cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hallgrímskirkja
Hallgrímskirkjan í Reykjavík er tann størsta kirkjan í Íslandi. Tað tók umleið 30 ár at fáa hana lidna. Hon hevur eitt sera høgt torn, og ein lyfta gongur upp í tornið. Har kanst tú síggja út yvir allan býin, og tað eru nógv ferðafólk, sum velja hesa upplivingina. Uttanfyri kirkjuna er ein standmynd av Leivi Eirikssyni, sum fann Vínland (Amerika). Hon er ein gáva úr Sambandsríki Amerika.
Fríggjadagur
Fríggjadagur er ein vikudagur. Dagur Frigg. Tað hevur oftani verið misskilt av nógvum, at dagurin var givin heitið eftir Freju, men so hevði dagurin verið kallaður freyagadagur. Á norrønt : "Freyja" Tað norrøna heitið á fríggjadegið er : "frjádagr". Sostatt, hevði heitið Freja ikki rigga til. Frigg, sum var kona Óðin riggar harafturmóti væl til. Frigg hevði ikki so stóran týdning í norrøna gudalæru, men ímillum vesturgermananir hevði hon stóran týdning. Vesturgermananir høvdu ikki hoyrt um Freju, so teir dyrkaði "hana", sum fruktberðs gudindina og ikki Freju. Á gomlum týskum merkir Frigg : "Fría" og Fríggjadagur eitur "fríatag", nytýskum : "freitag" og á gomlum enskum "frígedæg" nyenkst "friday".
Á Latíni Veneris dies (Dagur Venus). Dagurin hevur ikki fingið heitið frá gudindini Venus, harafturímóti er tað gongustjørnan Venus, sum dagurin er uppkallaður eftir.
.sc
.sc er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Seyskelloyggjarnar.
.gq
.gq er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Ekvatorguinea.
Laholms kommuna
thumb|250px|Laholms kommuna í [[Hallands län.]] Laholms kommuna (svenskt: Laholms kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Laholms kommuna hevur 24 077 íbúgvar (2015).
.sd
.sd er eitt internets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Sudan.
.hm
.hm er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Heard- og McDonald-oyggjar.
Neil Armstrong
thumb|right|220px|Armstrong, ið, sum flestum kunnugt, var fyrsti maður á [[Mánin|mánanum, andaðist 25. august 2012.]] Neil Alden Armstrong (f. 5. august 1930 – d. 25. august 2012) og felagi hansara Buzz Aldrin vóru fyrstu menn á mánanum, tá teir fóru hagar við rúmdarfarinum Apollo 11. Tað hendi tann 20. juli 1969. Tá hann setti fótin á mánan, segði Armstrong tey kendu orðini "That's one small step for man, one giant leap for mankind". Armstrong og Aldrin vóru í tveir og ein hálvan tíma á mánanum og gjørdu kanningar. Armstrong var eisini flogskipari undir Koreakrígnum, royndarflogskipari, flogverkfrøðingur og professari. Hann hevur eisini fingið eina stjørnu á Walk of Fame í Hollywood. Armstrong byrjaði hjá Nasa í 1962, og hann gavst tvey ár aftan á mánaferðina. Seinni arbeiddi hann sum professari í verkfrøði.
Amerikanski rúmdarmaðurin, Neil Alden Armstrong, ið var fyrsti frá mannaættinum sum setti fótin á mánan doyði 82 ára gamal 25. august 2012. Hann varð lagdur undir skurð fyri hjartatrupulleikar fyrr í mánaðinum. Hann fylti 82 ár eisini fyrr í sama mánaði.
AFC Bournemouth
thumb|290px|right|Dean Courtí Bournemouth í 2013. thumb|290px|right|Dean Court í Bournemouth í 2013.
Felagið varð sett á stovn í 1899 við navninum Boscombe FC. Í 1923 varð felagið valt inn í The Football League og navnið varð broytt til Bournemouth and Boscombe Athletic FC. Í 1972 fekk felagið núverandi heitið.
Besta liðið, við kelinavninum "The Cherries", spælir sínar heimadystir á Dean Court í Bournemouth. Býurin er á suðurstrondini í Onglandi, sunnan fyri Salisbury og nakað miðskeiðis millum býirnar Southampton og Dorchester.
Nashyrningur
Fyrstu nashyrningarnir (frøðiheiti á latíni: Rhinocerotidae) vórðu til fyri 30 mió. árum síðan, og teir eru millum størstu súgdýr, ið livað hava á landi. Nú eru fá dýrasløg, ið eru verri fyri enn nashyrningur. Hann verður dripin í túsundatali fyri hornið á snáðini, og øll nashyrningasløg eru í altjóða yvirlitinum við dýrasløgum í vanda. Fimm sløg eru: Hvítur nashyrningur (breiðsnáðaður nashyrningur) og svartur nashyrningur í Afrika, indianashyrningur í Noðurindia, javanashyrningur í Indonesia og sumatranashyrningur í Eysturásia. Nashyrningar liva vanliga stakir. Hann sær illa longri enn 30 m. frá sær. Teir síggja stutt frá seg, men hava góða hoyrn og frálíkt tev. Tapirur í Amerika er nær skyldur við nashyrning. Nashyrningar eta gróður. Við tjúkku, breiðu vørrunum roytir hann gras og aðrar plantur.
Hornið er úr hárkendum tægrum, ið eru persaðar saman til hart evni. Sló er ikki í horninum. Indianashyrningur og javanashyrningur hava bara eitt horn. Hini sløgini hava øll tvey. Nashyrningur hevur tjúkka og seiga húð. Á summum er húðin skift í stórar húðarplátur, rukkur og faldir um bein og háls. Húðin á indianashyrningi er átøk brynju. Flestu nashyrningar eru snøggir, hava ikki hár á kroppinum, bara sumatranashyrningur er loðin.
Veiðitjóvar skjóta nógvan nashyrning fyri hornið, tí summi halda, at góður heilivágur er í tí. Hornið í nashyrningi er vert sína tyngd í gulli í m.a. Vjetnam og Kina. Og tískil eru allar fimm nashyrningsgreinarnar millum heimsins sjáldsamastu og ábærast staddu dýr.
Ovurveiða
Nashyrningar verða tó dripnir sum aldrin áður í Suðurafrika í 2014. Í 2013 vóru 1004 nashyrningar dripnir í Suðurafrika. Tá var tað eitt nýtt met. Men árið 2014 hevur longu sligið tað metið. 20. november eru 1020 nashyrningar dripnir og árið er enn ikki liðugt. Hetta, sjálvt um man hevur roynt, at vart tey frá veiðumonnum. “Vit óttast, at ólógliga veiðan er bara ein partur, av eini størri heimsumfatandi milliarda ídnaði, ið umfatar ólógligan handil við villum dýrum. Tað er als ikki ein løtt støða, at fáast við", segði suðurafrikanski ráðharrin í umhvørvismálum, Edna Molewa, í 2014.
Frímerkja- og postsøgan hjá Aserbadsjan
Frímerkja- og postsøgan hjá Aserbadsjan er um søguna hjá frímerkjum og postskipanina í Aserbadsjan, ið fylgir søguni hjá landinum frá innlimanini í Russiska ríkið í 1806, til tað stutta tíðarskeiðið við sjálvræði í 1918, ið landið misti til Sovjetsamveldið í 1920 og endurvann í 1991, eftir at Sovjetsamveldið fall.
Saltnes
Saltnes er ein bygd i Eysturoy. Saltnes er frá 1837 og er ikki markatalsbygd, men umfatar økið fram við sjónum, frá Runavík og út um Árnasker í Saltnesi. Í Saltnesi eru í dag 42 hús og her búgva 153 fólk. Tær fyrstu búsetingarnar í Saltnesi vóru: Á Gráasteini (1), Í Skúla (2) og Inni á Roykheyggi (3).
Norwich City F.C.
Norwich City Football Club er eitt fótbóltsfelag heimahoyrandi í enska býnum Norwich. Besta liðið spælir í næstovastu ensku fótbóltsdeildini, EFL Championship.
Felagið varð sett á stovn í 1902 og varð valt inn í The Football League í 1920. Besta liðið, við kelinavninum "The Canaries", spælir sínar heimadystir á Carrow Road í Norwich. Býurin liggur í ein landnyrðing úr enska høvuðsstaðnum London.
Emmelie de Forest
300px|thumbnail|Emmelie de Forest á [[Eurovision Song Contest|Eurovision 2013 í Malmö]] Emmelie Charlotte-Victoria de Forest betri kend sum Emmelie de Forest (fødd 28. februar 1993 í Randers, uppvaksin í Mariager) er ein donsk songkvinna og tónasmiður. Hon umboðaði Danmark við sanginum Only Teardrops á Eurovision Song Contest 2013 Malmö í Svøríki og vann kappingina.
Sangurin var skrivaður av Lise Cabble og Juliu Fabrin Jakobsen, og var framleiddur av Thomas Stengaard. Emmelie og sangurin Only Teardrops fingu 281 stig, sum er tað hægsta stigatal, ið nakar danskur sangur nakrantíð hevur fingið í Eurovision Song Contest.
Í mars 2013 skrivaði Emmelie undir ein plátusáttmála við Universal Music, og um várið 2013 gav hon út sína fyrstu fløgu.
.sg
.sg er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Singapor.
Leygardagur
Leygardagur er ein vikudagur. Latín Saturni dies (Dagur Saturns), enskt Saturday.
Heitið á vikudegnum kemur frá norrøna laug og dagr, samansett laugardagr, ið merkir "vaskidagur" ella "baðidagur".
Dagurin er vikuligur halgidagur hjá eitt nú jødum og adventistum, ið rokna hann sum 7. dagin í vikuni. Eftir ISO-standardi (ISO-8601), ið ásetur, hvussu dagfestingar eiga at verða gjørdar í telduforritum og í handilssamskifti, er leygardagurin tann 6. í vikuni.
Bangkok
thumb|Bangkok í sólsetri Bangkok (tailendskt: กรุงเทพ ฯ, กรุงเทพมหานคร ฯ) er høvuðsstaður í Tailandi. Bangkok eitur í veruleikanum Krung Thep Mahanakhon. Hann er størsti býur í Tailandi, 14,5 mió. íbúgvar (við forstøðum). Eftir almennum hagtølum búgva seks mió. fólk í Bangkok, men tað rætta er, at helst búgva úti við 15 mió. fólk. Býurin er bygdur á Menam-oyrunum, og fyrr var mesti flutningurin eftir grivnum siglingarveitum. Enn eru fáir høvuðsvegir, og almenna flutningskervið er vánaligt. Mongu listskrýddu templini í Bangkok hava altíð drigið ferðafólk úr øllum heiminum at koma hagar at síggja hesa vøkru byggilist. Í 2010 hava verið yvir 11,3 milliónir vitjandi.
Bangkok verður tíðum kallaður Eysturlanda Venezia.
Pluto
Pluto (symbol: og  ) er fjar dvørgagongustjørna uttanfyri gongustjørnuna Neptun. Klótan Pluto er flokkað í bólkin gongustjørnudvørgar, og melur klótan kring sólina í eini ringrás uttanfyri henni hjá Neptun. Henda umflokking av Pluto fór fram eftir 24. august 2006, tá ið 2500 vísindafólk, sum vóru komin saman á ráðstevmiu í Sveis samdust um at Pluto ikki longur skuldi verða roknað millum gongustjørnur. Um Pluto gongur ein máni, Charon nevndur, Charon varð funnin í 1978. Hann er um 1 120 km í tvørmál, og hann er bara 20 000 km frá Pluto. Pluto og Charon eru helst ísknøttir av frystum vatni, metani og ammoniakki. Pluto eitur eftir grikska gudinum Pluton, sum var gudur fyri ríkidømi umframt myrkri og deyða. Charon var ferjumaðurin, sum flutti tey deyðu um ánna Styx til deyðans ríki. Nøvnini tykjast hóska væl til hesar køldu og fjaru knøttir ytst í sólskipanini.
Tvørmálið er eftir nýggjastu metingunum bara einar 2 300 km, og evnisnøgdin um 1,9 kg/dm3. Í juni 1988 varð staðfest, at um Pluto er tunt lofthav av metani. Hetta kann tykjast ikki sørt løgið, tá atdráttarmegin har er so lítil. Pluto er sum heild ikki sørt gátufør, og gitingarnar um hana hava verið mangar. Kanska er hon ikki verulig gongustjørna, men heldur ein máni hjá Neptun ella ein smástjørna, sum er farin av kós? Ella kanska er hon bara hin fyrsti av mongum halastjørnulíkum ískroppum uttast í sólskipanini? Tað, at máni melur um Pluto, og at har er lofthav, man tó benda á, at hon er fullgild dvørgagongustjørna.
Umflokkingin av Pluto
Tá ið Pluto varð flutt niður í flokking millum klóturnar í umfari um sólina, vóru ávís atlit tikin.
Fyrst og fremst var ætlað um støddina, tí klótan er rættiliga nógv minni enn hinar 8 gongustjørnurnar; haraftrat eru eisini aðrir gongustjørudvørgar funnir í sólskipanini, bæði áðrenn Pluto varð funnin í 1930 (t.d. Ceres), og ikki minst hesi seinastu árini, tá ið betraðu stjørnukikararnir hava latið okkum sæð smálutir, sum fyrr vóru fjaldir fyri eygum okkara (t.d. Sedna).
Skilmarkan av gongustjørnum
Tørvur var tí á eini avgjørdari skilmarkan, ið greitt útgreinaði, nær talan er um eina gongustjørnu, og nær talan er um ein gongustjørnudvørg. Á ráðstevnuni í Sveis varð komið til hesa niðurstøðu í trimum punktum.
Suðurland
thumb|8 er Suðurland thumb|Á hesum kortinum yvir Suðurland verða bert 14 kommunur vístar (reytt). Høgrumegin vantar Sveitarfélagið Hornafjörður. Suðurland er landøki ella landspartur (islendskt: landsvæði ella landshluti) í Suðuríslandi.
Kommunur
Landsparturin fevnir um 15 kommunur (islendskt: sveitarfélög).
Ungmannafelagið Samband
thumb|Búmerkið hjá Ungmannafelagnum Samband
Endamálið
Ungmannafelagið Samband, tó í dagligari talu "Unga Samband," er ungmannafelag Sambandsfloksins. Ungmannafelagið er grundað á somu grundvirði, eins og móðurflokkurin, tó er ungmannafelagið politiskt óheft av móðuflokkinum. Ungmannafelagið er umboðað í starvsnevndini og landsnevndini hjá Sambandsflokkinum, og er hetta við tí í hyggju, at sjónarmið ungdómsins eru við til at mynda tann politikkin, ið førdur verður í flokkinum. Hetta er beinleiðis í tráð við endamálsorðingina, ið stendur í viðtøkum felagsins:
"Endamálið hjá Ungmannafelagnum Samband er at fáa sambandssinnaðan ungdóm at gerast ein virkin partur av politikki Sambandsfloksins"
Politikkurin
Ungmannafelagið Samband ynskir eins og Sambandsflokkurin at virka fyri einum sterkum ríkisfelagsskapi, har støðugt verður miðja eftir at menna og nútímansgera samstarvið landanna millum í ríkisfelagsskapinum. Eins og móðurflokkurin, so er Ungmannafelagið Samband grundað á somu politisku sosial-liberalu grundvirði, har politiska visjónin er:
"Politiska visjónin hjá Sambandsflokkinum skal tryggja, at allir borgarar í landinum fáa tær tænastu og ta hjálp teimum tørvar og gerast nøgdir borgarar. Harafturat skal vinnan fáa greiðar og mennandi karmar at virka undir"
Søgan
Hóast Sambandsflokkurin er millum elstu flokkar í Føroyum, stovnað í 1906, so varð stig ikki tikið til at seta á stovn eitt ungmannafelag hjá flokkinum, áðrenn ein arbeiðsbólkur varð settur tann 4. oktober 1979. Ungmannafelagið hjá Sambandsflokkinum sá dagsins ljós á einum fundi á Hotel Hafnia í Tórshavn tann 16. januar 1980, og gjørdist Snorri Haldórsson fyrsti formaður felagsins.
Nevndin
Nevndin í 2022 er hendan:
Stenungsund
thumb|right|200px|Stenungsund Stenungsund er ein býur í Stenungsunds kommunu í Svøríki. Í býnum búgva umleið 9 987 fólk (2010). Stenungsund er umleið 50 kilometrar frá Gøteborg.
.lc
.lc er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til St. Lusia.
Jeanette Ottesen
Jeanette Ottesen (fødd 30. desember 1987) er danskur svimjari. Hon gjørdist heimsmeistari á langbana til HM í svimjing 2011 í 100 m frí við tíðini 53,45. Hon var ikki einsamøll um at vinna heimsmeistaraheitið í 100 m frí, Aleksandra Gerasimenya úr Hvítarusslandi svam við somu tíð og vann eisini gull. Jeanette Ottesen eigur norðurlendska metið í 100 m frí, tað setti hon á HM í Róm í 2009. Ottesen svimur frísvimjing og firvald. Hon svimur við svimjifelagnum Kvik úr Kastrup og á danska svimjilandsliðnum. Hon luttók á Olympisku Leikunum í 2004, 2008 og 2012.
Janick gers
250px|thumbnail|Janick Gers í 2010 Janick Gers (føddur 27. januar 1957 í Hartlepool, Ongland) er ein enskur sangskrivari, guitaristur og tónleikari. Hann byrjaði sína sum guitari í White Spirit, frá 1975 til 1981. Hann er best kendur frá tíðini sum guitari í Iron Maiden frá 1990 til idag.
Rafflesiablómur
Rafflesiablóman (frøðiheiti: Rafflesia arnoldii) - ein metur í tvørmál og størsta blóma í heminum - letur seg upp mitt um náttina og livir bara átta dagar. Hon rýkur ræðuliga illa, sum rotið rað, og verður tí eyknevnd raðblóma. Rafflesiablóman er ein kjøtátari og etur skordýr. Rafflesiablóman hevur hvørki greinar ella leyv. Hon er sníkur og tekur alt føðsluevni, henni tørvar, úr vertsplantuni. Rafflesiablóman veksur djúpt inni í regnskógunum í Suðuramerika. Tann ovurstóra rafflesiablóman er skíkjaraplanta. Hon sýgur eisini føðslu úr ávísum trøum. Blóman er 1 m. í tvørmál. Ringur roykur gongur at henni, hon verður tí eisini nevnd "stinkandi kempan".
Rafflesiablóman er kallað upp eftir Stamford Raffles, ið var bretskur landshøvdingur í økinum í 19. øld.
Franska Polynesia
Kjarnorkuspreingingar
Ein stórur vandi fyri umhvørvið í Osiania eru kjarn­orku­roynd­ar­spreingingarnar hjá m.a. Fraklandi og USA á oyggjabólkunum Mururoa og Bikini í Kyrrahavinum. Tær hava gjørt, at tað er ikki longur búgvandi á nógvum av oyggjunum. Í 1960-árunum avgjørdi Frakland at nýta koralloynna Mururoa sum royndarstøð at spreingja kjarnorkubumbur á. Har hava verið meira enn hundrað royndarspreingingar við kjarnorkubumbum. Sagt varð, at hetta var ikki vandamikið. Men fólk í hópatali hava verið noydd at flyta heiman, og 170.000 fólk hava verið í so nógvum geislavirkni, at tað kann vera heilsuskaðiligt. Mururoa-atollin í Fronskum Polynesia varð nýtt sum royndarøki, har Frakland gjørdi royndarspreingingar við kjarnorkubumbum í árunum frá 1966 til 1996. Spreingingarnar elvdu til álvarsom mótmæli kring allan heim.
ISO 3166-2:AI
ISO 3166-2:AI er Anguilla partur av ISO 3166-2, sum er partur av standardinum ISO 3166, ásettur av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization (ISO). Tað eru ikki nakrar alment ásettar ISO 3166-2 kotur fyri Anguilla í løtuni.
Løgmaður
Løgmaður er fremsti ráðharri í Føroyum. Løgmaður setir landsstýrismenn í starv og loysir teir úr starvi. Løgmaður hevur ábyrgdina fyri at starv landsstýrisins verður umsitið "á lógligan og fullgóðan hátt".
Løgmansembætið er broytt nógv gjøgnum tíðirnar. Tá nýggja stýrisskipanarlógin kom í gildi ólavsøkudag 1995, fingu vit ráðharraábyrgd. Áðrenn var landsstýrið ein nevnd, har løgmaður var formaður, og eingin stóð við evstu ábyrgd. Áðrenn Løgtingið varð niðurlagt í 1816, var løgmaður løgtingsformaður og løgsøgumaður.
Løgmaður í dag er Bárður á Steig Nielsen (B), sum bleiv løgmaður 14. september 2019.
Akureyri
thumb|right|250px|Kort av [[Ísland har Akureyri er merkt.]] Akureyri (ella Akuroyri á føroyskum) er ein býur og kommuna í Íslandi. Har búgva umleið 17.500 fólk. Kommunan er fjórðstørst í Íslandi, næst eftir Reykjavík, Hafnarfirði og Kópavogi). Býurin við upplandi er næststørst í landinum, næst eftir Reykjavíkarøkinum. Akureyri liggur væl fyri inni í einum djúpum firði. Veðurlagið har sigst vera nógv betri enn aðra staðni í Íslandi, og av tí hava bæði trø og blómur nógv betri liviumstøður har. Havnin á Akureyri er sera týdningar­mikil, og har koma øll sløg av skipum árið runt.
Útferðarmøguleikar á Akureyri eru stak góðir. Har verður skipað fyri nógvum útferðum fyri ferðafólki, men í býnum eru eisini nógv støð, sum eru verd eina vitjan. Til dømis Matthias Jochumsson kirkja, hon er ógvuliga vøkur, og hevur tvey torn. Sigurhæðir, sum er forn-minnissavn Matthias Jochumssons, sum livdi frá 1835 – 1920, og sum yrkti tann íslendska tjóðsangin. Náttúrufræði­stofnum Norðurlands, har allir fuglar og allar plantur, sum eru í Íslandi eru at síggja. Lystigarðurin, sum er vakrasta lund í Íslandi, og sum hevur allan tann íslendska vøksturin at vísa. Hatta vóru bert nøkur, men fleiri onnur merkisverd støð eru eisini.
.ly
.ly er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Libya.
.si
.si er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Slovenia.
Wuhan
Wuhan er høvuðsstaður í Hubei landslutinum, í Kina, og er tann fólkaríkasti býurin í Miðkina. Býurin liggur í eystara parti av Jianghan-slættanum har ið Yangtze og Hanshui áirnar møtast. Býurin er ein samanrenning av trimum býum, ið eru vaksnir saman, Wuchang, Hankou og Hanyang. Wuhan er kent sum "九省通衢" (jiǔshěng-tōngqú: teir nýggju landslutirnir' (í Kina) høvuðs ferðsluæðr)"; býurin er ein týðandi miðdepil fyri ferðing við fleiri jarnbreytum, vegum og akvegum ið ganga gjøgnum býin og binda hann saman við øðrum stórbýum. Orsakað av týdningarmiklu støðuni hjá býnum fyri ferðasambandi í Kina, so verður hann av og á nevndur "the Chicago of China" í útlendskum keldum.
Søga
Wuhan hevur eina 3.500 ára langa søgu og er ein av elstu og mest mentaðu stórbýum í Kina. Undir Han-ríkinum, gjørdist Hanyang ein rættiliga týðandi havn. Veturin 208/9 hendi ein av kendastu bardøgunum í søgu Kina og ein týðandi hending í Søguni um tey trý kongsveldini— Stríðið um Reyðu Bergini, ið fór fram í fjøllunum nærindis Wuhan. Um tað mundi blivu múrar bygdir fyri at verja Hanyang (206 e.Kr.) og Wuchang (223 e.Kr.). Tann seinna hendingin markerar stovnanina av Wuhan. Í ár 223 varð Yellow Crane Tower (黄鹤楼) bygt á Wuchang-síðuni av Yangtze-ánni. Cui Hao, ið var ein kendur yrkjari í Tang-ríkinum, vitjaði bygningin fyrst í 8. øld. Yrking hansara gjørdi tornið til eitt av teimum kendastu í Suðurkina.
Seint í 19. øld vórðu jarnbreytir víðkaðar í norður-suður ás gjøgnum býin, og tað gjørdi býin til ein tíðandi miðdepil innan umskiping millum jarnbreytina og ferðslu eftir ánni. Tað var í hesum tíðarskeiðnum, at útlendskar kreftir fingu kontroll yvir handilsøki, har áarbakkin framvið Hankou varð býttur sundur í útlenskt-stýrd handilsøki. Á økinum vóru handilsskrivstovur, vøruhús, og atløgubryggjur.
.mc
.mc er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Monako.
Riddarakvæði
Riddarakvæði hava altíð verið væl umtóktur skaldskapur í Føroyum, líka frá fyrstu tíðini, kvæði vórðu yrkt. Talan er um høviskan skaldskap um rík og/ella aðalborin fólk, og vanligastu temu í teimum eru kærleiki og hevnd.
Í TSB eru skrásett 45 føroysk kvæði av hesum slagi
Frúgvin Espalín (TSB D 11)
Ásbjørn prúði (TSB D 16)
Moyin og sveinurin (TSB D 71)
Harra Pætur og Elinborg (TSB D 72)
Junkarin Loðin (TSB D 79)
Pætur Knútssons vísa (TSB D 80)
Magnus kongur í Noregiella (TSB D 94)
Ríki Álvur (TSB D 128)
Biðilin (TSB D 130)
Kungsbacka kommuna
thumb|250px|Kungsbacka kommuna í [[Hallands län.]] Kungsbacka kommuna (svenskt: Kungsbacka kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Kungsbacka kommuna hevur 78 948 íbúgvar (2015).
Hässleholm
thumb|right|200px|Hässleholm Hässleholm er ein býur í Hässleholms kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 18 500 íbúgvar (2010).
Riddarakvæði
Í TSB eru skrásett 45 føroysk kvæði av hesum slagi
Kongur og jomfrú (TSB D 136)
Ríka frú (TSB D 155)
Pálnir Búgvason (TSB D 163)
Svein kongur (TSB D 172)
Ebbin kall (TSB D 178)
Harra Jóan Ingvarsson (TSB D 193)
Herleivs kvæði (TSB D 211)
Magnus Jógvansson (TSB D 212)
Brøðurnir (TSB D 222)
Riddarin og festarmoyin (TSB D 224)
Grímur á Aðalvølli (TSB D 230)
Roysningur (TSB D 231)
Harra Pætur og Kirstin (TSB D 245)
Harra Tímars vísa (TSB D 247)
Selamons ríma (TSB D 256)
Valdiman og Tóva (TSB D 258)
Brúnsveins vísa (TSB D 259)
Plóg og Ingimman (TSB D 310)
Faðir og sonur (TSB D 316)
Faðir og dóttir (TSB D 324)
Pálins táttur (TSB D 334)
Ingimann og Eirikur (TSB D 345)
Kong Valdiman og Sofía (TSB D 346)
Gunnars kvæði (TSB D 355)
Ívar Skjøldsvein (TSB D 362)
Ellindur bóndi á Jaðri (TSB D 268)
Parisar vísa (TSB D 381)
Ragnars kvæði (TSB D 401)
Gests ríma (TSB D 402)
Flóvin Bænadiktson (TSB D 424)
Kristin og keypmenninir (TSB D 426)
Bænadikts kvæði (TSB D 432)
Frúgvin Olrina (TSB D 437)
Belfjóna (TSB D 440)
Sum dømi um innihaldslig eyðkenni kann nevnast, at kvæðið Harra Pætur og Elinborg snýr seg um tvey ung, ið gjørdust góð. Elinborg vildi tó ikki giftast beinanvegin, men vildi liva støk í sjey ár afturat. Hetta líkaði ikki Harra Pæturi, og hann forbjóðaði hvørjum manni at sova við henni. Áðrenn hesi sjey árini vóru umliðin, var Harra Pætur fluttur av landinum til Danmarkar. Elinborg leingist so illa eftir honum, at hon at enda ger av at fara til Danmarkar eftir honum. Saman við nøkrum moyggjum fer hon við báti avstað. Tær høvdu klipt sær hárið, Elinborg gjørdi teimum riddaraklæði og lærdi moyggjarnar jútska riddaramálið. Aftaná at hava siglt í tríggjar mánaðar kemur hon inn í høllina hjá Harra Pæturi og konu hansara, ið kallaðist Ingibjørg. Tó at Elinborg hevði klipt hárið hjá sær, sær Harra Pætur, at hetta er Elinborg.At enda sigur Harra Pætur við Ingibjørg, at hann fer avstað við sínum systursoni, sum hann kallar Elinborg, og um hann ikki kemur aftur innan fýra dagar, skal hon ikki vænta hann meira. Men Ingibjørg visti tó væl, at hon ikki var systirsonur hansara. Heimkomin lata Harra Pætur og Elinborg seg gifta.
Í Flóvin Bænadiktssyni er ein kvinna, nevnd frúgvin Marita, gift við Hermanni eftir vilja foreldranna. Tíðliga ein morgunin møtti hon, saman við sínum tólv fylgismoyggjum, Flóvini Bænadiktsyni, ið hevði hug á henni. Marita óttaðist fyri, at Flóvin skuldi drepa mann hennara, fyri at fáa hana, tí tað hevði hann sagt; og so varð. Marita hevði verið í kirkju og sæð Flóvin har, men segði við Hermann, at hann ikki var har, seinni varð Hermann skotin av Flóvini í skóginum. Marita fær tey syrgiligu boðini, at maður hennara er deyður. Eftir hetta ríður Flóvin til hennara á heysti, og biður hana koma í song við sær (sum niðurlagið sigur), men noktar hon hesum. Eftir hetta fór Marita í nunnukleystur.
Herleivs kvæði snýr seg um keisarasonin Herleiv, ið ynskti sær sín javnlíka, eina konu, ið ein av sveinum hansara nevnir vænu dóttir kong Ívars í Danmark. Hetta eru hvørki pápi Herleiv ella Isgerð, elskarinna hansara, glað fyri. Hóast hetta fer hann til Danmarkar, har hann í høll kongsins biðir um dóttur hansara, við tí svari, at hon sjálv má svara fyri seg. Hon játtaði seg at giftast við honum, og so varð. Eftir at tey vóru gift, fekk hon sóttina, helsótt. Hon gjørdist sjúk og doyði. Síðani gav Herleivur seg í kloystur og ongantíð livir hann betur enn nú. Harra Pætur og Elinborg og Flóvin Bænadiktson hava fleiri felags innihaldslig eyðkenni; eitt nú afturvendandi kærleikstrýhyrningin. Sum dømi kann nevnast, at Harra Pætur og Ingibjørg vóru gift, men so kemur Elinborg ímillum tey, og hon og Harra Pætur giftast. Innihaldslig eyðkenni eru eisini, at øll riddarakvæði hava ein riddara ella ein, ið ber riddaraleiklutin í innihaldinum. Tað sæst eisini ofta á heitinum á kvæðunum. Kvæðini “Flóvin Bænadiktson” og “Herleivskvæði” enda bæði við tí, at høvuðspersónurin gevur seg í kleystur, tí makin doyr.
Keldur:
Dahl, Árni: “Elstu skriftminni”. Í: Bókmentasøga I - frá landnámi til Hammershaimb. Fannir 1980. http://www.heimskringla.no/faeroysk/folkekvad2/paeturogelinborg.htm (30.01.08)
http://www.midgaardsormen.dk/kvade/flovinbanadiktson.dk (31.01.08) http://www.slaid-ring.fo/eldri-kvaedi.html (28.01.08) http://www.hildarheygur.dk/?sprog=&side=2454b3da019d89d72c0dec97168472ca (04.02.08)
.sk
.sk er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Slovakia.
Mate
thumb|right|220px|Mate Mate er ein koffeinríkur drikkur, sum er gjørdur av yerba mate-plantuni. Drikkurin verður eisini nevndur chimarrão (portugisiskt) ella cimarrón (spanskt). Drikkurin er væl dámdur í Argentina, Uruguai, Paraguai og í teimum syðru statunum í Brasil. Mate verður eisini drukkin í syðra partinum av Kili, Chaco-landslutinum í Bolivia, Sýria og Libanon.
Norrtälje
thumb|right|200px|Norrtälje Norrtälje er ein býur í Norrtälje kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 17 275 íbúgvar (2010).
.sl
.sl er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Sierra Leonu.
Kjøtátar
Kjøtátarar eru dýr, ið eta onnur dýr, ella plantur, ið eta dýr.
Eirikur Simonsen
Eirikur Simonsen (føddur 23. mai 1994) er ein føroyskur hondbóltsleikari, ið spælir við norska felagnum Frederikshavn og fyri føroyska hondbóltslandsliðið.
Firvaldur
Firvaldur er eitt skordýr, ið livir í øllum heimspørtunum (uttan um Antarktis). Tað eru yvir 170 000 sløg av firvaldum í heiminum. Firvaldarnir eru skjótir og kvikir á flog - Lættir at síggja, men ringir at fanga. Firvaldar hava fýra stórar veingir, antennur og ein langan sevil, sum oftast er samanrullaður undir høvdið. Veingirnir eru lagdir við flusi - ikki hári sum hjá fleiri øðrum skordýrum. Tað er í hesum lagið at mynstrini í veingjunum vera teknaði.
Flogið á firvaldinum, Alexandru Drotning (Ornithoptera alexandrae), er 25 cm; hann er størsti firvaldur í heiminum.
ĺ Føroyum
Yvir 100 sløg av firvaldum eru skrásett í Føroyum. Hvørt ár verða fleiri nýggj sløg funnin. Nýggju sløgini, sum verða funnin, eru tílík sum koma til landið í hesum døgum umframt tey sum hoyra heima her. Si eisini "Nøvn til firvaldar (Lepidoptera) í Føroyum".
Lívsstig
Firvaldur hava fýra lívsstig:
Føði
Firvaldur eru plantuátari og etur hunang.
Plantuátar
Plantuátarar eru dýr, ið bara eta plantur.
Skriðdýr
thumb|right|250px|[[Grøna pytonslangur|Grøna pytonslangan.]] Skriðdýr (frøðiheiti: Reptilia) hava roðslu og verpa egg. Slangur, krokodillur, skjaldbøkur, eðlur og onnur skeldýr verða nevnd skriðdýr. Summi liva í vatni, onnur á landi. Flestu skriðdýr eru í hitalondum. Forfedrar skriðdýranna eru dinosaurarnir, ið livdu á jørðini í 150 mió. ár, men doyðu brádliga út fyri 65 mió. árum síðan. Nú á døgum eru eini 8200 skriðdýrasløg, frá um 7 m longu netpythonslanguni (Python reticulatus) í Ásia til ta lítlu dvørgagekkoina (Sphaerodactylus) í Amerika, ið bara er 33 mm long. Súgdýr hava heitt blóð, men skriðdýr hava “kalt" blóð - sólarhitin veitir teimum orku at flyta seg úr stað. Skriðdýr fáa ikki sjálv skapað hita inni í kroppinum sum súgdýrini, men við ávísari atferð kunnu tey stilla kropshitan. Tey sóla sær t.d., so tey orna, og leita sær í skugga, gerst tað ov heitt. Um sólarris vendir t.d. eðlan liðina ímóti sólini, so hon ornar skjótari. Tá ið heitast er um dagin, heldur eðlan seg í skugga, so hon ikki gerst ov heit. Um sólsetur vendir eðlan høvdinum ímóti sólini, so hon heldur kropshitanum.
Fyrstu skriðdýrini vórðu til fyri meira enn 300 mió. árum síðan og loystu tá paddurnar av sum størstu landdýrini. Dinosaurar vórðu til fyri 200-220 mió. árum síðan. Størsta skriðdýrið í dag er oyrareingjar-krokodillan (Crocodylus porosus) í t.d. Ný Guinea og Avstralia, men summar slangur verða longri. T.d. verður netpythonslangan í onkrum føri 10 m long. Komodovaranurin (Varanus komodoensis) í Indonesia er størsta eðlan. Smæstu skriðdýrini eru smáar gekkoir, fullvaksnar bara fáar cm langar. Flestu skriðdýr verpa, og úr eggjunum klekjast ungarnir. Eðlu- og slanguegg hava gyrðið, leðurkent skal. Skjaldbøku- og krokodilluegg hava hart, sterkt skal sum fuglaegg. Sjófuglar og krabbi taka nógvar skjaldbøkuungar, meðan teir royna at koma sær oman at sjónum. Tungan á skriðdýrum dugnar teimum væl: slanga og eðla kanna uttan um seg við tunguni. Teir láta við tunguni at tevja. Harða húðin á skriðdýrum verjir tey fyri ránsdýrum og forðar fyri, at tey skorpna. Tá ið granskarar skulu greina sløgini, kanna teir ofta tað eyðkenda plátumynstrið. Kamelión (Chamaeleonidae) og onnur skriðdýr hava serligar kyknur í húðini. Í kyknunum eru litkorn, ið kunnu ývna ella tódna, og tí skiftir kameliónið lit eftir umstøðunum.
Flokking
Til eru tilsamans okkurt um 8200 sløg. Tey verða greind sundur í 4 høvuðsbólkar: Sphenodontia (brúeðlur), Testudines (skjaldbøkur), Crocodilia (krokodillur) og Squamata (eðlur, ormaeðlur og slangur). Bara skjaldbøkurnar hava skjøldur. Eðlur eru størsta skriðdýrabólkurin, eini 3800 sløg, men bara eitt brúeðlaslag er (Tuatara).
Kapelle
Kapelle er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin hevur 12 522 íbúgvar (2014).
thumb|centre|250px|Kapelle
.md
.md er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Moldova.
Sunnudagur
Sunnudagur er ein vikudagur. Latín: "Solis dies" (føroyskt: "Dagur sólarinnar" enskt : "sunday". Í norrønt málið hevur dagurin eisini fingið heitið sítt frá sólini og er eitt avlop frá heidniskum - á norrønt : "sunnudagr" Ísl : "Sunnudagur" Da. : Søndag, í merkir "solens dag". Á føroyskum merkir tað "Dagur sólarinnar". Út frá hesum er tað lætt at staðfesta norrønt, sum eitt mál, ið er ættað úr latíni. Sunnudagur, sum nú á døgum er vikuligi kristni halgidagurin, hevur vanliga í krisindóminum verið roknaður sum fyrsti dagur í vikuni - eftir jødiskari hugsan, har leygardagur / sabbatur var 7. dagur í vikuni. Nú er vanligari at rokna vikuna at byrja við mánadegi (eftir ISO-standardi (ISO-8601), sum ásetir, hvussu dagfestingar eiga at vera gjørdar í telduforritum og handilssamskifti.
Sunnudagurin er hvíludagur og heilidagur í øllum kristnum londum. Tá verða fyriskipaðar gudstænastur í kirkjum og øðrum gudshúsum. Sunnumorgun ringja kirkjuklokkurnar, og tá ið ringt hevur triðja ferð, fara fólk í kirkju. Í gomlum døgum var tann siður, at konufólkini settu seg vinstrumegin (konufólkamegin) í kirkjuni, og mannfólkini høgrumegin (mannfólkamegin). Hetta varð seinni avlagt.
Fuglafjarðar Bókasavn
Bókasavnið heldur til í gamla skúlanum, ið varð bygdur í 1882. Húsini eru laðað úr gróti og hava flagtak. Í 1970-árunum var kommunuskrivstova í øðrum endanum í húsinum.
Í løtuni virkar eingin bókavørður á bókasavninum, men hjálpandi starvsfólk.
Í 1990-árunum læt kunningarstova upp í tilbygninginum, sum fyrr var forhøll hjá bókasavninum. Og í 2000-árunum varð húsið enn meira útbygt við tilbygningi, sum nú hýsir barnabókasavnið.
.sn
.sn er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Senegal.
Amnesty International Føroyadeild
thumb|Eitt føroyst frímerki, ið vísir á Amnesty International. Amnesty International Føroyadeild er ein føroyskur mannarættinda felagskapur, ið starvast undir Amnesty International.
Hugsjón og endamál
Hugsjónin hjá Amnesty International er ein heimur, har hvørt menniskja hevur øll mannarættindini, sum eru staðfest í Heimsyvirlýsing Sameindu Tjóða, um Mannarættindi og onnur altjóða viðurkend mannarættindi.Til tess at røkka hesi hugsjón, er málið hjá Amnesty International at gera kanningar og tiltøk, at fyribyrgja og steðga álvarsligum brotum á rættin til kropsligt og sálarligt sjálvræði (integritet), samvitskufrælsi, framsøgufrælsi og frælsi frá mismuni, innan karmarnar av arbeiðinum at stríðast fyri øllum mannarættindum. Aðalmálini hjá Amnesty International Føroya Deild:
Útvortis leinkjur
Facebooksíða Amnesty International Føroyadeild: https://www.facebook.com/AmnestyInternationalForoyaDeild
Dziecinów
Dziecinów er ein bygd í Otwock landslutinum í Póllandi. Dziecinów hevur umleið 704 íbúgvar (2007). Býurin liggur nærindis Vistula ánni (Wisła) og fevnir um 6 km2.
.io
.io er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Bretsku Indiahavsoyggjar.
Hans Gammeltoft-Hansen
Hans Gammeltoft-Hansen (føddur 21. februar 1944 í Keypmannahavn) var Fólkatingsins Umboðsmaður í tíðarskeiðnum 1987-2012 og gjørdist m.a. kendur í almenniniginum av hansara viðgerð av Tamilmálinum.
Han var formaður fyri Juridisk Forening í Keypmannahavn frá 1984 til 2010.
Í 2009 gjørdist han Kommandørur av 1. grad av Dannebrog, í 2011 fekk hann Dannebrogordenens Hæderstegn. Hann hevur eisini móttikið Takksemismedaljuna (Albania).
Kanningarstjóri í Eysturoyartunnilsmálinum
Í 2013 avgjørdi Føroya Løgting at seta í verk eina kanning av leiklutinum hjá løgmanni Kaj Leo Holm Johannesen og hjá fyrrverandi innlendismálaráðharranum, Kára P. Højgaard, um teirra handfaring av málinum um Eysturoyartunnilin, ið eftir ætlan skuldi gerast av donsku fyritøkuni CIP. Tunnilsætlanin gjørdist ikki til nakað. Løgtingsformansskapurin setti Hans Gammelt-Hansen sum kanningarleiðara. Í juni 2015 varð úrslitið av kanningin lagt fram alment. Úrslitið varð, at bæði løgmaður og fyrrverandi landsstýrismaðurin høvdu broti lógina um ábyrgd landsstýrismanna, løgmaður við at siga ósatt fyri Løgtinginum um sín leiklut í avtalununi um Break Fee, Kári P. Højgaard, tí at hann afturhelt útrokningar frá Landsverki, ið vístu, at privata tunnilsætlanin fór at gerast munandi dýrari enn fyrr mett. Upprunaliga metingin segði 800 milliónir, nýggja metingin hjá Landsverk segði 1,9 og 3 milliardir krónur. Gammeltoft-Hansen metti tó, at løgmaður hevði heimild til at gera avtaluna við CIP um Break-Fee. Løgmaður og Løgmansskrivstovan sendu út tíðindaskriv og løgdu tað á heimasíðuna hjá Løgmansskrivstovuni, samstundis sum Gammeltoft-Hansen legði fram niðurstøðurnar av kanningini, yvirskriftin var "Ikki grundarlag at reisa ákæru móti løgmanni". Í tíðindaskrivinum segði løgmaður m.a.
"-Ein byrða er lyft av mínum herðum. Fyrst av øllum fegnist eg um, at kanningarstjórin staðfestir, at tað rættarliga ikki er grundarlag fyri at fara víðari við málinum. Eg eri glaður um, at hvør steinur er vendur í málinum. Hetta hevur persónliga verið ein trupul og tyngjandi tíð, sum nú er av..."
Víðari stendur í tíðindaskrivinum:
"Hans Gammeltoft-Hansen mælir í niðurstøðu síni til, at Løgtingið endar málið um Eysturoyartunnilin við at geva løgmanni eina átalu fyri at hava brotið lóg um ábyrgd landsstýrismanna fyri at geva skeivar upplýsingar í Løgtinginum.
''- Eg taki sjálvsagt átaluna til eftirtektar. Tað var og er framvegis mín fatan, at eg ikki gjørdi avtaluna við CIP''"
Citat Kaj Leo Holm Johannesen á Facebook 23. juni kl. 18.51:
"Nei eg havi ikki logið fyri Løgtinginum, eg havi í góðari trúgv og eftir bestu sannføring givið upplýsningar sum Gammeltoft metir eru skeivir."
Tólv minuttir seinni, í sama trái, verjir løgmaður seg við, at tað at geva skeivar upplýsingar ikki er tað sama sum at lúgva:
"Nei at geva skeivar upplýsningar er ikki at lúgva."
Dagin eftir, sendi løgmaður eitt skriv, har hann bað Løgtingið um umbering:
"Eg vil hervið biðja Føroya Løgting um umbering fyri at geva løgtinginum skeivar upplýsingar.
Eftir at hava lisið drúgvu frágreiðingina hjá Hans Gammeltoft-Hansen, kanningarstjóra, ásanni eg, at mítt orðaval um ongan leiklut at eiga í break-fee avtaluni var óheppið og ikki rætt.
Tað harmist eg ómetaliga nógv um."
Nógv rumbul stóðst av kanningarúrslitunum hjá Gammeltoft-Hansen. Løgtingsformaðurin, Jógvan á Lakjuni, noktaði at kalla tingið saman. Hann ætlaði sær onki at gera við málið. Andstøðan hevði longu í oktober 2013 reist misálit móti løgmanni í hesum sama máli, men samgongan vardi løgmann og feldi misálitið, so andstøðan metti, at nú lá bólturin hjá samgonguni.
Samstundis sum nógv rumbul var um kanningarúrslitið, fór løgmaður av landinum til Oyggjaleikir á Jersey, síðan hevði hann ætlanir um at súkkla úr Danmark til París við Team Rynkeby og síðan halda summarfrí. Sambandsflokkurin valdi at bíða til august, til løgmaður er komin aftur, at viðgerða spurningin, hvørt hann skal halda fram sum formaður í flokkinum ella ikki.
Gammeltoft-Hansen mælti til, at Løgtingið fór í gond við at gera nýggjar mannagongdir, har ið Løgtingið kann geva landsstýrisfólkum ella løgmanni eina hvassa átalu, eina sonevnda nøs, ið er vanligt í Fólkatinginum.
Tónleikari
Privat er Hans Gammeltoft-Hansen floytuleikari og limur í Københavns Kammerensemble, ið hevur útgivið kamartónleik á CD og hevur havt framførslur ymsastaðni. .
.mh
er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Marshalloyggjar.
.sm
.sm er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til San Marino.
.so
.so er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Somalia.
Hyltebruk
300px|thumbnail|Tokstøðin í Hultebruk Hyltebruk er ein býur í Hylte kommunu í Hallands län í Svøríki. Býurin hevur umleið 3 716 íbúgvar (2010). Býurin vaks upp kring eina pappírsverksmiðju, sum var stovnað í 1907 sum Hylte Bruks AB. Í dag er tað ein av heimsins størstu pappírsframleiðarum við 920 starvsfólkum.
Otrantostræti
322px|thumb|Otrantostræti 322px|thumb|Otrantostræti Otrantostræti (italskt: Canale d'Otranto) er eitt stræti í Miðjarðarhavi.
Strætið, sum er uml. 70 kilometrar til breiddar og uml. 700-1100 metrar djúpt, liggur millum eysturstrondina í Apulia í Suðuritalia og albansku vesturstrondina. Tað er einasta sjóvegis farleið millum Adriahav og Jónahav (Adriatarhavið og Jóniska havið).
.sr
.sr er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Surinam.
Hylte kommuna
thumb|250px|Hylte kommuna í [[Hallands län.]] Hylte kommuna (svenskt: Hylte kommun) er ein kommuna í Hallands län í Svøríki. Hylte kommuna hevur 10 495 íbúgvar (2015).
Dicuil
Dicuil ella Dicuilus var ein irskur munkur og landafrøðingur (føddur í seinni helvt av 8. øld), og sum verður roknaður sum ein tann fyrsti at lýsa Føroyar á skrift.
Í umleið 825 gav hann út bókina Liber de mensura Orbis terrae – Bók um mát jarðarkringsins. Bókin er ein av fyrstu skrivligu keldunum, ið nevnir oyggjar millum Noreg og Grønland. Ein partur av bókini lýsir ein bólk av smáum oyggjum, ið lógu tætt at hvørjum øðrum. "Her hava einabúgvar búð fyri hundrað árum síðani, men er nú av víkingum oyddar fyri einabúgvum, og er fult av seyði og fugli". Henda lýsing kann væl hugsast at vera av Føroyum.
Brotið, ið hugsast at lýsa Føroyar, ljóðar soleiðis:
Roynt hevur verið at víst á høvundan sum ein ávísur Dicuil eller Dichull, ið var abbedur í Palacht og føddur um ár 760, men er tað ikki prógvað. Um Dicuil veitst bara, at hann var limur í einum av írsku kleystrunum í frankiska kongaríkinum, og at hann við egnum eygum kendi oyggjarnar nær Onglandi og Skotlandi, t.e. allarhelst Hebridurnar, Orknoyggjar, Hetland og Føroyar: "Eg havi búð á nøkrum av hesum oyggjum," skrivar hann, "farin á land á nøkrum av hinum, eg havi í minsta lagi sæð fleiri av teimum og lisið um hinar".
Millum ár 814 og 816 skrivaði hann eitt verk um stjørnufrøði. Hansara verk um stjørnufrøði er býtt í fýra bøkur í bæði prosa og versi, og yvirlivir í einum einasta útgávu, ið er ogn hjá kleystrunum Saint-Amand, og sum í dag verður varðveitt í Valenciennes.
Fyri norðbúgvar hevur hansara frágreiðing um munkar, ið høvdu búð í Íslandi í seks mánaðir, stóran áhuga. Frá 1.februar til 1. august 795 vitjaði Dicuil írskar einabúgvar í "Thule", t.e. helst Ísland, "har tað ikki var myrkur at forða einum í at gera tað, ein sjálvur vil".
Bókmentir
Verkini hjá Dicuil vórðu fyri fyrstu ferð prentað sum ''Dicuili Liber de mensura orbis terrae ex duobus codd. mss. bibliothecae imperialis nunc primum in lucem editus a Car. Athan. Walckenaer'' (Paris, 1807). Tann seinasta og besta útgávan er tann hjá J.J. Tierney: Dicuil: Liber de Mensura Orbis Terrae, (Dublin 1967).
Íkornaapur
Íkornaapur (frøðiheiti - Saimiri sciureus) er kát og spølin av lyndi og trívst best í flokki - einar 30 ella fleiri - saman við ætt síni og vinum. Íkornaapur er altátin. Tær eta frukt, fuglar, egg og fíra ikki fyri at gresja ein fittan, leskiligan eiturkopp. Íkornaapur líva í tropisku regnskógur í Mið- og Suðuramerika. Sum navnar sínir eru íkornaapur ógvuliga kvikar og fara sum fok ígjøgnum skógin. Íkornaapur blíva normalt uml. 20 ára gamla.
Laholm
thumb|right|300px|Laholm Laholm er ein býur í Laholms kommunu í Svøríki. Fólkatalið er umleið 6 150 (2010).
Sven Kramer
thumb|right|200px|Sven Kramer Sven Kramer (føddur 23. apríl 1986 í Heerenveen) er ein niðurlendskur ítróttamaður, sum íðkar skoyturenning á langteinum. Hann hevur vunnið heiðursmerki í fleiri altjóða kappingum, eitt nú hevur hann vunnið heimsmeistaraheitið og evropameistaraheitið fleiri ferðir, og heiðursmerki á Vetrar-OL 2006, Vetrar-OL 2010 og á Vetrar-OL 2014, í 2010 og 2014 vann hann gull á 5000 metra-teininum, í 2006 vann hann silvur á sama teini. Í 2014 vann hann eisini silvur á 10000 metra-teininum. Á vetrar-OL 2006 og 2010 vann hann harumframt bronsu í liðkappingum.
Met
Kramer hevur sett heimsmet og olympiskt met á 5000 metra teininum. Heimsmetið setti hann í 2007 við tíðini 6:03.32 til HM í Kanada. Olympiska metið setti hann fyrst í Vancouver, Kanada á Vetrar-OL 2010 við tíðini 6:14.60, og síðan betraði hann um metið á Vetrar-OL 2014 í Sotsji við tíðini 6:10.76.
Hillsborough vanlukkan
Hillsborough vanlukkan var ein vanlukka, ið hendi tann 15. apríl 1989 undir semifinaluni av enska FA-Cup. Liðini ið spældu vóru Liverpool og Nottingham Forest. Dysturin var spældur á Hillsborough stadium í Sheffield í Englandi, harav navnið á vanlukkuni kemur.
Ein trokan gjørdi at 96 fólk vórðu kroyst til deyða, og 766 vóru meiðslaði. Vanlukkan hevur seinni verið skyldað uppá ensku løgregluna fyri at lova ov nógvum fólkum inn á leikvøllin. Vanlukkan er mett at vera tann verst leikvalla/fótbóltsknýtta vanlukka í enskari søgu, og ein av heimsins verstu fótbóltsvanlukku.
.mk
er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Makedónia.
.ml
er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Mali.
Blákrossungdómur
Blákrossungdómur, stytt BKU, er ein føroyskur ungdómsfelagskapur, ið starvast undir Bláa Krossi Føroya.
Endamál
Endamálið er at stuðla ungum í kristnum felagsskapi, í rúsfríari lívsførslu og fyribyrgja rústrupulleikum. Hetta verður gjørt við upplýsing, fundum, legum og øðrum tiltøkum. BláKrossUngdómur er eisini at finna í hesum londum: Noregi, Svøríki, Týsklandi og Sveis. Blákrossungdómur hevur umleið 400 limir, og eru aktivir limir í Føroya Ungdómsráð.
Nevndin
Nevndin í 2014 er hendan :
Bridgeport
Áin Pequonnock rennur ígjøgnum býin.
Søga
Síðani 17. øld hevur verið búseting í økinum, sum tá varð nevnt Strat-field.
.sx
.sx er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Sint Maarten.
Heerenveen
Heerenveen er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin hevur 50 133 íbúgvar (2014).
thumb|centre|250px|Heerenveen
630-árini
Øldir: 6. øld - 7. øld - 8. øld
Áratíggju: 580-árini 590-árini 600-árini 610-árini 620-árini - 630-árini - 640-árini 650-árini 660-árini 670-árini 680-árini
Ár: 630 631 632 633 634 635 636 637 638 639
Kari Wahlgren
Kari K. Wahlgren (fødd 13. juli 1977 ) er ein amerikanskur sjónleikari og raddaleikari, ið hevur lagt enska rødd til meira enn 100 teknifilmar, animatiónsfilmar og telduspøl.
Naddoddur
Naddoddur (norrønt: Naddoddr, íslendskt: Naddoður ella Naddoddur Ásvaldsson ) var víkingur, ið uppdagaði Ísland umleið ár 860.
Søga
Sambært Landnámabók var Naddoddur føddur í Agder í Noregi og var millum fyrstu norðmenn í Føroyum, eftir at Grímur Kamban sum tann fyrsti hevði sett búgv har.