cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gylfi Sigurðsson
Gylfi Þór Sigurðsson (føddur 8. september 1989) er ein íslendskur professionellur fótbóltsleikari, ið spælir sum miðvallaleikari fyri Premier League felagið Everton og Íslendska fótbóltslandsliðið.
Gjaldoyra
thumb|right|200px Gjaldoyra er peningseind í einum landi. Peningur er rætt og slætt pappírslepar og smá metalpetti, sum myndugleikarnir hava givið okkum at gjalda við, tá ið vit keypa. Tað hevur tí einki at siga, hvørjum tað er, vit gjalda við, bara fólk eru samd um virðið á gjaldoyranum.
Í gomlum døgum hava fólk ymsastaðni í heiminum brúkt til dømis neyt, tubbak, te og metal sum gjaldoyra. Fyri meira enn 2000 árum síðan gjørdu fólk pengar av dýrum metalli, til dømis silvuri og gulli. Men fyri 1000 árum síðan fóru kinverjar at brúka pengaseðlar, t.e. pappírslepar, sum bankin lovaði at taka og lata gull í staðin. Fyrstu kinversku pengarnir vóru gjørdir úr bronsu og høvdu skap sum amboð. Í langar tíðir gav eisini Tjóðbanki Danmarkar henda umbýtingarrætt, men varð hann avtikin í 1931. Elstu myntirnir eru næstan 3000 ára gamlir og eru úr Lýdia í Turkalandi. Í dag eru myntir helst tað, vit kalla smápengar.
Pengaseðlar eru størri upphæddir, teir eru torførir at falsa og nógv lættari enn myntir. Pengaseðlar eru gjørdir úr serligum pappíri. Vatnmerki er á teimum. Tað sæst, um tú heldur seðilin upp móti ljósi. Stjórnirnar í teim ymsu londunum geva út pengaseðlar og svara fyri virðinum, sum er skrivað á teir. Á seðlunum eru mynstur og myndir, sum eru sera torfør at falsa. Tað er bannað at falsa ella prenta pengaseðlar, og tey, ið falsa pengaseðlar, skulu rokna við harðari revsing. Danski Tjóðbankin hevur einkarrætt at gera føroyskar og danskar pengaseðlar. Fyri at tryggja okkum ímóti falsan, er ein plasttráður ella metaltráður drigin ígjøgnum pappírið. Allir seðlarnir eru eisini talmerktir. "Den Kongelige Mønt" (partur av Tjóðbanka Danmarkar) hevur eisini einkarrætt at sláa mynt. Hvør einstakur myntur hevur serstakt snið og eitt tal, sum sigur, hvussu nógv hann er verdur, og árið, hann er sligin. Pengaseðlar og myntir hava enn stóran týdning sum gjaldoyra, men reiðipeningur verður alt minni brúktur millum manna, í staðin fara vit at gjalda fyri okkum á annan hátt, til dømis við plastkorti.
Nordrhein-Westfalen
Nordrhein-Westfalen (týskt: Bundesland Nordrhein-Westfalen, stytt: NRW) er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.
Stakríkið er meiri enn 34.000 km² til støddar og hevði næstan 18 mió íbúgvar við árslok 2017. . Lutstaturin er størsti í Týsklandi eftir fólkatali og tann fjórðstørsti eftir vídd. Høvuðsstaðurin eitur Düsseldorf og størsti býur er Köln.
Värmlands län
150px|right 150px|right Värmlands län er ein sýsla í Svøríki. Í vestri hevur Värmlands län mark við Noreg, í norðri við Dalarnas län, í eystri við Örebro län og í suðri við Västra Götalands län. Värmlands län varð stovnaður á 1779. Høvuðsstaðurin í Värmlands län er Karlstad.
Värmlands län hevði 274.582 íbúgvar í 2014 og eina vídd á 17.583 km².
Ørn
Ørn (frøðiheiti - Aquila etc. spp.) er stórur ránfuglur av heykaætt. Ein tann størsti og tignarligasti ránfuglurin er avstralørnin við sínum sýlda veli. Flogið er 2,5 m. Ein ørn kann gerast 50 ára gomul. Ørnir eru av mest hóttu fuglasløgum, tí tær verða so nógv jagstraðar, og eisini eru tær í vanda av umhvørviseitran. Tær síggja eina best av øllum djórum á jørðini og kunnu síggja eitt djór 3,5 kilometrar burturi. Flestu ørnir verpa tvey egg. Ofta drepur ungin, sum kemur fyrst úr egginum, hin, tá tað seinna eggið klekist. Eftir at talið av ørnum í Skandinavia hevur verið fallandi seinastu 50 árini, er tað nú vaksandi aftur.
Henrik Old
Henrik James Frits Old (20. juni 1947 í Vági) er ein føroyskur politikari og skipari. Hann var løgtingsmaður frá 1984 til 2008 og varð aftur valdur inn á Ting 29. oktober 2011. Tær fyrstu ferðirnar ið hann stillaði upp, var Føroyar býtt sundur í 7 valdømi, Henrik Old stillaði upp og varð valdur í Suðuroyar valdømi fyri Javnaðarflokkin. Tá hann stillaði upp og varð valdur í 2011 var Føroyar 1 valdømi, men hann varð stillaður upp av Suðuroyar Syðra Javnaðarfelag. Hann var aftur valdur í Løgtingið í 2015, 2019 og 2022.
Henrik Old var fiskimaður frá 1964 til hann í 1977 gjørdist skipari. Henrik Old er sonur Henrikku Jacobsen Old og Dennis William Connor Old. Fosturforeldur hansara vóru Inger og Johannes Joensen úr Vági. Henrik er giftur við Elsebeth Old, sum er dóttir Jenny Hentze og Petur í Gong.
Henrik Old stillaði upp til formansvalið hjá Fiskimannafelagnum
Í desember 2009 gjørdist greitt, at Henrik Old stillaði upp til formansvalið í Fiskimannafelagnum móti Jan Højgaard. Úrslitið gjørdist tó, at Jan Højgaard vann við 653 atkvøðum, Henrik Old fekk 380.
Tollakur Tórhalsson
thumb|right|Tollakur Tórhallsson Tollakur Tórhalsson (á íslendskum: Þorlákur helgi Þórhallsson), borin í heim á Líðarenda í Íslandi í 1133, andaðist í 1193 hin 23. desember, var ein íslendskur bispur, og eftir hann er Tollaksmessudagur navngivin. Hann var biskupur í Skálholti frá 1174 til deyða sín.
Tollakur var settur í skúla, og longu sum 15 ára gamal varð hann diakonur. Sum 19 ára gamal varð hann prestvígdur, og í tíðarskeiðnum 1153 til 1159 las hann í París í Frankaríki og Lincoln í Onglandi. Í hesari studentatíðini varð Tollakur sterkt ávirkaður av augustinsku kirkjutuktini, sum m.a. umfataði ógiftu fyri kirkjumenn.
Tá ið Tollakur kom heimaftur til Íslands, varð hann settur sum prestur og rektari í kirkjuni í Kirkjubæri, og seinni gjørdist hann abbati í augustinarakleystrinum í Þykkvibæri.
3. februar í 1178 varð Tollakur vígdur til bisps. Stuðlaður av Eyðsteini erkibiskupi í Niðarósa, fór hann beinanvegin í holt við at broyta íslendsku kirkjuna. Hann tok yvir tær privatu kirkjurnar, bannaði prestum at gifta seg og royndi at steðga handlinum við kirkjuligum embætum. Broytingarnar eydnaðust ikki heilt, og Tollakur gjørdist í staðin óvinur við flestu íslendsku høvdingarnar.
Longu stutta tíð eftir at hann var deyður, varð Tollakur mettur sum heilagur, og í 1199 lýsti íslendska altingið hann sum halgimenni. Hann varð ongantíð gjørdur til halgimennis av pávasetrinum, men í 1985 staðfesti Jóhannes Páll II pávi, altingsviðtøkuna og lýsti Tollak sum verndarhalgimenni Íslands. Tollakur er einasta katólska halgimenni, ið er halgaður av einum tingi. Eftir hvat sigst, skulu leivdir av Tollaki liggja í halgiskríninum í Kirkjubømúrinum.
1290-árini
Øldir: 12. øld - 13. øld - 14. øld
Áratíggju: 1240-árini 1250-árini 1260-árini 1270-árini 1280-árini - 1290-árini - 1300-árini 1310-árini 1320-árini 1330-árini 1340-árini
Ár: 1290 1291 1292 1293 1294 1295 1296 1297 1298 1299
Premier League 2022-23
Premier League 2022-23 var tann 31. sesongin í Premier League, ið er hægsta fótbóltsdeildin í enskum fótbólti, síðan deildin varð stovnað í 1992. Sesongin byrjaði 5. august 2022 og endaði hin 28. mai 2023. Manchester City var forsvarandi meistari, meðan Fulham, Bournemouth og Nottingham Forest vóru nýggj lið í deildini, eftir at liðini fluttu upp úr Football League Championship 2021-22.
Manchester City fekk 89 stig hesa sesongina, fimm stig frammanfyri Arsenal á øðrum plássi og harvið vann liðið úr Manchester sín átta Premier League tittul og sín 9. enska meistaraheitið.
Niðurflytarar gjørdust hesa ferð Leicester, Leeds United og Southampton.
Lið
Tilsamans luttóku 20 lið í deildini, av teimum spældu 17 lið við í undanfarnu kapping 2021–22 og trý lið fluttu upp úr næstbestu deildini Football League Championship 2021–22.
Venjarar og liðskiparar
(seinasta dagføring: 28. mai 2023)
50-árini
Øldir: 1. øld f.Kr. - 1. øld - 2. øld
Áratíggju: 0-árini 10-árini 20-árini 30-árini 40-árini - 50-árini - 60-árini 70-árini 80-árini 90-árini 100-árini
Ár: 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59
Ferenc Puskás
Ferenc Puskás (1. apríl 1927 í Kispest - 17. november 2006 í Budapest) var ein ungarskur fótbóltsleikari, sum er nummar 16 á topp-20 listanum yvir høvuðsleikarar í sponsku La Liga, er við á FIFA 100 listanum, hevur vunnið OL gull, HM silvur við Ungarn og eina røð av øðrum meistaraheitum og útnevningum. han er tidligere verdens bedste håndbold spiller
Feløg
Ungarn Budapest Honvéd FC
Spania Real Madrid
Landslið
Ungarn Ungarn
Virðisbrævamarknaður Føroya
P/F Virðisbrævamarknaður Føroya varð stovnað í 2000 við tí endamáli at reka ein marknað fyri føroysk virðisbrøv.
290 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
70-árini
Øldir: 1. øld f.Kr. - 1. øld - 2. øld
290 f.Kr.
Áratíggju: 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. - 290-árini f.Kr. - 280-árini f.Kr. 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr.
70-árini
Áratíggju: 20-árini 30-árini 40-árini 50-árini 60-árini - 70-árini - 80-árini 90-árini 100-árini 110-árini 120-árini
290 f.Kr.
Árstal: 295 f.Kr. 294 f.Kr. 293 f.Kr. 292 f.Kr. 291 f.Kr. - 290 f.Kr. - 289 f.Kr. 288 f.Kr. 287 f.Kr. 286 f.Kr. 285 f.Kr.
70-árini
Ár: 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79
Nottingham Forest F.C.
Felagið varð sett á stovn í 1865 og varð valt inn í The Football League í 1892. Besta liðið, við kelinavninum "The Reds", spælir sínar heimadystir á City Ground í West Bridgford, Nottinghamshire. Høvuðsvenjari er Steve Cooper.
Býurin Nottingham liggur í East Midlands økinum, í ein landnyrðing úr enska býnum Birmingham og sunnan fyri Sheffield.
Kaj Leo í Bartalsstovu
Kaj Leo í Bartalsstovu (føddur 23. juni 1991) er ein føroyskur fótbóltsleikari, ið spælir sum miðvallaleikari fyri føroyska landsliðið og íslendska felagið ÍBV. Í 2016 spældi hann við rumenska Liga 1 felagnum Dinamo București frá februar til mai 2016 og síðan við FH Hafnarfjörður seinnu helvt av árinum.
Fótbóltsyrkisleið
Kaj Leo byrjaði sína yrkisleið sum fótbóltsleikari í Víkingini í 2008, og spældi við felagnum til 2013, tá hevði hann spælt 102 landskappingardystir við besta liðnum hjá Víkingi. Í 2014 gjørdi hann sáttmála við norska felagið Levanger FK, ið spælir í 1. deild í Noregi.
Síðst í januar 2016 fór hann til Rumenia fyri samráðast um sáttmála við felagið Dinamo București. Sáttmalin varð undirskrivaður 1. februar 2016 og var fyri 1,5 ár. Kaj Leo gjørdist harvið fyrsti føroyingur, ið hevur spælt yrkisfótbólt í Rumenia. Hann spældi sín fyrsta dyst fyri Dinamo Bukarest 14. februar 2016 í einum 1-0 sigri móti FC Botosani. Hann varð skiftur inn eftir 56 minuttir.
Kevin Michael Richardson
Kevin Michael Richardson III (føddur 25. oktober, 1964) er amerikanskur sjónleikari og leikari, sum leggur røddir til teknifilmar. Hann er væl kendur fyri at leggja røddir til eina langa røð av tekni- og animatiónsfilmum og til videospøl síðan tíðliga í 1990-árunum. Hann er m.a. kendur fyri at leggja rødd til Tartarus í videospælinum Halo 2, Robert Hawkins í Static Shock og sum Captain Gantu í Lilo & Stitch.
1900-árini
1900-árini vardu frá 1900 til og við 1909. Tað var fyrsta áratíggju í 20. øld.
Øldir: 19. øld - 20. øld - 21. øld
Áratíggju: 1850-árini 1860-árini 1870-árini 1880-árini 1890-árini - 1900-árini - 1910-árini 1920-árini 1930-árini 1940-árini 1950-árini
Ár: 1900 1901 1902 1903 1904 1905 1906 1907 1908 1909
300-árini
Øldir: 3. øld - 4. øld - 5. øld
Áratíggju: 250-árini 260-árini 270-árini 280-árini 290-árini - 300-árini - 310-árini 320-árini 330-árini 340-árini 350-árini
Ár: 300 301 302 303 304 305 306 307 308 309
1280-árini
Øldir: 12. øld - 13. øld - 14. øld
Áratíggju: 1230-árini 1240-árini 1250-árini 1260-árini 1270-árini - 1280-árini - 1290-árini 1300-árini 1310-árini 1320-árini 1330-árini
Blekinge län
150px|right 150px|right Blekinge län er ein sýsla í syðra parti av Svøríki og liggur í landsynningspartinum av Götaland. Í vestri hevur Blekinge län mark við Skåne län, í norðri við Kronobergs län og í landnyrðing við Kalmar län. Blekinge län varð stovnað í 1683. Høvuðsstaðurin í Blekinge län er Karlskrona.
Blekinge län hevði 153.841 íbúgvar í 2014 og eina vídd á 3.039,4 km².
Jóan Símun Edmundsson
Yrkisleið í feløgum
Jóan Símun byrjaði sína fótbóltsyrkisleið í B68. Í desember 2009 varð hann útlæntur til enska felagið Newcastle United. Hann skrivaði undir sáttmála við felagið í juni 2010. Hann spældi sín fyrsta dyst fyri Newcastle í einum vinadysti móti Norwich City hin 25. juli 2010. Hin 7. januar 2011 spældi hann við Gateshead, ið lænti hann í 28 dagar. Hann spældi sín fyrsta dysti fyri Gateshead 8. januar 2011 móti Kidderminster Harriers. Jóans Símun skoraði sítt fyrsta mál fyri Gateshead hin 15. januar 2011 í FA Trophy í einum 6–0 sigri móti Hampton & Richmond Borough.
Jóan Símun Edmundsson skrivaði undir sáttmála við norska felagið Viking hin 15. februar 2012. Sama árið lænti Viking hann út til danska felagið FC Fredericia. Hann spældi 8 dystir fyri Viking og 8 fyri Fredericia. Í 2014 flutti hann heimaftur til Føroya eina tíð, har hann fyrst spældi við AB og síðan við HB. Eftir tað skrivaði hann undir ein 2 ára sáttmála við danska felagið Vejle Boldklub, ið tá spældi í næstbestu deildini í Danmark, 1. deild.
Hin 28. november 2015 skoraði hann eitt mál, ið ítróttaviðmerkjarar hjá sjónvarpsrásini TV3+ nevndu aldarinnar mál og samanbóru hann við Lionel Messi, George Best og Diego Maradona. Í einum 1-3 tapi móti Silkeborg IF í donsku 1. deild rak hann fleiri miðvallaleikarar av, og síðan rak hann framvið verjuleikarar inn í 16-meturin, har hann hegnisliga setti bóltin í málið. Í desember 2015 vann hann kappingina hjá TV3+ um Ársins mál í kapping móti eitt nú Neymar og Messi.
Í januar 2016 skrivaði hann undir ein 2½ ára sáttmála við danska Superligafelagið OB.
Í 2018 skifti hann til týska felagið Arminia Bielefeld, ið tá spældi í næstbestu týsku deildini. Liðið flutti upp í bestu deildina, og Jóan Símun gjørdist fyrsti føroyingur, ið spældi í týsku Bundesliguni.
Yrkisleið sum landsliðsleikari
Hin 14. november 2014 skapti hann stórtíðindi og yvirskriftir um alt Evropa og kring heimin, tá ið hann skeyt bóltin í málið á útivølli í kvalifiseringsdysti móti Grikkalandi á Karaiskakis Stadion í Pireus. Føroyar vunnu dystin 1-0.
Erling D. Jacobsen
thumb|Erling Jacobsen tá hann leikti við [[Víkingur 2008|Víkingi ímóti FC Suðuroy í 2010.]] Erling Dávidsson Jacobsen (føddur 13. februar 1990) er ein føroyskur fótbóltsleikari. Hann spælir sum verjuleikar og miðvallaleikari. Í 2007-10 spældi hann við FC Amager, seinna helmingin av 2010 leikti hann við Víkingi í bestu føroysku fótbóltsdeildini og hann helt fram at spæla við Víkingi í 2011 og 2012.
Landsliðs- og ungdómslandsliðsleikari
Í oktober 2010 leikti Erling sín fyrsta A-landsdyst fyri Føroyar, tað var í dystinum móti Norður Írlandi, sum endaði við javnleiki 1-1. Erling spældi sín fyrsta ungdómslandsdyst fyri Føroyar á U17 landsliðnum í dysti móti Týsklandi 14. oktober 2005. Hann hevur spælt tveir dystir fyri U21 landsliðið hjá Føroyum í 2010. Liðið fekk 11 stig. Erling spældi dystirnir móti Russlandi og Andorra. Sambært UEFA heimasíðuni hevur Erling leikt 6 dystir fyri U17, 6 dystir fyri U19, 7 dystir fyri U21 og til nú (sepember 2012) tveir dystir fyri A-landsliðið hjá Føroyum.
UEFA dystir fyri feløg
Erling hevur spælt altjóða UEFA dystir við Víkingi. Fyrstu ferð av í juli 2006 móti Ventspils. Í 2010 spældi hann tveir dystir fyri Víking í UEFA Europa League móti turkiska liðnum Besiktas. Besiktas vann báðir dystirnir. Í juli 2012 spældi hann tveir dystir við Víkingi móti FC Gomel úr Hvítarusslandi í UEFA Europe League. Víkingur tapti báðir dystirnar.
Ársins Stjørnuskot 2010
Erling Jacobsen var kosin Ársins Stjørnuskot 13. november 2010. Tað er Miðlahúsið, Sosialurin og Rás2 sum skipa fyri einum hugnakvøldið á Hvonn, har tey heiðra bestu fótbóltsleikarar, málverjar, venjarar og dómarar í Føroyum. Umframt at besti mannligi og best kvinnuligi fótbóltsleikarin verður kosin, verður eisini Ársins Stjørnuskot heiðrað, bæði hjá monnum og kvinnum.
40-árini
Øldir: 1. øld f.Kr. - 1. øld - 2. øld
Áratíggju: 0-árini f.Kr. 0-árini 10-árini 20-árini 30-árini - 40-árini - 50-árini 60-árini 70-árini 80-árini 90-árini
Ár: 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49
Innlendismálaráðið
Innlendismálaráðið var eitt av aðalráðunum í Føroyum, tað var fyrisiting hjá landsstýrismanninum í innlendismálum til 2013, tá tað varð niðurlagt. Ráðið var skipað í fýra fakøkir: lógarmál, kommunumál, náttúrumál og samferðslumál.
Missiónin hjá Innlendismálaráðnum var at veita landsstýrismanninum ráð, tryggja haldgott grundarlag og at gera hugskot til veruleika.
Innlendismálaráðið umsat tey málsøki, ið løgmaður sambært málsbýtisfráboðanini hevði lagt til ráðið at umsita. Hesi eru løgmál, dómsmál, kommunumál, tó ikki fíggjarliga eftirlitið við kommunum, val, sivilrættarmál, persónsupplýsingarmál, navnamál, útlendingamál, umhvørvis- og náttúruverndarmál, matrikuleringamál, tinglýsingarmál, økismenningarmál, útoyggjamál og samferðslumál; tó ikki mál viðvíkjandi Strandferðsluni.
Kunngerðing av rættarreglum í Kunngerðaportalinum
Innlendismálaráðið røkti portalin "Kunngerðaportalurin" og hevði ábyrgdina av innihaldinum í honum.
Skopelos
thumb|Skopelos býur við teimum eyðkendu hvítu húsunum við reyðum taki thumb|Satelitt mynd av Skopelos. thumb|Ein av smølu gøtunum í Skopelos býi. Skopelos (Grikst mál: Σκόπελος) er ein oyggj í Grikkalandi. Hon liggur í oyggjabólkinum Sporadurnar (Σποράδες / Sporades), eystarnfyri landslutin Thessalia á fastlandinum, í ein landnyrðing av næststørstu oynni, Evvia og millum tvær aðrar Sporaduoyggjar Skiathos og Alonissos. Skopelos er 95 km2 til víddar, eitt sindur størri enn Mykonos (85 km²) og Santorini (73 km²). Um vit samanbera við eina føroyska oyggj, so er Skopelos á stødd við Borðoy, sum er 95 km2. Á Skopelos eru tvey fjøll, ið eru hægri enn 500 metrar. Delfi sum er mitt á oynni er 681 metrar høgt, hitt fjallið er Palouki, tað er í landsynningshorninum á oynni og er 546 metrar høgt. Fleiri brot úr filminum Mamma Mia! vórðu tikin upp á Skopelos. Hetta hevur ført við sær, at ferðafólkatalið til oynna vaks munandi í tíðini eftir at filmurin varð vístur.
Søga
Søgnin sigur, at Skopelos bleiv til av Stafylos (merkir víndrúva á grikskum), sum var ein av synunum hjá gudinum Dionysos og prinsessu Ariadne av Kreta. Í fornøldini varð oyggin nevnd Peparethos. Seint í bronsuøldini varð oyggin bygd av kretensarum, sum fóru at dyrka vín á oynni. Kanska er tað orsakað av hesi søgnini, at oyggin gjørdist kend í antikku øldini fyri sítt vín. Sjónleikurin Filoktetes, sum fyrst og fremst varð framførdur á Dionysosfestivalinum í 409 f.kr. av Sofokles, snúði seg m.a. um ein vínkeypmann, sum viltist, tá hann skuldi til «Peparethos – rikt við drúvum og víni». Í 1936 var útgrevstur í Stafylos/Velanio økinum á Skopelos, og har funnu tey eina kongagrøv frá Mykenskari tíð. Oyggin hoyrdi eitt stytri tíðarskeið til býstatin Khalkis á Euboea (Evvia), tað var umleið ár 700-tallet f.kr.
Seinni kom oyggin at hoyra undir hesi harradømi:
Skopelos gjørdist partur av tí fyrsta grikska lýðveldinum eftir at London-skjalið góðkendi teirra suverenitet, fyrst í 1830 og síðan aftur í 1832, tá Grikkaland endaliga varð viðurkent sum sjálvstøðugur statur og gjørdist kongaríki. Orsakað av juli-kollveltingini í Fraklandi, varð skjalið frá 1830 ikki fullført. Undir seinna heimsbardaga bleiv Skopelos fyrst hersett av Italia (juni 1941 – september 1943) og síðan av Tysklandi (september 1943 – oktober 1944). Skopelos og restin av Grikkalandi vendi aftur til eina demokratiska stýrisskipan í 1944.
Alisfrøði
right|thumb|250px|Modell av [[Svørt hol|svørtum holi (NASA).]] Alisfrøði er læran um náttúruna í breiðasta høpi. Alisfrøðingar granska samanspæli millum massa, rúmd og tíð og royna at seta hetta í støddfrøðiligar lógir. Vísindini alisfrøði hevur verið nevnd náttúruheimspeki. Navnframir alisfrøðingar hava roynt at svara spurningum, so sum “hvat heldur okkum at Jørðini” ella “hvat er tíð?”. Alisfrøðingar hugsa seg fram til ymisk ástøði og gera royndir. Royndirnar kunnu so prógva, um ástøðið er satt. Royndir at kanna ymisk fyribrigdi kunnu eisini gera, at komið verður fram á nýggj ástøði. Nógv av hesum ástøðum eru so væl prógvað, at tey nú kunnu roknast at vera náttúrulógir. Týskarin Albert Einstein bar í 1905 fram sítt tilmunarástøði, sum m.a. sigur, at einki fer skjótari enn ljósið. Alisfrøði eru vísindi um orku og evni. Tær ymsu greinirnar í alisfrøði fevna um eitt veldugt øki, heilt frá atomum til rúmdina. Stjørnufrøðingar brúka alisfrøðina at fáa greiði á upprunanum og byggingarlagnum í jørðini. Sólini og teimum fjaru stjørnunum. Hesa alisfrøði rópa vit stjørnualisfrøði.
Øskudagur
Øskudagur er mikudagurin eftir føstuinngang, t.e. 46 dagar undan páskum. Øskudagur eins og aðrir dagar knýttir at páskunum er ikki fastan dag í mánaðinum, men flytir við páskunum. Oftast er øskudagur í seinnu helvt av februar; hann kann vera millum uml. 6. februar og 7. mars. Við øskudegi byrjar álvarsemið í føstuni eftir skemtið í sambandi við føstuinngangin, eisini kallað fastalávint. Eftir gomlum siði verður dansað á fastalavint, føstuinngangi, men frá øskudegi til páska verður ikki dansað.
Edvard VII av Stórabretlandi
220px|thumb|Eduard VII í 1902 Edvard VII (enskt: Edward VII; føddur sum Albert Edward tann 9. november 1841 í Buckingham Palace í London, deyður 6. mai 1910 sama stað) var kongur av tí Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland og keisari av India frá 22. januar 1901 til deyða sín í 1910. Heima hjá familjuni varð hann vanliga róptur Albert ella Bertie.
1773
1773 (MDCCLXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
Edvard VII av Stórabretlandi
Edvard VII var elsti sonurin hjá enska kongshjúnunum Viktoriu drotning og Albert prinsi av Sachsen-Coburg-Gotha. Sum trónarvingin gjørdist hann prinsur av Wales hin 8. desember 1841. Edvard giftist við dansku Alexandru prinsessu tann 10. mars 1862 og saman fingu tey seks børn. Hann var prinsur av Wales í 59 ár og gjørdist kongur tann 22. januar 1901, dagin mamma sín andaðist. Hin 9. august 1902 varð hann krýndur til kong í Stórabretlandi og Írlandi.
Edvard VII kongur hevur sitið á trónu einans í níggju ár, tí hann doyði longu í maimánaði í 1910. Eftirmaður Edvard VII bleiv næstelsti sonur og trónarvingin, Georg V.
Svimjihøllin í Gundadali
thumb|Svimjihøllin í Gundadali sæst vinstrumegin Tórsvøll, blái bygningurin. Svimjihøllin í Gundadali læt upp í 1982 og hevur árliga eini 150 000 vitjandi. Svimjihøllin í Gundadali hevur 4 hyljar. Umframt vanliga svimjihylin, ið er 25x12,5 m, hevur høllin kavingarhyl, barnahyl og ein undirvísingarhyl. Vanligi hylurin, sum lýkur altjóða mát, er útgjørdur við elektroniskum urum til kappsvimjing. Vatnið í størru hyljunum er 26 °C og í teimum smærru 29 °C.
Umklæðingarrúmini eru skipað í konufólka- og mannfólkadeild, sum báðar hava solarium og hitarúm. Í umklæðingarrúmunum eru skáp við lási, har fólk kunnu goyma klæðini, meðan tey svimja. Svimjihøllin hevur eisini gosbað til 6 fólk. Í høllini er kaffistova, sum er opin, tá almenn svimjing er. Pláss er fyri uml. 250 fólkum í senn. Tá almenn svimjing er, eru altíð tveir lívbjargarar í høllini.
Havnar Svimjifelag, ÍSB, Tórshavnar Froskmannafelag, skúlar, dagstovnar o.o. brúka svimjihøllina uttan fyri vanligu upplatingartíðirnar.
Innlendismálaráðharrar í Føroyum
Innlendismálaráðharrin var ein av ráðharrasessunum í føroyska landsstýrinum frá 2004 til ráðið varð niðurlagt í 2013.
Leonor Andrade
Leonor Andrade, fødd 13. september 1994, er ein portugisisk songkvinna og sjónleikarinna. Hon umboðar Portugal í Eurovision Song Contest 2015 við sanginum "Há um mar que nos separa".
Lívsleið
Í 2014 luttók Leonor í næstu røð av portugisksku útgávuni av "The Voice".
On 13 May 2016 she released her debut album, "Setembro".
Kúlubøka
thumb|260px|Kúlubøka thumb|260px|Kúlubøka Kúlubøka (frøðiheiti - Megaptera novaeangliae) er hvalur sum hoyrir til foyruhvalaættina (Balaenopteridae). Ættin er partur av hvalaundirhópinum sum kallast barduhvalir. Kúlubøkan kann blíva uppí 19 metrar long og viga uppí 40 tons.
Jóanes N. Dalsgaard
Jóanes Napoleon Dalsgaard (føddur 31. januar í 1970 í Hoydølum) er ein føroyskur stjórnmálafrøðingur (cand.scient.pol.). Hann luttekur til tíðir í kjaksendingum ella úttalar seg um politisk viðurskifti í Føroyum í sendingum hjá Kringvarpinum, t.d. segði hann við Kringvarpið 29. oktober 2014, at landsstýrisfólk í mótvindi halda longri í Føroyum, enn í øðrum Norðurlondum. Hann starvast sum fulltrúi í Heilsumálaráðnum.
Max Planck
thumb|Max Planck Max Karl Ernst Ludwig Planck (føddur 23. apríl 1858 í Kiel, deyður 4. oktober 1947 í Göttingen), var týskur alisfrøðingur.
Hann fekk Nobelvirðislønina í alisfrøði í 1918.
Dumbo
Dumbo er ein amerikanskur teknifilmur frá 1941. Filmurin varð frumsýndur fyrstu ferð í Amerika hin 23. oktober 1941 og er hin fjórði í røðini av teimum klassisku Disney teknifilmunum. Filmurin byggir eftir barnabókini við sama heiti skrivað eftir Helen Aberson og illustrated eftir Harold Pearl. Høvuðsleiklutin hevur fílaungin Jumbo Junior, sum orsakað av sínum sera stóru oyrum fær eyknevnið Dumbo.
Heiðurslønir og tilnevningar
Oscar-virðislønir Cannes Film Festivalur
Stjórnin hjá Andrassi Samuelsen
Stjórnin hjá Andrass Samuelsens var Føroya Landsstýri frá 12. mai 1948 til 15. desember 1950. Tað var ein samgonga millum Sambandsflokkin (SB), Javnaðarflokkin (JF) og Javnaðarflokkin (SF), stjórnað av Andrass Samuelsen (JF). Tað var Føroya fyrsta stjórn, sum varð sett á stovn eftir at Heimastýrislógin varð sett í gildi í 1948.
Trijntje Oosterhuis
Judith Katrijntje "Trijntje" Oosterhuis (fødd 5. februar 1973 í Amsterdam) er ein niðurlendsk songkvinna. Hon fer at umboða Niðurlond á Eurovision Song Contest 2015.
Norðursámiskt mál
Norðursámiskt er eitt sámiskt mál, ið verður tosað í Svøríki, Finnlandi og Noregi.
13. desember
13. desember er dagur 347 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 348 um skotár er). 18 dagar eru eftir av árinum.
Dagurin í dag kallast Luciadagur.
Międzyrzec Podlaski
Międzyrzec Podlaski er ein bygd í Póllandi. Międzyrzec Podlaski hevur 17.300 íbúgvar (2005) og varð stovnað í 1177.
Corto Maltese
Corto Maltese er heitið á einari teknirøð og á høvuðspersóninum í henni. Hugo Pratt úr Italia skrivaði og teknaði 29 søgur um Corto Maltese, 21 stuttsøgur á 20 síður og 8 longri verk; verkini eru skapað frá 1967 til 1989. í 2015 er røðin tikin uppaftur, nú skrivar Juan Díaz Canales og Rubén Pellejero teknar, báðir eru úr Spania.
Hugo Pratt ferðaðist nógv, og ein stóran part av tíðini, meðan hann skapaði verkini, búði hann í Frankaríki og Sveis. Millum annað tí eru flestu søgurnar komnar fyrst út á fronskum.
Yvirlit
Allar søgurnar hjá Pratt eru givnar út á donskum og norskum, meðan umleið 2/3 av søgunum hjá honum eru givnar út á svenskum.
Tríggjar av søgunum hjá Canales og Pellejero eru givnar út á donskum. Tær hava ℕ aftan á árstalið fyri, nær tær henda.
Útgávur við bláari skrift eru í litum, útgávur við brúnari skrift eru í svørtum-hvítum.
Paavo Lipponen
200px|thumb|right|Paavo Lipponen Paavo Lipponen (føddur 23. apríl 1941) er ein finskur, sosialdemokratiskur politikari, sum var forsætisráðharri í Finnlandi frá 1995 til 2003.
1692
1692 (MDCXCII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Pitesámiskt mál
Pitesámiskt er eitt sámiskt mál, ið verður tosað í Svøríki og Noregi. Einans 25-50 fólk tosa tað, og málið er tí doyggjandi.
Jens Stoltenbergs 2. stjórn
thumb|[[Jens Stoltenberg]] '''Jens Stoltenbergs 2. stjórn''' er stjórn Noregs frá 17. oktober 2005 til 16. oktober 2013. Forsætisráðharri er Jens Stoltenberg (Ap), og aðrir flokkar í samgonguni vóru Miðflokkurin (Sp) og Sosialistiski Vinstriflokkurin (SV).
Sacha Baron Cohen
thumb|250px|Sacha Baron Cohen
Sacha Noam Baron Cohen (føddur 13. oktober 1971) er enskur sjónleikari, raddaleikari, rithøvundur og skemtari. Hann er eitt nú kendur fyri at spæla leiklutir sum Ali G, Borat Sagdiyev, Brüno Gehard og Admiral General Aladeen. Hann er blivin tilnevndur Emmy virðislønina fleiri ferðir, einaferð tilnevndur ein Oscar og einaferð tilnevndur eina Golden Globe virðisløn fyri Besta Mannliga Sjónleikara fyri sín høvuðsleiklut í filminum Borat.
Í 2013 móttók hann BAFTA Charlie Chaplin Britannia Award for Excellence in Comedy.
Listi yvir borgarstjórar í Hvalbiar kommunu
Liste over borgarstjórar í Hvalbiar kommunu í Føroyum.
Áki Egilsnes
Áki Egilsnes (føddur 18. juli 1996) er ein føroyskur hondbóltsleikari, ið spælir við íslendska felagnum KA og fyri føroyska hondbóltslandsliðið.
Stjórnmálafrøði
Stjórnmálafrøði er grein innan samfelagsvísundina, sum fæst við skipaða gransking av politiskum fyribrigdum í síni heild. Føroyska heiti eigur Zacharias Wang. Evni: Ástøði um statin, vald, politiskar flokkar og skipanir, umframt ideologiir, ið verða brúkt í eini stjórnmálafrøðiligari lýsing av politisku stovnunum og flokkunum seinastu øldina, og hvussu hesir eru broyttir, sum umstøðurnar eru broyttar. Í hesum sambandi verður somuleiðis lýst, hvussu politisk mentan og áhugabólkar ávirka gongdina.
310-árini
Øldir: 3. øld - 4. øld - 5. øld
Áratíggju: 260-árini 270-árini 280-árini 290-árini 300-árini - 310-árini- 320-árini 330-árini 340-árini 350-árini 360-árini
Ár: 310 311 312 313 314 315 316 317 318 319
Sornfelli
thumb|Mynd av Skælingi, tikin av Sornfelli thumb|Radarin á Sornfelli Sornfelli er fjall á Streymoynni, 749 m til hæddar. Tað liggur um 12 km frá Havnini (20 km eftir vegi).
Í 1958 gav Føroya Løgting NATO loyvi at byggja hernaðarliga eftirlitsstøð á Sornfelli, og á sumri 1963 - tá Kalda kríggið var í hæddini - byrjaði NATO at hava radareftirlit við skipaferðslu og flogferðslu í norðuratlantshavi frá radarum á Sornfelli. Tætt knýtt at virkseminum á Sornfelli var Natostøðin í Mjørkadali.
Radarin varð sløktur og steðgaður tann 1. januar 2007, og tann 15. november 2010 steðgaði samskiftisuppgávan á Sornfelli eisini, og gavst NATO tá við øllum virkseminum á Sornfelli.
Hans Andrias Jacobsen
Hans Andrias Jacobsen er ein føroyskur sangari og tónleikari úr Klaksvík. Í desember 2012 vann hann heiðursløn sum Ársins nýggja tónleikanavn á Planet Awards hjá Miðlahúsinum. Hann syngur fólka og blues tónleik. Hans Andrias er ein av limunum í Grandma's Basement, sum eisini hevur vunnið eina Planet heiðursløn á Planet Awards 2010, teir vunnu í bólkinum Ársins sangur, við sanginum "Hon fær ongantíð nokk". Hans Andrias framførdi á Summarfestivalinum í 2012 og í 2013.
Frants Restorff
thumb|Frants Restorff thumb|Frants Restorffs Bakarí thumb|Frants Restorffs Bakarí Frants Restorff (1871 í Havn - 1933) var bakari og stovnaði Frants Restorffs Bakarí í 1902. Pápi Frants var keyp- og útgerðarmaðurin Andreas William Restorff.
Frants Restorffs Bakarí
Bakaríið varð latið upp í 1902 og læt aftur í 2006. Virkið var fyrr sama ár selt til Grón (bakarí), men handilin virkaði tá eina tíð sum bakaríútsøla hjá hesum virki. Handilin læt endaliga aftur á sumri 2006.
Teitur Tausen
thumb|Teitur Tausen er fremst á myndini. Maðurin høgrumegin er [[Heini Vatnsdal. Myndin er frá dystinum móti HB, sum varð spældur 29. mai 2010 Vesturi á Eiðinum í Vági.]] Teitur Tausen (føddur 27. mars 1991 í Porkeri) er føroyskur fótbóltsleikari, verjuleikari, sum spældi við besta liðnum hjá FC Suðuroy í 2010 í Vodafonedeildini og 2011 í 1. deild, síðan flutti hann til Svøríkis at arbeiða og spældi tí ikki við í 2012. Hann gjørdi 4 mál fyri FC Suðuroy í 2011. Í 2010 skoraði hann 2 mál fyri FC Suðuroy í Vodafonedeildini, tað var í Havn í dystinum móti HB, sum endaði við javnleiki 4-4,tann dysturin varð spældur 1. apríl 2010 og síðan móti B71. Teitur hevur spælt við vaksnamanna deildini VB/Sumba í 2007-2009, áðrenn tað spældi hann við dreingjadeildunum hjá sama felag.
Ársins stjørnuskot 2008
Teitur varð kosin "Ársins stjørnuskot 2008" hjá VB/Sumba. Teitur var tá 17 ára gamal og spældi oftast sum vinstri bakkur. Í heystfrítíðini sama árið var hann til royndarvenjing hjá fótbóltsfelagnum Brøndby í Danmark.
Xinjiang
thumb|right|250px|Xinjiang er vestasti partur av kinesiska fólkalýðveldinum. Xinjiang (kinesiskt 新疆维吾尔自治区) er ein landslutur í Vesturkina. Landið er mest sum stórir háslættar, umgyrdir av høgum fjøllum. Veðurlagið á háslættunum er turrligt; har kemur eingin regndropin uttan tann, sum rennur oman úr jøklunum í fjøllunum, og tí eru háslættarnir mest sum bara oyðimerkur. Jøklavatnið hvørvur í sandinum straks, sum tað er omankomið, ella tað endar í einum saltdíki og guvar burtur. Sjálvt tann stóra áin Tarim er turr ein part av árinum, ella endar hon í tí gitna saltdíkinum Lob Nor. Í Xinjiang er fátt við fólki, og fólkið hevur mest sum bara livað higartil sum flytifólk á teimum turru heiðunum. Men í 1950 fóru kinesararnir at senda landbúnaðarráðgevarar og arbeiðshermenn inn í landið. Teir skuldu leita eftir dyrkilendi og finna fram á, har sum nakað vatn kundi vera at lata á velturnar. Og væl vignaðist. Teir komu niður á fornar oasur, sum lógu undir í sandi, men sum áður høvdu havt stórt dyrkilendi. Teir funnu eisini stórar býir undir sandinum. Í jørðini hava teir funnið hópin av uran, jarnmálmi og koli. Kinesarar flyta í millióntali inn í Xinjiang at búgva.
800-árini
Øldir: 8. øld - 9. øld - 10. øld
Áratíggju: 750-árini 760-árini 770-árini 780-árini 790-árini - 800-árini - 810-árini 820-árini 830-árini 840-árini 850-árini
Andreas William Restorff
thumb|Andreas William Restorff
Andreas William Restorff (5. mars 1846 í Havn - 25. mars 1898) var keyp- og útgerðarmaður. Pápi Andreas var M.C. Restorff, vanliga nevndur Gamli Restorff. Frants Restorff er sonur Andreas.
San Marino í Eurovision Song Contest
300px|thumb|Valentina Monetta í 2014 San Marino hevur luttikið í Eurovision Song Contest í 2008 og aftur frá 2011 til í dag.
Yvirlit yvir tey ið hava umboða San Marino
{| class="wikitable sortable" ! Ár ! Sangarar ! Heiti ! Finala ! Stig ! Hálvfinala ! Stig
2. august
2. august er dagur 214 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 215 um skotár er). 151 dagar eru eftir av árinum.
Crystal Palace F.C.
thumb|250px|right|Selhurst Park
Crystal Palace Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag, heimahoyrandi í býlinginum South Norwood, sum liggur í býarpartinum Croydon, í sunnaru helvt av enska høvuðsstaðinum London.
Felagið varð sett á stovn í 1905. Upprunaliga spældi felagið heimadystir sínar á Crystal Palace-vølli. Undir Fyrra heimsbardaga mátti felagið tó flyta tvær ferðir, fyrst í 1915 til Herne Hill, og seinni, í 1918, til The Nest.
Síðan 1924 hevur felagið spælt sínar heimadystir á Selhurst Park, sum rúmar fleiri enn 25 túsund fólkum.
Fyrsta liðið, við kelinøvnunum "The Eagles" og "The Glaziers", kappast í løtuni í Premier League, sum er besta enska fótbóltsdeildin. Síðan 2017 er Roy Hodgson venjari hjá fyrsta liðinum.
Listi yvir borgarstjórar í Sumbiar kommunu
Listi yvir borgarstjórar í Sumbiar kommunu í Føroyum.
San Francisco
San Francisco er 14. størsti býur í Sambandsríkinum Amerika og 4. størsti býur í amerikanska statinum Kalifornia. Býurin er tann tættast bygdi í Kalifornia og næsttættast bygdi býur í øllum USA, næst eftir New York City. Býurin liggur á San Francisco hálvoynni millum Kyrrahavið og San Francisco-víkina. Býurin er uppkallaður eftir halgimenninum Frans av Assisi. Býurin varð settur á stovn hin 29. juni 1776, tá sponsk niðursetufólk bygdu ein skansa við Golden Gate og settu á stovn eina missión, sum var uppkallað eftir Sankta Frans av Assisi, stutt hagani. Enn verða kaðalsporvognar brúktir í almenna flutninginum í brøttu brekkunum í San Francisco.
Landskjálvtar eru vanligir har á leið, og ofta hava teir gjørt stóran skaða. Mánadagin 25. august í 2014 varð San Francisco raktur av einum jarðskjálvta, ið varð máldur til 6 á richterstiganum. Hesin skjálvtin varð máldur klokkan 3 um náttina lokala tíð. Miðdepilin í skjálvtanum lá við American Danyon í Napa Valley, í nánd av San Francisco. Her merktust ristingarnar eisini sera nógv. Eini 70 hava fingið skaða orsakað av hesum, eins og fleiri søguligir bygningar fingu skaða. Eingin er kortini deyður av jarðskjálvtanum.
Tættbygda økið er rundan um San Franciscovík og gongur víðari suður til San Jose. Tríggjar brýr binda saman tættbygdu økini tvørtur um San Franciscovík. Øki við tøttum skógarvøkstri eru um stóran part av Santa Cruzfjøllum vestanfyri jarðfrøðiliga umskaringarøkið í San Andreas. Onnur skógarøki eru á høvdunum eystanfyri San Franciscovík.
Laksur
thumb|right|250px|Atlantiskur laksur (frøðiheiti Salmo salar). Laksur (latínsnkt Salmo: laksaættin) er smidligur fiskur. Hann hevur eina ryggfjøður mitt á bakinum, eina lítla fitifjøður aftarlaga móti klingruni og eina gotfjøður, har aftari endi er umleið undir fitifjøðurini. Sterturin er nakað innbogin. Strikan er bein. Siljafiskar fáa stóran krók á undirkjaftin í gýtingartíðini um heystið. Kjaftbeinini røkka umleið inn undir aftaru rond á eygunum. Laksur kann verða mistikin fyri sjósíl. Laksur hevur úr 10 upp í 13, vanliga 11, roðslur frá fitifjøðurini til strikuna. Á fremsta táknaboga, inni í boganum, eru táknatindarnir allir rættiligir tindar. Laksur er svartbláur um bakið, silvurskínandi um síðurnar, og undir búkinum er hann hvítligur, rómalittur. Ójavnir, svartir blettir eru um síðurnar, á kápuni og kjálkunum. Í gýtingartíðini um heystið skiftir laksur lit og verður brúnligur við blettum. Fiskurin í laksi er ljósareyður. Umframt at vera í áum og vøtnum er laksur eisini í sjónum, úr vatnskorpuni og niður á kanska 140 m., og helst eisini djúpari. Tað er óvist, um laksur fyrr í tíðini hevur verið í føroyskum áum, men laksurin nú í tíðini er innfluttur úr útlondum og settur út í ávísar áir her. Hann verður upp í 150 cm langur.
San Francisco
University of California, Berkeley (UC Berkeley) er uttan fyri San Francisco og telist millum bestu universitetini í heiminum. Eitt av heimsins størstu fongslum, San Quentin State Prison, liggur í eini vík við San Francisco.
Laksur
Hann er fram við landi og á víðum havi, frá Norðurportugal til Hvítahavið. Í Eystarasalti, við Bretsku Oyggjarnar, undir Føroyum, Íslandi, við Jan Mayen og í Grønlandi. Hann er frá Nýfundlandi og Labrador í Kanada til Connecticut í Nýonglandi. Eisini í áum og vøtnum í hesum somu londum.
Vincenzo Nibali
Vincenzo Nibali (føddur 14. november 1984) er ein italskur professionellur kappsúkklari, ið verður mettur at vera ein av heimsins sterkastu teinasúkklarum í dag (2015). Hann kappast fyri kasakstanska UCI ProTeam liðið.
San Francisco
Í heimsins dýrasta býi, San Francisco, er miðalleiguprísurin fyri eina lítla íbúð við plássi fyri einari familju upp á fýra 4.000 dollarar um mánaðin, svarandi til góðar 28.000 DDK. Sostatt skal familjan vinna 163.000 dollarar – knappar 1,2 milliónir krónur – um árið fyri at hava ráð til at búgva í íbúðini. Útrokningarnar hjá Nested byggja á eina bústaðavídd upp á 39 fermetrar til ein einstakan persón og 75 fermetrar til eina familju upp á fýra.
Vincenzo Nibali
Størstu úrslit
Tíðarlinja yvir úrslit í høvuðskappingini í Grand Tour WD = Tók seg úr kappingini; IP = Í gongd
Laksur
Tað eru fleiri ymisk sløg til av laksi, summi sløg ferðast langa leið, meðan onnur sløg liva alt lívið í feskum vatni. Laksur verður føddur í feskum vatni og tey sløgini sum ferðast langt svimur síðan út til opið hav og so venda teir aftur til fekst vatn, tá ið teir skulu gýta. Tað sigst, og kanningar hava eisini víst at tað er so, at laksurin vendir aftur til júst sama stað, har ið hann varð føddur, fyri at gýta.
Nógva staðni í heiminum verður laksur aldur í stórum aliringum, smoltið verður fyrst framleitt í feskum vatni, og síðan verður fiskurin settur út í aliringar, tá hann er klárur til tað, har verður hann fóðraður og at enda tikin og slaktaður, hagreiddur og síðan seldur og ofta útfluttur. Í Føroyum hevur tað verið vanligt at ala laks síðan 1970-árini og henda vinnan hevur ment seg nógv síðan tá og er nú ein av høvuðsvinnunum í landinum.
San Francisco
Samkynd mentan
Síðan Seinna heimskríggj var komið at enda hevur San Francisco drigið samkyndar menn í hópatalið til sín. Tað byrjaði við, at amerikanski herurin skipað fór í holt við at senda menn ið vóru undir illgruna fyri at vera samkyndir til San Francisco. Nógvir av hesum monnunum blivu búgvandi í býnum, eftirsum tað var lættari at hitta líkasinnaði har. Menninir lótu upp barrir og møtistøð fyri samkynd. Í 1950-árunum undir antikommunistisku leiðslunini hjá Joseph McCarthy, fór ein heksajagstran fram móti samkyndum, eitt nú í amerikonsku fyrisitingini, og hetta førdi til, at uppaftur fleiri samkynd fluttu til San Francisco. Í 1969 búðu tað fleiri samkynd fólk per íbúgva í San Francisco enn í nøkrum øðrum amerikanskum stati. Í 1970-árunum búsettu uppaftur fleiri samkynd seg í økinum sum nevnist Castro, sum kom at gerast ein miðdepil fyri samkynd, og San Francisco Pride byrjaði. Tann fyrsti politikarin í Kalifornia, ið var opin um at hann var samkyndur, var Harvey Milk, ið varð valdur inn í San Francisco Board of Supervisors, sum er stjórnin í City and County of San Francisco. Mikl var kendur fyri sítt arbeiði fyri at betra um rættindini hjá teimum samkyndu.
Laksur
Vinnuligi týdningur
thumb|right|250px|Sambært forsøgnum hjá European Aquaculture eru útlit til, at laksaaling í Evropa fer at tvífaldast komandi 20 árini (2012-2032) . Laksaaling er ein sera týðandi partur av føroyskum útflutningi. Laksur hevur stóran vinnuligan týdning. Marine Harvest framleiðir fjórða hvønn laks, 25 prosent, í heiminum. Fyritøkan hevur virksemi í 22 londum, og av hesum er millum annað aling í Føroyum. Starvsfólkini hjá Marine Harvest eru 10.400 í talið um allan heimin. Størsti eigarin í Marine Harvest er John Fredriksen, ið er uppvaksin í arbeiðarabýarpartinum Vålerenga í Oslo, men sum hevur bygt seg upp til at vera ein av heimsins ríkastu monnum. Marknaðarvirði á Marine Harvest er í løtuni knappar 28 milliardir krónur.
San Francisco
Samkynd mentan
Í San Francisco verður spurningurin, hvørt samkynd sleppa at giftast ella eiga børn ikki umrøddur. Tí í einum býi, har nærum 10. hvør av íbúgvunum eru samkynd, verða børn hjá samkyndum foreldrum ikki fatað sum nakað serligt, sum skal granskast. Fyrsta ættarliði er uppvaksið hjá samkyndum foreldrum uttan nakað hóvasták.
1678
1678 (MDCLXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
Laksur
Vinnuligi týdningur
2013 hevur verið eitt gott ár hjá laksaalarum, og tað verður møguliga tað besta nakrantíð. Nýtslan av laksi er økt munandi, tí at framleiðarar hava gjørt laks lættan at matgera, og laksur er tann fiskurin, sum fólk oftast hava í huganum, tá tey vilja hava fisk. "Laksur hevur fingið eina serliga støðu á marknaðinum, tí at nógv fólk velja laks framum onnur fiskasløg. Tí hevur laksur eisini eina bjarta framtíð fyri framman", segði Bjørn-Erik Stabell í Norges Sjømtråd í 2013. Hann væntar, at vøksturin í eftirspurninginum fer at halda fram komandi árini. "Eftirspurningurin eftir laksi fer at økjast meira komandi 15 árini, enn hann hevur gjørt seinastu 15 árini. Vit vænta tí, at alivinnan hevur møguleika at vaksa enn meira, men tað fer at seta sera stór krøv til okkum sum vinna", segði Stabell. Hann vísti á nakrar orsøkir til, at eftirspurningurin fer at økjast komandi árini. Ein týðandi orsøk er tann vaksandi miðalklassin. "Tann vaksandi miðalklassin kring heimin er ein týðandi orsøk til øktan eftirspurning. Tá fólk hava ráð, vilja tey fegin vísa tað við at keypa laks", segði eisini Stabell.
Í 2013 framleiddu Føroyar góð 62.000 tons av alifiski, í 2011 og 2012 var bert laksur aldur, í 2013 var eitt sindur av aldum sílum, tó bert 72 tons, so tað er ein sera lítil partur av samlaðu nøgdini. Av hesum vóru 58.903 tons útflutt í 2013 til eitt virði á 2.455 mia. Nøgdin av útfluttum alifiski var eitt vet lægri enn í 2012, men virði var nógv økt. Alifiskur, tvs. laksur, var størsta útflutningsvøra hjá Føroyum í 2013.
Christian Lamhauge Holst
Christian Lamhauge Holst (føddur 25. desember 1981) eisini kendur sum Christian Holst er føroyskur/danskur fótbóltsleikari, ið spælir fyri Fremad Amager og fyri Føroyska fótbóltsmanslandsliðið. Áðrenn hann skifti til Fremad Amager, spældi hann í donsku Superliguni við Silkeborg IF frá 2008 til 2014. Hann er føddur og uppvaksin í Danmark, men er av føroyskum uppruna, hann er sonur Berghild Lamhauge Holst ættað úr Havn og Hans Henrik Holst úr Keypmannahavn. Hann er uppvaksin í Thurø og Svendborg. Hann hevur umboðað fótbóltsfeløgini: Thurø Boldklub, Svendborg Boldklub, Lyngby Boldklub, Silkeborg IF og Fremad Amager.
Primtal
Frumtøl, eisini nevnd primtøl á føroyskum, eru teljitøl, sum eru størri enn 1, og sum bara 1 og talið sjálvt ganga upp í.
Røðin av frumtølum byrjar soleiðis:
Á júst sama hátt sum tað ikki finst eitt tal, sum er størri enn øll onnur, so finst eiheldur nakað frumtal, ið er størst.
Gomlu grikkarnir
Gomlu grikkarnir kendu væl til frumtøl. Fyri einum 2300 árum síðani skrivaði Euklid eitt støddfrøðiligt verk í 13 pørtum, ið vanliga verður nevnd Euklids Elementir. Euklid, ið livdi uml. ár 300 f.Kr., var ein grikskur støddfrøðingur, men virkaði við tað stóra bókasavnið í Aleksandria í Egyptalandi — tískil verður hann ofta róptur Euklid úr Aleksandria. Verkið Euklids Elementir er helst tann lærubókin, ið hevur havt størstu ávirkan og bestu eydnuna nakrantíð, og hevur hon lagt lunnar undir alla nútíðar støddfrøði. Hetta verk hevur fleiri týdningarmikil úrslit um frumtøl.
Frumtalstvíburar
Frumtalstvíburar eru frumtalpør, sum eru skipað á tann hátt, at millum tað fyrra frumtalið p_1 og tað seinna frumtalið p_2 er ikki meira enn eitt tal, t.v.s.
Røðin av frumtalstvíburum byrjar soleiðis:
Cedric the Entertainer
Cedric Antonio Kyles betri kendur sum Cedric the Entertainer (føddur 24. apríl 1964) er amerikanskur sjónleikari, raddaleikari og skemtari. Hann var vertur fyri tólvtu sesongini av dagsendingini av Who Wants to Be a Millionaire í 2013-2014 sjónvarpssesongini. Hann er eisini kendur fyri at spæla leiklutin sum Eddi í Barbershop og Barbershop 2: Back in Business og fyri at spæla saman við Steve Harvey í skemtirøðini (WP sitcom) The Steve Harvey Show.
Innara-Mongolia
thumb|right|250px|Innara-Mongolia. Innara-Mongolia (kinesiskt 内蒙古) er tann parturin av Kina, sum liggur næstur Mongolia. Hin parturin av Kina gongur eisini undir navninum Ytra-Mongolia. Veðurlagið er temprað landveður og turrligt bæði summar og vetur. Serliga har suðuri ber av. Og har er eisini ein stór oyðimørk, sum eitur Gobi. Nakað av landinum er tó steppa ella vaksið við grasi. Har ganga hirðar við kamelum og seyðafylgjum. Nakað av fólkinum er fastbúgvandi og dyrkar jørðina. Í tey seinastu 100 árini eru milliónatals kinesarar fluttir úr Kina í Innaru-Mongolia at búgva, so nú er upprunafólkið við minniluta. Innara-Mongolia hevur síðan 1950 hoyrt til kinesiska fólkalýðveldið.
Potensur
Potensur er tað sama sum at falda við sama tali fleiri ferðir. Hetta eru tveir mátar at skriva tað sama, til dømis er b^4 tað sama sum. Tá ið vit falda sama tal fleiri ferðir við sær sjálvum, skriva vit hetta á ein serliga hátt: hetta nevna vit potens. T.d. fimm á triðja (stigi) er 125:. Talið, sum verður falda við sær sjálvum, verður nevnt rótin, t.e. 5. Talið, sum sigur, hvussu nógvar ferðir rótin 5 skal faldast við sær sjálvari, verður nevnt stigvísi (3). Stigvísi og rót verða undir einum nevnd potensur.