cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aung San Suu Kyi
Í 1989 stillaði Aung San Suu Kyi upp til tingvalið í Burma, har hon vann stórt. Herurin í Burma traðkaði til og forbjóðaði henni at taka við valdið. Síðan tá hevur Augn San Suu Kye sitið í húsavarðhaldi í heimi sínum, í býnum Yangon, í nærum 15 av teimum seinastu 21 árunum frá 20 juli 1989 til hon varð leyslatin 13. november 2010, becoming one of the world's most prominent political prisoners.
Í 1990 móttók Aung San Suu Kyi Rafto Heiðurslønina og Sakharov Heiðurslønina fyri Frælsar Hugsjónir í 1990. Ì 1991 fekk hon Friðarheiðursløn Nobels. Hon hevur lisið á Lærda háskúlanum í Oxford, har hon eisini møtti manni sínum, ið hon hevur tvey børn við.
Eftir røttum skuldi Aung verið leyslatin í okt. 2009, men orsakað av eini hending, har at ein óboðin sinnisveikur amerikumaður hin 3. mai 2009 óboðin svam út til húsini hjá Aung og gisti har í tríggjar nætur og var fangaður, tá hann svam yvirum aftur, dømdi ein dómstólur undir hernaðarstýrinum í Burma hana til 18 mánaðir afturat í húsavarðhaldi. Rættarmálið byrjaði 18. mai og endaði 11. august 2009.
Aung kærdi dómin, men hon fekk ikki viðhald. Dómurin varð skotin inn fyri hægstarætt í Burma, men hon sat dómin út og varð latin leys 13. november 2010, 6 dagar eftir valið, sum hon ikki slapp at stilla upp til, tí hon sat í húsavarðhaldi. Stutt eftir at hon var latin leys kom sonur hennara Kim Aris til Burma fyri at vitja hana, tað var fyrstu ferð í 10 ár, at hann sá mammu sína. Burmesiska stýrið noktaði manni hennara og synum hennara at fáa uppihaldsloyvið, sjálvt tá maður hennara hevði fingið staðfest, at hann var deyðasjúkur av krabbameini, slapp hann ikki at vitja hana. Michael Aris doyði á hansara 53 ára føðingardegi, hin 27. mars 1999. Tá hevði hann ikki sæð konu sína í meira enn trý ár.
Svínoy (bygd)
Svínoy er einasta bygd á Svínoynni í Føroyum og hevur 27 íbúgvar. Bygdin hoyrir til Klaksvíkar kommunu.
My
My (stóra Μ, lítla μ) er tann 12. bókstavurin í tí grikska alfabetinum. Í griksku talskipanini hevur bókstavurin virðið 40.
Läänemaa
250px|thumbnail|Läänemaa í [[Estlandi.]] Läänemaa er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 24 070 í 2015. Haapsalu er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
Kinversk tekn
thumb|250px|Orðið Hàn Zì sum týðir 'kinversk skrifttekn' skrivað við siðbundnum teknum (tey bæði til høgru) og við skrift sum er gjørd meira einføld (til vinstru) Kinversk skrifttekn (kinesisk) ella Hanzi (kinverskt mál: 漢字 einkult kinverskt: 汉字, pinyin: Hànzì; Hàn-folksins skrifttekn, eisini rópt sinogramm) er eitt sett á fleiri túsund fonetiskt-piktografiskum teknum, sum verða brúkt fyri at skriva á kinverskum, japonskum og koreanskum, og harumframt eldri sløg av vjetnamesiskum.
Teknsettið er í Teivan, Suðurkorea, Norðurkorea og Japan kent sum ávikavist hancha, hanja, hangul og kanji. Hvørt tekn sær stendur fyri eitt stavilsi. 30% av teknunum sum verða nýtt dagliga eru einstavilsisorð. Restin er fleirstaviliesorð har týdningurin av teknunum avhongur av, hvørjum tekni/teknum tað stendur saman við. Tey flestu orðini krevja tvey tekn fyri at kunna verða søgd.
Umframt teir regionalu variantarnir, verður tað eisini skilt millum tvey sett av teknum, eitt siðbundi og eitt einkult sett, sum ofta hevur færri pennastrok pr. tekn. Tað siðbundnað settið verður í dag brúkt í Teivan og eisini í størri mun í Hongkong, meðan tað einkla settið av teknum alment er standard í meginlands-Kina, og hjá kinverjum, sum búgva í Singapor og Maleisia.
Stockholms län
thumb|Stockholms län thumb|Kommunur í Stockholms län Stockholms län er ein sýsla í Svøríki. Høvuðsstaðurin í Stockholms län er Stokkhólmur.
Stockholms län hevur umleið 2 163 042 íbúgvar (2013) og eina vídd við 6 789 km².
Konfusius
thumb|right|150px Konfusius (kinesiskt: 孔子 (Kǒng zǐ/K'ung-tzu), ella 孔夫子 (p=Kǒng Fūzǐ/K'ung-fu-tzu)), "Kong Meistari" ofta stytt til (孔子 (Kǒngzǐ)). (551 f.Kr. – 479 f.Kr.) var ein kinverskur hugsari og sosialur heimspekingur, hvørs lærur og heimspeki hevur sett síni týðiligu spor á kinverskan, koreanskan, japanskan og vjetnamesiskan hugsunarhátt and lív.
Air France (tónleikabólkur)
Air France var ein svenskur tónleikabólkur, sum varð stovnaður av Joel Karlsson og Henrik Markstedt í Göteborg.
390 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.
Árstal: 395 f.Kr. 394 f.Kr. 393 f.Kr. 392 f.Kr. 391 f.Kr. - 390 f.Kr. - 389 f.Kr. 388 f.Kr. 387 f.Kr. 386 f.Kr. 385 f.Kr.
Brethren
Brethren (religiøst: brøður). Brúkt um limir í Brøðrasamkomuni.
Skotskt gæliskt (mál)
250px|thumb|right|220px|Skotskt gæliskt talarar í prosentum uppá øki í [[2001.]] Skotskt gæliskt (Gàidhlig, Scottish Gaelic, Gaelic) er eitt Goideliskt (gæliskt) mál. Tað var uppruna tungumálið hjá Hálandsskotum, men er nú avloyst av enskum flestastaðni. Tað verður framvegis tosað í Ytru og Innaru Suðuroyggjum. Tó eru flestu, ið tosa skotskt gæliskt, búsett í Glasgow. Sambært skotskum manntali í 2001 søgdu 1,9 prosent, ið eru 92.400 av skotunum, seg antin duga ella skilja gæliskt. Av hesum dugdu 58.552 at tosa gæliskt.
Christen Holm Isaksen
Christen Holm Isaksen (24. mai 1877 í Tórshavn, 17. mai 1935) var málari og bróður Petur Alberg. Vanliga varð hann millum manna kallaður Kristin í Geil eftir heimahúsum sínum. Útbúgvin fotografur í Keypmannahavn; hann hevur helst lært at mála hjá Niels Kruse málara á Eiði. Tá Tingakrossur varð stovnaður í 1901, varð hin tá 23 ára gamli Kristin í Geil kosin til blaðstjóra, og hetta starv røkti hann, tá sæð verður burtur frá einum ári, uttan slit, til hann fyrst í tríatiárunum legði frá sær vegna sjúku. Øll samtíðarfólk bera samsint Kristini í Geil tað eftirmælið, at dugnaligari blaðmann hava oyggjarnar ikki átt og tjóðskaparsinnað fólk og tey minni mentu í samfelagnum ikki betri stavnamann enn hann. Fyri honum var tjóðskaparrørsla ikki nóg mikið, hon átti at vera sosialistisk.
Kristin í Geil var fyrst og fremst blaðmaður, men hann royndi seg eisini sum bókmentamaður. Hann yrkti sjálvur og týddi yrkingar, m.a. fyrsta sosialist-songin "Brátt lýsir í eystri", men størsta týdningin man hann hava havt innan føroyskt sjónleikarlív, har hann var oddamaður bæði sum fyrireikari og leikari alt frá miðskeiðis í 1890-árunum, til hann vegna heilsubrek gav frá sær. Hann týddi fleiri leikir til føroyskt og skrivaði sjálvur hin vælumtókta sjónleikin "Ófriðarligar tíðir" (1908), sum snýr seg um vitjan enska Brillumansins í Havn í 1808 og óræddu framferð Nólsoyar Páls í hesum døgum.
Skotskt gæliskt (mál)
Við viðtøkuni "the Gaelic Language (Scotland) Act 2005" hevur gæliskt fingið ávísan almennan status í Skotlandi. Gæliska málið er formliga viðurkent sum tungumál, ið skotskir ráðharrar kunnu tosa á fundum við embætisfólk í ES.
Gælisk orð í føroyskum
blak/blaðak (av mjólk) - blàthac
drunnur - dronn
dunna - tunnag
grúkur - gruaig
lámur - làmh
sornur (sornhús) - sorn
tarvur - tarbh
ærgi - àirge
Mini orðabók:
Nær skyldt við Írskt og Manskt.
250px|thumb|left|220px|Tvímælt skelti á skotsk-gæliskum og [[Enskt (mál)|enskum.]]
391 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.
Árstal: 396 f.Kr. 395 f.Kr. 394 f.Kr. 393 f.Kr. 392 f.Kr. - 391 f.Kr. - 390 f.Kr. 389 f.Kr. 388 f.Kr. 387 f.Kr. 386 f.Kr.
Jacksonville
Jacksonville er amerikanskur stórbýur í landnyrðingspartinum av stakríkinum Florida.
Í sjálvum býnum (city) búgva umleið 903 túsund fólk; her er Jacksonville størsti býur í Florida. Við forstøðum og útjaðaranum av býnum (metropolitan area) búgva í Jacksonville meiri enn 1,5 milliónir fólk. Her eru Miami, Tampa/St. Petersburg (Tampa Bay Area) og Orlando størri.
Lääne-Virumaa
250px|thumbnail|Lääne-Virumaa í [[Estlandi.]] Lääne-Virumaa er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 59 039 í 2015. Rakvere er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
Hávur
Hávur (frøðiheiti - Selachimorpha) er stórt fiskaslag við ongari roðslu og hvøssum tonnum. Hávar tola nógv av, og teir hava verið til í milliónir ár. Hávurin er størstur av øllum fiskum, hann er smidligur, hoyrir væl og hevur sera gott tev at finna føði.
Hávar verða sagdir at vera livandi steinrenningar. Teir fóru at veiða í sjónum í devontíðini. Hávarnir, sum nú eru, líkjast teimum, ið livdu í juratíðini (208-146 m.á.s.), hóast tað vóru fleiri sløg tá enn nú á døgum.
Osiania
thumb|right|300px|Heimskort. Osiania er merkt við grønum. thumb|right|300px|[[Avstralásia er tíðum knýtt at trimum meginoyggjabólkum í Kyrrahavi: Melanesia, Mikronesia og Polynesia.]] Kyrrahavsoyggjarnar verða býttar sundur í tríggjar høvuðspartar: Mikronesia har norðuri, Melanesia har suðuri og Polynesia har eysturi. Hesir oyggjabólkar eru partar av einum uppaftur størri øki nevnt Oseania ella Osiania. Oseania stavar frá franska orðinum fyri hav Océanie. Fjúrtan sjálvstøðug lond eru har, teirra millum onkur av heimsins smæstu tjóðum: Nauru, Fiji og Tonga. Evropearar komu í Kyrrahav í 16. øld, og flestu oyggjarnar gjørdust evropeisk hjálond. Nógvar oyggjar eru enn undir til dømis Nýsælandi, Fraklandi og Bretlandi. Árinið úr Vesturheimurin er stórt: nútíðar verksmiðjur, námsvinna, ferðafólkavinna og fiskivinna.
Hávur
Í sterku kjálkabeinunum á hávi eru nógvir tanngarðar, og losna ella brotna tenn, vaksa aðrar aftur eftir heilt stuttari tíð.
Útbreiðsluøki
Bert fá hávasløg eru vanlig í Norðsjónum og á Føroyaleiðini. Hávasløg eru á víðum havi um alla jarðarklótuna og flest í tropunum. Men tey gera rend norðureftir eisini, til dømis hábrandur og revahávur. Tey eru viðhvørt norðarlaga í Norðsjónum. Revahávur er eisini fingin undir Føroyum. Brugdan er vanligari undir Føroyum og norðarlaga í Norðsjónum. Tvey hávasløg eru tó vanlig bæði undir Føroyum og í Norðsjónum. Annað er hávur, sum í Danmark verður seldur sum matfiskur, nevndur kongaállur.
Osiania
Veðurlagið og landslagið í Oseania er líka fjølbroytt sum økið sjálvt: til dømis í Norðuravstralia vaksa regnskógir, í Nýsælandi eru jøklar, og í mongu kyrrahavsoyggjunum eru pollar og gosfjøll.
Landafrøði
thumb|right|300px|Nógvar oyggjar eru undir til dømis [[Nýsælandi, Fraklandi og Bretlandi.]] Á korti og á globusi eru tær mongu sólsveiptu oyggjarnar í Kyrrahavi sum smá sandkorn, spjadd um alt tað stóra havið. Kyrrahavið er heimsins størsta hav. Tað er stívur triðingurin av allari jørðini og hálvaaðru ferðir størri enn øll heimsins lond tilsamans. Umleið 30 000 Kyrrahavsoyggjar eru, men fólk búgva bara á nøkrum fáum túsund oyggjum. Oyggjar eru um alt Kyrrahav frá Suðuramerika vestur ímóti Landsynningsásia og Avstralia. Hesar ovurnógvu oyggjar eru um stóran part í Kyrrahavi suður úr Landsynningsásia. Avstralásia er Avstralia, Nýsæland, Papua Ný Guinea og ørgrynni av oyggjum tætt við. Avstralia er einasta land, sum er stórt meginland og heimspartur, tann minsti av teimum sjey heimspørtum. Nógvar Kyrrahavsoyggjar eru ógvuliga smáar. Tær eru fjallatindar á havbotninum. Koralriv verja oyggjarnar fyri havalduni.
Kendastu oyggjaflokkarnir eru Tongaoyggjar, Mariannuoyggjar, Sámoaoyggjar, Fijioyggjar og Hawaiioyggjar. Bretland, Avstralia, Frakland og USA hava havt oyggjarnar sum hjálond. Nú eru Fijioyggjar, Sámoaoyggjar og Tongaoyggjar fræls ríki, meðan Hawaiioyggjar eru eitt av veldunum í USA.
Jarðfrøði
thumb|left|230px|Á korti og á globusi eru tær mongu sólsveiptu oyggjarnar í Kyrrahavi sum smá sandkorn, spjadd um alt tað stóra havið. Kyrrahavsoyggjarnar eru av ymsum uppruna og skapi. Summar eru høgar og fjallbygdar, komnar upp úr stórum gosfjøllum á havbotninum; upp til 4000 m kunnu tær vera. Summar eru lágar koraloyggjar, gjørdar av koraldjórum. Koraldjórið er mest sum av berum kálki. Tað livir í rennandi heitum sjógvi, sum skal vera minst 20 °C, og á grunnum vatni, sum skal vera hægst 50 m djúpt. Koraldjórini byggja í meingi uttan um oyggjar og á grunnum. Tey ungu vaksa upp úr teimum gomlu, og rivið hækkast. Frálíka vakurt er at síggja koraldýrini, tá ið fjarar av teimum; tey líkjast trøum, sum glógvaí bláum, reyðum, korkalittum og grønum litum. Stundum sigur havbotnurin brádliga niður um 50 m dýpi, tá doyggja tey dýrini, sum eru niðan fyri 50 m; men mest sigur hann meira líðandi, so at tey ungu dýrini fáa stundir at vaksa upp úr teimum gomlu, tá verður grynnan livandi og dýpið tað sama. Viðhvørt hækkast havbotnurin undir rivinum, so at tað rísur úr kavi.
Eugène Terre'Blanche
thumb|right|220px|Eugène Terre'Blanche. Eugène Ney Terre'Blanche (f. 31. januar 1941 í Ventersdorp - 3. apríl 2010) var leiðari av víðgongda felagsskapinum Afrikaner Weerstands Beweging (Afrikaner Resistance Movement), vanliga kendur sum AWB, ið varð stovnaður sum ein politiskur flokkur tann 7. juli í 1973. Felagsskapurin arbeiðir millum annað fyri einum hvítum stýri í Suðurafrika, og var stuðul hjá hvíta stýrinum, ið sat øll árini undir apartheid í Suðurafrika.
Osiania
Jarðfrøði
Summar koraloyggjar eru heilar, meðan summar eru ringbygdar við pollum í miðjuni og grynnum ímillum ringarnar. Onkustaðni á ringunum er lið ella sund, sum bátar kunnu sleppa ígjøgnum. Men ringt er at koma at landi, tí ofta er avvelt í brimi. Oyggjabúgvarnir eru frálíkir sjómenn. Bátarnir, teir brúka, eru grunnir stokkabátar. Stokkabátarnir eru góðir at leggja inn í brimið við, tí teir koppa ikki so lættliga, um teir koma undir eitt óløgi. Tá ið koraloyggin er komin upp úr havinum, er tað ikki leingi, fyrr enn hon er búgvin at bera frukt. Fuglar setast á hana og taða hana, fræ og gras rekst upp á land og festir røtur. Og í tí lýggja grøðiliga veðurlagi, sum har er, er hon skjótt avvaksin við kokuspálmum og alskyns fruktum.
Eugène Terre'Blanche
Limirnir í AWB savnast saman um eitt hagekross (eitt slag av flaggi, ið minnir nógv um flaggið, Adolf Hitler og menn hansara nýttu). Í 1994 royndi felagsskapurin at steðga fyrsta demokratiska valinum í Suðurafrika við at fremja fleiri bumbuálop. Felagsskapurin sigur seg í dag hava 70.000 limir. Leygardagin 3. apríl varð Terre'Blanche funnin myrdur í heimi sínum í Ventersdorp í norðara partinum av Suðurafrika.
Osiania
Oyggjabúgvarnir
thumb|right|300px|Holabáturin við studningsfjalum er gjørdur úr viðarbuli. Studningsfjølin ger bátin sjógóðan.
Fyrsta fólkið
Fyrstu niðursetufólkini komu úr Landsynningsásia til Ný Guinea. Haðani spjaddust tey so við og við til hinar oyggjarnar. Tey sigldu í sjógóðum træbátum. Bara 1000 ár eru síðan fyrstu búseting á t.d. Nýsælandi og Hawaiioyggjum. Upprunafólkið er runnið av trimum ættargreinum, blámennaættini úr Afrika, indo-evropaættini úr India og Indonesia og mongolaættini úr Eysturásia. Nakað væl fyri Kristi føðing vóru stórar fólkaflytingar í syðra parti av Ásia. Tá fóru stórar fjøldir av blámonnum heiman úr Afrika við smábátum eystur í hav. Bátarnir vóru smidliga bygdir við sjóstokkum út frá síðunum, so at teir skuldu ikki koppa. Menninir búsettust eina tíð í Indonesia. Haðani fóru teir longur eystur og komu til Ný Guinea og oyggjarnar eystan fyri hana. Har búsettust teir av øllum.
Upprunamentan
thumb|left|240px|Fleiri enn 600 slíkar standmyndir eru á [[Páskaoynni. Summar eru um 20 m høgar.]] Tá ið evropararnir um ár 1500 fyrstu ferð settu fótin á land í Kyrrahavsoyggjunum, vóru tær allar bygdar. Oyggjabúgvarnir dyrkaðu jørðina og róðu út. Teir høvdu eisini hundar, svín og høsn. Jarn kendu teir ikki, men á summum av kyrrahavsoyggjunum vóru risastórar pyramidur, steinmyndir og tempul. Teir høvdu einki skriftmál. Tað tropiska havveðurlagið gjørdi, at teimum nýttist ikki klæðir, brúktu bara eitt skúrt, sum teir nevndu tapa. Tapa gera teir úr børkinum á pappír-morberjatrænum. Konufólkið bukar tann avskrædda børkin við einum serligum lurki, inntil bara trevlarnir eru eftir. Tapaskúrtið lita teir brúnt og nýta tað enn sum veitslubúna. Tann nakna kroppin tatoveraðu teir, prikaðu sjáldsom mynstur ella myndir inn í húðina. Teir vóru góðir træskurðarmenn og bátarsmiðir. Teir trúðu á forfedrarnar, helst gamlar høvdingar, og varðveittu væl minni teirra. Sum tíðin leið, løgdu ymisk long oyggjarnar undir seg. Trúboðarar kristnaðu eisini fólkið. Japanesarar, kinesarar, indarar og evroparar búsettust á summum av oyggjunum og runnu saman við upprunafólkið.
Fólkasløg
Ný Guinea og oyggjarnar eystan fyri hana eita undir einum Melanesia. Fólkið, sum býr í teimum, eitur melanesar. Melanesar eru sera átøkir skyldmonnum sínum í Afrika, hóast teir hava verið í útlegd í túsundtals ár og eru ímeðan runnir saman við nógvum øðrum fólkasløgum. Eystan fyri Filipsoyggjar er ein annar oyggjarflokkur, sum eitur Mikronesia. Fólkið í Mikronesia, sum vit kalla mikronesar, er runnið av mongolskari og evropeiskari ætt og er komið úr Eysturásia. Tær mongu smáu oyggjarnar og oyggjalondini sum eru í øllum Kyrrahavinum frá Avstralia og eystur ímóti Amerika, kallast undir einum Polynesia. Fólkið, sum býr í Polynesia, eitur polynesar. Polynesar eru upprunaliga komnir úr Suðurásia og Indonesia, haðani teir við bátum hava siglt víða um í øllum Kyrrahavinum og tikið búgv í oyggjunum; sólarrisvíkingarnir vóru teir kallaðir.
Kon-Tiki
Summir menn halda, at oyggjarnar kunnu eisini vera bygdar av fólki úr Suðuramerika. Í Perú er mannasøgn, at maður, sum æt Kon Tiki, fór um ár 500 haðani vestur í Kyrrahavið. Hann kom til nakrar oyggjar, sum hann nam og búsettist á. Fróðir menn siga, at henda søgnin má vera skeiv, tí fólkið, sum búði undan inkunum í Andesfjøllunum, dugdi ikki at byggja bátar, men hevði flakar í staðin. Tá var tað, at norðmaðurin Thor Heyerdahl (1914-2002) setti sær fyri at prógva, at søgnin kundi vera sonn. Hann gjørdi sær flaka av balsaviði, líkan teimum flakum, sum indiánararnir nýttu. Flakan kallaði hann Kon-Tiki. 28. apríl í 1947 legði hann út av Perú sjálvur sætti vestur í hav. 7. august sama ár var hann komin 8000 km. vestur úr Suðuramerika. Tá strandaði hann á Raroia rivinum og slapp upp á Taumotuoyggjar. Thor Heyerdahl hevur soleiðis prógvað, at tað kann bera til at koma á flakum úr Suðuramerika í Kyrrahavsoyggjarnar.
Fuglaframi
175px|right|thumb|Fuglaframi nr. 1 Fuglaframi er ein avís, sum kom út í Føroyum frá 12. apríl 1898 til 8. juli 1902.
Osiania
Landbúnaður
thumb|left|300px|Á kyrrahavsoyggjum er frálíka fagurt og frískligt veðurlag. Pálmin trívst væl í heita og slavna veðurlagnum í Kyrrahavsoyggjum. Myndin er av [[Palau.]] Har vaksa pálmar - bæði sagopálmar og kokuspálmar - breyðfrukt - bananir, tarro, sum líkist nakað aftur í epli, og yams. Har eru eisini stórir garðar við sukurrørum og gummitrøum. Kokuspálmin hevur alla tíðir verið aðalfruktin á oyggjunum, tí hann veksur bæði í mold og kálki, og sjóroki ger honum einki. Kokuspálmin veksur skjótt og kann verða 30 m. høgur. Fruktirnar, sum eita kokusnøtir, vaksa uppi í trøunum. Inni í nøtunum er kjarni, sum eitur kopra, tá ið hann er turkaður. Uttan um kjarnan er kokusmjólkin, sum er sera føðgandi og verður havd til drekka. Úr kopruni persa teir kokusolju, sum er góð til mat ella at lata á lapuna. Meginparturin av kopruni verður seldur til ídnaðarlondini, har kokusoljan verður gjørd til t.d. margarin, palmin ella sápu, meðan kokusmjólkið verður havt til sjokulátu ella í húsarhaldinum. Uttan á kokusnøtunum er skal, sum kann trevjast og gerast til tog, teppir og máttur. Nøtin sjálv er góð til bollar, skálir og aðrar búnyttir. Pálmaviður er góður til bátar og hús, og røturnar at flætta til kurvar. Tey longu pálmabløðini eru góð at tekja við, og tey ungu smakka væl, tey eita pálmakál. Úr blómuni fáa teir sukursøta sevja, sum teir gera til vín og kalla arrak.
Fuglaframi
Blaðstjóri var Sverre Patursson.
Osiania
Landbúnaður
Turkað kokusnøt spillist seint og er tí góð útflutningsvøra, meðan bananirnar spilast skjótt; tær hava teir sjálvir til matna. Tað hendir stundum, at herviligt ódnarveður tekur seg upp. Stormarnir kunnu vera so frekir, at teir skræða pálmarnar upp við rót, taka hús av grund og reisa so stóra aldu, at hon leggur oman yvir ein stóran part av oyggjunum. Á fjarløgdum oyggjum búleikast fólk næstan sum forfedrarnir. Húsini eru strátakt ella takt við pálmabløðum. Fólk hava høsn og svín og velta fruktir og grønmeti. Tey nýta enn holabát við studningsfjøll til fiskiskap og flutnings. Kokos er týdningarmesta grøðin.
Fuglaframi
Ávísingar úteftir
Vestnord - tíðarrit - Føroysk, íslendsk og grønlendsk talgild tíðarrit og bløð.
Osiania
Landalisti
thumb|right|350px|Politiskt kort. Kring um í hesum veldiga havi er ein mongd av stórum og smáum oyggjum og oyggjalondum. thumb|right|350px|[[Fylgisveinur|Fylgisveinamynd.]]
Michael Steele
thumb|right|250px|Michael Steele. Michael Stephen Steele (føddur 19. oktober 1958, Maryland) er fyrrverandi formaður fyri Republikanska flokkin í USA.
Keltiskar tjóðir
thumbnail|200px|Tær seks keltisku tjóðirnar Keltisku tjóðirnar er heitið ið nýtt verður um tey 6 økini har tey serskildu keltisku málini verða ella vórðu nýliga tosað. Bert tann eina tjóðin Írland er sjálvstøðug tjóð, hinar hava allar onkursvegna tilknýti til ella eru partur av øðrum fullveldisríkjum.
Tær seks keltisku tjóðirnar
Tær 6 keltisku tjóðirnar eru:
Hvør tjóðin hevur sítt egna keltiska tungumál. Í Skotlandi, Írlandi, Wales og Bretagne hava hesi mál verið talaði fram til okkara dagar, meðan á Isle of Man og í Cornwall doyðu málini út. Í hesum báðum seinastu støðunum hava áhugabólkar roynt at endurreisa málini og eru nøkur børn uppald við hesum málum sum "móðurmáli", eins og málini hava fingið ávísa almenna góðkenning, tó mest í sýmbolskum týdningi.
Keltiskur samleiki
Keltisku tjóðirnar hava felags samleika á fleiri økjum, og tað finst formelt samstarv á t.d. tí politiska, málsliga, mentanarliga, tónleikarliga og ítróttarliga økinum. Hetta samstarv verður samskipað av The Celtic League.
Perth
thumb|right|220px|Perth. Perth er býur í Avstralia og hevur 1,658,992 íbúgvar (2009). Perth er høvuðsstaðurin í lutstatinum Vesturavstralia. Hann er miðdepilin í búskapi og ídnaði í øllum vestara parti. Meira enn ein mió. fólk búgva í Perth. Býurin varð bygdur í 1829, og stórur partur av fólkinum er ættaður úr Evropa eins og flestu aðrir avstralar nú á døgum.
Keltiskar tjóðir
Keltisku tungumálini
Høvuðsgrein: Keltisk mál
Y Celtiaid
147 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
Áratíggju: 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr. - 140-árini f.Kr. - 130-árini f.Kr. 120-árini f.Kr. 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr.
Árstal: 152 f.Kr. 151 f.Kr. 150 f.Kr. 149 f.Kr. 148 f.Kr. - 147 f.Kr. - 146 f.Kr. 145 f.Kr. 144 f.Kr. 143 f.Kr. 142 f.Kr.
Saman við tær
Saman við tær (1984) er fyrsta LP-plátan hjá tónleika bólkinum Frændur.
Havnarbáturin
thumb|Havnarbáturin í 2012. thumb|Sermerkta drekahøvdi, sum prýðir stevni á Havnarbátinum og øðrum bátum hjá [[Havnar Róðrarfelag.]] Havnarbáturin er eitt tíggjumannafar hjá Havnar Róðrarfelag. Báturin er hvítur og hevur bláar listar. Eins og allir hinir bátarnir hjá Havnar Róðrarfelag, so hevur hann tað eyðkenda drekastevni.
Saman við tær
Upptøka: MZ ljóðteknikk, Tórshavn
Plátan er innspæld í jan/feb 1984
Havnarbáturin
Føroyameistari
Havnarbáturin er vorðin Føroyameistari 13 ferðir, tað er met hjá 10-mannaførum. FM heitini vann hann hesi árini:
Fridinator
Fríði Karlsson Justesen a.k.a. FridiNaTor
FridiNaTor er ein víðagitin føroyingur. Hann eitur Fríði Karlsson Justesen, býr í Rituvík, men er føddur í og er upprunaliga av Strondum.
Lívssøga
FridiNaTor er komikari, telduspælari og filantropistur. Hann gekk í skúla frá tí hann var 7, og bleiv liðugur við 9. flokk í 2016. Hann byrjaði at ganga í 10. flokki í 2016, men gavst, og fór at arbeiða ístaðin. Hann hevur havt arbeiði hjá Pidda á Toftum, og arbeiðir javnan í Á á Glyvrum. Eftir at fyrsta hálvárið í 2017 var farið, byrjaði hann á Tekniska Skúlanum í Klaksvík, har hann skal ganga inntil 26. juni 2020.
Frítíð
Hann nýtir frítíð sína, til at arbeiða, spæla spøl, filma, og at granska.
FridiNaTor granskar sera nógv um "PlayStation 4", um eyka møguleikar, og hvussu mann fær forbetra mest møguligt. Hann skrivar eisini javnan við stór feløg, so sum PlayStation og Steam, og kemur við góðum ráðum, og roynir alt tað nýggjasta hjá teimum, sum ikki er komið út enn.
Á youtube kanalini leggur hann, millum annað, filmsbrot um spøl, og ymiskar stuttfilmar. Tá hann, í samband við skúlan, ger filmar ella reklamur, plagar hann eisini at leggja tað út á kanalina. Innihaldið er sum oftast á enskum, av tí at meginparturin av fylgjarum hansara eru útlenskir, men viðhvørt leggur hann stutt brot, ið eru á føroyskum.
Samband
Heimasíðan hjá FridiNaTor er: http://fridinator.fo, men hon er ikki altíð aktiv.
Tó er FridiNaTor á flestu sosialu miðlum. Hann er á:
Youtube - https://youtube.com/FridiNaTor/
Saman við tær
Plátuhúsi: Anker Eli Petersen
Útgevari: Framtíð Føroya
Viðmerking
Baby Reagan var við á upprunaligu LP'ini. Í sanginum verður táverandi amerikanski forsetin Ronald Reagan hartaður fyri politikkin USA førdi í Miðamerika um hetta mundið. Steintór Rasmussen hevði brúkt lagið The Boxer hjá Paul Simon til hendan tekstin. Útgevaraforlagið hjá Paul Simon sýtti fyri at geva Frændum loyvi at útgeva sangin, hóast teir høvdu broytt melodi-linjuna nakað fyri at camouflera upprunan. - Orsaka av hesum sama banni, varð Baby Reagan tikin av plátuni, tá ið hon var endurprentað á fløgu. Útvarp Føroya og aðrar útvarpsrásir sleppa heldur ikki at spæla sangin.
B71
B71 (stytting fyri Bóltfelagið 1971) er eitt fótbóltsfelag úr Sandoy sum var stovnað 1. januar 1970. Heimavøllurin hjá B71 er Inni í Dal.
Fyrrverandi leikarar
right|thumb|B71 móti FC Suðuroy í Vodafonedeildini 2. mai 2010, B71 vann 3-1.
Clube de Regatas do Flamengo
200px|thumbnail|Logo Flamengo er eitt brasilskt fótbóltsfelag úr Rio de Janeiro. Felagið varð stovnað tann 17/11/1895, men spældi tó ikki nakran almennan fótbóltsdyst fyrr enn í 1912. Besta liðið spælir í Campeonato Brasileiro Série A. Felagið er eitt av fimm, ið ongantíð er flutt niður í næstbestu deildina. Orsakað av ov fáum sitiplássum, verður heimastadion hjá Flamengo, Gávea, sera sjáldan brúkt, í staðin brúkar felagið tað størsta fótbóltsstadion í Brasil, Maracanã, sum brasilski staturin eigur. Maracanã rúmar 78 838 áskoðarum.
Flamengo er eitt av fótbóltsfeløgunum í Brasil, ið hevur vunnið flestar týdningarmiklar kappingar. Felagið hevur eitt nú vunnið brasilska meistaraheitið seks ferðir og steypakappingina tvær ferðir (dagført í okt. 2013). Í 1981 vann Flamengo "Toyota Cup Intercontinental".
Elva Hsiao
Elva Hsiao eisini kend sum Elva Siu (fødd 24. august 1979) er ein teivanesisk mandopopp songkvinna. Føroyska sangskrivara/prodjúsara fyritøkan Baroli Music við havnamonnunum Bárður Háberg og Óla Jógvanssyni hevur skrivað sangin Enough is Enough sum er á fløguni I'm Ready. Sangurin er skrivaður saman við Sam McCarthy.
Bretonskt mál
thumb|right|Prosent bretonsk-talarar eftir øki, 2004 Bretonskt hoyrir til Brythonisku málini.
Ypsilon
thumb|150px|Bókstavurin ypsilon Ypsilon, Υ υ, er tann 20. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
North Ayrshire
thumb|North Ayrshire North Ayrshire (Sìorrachd Inbhir Air a Tuath á Gæliskum) er ein av 32 sýslum í Skotlandi.
Valgamaa
250px|thumbnail|Valgamaa í [[Estlandi.]] Valgamaa er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 29 944 í 2015. Valga er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
18. juli
18. juli er dagur 199 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 200 um skotár er). 166 dagar eru eftir av árinum.
Niclasen Brøðurnir
Niclasen Brøðurnir var ein føroyskur bólkur stovnaður í 1957. Bólkurin var úr Hvalba. Teir ið mannaðu bólkin vóru, Levi (Óðin Ódn), Jenis, Svenning og Steingrím Niclasen. Bólkurin gav út tvær plátur í 1962, við fýra stakløgum (single 45).
Við øðrum heitið, eru teir eisini kendir sum Hvalbiarbrøðurnir.
Tá eina plátan kom á marknaðin, var heitið á einum sangi skeivt prenta. Sangurin "Eg leingist" skuldi eita "Mær leingist".
Adelaide
thumb|right|250px|Adelaide, høvuðsstaðurin í Suðuravstralia, er havnarbýur á suðursíðuni í Avstralia. Adelaide er ein býur í Avstralia, høvuðsstaður í lutstatinum Suðuravstralia. Í juni 2013 var fólkatalið í býnum umleið 1,29 milliónir. Býurin er fimtstørstur í Avstralia. Har eru tveir flogvøllir, Adelaide Airport og Parafield Airport. Áðrenn býurin gjørdist ein bretskur niðursetubýur í 1836, búðu upprunafólk har í økinum, tey vera nevnd Kaurna Aboriginal (úttalast "Garner" ella "Gowna").
392 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.
Tey av Kamarinum
Tey av Kamarinum var ein føroyskur tónleikabólkur úr Havn í 50'unum og seinni.
Bólkurin varð stovnaður í 1954-55. Tey ið mannaðu bólkin vóru systkini av Kamarinum: Nicolina Jakobsen, Eyðbjørn Jakobsen, Áslakkur Jakobsen, Hjørleif Jakobsen, Ingolf Jakobsen, Jákup Jakobsen - Eisini var systurin Margretha Jakobsen við.
Jóhanna Sigurðardóttir
thumb|right|170px|Jóhanna Sigurðardóttir [[2009.]] Jóhanna Sigurðardóttir (f. 4. oktober 1942 í Reykjavík) er ein íslendskur kvinnuligur politikari. Hon var forsætisráðharri í Íslandi og leiðari av samgonguni, sum hevur fingið heitið "bjarginarstjórnin" frá árinum 2009 til 2013. Jóhanna, sum er limur í íslendska Javnaðarflokkinum Samfylkingini, hevur áður verið almannaráðharri. Hon er fyrsta kvinna, sum er stjórnarleiðari í Íslandi. Ísland hevur tó, áður havt kvinnu sum forseta, Vigdís Finnbogadóttir.
Jóhanna Sigurðardóttir starvaði áður sum flogterna og er gift íslendska rithøvundinum Jóninu Leósdóttur. Hon er samkynd, og sum slík eisini heimsins fyrsti samkyndi stjórnarleiðari, ið livir opið sum samkynd. Jóhanna hevur verið almannaráðharri í tveimum umførum, og hon er kend fyri arbeiði sítt, fyri at bøta um korini hjá rørslutarnaðum, eldri og kvinnum, sum hava verið fyri yvirgangi.
Kalmarsamveldið
thumb|right|250px|Danmark var eina ferð eitt stórt ríki, sum í [[1400-árini|1400-árunum ráddi yvir øllum Norðurlondum í tí, ið kallaðist Kalmarsamveldinum.]] thumb|right|250px|Í [[14. øld var borgin í Kalmar ein hin sterkasti skansin í Norðurlondunum.]] thumb|right|250px|Á samveldisbrævinum síggjast tíggju innsigli undir tekstinum. Váttanin er dagfest dag Margretu Heilagu. Kalmarsamveldið (Danskt/Norskt/Svenskt: Kalmarunionen)
Tá ið Hákun 6. Magnusson av Noregi í 1355 gjørdist myndugur, var Noregs ríki ikki tað, tað einaferð hevði verið. Svenskir aðalsmenn, ofta giftir inn í norskar stórættir, og danskir kirkjumenn mannaðu nú ríkisráðið. Noreg og Svøríki komu aftur undir sama kong, beint ímóti einum sáttmála frá 1343. Svenskir stórmenn settu Eirik Magnusson frá sum kong, og í 1362 varð Hákun 6. av Noregi valdur til kong av Svøríki eisini. Tey politisku viðurskiftini í Svøríki vóru ógvuliga ótrygg. Saman við teimum týsku hansastøðunum høvdu sviar verið í kríggi móti danska konginum Valdemar Atterdag, men fóru so knappliga í part við danakongi móti týskarunum.
Kalmar-fundurin hevði eisini eina persónliga bakgrund. Ein partur av friðinum millum Valdemar kong og teir svensku stórmenninar var, at Valdemar í 1363 læt 10 ára gomlu dóttur sína Margretu giftast við Hákuni 6., sum var 23 ára gamal. Við hesum politiska hjúnalag vónaði Valdemar kongur at fáa í lag eina samgongu móti týskarunum, sum, tá ið hann tók við sum kongur, áttu tað mesta av Danmark sum veð. Men stutt eftir var Hákun 6. settur frá sum kongur í Svøríki, og ein týskur maður, Albrecht av Mecklenburg, varð tikin til kong.
Hákun 6. átti ein son í hjúnalagnum við Margretu Valdimarsdóttur. Hann æt Ólavur Hákunarson. Í 1376 bar Margreta I so í bandi, at hann arvaði Danmarkar ríki eftir abba sín Valdemar, sum var deyður árið fyri. Tá ið faðir hansara Hákun 6. doyði í Oslo í 1380, 40 ára gamal, arvaði hin 10 ára gamli junkarin Ólavur Noregs ríki aftur-at – við øllum skattlondunum fyri vestan: Orknoyum, Hetlandi, Føroyum, Íslandi og Grønlandi. Móðir hansara sat einkja 27 ára gomul.
Men Ólavur Hákunarson doyði longu í 1387, 17 ára gamal. Eftir arvareglunum skuldi tá sonur Albrecht av Mecklenburg og sonur eldru systur Margretu havt arvað krúnuna. Harvið hevði valdstøða Margretu verið burtur. Men hon stóð nú so sterk, at bæði verðsligir og kirkjuligir harrar, fyrst í Danmark og síðan í Noregi, valdu hana til <<frue og husbonde og hele rigets fuldmægtige formynder>>. Til arving eftir seg, sum í grundini ikki var drotning uttan tað, at hon hevði verið gift við einum norskum kongi, setti hon systursonin Eirik av Pommern, sum eftir fornum siði varð tikin til kong á Oyrartingi í Noregi í 1389. Tvey ár seinni fekk Margreta I Svøríki afturat, tá ið sviar settu Albrecht frá og buðu henni valdið. Veturin 1395-1396 varð Eirikur valdur til kong á teimum donsku landstingunum, og sama summarið tóku sviar hann til kong á stórmannafundi í Uppsala. Eirikur av Pommern ráddi tá yvir trimum ríkjum.
Tá ið Eirikur varð myndugur í 1397, stevndi Margreta I umboðsmonnum fyri ríkisráðini í øllum trimum ríkjunum til fundar í svenska býnum Kalmar til krýningarhátíðarhald. Í tí sambandi varð hitt sonevnda Kalmarsamveldið til.
Tey trý norðurlendsku ríkini skuldu hava felags kong. Eitt pergamentsbræv váttar hesa avgerð. Brævið ber innsiglini hjá 67 norðurlendskum aðalsmonnum. Frá hesum fundi er eisini eitt annað skjal, tað sonevnda samveldisbrævið, skrivað á pappír og við bara 10 stórmannainnsiglum, sum ikki hanga undir skjalinum, sum diplomatariskur siður var, men eru trýst inn á pappírið. Hetta er fyrsta almenna skjal í Norðurlondum, sum er skrivað á pappír. Eftir innihaldinum at døma er tað ein stevnuskrá fyri eitt samveldi: ríkini skuldu hava felags kong, felags uttanríkispolitikk og halda frið sínámillum, men annars stýrast eftir egnum lógum.
Millum søgumenn hevur verið nógv kjak um hetta skjal; men í dag verður yvirhøvur hildið, at talan er um eitt frumrit (og tí er tað skrivað á pappír) til ein samveldissáttmála, soleiðis sum umboðsmennininir fyri ríkisráðini vildu hava hann, og sum gav teimum tað veruliga valdið í ríkjunum, hóast tey høvdu kong í felag, meðan Margreta I vildi hava sterkt kongsvald. Men tá ið hon ikki fekk trýst hesa ætlan ígjøgnum, eru hesar samráðingar helst endaðar. Men alla samveldistíðina hómast ein spenningur millum hesar báðar politisku uppfatanir og hesi bæði áhugamál: aðalsvald ella sterkt kongsvald.
Meðan Noreg við Vesturhavsoyggjunum var saman við Danmark til 1814, fór Svøríki longu í 1446 úr samveldinum, og danskar royndir at fáa sviar uppí aftur, t.d. hjá Kristiani 2. árini 1520-1523, miseydnaðust.
Tær einastu slintrurnar, sum eftir eru av hesum stórt ætlaða samveldi, eru Føroyar og Grønland. Eftir sita bara teir, sum ikki vóru hjá.
Jan Steen
250px|thumbnail|Sjálvsmynd av Jan Steen Jan Havickszoon Steen (føddur 1622 í Leiden – deyður 1679 í Leiden) var ein niðurlendskur listamálari.
Dúgvan (tíðindablað)
175px|right|thumb|Dúgvan Nr. 1. Dúgvan var tíðindablað, sum kom út í Føroyum frá januar 1894 til 1928 og frá 1941 til 1942.
393 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.
Árstal: 398 f.Kr. 397 f.Kr. 396 f.Kr. 395 f.Kr. 394 f.Kr. - 393 f.Kr. - 392 f.Kr. 391 f.Kr. 390 f.Kr. 389 f.Kr. 388 f.Kr.
Tartumaa
250px|thumbnail|Tartumaa í [[Estlandi.]] Tartumaa er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 151 377 í 2015. Tartu er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
Kommunur
Landsluturin er býttur sundur í 22 kommunur, harav 3 eru býarkommunur.
Býarkommunur:
Landskommunur:
19. juli
19. juli er dagur 200 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 201 um skotár er). 165 dagar eru eftir av árinum.
18 (tal)
18 ella átjan er:
Í talskipanum við einum grundtali størri enn 18, verður talið 18 skrivað við bókstavinum I.
17 (tal)
17 ela seytjan er:
Í talskipanum við einum grundtali størri enn 17, verður talið 17 skrivað við bókstavinum H.
Bill Gaither
Gjøgnum 50 ára yrkisleið hansara innan kristnan tónleik, hevur hann roynt tað mesta. Tað mest opinlýsa er, at hann hevur skrivað sangir og givið tónleik út, men færri kenna til, at hann framíhjá hevur fingist við bókaútgávu, sjónvarpsframleiðslu og útbúgving av tónleikarum. Bill og Gloria Gaither vitjaðu fyrstu ferð Svøríki fyri 30 árum síðan. Vitjan teirra tá kom í lag gjøgnum kenda svenska gospelsangaran Pelle Karlsson og konu hansara Evu, sum framvegis eru vinfólk teirra. Gaither Homecoming byrjaði sum eitt hugskot um, at tey bæði samlaðu nakrar vinir saman til hugnaløtur við sangi, men hevur síðan spreitt seg út um heimin, og í dag fylla tey risastórar hallir í USA og skjótt helst eisini í Evropa.
Annars er fulla navn hansara William James Gaither, føddur í 1936. Hann tók á ungum árum læraraprógv, men henda útbúgving hevur ikki verið nógv brúkt.
Viljandimaa
250px|thumbnail|Viljandiaa í [[Estlandi.]] Viljandimaa er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 47 010 í 2015. Viljandi er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
Ryskivatn
200px|thumbnail|Ryskivatn. Ein ferðamaður gongur eftir byrgingini, hann er á veg til Fámjins eftir varðagøtuni. Ryskivatn er eitt vatn í Suðuroynni, sum liggur í ein útnyrðing úr Vági, norðanfyri Botn, har Føroya fyrsta el-verk liggur. Vatnorkuverkið í Botni framleiðir el úr orkuni sum kemur frá vatninum úr Ryskivatni, Miðvatni, Ovastavatni og úr Vatnsnesi. Børn og lærarar úr Vágs Skúla plagdu fyrr at fara útferð til Ryskivatn einaferð um árið, hesin túrur verður av og á gjørdur enn áðrenn summarfrítíðina. Ryskivatn plagdi eisini at vera eitt vælumtókt útferðamál hjá familjum úr Vági og er tað enn. Vegur er niðan til Ryskivatn, tað er vegurin til Botn, sum eitur Dalsvegur. Hann førir úr Vági niðan til Ryskivatn, ella umleið 100 metrar frá vatninum. Nakrir hundrað metrar áðrenn ein kemur til Ryskivatn, er ein síðuvegur, sum fer snúrandi omaneftir fjallinum har oman í Botn. Vegur er einsporaður, men har eru møtipláss. Fyrr í tíðini, áðrenn vegur varð gjørdur millum bygdirnar í Suðuroynni, so var vanligt at ganga eftir varðagøtunum. Ein varðagøta gongur framvið Ryskivatni, tað er varðagøtan millum Vág og Fámjin. Tá turkur er um summarið, so kemur tað onkuntíð fyri, at brunnarnir hjá Vágs kommunu gerast tómir fyri vatn, tá verður vatn tikið úr Ryskivatni til drekkivatn.
Syðrugøta
thumb|left|Syðrugøta á frímerki frá 2006. Syðrugøta er ein bygd í Eysturoy.
Syðrugøta er bygd frá víkingatíð, og saman við grannabygdunum, Gøtugjógv og Norðragøtu verður hon ofta bert nevnd Gøta, og hesar bygdir eru ein kommuna. Navnið Gøta sipar til bygdagøtuna, sum frá gamlari tíð hevur verið ein høvuðsfarleið í Eysturoy frá Skálafirði til bygdirnar norðanfyri. Fyrri liður í bygdarnavninum sipar til, at hon var tann syðra av tveimum.
Gøtugjógv er helst yngri bygd enn hinar báðar. Gomul søgn er, at kirkja var í Syðrugøtu, men av óbótagerð misti bygdin kirkjuna, og varð hon flutt til Norðragøtu. Enn verður víst á, har kirkja og kirkjugarður vóru. Frá gamlari tíð eru kendir tveir býlingar, niðri við Hús og úti í Grógv, men teir eru samanbygdir fyri mongum árum síðan. Um 1860 kom nýggj niðursetubygd, Undir Gøtueiði, sum liggur í Syðrugøtuhaga við Skálafjørðin.
Syðrugøta hevur stóran haga, og sera langt er úr norðasta parti og aftur at húsum. Søgn er, at syðrugøtumenn høvdu hús við eldstaði í haganum at vera í, um ov seint var at fara aftur at húsum.
Ein seyðamaður í bygdini, ið nevndist Jákup Dintil, var sera kvikur maður. Hann fór í hetta hús eitt kvøldið, men skjótt eftir komu tveir seyðatjóvar inn og verða varir við hann. Við snildum slapp hann út og so til beins aftur at húsum at siga frá.
Syðrugøta liggur við Gøtuvík, sum er opin móti eystri, og tá ið landsynningur og eystan gera um seg, er ókyrt á víkini. Frægasta kyrruplássið er í Norðragøtu, og har er kommunal havn bygd.
Á frímerkinum sæst sandurin niðan fyri húsini, og har verður G! Festivalur hildin á hvørjum sumri. Hann hevur verið eitt framúr stórt tiltak, sum hevur savnað eina øgiliga rúgvu av ungum fólki, og er vaksin á hvørjum ári. Í 2006 vóru 5000 fólk møtt, ella um 10% av øllum føroyingum, og kendar stjørnur úr útlondum hava luttikið. G! Festivalurin og Summarfestivalurin eru teir størstu tónleikafestivarnir í Føroyum og fevna um fleiri dagar. Á G! Festivalinum er vanligt at fólk møta í góðari tíð fyri at fáa eitt tjaldingarpláss, síðan búgva tey har í fleiri dagar.
Kirkjur í Føroyum
Tað eru umleið 70 kirkjur tilsamans, og 65 av teimum eru framvegis í brúki. Gamla kirkjan í Gøtu og kirkjan á Nesi eru t.d. ikki longri í føstum brúki, men verða tó framvegis brúktar við serlig høvi. Tað er ymiskt, hvussu nógvar kirkjur eru í hvørjum prestagjaldi. Norðstreymoyar prestagjald hevur ikki færri enn 8 kirkjur, tí næst kemur Sandoyar prestagjald við 6 kirkjum, síðani koma Norðoya eystara og Norðoya vestara, Vága og Suðuroyar sunnara prestagjald við 5 kirkjum hvørt, síðani koma Sjóvar, Eiðis, Suðurstreymoyar vestara og Suðuroyar norðara prestagjald við 4 kirkjum hvørt. Í Fuglafjarðar og Suðurstreymoyar eystara prestagjaldi eru 3 kirkjur í hvørjum, og í Nes og Glyvra prestagjaldi eru 2 kirkjur í hvørjum. Í fleir prestagjøldum eru eisini bønhús, har presturin ella prestarnir av og á halda gudstænastu. Ólavskirkjan í Kirkjubø er nógv elsta kirkja í Føroyum. Gamalt er sagt í Kirkjubø, at árstal hennara eru fýra eitttøl, og er hetta rætt, er elsti parturin av kirkjuni bygdur longu í 1111. Næstelsta kirkjan í Føroyum er Dómkirkjan, sum varð vígd 3. sunnudag í advent í 1788.
Francina Margaretha van Huysum
250px|thumbnail Francina Margaretha van Huysum ella Huijsum (fødd 1707 í Amsterdam – deyð 1789 í Amsterdam) var ein niðurlendskur listamálari. Faðir hennara Jan van Huysum var eisini listamálari.
19 (tal)
19 (nítjan) er eit tal, ið kemur eftir 18 og áðrenn 20. Í talskipanum við einum grundtali størri enn 19, verður talið ofta skrivað við bókstavinum I (10 er A, 11 B osfr.)
Rómverjabrævið
thumb|right|220px|Rómverjabrævið. Rómverjabrævið er helst skrivað á teirri tríggja mánaða longu ferðini í Korint, sum Paulus nevnir í 2. Kor. 13,1. Triðja prædikuferðin var tá næstan komin at enda. Tað man helst hava verið í árinum 57 e.Kr. Rómverjabrævið kann verða skift sundur í tríggjar høvuðspartar: ein frálærandi (1.-8. kap.), ein frelsusøguligan part (9.-11. kap.) og ein áminnandi part (12.-16. kap.). Eisini kunnu verða tikin fram orðini í Róm. 1,16, gleðiboðskapurin er Guds kraft til frelsu sum støði undir at skifta Rómverjabrævið í fimm partar - umgyrdir av tí týdningarmikla innganginum í 1,1-17 og tí viðkomandi og endaliga partinum í 15,14-16,27. Tað hevur uppiborið at standa sum hitt fyrsta av Paulusar brøvum. Men í øllum tí dýrmæta innihaldinum er eitt dygt høvuðssjónarmið: frelsan er av náði, og rættvísgeringin er av trúgv. Um hetta sigur Martin Luther: "Tá ið innihaldið av hesum orði gjørdist mær greitt, kendi eg meg fullkomiliga føddan av nýggjum, tað var, sum gekk eg ígjøgnum opnar grindir og var komin í sjálvt paradísið". Her slær av sonnum kristindómsins hjarta, her hevur Paulus gjørt greitt, hvat sannur kristindómur er - tí er Rómverjabrævið eisini lykilin at allari skriftini.
1320-árini
Øldir: 13. øld - 14. øld - 15. øld
Áratíggju: 1270-árini 1280-árini 1290-árini 1300-árini 1310-árini - 1320-árini - 1330-árini 1340-árini 1350-árini 1360-árini 1370-árini
Ár: 1320 1321 1322 1323 1324 1325 1326 1327 1328 1329
148 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
Árstal: 153 f.Kr. 152 f.Kr. 151 f.Kr. 150 f.Kr. 149 f.Kr. - 148 f.Kr. - 147 f.Kr. 146 f.Kr. 145 f.Kr. 144 f.Kr. 143 f.Kr.
Johnny Logan
Logan hevur vunnið Eurovision Song Contest tríggjar ferðir, umboðandi Írland sum sangari, í 1980 og 1987, og tvær ferðir sum tónasmiður, í 1987 og 1992. Sangurin, ið hann vann Eurovision við í 1980 nevnist "What's Another Year", sangurin sum hann vann við í 1987 eitur "Hold Me Now". Hann er tann einasti sangarin, ið hevur vunnið Eurovision meira enn einaferð. Johnny Logan hevur verið í Føroyum og framført einaferð síðst í 1980-árunum.
20. juli
20. juli er dagur 201 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 202 um skotár er). 164 dagar eru eftir av árinum.
Tjóðardagur Kolumbia.
Føringatíðindi
175px|right|thumb|Føringatíðindi Nr. 1. Føringatíðindi var fyrsta tíðindablað, sum kom út á føroyskum í Føroyum. Blaðið kom út frá januar 1890 til desember 1901, og aftur frá januar til 28. februar februar 1906. Blaðið var málgagn hjá Føringafelagnum, og var tað fyrsta tíðindablaðið ið varð skrivað á føroyskum.
Rasmus Effersøe var blaðstjóri longst, hann var ein av teimum førandi í føroyska sjálvstýrisstríðnum og sendi saman við øðrum innbjóðing til jólafundin í 1988. Redaktør i den korte perioden i 1906, Andrias Christian Evensen, ið var blaðstjóri eitt stutt skifti í 1906 var millum tey fyrstu ið arbeiddu fyri at gera føroyskt til undirvísingar- og kirkjumál.
Saaremaa (landslutur)
250px|thumbnail|Saaremaa í [[Estlandi.]] Saaremaa (svenskt: Ösel) er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 31 706 í 2015. Kuressaare er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
394 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. - 390-árini f.Kr. - 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr.
Árstal: 399 f.Kr. 398 f.Kr. 397 f.Kr. 396 f.Kr. 395 f.Kr. - 394 f.Kr. - 393 f.Kr. 392 f.Kr. 391 f.Kr. 390 f.Kr. 389 f.Kr.
Alexander Rybak
200px|thumbnail|Alexander Rybak Alexander Rybak ella Aljaksandr Igaravitsj Rybak (føddur 13. mai 1986 í Minsk, Hvítarussiska SSR, í fyrrverandi Sovjetsamveldinum) er ein hvítarussiskur-norskur tónleikari, tónasmiður, og sjónleikari, uppvaksin á Nesodden uttanfyri Oslo í Noregi.
Rybak bleiv alheims kendur eftir at hann vann finaluna í Eurovision Song Contest 2009 við sanginum «Fairytale», sum hann sjálvur hevur skrivað. Hann varð heiðraður sum Årets Spellemann (Ársins spælimaður) undir Spellemannprisen 2009 og í 2010 sum ársins nýggja navn av MUZ-TV, sum er tann mest prestisjufulla tónleikaheiðurslønin í russiska tónleikaídnaðinum.
Gøtu Ítróttarfelag
Gøtu Ítróttarfelag var eitt fótbóltsfelag úr Gøtu sum var stovnað í 1926. Felagið er ikki til longur sum fótbóltsfelag, tað legði saman við LÍF í 2008 og bleiv til nýggja felagið Víkingur.
Sanna Jesuskirkjan
Sanna Jesuskirkjan (á enskum: True Jesus Church) er ein óheft kirkja, sum var grundað í Beijing, Kina í 1917. Í dag eru millum 1,5 og 2,5 mió. limir í 45 londum í seks heimspørtum. Kirkjan hevur rót í hvítusunnurørsluni, sum spretti í USA fyrst í 1900-talinum. Kirkjan hevur sum endamál at boða gudsorðið til allar tjóðir áðrenn Jesu afturkomu.
Teir tíggju lærusetningarnir eru:
20 (tal)
20 (tjúgu) er eitt líka heiltal og Teljitalið, ið kemur eftir 19 og síðan kemur 21.
Jan van Huysum
250px|thumbnail|Jan van Huysum av [[Arnold Boonen]] Jan van Huysum ella Huijsum (føddur 15. apríl 1682 í Amsterdam – deyður 8. februar 1749 í Amsterdam) var ein niðurlendskur listamálari. Dóttir hansara Francina Margaretha van Huysum var eisini listamálari.
Raplamaa
250px|thumbnail|Raplamaa í [[Estlandi.]] Raplamaa er ein landslutur í Estlandi. Fólkatalið var 34 436 í 2015. Rapla er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
Trappan í Vágsbotni
Í 2015 varð ein stór trappa gjørd í Vágsbotni, á staðnum har spælistaðið Perlan fyrr var.
Hobart
Hobart er býur í Tasmania í Avstralia. Býurin hevur 211 656 íbúgvar (2011).