cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metallica
Byrjanin, Kill 'Em All (1981-83)
James og Lars vóru ónøgdir við Ron McGovney, og ætlaðu at skifta hann út. Á ein túr í Whisky A Go Go, ein bar í Hollywood, hoyrdu teir Cliff Burton spæla. Báðir James og Lars elskaðu tað ljóði Cliff fekk sín bass at gera. Teir fóru upp til hann og prátaðu um hann vildi vera við í bólk teirra. Cliff var við uppá tað, men hann vildi hava teir at flytta til San Francisco. Cliff Burton kom uppí Metallica, og teir fluttu. Tá vóru teir klárir at geva eitt album út, tó funnu teir útav at teir ikki høvdu nóg nógvan pening til at upptaka tað. Megaforce Records góvu teimun møguleikan at taka fløguna upp. Tá teir skuldu byrja at taka upp, blakaðu teir Dave Mustaine út úr bólkinum vegna hansara alkahol misnýtslu, ið seinni leiddi til ein beiskan Dave seinni í árini. Hann dámdi ikki Kirk Hammet, tí hann helt hann stjala sítt pláss. Sama dag fingu teir Kirk Hammet at taka yvir. Kirk fekk boð tá hann bleiv ringdir upp, meðan hann sat á vesi 1. Apríl og helt tað var aprílsnar, men kom kortini. Teir vóru klárir at gera fløguna uttan fleiri trupulleikar. Tá teir vóru lidnir, máttu teir komu upp við navn til fløguna. Teir høvdu avtalt at fløgan skuldi eita "Metal Up Your Ass", men tað hildu Megaforce Records ikki teir kundu geva út og Cliff svaraði skemtiliga "Kill 'em all" til Megaforce, tí teir ikki vildi geva eitt óhóskandi navn út. Á henda hátt kom navnið á fyrstu fløguna hjá Metallica. Saman við Raven byrjaðu teir ein tour, ið æt Kill 'Em All for One.
Ride the Lightning, Master of Puppets (1984-1986)
Í byrjanin av 1984 koyrdu Metallica runt í Holland saman við bólkinum Venom. Seinni á árinum gjørdu teir fløguna Ride the Lightning. Fløgan var tikkin upp í Sweet Silence Studios í Danmark og bleiv koyrd út Augustmánaðin, 1984 og rakti nr. 100 á Billboard 200. Í Septemburmánaðin sá stjórin á Elektra Records, Michael Alago, Metallica spæla. Hetta vakti undran hjá honum, ið leiddi til Metallica blivu skrivdir til Elektra. Bólkurin byrjaði at vaksa skjótt og teir byrjaðu eisini sítt fyrsta tour í Evropa og fóru so aftur til Amerika fyri ein annan tour saman við W.A.S.P. og í 1985 spældi teir eina stóra konsert, Monsters of Rock, saman við Bon Jovi og Ratt, í Ongland, har ið 70.000 fólk komu at lurta. Triðja fløguna hjá Metallica, Master of Puppets, ið eisini var tikkin upp í Sweet Silence Studios í Danmark, var koyrd út í 1986. Tað var kalt í rúminum, teir spældi fløguna inn, ið mangt annað gav trummirnar eitt annað ljóð. Fløgan er ofta tosa um sum bestu fløguna hjá Metallica.
Seinni á árinum 1986 koyrdu Metallica í ein bus í Svøríki í samanhang við teirra 'Damage Inc.' tour. Í bussinum spældu Kirk og Cliff kort um hvør fekk ovara song, har Cliff vann. Tíðverri koyrdi bussurin útav vegnum og Cliff var sendur úr vindeyga og undir bussin, ið kom dettandi aftaná. Fólkini við bussin royndu at fáa bussin av honum við kranabil, men tó mistu teir bussin, ið lendi á Cliff enn einaferð og hann doyði á staðnum.250px|thumbnail|right|Metallica Logo
FT Gamejam
FT Gamejam er eitt afturvendandi tiltak, ið verður skipað av Íverksetarahúsinum í samstarvi við Føroya Tele.
Endamálið er at savna spælmennarar í eitt avmarka tíðarskeið at gera eitt telduspæl frá grundini.
Gamejam 2016
Tiltakið gekk fyri seg frá 10. juni til 12. juni 2016.Vinnandi spælið var Hide&Snek.
Gamejam 2015
Tiltakið gekk fyri seg 23. januar til 25. januar 2015. Vinnararnir vóru Green Team við spælinum Wormsteak.
Halvarðsøka
Halvarðsøka er 15. mai. Halvarðsøka er til minnis um norska halgimennið Hallvarð, føddur uml. 1020, ið varð dripin henda dag í 1043 við Drammenfjørðin, tá hann royndi at hjálpa eini kvinnu, ið varð løgd undir stuldur. Hesin Hallvarð var stórbóndasonur, og mamman var systkinabarn Ólav Halga. Hallvarð gjørdist verndarhalgimenni fyri Oslo, og kirkja varð bygd honum til minnis í Oslo, St. Hallvardskirkjan, har hann var skrínlagdur, tá kirkjan var vígd i 1130.
Sagt verður, at ternan kemur á halvarðsøku.
Vágur
Vágur (danskt heiti Våg) er størsta bygd og næststørsta kommunan í Suðuroy í Føroyum og hevur umleið 1330 íbúgvar. Vágur liggur kring Vágsfjørð. Eitt vatn, Vatnið, er vestanfyri býin, har er gjørd ein gongugøta rundan um Vatnið, og longri vesturi er Vágseiði. Sunnanfyri Vág eru Eggjarnar, har útsýni er heilt suður til Beinisvørð. Norðanfyri Vág i ein útnyrðing er Fámara og eitt sindur longri norðuri er vatnorkuverkið Í Botni, sum fær vatn frá vøtnunum Ryskivatni, Miðvatni, frá Vatninum í Tindalíð og Vatnsnesi. Ein viðarlund er omanfyri bygdina og ein onnur er nú eisini Á Sandinum í Vági.
Í Vági er fólkaskúli, Vágs Skúli, til børn frá fyrsta til 10. flokk. Fleiri søvn eru í Vági. Fjølbroytt vinnulív er eisini í Vági, mest innan fiskivinnu og alivinnu, og hevur ein peningastovnur, Suðuroyar Sparikassi, høvuðssæti í Vági.
Vinnulív
200px|thumbnail|Tangavirkið Fiskavirkir og alivirki eru á kaiini mitt í býnum, nevnast kunnu Faroe Farming, sum er eitt fiskavirkið ið arbeiðir við aldum laksi. Løðhamar Seafood er eitt av fiskavirkjunum á kaiini, tað felagið eigur fleiri línuskip. Eitt virki er sum ger tangar og ymiskt annað, tað eitur Tangavirkið og varð stovnað av Palla Mortensen, eisini nevndur Argja Palli, síðan rak sonurin Bent virkið og í dag er tað abbasonur Argjapalla, Mortan Mortensen, ið rekur virkið. Ein skipasmiðja er í Vági, Vágs Skipasmiðja, Gudmund Jacobsen er stjóri, teir arbeiða mest við at umvæla træskip men eisini onnur skip. Eitt trollemmavirki og ein timburhandil eru yviri á Oyrunum, sum er á syðru síðu av fjørðinum. Lemmavirkið eitur Rock, Hans í Líðini er stjóri har. Timburhandilin eitur Vágs Timburhandil, tað eru brøðurnir Helgi og Sølvi Kristiansen ið reka handilin. Fleiri smærri smápartafeløg eru við handverkarum og reiðarar eru eisini fleiri. Harumframt eru fleiri handlar í býnum, nevnast kunnu eitt nú Torgið, sum er ein handilsmiðdepil mitt í býnum, har er ein matvøruhandil, kiosk og aðrir handlar. Vesturi á Gørðunum er handilin hjá DJ Vilhelm, matvøruhandil er niðri undir og møblahandil er á ovaru hæddini.
Ítróttur
200px|thumbnail|Royndin Fríða er eitt 5-mannafar hjá Vágs Kappróðrarfelag. Í Vági er fjølbroytt ítróttarlív, serliga svimjing, fótbóltur, hondbóltur og kappróður umframt at fólk spæla bridge og sjavs. Vágs Bóltfelag varð sett á stovn 5. juni 1905, tað var serliga fót- og hondbóltur ið felagið luttók í. Hondbólturin í Vági brúkar enn navnið VB, men fótbóltsfelagið eitur nú FC Suðuroy, navnabroytingin fór fram 1. januar 2010, áðrenn tað nevndist fótbóltsfelagið í nøkur 1995 Sumba/VB og frá 2005 til 2009 VB/Sumba. Kappróðrarfelagið í Vági eitur Vágs Kappróðrarfelag, tað varð sett á stovn í juli 1943, kappróðrarneystið í Líðini var bygt í 1955.
50-metra svimjihylur
thumb|left|200px|[[Pál Joensen venur í svimjihylinum í Vágs Svimjihøll í 2010.]] Í 2010-11 varð nógv tosað um at gera ein langhyl, sum skuldi vera 50 metrar langur yviri á Oyrunum í Vági, soleiðis at avlopshitin frá SEV verkinum, sum annars bara rennur út á sjógv, kundi nýtast til at hita hylin við, og soleiðis kundi svimjihylurin vera sera bíligur at upphita. Ætlanin var, at hylurin skuldi vera liðugur áðrenn OL í London 2012, tí vágbingurin Pál skuldi svimja til OL, og so kundi hann sleppa at venja í langhyli í heimbygdini. Ætlanin var sjálvandi ikki bert at byggja hylin til Pál Joensen men eisini til allir svimjarnar hjá Susvim og svimjarar úr øllum Føroyum. Harumframt var ætlanin at gera eina grøna multihøll, soleiðis at svimjihylurin ikki bert skuldi nýtast av elitusvimjarum men eisini kundi vera eitt tilboð til barnafamiljur og til sjúklingar ið høvdu tørv á endurvenjing. Nógv ymisk hugskot vóru til, hvat ið høllin kundi brúkast til. Stigtakarnir savnaðu inn pening frá privatum stuðlum og fingu eisini játtað stuðul frá landinum, harafturat vóru stuðulslán sett á stovn í Suðuroyar Sparikassa, hesi vóru nevnd Pál-lán. Fólk ið taka eitt Pál-lán á 9.600 krónur stuðla erkætlanini við 9000 krónum, ongin renta var á láninum, bara eitt avgreiðslulán á 600 krónur. Afturfyri at taka lánið fær alt húskið hjá lántakaranum loyvið at nýta allar hentleikar í svimjihøllini ókeypis í fýra ár. 200px|thumbnail|right|Langhylurin í ger í mai 2013, SEV-verkið sæst høgrumegin. Grøna multihøllin á Oyrunum bleiv ikki bygd áðrenn OL í 2012 sum upprunaliga ætlað, og eftir OL flutti Pál Joensen niður til Danmarkar at búgva. Ætlanin bleiv tó ikki slept, og í november 2012 kom gongd á byggingina. Hin 16. desember 2013 varð bygningurin reistur, seinastu sperrurnar vóru lagdar á norður síðuni, og tak-elementini vóru longu løgd á suður síðuni. Í januar 2014 varð tak lagt á svimjihøllina, í februar 2014 vóru rør løgd í og botnurin varð stoyptur, og í mars 2014 varð hylurin settur upp. Væntandi verður grøna multihøllin latin upp fyri almennari svimjing í 2015. Langhylurin er 50 metrar langur og hevur seks geilir. Harafturat er ein barnahylur sum er 4x6 metar og 40 cm djúpur, hesin er ætlaður smærri børnum. Í síðubygninginum til svimjihøllina verður vælverudepil við heitum og køldum pottum, og við gos-baði og sauna, umframt at eitt rúm verður, har tilber at fáa massagu. Umklæðingarrúm og forhøll verður eisini í síðubygninginum, sum harumframt eisini húsar kantinuni, sum er umleið 130 m2 til støddar. Svimjihøllin er sjálvsagt bygd soleiðis at tey, ið bera brek, sita í rullustóli ella eru illa gongd, lætt fáa brúkt hentleikarnir í svimjihøllini.
Kirkjan í Vági
Í 1927 legði Jákup Dahl, próvstur, grundarsteinin, men kirkjan var ikki liðugt bygd og vígd fyrr enn 19. februar 1939. Sofus Johan Hofgaard, arkitektur av Tvøroyri, hevur teknað Vágs kirkju. Kirkjan undan hesi, var tann sum í dag stendur í Hovi. Hon varð bygd á Kirkjukletti 1853, tað er har sum gamli kirkjugarðurin er, beint við prestagarðin í Vági, men næstan heilt niðri í mølini. Tað var vanligt fyrr, at fólk lovaðu olmussu til Vágs Kirkju, antin tí fólk vóru bjargaði úr neyð ella av øðrum orsøkum.
Ein múgvandi einkja í Noregi, sum hevði mist mann sín á sjónum, gav eina kirkju í olmussu. Hon læt allan stórviðin gera til, bant hann saman og slepti honum út á sjógv, og hon legði tað lyftið á, at har sum henda kirkja rak á landi, har skuldu tey eiga hana. Kirkjan rak til Føroya. Kirkjan kom so rekandi inn á Vágsfjørð, og rak sjálv á land á tí staði, sum síðan kallast á Kirkjukletti.
Søvn í Vági
thumb|right|250px|Ruth Smith Savnið er eitt føroyskt savn við listarverkum eftir kendu listakvinnuna [[Ruth Smith.]] Trý søvn eru í Vági:
Vágs skúli
1. apríl 1951 varð nýggjur skúli vígdur í Vági. Bókasavn og svimjihylur eru í Vágs Skúla. Áðrenn tað gingu børnini í Vági í skúla í tí bygninginum, sum nú verður róptur Gamli Skúli, nú er Ruth Smith Savnið á ovaru hæddini í Gamla Skúla. Skúlin sum var vígdur í 1951 varð útbygdur seinast í 1970'unum og svimjihylur varð eisini bygdur. Svimjihylurin var tikin í nýtslu í 1980 og er 25 metrar langur.
Elverkið í Botni
Høvuðsgrein: Elektrisitetsverkið í Botni thumb|right|250px|Elektrisitetsverkið í Botni varð bygt í 1921 og var tað fyrsta av sínum slag í Føroyum. Elverkið í Botni var tað fyrsta vatnorkuverk í Føroyum. Arbeiði byrjaði seint í 1919, og tað gekk skjótt fyri seg. Anlægskompagniet úr Bergen stóð fyri arbeiðnum við Haakon Blaauw á odda.
Nærum alt tilfarið var flutt til Botn frá Eiðinum í Vági. Rørini vóru sleipað av Eiðinum og norður um Gjógvaráfjall. Segldúkur varð settur fyri endarnar. Skinnarar vóru lagdir niðan gjøgnum hagan við einum spæli í erva. Sjálv støðin varð bygd niðri í Botni, har vóru settar upp tvær turbinur á 400 HK hvør. Tær koyrdu 1000 snúningar um minuttin og vóru mettar at geva 400 HK við eini fallhædd uppá 206 metrar. Vatnið til elektrisitetsverkið í Botni kom frá trimum vøtnum: Ryskivatn, sum er 0,1 kvm og 241 m yvir havinum, Miðvatn, sum er umleið 0,09 kvm og er 343 m yvir havinum og Vatnið í Tindalíð, sum eisini verður rópt Ovastavatn, tað er umleið 0,04 kvm og 361 m yvir havinum. Byrging var bygd við Ryskivatn, hon var 2 m høg men kundi lættliga hækkast.
Tey fyrstu árini gav elverkið í Botni bara streym til Vágsbygd, men í 1928 fekk Tvøroyri eisini streym. Lopra fekk elektrisitet í 1935, tá Gudmund Mortensen av Tvøroyri, sum átti hvalastøðina í Lopra, sendi umsókn um at fáa elektrisitet til hvalastøðina. Nakrir týskir verkfrøðingar høvdu leigað hvalastøðina frá honum. Sóknarstýrið í Vági játtaði umsóknini og sostatt fekk Lopra elektrisitet í 1935. Porkeri fekk elektrisitet í 1953. Hinar bygdirnar í Suðuroy fingu háspenningslinjur lagdar í 1958 og frameftir, tær bygdirnar vóru: Sumba, Víkarbyrgi, Akrar, Hov, Fámjin, Hvalba og Sandvík. Tó fingu Hvalbingar sítt egna motorelektrisitetverk í nakað fyrr, tað lýsti fyri fyrstu ferð á jólum 1951. (Kelda: Poul Andreasen "Elektrisitetsverkið í Botni", egið forlag, Tórshavn 1996.)
Tráðbanin
Tráðbanin varð gjørdur í 1906, so vágbingar kundu draga bát úr Múlagjógv heim til neystini. Tráðbanin lætti munandi um hjá útróðrarmonnum, sum róðu út frá Eiðinum í Vági. Hesin fyrsti tráðbanin varð nýttur til 1930,tá ein nýggjur elekstriskur tráðbani varð tikin í nýtslu.
Tráðbanin var lutvíst fíggjaður við brúksgjaldi og so figgjaði kommunan restina. Hvørja ferð ein bátur var flotaður, so skuldu 40 oyru latast til Eiðiskassan. Um tað mundi, tá vágbingar fingu tráðbanan, róðu 22 bátar út av Eiðinum.
Vágsfjørður
thumb|[[Vágur og Vágsfjørður]] thumbnail|Vágur á norðara armi av fjørðinum og partur av Vágsfirði thumb|Vágur, Vágs Havn og Vágsfjørður Vágsfjørður er næstlongsti fjørður í Suðuroynni. Fleiri bygdir eru kring fjørðin. Vágur liggur innast á vágni og báðumegin fjørðin, tó mest á norðursíðuni. Porkeri liggur uttalaga á norðara armi á Vágsfirði, og millum Porkeri og Vág liggur lítla bygdin Nes, sum hoyrir til Vágs kommunu. Núpurin skilur Vágsfjørð í tveir minni firðir, sunnari partur er Lopransfjørður. Innast í Lopransfirði liggur bygdin Lopra. Eystanfyri Lopra og beint yvirav Nesi liggur bygdin Akrar.
Vágs Havn og Oyrarnar
Vágs Havn er á norðaru síðu á Vágsfirði, mitt í Vágsbygd. Vágs Havn er 10-15 metrar djúp. Har er havnarlag har flakavirki, alivirki og aðrar fiskivinnufyritøkur eru. Hinumegin land, á syðra armi, eru Oyrarnar, har er eitt elverk, eitt lemmavirki, ruskpláss umframt annað virksemi. Ætlanin er at gera eina svimjihøll við langhyli og vælverudepli á Oyrunum í Vági (2011). Ætlanin er at nýta avlopshitan frá elverkinum á Oyrunum, sum annars bert rennur á sjógv.
Molly Sterling
Molly Sterling (fødd 8. mars 1998) er ein írsk songkvinna. Hon er kend fyri at umboða Írland í Eurovision Song Contest 2015 við sanginum "Playing with Numbers".
Hamferð
250px|thumbnail|Hamferð í 2014 Hamferð er føroyskur doom metal-tónleikabólkur, sum varð stovnaður í 2008 av guitaristinum John Egholm. Tann fyrsta framførslan hjá bólkinum var til GBOB kappingina í 2008, har bólkurin spældi seg í finaluna. Aftaná GBOB var bólkurin óvirkin í eina tíð, burtursæð frá at manningin broyttist eitt sindur. Guitaristurin Theodor Kapnas og ljómborðsleikarin Esmar Joensen komu upp í bólkin, sum longu innihelt guitaristin John Egholm, sangaran Jón Hansen, bassistin Tinna Tótudóttir og trummuleikaran Remi Johannesen. Bólkurin hevur fleiri ferðir spælt á føroyskum tónleikafestivalum og størri konsertum, t.d. á G! Festivalinum, Summarfestivalinum og Ólavsøkukonsertini. Í 2011 vóru teir á konsertferð í Evropa. Í mars 2012 vunnu teir kappingina her í Føroyum um at gerast tann tónleikabólkurin, ið slapp at kappast um at vinna ársins Wacken Metal Battle á Wacken Open Air festivalinum. Teir endaðu við at vinna kappingina í Wacken í Týsklandi. 28 tónleikabólkar spældu í finaluni, Hamferð vann.
Heiður
Fyrst í 2010 vann Hamferð tónleikakappingina Sement, sum gav teimum heitið "Føroya besti nýggi bólkur 2010". Í desembur 2010 vann Hamferð heitið sum besti nýggi bólkur í Føroyum á Planet Awards 2010. Í 2012 vann bólkurin tónleikakappingina "Wacken Metal Battle Føroyar 2012", sum gav teimum finalupláss á týskum tungmálms tónleikafestivali.
Konsertferð í Evropa
Hamferð var í november 2011 á konsertferð gjøgnum Evropa. Talan var um ein part av sokallaðu Dead Tyrants konsertferðini við heimskendu bólkunum Týr og Moonsorrow(FI) umframt minni kenda Crimfall(FI). Konsertferðin fevndi um 14 konsertir yvir 16 dagar, og leiðin gekk ígjøgnum Týskland, Belgia, Frakland, Sveis, Spania, Italia og Slovenia.
The Final Frontier
The Final Frontier er tann 15. studio plátan, frá tí bretska heavy metal-bólkinum Iron Maiden. Tað er tann fyrsta studio upptøkan síðan A Matter of Life and Death frá 2006, og harvið er tað tann longsta tíðin ímillum tvær Iron Maiden studio plátur. Tónleikurin er komponeraður av limunum í bólkinum, meðan Steve Harris og Bruce Dickinson eru krediteraðir fyri tekstin.
Plátan var útgivin kring allan heim, tann 18. august 2010. Hon varð fyrst útgivin tann 13. august 2010, ið Týsklandi.
Limir í bólkinum vm.
og
Alfa
Alfa (stóra Α, lítla α) er tann fyrsti bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
thumb|150px|left|Bókstavurin alfa
Sirið Stenberg
Sirið Stenberg (fødd 26. mai 1968) úr Vági er føroyskur politikari. Sirið hevur nomið sær útbúgving sum sjúkrarøktarfrøðingur í 1994, sum sjúkrarøktarfrøðingur í neonatalogi í 1998 og sum heilsufrøðingur í 2001. Áðrenn hon fór í løgtingið, starvaðist hon sum heilsusystir í Suðuroynni.
Politisk lívsleið
Hon varð vald á Føroya Løgting á fyrsta sinni fyri Tjóðveldi á Løgtingsvalinum 2011 við 320 atkvøðum. Hon var afturvald í 2015, 2019 og 2022. Hon hevur eisini verið kommunalpolitikkari, hon varð vald í Vágs Býráð á býráðsvalinum í 2008 og tók sæti har 1. januar 2009.
Frítíðarítriv
Sirið hevur verið virkin í Kirkjukórinum Ljómur í fleiri ár, seinastu árini hevur hon verið forkvinna í Ljómi. Hon hevur eisini verið nevndarlimur í Ruth Smith Savninum í Vági.
Privat
Sirið Stenberg er gift við Jón Paula Olsen, saman eiga tey trý børn. Sirið er dóttir Ásgerð Stenberg, sum er fyrrverandi býráðslimur, og Flemming Stenberg.
Fylgisveinur
thumb|Frímerki eftir [[Bárður Jákupsson.]] thumb|Frímerki eftir [[Bárður Jákupsson.]] Ein fylgisveinur er ein manngjørdur himinknøttur sendur í ringrás um Jørðina, mánan ella aðra gongustjørnu til dømis at gera mátingar ella at senda sjónvarps- og útvarpsbákn. Fylgisveinar, ið ganga í rúmdini, taka myndir av jørðini, og hesar myndir hjálpa veðurfrøðingum í arbeiðinum at seta saman veðurforsøgn komandi dagarnar. Fylgisveinar eru í ringrás um Jørðina, ikki hundraðtals metrar, men hundraðtals kilometrar úti í rúmdini. Haðani hava fylgisveinar ótrúligt útsýni yvir Jørðina. Summir hava myndatól og taka myndir av høvum og londum og siga frá veðrinum og øðrum viðurskiftum á Jørðini, sum broytast alla tíðina. Aðrir fylgisveinar eru millumstøðir í telesamskiftinum ímillum lond. Allir hesir fylgisveinar eru sendar upp av Jørðini. Teir eru eins og ein máni, sum er í ringrás um gongustjørnu.
Marianne Clausen
Marianne Clausen (fødd 1947, deyð 17. september 2014) var ein danskur tónleikafrøðingur og kórleiðari. Hon er best kend fyri sítt granskingararbeiði í føroyskum siðbundnum tónleiki. Arbeiði hennara fevndi um niðurskriving av upptøkum av kingosangi, kvæðum, vísum og skjaldrum. Hon gav út sítt lívsverk, sum kom í fýra bókum frá 2003 til 2012. Hon varð heiðra í Føroyum fyri hetta arbeiði, hon fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens í 2003 og Heiðursgávu landsins í 2012. Hon hevur eisini gjørt munagott arbeiði við at niðurskriva løgini eftir Regin Dahl. Marianne stjórnaði føroyska kórinum í Keypmannahavn, Húsakórið, í fleiri ár.
Ů
Ů, ella ů, er ein bókstavur í tí kekkiska stavraðnum.
Maastricht
Maastricht (limburgiskt: Mestreech) er ein býur og kommuna í landslutinum Limburg í Niðurlondum. Í býnum búgva 122.468 fólk (2014). Býurin liggur við áarbakkan við Maas-ánna og var stovnaður av rómverjum við ein mosa, harav eisini navnið (latin: Mosa-trajectum). Býurin liggur í ein landnyrðing av markinum til Belgia og har er toksamband til Belgia, Heerlen og Eindhoven. Í 1992 varð Maastricht-avtalan undirskrivað í býnum, tað var grundarlagið undir Evropeiska Samveldinum. thumb|left|700px|Býurin og áin Maas. thumb|centre|250px|Maastricht
Magnussen
Magnussen er 23. vanligasta eftirnavnið í Føroyum.
Kend fólk sum eita Magnussen:
1888
1888 (MDCCCLXXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Hendingar
- At kristniundirvísingin skuldi vera á før. - At føroyskt skuldi verða fak í skúlanum. - At undirvísast skuldi í føroyskari søgu. - At loyvt skuldi verða at prædika á før. - At stovnseta føroyskan háskúla. At fremja hesi endamál varð Føroyingafelag stovnað ein mánað seinni.
Søga
Søga er orð brúkt um upplýsingar um fortíðina. Tá orðið verður brúkt um vitanargrein, sipar søga til tulking av vitan um mannasamfeløg, og er skilt við føroyska orðið, at siga. At siga merkir at siga frá, og í hesum týdninginum merkir tað, at siga frá tí, í er hent í fortíðini.
Ali Zeidan
thumb|right|250px|Ali Zeidan Ali Zeidan (føddur 15. desember 1950) er núverandi forsætisráðharri í Libya. Hann gjørdist forsætisráðharri fyri fyrstu ferð á heysti 2012. Fyrr hevur hann stríðst í áratíggju móti stjórnini hjá Muammar Gaddafi. Hann er fyrrverandi sendiharri hjá Muammar Gaddafi, men í 1980 vendi hann Gadaffi bakið, meðan hann var virkaði sum sendiharri í India. Síðani livdi hann í útlegd í umleið 30 ár.
Stálormur
Stálormar (latín Anguis fragilis) eru ikki rættiligar slangur, men eðlur. Sum tær eru mentar, hava summar eðlur, eitt nú stálormurin, mist útlimirnar. Teir verða nevndir so, tí kroppurin skyggir sum stál. Teir eru mest í kjarri og á viðaveingi í Evropa, í Útsynningsasia og í Norðurafrika. Teir taka eiturkoppar, sniglar og skordýr. Stálormur verður einar 50 cm langur. Teir verpa ikki sum flestar aðrar eðlur, men leggja livandi, fullbúnar ungar.
Beta
thumb|150px|Bókstavurin beta Beta (stóra Β, lítla β) er tann annar bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
Dalry
Dalry (skotskt gæliskt: Dail Ruighe), er býur í North Ayrshire í Skotlandi við 5 398 íbúgvar (2001). Statiónsbýur á jarnbreytini millum Glasgow og Prestwick.
Dalry er føðibýur William Sloans, ið stovnaði Brøðrasamkomuni í Føroyum.
Miguel Marin Hidalgo
Í sjeytiárunum búði spaniólin Miguel Marin Hidalgo hjá Hispania Film í Føroyum og gjørdi saman við konu sínari fimm filmar í Føroyum. M.a. gjørdi hann filmin Rannvá í 1975, sum er hin fyrsti spælifilmurin við føroyskum máli og við føroyskum sjónleikarum. Men aftaná eina tíð valdi hann at flyta aftur til Spania og tók filmarnar við sær. Ongin eintøk vóru eftir í Føroyum, og síðani tá var hildið, at filmarnir vóru horvnir, og fóru ongantíd at koma afturí aftur. Inntil 2009.
Ein av teimum, ið leitaði eftir filmunum var stjórin hjá Samvit Elin Heinesen. Í fleiri ár hevði hon roynt at fingið fatur á Miguel og hansara filmum, men til fánýtis. Arbeitt verdur við at restaurera filmarnar og digitalisera teir. Myndagódskan er eftir umstøðunum góð, men ljóðgóðskan er illa farin av teimum mongu árunum á loftinum.
Johnny Cash
Sum smádrongur misti hann beiggja sín í eini vanlukku, og pápin brigdaði Johnny fyri vanlukkuna. Hetta hevði stóra ávirkan á lív hansara. Longu sum ungur á bummullarbóndagarðinum í Arkansas var hann kendur fyri at vera sera avgjørdur og miðvísur, sum seinni gjørdist hansara vørumerki. Eftir at hava verið í flogherinum royndi hann at koma sær fram sum sangari og tónleikari, og um somu tíð varð hann góður við June Carter, sum longu er kend sum sangari.
Johnny hevur eisini vunnið 12 Grammy Awards, havt 9 fløgur nr. 1 á Billboard, og 15 stakløg nr. 1 á Billboard. Hann hevur selt til samans 90 milliónir fløgur.
Hit-stakløg
Johnny Cash hevur havt hesi hitt-stakløgini sum nummar 1 á teimum amerikonsku hittlistunum:
Leyton
250px|thumbnail|High Road í Leyton, London. Leyton er eitt økið í London. Leyton liggur í eystur partinum av London. Økið liggur m.a tætt uppá Queen Elizabeth Olympic Park, sum var vertur fyri teimum Summar-OL 2012. Leyton hevur eisini gomul raðhús, bygd umleið í 1870 - 1910, sum seinni eru nútíðargjørd.
Vatnið (Vágur)
thumb|[[Vágur, Vatnið og Vágseiði.]] thumb|[[Vágseiði, fótbóltsvøllurin, Vatnið og Vágsbygd, sæð av Eggjunum.]] thumbnail|Vatnið og Vágseiði og býlingurin vesturi í Bø Vatnið er eitt vatn í Suðuroynni, vestanfyri bygdina Vág og eystanfyri Vágseiði. Vatnið hevur fleiri nøvn, men fólk flest rópa tað bara Vatnið. Onnur nøvn eru Vágsvatn og Eiðisvatn. Gongugøta er allan vegin kring Vatnið, har ganga fólk ofta túr. Fjølbroytt fuglalív er kring Vatnið og á Vatninum. Ein á rennur úr Vatninum oman í Ósan og síðan á sjógv. Henda áin eitur Laksá. Vágs kommuna hevur gjørt gongugøtu øðrumegin við Laksá (á syðru síðu) frá Vatninum til Líðarveg. Beint vestanfyri Vatnið er ítróttarøkið hjá vágbingum. Har er Vágshøll og fótbóltsvøllur við graslíki. Millum vøllin og ítróttarhøllina er VB-húsið.
Flóðalda fyri 7000 árum síðan
Serfrøðingar meina, at ein flóðalda (tsunami) hevur rakt Føroyar fyri umleið 7000 árum síðan. Hetta var í samband við eitt stórt skriðulop, sum nevnist Storegga. Flóðaldan rakti alt tað norður atlantiska økið. Tekin um hesa flóðaldu eru funnin tvey støð í Føroyum: á Vatninum við Vágseiði og á Eiði í Eysturoynni.
Utrecht
Utrecht er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin er høvuðsstaður í tí niðurlendska landslutinum Utrecht og eisini tann býurin sum hevur størsta fólkatalið í hesum landslutinum. Býurin er fjórðstørsti í Niðurlondum, hin 1. januar 2019 búðu har 352.866 fólk.
thumb|centre|250px|Utrecht
Gamma
thumb|150px|Bókstavurin gamma Gamma (stóra Γ, lítla γ) er tann 3. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
OPCW
OPCW, sum er ein stytting av enska heitinum Organisation for the Prohibition of Chemical Weapons, hevur síðani stovnanina í 1997 stríðst fyri at burturbeina evnafrøðilig vápn. Friðarheiðursløn Nobels í 2013 varð latin felagsskapinum til bann móti evnafrøðiligum vápnum. Hetta varð kunngjørt í Oslo í okt. 2013. Hetta er ikki fyrstu ferð, at friðarheiðurslønin verður latin einum felagsskapi heldur enn einum persóni. Altjóða Reyði Krossur hevur fleiri ferðir fingið heiðurslønina, UNICEF, ILO og Amnesty International hava eisini fingið hana, og so seint sum í fjør fekk ES friðarheiðursløn Nobels.
Felagsskapurin hevur høvuðsskrivstovu í Haag í Niðurlondum.
Samuel Jacob Sesanus Olsen
250px|thumb|Samuel Jacob Sesanus Olsen í [[1929.]]
Samuel Jacob Sesanus Olsen, róptur Jacob Olsen (1. oktober 1904 í Sandavági - 13. oktober 1994) var skúlalærari, rithøvundur og týðari. Foreldur hansara vóru Joen Peter Pauli Olsen, fiskimaður, úr Sandavági og Lisbeth Olsen, fødd Magnussen, úr Leynum.
Áðrenn Jákup fór á Læraraskúlan, var hann í fimm fjórðingár krambasveinur í Sandavági, og eitt ár var hann til skips. Í 1923 fór hann á Læraraskúlan í Tórshavn og tók prógv haðani í 1926.
1. septembur 1926 varð hann settur sum lærari við Tvøroyrar skúla. 1. febr. 1961 gjørdist hann varaskúlastjóri við sama skúla og var í hesum starvi, til hann 67 ára gamal legði frá sær 31. oktobur 1971.
1928-1931 var hann saman við Sámal Johansen blaðstjóri á Barnablaðnum. Úr hesum blað er tilfarið tikið til bókina Nú Breddar, sum Føroya Lærarafelag gav út, tá ið Jacob Olsen fylti 60 ár.
1932-33 var hann á Statens Lærerhøjskole og lærdi dýra- og plantulæru eins og enskt og roknimátar. Aftaná læs hann fjarlestur í enskum í 4 ár.
1957-58 tók hann ársskeið á Danmarks Lærerhøjskole í enskum, landalæru og skúlabókasavnsarbeiði.
Hann hevur sitið sum limur í og formaður av Froðbiar sóknar heilsunevnd og eitt skifti limur í líkningarnevndini, eins og hann hevur verið urguleikari við Tvøroyrar kirkju á Tvøroyri í nærum 25 ár.
Í nøkur ár var hann settur próvdómari í skrivligum føroyskum hjá realflokki, 9. og 10. flokki. Ofta hevur ein og annar, ið følir seg ótryggan í tí skrivaða málinum, søkt og fingið vegleiðing frá honum.
Úr norskum hevur hann føroyskað bókina Kubbin.
Jacob Olsen giftist 1. okt. 1933 við Olgu Mariu f. Hansen, dóttir Sigvald og Hansinu Hansen av Tvøroyri. Pápin er ættaður úr Stokke í Noregi. Olga Olsen er fødd 16. oktober 1903 á Tvøroyri.
Olympic Park
250px|thumbnail|Olympiska Parkin. Olympiska Parkin í London, Stórabretlandi, er eitt ítróttaligt kompleks, sum er bygt til 2012 Summar Olympisku Leikirnir og 2012 Summar Paralympisku Leikirnir, sum liggur eystan fyri býin, og stoytir upp í Stratford økið. Eftir teir Olympisku Leikirnir var avgjørt, at hon skuldi skifta navn til "Queen Elizabeth Olympic Park".
Miðvágur
Miðvágur er ein bygd í Vágoynni. Í Vágum eru tríggjar stórar bygdir og tríggjar smáar, men fara vit 100 ár aftur í tíðina, vóru sjey bygdir. Tann størsta er Miðvágur við 1.035 íbúgvum (í 2014). Hon liggur miðskeiðis í oynni, so høvuðsfyrisitingin er her, politistøð, keypsamtøka, læknamiðstøð og prestagarður. Høvuðsvinnan her er fiskaídnaður, men eisini er nakað av aðrari vinnu her. Miðvágs kommuna legði 1. januar 2009 saman við Sandavágs kommunu og gjørdust tær til Vága kommunu.
thumb|left|Kálvalíð thumb|left|Miðvingur, áttamannafar hjá [[Miðvágs Róðrarfelag. Maðurin í svørtum jakka er Sverri Sandberg Nielsen.]] Komin inn í bygdina er møguleiki at fara niðan í Kálvalíð. Við Kirkjar liggur Jansagerð, tann gamli prestagarðurin. Hesi bæði húsini eru kend fyri søguna um Barbaru. Koyrir tú oman á Vatn, so sært tú kirkjugarðin hjá miðvingum til vinstru. Har liggur eisini tann bretski kirkjugarðurin. Har liggja nærum allir teir hermenn grivnir, ið lótu lív í Føroyum undir øðrum heimsbardaga.
Í 2008 varð felag sett á stovn í Vágum, sum skuldi arbeiða við at gera eitt krígssavn. Í 2009 læt Krígssavnið upp í Miðvági. Savnið heldur til í sama bygningi har Bónus og Vága kunningarstova halda til í.
Nógvir túrar kunnu gerast higani úr bygdini. Gongutúrar frá Jansagerði, framvið Beitinum, heimið hjá Mikkjal á Ryggi, og niðan í Kálvalíð. Men er Hýsisáin lítil, tað er hon helst, tá ið turkur er, so ber til at finna yrkingina, sum Mikkjal á Ryggi høgdi niður í klettin har í ánni. Eisini ber til at fara ein túr út á Bøsdalafoss á rossabaki.
Miðvágur hevur virkið ítróttarlív. Miðvágs Róðrarfelag varð stovnað í 1956 og hevur felagið fýra kappróðrarbátar sum luttaka í FM kappróðri, tó ikki á hvørjum ári, men í 2011 luttóku allir. Triðja hvørt ár er Vestanstevna í Miðvági. MB (Miðvágs Bóltfelag) varð stovnað í 1905 og hevur lið í 3. deild hjá monnum umframt fleiri barnalið. Flogbóltsfelagið Dráttur varð stovnað í 1983.
Støð í Harry Potter
Grimmauld nr. 12
Grimmauld nr. 12, er ósjónligt. Tá ið húsi liggur mitt í býnum London og Føniksfylgingin brúkar hetta hús fyri at møtast, má húsi vera ósjónligt. Onkuntíð hava mugglara-grannarnir mistonkt hetta við, at húsnummrini eita 11 og so 13, tí tey ikki síggja húsini nr. 12. Øll Black-fólkini eru deyð eftir tíðini. Regulus Black var deyðsátari hjá Voldemort, men vildi heldur vera ímóti, og doyði við at finna medaljong-horcrux'in, Sirius Black, sum er gubbi Harry Potter, doyði tá ið deyðsátarnir og føniksfylgingin bardust ímóti á Deildini fyri tað Dulda, á Gandamálaráði. Sirius var góður við Harry, og Harry arvaði so Grimmauld nr. 12, og við húsinum fylgdi húsálvurin Kreacher við, sum hatar ikki-reint-blóð fólk; betri kent sum mórublóð.
הארי פוטר - מונחים
Oss
Oss er ein býur og kommuna í landslutinum Noord-Brabant í Niðurlondum. Fornfrøðiligar kanningar hava víst, at menniskju hava búð í økinum har býurin Oss liggur í umleið 4000 ár. Týdningarmiklast fornfrøðiligar útgrevstir frá Oss eru tvær kongagrøvir, Vorstengraf. Býurin verður fyrstu ferð nevndur í einum brævi frá Alexander 2. páva í 1069 og fekk keypstaðarrættindi í 1399. Fótbóltsleikarin Ruud van Nistelrooy varð føddur í Oss í 1976.
right|left|250px|Oss
Ronnie Drew
thumb|200px|right|Ronnie Drew í [[Bretagne, 2004.]] Ronnie Drew (*16. september 1934 í Dun Laoghaire, Co. Dublin - † 16. august 2008) var ein írskur fólkatónleikari og sangari, ið stovnaði bólkin The Dubliners, upprunaliga kallaðu teir seg The Ronnie Drew Group, hann hevði eisini eina solokarrieru aftaná hann fór úr The Dubliners. Ronnie Drew royndi seg eisini sum filmsjónleikari og sonurin Phelim Drew er eisini sjónleikari. Ronnie Drew er eitt heimskent andlit tá um fólkatónleik umræður.
Ronnie búði við familju sínari í Greystones sunnanfyri Dublin.
Levi Mørk
Levi Mørk føddur 08.10.1968 í Vági, var valdur býráðslimur í Tórshavnar býráð við býráðsvalið í november 2008 og tók sæti í býráðnum 1. januar 2009. Hann stillaði upp fyri Javnaðarflokkin. Levi var limur í sosialu nevnd, teknisku nevnd og í byggi og býarskiparnarnevndini, har hann var formaður í 1 ár.
Levi er útbúgvin námsfrøðingur, HH og hevur leiðaraútbúgving. Hann búði í Danmark frá 1996 - 2006 og var m.a í starv hjá Danska Reyða Krossi.
Heimafturkomin var hann leiðari fyri frítíðarskúlanum í Hoyvík í fleiri ár. Somuleiðis var hann politiska drívmegin aftanfyri ungdómshúsið Klubb 188 í Hoyvík. Levi býr í dag í Vági og hann starvast framvegis innan barna og ungdómsøki.
William Gibson Sloan
250px|thumb|right|William Gibson Sloan, 73 ár til aldurs. William Gibson Sloan (Gamli Sloan) var borin í heim 4. september 1838 í Dalry í North Ayrshire, Skotlandi. Foreldur hansara vóru Nathanael og Elisabeth Sloane (Sloan), sum búðu í býarpartinum Bridgend í Dalry. William gjørdist upprunaliga trúboðari, útsendur av The Religious Tract and Book Society of Scotland, í Hetlandi og Orkney.
Hóast lítið sást til úrslit av evangeliska arbeiði Sloans tey nógvu fyrstu árini, so "gav Gud vøkst" í ríkt mát við tíðini, og Brøðrasamkomurnar vuksu. Nú hoyra uml. 12% av øllum føroyingum til hesar samkomur. 4. september 1914 andaðist William Sloan á sínum 76 ára føðingardegi í heimi sínum í Tórshavn.
Familja
11. oktober 1881 giftist William Sloan í Glasgow Elsebeth Isaksen (Elspa) í Geil, sum tá var 24 ára gomul. William og Elspa Sloan fingu seks børn: Poul (f. 1882), Elisabeth (Betty) (f. 1887), Archibald (f. 1890), Cathrine (f. 1892), Anna Elisabeth (f. 1895) og Andrew (f. 1896). Elspa sat einkja til hon doyði 4. juni 1939.
1592
1592 (MDXCII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Ecser
Ecser (IPA: //, slovakskt: Ečer) er ein býur í Pest landslutinum í Ungarn, nærvið Budapest. Grannabýir eru Maglód, Vecsés, Gyömrő og Üllő.
Brian Welch
Brian Phillip "Head" Welch (f. 19. juni 1970, Kalifornia) vaks upp í Bakersfield, Kalifornia. Hann var bert 11 ára gamal, tá hann tók gittar í hond og fann sítt kall. Eftir High School var Head við at stovna nu-metal bólkin Korn. Bólkurin fekk skjótt suksess. Teir vunnu Grammy heiðirslønir og seldu fløgur í hópatal (multi-Platinum). Meðan Head var ein partur av Korn, fekk hann 6 Grammy nomineringar, vann tvær, og seldi uml. 40 milliónir fløgur runt um heimin.
Tíðliga í 2005 skakaði Head tónleikaheimin, tá hann almannakunngjørdi, at hann ætlaði at gevast í Korn. Head valdi at taka seg úr villa Korn lívinum, so hann kundi halda fram at taka sær av dóttrini. Eisini gav Head sítt lív til Kristus við tí fyri eyga at nema við lívi hjá menniskjum, og at geva til tey, sum høvdu tørv á hjálp. Bert mánaðar eftir at Head var givin í Korn, fór hann til India og opnaði sítt fyrsta Head home. Eitt barnaheim, sum tryggjar heim, mat og útbúgving til umleið 200 foreldraleys. Head gjørdi eisini ymiskt vælgerandi arbeið í Amerika.
Head legði stóran dent á, at hóast hann var givin í Korn, hevði hann ikki tikið seg úr tónleika- og undirhaldsvinnuni. Gjøgnum tónleik og aðrar undirhaldsmiðlar, vildi Head broyta ungdómin. Við hesum í huga skrivaði Head sína lívssøgu, Save Me From Myself, sum HarperCollins gav út í juli í 2007. Bókin gjørdist skjótt ein best sellerari, og forlagið var so væl nøgd, at tey heldur enn fegin vildu, at Head skuldi skriva eina bók afturat. Hendan bókin, Washed by Blood, var útgivin 24. juni 2008. Washed by Blood er ein endurútgáva av fyrru bókini, sum hóskar betur til ein yngri lesaraskara. Head er júst liðugur við sína triðju bók. Bókin verður útgivin í 2010.
Í 2008 gav Head sína fyrstu solofløgu út. Hon kallast Save Me From Myself. Head hevur sjálvur skrivað orð og løg, og eisini spælir Head lead gittar og syngur. Head fekk hjálp frá fleiri viðurkendum tónleikarum so sum Josh Freese (trummur - A Perfect Circle, Nine Inch Nails) og Tony Levin (bass - Peter Gabriel). Fyrstu mánaðarnar av 2008 legði Head siðstu hond á fløguna.
Fløgan var givin út av Ryko Distributin (Warner Music Group); Word Enternainment (Christian market) og Warner Music International (ADA Global Canada). Save Me From Myself kom inn sum nummar 13 á Billboards Hard Rock listan. Útgávan verður søgd at vera ein "heavy metal epic, with a positive message." Fløgan hevur fingið sera góð ummælir av viðurkendum tónleikafólkum. http://bits.wikimedia.org/skins-1.5/common/images/button_image.png 9. septembur fór Head á eina 30 daga turné, har hann spældi á teimum traditiónellu spælistøðunum, men eisini á kristna tónleikapallinum. Umvendingin og andaligheitin hjá Head er blivin sera væl móttikin. Sjálvt av konservativum kristnum organisatiónum so sum CBN (Pat Robertson - The 700 Club), sum síggja at Head hevur møguleika at røkka marknaðum, sum aðrar traditionellar kristinar organisatiónir ikki hava møguleika at røkka. Head hevur fingið nógvan stuðul frá kristnum fjepparum. Eisini hevur Head verið at sæð í sjónvarpsrøðini L.A. Ink og VH1s Top 100 Rock Songs.
Á vári 2009 kungjørdi Head, at hann hevði valt tónleikarar til orkestrið - Michael Valentine (bass); Scott Von Heldt (gittar); Ralph Patlan (gittar); Brian Ruedy (tangentar, programmering) og Dan Johnson (trummur). Teir spældu nakaðí 2009, og eru nú til reiðar turnera fulla tíð í 2010. Head og bólkurin hava verið í Nashville í Tennessee, og tikið upp næstu fløguna saman við grammy nomineraða framleigaranum Rob Graves (RED, PILLAR). Fløgan verður útgivin í 2010.
Upphavsrættur
Upphavsrættur (á enskum: copyright) er ein avmarkaður rættur, sum fólk, sum skapa verk hava til at ráða yvir verkinum.
Upphavsrættur í Føroyum
Upphavsrættur varð yvirtikið sum føroyskt málsøki frá Danmark 1.januar 2010. Tað tók tó nøkur ár at smíða føroysku lógina, sum kom í gildi 30.apríl 2015. Í lógini verður staðfest, hvat tú kanst og ikki kanst gera við tilfar, sum onnur hava skapað. Hetta tilfar kann vera myndir, tekstir, tónleikur, filmur og telduforrit. Eftir lógini verður loyvi givið til ein felagsskap at umsita upphavsrætt í Føroyum. Fjølrit hevur loyvi frá Mentamálaráðnum at virka sum umsitingarfelagsskapur.
Keldur
Kapittul 3 "Felags umsiting av upphavsrættargjøldum" §40 "Góðkenning av upphavsrættarfelagsskapi"
Vladimir Lenin
220px|thumb|Vladimir Iljitj Lenin Vladímír Iljitj Lenín (russiskt: Влади́мир Ильи́ч Ле́нин, upprunaliga Vladimir Iljitj Uljanov, Влади́мир Ильи́ч Ульянов, f. 22. apríl 1870greg. í Simbirsk, d. 21. januar 1924 í Gorki) var sovjetiskur statsleiðari í tíðarskeiðnum 6. november 1917 til deyða sín. Hann var ein týdningarmikil marxistiskur revolutionerur teoretikari, hvørs íkast til ta marxistisku teoriina verður nevnt lenínisma (av hesum: marxistisk-lenínisma).
Navnið Lenin er tað revolutionera dulnevni, sum Vladimir Uljanov er best kendur undir. Hann brúkti hetta navnið fyrstu ferð í 1901, og tá brúkti hann eisini fornavnið Nikolaj. Seinni undir hansara politisku stórheitstíð bleiv hann nokk mest kendur undir sínum almenna for- og faðirsnavni: Vladimir Iljitj Lenin. Sjálvt navnið Lenin er eftir øllum at døma komið av tí sibirisku ánni, sum nevnist Lena.
Lenin verður sæddur sum høvuðsmaðurin handan russisku kollveltingina og stovnarin av tí sovjettisku tjóðini, sum undir kalda krígnum var ein av tveimum stórveldum heimsins. Hann skrivaði rættiliga nógv, umleið 15 000 normalsíður liggja eftir hann, mest um kollveltingina. Eftir kalda kríggið blivu nógvar standmyndir av Lenin knústar sundur, bæði í Sovjetsamveldinum og í Eysturevropa.
Tjóðardagur Noregs
thumb|right|250px|Tjóðardagur Noregs [[2005 í Oslo]] Tjóðardagur Noregs er 17. mai. Norski tjóðardagurin minnir um ólavsøkuna við nógvum fólki, tjóðarbúnum, skrúðgongum, hornblástri, ballónum og glaðum fólkum. Børnini hava tó ein størri leiklut har enn á ólavsøku.
17. mai 1814 bleiv Noreg leyst frá Danmark og fekk egna grundlóg. Noreg kom tó at hoyra til Svøríki líka til 7. juni 1905. Her eru tveir týdningarmiklir dagar í søgu Noregs, men hjá norðmonnum er eingin ivi um, at 17. mai er tann dagurin, sum hevur størst týdning, tí tá bleiv grundin til sjálvstýri løgd.
Í mun til ólavsøkuna, sum vit bert halda í høvusðstaðnum, verður norski tjóðardagurin hildin kring alt Noreg.
Børn úr øllum barnagørðum og skúlum ganga skrúgongu 17. mai.
Norðmenn eru stoltir av sínum tjóðardegi.
Krossfiskar
Krossfiskar (frøðiheiti Asteroidea) eta sjósniglar, skeljar, sjósvampar, koralldýr og onnur dýr. Teir nýta súgskálirnar á undirborðinum á ørmunum, tá ið teir flyta seg. Tindar eru á kroppinum og ørmunum. Á havsbotni liva krossfiskar, slangukrossfiskar og aðrar tindahúðir í hópatali. Krossfiskar verða úr 8 cm og upp í 1 m. í tvørmát. Krossfiskar hava vanliga fimm armar. Igulker líkjast krossfiskum, ið hava lagt armarnar upp og saman ímóti miðjuni, so tey eru rundvaksin. Krossfiskar hava smáar, rundaðar nabbar og kálkplátur í húðini. Krossfiskar eta t.d. skelja- og koralldýr. Bæði krossfiskar og igulker skríða á smáum súgfótum. Súgføturnir hava samband við vatnræsaskipan, ið pumpar vatn út í súgføturnar, tey seta út ígjøgnum smá hol í kálkskelini. Súgføturnir verða styttri ella longri, sum trýstið í teimum er. Igulker kunnu tí taka seg upp eftir steyrrøttum klettum, og krossfiskur fær við súgskálunum togað skeljarnar á skeljadýri sundir og etið tað. Flestir partar á krossfiski vaksa út aftur og serliga armarnir. Missir hann ein arm, er hann vaksin út aftur eftir tveimum vikum. Í miðjun undirborðinum eru munnurin og magin á krossfiskinum, og gotið er omaná. Nervalagið, meltingarleiðin og vatnræsaskipanin greina seg út í allar armarnar.
Signhild Joensen
Signhild Dánjalsdóttir Joensen (fødd 14. november 2000) er ein føroyskur svimjari, sum svimur fyri Ægir og Føroyska svimjilandsliðið. Hon hevur vunnið gull, silvur og bronsu á Oyggjaleikum. Hon hevur fleiri ferðir sett føroysk met.
Danish Open 2017
Signhild luttók á Danish Open í apríl 2017 saman við øðrum føroyskum svimjarum.
Danish Open 2016
Signhild luttók á Danish Open í apríl 2016 saman við fleiri øðrum føroyskum svimjarum. Tey fingu sera góð úrslit og settu fleiri nýggj føroysk met. Signhild setti nýtt føroyskt senior- og juniormet í 50 metrum rygg, fyrst juniormet i innleiðandi við tíðini 30.50, og síðan betraði hon um juniormetið og setti seniormet í finaluni við tíðini 30.07. Hon gjørdist tó ov stutt til heiðursmerki men gjørdist nummar fýra. Í 100 m rygg varð hon kolldømd í finaluni, av tí at hon kavaði heilt undir, beint áðrenn hon kom á mál. Hon setti nýtt føroyskt met (junior og senior) í innleiðandi riðlunum í 100 rygg við tíðini 1:04.54. Tíðin rakk eisini til eina gullnál.
Tvøroyri
Tvøroyri er ein býur í Suðuroy, partur av Tvøroyrar kommunu, og har búgva 1.763 fólk 2014. Fólkatalið var býtt soleiðis millum bygdirnar: 850 á Tvøroyri, 510 í Trongisvági, 287 í Froðba, 67 í Øravíkarlíð og 44 í Øravík.
Kongaligi Einahandilin og T.F. Thomsen A/S
Tá Føroyar í 1856 fingu fríhandil, varð felagið T.F. Thomsen A/S stovnað. Danin Thomas Frederik Thomsen úr Keypmannahavn keypti bygningarnar eftir danska kongaliga einahandlinum á Tvøroyri. Hesir vórðu seldir á uppboði á Tvøroyri hin 9. juni 1856. T.F. Thomsen A/S hevði reiðaravirksemi við nógvum skipum upp gjøgnum árini inntil í 1996, tá seinasta skipið í felagnum varð selt. Eftir tað varð hildið fram við Krambúðini hjá Thomsen, sum seldi matvørur og aðrar kai-relateraðar vørur til fiskafólkið á økinum. Í yvir 100 ár hevði felagið umboð fyri D.F.D.S., hvørs skip sigldi millum Føroyar, Ísland og Keypmannahavn.
Johan Mortensen og N.J. Mortensen
Johan Mortensen úr Øravík, fekk handilsbræví 1858 og setti seg niður á Tvøroyri. Handilsvirkið hjá Johan Mortensen gjørdist skjótt eitt tað størsta í Føroyum, sum eftir deyða hansara i 1889 varð gjørt til partafelag undir navninum A/S J.Mortensens Eftf. Ein sonur, N. J. Mortensen tók seg kortini burtur og fekk egið handilsvirki í 1911.
Hvannhagi
Hvannhagi verður mettur at vera besta pláss í Føroyum til tjóðargarð. Staðið er avbyrgt, men kortini væl atkomandi til gongu. Sjáldsamt jarðfrøðisligt landslag við einum fjøllbroyttum plantu- og djóralívi. Hvannhagi er eitt sermerkt og vakurt náttúruøki í norðaru helvt av Suðuroynni. Hann liggur avbyrgdur og kann bert røkkast til gongu. Vanliga verður gingið frá vestara endanum av Ovara vegi á Tvøroyri, og har verður gingið eftir einari gøtu norðureftir tvørturum fjallið.
Hvannhagi er kransað av steyrrættum fjallalíðum, og har slepst bert oman í tveimum støðum. Verður gingið oman eftir tí eystaru gøtuni, er eitt frálíkt útsýni norðureftir til Lítlu og Stóru Dímun.
Hvannhagi hevur eitt sjáldsamt jarðfrøðisligt landslag, sum er vælkent av jarðfrøðingum eisini í altjóða høpi.
Hvannhagi er sundurbýttur hagi - Norðaripartur og Uttaripartur. Hagin hevur einki ásett markatal og liggur í tveimum markatalsbygdum. Hvannhagi Norðaripartur hevur 70 áseyðir. Seyðamarkið er "Fjøður mitt um heilt" á høgra oyra. Hvannhagi Uttaripartur hevur 72 áseyðir. Seyðamarkið er "Mitt um sýling" á vinstra oyra.
580-árini
Øldir: 5. øld - 6. øld - 7. øld
Áratíggju: 530-árini 540-árini 550-árini 560-árini 570-árini - 580-árini - 590-árini 600-árini 610-árini 620-árini 630-árini
Ár: 580 581 582 583 584 585 586 587 588 589
Amanda Mair
Amanda Ulrika Magdalena Mair (fødd 14. juni 1994) er ein svensk songkvinna og tónleikari. Mamma hennara er finsk og pápi hennara er eysturríkari.
Harry Potter og eldbikarið
Harry Potter og eldbikarið er ein bók hjá J.K. Rowling.
Søgugongd
Harry Potter (Daniel Radcliffe) byrjar uppá 4. ári á Hogwarts skúla og Harry er 14 ár. Hetta verður eitt serligt ár, tí at trígandakappingin skal vera. Tað koma næmingar úr Beautox og Durmstrang skúla. Tá ið næmingarnir vera valdir til trígandakappingina (sum bara 3 kunnu vera vald, frá 17 ár og upp), kemur ein fjóri seðil framm. Hetta er sera merkiligt. Tann fjórði persónurin er Harry Potter! Hann verður hataður av øllum í skúlanum, tí at hann ikki er gamal nokk til at vera við í kappingini - sjálvt besti vinurin Ron er súrur inná Harry, fyri ikki at fáa vita áðrenn at hann meldaði seg til kappingina. Men Harry veit ikki hvat hetta er, hann hevur ikki melda seg til kappingina - men har er ongin vegur út aftur, hann skal og má kappast.
Tær tvær fyrstu kappinginar ganga fínt, men so kemur tann triðja og síðsta. Tey skulu ganga gjøgnum eina gigantiska laborint. Harry sær so vinningarsteypi framman fyri sær, men har kemur eisini Cedric Diggory (Robert Pattinson, sum eisini spælir í Skýming) - teir báðir renna yvir og taka ísenn í steypi. Knappliga koma teir framm til ein kirkjugarð - men teir eiga orduligt at koma framm til Hogwarts skúla. Men hetta er sera mystiskt. So veit Harry hvør hattar er sum stendur fyri framman, Lord Voldemort! Voldemort drepur Cedric, men Harry sleppur við lívinum. Hann sigur so øllum frá hesum. Men ongin trýr honum - jú sjálvandi Dumbledore, Ron og Hermione. Men Gandamálaráðharrin vil ikki trúgva hesum.
Jákup Jógvansson
Jákup Jógvansson var løgmaður í Føroyum 1677 - 1679.
Jákup Jógvansson var sýslumaður á Sandi, og var bóndi í Dalsgarði í Skálavík. Hann var sonur Jógvan Poulsen, ið var løgmaður áðrenn Jákup Jógvansson.
The Dreams
thumb|The Dreams á [[Ó-konsertini 2011 í Havn.]] The Dreams er ein føroyskur popp-, rokk- og punktónleikabólkur.