cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brot
thumb|right|250px Brotini eru tøl, sum kunnu skrivast sum lutfall millum eitt heilt tal og eitt teljital. Tí ber til at siga, at brotini eru lutfall millum tvey heil tøl, tó so at nevnarin er ikki null. Brotini verða nevnd rationell tøl. Vit skriva brot við einari brotstriku og við einum tali uppi á brotstrikuni og einum tali undir brotstrikuni. Brotið
, triðingur
1⁄3
, fjórðingur
1⁄4
, fimtingur
1⁄5
Marknoyrarvegur
250px|thumbnail|Marknoyrarvegur í 2011 Marknoyrarvegur er ein gøta í Vági. Gøtan er har eysturi í bygdini og er ein tann fyrsta ein kemur til, tá ið koyrt verður til Vágs frá norðara parti av oynni til syðru helvt av Suðuroy. Fyrst eitur vegurin Nesvegur, og so verður navnið broytt til Marknoyrarvegur á leið við har ið bygdarskeltið er. Ein býlingur í Vági, ið er á leið sama økið ið vegurin er, eitur Marknoyri. Býlingurin er gamal, men fyrr í tíðini vóru bert fá hús har. Vegurin millum Vág og Porkeri var fyrst gjørdur í erva, hann var eisini róptur Nervavegurin. Síðst í 1970-árunum var vegurin til Porkeris gjørdur eftir Marknoyrarvegi og eystureftir, har ið vegurin er í dag. Tað eru mest sethús, ið liggja við Marknoyrarvegin, tó eru nakrir fáir vinnubygningar eisini har. Í eldri tíð var ein handil á Marknoyri og fiskapláss var eisini har hjá Nolsøe familjuni. Handilsbygningurin er til enn og verður í dag róptur Vilt-húsið, eigari er Finn Johannessen. Eitt skifti var ein handil við møblum og brúkslutum í bygninginum og nevndist hann tá Preeti Payal, tað vóru Sarina og Jutta Augustinussen, ið áttu og róku handilin. Tórgerð Suðuroy hevur eisini havt virksemi á Marknoyrarvegi, hon hevði kiosk har í fleiri ár og í nøkur ár hevði hon silvursmiðju, har ið hon stóð fyri framleiðslu av prýðislutum og øðrum av silvuri, tað var í 1980-árunum. Róald og Ása Norðberg høvdu ein handil á Marknoyrarvegi í bygninginum við Vendiplássið einaferð í 1970-árunum. Demich hevði handil á Marknoyri í fleiri ár frá 2001, men handilin stongdi umleið 2013. Fyrr hevur annað virksemi verið í bygninginum, har hevur verið snikkaraverkstaður, og dansifelagið Jómsvíkingar dansaðu eitt skifti føroyskan dans í bygninginum.
Brot
, sættingur
1⁄6
, sjeyndingur ella sjeyndipartur
1⁄7
Løgtingsvalið 1998
Løgtingsvalið 1998 varð hildið hin 30. apríl 1998. Valið var tað higartil besta nakrantíð hjá Tjóðveldisflokkinum, sum gjørdist størsti flokkur á Tingi og fekk eina framgongd við meira enn 10 prosent (og heili fýra tingmenn/kvinnur). Javnaðarflokkurin og Fólkaflokkurin fóru báðir framm við tveimum tingfólkum hvør. Harafturímóti misti Sambandsflokkurin tvey tingfólk, meðan Kristiligi Fólkaflokkurin (Framburðsflokkurin) og Verkamannafylkingin fingu ein so dyggan smeit, at ongin teirra nakrantíð stillaði upp aftur til val. Valið slóðaði vegin fyri fyrru stjórnini hjá Anfinni Kallsbergs, sum var ein samgonga við hesum flokkum: Fólkaflokkurin, Tjóðveldisflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin.
Brot
, áttingur ella áttandipartur
1⁄8
, níggjundipartur
Maskinmeistarafelagið
Maskinmeistarafelagið er felag fyri maskinmeistarar og maskinistar. Limatalið er í løtuni umleið 600.
Brot
1⁄9
Maskinmeistarafelagið
Felagið hevur sáttmálar við reiðarafeløg, arbeiðsgevarafeløg og almennar arbeiðisgevarar bæði innan sjóvinnu og á landi.
Bermuda
Bermuda er ein oyggjabólkur sum hoyrir til Bretland, sum liggja í Norðuratlantshavi eystanfyri USA. Nærmasta stað í USA er Cape Hatteras, North Carolina, sum liggur umleið 1030 km í ein útnyrðing frá Bermuda. 200px|thumbnail|left|Kort av Bermudaoyggjunum. Eini 65.000 fólk búgva í Bermudaoyggjum, ið eru sum hálv [[Sandoy til víddar.]]
Maskinmeistarafelagið
Felagið samstarvar harafturat við onnur fakfeløg og við stovnar, fyritøkur og myndugleikar har maskinmeistarar hava síni áhugamál.
Bermuda
Oyggjarnar liggja 1.239 kilometrar sunnanfyri Cape Sable Island, Nova Scotia, og 1.770 kilometrar í ein landnyrðing av Miami.
Brot
, síðandi eitur alt -partur. Brot kunnu hava sama virði, eitt nú
1⁄2
og
Bermuda
Bermuda er tað norðasta og eystasta staðið av Burmuda-trýkantinum, har tað sigst at nógv skip eru gingin burtur og flogfør eru dottin niður á mystiskan hátt.
Brot
3⁄6
Bermuda
Søga
200px|thumbnail|left|Devonshire skansin, teknaður í 1614, teknað av Captain John Smith. Bermuda oyggjarnar vóru funnar í 1505 av spanska Juan de Bermúdez kapteini, sum oyggjarnar eru uppkallaðar eftir. Í 1609 stovnaði Virginia Company eina búseting á Bermuda, hetta var tvey ár eftir, at sama fyritøka hevði sett á stovn býirinir Virginia og Jamestown á amerikanska kontinentinum. Búsetingin fór fram tá ein ódn herjaði øki og tað søkkandi enska skipið Sea Venture noyddist at stýra á eitt sker har um leiðir, so at manning og ferðafólk kundu fara í land. Virginia Company stýrdi oynni til 1614, tá ein onnur fyritøka Somers Isles Company, tók yvir og hevði ræði á oynni til 1684, tá bretar tóku valdið á oynni.
Brot
. Talið undir brotstrikuni nevna vit nevnara. Hetta talið sigur okkum, hvussu nógvar eins stórar partar býtt verður í. Talið uppi á brotstrikuni nevna vit teljara. Hetta talið sigur okkum, hvussu nógvar eins stórar partar, talan er um. Strikuna ímillum nevnaran og teljaran nevna vit brotstriku. Hon merkir eisini býtitekn.
Tá ið vit stytta eitt brot, býta vit bæði nevnara og teljara við sama tali. Brotið hevur tó sama virði. T.d.:
Bermuda
Oyggjaleikir
Bermuda er limur í Oyggjaleikunum, har Føroyar eisini eru limir. Oyggjaleikir 2013 verða á Bermuda. Bermuda luttekur eisini á Olympisku Leikunum.
Olymisku Leikirnir
Tey hava eitt nú luttikið í sigling, svimjing, kaving, frælsum ítrótti og triatlon.
Brot
4⁄12
=
4:2⁄12:2
2⁄6
. Vit kunnu halda fram og stytta
2:2⁄6:2
. Tá ið vit leingja eitt brot, falda vit bæði nevnara og teljara við sama tali. T.d.:
3⁄4
3(5)⁄4(5)
15⁄20
Høvuðreyð ont
Høvuðreyð ont (frøðiheiti - Aythya ferina)
Brot
. Ein máti at skriva tøl, sum ikki eru heil, er at skriva tey sum brot. Ein annar máti er at skriva tey sum desimaltøl. Vit kunnu gera eitt brot til desimaltal við at býta teljaran við nevnaranum. T.d.:
3⁄5
= 3:5 = 0,6. Er teljarin í einum broti minni enn nevnarin, nevna vit brotið ektað brot, t.d.
. Er teljarin í einum broti størri enn nevnarin, nevna vit brotið óektað brot, t.d.
20⁄2
. Eitt blandað tal er sett saman av einum heilum tali og einum broti, t.d. 1
. Til ber at gera óektað brot til blandað tal:
13⁄5
10⁄5
+
= 2 +
= 2
.
9. mai
9. mai er dagur 129 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 130 um skotár). Tað eru 236 dagar eftur av árinum.
Káta Hornið
thumb|200px|Niels Finsens gøta
Káta Hornið (Glade Hjørn) er mitt í Niels Finsens gøtu í Havn við brunnin við dansandi børnum.
Tvíkilja
Ein tvíkilja er ein bátur við tveimum kjølum.
Tvíkiljur í Føroyum
Í 1979 var norska tvíkiljan Hornøy frá Hammerfest í Føroyum og sigldi royndarsigling í tvær vikur. Siglt varð millum Havn, Klaksvík, Vág og Tvøroyri. Tað var Strandferðslan, sum hevði leigað Hornøy, meðan Smyril var tikin úr innanoyggjasigling í summartíðini.
1898
1898 (MDCCCXCVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Lummaroknari
thumb|right|180px|Í [[1970-árini|sjeytiárunum komu lummaroknarar á marknaðin. Mynd: Hewlett-Packard-35, 1972. ]] Lummaroknari er lítil roknimaskina. Til eru nógv ymisk sløg av lummaroknarum. Innan tey ymisku sløgini av lummaroknarum kunnu verða frávík í úrslitunum, sum standast av, at ikki øll sløg av lummaroknarum rokna út á sama hátt. Flestu lummaroknarar hava til dømis ein knapp at rokna ferrøtur, men ymiskt er, hvussu hesin knappur verður brúktur. Á summum lummaroknarum stendur eisini eitt a ístaðin fyri x fyri algebra.
Eén
thumb|Logo hja Eén. Eén er eitt alment hálendingar sjónvarp rás í Belgia, átti av VRT, sum eisini eigur Ketnet, kannvas og fleiri útvarps. Hóast rásin er commercial, eru stutt sponsorship boð eru sendar í millum nakrar programmear.
Eén hugsavnar seg um drama, undirhald, tíðindi og núverandi viðurskifti í einum líknandi vein til BBC ein í USA. Støðan var fyrrverandi kendur sum VRT TV1 til núverandi Eén branding var sett sum partur av eini stórari støð revamp á 21 januar 2005, við einum eygnabrá skapti av BBC Broadcast.
Eén er tað sama sum tað franska, sum er á fronskum, La Une, tann fyrsta rásin av Belgiskur Francophoneer, RTBF.
Teletext
VRT bjóðaði eina teletext service sum 8 mai 1980, sum var steðgað á 1 juni 2016. page page 888 er enn tøk fyri undirteksti. Tænastan var brúkt av 576.094 fólk um dagin í 2010. Talið fall niður til 123.709 í 2014.
Dolly Parton
thumb|right|240px|Dolly Parton í [[2010, tá Dollywood fekk frá Liseberg virðislønina, sum kallast Applause Award.]] Dolly Rebecca Parton (fødd 19. januar 1946 í Pittman Center, ein bygd nær við Gatlinburg í Tennessee) er songkvinna og sangskrivari úr eystara partinum av Tennessee. Hon hevur havt eitt sera virkið tónleikalív. Parton byrjaði sum sangari og sangskrivari í sekstiárunum. Gjøgnum 50 ára yrkisleið hennara innan countrytónleik, hevur hon roynt tað mesta.
Parton hevur verið gift við sama manninum, Carl Thomas Dean, í 44 ár, og tað er ein orsøk til tað, heldur hon. "Eg møtti manni mínum, áðrenn eg varð stjørna, og hann er líkaglaður við tað. Um eg varð gift við einum úr mínari bransju, hevði tað ongantíð hildið", sigur hon við heimasíðuna, Femalefirst.
Dolly Parton hevur vunnið 8 Grammy-virðislønir frá 1969 til 2011 í ymiskum samanhangum.
Útgávur
Hon hevur selt tilsamans 174 milliónur fløgur, lp-plátur vm.
Vilhelm Johannesen
Vilhelm Johannesen (føddur 4. august 1942, Klaksvík, deyður 10. apríl 2022) var føroyskur løgtingslimur og landsstýrismaður fyri Javnaðarflokkin.
Hann umboðaði Norðoyggjar í løgtinginum frá 1980 til 2008, og var landstýrismaður 1979-1981 og 1985-1989. Vilhelm Johannesen var limur í Klaksvíkar býráði frá 1975 til 1984, og var formaður i Føroya Kommunufelag fra 1977 til 1979. Eisini var hann Formaður í Klaksvíkar sjúkrahúsi frá 1991 til 1993.
Randi Ward
Randi Ward (fødd 1982 í West Virginia) er ein amerikanskur rithøvundur og týðari. Hon hevur týtt tekstir úr føroyskum til enskt, eitt nú hevur hon týtt yrkingar hjá Tóroddi Poulsen og Guðrið Helmsdal til enskt. Hon varð útbúgvin sum BA í mannfrøði (anthropologi) í 2004 frá Ohio University og so tók hon kandidatútbúging (M.A.) frá Fróðskaparsetri Føroya í 2007.
AC Horsens
AC Horsens er eitt fótbóltsfelag í Danmark, ið spælir í Superliguni. Heimadystirnir verða leiktir á Casa Arena Horsens í Horsens. Felagið varð stovnað í 1994, sum eitt dóttirfelag hjá Horsens fS (stovnað 1915) og ein samanlegging av Dagnæs IF og B 1940; FC Horsens.
Jim Varney
James Albert "Jim" Varney, Jr. (føddur 1949, deyður 10. februar 2000) var ein amerikanskur sjónleikari, skemtari, tónleikari, raddarleikari og rithøvundur. Hann gjørdist m.a. kendur fyri sín leiklut sum Ernest P. Worrell, sum bleiv brúktur í nógvum sjónvarps lýsingarátøkum og filmum í nøkur ár, á tann hátt gjørdist Varney heimskendur. Hann gjørdist eisini kendur fyri sín leiklut sum Jed Clampett í 1993 films versjónini av The Beverly Hillbillies. Varney hevur eisini lagt rødd til leikutoyshundin Slinky í animatiónsfilminum hjá Disney, sum eitur Toy Story.
AC Horsens
Núverandi hópur
''Dagført 21. juni 2016.''
Felipe Folgosi
thumb|right|Felipe Folgosi Luiz Felipe de Andrade Folgosi (føddur 18. mai 1974 í São Paulo) er sjónleikari og tónleikari úr Brasil. Hann hevur spælt við í filmum og sjónvarpsrøðum.
Kalsoy
Kalsoy er ein long og smøl oyggj, sum eisini er tann vestasta av teimum seks Norðuroyggjum. Til víddar er hon 31 ferkilometrar, og vegasamband og fýra tunlar gera tað koyrandi millum allar bygdirnar. Hon hevur 4 smáar bygdir, sum eru bundnar saman við vegum og 4 tunlum. Best kenda søgnin úr Kalsoynni, er søgnin um Kópakonuna í Mikladali. Í Kalsoy er bert ein kommuna, sum er Húsa kommunu, ið fevnir um bygdirnar Húsar og Syðradal. Áður var eisini Mikladals kommuna, sum fevndi um bygdirnar Mikladal og Trøllanes, men hesar bygdir eru nú partar av Klaksvíkar kommunu. Í teimum fýra bygdunum búgva tilsamans 95 fólk, harav búgva 62 fólk í Húsa kommunu, 48 á Húsum og 14 á Syðradali, 53 fólk búgva í Mikladali og 24 á Trøllanesi.
Landafrøði
Kallsoyggin er ein smøl norð- suðurgangandi fjallarøð og ikki javnt høg. Norðantil, serliga vestursíðan, er høgt berg, men longur suðuri lækkar bergið og verður til brattar líðir og skorar, undirhagin er lítil á verstursíðuni. Eystursíðan er meira grøn og ikki so brøtt. Á oynni eru í alt 11 dalar. Oyggin verður meira høglig longur suður ein kemur. Nestindar (788 m.) eru hægsta fjall á Kalsoynni. Næsthægsta fjallið er Botnstindur, sum er 743 m. høgt.
Navnið hevur Kalsoy eftir Kallinum, sum var drangur norðast á oynni.
Djóra og plantulív
Á Kallsoynni er nógvur haga/landfuglur. Norðantil er nógvur bjargafuglur. Haran er einasta villini súgdjórið á oynni, og hvørki mýs ella rottur finnast, hóast rotta finst á øllum grannaoyggjunum.
Plantulívið er áhugavert og fleiri sjáldsamar plantur finnast bæði við Galvin og í norðasta parti av oynni. Kalsoyggin er einasta oyggin Føroyum, har tað er staðfest at øll fýra sløgini av føroyskum píli vaksa.
Vinnuvegir
Kalsoy er eitt landbúnaðarøki; tey flestu ársverkini eru í landbúnaðinum, harnæst kemur arbeiðið á Smoltstøðini í Knúksdali. Onnur ársverk eru fraktkoyring, busskoyring og læraravstarvið. Parttíðarstørv eru í landbúnaðinum, hjá landsverkfrøðinginum, í handlinum, postútbering, heimahjálp, ein smiður, lastbilakoyring og nakrir eru sjómenn. Nøkur hava sítt dagliga yrki í Klaksvík og aðrastaðnis, onkur av hesum ferðast til arbeiðis og aftur, hvønn dag. Ferðavinnan er við at fáa fótin fastan, og virksemi hjá Sp/f Viljanum fevnur um mat og túrar í oynni. Smiðjan hjá Mikkjal á Trøllanesi er eisini eitt handverk- og ferðavinnutiltak, umframt onnur ferðavinnutiltøk sum eru ávegis. Síðani tunlarnir komu á oynni og lunnar vóru lagdir fyri góðum ferðasambandi, er virksemi økt.
Kend fólk
thumb|right|250px|Vestursíðan av oynni.
University of the Arctic
thumb|right|220px|Iḷisaġvik College í [[Barrow, Norðuralaska.]] University of the Arctic (stytt UArctic) varð formliga stovnað í juni 2001. UArctic er eitt samstarv millum hægri útbúgvingarstovnar í Arktis, har Fróðskaparsetrið er limur. Ein táttur í hesum samstarvi, sum hevur áhuga í granskingarumhvørvinum í Føroyum, er “North2North” verkætlanin, ið er ein skiftisskipan fyri lesandi millum stovnar, sum eru limir hjá UArctic. Verkætlanin gevur lesandi møguleika at vera á einum øðrum stovni frá trimum til tólv mánaðir. Kunnað verður regluliga um UArctic á SAO-fundum, hóast UArctic ikki er ein partur av Arktiska Ráðnum.
Volga
thumb|right|250px Volga er 3690 km. long og tí longsta á í Evropa. Volga hevur uppruna sín á Valdajheyggjunum í Russlandi, sum eru 330 m. omanfyri sjóvarmálan. Haðani rennur hon fyrst eystureftir og síðani suðureftir í Kaspiska havið. Fram við ánni standa einir 40 býir og yvir túsund bygdir. Volga rennur ígjøgnum fleiri stór vøtn, sum eru komin av tí, at teir hava gjørt stórar byrgingar um ánna. Áður enn byrgingarnar vóru gjørdar, kundi áin vera heldur grunn at sigla á í turrtíðini, men nú er tann vandin av. Við byrgingarnar hava teir stór elverk, sum lata streym til teir nógvu býirnar og tann stóra ídnað, sum er á hesum leiðum. Tað sigla nógv skip á Volga bæði farmaskip, ferðamannaskip og fiskiskip. Ferðamannaskipini sigla í fastari sigling yvir um ánna og ímillum býirnar fram við ánni. Farmaskipini sigla við koli úr kolanámunum við Donbass, málmur úr málmholunum í Ural, olju úr oljukeldunum við Baku og traktorum, bilum og øðrum ídnaðarvørum úr Gorkij og øðrum ídnaðarbýum og matvørum frá landbúnaðarøkjunum til býirnar. Gorkij var áður av gitnastu keypstevnubýum, tí hagar kundu skipini stevna úr øllum ættum av landinum. Nú er hann av mætastu ídnaðarbýum og hevur landsins størstu bilverksmiðjur.
Syðri í ánni er Volgograd, sum fyrr æt Stalingrad, har gera teir traktorar og landbúnaðarmaskinur. Har eru stór sagiløg í býnum. Sunnanfyri Volgograd gongur ein siglirenna yvir í Don. Hon er umleið 100 km. long. Skipini, sum skulu sigla úr Volga inn í siglirennuna, mugu fara upp ígjøgnum Volgabakkan, sum er 90 m. høgur. Í bakkanum eru 9 byrgingar. Donbakkin er 40 m. høgur og hevur 4 byrgingar. Leiðin millum Astrakhan og Volga er einar 500 km. long. Alt lendið har á leiðini er oyðin saltsteppa. Tá ið skerpingurin herjar, torna áir og vøtn heilt upp, so at bara tað saltið, sum vatnið í regntíðini loysti úr jørðini og hevði við sær, verður liggjandi eftir sum tjúkk skón. Bara úr einum av hesum turru vøtnunum fæst fjórðingurin av øllum tí salti, sum teir nýta í Russlandi. Volgaoyrin er einar 80 km. breið og 150 km. long. Áin rennur ígjøgnum oyrina í óteljandi støðum. Á oyrini eru túsundtals oyggjar og hólmar, har hópur av palikanum, skørvum og øðrum fuglum halda til. Ovast á oyrini er býurin Astrakhan. Hann er umgyrdur av høgum verjugørðum, so at áarvatnið skal ikki fløða inn yvir hann, tí mangan rennur vatnið upp yvir býnum.
1932
1932 (MCMXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár. Fyrsti dagurin var ein fríggjadagur.
Noonie Bao
thumbnail|250px|right|Noonie Bao Jonnali Mikaela Parmenius, betri kend sum Noonie Bao (fødd 9. august 1987 í Stokkhólmi) er ein svensk songkvinna og sangskrivari.
Tá ið hon var 18-ára gomul varð hon knýtt at einum forlagi sum sangskrivari og síðan hevur hon skrivað sangir fyri eitt nú Avicii, Charli XCX , Don Diablo , Clean Bandit , Tove Styrke og Adiam Dymott. 31. oktober 2012 útgav hon sítt egna debutalbum I am Noonie Bao á egnum plátufelag, við lisensi til Hybris.
Hon býr í Stockholm.
Hans Petur Joensen
250px|thumbnail|Hans Petur Joensen í 2014 Hans Petur Joensen (skrivast Hans Peter Joensen, føddur 1961 í Havn) er føroyingur, uppvaksin í Havn, búsitandi í Vági. Hann er útbúgvin HA og HD frá Copenhagen Business School og Århus Handelshøjskole. Hann búði í Århus í samband við lesnaðin mitt í 1980-árunum og í Keypmannahavn í 1990-árunum og fyrst í 2000-árunum. Í Keypmannahavn var hann í starvi í umsitingini á Københavns Universitet frá 1992 til 2000, síðan var hann í starvi hjá reiðarafyritøkuni J. Lauritsen til januar 2003, tá hann flutti til Føroya, har hann varð settur sum fíggjarleiðiari á Føroya Gjaldstovu. Hann var í tí starvinum til hann í 2007 fekk starv sum fíggjarleiðari á Strandfaraskipum Landsins. Í januar/februar árið eftir, í 2008, flutti stovnurin úr Havnini til Tvøroyrar.
Hans Petur Joensen gjørdi eitt whistleblow
Hans Petur Joensen varð umrøddur í føroysku fjølmiðlunum í desember 2013 og í 2014, tá hann var í starvi sum fíggjarleiðari á Strandfaraskipum Landsins og valdi at fara uttanum stjóran hjá sær, og sendi teldupost beinleiðis til Fíggjarnevnd Løgtingsins hin 15. desember 2013 og boðaði frá, at játtanin til Strandfaraskip Landsins var ov lág og ikki fór at halda, har manglaðu 4,4 millionir í, og at landsstýrismaðurin í vinnumálum, Johan Dahl, vildi ikki biðja um eykajáttan. Dagin eftir, tá ið útvarpið umrøddi málið, bleiv táverandi stjórin, Bogi Mortensen, sjúkrameldaður og nakrar dagar seinni var Hans Johannes á Brúgv settur sum fyribils stjóri. Hesin handaði Hans Peturi eitt ávaringarskriv, av tí at hann hevði sent teldupostin til Fíggjarnevndina. Tann 13. januar 2014 fór Bogi Mortensen frá sum stjóri. Sjey mánaðar seinni, hin 13. august 2014 varð Hans Petur Joensen sendur til hús við hoyringsskrivi um uppsøgn, brævið varð handað av stjóranum, Hilmar Eliasen. Hin 1. oktober 2014 varð fráfaringaravtala gjørd millum Hans Petur Joensen og Strandfaraskip Landsins.
Uppskot um misálit móti Johan Dahl, landsstýrismanni
Hin 4. november 2014 løgdu andstøðuflokkarnir á Føroya Løgtingi fram uppskot um misálit móti Johan Dahl, landsstýrismanni. Uppskotið varð felt av samgonguni, tó atkvøddu 3 fólkafloksmenn ikki fyri: Jákup Mikkelsen atkvøddi fyri uppskotinum, Brandur Sandoy og Rodmundur Nielsen atkvøddu blankt, 17 atkvøddu ímóti, 14 fyri og 2 blankar atkvøður. Hans Petur varð í 2014 av føroyskum fjølmiðlum sagdur at vera ein varskógvari, tað sum á enskum eitur whistleblower, av tí at hann boðaði frá um viðurskifti á sínum arbeiðsplássi, ið hann metti vóru ikki í lagi, eftir at boðað varð frá á røttum stað ferð eftir ferð.
Regnskógur
thumb|250px|Regnskógurin í [[Maleisia.]] thumb|300px|Tey grønu økini vísa, hvar ið regnskógur er.
10. mai
10. mai er dagur 130 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 131 um skotár). Tað eru 235 dagar eftur av árinum.
Regnskógur
Regnskógirnir reinsa luftina og vatnið, og dyggur heilivágur at grøða sjúkur verður gjørdur úr regnskógarplantum. Regnskógirnir eru ógvuliga týdningarmiklir í náttúruni, men teir minka hvønn dag - av skógarvinnu og landbúnaði. Vit mega virða og verja hesar skógir og fjølbroytta dýrameingið í teimum. Størstu regnskógarnir ur heimin eru kring Mið- og Suðuramerika (Amasonas).
Hans Petur Joensen
Frágreiðing frá Johan Dahl - HPJ spiltur út í frágreiðingini og av løgmanni og samgongutinglimum
Undir orðaskiftinum í Løgtinginum 4. november 2014 løgdu løgmaður og fleiri av samgongutinglimunum eftir Strandferðsluni og søgdu, at har var manglandi fíggjarlig stýring á Strandferðsluni 2013, og at tað ikki passaði at landsstýrismaðurin onki hevði gjørt. Hetta var sagt sum aftursvar til andstøðuna, ið hevði ført fram, at landsstýrismaðurin onki hevði gjørt fyri at minka um hallið á Strandferðsluni og heldur ikki bað um eykajáttan frá Løgtinginum, hóast leiðslan líka síðan ársbyrjan hevði boðað Vinnumálaráðnum frá, at játtanin á 139 milliónir, sum var skerd við 8 milliónum í mun til játtanina 2012, fór ikki at halda, uttan so at sparingar vóru settar í verk. Sambært Hans Petur Joensen noktaði VMR leiðsluni á Strandferðsluni at seta sparingar í verk. Hetta játtaði landsstýrismaðurin eisini í Degi og viku, har hann segði, at hann fekk ikki undirtøku í samgonguni fyri at skerja túratali hjá ferjunum og hann fekk heldur ikki undirtøku fyri, at seta ferðaseðlaprísirnir upp.
Regnskógur
Dýrameingi
Meiri enn helvtin av øllum dýrum í heminum er í Amasonlendinum í Suðuramerika. Alskyns dýr liva í tropuskógunum. Flestu teirra eru bæði stygg og støkkin og duga duga avbera væl at króga seg í skóginum. Reyðtenningurin hevur met fyri at vera ræðuligasti fiskur í heminum. Í 1981 varð sagt frá, at ein torva legðist á og át eini 300 fólk, tá ið ein ovfyltur bátur sakk á Obidosá í Brasil. Allir tenningar eru ikki vandamiklir - bara 4 av 18 sløgum leggjast á fólk.
Hans Petur Joensen
Frágreiðing frá Johan Dahl - HPJ spiltur út í frágreiðingini og av løgmanni og samgongutinglimum
Løgmaður og fleiri av løgtingslimunum úr samgonguni nýttu sum høvuðsargument fyri at forsvara Johan Dahl, at landsstýrismaðurin ikki hevði brotið lógina um ábyrgd landsstýrismanna, av tí at bókhaldið hjá Strandferðsluni ikki var dagført, og at landsstýrismaðurin harvið ikki kundi líta á tølini, ið hann fekk frá stovninum. Leiðslan á Strandferðsluni hevði ikki møgulleika fyri at forsvara seg. Sambært in.fo, fór ein av løgtingslimunum, Joen Magnus Rasmussen út um mark, tá hann nevndi Hans Petur Joensen við navni, og nevndi nøkur viðurskifti ið vóru persónlig og ikki alment og heldur ikki hava verið frammi alment. Hans Petur Joensen skrivaði eitt bræv til løgtingsformannin og Sirið Stenber, forkvinnu í Landsstýrismálanevndini, har hann m.a. segði at:
''Hetta er ólógligt, tí hetta er brot á tagnarskyldina. Men tað er eisini groft brot á rættartrygdina hjá landsins borgarum.'' In.fo skrivaði um málið og skrivar m.a.:
Regnskógur
Veðurlag
Tropisku regnskógirnir eru báðumegin miðkring - kringin, ið er um miðjuna á jørðini, sum eitt belti. Ongastaðni eru so góð gróðrarlíkindi til skógarvøkstur sum her, tí veðurlagið er so heitt og vátligt. Lett er hvønn dag at siga, hvussu veðrið verður - heitt, slavið og oysregn. Summastaðni í regnskógunum regnar 4 m um árið, og hitin er altíð úr 24C* upp í 27C*.
Hans Petur Joensen
Frágreiðing frá Johan Dahl - HPJ spiltur út í frágreiðingini og av løgmanni og samgongutinglimum
''Hann tók mín persón fram á Tingsins røðarapalli og vísti til orsøkina til, at eg skuldi sigast úr starvi sum fíggjarleiðari á Strandferðsluni, sigur Hans Petur Joensen. Heilt orðarætt segði Joen Magnus Rasmussen: ”At Hans Petur Joensen er farin til hús av heilt øðrum orsøkum og ikki er koyrdur til hús av landsstýrismanninum, tað er heilt eitt annað mál".''
''Hans Petur Joensen sigur, at hann skilir nú, at Joen Magnus Rasmussen hevur fingið innlit í hansara persónsmál á Strandferðsluni og veit, hvat stendur í hoyringsskrivinum um uppsøgn, sum hann fekk frá stjóranum. - Hetta er eitt skriv, sum er latið mær í trúnaði og sum ongantíð hevur fingið virknað, tí eg valdi at gera fráfaringaravtalu áðrenn, sigur Hans Petur Joensen.''
Johan Dahl segði tingfólki/tingfólkum frá um persónsmálið hjá HPJ
Joen Magnus Rasmussen vildi ikki upplýsa fyri in.fo 7. november 2014, hvar hann hevði upplýsingarnar um persónsmálið hjá Hans Petur Joensen frá, hann segði at hann var harmur um, at hann hevði sagt tað, og at tað var betur ósagt. Sama dag hevði útvarpið hjá Kringvarpinum samrøðu við Joen Magnus Rasmussen, og tá segði hann, at hann hevði hoyrt tað frá Johan Dahl landsstýrismanni. Lansstýrismaðurin átti tó ikki at vita nakað um, hvat ið stóð í hoyringsskrivinum um uppsøgn til Hans Petur Joensen, fyri tað fyrsta tí at talan var um persónsmál, sum er í trúnaði og millum stjóran og starvsfólkið og fyri tað næsta, so kom brævið ongantíð í gildi, tí Hans Petur Joensen varð ikki uppsagdur men fór frá við fráfaringaravtalu í staðin.
Hin 10. november 2014 hevði Kringvarpið samrøðu við Hilmar Eliasen, stjóra á Strandferðsluni. Hilmar játtaði, at hann hevði givið landsstýrismanninum innlit í persónsmálið hjá Hans Petur Joensen. Kvf.fo skrivaði:
"Stjórin á Strandfaraskipum Landsins sigur, at hann hevur greitt Johan Dahl, landstýrismanni í vinnumálum, frá, hvat stendur í hoyringarskrivinum, sum hann hevur givið Hans Peturi Joensen í sambandi við, at hann skuldi koyrast úr starvi sum fíggarligur leiðari á Strandferðsluni. Hann heldur, at tað er náttúrligt at kunna landstýrismannin, tá ein so týdnignarmikil persónur fer frá.
Hans Petur Joensen heldur, at talan er um, at upplýsingar um hann eru latnar fyri at dálka sín persón, og hann kennir seg forfylgdan."
Johan Dahl, landsstýrismaður í vinnumálum, vildi ikki gera samrøðu við Kringvarpið, varð sagt í tíðindunum 10. november 2014 á middegi.
Kjak av varskógvaraskipan innan tað almenna
Í 2014 varð kjakast um, hvørt tað var relevant at seta á stovn eina varskógvaraskipan í Føroyum, tí at tað hevur víst seg at hava sera stórar avleiðingar fyri fólk, ið boða frá um óreglusemi á sínum arbeiðsplássi. Kringvarp Føroya viðgjørdi evni í sendingini Radarin hin 5. november 2014. Ein av luttakarunum í kjakinum var Kristina Háfoss, sum er løgfrøðingur og løgtingslimur, og sum stutta tíð áðrenn sendingina hevði lagt uppskot fram í Løgtinginum um at seta á stovn eina varskógvaraskipan í Føroyum.
Channel 2
Channel 2 (القناة الثانية; Rás 2) var ein sýriskt sjónvarp rás, sum varð sett á 13 mars 1985.Tað hevur ymsar skrá fyri ymsar tænastu. Tað er ein ítróttur, familja og heilsa hugsavnar seg um økið. Rásalið kann einans síggjast í Sýria. Channel 2 var afturlatin í 2012.
Villmenn
Villmenn er ein føroyskur tónleikabólkur úr Vágunum.
Henrik Ibsen
thumb|right|Henrik Johan Ibsen Henrik Johan Ibsen (20. mars 1828 í Skien, Telemark - 23. mai 1906 í Kristiania) var ein norskur rithøvundur.
Ritt Bjerregaard
250px|thumb|right|Ritt Bjerregaard thumb|Ritt Bjerregaard í 2008. Jytte Ritt Bjerregaard (fødd 19. mai 1941 í Keypmannahavn, deyð 21. januar 2023 á Østerbro) var danskur politikari (Socialdemokraterne).
Ritt Bjerregaard, sum var útbúgvin lærari, varð fyrstu ferð vald í Fólkatingið í 1971. Hon var undirvísingarmálaráðharri (Anker Jørgensen I, Anker Jørgensen II, Anker Jørgensen III), ráðharri fyri almannamál (Anker Jørgensen IV) og matvørumálaráðharri (Poul Nyrup Rasmussen IV) í Danmark. Hon gjørdist í 1995 danski ES-kommisserurin í Brússel og var yvirborgarstjóri í Keypmannahavn frá 2006 til 2010.
1899
1899 (MDCCCXCIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Jonna Lee
thumbnail|250px|right|Jonna Lee Jonna Emily Lee (fødd Jonna Emily Lee Nilsson 3. oktober 1981 í Linköping) er ein svensk songkvinna og sangskrivari.
Útgivið við navninum iamamiwhoami
Stakløg
Jacques Anquetil
Jacques Anquetil (8. januar 1934 – 18. november 1987) var ein franskur kappsúkklari og tann fyrsti, ið vann Tour de France fimm ferðir, tað gjørdi hann í 1957 og frá 1961 til 1964. Hann segði áðrenn kappingina í 1961, at hann ætlaði sær at fáa gulu troyggjuna longu tann fyrsta dagin og at hava hana allan túrin, og tað eydnaðist eisini. Hann var serfrøðingur í at koyra einkultstart, tá súkklaði hann einsamallur móti tíðini. Orsakað av hesum fekk kelinavnið "Monsieur Chrono".
Løgtingsvalið 2004
Løgtingsvalið 2004 varð hildið hin 20. januar 2004.
Hin Stuttligi Flokkurin stillaði upp til val fyri fyrstu og seinastu ferð.
Togo
thumb|right|Togo Lýðveldið Togo (franskt: République Togolaise) er eitt land í Vesturafrika. Togo hevur mark við Benin, Gana og Burkina Faso. Landið hevur 7 154 237 íbúgvar (2013). Lomé er bæði høvuðsstaður og størsti býur í Togo og liggur út til Guineavíkina har suðuri í landinum. Togo liggur innibygt ímillum Gana og Benin; landið var fyrr franskt hjáland og gjørdist sjálvstøðugt ríki í 1960. Fólkið er blandað, og fleiri enn 30 fólkasløg eru í landinum. Fjølmentast eru ewefólkið fyri sunnan og dagomba fyri norðan. Fosfat - steinslag nýtt sum ráevni í handilstøðum - er helvtin av útflutningsinntøkunum í Togo. So eintáttað inntøkugrundarlag ger búskapin í landinum óstøðugan, tí at fosfatprísurin á heimsmarknaðinum er óstøðugur. Høvuðsstaðurin í Togo, Lomé, er týdningarmesti havnabýur í Vestur-Afrika.
Hóast Togo er blóðfátækt land, er landið sjálvbjargið við mati. Um 75 % av fólkinum búgva á bygd og liva av landbúnaði. Tey dyrka mais, jamsrót, rís og maniok til egna nýtslu og kaffi, kakao og bummull at selja og flyta út. Nógv fólk við strendurnar livir av útróðri.
270-árini f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. - 3. øld f.Kr. - 2. øld
Valdur
thumb|right|250px Valdur er tvey ella fleiri tøl sum verða faldað hvørt við øðrum og geva eitt fald. Úrslitið av eini falding nevna vit fald, og tølini, vit falda, nevna vit valdar. T.d.: 2 og 3 eru valdar av 6.
270-árini f.Kr.
Áratíggju: 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr. 280-árini f.Kr. - 270-árini f.Kr. - 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr.
Valdur
Líkning á øðrum stigi við sniðinum x^2+bx+c=0 kann verða umskrivað til faldið. y og z eru røtur í líkningini.
Karlsruhe
340px|thumb|Miðbýurin í Karlsruhe úr erva. 340px|thumb|Miðbýurin í Karlsruhe úr erva. 340px|thumb|Karlsruhe úr erva. Karlsruhe er ein býur í stakríkinum Baden-Württemberg í útsynningshorninum av Týsklandi. Býurin liggur í ein útnyrðing úr Stuttgart og sunnanfyri býirnar Mannheim og Heidelberg.
Valdur
Dømi: Umskriva liðastøddina 3x^2-33x+90 til fald:
Edlafiskur
Edlafiskur er mjávaksin fiskur, høvdið er flatt, og gronin minnir um krokodillunev. Eyguni eru smá og sita út móti hvørji lið á skøltinum. Fremri rundingur á eyganum situr yvir miðjuni á kjaftinum. Hann er roðslusettur líka úr klingruni fram móti eygunum. Hann hevur næstan beina striku frá kápuklovinum aftur í klingruna. Uggafjaðrarnar eru langar, og mittasti teinur er sjónliga longstur. Ryggfjøðurfestið er langt, um tvær ferðir gotfjøðurfestið. Ryggfjøðurin er umleið líka høg sum bulurin og byrjar beint yvir búkfjaðrunum. Hann hevur eina gotfjøður. Miðalstóran, eitt sindur sýldan stert. Stóran kjaft við nógvum hvøssum tonnum. Hann er botnfiskur á dýpum úr 600 m. niður á 3500 m. ella enn djúpari. Edlafiskur verður upp í 67 cm langur, vanliga er hann um 55 cm.
Karlsruhe
Við árslok 2018 búðu í Karlsruhe 313.092 fólk. Harvið er hann næststørsti býur í Baden-Württemberg, beint eftir Stuttgart.
Edlafiskur
Hann er undir Íslandi og úr Davisfirði til Suðurafrika og Brasil. Í Indiahavinum og Kyrrahavinum. Hann er fingin vestur av Føroyabanka á umleið 700 metra dýpi, út av Lúsabanka á 1800 m dýpi, út av Bankarygginum á 730 metra dýpi, og á Íslandsrygginum á 500-700 m dýpi.
Karlsruhe
Týski hægstirætturin er í Karlsruhe.
270-árini f.Kr.
Ár: 279 f.Kr. 278 f.Kr. 277 f.Kr. 276 f.Kr. 275 f.Kr. 274 f.Kr. 273 f.Kr. 272 f.Kr. 271 f.Kr. 270 f.Kr.
Flogmýs
Flogmýs (frøðiheiti: Chiroptera) eru einastu súgdýr, ið flúgva, og tað eru eini 1100 sløg í flogmúsaættini. 51 av teimum eru funnin í Evropa. Hesi lodnu flogdýrini verða skift í tveir bólkar: Tær smáu, sum eta kjøt, smáflogmýsnar, og tær stóru, sum eta plantur, stór-flogmýsnar. Veingirnir á flogmúsini eru tunn húð, sum er tand út ímillum ógvuliga longu klørnar. Veingirnir eru naknir og tunnir sum sigarettpappír. Hon ballar teir sum eitt teppi um sín mjúka kropp, tá ið hon fer at sova. Um dagin hanga flogmýsnar eftir høvdinum í holum ella trøum, tær sova ella snáka sær. Sløgini í Útnorðri liva øll av skordýrum, men aðrastaðni eta tey sera ymiska føði sum skriðdýr, frukt, smærri súgdýr og fisk. Tær súgva so mikið sum upp í ein eggjakopp av blóði hvørja nátt. Flestu flogmýsnar flúgva í myrkri, og sjálvt um tær hava eygu, stýra tær við høgum ljóðbylgjum, sum menniskju í flestum førum ikki hoyra. Við ljóðbylgjum kunnu tær stýra uttan um alt, ið forðar teimum á leiðini, og hvørt flogmúsaslag hevur sína egnu ljóðmynd. Tí er tað møguligt hjá okkum at kenna sløgini aftur á ljóðmyndini.
Flogmús hava verið til í umleið 70 mill. ár. Størsta flogmúsin í heminum er maleisiski flogrevurin. Flogið er líka breitt sum ein bilur - 1,5 m. Hann etur fruktir og blómusáð. Minsta flogmúsin er humlufluguflogmúsin. Hon er bara 3 cm long og vigar 2 gramm.
Flogmýs í Føroyum
thumb|right|230px|Hýggiflogmús. Flogmýs eru sæddar í [[Føroyum uml. 50 ferðir; men hýggiflogmús er bert skrásett 2 ferðir áður við vissu – 1. í Sandavági í 1988 og 2. í Hvalba í 1994.]] Ein grein úr altjóða tíðarritinum Acta Chiropterologica hevur savnað allar flogmýs, sum eru sæddar í Norðsjónum. Hetta er gjørt í samstarvi millum granskarar í Skotlandi, Íslandi og Føroyum. Umrøddar eru flogmýs, ið til og við 2014 vórðu sæddar í Orknoyggjum, Føroyum, Íslandi, Hetlandi og á boripallum í Norðsjónum. 12 ymisk sløg eru greinað. Fýra sløg eru komin úr Norðuramerika til Íslands, meðan hini átta sløgini eru evropeisk. Av teimum 12 sløgunum eru fimm ymisk funnin í Føroyum.
Tann fyrsta fráboðanin um flogmús í Føroyum kom frá Eyðuni Winther í 1964 á Trøðum á Sandi. Men talið á sæddum flogmúsum er vaksið tey seinastu tríati árini. Í 2010 høvdu vit eina innrás av flogmúsum í Føroyum, tá minst 45 vórðu sæddar. Áleið 70 ymiskar fráboðanir um flogmýs komu hetta árið. Flestu flogmýs hava verið sæddar um heystið, færri um várið.
Tey fimm sløgini, ið eru funnin í Føroyum:
Gunilla Bergström
thumb|right
Gunilla Elisabet Dukure Bergström (fødd 3. juli 1942, deyð 25. august 2021 ) var svenskur barnabókahøvundur.
Hon hevur útbúgving sum journalistur, men gjørdist rithøvundur burturav í 1975. Hon hevur skrivað fleiri enn 30 bøkur, kendastu eru tær um Álv Ákason, sum hon sjálv myndprýðir.
Fyrsta bókin hjá Gunillu Bergström kom út í 1971 og eitur "Mias pappa flytter"; fyrsta bókin um Álv Ákason kom út í 1972, og eitur "Góða nátt, Álvur". Bøkurnar um Álv Ákason eru klassikarar í svenskum barnabókum. Umframt bøkur finst hann eisini sum sjónvarpsrøð, barnasjónleikur og fløga.
Tað hvíta húsið
thumb|right|300px Tað hvíta húsið er húsið, har amerikanski forsetin býr. Tað hvíta húsið liggur í útnyrðingspartinum av Washington D.C. á bústaðinum 1600 Pennsylvania Avenue. Avgjørt varð at húsið skuldi byggjast í 1790 og forsetin George Washington og býarplanleggjarin Pierre L'Enfant valdu staðið saman.
Canvas
Rásalalið, sum varð sett í 1997, er partur av VRT's second network (VRT 2), sum eisini bar seg at gera ítrótt. núverandi netmaðurin í VRT 2 er Bart De Poot. Ikki fyrr enn 2012, kannvas ferðir við børnini hjá børnunum, sum eru 7 og 8 pm; Ketnet er soleiðis flutti til sína egnu rás og kannvas gjørdist ein sjálvur rás.
Áðrenn til endan á OP12, kannvas sent frá 88 til midnátt til 1 am hvørt kvøld. Av tí at oktober 27, 2018, Ketnet Junior airs on Canvas hvønn seinnapart millum 2 og 7 pm (Sunday til 6 pm), along við morgni.
Ned Beatty
Nedward Thomas "Ned" Beatty (føddur 1937) var amerikanskur sjónleikari, ið hevur spælt við í meira enn 100 filmum og hevur verið tilnevndur eina Oscar, tvær Emmy, eina MTV Movie Award for Best Villain og eina Golden Globe-virðisløn; hevur vunnið eina Drama Desk virðisløn.
Hesar tilnevningar komu orsakað av hansara framførslum í filmum og sjónvarpsrøðum sum Network (1976), Friendly Fire (1979), Last Train Home (1990), Hear My Song (1991), adaptation filminum Cat on a Hot Tin Roof (2004) og Toy Story 3 (2010).
Edinburgh
Edinburgh ella Edinborg (enskt: City of Edinburgh, skotskt gæliskt: Dùn Èideann) er høvuðsstaður og næststørsti býur Skotlands. Edinborg hevur verið Skotlands høvuðsstaður síðan 14. øld. Av nógv hægstu nevndum og stjórnum í Skotlandi hava høvuðssæti í Edinborg til dømis skotska tingið, kirkjunevndin og kongshúsið. Edinborg liggur á syðra armi í Forthfirði í Skotlandi.
Edinborg er serliga kend fyri at vera ein útbúgvingarstaður og Edinborgar universitet er í dag nr. 17 í heiminum við serkunnleika og frálæru í læknafrøði og verkfrøði.
Umleið 1. mió. ferðafólk vitja árliga Edinborg og dregur so statt næstflest ferðafólk til sín í øllum Stóra Bretlandi aftaná London.
Av heygnum, har Edinburgh Castle stendur, er frálíkt útsýni oman yvir stórbýin við krókutum miðaldargøtum og føgrum georgianskum húsum.
Hvørt summar er stór altjóða mentanarstevna í býnum.
Bergeirissýra
thumb|Bergeirissýra Bergeirissýra (frøðiheiti Oxyria digyna) er eitt slag av eirissýru, sum er slekt í sýruætt (Polygonaceae).
11. mai
11. mai er dagur 131 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 132 um skotár). Tað eru 234 dagar eftur av árinum.
272 f.Kr.
Áratíggju: 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr. 280-árini f.Kr. - 270-árini f.Kr. - 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr.
Árstal: 277 f.Kr. 276 f.Kr. 275 f.Kr. 274 f.Kr. 273 f.Kr. - 272 f.Kr. - 271 f.Kr. 270 f.Kr. 269 f.Kr. 268 f.Kr. 267 f.Kr.
Perihelium
Perihelium merkir "næst Sólini", og verður heitið brukt um tann partin av rásina hjá gongustjørnunum, tá ið tær eru so nær Sólini, sum tær koma í sínum umfari um hana.
1895
1895 (MDCCCXCV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
Kunoy
Kunoy er tann í miðal hægsta oyggin í Føroyum, har 6 av fjøllunum røkka upp um 800 m. Kunoy er sum eitt høgt fjall, øll sum hon er, men norðan fyri bygdina Kunoy gongur ein trong, djúp gjógv, Skarðsgjógv, tvørtur um oynna. Suðurendin á Kunoy eitur Brattanes, og norðurendin Kunoyarnakkur, hann er hægsta forberg í Føroyum - 820 m. Oyggin hevur tvær bygdir, Haraldssund og Kunoy bygd, sum við byrging og tunnli hava fingið vegasamband við Klaksvíkina. Navnið hevur hon av einum drangi við norðurendan, sum eitur Konan.
Wyoming
Wyoming (enskt: State of Wyoming) er ein lutstatur í Sambandsríkinum Amerika við umleið 552 túsund íbúgvum. Cheyenne er høvuðsstaðurin og størsti býurin. Í norðri hevur Wyoming mark við Montana, í eystri við South Dakota og Nebraska, í suðri við Colorado og Utah, og í vestri við Utah og Idaho. Í 1890 bleiv Wyoming lutstatur í USA. Eyknevni er Javnrættstaturin (enskt: Equality State) og Neytadrongsstaturin (enskt: Cowboy State). Hægsta punktið eitur Gannett Peak (2157 m).
Kunoy
Hægstu fjøll á Kunoynni eru Kúvingafjall 831 m, Havnartindur 820 m og Urðafjall 817 m. Kúvingafjall er hægsta fjall á Kunoynni. Millum Borðoy og Kunoy er Haraldssund og Pollurin. Pollurin er millum Kunoyagalv, suðursíðuna á Kunoynni, og Borðoynna, og frá Pollinum norðureftir, millum Borðoynna og Kunoynna er Haraldssund. Í Haraldssuni frá bygdini Ánunum á Borðoy og norður um bygdina Haraldssund á Kunoynni rekur nakað hart, norðari í sundinum er lítið og einki rák.
Wyoming
Stór fylgi av bisonoksum ganga trygt á biti í Norðurvestur-Wyoming, tí har er ikki loyvt at skjóta teir. Eisini onnur súgdjór sum til dømis bjørnin, fáa friðskjól har.
Kunoy
Navnauppruni
Eystanvert við Kunoyarnakk er ein drangur, sum eitur Konan, eftir honum eitur oyggin Kunoy.
Wyoming
Landalæra
Stóri lutstaturin Wyoming er umgyrdur av øðrum lutstatum og hevur ikki mark út ímóti sjónum. Wyoming hevur mark við Montana í norðri, Idaho og Utah í vestri, Utah og Colorado í suðri, og Nebraska og South Dakota í eystri. Landslagið er fjølbroytt, her eru slættlendi, grasfløtur og høg fjøll í Rocky Mountains. Í Wyoming er fólkatættleikin lutfalsliga lágur og íbúgvaratalið er lutfalsliga lágt. Fólkatættleikin er bara 2,08 persónar fyri ferkilometurin. Fólkatættleikin í t.d. bæði USA og Føroyum er 35/km².
Í Wyoming liggur tjóðarlundin Yellowstone National Park. Yellowstone liggur í útnyrðingshorninum á statinum, á markinum móti statinum Idaho. Økið alt er tjóðarogn og á stødd sum Sæland, men tá er at minnast til, at tað eru fleiri onnur stór øki, sum eru friðað og hava mark við Yellowstone. Tilsamans er alt væl størri enn Danmark. Tjóðarlundin er tann fyrsta tjóðarlundin í USA og eisini tann fyrsta tjóðarlundin í øllum heiminum. Hon er 8987 km² til víddar. Har liva bæði bisonoksar, krúnhjørtar, úlvar, bjarnir, elgar og nógv onnur. Yellowstone Caldera er eisini í sama øki.
Kunoy
Bygdir
Á Kunoynni eru tvær bygdir - Haraldssund á eystursíðuni og Kunoy bygd á vestursíðini. Fyrr var ein bygd aftrat á eystursíðuni, sum æt Skarð, men har býr eingin nú.
Wyoming
Cowboyar
thumb|left|250px|Útgerð hansara var ein snara, sporar, saðil og stivlar. Vanliga fingu teir hesa útgerð á gørðunum, men summir cowboyar settu æru í at eiga hest, og nógvir høvdu eisini byrsu ella pistól at verja seg fyri indiánum. Í nógvum amerikonskum filmum sært tú cowboyar, ið liva eitt sera spennandi lív og doyggja sum hetjur. Men í veruleikanum var lív teirra skittligt, hart og vandamikið. Millum 1860 og 1895 savnaðu teir saman villar bisonoksar í stór neytafylgi á teimum stóru vallfløtunum í Wyoming, og róku tey til býirnar at drepa og selja.
Teir sótu á hestbaki næstan allan dagin og máttu tola storm, kulda og hita og stríðast við neytatjóvar, indiánar og niðursetumenn. Um ár 1900 fóru nógvir garðar at ala drápsneyt. Samstundis vóru jarnbreytir lagdar, so neytaflutningurin varð høgligari. Hetta hevði við sær, at cowboyarnir høvdu minni at gera í Wyoming.
Enn eru cowboyar í Wyoming. Teir arbeiða á stóru gørðunum, ið ala drápsneyt. Summir garðar eru so stórir, at tað hevði vart fleiri dagar at riðið tvørtur um økið. Tí nýta nútíðar "cowboyar" tyrlur og akfør, ið kunnu koyra á ósløttum lendi, tá ið teir skulu røkta neytini.
Vár og heyst vórðu stevnur hildnar, har cowboyar høvdu kappingar og sýningar sínámillum. Hesar sýningar verða nú nevndar rodeo. Á slíkari stevnu eru kappingarnar hesar - at taka kálvar við snarulykkju, tarvariðing, tarvadystur (benda tarvin um rygg), riða á ótamdum hesti, saðlaðum og ósaðlaðum. Nútíðar rodeo í Wyoming er eisini kappkoyring við forðingum, vatngravum, o.t.
Størstu býir
342px|thumb|right|Landspartar og býir í Wyoming Teir fýra størstu býirnir í Wyoming eftir íbúgvatali vóru í 2019 hesir:
Skriðsólja
thumb|Skriðsólja Skriðsólja (frøðiheiti Ranunculus repens) er eitt slag av sólju, sum er slekt í sóljuætt (Ranunculaceae).
Aphelium
Aphelium merkir "fjart frá Sólini" (helios á griskum merkir sól), og verður heitið brúkt um tann partin av rásina hjá gongustjørnunum, tá ið tær eru so fjart frá Sólini, sum tær koma í sínum umfari um hana.
Kappróður á Summar-OL 2012 – Tvískullarar lættvekt menn
The Lættvekts double sculls á Summar-OL 2012 í London fór fram á Dorney Lake vatninum, sum hevur fingið navnið Eton Dorney orsakað av at Olympisku Leikirnar m.a. fara fram her. Danmark vann gull í hesi kappingini, tá Mads Rasmussen og Rasmus Quist Hansen komur fyrstur á mál.
Innleiðandi
Teir fyrstu tveir bátarnir í innleiðandi kappingunum koma í semifinalurnar.
Repechage
Tveir teir fremstu bátarnir kvalifisera seg til semifinalurnar.
Semifinala C/D
Firstu tríggir bátar kvalifisera seg til C Finaluna, hinir til D Finaluna.
Semifinalur A/B
Firstu tríggir bátarnir kvalifisera seg til A Finaluna, hinir til B Finaluna.
Lítla Dímun
Lítla Dímun er minsta oyggj í Føroyum, bert 0,82 km² til víddar, men hon er 414 m høg. Har hevur ongantíð búð fólk, tí oyggin er so brøtt og ring at koma til, bert uppi á kollinum er ein lítil slætti. Men oyggin ber um 270 áseyð, og fuglur, serliga lundi, er nógvur. Lítla Dímun kann eisini vera vandamikil at sleppa uppá við sínum brøttu 414 metrum. Tey, sum eiga Lítlu Dímun, íbúgvarnir í Hvalba og Sandvík, tóku í 2008 stig til eina ferðafólkaverkætlan, sum skal veita pening til viðlíkahald av oynni og til bygdirnar báðar. thumb|left|Lítla Dímun er einasta privata oyggj í [[Føroyum. Hvalbingar keyptu hana á uppboðssølu 24. august í 1850 frá kongi, og síðan hava teir fingið seyð, fugl og egg úr oynni.]] Lítla Dímun var eisini kongsjørð, men av tí at ringt var at fáa nakran at festa oynna, vildi kongur selja hana. Tað vóru suðuroyingar og fyrst og fremst hvalbingar, ið høvdu leigað og brúkt oynna, og í 1850 varð uppboðssøla hildin í Hvalba. Faktorin við kongaliga úthandilin á Tvøroyri bjóðaði móti hvalbingum og sandvíkingum, ið høvdu tikið seg saman í felag, og tí mundi prísurin koma so høgt upp. Hvalbingar og sandvíkingar áttu hægsta boð, næstan 5000 rbd (10.000 kr.)
Oyggin hevði eitt serligt seyðaslag, sum ikki er til longur. Seyðurin líktist geitum, hevði svarta og snøgga ull og var smærri enn seyðurin í dag. Hetta var styggur seyður og tí ringur at fáa í rætt. Nøkur ár eftir at kongur hevði selt oynna, varð hetta seyðaslag tikið av. Tað, sum ikki fekst í rætt, varð skotið niður. Tríggir útstappaðir seyðir av slagnum finnast í dag á Føroya Fornminnissavni.
Fjarskiftiseftirlitið
Tann 1. januar 1998 var Radioóljóðtænastan løgd undir Fjarskiftiseftirlitið. Radioeftirlitið hevur verið rikið sambært rakstraravtalu frá 1. januar 1999 millum Fjarskiftiseftirlitið og Telestyrelsen, men vórðu Radioóljóðtænastan og Radioeftirlitið løgd saman í 2002. Radioeftirlitsdeildin hevur um hendi umsiting av frekvens (tíddar)- og radioloyvum til bátar, skip, flogfør, radiostøðir á landi, áhuga-varparar. Radioeftirlitsdeildin hevur eftirlit við hesum radiostøðunum eins og avlurting av frekvensum, peiling av radioórógvi o.ø. Deildin umsitir, próvdømir og útskrivar siglinga radiopróvbrøv til navigatørar.
Eftirlitið er ráðgevi hjá landsstýrismanninum og miðfyrisitingini annars um faklig viðurskifti á fjarskiftisøkinum.
Rósuhjálpirót
thumb|Rósuhjálpirót Rósuhjálpirót (frøðiheiti Rhodiola rosea) er eitt slag av hjálpirót, sum er slekt í hjálpirótarætt (Crassulaceae).
Skjaldarmerki Sambandsríki Amerika
Skallaørnin er í tjóðarskildrinum hjá USA. USA's store segl (Great Seal of The United States) forestiller en hvidhovedet havørn. Ørnen holder pile i sin venstre klo og en olivenkvist i den højre, dette symboliserer krig og fred. Ørnens hoved peger i retning mod olivenkvisten og det er et symbolsk udtryk for at fred foretrækkes.
Føroysk mentan
thumb|right|250px|Ein týðandi partur av mentanarlívinum hjá ungdóminum er [[tónleikurin.]] Føroyska mentanin er siðirnir, listin og málið í Føroyum. Føroysk mentan hevur sín uppruna í norrønari mentan.
Skjaldarmerki Sambandsríki Amerika
USA har intet statsvåben, men benytter motivet fra seglets obvers på pas og andre steder.