cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
3 Feet High and Rising
Innihaldsyvirlit
21. 	This Is a Recording 4 Living in a Fulltime Era (L.I.F.E.)
22. 	I Can Do Anything
23. 	D.A.I.S.Y. Age
24. 	Plug Tunin' (12 tumma útgáva)
California Lutheran University
California Lutheran University (ofta stytt til CLU ella Cal Lutheran) er ein privatur lærdur háskúli í Thousand Oaks, Kalifornia. Á skúlanum ganga um samanlagt um 4000 næmingar. Cal Lutheran varð sett á stovn í 1959.
Cederberg
250px|thumb|right|Cederberg í Western Cape Cederberg er ein kommuna í Western Cape í Suðurafrika og hevur umleið 49 768 íbúgvar.
Lyngjavni
thumb|right|260px|Lyngjavni, ikki sæddur í Føroyum síðan 1903. Eingin skráseting av honum hevur verið síðan, og mett verður tí, at henda planta er útdeyð. Lyngjavni (frøðiheiti Lycopodium annotinum) er ein planta. Lyngjavni er bert funnin einaferð í Føroyum. Meturlangur, krúpandi leggur við stívum, oddmjáum bløðum í fimm røðum. Á greinunum eru rødini 8. Øksini eru einslig á leggendanum, leggleys og mjærri enn sjálvar greinarnar, gulgrøn, men tey dimmast við aldurin. Lyngjavni er funnin í 1903 í Svínáum, men ikki við vissu síðani. Staðfest er, at lyngjavni (og reyð várhagasólja) eru útdeyð í Føroyum.
Leggstutt fransagras
thumb|right|260px|Leggstutt fransagras Leggstutt fransagras (frøðiheiti Primula vulgaris) er helst horvið av sínum upprunavakstrastaði, sum var í Traðarhamri á Sandi. Orsøkin var tann, at fólk tóku hana inn í urtagarðar. Henda planta er eisini at finna í urtagarðinum hjá Føroya Náttúrugripasavni. Hon er 10-25 cm. Blómuleggurin blaðleystur. Øll bløðini stovnstødd, 5-25 cm long, øvut eggvaksin til spakavaksin, óregluliga tent, snøgg á ovara borði uttan á æðrunum. Blómurnar gular, einstakar á legginum, meira ella minni upprættar; bikarið trektvaksið, dúnhært eins og teir longu blómuleggirnir. Bl. í juni.
Skógspurvur
Skógspurvur (frøðiheiti - Passer montanus) er til støddar nakað sum grátítlingur. Omaná er hann flekkutur av brúnum og svørtum, uppi á høvdinum reyðbrúnur, vangarnir eru hvítir við svørtum bletti í; tvørtur um veingin ganga tvær hvítar rendur. Velið er grátt. Í 1866 komu tveir til Skúvoyar. Teir klaktu tvær ferðir um árið, og við tíðini nørdust teir so, at fleiri stórir flokkar vóru altíð at síggja í bønum; aðrar oyggjar komu teir ikki í. Teir ótu kornið av veltunum, og Skúvoyingar vistu sær eingi ráð til at sleppa av við teir. Men so hvurvu teir líka brádliga, sum teir vóru komnir. Síðan tá hava teir lítið sæst í Føroyum.
Mier
Mier hevur fleiri týdningar:
Tour de Pologne
Tour de Pologne (franskt fyri "Kring Pólland", enskt: "Tour of Poland"), almenn stytting: TdP, er ein vegsúkklukapping í Póllandi. Kappingin er í teinum og fevnir vanliga um sjey ella otta teinar á tilsamans umleið 1,200 km til longdar. Kappingin varð fyrstu ferð hildin í 1928. Til 1952 var hon ikki hildin regluliga, men síðan hevur hon verið ein árlig kapping. Til 1993 var talan um eina kapping fyri amatørar, og flestu vinnararnir frá tíðarskeiðnum til tá vóru úr Póllandi.
Kelvin Mercer
thumb|Posdnuos, Plug One Kelvin Mercer (føddur 17. august, 1968, Bronx, New York ) er ein rappari, og ein av trimum limum í hip hop bólkinum De La Soul. Hann er best kendur sum Plug One ella Posdnuos, og við hvørt Pos.
Hann vaks upp á Long Island og gekk í Amityville High School í Amityville, har hann, Trugoy og Maseo gjørdu bólkin De La Soul.
Tour de Pologne
Tour de Pologne gjørdist partur av UCI ProTour í 2005, og partur av UCI World Ranking kalendaranum í 2009.
Guðrið Helmsdal
Guðrið Helmsdal Nielsen (26. februar 1941) er ein føroyskur rithøvundur, skald. Hon er móðir Rakel Helmsdal, rithøvunda. Guðrið búði í Føroyum tey fyrstu 12 árini, síðan flutti hon við foreldrum sínum til Danmarkar at búgva, og har búði hon til hon sum 26 ára gomul flutti heim aftur til Føroya. Hon byrjaði at yrkja sum 13 ára gomul. Fyrstu yrkingar hennara, sum komu út alment, vóru prentaðar í føroyska tíðarritinum í Danmark, Oyggjaskeggi, í 1958. Fyrsta yrkingasavn hennara Lýtt lot, sum kom út í 1963, var fyrsta modernistiska yrkingasavn á føroyskum og somuleiðis fyrsta yrkingasavn eftir eina kvinnu á føroyskum. Annað yrkingasavn hennara Morgun í mars kom út í 1971 og er yrkt bæði á føroyskum og donskum.
Brandstari
Brandstari (frøðiheiti - Sturnus roseus)
Skanderborg kommuna
Skanderborg kommuna (Danskt: Skanderborg kommune) er ein kommuna í Región Miðjútlandi (fyrr í Århus Amt) í Danmark. Kommunan við sama navni frá 1970 til 2006 var nógv minni, nýggja kommunan er eitt úrslit av Kommunalreforminum í 2007. Hesar kommunur vóru samanlagdar til ta nýggju Skanderborg kommunu:
Skanderborg kommuna er ein partur av Región Miðjútlandi. Venstremaðurin Jens Grønlund, borgarstjóri í Galten kommunu, varð við kommunuvalinum 2005 valdur sum formaður fyri sammanleggingarnevndini og harvið borgarstjóri í tí verandi Skanderborg Kommunu.
Landafrøði
Hægsta náttúrliga punktið í Danmark, Møllehøj, 170,86 metrar yvir havið, og Ejer Bavnehøj, 170,35 metrar yvir havið, eru í tí syðra partinum av kommununi í ein útsynning av Skanderborg ýi, við Yding Skovhøj móti vestri er Horsens kommuna. Himmelbjerget liggur í vestara parti av kommuni.
Silkeborg kommuna
200px|thumbnail|Silkeborg kommuna á Danmarkarkorti Silkeborg kommuna (Danskt: Silkeborg kommune), er ein kommuna í Región Miðjútlandi (fyrr í Århus Amt) í Danmark.
Lausanne
260px|thumb|Lausanne 133px|thumb|Skjøldur Lausanne (italskt og retoromanskt: Losanna) er ein býur í Sveis ið liggur í vestara parti av landinum.
Lausanne liggur fram við Genevevatni og var í 2015 tann 5. størsti býur í Sveis. Í 2020 búðu har 140 202 fólk. Býurin er høvuðsstaður í fylkinum Vaud.
Klaksvíkingur 10-mannafar
Klaksvíkingur er eitt føroyskt 10-mannafar, sum hoyrir til kappróðrar felagið, Klaksvíkar Róðrarfelag. Klaksvíkingur er tað næst mest vinnandi 10-mannafarið í Føroyskum kappróðri, við 9 føroyameistarheitum. Klaksvíkingur gjørdist føroyameistari í 2006, 2009, 2011, 2012, 2013, 2015, 2017, 2021 og 2022.
David Jude Jolicoeur
thumb|David Jude Jolicoeur, Plug Two David Jude Jolicoeur (føddir 21. septembur, 1964, Brooklyn, New York) er rappari og ein av trimum limum í hip hop bólkinum De La Soul. Betur er hann kendur sum Plug Two ella Trugoy the Dove.
Klaksvíkingur 10-mannafar
Klaksvíkar Róðrafelag lat nýggjan Klaksvíking byggja í 2002. Báturin varð smíðaður í 2002 og latin felagnum av JFK Trol og P/F Christian í Grótinum. Hettar 10-mannafarið vann 5 tey fyrstu føroyameistarheitini, ið báturin hevur vunnið. Hesin báturin varð føroyameistari í 2006, 2009, 2011, 2012 og 2013.
Ein nýggjur Klaksvíkingur var bílagdur til kappingar árið 2015, báturin var bygdur og latin Klaksvíkar Róðrafelag í Mai 2015. Hesin báturin hevur vunnið 5 føroyameistarheitir. Í 2015, 2017, 2021, 2022 og 2023. border|center|thumb|436x436px|Klaksvíkingur á Fjarðastevnu, 2021
Yvirlit yvir menn ið hava róð við Klaksvíkingi frá 2002 til 2023.
Niðanfyri sæst yvirlit yvir, hvør ið hevur róð við Klaksvíkingi á hvussu nógvum stevnum og hvussu ofta teir hava verið við til at vunnið eina stevnu. Yvirlitið er frá heimasíðuni hjá Norðlýsinum, sum upplýsir, at keldurnar til yvirlitið eru heimasíðan hjá Havnar Róðrarfelag drekin.fo og fyrrverandi nevndarlimir hjá KRF.
Ymisk hagtøl um menn ið hava róð við Klaksvíkingi
Niðanfyri sæst eitt yvirlit yvir, hvørjir rógvarar hava róð flest FM stevnur, hvørjir hava vunnið flest FM stevnur og hvørjir hava vunnið flest føroymeistarheitir við Klaksvíkingi.
Tour de France 2014
Tour de France 2014 var tann 101. útgávan av Tour de France. Tað byrjaði 5. juli í Leeds, Stórabretland, og endaði hin 27. juli í Paris, Frakland.
Lið
Øll 18 lið í Proteam bólkinum hjá UCI høvdu rætt til og skyldu til at luttaka í súkklukappingini. Fýra UCI Professional Continental lið vóru eisini boðin við.
Áðrenn kappingin byrjaði vóru Chris Froome, Alberto Contador og Vincenzo Nibali millum favorittarnar at gerast vinnarar av øllum teinunum tilsamans. Froome mátti gevast á teini 5 orsakað av falli, og Contador var úti fyri tí sama á teini 10, eftir at hann breyt beinið í einum falli. Týski súkklarin Jens Voigt kappaðist á sínum seytjandu og seinastu kapping.
Klassifikatión leiðsla
Tað eru fýra ymiskir flokkar, ið kappast verður um á Tour de France 2014, umframt liðkappingina. Tað týdningamesta er tann Generalla klassifikatónin, ið verður útroknað við at leggja saman tað tíð, ið tað tekur at gjøgnumføra hvønn einstakan. Tann súkklarin ið hevur brúkt minst tíð, er førarin í kappingini, og verður at síggja í tí eyðkendu gulu troyggjuni. Vinnarin av hesi klassifikatión verður sagdur at vera vinnarin av Tour de France. Í 2014, var onki tíðarbonus latið.
Lagos
250px|thumbnail|Lagos Lagos er størsti býur í Nigeria, og fyrisitingarligur høvuðsstaður fyri lutstatin við sama navni. Lagos stórbýarøki, Metropoliska Lagos, hevur 16 lokalar eindir (local government areas) við knapt 10.4 milliónum íbúgvum sambært fólkateljingini í 2012. Tað ger Lagos stórbýarøkið til stórbýarøki í Afrika, sum hevur næstflest fólk, næst eftir Kairo, Egyptaland. Lagos var til 1991 eisini høvuðsstaður í Nigeria, men tá gjørdist Abuja høvuðsstaður í landinum. Lagos er tann næstmest týðandi havnarbýurin í Nigeria. Tann týdningarmiklasti vinnulívsmiðdepilin í býnum liggur á främsta Victoria Island. Býurin hevur tann næstskjótasta fólkavøksturin í Afrika og 7. størsta fólkavøksturin í øllum heiminum. Sambært Lagos State Government er fólkatalið í býnum 17,5 milliónir, men hetta talið verður ikki mett at vera rætt av nigeriansku stjórnini og av National Population Commission, sum meta rætta talið at liggja um 21 milliónir, og um tað er rætt, so er Lagos størsti býur í Afrika.
Søga
Lagos var upprunaliga ein yoruba-býur við aworifolkinum og var frá byrjan nevndur Oko. Býurin fekk navnið Lagos frá teimum fyrstu portugisisku niðursetufólkunum, uppkallaður eftir býnum Lagos í Algarve. Millum 1404 og 1889 var býurin ein týðandi miðdepil fyri trælahandilin. Eftir at Stórabretland hevði annekterað býin í 1861 helt trælahandilin uppat. Í 1866 var Lagos lagdur saman við Sierra Leone, og 1874–1886 hoyrdi býurin til krúnkoloniina Gullstrondina. 1886–1906 hevði Lagos egna umsiting, síðan var býurin lagdur saman við Suðurnigeria og gjørdist í 1914 partur av Nigeria. Eftir at Nigeria gjørdist sjálvstøðugt frá Stórabretlandi í 1960 gjørdist býurin høvuðsstaður í Nigeria. Býurin vaks skjótt í 1960-árunum og 1970-árunum. Í 1991 gjørdist Abuja, sum liggur inni í landinum, høvuðsstaður í Nigeria.
Sjálvt um Lagos ikki longri er høvuðsstaður er býurin enn tað óalmenna sæti fyri fleiri statsligar myndugleikar.
Fosfat
thumb|right|Fosfat sær soleiðis út. Fosfat er eitt evni sum er samansett av fosfor og súrevni. Tað inngongur í nógvum lívrunnum sambondum. Eitt dømið er ATP har ið Pið stendur fyri fosfat.
Frederik Willem de Klerk
thumb|right|Frederik Willem de Klerk í 1990. Frederik Willem de Klerk ella F. W. de Klerk (føddur 18. mars 1936 í Johannesburg, Suðurafrika, deyður 11. november 2021 í Høvdastaði) var sjeyndi forseti í Suðurafrika og tann seinasti forsetin í apartheid-tíðini. Hann var forseti frá september 1989 til mai 1994, tá Nelson Mandela tók við sum forseti.
Í 1993 fekk F. W. de Klerk, saman við Nelson Mandela, friðarheiðursløn Nobels fyri, sum tað verður sagt, friðarliga av hava endað apartheid-stýrið, og fyri at hava lagt grundarlagið fyri einum nýggjum fólkaræðiligum Suðurafrika.
Løgregla
thumb|right|250px|Tey løgreglufólk, sum arbeiða úti á gøtuni, eru vanliga í eyðkennisbúna. Tey skriva frágreiðingar um t.d. ófrið, ferðsluóhapp og bardagar og handtaka fólk, er tað neyðugt. Er ólukka, steinga tey vegin, so bjargingarlið fáa arbeitt ótarnað.
Løgreglufólk hava ymsar uppgávur. Tey taka m.a. brotsmenn, steðga bilum, ið koyra ov skjótt, og eru á varhaldi úti á gøtuni. Summi arbeiða eisini á skrivstovu. Tey kanna brotsverk og royna at avdúka brotsmenn. Løgreglan handtekur fólk, sum tey illtenkja at hava brotið lógina, ákæra tey og draga tey fyri rættin.
Ferðsluløgreglan hjálpir ferðsluni og ansar eftir, at fólk koyra, sum tey eiga. Ferðsluløgreglan steðgar bilum, sum koyra ov skjótt ella á annan hátt bróta ferðslureglurnar. Tey hava radara at máta, hvussu skjótt bilar og motorsúkklur koyra. Ferðslukanningar verða gjørdar ymsastaðni í Føroyum av og á, og tá steðgar løgreglan bilum og motorsúkklum. Løgreglan spyr eftir koyrikorti og kannar, um akfarið er í nóg góðum standi, og um bilstjórin møguliga hevur drukkið rúsdrekka. Tey kanna eisini, um súkklur og prutl eru í lagi. Við hvørt fara tey í skúlar at greiða frá, hvussu børn eiga at bera seg í ferðsluni.
Reglur um handtøku standa í rættargangslógini. Lata fólk seg ikki taka við góðum, kann løgreglan taka tey við hørðum. Í hesum arbeiði verða brúkt handjørn, skotvápn, hundar ella lurkar. Summi løgreglufólk hava væl vandar og dugnaligar hundar, sum eru lærdir at finna fólk og horvnar lutir. Summir eru servandir at snodda seg fram á narkotika.
Løgreglan í Føroyum
thumb|right|250px|[[1. juli í 1903 var fyrsti løgreglumaðurin, Samuel Frederik Samuelsen, vanliga nevndur Sámal á Krákusteini, settur í starv sum løgreglumaður fyri Færø Amt við føstum bústaði í Tórshavn.]] Føroyar eru eitt løgregludømi í danska ríkinum undir ríkisløgreglu-ovastanum og løgmálaráðnum í Danmark. Føroyskt-danska løgreglan er partur av altjóða løgreglusamstarvinum Interpol. Løgreglustøðir eru á hesum støðum: Tórshavn, Klaksvík, Runavík, Miðvági, Sandi og Tvøroyri. Støðarovasti ella sýslumaður hevur umsjón við løgregluni á ymsu plássunum. Ein kommiserur er fyri allar Føroyar, og hann hevur tilhald á løgreglustøðini í Tórshavn. Í politiøkinum verða somu uppgávur framdar sum í donskum politiøkjum.
Reyð várhagasólja
thumb|right|260px|Reyð várhagasólja Reyð várhagasólja (frøðiheiti Taraxacum rubifolium) er serføroysk, og tað merkir, at hon veksur onga aðrastaðni enn í Føroyum. Tá ið hon vaks í náttúruni, vaks hon á økinum millum Føroya Læraraskúla og Landssjúkrahúsið í Tórshavn. Í sambandi við byggingina vóru fólk varug við, at henda sera sjáldsama planta fór at hvørva frá sínum vakstrastaði. Tí varð hon tikin inn í urtagarðar, og enn er hon at finna á plantufrøðiliga urtagarðinum hjá Føroya Náttúrugripasavni.
Av hesari slektini (várhagasólja) eru funnin í Føroyum 4-5 sløg, sum eru hvørt øðrum sera lík. Eyðkenni eru hesi: bløðini øll stovnstødd, dimmagrá á ovara borði, grá-grøn á niðara, klóskerd við styttri ella longri flippum. Blaðstelkar og miðæðrar eru stundum reydlig á liti. Kurvaleggirnir eru so at siga blaðleysir og ógreindir, klænstir uppi við kurvina.
Vincent Mason
thumb|250px|Vincent Mason, Plug Three. Vincent Mason (føddur 24. mars 1970) er DJ, rappari og framleiðari og ein triðingur av hip hop-bólkinum De La Soul. Hann er best kendur sum Plug Three ella Pasemaster Mase ella Maseo.
Mason er uppvaksin í Brooklyn, New York. Hann býr í løtuni í West Palm Beach, Florida. Sonur hansara, Tre Mason, spælir amerikanskan fótbólt við St. Louis Rams.
Stefan Schlett
thumb|Stefan Schlett Stefan Schlett (føddur 31. Januar 1962 í Kleinostheim við Aschaffenburg) er ein týskur ítróttamaður innan ekstreman ítrótt. Hann íðkar ultra-langrenningskappingar, fellskermsútolop, triatlon og fjallaklintran. Hann hevur fleiri ferðir verið í Føroyum. Í 2014 vitjaði hann Føroyar fyri at renna sítt maraton nummar 690 og fyri at vitja Lítla Dímun.
Lívsleið innan ítrótt
Stefan Schlett er ein av tveimum persónum í heiminum, ið hevur megnað at krossað trý kontinent til gongu ella í rennikappingum: Amerika 1992, Avstralia 2001 , Evropa 2003. Harumframt er hann tann fyrsti týskarin, ið hevur runnið eitt maraton á øllum sjey kontinetunum, og hann eigut týska metið fyri ultramaraton frá 1.000 km til 1.300 míl.
Hann hevur runnið heimsins hægsta maraton (Everest Marathon), heimsins lægsta (Sea Genezareth Maraton), heimsins norðasta (Spitzbergen Marathon) og heimsins syðsta (Antartica marathon). Hann hevur eisini vunnið Chinese Wall Marathon (1998).
Hann hevur runnið 4723 kilometrar tvørtur um Amerika úr Los Angeles til New York. Hann hevur runnið 4292 kilometrar tvørtur um Avstralia úr Perth til Canberra. Hann hevur runnið tvørtur um Evropa úr Lissabon til Moskva (5.015 kilometrar), og so hevur hann eisini tikið Afrika upp á longs, úr Kairo til Cape Town, men tað var á fjallasúkklu.
Ztefan hevur lopið á falskýggja (skydiving) yvir Norðurpólin, hann hevur týska metið í 1000 kilometra renning (8 dagar + 3:51:27 tímar) í 1000 miles (13 dagar + 16:11:06 tímar), 2000 kilometrum (17 dagar + 6:28:02) og 1300 miles (17 dagar + 23:42:13).
Hann hevur runnið maraton á eini rennibreyt (155 metrar) umborð á einum skipi. Hevur runnið eitt ultra-maraton (50 km) í einum námi 700 metrar undir jørð. Hann hevur verið m.a. uppi á Pik Lenin (7134 metrar í Kirgisistan), Pik Korschenewskaja (7104 metrar í Tadsjikistan), Aconcagua (6959 metrar í Argentina), Kilimanjaro (5895 metrar í Tansania), Elbrus (5642 m í Russlandi) og Mount McKinley (6194 metrar í Alaska).
250 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 300-árini f.Kr. 290-árini f.Kr. 280-árini f.Kr. 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. - 250-árini f.Kr. - 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr.
Árstal: 255 f.Kr. 254 f.Kr. 253 f.Kr. 252 f.Kr. 251 f.Kr. - 250 f.Kr. - 249 f.Kr. 248 f.Kr. 247 f.Kr. 246 f.Kr. 245 f.Kr.
Undankapping til HM í fótbólti 2014 (UEFA)
Evropeiski parturin av kvalifikatiónini til HM í fótbólti 2014 hevði 53 luttakandi lið, ið kappaðust um 13 pláss til endaumfarið í Brasil. Tilgongdin til kvalifikatiónina byrjaði 7. september 2012 og vardi í tveir mánaðir, eftir at EM í fótbólti 2012 varð liðugt, og endaði hin 19. november 2013. Tað vóru níggju vinnarar av hvørjum kvalifiaktiónsbólki umframt vinnararnir av fýra play-off dystum millum nummar tvey í átta av teimum níggju bólkunum.
Fyrsta umfar
Dystirnir vórðu leiktir millum 7. september 2012 og 15. oktober 2013.
Samandráttur
{{legend|#ccffcc|Vinnarin av hvørjum bólki fór beinleiðis víðari til HM í fótbólti 2014}} {{legend|#BBF3FF|Átta tey bestu liðini ið gjørdist nummar tvey av teimum níggju bólkunum fór víðari til Annað umfar (play-offs)}} {{legend|#ffcccc|Onnur lið vóru sligin út eftir fyrsta umfar.}}
Annað umfar
Átta av teimum bestu liðunum, ið gjørdust nummar tvey kappaðust í øðrum umfari, har ið tey vórðu paraði í fýra tvídystir (heima-og-úti). Teir fýra vinnararnir kvalifiseraðu seg til HM í fótbólti 2014.
Seeding og lutakast
Lutakastið til annað umfar fór fram á høvuðsskrivstovuni hjá FIFA í Zurich hin 21. oktober 2013. FIFA heimsstyrkilistin frá oktober 2013 varð nýttur til tess at avgera hvørji av hesum liðum skuldu undanskipast (víst niðanfyri).
Hesi lið luttóku í øðrum umfari:
Dystir
Dystirnir vórðu leiktir tann 15. og 19. november 2013.
Málskorarar
Tað vórðu 749 mál skoraði í 268 dystum, fyri í meðal 2.79 mál per dyst.
Hvítur nashyrningur
Samlaði stovnurin av hvítum Nashyrningum telur bert 8500 djór. Tvey undirsløg finnast. Hjá tí syðri undirslagnum Ceratotherium simum simum er stovnurin nøkurlunda støðugur á uml. 8500 djór, meðan ta norðara undirslagið Ceratotherium simum cottoni er álvarsliga hótt við færri enn 30 eftirlivandi djórum.
Navnið "Hvítur nashyrningur" hevur onki við húðarlitin á djórinum at gera, men sigst stava frá breiðu snáðini, ið eins og hjá rossi er lagað til bit (grasbit). Á afrikaans málinum týðir orðið "weit" breitt (sama orð sum føroyskt vítt). Helst er orðið misskilt og skeivt navnborið í enskt sum "white" hvítt. Sum mótsetning til hetta, hevur svarti nashyrningurin fingið heitið svart.
De Jong
De Jong er mest vanliga eftirnavnið í Niðurlondum, tað merkin Hin Ungi. Í 2007 vóru tað 86.534 fólk í Niðurlondum við eftirnavninum De Jong.
Kend fólk sum eita de Jong:
Gyllingur
Gyllingur (frøðiheiti - Oriolus oriolus)
Trojany
Trojany er ein bygd í Póllandi. Trojany hevur 490 íbúgvar (2014).
Vanligur heiðalyngur
thumb|right|260px|Umleið við 200 m. hædd hvørvur heiðalyngur, ímeðan [[berjalyngur og aðalbláber eisini vaksa omanfyri.]] Vanligur heiðalyngur (frøðiheiti Calluna vulgaris) er vanligur á láglendi í flestu oyggjunum í Føroyum. Vanligastu og mest eyðkendu planturnar á lyngheiðunum í Føroyum eru heiðalyngur, vanligur og tvíkynjaður berjalyngur. Øki við stórvaksnum heiðalyngi eru ikki nógvastaðni í Føroyum. Heiðalyngur og berjulyngur eru tó nógva aðrastaðni sera vanligar planur. Vanligur heiðalyngur veksur upp í o.u. 200 m. hædd.
Orientalska ortodoksa kirkjan
thumb|right|250px|Útbreiðsla í dag.
Orientalska ortodoksa kirkjan er ein ortodoks kirkja og søguliga kirkjan í Egyptalandi, Sýria, Kerala í India, Armenia, Eritrea og Etiopia.
Ontariovatn
thumb|right|360px|Stóruvøtn úr erva: Erievatn til vinstru, Ontariovatn til høgru. Ontariovatn (enskt: Lake Ontario) er eitt stórt vatn í eystara parti av Norðuramerika. Vatnið er tann eystasta og tann minsta av Stóruvøtnum (Great Lakes). Ontariovatn fekk navnið frá irokesiska heitinum ontarí'io, sum merkir skínandi vatn. Kanadiski landsluturin Ontario er uppkallaður eftir vatninum.
Landafrøði
thumb|right|230px|Stóruvøtn: Ontariovatn, eystast í kortinum, er myrkablátt. Vatnið liggur á markinum ímillum Kanada (Ontario) og USA (New York). Vatnið er 19.348 ferkilometrar til víddar (311 km til longdar og 85 km til breiddar). Dýpið av vatninum er í miðal um 86 metrar, og har tað er djúpast, 244 metrar.
Útsynningsmegin rennur Niagaraá út í Ontariovatnið, beint við Niagara-on-the-Lake, á markinum millum USA og Kanada og nærindis St. Catharines. Frárenslið er St. Lawrenceá í landnyrðingsendanum á vatni, nærindis Kingston.
Býir fram við vatninum
thumb|right|330px|Ontariovatn, í baksýni hómast Toronto. Týdningarmesti býurin við Ontariovatn er Toronto, ið liggur fram við norðara bakkanum í Ontario. Umframt at vera størsti kanadiski býurin, er Toronto eisini fremsti ídnaðarbýur, størsti fíggjardepil og tann býur, sum veksur skjótast í Kanada.
Aðrir stórir býur fram við vatninum eru:
Samsø kommuna
Samsø kommuna (Danskt: Samsø kommune), er ein kommuna í Región Miðjútlandi (fyrr í Århus Amt) í Danmark.
Dennis Holm
Dennis Holm (føddur 2. mai 1972) er ein føroyskur politikari, samfelagsfrøðingur og rithøvundur.
Hann varð útbúgvin sum cand.scient.pol. í samfelagsfrøði frá Aalborg Universitet í 1998.
Lívsleið
Áðrenn Dennis bleiv virkin innan politikk, var hann virkin í lokalsamfelagnum í Vági og í Føroyum sum heild. Hann er ein av stigtakarunum til Parkina við Sandin í Vági, hann er eisini ein av stigtakarunum til verkætlanina um at byggja 50-metra svimjiyl á Oyrunum í Vági. Hann er í nevndini fyri Vágs Sóknar Bygdasavn. Hann hevur fleiri ferðir verið við til at fyriskipa stór tónleikatiltøk, eitt nú Jóansøkufestivalin, tá hesin hevur verið í Vági. Hann var eisini ein av limunum í Five Star Entertainment, sum fekk stór tónleikanøvn til Føroya, eitt nú Bryan Adams og Elton John, sum høvdu konsertir á Tórsvølli í Havn. Konsertin við Bryan Adams var hin 4. juni 2008. Konsertin við Elton John var 29. juni 2010.
Frá oktober 2005 var hann í starvi sum leiðari fyri Granskingardepilin fyri Samfelagsmenning. Áðrenn hann gjørdist leiðari, starvaðist hann sama stað frá 1999. Depilin fyri Samfelagsmenning er partur av Fróðskaparsetur Føroya. Hann undirvísti á Fróðskaparsetrinum bæði áðrenn og eftir, at hann var borgarstjóri í Vágs kommunu.
Politisk lívsleið
Hann var býráðsformaður í Vágs býráð frá 1. januar 2013 til 31. december 2020, hann varð valdur inn á listanum hjá Tjóðveldi. Hann varð valdur til borgarstjóra eftir at Tjóðveldi og Javnaðarflokkurin høvdu skipað samgongu.
Á løgtingsvalinum 2022 stillaði hann upp fyri fyrstu ferð til løgtingið, hann bleiv valdur við 305 atkvøðum. Dennis Holm blev opstillet til lagtinget for første gang ved valget i 2022 og blev valgt med 305 personlige stemmer. Tá ið landsstýrið varð skipað 22. desember 2022 varð hann útnevndur til landsstýrismann í fiskimálum og samferðslumálum.
Familja
Dennis er sonur Elise og Óla Holm, sum er fyrrverandi mentamálaráðharri og fyrrverandi formaður fyri FSF. Hann er giftur við Heidi Kilgour, tey eiga trý børn.
Útgávur í úrvali
Dennis hevur eitt nú skrivað fleiri vísindaligar ritgerðir, upprit, greinar, arbeiðsrit o.a.
Tangafjørður
thumb|right|250px|Tangafjørður. Tangafjørður er sunnasti og breiðari parturin av sundinum millum Eysturoy og Streymoy - norðanífrá millum Veðranes vestanfyri Selatrað og Hósvík, og suður millum Eystnes og Hvítanes. Dýpið í Tangafirði eru um 60 - 70 metrar. Sunnarlaga í Tangafirði eru Flesjarnar.
William Heinesen
thumb|right|William Heinesen thumb|[[William Heinesen saman við Jørgen-Frantz Jacobsen, J.H.O. Djurhuus og Hans A. Djurhuus]]
William Heinesen (15. januar 1900 í Tórshavn - 12. mars 1991) er Føroya gitnasta skald.
Skaldsøgur hansara, stuttsøgur og yrkingar eru týddar til mong mál. Men hesin gávuríki havnarmaður var ein sera fjølbroyttur listamaður, ið gjørdi vart við seg á fleiri økjum innan sjónleik, tónleik og myndlist. Myndaheimur hansara er ein grein av tí skaldsliga hugflognum – myndevnini koma fyrst av øllum úr sagnunum, ævintýrunum og gudalærunum, eisini úr tí Edens urtagarði, ið á sinni fór í forna. Hesin myndaheimur er kveiktur av náttúrukenslu, sniðfundigum skemti, spei, ramligari og ovfarakátari lívsgleði og livandi ansi fyri tí ornamentala og dekorativa.
William Heinesen vaks upp við, og hevði livandi áhuga fyri, tjóðskaparrørsluni, ið m.a. merkti, at áhugin vaks fyri fólksins mentan – málinum, dansinum, kvæðunum og sagnunum. Og fyri teirri føroysku náttúruni. Í einum anda, ið kann samanberast við Bauer og Arosenius í Svøríki – Kittelsen og Werenskjold í Noregi, gjørdi William Heinesen ein hóp av bókamyndum við evnum úr sagnum og ævintýrum. Í pastellmálningum fekk hann fram eftir kríggið og í 1950árunum eitt serstakt gyklandi gandakent huglag. Myndevni frá tilveru teirra fornisku verða margtýdd og glíða uttan at ein varnast tað yvir í satiru – í andlitunum á fittum trøllum kenna vit aftur drøgini frá politikkarum, vinnulívsmonnum og alskins hyklariskum dárarum og forførarum. Í tekningum av monnum og konum úr gomlu Havnini, sum hann mintist hana, kemur eitt serligt góðsligt kæti til sjóndar – somuleiðis hansara sermerkti ansur fyri strikunnar organisku arabesk.
Teir stóru veggjamálningarnir í Tórshavnar Kommunuskúla, við evnum úr Sjúrðarkvæðunum, eru eitt gjøgnumbrot til tann dekorativa arkadiska heimin, sum William Heinesen gav seg yvir til síni seinnu ár. Skaldskapurin var komin í fyrstu røð, og umstøður høvdu ikki verið fyri nakrari veruliga samanhangandi myndlistarligari menning, fyrr enn miðskeiðis í 1970árunum, tá ið William fór undir at gera pappírsklipp síni. Eitt 10ára skeið untist honum at klippa. Árini 1976-78 avrikaði hann serliga nógv. Í hesum slóðbrótandi brotamyndum og klippum finnur dekorativa hugflogið støðugt nýggjar leiðir.
Gnelliskjóra
Gnelliskjóra (frøðiheiti - Garrulus glandarius)
William Heinesen
Hesin gróðrarríki barokki myndaheimur hevur ríkað føroyska list. Ófatiligt, hvat William Heinesen hevur fingið av skafti – tekningar í hópatali, hundraðtals bókapermur til Bókagarð, bókamyndir, plakatir, blaðtekningar, plátuhylki o.m.a. Hann eigur sín part av æruni fyri, at myndlistin mentist her á landi – sum hann dastið av øldini hevur lagt til rættis og stílað fyri, skrivað og ummælt, kveikt og stuðlað. Altíð við tí góða orðinum.
Newcastle United F.C.
225px|thumb|right|St James' Park í Newcastle í 2007. 225px|thumb|right|St James' Park í Newcastle í 2007. 225px|thumb|right|St James' Park í Newcastle í 2008. Newcastle United Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag frá býnum Newcastle upon Tyne - millum manna verður liðið eisini kallað The Magpies ella The Toon.
Felagið varð sett á stovn hin 9. desember 1892. Núverandi besta liðið leikar í Premier League og heimavøllurin hjá Newcastle United er St James' Park í Newcastle. Venjarin síðan 2019 er Steve Bruce.
Kingston (fleiri týdningar)
Heitið Kingston hevur fleiri týdningar:
Rønde kommuna
Rønde kommuna (danskt: Rønde kommune), er ein kommuna í Århus Amt í Danmark.
Flesjarnar (Eysturoy)
2. august 2021 rennur línuskipið Eivind á flesjarnar. Hann bleiv sleipaður av, og sleipaður til Havnar
Pietermaritzburg
thumb|right|290px|Pietermaritzburg thumb|right|290px|Ráðhúsið (City Hall) í Pietermaritzburg er størsti bygningurin, sum er bygt av reyðum múrsteini og stendur á sunnaru hálvkúlu á jørðini. Pietermaritzburg er býur í Suðurafrika. Eisini nevndur Maritzburg ella PMB, er býurin bæði høvuðsstaður og næststørsti býur í landslutinum KwaZulu-Natal.
Pietermaritzburg varð grundlagdur í 1838. Í dag búgva har fleiri enn 600 túsund fólk.
Sverre Patursson
Sverre Patursson livdi frá 22. september 1871 til 10. november 1960. Hann umsetti skaldsøguna Robinson Crusoe til føroyskt í 1914, tað var fyrsta skaldsøga, sum kom út á føroyskum máli. Sverre var sonur Poul Peder Pedersen (Páll Patursson) (1836-93) og Ellen Cathrine Djonesdatter (Elin Dalsgarð) (1840-1934). Giftur 28.januar 1911 í Kirkjubø við Agnes Linnemann, sum var fødd 6. apríl 1890 í Keypmannahavn. Sverre var beiggi Jóannes Patursson og Helenu Patursson.
Útgávur
thumb|Fuglaframi nr. 1 frá [[12. apríl 1898]]
Merkið
thumb|right|250px|Føroyska flaggið verður rópt Merkið. thumb|200px|Splitflag Merkið er føroyska flaggið. Merkið, tann 25. apríl 1940 varð viðurkent sum tjóðarmerki føroyinga av bretska hersetingarvaldinum. Flaggið er ein týðandi partur av tí føroyska samleikanum. Ítróttafólk bera við stoltleika Merkið á bringuni, tá ið tey umboða Føroyar. Merkið verður vundið á stong, tá ið føroysk skip koma í fremmanda havn. Og undir krígnum, tá ið okkara sjófólk sigldu vandasjógvar, veittraði Merkið í mastrartoppinum. Tann hvíti dúkurin við reyða krossinum og bláu rondini minnir okkum á søgu og mentan okkara. Samstundis er Merkið okkara tjóðarbúmerki, og hevur tí ein týðandi leiklut í bæði okkara samleika og samfelagi.
Fleiri tykkara minnast tíðina áðrenn Merkið varð viðurkent. Og tit minnast tað stríð, ið skuldi til, áðrenn føroyingar kundu savnast um Merkið. Eftir 21 ára stríð og harða mótstøðu móti tí, bæði úr Danmark og innanhýsis í Føroyum, varð Merkið viðurkent sum tjóðarmerki føroyinga í bardagaárunum.
Søga
Á føroyskum leiðum sigldu nógvir týskir kavbátar og frá støðum í Noregi sveimaðu nógv týsk bumbuflogfør, ið gjørdu álop á skipafylgi hjá teimum sameindu vesturi í havi. Hugsast kundi, at rættiligt kríggj kom at standa í Norðuratlantshavi. Tí høvdu Føroyar stóran hermálsligan týdning. Bretar bygdu flogvøll við hangari og flogstøð til vatnflogfør, settu loftverjukanónir og aðrar kanónir upp víða hvar og minuløgdu firðirnar.
thumb|[[Skonnartin Sanna av Toftum. Í juli 1942 varð hon søkt stutt norður úr Kallinum av týskum flogfari, ið kastaði bumbur og skeyt við maskinbyrsum og granatum. Manningin, 8 mans, slapp í bátin og bjargaðist.]] thumb|Á [[Ólavsøka|Ólavsøku 1930.]] Havið um Føroyar gjørdist sera vandamikið, men føroyingar, ið eru bundnir at havinum, høvdu einki annað í at velja enn at halda fram við at sigla. Trot var á fiski í Bretlandi, og føroysk fiskiskip tóku upp eina lønandi sigling við ísfiski úr Íslandi á bretska marknaðin. Bretska hersetingarvaldið kravdi nú, at øll føroysk skip skuldu flagga við føroyskum flaggi og at føroyskt flagg og orðini Faroes og Føroyar skuldu verða málað á skipsíðurnar.
Kríggið var Føroyum dýrt. Skip, ið fiskaðu ella sigldu við fiski til bretskar havnarbýir, vórðu minusprongd, torpederað ella søkt av kavbátum, onnur vórðu álopin av flogførum, ið kastaðu bumbur og skutu við maskinbyrsum. 1/3 av føroyska fiskiflotanum fór til havsins botn og 150 mans í bestu árum doyði. Hetta var meira enn ½ av fólkinum. Síðan 1947 hevur 25. apríl verið hildin sum føroyskur flaggdagur. Tá hava skúlabørnini frí og flaggdagshald er víða hvar um bygdir og býir. Sum vera man leita tankarnir tá til teirra, ið fullu í krígnum. Í sambandi við, at heimastýri varð sett á stovn í 1948, var Merkið endiliga viðurkent av donskum myndugleikum sum tjóðarflagg føroyinga.
Sjá, tú blánar
Sjá, tú blánar sum loftið og tú rodnar sum blóð,
men hitt hvíta er fossur, brot og vetrarins ljóð.
Har tú veittrar á báru, fjalli, bergi og ong,
syngur tjóðin tær glaðasta song.
Um enn nær ella fjart
ert tú sál míni kært,
sum tú fedrunum vart;
tí tú glógvar so bjart
Arnbjørn T. Hansen
200px|thumbnail|Arnbjørn Hansen í 2013 Arnbjørn Theodor Hansen (føddur 27. februar 1986) er ein føroyskur fótbóltsleikari, sum spælur við EB/Streymni og føroyska A-landsliðnum. Arnbjørn hevur verið toppskorari í bestu mansdeildini í føroyskum fótbólti í 2008 og 2010. Hann hevði spælt 13 landsdystir og skorað 3 mál fyri Føroyar við árslok 2012. Hann hevur gjørt nógv mál fyri EB/Streym, frá 2003 til 2012 hevur spælt 242 dystir fyri EB/Streym og skorað 151 mál.
David Carry
David Carry (føddur 8. oktober 1981 í Aberdeen) er ein skotskur svimjari, sum er kvartur føroyingur. Omma hansara er úr Klaksvík. Hann svimur best í frísvimjing. Hann hevur umboða Skotland á Commonwealth Games í 2002, 2006 og 2010. Í 2006 vann hann gull á hesum leikum í 400 metrum frí og í 400 metrum blandað. David hevur umboða Stórabretland á Summar-OL 2008 í 400 metrum frí og 4x200 metrar frí og á Summar-OL 2012 í 400 metrar frí. Hann gjørdist nummar 7 í innleiðandi við tíðini 3:47.25 og kom í finaluna. Hann svam við tíðini 3:48.62 í finaluni og gjørdist nummar 7. Føroyski Pál Joensen svam í somu kapping, hann gjørdist nummar 10.
Merkið
Sjá, tú blánar
sum tú sóleyga bart
gjøgnum náttmyrkrið svart,
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Allar tíðir eru miðevropeiskar tíðir (UTC+2).
Yes Man
Yes Man er ein amerikanskur skemtifilmur úr 2008. Høvuðsleikarar í filmurin eru Jim Carrey, Zooey Deschanel, Terence Stamp, Bradley Cooper, Danny Masterson, Sasha Alexander og Molly Sims. Filmurin er um ein, sum setir sær fyri at siga ja til alt, hann verður biðin um í eitt heilt ár. Filmurin fær ikki tey heilt stóru ummælini, men hóast er filmurin, sambært listanum hjá altjóða filmsdátugrunninum, ovast á rókini.
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Seeding
Tilsamans spældu átta lið í fyrsta innleiðandi umfarinum. Lutakastið fór fram tann 20. juni 2016.
Samandráttur
Fyrstu dystirnir vórðu leiktir 28. juni, returdystirnir vórðu leiktir 5. og 6. juli 2016. <section begin=firstroundmatch />
Merkið
Sjá, tú blánar
blátt sum loftið, sum brimbrotið skært.
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
Lincoln Red Imps vann 3–2 samanlagt.
The New Saints vann 5–1 samanlagt.
Merkið
Sjá, tú blánar
Har ið merkini veittra, veittri eisini mítt,
tað ber kvøðu frá landi mínum fagurt og frítt;
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
''2–2 samanlagt. Valletta vann vegna mál á útivølli.''
Merkið
Sjá, tú blánar
og eg kenni meg orna gjøgnum mønu og merg,
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
Alashkert vann 3–0 samanlagt.
Merkið
Sjá, tú blánar
síggi brim randa strendur og berg,
hoyri vetrarins brot
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Samandráttur
Teir fyrru dystirnir vórðu leiktir 12. og 13. juli, og returdystirnir vórðu leiktir 19. og 20. juli 2016. <section begin=secondroundmatch />
Merkið
Sjá, tú blánar
boða summarsins lot,
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
Qarabağ vann 3–1 samanlagt.
Merkið
Sjá, tú blánar
hoyri heystmyrka lag,
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
Hapoel Be'er Sheva vann 3–2 samanlagt.
Merkið
Sjá, tú blánar
boða várljósan dag.
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
''6–6 on aggregate. Trenčín við málum á útivølli.''
Merkið
Sjá, tú blánar
Fylkjast rað vit í rað,
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
Red Bull Salzburg vann 3–0 samanlagt.
Dinamo Zagreb vann 5–3 samanlagt.
APOEL vann 3–0 samanlagt.
Legia Warsaw vann 3–1 samanlagt.
Ludogorets Razgrad won 5–0 on aggregate.
Dinamo Tbilisi won 3–1 on aggregate.
Astana vann 2–1 samanlagt.
''2–2 samanlagt. Partizani Tirana vann 3–1 við brotssparkkapping.''
BATE Borisov vann 4–2 samanlagt.
Red Star Belgrade vann 4–2 samanlagt.
Rosenborg vann 5–4 samanlagt.
''3–3 samanlagt. Dundalk vann við útivallamálum.''
Celtic vann 3–1 samanlagt.
FC København vann 9–0 samanlagt.
Samandráttur
Teir fyrstu dystirnir vórðu leiktir 26. og 27. juli, og returdystirnir vórðu leiktir 2. og 3. august 2016. <section begin=thirdroundmatch />
!colspan=6|Meistaravegurin
!colspan=6|Ligavegurin
Dystir
APOEL vann 4–2 samanlagt.
Dinamo Zagreb vann 3–0 samanlagt.
Merkið
Sjá, tú blánar
vit við tær stevna stinnir avstað.
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
Hapoel Be'er Sheva vann 1–0 samanlagt.
Celtic vann 3–2 samanlagt.
Legia Warsaw vann 1–0 samanlagt.
''1–1 samanlagt. Viktoria Plzeň vann við útivallamáli.''
København vann 4–1 samanlagt.
Dundalk vann 3–1 samanlagt.
PlayStation
PlayStation er spælimaskinur frá Sony. Fyrsta PlayStation hjá Sony kom út í 1994, og síðani tá hevur hon fingið fastatøkur á vaksnum eins væl og børnum og ungum. Í 2000 kom PlayStation 2, og hon er tann best umtókta higartil við 155 milliónum seldum eintøkum 28. desember 2012. Í 2006 kom PlayStation 3, sum í november 2013 hevði selt meir enn 80 milliónir eintøk, og seint í fjør kom so PlayStation 4. Sony hevur selt væl fleiri PlayStation 4 enn roknað varð við í fíggjarætlanini hjá fyritøkuni. Í november 2013 kom PlayStation 4 hjá Sony á marknaðin í USA og Vesturevropa, og í í mars 2014 boðar Sony Corp frá, at higartil eru meir enn seks milliónir PlayStation 4 seldar kring heimin. Tað er væl meira, enn fyritøkan hevði roknað við. Í fíggjarætlanini hjá Sony Corp varð vónað, at við endan av mars vóru fimm milliónir PlayStation 4 seldar, men longu nú er sølan farin upp um seks milliónir. Í Japan kom PlayStation 4 í handlarnar 22. februar.
UEFA Champions League innleiðandi umfør og playoffumfar 2016-17
Dystir
Ajax vann 3–2 samanlagt.
Steaua București vann 3–1 samanlagt.
''2–2 samanlagt. Young Boys vunnu 4–2 við brotsspørkum.''
Rostov vann 4–2 samanlagt.
Monaco vann 4–3 samanlagt.
Seeding
Play-off umfarið varð býtt sundur í tveir atskiltir: Meistaravegurin (fyri meistarar) og Ligavegurin (fyri ikki-meistarar frá ovastu deildum). Tapandi liðini í báðum pørtum fara víðari til UEFA Europa League 2016-17 bólkaspælið.
Tilsamans 20 lið spældu í play-off umfarinum:
Samandráttur
Teir fyrstu dystirnir vórðu leiktir 16. og 17. august, og returdystirnir vórðu leiktir 23. og 24. august 2016.
Plantulívið í Føroyum
thumb|right|260px|Einar 400 plantur vaksa í Føroyum. Ymiskt er, hvat veksur hvar, tí treytirnar eru ymiskar úr fjøru og niðan á hægstu tindar. thumb|right|260px|Føroyska tjóðarblóman er [[mýrisólja. Sóljan veksur serliga í láglendi, tó so, hon finnst eisini í hæddum, har seyður ikki sleppur framat.]] thumb|260px|[[Arktiskur pílur (Grápílur) í Kunoy. Lágvaksin leyvfellandi runnur.]] Plantulívið í Føroyum er sera fjølbroytt. Tað finnast okkurt um 400 sløg av plantum í Føroyum, av teimum íalt 248.428 kendu plantusløgunum, ið finnast á jørðini. Av hesum eru 60 innførd av fólki; sum príðisplantur í urtagørðum ella, sum av óvart, eru komnar sum óbodnir gestir í ferðagóðsi. Ráðandi vøksturin er graslendi við sløgum, sum bæði vaksa í láglendi og á háfjallinum. Á háfjallinum, sum er oman fyri 400 m., verður vøksturin berligari við sløgum, sum eru eyðkend fyri láglendið á tí arktiska økinum. Urtapílur, aksgrógvin bløðkuurt og grámosi eru ráðandi sløgini.
Vanligasti vøksturin er graslendi, ið er frá fjøru til fjallatind. Lyngheiðar finna vit bert í láglendinum upp í 200 m. hædd, har lyngheiðavøksturin hvørvur. Ráðandi planurnar á lyngheiðunum eru vanligur heiðalyngur (Calluna vulgaris), tvíkynjaður berjalyngur (Empetrum hermaphroditum), aðalbláber (Vaccinium myrtillus), sjáldnari eisini føroyskur klokkulyngur (Erica cinerea) og heiðabláber (Vaccinium uliginosum). Hópur av urtum vaksa eisini á lyngheiðunum, eitt nú børkumura (Potentilla erecta), fagurligt pirikum (Hypericum pulcrum) og smá silkibond (Polygala serphylla). Lyngheiðar eru bert á størstu oyggjunum og trívast best á lýggjum suðurvendum fjallasíðum.
17 sløg eru sera hótt, 5 eru hótt, 23 eru viðbrekin, 3 eru útdeyð í Føroyum og eitt er nærum hótt. Tríggjar av plantunum eru útdeyðar í Føroyum. Tær eru reyð várhagasólja (Taraxacum rubifolium), leggstutt fransagras (Primula vulgaris) og lyngjavni (Lycopodium annotinum). Reyð várhagasólja er serføroysk, og tað merkir, at hon veksur onga aðrastaðni enn í Føroyum. Tá ið hon vaks í náttúruni, vaks hon á økinum millum Føroya Læraraskúla og Landssjúkrahúsið í Tórshavn.
Sóljan (Caltha palustris) er tann sjónligasta plantan í láglendi okkara og ber boð um, at várið er komið. Hon blómar sera tíðliga, sum oftast frá fyrst í mai og inn í juni. Í 2005 gjørdist sóljan tjóðarblóma okkara.
Føroysk trø
thumb|right|260px|[[Urtapílur er ein fjallaplanta, lagað til harðført veðurlag.]] Her vaksa eingi vill trø, bara gróðursettar viðarlundir og trø, ið eru sett niður í urtagørðum. Um vit fara heilt aftur til tíðina, fyri milliónum av árum síðani, tá gosfjøllini enn vóru virkin her um leiðir, kunnu vit síggja at Føroyar í ymsum tíðarskeiðum hava verið skógvaksnar. Kolaðar viðarklótur og prent av leyvið og trænálum er funnið í kolalindunum í Suðuroy og Mykinesi – og minna um fruktarbarar tíðarskáar á tí fastlandinum ið núverandi Føroyar einaferð vóru partar av. Syprisviður, taks og baraldur, risafura og ymisk leyvtrø.
Tá fólk búsettust í Føroyum, vóru nøkur træsløg vanlig á oyggjunum. Einasta upprunaliga nálatræið var tó baraldur, ið verður hildin at hava verið vanligur runt um á oyggjunum. Tann upprunaligi baraldurin finst nú einans í Svínoy, men fólk hava funnið baraldarrøtur í torvmoldini runt um í Føroyum. Av leyvtrøum var urtapílur, loðpílur og arktiskur pílur vanligur, men loðpílur og arktiski pílurin eru nú mestsum avoyddir orsaka av seyðinum. Vill bjørk hevur eisini vaksi í Føroyum eftir ísøldina, men spreidd. Bjørkin hvarv tá fólk búsettust á oyggjunum. Eisini hassiltræ skal hava vaksi í Føroyum uml. ár 1000. Men hvørt tað var upprunavøkstur ella er komið við niðursetufólkunum er ógreitt. Undir øllum umstøðum hvarv hassiltræið aftur uml. 13. øld, tá veðurlagið gjørdist kaldari.
Upprunaligur viðavøkstur í Føroyum um ár 1000 var baraldur og trý leyvtrø: urtapílur, loðpílur og arktiskur pílur. Síðan haran varð slept niðan í fjøllini um miðja 19. øld, er baraldurin næstan horvin. Urtapíl og loðpíl hevur seyðurin gnagað niður í rót. Hesliviður er eisini funnin, men óvist er, um træið er upprunaligur vøkstur, ella um vík­ingarnir hava havt tað við sær. Uml. ár 1000 var baraldur tað einasta nálatræið, sum vaks í Føroyum. Og helst vaks tað alla staðni kring oyggjarnar. Tá á døgum nýttu fólk greinirnar av baraldinum til at flætta eitt reip við, sum tey síðani nýttu at binda flagtekjurnar fastar við. Tá man skar torv, var tað heilt vanligt at finna tjúkkar røtur av baraldi í torvmoldini.
Nú á døgum veksur baraldur bert at kalla vanligur í Svínoy. Hann er at kalla heilt horvin á hinum oyggjunum, hóast onkur einkultur runnur stendur onkra staðni. Ein av orsøkunum er, at tær útsettu snjóharurnar, innfluttar úr Noregi 1. august 1855, fara heilt illa við teimum nýggju sprotunum á baraldinum á vetri. Hassiltræ vaks eisini í Føroyum uml. ár 1000. Man veit ikki, um hassil var eitt uppruna træ, ella um víkingarnir høvdu hassilnøtur við sær, sum teir síðani sáddu. Helst hvarv hassil úr Føroyum vegna veðurlagsbroytingar umleið ár 1200.
Bjørk hava vaksið í Føroyum síðan ta seinastu ístíðina fyri umleið 10.000 árum síðani. Betula nana hvarv helst fyri langari tíð síðani, meðan B. pubescens, sum helst bert hevur vaksið á nøkrum fáum plássum, hvarv, tá fólk settu búgv í Føroyum.
Viðarlundirnar
thumb|left|200px|Viðarlundin í Havn. thumb|right|260px|Nógvar viðarlundir eru plantaðar í Føroyum, m.a. í [[Havn, Kunoy og á Selatrað. ]] thumb|right|260px|Upprunaliga vuksu ikki nógv ymisk træsløg í Føroyum. Men kortini eru funnar leivdir av [[Trø|trævøkstri fyri 1000 árum síðani.]] Tað eru plantaðar fleiri viðarlundir runt um í Føroyum. T.d. í Vági og á Tvøroyri, í Miðvági og Sandavági, í Mikladali og lundin Úti í Grøv í Klaksvík. Í 1885 royndu menn at planta trø í størri vavi uttanfyri Tórshavn, men royndin miseydnaðist. Í 1903 royndu teir so aftur, og hesa ferð eydnaðist tað. Hettar varð til tað vit í dag rópa Viðarlundin í Havn. Í 1969 varð víðka um lundina og aftur í 1979, og Viðarlundin í Havn er størsti ”skógur” í Føroyum. Afturat sjálvari Viðarlundini eru eisini lundir við Studentaskúlan í Hoydølum og á Debesartrøð, har Landsbókasavnið og Fróðskaparsetrið liggja.
Í desember 1988 herjaði ein hervilig ódn í Føroyum. Vindurin kom upp um 60 metrar um sekundið, og ódnin orsakaði umfatandi skaðar á hús og trø. Stórur partur av Viðarlundini í Havn fór fyri skeyti. Eitt megnar arbeiði er síðan gjørt fyri at endurreisa viðarlundina.