cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jens Olivur Lisberg
Jens Olivur Lisberg (føddur 24. desember 1896 í Fámjin og deyður 31. august 1920) var løgfrøðilesandi í Keypmannahavn, og gjørdist kendur eftir at hann saman við øðrum gjørdi Merkið. Hinir ið gjørdu føroyska flaggið vóru Emil Joensen úr Bø, Janus Øssursson úr Havn og Pauli Dahl úr Vági. Ninna Jacobsen, systir mótadesignaran Liffu Gregoriussen, seymaði síðan sjálvt flaggið eftir skitsu teirra.
Jens Oliver Lisberg gjørdist tann fyrsti, ið heysaði flaggið í Føroyum, tað hendi 22. juni 1919, tá hann var heima í summarfrí í heimbygdini Fámjin og heysaði flaggið eftir gudstænastuna í Fámjins kirkju fyri fyrstu ferð á føroyskari grund. Hetta var nokk tað ið gjørdi, at hann fekk størstu æruna av at hava gjørt Merkið, sjálvt um teir tríggir gjørdu tað í felag.
Lisberg doyði av lungnabruna í Fámjin hin 31. august 1920, áðrenn hann náddi at gera seg lidnan við lesnaðin í Danmark. Upprunaflaggið hongur inni í Fámjins kirkju.
Nakin?
Nakin? úr 1999 er onnur útgávan hjá tónleikabólkinum Maður:glotti. Hon er útgivin av TUTL.
Burkina Faso
Burkina Faso (áður nevnt Ovara Volta) er eitt land í Vesturafrika við umleið 16,7 mió. íbugvar. Høvuðsstaðurin er Ougadougou. Í norðri hevur hann mark við Mali og Niger, í eystri við Benin, í suðri við Gana og Fílabeinsstrondin, og í vestri við Mali. Burkina Faso er inni í landinum í Afrika. Tað er av fátækastu londum í heiminum.
Malta
Malta er eitt land í Suðurevropa. Malta er tríggjar oyggjar: Malta, Gozo og Comino; Malta er á stødd við Streymoynna, men tað búgva 400.000 fólk á Malta, so har er ógvuliga tættbygt. Høvuðsstaðurin, sum eisini er mentanarligi og umsitingarligi miðdepilin, eitur Valetta. Aðrir stórir býir er Birkirkara, Qormi og Sliema. Almennu málini eru tvey í tali, maltiskt og enskt. Malta loysti frá Stóra Bretlandi í 1964.
Burkina Faso
Søga
Burkina Faso gjørdist sjálvstøðugt frá Fraklandi í 1960. Blaise Compaoré hevur sitið við valdið síðani hernaðarkvettið í 1987. Fleiri val hava verið, sum forsætisráðharrin hevur vunnið greitt, men bæði andstøðan í landinum og altjóða samfelagið hava sett spurnatekin við øll valini, sum øll hava verið merkt av illgruna um svik.
Heruruin í Burkina Faso tók valdið í landinum, tá forsetin, Blaise Campaore, 29. okt. í 2014 varð rikin frá valdinum, eftir mótmælisgongur og samanbrestir í fleiri dagar. Í fyrstu atløgu tók Honoré Traoré, herovasti, valdið og tilnevndi seg sjálvan sum landsins leiðara. Men dagin eftir var kvett framt móti honum, tá Isaac Zida, oberstloytnantur, tilnevndi seg sum forseta og boðaði frá, at hann verður leiðari fyri fyribilsstjórini, sum verður fram til valið í nov. 2014.
Malta
Uml. 1 mió. ferðafólk vitja árliga. Ferðafólkini eru fyri tað mesta bretar og italiumenn. Italiumenn, tí oyggin liggur so stutt frá, bretar, tí at oyggin áður var bretskt hjáland. Flestu ferðafólkini búgva í forstøðunum St. Julians, Paceville og Sliema, sum næstan eru vaksnir saman við Valletta. Fólkatalið er vaksið ógvisliga seinastu tíggjuáraskeiðini, og Sliema er nú vorðin størsti býur á Malta.
Burkina Faso
Landafrøði
Sum í hinum londunum í Saheløkinum er turkur støðug hóttan. Seinastu árini hevur Saharaoyðimørk etið seg longri og longri suðureftir, og nógv gott beitilendi er vorðið oyðimørk.
Malta
Millum tey kendu, ið hava verið á Malta, er Paulus ápostul.
Søga
Valletta er bygdur av víðagitna Johanittar-lagnum, sum ráddi á oynni frá 1530 til Napoleon Bonaparte kom hagar í 1798. Fyri at verja seg ímóti turkiska flotanum, sum uttan íhald leyp á Malta, varð Valetta bygdur sum eitt rættiligt verndarvirki. Býurin liggur á einum nesi, ið stingur seg út í stóru náttúruhavnina, og skansin ýtst á nesinum vardi innsiglingina so væl, at virkið at kalla ikki kundi vera tikið.
Burkina Faso
Búskapur
Fáir býir eru í Burkina Faso, og mesta fólkið býr á bygd og livir av at velta jørðina og at halda neyt. Búskapurin í Burkina Faso er illa farin, tí at har hevur verið so ófriðarligt. Av tí at landið er so fátækt, fer triðja hvørt vaksið fólk av landinum at arbeiða. Burkina Faso fær nógva menningarhjálp úr útlondum. Á hvørjum ári lata Frakland, ið fyrr hevði valdið í landinum, og onnur lond í ES, Burkina Faso einar 2-3 milliardir krónur í menningarhjálp. Hjálpin verður bæði nýtt til stórar verkætlanir, til dømis til vatnorkubyggingar, og smá hjálpartiltøk, sum at grava vatnbrunnar, haðan ein bygd fær reint vatn.
Vatntrot og kørg jørð eru bóndunum mikil meinbogi. Áðrenn til ber at sáa ella seta niður, má bóndin fella trø og runnar og seta eld á tey og pløga øskuna upp í moldina, so at tað taðar jørðina. Velt verður í hesum nýlendi í eini 4-5 ár, men tá er tað so púrgað, at bóndin má leggja inn av nýggjum, og gamla stykkið liggur sum opinekra í minst 5 ár. Mangir bøndur hava urtagarðar, har teir dyrka grønmeti til sín sjálvs.
Malta
Søga
Av tí at Malta liggur soleiðis fyri, at nógv skipaferðsla á miðjarðarhavi er har í nánd, hava ymisk fremmand ríki rátt har í øldir. Men 21. september 1964 fær Malta sjálvstýri frá Stóra Bretland. Tað, at tir hava staðið so leingi undir øðrum, er kanska atvøld til, at maltesar eru so tjóðskaparsinnað fólk. Flestu fólk eru katolikkar og tala sítt egna mál. Malta er tvær meginoyggjar, Malta og Gozo, og lítla oyggin Comino.
Landafrøði
Í Miðjarðarhavi, 90 km sunnan fyri Sisiliu og 290 km eystan fyri Tunesia, liggur lítla oyggjalandið Malta. Malta er eitt av minstu londunum í Evropa. Oyggjarnar eru 320 ferkilometrar stórar til samans, og sjálv Malta er 246 ferkilometrar - t.e. eitt sindur minni enn Eysturoyggin. Góð 419.000 fólk búðu í 2007 í oyggjunum, av teimum búðu um 360.000 á sjálvari Malta. Tjóðin Malta er seks oyggjar, eingin býr á trimum teirra. Fólk býr á Comino, Gozo og høvuðsoynni Malta. Og so eru tær óbygdu Filfla, Cominotto, St. Pauls og drangurin Fungus Rock.
Búskapur
thumb|right|250px|Stórmeistaranna torg, har riddararnir í síni tíð livdu í stórbærum og óhóvsomum umhvørvi, er varðveitt. Ferðavinna hevur stóran týdning í Malta. Mest er tað heita veðrið, strendurnar og víkurnar, sum draga fólk higar. Eitt annað, ferðafólk koma at síggja, eru vøkru bygningarnir, sum vórðu reistir, meðan rómverjar og seinni býsantinar ráddu í Malta. Seinni er byggilistin eisini ávirkað av italskari og bretskari byggilist. Jørðin er kørg, og landbúnaðurin gevur lítið av sær. Malta hevur at kalla einki náttúruríkidømi at byggja búskap sín á. Hóast hetta er Malta sjálvforsýnandi við fleiri landbúnaðarvørum. Seinastu árini hevur ymiskur smáídnaður, t.d klædnaídnaður, vundið nógv upp á seg.
Kynsleyst hjúnalag
Mánadagin 14. apríl 2014 samtykti maltesiska parlamentið eina nýggja lóg sum javnstillar samkynd parlag við hjúnabandið. Samkynd pør fáa eisini rættin at ættleiða. Lógin var móttikin við miklum fagnaði frá fleiri túsund fólkum á einum torgi uttanfyri høvuðsstaðin Valletta. Sambært Reuters var forsætisráðharrin Joseph Muscat serdeilis vælnøgdur við nýggju lógina: Malta er nú meira liberalt og meira europeiskt, og vit hava javnsett allar íbúgvarnar, segði hann.
George Orwell
Hann gjørdist víðagitin fyri sinar politiskar skaldsøgur. Millum kendastu verkini hansara munnu vera allegoriska skaldsøgan Animal Farm frá 1945 og dystopiska skaldsøgan 1984, sum hann skrivaði í 1948.
Eurovision Song Contest 2011
Eurovision Song Contest 2011 var 56. Eurovision Song Contest og varð hildið í Düsseldorf í Týsklandi.
Luttakandi lond
43 lond luttóku í Eurovision Song Contest 2011.
Semifinalistar
Hálvfinalurnar vóru hildnar 10. og 12. mai 2011. Øll lond, uttan "The Big Five", luttóku í hálvfinalunum, og tjúgu av hálvfinalistunum fóru víðari til finaluna. Lutakastið varð hildið mánadagin 17. januar 2011.
2. hálvfinala
Umframt tey luttakandi londini kundu Týskland, Frakland og Italia eisini atkvøða í hesi hálvfinaluni.
Finalistar
Finalan var hildin 14. mai 2011. Fimm lond vóru kvalifiseraði frammanundan, tey sonevndu "Big Five"-londini. Italia gjørdi comeback í grandprix-høpi eftir eina 14-ára langa pausu.
Svalbarð
Svalbarð (á norskum Svalbard) er norskur oyggjaflokkur norðuri í Íshavinum. Svalbarð hevur umleið 2650 íbúgvar. Størstu búplássini eru Longyearbýurin, Barentsburg og Ný Ålesund. Fyrr var stór loðdýraveiða í oyggjunum, men einasta vinna nú er námsvinna. Russar hava nøkur kolanám í Spitsbergen. Kanningarstøðir eru í oyggjunum. Sýslumaður stjórnar oyggjalandinum. Serstakar reglur eru í gildi, til dømis skal einki hervald vera. Lítil skattur fær arbeiðsfólk at fara til Svalbarðs.
Landið liggur so langt norð, at tað um veturin er myrkt alt samdøgnið og ljóst um summarið. Á Svalbarð er polarnátt frá uml. 11. november til 30. januar. Hesa tíðina er vanligt, at himmalin verður upplýstur av norðlýsi. 60 prosent av Svalbarði eru undir jøklum. Skógur veksur ikki í arktiskum veðurlagi. Bara dýr, sum hava lagað seg eftir viðurskifunum, eru har: hvítabjørn, roysningur, tjúrur, kópur, rípa, fjallarevur og svalbarðsrein. Ansað verður væl eftir viðkvomu náttúruni. Ferðafólkini verða alt fleiri, og tey eru havd undir strongum eftirliti.
Politikkur
thumb|right|Høvuðsgøtan í [[Longyearbyen.]] thumb|right|240px|[[Bjarnoyggin er friðað, m.a. orsakað av tí einastandandi djóralívinum á oynni.]] Í 1925 var Svalbarð við semju millum stórveldini og onnur avvarandi lond lagt undir norskt yvirvald og fyrisæti, tó so at fólk úr hinum semjulondunum kunna fáa virkisrætt. Oyggjarnar mugu ikki búgvast út hernaðarliga.
Fleiri lond hava troytt náttúruríkidømi í og undir Svalbarði, men í 1920 fekk Noreg yvirvaldsrættin, tá ið Svalbarðssáttmálin var gjørdur. Í Svalbarðstraktatini verður staðfest, at Norra hevur fullan og órørligan hægstarætt yvir Svalbarði, at Svalbarð er ein partur av kongríkinum Norra, og at tað er Norra, sum tryggjar, at lógirnar, sum fevna um oyggjabólkin verða hildnar. Eisini verður staðfest, at borgarar og feløg úr øllum londunum, sum hava skrivað undir traktatina hava javnbjóðis rættindi til fiskiveiðu og alt slag av sjóvinnu-, ídnaðar-, náms- og handilsvirksemi á oyggjunum. Hetta hava m.a. russar gjørt brúk av í Barentsburg og hava útvegað Russlandi fótafesti á Svalbarði. Øll árini síðani traktatin varð undirskrivað hevur Norra rikið námsvinnu á Svalbarði, og hetta hevur verið grundarlagið undir búsetingini í Spitsbergen.
Í Svalbarð er tað ólógligt at læsa úthurðina, tí ein og hvør skal hava møguleikan fyri at sleppa inn í eini hús, um ein ísbjørn gerst ov ágangandi. Síðan 1971 hava seks persónar latið lív av bjarnaálopum í Svalbarð. Umleið 5,000 ísbjarnir eru í økinum við Svalbarð.
Tað er ikki loyvt at doyggja í Longyearbýnum. Sjúk og gomul verða send burtur, tí skuldi tað hent, at fólk doyggja, vil eingin jarða tey á oynni. Fólk, sum doyggja á Svalbard, verða send aftur til heimlandið. Nakrir pensjónistar búgva á Svalbard, men oyggin hevur ikki ráð til at røkta hvørki gomul ella sjúk. Sama er við mammum, sum eru við barn. Sjúkrahúsið er ikki útgjørt til at taka ímóti børnum heldur. Reglurnar eru tí, at kvinnur, sum eru við barn, skulu inn á meginlandið tríggjar vikur fyri føðing.
Í Svalbarði er tað rættiliga vanligt at eiga skotvápn, og samanborið við fólkatalið eru tað fá lond, sum hava so nógv vápn.
Søga
Meðan hann leitaði eftir farleiðini til Asiu, fann Willem Barents Bjarnoynna og Spitsbergen, sum hann gav hesi nøvnini. Seinni varð Barentshavið uppkallað eftir Willem Barents.
Svalbardsáttmálin
thumb|right|250px|46 lond hava undirskrivað Svalbardsáttmálan, teirra millum øll [[Norðurlondini og 22 ES-lond.]] Noreg hevur yvirhaldsrættin yvir Svalbard. Hetta er staðfest í §1 í Svalbardsáttmálanum frá 1920, sum Danmark (herundir Grønland og Føroyar) hevur undirskrivað og staðfest. Sáttmálin fekk gildi í 1925. Nú eru 46 lond, sum hava staðfest sáttmálan, seinast Slovakia í 2017. Sáttmálin fevnir um oyggjabólkin Svalbard og 4 fjórðingar sjóumveldið kring oyggjarnar. Sáttmálin sigur eisini, at fólk og fyritøkur úr øllum londunum, sum hava undirskrivað sáttmálan, hava sama rætt til atgongd og uppihald og til at fiska og reka aðra vinnu undir somu treytum á Svalbard.
Í 1977 hevur Noreg upprættað eitt fiskivarðveitingarøki uppá 200 fjórðingar við Svalbard. Føroyar hava síðan 1977 havt sínámillum fiskiveiðuavtalu við Noreg, og tá varð eisini ásett hámarksveiða av toski og øðrum (m.a. kongafiskur) í fiskivarðveitingarøkinum við Svalbard fyri føroysk skip.
Sólarmyrking 2015
thumb|right|[[Sólarmyrkingin 20. mars 2015]] Tað er bara í Svalbarði og í Føroyum at sólarmyrkingin fríggjadagin 20. mars 2015 kundi upplivast á landi. Christin Kristoffersen, borgarstjóri í Longyearbýnum, upplýsti fyri Ritzau, at tey væntaðu umleið 1500 ferðafólk til Svalbarðs í sambandi við sólarmyrkingina. Frammanundan búðu 2500 fólk á oynni og so var ikki pláss fyri fleiri, um trygdin framvegis skal haldast í hásæti. "Trygdin kemur fyrst, sjálvt tá tað er sólarmyrking. Tað er sólarmyrking, ja, men her er kalt, hotellini eru full og her eru hvítabjarnir. So halt teg burtur". Soleiðis ljóðaðu boðini frá myndugleikunum á Svalbarði til tey ferðafólk, sum høvdu fingið hug at koma til Svalbarðs fyri at uppliva sólarmyrkingina. Tí hotellini eru øll fylt, og tað er bítandi kalt í mars mánaði, og hvítabjarnirnar sníkja seg runt. Í 2011 drap ein hvítabjørn ein bretskan tannáring á Svalbarði, og tað er seinastu ferð, at fólk eru dripin av hesum stóru djórunum har. Men í miðal verða tríggjar hvítabjarnir skotnar um árið av fólkum, sum skjóta í sjálvverju.
Skalvalop í 2015
Hin 19. desember 2015 hendi eitt skalvalop á Svalbarði, ið kravdi í minsta lagi eitt mannalív, ein maður í 40-unum doyði. Skalvurin tók fleiri hús við sær og flutti tey. Fólk á oynni savnaðust við spaka í hond fyri at leita eftir saknaðum fólkum. Húsini har ið skalvalopið fór fram vóru evakueraði. Í minsta lagi 9 fólk vórðu innløgd á sjúkrahús.
Landafrøði
thumb|right|220px|Fylgisveinamynd. Svalbarð er 62,045 km2 ella uml. sum [[Sveis og Slovenia tilsamans.]] Tær størstu oyggjarnar eita Spitsbergen, Nordaustlandet og 	Edgeøya. Oyggjarnar hoyra undir Noreg. Í oyggjunum búgva áleið 2,500 fólk. Tey flestu tosa norskt. Allan vegin runt Svalbarð og millum oyggjarnar er sjógvur. Innlandsísurin hylur uml. 36 502 km2 av landsins vídd. Ísurin, ið hylur meginpartin av landinum, er sumstaðni 500 metrar tjúkkur. Landslagið í Svalbarði er strond og innlandsísur. Framvið landi er skergarður við nógvum stórum og smáum oyggjum og hólmum. Á meginlandinum eru nógvir langir firðir. Svalbarð er fjallaland, og flestastaðni eru fjøllini høg. Hægsta fjall er Newtontoppen á Spitsbergen, tað er 1,713 m.
Innlandsísurin ger, at miðalhitin er um frostmarkið allastaðni í Svalbarði. Veðrið í Svalbarði er sera óstøðugt. Hann skiftir ofta ætt, tí tey høgu fjøllini, teir djúpu firðirnir og sjógvurin uttanum oynna verma og køla luftrákið. Í november-mars er myrkt alt samdøgrið.
Svalbarð hevur pólveðurlag. Hitin er so lágur, at bara ovasta jørðildið táðnar um summarið. Longri niðri í jørðini er altíð frost (permafrost). Veðurlagið er lýggjari, ísurin bráðnar alt meira, og nýggj stór land- og sjóøki gerast atkomulig. Hesar eru bara nakrar av fylgjunum, sum globala upphitingin hevur við sær. Tað er eingin ivi um, at tað eru veðurlagsbroytingarnar, sum gera seg galdandi her. 25. juli 2020 var tann heitasti dagurin, ið nakrantíð er máldur í Spitsbergen.
Djóra og plantulív
Í Svalbarði eru nógv súgdjór, bæði á landi og í sjónum. Av súgdjórum á landi kunnu nevnast pólrevur, svalbarðsrein og hvítabjørn. Hvítabjørnin er størsta landdýrið í Svalbarði, og føði hennara er mest kópur. Nú er helst ikki fleiri enn 300 hvítabjarnir eftir í Svalbarði. Roysningur og hvítabjørn eru størstu dýrini, tú sært í Svalbarði. Havørn er størsti ránsfuglur í Svalbarði. Í Svalbarði eru uml. 190 ymisk plantusløg. Tey flestu eru lágvaksin, fyri betur at standa seg í pólveðurlagnum.
Samferðsla
Í Svalbarði eru hvørki vegir ella jarnbreytir millum bygdir. Øll samferðsla er eftir sjónum ella loftvegis. Teir brúka eisini tyrlur, har eingir flogvøllir eru. Um veturin brúka teir dúgliga kavskutara ella hundasletu. Um flogvøllin Svalbard Lufthavn er samband hvønn dag við umheimin.
Útbúgvingar
Í Svalbarð er eitt fróðskaparsetur, ið bjóðar lærugreinir, sum snúgva seg um náttúru.
.ne
.ne er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Niger.
Galway
Galway ['gɔlweɪ'] (Írskt: Gaillimh ['ɡalʲɪvʲ'] "grýtut" ið kemur av fyrra liðnum í staðarnavninum "grýtuta áin") er ein miðalstórur býur og umsitingardepil í County Galway í provinsinum Connacht í vestur Írlandi.
Súsanna Djónadóttir
Súsanna Djónadóttir var av Velbastað og giftist hon Poul Joensen. Tey fingu í oktober 1766 sonin, sum bleiv tann kendi Nólsoyar Páll.
Galway
Galway hevur 75.414 íbúgvar (2011).
Saksun
Saksun, eldri Sagx hofn (Sakshøvn) er ein gomul bygd á norðursíðuni á Streymoy. Landslagið við bygdina er sermerkt. Gamli garðurin Dúvugarður er framvegis virkin, men gomlu íbúðarhúsini eru í dag friðað og standa sum eitt minni um farnar øldir. Millum Saksun og Vestmanna stendur millum annað Koppenni, ið er hægsta fjall á Streymoynni. Við báti slepst inn á víkina uttan fyri bygdina Saksun. Ein smalur ósi rennur millum havið og Pollin, sum annars er avskorin frá havinum av sandgrynnum. Bert heilt smáir og lættir bátar sleppa inn á Pollin og bert á flóð. Úr Saksun gongur vegurin oman gjøgnum Saksunardal, har gróðurin er nógvur. Í bygdini Saksun eru fleiri garðar, sum hava staðið í øldir.
Søga
Fyri nøkrum hundrað árum síðani fórst skipið, sum seinni mest er umtalað Saksunarskipið, í Saksun. Í lastini var millum annað viður, og tá farmurin varð seldur á uppboðssølu, varð ein stokkur av pommerskari furu seldur til Nólsoyar, har hann varð nýttur at byggja eina stovu í húsunum við Brunn, og tríggir aðrir stokkar vórðu seldir til Suðuroyar. Maðurin, sum keypti teir tríggjar stokkarnar, bant teir saman til ein flaka, setti segl á og sigldi í hesum líki stokkarnar suður.
.nf
.nf er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Norfolkoy.
Miðjarðarhavslondini
thumb|right|250px|Kort. Tey lond, sum liggja fram við Miðjarðarhavi, kalla vit Miðjarðarhavslondini. Tey eru: Portugal, Spania, Italia, Slovenia, Kroatia, Bosnia-Hersegovina, Montenegro, Albania, Grikkaland, Turkaland, Kýpros, Sýria, Libanon, Ísrael, Egyptaland, Libya, Marokko, Algeria og Tunesia.
Gullspångs kommuna
180px|thumb|right|Gullspångs kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Gullspångs kommuna (svenskt: Gullspångs kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Gullspångs kommuna hevur umleið 5 185 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Gullspång.
Miðjarðarhavslondini
Miðjarðarhavið hevur í mangar túsund øldir verið felags ogn hjá øllum teimum fólkum, sum búðu í Miðjarðarhavslondunum. Hesi fólk róðu út á hesum havi, tey sigldu land úr landi á havinum við farmi og til stuttleika, og tey funnu sær vinir og settu búgv hvør hjá øðrum. Tað var havið, sum knýtti tey saman. Hesi fólk hava frá fyrndartíðum havt so nógv felags áhugamál, at tey mangan hava kent seg sum eitt fólk. Og í langa tíð vóru tey eisini í einum ríki, sum hevði høvuðssæti í Róm. Ríkið var tí kalla Rómverska ríkið. Tað er tí ikki so løgið, at fólkið í hesum londum mettu síni lond at vera øll jørðin, og kallaðu havið, sum lá í miðjuni, Miðjarðarhavið.
Richard Griffiths
Richard Griffiths, føddur 31. juli 1947, deyður 28. mars 2013, var ein enskur sjónleikari, sum hevur framført á palli, spælt leiklutir í biograffilmum og í sjónvarpsfilmum. Hann hevur vunnið fleiri heiðurslønir, eitt nú Laurence Olivier Award fyri Besta Mannliga Leiklut, Drama Desk Award í bólkinum Outstanding Actor in a Play  (framúrskarandi sjónleikarari á palli), Outer Critics Circle Award í bólkinum Best Featured Actor og eina Tony Virðisløn (Tony Award) í bólkinum "Besta framførsla av einum høvuðsleikluti í einum sjónleiki", allar hesar virðislønir vóru latnar fyri hansara leiklut í sjónleikinum The History Boys.
Hann er eisini kendur fyri sín leiklut sum Vernon Dursley í Harry Potter filmunum, Uncle Monty í Withnail and I, Henry Crabbe í Pie in the Sky, og Kong Georg II í Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides. Hann spældi eisini leiklutin sum ein bretskur blaðmaður í Oscar-vinnandi filmin Gandhi hjá Richard Attenborough í 1982.
Føroya Ungdómsráð
Føroya Ungdómsráð er ein føroyskur felagskapur, ið fevnir um alt barna og ungdómsarbeiði í Føroyum. Føroya Ungdóms ráð ella FUR, sum tað verður sum oftas umtalað, varð sett á stovn tann 25. mai 1984. FUR hevur fleiri verkætlanir hvørt ár. Eitt gott dømi um hetta er bókin Les og Lær, sum kom út í 2014, og verður endurútgivin, við einari samliðari heimasíðu í 2015. Í tí bókini eru at finna allar miðnáms og framhalds útbúgvingar føroyingar kunna taka í Føroyum og í Danmark.
Á heimasíðu FUR stendur:
FUR er ein samstarvsfelagsskapur fyri teir skipaðu, sjálvbodnu og landsumfatandi barna- og ungdómsfelagsskapirnar í Føroyum.
Endamál
Endamálið hjá FUR er:
Um Føroya Ungdómsráð
FUR hevur 25 barna- og ungdómsfelagsskapir sum limir, hararv eru 21 limafeløg virkin í 2014. Teir virknu limafelagsskapirnir hava 34 lokalfeløg. FUR umboðar soleiðis 4820   børn og ungdómar í Føroyum (pr. 31.12.2013).
FUR fíggjar virksemi sítt við limagjaldi frá limafelagsskapunum, við árligum studningi á løgtingsfíggjarlógini og við peningi frá Spf. Ítróttarvedding.
FUR umsitir stuðulsskipan, sum veitir pening til limafelagsskapirnar og lokalfeløgini eftir reglugerð sum limafelagsskapirnir hava samtykt og sambart løgtingslóg um ítróttarvedding.
FUR verður stjórnað av starvsstjórnini, sum hevur 5 limir. Starvsstjórnarlimir verða valdir á landsfundinum fyri eitt ár ísenn, meðan formaðurin verður valdur fyri 2 ár.
FUR hevur samstarv við hini ungdómsráðini í norðurlondum gjøgnum NKM (Nordiske kontaktmøder). FUR luttekur í NKM á jøvnum føti við hini ungdómsráðini.
FUR hevur síðan 2001 verið limur í VNU. VNU (Vest Nordisk Ungdomsforum) - er samstarv við Grønlendska ungdómsráðið Sorlak og felagsskapin UMFÍ í Íslandi.
FUR hevur sjálvstøðugan limaskap í NSU (Nordisk Samorganisation for Ungdomsarbet). Endamálið er at styrkja samstarvið millum flokspolitiskar óheftar sentralar ungdómsfelagsskapir í Norðurlondum.
Starvstjórnin
Starvstjórnin í Føroya Ungdómsráð 2014-2015 er hendan:
Montgomery
Montgomery varð grundlagdur í 1819. Í dag er býurin næststørsti býur í Alabama, næst eftir Birmingham. Montgomery hevði í 2018 meiri enn 198.000 íbúgvar og við forstøðum telur hann enntá umleið 374.000 fólk.
Alabama-áin rennur tætt framvið býnum.
Søga
Tann 1. desember 1955 varð Rosa Parks handtikin í Montgomery, tí hon hevði noktað at geva sítt sitipláss í bussinum til hvít ferðafólk. Hendingin førdi til boykott hjá afroamerikanarum móti bussunum í býnum. Hetta er samstundis ein týðandi hending í søguni hjá borgararættindarørsluni í USA.
Tour Down Under 2017
Tour Down Under 2017 er tann 19. útgávan av súkklukappingini Tour Down Under. Tann avstralska teinakappingin er tann fyrsta kappingin í UCI World Tour-kalendaranum í 2017 og varð hildin millum 17. og 22. januar 2017. Vinnarin av samlaðu kappingini gjørdist avstraliarin Richie Porte.
.ng
.ng er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Nigeria.
.ni
.ni er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Nikaragua.
Vilhelmina
thumb|right|240px|Vilhelmina Vilhelmina er ein býur í Vilhelmina kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 3 657 íbúgvar (2010).
Ung fyri Miðflokkin
Ung fyri Miðflokkin (UfM) er eitt politiskt ungmannafelag, ið virkar undir Miðflokkinum.
Ungmannafelagið varð fyrstu ferð stovnað, einferð um túsundáraskiftið, og hevur síðani verið meiri og minni virkið.
5. oktober 2010 varð felagið endurstovnað, eftir at hava verið óvirkið í eitt styttri tíðarskeið.
UfM hevur eitt samstarv við móðurflokkinum, og sæst hetta millum annað aftur, í at ungmannafelagið hevur havt fleiri valevnir uppstillaði til bæði løgtings- og kommunuval.
Felagið er í dag virki umvegis facebook, har tey hvørja viku leggja út politiskt tilfar. Eisini luttekur ungmannafelagið í tí almenna orðaskiftinum m.a. við at luttaka í kjakfundum o.t.
UfM fylgir eina kristindemokratiskari ideologi og fylgir tí politisku linjuni hjá móðurflokkinum. Hjartamál hjá ungmannafelagnum eru m.a.: hjúnabandslógin, fosturtøka, rúsdrekkapolitikkur, heilsupolitikkur, familjumál og neyð/menningarhjálp.
Waterford
Waterford (norrønt Veðrafjǫrðr ella Vetrarfjǫrðr, ið antin sipar til "veðurlag" ella "Vetrarhavn", (Írskt: Port Láirge, "Lárag'sa havn") er ein miðalstórur býur og umsitingardepil í County Waterford í provinsinum Munster í suður Írlandi.
Waterford hevur 46.747 íbúgvar (2011).
Løgtingsvalið 1916
Løgtingsvalið í Føroyum í 1916 varð hildið hin 28. februar 1916, men bert í sunnari parti av Føroyum.
Úrslit
Sambandsflokkurin misti tveir tingsessir, men var framhaldandi størsti flokkur á Føroya Løgtingi, við 10 av teimum 20 sessunum.
.np
.np er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Nepal.
Anna Netrebko
Anna Netrebko er operasongkvinna (soprano) úr Russland. Hon hevur dupultan tjóðskap, russiskan og eysturríkskan. Hon býr í Wien, Eysturríki og í New York City.
Göteborgs kommuna
180px|thumb|right|Göteborgs kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Göteborgs kommuna (svenskt: Göteborgs stad), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Göteborgs kommuna hevur umleið 533 271 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Göteborg.
Bókmentaheiðursløn til minnis um Astrid Lindgren
Bókmentaheiðursløn til minnis um Astrid Lindgren (svenskt: Litteraturpriset till Astrid Lindgrens minne, enskt: Astrid Lindgren Memorial Award) er ein altjóða virðisløn fyri bókmentir til børn, stovnað av svensku stjórnini í 2002 fyri at heiðra svenska barnabóka rithøvundin Astrid Lindgren (1907–2002). Virðislønin er fimm milliónir svenskar krónur, tað ger virðislønina til at størstu av hesum slag í pengum í heiminum. The annual cost of 10 million SEK (in 2008) is financed with tax money.
Henry David Thoreau
Henry David Thoreau (12. juli 1817 – 6. mai 1862) var ein viðurkendur rithøvundur, yrkjari og heimspekingur. Hann var úr Massachusetts og hevur lisið á Harvard College. Skaldsøgan hjá Henry David Thoreau "Walden; or Life in the Woods" eru hugleiðingar um lívið og samfelagið. Tær byggja á royndir, hann gjørdi í 1845, tá hann einsamallur flutti í eina smáttu, hann bygdi sær við eitt stórt vatn, Walden Pond í Concord, Massachussetts. Hann kvetti við gerandisdagin, ið eftir hansara tykki var ov avmarkandi fyri mannalívið og mannafrælsið. Thoreau fann sannleika í friðinum í oyðini. Í bókini Walden greiðir hann frá at bert við at gera seg leysan av mannaskapta heiminum ber veruliga til at fáa sovandi sjálvið í sær at vakna. Thoreau var sannførdur um, at tú hevur ikki veruliga verið til, fyrr enn tú lagar teg til ein tílíkan livihátt sum tann, hann skapti sær í Walden. Henda einfalda men avgjørda sannføring – saman við sivilum ólýdni – hevur givið nógvum íblástur til at taka undir við hansara heimspeki um individualismu og kærleika til náttúruna.
Løgtingslimir í Føroyum 1978-80
Tað vóru 32 limir á Føroya Løgtingi millum løgtingsvalini 1978 og 1980. Javnaðarflokkurin og Sambandsflokkurin gjørdist størstu flokkar við 8 løgtingslimum hvør, síðan komu Tjóðveldisflokkurin og Fólkaflokkurin við 6 limum hvør. Sjálvstýrisflokkurin og Framburðsflokkurin fingu hvør sínar 2 løgtingslimir valdar.
Henry David Thoreau
Thoreau noktaði eisini at betala skatt, tí hann ikki vildi stuðla kríggi. Hann helt tað ikki vera rætt av politikarum at tvinga fólk at stuðla onkrum, sum tey hildu vera skeivt. Tað skuldi vera ein avgerð, sum fólk tóku við sínari egnu samvitsku.
Götene kommuna
180px|thumb|right|Götene kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Götene kommuna (svenskt: Götene kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Götene kommuna hevur umleið 13 028 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Götene.
20-árini
Øldir: 1. øld f.Kr. - 1. øld - 2. øld
Pajala
thumb|right|240px|[[Pajala kirkja, juli 2004]] Pajala er ein býur í Pajala kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 1 958 íbúgvar (2010).
20-árini
Ár: 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
Karibia
thumb|right|250px thumb|right|250px|Karibiakort.
Sum perlur drignar á 3.200 kilometra langan tráð liggja tropuoyggjarnar millum Meksiko og Venesuela. Hetta eru Karibiaoyggjar ella Vesturindiaoyggjar. Summar oyggjarnar eru bara smáir, óbygdir hólmar, ella korallriv; aðrar eru stórar og tættbygdir. Karibiaoyggjar eru mark millum tað 1.920.000 km2 stóra Karibiahav og Atlantshav. Størsta dýpið í Karibiahavi er næstan 7.000 m. Havið er umgyrt av Norður-, Mið- og Suðuramerika.
Í Karibia eru 25 ymisk lond. Kuba er størsta ríkið, har búgva 11 milliónir fólk. Hóast hvørt landið hevur sína serstøku mentan, so líkjast karibisku londini á nógvum økjum. Fyri 200-300 árum síðan høvdu lond í Evropa leingi ræðið á øllum hesum oyggjunum. Trælir vórðu fluttir úr Afrika til Karibia og noyddir at dyrka sukurrør í lundum hjá evropearunum. Sukurrør vaksa væl og skjótt í tí vátliga, lýggja veðurlagnum. Eisini Danmark hevði stórt gagn av hesum - tríggjar Vesturindiaoyggjar vóru undir donskum valdi heilt til í 1917. Meginparturin av fólkinum á Karibiaoyggjum er ættaður frá afrikonsku trælunum.
Í 1492 kom spanski rannsóknarmaðurin Kristoffur Kolumbus (1451-1505) við monnum sínum sum fyrstu evropearar til Karibia. Á nógvum oyggjum búðu ymisk indiánafólk. Mangir evropearar komu seinni og fóru at trælka indiánarnar. Noktaðu teir at arbeiða, vórðu teir dripnir. Nú eru bara tveir smáir ættbólkar eftir av upprunafólkinum í øllum Karibia.
Karibiaoyggjar eru hugtakandi vakrar og fruktagóðar, har eru nógvir litfagrir fuglar, langir sandar og nógv sól. Økið dregur ferðafólk úr øllum heiminum at sær. Hetta gevur nógvum fólki arbeiði. Ferðafólkavinnan er størsta inntøkan á nógvum oyggjum har. Fólkið á oyggjunum Martinique og Guadeloupe hava nógv samband við Frakland. Tey tosa franskt, nýta franskan frank sum gjaldoyra, nýta franska flaggið og halda franskar hátíðardagar. Aðrar oyggjar eru bundnar at Bretlandi, Hálendi, Russlandi og USA. Haðandi fáa tey bæði politiskan og fíggjarligan stuðul.
Størri helmingurin av karibum er búnaðarfólk. Mong arbeiða hjá góðseigarum, ið dyrka til dømis sukur og kaffi. Nøkur eiga sær ein lítlan teig, so tey kunnu dyrka grønmeti til sín sjálvs ella at selja á torginum. Upprunaligir karibiskir bygningar eru málaðir við glógvandi litum. Eins og byggihættir eru tónleikur, bókmentir, list og matsiðir ein framúr góður blandingur av evropeiskum og afrikonskum stíli.
Stóru oyggjarnar millum Kuba og Puerto Riko (US) nevnast Stóru Antilloyggjar. Eystanfyri liggja Smáu Antilloyggjar, har tær smáu oyggjarnar millum Jomfrúoyggjar og Dominika nevnast Læoyggjar. Og oyggjarnar suður úr Martinique (Frak.) til Grenada eita Guloyggjar. Nógvir oyggjaflokkar eru komnir av gosum.
.nr
.nr er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Nauru.
Tenzing Norgay
thumb|Tenzing Norgay Tenzing Norgay (føddur 29. mai 1914 í Kharta-Dalen, Nepal, deyður 9. mai 1986 í Darjeeling, India) var ein fjallaklintrari av sjerpa-fólkinum í Nepal.
Tann 29. mai 1953 gjørdist Tenzing Norgay saman við Edmund Hillary fyrstu fjallamenn at røkka toppin av Mount Everest.
1264
1264 (MCCLXIV) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum týsdegi.
Dramaverkstaðið
Dramaverkstaðið (stovnað í 1997) er elsti drama/sjónleikaraskúli í nýggjari tíð. Skúlin heldur til í gamla snikkara og orgulverkstaðnurm hjá Verland Johansen, tætt við Høllina á Hálsi í Havn. Her fáa næmingar frið at arbeiða og læra í somu hølum, har fleiri av fyrrverandi næmingunum eru vorðin yrkis- og amatør sjónleikarar.
Søgan
Hjørdis Johansen fekk hugskotið at byrja Dramaverkstaðið, á gamla snikkara- og orgulverkstaðnum hjá pápanum Verland Johansen. Saman við manninum, Christian Kruse, keypti hon verkstaðið í 1986, og fram til 1996 virkaði verkstaðið sum orgulverkstaður burturav. Aftaná at kreppan hevði gjørt um seg fyrst í 1990 árunum, var einki orgul at byggja, og lykilin varð snaraður um. Verkstaðið stóð tómt eina tíð, líka til hetta hugskotið um Dramaverkstaðið fór at spíra. Farið var undir at rudda, vaska og mála, og í januar 1998 var klárt at byrja.
Nevndin í 2014
Dagligur leiðari er framvegis Hjørdis Johansen.
Útvortis leinkjur
Heimasíða Dramaverkstaðsins: http://www.dramaverk.net/
Jóanes Nielsen
Jóanes Sekjær Nielsen (5. apríl 1953 í Havn) varð føddur í Havn í 1953, og har vaks hann upp. Hann hevur verið sjómaður og arbeiðsmaður. Eisini hevur hann starvast sum rithøvundur burturav. Jóanes hevur roynt seg í fleiri, ymiskum tekstasløgum. Hann hevur skrivað yrkingar, stuttsøgur, skaldsøgur, greinar og leikir. Hann lýsir m.a. verkafólkið og teirra lívstreytir, stættamun, kúgan og órættvísi. Hann er stundum speirekandi og satiriskur, men hann er eisini skemtandi og lívsjáttandi og lýsir inniligar og eymar kenslur. Fleiri av útgávunum hjá Jóanes Nielsen eru útkomnar í Danmark, m.a. skaldsøgurnar "Glansbílætasamlarnir" og "Gummistivlarnir eru tær einastu tempulsúlurnar sum vit eiga í Føroyum". Sjónleikurin "Eitur nakað land week-end?" og yrkingasøvnini "Pentur" og "Kirkjurnar á havsins botni" eru eisini útkomin á donskum. Í desember 2012 gjørdi eitt av heimsins størstu forløgum, Random House, avtalu um at útgeva skaldsøguna Brahmadellarnir hjá Jóanes Nielsen á øðrum málum, í fyrstu syftu skal hon gevast út á týskum. Hetta er fyrstu ferð at ein bók hjá einum føroyskum rithøvunda verður útgivin av so stórum forlagi.
Heiðurslønir, tilnevningar o.a.
Jóannes Nielsen hevur fimm ferðir verið tilnevndur Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins: 1988, 1994, 1999, 2004 og 2013.
Jóannes Dalsgaard (Jóannes á Mølini)
Jóannes Dalsgaard (Jóannes á Mølini, føddur í Skálavík 16. juni 1895, deyður 1. mai 1980) var ein føroyskur rithøvundur og búnaðarfrøðingur. Hann var sonur Axel Waldemar Johannesen Dalsgaard (1866-1951) úr Dalsgarði í Skálavík og Sunnevu Henriettu (fødd Poulsen) (1872-1947) úr Búri í Skopun.
Jóannes var elstur at 9 brøðrum. Hinir brøðurnir vóru Klæmint (1897-1983), Hans (1899-1970), Axel, Tórur (1903-1973), Eyvind, Kjartan, Viggo (1910-1987) og Erling (1912-1998). Jóannes fekk sín barnaskúla í Skálavík og vetrarnar 1911-12 og 1916-17 gekk hann á Føroya Fólkaháskúla. Hann lærdi um jarðarbrúk og landbúnað í Kirkjubø, í Danmark á Lyngby Landboskole og sum næmingur á tveimum royndarstøðum har og á Vesturlandinum í Noregi, har hann ein vetur arbeiddi á einum garði.
Í 1921 varð Jóannes settur í starv á nýstovnaðu Royndarstøðini í Hoyvík, sum næstimaður hjá stjóranum Einar Knudsen. Jóannes var formaður í Føroya Jarðaráð 1961-65, og hevði eisini onnur álitisstørv innan føroyskan landbúnað.
Rui Costa
Rui Alberto Faria da Costa, ComIH (føddur 5. oktober 1986) er ein portugisiskur professionellur súkklari, ið súkklar fyri UCI ProTeam. Hann er mest kendur fyri at vinna HM í vegsúkkling 2013í Toscana, Italia – hann var tann fyrsti portugisarin, ið vann heimsmeistaraheitið í vegsúkkling, og fyri at vinna tríggjar teinar av Tour de France í 2011 og 2013, og Tour de Suisse í 2012, 2013 og 2014, og gjørdist tá tann fyrsti súkklarin ið vann kappingina trý ár á rað.
Jóannes Dalsgaard (Jóannes á Mølini)
Jóannes hevði alsk til føroyska søgu og mentan og hann var virdur heimildarmaður hjá fleiri, sum hava skrivað um og granskað føroyska søgu og føroyskt mál. Jóannes skrivaði bókina "Søgur og søgubrot" sum forlagið Varðin gav út í 1978.
Norskahavið
Næststørsta fiskileið hjá føroyingum í 2012 var ICES øki IIa1 og IIa2 við Jan Mayen í Norskahavinum, har góð 100 000 tons vóru fiskað, herav góð 81 000 tons var makrelur.
Tadsjikistan
Tadsjikistan (Тоҷикистон) er eitt lýðveldi í MiðAsia. Til 1991 var tað kent sum tað tadsjikiska sovjettiska sosialistiska lýðveldi. Tadsjikistan var einaferð partur av Samanidiska Ríkinum (819–999). Landið hevur mark við Afghanistan í suðri, Kina í eystri, Kirgisistan har norðuri og Usbekistan í vestri. Teir størstu býirnir eru høvuðsstaðurin Dusjanbe, og síðan Khujand og Kulob. Tadsjikistan er fjallaríkt land, sum ikki liggur út til nakað hav ella størri vatn. 90 % av landinum er fjallalendi. Tey flestu av íbúgvarunum hoyra til persiskt talandi Tadsjik etniska bólkin, sum hevur nógv í felag við Afganistan og Iran viðvíkjandi máli, mentan og søgu. Eftir at landið fekk fullveldi frá Sovjetsamveldinum herjaði borgarakríggj í landinum frá 1992 til 1997. Síðan borgarakríggið helt uppat og landið fekk hjálp uttanífrá er fíggjarligur vøkstur aftur at síggja. Serliga eru tað náttúru ríkidømi við bummull, aluminium og uranium, sum eru við til at skapa henda vøkstur. Tó eru bardagar aftur byrjaðir í juli 2012.
Alafors
thumb|right|240px|Alafors Alafors er ein býur í Ale kommunu í Västra Götalands län í Svøríki. Býurin er høvuðssæti hjá Ale kommunu. Í dag verður býurin sæddur sum partur av býnum Nödinge-Nol, sum liggur í ein landnyrðing av Alafors. Býurin liggur við høvuðsveg E45, umleið 1 km eystanfyri Göta Älv og umleið 30 km norðanfyri Göteborg. Býurin vaks í 1970 saman við jarnbreytabýnum Nol og í 1990 vaks hann saman við býnum Nödinge. Hesir trýggir býir verða í dag saman nevndir Nödinge-Nol. Í Nödinge-Nol búðu 9.822 fólk í 2010.
.nz
.nz er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Ný Sæland.
Herrljunga kommuna
180px|thumb|right|Herrljunga kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Herrljunga kommuna (svenskt: Herrljunga kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Herrljunga kommuna hevur umleið 9 274 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Herrljunga.
2003
Fótbóltur
thumb|120px|[[Føroyar-Týskland 0-2 á Tórsvølli]]
Bålsta
thumb|right|240px|Bålsta Bålsta er ein býur í Håbo kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 14 147 íbúgvar (2010).
Casper
thumb|Casper í Wyoming Casper er ein býur í amerikanska stakríkinum Wyoming.
Býurin, ið varð stovnaður í 19. øld, hevði meiri enn 57.400 íbúgvar í 2018. Harvið er hann næststørsti býur í stakríkinum, næst eftir Cheyenne, ið er høvuðsstaðurin í Wyoming.
Casper liggur nærhendis fjallinum Casper Mountain, ið er 2.478 m høgt. Áin North Platte River rennur ígjøgnum býin.
Hjo kommuna
180px|thumb|right|Hjo kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Hjo kommuna (svenskt: Hjo kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Hjo kommuna hevur umleið 8 805 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Hjo.
Erling Haaland
Hann spældi frá 2017 til 2018 fyri norska felagið Molde, 2018–2019 spældi hann fyri eysturríkska felagið Red Bull Salzburg og 2020–2022 fyri týska felagið Borussia Dortmund.
Síðan 1. juli 2022 spælir hann við enska Premier League liðnum Manchester City.
Í 2022-23 sesongini av Premier League vann Erling Haaland heiðurin Ársins leikari og harafturat gjørdist hann toppskjútti við flestum málum.
Mary Wollstonecraft
260px|thumb|right|Mary Wollstonecraft (um 1797) Mary Wollstonecraft (úttala: /ˈwʊlstənkrɑːft/; fødd 27. apríl 1759 í Spitalfields, London, deyð 10. september 1797 í Somers Town, London) var enskur rithøvundur, heimspekingur og undangongukvinna í stríðinum fyri kvinnurættindum.
Hon er mest kend fyri bókina A Vindication of the Rights of Woman frá 1792, eins og hon er kend fyri ferðafrásøgnina Letters Written During a Short Residence in Sweden, Norway, and Denmark frá 1796, sum gjørdist best umtókta bókin hjá henni um hesa tíðina.
Hon er móðir Mary Shelley, rithøvund.
.om
.om er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Oman.
Amstel Gold Race 2016
Amstel Gold Race 2016 var tann 51. útgávan av súkklukappingini udgave Amstel Gold Race og var tann ellinta kappingin í UCI World Tour-kalendaranum í 2016 og varð fyriskipað 17. apríl 2016. Vinnarin av kappingini gjørdist Enrico Gasparotto frá tí professionella kontinentalliðnum, hann vann frammanfyri danska Michael Valgren frá.
Heimastýrislógin
Heimastýrislógin ella Lóg um Føroya heimastýri ella '''Færø Amts Kundgørelse Nr. 11 af 31. Marts 1948 af Lov om Færøernes Hjemmestyre''' er lóg, ella millumlandasáttmáli, ið í høvuðsheitum staðfestir politisku viðurskiftini millum Føroya og Danmark.
Heimastýrislógin kom í gildi 1. apríl 1948 eftir at Danmark og Føroyar høvdu verið hersett av Týsklandi og Bretlandi ávíkavist, eftir fólkaatkvøðu um heimastýri ella loysing, og síðani eftir samráðingar millum meiriluta á løgtingi eftir løgtingsvalið 8. november 1946 og donsku stjórnina.
Heimastýrislógin ásetur hvørji málsøki verða umsitin í Føroyum, og hvørji verða umsitin í Danmark vegna føroyskar myndugleikar. Mál og málsøki, ið verða umsitin í Føroyum verða nevnd føroysk sermál meðan mál og málsøki, ið verða umsitin í Danmark vegna føroyskar myndugleikar verða nevnd felagsmál.
Lógin hevur ásetingar um hvussu donsk lóggáva skal fremjast í Føroyum. Hon sigur okkurt um hvussu uttanríkispolitikkur kann verða samskipaður soleiðis at hann samsvarar við føroysk áhugamál.
Føroyskt mál er "høvuðsmál" samstundis sum danskt "skal lærast væl og virðiliga", umframt at kann nýtast í almennum viðurskiftum.
Føroyska tjóðarflaggið, Merkið, verður viðurkent samstundis sum danskir myndugleikar verða álagdir bara at nýta danska flaggið Dannebrog á landi og sjógvi.
Nógv stríð er staðist av orðingunum í Heimastýrislógini, og orðingunum í henni. Serliga er tað fyrsti setningur í fyrstu grein, sum hevur skapt trupulleikar:
Føroyar eru sjálvstýrandi tjóð í danska ríkinum samsvarandi hesi lóg.
Í sama andadrátti, sum sagt verður, at Føroyar eru í danska ríkinum, verður sagt at Føroyar eru sjálvstýrandi tjóð. Hetta kann tykjast eitt sindur tvørvent.
Orðini "í danska ríkinum" kunnu bæði merkja at vera undir donsku grundlógini og at vera í kongsfelagsskapi við Danmark. Somuleiðis kunnu orðini Føroyar eru sjálvstýrandi tjóð bæði tulkast sum at Føroyar hava okkurt slag av sjálvræði undir donsku grundlógini og at Føroyar eru sjálvstøðugt fullveldisríki.
Øll, ið lesa heimastýrislógina, tykjast tulka hana upp á sín egna máta. Og júst hesin eginleikin, at hon kann tulkast so ymiskt, er ivaleyst grundin til at hon hevur verið so leingi í gildi uttan so mikið sum at verða broytt.
Yvirtøkulógin
Á Ólavsøku 2005 kom Yvirtøkulógin í gildi. Lógin er eitt ískoyti til Heimastýrislógina og gevur Føroyum eina nýggja sjálvstýrisskipan. Danska grundlógin, Heimastýrislógin og Yvirtøkulógin avgerða støðu Føroya í danska ríkinum. Í yvirtøkulógini verður nevnt, at lógin byggir á ein sáttmála millum Føroya landsstýri og donsku stjórnina sum tveir javnlíkar partar. Við Yvirtøkulógini eru møguleikarnir hjá Føroyum at yvirtaka økið ið hava verið donsk mál, víðkað munandi. Føroyskir myndugleikar hava útinnandi og lóggevandi vald yvir teimum málum, ið eru yvirtikin og hava eisini fíggjarligu ábyrgdina av teimum. Tað eru føroyskir myndugleikar ið avgerða, nær eitt málsøki verður yvirtikið. Mál ið ikki kunnu yvirtakast, og sum yvirtøkulógin tí ikki fevnir um:
1268
1268 (MCCLXVIII) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Grønland
Grønland, á grønlendskum Kalaallit Nunaat, eru oyggjaland í Arktis og Norðuratlantshavi, og er partur av danska ríkinum saman við Danmark og Føroyum. Høvuðsstaður er Nuuk, og í landinum búgva umleið 60 000 íbúgvar. Høvuðsmálið er grønlendskt. Grønland er heimsins størsta oyggj og er næstan alt í norðurpolarringinum.
Í 2008, tá fólkaatkvøða varð hildin í Grønlandi um sjálvstýrislógina hin 25. november 2008, var greiður meirluti í Grønlandi fyri størri sjálvstýri. Meira enn tríggir fjórðingar av grønlendingum, sum vóru á fólkaatkvøðu, atkvøddu fyri nýggju sjálvstýrislógini. Góð 70 % av grønlendingum luttóku í fólkaatkvøðuni. Føroyar fingu eina líknandi lóg, yvirtøkulógina, sum varð viðtikin í Fólkatinginum og Løgtinginum í 2005 umfrat uttanríkispolitisku lógina.
Hvítabjørnin er tjóðardjór í Grønlandi og er á skjaldarmerki Grønlands. Skjaldarmerkið hjá Grønlandi er blátt við eini hvítabjørn, sum stendur á afturbeinunum. Grønlendska flaggið verður nevnt Erfalasorput, sum merkir “okkara flagg”. Tað hevur eina sól í miðjuni, sum rísur úr sjónum. Flaggið er hvítt og reytt. “Nunarput Utoqqarsuanngoravit” (Okkara elligamla land) hevur verið grønlendski tjóðsangurin síðani 1916.
Upprunafólkið
Helst hava forsøgulig fólk verið í Arktis frá um 8000 f.Kr. Fremri mentanir tóku seg upp um 2000 f.Kr. Ein teirra er smáreiðskapsfólkið í Arktis, sum kanska er ættað frá sibirum, ið høvdu gingið um Beringssund úr Asia til Amerika, meðan tað var landfast í seinastu ístíð. Teir búsettu seg heilt eysturi í Grønlandi um 2000 f.Kr. Seinni býttu teir seg sundur í ættbólkar og verða nú á døgum nevndir eskimoar. Inuittar dugdu at laga seg til harðbalna lívið í kalda arktiska veðurlagnum. Teir veiddu til dømis reindýr og kóp.
Landafrøði
250px|thumb|left|Grønland er heimsins størsta oyggj og yvir 2 milliónir km2 til støddar. thumb|right|250px|Heimsins størsta friðaða øki er í Norður- og Eystur-Grønlandi. Høvuðsgrein: Grønlendsk landafrøði
Grønland, sum er heimsins størsta oyggj er 2 175 600 ferkilometrar, ella á stødd við øll Norðurlondini, Stóra Bretland, Týskaland, Benelukslondini, Pólland, Eysturríki og Sveis tilsamans. Hóast støddina, er "bert" búgvandi á 341.700 ferkilometrum, ella á einum landaøki, sum er á stødd við Týskaland. - 1 833 900 ferkilometrar er innanlandsísur, sum er millum tríggjar og fýra kilometrar tjúkkur í støðum. Meir enn 80 prosent av Grønlandi er ísur, og hesin er í miðal 1 500 metrar djúpur. Bráðnaði grønlendski ísurin, hevði Grønland helst verið eitt oyggjaland. Strondin í Grønlandi er umleið 40 000 kilometrar til longdar. Arktiska frostmýran er eitt tað kaldasta og turrasta økið í heiminum.
Høvuðsstaðurin og størsti býurin er Nuuk. Hans Egede var dansk-norskur prestur, missiónerur og landtøkumaður, og verður mintur sum grundleggjarin av býnum.
Veðurlag
Landið hevur pólveðurlag. Sera stórur munur er á veðurlagnum norðan- og sunnanfyri. Har norðuri í landinum liggur vetrarkuldin í miðal niðri á -30 stigum. Suður á landi frystir í miðal -4 stig á vetri. Norðast úr Grønlandi og suður á Kappan eru 2,670 km. Kappin liggur á sama breiddarstigi sum Oslo. Meginbreiddin á landinum - vestur og eystur - er 1,050 km.
Søga
Høvuðsgrein: Grønlands søga
Helst hava forsøgulig fólk verið í Grønlandi frá um 8000 f.Kr. Fremri mentanir tóku seg upp um 2000 f.Kr. Ein teirra er smáreiðskapsfólkið í Arktis, sum kanska er ættað frá sibirum, ið høvdu gingið um Beringssund úr Asia til Alaska, meðan tað var landfast í seinastu ístíð. Teir búsettu seg heilt eysturi í Grønlandi um 2000 f.Kr. Seinni býttu teir seg sundur í ættbólkar og verða nú á døgum nevndir inuittar. Í Evropa hava teir verið nevndir eskimoar. Inuittar dugdu at laga seg til harðbalna lívið í kalda grønlendiska veðurlagnum. Teir veiddu til dømis reindýr og kóp.
Elsta søga um Grønland er at finna í íslendingasøguni Eiriks søga reyða, sum fortelur um norðbúgvan Eirik Reyða, ið flutti úr Íslandi til eitt land vestanfyri. Hann nevndi landið Grønland, tí hann metti hetta vera eitt gott og jaligt navn. Við tíðini settust nógvir norðbúgvar í Grønlandi.