Stiklastøðum seinast í juli mánaði í 1030. Hann flýddi eystur í Garðaríki og haðani suður í Konstantinopel, har hann kom sær væl fram í keisarans verndarliði. Í 1046 kom hann aftur til Noregs við miklum ríkidømi. Magnus hin Góði, ið tá var kongur, tók væl við hesum unga kongsevni og gjørdi hann stutt fyri deyða sín í 1047 til Noregs kong. Sum kongur lá Haraldur leingi í stríði við danakong, Svein Estriðarson, og søgumenn meta, at tað var í hansara stjórnartíð, at býurin Oslo var grundaður.
Í árinum 1066, tá tann gamla angulsaksiska kongsættin doyði út við Eðvarði Játtara Confessor, valdu bretar Harold Godwinson til nýggjan kong. Harðráði, sum hevði tænt keisaranum í Konstantinopel sum leiguhermaður, helt seg hava arvarætt til ta ensku trúnuna. Hann beyð út hin norska leiðangurin og lendi við York í Bretlandi. Hann fall í bardaga við bretar við Stamford Bridge í 1066. Árið eftir varð hann fluttur til Trondheim og jarðaður í Maruikirkjuni. Umleið 100 ár seinni vórðu leivdirnar av kongi tiknar uppaftur og fluttar til kleystrið Helgeseter í Tróndheimi.
90 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. - 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr.
Árstal: 95 f.Kr. 94 f.Kr. 93 f.Kr. 92 f.Kr. 91 f.Kr. - 90 f.Kr. - 89 f.Kr. 88 f.Kr. 87 f.Kr. 86 f.Kr. 85 f.Kr.
Bregenz
thumb|360px|Bregenz Bregenz er høvuðsstaðurin í eysturríkska lutstatinum Vorarlberg, sum er vestasti landspartur í Eysturríki. Býurin liggur við vatnið Bodensee, heilt vesturi í Vorarlberg. Við ársbyrjan í 2019 vóru tað 29.762 fólk, sum búðu í Bregenz.
25 f.Kr.
Áratíggju: 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. - 20-árini f.Kr. - 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini 10-árini 20-árini
Árstal: 30 f.Kr. 29 f.Kr. 28 f.Kr. 27 f.Kr. 26 f.Kr. - 25 f.Kr. - 24 f.Kr. 23 f.Kr. 22 f.Kr. 21 f.Kr. 20 f.Kr.
Østrogen
Østrogen eru ein bólkur av steroidhormonum, ið virkað sum kvinnulig kynshormonir. Tað eru trý týdningarmikil menniskjalig østrogenir: Østradiol, østron og østriol. Østradiol er tað máttmiklasta og tað sum mest verður úrskilt av.
Østrogen eru týðandi fyri menningina av sekunderu kynssermerkunum so sum bróstum, og eru við til at stýra mánasjúkusyklus. Tað finnast fleiri kunstiga framleidd østrogen, t.d. ethinylestradiol, og verða hesi m.a. nýtt sum gitnaðarforðing saman við einum progestogenið í sonevndu P-pillarunum.
Magdalena Andersson
thumb|210px|Magdalena Andersson (2014)
Østrogen
Sí eisini
Lívfrøði
Vuelta a Andalucía
Vuelta a Andalucía (Tour of Andalusia) ella Ruta del Sol (Sólrutan) er ein lokal sponsk súkklukapping, ið fyrstu ferð varð hildin í 1925. Síðan 2005 hevur kappingin verið flokkað sum 2.1 í UCI Europe Tour.
Magdalena Andersson
Eva Magdalena Andersson (fødd 23. januar 1967 í Uppsala) er svenskur búskaparfrøðingur og politikari. Tíðliga í november 2021 gjørdist hon forkvinna í svenska Javnaðarflokkinum og seint í november mánaði varð hon vald tvær ferðir til forsætisráðfrú í Svøríki. Fyrstu ferð tann 24. november og aðru ferð tann 29. november. Hon er fyrsti kvinnuligi forsætisráðharri í Svøríki nakrantíð. Magdalena Andersson hevur verið ríkisdagslimur fyri Sosialdemokratarnar síðan 29. september 2014 og fíggjarmálaráðfrú frá oktober 2014 til november 2021.
Tann 4. november 2021 varð hon vald sum forkvinna í svenska Javnaðarflokkinum og harvið gjørdist hon valevni til sessin sum forsætisráðfrú.
Mikudagin 24. november 2021 varð hon fyri fyrstu ferð vald til forsætisráðfrú í Svøríki, men tá legði hon frá sær 7 tímar seinni, tí Umhvørvisflokkurin fór burturúr stjórnini. Tann 29. november varð hon umsíðir góðkend fyri aðru ferð í eina viku sum kvinna í forsætismálaráðnum, tá 101 limir av teimum 349 í Ríkisdegnum atkvøddu fyri henni, meðan 75 lótu vera við at atkvøða, og 173 atkvøddu ímóti henni. Harvið var Magdalena Andersson á øðrum sinni í fimm dagar vald til forsætisráðfrú í Svøríki – sum fyrsta kvinnan nakrantíð. Hon tók við embætinum sum forsætisráðfrú og leiðari fyri eina stjórn bara við Javnaðarflokkinum hin 30. november 2021. Magdalena Andersson tók við eftir Stefan Löfven, sum í summar boðaði frá, at hann fór at gevast í politikki.
Hósdagin 15. september 2022 hevur hon biðið formannin í svenska Ríkisdegnum, um at loysa seg úr embætinum sum forsætisráðfrú, tí at borgarligi vongurin hevði vunnið svenska ríkisdagsvalið sunnudagin 11. september 2022 við 176 tingsessum móti 173.
Tróndur Djurhuus
Tróndur Djurhuus (føddur í 1958) er ein føroyskur tíðindamaður og vinnulívsmaður. Hann er uppvaksin í Tróndargøtu í Havn. Tá Føroya Tele setti á stovn dótturfelagið Televarpið, gjørdist hann stjóri í hesum felagi. Hann hevur áður verið stjóri í Sjónvarpi Føroya, var við til at seta á stovn eydnuspælið Gekkin. Hann var nevndarformaður í Bitlandi fyrstu árini. Hann var við til at seta á stovn Frískúlan í Havn. Tróndur hevur eisini verið virkin innan politikk, hann var valevni fyri Framsókn til løgtingsvalið 2011.
Snákur
Snákur (danskt - snog, latín - Natrix natrix el. Tropidonotus natrix) er eitt slag av (eiturleysari) slangu. Snákurin er eyðkendur av teim gulu blettunum hann hevur í nakkanum. Snákurin er vanligur í Danmark og í meginpartinum av Europa.
Snákurin heldur mest til í vátlendi ella í námindi av bóndagørðum, í køstum har hann verpur egg síni. Snákur verpur millum 20 og 40 egg í juni/juli mánað.
Størsti snákur ið er fangaður í Danmark máldi 132 cm, men miðalstøddin er uml. 100 cm fyri kvennsnákin ið er størri enn kallsnákurin.
Hvítar flykrur
Hvítar flykrur er ein sangur hjá Frændum.
Hvítar flykrur leggja seg á greinar træið skal nú hvíla eina tíð flykrur seta seg á mínar herðar og eg kenni myrkan vetur sum nú býr í mær sakni ein eg elski sakni ein eg elski so
Upptøka: https://www.youtube.com/watch?v=sRCmfCu1Oik
5 Seconds of Summer
200px|thumbnail|5 Seconds of Summer í 2014 5 Seconds of Summer er ein avstralskur punk rock bólkur, ið bleiv stovnaður í 2011. Tað eru fýra limir í bólkinum. Luke Hemmings(forsangari og gittaraspælari), Michael Clifford(sangari og gittaraspælari), Calum Hood(sangari og bassleikari) og Ashton Irwin(sangari og trummusláari).
Í 2012 vóru teir upphitingarbólkur fyri Hot Chelle Rae á " Whatever World Tour" konsertferðini og aftur fyri One Direction í 2013 og 2014 á teirra konsertferðum "Take Me Home Tour" og "Where We Are Tour". Í 2015 skulu teir aftur verða upphitingin fyri One Direction á konsertferðini "On The Road Again Tour".
Sjálvir hava teir verið á konsertferðum, smáum og stórum, um allan heimin. Tilsamans hava teir verið á nýggju ferðum síðan 2012.
Flotoyggj
thumb|right|290px At fólk veruliga hava trúð upp á flotoyggjar, framgongur av einum greinarstubba úr bókini Færoæ Et Færoa Reserata, sum danski presturin Lucas Debes gav út í 1673. Í kapitlinum Færøes Land skrivar hann soleiðis:
Fleiri íbúgvar hava boða frá, at ein flotoyggj ofta hevur verið at síggja norðan fyri landið. Hetta er ikki bara frásagnir ið eru bornar víðari frá forfedrunum, men eisini fólk nú á døgum siga fyri satt, at tey hava sæð hana í nakrar tímar. Tey siga seg hava sæð fjøll og dalar á henni, áir ið streyma í dølunum og at tey týðuliga sóu at hon var grøn í neðra og í dølunum.
Tann 28. apríl fyrra árið kom skiparin Poul Baadsted til Føroyar við sínum skipi. Bæði hann og tveir ungir prestar, ið vóru við á ferðini, nevniliga Gregers Pederssøn og Peder Clementsøn, søgdu frá, at teir á leiðini sóu eina oyggj, tá skipið var rikið av kós sunnanfyri Føroyar. Tá teir komu nær oynni, sóu teir hana týðuliga við fjøllum, bjørgum og streymandi áum, grøn við sjóvarmálan og við klettum og skerum undir landi, ikki ólík teimum føroysku oyggjunum. Men teir sóu ongar aðrar oyggjar og mettu tí at teir vóru snýttir. Teir sigldu tí víðari norðureftir og komu eftirhondini fram til Føroyar. Skiparin metti at oyggin lá ellivu míl í ein landsynning úr Føroyum. Um nøkur føst oyggj lá á tí positiónini, hevði hon fyri langari tíð síðani verið funnun, eftirsum skipini ið sigla á Ísland ofta sigla á tí leiðini. Tey skip ið koma sunnanífrá og stevna norður um Hetland, seta kósina eftir Føroyum, og mugu tí koma framvið tí staðnum. So um ein føst oyggj lá har, hevði hon verið kend frammanundan.
Belgiska Kongo
Belgiska Kongo (Franskt: Congo Belge, Hollendskt: Belgisch-Congo) var eitt belgiskt hjáland í miðafrika frá 1908 til 1960. Landið er nú partur av Fólkaræðiliga Lýðveldinum Kongo.
Høggormur
Høggormur (danskt - hugorm, latín - Vipera berus) er eitt lítð slag av eiturslangu. Høggormur er einasta eiturslanga ið livur í Norðurlondum.
Eins og aðrar slangur framleiðir høggormur egg, men hann hevur eggini í sær inntil tey verða klakt. Seint á sumri leggur honin 5-7 livandi ungar.
Hannurin verður uml. 55 cm til longdar, meðan honin kann gerast uml. 104 cm.
Guðni Th. Jóhannesson
220px|thumb|right|Guðni Th. Jóhannesson í 2019 Guðni Thorlacius Jóhannesson, føddur 26. juni 1968 í Reykjavík, er íslendskur søgufrøðingur og politikari. Hann er sitandi íslendski forsetin.
Guðni varð valdur við 39,1% av atkvøðunum sum landsins 6. forseti tann 25. juni 2016. Hann tók við embætinum 1. august sama ár.
Guðni varð afturvaldur á forsetavalinum seint í juni 2020 við 92,2% av atkvøðunum.
Brobergen
thumb|Skjaldarmerki Brobergen (plattýskt Brobargen) er ein bygd við ánna Oste í Landkreis Stade í Niedersachsen, Týskland. Bygdin er 6,06 km² til víddar og hevur 226 íbúgvar (31. desember 2003). Brobergen var til 1972 ein kommuna og hoyrir nú til kommuna Kranenburg. Bygdin er fyrst nevnd í heimildum í 1286 (Brocberge).
Jedward
thumb|John og Edward Grimes framføra á tónleikaferð eftir sangkappingina X-Factor, myndin er tikin í 2010. John Paul Henry Daniel Richard Grimes og Edward Peter Anthony Kevin Patrick Grimes (føddir 16. oktober 1991 í Dublin, Írland) eru ein írsk poppduo. Teir eru eineggjaðir tvíburðar og framføra undir navninum Jedward.
Luttóku í X-Factor 2009
John og Edward Grimes, vanliga nevndir Jedward, blivu kendir á fyrsta sinni, tá teir luttóku í sangkappingini X-Factor í Onglandi í 2009. Teir vóru til upptøkuroynd í Glasgow. Teir endaðu á einum sættaplássi í kappingini.
2011 Eurovision - Evropeisk tónleikakapping
thumb|Jedward framføra á Eurovision 2011 Jedward luttóku til írsku kappingina um at sleppa við til Eurovision í 2011. Teir framførdu ein av fimm sangum í kappingini um at umboða Írland í Týsklandi við sanginum "Lipstick". Hin 11. februar 2011 vunnu teir ta írsku tónleikakappingina. Hin 12. mai framførdi Jedward í seinnu hálvfinaluni í Dusseldorf, og fingu nokk av atkvøðum til at koma við til sjálva finaluna, sum var hildin 14. mai. Teir endaðu á einum áttandaplássi av øllum londunum sum luttóku. Tað var besta plaseringin hjá Írlandi síðan ár 2000.
Tilnevningar til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins úr Danmark
Tilnevningar til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins úr Danmark verða gjørdar av einar trýmannaðari dómsnevnd.
Síðan 1962 hevur Norðurlandaráðið árliga býtt út Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins til eitt bókmentaverk, sum er skrivað á einum av teimum norðurlendsku málunum. Heilt síðani 1962 eru tvær bøkur blivnar tilnevndar frá londunum Danmark, Finland, Ísland, Noreg og Svøríki. Seinni hava Føroyar, Grønland, Áland og sámiska málsøkið árliga tilnevt eina bók hvør.
Vestursahara
Vestursahara er oyðimarkarland sunnan fyri Marokko í Útnyrðingsafrika. Har búgva uml. 540 000 fólk. Størsi býurin og høvuðsstaður er El Aaiún. Vestursahara er hersett av Marokko; Vestursahara bleiv í 1975 hersett av Marokko, eftir at Spania tók seg úr landinum. Vestursahara er landið har flytifólkið saharawiar hava búð síðani langt áðrenn nakar fór at gera landamørk í Afrika. Í dag býr ein stórur partur av saharawiunum í flóttafólkalegum eystanfyri Vestursahara, í Algeria. Eitt harðrent marrokanskt stýrið hevur fingið fólk at flýggja inn í oyðimørkinina í Algeria. Altjóða samfelagið góðtekur ikki at Marokko hevur lagt landið undir seg, og ST-samtyktir vísa á at tað eru saharawiar sum eru røttu eigarar av landinum.
Landalæra
thumb|250px|left|Kort yvir Vestsahara
Av kendum býum kunnu nevnast
90-árini f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. - 1. øld f.Kr. - 1. øld
Áratíggju: 140-árini f.Kr. 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. - 90-árini f.Kr. - 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr.
Ár: 99 f.Kr. 98 f.Kr. 97 f.Kr. 96 f.Kr. 95 f.Kr. 94 f.Kr. 93 f.Kr. 92 f.Kr. 91 f.Kr. 90 f.Kr.
Torfhildur Þorsteinsdóttir
Torfhildur Þorsteinsdóttir, eisini kend sum Torfhildur Hólm (fødd 2. februar 1845 í Kálfafellsstaði, deyð 14. november 1918 í Reykjavík) var ein íslendskur rithøvundur, sum búði í Kanada í fleiri ár. Hon var møguliga tann fyrsti íslendarin, ið var hevði sum høvuðsyrki at vera rithøvundur, og verður ofta nevnd sum tann fyrsta íslendska kvinnan ið var rithøvundur.
26 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. - 20-árini f.Kr. - 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini 10-árini 20-árini
Árstal: 31 f.Kr. 30 f.Kr. 29 f.Kr. 28 f.Kr. 27 f.Kr. - 26 f.Kr. - 25 f.Kr. 24 f.Kr. 23 f.Kr. 22 f.Kr. 21 f.Kr.
Kumpass
Kumpassin vísir allar ættirnar. Á føroyskum eita ættirnar:
Carl Reiner
250px|thumb|right|Carl Reiner í 2011 Carlton "Carl" Reiner (føddur 20. mars 1922 í Bronx, New York City, deyður 29. juni 2020 í Beverly Hills, Kalifornia) var amerikanskur filmsleikstjóri, framleiðari, leikrithøvundur og sjónleikari.
Reiner er eitt sera kent navn innan filmsheimin. Millum annað hevur hann vunnið 9 Emmy-virðislønir og 1 Grammy-virðisløn.
Bayonetta
Bayonetta er eitt nýtt 3D action spæl, ið verður gjørt til Playstation 3 og Xbox 360. Tað serliga áhugaverda við hesum spæli, er at tað verður framleitt av PlatinumGames, undir leiðslu av Hideki Kamiya. Maðurin hevur stórar royndir á økinum. Hann er upprunaligi skaparin av vældámdu Devil May Cry-røðini, men hevur als ikki havt nakað at gjørt við eftirfylgjaranar. Eftirsum at Hideki nú ger eitt nýtt spæl í somu genru sum Devil May Cry, vænta fólk sær eitt slag av "andaligum eftirfylgjara" til upprunaliga spæl hansara.
Enn er ikki nógv kunning komin um spælið, men vit vita at høvuðspersónurin er ein heks, við revolvarum á bæði hondum og føtum. Og so segði Hideki okkurt gátuført um at hár hennara er deyðiligt.
Bayonetta kemur út í 2009.
Ein stuttur CG trailer kann síggjast á heimasíðuni hjá spælinum.
210-árini
Øldir: 2. øld - 3. øld - 4. øld
Áratíggju: 160-árini 170-árini 180-árini 190-árini 200-árini - 210-árini - 220-árini 230-árini 240-árini 250-árini 260-árini
Ár: 210 211 212 213 214 215 216 217 218 219
Fríðrikur 3.
thumb|right|220px Fríðrikur III (18. mars 1609 – 9. februar 1670) var kongur av Danmark í tíðarskeiðnum 1648-1670. Hann var sonur Kristians 4. frá fyrstu giftu og hon einasti av synum hansara, sum eftir var á lívi, tá ið kongur doyði, mettur av døgum. Fríðrikur var tíðliga í lívi sínum kendur sum hugsandi og lærdur maður. Gjørdist ungur hertogi av Holsteini og Slesvík, og erkibiskupur av Bremen. Hann mátti skriva undir eina óvanliga harða hanfestu, áðrenn ríkisráðið vildi velja hann til kongs. Hetta hevndi hann aftur, tá ið hann í 1660 við kvetti gjørdist fyrsti einaveldiskongur Danmarkar. Við sær til Danmarkar hevði hann fíggjarmálaráðharra sín, Christoffer von Gabel, sum eitt langt skifti var veruligur forsætisráðharri. Gabel fekk í 1655 frá kongi Føroyar í len móti føstum gjaldi. Í 1662 fekk hann eisini einkarætt til Føroyahandilin. Gablatíðin hevur altíð verið kend sum ein ring tíð í Føroyum.
Danmark, sum verið hevði valkongadømi, gjørdist við einaveldinum arvakongadømi, staðfest í 1665 við Kongalógini. Ófyrireikaður kom Fríðrikur kongur í 1657 í kríggj við Svøríki. Við friðarsáttmálunum í Róarskeldu í 1658 og í Keypmannahavn í 1660 misti Danmark allar teir svensku landspartarnar, sum danir høvdu átt aftur í forsøguliga tíð.
Frederick III of Denmark
27 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. - 20-árini f.Kr. - 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini 10-árini 20-árini
Árstal: 32 f.Kr. 31 f.Kr. 30 f.Kr. 29 f.Kr. 28 f.Kr. - 27 f.Kr. - 26 f.Kr. 25 f.Kr. 24 f.Kr. 23 f.Kr. 22 f.Kr.
ISO 639
ISO 639 er ein millumtjóða standardur frá ISO yvir stuttar kortur fyri nøvn á málum.
Standard
Á almennu ISO heimasíðuni finnast seks bólkar av standard-kotum:
Anker Eli Petersen
thumb|Anker Eli Petersen thumb|Sævarmaður, 1998, 55x60cm, Føroya Læraraskúli.
Anker Eli Petersen, føddur tann 7. juni 1959 á Tvøroyri, er ein føroyskur grafikari, myndprýðari og yrkjari. Hann varð føddur á Tvøroyri, men flutti seinni til Havnar at búgva, og býr nú á Sjællandi. Hann er sjálvlærdur listamaður. Hann er serfrøðingur í kollasju og teldugrafikk. Fyrimyndir hansara eru William Heinesen, ið eisini var pappírsklipp listamaður og Elinborg Lützen.
Anker Eli lærdi seg fornnorrønt, meðan hann gekk í skúla, í verkum hansara eru ein mongd av motivum úr norrønu gudalæruni. Hann hevur starvast sum netvørður og hevur týtt nógvar tekstir úr føroyskum til danskt og enskt og hevur eisini skrivað greinir um føroysk viðurskifti. Hann hevur eisini skrivað sangir, teir kendastu munnu vera barnsangurin Á ferð til dreymaland og Ljóðsmynd. Síðstnevndi varð valdur til ''Ársing føroyski sangur í 20. øld''. Terji Rasmussen gjørdi lagi, sangurin er við á útgávuni Terji og Føstufressar, ið var útgivin í 1990. Hann hevur eisini myndprýtt fleiri bøkur og tónleikaútgávur. Anker Eli hevur gjørt grafiskt arbeiði fyri tað danska orkestrið Othala, sum sást í albummi teirra "Når alting er glemt", ið varð útgivið á heysti 2007.
Útvaldar ser- og bólkaframsýningar
M.a. í Norðurlandahúsinum. Smiðjuni í Lítluvík. Foreningen Norden í Hørsholn, Birkerød og Allerød. Foreningen Norden í Gøteborg. Det Finske Kulturinstitut, Keypmannahavn. Føroyahúsið í Keypmannahavn. Vestnorrænt menningarsetur, Hafnarfjörður. Udstilling Nordlys, Horsens. L. Tandrup støtteprojekt, Horsens. Ymsar framsýningar fyri Postverk Føroya.
John Locke
thumbnail|right|180px|John Locke John Locke (29. august 1632 - 28. oktober 1704) var bretskur heimspekingur og lækni. Høvuðsverk hansara, An Essay Concerning Human Understanding frá 1690, verður roknað sum inngangurin til upplýsingartíðina.
Fólkaræðið
John Locke tosaði um ein hátt fyri fólkaræði, sum kann kallast verndarliberalisma. Staturin er ein ramma, sum skal tryggja borgarunum frælsi at velja í samfelagnum. Hugsanarhátturin er her, at menniskjað gott kann menna seg sjálvt. Í mótsetning til sjónarhornið hjá John Stuart Mill, so er endamálið við fólkaræðinum at tryggja, at borgarin hevur rúm til at menna seg í, uttan at tað skal vera nøkur uppíblanding í menningini. Verndarliberalisma er mett at hava við sær "negativt frælsi".
Lucas Jacobsøn Debes
thumb|Tað fyrsta føroyakortið: FÆROARUM Prima & accurata delineatio hjá Lucas Debes [[1673]] Lucas Jacobsøn Debes (1623 í Stubbekøbing - 28. september 1675 í Tórshavn) varð prestur og topograf.
Heini Olsen
Heini Olsen (føddur 2. juli 1930 Inni á Fjørð í Vestmanna) er útbúgvin verkfrøðingur úr Vestmanna. Foreldur: Dagmar og Haldor Olsen.
Heini hevur sum verkfrøðingur arbeitt víða um heim, m.a. í Iran, Afghanistan, Zanzibar, Nigeria. m.a. fyri byggifyritøkuna Kampsax. Seinnu árini stóð Heini Olsen sum deildarleiðari fyri projektertandi vegadeildini hjá Landsverkfrøðinginum (nú: Landsverk) fyri stóru útbyggingini av føroyska vegakervinum. Heini hevur lýst lív sítt í endurminningarverkinum "Meg minnist - og ørminnist".
Minná og tey
thumb|right|150px|[[Minná & Peppa Pig, Zagreb, Kroatia.]]
Minná og tey (enskt: Fifi & the Flowertots) er bretsk teknifilmsrøð fyri smábørn. Minná er ein glað og forvitin genta, sum býr í einum litføgrum urtagarði saman við vinunum. Hvønn dag hendir okkurt stuttligt í urtagarðinum. Hóast hon eitur Minná Gloym-Meg-Ei, so gloymir hon altíð okkurt. Framleiðari: Keith Chapman, Framleiðsla: Chapman Entertainment og HiT Entertainment, 2005.
Immanuel Kant
thumb|right|Immanuel Kant Immanuel Kant (1724 - 1804) var týskur heimspekingur. Høvuðsverk hansara, Kritik der reinen Vernunft frá 1781 verður roknað sum endin á upplýsingartíðini.
Upplýsingartíðin
Upplýsingartíðin er heiti á mentanarligum ráki í Evropa, sum fylgdi eftir renesansuna. Upplýsingartíðin verður roknað at byrja við John Locke (1632 - 1704) og enda við Immanuel Kant (1724 - 1804). Meginhugsanin í upplýsingartíðini er bjartskygd fatan av mannavitinum og vón um eina bjarta framtíð fyri mannaættina. Longu í renesansuni var heimspekin byrjað at gera seg leysa av gudfrøðiliga grundarlagnum, og henda gongd verður fullførd við upplýsingartíðini. Tað eru serliga Ongland, Skotland, Týskland og Frakland, sum eru háborgin í upplýsingartíðini.
Víkingur
thumb|Víkingur Heitið víkingur verður brúkt um norrønar ferðamenn í Víkingaøld, um mentanina hjá hesum norðbúgvum, um tíðarskeiðið, um sjálvar ferðirnar og um fólk, ið búgva í víkum. Víkingar voru týdningarmiklir leikarar í evropeiskari søgu.
Micheál Martin
Micheál Martin (írskt: Micheál Ó Máirtín; føddur 1. august 1960 í Cork) er írskur politikari. Síðan 27. juni 2020 er hann forsætisráðharri Írlands (írskt: Taoiseach).
Víkingur
Víkingur er eisini navnið á fótbóltsfelag í Eysturoy, sum er ein samanlegging av Gøtu Ítróttarfelag og Leirvíkar Ítróttarfelag.
Micheál Martin
Hann var uttanrikisráðharri í Írlandi frá mai 2008 til januar 2011 og síðan januar 2011 hevur hann verið formaður fyri flokkin Fianna Fáil.
Víkingur
Orðauppruni
Upprunin av orðinum víkingur er ikki greiður. Flestu serfrøðingar eru tó samdir um at tað kemur av orðinum vík. Summir serfrøðingar halda at orðið upprunaliga hevur merkt virksemi í víkum. Seinni verður orðið samheiti við sjóferð. Ein víkingur er so einhvør ið fæst við slíkt virksemi ella býr í einari vík.
Í íslendingasøgum merkir at fara í víking tað sama sum at fara á sjóferð. Ein víkingur er ein sjómaður ella hermaður, ið er við á ferðini.
Í handritum úr miðøld, sum ikki eru skrivað av norðbúgvum, merkir víkingur sjórænari. Víkingar vóru kendir fyri síni álop á kleystur og kirkjur í víkingaøld, so tað er ikki løgið, um orðini víkingur og sjórænari av hesum eru vorðin samheiti.
Orðið er varðveitt í nútíðarføroyskum sum heiti fyri fólk, ið búgva í víkum. Dømi eru klaksvíkingur, hoyvíkingur og húsavíkingur. Orðið var eisini nýtt á henda hátt í víkingaøld av norðbúgvum sjálvum.
Víkingaøld
Víkingaøld er heiti fyri eitt ávíst tíðarskeið í evropeiskari søgu frá um leið 750 til um leið 1050. Tíðarskeiðið byrjar við teimum fyrstu kendu álopunum í Bretlandi og endar við trúðarskiftinum frá Ásatrúnni til Kristindóm, tá Miðøld tekur við.
Stórur fólkavøkstur var í Norðurlondum hesa tíðina. Norðurlendsku kongsríkini Noreg, Danmark og Svøríki vórðu til. Mong fólk fóru um hav á ránsferðum, handilsferðum og at búseta seg í bygdum og óbygdum londum. Sambært Føroyingasøgu savnaði Haraldur Hárfagri Noreg í eitt ríki við tí úrsliti at stór mannfjøld flýggjaði vestur um hav.
Upp á tríggjar øldir megnaðu norðbúgvar, sum áðrenn víkingaøld ikki høvdu gjørt nógv um seg, at leggja Ongland undir seg, at koma til Grønlands og Ameriku og at leggja lunnarnar undir Russiska Ríkið.
Lars Olsen
Lars Christian Olsen (føddur 2. februar 1961 í Glostrup, Danmark) er fyrrverandi landsliðsleikari og landsliðsvenjari hjá Føroyum síðan november 2011. Lars leikti 84 A-landsdystir fyri Danmark og skoraði 4 mál í tíðarskeiðnum 1986-1996. Lars hevur leikt við donsku fótbóltsfeløgunum Køge og Brøndby, og við turkiska Trabzonspor, við belgiska R.F.C. Seraing og sveisiska FC Basel. Við Brøndby vann hann danska meistaraheitið fleiri ferðir, og í 1988 vann hann heiðurin Ársins spælari. Hann hevur verið venjari og hjálparvenjari hjá fleiri ymiskum liðum hjá Brøndby, venjari hjá Randers FC, sum hann tvær ferðir flutti upp við frá 1. deild til Superligaina. Seinnu ferðina vann hann heiðurin Ársins Venjari 2006.
28 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. - 20-árini f.Kr. - 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini 10-árini 20-árini
Árstal: 33 f.Kr. 32 f.Kr. 31 f.Kr. 30 f.Kr. 29 f.Kr. - 28 f.Kr. - 27 f.Kr. 26 f.Kr. 25 f.Kr. 24 f.Kr. 23 f.Kr.
Ségolène Royal
thumb|210px|Ségolène Royal Marie-Ségolène Royal (fødd 22. september 1953 í Dakar í Senegal) er ein franskur politikari. Hin 16. november 2006 varð hon av limunum í Sosialistaflokkinum (Parti Socialiste) vald til valevni teirra til franska forestavalið í apríl og mai 2007. Í fyrsta umfari gjørdist hon nummar tvey við 25% av atkvøðunum, men við aðru rundu fekk hon 46,7% og tapti móti Sarkozy, ið fekk 53,3%. Í fleiri ár helt hon saman við François Hollande, sum hon eigur fýra børn saman við. Hann var formaður fyri Parti Socialiste frá 1997 til 2008.
Stýrisskipan
Galdandi stýrisskipan í Føroyum
Løgtingslóg um stýrisskipan Føroya frá 26. juli 1994 ásetir, hvussu stýrisskipanarligu viðurskiftini eru í Føroyum.
Diego Velázquez
thumb|Sjálvsmynd av Diego Velázquez
Diego Rodríguez de Silva y Velázquez (føddur í juni 1599, deyður 6. august 1660), oftast bert nevndur sum Diego Velázquez, var hoffmálari hjá kong Filip 4.. Hann var ein av bestu portrettmálarunum í barokk-tíðarskeiðnum.
Velázquez varð føddur í Sevilla sum barn hjá einari sevillianskari mammu og einum pápa av jødiskari-portugisiskari ætt. Longu 12-ára gamal fór hann í læru hjá kenda listamálaranum Francisco de Herrera el Viejo. Vegna ósemjum fór hann úr læruplássinum eitt ár seinni og fór í staðin í læru hjá tí manieristiska málaranum Francisco Pacheco. Tað var her at Velázquez fekk sítt listaliga støði. Teir báðir gjørdist eisini góðir vinir og í 1618 giftist hann dóttir Pacheco, sum nevndist Juana. Diego fekk egið verkstað í Sevilla sum 18-ára gamal, men í 1623 flutti hann til Madrid har hann seinni gjørdist kongaligur hoffmálari, eftir nakrar miseydnaðar royndir.
Bodil virðislønin fyri besta danska filmin
Bodil virðislønin fyri besta danska filmin er ein av Bodil virðislønunum, sum Filmmedarbejderforeningen letur og sum varð sett á stovn í 1948. Dómaranevndin kann velja ikki at lata nakra virðisløn, um hon ikki finnur nakran film sum er nóg góður eftir teirra metan. Tað er hent einaferð, tað var í 1974. Dómaranevndin kann eisini velja at geva virðislønina til meira enn ein film, tað hendi í 1955.
Lars von Trier er við 7 virðislønum (1985, 1992, 1995, 1997, 2004, 2010 og 2012) tann leikstjórin, ið hevur móttikið virðislønina oftast. Nils Malmros (1975, 1977, 1984 og 1993) og Lau Lauritzen junior (1949, 1951, 1952, 1954) hava báðir móttikið virðislønina fýra ferðir. Tríggjar av virðislønunum hjá Lau Lauritzen eru vunnar saman við Bodil Ipsen.
Daniel Dantas
Daniel Tunes Dantas (føddur 28. juni 1954 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.
Anna Grodzka
thumb|210px|Anna Grodzka Anna Grodzka (fødd 16. mars 1954 í Otwock sum Krzysztof Bogdan Bęgowski ) er ein pólskur politikari. Anna Grodzka er transkynd og er tann fyrsti transkyndi persónurin, ið varð vald inn í pólska tjóðartingið. Hon er útbúgvin innan kliniska sálarfrøði frá Univeristetinum í Warszawa. Hon var limur í Demokratisku vinstrafylkingini í fleiri ár, men noyddist at fara úr flokkinum, eftira hon stillaði upp fyri Palikotrørsluna í 2011. Hin 9. oktober 2011 varð hon vald inn í Sejm. Síðan juni 2014 er hon limur í tí grøna flokkinum Zieloni.
Giro d'Italia 2013
2013 Giro d'Italia var tann 96. útgávan av Giro d'Italia, ið er ein av Grand Tours súkklukappingunum. Kappingin byrjaði í Napoli og endaði í Brescia. Vincenzo Nibali frá liðinum Astana vann høvuðskappingina.
Baruch Spinoza
thumb|right|250px|Baruch Spinoza Baruch Spinoza (føddur Benedito de Espinosa, 24. november 1632 í Amsterdam, deyður 21. februar 1677 í Den Haag) var niðurlendskur heimspekingur.
Little Rock
Little Rock er høvuðsstaðurin og størsti býurin í Arkansas. Eyknevni er Kletturin (enskt: The Rock). Í 2018 hevði býurin um leið 197 868 íbúgvar. Áin Arkansas rennur fram við býnum.
1683
1683 (MDCLXXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Bobby Helms
Robert Lee "Bobby" Helms (føddur 15. august 1933) er amerikanskur sangari.
HM í fótbólti 2010
HM í fótbólti 2010 fór framm í Suðurafrika frá 11. juni til 11. juli 2010. Spania gjørdist heimsmeistari, tá teir vunnu finaluna móti Niðurlondum.
Bólkarnir til HM 2010 í Suðurafrika
Lutakastið av bólkunum til heimsmeistaraskapið fór framm 4. desember 2009 í Cape Town.
Endalig støða
Stutt eftir finaluna útsendi FIFA endaligu støðuna (ranking) fyri hvørt liðið eftir kappingina. Rankingin tók støði í gongdina í kappingini, úrslit yvirhøvur og kvaliteturin av mótstøðuliðum. Øll 32 liðini eru plaseraði við støði í kriter All 32 teams are ranked based on criteria which have been used by FIFA. The final ranking was as follows:
Sarah Palin
Sarah Louise Palin (fødd 11. februar 1964 í Sandpoint, Idaho) var guvernørur í Alaska frá desember 2006 til juli 2009. Hon hevur verið varaforsetaevni hjá republikanska forsetavalevninum John McCain í 2008. Síðani tá hevur hon millum annað verið politiskur viðmerkjari hjá Fox News og havt sína egnu sjónvarpssending, nevnd "Sarah Palin's Alaska". Hon varð fødd í Idaho, men vaks upp í Alaska. Palin útihýsur ikki, at hon fer at stilla upp til forseta valið í 2016. Hon er í løtuni fremsta talskvinnan hjá teirri sokallaðu Tea Party-rørsluni, sum savnar misnøgdar amerikanarar og serliga republikanarar ímóti Barack Obama, forseta og hansara politikki.
Sarah Palin hevur av fyrstani tíð verið ein persónur, ið fólk antin elska ella hata. Serstakliga høgravend, byrsuskjótandi og sterkt ímóti fosturtøku og líknandi etiskum málum. Nú tá hon leggur frá sær, er hon blivin meira kontroversiel enn nakrantíð. Antin er tað gott, at hon leggur frá sær, tí at fjølmiðlarnir gera, at hon ikki fær arbeitt. Ella eisini er tað vánaligt av henni, at hon rennur undan ábyrgd, nú tá tað sær myrkt út fíggjarliga. Harafturat er Palin í seinastuni ákærd fyri, at bera seg skeivt at í fleiri førum, og misbrúkt valdið, sum hon hevur sum guvernørur - tó at hon og viðhaldsfólk hennara siga, at hetta er ein veruleikafjar forfylging av henni. Sarah Palin sigur at hon er í iva um mannaættin er orsøkin til veðurlagsbroytingarnar sum henda nú. Republikanski Flokkurin hevur í nógv ár havt sum sjónarmið at mannaættin ikki er orsøk til at heimurin gerst heitari. Flokkurin hevur millum annað mett at óneyðugt er at avmarka oljunýtsluna í USA. Flokkurin hevur havt eina støðu har tey hava sagt at tey siga at mannaættin ikki er orsøk til at heimurin gerst heitari, og at vit bara kunnu brúka so nógv bensin sum tað passar okkum, tí jørðin tilpassar seg.
Guvernørur
Fyrrverandi varaforsetaevni og guvernørurin í Alaska, Sarah Palin, boðaði 3. juli 2009, at hon ætlar at leggja frá sær sum guvernørur í Alaska. Palin leggur frá sær 26. juli 2009, og tá tekur varamaður hennara, Sean Parnell, við sum guvernørur. Palin hevur ikki sagt nakað um, hví hon ætlar at leggja frá sær. At leggja frá sær skuldi hjálpt, av tí at hon so fær betri tíð til fjølmiðlar og bøkur, meðan tað hinvegin kann vera skaðiligt, av tí at hon tykist blaka ábyrgd frá sær. Aðrir eygleiðarar gita, at hon ætlar sær úr politikki, av tí at hon ikki maktar áhaldandi álopini, krøvini um at vera ein konservativ ímynd, ferðast kring landið, vera mamma og guvernørur í Alaska.
Ukreina
Sarah Palin segði í 2008, at Barack Obama var so veikur, at Russland fór at gera innrás í Ukreina. Í einum kjaki í valstríðnum við Joe Biden, sum stillaði upp saman við Obama í 2008, varð Sarah Palin spurd um møguligar kreppustøður, sum fóru at taka seg upp, um Obama bleiv amerikanskur forseti. Hetta var valið, tá Barack Obama stillaði upp og varð valdur til forseta í USA. "Tá russiski herurin gjørdi innrás í Georgia, var Obama senatorur alt annað enn avgjørdur. Hansara aftursvar var av tí slagnum, sum bara kann eggja Russlandi til at gera innrás í Ukreina næstu ferð", segði Palin. Støðan er spent á ukreinsku hálvoynni Krim í mars 2014, har russiski herurin hevur tikið ræðið.
Gallup
Veljarakanningar í Alaska vilja vera við, at Palin var serstakliga væl dámd áðrenn hon bleiv varaforsetaevni í 2008, tá eini 93 % av íbúgvunum í Alaska stuðlaðu henni. Nýggjar kanningar vísa tó í 2013 at stuðulin er fallin niður á 54 %. Palin boðaði frá, at hon helt tað var skeivt av henni, at halda fram sum guvernørur í Alaska, av tí at hon ikki stillar uppaftur í ár 2010. Nýggjastu veljarakanningarnar í 2014 vísa, at Palin er verri dámd enn nakrantíð, og framvegis spjaðir amerikanska fólkið. 53 % dáma ikki Palin, 40 % dáma hana, meðan 70 % av republikanarunum dáma hana.
UEFA Champions League 2016-17
UEFA Champions League 2016-17 var tann 62. sesongin av kappingini fyri fremstu fótbóltsfeløg í Evropa og varð fyriskipað av UEFA, og 25. sesongin síðan kappingin fekk navnabroyting frá European Champion Clubs' Cup til UEFA Champions League.
UEFA Champions League finalan 2017 varð spæld á Millennium Stadium í Cardiff, Wales millum Juventus og Real Madrid.
Tað gjørdist forsvarandi meistararnir úr Real Madrid ið vunnu teirra 12. tittul, tá teir vunnu finaluna 4-1. Liðið gjørdist harvið tað fyrsta nakrantíð ið meglaði at vinna meistaraheitið tvey ár á rað.
Innleiðandi umfør
Í innleiðandi umførunum og play-off umfarinum vórður liðini býtt sundur í seedaði og óseedaði lið, grundað á teirra UEFA felag-coefficient 2016,  og síðan varð lutakast, har liðini skuldu spæla tveir dystir móti hvør øðrum úti og heima. Lið frá sama landi kundu ikki spæla móti hvørjum øðrum.
Fyrsta innleiðandi umfar
The draws for the first and second qualifying rounds were held on 20 June 2016. The first legs were played on 28 June, and the second legs were played on 5 and 6 July 2016.
Annað innleiðandi umfar
Teir fystu dystirnir vórðu leiktir 12. og 13. juli, og returdystirnir vórðu leiktir 19. og 20. juli 2016.
Triðja innleiðandi umfar
Triðja innleiðandi umfar var býtt sundur í tvær sektiónir: Champions Route (fyri meistaralið) og League Route (fyri ikki-meistaralið). Tey tapandi liðini í báðum sektiónum komu í UEFA Europa League 2016-17 Play-off umfarið.
Lutakastið til triðja innleiðandi umfar varð hildið tann 15. juli 2016. Teir fystu dystirnir vórðu leiktir 26. og 27. juli og returdystirnir vórðu leiktir 2. og 3. august 2016.
Play-off umfar
Play-off umfarið varð býtt sundur í tveir atskiltir: Meistaravegurin (fyri meistarar) og Ligavegurin (fyri ikki-meistarar frá ovastu deildum). Tapandi liðini í báðum pørtum fara víðari til UEFA Europa League 2016-17 bólkaspælið.
Tilsamans 20 lið spældu í play-off umfarinum:
Lutakastið fyri play-off umfarið varð hildið hin 5. august 2016. Teir fyrstu dystirnir vórðu leiktir 16. og 17. august, og returdystirnir vórðu leiktir 23. og 24. august 2016.
Bólkaspæl
Lutakastið til bólkaspælið varð hildið hin 25. august 2016 á Grimaldi Forum í Monaco. Tey 32 liðini vórðu trekt í átta bólkar við fýra liðum, við tí fyrivarni, at lið úr sama landi ikki kundu spæla móti hvørjum øðrum.
Tilsamans 17 lond vóru umboðaði í bólkaspælinum. Leicester City og Rostov fingu teirra debut í bólkaspælinum.
Áttandapartsfinalur
Lutakastið til áttandapartsfinalurnar varð hildið hin 12. desember 2016. Fyrstu dystir í áttandapartsfinalunum vórðu leiktir 14., 15., 21. og 22. februar, og returdystirnir vórðu leiktir 7., 8., 14. og 15. mars 2017.
Kvartfinalur
Lutakastið varð hildið hin 17. mars 2017. Teir fyrstu dystirnir vórðu leiktir hin 11. og 12. apríl, og returdystirnir vórðu leiktir hin 18. og 19. apríl 2017.
Hálvfinalur
Lutakastið varð hildið 21. april 2017. Teir fyrstu dystirnir vórðu leiktir 2. og 3. mai, og returdystirnir vórðu leiktir 9. og 10. mai 2017.
Finalan
Finalan varð leikt hin 3. juni 2017 á Millennium Stadium í Cardiff, Wales. "Heimaliðið" (av fyrisitingarligum ávum) varð avgjørt við einum eyka lutakasti, ið varð hildið beint eftir lutakastið til hálvfinalurnar.
1684
1684 (MDCLXXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum týsdegi.
Mpiri
thumb|Mpiri Mpiri er eitt føroyskt kór við heimstaði í Keypmannahavn. Kórið varð stovnað í januar 1998.
Norma Blum
260px|thumb|right|Norma Blum í 1960 Norma de Lacerda Blum (fødd 11. oktober 1939 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.
Greensboro, North Carolina
Greensboro (úttala: /ˈɡriːnzbʌroʊ/) er stórbýur í amerikanska lutstatinum North Carolina. Í 2019 búðu um leið 296 túsund fólk í býnum. Hervið er Greensboro triðstørsti býur í North Carolina, bara Charlotte og høvuðsstaðurin Raleigh eru størri.
Søga
Greensboro varð grundlagdur í 1808. Býurin er uppkallaður eftir amerikanska generalinum Nathanael Greene.
Jens Lisberg
Jens Lisberg er millum fólkakærastu sangarar í Føroyum. Sum forsangari í Tvørábólkinum Sputnik, var hann í mong ár fastur táttur í kvøðuljómasendingunum. Eftir drúgvan steðg roynir hann seg á egnum beinum. Hann spælir countrytónkleik. Jens er faðir songkvinnuna Kristel Lisberg.
Í 2008 gav Jens Lisberg fløguna Hope útgávufelag: Tutl, og á henni eru 12 løg.
Í juni 2010 kom fløgan "syng ein góðan" út á plátufelagnum TUTL, á henni eru 13 løg:
Renesansan
thumb|right Renesansan, eisini nevnd Endurreisnin, er heiti á mentanarligum ráki í Evropa í tíðarskeiðnum umleið 1400 til umleið 1600. Orðið renesansa kemur umvegis franskt av latínsku orðunum re, sum merkir aftur og nascere, sum merkir at føðast; renesansa merkir sostatt at endurføðast. Í hesum liggur, at renesansan tekur ta klassisku mentanina, forngrikska og fornromverska mentan, fram aftur. Renesansan endurtekur ikki bara tað klassiska, men nýtir tað og arbeiðir víðari við tí.
Í hesum tíðarskeiði verður evropeiski sjónarringurin víðkaður. Krossferðirnar hava verið eini 200 ár frammanundan, og við teimum øktist kunnleikin til jødiska og arabiska mentan. Tað gav íblástur til at leita eftir fornum handritum, og fleiri handrit eftir klassisku høvundarnar komu undan kavi - summi í klosturbókasøvnum og onnur umvegis jødisku ella arabisku mentanirnar. Í 1492 varð Amerika funnið og ein nýggjur heimur letur seg upp. At Johan Gutenberg uppfann prentlistina umleið 1450 gav samstundis heilt nýggjar møguleikar at spjaða vitan og kunnleika.
Tað er ilt at siga, nær renesansan sum tíðarskeið endar, men í hvussu er umleið 1700 hevur eitt annað rák, upplýsingartíðin, tikið yvir.
Maria Zilda Bethlem
Maria Zilda Bethlem Bastos (fødd 20. oktober 1951 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil.
Pamela Anderson
Pamela Denise Anderson (fødd 1. juli 1967) er ein kanadisk-amerikonsk modell og sjónleikarinna av finskari ætt. Hon varð fødd í Ladysmith, British Columbia í Kanada. Í 1988 flutti hon til Vancouver, sum er høvuðsstaður í British Columbia. 22 ára gomul í 1989 byrjaði hennara lívsleið sum modell, tá hon var modell fyri ølmerkið Labatt. Hon gjørdist vælumtókt og flutti til Los Angeles, USA, fyri at gerast modell í tíðarritinum Playboy. Í 1991 byrjaði hon lívsleiðina sum sjónleikarinna og fekk sítt stóra altjóða gjøgnumbrot í 1992 sum C.J. Parker í tí amerikonsku sjónvarpsrøðini Baywatch, og Pamela í sínari reyðu svimjidrakt gjørdist nærmast sereyðkenni fyri røðina.
Í 1995 giftist hon Tommy Lee, trummuláara frá heavy metal-bólkinum Mötley Crüe, saman fingu tey børnini Brandon Thomas Lee og Dylan Jagger. Ein privat sexvideofilmur hjá parinum bleiv stolin og vístur á internetinum, áðrenn parið bleiv skilt í 1998. Hin 6. oktober 2007 giftist hon Rick Salomon í Las Vegas, men søkti um hjúnaskilna longu 2 mánaðar seinni. Í januar 2014 giftust tey bæði fyri aðru ferð.
Síðan Baywatch hevur Pamela livað eitt Hollywood-lív, hon hevur aftur verið Playboy-modell, hon hevur skrivað eina sjálvævisøgu, spælt við í nøkrum filmum (m.a. Stripperella & Baywatch: Hawaiian Wedding & Borat), hon hevur innspælt eitt staklag við Bryan Adams, og so hevur hon arbeitt nógv til frama fyri hótt djórasløg. Hin 1. august 2014 kom hon til Føroya fyri at mótmæla grindadrápi. Hon luttók saman við øðrum Sea Shepherd-fólkum á tíðindafundi á Hotel Føroyum, ið felagsskapurin stroymaði beinleiðis á heimasíðu síni. Pamela er veganari.
ISO 639-1
ISO 639-1 eru kotur við tveimum bókstavum fyri mál, ið eru samtykt í ISO 639-1.
200-árini
Øldir: 2. øld - 3. øld - 4. øld
Áratíggju: 150-árini 160-árini 170-árini 180-árini 190-árini - 200-árini - 210-árini 220-árini 230-árini 240-árini 250-árini
Ár: 200 201 202 203 204 205 206 207 208 209