cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wye Dalurin
thumb|Wye Dalurin, útsýni til Tintern Abbey Wye Dalurin er ein dalur sum er báðumegin markið millum Ongland og Wales. Í Onglandi, Wales og Norðurírlandi hava tey ein máta at viðurkenna náttúruøkið, sum hava serligan landslags týdning. Henda viðurkenning verður nevnd Area of Outstanding Natural Beauty, stytt AONB. Wye Dalurin hevur hesa viðurkenning. Landslagið her er eitt av tí vakrasta og mest dramatiska, sum ein kann finna í Suðuronglandi. Áin Wye (Welsh: Afon Gŵy) rennur oman gjøgnum Wye Dalin, hon er fimt longsta á í Stóra Bretlandi. Tann ovasti parturin av ánni rennur ígjøgnum býirnar Rhayader, Builth Wells og Hay-on-Wye, men tað økið sum hevur fingið viðurkenningina AONB fevnir bert um tað 72 míl langa strekkið sum er longri niðri við ánna, frá beint sunnanfyri býin Hereford til Chepstow.
Angers
Angers, ið er báðumegin La Maine, er høvuðsstaður í Anjou (Frakland) og mentanarligur og politiskur miðdepil í landinum.
Funnings kirkja
right|thumb|250px|Funnings kirkja. right|thumb|250px|Funnings kirkja. Funnings kirkja er ein av gomlu trækirkjunum í Føroyum. Hon varð vígd 30. november 1847 og er tískil yngst av gomlu trækirkjunum. Porkeris kirkja varð eisini vígd í 1847, men nakrar mánaðar frammanundan. Funnings kirkja er harafturat einasta trækirkja og elsta kirkja í Eiðis prestagjaldi. Til 1929, tá Gjáar kirkja varð vígd, var Funnings kirkja eisini sóknarkirkja, ið fevndi um bygdirnar Funning og Gjógv.
Staðið, har kirkjan stendur, verður nevnd niðri í Hólma. Í dag líkist økið ikki einum hólmi, men ein á (Tentlá) rennur norðanfyri kirkjuna; hon er í dag løgd undir heilt.
Kirkjan hevur 10 benkur mannfólkamegin og 9 konufólkamegin. Prædikustólurin er framman fyri fremsta konufólkabonk.
Solrød kommuna
Solrød kommuna (danskt: Solrød kommune), er ein kommuna í Roskilde Amt í Danmark. Solrød kommuna hevur umleið 21.339 íbúgvar (2014).
12. november
12. november er dagur 316 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 317 um skotár er). 49 eru dagar eftir av árinum.
12. november. Torkil. Teir vita ikki um nakað halgimenni við hesum navni, men tað er komið við í danskar álmanakkar frá 1725. Navnið er norrønt og er samansett av gudsnavninum Tórur, og Ketil, sum merkir hattur ella hjálmur. Vanligur fyrsti liður í mongum staðarnøvnum í Føroyum. Torkil er eitt av teimum fáu persónsnøvnunum, sum er funnið á rúnarsteini í Føroyum (í Sandavági).
Ungu Føroyar
Bókaforlagið Ungu Føroyar varð stovnað 1949. Sigrið av Skarði Joensen (1908-75) fór tá undir at geva bøkur út undir hesum forlagsnavninum. Hetta navnið er eftir tí fyrsta føroyska barnablaðnum, Ungu Føroyum 1907-10, 1914-15, sum Símun av Skarði gav út.
Tvær bøkur komu út tað fyrsta árið: Søgubókin og Víkingarnir á Hálogalandi.
Søgubókin er eitt savn av føroyskum og týddum stuttsøgum, m.a. “Dreymurin” eftir Andreu Reinert” og “Vit krýna teg til kong” eftir indiska nobelskaldið Tagore.
Víkingarnir á Hálogalandi er tann fyrsti Ibsen-leikurin, sum kom út á føroyskum. Týtt hevði Símun av Skarði.
Síðan komu barnabøkurnar eftir Sigurð Joensen og við myndum eftir Fridu Zachariassen: Gráa dunna 1958, Kálvamuuan 1959 og Lambamæið 1960. Hetta eru umframt Í skýmingini (1949) eftir Sofíu Petersen og Elinborg Lützen, fyrstu føroysku barnabøkur. Her gjørdi forlagið Ungu Føroyar slóðbrótandi arbeiði.
Forlagið gav í 1960 sjónleikin Vár eftir Símun av Skarði út í 2. útgávu (1. útg. 1904).
Seinni góvu Ungu Føroyar ymsar smáar bøkur út, upprunaligar og týddar.
Í 1984 kom íslendingasøgan Bárðar søga út. Sjúrður Joensen (1947-95) umsetti. Myndir gjørdu Astrid Andreasen og Olna Joensen.
Frá 1991 kunnu vit nevna endurútgávu av trimum og nýútgávu av fýra barnabókum eftir Sigurð Joensen við myndum eftir føroysk listafólk: Kálvamuan, myndir: Zacharias Heinesen, Gráa dunna, myndir: Zacharias Heinesen, Lambamæið, myndir: Zacharias Heinesen, Heinmalambið, myndir: Astrid Andreasen, Smálombini, myndir: Astrid Andreasen, Hvíti tarvur, myndir: Janus Kamban og Lítli Sjúrður á látrinum, myndir: Óli Petersen.
Í 1991 gav forlagið eisini út ljóðband, har Sigurð Joensen, Bergljót av Skarði og Frida Sofía Johannessen lósu Kálvamuuna og Sigurð las týðing sína av “Stjørnueyga” eftir Z. Topelius. Sigurð Joensen: Tekstir 1940 – 1992 í prosa og bundnum máli, sum kom út í 1998, er framhald av Eg stoyti heitt 1 og 2, Studentafelagið gav út 1987.
Bókin hjá Sigert Patursson um ferðir hansara í Sibiria (1901) kom út hjá Ungu Føroyum í 1994 í týðingini hjá Sigrið av Skarði Joensen undir heitinum Á ferð í Sibiriu. Frásagnir um mentanarsøgu og hendingar á seks ára ferð í norðaru og sunnaru pørtunum av Vestursibiriu og við Kariahav.
Ein bók um Sigert Patursson, ein stutt ævisøga, kom eisini út í 1994, Sigert eftir Turið Sigurðardóttur.
Salman Rushdie kom út á Ungu Føroyum í 1996 við stuttsøgusavninum Eystur, vestur. Lív Joensen umsetti tær níggju søgurnar, bara tvey ár eftir at tann upprunaliga bókin kom út.
Ungu Føroyar hava givið út týðingar av tveimum skaldsøgum eftir Halldór Laxness, Íslandsklokkuna, 1996, Sigurð Joensen týddi, og Salku Valku, 2005, 2. útg. (1. útg. 1972, 1978), Turið Sigurðardóttir týddi.
Eftir Halldór Laxness kom harumframt eitt savn av føroyskum týðingum av stuttsøgum, Veitsla hjá nornafaðir, 2007 (Týðarar: Per Mohr, Oskar Hermannsson, Chr. Matras, Ulf Zachariasen, Hjalmar P. Petersen og Turið Sigurðardóttir). Í 2007 kom eisini føroysk týðing av skaldsøguni Systrarnar undir Steinum (De zusjes Kriegel), sum er ætlað ellivu ára gomlum og eldri, eftir tann kenda belgiska barnabókahøvundin Marc de Bel (f. 1954). Bókin kom upprunaliga út í 1992. Frida Sofía Johannessen týddi úr flamskum.
Skovbo kommuna
Skovbo kommuna (danskt: Skovbo kommune), er ein kommuna í Roskilde Amt í Danmark. Skovbo kommuna hevur umleið 14.873 íbúgvar (2005).
Anglikanska Kirkjan
Anglikanska Kirkjan ella Church of England, sum hon eisini verður nevnd, er almenna kirkjan í Stórabretlandi. Kirkjan umboðar umleið 80 miljónir fólk kring allan heimin.
1844
1844 (MDCCCXLIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Tangz
Tangz er ein rokkbólkur úr Tórshavn. Bólkurin var nummar trý í Prix Føroyar 2001.
458 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. - 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr.
Árstal: 463 f.Kr.  462 f.Kr. 461 f.Kr. 460 f.Kr. 459 f.Kr. - 458 f.Kr. - 457 f.Kr. 456 f.Kr. 455 f.Kr. 454 f.Kr. 453 f.Kr.
13. november
13. november er dagur 317 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 318 um skotár er). 48 eru dagar eftir av árinum.
Rómverjaríkið
thumb|right|300px|Rómverjaríkið tá tað varð størst undir keisarnum [[Trajan (117)]] Rómverjaríkið var eitt stórveldi, ið rakk allan vegin runt um Miðjarðarhavið og heilt norður til Bretlands. Rómverjaríkið varð grundlagt, tá ið Augustus keisari kom til valdið í ár 31 f.Kr. Tá ið jarnøldin var í Norðurlondum, var Róm enntá størsti býur í heiminum, og har búði hin rómverski keisarin. Keisarin í Róm var mætasti maður í heiminum. Ríki hansara var so stórt, at tað tók fleiri mánaðir at ferðast úr Róm og til markið har eysturi. Tað stóra ríkið høvdu rómverjar savnað við at vinna á øðrum tjóðum. Í fyrstuni høvdu teir bert eitt lítið petti av landi, har býurin Róm lá. Tá var býurin bert ein landsbygd. Rómverjar vórðu ofta álopnir av gronnunum, men so við og við vórðu teir so sterkir, at teir vunnu á grannafólkunum og fóru at ráða yvir teimum. Tess fleiri kríggj, rómverjar førdu, tess dúgligari hermenn gjørdust teir. Tá ein rómverskur herur hevði tikið eitt nýtt land, varð hetta kallað ein landslutur. Ein partur av herinum varð verandi í landslutinum fyri at halda skil á. Hagar komu eisini embætismenn úr Róm. Teir skuldu stýra landslutinum fyri keisaran og krevja upp skatt.
Rikið gekk til grundar, tá ið seinasti keisarin, Romulus Augustus (461–511), í árinum 476 varð tvungin av vesturrómverska heryvirmanninum Odovakar (433–493) til at siga keisaratrónuna frá sær.
Hetta verður í dag ofta roknað sum byrjanin uppá miðøldina.
Keldur
Starověký Řím
Eivin Jacobsen
Eivin Helgi Jacobsen (føddur 20. juli 1957 í Sørvági) er ein føroyskur brandmeistari og politikari (SB).
Hann var býráðslimur í Sørvági 1992–2004, í árunum 2000–2004 sum borgarstjóri. Hann møtti fast á Føroya Løgtingi sum varalimur hjá løgmanni Kaj Leo Johannesen frá 2011-2015, og sat í Løgtingsins rættarnevnd.
HM í fótbólti fyri kvinnur 2019
HM í fótbólti fyri kvinnur 2019 verður tann áttanda útgávan av HM í fótbólti fyri kvinnur, ið tann altjóða meistaraskapurin fyri fótbólt hjá kvinnum, har ið limalondini í FIFA kappast. Í mars 2015, vann Frakland rættin til at vera vertur fyri kappingini. Tað er fyrstu ferð at Frakland er vertur fyri meistaraskapinum, og triðju ferð, at hann verður hildin í Evropa. Dystir skulu eftir ætlan vera í ellivu býum í Fraklandi. Tað eru 24 lond ið skulu kappast í endaspælinum, teirra millum er vertstjóðin. USA er forsvarandi meistari.
Eivin Jacobsen
Familja
Eivin er sonur Evald og Jacobinu Jacobsen, er giftur Astu Skaalum Jacobsen, tey eiga børnini Inga f. 1977, Marit f. 1985 og Terji f. 1989.
Tyrniljómari
Tyrniljómari (frøðiheiti - Sylvia communis)
Roskilde kommuna
Roskilde kommuna (danskt: Roskilde kommune), er ein kommuna í Roskilde Amt í Danmark. Roskilde kommuna hevur umleið 84.219 íbúgvar (2014).
Gregers Joensen
thumb|Gregers Joensen Gregers Joensen (1835 - 12. juni 1897 á Eiði) var løgtingslimur og fyrsti næmingur við prógvi frá Føroya Læraraskúla í 1871. Hann var bygdarráðsformaður á Eiði í tíðarskeiðnum 1894-1897.
Newcastle, Ný Suður Wales
250px|right|thumb|Newcastle. Newcastle er býur í Ný Suður Wales, Avstralia.
Ruhollah Khomeini
Seyyed Ruhollah Musavi Khomeini (Persiskt: روح الله موسوی خمینی Rūḥollāh Mūsavī Khomeynī) (*24. september 1902 í Khomein Iran - † 3. juni 1989), kendur sum "ayatollah Khomeini", var ein iranskur shia-muslimskur prestur og tann politiski og andaligi leiðarin av tí iransku kollveltingini, sum koyrdi tann síðsta shahin, Mohammad Reza Pahlavi, frá. Sum eftirkomari av profetinum Muhammed hevði hann rætt til at brúka heitið Sayyid framman fyri navn sítt; eisini er svarta turbanin tekin um tað sama. Khomeini fekk tittulin ayatollah i 1950'unum.
Khomeini stýrdi Iran sum andaligur leiðari frá falli shahsins til sín deyðadag í 1989. Khomeini var ein av teim monnunum, ið hevði størst ávirkan á heimin í 20. øld. Han blev kosin til Ársins Mann av Time Magazine í 1979. Av nógvum varð hann mettur sum ein høvuðsfíggindi av Vesturheiminum, serliga USA.
Eftirmaður Khomeinis er Ali Khamenei.
Tann stolna kollveltingin
Iranska fólkið var sameint í stríðnum at fáa shahin (og hansara nógv hataðu loyniløgreglu) frá valdinum, og sjálvt sekulerir kommunistar stuðlaðu Khomeini, tí teir mettu hann vera einasta andstøðing, ið kundi fáa shahin frá valdinum, sum hann eisini gjørdi. Men eftir at shahurin var farin frá, 'stjól Khomeini kollveltingina' (sum iranar siga) og útskifti kongsveldið við eitt átrúnaðarligt veldi (theokrati), ið forfylgdi hesum somu fólkum, ið høvdu stuðlað honum at koma til valdið.
Fatwan móti Rushdie
Í 1989 sendi Khomeini út eina fatwu, ið ákallaði avrætting av Salman Rushdie, ein indisktbornan bretskan rithøvund. Khomeini pástóð, at tað var ein átrúnaralig skylda hjá muslimum at avrætta Rushdie, tí hann hevði spottað profetin Muhammed í bókini The Satanic Verses í 1988. Hóast Rusdie seinni bað alment um umbering, so vildi Khomeini ikki taka fatwuna aftur, og stendur hon við til denna dag. Rushdie bleiv ikki myrdur, men tað bleiv japanski umsetarin av bókini, Hitoshi Igarashi, meðan tveir aðrir umsetarar yvirlivdu morðroyndir, ið vórðu framdar ímóti teimum.
Religiøsir minnilutar
Støðan hjá religiøsum minnilutum í Iran hevur verið blandað undir Khomeini. Ikki-muslimskir minnilutar hava ikki havt somu rættindi sum muslimar. Konvertering (umvending) til islam verður stuðlað, meðan tað øvugta gevur deyðarevsing. Talið av ikki-muslimum er fallið nógv, síðan Khomeini kom til valdið, t.d. er talið av jødum fallið frá 80.000 til bara 30.000 eftir 20 árum. Hinvegin eru fýra av teim 270 sætunum í parlamentinum tryggjað átrúnaðarligum minnilutum eftir boðum Khomeinis. Khomeini mælti eisini til semju ímillum shia- og sunnimuslimar. Khomeini skilti ímillum zionismu sum 'sekuleran politikk við jødiskum symbolum' og jødadóm sum ‘trúnna hjá Mósesi’.
Útsjónd og vanar
Khomeini var kendur fyri sína karismatisku útsjónd, sítt lítillætni og stundvísi (punktualitet). Hóast hann var ein av valdsmiklastu monnunum í síni samtíð, so livdi Khomeini eitt sera spartanskt lív. Fólk høvdu bæði ærufrykt og ræðslu fyri honum samstundis, bæði tá ið hann ferðaðist ímillum viðhaldsfólk, uttan at smílast til nakran, og tá ið hann frálærdi uttan at hyggja nakran í eyguni, nakrantíð; nakað ið økti um karismu hansara. Khomeini fylgdi islamisku reglunum um ‘reinleika’, ið metir ikki-muslimar sum ‘óreinar’ (skitnar) eins og skarn, land, blóð, vín o.s.fr., ið kravdi rituelt vask eftir fysiska kontakt við viðkomandi. Sagt verður, at hann vildi ikki drekka á matstovu, uttan hann hevði fingið fullvissu um, at tænarin var muslimur.
Familja og eftirkomarar
Komeini giftist í 1929 við Khadijeh Saqafi Khomeini, hon doyði í 2009. Tey fingu sjey børn, tvey doyðu sum børn, hini fimm ið vuksu til, vóru tríggjar døtur og tveir synir. Báðir synirnir blivu prestar. Eldri sonurin Mustafa Khomeini, ið livdi í útlegd saman við faðirinum í Najaf í Irak, varð myrdur í 1977, hildið verður at iranska loyniløgreglan SAVAK beindi fyri honum. Yngri sonurin, Ahmad Khomeini, doyði av hjartaslag í 1995, 49 ára gamal. Hetta hendi ein mánað eftir, at hann hevði funnist at stýrinum hjá Ali Khaminei, og hildið verður, at hann bleiv eitraður við cyanidi eftir boðum frá høgtstandandi embætismonnum. Best kenda dóttir Khomeini er Zahra Mostafavi, ið er professari við Universitetið í Tehran. Hon luttekur eisini í politikki og er eins konservativ og faðirin; hon tekur undir við, at kvinnur skulu noyðast at ganga í turriklæði, og hon metir USA sum ein fígginda, ið Iran ikki skal samráðast við.
Khomeini hevur 15 abbabørn, harav hesi eru best kend:
Verk
Khomeini var ein íðin rithøvundur (200 av hansara bókaútgávum eru atkomuligar á internetinum), ið skrivaði viðmerkingar til Koranina, islamiska løgvísi, upprunan til islamiska lóg og islamiska siðvenju (tradisjón). Hann skrivaði eisini bøkur um filosofi (heimsspeki), gnosticismu, yrkingar, bókmentir, statsvísindi og politikk.
Andreas Christian Lützen
Andreas Christian Lützen føddur 13. juni 1813 í Suðurjýtlandi. Hann kom í 1838 24 ára gamal til Havnar at vera fyrsti eina lærari.
A.C. Lützen gjørdist ein av fremstu álitsmonum í Havn. Hann gjørdist løgtingsmaður, ríkisdags maður og kommunustýrisformaður í Havn, og hann fekk ein minniligan deyða í 25. juli 1874, tá ið hann small niður deyður, meðan hann talaði fyri kongi, sum var komin á vitjan.
A.C. Lützen giftist við Evu Margretu úr Baianstovu (fødd Jacobsen). Saman fingu tey børnini, Annu Lützen, Niklas Lützen, Jacob Lützen, Lütje Lützen, Georg Lützen, Andreas Christian Lützen og Edvard Lützen. Fleiri av børn og eftirkomarum hansara hava havt stóran týdning í Føroyum.
Einasta dóttir hansara Anna giftist við prestinum og próstinum Jens Christian Evensen. Tey fingu millum annað sonin Andrias Christian Evensen
Tennessee
Tennessee (enskt; State of Tennessee) er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 6,5 mió. íbúgvum. Nashville er høvuðsstaðurin og størsti býurin. Næststørsti býurin er Memphis.
Eyknevni er Sjálvboðinsstaturin (enskt: The Volunteer State).
Søga
Tennessee bleiv lutstatur í USA í juni 1796. Countrytónleikur tók seg upp sum fólkatónleikur ímillum hvíta, fátæka fólkið í Tennessee.
New Deal-politikkur Roosevelts
thumb|left|220px Tann kendasta av øllum New Deal-fyriskipanunum hjá Franklin D. Roosevelt var tann, ið gongur undir heitinum "Tennessee Valley Authority". Tað var ein ætlan, ið hevði til endamáls at fáa tamarhald á tí stóru Tennesseeánni. Við hesum tiltøkunum var ætlanin at stuðla vinnulívinum í økinum fram við ánni, so tað kom allari tjóðini til gagns. Heldur enn at gera seg inn á náttúruna, skuldi arbeiðið hereftir samskipast við náttúruna fyri at varðveita náttúruríkidømið og skapa nYggjar gróðrarvánir. Tennesseedalurin var eitt tilafturskomið øki. Íbúgvarnir vóru fátækir og heilsuviðurskiftini út av lagi vánalig. Bøndurnir dugdu ikki at fáa jarðarbrúkið at geva nóg mikið av sær. Nógvastaðni vóru skógirnir høgdir niður, og avleiðingarnar av hesum vóru óbøtiligar, eitt nú aftan á áarføri, ella tá ið Tennesseeáin floymdi upp um áarbakkarnar, og tað hendi ikki so sjáldan. Trærøtur súgva vætuna úr jørðini og binda moldlagið. Men tá ið røturnar fúnaðu burtur, varð moldin skolað út í ánna og førd til havs. Á henda hátt var um helvtin av allari jørðini í Tennesseedalinum matað burtur.
Fyrsta stigið í New Deal-ætlanini var tí at byggja veldugar byrgingar og at fáa tamarhald á vatninum, so sleppast kundi undan vatnflóðum. Samstundis vórðu stór ravmagnsverk bygd, so at allur Tennesseedalurin fekk streym. Framleiðsla av kunsttøðum til landbúnaðin varð eisini sett í verk. Vánalig jørð varð plantað við skógi. Fiskastovnurin í Tennesseeánni var stimbraður á ymiskan hátt. Saman við hesum tiltøkum fór fram stórfingin útbygging av skúla- og heilsuverkinum í Tennesseedalinum. Eftir fáaum árum var dalurin vórðin eitt fyrimyndarligt øki við tíðarhóskandi landbúnaði, blómandi ídnaði og við fólki í góðum korum.
Landslagið
Í norðri hevur Tennessee mark við Kentucky og Virginia, í eystri við North Carolina, í suðri við Georgia, Alabama og Mississippi, og í vestri við Missouri og Arkansas.
Har er landslagið eyðkent av stórum gørðum, sum hava stórar víddir til beitilendi. Summir av hesum gørðum, ið eisini verða nevndir ranches, hava tíggjutúsundtals neyt gangandi á beiti. Kjøtið verður flutt út til allan heim. Um leið 48 prosent av landjørðini í Tennessee eru velt.
Búskapur
thumb|right|250px|Høvuðsvinnuvegurin í Tennessee er [[landbúnaður. Myndin er tikin við Bristol.]] Í Tennessee eru bæði nógv og góð landbúnaðarjørð. Týdningarmesti útflutningurin er búnaðarvørur: bummull, tubbak, hveiti, mais, korn og kjøt. Onnur týðandi grøði er soyabønir og jarðnøtir. Bøndurnir dyrka eisini frukt og hava eisini skógarvinnu. Í øllum statinum eru ovurstórir garðar. Summar fyritøkur í landbúnaðinum í Tennessee eru sera stórar. Nógvastaðni eru stórar gróðrarlundir. Gróðrarlundirnar hava framvegis stóran týdning fyri búskapin. Nógv jarðarbrúk eru ómetaliga stór. Ein garður kann vera tríggjar ferðir so stórur sum allar Føroyar. Har hava tey ógvuliga nógvan fenað, serliga neyt til at fáa kjøt. Úr hesum stóru landbúnaðarøkjunum verða landbúnaðarvørur flutt­ar út til nógv lond kring allan heim. Hesi støðini hava so statt ógvu­liga stóran týdning fyri at útvega heiminum mat. Landbúnaðarjørð og skógir eru næstan 90 % av økinum í Tennessee. Í Tennessee eru fleiri enn 91.000 garðar. Landbúnaðarframleiðslan í 2014 liggur um góðar $2,2 mrd. um árið.
Næstan allastaðni í Tennessee gerast garðarnir størri og størri. Tað ber illa til hjá bóndagørðum, sum ein familja rekur, at klára seg fíggjarliga, og tí verða fleiri garðar lagdir saman í størri jarðarbrúk. Alsamt færri bøndur framleiða alsamt meira mat. Tað ber til, millum annað tí at betri tøkni til landbúnað verður ment, og tí at nógv verður gjørt við at kynbøta plantur og húsdýr. Nógv jarðarbrúk hava eisini lagt seg eftir einari ávísari grøði ella kanska tveimum. Harumframt nýta tey flestu nógv handilstøð og eitur móti loki og skaðadýrum. Alt hetta ger, at meira fæst burturúr.
Eitt annað týdningarmikið náttúrutilfeingi í Tennessee er teir stóru skógirnir. Skógarlendi fevna um umleið 52 % av landaøki í 2014.
Størstu býir
Teir 10 størstu býirnir í Tennessee eftir íbúgvatali vóru í 2019 hesir:
Slættaratindur
thumb|Slættaratindur|250px|right
Slættaratindur er hægsta fjall í Føroyum. Hann røkkur upp á 880 m.
Norðanfyri er næsthægsta fjall í Føroyum, Gráfelli. Eystanfyri liggur bygdin Funningur og vestanfyri er Eiði
Inge Dekker
Inge Dekker (fødd 18. august 1985) er ein niðurlendskur svimjari, ið hevur fingið síni bestu úrslit í firvald og frísvimjing.
Yngra systir hennara, Lia, er eisini limur í niðurlendska svimjilandsliðnum.
Undir somu dýnu (ep)
Undir somu dýnu (CD 1999) við Tangz.
1843
1843 (MDCCCXLIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Ramsø kommuna
Ramsø kommuna (danskt: Ramsø kommune), er ein kommuna í Roskilde Amt í Danmark. Ramsø kommuna hevur umleið 9.320 íbúgvar (2005).
Cristina Scabbia
thumb|right|250px|Cristina Scabbia Cristina Adriana Chiara Scabbia (fødd 6. juni 1972 í Milano) er ein italsk songkvinna. Hon er best kend sum ein av tveimum sangarum í metal tónleikabólkinum Lacuna Coil. Hon skrivar eisini sangir fyri bólkin. Hon skrivar greinar fyri tíðarritið Revolver.
Lejre kommuna
Lejre kommuna (danskt: Lejre kommune), er ein kommuna í Roskilde Amt í Danmark. Lejre kommuna hevur umleið 26.989 íbúgvar (2014).
Thomas Voeckler
Thomas Voeckler (føddur 22. juni 1979) er ein franskur professionellur súkklari, ið súkklar fyri -liðið.
Gebze
thumb|250px|Gebze
14. november
14. november er dagur 318 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 319 um skotár er). 47 eru dagar eftir av árinum.
Køge kommuna
Køge kommuna (danskt: Køge kommune), er ein kommuna í Roskilde Amt í Danmark. Køge kommuna hevur umleið 58.374 íbúgvar (2014).
Michael D. Higgins
Michael D. Higgins (írskt: Mícheál Dónal Ó hUigínn; føddur 18. apríl 1941 í Limerick) er ein írskur politikari og núverandi forseti Írlands (Uachtarán na hÉireann). Tann 11. november 2011 gjørdist hann 9. forseti og hann varð afturvaldur í oktober 2018. Frá 1968 til 2011 hevur hann verið limur í Írska javnaðarflokkinum Labour Party. Síðani var hann leysgangari.
Oxford
thumb|Myndir úr Oxford. Oxford er ein býur í Onglandi. Høvuðssætið hjá greivadøminum Oxfordshire er har í býnum. Býurin er 90 km í útnyrðing vestan av London, nakað miðskeiðis millum London og Gloucester.
Oxford hevði í 2018 yvir 154 túsund íbúgvar.
Akraneskaupstaður
thumb|250px|right Akranes er ein býur við 6 609 íbúgvum (januar, 2009) á Vesturlandinum í Íslandi.
Jean Dubuffet
260px|thumb|right|Jean Dubuffet Jean Dubuffet (1901 – 1985) var franskur listamálari.
Týska fótbóltslandsliðið
200px|thumbnail|Týska landsliðið í 2011 Týska manslandsliðið í fótbólti er eitt av teimum landliðum í heiminum, sum hevur klárað seg best, teir hava eitt nú vunnið trý HM-gull og trý EM-gull.
Venjarar
Sepp Herberger virkaði de facto sum venjari frá og við 1936, men varð alment settur sum høvuðsvenjari í 1938.
Profilar gjøgnum tíðina
200px|thumb|[[Lukas Podolski spældi sín fyrsta landsdyst sum 19-ára gamal í 2004.]] 200px|thumb|[[Bernd Schneider hevur verið ein vælumtóktur leikari tey seinnu árini.]]
Hópurin til EM í fótbólti 2016
Venjari: Joachim Löw
459 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Týska fótbóltslandsliðið
Hópurin til EM í fótbólti 2016
Týskland kunngjørdi teirra endaliga EM-hóp hin 31. mai.
Adventistar
Adventistar eru trúarflokkur, ið væntar afturkomu Krists í næstum. Kirkjan stavar frá fleiri kirkjum, sum høvdu tað í felag at tær vantaðu Jesu afturkomu skjótt. Skilnaður kom í hesu samkomu í 1944 og tann størsti bólkurin fekk heiti Sjeyndadags adventistar. Teir nevna seg eisini sjeyndadagsadventistar av tí, at teir halda sjeynda dag í vikuni, leygardag, heilagan. Mitt í 1930-talinum fóru tey at byggja kirkju í Sverrisgøtu í Tórshavn. Í 1978 bygdu tey eina nýggja adventista-kirkju við Hoyvíksvegin í Havn. Í 1966 læt Adventistasamkoman upp Frískúlan við Hoyvíkstjørn, sum hon eigur og rekur. Sjeyndadags adventistar hava einans Bíbliuna sum grundarlag, teir viðurkenna ikki barnadóp, men doypa vaksin við at tey fara undir kav. Altargangurin er ímyndarligur, og limirnir í sam- komuni skulu halda seg frá alkoholi, rúseitri og tubbaki fyri at menna likam og sál. Harafturat verða tey ávirkað til at vera sámilig í klædna- búna, fara væl um likamið við hóskandi rørslu og hvíld og eta heilsu- góðan mat.
Týska fótbóltslandsliðið
Leikarar ið nýliga hava fingið landsliðsboð
Fylgjandi leikarar hava eisini fingið landsliðsboð til týska landsliðið seinastu 12 mánaðarnir áðrenn EM 2016, og eru enn tøkir til úttøku.
459 f.Kr.
Áratíggju: 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. - 450-árini f.Kr. - 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr.
Selfoss
Myndir
thumb|600px|center|Selfoss
459 f.Kr.
Árstal: 464 f.Kr. 463 f.Kr. 462 f.Kr. 461 f.Kr. 460 f.Kr. - 459 f.Kr. - 458 f.Kr. 457 f.Kr. 456 f.Kr. 455 f.Kr. 454 f.Kr.
Hvalsø kommuna
Hvalsø kommuna (danskt: Hvalsø kommune), er ein kommuna í Roskilde Amt í Danmark. Hvalsø kommuna hevur umleið 7.856 íbúgvar (2005).
Jákup Frederik Øregaard
Jákup Frederik Øregaard (29. juni 1906 í Leirvík - 1980) var keypmaður og politikari. Hann var løgtingsformaður 1946 til 1950 og 1958–1963 og 1966–1978. Hann var kommunustýrislimur í Gøtu kommunu frá 1950 til 1954, og aftur frá 1958 til 1962. Frá 1960 til 1962 var hann harumframat borgarstjóri.
Hann var formaður Javnaðarfloksins frá 1969 til 1972.
Afroamerikanarar
thumb|220px|[[Frederick Douglass|Frederick Augustus Washington Bailey (februar 1818 – 20. februar 1895), sum av fleiri verður mettur at vera faðir at teirri amerikonsku stjórnarskipanini, var úr Talbot County, Maryland.]] Afroamerikanarar eru ættaðir frá afrikonsku trælunum, sum við valdi vórðu fluttir til USA frá 1619 til 1808 at arbeiða í lundunum. Trælahaldið varð ikki avtikið fyrr enn í 1865. Afroamerikanarar, sum tey svørtu verða nevnd, fáa størri og størri ávirkan í amerikanska samfelagnum. Miðskeiðis í 19. øld veltu suðurríkini 80 % av allari bummull í heiminum. Bummullin varð dyrkað í ovurstórum lundum, og tað vóru trælir úr Afrika, sum hentaðu hana við hond. Bummull er enn týdningarmikil grøði, men nú gera maskinur alt tað tunga arbeiðið í USA.
Lesarir av amerikanska blaðnum Essence hava kosið Queen Latifah, Will Smith og Tyler Perry at vera teir afroamerikanarar, sum hava mest ávirkan. Will Smith hevur á listanum heitið sum biografkempa, sum vísir á, at hann hevur havt stóra eydnu við filmum sínum í ár. Hann varð tann fyrsti, sum kundi vísa fram sjey filmar á rað, ið hava givið yvir 100 milliónir dollarar. Frá tónleikarheiminum kárar blaðið hiphopstjørnuna Kanye West, will.i.am og Wyclef Jean. Maðurin á fyrsta plássinum stavar tó hvørki frá film- ella tónleikarheiminum. Hann er nevniliga – og tað er kanska ikki at verða bilsin um – forsetin í USA, Barack Obama.
Jazz-, hip hop-, gospel- (t.d. Negro Spirituals), og bluestónleikur eru sprottnir úr arbeiðarasangum og andaligum sangum hjá afroamerikanska fólkinum í USA.
Faðir vár
Faðir vár er ein kristin bøn sum er at finna í Mattheusevangeliinum, kapittul 6, ørindi 9-13. Milliónir av menniskjum á allari jørðini kenna bønina, sum nógv nevna faðirvár. Orðið verður brúkt um víðagitnu bønina, sum Jesus sjálvur brúkti til fyrimynd fyri bønir til Gud.
Tainá Müller
200px|thumbnail|Taina Müller Tainá Müller (fødd 1. juni 1982 í Porto Alegre) er sjónleikari úr Brasil.
Faðir vár
Í innganginum til hesa fyrimyndarbønina segði Jesus við áhoyrarar sínar: "Tí skulu tit biðja soleiðis:"
Kunoyarnakkur
thumb|Kunoyarnakkur við [[Enniberg á Viðoynni í baksýni i. Thorbjoern]] Kunoyarnakkur (819 metrar yvir havið) er eitt fjall, ið liggur norðast á Kunoynni í Føroyum.
Fjallið er tað triðhægsta á Kunoy í sætthægsta í Føroyum.
1841
1841 (MDCCCXLI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Goodbye May Seem Forever
"Goodbye May Seem Forever" (danskt heiti: "Det er så svært at skilles") er sangurin, sum verður sungin í Disney-teknifilminum The Fox and the Hound frá 1981. Richard Rich og Jeffrey Patch skrivaðu sangin og Jeanette Nolan sang.
Drassows Legat
Drassows Legat er heitið á einum donskum legatið ella gávugóðsi, sum verður latið einaferð um árið í juni/juli. Gávugóðsið verður eisini nevnt Dansk Forfatterforenings Fredspris. Legatið stavar frá pengum eftir Frode Richardt Drassow, sum andaðist í 1987. Pengarnir verða nýttir til árlig gávugóðs til rithøvundar, sum við teirra skaldskapi geva íblástur til størri fatan av hugskotum um frið.
Erie (Pennsylvania)
Erie er ein amerikanskur býur í útnyrðingsparti av Pennsylvania. Býurin liggur fram við Erievatni.
Í 2018 búðu í Erie fleiri enn 96 túsund fólk og hervið er hann fjórðstørsti býur í Pennsylvania (næst eftir Philadelphia, Pittsburgh og Allentown).
Býurin var grundlagdur í 1795 og er uppkallaður eftir Erievatni og upprunafólki erie, sum búði í 17. øld á sunnaru síðu av vatni.
15. november
15. november er dagur 319 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 320 um skotár er). 46 eru dagar eftir av árinum.
Efesus
thumb|250px|Efesus Efesus (grikskt: Ἔφεσος, turkiskt: Efes) var ein griskur býur í Lítla Asia, sum nú er Turkaland. Hann lá á strondini við Egearahavið. Býurin var búsettur við grikkum í 10. øld f.Kr. og var kendur fyri Artemistemplið, sum var eitt av 7 undrunum í heiminum. Leivdirnar í býnum eru nú atkomuligar frá havnini Kusadasi. Efesus liggur eystanfyri grisku oynna Samos.
Anna Mikkjalsdóttir
Anna Mikkjalsdóttir (fødd 1997) úr Trongisvági er ein føroyskur borðtennisleikari, ið spælir fyri TBF og føroyska borðtennislandsliðið. Hon hevur vunnið føroyameistaraheitið fleiri ferðir, bæði í smágentudeildini unglinga- og vaksnamannadeildini.
FM í borðtennis
Anna vann føroyameistaraheitið í 2011 í smágentudeildini og í 2012 vann hon FM fyri kvinnur, og 2016 2016 og silvur í somu kapping í 2014 og 2015.
HM 2014 í Tokyo
Í mai 2014 luttóku Anna Mikkjalsdóttir, Henrietta Nielsen og Durita F. Jensen í HM í Tokyo fyri lið í borðtennis. Tær megnaðu at spæla seg víðari í fyrsta umfari og endaðu sum nummar 77 av 96 luttandi londum, og tað vóru tær nøgdar við.
Arctic Open 2014
Frá 16. til 18. mai 2014 var borðtenniskapping hildin í Føroyum, kappingin nevnist Arctic Open og er fyri Føroyar, Ísland og Grønland. Føroyar vann liðkappingina hjá kvinnum í 2014. Árið fyri gjørdust tær nummar fýra, tá luttók úrvalslið úr Jyllandi eisini.
Mary McAleese
Mary McAleese (írskt: Máire Pádraigín Mhic Ghiolla Íosa; fødd 27. juni 1951 í Belfast, Norðurírland) er ein írskur politikari og fyrrverandi forseti Írlands (Uachtarán na hÉireann). Tann 11. november 1997 gjørdist hon 8. forseti Írlands. Hon varð afturvald í 2004.
Frá 1987 til 2004 hevur hon verið limur í Írska borgarliga flokkinum Fianna Fáil. Síðani var hon leysgangari.
Bramsnæs kommuna
Bramsnæs kommuna (danskt: Bramsnæs kommune), er ein kommuna í Roskilde Amt í Danmark. Bramsnæs kommuna hevur umleið 9.391 íbúgvar (2005).
1840
1840 (MDCCCXL) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi.
MC-Hár
MC-Hár er ein føroyskur rokkbólkur. Í 1999 luttóku teir í Prix Froyum og gjørdust nummar trý.
Manning
Ymisk manning, ið m.a. hevur talt:
Heiður
Nummar trý í Prix Føroyar 1999.
Bermenn (fløga)
Bermenn (2003) er fyrsta útgávan hjá tónleika bólkinum Páll Finnur Páll.
Fladså kommuna
Fladså kommuna (danskt: Fladså kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Upprunaamerikanarar
thumb|right|220px|Í hátíðum eru teir ofta enn í tjóðbúnum sínum og høvuðprýðum sum hesum. Myndin er úr [[Tallahassee í Florida.]] Upprunaamerikanarar (enskt: Native Americans) eru nú færri enn 3 mió. Hetta fólkaslagið fór um alt USA og var eyðkent. Slætt, svart hár og reyðbrúnan húðarlit. Tey vórðu kallað indiánar, tí Kolumbus helt, at hann var komin til India. Helst hava forsøgulig fólk verið í USA frá um 10.000 f.Kr. .
Til um 1500 e.Kr. búðu bara indiánar í USA. Eftir ættunum var landið býtt í 6 øki. Niðursetufólkini trokaðu so við og við indiánarnar vestureftir og í ein útsynning, so at teir í 1890 búðu í nøkrum fáum, spjaddum friðingarøkjum. Indiánarnir, ið kunnu lesa søgu sína aftur til indiánsk fólkasløg, sum búðu í USA, áðrenn niðursetufólkini úr Evropa komu hagar, eru nú bara 1,37 % av fólkinum. Tað er umleið 2,47 mió. fólk. Nú á døgum eru indiánarnir í minniluta allastaðni í USA. Tey flestu búgva í Oklahoma, New Mexico og Washington.
Nógvar ymiskar indiánaættir vóru í USA. Í landsynningspartinum í USA eru 554 indiánabólkar. Flestu teirra veiddu, veltu og fiskaðu. Ein teirra er Cherokee-indiánarnir. Teir eru nú 316,049. Hesin indianara bólkurin hevur í øldir búleikast í skóginum í Appalachia og livað av tí, sum skógurin gav. Móðurmálið er Cherokesiskt.
Hvør ættarbólkur hevði egið sjálvstýri, men í serligum felagsmálum, og tá ið trupulleikar tóku seg upp við aðrar ættarbólkar, varð prátað saman til trupulleikarnir vóru loystir. Indiánararnir kríggjaðust eisini javnan sínámillum - ikki um lendi, men at sýna dirvi. Kendar ættir eru til dømis comanche, cheyenne og sioux, sum búðu á grasfløtunum. Apache, pueblo og navajo búðu í Útsynningsamerika. Irokese, cherokee og huron búðu eystanfyri.
Í 1890 vórðu teir indiánar, ið eftir vóru, fluttir í smá friðingarøki, har teir noyddist at vera. Nakrir gjørdist bøndur, men mangir gingu fyri einki. Fleiri enn millión indiánar liva enn í friðgarøkjunum í USA. Síðan 1970 hava myndugleikarnir roynt at fingið upprunafólkið upp í aftur amerikanska samfelagið, men mong teirra hava heldur viljað hildið fast við sína egnu mentan og siðvenju. Á okkara døgum hava teir skipað fyri mótmælisgongum og kravt myndugleikarnar í Amerika eftir landaøki, ið teir eiga, og teir hava eisini roynt at líva uppaftur gamlan sið.
1830
1830 (MDCCCXXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Posta
right|180px|thumb|[[Merkið hjá Zacharias Heinesen frá 1976]]
alt=Posta búmerki|thumb|left|Búmerkið hjá Posta
Posta (fyrr: Postverk Føroya) er almennur stovnur/fyritøka og stendur fyri postútbering í Føroyum. Heimastýrið yvirtók 1. apríl 1976 postverkið frá Post- og telegrafvæsenet í Danmark. Í hesum sambandi útskrivaði Føroya landsstýri búmerkja- og navnakapping. Í 2005 varð Postverk Føroya, sum tað nevndist tá, gjørt um til partafelag. Í 2009 fekk stovnurin nýtt navn og nýtt búmerki, nýggja navnið er Posta. Landið eigur allan partapeningin í partafelagnum. Landsstýrismaðurin velur á hvørjum ári teir tríggjar limirnar í nevndini, meðan starvsfólkið velur tveir nevndarlimir. Stjóri í Posta er Joel undir Leitinum.
Skjútsur
thumb|left|Skjútsbátur við manning
Áðrenn regluligt samband var komið, var serligt flutningslag neyðugt til tess at fáa fólk og boð oyggjanna millum. Hetta var skjútsskipanin. Hvør bygdin skuldi hava nevnara (eisini róptur skjútsskaffari), ið átti at fáa manning at føra fólk, brøv ella pakkar úr oyggj í oyggj.
Fyrsta lógin um skylduna at skjútsa kom í 1865, og løgtingið ásetti gjaldið fyri fimm ár í senn. Tað var ymiskt fyri tey trý sløgini: embætisskjúts fingu teir minst fyri, nakað meira fyri prestaskjúts og mest fyri almenningsskjúts. Lítið var goldið, men hetta var framstig, tí undan hesi lóg var einki gjald. Hvør birgur maður, 15-50 ár á aldri, hevði skyldu at skjútsa og fekk bót, noktaði hann.
At føra post úr einari oyggj í aðra var mangan vandasigling í mysing og brotasjógvi. Petur í Mattalág var millum teir fyrstu postførararnar. Hann hevur sagt frá eini ferð frá skjútstíðini. Bræv, skrivað í Havn, skuldi í Leirar í Hvalba. Tað var merkt K. T. – ið stóð fyri Kongelig Tjeneste – og Uopholdelig Befordring, ið bar í sær, at tað skuldi sendast beinanvegin, ið líkindi vóru. Nevnarin í Havn fekk brævið og tilnevndi mann at fara um reynið til Kirkjubøar, har hann handaði nevnaranum har brævið. Hesin fekk áttamannafar at føra brævið um fjørð. Har lendu teir í óbygdum, har nú Skopunarbygd er. Maður fór fimur á fóti teir 4 fjórðingarnar heim á Sand at geva nevnaranum har brævið. Hann so norðuraftur til bátsfelagar sínar, ið lógu og bíðaðu. Heimasandsnevnarin fekk nú mann til Dals við brævinum, haðani annar bátur fór við tí til Hvalbiar. Har var brævið latið prestinum í Leirum. Streymurin var harður og hann øtlaði sjógvin, so bátsmanningin noyddist at gista í Suðuroy, men har gjørdist liggjandi illveður, ið helt teimum veðurføstum í samfullar tvær vikur.
Skjútsskipanin helt sær til fyrra heimsbardaga, tá hon so við og við fjaraði burtur, tí at postgjøldini vóru lutfalsliga lægri.
Fyrsta føroyska posthúsið
thumb|left|H.C. Müller (1818-1897)
Fyrsta føroyska posthúsið læt upp í Tórshavn tann 1. mars 1870. Tað var táverandi sýslumaðurin í Suðurstreymoyar sýslu, Hans Christopher Müller, sum stóð fyri posthúsinum tey fyrstu árini. 1. mars 1884 varð posthús latið upp á Tvøroyri. Tann 1. mai 1888 læt posthúsið í Klaksvík upp sum tað triðja posthúsið í landinum. Bæði á Tvøroyri og í Klaksvík vóru tað eisini sýslumenninir, ið høvdu postin um hendi.
thumb|Fyrsta hús í Føroyum til post burturav: Posthúsið í Havn 1906
Í 19. øld komu ikki fleiri posthús enn hesi trý. Eftir aldarskiftið kom tó rættilig gongd á. Í 1903 vórðu sjey posthús latin upp. Í 1905 fóru teir undir at smíða posthús í miðbýnum í Havn, og var tað tikið í nýtslu 1. desembur. Tað var avgreiðslumaðurin C.C.Danielsen (seinni postmeistari), ið fekk hetta í lag. Hetta var fyrsta hús í Føroyum til post burturav.
Tey næstu 25 árini verða posthús latin upp í so at siga hvørjari bygd í landinum. Tey flestu lótu upp í árinum 1918, tá 15 nýggj posthús koma. Frá seinast í sekstiárunum til dagin í dag eru fleiri posthús latin aftur. Postsamskiftið við hesar bygdir verður nú avgreitt av sonevndum avgreiðslupostboðum. Hendan broytingin er ein partur av skynsemisbroytingunum í føroyska postverkinum seinastu árini.
Trupult og vandamikið starv
thumb|left|Simon Pauli Poulsen (Símun Pauli á Mørk í Fuglafirði ella Mørkabóndin, sum hann var vanliga róptur). Hann gekk um fjøll við posti til Oyndarfjarðar, Hellanna og Elduvíkar.
Fyri at lýsa hvussu trupult tað var at at avgreiða postsamskiftið við bygdir og útoyggjar tey fyrstu árini, skal her sum dømi sigast frá, hvussu fram varð farið í Norðoyggjum fyri og eftir aldarskiftið. Postmaðurin í Klaksvík tók sær av at bera post til bygdirnar eystan Múla. Hann gekk um Áarskarð til Árnafjarðar og um Toftaskarð norður á Norðtoftir. Síðan hevði hann bygdirnar Depil, Norðdepil og Fossánes á Borðoynni. Á Viðoynni hevði hann Hvannasund og Viðareiði. Posturin til Múla varð lagdur til heintingar á Fossánesi og posturin til Svínoyar og Fugloyar varð lagdur til heintingar í Hvannasundi. Tá í tíðini skuldi postmaðurin úr Klaksvík eisini í hvørt hús í teim bygdum, hann røkti.
Sami postmaður fór við árabáti úr Klaksvík til Kunoyar og síðan í Kalsoynna. Hann bar út post í Kunoy, á Syðradali, á Húsum og í Mikladali. Tá ikki var lendandi á Húsum og/ella í Mikladali, fór hann til gongu av Syðradali til Húsar og Mikladals, ella av Húsum til Mikladals og aftur. Posturin, sum skuldi norður á Trøllanes, varð lagdur til heintingar í Mikladali. Fólk á Trøllanesi komu so til Mikladals við og eftir posti av og á. Hetta gamla mynstrið er júst tað sama, ið nú er galdandi nógvastaðni í Føroyum, har avgreiðslupostboð taka sær av samskiftinum í nógvum bygdum.
Hetta starv kundi stundum vera vandamikið, og tí hava vit eisini dømi um, at maður lá eftir á. Fyrstu ferð var í 1887, tá Jakki í Vági var á veg úr Klaksvík til Árnafjarðar, hóast vetur var og vánaveður. Posturin skuldi fram, hvussu líkindini vóru, men hesuferð kom Jakki ikki vegin fram. Hann var seinni funnin undir Svøðunum, har hann var farin útav. Hann gjørdist bert 52 ára gamal.
Motorbátar
Í 1920-unum varð skipanin við árabáti millum oyggjarnar og postgongdin millum bygdir í stóran mun løgd niður. Í Klaksvík keypti Samson Joensen, ið var postmaðurin, sum gekk norður um fjall og róði í Kalsoynna, deksbátin Guttaberg. Hetta var í 1927. Guttaberg, sum hevði motor, var settur í sigling millum Klaksvík, Kunoyarbygd og Kalsoynna við posti, ferðafólki og farmi. Í 1914 setti Olaf Olsen (Olaf á Stongunum), keypmaður, Klaksvík, deksbátin Dan í sigling millum Klaksvík, Árnafjørð, bygdirnar eystan Múla, Svínoy og Fugloy, og 2 ár seinrí, í 1916, var Immanuel settur í sigling, og røkti Immanuel postrutuna til Másin byrjaði í sigling í 1959.
Postmaðurin í Fuglafirði um hetta mundið, Hans Jacob Petersen, ognaði sær tveir deksbátar við motori. Annar æt Ragnhild og hin Alma. Ragnhild sigldi við posti, ferðafólki og farmi norðureftir. Talan var um bygdirnar Hellur, Oyndarfjørð, Elduvík, Funning og Gjógv. Alma sigldi millum Fuglafjørð, Leirvík og Klaksvík. Báðir bátarnir høvdu navn eftir døtrunum hjá Hans Jacobi. Dóttir Hans Jacob, Alma Rustin, var elsta postfólk í Føroyum og hon gjørdist 100 ár. Hon byrjaði á posthúsinum í Fuglafirði sum 14 ára gomul. Í 1926 fekk Alma ábyrgdina av postviðurskiftunum í Fuglafirði. Hon fór úr starvinum sum posthúsleiðari 31. oktober 1975.
Annars var tað A/S J. Mortensens eftf. á Tvøroyri, sum í 1895 settu ta fyrstu maskinriknu strandfarasiglingina á stovn við dampskipinum Smirili, ið sigldi kring allar oyggjarnar. Tann 5. mars 1908 varð A/S Thorshavns Mælkeforsyning og Margarinefabrik sett á stovn. Longu í apríl sama ár keypti fyritøkan bátin Ruth úr Noregi. Ruth, sum hevði dampmaskinu, var 15 brutto tons til støddar. Hon varð keypt fyri 14.000 kr. Tann 1. august 1908 varð Ruth sett í fasta sigling millum Tórshavn og Hvalvík. Á farleiðini legði hon at fleiri staðni á vegnum. Hon sigldi eisini í Sandoynna. Í umleið 70 ár røkti A/S Thorshavns Mælkeforsyning og Margarinefabrik postflutningin millum Tórshavn og Skálafjørðin og nærum líka leingi millum Tórshavn og bygdirnar við Sundalagið.
Yvirtøka
right|200px|Gamla búmerkið
Fram til 1. apríl 1976 varð postverkið í Føroyum rikið av danska postverkinum (Post- og Telegrafvæsnet). Tá í tíðini var bygnaðurin í postverkinum skipaður soleiðis, at vit høvdu eitt posthús (Postkontoret Thorshavn) við einum postmeistara. Síðan høvdu vit postavgreiðslurnar (postekspeditiónir) við sonevndum postekspeditørum sum leiðarum. Postavgreiðslurnar vóru: Klaksvík, Tvøroyri, Vágur, Vestmanna og Saltangará. Øll hini posthúsini vóru flokkað í tveir flokkar. Tey størru bóru heitið "brevsamlingssteder" og tey smærru bóru heitið "postudvekslingssteder".
Eftir løgtingsvalið í november 1974 skipaðu javnaðarflokkurin, fólkaflokkurin og tjóðveldisflokkurin samgongu. Henda setti sær fyri, at taka yvir postverkið. Í 1975 komu samráðingar í lag millum donsku ríkisstjórnina og landsstýrið um yvirtøkuspurningin. Úrslitið av hesum samráðingum varð, at heimastýrið yvirtók postverkið í Føroyum frá 1. apríl 1976. Nýggi stovnurin undir Landsstýrinum fekk navnið Postverk Føroya, og eitt veðrahorn varð kosið til búmerki hjá stovninum.
Føroysk frímerki
thumb|200px|[[Eyvindur Mohr: Viðoy og Svínoy. Frímerki frá 30. januar 1975]]
Í 1974/75 fór danska postverkið undir at framleiða føroysk frímerki. Postverkið í Føroyum nýtti hesi frímerki til frímerkingar av postsendingum og at selja til frímerkjasavnarar. Tey fyrstu føroysku frímerkini komu á marknaðin 30. januar 1975. Frá fyrsta degi sýndu frímerkjasavnarar í ymiskum londum stóran áhuga fyri føroysku frímerkjunum. Fleiri ferðir hava frímerki verið næststørsta føroyska útflutningsvøra.
Eitt áhugavert tíðarskeið í føroysku frímerkjasøguni er tíðin beint eftir fyrra heimsbardaga, tá vit í Føroyum vóru noydd til at nýta bráfeingisfrímerki (provisorier). Tann 8. desember 1918 fekk "Thorshavns Postkontor" eitt skriv úr Keypmannahavn dagfest 16. november 1918. Í skrivinum varð boðað frá fylgjandi hækkingum í teim galdandi postgjøldunum: Hækkingin skuldi galda frá 1. januar 1919.
thumb|left|Á stórari frímerkjaframsýning í Essen í [[Týsklandi hevur Postverk Føroya vunnið annað pláss fyri smyrilin, sum Edward Fuglø hevur teknað, í kappingini Vakrasta frímerki í Evropa í 2002.]] Vegna vánaligt samband við umheimin var ikki møguleiki fyri at fáa tey nýggju 7-oyra frímerkini til Føroya áðrenn 1. januar 1919. Økti tørvurin á 7-oyra frímerkjum - til brøv innanoyggja og postkort til Danmarkar - førdi við sær, at goymslan av 1-, 2-, 3-, og 4-oyru suppleringsmerkjunum ikki rakk til og varð tí neyðugt við øðrum tiltøkum. Thorshavns Postkontor fekk tí loyvi til at klippa 4-oyru frímerkini í helvt, soleiðis at hvør helvtin kundi nýtast sum 2-oyra frímerki.
Tá hesi eisini vóru við at verða uppi, fekk Thorshavns Postkontor loyvi til at yvirstempla ta neyðugu mongdina av 5-oyra merkjum, soleiðis at hesi kundu nýtast sum 2-oyra frímerki. Til hetta endamál gjørdi Peter Poulsen, snikkarameistari, eitt hondstempul við tekstinum 2 Øre. Stemplið varð kallað "stólabeinsstemplið" av tí at skaftið varð gjørt úr einum gomlum stólabeini.
Ein líknandi støða var í 1940/41. Hin týska hersetingin av Danmark - og ein serliga ringur vetur við ísi í Skagerrak og Kattegat - førdi við sær at skipaferðslan millum Føroya og Danmarkar varð tarnað, soleiðis at vit í Føroyum komu at mangla frímerki við teim mest brúktu virðunum. Aftur hesuferð vórðu frímerki yvirstemplað og tikin í nýtslu til nýggj merki komu úr Danmark.
Sum ein náttúrlig avleiðing av yvirtøkuni 1976 vórðu tvær nýggjar deildir skipaðar í føroyska postverkinum. Hesar vóru Frímerkjadeildin og Postgirostovan. Síðani hevur Frímerkjadeildin yvirtikið alt frímerkjaarbeiði. Deildin skipar fyri framleiðsluni, stendur fyri útgávunum og hevur sjálv alla søluna um hendi.
Paris Hilton
Paris Whitney Hilton (fødd 17. februar 1981 í New York) er ein amerikonsk sjónleikarinna, songkvinna og modell.
Star Wars Episode I: Hulduhóttanin
Søgan
Filmurin fylgir Jediriddaranum Qui-Gon Jinn og hjálpara hansara Obi-Wan Kenobi ið fylgja og verja Drotning Amidalu á ferðini frá planetini Naboo til planetina Coruscant í vónini um at fáa ein friðaligan enda á eini víðfevnandi interplanetariskari handils-ósemju. Filmurin sýnir eisini ein ungan Anakin Skywalker áðrenn hann gjørdist Jedi-riddari, her framvístur sum ein ungur trælur ið tykist serstakliga sterkur og sýnir eina spírandi megi frá Forsuni, og sum noyðist at stríðast við tí gátuføru afturkomu Sithanna.
Kevin Cosgrove
Eftir at hava ringt til skyldfólk ringdi hann til neyðkall (911) um hjálp. Meðan hann enn var á tráðnum skramblaði bygningurin saman kl. 09:59 (14:59 føroyska tíð), og sambandið reyk. Síðstu orð hansara vóru "Oh God! Oh..." (føroyskt: "Á, Gud! Á...").
Upptøkan av neyðarkallinum varð spæld til rættarmálið hjá Zacarias Moussaoui.
2024
2024 (MMXXIV) verður sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið fer at byrja á einum mánadegi.
Fakse kommuna
Fakse kommuna (danskt: Fakse kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Holeby kommuna
Holeby kommuna (danskt: Holeby kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Olaf F. Joensen
Olaf F. Joensen róptur Óli í Skúla (1876 - 1964) var keypmaður í Klaksvík. Hann varð valdur á ting fyri Sambandsflokkin í Norðuroyggjum.
16. november
16. november er dagur 320 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 321 um skotár er). 45 dagar eru eftir av árinum. Í Íslandi verður dagurin hildin sum "dagur íslendska tungumálsins".
Seyed Ali Khamenei
Ayatollah Sayyed Ali Khamenei (persiskt: سید علی خامنه ای, aserbadjanskt Seyyid Əli Xameneyi) (17. juli 1939) í Mashad Iran, er ein iranskur politikari og átrúnaðarligur leiðari. Hann var forseti í Iran frá 1981 til 1989 og hevur verið andaligur leiðari í Iran síðan juni 1989.