cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Norn
Fragment
Lutfalsliga lítið av skrivaðum norni hevur yvirlivað. Tað, sum er til, umfatar bønina Faðir vár.
Matteus 6:9-13 ella Faðir vár á ymsum tungumálum.
Ein hetlendsk "guddick" (gáta) á norn, sum Jakob Jakobsen, skrivaði niður á norðastu oynni í Hetlandi, Unst.
Svarið er ein kúgv. Fýra júgur hanga, fýra bein ganga, tvey horn og tvey oyru standa uppí ský, tvey eygu vísa veg á bø og ein hali darlar aftast.
Foula 1774
Norn orðalisti Foula 1774
Olathe (Kansas)
Býurin liggur í eystara parti av lutstatinum, í ein útsynning av Overland Park og Kansas City Olathe er partur av stóra býarøkinum sum kallast Kansas City Metropolitan Area.
Søga
Býurin varð grundlagdur í 1857. Í 2019 búðu í Olathe fleiri enn 140 túsund fólk.
Tuberklar
Tuberklar (tuberculosis) er smittandi sjúka elvd av tuberklabakterium: Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium africanum ella Mycobacterium bovis. Bakterian kann loypa á ein og hvønn part í kroppinum, men sum oftast setur sjúkan seg í lunguni. Bakterian, ið elvir til sjúkuna, varð funnin av Roberti Koch í 1882.
Eitt fólk við ikki viðgjørdari lungnatuberklasjúku kann smitta, tá ið tað harkar og hostar slím upp. Tað er fyrst og fremst fólk í húskinum, ið verða smittað. Røsk fólk eru ógvuliga mótstøðufør móti smittu, men er ein heilsuliga veikur, er lættari at verða smittaður. Eru 100 fólk í smittuvanda, verða umleið 30 smittað. Men millum hesi 30 fer bert ein til tveir persónar at fáa tuberkulosu innan 1 til 2 ár, og afturat hesum fara 1 til 2 persónar seinni at fáa tuberkulosu. Hetta merkir, at millum 100 persónar, ið vera fyri smittu við tuberkulosu fáa bert 4 sjúkuna. Restin fær ongantíð tuberkulosu.
Tuberklar í Føroyum
Í fyrra helmingi av 20. øld vóru tuberklar rættiliga vanligir í Føroyum, tað smittaði serliga illa umborð á føroysku sluppunum, har menninir búðu tætt saman. Tá ið teir komu heim smittaðu teir so konu og børn. Nógv doyðu av sjúkuni. Í nýggjari tíð er sjúkan ikki so deyðilig sum fyrr, nú eru nógv betri viðgerðarmøguleikar. Tað hava tað verið einstakir tilburðir í Føroyum í nýggjari tíð, í 2013 vóru tríggir nýggir tilburðir og nógv fólk vórðu kannað fyri sjúkuni. Tey, sum vóru sjúk, vóru ein mamma og pinkubarn hennara, sum búðu í Streymoy og eitt smábarn í Suðuroy.
Útoyggjar
Útoyggjar
Hesar oyggjar verða mettar sum útoyggjar í Føroyum.
Kópavogur
thumb|Kópavogur á Íslands korti Kópavogur er næststørsti býur í Íslandi og er partur av Suðvesturvaldøminum í Íslandi. Kópavogur hevur 30.779 íbúgvar. Býurin liggur sunnanfyri Reykjavík í landslutinum (regiónini) Höfuðborgarsvæðið.
Sigmund Freud
Sigmund Freud (føddur Sigismund Schlomo Freud; 6. mai 1856, deyður 23. september 1939) var ein eysturríkskur neurologur og stovnari av sálargreining (psykoanalyu), ein kliniskur máti at viðgera sálarsjúkur við samrøðu millum ein sjúkling og ein sálarfrøðing.
Freud var føddur av galiskum jødiskum foreldrum í moraviska býnum Freiberg í Eystirríkska Keisaraveldinum. Hann var útlærdur lækni frá Univeristetinum í Wien í 1881. Hann varð útnevndur dosentur í neurologiskum sjúkum og varð settur í starv sum professari í 1902. Freud búði og arbeiddi í Wien, og setti á stovn sína starvsstovu har í 1886. Í 1938 fór Freud úr Eysturríki fyri at sleppa vekk frá nazistunum. Hann doyði í útlegd í Stóra Bretlandi í 1939.
Samtykt 68/262 frá ST aðalfundi
Samtykt 68/262 frá ST aðalfundi varð viðurkent hin 27. mars 2014 sum svar uppá at Russland hertók partar av Krim, og nevndu tað "Økis sjálvræðisrættur hjá Ukraina". Tann ikki-bindandi samtyktin, ið var stuðlað av 100 ST-limalondum, váttaði aðalfundurin sína tilsøgn um sjálvræðisrættin hjá Ukraine yvir økið ið er innanfyri tess altjóða viðurkendu mørk og undirstrikaðu at fólkaatkvøðan í Krim 2014 ikki var gyldug. Ellivu (11) tjóðir atkvøddu móti samtyktini, meðan 58 lótu vera við at atkvøða og uppaftur 24 aðrar tjóðir vóru burturstaddar, tá ið atkvøtt varð.
Kirk Douglas
200px|thumb|right|Kirk Douglas uml. 1955 Kirk Douglas (føddur sum Issur Danielovitch 9. desember 1916 í Amsterdam, New York, deyður 5. februar 2020 í Beverly Hills, Kalifornia) var amerikanskur sjónleikari, framleiðari og filmsleikstjóri.
Samtykt 68/262 frá ST aðalfundi
Samtyktin var løgd fram av Kanada, Kosta Rika, Týsklandi, Litava, Póllandi og Ukraina. Áðrenn samtyktin var viðtikin var ein miseydna roynd hjá Trygdarráðnum hjá Sameindum Tjóðum, ið sjey ferðir kallaði saman til fund fyri at kjakast um kreppuna á Krim, bert fyri at síggja, at Russland nýtti sín sýtingarrætt og niðurlegði veto.
Kirk Douglas
Kirk Douglas spældi nógvar stórar leiklutir í filmum úr Hollywood. Hann gjørdist ein ein av teimum kendastu filmsjónleikarunum í 1950-árunum og 1960-árunum.
Tucson
Tucson er næststørsti býurin í amerikanska stakríkinum Arizona. Býurin liggur í sunnara parti av lutstatinum. Í 2019 búðu fleiri enn 548 túsund fólk í Tucson.
Áin Santa Cruz River rennur gjøgnum býin.
Søga
Býurin varð grundlagdur av spaniamonnum í 1775. Tucson gjørdist meksikanskur býur í 1821 og amerikanskur býur í 1853.
Giro d'Italia 2014
Giro d'Italia 2014 var tann 97. útgávan av Giro d'Italia, ið er ein av Grand Tour vegsúkklukappingunum.
Götene
thumb|right|200px|[[Götene kirkja]] Götene er ein býur í Götene kommunu í Västra Götalands län í Svøríki. Fólkatalið í býnum var 4.933 í 2010.
Dotter
350px|thumb|Dotter, 2020. Johanna Maria Jansson, betri kend sum Dotter, (fødd 10. juni 1987 í Arvika) er ein svensk songkvinna og sangskrivari. Hon tók fyri fyrstu ferð lut í Melodifestivalen í 2018, men hon kom ikki víðari tá. Hon var aftur við í 2020, og tá kom hon beinleiðis víðari til finaluna.
Dan M. Knudsen
Dan Michael Knudsen (f. 1962) er fyrrverandi ríkisumboð Í Føroyum. Hann var útnevndur ríkisumboð í 2008, tá hann tók við eftir Søren Christensen, og er av útbúgving Cand.rer.soc frá Syddansk Universitet í 1997. Árini 1997-2000 arbeiddi hann hjá Fíggjarmálaráðnum í Landsstýrinum. Hann var ríkisumboðsmaður í Føroyum til 15. maj 2017, tá Lene Moyell Johansen tók við embætinum.
485 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Karolina Matras
Karolina Matras, lesigranskari á Føroya Læraraskúla. Fødd 2. apríl 1955 í Haldarsvík.
485 f.Kr.
Áratíggju: 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr.
Árstal: 490 f.Kr. 489 f.Kr. 488 f.Kr. 487 f.Kr. 486 f.Kr. - 485 f.Kr. - 484 f.Kr. 483 f.Kr. 482 f.Kr. 481 f.Kr. 480 f.Kr.
41 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. - 40-árini f.Kr. - 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini
Árstal: 46 f.Kr. 45 f.Kr. 44 f.Kr. 43 f.Kr. 42 f.Kr. - 41 f.Kr. - 40 f.Kr. 39 f.Kr. 38 f.Kr. 37 f.Kr. 36 f.Kr.
Grästorp
thumb|right|200px|Grästorp Grästorp er ein býur í Grästorps kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 2 969 íbúgvar (2010).
486 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr.
Árstal: 491 f.Kr. 490 f.Kr. 489 f.Kr. 488 f.Kr. 487 f.Kr. - 486 f.Kr. - 485 f.Kr. 484 f.Kr. 483 f.Kr. 482 f.Kr. 481 f.Kr.
Limburg (Belgia)
250px|thumbnail|Limburg í Belgia Limburg er ein landslutur í Belgia. Hasselt er høvuðsbýur í landslutinum.
Hin 1. januar 2013 var fólkatalið í landslutinum 853 239.
Miljöpartiet
Miljöpartiet de gröna, oftast stytt til Miljöpartiet og í Svøríki eisini til MP, er politiskur flokkur í Svøríki.
Ríkisdagslimir
Tað stendur í reglugerðini hjá Miljöpartiet de gröna, at ongin kann vera limur í Riksdagen longri enn trý skeið í rað. Eftir tað sleppur viðkomandi ikki at blíva valdur til sama starv í trý ár. Tá ið uppstillingarlistin til Riksdagen verður gjørdur, verður prinsippið um, at annar hvør er maður og annarhvør er kvinna, nýtt fyri at fáa javnt kynsbýti. Síðan valið í 2014 hava hesir persónar sitið í Riksdagen fyri flokkin:
Komoroyggjar
thumb|250px|Komoroyggjar Komoroyggjar (arábiskt: جزر القمر) er eitt lítið oyggjaland í Eysturafrika. Oyggjarnar liggja í Indiska havinum í Mosambikk-sundinum millum Mosambikk og norðara endan av oynni Madagaskar. Landið hevur umleið 798 000 íbúgvar (2010). Landið tók loysing frá Fraklandi og gjørdist sjálvstøðug tjóð 6. juli 1975. Oyggin Mayotte var tá eisini ein partur av Komoroyggjunum, men árið eftir valdi fólkið á Mayotte at gerast partur av Fraklandi aftur.
Fyrisitingarligt býti
Komorurnar eru uppbýttar í tríggjar sóknir, ið eisini eru tríggjar oyggjar: Grande Comore (Njazidja), Anjouan (Nzwani) og Mohéli (Mwali). Tað eru harumframt eisini fýra kommunur: Domoni, Fomboni, Moroni og Moutsamoudou.
Malta á Summar-OL 2008
Malta luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Beijing, Kina, í døgunum 8. august til 24. august 2008. Í alt vóru tað 6 ítróttafólk úr Mali í 4 ítróttagreinum á Summar-OL 2008.
Two Harbors
thumb|right|250px|Kort. Two Harbors er onnur bygdin í Catalinaoy, Kalifornia. Two Harbors gekk áður undir navninum The Isthmus (á føroyskum eiði). Two Harbors er norðasta bygdin í Catalinaoynni. Grundarlagið undir búskapinum er ferðavinna. Catalina Express siglir 2-4 ferðir um dagin av San Pedro og Marina del Rey til Two Harbors.
Two Harbors hevur bara umleið 300 íbúgvar.
Gullspång
thumb|right|200px|Gullspång Gullspång er ein býur í Gullspångs kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 1 167 íbúgvar (2010).
Antwerpen (landslutur)
250px|thumbnail|Antwerpen í Belgia Antwerpen er ein landslutur í Belgia. Antwerpen er høvuðsbýur í landslutinum. Um ár 1500 var Antwerpen høvuðsbýurin í Evropa, og frá teirri tíðini eru nógvir stásiligir bygningar í býnum.
Hin 1. januar 2013 var fólkatalið í landslutinum 1 793 377.
Kommunalreformur 2007 (Danmark)
Kommunalreformurin ella Strukturreformurin ella er heitið á avtaluni í Danmark um samanlegging av nógvum kommunum, skiftið av 13 amtum við 5 regiónum og skifti av 15 statsamtum við 5 statsforvaltningum eins og avtøka av Hovedstadens Udviklingsråd (HUR) og Hovedstadens Sygehusfællesskab (H:S), sum varð viðtikið av flokkunum Venstre, Konservative, Dansk Folkeparti, Socialdemokraterne og Radikale Venstre 16. juni 2005, og sum kom í gildi 1. januar 2007.
Strukturreformurin kom ístaðin fyri strukturin við kommunum og amtum, sum vóru innførdar við Kommunalreforminum í 1970 (sí eisini Kommunalreform um aðrar kommunalreformir í Danmark).
Eitt yvirlit yvir bæði tann gamla og tann nýggja strukturin sæst á síðuni um danskar kommunur.
Samanløgdu kommunurnar vóru bygdar í 2006 av eini samanleggingarnevnd, mannað av tí gomlu kommunalnevndini, ið er vald á kommunulvali í november 2005. Í hesum kommunum er valskeiðið fyri gomlu kommununevndirnar longt við einum ári, so tann gamli struktururin framhaldandi kann virka, meðan tann nýggi verður bygdur.
Gabrielle Leithaug
thumbnail|250px|right|Gabrielle Leithaug Gabrielle Leithaug, betri kend sum Gabrielle, (fødd 10. januar 1985 í Bergen) er ein norsk songkvinna og sangskrivari.
Kamper Bas
Kamper Bas er eitt íbúðarumráði á Gokstad í Sandefjord, Vestfold í Noregi.
42 f.Kr.
Áratíggju: 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. 50-árini f.Kr. - 40-árini f.Kr. - 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini
Árstal: 47 f.Kr. 46 f.Kr. 45 f.Kr. 44 f.Kr. 43 f.Kr. - 42 f.Kr. - 41 f.Kr. 40 f.Kr. 39 f.Kr. 38 f.Kr. 37 f.Kr.
Føroya Kommunufelag
Føroya Kommunufelag (FKF) var ein áhugafelagskapur og landsfelagið fyri kommunur í Føroyum, ið var stovnað í 1967.
Søgan
Um aldamótið kom nýggj kommunustýrislóg. Tá valdu tær seks stóru kommunurnar, Tórshavnar kommuna, Klaksvíkar kommuna, Runavíkar kommuna, Tvøroyrar kommuna, Fuglafjarðar kommuna og Vágs kommuna, at stovna Kommunusamskipan Føroya. Hetta fór fram á aðalfundi 10. juni 1999.
Felagið fevndi um allar kommunur, sum ikki vóru limir í Kommunusamskipan Føroya. 1. januar 2014 løgdu bæði kommunufeløgini saman til Kommunufelagið.
Limir í 2013
Í 2013 vóru 21 limir í Føroya kommunufelag:
Løgmálaráðharrar í Føroyum
Løgmálaráðharrin (ella landsstýrismaðurin í løgmálum) hevur verið ein ráðharrasessur í Føroya landsstýri fleiri ferðir síðan 1959. Frá 1994 til 1998 var ábyrgdarøkið býtt soleiðis, at rættar- og politimál vóru hjá einum landsstýrismanni, meðan lógarmál hoyrdu undir løgmanni. Sjálvstýris- og løgmálaráðið frá 1998 til 2004 má metast at vera eitt reint løgmálaráð tá hugsa verður um uppgávurnar, men hetta sást ikki aftur í navninum fyrr enn í september 2008. Síðan 26. september 2008 eru lógarmál løgd undir landsstýrismannin í innlendismálum.
240-árini
Øldir: 2. øld - 3. øld - 4. øld
Áratíggju: 190-árini 200-árini 210-árini 220-árini 230-árini - 240-árini - 250-árini 260-árini 270-árini 280-árini 290-árini
Ár: 240 241 242 243 244 245 246 247 248 249
Antwerpen (fleiri týdningar)
Antwerpen hevur fleiri týdningar:
Región Suðurdanmark
250px|thumbnail|Kort ið vísir, hvar ið Región Suðurdanmark er. Región Suðurdanmark (á donskum máli: Region Syddanmark) fevnir um kommunurnar, ið vóru í fyrrverandi amtunum: Fyns, Ribe og Sønderjyllands amtum, umframt tær nú fyrrverandi kommunurnar: Børkop, Egtved, Fredericia, Give, Jelling, Kolding, Lunderskov, Vamdrup og Vejle, ið hoyrdu til Vejle Amt. Miðfyrisitingin hjá Regiónini liggur í Vejle.
Í regiónini eru 22 kommunur, harav 3 tær fólkaríkastu eru Odense, Esbjerg og Vejle við ávikavist uml. 187 000, 114 000 og 105 000 íbúgvum. Fanø kommuna hevur lægsta fólkatal í regiónini við umleið 3 000 íbúgvum. 3 av teimum 22 kommununum í regiónini vórðu ikki lagdar saman við øðrum kommunum á tí seinasta kommunalreforminum: Odense, Fredericia og Fanø.
Við einum fólkatali á umleið 1,2 mio. er Región Suðurdanmark triðstørsta región í Danmark eftir Høvuðsstaðin (1,7 mio.) og Miðjútland (1,27 mio.) Eftir vídd er regiónen tann næststørsta við 12 191 km², bara Región Miðjútland er størri við 13 142 km².
487 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr.
Árstal: 492 f.Kr. 491 f.Kr. 490 f.Kr. 489 f.Kr. 488 f.Kr. - 487 f.Kr. - 486 f.Kr. 485 f.Kr. 484 f.Kr. 483 f.Kr. 482 f.Kr.
Sóttin svarta
thumb|right|220px Sóttin svarta ella Svarti deyði er størsta vanlukka, vit vita um, sum rámt hevur mannaættina. Hon var pest, og tey sjúku fingu svartar svullir um kroppin, av tí er navnið. Sóttin var borin við loppum av svørtu rottuni. Til samans týndi sóttin svarta helst helmingin av øllum fólkinum í Ásia, Evropa og Afrika. Hon kyknaði í Norðurindia síðla í 13. øld, og smittan varð borin við keypmonnum eftir handilsvegunum í Miðásia. Til Evropa kom hon í 1347 við einum italskum skipi, sum hevði verið og tikið farm í sóttrakta býnum Kaffa innast í Svartahavi. Úr Italia fór hon norður í gjøgnum Evropa og kom til Føroya úr Noregi í 1349.
Holm
Kend fólk sum eita Holm:
Albany (Georgia)
Albany er ein býur í amerikanska stakríkinum Georgia. Býurin liggur í útsynningsparti av lutstatinum. Í 2019 búðu umleið 72 túsund fólk í Albany.
Áin Flint River rennur gjøgnum býin.
Søga
Albany varð planlagdur í 1836.
Miðafrikalýðveldið
Miðafrikalýðveldið (franskt République Centrafricaine,Sango Ködörösêse tî Bêafrîka) er eitt land í Miðafrika við umleið 4 mió. íbúgvar. Høvuðsstaður er Bangui og høvuðsmálið er Sango, ið næstan øll fólk í landinum duga at tosa. Almennu málini eru franskt og Sango. Miðafrikalýðveldið hevur mark við 5 lond: Kjad, Sudan, Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo, Kongo og Kamerun.
Búskapur
Stórur partur av inntøkunum í landinum er av diamantvinnuni. Her eru eisini góðir møguleikar at menna aðra vinnu, tí bæði gull, jarn, kopar og uran eru í jørðini. Stór vatnflóð í regntíðini er kortini stórur bági fyri allari námsvinnu.
Miðafrikalýðveldið kemur ikki út til havið - har er eingin strond, eingin jarnbreyt og asfalteraðu vegirnir fáir. Tí er mesti flutningurin og mesta sambandi ímillum fólk eftir áunum. Næstan tríggir fjórðingar av allari vøru verða fluttir eftir áum og veitum, sum tilsamans eru 7000 km langar. Mesta útflutningsvøran verður flutt til Brazzaville í Kongo og haðan koyrd við toki út til havnabýir á strondini við Atlantshav.
Miðafrikalýðveldið er av fátækastu londum í heiminum.
Søga
Turkur og politiskur ófriður hava elvt til svára neyð. Í 1965 kom ræðslustýrið hjá Bokassa keisara til valdið, og tá ið hann mátti rýma av landinum, tók hernaðarstýri við. Fyrstu ferð, fólkið slapp at velja stýri sítt, var í 1993, men búskapurin í landinum liggur framvegis í skeljum, og landið er eitt tað fátækasta í heiminum.
Ófriður
Í CAR hava í 2014 verið nógvir samanbrestir millum víðgongdar muslimar og kristin. Anti-Balaka-militsin eru hálvvápnaðir uppreistrarmenn, sum fyri tað mesta hoyra til kristnar bólkar í landinum. Teir hava verið skuldsettir fyri at hava dripið muslimar frá hond. Anti-Balaka-militsin varð sett á stovn eftir at muslimskir Seleka-uppreistrarbólkar í longri tíð høvdu gjørt seg inn á og dripið kristin frá hond - tað gjørdu teir millum annað í februar 2014.
Landafrøði
Mitt inni í Afrika er Miðafrikalýðveldið. Norðari partur er turrur og berligur, syðri partur er vátur og avtakin við regnskógi.
Arnbjørn Danielsen
Arnbjørn Danielsen (f. 1947 í Havn, deyður 1980) var ein føroyskur rithøvundur, útbúgvin cand. mag. í donskum og filmsvísindum 1979 frá Keypmannahavnar Universiteti. Arnbjørn Danielsen var politiskt virkin og var ein av oddamonnunum í at stovna Unga Tjóðveldið í 1964. Lestarárini í Keypmannahavn var hann eisini virkin á politiska vinstraveinginum og skrivaði dúgliga í útisetabløðini Fjølnir, Framanum og Oyggjaskeggja.
488 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr.
Árstal: 493 f.Kr. 492 f.Kr. 491 f.Kr. 490 f.Kr. 489 f.Kr. - 488 f.Kr. - 487 f.Kr. 486 f.Kr. 485 f.Kr. 484 f.Kr. 483 f.Kr.
Oyggjaleikir 2023
XIX (19.) Oyggjaleikirnir vórðu hildnir í Guernsey frá 8. juli til 14. juli 2023.
Luttakandi oyggjar og oyggjalond
Tað vóru 24 oyggjar og oyggjalond, sum luttóku á Oyggjaleikum 2023.
Yvirlit yvir heiðursmerki
Frágreiðing: {{legend|#ccccff|Vertslandið er markerað við lavendelbláum liti.|border=solid 1px #AAAAAA}}
489 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr.
Árstal: 494 f.Kr. 493 f.Kr. 492 f.Kr. 491 f.Kr. 490 f.Kr. - 489 f.Kr. - 488 f.Kr. 487 f.Kr. 486 f.Kr. 485 f.Kr. 484 f.Kr.
Blaise Pascal
Blaise Pascal (19. juni 1623 – 19. august 1662) var ein franskur støddfrøðingur, alisfrøðingur, uppfinnari, rithøvundur og katólskur gudfrøðingur. Hann var eitt undurbarn, ið fekk undirvísing frá faðir sínum, ið var skattainnkrevjari í Rouen. Fyrsta verk hansara var innan náttúru- og nýtsluvísindi, har hann gjørdi týðandi íkøst til gransking av løgi og greiddi hugtøkini um trykk og vakuum við at geva verkinum hjá Evangelista Torricelli alment gildi. Pascal skrivaði eisini í verju fyri vísindaligum mannagongdum.
Herrljunga
thumb|right|200px|Herrljunga Herrljunga er ein býur í Herrljunga kommunu í Västra Götalands län í Svøríki. Býurin hevur umleið 3 822 íbúgvar (2010).
Býurin er vaksin upp fram við ánna Nossan. Herrópið hjá kommununi er "Herrljunga, en plats i världen att bo på". Býurin er kendur fyri bryggjaríið Herrljunga Cider og elektronikfyritøkuna Ascom Tateco Sweden AB.
Vang
Kend fólk sum eita Vang:
Patrick
Patrick er mannfólkanavn.
Kend fólk sum eita Patrick:
Kinna
240px|thumb|right|Gamla torget í Kinna um 1986 240px|thumb|right|Býarparturin Skene Kinna er ein býur í Marks kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 14 776 íbúgvar (2010).
Lamhauge
Lamhauge er eitt eftirnavn, sum í 2019 var 34. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Kend fólk sum eita Lamhauge:
Vestfold fylki
Teir stóru gravheygarnir í Borre í Vestfold - teir størstu í Norðurlondum - eru tekin um, at her eru heygsettir mætir høvdingar. Haraldur, ið seinni varð nevndur hin hárfagri, var av teirri mætu ynglingaættini, sum hevði kongsvaldið í Vestfold. Gokstadskipið er eitt víkingaskip úr Vestfold og varð funnið í 1880 í Gokstadsheygginum ella Kongaheygginum á Gokstad í Sandefjørðinum, og er størsta víkingaskip, sum er funnið í Noreg.
Nicolai
Nicolai er mannfólkanavn.
Kend fólk sum eita Nicolai:
Justinussen
Justinussen er eitt eftirnavn, sum í 2019 var 38. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Kend fólk sum eita Justinussen:
Løgtingslimir í Føroyum 2015–2019
Listi yvir løgtingslimir 2015-2019. Síðan 2008 hevur Løgtingið í Føroyum havt 33 limir, ið eru valdir í einum valdømi. Øll eru vald eftir persónligum atkvøðum á flokslistum. Løgtingsvalið 2015 varð hildið hin 1. september 2015. Av teimum 33 eru 10 kvinnur. Valdu løgtingslimirnir eru hesi:
Isabel Allende
Isabel Allende (fødd 2. august 1942 í Lima, Peru) er ein kilenskur rithøvundur. Faðir hennara var systkinabarn Salvador Allende, fyrrverandi forseta í Kili. Hon gjørdist heimskend sum rithøvundur, tá ið bók hennara La casa de los espíritus (danskt heitið: Åndernes Hus) kom út í 1982.
Útgávur
Útgivið á donskum:
Ljungskile
thumb|right|200px|Ljungskile [[1995]] Ljungskile er ein býur í Uddevalla kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 3 375 íbúgvar (2010).
Dahl
Dahl er eitt eftirnavn, sum í 2019 var 41. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Kend fólk sum eita Dahl:
FK Riteriai
Futbolo klubas Riteriai ella Riteriai er eitt fótbóltsfelag úr Vilnius í Litava. Felagið varð stovnað í 2005 i Trakai. Frá 2005 til 2019 varð felagið kent sum FK Trakai.
Oddvar Torsheim
thumb|right|240px|Oddvar Torsheim Mynd: Eirik U. Birkeland Oddvar Torsheim (2. november 1938) er ein norskur málari, teknari, grafikari og sangari úr Herland, Naustdal, Sogn og Fjordane. Hansara mest kendu sangir eru «Eg og meg og Mona» og «No vil eg by deg opp».
FK Riteriai
Núverandi hópur
Dagført 26. juli 2023.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Tórshavnar kommuna
Tórshavnar Kommuna er størsta kommuna í Føroyum. Tórshavnar Kommuna hevur umleið 22 519 íbúgvar (2021). Kommunan fevnir um Tórshavn, Hoyvík, Argir, Hvítanes, Kaldbak, Kaldbaksbotn, Kollafjørð, Kirkjubø, Velbastað, Norðradal, Sund, Syðradal, Oyrareingir, Signabø, Hest, Koltur og Nólsoy.
Umleið 650 bátapláss eru í kommununi. Flestu teirra eru í Havn og á Argjum, tilsamans 520 pláss. Í Kollafirði og Signabø eru 74 pláss, í Nólsoy 25, og í Kaldbak og Hesti eru eini 15-20 í hvørjum stað.
Fólkatalið í Tórshavnar kommunu hevur støðugt verið veksandi seinastu árini. Í november 2015 búðu 22 519 fólk í høvuðsstaðarkommununi.
Søga
thumb|left|Ráðhúsið í [[Tórshavn|Havn er á Vaglinum mitt í býnum.]] Tórshavn er gamal staður og frá fyrstu landnámstíðini varð høvuðsting føroyinga hildið á Tinganesi, nesinum sum skilir havnalagið sundur í Eystaruvág og Vestaruvág.
Tórshavn liggur mitt í landinum. Saman við tingsetunum kom eisini handilsskapur og Tórshavn gjørdist handilsstaður og miðstøð føroyinga. Á nesinum vórðu goymsluhús og handilshús reist, her helt kongaligi einahandilin til, sum stóð fyri øllum vøruflutningi í Føroyum og ímillum lond.
Við nýggju donsku grundlógini í 1849 varð nýggj fyrisiting skipað við amtum og kommunum í danska ríkinum, og tann 16. februar 1866 kom lóg um Thorshavns kommunale Forfatning. Tá gjørdist Tórshavn serstøk kommuna, ið umfataði staðin sjálvan og garðarnar uttanfyri, Húsagarður og Álaker við tí, ið til teir hoyrdu.
Til at stýra kommununi skuldu veljast 5 borgarar í borgaraumboðið, Borgerrepræsentationen, sum tað kallaðist. Hesir fimm skuldu stýra saman við landsins fúta, sum varð fastur limur í stýrinum.
Í 1866 hevur Tórshavn verið kommuna. Nógv er broytt, kommunan gjørdist býur og keypstaður í 1908, landaøkið er vaksið og ikki minst er fólkatalið økt og liggur nú nær teimum 19 000. Býráðsumsitingin heldur nú til í gamla kommunuskúlanum frá 1894, gróthúsunum í miðbýnum.
Í meira enn 1000 ár hevur Tórshavn verið miðdepil landsins. Men ikki fyrr enn í 1866 varð Tórshavn formliga viðurkendur sum sjálvstýrandi eind, sum veruligur høvuðsstaður.
Hailuoto
thumb|250px|Marjaniemi ljósleiðari Hailuoto er ein kommuna og ein oyggj í Finnlandi. Fólkatalið var 961 í 2022.
Ernst Krenn
Ernst Krenn, róptur Álvur við Gjógv, varð føddur tann 23. desember 1897 í Allentsteig (Eysturríki), deyður 15. apríl 1954 har. Hann var lærari og eysturríkiskur føroyavinur.
(Ernst Krenn, 1939 í formælinum til "Týska mállæru", sum ongantíð bleiv útgivin)
Zlatan Ibrahimović
200px|thumbnail|Ibrahimović á svenska landsliðnum í dysti móti [[Enska fótbóltslandsliðið|Onglandi]] Zlatan Ibrahimović (føddur 3. oktober 1981 í Malmö) er ein svenskur fótbóltsleikari, álopsleikari, ið til mai 2016 spældi við italska felagnum Milan. Hann hevur fyrr spælt á svenska landsliðnum, har hann var liðskipari. Hann byrjaði sína fótbóltslívsleið í svenska felagnum Malmö FF, meðan Roland Andersson var venjari har. Hann fekk so sáttmála við Ajax og gjørdist eitt kent navn, venjari var Ronald Koeman. Seinni fekk hann sáttmála við italska felagið Juventus, hann varð seldur til Juventus fyri 16 milliónir €. Í 2006 skrivaði hann undir sáttmála við rivalarnir hjá Juventus, FC Internazionale, har hann vann heiðurslønir sum t.d. Oscar del Calcio og svenska Guldbollen, hetta tíðarskeiðið spældi hann 88 dystir við Internationale og gjørdi 57 mál. Hann varð valdur til UEFA ársins lið bæði í 2007 og 2009. Á sumri 2009 varð hann seldur til Barcelona fyri 69 €, sum er næst hægsta upphæddin, ið nakar fótbóltsleikari er blivin seldur fyri. Í 2009 til 2011 spældi hann við FC Barcelona, tó var hann lántur út til A.C. Milan, har hann helt fram við kontrakt í 2011-12.
Frá 2001 til mars 2016 hevði hann spælt 116 A-landsdystir fyri Svøríki og skorað 62 mál.
Í 2012 var hann av enska blaðnum The Guardian á einum topp-100 lista mettur at vera fimmt besti fótbóltsleikari í heiminum.
Lilla Edet
thumb|right|200px|Lilla Edet Lilla Edet er ein býur í Lilla Edets kommunu í Svøríki.
Býurin hevur umleið 4 862 íbúgvar (2010).
Nørresundby
thumbnail|Limfjørðsbrúgvin í 2004, Nørresundby sæst í bakgrundini. Nørresundby er ein býur í Norðurjútlandi í Danmark. Í býnum búgva 21.761 fólk (2014).
500-árini f.Kr.
Øldir: 7. øld f.Kr. - 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr.
Áratíggju: 550-árini f.Kr. 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. - 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr.
Ár: 509 f.Kr. 508 f.Kr. 507 f.Kr. 506 f.Kr. 505 f.Kr. 504 f.Kr. 503 f.Kr. 502 f.Kr. 501 f.Kr. 500 f.Kr.
Mary (krúnprinsessa)
thumb|280px|Krúnprinsessa Mary í [[Vágur|Vági, 21. juni 2005.]] Krúnprinsessa Mary er fødd 5. februar 1972 í Hobart, Avstralia sum Mary Elizabeth Donaldson. Hon eigur saman við Fríðriki krúnprinsi børnini Prins Christian (Christian Valdemar Henri John), føddur 2005, Prinsessa Isabella, fødd 2007 og tvíburðarnir Prins Vincent (Vincent Frederik Minik Alexander) og Prinsessa Josephine (Josephine Sophia Ivalo Mathilda), fødd 2010.
Mary er dóttir John Donaldson, professara, og Henrietta Clark Donaldson. Bæði eru fødd í Skotlandi og fluttu til Tasmania í 1963.
Hon er útbúgvin BA í løgfrøði og virkisbúskapi (Bachelor of Commerce and Law - BCom.LLB) frá University of Tasmania (1989 til 1994). Hon hevur starvast hjá DDB Needham í Melbourne, Young & Rubicam í Sydney og hjá Microsoft Business Solutions í Danmark.
Hon gistist Fríðriki krúnprinsi hin 14. mai, 2004.
Krúnprinsessa Mary gjørdist Riddari av Elefantordanum í 2004.
Lívssøga
thumb|280px Hon er fødd í Hobart í Tasmania í Avstralia. Mary er yngst av fýra systkjum. Hon eigur beiggja og tvær systrar. Foreldur hennara, John Dalgleish Donaldson og Henrietta Clark Donaldson, eru bæði úr Skotlandi, men fluttu í 1963 til Tasmania, har Mary er fødd og uppvaksin. Mamma Mary doyði í 1997 undir einari hjartaskurðviðgerð, og fýra ár seinni giftist pápi hennara uppaftur við Susan Moody, ið er rithøvundur.
Sum trý ára gomul fór Mary í forskúla. Síðan gekk hon í skúla øll árini frá 1978 til 95. Fyrst tvey ár í USA, har pápi hennara arbeiddi fyri NASA í Houston, Texas. So Taroona High School, Hobart College og seinast Lærdi háskúlin í Tasmania, har Mary tók ta sokallaðu Bachelorútbúgving í búskapi og løgfrøði. Eftir Lærda háskúlan tók Mary eina tvey ára langa útbúgving innan marknaðarføring, og var síðan í fleiri stórum lýsingarfyritøkum m.a. í Melbourne, Edinburgh og seinast í Sydney, fyrst hjá Young & Rubicam og seinni hjá Love Branding.
Donaldson flutti til Danmarkar í 2002 í eina íbúð á Langelinie, og 8. oktobur 2003 vóru tey trúlovað.
Mohr
Kend fólk sum eita Mohr:
Indira Gandhi
Tað vóru tveir av lívverjum hennara, tveir sikhar, ið skutu hana. Morðið elvdi til blóðiga uppgerð við sikhar um alt India, sum eina tíð var á markinum til borgarakríggj. Morðið var framt eftir ófrið í longri tíð millum sikhisku andstøðuna og Kongressflokkin hjá forsætisráðharranum. Fáar tímar eftir morðið varð sonur hennara, 40 ára gamli Rajiv Gandhi, útnevndur til nýggjan forsætisráðharra.
490 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Árstal: 495 f.Kr. 494 f.Kr. 493 f.Kr. 492 f.Kr. 491 f.Kr. - 490 f.Kr. - 489 f.Kr. 488 f.Kr. 487 f.Kr. 486 f.Kr. 485 f.Kr.
Sara Blædel
Sara Blædel (fødd 6. august 1964) er ein donsk rithøvundur og journalistur. Hon er mest kend fyri sína røð av krimiskaldsøgum um kriminalassistentin Louise Rick og vinkonu hennara, journalistin Camilla Lind.
Sara Blædel er fødd í Keypmannahavn og uppvaksin í Hvalsø. Hon er dóttir journalistin og Cavlingprísvinnaran Leif Blædel og sjónleikarinnuna Annegrethe Nissen. Hon kom í læru sum tænari sum 18 ára gomul og hevur grafiska útbúgving sum reprokopist. Hon hevur starvast sum grafiskur samskipari hjá forlagnum Gyldendal.
Blædel stovnaði í 1993 krimiforlagið Sara B. Í 1995 byrjaði hon at starvast sum journalist og hevði frá 2001 tilknýti til sjónvarp sum researchari, tilrættisleggjari og redaktiónschef fyri ymisk programm.
Hon útgav sína fyrstu bók í 2004 við krimiskaldsøguni Grønt støv. Hon fekk virðislønina Det Danske Kriminalakademis debutantpris fyri bókina. . Seinni hevur hon vunnið fleiri virðislønir og hevur eitt nú vunnið Martha-virðislønina) fýra ferðir. . Hon hevur móttikið starvsløn bæði frá Statens Kunstråd og Statens Kunstfond . Bøkur hennara eru útgivnar í 33 londum..
Týr (tónleikabólkur)
thumb|right|250px|[[Terji Skibenæs, Kári Streymoy og Heri Joensen]] thumb|right|250px|Bólkurin Týr
Sara Blædel
Ordblindeforeningen heiðraði hana við Ordblindeprisen í 2015. Og í mars 2016 fekk hon ta nýstovnaðu virðislønina Krimimessens Publikumspris á Krimimessuni í Horsens.
Týr (tónleikabólkur)
Týr er ein føroyskur víkingarmálmsbólkur.
Sara Blædel
Í 2008 skifti hon frá forlagnum Lindhardt og Ringhof til People's Press.
Munkedal
thumb|right|200px|Munkedal Munkedal er ein býur í Munkedals kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 3 718 íbúgvar (2010).
Týr (tónleikabólkur)
Fyrrverandi limir: sangur Pól Arni Holm (2001-2002); Allan Streymoy (2002); gittara Jón Joensen (2001); Ottó Páll Arnarson (2004).
3. januar
3. januar er dagur 3 í árinum í gregorianska kalendaranum. 362 dagar eru eftir av árinum (363 dagar um skotár er).
Týr (tónleikabólkur)
Avloysarar: trummur Amon Ellingsgaard (2008); Merlin Sutter (2008).
Útgávur
Eric the Red í 2006 er ein nýútgáva við nýggjum húsa og tveimum eyka skeringum.
Frimod Joensen
Frimod Joensen er føddur í 1915, deyður í 1997. Hann var sjálvlærdur listamálari. Frimod, ættaður av Sandi, sá náttúruna við frískum, óheftum eygum. Frimod leit á tað, hann sjálvur sá og endurgevur tað í einum beinleiðis og ótilgjørdum listarligum máli. Hann málaði myndir av fólki í sínum dagliga yrki, og í summum myndum er hann sjálvur hjástaddur sum ein høvuðspersónur.
Zachariasen
Zachariasen er eitt eftirnavn, sum í 2019 var 48. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Kend fólk sum eita Zachariasen:
Ryan Gosling
thumb|Ryan Gosling í 2018.
Ryan Thomas Gosling (føddur 12. november 1980) er ein kanadiskur sjónleikari.
Útvortis ávísing
Ryan Gosling á IMBD
Finnur Nielsen
Finnur Nielsen (føddur 24. desember 1996) er ein føroyskur tónleikari og sangskrivari. Hann er best kendur sum sangarin og bassleikarin í føroyska málmsbólkinum Asyllex. Umframt at spæla bass í Asyllex hevur hann eisini skrivað orð til flestu løgini hjá bólkinum.
Stjórnin hjá Anfinni Kallsberg II
Seinna stjórnin hjá Anfinni Kallsbergs var Føroya landsstýri frá 6. juni 2002 til 3. februar 2004, við Anfinni Kallsberg úr Fólkaflokkinum sum løgmanni. Henda stjórnin var ein samgonga millum Fólkaflokkin (FF), Tjóðveldisflokkin (TF), Sjálvstýrisflokkin (SF) og Miðflokkin (MF). Høgni Hoydal var sjálvstýris- og løgmálaráðharri, harumframt var hann eisini varaløgmaður. Hann stýrdi mentamálaráðnum frá mars til september 2003 sum varaløgmaður. Løgtingsval bleiv í úrtíð. Eftir løgtingsvalið 2004 varð stjórnin avloyst av Fyrru stjórnini hjá Jóannes Eidesgaard.
Ferdinand Magellan
thumb|Ferdinand Magellan Ferdinand Magellan (1480 – 27. apríl 1521; portugisiskt: Fernão de Magalhães; spanskt: Fernando de Magallanes) var ein portugisiskur sjófari, ið sigldi undir sponskum flaggi. Hann sigldi hin 1. november 1520 sum tann fyrsti evropearin suður um Suðuramerika og var harvið tann fyrsti evropearin, ið megnaði at sigla til Kyrrahavið. Sundið varð uppkallað eftir honum, Magellansundið. Magellan varð dripin hin 27. apríl 1521 av Lapu-Lapu undir bardaganum við Mactan á oynni Mactan á Filipsoyggjunum, tað hendi eftir at hann hevði roynt at yvirtalað Lapu til at lata seg doypa.
Partille
thumb|right|200px|Partille Partille er ein býur í Partille kommunu í Västra Götalands län í Svøríki. Býurin er høvuðssæti hjá Partille kommunu og forstaður til Göteborg. Fólkatalið í býnum er 29.444 (2010).
Roskilde
thumbnail|Gamla ráðhúsið í Roskilde. Roskilde er ein býur á Sjællandi í Danmark. Í býnum búgva 48.721 fólk (2014), hetta fólkatalið ger Roskilde til tann 10. størsta býin í Danmark. Roskilde er høvuðsbýur í Roskilde kommunu og er partur av Región Sjælland.
491 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Árstal: 496 f.Kr. 495 f.Kr. 494 f.Kr. 493 f.Kr. 492 f.Kr. - 491 f.Kr. - 490 f.Kr. 489 f.Kr. 488 f.Kr. 487 f.Kr. 486 f.Kr.
5. januar
5. januar er dagur 5 í árinum í gregorianska kalendaranum. 360 dagar eru eftir av árinum (361 dagar um skotár er).
Margot Robbie
thumb|220px|Margot Robbie í 2018. Margot Elise Robbie (fødd 2. juli 1990 í Dalby í Avstralia) er ein avstralskur sjónleikari.
Útvortis ávísing
Margot Robbie á IMBD
492 f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Árstal: 497 f.Kr. 496 f.Kr. 495 f.Kr. 494 f.Kr. 493 f.Kr. - 492 f.Kr. - 491 f.Kr. 490 f.Kr. 489 f.Kr. 488 f.Kr. 487 f.Kr.
Katrin Reinert
Katrin Reinert (fødd 28. februar 1959 í Glostrup), uppvaksin á Eiði og búsitandi í Havn, er ein føroyskur yrkjari, tannlækni og magistari í føroyskum.
Í 2011 gav hon út yrkingasavnið, Kringvindar. Harumframt hevur hon havt stakar yrkingar á prenti í tíðarritunum Vencili og í Varðanum, har ummæli og týdd stuttsøga eftir Katrina eisini hava staðið. Katrin er útbúgvin tannlækni og í 2014 tók hon prógv frá Fróðskaparsetri Føroya sum magistari í føroyskum.
Greta Gerwig
thumb|220px|Greta Gerwig í 2018. Greta Celeste Gerwig (fødd 4. august 1983 í Sacramento í Kalifornia) er ein amerikanskur sjónleikari og leikstjóri.
Útvortis ávísing
Greta Gerwig á IMBD
Nödinge-Nol
thumb|right|200px|[[Nödinge kirkja]] Nödinge-Nol er ein býur í Ale kommunu í Svøríki. Nödinge-Nol hevur umleið 9 822 íbúgvar (2010).
Izmir
thumb|300px|Izmir Izmir (İzmir; grikskt Σμύρνη, á latínskum: Smyrna) er ein býur í Turkalandi og hevur 4 005 459 íbúgvar (2012). Borgarstjóri er Aziz Kocaoğlu. Býurin er ein havnabýur í vestara partinum av Turkalandi og liggur við Egearahavið í Miðjararhavinum. Býurin er fyrisitingarligur býur og høvuðsbýur í landslutinum við sama navni. Izmir er triðstørsti býur í Turkalandi, og stórstaðarkommunan umsitir 21 øki við tilsamans 4 005 459 íbúgvum í 2012, harav umleið 80% búgva í sjálvum býnum. Høvuðsvinnan er havnin, ið er ein av týdningarmiklastu í landinum, ídnaður og oljuvinna. Í býnum er ein NATO kommandostøð.
Søga
Býurin varð stovnaður av aiolsikum grikkum undir fornøldini sum Μύῥρα (Mýrrha). Ár 688 f.Kr. varð býurin vunnin av jónum úr Kolofon, ið var nærhendis, og varð innlimaður í jóniska samveldið. Býurin varð lagdur í oyði av tí lydiska konginum Alyattes umleið ár 600 f.Kr., og síðan lá hann oyðin í umleið 300 ár, til hann varð bygdur aftur av Antigonos I Monofthalmos 4 km í ein útsynning av tí gamla býnum, úti við havið. Lysimachos gjørdi Smyrna til ein av vakrastu býunum í Eystri. Seinni hoyrdi býurin til tað sýriska og tað pergamenska ríkið, til hann ár 133 f.Kr. gjørdist partur av tí rómverska landslutinum Asia. Harðir jarðskjálvtar vóru í Smyrna í 178 og 180 f.Kr., men býurin varð bygdur upp aftur av keisara varð av Marcus Aurelius.
Býurin verður umrøddur sum Smyrna í Opinbering Jóhannesar, og Polykarpos doyði martyrdeyðan í Smyrna umleið ár 155. Í miðøldini hoyrdi býurin leingi til tað Byzantinska ríkið, síðan hoyri býurin til Lýðveldið Genova og Lýðveldið Venedisia áðrenn hann gjørdist høvuðsstøð hjá Maltesaraordanini. Maltersarariddararnir vóru riknir út ár 1402 av Timur Lenk, og ár 1425 tóku osmanarnir ræði á býnum. Undir Fyrra heimskríggi varð Smyrna undir álopi fleiri ferðir av teimum sameindu. Í býnum búði eitt stórt tal av grikkum, og sambært Sèvres friðaravtaluni í 1920, sum kom eftir fyrra heimskríggj, so fall býurin og økini kring býin til Grikkaland. Undir griksk-turkiska krígnum (1919-1922) varð býurin tó vunnin aftur av Turkalandi, og tað varð staðfefst í Lausanne-friðaravtaluni í 1923. Býurin hevur verið turkiskur síðan tá.
Hanna Jensen
250px|thumbnail|Hanna Jensen stendur her millum Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur og Magna Laksáfoss Hanna Jensen (fødd 19. februar 1973 í Leirvík) er ein føroyskur studentaskúlalærari og politikari (Framsókn). Hon var ein av stigtakarunum til at stovna Framsókn og er næstforkvinna í flokkinum. Frá 2011 til 2015 var hon fyrsta varatingfólk hjá Framsókn og tók sæti fleiri ferðir á tingi. Á løgtingsvalinum 2015 varð hon vald inn á Føroya Løgting.
Hanna er útbúgvin M.A. í føroyskum og fronskum máli og bókmentum frá Københavns Universitet og Fróðskaparsetur Føroya, harumframt hevur hon eisini tikið próvtøku í pedagogikk og stjórnmálafrøði. Hon starvast sum studentaskúlalærari og lestrarvegleiðari á Studentaskúlanum og HF-skeiðnum í Eysturoy síðan 2005, áðrenn tað undirvísti hon á Tekniska Skúla í Klaksvík. Hon býr í Norðagøtu.
Hon hevur verið býráðslimur í Eysturkommunu síðan 2009, og er forkvinna í Mentanarnevndini. Hon umboðaði Fólkaflokkin til 2011, tá ið hon, Poul Michelsen og onnur tóku stig til at stovna Framsókn.
Hanna hevur verið franskur konsul í Føroyum síðan 2010.
Helsingør
thumbnail|Gongugøtan í Helsingør. Helsingør er ein býur í Høvuðsstaðarregiónini í Danmark. Í býnum búgva 46.407 fólk (2014), hetta fólkatalið ger Helsingør til tann 12. størsta býin í Danmark. Helsingør er høvuðsbýur í Helsingør kommunu.
Why Should I Worry?
"Why Should I Worry?" (danskt heiti: "Hva' sku jeg tud' for?") er sangurin, sum verður sungin í Disney-teknifilminum Oliver & Company frá 1988. Dan Hartman og Charlie Midnight skrivaðu sangin og Billy Joel sang.
Nossebro
thumb|right|200px|[[Nossebro kirkja]] Nossebro er ein býur í Essunga kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 1 846 íbúgvar (2010).
Oman
thumb|left|250px|Oman Oman (arábiskt: عمان‎) er eitt arábiskt sultanríki í Asia.
Í 2018 hevði Oman 4.829.483 íbúgvar. Høvuðsstaðurin er Maskat (Muscat á enskum), sum eisini er størsti býur í landinum.
Løgtingslimir í Føroyum 1943-45
Tað vóru 25 løgtingslimir í Føroyum millum løgtingsvalini 1943 og 1945. Fólkaflokkurin hevði næstan reinan meiriluta við 12 løgtingslimum, meðan Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin høvdu ávikavist 8 og 5 limir. Sjálvstýrisflokkurin hevði onga umboðan í løgtinginum.
Oman
Sultanríkið Oman liggur í landsynningshorninum á Arabianesi. Grannalondini eru: Jemen í ein útsynning, Saudiarabia í vestri og Sameindu Arábisku Emiratir í ein útnyrðing. Í landnyrðingspartinum hevur Oman strond við Omanflógva og í ein útsynning langa strond móti Arabiahavinum.
Landið í landsynningshorninum á arabisku hálvoynni er sera turt. Inni í landinum er alt oyðimørk við spjøddum grønum, men fram við strondini dyrka teir dadlur, granatepli, sitrónir, tubbak og hveiti. Summir bøndur halda geit, seyð og neyt. Olja er tydningarmesta útflutningsvøran. Strondin í Oman er 1.700 km long, og fiskiskapur er eisini týdningarmikil vinna. Teir veiða mest sardinur, tunfisk, ansjósir og fisk, ið minnir um tosk, og høgguslokk. Útróðrarmenninir nýta holaðar træbátar við leysamotori.
Í arabiskari søgn verður sagt, at ein glæsiligur býur, ið eitur Ubar, skuldi verða horvin í Suðuroman. Fornfrøðingar hava grivið út ein brunn og toftirnar av einum býi frá um 3.000 f. Kr. tætt við markið til Jemen. Summir serfrøðingar halda hetta verða horvna býin Ubar.
494 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Árstal: 499 f.Kr. 498 f.Kr. 497 f.Kr. 496 f.Kr. 495 f.Kr. - 494 f.Kr. - 493 f.Kr. 492 f.Kr. 491 f.Kr. 490 f.Kr. 489 f.Kr.
Wang
Wang er eitt norðurlendskt eftirnavn.
Kend fólk sum eita Wang:
Tuscumbia (Alabama)
Tuscumbia  er ein smábýur í amerikanska stakríkinum Alabama. Býurin liggur í útnyrðingshorninum av lutstatinum, nakað miðskeiðis millum býirnir Memphis í vestri og Chattanooga í eystri. Í 2019 búðu fleiri enn 8400 fólk í Tuscumbia.
Tennesseeá rennur tætt fram við býnum.
Søga
Tuscumbia varð grundlagdur í 1815.
Katrin Kallsberg
Katrin Kallsberg (fødd [[30. juli 1967 í Danmark) er ein føroyskur lækni og politikari. Á løgtingsvalinum 2015 varð hon vald inn á Føroya Løgting fyri Tjóðveldi.
Bakgrund
Katrin búði í Danmark tey fyrstu 6 árini, síðan flutti familjan til Føroya aftur, har faðir hennara, Kaj Kallsberg, starvaðist sum lækni á Eiði frá 1975-79 og í Tórshavn. Sum 16-ára gomul var hon eitt ár í USA sum skiftisnæmingur, síðan tók hon student í Hoydølum, og eftir tað fór hon til Danmarkar at lesa til lækna. Tá ið hon varð liðug við útbúgvingina starvaðist hon eitt skifti í 1995 við Læknum uttan landamørk í Srebrenica í Bosnia. Síðan flutti hon til Føroya, har hon starvaðist sum lækni í nøkur ár, til hon í 1999 flutti til Noregs at útbúgva seg til serlækna í kvinnusjúkum og burðarhjálp. Í 2002 fluttu hon og maðurin Poul Henrik Poulsen aftur til Føroya og búsettust í Sandagerði í Havn. Maðurin andaðist trý ár seinni av krabbameini. Katrin starvast sum yvirlækni í kvinnusjúkum og burðarhjálp á Landssjúkrahúsinum.
Greg Van Avermaet
Greg Van Avermaet (føddur 17. mai 1985) er ein belgiskur professionellur súkklari, ið súkklar fyri UCI ProTeam. Hann hevur fyrr verið Nummar 1 í heiminum eftir UCI World Tour rankingini. Á Summar-OL 2016 vann hann gull í vegsúkklukappingini hjá monnum. Aðrir týðandi sigrar eru eitt nú tveir teinasigrar á Tour de France, stigkappingina og ein teinasigur í Vuelta a España 2008, Tirreno-Adriatico 2016 og fleiri aðrar klassiskar kappingar.
Katrin Kallsberg
Bakgrund
Katrin var forkvinna í Javnstøðunevndini frá juni 2012 til februr 2016.
Miðalvarping
Miðalvarping (interjection á enskum ) er smáorð, ið gevur ljóð fyri hýri, kenslum o. till.. Smáorð av hesum slagi seta fólk inn ímillum í talu síni.
Greg Van Avermaet
Grand Tour tíðarlinja yvir úrslit
WD = Tók seg úr kappingini; Í gongd = IP
Tíðarlinja yvir klassikarar
DNF = Gjøgnumførdi ikki; - = Luttók ikki
Miðalvarping
Miðalvarpingar á føroyskum eru t.d. ádú, áh, ája, ass, dekan, hey, hó, hygga síggj, píkasjey, skál, takk, tví.. Saman mynda hesi smáorðini ein orðaflokk. Miðalvarpingar bendast ikki.
Katrin Kallsberg
Bakgrund
Katrin hevur luttikið í sjónvarpssendingini Fólksins Rødd og útvarpssendingini Also.
Politisk lívsleið
Til løgtingsvalið 2015 stillaði Katrin upp á listanum hjá Tjóðveldi. Hon varð vald við 396 persónligum atkvøðum.
Barbie (filmur)
Barbie er amerikanskur filmur frá 2023, ið er leikstjórnaður av Greta Gerwig.
493 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Árstal: 498 f.Kr. 497 f.Kr. 496 f.Kr. 495 f.Kr. 494 f.Kr. - 493 f.Kr. - 492 f.Kr. 491 f.Kr. 490 f.Kr. 489 f.Kr. 488 f.Kr.
Sambindingarorð
Vanligastu sambindingarorðini á føroyskum eru og, at og sum.
Sambindingarorð bendast ikki.
Hørsholm
Hørsholm er ein býur í Sjællandi í Danmark. Í býnum búgva 46.229 fólk (2014), hetta fólkatalið ger Hørsholm til tann 13. størsta býin í Danmark. Hørsholm er høvuðsbýur í Hørsholm kommunu.
René Descartes
thumbnail|right|René Descartes René Descartes ella (latínskt) Renatus Cartesius (føddur 31. mars 1596 í La Haye (núv. Descartes), deyður 11. februar 1650 í Stokkhólmi) var franskur heimspekingur og støddfrøðingur, sum grundlegði analýtisku geometriina, sum er støðið undir teirri k-skipan, sum vit nýta í dag. Ein kendur setningur hjá honum er: Cogito, ergo sum (Principia Philosophiae, fyrsti partur, 7. táttur), sum merkir ”Eg hugsi, tí eri eg til.
Støddfrøðis- og heimspekishugtøkini ”kartesiskt” og ”kartesianskt” koma av, at Descartes eitur Cartesius á latíni.
The Knife
thumbnail|350px|right|The Knife, 2013. The Knife er ein svenskur electro tónleikabólkur, sum varð stovnaður av Karin Dreijer Andersson og Olof Dreijer í 1999.
Flaggdagar í Føroyum
Sambært [http://www.logir.fo/foldb/kunfo/2003/0000052.htm kunngerð nr. 52 frá 23. apríl 2003] um flagging frá landsins bygningum, eigur at vera flaggað frá landsins bygningum soleiðis:
Flaggið verður vundið á stong kl. 8, tó ikki fyri sólarris, og tikið niðuraftur fyrsta heila klokkuslag undan sólsetri, tó ikki seinni enn kl. 21.
Silent Shout
Silent Shout er ein tónleikaútgáva hjá svenska tónleikabólkinum The Knife. Plátufelagið Rabid Records útgav fløguna 17. februar 2006. 11 løg eru á fløguni.
Golden Foot
322px|thumb|Golden Foot 2010. The Golden Foot Award er ein altjóða fótbóltsheiðursløn, sum verður handað leikarum, sum eru einastandandi fyri teirra atletisku avrik (bæði sum einstaklingar og sum liðleikarar) og fyri teirra persónleika. Heiðurslønin verður bert givin til aktivar leikarar sum eru í minsta lagi 29 ára gamlir, og ein leikari kann bert vinna henda heiðurin einaferð í lívinum.
7. januar
7. januar er dagur 7 í árinum í gregorianska kalendaranum. 358 dagar eru eftir av árinum (359 dagar um skotár er).