cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Norðurlond
Søga
thumb|right|220px|Sambært [[Føroyingasøga|Føroyingasøgu kristnaði Sigmundur Brestisson Føroyar við valdi um ár 1000.]] thumb|right|220px|[[Margreta I|Margreta Fyrsta sum sameindi Norðurlond.]] thumb|right|220px|[[Kalmarsamveldið.]] Í bronsuøldini varð veðurlagið heitt. Í landaøkjum, sum nú á døgum eru uttan trævøkstur, vuksu stórir leyvskógir. Eftir 500 f.Kr. gjørdist kaldari og ráligari, sum nú á døgum. Fura, grann og bjørk fóru at vaksa. Eisini lærdu norðbúgvar seg at vinna jarn úr málmi. Tað varð tí lættari at rudda skóg og lendi. Tey fóru at dyrka meira til matna, og íbúgvatalið vaks. Garðarnir gjørdust fleiri, og at enda vóru heilar bygdir uttan um garðarnar. Fleiri bygdir gingu saman í eitt ríki við einum høvdinga á odda, t.d. Ringaríki, Rómaríki, og Hálogaland. So leingi fólk hava búð í Norðurlondum, hava tey havt samband við fólk í Suðurevropa. Í tíðini frá 800-1050 sigldu norðbúgvar dúgliga til onnur lond. Teir sigldu bæði vestureftir, eystureftir og norðureftir at ræna, handla og taka lond. Hesir menn vórðu nevndir víkingar, og tíðin fekk navnið víkingatíðin. Úr Noregi sigldu teir eisini til Føroya, Íslands og Grønlands og búsettust í hesum londum. Leivur Hepni fann Amerika, og hann nevndi landið Vínland. Í víkingatíðini løgdu høvdingar nógv ríkidømi undir seg. Teir rændu og handlaðu.
Teir mætastu høvdingarnir lógu í stríð hvør við annan um at fáa størsta valdið. Úrslitið var, at trý kongsríkið vórðu sett á stovn - Noreg, Danmørk og Svøríki. Ein norskur høvdingi, Haraldur Hárfagri úr Vestfold, savnaði Noreg í eitt ríki. Hin endaligi bardagin var í Havursfirði við Stavanger uml. 900. Um hetta mundið var farið at boða kristindómin í Norðurlondum. Føroysku landnámsmenninir vóru heidnir. Men ein partur av teimum var komin úr bretsku oyggjunum. Tá hava teir óivað verið í samband við kristindómin, sum tí ikki var teimum fremmandur, tá ið norski kongurin sendi Sigmund Brestisson til Føroya at boða kristna trúgv uml. ár 1000. Fleiri kongar nýttu kristindómin og kirkjuna sum amboð at styrkja kongsvaldið. Ein av teimum var Ólavur Haraldson í Noregi. Hann fall í bardaganum í Stiklastøðum í 1030. Men Noreg varð kristnað, og síðan varð hann nevdur Ólavur hin Heilagi.
Fólkavøksturin um ár 1300 í Norðurlondum gjørdi, at trot var á góðum gróðarlendi. Kongarnir grunaðu býirnar. Kongur og kirkjan høvdu síni høvuðssetur í býunum, og allur uttanríkishandil varð rikin haðani. Fólkatalið vaks, og hetta gjørdi, at trot varð á góðum gróðrarlendi. Nýggir garðar vórðu bygdir á vánaligum grótlendi ella høgt uppi millum fjalla. Trý sløg vóru av góðseigarum: kongurin, aðalin og kirkjan. Í 12. øld brast borgarakríggj á millum teir ymsu góðseigararnar. Stríðið var um, hvør skuldi hava kong. Úr Føroyum kom Sverri og segði seg vera kongsson. Tey, sum stuðlaðu honum vórðu nevndir birkibeinar. Sverri sigraði og gjørdist kongur. Norskir kongar løgdu undir seg Føroyar, Grønland og Ísland, og um hetta mundið høvdu føroyingar nógv handilssamband við Bergen. Eftirkomararnir hjá Sverri kongi vóru á trúnuni til 1319, tá ið arvingarnir í kallegg doyðu.
Í Seinna heimsbardaga hersetti týskurin Noreg og Danmørk. Onglendingar tóku Føroyar og vardu tær. Føroyar vóru frá 1816-1940 danskt amt; tá fingu Føroyar eina fyribils stýrisskipan, sum løgtingið gjørdi, tí alt samband við Danmørk var kvett, og Danmørk og Føroyar vóru hersett av hvør sínum parti í heimsbardaganum. Fyri kríggið sigldu føroysk fiskiskip við donskum flaggi. Í 1940 kravdu onglendingar, at annað flagg varð nýtt. Trolarin Nýggjaberg var fyrsta føroyska skipið, sum nýtti Merkið bardagaárini. Í 1944 varð Ísland lýst sum lýðveldi við egnum valdum forseta. Grønland var hjáland, til tað í 1953 gjørdist danskt amt.
Landafrøði
thumb|right|250px|Í Norðurlondum eru trý sjálvstýri, fimm fullveldi og 27 milliónir fólk. Tað politiska-landafrøðiliga økið, sum vit nevna Norðurlond, røkkur heilt úr Grønlandi í vestri um Føroyar og Ísland til Finnlands í eystri - við Noregi, Danmark og Svøríki í miðjuni. Tey trý Nordurlondini Svøríki, Noreg og Danmørk verða kallað Skandinavia. Stórir partar av Noregi, Svøríki og Finnlandi eru skógvaksnir, og har eru mong vøtn, tí at skriðjøklarnir gróvu djúpar lægdir í lendið í seinastu ístíð. Stór fjallalendi eru í Noregi og Svøríki, men Finnland og fruktagóða Danmørk eru sløtt láglendi. Føroyar, Grønland og Ísland hava tað felags, at tey liggja langt úti í Norðuratlantshavi og langt frá teimum tættbygdu londunum í Norðurlondum. Ísland er ein gosoyggj, skapt av lava. Føroyar eru ein oyggjabólkur við 18 oyggjum. Grønland er heimsins størsta oyggj. Landafrøðiliga og jarðfrøðiliga er hon partur av norðuramerikanska meginlandinum. Politiskt verður Grønland roknað upp í Norðurlond.
Mál
300px|thumb|right| Tann siðbundna staðsetingin av teimum Norðurgermansku málunum í Evropa: {{legend|#399A00|[[Íslendskt mál|Íslendskt}} {{legend|#2DCC71|Føroyskt}} {{legend|#0080FF|Norskt}} {{legend|#004080|Svenskt}} {{legend|#6D1EAE|Danskt}} {{legend|#1F1F1F|Norn}}]]
Í Norðurlondum eru bæði mál, sum eru nær skyld, og mál, sum eru av heilt ymsum málættum. Tað er tískil týdningarmikið av skyna á norðurlendskum málum - sum er felagsheiti fyri tann norðurgermanska undirbólkin av tí indo-evropeisku ættini: norskt, føroyskt, íslenskt, danskt og svenskt - málunum í Norðurlondum, sum eisini fevna um mál úr bæði tí uralsku málættini: finskt og sámiskt - og úr tí eskimoisku-aleutisku ættini: grønlendskt. Tá ið talað er um meginnorðurlenskt, kann tað vera ymist, um roknast skal við teimum standardmálum (norskum, donskum og svenskum) ella fýra (norskum = nýnorskum og bókmáli) ella møguliga fimm (svenskum = svøríkissvenskum og finnlandssvenskum).
Navnið norrønt verður vanliga brúkt um málið í Føroyum, Íslandi og Noregi frá um 10. øld og fram at uml. 1350. Tá var málið í hesum londum næstan tað sama; tí føroyingar og íslendingar vóru upprunaliga norskir útfarar - flestir av Vesturlandinum. Nútíðar íslenskt og føroyskt hava tí eyðsýndan líkskap við málførini í Vesturnoregi, sum kanska partvíst kemur av teirra felags upphavi, men onnur vilja vera við, at tað eisini kann stava frá sambandi við Noreg seinni í tíðini. Danskt og svenskt mál vóru longu hesa tíðina nakað ólík norrønum, t.e. at málføraskilnaðurin millum norðurlensku málini var longu á veg - serliga sást, at danskt tók at skilja seg burturúr.
Menningin av einum norskum skriftmáli var ein staðfesting av sjálvstøðu landsins; men hetta trokaði ikki tað danska burtur, og tí hava norðmenn í sløk 130 ár havt tvey almenn skriftmál, nýnorskt og bókmál. Í Finnlandi eru bæði finskt og svenskt almenn mál. Finsku málførini eru býtt í tveir høvuðsbólkar, eystur- og vesturfinsk málføri. Sámiskt kann málsliga neyvan roknast sum bara eitt mál, tí tey ólíkastu sámisku málførini eru eins ólík og t.d. meginnorðurlendskt og týskt eru tað. Grønlenskt er í ætt við fleiri onnur eskimoisk mál og er partur av eskaleutisku málættini, har eskimoiskt og aleutisk eru høvuðsgreinarnar.
Politikkur
thumb|right|250px|Flestu norðurlendsku fløggini eru [[Krossmerki|krossfløgg. Nýttu litirnir eru reytt, gult, hvítt og blátt. Trý teirra - svenska, finska og danska - hava bara tveir litir.]] thumb|right|250px|Útnorðurráðið er samstarvsfelagsskapur ímillum [[Løgting|Føroya Løgtings, Landsting Grønlands og Alting Íslands.]] Norðurlond eru millum heimsins bestu lond at búgva í. Ikki bert fyri ríkfólk, men eisini fyri vanlig fólk, sum ikki flóta í pengum. Eisini fyri tey, sum í longri ella stryttri tíðarbil av einhvørji orsøk ikki hava nokk til dagin og vegin. Ein fyritreyt fyri hesum er, at ein óskrivaður sáttmáli er millum ættarliðini, har tey yngru gjalda, so eldri kunnu leggja frá sær uttan at sita við ongum. Norðurlond hava langa siðvenju við at taka lut í altjóða samstavi um at varðveita náttúru- og mentanararvin í heiminum. Øll Norðurlond hava tikið undir við millumtjóðasáttmálum viðvíkjandi náttúru og mentanarumhvørvi. Norðurlond hava eisini sett á stovn eina norðurlendska miðstøð (NWHF), sum skal styrkja felags átakið fyri at verja heimsins náttúru- og mentanararv.
Norðurlendskt samstarv
Norðurlendska ráðharraráðið er eitt politiskt organ fyri samstarvið millum stjórnirnar í teimum norðurlendsku londunum. Norðurlendska ráðharraráðið arbeiðir fyri felags loysnum innan økir har tey norðurlendsku londini kunnu røkka betri úrslit við at samstarva, um at loysa uppgávur, hvør sær.
Norðurlendska ráðið er eldri enn Norðurlendska ráðharraráðið og bleiv stovnað í 1952, við tí fyri eyga at styrkja samstarvið millum tey norðurlendsku ráðini, og er tað samstarvsorganið fyri norðurlendsku parlamentini. Drívmegin hjá tingmonnunum í Norðurlendska ráðnum, er viljin til at Norðurlond skulu verða eitt gott økið at búgva, liva og arbeiða í. Hetta er eisini primerað málið fyri tey uppskot sum taka seg upp í Norðurlendska ráðnum. Eitt uppskot sum er veruleiki,  sum kom ígjøgnum í 1954, og sum hevur givið stóra ávirkan á felagsskaparkensluna, er norðurlendska pass-samveldið, sum ger tað møguligt hjá norðurlendskum íbúgvum at ferðast uttan pass í londunum.
Útnorðurráðið er tingmannasamstarv millum Ísland, Grønland og Føroyar.
Javnstøða er eitt av teimum økjum, har sum norðurlendsku londini hava samstarvað mest. Hetta hevur virkað til, at Norðurlondini í dag eru millum tey mest javnsettu í heiminum.
Samferðsla
thumb|right|250px|[[Kastrup Flogvøllur er av størstu flogvøllum í Evropa.]] Hvat ið samferðslu viðvíkur, liggja Norðurlondini væl fyri. Atlantshavið og Norðsjógvurin frysta ongantíð, hvussu harður veturin so er, og til londini á meginlandinum í Evropa slepst altíð við bili og toki. Noreg, Danmark og Svøríki kastaðu saman eftir kríggið og stovnaðu SAS felagið, sum eigur hópin av stórum og góðum flogførum, ið røkja fastar flogleiðir til allar heimspartar. Hetta flogfelagið gjørdist víðagitið, tá ið tað sum fyrsta flogfelag legði fasta flogleið tvørtur um Norðurpólin til Eysturásia og Norðuramerika. Skipaflotarnar hava Norðurlondini óføra stórar, men tó er tann norski nógv størstur. Hesi skip sigla ikki bara til havnir í Evropa, men um øll høv; tey størstu av teimum eru tangaskip, sum verða nýtt til at føra olju úr Arábia og Persia til lond í Evropa og aðrastaðni.
Donald Tusk
thumb|Donald Tusk thumb|Undirskriftin hjá Donald Tusk Donald Franciszek Tusk (føddur 22. apríl 1957 í Gdansk) er ein pólskur politikari, hann hevur verið forsætisráðharri Póllands síðan 2007 til 2014.
Tusk hoyrir til tann liberala flokkin Platforma Obywatelska (Borgaraplattformurin). Í 2005 tapti hann forsetavalið móti Lech Kaczyński. Tusk gjørdist forsætisráðharri eftir at flokkurin vann stóran sigur á valinum í 2007. Hann varð settur sum forsætisráðharri Póllands hin 16. november 2007.
Í mai 2010 gjørdist hann vinnarin av ársins Karlamagnusar virðisløn, sum er ein evropisk virðisløn, sum er høgt í metum.
Karsten Hansen
Karsten Hansen starvaðist sum sjómaður 1959-62 og innan handil 1963-66. Hann er útbúgvin løgreglumaður, og varð løgreglumaður í 1966, var støðleiðari 1975-85 og sýslumaður frá 1985 til hann fór í farloyvi, tá hann varð landsstýrismaður.
Donald Tusk
Hann varð valdur til forseta í Evroparáðnum hin 30. august 2014, hann vann yvir danska forsætisráðharran, Helle Thorning-Schmidt.
Karsten Hansen
Hann var landsstýrismaður í fíggjar- og búskaparmálum 1998-2002 og landsstýrismaður í fíggjarmálum 2002-2003 umboðandi Tjóðveldisflokkurin. Hann var aftur landsstýrismaður í fíggjarmálum 4. februar til 26. september 2008, hesuferð umboðandi Miðflokkin. Hann hevur verið landsstýrismaður í heilsumálum síðani 14. november 2011, umboðandi Miðflokkin. Hann var valdur á ting í 2004 og hevur verið valdur hvørt val síðani.
Donald Tusk
Í 1978 giftist hann Małgorzata Sochacka. Tey hava tvey børn saman, sonin Michał og dóttrina Katarzyna.
Karsten Hansen
Karsten Hansen sat í Klaksvíkar Býráð 1989-98, harav sum næstformaður 1993-98. Hann var nevndarformaður í IRF 1993-98, í Vanlukkutryggingarráðnum 1985-89. Hann var formaður í Føroya politistafelag 1973-84.
Liverpool
200px|thumb|The Beatles, teir fýra limirnir í The Beatles komu allir úr Liverpool Liverpool er ein stórbýur í útnyrðingshorninum av Onglandi. Hann liggur í Merseyside landslutinum.
Býurin, sum var stovnaður í 1207, er fjórðstørsti býur í Stóra Bretlandi og triðstørsti býur í Onglandi. Í 2012 búðu 469,690 fólk í sjálvum býnum. Í Liverpool stórbýarøkinum við upplandi búgva umleið 2 milliónir fólk.
Liverpool er størsti havnabýurin aftan á London; hagar koma hvønn dag farmaskip úr øllum heimspørtum. Tey flestu av teimum føra bummull, men í Liverpool verður eisini uppskipað nógv av tubbakki, sukri og plantuolju. Liverpool er eisini heimstaður hjá tveymum feløgum sum luttaka í ensku Premier League fótbólts kappingini, feløgini eita Liverpool FC og Everton FC. Heimskendi tónleikabólkurin The Beatles var úr Liverpool.
Russiska fótbóltslandsliðið
Russiska fótbóltslandsliðið (Национа́льная сбо́рная Росси́и по футбо́лу, Natsionálnaya sbórnaya Rossii po futbólu) umboðar Russland í fótbólti og verður stýrt av Russiska Fótbóltssambandinum (Российский Футбольный Союз, Rossiyskij Futboľnyj Sojuz).
Heimavøllurin hjá Russlandi er Otkrytie Arena, Luzhniki Stadion og Lokomotiv Stadion (øll í Moskva), og Petrovskij Stadion í St. Pætursborg.
Núverandi hópur
Hesir 23 leikarar vórðu úttiknir til hópin til 2018 FIFA World Cup. ''Dystir og mál eru dagførd pr. 19. juni 2018 eftir dystin móti Egyptalandi.''
Arnbjørn Ó. Dalsgarð
Arnbjørn Ólavsson Dalsgarð (f. 28. august 1971, ættaður av Velbastað) er rithøvundur, bókavørður og tónleikari, guitarleikari. Í 2012 varð hann settur í starv sum leiðari á Býarbókasavninum. Áðrenn tað starvaðist hann á Føroya Landsbókasavni. Hann gjørdist liðugur við útbúgving sum bókavørður í 1999. Hann er føddur í 1971, er uppvaksin á Velbastað og býr í Havn. Er ritstjóri á bókmentatíðarritinum Vencili saman við Oddfríða M. Rasmussen. Árini 2003-2007 hevur hann verið formaður í Bókavarðafelagnum, og í mars 2007 bleiv hann valdur til formann í Rithøvundafelagnum og legði frá sær í Bókavarðafelagnum, hann varð formaður í Rithøvundafelagnum til 2009. Meðan hann búði í Keypmannahavn í 1990-árunum var hann onkuntíð blaðstjóri á blaðnum Oyggjaskeggi, sum er blaðið hjá føroyskum lesandi uttanlands, serliga í Danmark. Hann hevur fyrr spælt sum guitarleikari í fleiri føroyskum orkestrum, tað var í 1980-árunum. Hann spældi eitt nú saman við James Olsen og Óla Hans Andreasen. Arnbjørn er giftur við Rigmor Dam, sum er løgtingskvinna (2011-), lærari og blaðkvinna. Tey eiga trý børn saman.
Beinisvørð
thumb|250px|Beinisvørð er á útsynningssíðuni á Suðuroy millum Sumba og Lopra, og er eitt av kendastu fuglabjørgum í Føroyum. Beinisvørð er 469 metrar høgt forberg í Suðuroynni, millum bygdirnar Sumba og Lopra. Beinisvørð er sermerkt og sæst nógvastaðnis frá. Beinisvørð er tað næsthægsta forbergið í Føroyum, bara Enniberg er hægri. Nógvir flytifuglar byggja reiður hvørt ár í Beinisvørði. Sumbingar plagdu fyrr í tíðini at síga niður í bergi eftir fugli og eggum. Enn fara sumbingar í stakkin við Beinisvørð eftir lunda.
Yrkingar nevna Beinisvørð
Kenda skaldið Poul F. Joensen (1898-1970), úr Sumba yrkti ofta um Beinisvørð. Janus Djurhuus (1881-1948), sum ikki er minni kendur enn Pól F. yrkti eisini um Beinisvørð.
Beinisvørð rapaði
thumb|250px|Kort yvir [[Sumbiar kommuna|Sumbiar kommunu.]]
Hesturin við Beinisvørð
Gamli vegurin millum Lopra og Sumba førir niðan á Hestin, hagani er stutt til Beinisvørð. Vegurin er tætt við eggina, eitt nú kunnu bilar ella bussar støðga við stóru antennuna uppi á Hestinum og síðan kunnu fólk ganga umleið 50 metrar út til eggina og eygleiða fuglabergið Beinisvørð. Støðgast kann eisini eitt sindur longri niðri mitt í einum breiðum svingi, har eru bert umleið 20-30 metrar til eggina. Har liggur ein træbrúgv, sum varð løgd har einaferð kongalig vitjan var í Suðuroynni. Eitt skelti er sett upp har, sum ávarar fólk, so tey ikki ganga seg útav eggini.
Sumbiartunnilin er undir Beinisvørði
Sumbiartunnilin var í ger í fleiri ár, hann varð tikin í brúk í 1997. Tunnilin fer ígjøgnum bergið Beinisvørð og er 3.240 metrar langur.
Meryl Streep
thumb|right|250|Meryl Streep (2008)
Meryl Streep (doypt Mary Louise Streep) (* 22. juni 1949 í New Jersey) er ein amerikonsk sjónleikarinna.
Karriera
Meryl Streep hevði sína fyrstu framførslu á palli í 1971 í leikinum 'The Playboy of Seville', áðrenn hennara fyrsta filmsleiklut í sjónvarpsfilminum 'The Deadliest Season' í 1977. Hon hevur havt nógvar stórar leiklutir, nakað ið eisini sæst aftur í hennara nógvu oscarnomineringum. Heilar 16 ferðir er hon nominerað (3 ferðir fyri besta kvinnuliga leiklut og 13 ferðir fyri besta kvinnuliga hjáleiklut) tvær ferðir hevur hon vunnið. Fyrstu ferð í einum hjáleikluti fyri Kramer vs. Kramer (1979), aðru ferð sum besti sjónleikari fyri Sophie's Choice (1982). Hon fekk eisini ein Life Achievement Award frá tí amerikanska filmsinstituttinum (AFI) í 2004 fyri umfatandi karrieru sína. Meryl Streep var nominerað til ein Oscar í Oscarhandanini í 2009, fyri 'Besta kvinnuliga høvuðsleiklut', í filminum Doubt (2008), men vann hann ikki.
Privatlív
Sum heild vita fólk lítið um Meryl Streep, hon verjir sítt privatlív og er kend fyri at siga; "eg eri ein sjónleikarinna, ið fari heim aftaná arbeiðstíð".
Tórshavn
Tórshavn ella Havnin er høvuðsstaður í Føroyum og nógv størsti býurin, hóast hann ivaleyst er ein av heimsins minstu høvuðsstøðum. Í meira enn 1.000 ár hevur Tórshavn verið miðdepil landsins. Men ikki fyrr enn í 1866 varð Tórshavn formliga viðurkendur sum sjálvstýrandi eind, sum veruligur høvuðsstaður. Havnin er ein nútímans, virkin býur við handilslívi, ídnaði og fyrisiting, við skúlum og fjølbroyttum valmøguleikum til víðari útbúgving, við ítrótti og einum blómandi mentanarlívi.
Býurin er bygdur rundan um tvær smáar vágir: Vestaru Vág og Eystaru Vág, sum Tinganes gongur út millum. Havnin er vaksin nógv seinastu hundrað árini. Eins og í nógvum øðrum nútímans stórbýum eru nógv frítíðartilboð, og møguleikarnir at fáa arbeiði ella at nema útbúgving eru betri í Havn enn á bygd. Havnaøkið hevur stóran týdning. Her verður farmur lossaður, og flestu ferðafólkini koma og fara um Havnina. Árliga koma og fara 3.400 skip um Tórshavnar havn, og 680.000 tons fara um bryggjukantin.
Havnin er sjálvur landsins landafrøðiligi miðdepil - ella tað halda tey sjálv í hvørjum falli - og her er landsins tingstaður, sum hann hevur verið í meira enn 1.000 ár. Í Tórshavn og økinum rundanum búgva uml. 20.000 fólk.
Navnið
Navnið er samansett av Tór, sum er norrønur gudur, og havn. Av tí at fyrri liðurin Tórs hevur verið lítið brúktur á manna munni, hevur almenna býarnavnið Tórshavn ikki broytt snið gjøgnum tíðina, eins og heitini Hósvík og hósdagur, har Tórs- við tíðini er blivið til Hós-.
Søga
thumb|300px|[[Føroya Landsstýri hevur sæti í Tinganesi]] thumb|300px|Tórshavn í 1839
Landnám (800–1035)
Í Føroyingasøgu kunnu vit lesa, at í Tórshavn hevur líka frá gamlari tíð verið tingstaður hjá føroyingum. Tá komu Føroya bøndur við stórum fylgi til tings í Tórshavn. Úti í Tinganesi settu teir búðir sínar upp, og har vórðu tær standandi, so leingi sum tingið vardi. Longu í landnámstíðini gjørdist Havnin ein savnandi miðdepil, har føroyingar hittust. Eftir tátíðarmáti var tað eitt fátæksligt pláss, við kargari jørð og nógvum mjørka, ongum rekaviði og ongum fuglabjørgum, og harumframt trupult at verja móti álopum. Eisini vóru lendingarviðurskiftini vánalig, sjálvt eftir føroyskum mátistokki, og var Havnin tískil ikki egnað sum niðursetupláss. Men sum miðdepil varð hon vælegnað, og her hittust føroyingar – til avgerð av trætum, til rættargongd og til tingsetur. Og her varð avgerðin tikin ár 999, at føroyingar skuldu taka við kristnari trúgv. Í tilknýti til tær árligu tingseturnar vaks upp ein marknaður, og Tórshavn gjørdist eitt fast handilspláss. Saman við tingsetunum kom eisini handilsskapur, og Tórshavn gjørdist handilsstaður og miðstøð føroyinga.
Miðøld (1035–1600)
Tá Føroyar komu undir Noreg í 1035, og seinni undir Danmark í 1524, kom einahandilin og við honum embætismenninir. Hesir búsettust í Havnini og bygdu teir skansar fyri at verja handilsvørurnar. Tað nógva virksemið í Havnini fekk nógv fátækrafólk av bygd at flyta til Havnar, tí har kundu tey vinna sær til lívsins uppihald við handilin, við at byggja skansa ella sum soldátar.
Longu undir einahandlinum fekk Niels Ryberg loyvi at seta á stovn ein transithandil í Vágsbotni. Við hesum byrjaði nýggj tíð, og eitt nýtt handverk kom fram. Fólk lærdu seg at salta sild og at turka klippfisk. Um somu tíð vórðu undan um Havnina stykkjaðar út traðir og latnar Havnarfólki til traðarbrúk. thumb|left|200px|Tórshavnar býarkort, 1902.
1800-árini
Við nýggju donsku grundlógini í 1849 varð nýggj fyrisiting skipað við amtum og kommunum í danska ríkinum, og tann 16. februar 1866 kom lóg um Thorshavns kommunale Forfatning. Tá gjørdist Tórshavn serstøk kommuna, ið umfataði staðin sjálvan og garðarnar uttanfyri, Húsagarður og Álaker við tí, ið til teir hoyrdu. Til at stýra kommununi skuldu veljast 5 borgarar í borgaraumboðið, Borgerrepræsentationen, sum tað kallaðist. Hesir fimm skuldu stýra saman við landsins fúta, sum var fastur limur í stýrinum.
Á nesinum og uttan um Eystaruvág var so búsetingin. Fólkatalið fór at vaksa og var komið upp á 850, tá ið einahandilin var avtikin og fríhandil settur á stovn í 1856. Byrjanin til tann føroyska fiskiflotan varð løgd, tá Trappubrøðurnir úr Havn keyptu sluppina Fox. Men orsakað av teimum vánaligu havnarviðurskiftunum í Tórshavn mentist tann nýggja vinnan skjótari úti á bygdunum. Tað var eyðsæð, at neyðugt var at bøta um havnarviðurskiftini, og í 1927 var Tórshavnar Havn ein veruleiki.
Havnin gjørdist keypstaður tann 1. januar 1909, og býurin er í støðugari menning.
Vinnuvegir
thumb|right|240px|[[Landssjúkrahúsið.]] Havnin hevur nógv skip og nógv tað størsta handilsvirksemið í Føroyum. Har er t.d. stór skipasmiðja, har nógv skip verða bygd, bæði úr stáli og viði. Havnin er brimpláss, hon liggur opin fyri havalduni, men har er so góður brimgarður gjørdur, at tað er leggjandi at í næstan øllum veðri. Higar koma eisini ferðafólk úr útheimi til Føroya, og meginparturin av øllum farmi, og vestanfyri er hugnalig smábátahavn og fyrr eisini fiskivinnuhavn. Til Havnar kemur nógv fólk ferðandi úr útlondum og úr øllum bygdum í Føroyum. Føst innanoyggja ferðasigling er til Havnar úr Suðuroy og úr Nólsoy.
Mentan
thumb|right|240px|[[Norðurlandahúsið.]] Í Havn er alt, sum einum stórbýi hoyrir til. Bæði til arbeiði, frítíð, lærustovnar, studentaskúli, fólkaskúlar og ymiskt til persónliga røkt og menning. Her eru dagstovnar, skúlar, ítróttaøki við fótbóltsvøllum, svimjihøll og rennibreyt, heilsuverk við sjúkrahúsi, og øðrum viðgerðarmøguleikum, tilhald til eldri fólk, eins og fleiri ellis- og røktarheim og sambýli eru í býnum. Stór hús eru til dømis tey gomlu amtmanshúsini, Føroya Fólkaháskúli, Landssjúkrahúsið, Hotel Hafnia, Hotel Føroyar, telefonhúsið, Kommunuskúlin, Bacalao og SMS. Í Havn eru fleiri danskir stovnar: Sorenskrivarin, Ríkisumboðsmaðurin, Landslæknin og Løgreglan. Har er eisini bæði Føroya biskupur, Fornminnissavnið, Landsbókasavnið og Býarbókasavnið. Í Tórshavn er hægstu skúlar í Føroyum – Glasir, Vinnuháskúlin og Fróðskaparsetur Føroya. Har eru breiðar beinar gøtur, prúð hús og vakrir urtagarðar, og ein stór viðarlund er mitt í býnum. Í viðarlundini stendur ein prýðilig standmynd til minnis um føroyskar sjómenn, sum gingu burtur undir 2. heimskríggi.
Byggilist
Á Skansatanga, sum fyrr var nevndur Stanganes, bygdi Magnus Heinason ein skansa til at verja Havnina fyri ófriðarskipum. Húsini og virkini hava, serliga aftan á Seinna heimsbardaga verið í ringum standi, men nú er bøtt um tey, so skansin er í dag eitt søguligt prýðiligt minni.
Teir elstu bygningarnir í Havn standa helst í Tinganesi, teirra millum eru Leigu­búðin og Munkastovan, sum eru úr miðøld og óivað elstu hús í Havn.
Landafrøði
thumb|right|250px|Býarkort. Tórshavn liggur mitt í landinum. Á gamla tingstaðnum Tinganesi hevur landsins stjórn, landsstýrið, sæti. Hetta er nesið, sum býtir sjálvu havnina sundur. Eystanfyri er havnin fyri ferðafólk og farm. Havnin breiðir seg nú um dyrkað traðalendi og út í hagan norðanfyri. Landslagið uttan um Havnina er javnt og rundað. Havnardalur, Hoydalar, eiðið í Nólsoy, Kaldbaksfjørður og onnur sund og firðir eru skapað av ístungunum úr jøklunum. Høg berg, máað av brimi, finnast at kalla ikki nærindis Havnini. Reynini vestanfyri og sunnanfyri koma upp í 350 metra hædd. Tvær stórar áir, Sandá og Hoydalsá, og tvær minni, Rættará og Havnará, mynda lendið. Havnará rennur gjøgnum miðbýin, nú mest undir loki. í juli mánaði 2023, stutt fyri ólavsøku, varð tó nýggja Havnará alment latin upp og tikin í nýtslu. Dyrkaða lendið og tey bygdu økini eru enn sum heild undir 100 metra hædd.
Í miðstaðarøkinum eru fleiri kommunusamanleggingar farnar fram seinastu umleið tjúgu árini. Síðan 1974 er kommunan økt munandi við kommunusamanleggingunum við Kaldbak, Hoyvík, Argir, Nólsoy, Hest og Kollafjørð. Hetta hevur givið høvuðsstaðarkommununi størri møguleikar at menna byggimøguleikar og virksemi annars, og við tí alt størri fólkagrundarlagnum, sum nú er umleið 20.227 (2015) fólk, eisini størri møguleikar at átaka sær ymiskar uppgávur, sum almennu Føroyar áður hava røkt.
Jarðfrøði
Fyri einum 65 milliónum árum síðani tóku seg upp eldgos á havbotninum millum evropeiska og norðuramerikanska/grønlendska meginlandið. Tá í tíðini lógu Norðuramerika og Evropa væl nærri hvørt at øðrum og uml. 10 stig sunnari enn nú á døgum. Meginlondini róku og reka enn hvørt frá øðrum, og sprung­ur í atlantiska havbotninum eru framvegis virknar við gosi innan úr jørðini. Soleiðis vórðu basaltfláirnar til, sum Føroyar eru partar av. Tríggjar høvuðsgostíðir vóru og vóru tær fleiri túsund ár. Fláir í ymiskum tjúkdum við gosgrýti og øsku vórðu til, soleiðis sum tað sæst aftur í homrum og líðum. Landið sakk sum frá leið í ein landnyrðing, so at tær elstu fláirnar og miðfláirnar síggjast sunnanfyri og vestanfyri, og tær yngstu eru at síggja norðanfyri og eystan­fyri. Landssynningsøkið av Streymoynni við landslagnum uttan um Havnina er partur av ovastu basaltfláunum.
Tá ið tertiertíðin endaði fyri einum 2,5 milliónum árum síðani, var basaltháslættin umskapaður til eitt toluliga javnt heyggjalendi við breiðum dølum. Vatn hevði matað teir jarðfrøðiliga veiku partarnar burtur og slóðað fyri teimum komandi landsløgunum. Einar 15-20 ístíðir komu aftaná og fylgdu hesum slóð­­um og skapaðu sund, firðir og dalar. Flestir ganga úr einum vesturhallum norðan í ein eysturhallan sunnan, og hetta eyðkennir landslagið og strendurnar nú. Ísurin var einar 500-700 metrar tjúkkur, og tey hægstu fjøllini rukku upp um ískápuna og eru so statt eldri enn ístíðarlandslagið. Undir ísinum varð landið brýnt og rundað. Úr Mykinesi til Fugloyar sæst eitt marknaskil, har jøklarnir fluttu seg annaðhvørt norðureftir ella suðureftir. Sandoy og Suðuroy høvdu hvør sína ískápu. U-skapaðu jøkulsdalarnir síggjast aftur í sundum og firðum millum oyggjarnar og hava gjørt, at har er sum heild rættiliga grunt.
Veðurlag
thumb|right|280px Føroyar hava tempererað oyggjaveðurlag, og veðrið er sera skiftandi. Ta einu løtuna skínur sólin av klárum himni, og næstu løtuna dregur hann á luftina, og tað fer at regna. Veðurlagið fer frá at verða bólkað sum tempererað til at vera arktiskt, tá ið miðalhitin fyri heitasta mánað er minni enn 10 °C. Sjógvurin frystir ongantíð. Hitin er høgur í mun til norðurleikan. Luftin er rein og frísk alt árið. Miðalhitin í Tórshavn var 6,3°C í 2010 - tann lægsti í langa tíð.
Veðurlagið í 2010:
Fólkatalsfrøði
Býarvøksturin hevur verið ógvuliga stórur seinastu árini. Í 1801 var íbúgvaratalið í Havn 554, í 1950 10 ferðir so stórt – 5.607. Í 2015 var íbúgvaratalið í nýggju stórkommununi vaksið til 20.227. Meira enn 1/3 av fólkinum í Føroyum býr í Tórshavnar kommunu, og enn flyta fólk til Havnar.
Ítróttur
thumb|300px|[[Tórsvøllur í Gundadali í 2010]]
Fótbóltur
Tríggir fótbóltsvøllir eru í Havn: Ovari vøllur, Niðari vøllur, og Tórsvøllur. Tveir teir fyrstu umsitur mentamáladeildin hjá Tórshavnar kommunu. Grunnurin Tórsvøllur umsitur Tórsvøll. Ein og hvør kann læna fótbóltsvøllirnar, tá fótbóltsfeløgini ikki nýta teir. Tað er ókeypis at brúka fótbóltsvøllirnar hjá Tórshavnar kommunu.
Svimjing
Fimm almennir svimjihyljar eru í kommununi. Tann størsti er Svimjihøllin í Gundadali. Hinir fýra eru í Argja skúla, Eysturskúlanum, Kollafjarðar skúla og úti í Hesti. Svimjihøllin í Gundadali verður í høvuðsheitum brúkt til almenna svimjing, men eisini skúlar, stovnar og feløg brúka hana. Hinir svimjihyljarnir eru fyrst og fremst til skúlabrúks, men tann í Kollafirði er eisini opin fyri almenninginum. Svimjihylurin í Hesti er einans í nýtslu um summarið.
Politikkur
thumb|left|230px|[[Tinganes er millum mest sermerktu, fornríku og søguligu pláss í Føroyum.]] thumb|300px|[[Olaf Finsen var býráðsformaður í Tórshavn frá 1904 til 1909]] Nú býr Føroya yvirvald úti á Tinganesi, tí har hevur Føroya Landsstýri innivist. Enn kemur Føroya Løgting saman í Tórshavn á hvørjum ári, men løgtingshúsið er ikki á Tinganesi, tað stendur longur uppi í býnum.
Býráðið í Tórshavnar kommunu hevur 13 limir, ið verða valdir eftir reglunum í kommunulógini. Býráðið ger av, nær og hvar regluligir býráðsfundir skulu vera. Fyrst í hvørjum álmanakkaári verður hetta kunngjørt á tann hátt, sum vanliga verður nýttur í kommununi. Vanliga hevur býráðið almennan fund eina ferð um mánaðin. Borgarstjórin fyrisitur dagligu leiðsluna av kommununi. Hann ansar eftir, at málini verða býtt út til avvarðandi nevndir og starvsfólk í kommununi. Um tað er neyðugt, ger hann reglur fyri, hvussu málini skulu verða avgreidd.
Býráðslimirnir í Tórshavnar kommunu eru borgaravald umboð, sum eru stillað upp í politiskum flokkum. Limirnir skipa seg í ein meiriluta og ein minniluta, har meirilutin er at líkna við samgonguna í landspolitikki. Siðvenjan við meiriluta og minniluta hevur verið í kommununi í fleiri áratíggju. Tey, sum skipa meiriluta, undirskriva eitt samgonguskjal, har ætlanirnar hjá meirilutanum fyri valskeiðið verða settar út í kortið. Í Tórshavnar kommunu er ikki vanligt at almannakunngera sjálvt samgonguskjalið. Nývalda býráðið velur ein borgarstjóra fyri alt valskeiðið. Starvið sum borgarstjóri er fulltíðarstarv. Eisini velur býráðið ein 1. og ein 2. varaborgarstjóra og mannar síðani tær føstu nevndirnar: Fíggjarnevndina, Teknisku nevnd, Mentamálanevndina, Trivnaðarnevndina, Vinnunevndina, Náttúru- og umhvørvisnevndina, Byggi- og býarskipanarnevndina og Økisnevndina. Limirnir í føstu nevndunum skulu vera býráðslimir.
Kommunuval er fjórðahvørt ár annan týsdag í november. Til Tórshavnar býráð verða valdir 13 limir. Fyri at kunna velja og stilla upp til kommunuval í Tórshavnar kommunu, skalt tú vera fylt/-ur 18 ár og hava heimarætt í Føroyum. Eisini skalt tú vera tilmeldað/-ur hjá fólkayvirlitinum í kommununi í seinasta lagi 2 vikur fyri valdagin og framvegis vera búsitandi í kommununi sjálvan valdagin. Borgarar úr øðrum londum, ið hava havt fastan bústað í Føroyum seinastu 3 árini undan valinum, hava eisini rætt at velja og stilla upp til kommunuval. Uppstilling fer fram á vallista, har í minsta lagi 15 og í mesta lagi 25 stillarar kunnu stilla millum 1 og 17 valevni upp til býráðið. Í Tórshavnar kommunu er siðvenja at hava politiska uppstilling, t. v. s. at valevnini verða stillað upp í politisku flokkunum, ið vit kenna frá landspolitikki. Ein valnevnd, sum býráðið velur, hevur evstu ábyrgdina av valinum í kommununi. Aftrat henni eru valstýri, sum taka sær av valinum í teimum ymsu atkvøðuøkjunum. Nýggja býráðið tekur við 1. januar árið eftir valið og situr í fýra ár.
Býráðið ásetir skattaprosentið í kommununi á hvørjum ári, tá fíggjarætlanin verður viðgjørd. Skattainntøkan verður brúkt til tær tænastur, kommunan veitir sínum borgarum. Taks tekur sær av skattaálíkningini, bæði viðvíkjandi kommunuskatti, landsskatti, kirkjuskatti o. ø. Tað er eisini Taks, sum krevur skattin inn.
Býráðsvalið 2016
thumb|250px|[[Bryggjubakki áðrenn Trappan varð gjørd og tikin í nýtslu á sumri 2016]] Niðanfyri sæst atkvøðubýtið á býráðsvalinum 8. november 2016.
Samferðsla
thumb|right|260px Vøruflutningurin millum bygdir var fram til umleið 1970 bara at kalla sjóflutningur við skipum og bátum. Sambandið við útheimin gekk um Havnina, og bátar førdu vørur og fólk í land. Verulig havn við atløgubryggjum kom sein­ast í 1920-árunum.
Vegur varð lagdur til torvheiðarnar vestanfyri, Landavegurin kallaður. Annars var fyrsti rættiligi vegurin úr Havnini gjørdur í 1907, og tað var vegurin niðan á Sanatoriið, bróstsjúkrahúsið í Hoydølum. Vegur varð gjørdur til Hvítanes í 1950, men ikki fyrr enn í 1966 var Oyggjarvegurin liðugur, og trý ár seinni var koyrandi allan vegin norður og suður í Streymoynni.
Broytingarnar í ferðslumynstrinum hava havt við sær, at strandferðslan við skipum er nógv minkað, at meginparturin av fólkaflutninginum í onnur lond fer fram við flogfari, og at Havnin hevur fingið eina nógv vaksna ferðslu við bilum.
Vitjanarverd støð
thumb|right|220px|Viðarlundin Ólavsøkuaftan 2010. thumb|right|220px|Norðurlandahúsið. thumb|right|220px|Gongin.
Viðgitið fólk frá Tórshavn
thumb|250px|[[J.H.O. Djurhuus, Jørgen-Frantz Jacobsen, William Heinesen og Hans A. Djurhuus, fýra av størstu yrkjarum og rithøvundum í Føroyum]]
Kvinnufelagið í Havn 1952-1979
Kvinnufelagið í Havn 1952-1979, yvirlit yvir nevndirnar ið hava sitið hesi árini. Kvinnufelagið í Havn varð stovnað 31. mars 1952. Felagið hevur eitt umboð í Kvinnufelagasamskipan Føroya (KSF) og eitt varaumboð.
Nevndin frá 23.01.1978 - Eyka-aðalfundur
''*Regluligi aðalfundurin skuldi vera 16.01.1978. Óvist er hví hann var útsettur.'' **Óvist er hvør teirra var vanligt umboð og hvør var tiltakslimur
Vindelns kommuna
thumb|right|300px Vindelns kommuna (svenskt: Vindelns kommun), er ein kommuna í Västerbottens län í Svøríki. Vindelns kommuna hevur umleið (2013) 5 344 íbúgvar.
Birmingham
250px|thumbnail|Centenary Square í Birmingham, Rotunda og Hall of Memory 250px|thumbnail|Ein av kanalunum í Birmingham Birmingham er enskur stórbýur, ið liggur miðskeiðis millum London og Liverpool, í landslutinum West Midlands. Her í Birmingham búðu umleið 1.137.000 fólk í 2017 og hann er næststørsti býur í Onglandi. Býurin hevur verið miðdepil fyri kanalferðslu í Onglandi.
Søga
Birmingham fekk rættindi sum býur í 1166, tá fólk fingu loyvi til at hava marknað hvønn hósdag. Síðst í 17. øld var fólkatalið komi upp á umleið 15.000 fólk. Sum tíðin leið upp gjøgnum 18. og 19. øld vaks býurin í stórum og ídnaður av ymiskum slagið var ment í býnum. Býurin var sera týdningamikil miðdepil fyri kanalirnar í Onglandi; tær síggjast enn eins og slúsurnar. Uppfinnarar sum James Watt og Matthew Boulton, sum uppfunnu ávikavist dampmaskinuna og gasljós, vuksu upp í býnum. Í 1889 fekk Birmingham gav drotning Victoria býnum rætt til at kalla seg keypsstaður.
Vännäs kommuna
Vännäs kommuna (svenskt: Vännäs kommun), er ein kommuna í Västerbottens län í Svøríki. Vännäs kommuna hevur umleið (2013) 8 583 íbúgvar.
Manchester
thumb|Myndir úr Manchester. Manchester er ein stórbýur í útnyrðingshorninum av Onglandi. Býurin hevði gott 545.000 íbúgvar í 2017.
Peter Fonda
Peter Henry Fonda (* 23. februar 1940 í New York City, New York, deyður 16. august 2019 í Los Angeles), var ein amerikanskur sjónleikari og leikstjóri, sonur Henry Fonda, yngri beiggi Jane Fonda og faðir Bridget Fonda. Mamman Frances Ford Seymour forgjørdi sær í 1950, hetta er nakað ið Fonda kemur aftur tíl í sínum leikluti í Easy Rider Wyattsa upplivingar í gravlundini í New Orleans, Louisiana.
Fonda fekk sítt gjøgnumbrot sum motorsúkklukoyrandi hippie i kultfilminum Easy Rider frá 1969. Aftaná hendan filmin spældi Fonda í eini røð av ævintýrfilmum sum ikki fingu so stórt uppmerksemi, men fyri leiklut sín í filminum Ulee's Gold frá 1997 bleiv hann nomineraður til ein Oscar.
Belfast
Belfast er størsti býur og høvuðsstaður í Norðurírlandi. Fólkatalið í býnum var 286.000 á fólkateljingini í 2011. Belfast er størsti býur í Norðurírlandi og eftir fólkatalinum er hann 17. størsti býur í Stórabretlandi. Býurin er eitt nú kendur fyri skipasmíð, tað var skipasmiðjan Harland and Wolff, ið bygdi Titanic. Norðurírska fótbóltslandsliðið hjá monnum hevur heimavøll í Belfast, hann verður nevndur Windsor Park. Føroyska A-landsliðið hevur spælt móti Norðurírlandi í Belfast.
Red Sovine
Woodrow Wilson Sovine (føddur 17. juli 1918, doyði 4. apríl 1980) var ein amerikanskur countrysangari úr Vesturvirginia. Hann var kendur undir navninum Red Sovine. . Kendasti sangur hansara má allarhelst verða "Phantom 309". Onnur kend løg eru til dømis "Little Rosa", "If Jesus Came To Your House", "Giddy Up Go", "Teddybear", "The Last Goodbye" og "Daddy's Girl".
Sovine doyði av hjartaslag í Nashville í 1980.
Slovenia
Slovenia er lýðveldi í Miðevropa. Í vestri hevur Slovenia mark við Italia, í norðri við Eysturríki, í eystri við Ungarn og í suðri við Kroatia.
Landafrøði
Vakra landslagið við høgum fjøllum, vøtnum og skógum dregur mong ferðafólk. Alpurnar eru suður í Norðurslovenia. Her eru høg fjøll og djúpir, avbyrgdir dalar. Smáir býir og smáar bygdir við smølum krókutum vegum og timburhúsum eru í dølum og líðum, har ikki er árent fyri skalvi og omanlopi. Av tí at so ringt er at koma fram í hesum kavatakta og bratta lendi, vórðu hesi búpláss mestsum avbyrgd í øldir, men nú á døgum eru tey ímillum best umtóktu ferðamannastøð í Slovenia.
Størsta áin í Slovenia eitur Sava. Hon rennur úr norðara parti í ein landsynning ígjøgnum landið út móti Kroatia og Donaudalinum. Aðrar kendar áir eru Soča (hon rennur tætt við markið til Italia og eitur Isonzo á italskum), Drava og Mura.
Mesta fólkið í Slovenia býr í smáum býum ella í mongu bygdunum, ið eru um alt landið. Um 300.000 fólk búgva í høvuðsstaðnum Ljubljana - hann er næstminsti høvuðsstaður í Evropa.
Býir í Slovenia
Slovenskir býir við fleiri enn 20 túsund íbúgvum í 2011.
Mentan
Høvuðsgrein: Slovensk mentan
Hóast slovenar vóru undir eysturríkarum í nærum túsund ár, hava teir varðveitt mentan sína og mál sítt, sum hoyrir til slavisku málini. Litføgur klæði við baldýraðum mynstrum og eitt sjáldsamt høvuðklæði eru partur av mentan teirra.
Søga
Høvuðsgrein: Slovensk søga
Eftir at hava staðið undir Eysturríki og síðan verið samveldisríki í Jugoslavia, gjørdist landið frælst í 1991.
Búskapur
Høvuðsgrein: Slovenskur búskapur
Kríggið í gomlu samveldislondunum er farið illa við búskapinum, helst í ferðavinnuni. Stórir skógir eru í Slovenia: haðan fæst viður til saguløð og pappírsverksmiðjur. Seinastu árini hava slovenar fingið nógvar vesturevropeiskar fyritøkur at loyvt slovenum at byggja verksmiðjur, sum gera til dømis bilar, trukkar, mortorsúkklur og køliskáp í verksmiðjum í Slovenia.
Politikkur
Høvuðsgrein: Slovenskur politikkur
Kópakonan
Søgnin um kópakonuna man vera ein tann mest kenda í Føroyum. 13. kvøld vóru nógvir kópar komnir upp á fjøruna at dansa, teir lótu seg úr haminum og sóu út sum menniskju. Bóndin á Sunnanagarði í Miklagarði fekk eyga á hetta og varð sera hugtikin av eini kópakvinnu, sum hevði latið seg úr haminum. Hon var so sera vøkur. Av tí at hann var vorðin so góður við hana, gjørdi hann av at taka hamin og krógva hann í trækistuni á Sunnanagarði. Nú slapp kópakonan ikki í sjógvin aftur, og hon og bóndin livdu saman í nógv ár og fingu børn saman. Bústaður teirra var í gamla bóndahúsinum í Mikladali, sum ber navnið Sunnanagarður. Ein dagin, tá ið bóndin fór til útróðrar, gloymdi hann lykilin eftir heima, og kópakonan fann hann, læt seg í hamin, fór oman á strondina og kastaði seg í havið.
Søgnin um kópakonuna varð útgivin í Færøsk antologi, sum V.U. Hammershaimb hevði savnað, í 1891.
Kvívíks Jógvan yrkti kópakvæðið, sum snýr seg um søgnina um kópakonuna.
Sjósíl
Sjósíl (frøðiheiti - Salmo trutta trutta). Sí grein um áarsíl.
Helena Dam á Neystabø
Helena Dam á Neystabø (fødd 10. desember 1955) er føroyskur politikari. Hon er núverandi politiskt umboð fyri javnaðarflokkin á løgtinginum, og áður hevur hon umboðað Sjálvstýrisflokkin.
Helena Dam á Neystabø hevur nomið útbúgving á fróðskaparsetrinum í Keypmannahavn, og er útbúgvin cand.mag. í týskum og donskum máli og bókmentum, og hevur arbeitt sum studentaskúlalærari 1983-1985, sum fulltrúi á landsfyrisitingini 1985-1987, og á Skúlabókagrunninum frá 1988, harav sum leiðari síðani 1990. Í 2012 varð hon stjóri á Føroya handilsskúla.
Helena sat á løgtingi fyri Sjálvsstýrisflokkin frá 1990 til 2002 undantikið tíðarskeiðið hon sat sum landsstýriskvinna í almanna- og heilsumálum 15. mai 1998 til 26. februar 2001. Hon var formaður fyri Sjálvstýrisflokkin 1994-2001. Hon var uttanflokka eitt stutt tíðarskeið um ársskifti 2001-2002, og fór uppí Javnaðarflokkin í februar 2002. Á løgtingsvalinum 2008 var hon vald, og varð hon landsstýriskvinna í løgmálum 4. februar 2008 til 26. september 2008, og síðani í mentamálum fram til landsstýri varð skift í 2011.
Helena Dam á Neystabø er dóttir Atla P. Dam og Ásu Hátún og abbadóttir Petur Mohr Dam.
Venice, Los Angeles
Venice Beach liggur útvið strondina av Los Angeles, tætt við Santa Monica og Santa Monica State Beach. Á Venice ber m.a. til at leiga sær eina súkklu í ein ella fleiri dagar. Har eru góðar stendur og nógvar matstovur, kaffistovur, barrir og handlar.
Føroyar, U-17 fótbóltslandsliðið
U-17 fótbóltslandsliðið hjá Føroyum (dreingir) luttekur í alttjóða fótbóltskappingum.
Verandi hópur 2012-2013
Landsliðsvenjararnir Áki Johansen og Pól F. Joensen hava valt hesir leikarar til 2013 UEFA Evropeiska U-17 innleiðandi:
Hans Pauli Strøm
250px|thumbnail|Hans Pauli Strøm heldur fyrilestur í 2015 Hans Pauli Torkilssonur Strøm (føddur 28. desember 1947 í Vági) er sosiologur og fyrrverandi politikari fyri Javnaðarflokkin.
Hans Pauli Strøm hevur útbúgving sum sosiologur (Cand. scient. soc.) og hevur hann starvast á Hagstovu Føroya síðani 1988.
Hann sat sum løgtingslimur 1998-2002 og var aftur valdur valskeiðið 2008-2011, men var ikki afturvaldur við løgtingsvalið 2011. Hann var landsstýrismaður í almanna- og heilsumálum 2004-2008, aftur í 2008 (CHE-samgongan), og aftur 2008-2009, hesuferð í heilsumálum. Hann legði frá sær í 14. juli 2009.
Á løgtinsvalinum 2019 varð dóttir Hans Paula, Ingilín Didriksen Strøm, vald í løgtingið fyri Javnaðarflokkin.
Skálafjørður (fjørður)
thumb|right|250px|Skálafjørður, [[Skipanes.]] Skálafjørður er longsti fjørður í Føroyum, har er kyrt og góð skipahavn. Við fjørðin eru 13 bygdir, tær eru Strendur, Innan Glyvur, Skáli, Skálafjørður, Gøtueiði, Skipanes, Søldarfjørður, Lambareiði, Glyvrar, Saltangará (Heiðarnar), Runavík, Saltnes og Toftir. Á eystursíðuni í firðinum er so nógv bygt nú, at tað er ilt at siga, hvar ein bygd endar og onnur tekur við. Innanfyri Saltnes er Runavík. Har verður fjørðurin kallaður Kongshavn, haðani og inneftir er Skálafjørðurin kyrrupláss. Innast í Skálafirði er bygdin Skálafjørður.
Bárður Háberg
Føroyski Háberg hevur skrivað sangin "Better off" til SHINee í 2013. SHINee er eitt kent boyband við fimm sangarum úr Suðurkorea.
Baroli Music
Bárður Háberg og Óli Jógvansson framleiða tónleik til sangstjørnur úti í heimi. Teir hava lagt seg eftir at skriva løg sum eru íoyrafallandi og lætt kunnu gerast hitt. Teir hava m.a. framleitt tónleik til poppstjørnur í USA, Japan, Italia, Korea og Kina. Baroli Music hevði sáttmála við The Kennel/Universal Music Publishing frá 2010-2012, men er í løtuni óheft av nøkrum ávísum forlagi. Í 2011 og 2012 var stórur eftirspurningur eftir tónleiki frá Baroli Music frá stórseljandi artistunum Koda Kumi úr Japan og Elva Hsiao úr Teivan. Teir hava eisini skrivað lag til sangin "A New Law" sum niðurlendska songkvinnan Iris Kroes syngur. Hon gjørdist sera kend í Niðurlondum, tá hon vann sjónvarps sangkappingina The Voice of Holland. Bárður og Óli hava eisini gjørt lagið FYI, sum unga sjónleikarinnan og songkvinnan úr USA, Stefanie Scott syngur, hon er m.a. kend frá sjónvarpsrøðini A.N.T. Farm á Disney Channel. Sangurin eitur kom út á iTunes hin 18. september 2012. Í september 2012 høvdu teir selt útvið eina millión eintøk av løgum teirra uttanlands.
Juventus F.C.
250px|thumbnail|Juventus leikarar 2012-13, tá teir spældu móti Shakthar Donetsk Juventus er eitt fótbóltsfelag úr Torino, Italia, sum varð stovnað í 1897. Felagið er tað mest vinnandi fótbóltsfelagið í Italia til allar tíðir, og er eitt av týdningarmestu fótbóltsfeløgum í heiminum. Felagið hevur vunnið italska meistaraheitið 31 ferðir. Teir hava altíð spælt í Seriu A, burtursæð frá 2006-07, tí teir vóru noyddir at flyta eina deild niður orsakað av einari gølu í 2006, um avtalað spæl við dómarar. Sjálvt um teir byrjaðu við fleiri minusstigum, venjarin segði seg úr starvi og fleiri av bestu leikarunum funnu onnur feløg at spæla fyri, so megnaðu teir uttan trupulleikar at flyta uppaftur í bestu deildina. Heimastadion hjá felagnum er Juventus Stadion, sum rúmar 41.000 áskoðarum.
Fótbóltshópur
Dagført hin 15. oktober 2016
Litir og eykanøvn
250px|thumbnail|Gomul mynd av Juventus leikarum í ljósareyðum blusum og svørtum slipsum og shorts. Litirnir á búnum eru svart hvítar strípur niðureftir, tað minnir um búnarnir sum føroyska felagið TB nýtir. Teir hava brúkt hesir litirnir síðan 1903, tey fyrstu árini brúkti felagið ljósareyðar blusir og svørt shorts. Juventus hevur eisini eykanøvn: la Vecchia Signora (gamla daman) og la Fidanzata d'Italia (daman hjá Italia), hetta tí at Juventus tey seinnu árini hevur fingið fleiri og fleiri viðhaldsfólk úr Suðuritalia, sum hava arbeitt í Torino, tey eru serliga úr Palermo og Napoli. Onnur eykanøvn, ið vera knýtt at felagnum eru: i bianconeri (teir svørt-hvítu), le zebre (sebrain), hetta orsakað av litunum og strípunum.
Meistaraheiti í Italia
200px|thumbnail|[[Alessandro Del Piero leikti 513 dystir og skoraði 208 mál fyri Juventus frá 1993 til 2012.]]
Síl
Síl er eitt felagsheiti fyri feskvatnsfisk, ið hoyrir til Salmonidae familjuna. Tað finnast nógv sløg av sílum, men í Føroyum eru hesi sløgini best kend:
Sjósílini eru ovarlaga í sjónum og nær landi. Okkurt sjósílið er kortini fingið á dyrging út frá landi. Áarsíl og vatnasíl halda til ávikavist í áum og vøtnum. Síl verður upp í 140 cm langt. Í Føroyum eru tey stóru sjósílini um 85 cm, kanska nakað longri, og vatnasíl fara sjáldan upp um 65 cm. Áarsílini eru væl minni, tey stóru kanska um 40 cm. Hendinga síl størri enn hetta eru tó fingin í Føroyum.
Sílini eru broytilig í liti, alt eftir umstøðunum. Sjósíl í sjónum eru dimm, blágrønlig um bakið og blonk um síðurnar. Tey eru hvítlig/gulhvít undir búkinum. Svartir, smáir blettir eru um kjálkar, bak og liðir. Liturin broytist í gýtingini um heystið, tey verða brúnlig. Stór vatnasíl í størru vøtnunum kunnu eisini verða litt soleiðis sum sjósíl, um enn nakað kámari, men vanliga eru vatnasíl brúnlig við reyðum og svørtum blettum og hvítan ring rundan um blettirnar. Áarsíl eru brún um bakið, við blonkum síðum og gullig, rómalitt undir búkinum. Blettirnir á síðunum eru svartir og reyðir, ofta við hvítum ringi rundan um blettirnar. Ein farri av gyltum um síðurnar og silvurlitur um búkin er ikki óvanligt. Fiskurin í síli er ljósareyður.
Sílið er, umframt í Føroyum og Íslandi, úr Hvítahavinum til Portugals. Tað er í Bretsku Oyggjunum, umframt í áum og vøtnum víða um í hesum londum. Síl eru flutt og sett út í mongum ymsum londum, m.a. í Kanada, Avstralia, Ný Sælandi, v.f.
Estland
thumb|Estland 2021 Estland er lýðveldi í Norðurevropa. Í suðri hevur Estland mark við Lettland, í eystri við Russland, og í vestri við Eystrasalt og í norðri við Finnlandsfjørðin. Høvuðsstaðurin er Tallinn.
Søga
Estland hevur verið bygt í minsta lagi síðan ár 9000 f.Kr.