cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tunesia
Trúarfrælsi
Í 2014, trý ár eftir, at Arábiska várið byrjaði í Tunesia, er grundlógartingið nær við at staðfesta eina nýggja grundlóg. Nýggja grundlógin hevur ikki islam sum týdningarmestu rættarkeldu, men sum sigur, at landið skal verja tað heilaga. Pláss er ikki fyri sharialóg í grundógini, og tað er nakað, sum átrúnaðarligir minnilutar siga er kærkomið. Grein seks í lógini bannar allari ákæru um fráfall og eggjan til harðskap, samstundis sum bæði Koranin og Muhammedslæra verða frávístar sum rættarkelda. Umframt at landið í grundlógini skal “verja tað heilaga”, so skal tað sambært henni eisini hava ábyrgd av átrúnaði og samvitskufrælsi. Rómversk-katólska kirkjan hevur sagt seg stuðla nýggju lógini, tí hon sær út til at tryggja trúarfrælsi.
Matur
Tunesisk matgerð er ávirkað av arábiskum, turkiskum og fronskum matsiðum. Tjóðarrættur er couscous, ið er blandingur av semuljagrýnum, kjøti og grønmeti. Sterkt kryddaðir grýturættir, tajines, kókaðir í leirgrýtu, er eisini væl dámdur matur. Omaná eta tunesar frukt, dadlur fyltar við mandludeiggi ella baklava, ið er nøtar- og hunangskøka. Vanligasti drykkur er sterkt, svart kaffi ella myntte. Siður er, at eftir arbeiðstíð fara mong mannfólk á kaffistovu at hitta vinir og drekka kaffi.
List og handverk
thumb|right|250px|Landslutir í Tunesia. Lívligastu býarpartarnir í einum tunesiskum býi eru marknaðirnir, nevndir souk. Teir eru sum villiniborg av smølum, krókutum gøtum, har ið yður í keypmonnum og handverkarum, sum selja vørur sínar. Her ber til at keypa alskyns lutir, ið eyðkenna tunesiska list og handverk, til dømis koparketlar, teppi, leðurvørur, prýði og baldýrkað klæði. Í øðrum búðum selja tey fisk, kjøt, frukt og grønmeti.
Landafrøði
Meginparturin av teimum 10 milliónum fólkunum í Tunesia búgva í smala strandgeiranum út ímóti Miðjarðarhavi. Her er veðurlagið lýtt og slavið um veturin og heitt og turt um summarið: tí er strandalendið betur egnað til landbúnað enn lendið inni í landinum. Tunesia hevur mark við Libya og Algeria.
Landslutir í Tunesia
2. Béja
3. Ben Arous
4. Bizerte
Stjørnutekin
Eitt stjørnutekin er ein av 12 eins pørtum av sólarboganum, sum vesturlendsk stjørnuspeki vanliga nýtir. Hvørt stjørnutekin er býtt upp í 30° sólarbogar, og sostatt mynda teir 12 partarnir tilsamans 360°.
Tilvísingar
Stjernetegn Astrological sign
Tunesia
Landslutir í Tunesia
5. Gabès
6. Gafsa
7. Jendouba
8. Kairouan
9. Kasserine
10. Kebili
11. Kef
12. Mahdia
13. Manouba
14. Medenine
15. Monastir
16. Nabeul
17. Sfax
18. Sidi Bou Zid
19. Siliana
20. Sousse
21. Tataouine
22. Tozeur
23. Tunis
24. Zaghouan
1350
1350 (MCCCL) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Gianfranco Contri
Gianfranco Contri (16. oktober 1952) er úr Italia. Hann er málfrøðingur og orðabókafrøðingur. Hann hevur útgivið føroysk-italienska orðabók í 2004. Hann fekk heiðursløn fyri avrikið sama árið, tá hann fekk Bókmentavirðisløn M. A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir.
Dan Klein
Dan Klein føddur 8. oktober 1950, er blaðsjóri á føroyska blaðnum Oyggjatíðindi. Hann gjørdist blaðstóri á Oyggjatíðindum í 1982. Í september 2011 avgjørdi Dan Klein, at framyvir skuldi Oyggjatíðindi ikki koma út í blaðútgávu, men sum talgilt blað. Henda avgerð varð tikin fyri at tilpassa blaðið teir tendensir, sum talgildu miðlarnir hava við sær. Broytingin hevur gjørt tað møguligt fyri fólk um allan heimin at lesa tíðindi á heimasíðuni hjá Oyggjatíðindi, umframt at keypa blaðið sum pdf-fílu.
Blaðstjórin varð í 1996 fongslaður vegna blaðútgávu.
Sergio Mattarella
thumb|230px|Sergio Mattarella Sergio Mattarella (føddur 23. juli 1941 í Palermo í Sicilia, Italia) er ein italskur dómari og politikari (Democratici di Sinistra).
Hin 31. januar, við 665 atkvøðum av 1009, varð hann valdur til forseta Italiu, og varð tikin í eið hin 3. februar 2015.
Hann hevur verið ráðharri fleiri ferðir og frá 2011 var hann dómari í grundlógardómstólinum.
Í 1990 varð faðir hansara, Piersanti, ið eisini var politikari, myrður av mafiuni.
1345
1345 (MCCCXLV) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Mads Andreas Jacobsen
Mads Andreas Jacobsen (17. september 1891 í Tórshavn - 31. mai 1944) var ein føroyskur rithøvundur, politikari, lærari og bókavørður. Eftir preliminerskúlan í Havn í 1907, fór hann til Keypmannahavnar at ganga á studentaskúla. Hann tók studentsprógv í 1910. Í nøkur ár læs hann síðan matematik, alisfrøði, evnafrøði og astronomi, men hann gjørdi seg ikki lidnan við lesnaðin. Frá 1914 til 1919 var hann lærari í realskúlanum og á Føroya Læraraskúla. Í 1919 bleiv hann útvaldur av Føroya Løgtingi til at seta á stovn eitt føroyskt bókasavn. Hann fór til Danmarkar at nema sær útbúgving til tað endamálið, og í 1921 varð hann settur í starv sum bókavørður á Færø Amtsbibliotek, sum seinni fekk navnið Føroya Landsbókasavn, og har arbeiddi hann til hann andaðist í 1944. Hann gjørdist formaður fyri Føroya Fornimmissavn í 1920. Hann var formaður í Varðanum frá 1918-34, nøkur ár saman við Richard Long. Hann skrivaði nakrar stuttsøgur og nakrar yrkingar, men tað mesta av tí hann skrivaði var yrkisbókmentir og vísindalig verk. Hann skrivaði m.a. bøkur til undirvísingarnýtslu og tók sær eisini av at ritstjórna og at útgeva bøkur ið onnur høvdu skrivað.
1310-árini
Áratíggju: 1260-árini 1270-árini 1280-árini 1290-árini 1300-árini - 1310-árini - 1320-árini 1330-árini 1340-árini 1350-árini 1360-árini
Mads Andreas Jacobsen
Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens
Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens eitur eftir honum. Tórshavnar býráð valdi at heiðra minni um M.A. Jacobsen við at heiðra einum ella fleiri føroyskum rithøvundum hvørt ár á føðingardegi hansara. Virðislønin var í fyrstani bert givin til ein ella tveir rithøvundar, men í 1969 var virðislønin býtt upp í tveir partar, ein virðisløn (ella fleiri) skuldi latast fyri fagrar bókmentir, og ein (ella fleiri) skuldi gevast fyri yrkisbókmentir. Í 1983 legðist ein bólkur afturat, sum verður nevndur "Annað mentunarligt avrik".
1310-árini
Ár: 1310 1311 1312 1313 1314 1315 1316 1317 1318 1319
Dvørgspurvur
Dvørgspurvur (frøðiheiti - Emberiza pusilla)
Hvítingsbróðir
thumb Hvítingsbróðir (latín Trisopterus esmarkii) hevur tríggjar ryggfjaðrar og tvær gotfjaðrar. Uggafjaðrarnar sita fremri enn fremsta ryggfjøður og røkka aftur til gloppið millum fremstu og mittastu ryggfjøður. Búkfjaðrarnar eru nakað fremri enn uggafjaðrarnar og eru langar og smalar. Fremsti teinur er longstur og røkkur á smáum fiskum ikki til gotið og á stórum fiskum aftur um gotið. Sterturin er eitt sindur innbogin, og strikan er nakað bogin frá miðjari síðu og yvir uggafjaðrarnar. Gotið er beint undir aftara enda á fremstu ryggfjøður. Hann hevur stutta finnu. Eygnatvørmátið er størri enn gronin. Hann hevur lítið undirbit, og kjafturin er á skák uppeftir.
Hvítingsbróðir hevur stóran týdning fyri ídnaðarfiskiskapin. Hann er botnfiskur og uppsjóvarfiskur á dýpi niður á 300 m, tó sjáldan djúpari enn 250 m. Hvítingsbróðir er í Barentshavinum, sløðist til Eysturgrønlands og er undir Íslandi, suður í Norðsjógvin, Skagerrak og Kattegat, kring Bretsku Oyggjarnar suður til Biskeiavíkina. Hann er vanligur á føroyska landgrunninum og sæst eisini á Føroyabanka.
Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag
Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag er arbeiðsmannafelagið í Klaksvík, stovnað í 1925.
Høvuðsstaður
thumb|right|220px|[[Tórshavn er høvuðsstaður Føroya.]] Ein høvuðsstaður er vanliga býurin, har stjórnin í einum landi (ella landsparti, t.d. lutstati) hevur sæti. Men tó eru undantøk. Eitt dømi er Holland, har ið høvuðsstaðurin er Amsterdam, men stjórnin hevur sæti í Haag. Í flestum londum er høvuðsstaðurin býurin, har flest fólk búgva, men her eru eisini undantøk. Eitt dømi er USA, har størsti býurin er New York City, men høvuðsstaðurin er Washington DC. Vanliga er høvuðsstaðurin landsins størsti býur og harumfrat búskaparligur og andligur miðdepil. Tórshavn er høvuðsstaður í Føroyum.
Tennis
thumb|right|250px|US Open, [[New York.]] thumb|right|120px|Tennis Tennis er bóltleikur við lítlum bólti ið verður sligin við kettjara tvørtur um net. Sum einmansleikur el. tvímansleikur. Tennis var upprunaliga eitt margháttligt, franskt spæl, nevnt kongligt- ella rætt tennis. Tennis var fyrstu ferð spælt fyri nærum 1.000 árum síðan. Nútíðartennis verður eisini nevnt vallatennis. Spælt verður á grasvølli, oftast á hørðum vølli sum til dømis leirjørð.
Altjóða tenniskappingar á hægsta stigi verða spældar í USA, Onglandi, Avstralia, Svøríki og Fraklandi. Heimsins bestu tennisleikarar fáa stórar peninganøgdir í vinningi og lýsingaravtalum.
Mike Pompeo
thumb|right|200px Mike Pompeo er uttanríkisráðharri í USA. Hann er fyrrverandi yvirmaður í herinum og er útbúgvin á virðimetta herakademinum, West Point. Hann fór úr herinum eftir fimm ára tænastu - uttan at hava verið sendur í kríggj - og fór síðan at lesa løgfrøði á Harvard University. Síðan stovnaði Mike Pompeo sína egnu fyritøku í Wichita í Kansas. Hann varð í 2010 valdur inn í Umboðsmannatingið við eitt nú fíggjarliga sterkum stuðulum í oljuídnaðinum. Í januar í 2017 varð hann settur sum stjóri í CIA.
540-árini f.Kr.
Øldir: 7. øld f.Kr. - 6. øld f.Kr. - 5. øld
Áratíggju: 590-árini f.Kr. 580-árini f.Kr. 570-árini f.Kr. 560-árini f.Kr. 550-árini f.Kr. - 540-árini f.Kr. - 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr.
Ár: 549 f.Kr. 548 f.Kr. 547 f.Kr. 546 f.Kr. 545 f.Kr. 544 f.Kr. 543 f.Kr. 542 f.Kr. 541 f.Kr. 540 f.Kr.
Women's Baltic Cup
Women's Baltic Cup er ein altjóða fótbóltskapping fyri kvinnur. Eins og kappingin hjá monnunum við sama navni, so verður henda fyriskipað annað hvørt ár síðan 2012. Áðrenn tað, var kappingin fyriskipað hvørt ár frá 1997-98 og 2003 til 2008. Føroyska kvinnulandsliðið í fótbólti varð bjóðað við til kappingina í 2016 og gjørdist vinnari av kappingini.
550-árini f.Kr.
Øldir: 7. øld f.Kr. - 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr.
Áratíggju: 600-árini f.Kr. 590-árini f.Kr. 580-árini f.Kr. 570-árini f.Kr. 560-árini f.Kr. - 550-árini f.Kr. - 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr.
Ár: 559 f.Kr. 558 f.Kr. 557 f.Kr. 556 f.Kr. 555 f.Kr. 554 f.Kr. 553 f.Kr. 552 f.Kr. 551 f.Kr. 550 f.Kr.
3. apríl
3. apríl er dagur 93 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 94 um skotár er). 272 dagar eru eftir av árinum.
Rannvá Djurhuus Carlsson
Rannvá Djurhuus Carlsson (fødd 23. mai 1995) er ein føroysk ítróttakvinna, badmintonleikari og fótbóltsspælari. Hon hevur vunnið gull, silvur og bronsu fyri Føroyar á Oyggjaleikunum 2013 á Bermuda. Í fótbólti hevur hon spælt nakrar dystir fyri føroyska U17 landsliðið. Tað er tó badminton, hon er mest kend fyri.
Oyggjaleikir 2017
Rannvá luttók innan badminton á Oyggjaleikum 2017 fyri Føroyar.
Oyggjaleikir 2015
Rannvá luttók innan badminton á Oyggjaleikum 2015 fyri Føroyar.
Sønderborg kommuna
thumb|Sønderborg kommuna. Sønderborg kommuna (danskt: Sønderborg kommune) er ein kommuna í Región Suðurdanmark (fyrr í Sønderjyllands Amt) í Danmark.
Á fold eru túsund gudar
Á fold eru túsund gudar er ein fløga, sum Hanus G. Johansen hevur givið út í 2012. Á fløguni eru 11 sangir. Hanus hevur gjørt øll løgini sjálvur. Poul F. Joensen hevur yrkt 8 av sangunum og 3 av teimum hevur Poul F. umsett til føroyskt. Í januar 2013 fekk Hanus Sømdargávu landsins 2012.
Madison (Wisconsin)
Madison er høvuðsstaðurin og næststørsti býurin í amerikanska stakríkinum Wisconsin.
Býurin liggur í syðra partinum av stakríkinum, um leið 120 km vestan fyri Milwaukee, sum er størsti býurin í lutstatinum Wisconsin. Miðbýurin í Madison er bygdur á einum 1-2 km breiðum eiði millum tey bæði stóru vøtnini, Lake Mendota og Lake Monona.
Søga
Madison varð grundlagdur í 1836 og gjørdist høvuðsstaður í lutstatinum sama ár. Býurin bleiv uppkallaður eftir James Madison, sum var fjórði forsetin í USA. Hann andaðist í juni mánaði í 1836.
Madison hevði í 2019 um leið 260 túsund íbúgvar.
Eyghvítríputur spurvur
Eyghvítríputur spurvur (frøðiheiti - Emberiza rustica)
4. apríl
4. apríl er dagur 94 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 95 um skotár er). 271 dagar eru eftir av árinum.
Igbo mál
thumb|350px|Mál í Nigeria, Benin og Kamerun. Igbo er niger-kongomál. Málið verður fyrst og fremst talað í Nigeria. Málið verður tosað av umleið 24 milliónum fólkum, tað er høvuðsmálið hjá Igbo-fólkunum, ið serstakliga búgva í Nigeria. Málið verður skrivað við latínskum bókstavum. Tað eru yvir 20 ymisk málføri av igbo-málinum.
Isaac Bashevis Singer
Isaac Bashevis Singer (21. november 1902 – 24. juli 1991) var amerikanskur rithøvundur, føddur í Pólland og ein av leiðandi rithøvundunum innan jiddiskan skaldskap.
Familjan búði í Warszawa, men mátti flyta til heimbygdina hjá mammuni í 1917 orsakað av tí, ið fór fram undir fyrra veraldarbardaga.
Iran
Iran er eitt land í Miðeystri og Asia. Høvuðsstaður er Teheran, og landið hevur umleið 75 milliónir íbúgvar.
Isaac Bashevis Singer
Í 1923 flutti Singer aftur til Warszawa og fór at arbeiða á einum bókmentaligum tíðarriti har.
Iran
Navnið
Navnið Iran er ein avleiðsla av Aryana Vaejo, sum merkir upprunin hjá ariarunum. Persar og medar vóru eftirkomarar eftir indoeuropeiska niðursetufólkinum (ariarunum). Medarnir grundaðu uml. 700 f.Kr. iransku tjóðina, sum uml. 600 f.Kr. varð lagt í oyði av Kyrosi Mikla, sum í staðin grundaði persiska ríkið, Persia. Landið kallaðis Persia heilt til 1935, tá Reza Shah endurinnførdi navnið Iran.
Isaac Bashevis Singer
Í 1935 fór hann til USA fyri at sleppa undan vaksandi fasismuni í Pólland.
Singer gav út einar 18 skaldsøgur, 14 barnabøkur, ritroyndir og greinar, men er serliga kendur sum stuttsøguhøvundur.
Iran
Søga
Aleksandur Mikli (356 f.Kr.-323 f.Kr.) gjørdi innrás í Iran (Persia) í 334 f.Kr., og tá ið hann doyði, stýrdi ein av herovastum hansara, Selevkos (358 f.Kr.–281 f.Kr.), landinum. Um 250 f.Kr. grundaði ein herovasti í Miðásia, Arsakes (?-211 f.Kr.), kongsveldið Partia í Eysturiran. Ein skyldmaður hansara, Mithridates 1. (195 f.Kr.-138 f.Kr.), tók við trúnuni í 171 f.Kr. og stýrdi í 33 ár. Hann tók nógv lond, sum Darius 1. persakongur (550 f.Kr.–486 f.Kr.) hevði tikið fyri meira enn 300 árum frammanundan. Í eini herferð fyri og aðrari eftir tók Mithradates londini ímillum Kaspiskahav og Persaflógva og heilt eystur at indiamarkinum. Hann bygdi eina hernaðarlegu við ánna Tigris tætt við býin Selevkeia, og tey vórðu løgd saman í ein bý, Ktesifon, sum gjørdist høvuðsstaður í Partia. Mithradates doyði í 138 f.Kr., men arsakiska kongsættin ráddi í stívliga 300 ár. Partia varð verandi stórveldi upp aftur longur. Grikska mentanin, sum hevði breitt seg í Iran, tá ið Aleksandur legði ríkið undir seg, doyði út, og persisk mentan, sum kyknaði upp aftur, kom í staðin.
Jan Petersen
Jan Petersen er ein føroyskur tónleikari og sangskrivari. Hann var stigtakari, tónasmiður og tónleikari í tónleikabólkinum Haldurs Café, sum gav út Fjart í ringrás í 1997. Inngangin til Fjart i Ringrás eigur Unn Patursson og Rógvi á Rógvi framleiddi fløguna Haldus Café. Í februar 2014 gav hann út sína fyrstu fløgu undir egnum navni, fløgan hevur heitið Enter. Níggju løg eru á fløguni, harav eitt er instrumentalt. Jan hevur gjørt fimm av løgunum, meðan Ingun Simonsen hevur gjørt eitt lag. Steffen Gilmartin, sum luttók á donsku X Factor kappingini um sama mundi, sum fløgan hjá Jan kom út, hevur yrkt fleiri av tekstunum saman við Jan og hevur gjørt tvey av løgunum. Tónleikaframleiðarin Martin Frank eigur tað instrumentala lagið. Haldur Suni Johansen, sum átti tekstirnar á "Haldurs Café", eigur tekstin til lagið hjá Ingun Simonsen, Følist sum í Fongsli, sum Anna Maria Olsen syngur.
Iran
Handilstiltøk mótvegis Iran
Handilstiltøkini ímóti Iran eru farin at virka av álvara í 2012, og í oktober 2012 var ófriður í miðbýnum í Teheran, har fólk mótmæltu teimum versnaðu búskaparviðurskiftunum. Tey vóru serliga misnøgd við, at virðið á landsins gjaldoyra er minkað sera nógv. Løgreglan legði uppí við táragassi, og nógv fólk vórðu tilin. Amerikanski uttanríkisráðharrin, Hillary Clinton, sigur í einari viðmerking, at tað er stýrið í Iran, sum hevur skyldina av, at landsins búskaparstøða er versnað. Hon sigur, at vil stýrið sleppa sínum kjarnorkuætlanum og samstarva við onnur lond og altjóða stovnar, verða tiltøkini ímóti landinum sett úr gildi. Iranska gjaldoyrað, rialurin, er minkaður umleið 40 prosent í virði í seinastuni, men sambært USA kemst tað ikki av handilstiltøkunum, men av skeivum búskaparpolitikki hjá stjórnini í Iran.
Ítróttur
Iranar elska fótbólt og teir forguda stjørnuspælararnar. Fótbóltur er eitt av teimu fáu økjunum í iranska samfelagnum, har bæði menn og kvinnur kunnu vísa stórar kenslur. Síðan Ayatollah Khomeini tók valdið í Iran í 1979, hava fótbóltsvøllir verið bannað økið hjá konufólki, men genturnar sníkja seg inn ílætnar sum menn, og tær venja fótbólt á tekjunum og renna aftaná fótbóltsstjørnunum, tá teir venja.
Olja og politikkur
Iran hevur praktiserað sokallaðu Sharia-lóg síðani kollveltingina í 1979.
Ólavur Michelsen
Ólavur Michelsen (1933 í Øravík). Hann var føddur 16. september 1933 í Øravík, deyður 1. mai 1978, sonur Emil Michelsen úr Tórshavn og Herdis f. Hentze úr Hvalba. Var giftur við Katrin f. Petersen úr Kaldbak. Ólavur tók læraraprógv á Føroya Læraraskúla 1958 og var lærari í Fámjin og á Toftum 1958-1959, Sankta Frans Skúla í Tórshavn 1959-1963 og í Tórshavnar Kommunuskúla 1963-1978. Hann var vikarur í Kvívík 1955-1956. Ólavur var blaðstjóri á 14. september 1960-1973 og 1976-1978, var limur í aðalstjórn Tjóðveldisfloksins 1962-1978, limur í Útvarpsnevndini 1957-1978, formaður 1962-1966 og 1974-1978, býráðslimur 1970-1978, varabýráðsformaður 1973-1978. Mestu tíðina í býráðnum var hann formaður í mentamálanevndini. Hann stovnaði saman við Tummasi Napoleon Djurhuus og Williami Heinesen Rithøvundafelag Føroya og var okkurt skifti formaður. Ólavur hevur skrivað yrkingasavnið : "Lovorð" 1953, "Kirkjusøga" 1961, "Norrøn Gudalæra" 1968, "Kálvur lítli" 1964, "Søgusavnið: Brøgd og Bjørg" 1978 og myndabókina "Rossini á Skoradali", sum Erik Hjort Nielsen myndprýddi. Bókin fekk Norðurlendsku barnabókavirðislønina 1991.
Keldufar
200px|thumbnail|[[Lív Næs og abbi hennara Johannes Andreas Næs, útgávukonsert 2013 við sangum úr Keldufar.]] Keldufar er ein fløga, sum Lív Næs gav út í 2012. Keldufar var eisini heitið á einum yrkingasavni, sum Flóvin Flekk (skaldanavn fyri Johannes Andreas Næs) gav út í 1946. Lív Næs er abbadóttir Johannes Andreas Næs. Hon hevur valt 11 av yrkingunum úr Keldufar, gjørt løg til yrkingarnar saman við øðrum og givið út fløguna. Fløgan er innspæld á Bakkastudio á Tvøroyri. Tróndur Enni hevur staðið fyri upptøku og framleiðslu. Trummur, strúkikvartett og ein vokalur á sangi fýra er tikið upp í Bloch Studio í Havn. Mix, mastering og aðrar upptøkur í Finnur Hansen studio; slagverk, kór og tangentar. Útseting av sangi 1, 2 og 6 hevur Lív Næs staðið fyri, Tróndur og Brandur Enni hava staðið fyri útseting av sangi 3 og Finnur Hansen hevur staðið fyri útseting av sangunum 5 og 8. Lív hevur sjálv gjørt tey flestu av løgunum, tó hevur Finnur Hansen gjørt ljóðmyndina til Urið og lagið til Meg droymdi hava Lív og Tróndur Enni gjørt í felag.
Kevin Durant
200px|thumbnail|Kevin Durant Kevin Wayne Durant (føddur 29. september 1988) er amerikanskur kurvabóltspælari. Kevin Durant er 200,6 cm og vigar 106 kg. Hann spælir við Oklahoma City Thunder, sum spælir í NBA. Hann hevur vunnið fleiri heiðursmerki, eitt nú olympiskt gull.
Hann vaks up hjá ommu síni, hevur eina systur og tveir beiggjar.
560-árini f.Kr.
Øldir: 7. øld f.Kr. - 6. øld f.Kr. - 5. øld
Áratíggju: 610-árini f.Kr. 600-árini f.Kr. 590-árini f.Kr. 580-árini f.Kr. 570-árini f.Kr. - 560-árini f.Kr. - 550-árini f.Kr. 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr.
Ár: 569 f.Kr. 568 f.Kr. 567 f.Kr. 566 f.Kr. 565 f.Kr. 564 f.Kr. 563 f.Kr. 562 f.Kr. 561 f.Kr. 560 f.Kr.
Arnold Ludvig
250px|thumbnail|Arnold Ludvig í 2015 Arnold Ludvig er ein føroyskur bassleikari. Hann er uppvaksin í Havn, hevur búð uttanlands og býr í løtuni (2015) á Sandi, haðani móður hansara er, saman við kanadisku konu síni, Anna Iakino, ið hann eisini spælir tónleik saman við í bólkinum Monkey Rats. Arnold spælir jazztónleik, hann hevur spælt við fleiri bólkum, eisini við rocktónleikabólkum, sum t.d. Terji og føstufressar og Plúmm. Í 2005 vann hann heiðurin sum Føroya besti bassleikari á AME tiltakinum. Í 2013 útgav hann tónleikaútgávuna Arnold Ludvig Sextet - Voyages. Tað var TUTL, ið gav fløguna út. Tey ið spæla við í sextettini eru: Arnold Ludvig - Fender Jazz fretless bass & acoustic guitar á lagnum 'Port of Thor', Mariane Bitran spælir floytu, Simon Spang-Hanssen spælir alto & soprano saxofon, Alain Apaloo spælir Fender Stratocaster guitar, Marko Martinovic spælir piano & Würlitzer og Niclas Campagnol spælir trummur. Í 1992 fekk Arnold fíggjarligan styrk (legat) frá FIH Reykjavík, Ísland, har hann las jazz tónleik frá 1990 til 1993. Arnold las eisini jazz á McGill University í Montreal, Quebec, Kanada frá 1993 til 1995.
Við Plúmm
Við Bet E & Stef
Tro Bro Leon 2017
Tro Bro Leon 2017 er tann 34. útgávan av súkklukappingini Tro Bro Leon. Kappingin er ein partur av UCI Europe Tour-kalendaranum og verður hildin 17. apríl 2017.
Aalestrup kommuna
Eftir Kommunalreformin (2007) varð størstiparturin av kommununi lagdur undir Vesthimmerlands kommunu, meðan tveir minni partar av kommununi gjørdust partar av ávikavist Viborg kommunu og Mariagerfjord kommunu.
Salmonella
thumb|[[Salmonella typhimurium (reyðar) undir elektronmikroskopi.]]
Dømi um sløg av salmonellabakterium:
Brynhild Djurhuus Carlsson
Brynhild Djurhuus Carlsson (fødd 28. februar 1991) er ein føroyskur badmintonleikari. Í 2013 luttók hon fyri Føroyar á Oyggjaleikunum 2013 á Bermuda saman við systrini Rannvá Djurhuus Carlsson. Tær báðar vunnu silvur í tvímansleiki. Brynhild vann eisini eitt bronsuheiðursmerki í liðkappingini, har oyggjalandslið kappaðust móti hvør øðrum.
Abuja
Abuja er høvuðsstaður í Nigeria. Tað varð avgjørt í 1976, at høvuðsstaðurin skuldi flytast úr havnabýnum Lagos til tann nýggja býin Abuja, ið liggur meira miðskeiðis í landinum. Flytingin gjørdist almenn 12. desember 1991. Í 2012 búðu 979.876 fólk í býnum, ið fevnir um eitt øki á 713 km2, fólkatíttleikin var tá 1.400 íbv./km2. Í stórbýarøkinum búgva yvir 3 milliónir fólk. Býurin er planlagdur av tí japanska arkitektinum og býarplanleggjaranum Kenzo Tange.
Stóri kongafiskur
thumb|right|200px|Sebastes marinus. Stóri kongafiskur (latín Sebastes marinus) verður upp í 100 cm langur, men vanliga 40-55 cm. Stóri kongafiskur hevur eina ryggfjøður við hørðum teinum fremst, eina gotfjøður við hørðum teinum fremst og stórar, rundligar uggafjaðrar. Búkfjaðrarnar eru nakað minni. Á kápubeinunum mitt á kápuni eru 5 píkar, tann niðasti vísir beint niðureftir. Eygnatvørmátið er umleið 26% av høvuðlongdini. Hann hevur undirbit. Ein lítil beinknúta er fremst á undirkjaftinum.
Kongafiskasløgini fáa livandi ungar. Hann líkist lítla kongafiski og trantkongafiski. Stóri kongafiskur er frá Grønlandi til Svalbarðs, Murmansk og Novaja Semlja. Um Ísland, Føroyar og Hetland inn í Norskurennu, Skagerrak. Hann er eisini í Vesturgrønlandi og nakað suður við Norðuramerika, frá Baffinslandi og Labrador í Kanada til New Jersey í USA.
North Ronaldsay
North Ronaldsay (norrønt: Rínansey/Rínarsey) er norðasta oyggin í Orknoyum. Oyggin er 6,9 km², og er nummar fjúrtan oyggin eftir stødd í oyggjabólkinum. Hóast ta ábarna støðu millum Atlantshavið og Norðsjógvin, so er veðurlagið milt og jørðin er eftir umstøðunum fruktagóð. Vegna Golfstreymin er kavi sjáldan at síggja.
Landalæra
North Ronaldsay liggur uml. 4 km norðan fyri nærmastu grannaoynna, Sanday. Oyggin er uml. 6,4 km til longdar og hevur tvær stórar sandvíkir, Linklet Bay á eystursíðuni og South Bay á suðursíðuni. Á vestursíðuni er lendið grýtut og nógv sker liggja fram við strondini. Oyggin er lág og har er vindhart, veðurlagið er harðført og skiftir tíðum. Í illfýsna og vandamikla farvatninum kring oynna, eru nógv skip gingin burtur gjøgnum tíðina.
Størsta grendin Hollandstoun, liggur sunnanvert á oynni, uml. miðskeiðis millum flogvøllin og kaiina. Á oynni er eisini eitt fuglaobservatorium.
Søga
Sambært Orkneyinga saga drap Torf-Einarr jallur Hálfdan Langbein á North Ronaldsay í 900-talinum, sum hevnd fyri at Hálfdan og bróður hansara Guðreyði Ljómi høvdu dripið Ragnvald Auðsteinsson, pápa Torf-Einar. Søgan byrjaði við at Hálfdan og Guðreyði, ið vóru synir Harald Hárfagra Noregs kong, høvdu stongt Ragnvald inni í húsi sínum og sett eld á tað. Harald, ið illa líkaði hvat synir hansara høvdu gjørt, gav økið hjá Rognvaldi aftur til sonin Tór Ragnvaldsson, meðan Hálfdan flýddi vestur til Orknoyggjarnar og rak burtur Torf-Einar. Frá einum skansa á Caithness bardist Torf-Einar ímóti Hálfdani á oyggjunum. Eftir ein sjóbardaga og ein náðileysan bardaga á landi, fann Torf-Einar út av at Hálfdan hevði fjalt seg á North Ronaldsay. Sambært søgnini varð Hálfdan tikin fangi og ofraður til Óðin sum 'blóð-ørn'.
Holland House varð bygt í 1727 og Old Beacon frá 1789 var triðfyrsti vitin ið Thomas Smith bygdi fyri Commissioners of the Northern Lights.
Ferðasamband
Flogsamband er frá oynni til Kirkwall á Mainland, eins og eitt vikuligt ferjusamband er, eisini til Kirkwall.
The Drystone Dyke (Grótlagingin)
Árini 1830 – 39 vóru sera trupul ár á North Ronaldsay. Partvíst orsaka av at grótlagingin (the sheep dyke) varð lagað, partvíst av regluni millum aðalin og leigilendingarnar, tað sokallaða jarðarbýtið (landsquaring) var innført. Síðan tað eru nógvar nýggjar reglur settar í gildi. Ein tann fyrsta læt upp fyri teimum meira virðismettu neytunum. Upprunaseyðurin var rikin út um lagingina oman í fjørðina, og har hevur hann livað síðan av at eta tara, sæð burtur frá einari stuttari tíð seint á vári, tá lembingin stendur fyri. Tað løgna er, at lagingin bjargaði gamla seyðaslagnum frá týning! Aðrastaðni á Orknoyggjunum varð seyðaslagið burtur, tí tað var blandað við onnur sløg fyri at betra um slagið. Hettstøddina av kroppinum og upp á framleiðsluna – just sama søgan sum í skandinavisku londunum. Men uttanfyri lagingina yvirlivdi upprunaseyðurin!
Rex Tillerson
thumb|right|200px Rex Tillerson (f. 23. mars 1952) er ein amerikanskur politikari, fyrrverandi uttanríkisráðharri í USA. Hann er føddur í Wichita Falls, Texas í 1952. Tillerson er útbúgvin sivilverkfrøðingur og byrjaði at arbeiða hjá Exxon í 1975. Í 1989 byrjaði hann at vinna seg fram í fyritøkuni, og í 2006 bleiv hann so bæði nevndarformaður og forstjóri í Exxon. Ein roynd, sum varð stuðlað av m.a. Rockefeller-familjuni, varð gjørd at skilja hesi bæði størvini at, men uppskotið fekk ikki neyðuga meirilutan, og tískil slapp Tillerson at halda fram í báðum sessunum.
Hann er kristin og giftur við Rendu St. Clair, og tey hava fýra børn saman.
Des Moines
255px|thumb|right|Des Moines 255px|thumb|right|Tinghúsið í Des Moines (Iowa State Capitol) Des Moines (ensk úttala: /dɪˈmɔɪn/) er høvuðsstaðurin og størsti býurin í amerikanska lutstatinum Iowa.
Býurin liggur næstan mitt í lutstatinum og samstundis nærum miðskeiðis millum býirnar Kansas City í Missouri og Minneapolis í Minnesota.
Søga
Des Moines varð grundlagdur í 1843. Býurin er uppkallaður eftir ánni Des Moines River, sum rennur ígjøgnum býin. Í 2018 búðu um leið 214 túsund fólk í býnum.
Rithøvundafelag Føroya
Rithøvundafelag Føroya er felag fyri føroyskar rithøvundar og týðarar. Felagið varð sett á stovn 24. mars 1957. Í 2018 vóru umleið 110 limir.
Endamál felagsins er at virka fyri áhugamálunum hjá føroyskum rithøvundum og verja rættindi teirra. Harumframt virkar felagið fyri, at føroyskar bókmentir fáa góðar umstøður at mennast og trívast.
Nevndin
Dagført í oktober 2019
Nevdarlimir:
Tiltakslimir:
EBBA virðisløn
Virðislønin ber navnið eftir rithøvundan Ebbu Hentze, sum livdi 25. Sep.1929 – 20. Mai 2015.
Tað er nevndin í Rithøvundafelag Føroya, ið ger av, hvør fær virðislønirnar, sum er ásett at vera 25.000 kr. Nevndin hevur heimild at lata eina virðisløn árliga, men eisini onga at lata.
Ebba Hentze var ein fjølltáttaður og viðurkendur høvundur, sum skrivaði bæði barnabøkur, stuttsøgur og yrkingar. Mest kend var hon tó fyri sítt virki sum týðari. Gjøgnum árini hevur Ebba Hentze umsett eitt ótal av bókum til danskt úr enskum, týskum og svenskum, men mest úr føroyskum. Hennara íðna virki við at umseta føroyskar bøkur hevur havt ómetaligan týdning fyri kunnleika til og útbreiðslu av føroyskum bókmentum í Danmark og hinum norður­londunum.
Umframt sítt víðfevndi virksemi sum rithøvundur og týðari legði Ebba stóran dent á at veita yngri høvundum ráð og vegleiðing. Tá ið hon skrivaði testamenti, hevði hon eisini rithøvundar og serliga teir yngru rithøvundarnar í huganum. Í testamentinum stendur soleiðis skrivað:
''“Eftir mín deyð skal Listasavn Føroya arva málningar og onnur mynd­listaverk, sum eftir meg eru. Annað, sum er eftir meg, herundir pengar, bøkur og allar aðrar ognir, skal Rithøvundafelag Føroya arva at nýta til stuðul til ungar rithøvundar, ið hava sýnt serligar gávur. Somuleiðis skal Rithøvundafelag Føroya til sama endamál arva øll rættindi míni sum rithøvundur, herundir framtíðar inntøkur frá danska bókasavns­grunninum.”''
Við hesum í huga setti nevndin fyri Rithøvundafelag Føroya 26. november 2017 á stovn EBBU-virðislønina, við krónum 570.155,54 á konto.
Fyrsta virðislønin verður handað 20. Mai 2018.
Kappróður
thumb|right|250px|Kappróður á [[Jóansøka|Jóansøku í Vági 2010.]] thumb|right|250px|Hetta slagi av rógving er væl kent úr m.a. [[Danmark og Stóra Bretlandi.]] At rógva kapp er elligomul ítróttagrein. Frá gamlari tíð hevur verið vanligt, at bátar hava róð kapp, eitt nú á grindaferð ella aftur av útróðri. Tað hevur tó ikki verið undir skipaðum viðurskiftum, men meira tilvildarliga, tá tað bar so á, at bátar fóru somu leið samstundis. thumbnail Seinni, serliga eftir at føroyski róðrarbáturin hevði mist sín týdning sum álitið í útróðri, varð farið undir at skipa fyri kappróðri á Ólavsøku og til aðrar stevnur. Fyrstu árini var tað mest við teimum bátum, ið vóru til taks, men seinnu árini hava menn latið smíðað bátar til kappróður. Kendastu bátasmiðirnir á hesum øki eru Niklas í Koltri og seinni Sámal Hansen.
Kappingarnar verða nú skipaðar undir Róðrarsambandi Føroya, RSF, sum er eitt av sersambondunum í Ítróttasambandi Føroya, ÍSF.
Tá róð verður, eru nógvar serstakar orðingar, ið verða nýttar. Til dømis tá tann, ið rør, ikki fær árina niðurí, ella at árin gleppur burtur úr sjónum. Hetta verður á føroyskum rópt: "at fara ov stutt niður í búkin".
Nevnast kunnu tey ensku og donsku heitini, sum eru ávikavist: "to catch a crab" og "at fange en ugle".
Niels Juel Arge
290px|thumb|right|Niels Juel sæst her uttast til vinstru. Niels Juel Arge (føddur 20. august 1920 í Tórshavn, deyður 5. mars 1995) var ein føroyskur útvarpsstjóri, rithøvundur og politikari (Sjálvstýrisflokkurin).
Niels Juel tók realprógv í Havn í 1920, og síðan hevði hann ymisk fyrifallandi arbeiði, til hann fekk starv í tí nýstovnaða Útvarpi Føroya í 1957. Trý ár seinni gjørdist hann stjóri í útvarpinum og sat í stjórastarvinum frá 1960 til 1990, tá hann mátti gevast vegna aldursmarkið hjá tí almenna. Hann hevur skrivað fleiri hoyrispøl til útvarpið og skrivað fleiri yrkisbókmentir. Fyrsta bók hansara, Argjamenn, kom út í 1978. Hann fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir í 1985.
Hann var faðir Jógvan Arge og Magna Arge og abbi tónleikaran Una Arge.
Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins
thumb|[[Sunleif Rasmussen, 2002]] Tónleikavirðisløn Norðurlandaráðsins er ætlað at vekja áhuga fyri skaptum og framførdum tónleiki á høgum listarligum støði. Annaðhvørt verður virðislønin givin fyri verk hjá núlivandi tónasmiði og annaðhvørt ár fer virðislønin til størri ella minni framførslu á høgum listarligum og handverksligum støði.
Vinnarar gjøgnum tíðirnar og fyri hvat:
Móttakarar
thumb|[[Mari Boine, 2003]] thumb|[[Björk, 1997]] thumb|[[Nils-Henning Ørsted Pedersen, 1991]] thumb|[[Aulis Sallinen, 1978]]
Brøðrasamkoman
Brøðrasamkoman er vanligt heiti á kristnari leikmanna vekingarrørslu í Føroyum. Brøðrasamkoman er í dag tann størsta kristna samkoman uttanfyri fólkakirkjuna við samkomuhúsum í flestu størru bygdum, td. Ebenezer í Havn, Betesda í Klaksvík, Berøa í Saltangará, Hebron á Argjum og Bethel í Vági. Íalt hevur samkoman eini 30 samkomuhús í størri og smærri bygdum um alt landið, tey flestu við bíbilskum navni, umframt at onkur samkoma heldur til í leigaðum hølum, td. samkoman Lívdin í Hoyvík. Brøðrasamkoman hevur ongan skrásettan limaskap, men fevnir helst um eini 12% av fólkatalinum í Føroyum, í støðum upp til 40%. Hvør bygdasamkoma er sjálvstøðug, og rørslan er ikki skipað í landsnevnd ella líknandi. Ongin er formliga settur í starv í samkomuni. Rørslan hevur ongan prest at leiða samkomufundirnar ella at prædika.
Søga
Brøðrasamkoman er ein grein av eini rørslu, sum byrjaði í Dublin í Írlandi umleið 1825. Fyrsta stóra samkoman var tó í Plymouth í suður Onglandi, og haðani hevur rørslan fingið heitið Plymouth Brethren. Rørslan fór tíðliga í tveir høvuðspartar, kallaðir opnir brøður (open brethren), og lokaðir brøður (eksclusive brethren). Samkoman breiddi seg um miðja 19. øld um Bretland, og í 1865 bar skotski trúboðarin William Gibson Sloan (f. 1838) opnu greinina av rørsluni úr Hetlandi til Føroya. Í 1879 búsettist William Sloan í Havn – Sloans hús við Tinghúsvegin ber navn eftir hann – og í 1879 var fyrsta samkomuhúsið hjá Brøðrasamkomuni bygt við Tinghúsvegin í Havn, á leið har Havnar Bio er nú. Árið eftir vóru tey fyrstu doypt. Fyrst í 1890-unum var eisini ein lítil samkoma í Miðvági. Síðani kom stígur í, men eftir aldamótið vendi gongdin. Umleið 1906 byrjaðu samkomur á Viðareiði, í Skálavík og í Hvalba, og árini eftir byrjaðu samkomur í fleiri bygdum, td. Porkeri, Vági, Tvøroyri, Sørvági, Gásadali og í Hesti. Tað er hesi árini, at brøðrasamkoman festir seg í Føroyum. Næsta stigið í gongdini er í tveimum: 2 ungir trúboðarar byrja fulltíðar trúboðaratænastu í Føroyum umleið 1915 - 1917: Victor Danielsen úr Søldarfirði og Andrew Sloan úr Havn, sonur William Sloan. Teir ferðast dúgliga bygd úr bygd og halda møti, og hetta gjørdist teirra lívsstarv. Hin tátturin er, at menn fara at halda møti um borð á sluppunum – ofta saman við monnum frá Heimamissiónini. Hesa tíðina upp til seinna kríggið byrja samkomur í fleiri bygdum, td. Klaksvík, Leirvík, Fuglafirði, Toftum, Eiði og Søldarfirði. Frá umleið 1950 tykist stóri vøksturin hjá rørsluni at minka nakað. Rørslan fylgir tó við broyttum bústaðarmynstri, og í 1960-unum byrjaði samkoman í Berøa í Saltangará, og umleið ár 2000 byrjaði samkoman Lívdin uppi í Hoyvík. Í 1973 byrjaði samkoman Kristnastova millum føroyingar í Keypmannahavn, og nøkur ár seinni byrjaði samkoman Malta í Hirtshals, fyrst serliga sum ein sjómansmissión. Í 1967 bygdi Brøðrasamkoman leguhúsið Zarepta í Vatnsoyrum. Har eru legur fyri ymsar aldursbólkar og áhugabólkar alt summarhálvárið umframt styttri legur flestu vikuskiftini á vetri eisini. Brøðrasamkoman hevur gingið á odda í at nýta føroyskt mál í samkomuhøpi. Serliga Victor Danielsen var undangongumaður og umsetti Bíbliuna til føroyskt, umframt at hann yrkti og umsetti einar 900 sálmar og 20 bøkur til føroyskt. Brøðrasamkoman er virkin í trúboðan. Einir 50 føroyingar eru um allan heim sum trúboðarar frá brøðrasamkomuni. Brøðrasamkoman hevur serliga seinnu árini eisini verið virkin í sosialum arbeiði, eitt nú við at savna inn klæði og annað at senda til Eysturevropa – tey seinastu árini serliga til Rumenia.
LinkedIn
LinkedIn er eitt sosialt netverk fyri alskyns yrkisfólk, og síðan hevur fleiri enn 400 milliónir brúkarar um allan heimin. Linkedin er eitt netsamfelag, har dentur verður lagdur á yrki, starvsroyndir, útbúgving o.l. Microsoft hevur keypt LinkedIn í 2016, og feløgini siga, at hvørt partabrævið er keypt fyri 196 dollarar hvørt. Tilsamans er prísurin 26,2 milliardir dollarar, ella 173 milliardir krónur. Jeff Weiner, sum hevur verið ovasti stjóri í LinkedIn, heldur fram sum stjóri í LinkedIn eftir uppkeypið hjá Microsoft. Linkedin varð stovnað í 2003 og hevur í 2016 uml. 433 milliónir brúkarar.
Madonna
Madonna Louise Ciccone er fødd 16. august 1958 í Bay City í Michigan í USA. Hon er ein av átta børnum í eini stórari italskari familju.
Sum sangari er hon kend og fagnað um allan heim. Hon verður søgd at vera tann sangarinnan, sum hevur vunnið flest pengar í yrki sínum. Sagt verður, at konsertferðin hon gjørdi í 2006, Confession Tour, er mest væleydnaða konsertferð, nøkur sangarinna hevur gjørt.
Hon er eisini rithøvundur og hevur skrivað fimm bøkur til børn. Fyrsta bókin Ensku Rósurnar kom út í 2003.
Madonna býr við manni og børnum í London og Los Angeles.
Naddoddur (bátur)
thumb|300px|Naddoddur á [[Tvøroyri.]] Naddoddur er seksæringur, sum bátasmiðurin Jóhan Olsen á Tvøroyri hevur smíðað. Báturin var flotaður 31. mai 1997. Nadoddur er smíðaður sum róðrarbátur við gomlum sniði, og er ein roynd at varðveita fornt føroyskt bátasnið. Tað er eitt áhugafelag, Bátafelagið Naddoddur, ið hevur latið bátin smíða og eigur bátin.
Naddoddur hevur verið fleiri uttanlandsferðir. Fyrsta árið, í 1997, var róð og siglt til Noregs, har báturin var við til túsundárahaldið í Trondheimi. Ferðin tók 3 samdøgur hvønn vegin. Eitt annað summar hevur Naddoddur vitjað á eysturlandinum í Íslandi. Seinastu árini hevur báturin ikki verið uttanlands.
5. apríl
5. apríl er dagur 95 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 96 um skotár er). 270 dagar eru eftir av árinum.
Slot
Slot er ein russiskur rokkbólkur. Bólkurin byrjaði í 2002.
Sofi Oksanen
200px|thumbnail|Sofi Oksanen (2010)
Sofi Oksanen (fødd 7. januar 1977 í Jyväskylä) er ein finskur rithøvundur. Pápi hennara er finni, mamman er fødd og uppvaksin í Estlandi, men flutti til Finnlands í 1970-árunum. Hon hevur útgivið fýra skaldsøgur umframt sjónleikir og essays. Hon hevur móttikið fleiri virðislønir fyri sín skaldskap, eitt nú fekk hon Norðurlendsku virðislønina hjá Svenska Akademinum í 2013 og Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins í 2010.
Tummas Napoleon Djurhuus
Tummas Napoleon Djurhuus (11. mai 1928 í Kollafirði - 1. august 1971 í Portugal), lærari og skald. Tummas varð føddur í Kollafirði, og hann vaks upp í Kollafirði og í Havn. Hann starvaðist sum lærari, til hann brádliga doyði í bestu árum. Tummas Napoleon, sum í táttayrking nevndi seg Tonglatummas, skrivaði yrkingar, tættir, gjørdi søguligar ljóðmyndir og var ofta at hoyra í skemtisendingum í útvarpinum. Hansara yrkingar eru ofta inniligar lýsingar av bráðkomnum og viðkvomum kenslum.
Universidade Federal do Recôncavo da Bahia
thumbnail|right|270px|Universidade Federal do Recôncavo da Bahia
Universidade Federal do Recôncavo da Bahia í Brasil varð sett á stovn í 2006 og er ein lærdur háskúli í Bahia, Brasil.
Immunskipan
thumb|Ein neutrofil í gongd við at eta eina miltbrand bakteriu, [[Bacillus anthracis, undir elektronmikroskopi.]]
Immunskipanin er verjuskipanin hjá kropppinum ímóti smáverum, so sum bakterium og virusum. Immunskipanin er samansett av ymiskum sløgum av hvítum blóðkyknum. Tá kroppurin verður smittaður av til dømis eini bakteriu leypa hvítu blóðkyknurnar á og royna at drepa tær fremmandu kyknurnar.
Immunskipanin er deild upp í ta viðføttu og ta tillagaðu immunskipanina.
Viðfødda immunskipanin
Tann viðfødda immunskipanin er ein skipan sum næstan allir lívsformar hava og er tann skipanin sum virkar beinanvegin tá ein fremmand kykna kemur í kroppin. Tað er ein óspesifikk skipan og er uppbygt av eini komplementskipan og ymiskum sløgum av fagosyttum (kyknur ið drepa fremmandar kyknur við at eta tær):
Tillagaða immunskipanin
Tann tillagaða immunskipanin er ein skipan sum bert geisladjór hava og virkar við, at ymiskar kyknur hava ymisk antigen. Soleiðis ber til at tillaga verjuna ímóti bakteriur og virusum. Hetta elvir til eina sterkari verju, sum eisini hevur møguleika at minnist bakteriur kroppurin hevur møtt fyrr. Skipanin er samansett av tveimum sløgum av lymfosyttum: T-kyknur og B-kyknur
Komplementskipanin er eisini ein partur av tí tillagaðu immunskipanini.
Andevni
Andevni (antistoffir), eisini kallaði immunoglobulin (stytt Ig), eru evni framleidd av B-kyknum sum kenna ávísar partar av fremmandum kyknum aftur, nevnd antigenir. Kroppurin framleiðir B-kyknur við fleiri milliardum av ymiskum andevnum og nøkur av hesum passa so saman við pettum á fremmandum kyknum. Tá ein B-kykna hevur funnið t.d. eina bakteriu við einum antigenið, ið andevni hennara passar saman við, vísur hon antigeni til eina TH2-kyknu, sum stimbrar B-kyknuna so hon deilir seg og gerst til B-plasma kyknur sum framleiða stórar nøgdir av andevni ímóti júst hesi bakteriu.
Komplement skipanin
Komplementskipanin er bæði ein partur av viðføddu og tillagaðu immunskipanini, sum hjálpir kroppinum at drepa fremmandar kyknur við at gera hol á membranin.
Autoimmunar sjúkur
Autoimmunar sjúkur koma av at kroppurin framleiðir andevni ímóti sínum egnu kyknum og elvir til at tær verða álopnar av immunskipanini. Dømi um nakrar autoimmunar sjúkur:
Cedar Rapids
255px|thumb|right|Cedar Rapids 255px|thumb|right|Í miðbýnum Cedar Rapids er næststørsti býurin í amerikanska lutstatinum Iowa.
Býurin liggur eystarlaga í lutstatinum, um 100 míl í ein landnyrðing eystan úr høvuðsstaðnum Des Moines.
Søga
Cedar Rapids varð grundlagdur miðskeiðis í 19. øld. Býurin er uppkallaður eftir ánni Cedar River, sum rennur ígjøgnum býin. Í 2018 búðu um leið 133 túsund fólk í býnum.
Ludvík á Brekku
Ludvík á Brekku (føddur Breckmann í 1985) er ein føroyskur listamaður, rithøvundur og tónleikari. Hann hevur útgivið tvey yrkingasøvn og hevur myndprýtt fleiri bøkur. Hann var formaður í Rithøvundafelag Føroya eitt stutt skifti í 2015. Hann hevur lisið til lærara í Havn og tók farloyvi eitt ár, fyri at taka listarliga útbúgving á listaháskúla í Danmark, har hann var liðugur í 2014. Hann hevur seinni gingið á Listaháskóla Islands frá 2015. Í 2014 hevði hann listaframsýning í Smiðjuni í Lítluvík. Hann er bróðir yrkjaran Sissal Kampmann, og hevur hann myndprýtt yrkingasøvn hennara. Saman við Brynjolfur á Heygum og Rúni Christiansen stovnaði hann tónleikabólkin Side Effect, ið luttók á Prix Føroyar, teir góvu eina útgávu út í 2006.
Boys In A Band
thumb|right|250px|Boys In A Band. Boys In A Band er ein føroyskur rokkbólkur. Tá ið Pætur, Heri, Heini, Rógvi og Símun á heysti 2006 stovnaðu bólkin við heitinum Boys In A Band, settu teir somuleiðis gongd í eitt nýtt rák í føroyskum tónleiki. Teir vistu bara ikki av tí. Síðani hevur bólkurin verið ein av aktivastu bólkum í Føroyum.
Boys In a Band siga seg spæla kovboyrokk, sum stutt sagt er ein blanding av aggandi gomlum bluestónleiki og spildurnýggjum rokki. Bólkurin er fullkomiliga elektriskur á palli. Eftir legendarisku framførsluna í Kagganum, har Boys In A Band spældu í sambandi við stóra AME-tiltakið, vórðu teir bókaðir til ikki færri enn tríggjar festivalar niðri í summar 2007. Teir eru somuleiðis vælumtóktir á 15 teim bestu, hava vunnið Planet Awards fyri at vera besti nýggi bólkurin í 2006.
Bork Havn
Havnin er mest kend fyri Bork Havn Musikfestival sum hevur verið hildin á hvørjum ári síðan 1979. Ein eftirskúli er í Bork Havn, og tað ber til at fáa undirvísing í windsurfing.
Nærhendis liggur Bork Víkingahavn, sum er ein partur av Ringkøbing-Skjern Museum.
Sagrada Família
Ein bólkur við 400 limum úr sponsku mentanarelituni krevur nú, at steðgast skal beinanvegin, tí nógvar broytingar eru framdar, sum sambært teimum ikki eru í tráð við andan hjá Gaudí. Antoni Gaudí tók ætlanir sínar við í grøvina, tá hann í 1926 varð yvirkoyrdur av einum sporvogni og læt lív 74 ára gamal. Síðan hava aðrir arkitektar strevast við at fullføra verkið, men hetta hevur ikki verið lætt, tí Gaudí broytti fleiri ferðir ætlanir sínar. Eisini oyðiløgdu anarkistarnir tekningar undir borgarakrígnum í 30-unum, so arkitektar nú arbeiða við endurskapanum av uppruna tekningunum.
Viborg kommuna
Viborg kommuna (Danskt: Viborg kommune), er ein kommuna í Región Miðjútlandi (fyrr í Viborg Amt) í Danmark.
1300-árini
Áratíggju: 1250-árini 1260-árini 1270-árini 1280-árini 1290-árini - 1300-árini - 1310-árini 1320-árini 1330-árini 1340-árini 1350-árini
Ár: 1300 1301 1302 1303 1304 1305 1306 1307 1308 1309
Knokksvartur spurvur
Knokksvartur spurvur (frøðiheiti - Emberiza melanocephala)
Luksemborgsk Wikipedia
250px|thumbnail|Forsíðan á luksemborgsku Wikipediu, sum hon sá út 4 mai 2006 250px|thumbnail|Hagtøl Luksemborgsk Wikipedia er tann luksemborgskmæltað útgávan av tí alheimsfevnandi alfrøði-verkætlanini Wikipedia. Útgávan varð stovnað í 2004.
217 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. - 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr.
Árstal: 222 f.Kr. 221 f.Kr. 220 f.Kr. 219 f.Kr. 218 f.Kr. - 217 f.Kr. - 216 f.Kr. 215 f.Kr. 214 f.Kr. 213 f.Kr. 212 f.Kr.
218 f.Kr.
Áratíggju: 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. - 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr.
Árstal: 223 f.Kr. 222 f.Kr. 221 f.Kr. 220 f.Kr. 219 f.Kr. - 218 f.Kr. - 217 f.Kr. 216 f.Kr. 215 f.Kr. 214 f.Kr. 213 f.Kr.
Grækaris Djurhuus Magnussen
Grækaris Magnussen er bladmaður og rithøvundur.
Kykna
thumb|400px|Yvirlitsmynd ið vísir eina vanliga [[eukaryota (t.d. djórakyknur) kyknu. Organellir: (1) nukleolus (2) nukleus (3) ribosom (4) vesikkul (5) rátt endoplasmatiskt retikulum (ER) (6) Golgi-apparat (7) sytobeinagrind (8) slætt ER (9) mitokondriir (10) vacuole (11) sytoplasma (12) lysosom (13) sentriolir]]
Ein kykna er minsta sjálvstøðuga eindin í eini livandi veru.
Elizabeth Taylor (fleiri týdningar)
Elizabeth Taylor hevur fleiri týdningar:
Marnar Djurhuus
Marnar Djurhuus (føddur 1995) er ein føroyskur rennari, sum rennur fyri Treysti og fyri Føroyar. Guttorm Sørensen er venjari hansara. Hin 29. mars 2014 tók hann 25 ára gamla metið hjá Absalon Hansen í hálvmaraton, tá hann kom á mál í Keypmannahavn sum nummar 113 av meira enn 25.000 rennarum við tíðini 1.08.50. Í januar 2015 segði Marnar við aktuelt.fo, at hann fyribils var givin við at renna, orsakað av trupulleikum við rygginum og verður tí ikki við at Oyggjaleikum 2015 á Jersey.
2010
Í september 2010 gjørdist hann danmarksmeistari fyri ung í 3000 metra renning, hann vann við tíðini 9.16,78. Í somu kapping vann hann eisini silvur í 1500 m. Marnar luttók í bólkinum dreingir 14-15.
2013
Í januar 2013 vann hann bronsu á Reykjavík International Games í 3000 metra innandura renning við tíðini 8:53.03, sum var nýtt føroyskt met.
Á Oyggjaleikum 2013 vann hann bronsu í 10.000 metra renning, menn við tíðini 33:14.40 minuttir og bronsu í 5.000 metrar renning hjá monnum við tíðini 15.46,70 minuttir.