cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ivan 3. av Russlandi
'''Ivan 3. Vasilyevich (Иван III Васильевич) (22. januar 1440, Moskva – 27. oktober 1505, Moskva), eisini kendur sum Ivan hin Stóri''', var ein stórfúrsti av Moskva og Stórfúrsti av øllum Russlandi (Великий князь всея Руси). Hann trýfaldaði víddina á sínum ríki og endaði valdið hjá Gylta Harkaliðnum yvir Rus, uvældi Kreml í Moskva og legði grundarstøði undir russiska ríkinum. Hann var ein av teimum russisku valdsharrunum, ið hevur sitið við valdinum í longst tíðarskeið í søgu Russlands.
Blake Clark
Blake Clark (føddur 2. februar 1946) er amerikanskur sjónleikari og skemtari, sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í It's Garry Shandling's Show og fyri at leggja rødd til Slinky Dog í Toy Story.
Niels á Botni
Niels á Botni (30. mars 1895 í Nólsoy - 20. juli 1982) fuglafrøðingur og útstappari.
202 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr.
Cherokesiskt mál
Cherokesiskt (á cherokesiskum ᎦᏬᏂᎯᏍᏗ) er eitt av irokesisku indianaramálunum í USA. Cherokesiskt verður fyrst og fremst tosað í Oklahoma og North Carolina. Í nógv ár varð Cherokesiska málið hótt, men doyði ikki út. Í Oklahoma tosa nú 18 871 fólk cherokesiskt og í Qualla í North Carolina umleið 8 092, so samlaða talið av fólkum, ið duga cherokesiskt liggur um 22-27.000.
Georg IV av Stórabretlandi
Georg IV av Stórabretlandi (á enskum: George IV of the United Kingdom) (12. august 1762–26. juni 1830) var kongur av tí Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland frá 29. januar 1820 til 26. juni 1830. Hann var sonur Georg III av Stórabretlandi og Charlotte av Mecklenburg-Strelitz, og var eldri bróðir Vilhelm IV av Stórabretlandi. Hann var tann næstseinasti bretski kongurin frá Hannover Húsinum.
Maribo kommuna
Maribo kommuna (danskt: Maribo kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
1837
1837 (MDCCCXXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Møn kommuna
Møn kommuna (danskt: Møn kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Oyggjaskeggi
Oyggjaskeggi er eitt føroyskt tíðarrit fyri føroyingar í Danmark. Blaðið var stovnað í 1948.
1838
1838 (MDCCCXXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Miðlingurin Malcolm
Miðlingurin Malcolm (upprunaheiti: Malcolm in the Middle) er ein amerikonsk ungdómssjónvarpsrøð.
Søgugongd
12 ára gamli Malcolm er ein púra vanligur drongur – tað er bara tað, at hann hevur IQ sum flogvit. Eins og hinir tríggir brøðurnir hevur hann lyndi til at vera rokaligur, so ofta og títt er húsatekjan um at fara uppfrá. Mamma Malcolm strevast og stríðist fyri at halda skil á dreingjunum og ikki minst pápa teirra. Malcolm má ofta sanna, at tað er ikki altíð lætt at vera klókur í einum vitleysum heimi, men hann verður skjótt kringur í at handfara tilveruna sum undurbarn.
Star Wars Episode II: Álop klónanna
Star Wars Episode I: Álop klónanna (upprunaheiti: Star Wars Episode II: Attack of the Clones , amerikanskur filmur av George Lucas frá 2002. Attack of the Clones var tann fimti Star Wars-filmurin ið varð gjørdur, sum tann næsti prequel (undansøgu) parturin í Star Wars-søguni.
Zinédine Zidane
Zinedine Yazid Zidane (, føddur 23. juni 1972), kelinavn "Zizou", er ein franskur pensioneraður fótbóltsleikari og núverandi venjari hjá Real Madrid. Hann spældi sum áloypandi miðvallaleikari fyri Franska fótbóltslandsliðið, Cannes, Bordeaux, Juventus og Real Madrid. Hann spældi sín seinasta landsdyst fyri Frakland hin 9. juli 2006 í HM-finaluni í Berlin móti Italia. Hann spældi 108 landsdystir fyri Frakland og skoraði 31 mál fyri franska landsliðið.
Zidane var kendur fyri sína elegansu, visión, bóltkontroll og tøkni og var í 2004 valdur at vera besti fótbóltsleikari í Evropa tey seinastu 50 árini í UEFA Golden Jubilee Poll. Hann verður av mongum mettur at vera ein av størstu fótbóltsspælarum í søguni.
Uppvøkstur og karriera
Zinedine Yazid Zidane (زين الدين زيدان اليزيد - Zin ad-Din Yazid Zidan) varð føddur hin 23. juni 1972 í La Castellane, Marseille, í Suðurfraklandi. Zidane er ættaður av algirskum kabylskum berberfólki. Foreldur hansara, Smaïl og Malika, fluttu til Paris úr bygdini Aguemoune í berber-talandi regiónini Kabylia í norðara partinum av Algeria í 1953, áðrenn Algeriska kríggið byrjaði. Familjan, ið búsettust í tí harða norðara umhvørvinum í økinum Barbès og Saint-Denis, funnu lítið av arbeiði í regiónini, og mitt í 1960-árunum flutti familjan til norðara Marseille útkantin av La Castellane í 16. arrondissement av Marseille. Í 1972 var Zidane føddur har sum tann yngsti av fimm systkjum. Pápi hansara arbeiddi í goymlubygningum og sum náttarvørður í einum íbúðarblokki, meðan mamman var heimagangandi. Familjan livdi eitt hampuliga gott lív eftir støðinum hjá grannalagnum har, ið var kent um alt Marseille fyri høgan kriminalitet og arbeiðsloysi.
Tað var í Castellane at Zidane fyri fyrstu ferð kom at kenna til fótbólt, hann fór sum fimm ára gamal at spæla fótbólt við grannabørnunum á Place Tartane, í einum 80-ganga-12-yard garður, ið var høvuðs torgið í bústaðarblokkinum. Í juli 2011 nevndi Zidane fyrrverandi Marseille leikararnar Blaž Slišković, Enzo Francescoli og Jean-Pierre Papin sum sínar fyrimyndir undir uppvøkstrinum. Sum tíggjuára gamal fekk Zidane sítt fyrsta spæliloyvi, eftir at hann gjørdist partur av dreingjaliðnum í einum lokalum felag úr Castellane ið nevndist US Saint-Henri. Eftir at hava spælt við felagnum í hálvtannað ár, fór Zidane at spæla við SO Septèmes-les-Vallons eftir at venjarin hjá Septèmes, Robert Centenero, hevði sannført formannin í felagnum um at fáa fatur á Zidane. Zidane spældi við Septèmes til hann var 14 ára gamal, tá hann var valdur til at luttaka í einum 3 daga venjingarlegu á fótbóltsskúlanum CREPS (Regional Centre for Sports and Physical Education) í Aix-en-Provence, ið var ein av fótbóltsskúlunum, ið var rikin av franska fótbóltssambandinum. Tað var her, at AS Cannes fyrrverandi fótbóltsleikarin Jean Varraud fekk eyga á hann, og viðmældi hann til formannin í felagnum.
Reimund Langgaard
Reimund Langgaard (føddur 26. juli 1977 í Leirvík) er ein føroyskur sølumaður og politikari (SB).
Hann er útbúgvin lærari frá Føroya Læraraskúla í 2004, og hevur starvast sum sølumaður í Kaupthing Banka og hjá Føroya Tele. Hann hevur eisini verið í kristiligum ungdómsarbeiði og sum trúboðari fyri Kirkjuliga Heimamissiónina í Føroyum í Kambodja.
Reimund Langgaard hevur møtt fast sum varalimur fyri Bjørn Kalsø á Føroya Løgtingi síðan 2011. Reimund er formaður fyri Løgtingsgrannskoðararnar og er limur í Rættarnevndini.
Candy Crush Saga
Candy Crush Saga er eitt gátu video spæl, útgivið av King tann 12. apríl 2012 til facebook og 14. november til snildfon. Í mars 2013 var tað tað mesta spælda spæli á facebook, sum fyrr var farmville, við í miðal 46 mió. brúkarüm. Í november 2012 hevði Candy Cruss yvir 10. mió. niðurtøkur. Ta¨ er tað spæliólkur á Apple App store við størstu øking í niðurtøkum nakrantíð, innan fyri avmarkaða tíð.
203 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr.
Árstal: 208 f.Kr. 207 f.Kr. 206 f.Kr. 205 f.Kr. 204 f.Kr. - 203 f.Kr. - 202 f.Kr. 201 f.Kr. 200 f.Kr. 199 f.Kr. 198 f.Kr.
Morten Thrane Brünnich
thumb|right|Morten Thrane Brünnich Morten Thrane Brünnich (30. september 1737 - 19. september 1827) var ein danskur djórafrøðingur og steinafrøðingur.
Brünnich var borðin í heim í Keypmannahavn.
The Lion King
The Lion King ("Ljónakongurin"; danskt heiti: Løvernes Konge) er ein amerikanskur teknifilmur frá 1994, framleiddur av Walt Disney Feature Animation og frumsýndur hin 15. juni 1994 í Amerika og 18. november 1994 í Danmark. Filmurin er hin 32. í røðini av teimum klassisku Disney teknifilmunum.
Søgugongd
Filmurin snýr seg um ein leyvuunga í Afrika, Simba, sum má ígjøgnum ymiskar forðingar, fyri at enda at taka við trónuni eftir pápa sínum sum leyvanna kongur.
Edmund Jacobsen
Edmund Jacobsen (f. 1967 í Rituvík) Rokksangari, tónasmiður og journalistur. Byrjaði av álvara at spæla tónleik alment sum sangari í bólkinum Skorar í 1984. Fór á várið 1988 uppí bólkin Kontrast, og var á heystið 1988 við til at stovna bólkin Chase. Var um somu tíð við í bólkinum Rockmenn.
Var á heystið 2003 við til at stovna bólkin Super Sonic, ið hevur heimastað í Esbjerg. Hesin bólkur gav í desembur 2004 út stakfløguna "Onetwothreefour".
Anna Maria Olsen
Anna Maria Olsen er ein føroysk songkvinna. Hon var ein av limunum í kvinnutónleikabólkinum Divaz til bólkurin skifti navn til Flamma, tá var hon ikki við longur. Hon gav út sína fyrstu fløgu í egnum navni í oktober 2014, tá fløgan Sálareygað kom út. Talan er um eina fløgu við tólv sálmum á føroyskum, sum Anna Maria hevur sungið í Vesturkirkjuni, har upptøkurnar fóru fram. Pápi hennara, tónasmiðurin Knút Olsen, hevur gjørt nøkur av løgunum á fløguni og spælir harmoniku á fløguni. Finnur Hansen stóð fyri upptøkunum og spælir eisini okkurt ljóðføri, meðan Leif Hansen spælir orgul á fløguni. Anna Maria syngur við á fløguni Haldurs Cafe, og ein av sangunum á fløguni Asbest hjá Mpiri. Hon hevur eisini sungið saman við Jens Marna Hansen, t.d. sangin You'r the Greatest, sum finst sum videolag á Youtube, tað er BenHan Studios, ið hevur gjørt videofilmin til lagið. Anna Maria er systir Jensinu Olsen. Tær báðar hava sungið saman m.a. í sendingini Mælt hjá Kringvarpinum, har tær sungu sangin Men lívið lær.
Heiður
2011 - Tilnevnd Planet Awards
Joen Magnus Rasmussen
260px|thumb|Joen Magnus Rasmussen í 2012 Joen Magnus Rasmussen (føddur 27. februar 1966) er ein føroyskur vinnulívsmaður og politikari (FF). Hann er útbúgvin skrivstovumaður, og er stjóri á Tavan Sp/f í Leirvík.
Politisk lívsleið
Hann var bygdarráðslimur í Leirvík 2000–2008 og býráðslimur í Eysturkommunu 2009–2012. Frá 2011-2015 var hann fastur varalimur á Føroya Løgtingi fyrst fyri Jákup Mikkelsen 2011–2012 og frá 2012-2015 fyri Jacob Vestergaard. Hann var næstformaður í Landsstýrismálanevndini og varamaður í Fíggjarnevndini og Trivnaðarnevndini frá 2011-2015. Á løgtingsvalinum 2015 varð hann ikki valdur.
Familja
Hann er sonur Ragnhild og Jafet Rasmussen. Hann er giftur Silvurlín Rasmussen, tey eiga børnini Jeanet Toftenæs Rasmussen og Silju Toftanes Rasmussen.
Kurt Mørkøre
thumb|Kurt Mørkøre
Kurt Mørkøre (20. februar 1969) er føroyskur fótbóltsspælari og venjari.
Sum leikari
Fyrst og fremst er Kurt kendur sum álopsleikari, men hevur eisini spælt sum verjuleikari og á miðvøllinum. Kurt spældi í sínum ungdómsárum og frameftir við besta liðnum hjá KÍ. Í 1999 til 2001 fór Kurt til Noregs og spældi við Sogndal. Hann kom aftur til KÍ og spældi í 2001-2002. Eftir hetta fór hann aftur Noregs og gjørdist venjari hjá felagnum Eide og Omegn IL í norsku 3. deild. Kurt gjørdi eitt stutt rend aftur til KÍ í 2005 fyri at bjarga teimum úr niðurflytingarvandanum. Hetta megnaði hann eisini. Í september 2005 valdi hann at gevast sum leikari.
Kurt hevur tvær ferðir verið toppskjútti í bestu deildini í Føroyum, nevnliga í 1988 og 1996.
Rúsdrekkasøla Landsins
Rúsdrekkasøla Landsins ella Rúsan, er føroyska einkasølan fyri rúsdrekkasølu, sum fylgir sama leisti sum hinar norðurlendsku einkasølurnar Vinmonopolet, Systembolaget og Alko. Virkið varð stovnað í 1992, eftir at nýggj rúsdrekkalóg var samtykt, sum loyvdi rúsdrekkasølu í Føroyum. Virkið hevur handlar í Tórshavn, Norðskála, Saltangará, Klaksvík, Miðvágur, Sandur, Øravíkarlíð og Vestmanna.
1991
Ásannandi at tíðin var komin til at fáa skipaði virðurskifti innan rúsdrekkasølu, legði landsstýrið í apríl 1991 uppskot fram, um nýggja rúsdrekkalóg. Stívliga eitt ár eftir, varð lógin samtykt av løgtinginum.
1992
Nýggja rúsdrekkalógin, løgtingslóg nr. 20 frá 10. mars 1992, um innflutning og sølu av rúsdrekka, hevur eina endamálsgrein, sum miðar ímoti at avmarka rúsdrekkanýtlsuna og minka um skaðan, sum rúsdrekkanýtslan hevur við sær fyri einstaklingin og samfelagið.
Høvuðsbroytingarnar í mun til gomlu lógina vóru:
Stovnsetan av Rúsdrekkasølu Landsins, sum hevur einkarætt til innflutning og sølu av rúsdrekka Loyvi til útskeinkjan av rúsdrekka til hotel- og matstovuvirksemi Lækkan av aldursmarkinum úr 20 niður í 18 ár Avtøka av skamtan
Í lógini var eisini ásett, at eitt rakstraravlop, heilt ella partvíst, skuldi nýtast til fígging av upplýsandi virksemi, um skaðarnar við nýtslu av rúsdrekka og til viðgerð av rúsdrekkamisnýtarum.
Lógin varð stigvíst sett í verk í 1992. Á sumri 1992 varð stjóri, Dagmar S. Joensen, sett at taka sær av at seta Rúsdrekkasølu Landsins á stovn. Fyrstu skeinkiloyvini vórðu givin í juni, innflutningur og smásøla byrjaði 2. november 1992, sum eisini er dagurin vit halda føðingardag.
Rúsdrekkasøla Landsins varð stovnsett, og í kunngerð nr. 144 frá 20. oktober 1992, um rakstur av Rúsdrekkasølu Landsins v.m, varð og er málið:
At skapa fortreytir fyri einari broyttari og harav minkandi nýtslu At fylgja neyvt við og upplýsa um gongdina í nýtsluni At veita eina tænastu við breiðum, fjølbroyttum og tíðarhóskandi úrvali og vøruupplýsing, so kundin hevur ein møguleika at meta um útboðið At verða við í upplýsandi tiltøkum Fyrsta harudag, 2. november í 1992, læt fyrsta sølubúðin upp, við Hoyvíksvegin 51, í Tórshavn og 15. desember 1992 í Bøgøtu 38, í Klaksvík
1993
Í 1993 lótu fýra nýggjar sølubúðir upp 21. juni á Drelnesi í Suðuroy 24. juni á Mølini í Skálavík 30. juni í Saltangará 5. juli í Heiðunum í Miðvági
Frá byrjan var øll søla yvir disk, tó undantikið í Saltangará, har man sum eina roynd hevði sjálvtøkubúð.
2007
Deildin í Saltangará flutti í nýggj høli á Heiðavegi.
2009
3. september 2009 læt Rúsdrekkasøla Landsins upp handil í Miðlon við Hoyvíksvegin í Havn.
Orsøkin var, at bygningurin á Hoyvíksvegi 51 var so fongdur við soppavøkstri, at Arbeiðseftirlitið gav Rúsdrekkasøluni boð um at gevast við øllum virksemi í bygninginum.
Goymslan til handilin og fløskumóttøkan varð flutt í Grónbygingin á Staravegi.
2010
Kunngerð Nr. 19, um Skipan og rakstur av Rúsdrekkasølu Landsins, varð broytt soleiðis, at møguligt varð hjá Rúsdrekkasøluni at hava opið leygardagar.
Fyrsti leygardagurin har møguligt varð at keypa í sølubúðum hjá Rúsdrekkasøluni var leygardagin tann 8. mai 2010.
Hans Jakka steinur
Hans Jakka steinur er ein lítil steinur ið stendur mitt í Klaksvíkini. Tað var kendur maður í Klaksvík, ið kallaðist Hans Jacob, ið plagdi at hvíla á hesum steini. Steinurin stendur á Fornagørðum og verður enn tann dag nógv nýttur. Hans Jakka steinur er fyri tey yngri í býnum ein samlistaður í vikuskiftunum.
Persian Gulf Pro League
Persian Gulf Pro League (Persiskt: لیگ برتر خلیج فارس), best kend sum PGPL, á sponskum eisini nevnd Primera División, er tann besta Iranska fótbóltsdeildin hjá monnum. Deildin hevur 16 av teimum bestu liðunum úr Iran.
Nykøbing Falster kommuna
Nykøbing Falster kommuna (danskt: Nykøbing Falster kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
2. apríl
2. apríl er dagur 92 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 93 um skotár er). 273 dagar eru eftir av árinum.
Malmö universitet
thumb|right|250px|Orkanen, Malmö högskola. Malmö universitet er ein lærdur háskúli í Malmö, sum varð settur á stovn í 1998. Har eru fimm fakultet.
1829
1829 (MDCCCXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.
Bolivia
Søga
thumb|right|250px|Titicaca liggur á markinum ímillum Bolivia og [[Peru og er hægsta vatn í heiminum. Titicaca er eisini størsta vatn í Suðuramerika.]]
Stovnan
Simón Bolívar (24. juli 1783 – 17. desember 1830) ferðaðist í Evropa, tá ið hugsjónirnar frá fronsku kollveltingini breiddu seg, og haðan fekk hann íblástur til at vinna øllum Suðuramerika frælsi. Bolívar gjørdist oddamaður fyri tjóðveldisrørsluni í Venesuela í 1812. Hann stóð á odda fyri uppreistri í 1816 og lýsti Venesuela frælst, hóast Spania góðtók tað ikki. Í 1819 helt hann fram í Kolombia, vann á spaniamonnum, og gjørdist fyrsti forseti í landinum. Hann fór aftur til Venesuela, sigraði á spaniamonnum í Carabobo í 1821 og tók Caracas. Tað staðfesti, at Venesuela var frælst og óheft. Síðan fór Bolívar suðureftir at hjálpa øðrum hjálondum at gera uppreistur. Tá ið San Martin legði frá sær sum ríkisleiðari í Perú í 1822, bóðu tjóðveldismenninir Bolívar hjálpa teimum at reka sponsku herdeildirnar, ið eftir vóru, av landinum. Tað gjørdi hann, og í 1824 varð hann útnevndur einaræðisharri. Árið eftir fór Bolívar til Ovara Perú og grundaði eitt tjóðveldi, sum seinni varð kallað Bolivia eftir honum.
Drøgghandil
Í øldir hevur fólkið í Bolivia tugt kokabløð, sum stimbrað, og sum stilla svongd. Nú á døgum verður kokain vunnið úr bløðnum, eitt ólógligt drøggevni, sum gravgangur er eftir, helst í Norðuramerika og Evropa. Kokarunnurin veksur í rakjørð og krevur lítla og onga røkt, sum matplantur. Eisini loysir seg nógv betur fíggjarliga at dyrka koka enn vanliga grøði. Tí verður nógv koka dyrkað, serliga í oydnum pørtum í Andesfjøllum. Tá ið kokain er vunnið burtur úr kokabløðnum, verður tað smuglað. Kokarunnurin trívst væl í fjalladølunum í Bolivia og er góð inntøkukelda hjá fólkinum, sum býr har. Myndugleikarnir hava roynt at steðga kokadyrkingini og boðið bóndunum pening fyri at leggja um til annan landbúnað, til dømis sukur, bananir og kakao. Hetta hevur ikki borið til, og koka er enn høvuðsgrøði í Bolivia.
Búskapur
Í 1883 misti Bolivia strandalendi sítt til Kili, tað var í kyrrahavskríggjunum; tí fer næstan allur útflutningur nú við bili ella toki ígjøgnum Kili og Peru. Stórt náttúrurtilfeingi er í Bolivia, til dømis silvur og tin, men við tað at landið hevur verið so avbyrgt, og at stjórnarskifti hevur verið í heilum, er Bolivia fátækt.
Í Bolivia er nógv tin, silvur, blýggj, sink og onnur steinsløg. Tinvinnan er týdningarmikil vinnuvegur, og hóast afturgongd er Bolivia enn ímillum tey fimm londini í heiminum, ið vinna mest tin. Túsundtals fólk arbeiða í námunum; arbeiðsumstøðurnar eru vánaligar, trygdin ring og lønin lág. Mangir námsmenn trúgva, at ein andi, nevndur El Tio, heldur til í námunum og leggja honum sigarettir sum offurgávu fyri tinið.
Fólkið
Eini 70 % av fólkinum eru aymaráindiánar og quechuaindiánar, sum búgva á vindbarda háslættanum, nevndur altiplano. Teir eiga ikki meiri jørð, enn at teir so dánt fáa dyrkað so mikið, at teir breyðføða seg og síni. Kalt er á hálendinum í Bolivia. Jørðin er kørg, og nógvastaðni eru epli einasta grøði, ið veksur.
Aymaráindiánar hava tronglig kor, og arbeiðsdagurin er strevin, hvørki ravmagn ella vatn er lagt inn í húsini. Flestu fólk eru fátækir bøndur, sum dyrka epli, mais og bygg og hava nakrar kýr, seyðir, lamur og høsn. Úr lamuullini virka teir heit klæði, og lamutøðini verða nýtt til brenni. Aymarákonurnar og genturnar ganga undir myrkagrønum, svørtum ella brúnum hatti. Mangir aymaráindiánar ganga í plastskóm, nevndir ojotas.
Froðbiar Sóknar Róðrarfelag
thumb|200px|Firvaldur við kvinnum á veg til Ólavsøkuróðurin 2010. Í 2009 vunnu tær Føroyameistaraheitið. Froðbiar Sóknar Róðrarfelag er eitt róðrarfelag úr Suðuroynni, av Tvøroyri og bygdunum rundan um Trongisvágsfjørð: Tvøroyri, Trongisvágur, Froðba og Øravík. Felagið varð stovnað 25. juli 1934.
Bátar
Froðbiar Sóknar Róðrarfelag hevur fleiri bátar. Í 2009 róu fimmannafarið Firvaldur og tíggjumannafarið Tvørábáturin. Í 2011 luttók Firvaldur í barnaróðri fyri bæði gentur og dreingir, dreingirnir vunnu bronsu í kappingini um FM. Harumframt luttók Firvaldur eisini í róðrunum hjá 5-mannaførum dreingjum, Hulda luttók í barnaróðri fyri gentur og Tvørábáturin luttók í bólkinum seksmannafør menn.
Føroyameistararheitið
Í 2009 vunnu genturnar á Firvaldi føroyameistaraheitið og Tvørábáturin vann somuleiðis føroyameistaraheitið sama árið. Froðbiar Sóknar Róðrarfelag hevur vunnið hesi FM heitið síðan 1973:
Firvaldur: 5 mannafør dreingir 5 mannafør gentur 5 mannafør kvinnur 6 mannafør menn
Samstarv um Suðuroyar Kappróðrarfelag
thumb|Suðuroyingur hjá [[Suðuroyar Kappróðrarfelag]] 6. september 2011 varð nýtt róðarfelag, sum nevnist Suðuroyar Kappróðrarfelag, stovnað í Suðuroynni. Talan er um eitt felag sum er fyri alla oynna. Tað eru fólk úr Vágs Kappróðrarfelag og Froðbiar Sóknar Róðrarfelag sum hava tikið stig til at stovna hetta nýggja felagið. Ein av orsøkunum til at nýggja felagið bleiv stovnað er tann, at tvøráfólk og vágbingar ikki hava fingið mannað nakað 10-mannafar seinastu árini. Fyrsta árið er meiningin at samstarva um eitt 10-mannafar fyri alla oynna. Nýggja felagið hevði, longu áðrenn tað formliga varð stovnað, bílagt eitt nýtt 10-mannafar frá Sámali Hansen, bátasmiði. Nýggja 10-mannafarið, sum eitur Suðuroyingur luttakur í FM kappróðrinum 2012.
Listasavn Føroya
thumb|230px|Listasavn Føroya avmynda á einum frímerki thumb|230px|Listasavn Føroya Listasavn Føroya varð bygt í 1970. Savnið er í Viðarlundini í Gundadali á Gundadalsvegi 9 í Tórshavn. J.P. Gregoriussen teknaði bygingin. Norðari endin av húsinum er frá 1970, tað er tann eldri Listaskálin, sum Listafelag Føroya læt byggja. Savnshúsini vórðu tikin í nýtslu í 1993, tað vóru arkitektarnir N. F. Truelsen og J. P. Gregoriussen sum teknaðu nýggja bygningin.
Sjálvsognarstovnur
Listafelag Føroya er sjálvsognarstovnur. Nevndin er mannað við 4 fólkum sum umboða Føroya Landsstýri, Listafelag Føroya, Føroysk myndlistafólk og Tórhavnar kommunu. Í stýrinum fyri Listasavnið sita fyri tíðarskeiðið 1. apríl 2009 til 31. mars 2013:
Føst framsýning
Listasavn Føroya hevur bæði fasta og skiftandi framsýningar av eldri og nýggjari føroyskari list. Mong føroysk listafólk eru umboðaði á føstu framsýningini, millum onnur Sámal Joensen-Mikines (1906-79), Janus Kamban (1913-2009), Ruth Smith (1913-58), Elinborg Lützen (1919-95), Ingálvur av Reyni (1920-2005), Steffan Danielsen (1922-76), Hans Hansen (1920-1970), Frimod Joensen (1915-97) og Tummas Arge (1942-78).
Skiftandi framsýningar
Árliga eru tríggjar stórar serframsýningar sum Listasavnið skipar fyri og tvær framsýningar sum ávikavist Føroysk Myndlistafólk og Listasfelag Føroya skipa fyri. Framsýningarnar lata vanliga upp fríggjadag kl. 16. Várframsýningin og Ólavsøkuframsýningin eru framsýningar sum vanliga eru á hvørjum ári.
Vordingborg kommuna
Vordingborg kommuna (danskt: Vordingborg kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Star Wars Episode III: Hevnd Sithanna
Star Wars Episode III: Hevnd Sithanna (upprunaheiti: Star Wars Episode II: Revenge of the Sith , amerikanskur filmur eftir George Lucas frá 2005. Revenge of the Sith var tann sætti og seinasti Star Wars-filmurin ið varð gjørdur, sum tann triði prequel (undansøgu) parturin í Star Wars-søguni.
Sydfalster kommuna
Sydfalster kommuna (danskt: Sydfalster kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Philipp Kirkorov
Philipp Bedrosovich Kirkorov (f. 30. apríl 1967) er ein bulgarskur/russiskur sangari, sangskrivari og framleiðari. Hann er føddur í Varna, Bulgaria, men býr í Moskva í Russlandi og er av bulgarskum, russiskum og armenskum uppruna. Hann er ein av størstu popp-stjørnunum í Russlandi.
Eurovision Song Contest luttøka sum sangari og sangskrivari
Hann umboðaði Russland á Eurovision Song Contest í 1995, og endaði á einum 17. plássi við sanginum Kolybelnaya dlya vulkana, sum hann sjálvur hevði skrivað. Í 2007 skrivaði hann sangin Work Your Magic fyri Hvítarussland, sum Dima Koldun sang. Hesaferð gekk tað betri, Hvítarussland megnaði á fyrsta sinni at kvalifesera seg til finaluna og sangurin endaði á einum 6. plássi av 24 luttakandi londum. Í 2008 skrivaði hann sangin Shady Lady fyri Ukraina til songkvinnuna Ani Lorak, sangurin endaði á 2. plássi. Í 2010 skrivaði hann sangin White Nights til Dima Bilan. Meiningin var, at sangurin skuldi luttaka í lokalu russisku finaluni, men av óvissum orsøkum bleiv sangurin tikin aftur.
1828
1828 (MDCCCXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum týsdegi.
Rodmundur Nielsen
Rodmundur Nielsen (føddur 22. august 1966) er ien føroyskur vinnulívsmaður og politikari (FF).
Hann er stjóri hjá P/F Borg, har hann síðan 2011 eisini er einasti eigari. Hann er formaður í Eysturoyar Vinnulívsfelag.
Rodmundur var borgarstjóri í Runavíkar kommunu 2000–2006 og formaður í Kommunusamskipan Føroya 2005–2006.
Hann var varalimur á Føroya Løgtingi og fekk fast sæti har, tá ið Anfinn Kallsberg fór frá í januar 2011, men gjørdist aftur varalimur, tá ið Annika Olsen fór frá sum landsstýriskvinna í apríl. Frá 14. november 2011 møtir hann aftur fast á Løgtinginum fyri Anniku Olsen, sum gjørdist almannamálaráðharri.
Danish Music Awards 2009
Danish Music Awards 2009 varð hildið í Glassalinum í Tivoli í Keypmannahavn leygardagin hin 28. februar 2009. Vertur var Anders Breinholt. Hetta var fyrsta ferðin síðan ár 2000, at tónleikatiltakið ikki varð víst beinleiðis á nakrari dankari sjónvarpsrás. Tveir føroyingar vunnu heiðurslønir á Danish Music Awards 2009, Teitur vann við fløgu síni The Singer, sum var kosin Ársins danska singer/songwriter útgáva. Lizzie (Ann Elisabeth Berg) vann eina heiðursløn í bólkinum Ársins danska hitt, tað vann hon við sanginum Ramt i natten.
Framførslur á Danish Music Award 2009
Hesi høvdu framførslur á Danish Music Award 2009:
Heiðurlønir vóru latnar í 22 bólkum – av hesum vóru átta ymiskar tónleikasløg frá barnaútgávum til electronica. Danish Music Awards 2009 umfatar í alt 89 tilnevningar býttar ímillum 52 ymisk tónleikanøvn. Meira enn 46 prosent av teimum tilnevndu tónleikanøvnunum vóru kvinnur ella hava kvinnur sum frontfigurar. Ein fjórðingur av teimum tilnevndu vóru nýggj nøvn.
Keldur
Danish Music Awards
Absalon Guttormsen
Absalon Guttormsen (5. mai 1830 – 11. juli 1902) var bóndi í Útistovu á Trøllanesi. Hann var sjálvlærdur lærari í Kalsoynni 1875 – 1893. Hann var virkin í Føringafelag og var frá umleið 1870 íðin fráhaldsmaður, og virkaði fyri at stovna fráhaldsfeløg ymsastaðni, serliga í Norðoyggum og í Eysturoy. Tingmaður fyri Norðuroyggjar 1861 – 1869 og 1873 – 1877.
Miklagarður (handil)
Miklagarður er ein matøvøruhandil sum liggur í SMS. Miklagarður er størsti matvøruhandilin í Føroyum við sínum 2.400 fermetrum.
Fabian Cancellara
Fabian Cancellara (føddur 18. mars 1981), kelinavn: "Spartacus", er ein sveisiskur professionellur súkklari, ið súkklar fyri UCI ProTeam. Hann var føddur í Wohlen bei Bern, Sveis. Cancellara byrjaði at súkkla vegsúkklukappingar sum trettanára gamal. Hann vann tvær ungdóms-HM kappingar í einkultstarti í 1998 og 1999. Hann gjørdist professionellur súkklari sum 19 ára gamal, tá ið hann fór at súkkla fyri liðið, har hann súkklaði sum stagiaire. Hann er kendur fyri at klára seg sera væl í einkultstarti, og í klassisku kappingunum, og fyri at vera ein arbeiðshestur fyri nýggir liðfelagar hjá sær, ið eru góðir til høvuðskappingar (klassement).
Stubbekøbing kommuna
Stubbekøbing kommuna (danskt: Stubbekøbing kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Alblasserdam
Alblasserdam er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum og liggur í landslutinum Zuid-Holland. Ein partur av lítlu bygdini Kinderdijk, ið hevur tað størsta tali av vindmyllum í Niðurlondum, liggur í kommuni.
Søga
Býurin Alblasserdam varð fyrstu ferð nevndur í Melis Stoke krønikunum í 1299, kommunan varð tó ikki stovnað fyrr enn í 1447. Áðrenn tað var býurin partur av Oud-Alblas. thumb|centre|250px|Alblasserdam
1827
1827 (MDCCCXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Stevns kommuna
Stevns kommuna (danskt: Stevns kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
1. februar
1. februar er dagur 32 í árinum í gregorianska kalendaranum. 333 dagar eru eftir av árinum (334 dagar um skotár er).
Ný Suður Wales
250px|right|thumb|Stað. Ný Suður Wales (New South Wales) er lanslutur Avstralia. Høvuðsstaðurið er Sydney.
Magnus Heinason (persónur)
Magnus Heinason ( 4. mars 1545 (1548?) á Nesi (ella í Oyndarfirði??) – 18. januar 1589, hálshøgdur á Gamlatorgi í Keypmannahavn). Sonur Heina Havreka. Umleið 1580 læt hann Havnar Skansa byggja at verja landið móti sjórænaranum.
Sjálvmorð
thumb|right|280px|Kort yvir sjálvmorðini í heiminum. Sjálvmorð er tað, tá ið ein við vilja tekur seg sjálvan av døgum. Sjálvmorð er ofta orsakað vónloysi, tunglyndi, sinnissjúku ella/og rúsevnis- og rúsdrekkamisnýtslu. Harafturat kann sovorðið sum fíggjarligir trupulleikar og vánalig viðurskifti við onnur fólk vera ein orsøk. Í 2012 gjørdu trý fólk við føstum bústaði í Føroyum sjálvmorð. Frá 2007 til 2012 hava 13 fólk tikið seg av døgum í Føroyum og bara í 2010 vóru heili 6 sjálvmorð. Sambært heilsulýsing landslæknans var eitt sjálvmorð framt í Føroyum í 2007. Hetta er eitt vet minni enn seinastu trý árini, tí í 2006 vórðu trý sjálvmorð framd, meðan seks vórðu í 2005. Størsta sjálvmorðstalið eitt einstakt ár í Føroyum var árið 1985, tá sjey fólk doyðu fyri egnari hond. Í 1984, 1986, 1988, 1992, 2005 og í 2010 tóku seks fólk lívið av sær hvørt av hesum árunum. Tað er bara í árunum 1999, 2001 og í 2009, at eingin føroyingur doyði fyri egnari hond. Frá ársbyrjan 1981 til og við 2007 eru tilsamans 88 sjálvmorð staðfest her á landi. Samanborið við hini Norðurlondini og londini í Evropa eru føroysku sjálvmorðstølini sera lág. Tølini yvir sjálvmorð í Føroym eru ikki økt seinastu 30 árini, men heldur eru tølini minkað.
Flest menn gera sjálvmorð; í so at siga øllum aldursbólkum eru menn teir, ið liggja ovast á listanum yvir sjálvmorð. Í 2012 gjørdu 661 fólk sjálvmorð í Danmark. Kanningin hjá Jyllands-Posten vísir, at av teimum 661 sum gjørdu sjálvmorð hetta árið, vórðu 494 teirra menn. Tað er serliga menn í aldrinum 20 til 40 ár.
Star Wars: Klónukríggini
Star Wars: Klónukríggini (upprunaheiti: Star Wars: The Clone Wars) er ein CGI-animeraður science fiction-filmur frá 2008, ið gongur fyri seg í Star Wars-rúminum. Søguliga sæð er hann settur ímillum Álopi klónanna og Hevnd Sithanna. Filmurin hevði premieru tann 10. august 2008 á Grauman's Egyptian Theatre og varð leysgivin til biografarnar tann 14. august 2008 í Avstralia, og tann 15. august í USA, Kanada og Stórabretlandi ígjøgnum Warner Bros..
The Clone Wars er ætlaður sum ein inngangur til sjónvarpsrøðina av sama navni, ið byrjaði 3. oktober 2008.
1826
1826 (MDCCCXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Prequel
thumb|right|250px|[[George Lucas.]] Ein prequel – (á føroyskum undansøga) er eitt verk, ið lýsir hendingar og persónar úr einum áður gjørdum verki, men sum tíðarmessiga gongur fyri seg áðrenn høvuðsverkið. Orðið stavar frá tíðliga í 1970unum. Orðið varð fyrst brúkt í samband við fjølmiðlaumtaluna av The Godfather Part II, har tað verður brúkt til at lýsa teir partar av filminum, ið ganga fyri seg áðrenn hendingarnar í The Godfather. Leikstjórin Francis Ford Coppola sigur, at George Lucas fann uppá orðið, og Lucas og Steven Spielberg brúktu tað seinni til at lýsa teirra felags film Indiana Jones og banning tempulsins, ein prequel (undannfilmur) til Indiana Jones. Orðið gjørdist vælumtókt av Lucasar Star Wars prequel-trilogi. Orðið kemur av enska orðinum við mótsettum týdningi sequel (eftirfylgjari ella kanska eftirsøga).
204 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr.
Árstal: 209 f.Kr. 208 f.Kr. 207 f.Kr. 206 f.Kr. 205 f.Kr. - 204 f.Kr. - 203 f.Kr. 202 f.Kr. 201 f.Kr. 200 f.Kr. 199 f.Kr.
P/F SMS
P/F SMS er ein fyritøka, ið eigur SMS sølumiðstøðina, Bónus, og ymiskar handlar í SMS sølumiðstøðina
Paul McCartney
thumb|right|220px|Paul McCartney í [[Prag í 2004.]] Paul McCartney (føddur 18. juni 1942 í Liverpool) er ein av heimsins kendastu sangskrivarum. Hann byrjaði yrkisleið sína í The Beatles saman við John Lennon, George Harrison og Ringo Starr. Saman skrivaðu Lennon og McCartney teir flestu sangirnar hjá The Beatles.
The Beatles vóru virknir millum 1962 og 1970. Í 1970'unum fekk Paul McCartney sær ein nýggjan bólk, so hann aftur fekk spælt konsertir. Bólkurin nevndist Wings. Einastu tónleikararnir, sum eru við á øllum plátunum hjá Wings, eru, umframt Paul McCartney, kona hansara Linda McCartney og gittarleikarin Denny Lane, sum eitt skifti hevði spælt í enska tónleikabólkinum The Moody Blues. Bólkurin Wings varð upploystur um ársskiftið 1980-1981, og síðani tá hevur Paul McCartney virkað sum solistur.
Sambært metbókini hjá Guinness er Paul McCartney ríkasti tónleikari í heiminum.
Trilogi
Triologi er eitt heiti ið er samansett av grikskum tri- (trý) og -logos (orð, orðatak) ið upprunaliga varð brúkt um teir forngriksku harmleikirnar. Orðið lýsir eitt verk (t.d. film, bók ella tónleik) sum er í trimum pørtum.
Mehrteiler
Universiteit van Amsterdam
thumb|right|250px|Universiteit van Amsterdam Universiteit van Amsterdam er ein lærdur háskúli í Amsterdam, sum varð settur á stovn í 1632. Har eru sjey fakultet.
Sakskøbing kommuna
Sakskøbing kommuna (danskt: Sakskøbing kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
200 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
Áratíggju: 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr.
Árstal: 205 f.Kr. 204 f.Kr. 203 f.Kr. 202 f.Kr. 201 f.Kr. - 200 f.Kr. - 199 f.Kr. 198 f.Kr. 197 f.Kr. 196 f.Kr. 195 f.Kr.
Knút Olsen
Knút Olsen (føddur í Sandavági 20. november 1945) er ein føroyskur tónasmiður, tónleikari, organistur og lærari. Hann tók læraraprógv á Føroya Læraraskúla í 1969 og hevur verið lærari í Hvalvík, Leirvík, Tjørnuvík og í Tórshavnar kommunuskúla. Hann hevur fingist nógv við tónleik og er framvegis virkin bæði sum tónasmiður og tónleikari. Meðan Jógvan Waagstein og Hans Jacob Højgaard áttu mesta partin av føroysku løgunum, sum vóru skrivað í fyrra helmingi av 20. øld, eigur Knút bróðurpartin av tí, sum skrivað er seinastu 30 - 40 árini. Harvið kann sigast, at Knút í tónleikasøguligum høpi hevur útfylt eitt tónleikaligt tómrúm, sum var í føroyskum sangi frá miðskeiðis i sjeytiárunum. Sjálvt um stílurin hjá Knúti er siðbundin, og fyrimyndinar eru at finna í skandinaviskari, serliga danskari lagaskriving, so hevur tónasmiðurin skapað sín heilt egna stíl, sum han varðveitir í nærum øllum sínum løgum. Umframt at skriva løg til meira verðsligar tekstir hevur Knút eisini skrivað hópin av sálmaløgum. Fleiri av teimum eru vorðin fastur partur av føroyskum sálmasangi. Knút hevur eisini skrivað nógv løg til barnasangir, og í 1998 fekk hann Barnabókaheiðursløn Tórshavnar Býráðs. Tá segði nevndin soleiðis: "Knút Olsen hevur í verki sýnt gott oyra og listarligt snildi at gera løg til føroyskar barnarímur og yrkingar. Løgini rigga væl til tekstin og fáa fram sangfýsni barnanna". Knút er faðir Jensinu Olsen og Annu Mariu Olsen, ið báðar eisini fáast við tónleik og eru songkvinnur.
Tónaskaldi, Kári Bæk, hevur lýst løgini hjá Knút Olsen soleiðis:
"Tey eru leikandi løtt, ljós og so einføld, at tað er sum at tú altíð hevur kent tey. Løgini hjá Knút Olsen eru lívsjáttandi. Tú kanst ikki hugsa tær, at nøkur onnur løg hóska betri til hesar yrkingar. Og tað er ikki einfalt at gera slík løg!"
1825
1825 (MDCCCXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Nørre Alslev kommuna
Nørre Alslev kommuna (danskt: Nørre Alslev kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Heini Havreki
Heine Johnsen róptur Heini Havreki (uml. 1514 í Bergen - 1576 í Rødø) varð sóknarprestur á Nesi Eysturoy frá 1541 - 1566.
Vanligur froskur
Vanligur froskur Rana temporaria (danskt Butsnudet frø) livir um alt Europa, heilt norður til Norðkapp og eystur til Uralfjøllini, men manglar í stórum pørtum av Iberisku hálvoynni, í suður Italia og suður Balkan.
Í Føroyum hava fólk havt henda frosk í hyljum í urtagørðum, í 2008 varð staðfest fyri vist, at hetta froskaslagið hevði myndað ein villan stovn í Nólsoy.
Xenofanes
Xenofanes (umleið 570 f.Kr. – umleið 475 f.Kr.) var ein griksur heimspekingur og yrkjari frá Kolofon í jóniska Lítlu Asiu (har ið vesturstrond Turkalands er í dag). Sambært Aristoteles var hann tann fyrsti, sum lærdi, at alt er ein stór eind.
Vrije Universiteit Amsterdam
thumb|right|250px|Vrije Universiteit Amsterdam Vrije Universiteit Amsterdam er ein lærdur háskúli í Amsterdam, sum varð settur á stovn í 1880.
Peter Alberg Holm
Peter Alberg Holm (føddur 24. mai 1823 í Kvívík, doyði 2. mai 1892 á Fyn, Danmark) var ein føroysk føddur prestur og rithøvundur í Danmark. Hann búði fyrstu árini í Føroyum, men flutti til Danmarkar í 1832 at ganga í skúla, hann tók studentsprógv í 1841 og teologiskt embætisprógv í 1847. Alberg Holm var sóknarprestur í Vetterslev og Høm uttanfyri Ringsted 1862–1869, í Dalum uttanfyri Odense 1869–1880 og í Gamtofte uttanfyri Assens frá 1880.
Hann vitjaði Føroyar á sumri 1844, og útgav eitt nú Skildringer og Sagn fra Færøerne í 1856.
Præstø kommuna
Præstø kommuna (danskt: Præstø kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
1824
1824 (MDCCCXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi.
Hans Tórgarð
Hans Tórgarð (føddur 1969) er ein føroyskur sjónleikari og týðari. Hann er útbúgvin Master of Arts í leiklist frá Teaterhögskolan i Helsingfors, Finland, 1999. Hann er sonur Axel Tórgarð og abbasonur H.C.W. Tórgarð. Báðar systrar hansara, Súsanna Tórgarð, og Ria Tórgarð, eru eisini sjónleikarar.
Leikstjórn
Harafturat hevur hann lagt røddir til ymsar útvarpsleikir, teknifilmar og ljóðbøkur.
Jón Sigurðsson
Jón Sigurðsson (17. juni 1811 – 7. desember 1879), íslendskur politikur, sjálvstýrismaður, og málfrøðingur.
Hjálpti V. U. Hammershaimb við yrkingini av tað føroyska skriftmálið.
205 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr.
Árstal: 210 f.Kr. 209 f.Kr. 208 f.Kr. 207 f.Kr. 206 f.Kr. - 205 f.Kr. - 204 f.Kr. 203 f.Kr. 202 f.Kr. 201 f.Kr. 200 f.Kr.
Narsarsuaq
thumb|right|250px|Narsarsuaq flogvøllur stóran týdning bæði fyrr og nú. Narsarsuaq er ein bygd í Suðurgrønlandi. Narsarsuaq, sum liggur í Narsaq kommunu, er í dag ein altjóða flogvøllur, sum amerikumenn bygdu í 1941. Hetta var fyrsta amerikanska flogstøð í Grønlandi, Blue West One av navni. Flogvøllurin varð nýttur undir øllum seinna heimsbardaga sum millumlendingarstøð á teininum Evropa og Norðuramerika. Umleið 6.000 fólk búleikaðust har tá. Hópur av sjúkrabarakkum vórðu bygdar har frá 1943 til krígslok at hýsa særdum stríðsmonnum frá víðvøllinum í Evropa. Tað er ein misskiljing, tá sagt hevur verið, at sjúkrabarakkirnar eisini vórðu nýttar undir Koreakrígnum, sum vardi frá 1950 til 1953. Í 1958 lótu amerikumenn vøllin frá sær. Í økinum er eitt ótrúliga áhugavert fornminnissavn av lutum, sum amerikumenn brúktu ta tíðina teir vóru har. Í 1959 - aftaná skipið "Hans Hedtoft" fórst - tóku danir yvir tænasturnar í Narsarsuaq. Ístænastan hevur síðani húsast her.
Plássið Narsarsuaq verður í dag nýtt sum altjóða flogvøllur. Hotellið við flogvøllin, sum umframt rekur vanligt hotellvirksemi, verður eisini í stóran mun nýtt til skeiðvirksemi, ráðstevnur o.a. Í dag búgva bert eini 180 fólk í Narsarsuaq, sum eru knýtt til flogvøllin. Har býr eisini onkur føroyingur. Í allari Narsaq kommunu búgva umleið 2.000 fólk.
Notuljómari
Notuljómari (frøðiheiti - Sylvia curruca)
The Pebble and the Penguin
The Pebble and the Penguin er ein amerikanskur teknifilmur frá 1995.
Reindýr
Reindýr (frøðiheiti: Rangifer tarandus) er einasta hjartarslag, har bæði bukkurin og hindin eru hornut. Kalldýrið nevnist bukkur, og kvenndýrið hind. Rein stavar frá norrøna orðinum hreinn. Reindýr eru í USA, Kanada, Noregi, Finnlandi, Mongolia og á bæði Íslandi, Svalbarði og Grønlandi. Bæði bukkurin og hindin kasta hyrningin einaferð um árið frá hávetri til tíðliga á sumri, men ikki samstundis, nær veldst um aldur og kun. Bukkurin hevur størri hyrning. Bæði hind og bukkur hava horn, eisini nevnd hyrning. Bukkurin hevur fingið nýgnaddaðan hyrning aftur, tá ið tiðtíðin er í sept. Reindýr er morreytt um summarið, men gráhvítt um veturin, ljóst undir búkinum, randað við dimmari rípu. Halin er eisini hvítur og afturpartin. Feldurin er ógvuliga tættur, og nógv luft er í broddinum. Stórur bukkur vigar uml. 300 kg og er 140 cm upp á háryggin, men hindin er minni, hon vigar eini 80 kg. Kleyvarnar á reindýri er sterkt bygdar og kunnu spílast sundur, so at reindýrið betur fær gingið á bleytum lendi ella kava, og lagkleyvarnar standa í sporinum.
==   Lívsháttur == thumb|left|220px|Reindýr ganga í fylgjum. Um veturin eru øll saman; men um summarið eru bukkarnir í smáum fylgjum og hindirnar og kálvarnir í fylgjum. Reindýr ganga í fylgjum. Tey ynda tær víðu víddirnar undir landísinum. Stovnarnir vaksa og minka í stórum alt eftir, hvussu føðivánirnar eru tey ymsu árini. Reindýrini halda seg spjaddari um summarið, einsæris, bukkarnir í smáum fylgjum, og hindirnar við summarkálvum saman við kálvunum, ið kálvaðir vórðu árið fyri. Her berjast tveir bukkar um, hvør skal ráða. Tá ið líður ímóti riðtíð, taka reindýrini seg saman aftur, tey kunnu so halda saman allan veturin. Í Íslandi kappast reindýrini um vetrarføðina við rossini, sum liggja úti. Reindýr føða seg mest við øllum tøkum urtum, grasi og bløðunum av smárunnum. Skróvturra skón etur tað ikki um summarið, men um veturin og í vátveðri, tá ið skónin blotnar, er hon týdningarmikil føði.
Riðtíðin er í september til oktober, hindirnar ganga kvidnar í hálvan áttanda mánað, so tær kalva í mai ella juni. Kviðin hind kastar ikki hyrningin, fyrr enn hon hevur kálvað, og tað gevur henni føðifyrimun. Hyrningurin hjá hindini er minni enn tann hjá bukkinum. Teir stóru bukkarnir skava, men so koma tær kvidnu hindirnar, ið enn bera hyrning, og reka teir burtur. Bukkarnir eru búnir at springa frá tí, teir eru hálvt annað ára gamlir, men teir sleppa sjáldan framat, fyrr enn teir eru fleiri ára gamlir, og tá hava teir fingið sær eitt fylgi av hindum. Bukkarnir eru ramligastir 8 ára gamlir.
== Útbreiðsluøki og veiða   == thumb|right|280px|Heimskort. Útbreiðsla í dag. Reindýr eru í Kanada, Alaska, Aleut, Washington, Idaho, Noregi, Finnlandi, Íslandi, Sámalandi, Siberia, Russlandi, Mongolia og á bæði Svalbarði og Grønlandi. Í Grønlandi ella Kalaallit Nunaat er reinin á vesturstrondini frá Paamiuut til Upernavik, eisini í Inglefieldslandi, hagar hon verður hildin upprunaliga at vera komin úr Nunavut í Kanada. Reindýr hevur áður verið í Landnyrðingsgrønlandi, rangifer tarandus eogroenlandicus, men hon doyði út seinast í 19. øld. Tær vóru minni og verða hildnar upprunaliga at vera komnar av Svalbarði í Noregi. Í 1952 vórðu reindýr flutt úr Noregi og slept á eina oyggj í Nuukfirði í Grønlandi. Hvørki í Føroyum ella á Íslandi hava nakrantíð verið vill reindýr, men tey hava fleiri ferðir verið slept í Íslandi, fyrstu ferð í 1771 (3 úr Finnlandi á Hlíðarenda í Fljótshlíð), aðru ferð í 1777 (23 úr Noregi á Hvaleyri við Hafnarfjørð), aftur í 1784 (35 úr Finnlandi á Eyjafjørð), og seinast í 1787 (35 úr Finnlandi á Vopnafjørð). Nú eru reindýrini á Eysturlandinum, mest eystanfyri Vatnajøkull og í ein landnyrðing úr Vatnajøkli. Stívliga 3000 reindýr eru í Íslandi í juli 2013.
Tann uppslepti reindýrastovnurin í Eysturgrønlandi trívist yvirhøvur væl og var 118.000 dýr í 2010 Stovnurin er fyri stórum broytingum, tí at hagin verður ov nógv bitin, og tí at vánalig ár hava verið uppímillum, t.d. minkaði stovnurin ógvisliga í 1980-árunum. Allastaðni, har ið reindýrið heldur til, verður lendið uttanum friðað. Tá dýrini hava bitið alt niður og flyta til nýggj øki, flytur friðingin við. Av tí at afturgongdin tey seinastu 30 árini hevði verið so stór, vórðu vill reindýr alfriðað í Vesturgrønlandi frá 1. august í 1993. Fyri hetta var veiðitíðin í Vesturgrønlandi 1. aug. til 1. okt. og í Norðurgrønlandi 1. sept. til 1. nov. Ongantíð skuldu fleiri dýr verða veidd, enn etin vórðu, t.e. 10.000-20.000 tom reindýr um árið til fólkamat. Í Íslandi verða 500-1000 reindýr skotin um árið til matna, tey eru tó løgd undir kvotu, sum verður ásett á hvørjum ári. Veiðitíðin er 1. aug. til 15. sept. Reindýraskinn er heitasta tilfar, sum til er, til soviskinn.
Fram við Íshavinum í Vestursiberia tíðnar kavin ógvuliga seint; har er frost einar 8 mánaðir av árinum, og jørðin er altíð botnfryst, so vatnið sleppur ikki at seta niður ígjøgnum; har eru tí stórar mýrar við nógvum vøtnum; hesar mýrarnar nevna russar tundra. Hópur av reindýrum gongur í mýrunum. Ofta eru tey illa stødd av mýggjabitum, sum stinga so illa, at tey vita sær einki til ráða at taka uttan leypa á áir og vøtn og liggja har í langa tíð, bert múlanum uppundan. Fólkið, sum býr har norðuri í Vestursiberia, nevnist samojedar; teir liva fyri tað mesta av reindýrahaldi og reindýraveiðu. Sámar hava búð í Sápmi síðan okkara tíðarrokning byrjaði. Hesi fólkini hava eisini veitt reindýr í øldir. Teir vóru friðarlig veiðifólk, ílatin reinskinnklæði, sum fluttu stað úr stað.
Undirsløg
thumb|right|250px|R.t. platyrhynchus eigur á [[Svalbarði. Reindýr er hjørtur (før.: hjartardýr, lat.: cervidae). Kalldýrið nevnist bukkur, og kvenndýrið bind. Bæði hind og bukkur hava horn (hyrning), sum tey kasta eina ferð um árið. Reindýr eru morreyð um summarið og gráhvít um veturin.]] 16 undirsløg finnast. Dømi um útdeyð undirsløg eru bæði rangifer tarandus dawsoni úr Graham Island í Kanada og rangifer tarandus eogroenlandicus úr Grønlandi.
Korn
thumb|right|220px Korn er vanligasta landbúnaðarvøran til mannføði. Eitt korn er eitt fræ. Umframt vanliga grasið eru kornsløgini eisini grassløg. Tey trý týdningarmestu kornsløgini eru mais, rís og hveiti. Tey verða velt í nøkunlunda somu nøgd. Vórðu tey javnt býtt til hvørt mansbarn á foldum, høvdu 80 kg verið í part av hvørjum slagnum. Týdningarmesta kornslagið eftir mais, rís og hveiti er bygg. Heimsframleiðslan av henni er minni enn helmingurin av tí, ið dyrkað verður av hvørji av teimum trimum undannevndu. Rugur og havri hava upp aftur minni týdning. Teir verða í høvuðsheitum nýttir til dýrafóður. Tropisku kornsløgini durra og hirsa verða harafturímóti í høvuðsheitum nýtt til mannaføði í Afrika og í Asia, og har eru tey stórur partur av føðini. Kornsløg, ið verða allýst sum fullkorn eru hveiti, rugur, bygg, havri, rís og hirsi.
Gluteninntoleransa (cøliaki) er ein lutfalsliga vanlig sjúka. Fólk við cøliaki tola ikki matvørur, sum innihalda gluten, og kunnu gerast sera sjúk av hesum. Gluten finst í øllum teim vanligastu sløgunum av korni – rugi, bygg, hveiti og havra, og er sostatt at finna í sera nógvum matvørum.
Kornsløg
Vanligastu kornsløgini.
Ravnsborg kommuna
Ravnsborg kommuna (danskt: Ravnsborg kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Leeds United F.C.
225px|thumb|right|Leeds United
Leeds United Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag frá býnum Leeds - millum manna verður liðið mangan bert kallað Leeds.
Liðið leikar í Premier League.
1823
1823 (MDCCCXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
2. februar
2. februar er dagur 33 í árinum í gregorianska kalendaranum. 332 dagar eru eftir av árinum (333 dagar um skotár er). Dagurin nevnist eisini kyndilsmessa.