cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hinduisma
Hinduisman lærir, at eingin má sláa í hel ella gera seg inn á onnur. Prestar gera tænastu í templunum. Fólk koma hagar at biðja og ofra blomstur ella mat. Tá ið maturin er signaður, verður hann býttur ímillum tey trúgvandi ella latin teimum fátæku.
Opið innihald
Opið innihald (úr enskum: open content) lýsir alt skapandi arbeiði (til dømis greinir, myndir, ljóð, sjónbond o.s.fr.) sum er útgivið undir einum ógvuliga fríum loyvi, ið beinleiðis loyvir endurritan av upplýsingum. (Eitt dømi um tað er GNU Free Documentation License, sum verður nýtt av Wikipedia.).
Hinduisma
Upprunasøgan
thumb|right|250px|Nú eru einir 795 mió hindar, flestir í [[India, Nepal, Móritsius og Gujana.]] Hinduisma er tann trið elsti átrúnaður í heiminum og varð til í India fyri fleiri enn 5000 árum síðan. Hinduisman tók seg upp í India um 1750 f.Kr. Um 1500 f.Kr. kemur induevropiskt fólk, nevnt ariar, til India úr Miðásia, og gamla indusmentanin fer til grundar. Sum tíðin leið, vórðu ariar og upprunafólkið blandað saman, og burtur úr tí spratt onnur mentan og nýggj trúarlæra, hinduisman. Samfelagið varð skift í fýra stættir - prestastættin, hernaðarsættin, bóndastættin, keypsmansstættin og niðasta stættin, sum vóru tey, ið tæntu hinum stættunum.
Opið innihald
Eisini verður "opið innihald" stundum lýst sum innihald, har øll kunnu ritstjórna.
Hinduisma
Upprunasøgan
Landið varð býtt sundur í nógv fúrstadømi, og fúrstarnir úr hernaðarstættini høvdu politiska valdið. Harafturat varð samfelagið býtt sundur í nógvar ymiskar kastur, sum vóru skipaðar eftir ætt og starvi. Elstu átrúnaðarligu bókmentirnar, sum eru varðveittar í India, eru umleið 3000 ára gomlu Rigvedakvæðini. Tey halda sín uppruna ímillum ariarnar, men hinduisma hevur eisini djúpar røtur í gomlu indusmentanini.
Gudar
Flestu hindar taka framum ein gud, sum teir tilbiðja. Men teir tríggir gudarnir, Shiva, Vishnu og Brahma, hava meira at siga enn allir hinir. Teir halda eisini, at mangt í natúrini er heilagt. Teir meta eisini fleiri dýr at vera heilag, sum kýr, krokudillur, apur og ormar. Hesi dýr eru friðað, og tí má eingin gera teimum ónáðir. Um onkur etur neytakjøt, trúgva teir, at hann er æviga glataður.
Stættarbýtið
Ein og hvør hindi er føddur í ávísa kastu og ávísan bólk, og hetta ger av støðu hansara í samfelagnum. Høvuðsstættirnir vóru fýra - prestarnir, handverkarnir, hermenninir og bøndurnir. Hesir stættir fóru við tíðini sundur í hundraðtals aðrar stættir, til dømis hevði hvørt handaverk sín stætt. Stættirnir høvdu hvør sítt frámerki brent inn í pannuna ella á okkurt annað ásýnligt stað á stættarlimunum, so at øll skuldu síggja, hvønn stætt, ið tey hoyrdu til. Eingin mátti skifta stætt, og felagsskapur stættanna millum ella giftarmál var ólógligt. Giftust tvey úr hvør sínum stætti, vóru tey útihýst av stættunum og itu tá paria, sum merkir stættarleys. Tey stættarleysu vóru vanvird og hildin at vera órein, tey máttu halda seg burtur frá øðrum og livdu ofta í trongum korum. Hóast stættarbýtið nú er avtikið við lóg, situr tað so fast í hindiska fólkinum, at tað koma at ganga nógv ár, áðrenn tað hevur mist sína megi millum manna.
Reglur eru enn, sum siga, hvussu fólk úr ymsum kastum skulu fara hvør við øðrum, ella um tey kunnu giftast. Hjúnaband og húslív hava nógv at siga hjá hindum. Ofta gera foreldrini av, hvørjum børn teirra skulu giftast við. Konufólkini halda seg til sítt og akta pápan ella mannin. Tey gera stórt brúdleyp. Brúður og brúðgómur fara í stásilig klæði, og skrýdd við blomstrum geva tey hvørt øðrum hátíðarlig lyfti framman fyri heilagum manni.
Heilaga áin
thumb|right|250px|Hinduarnir trúgva, at [[Gangesá|Ganges er ein heilag á, og Benares, sum teir kalla Varanasi, er ein heilagur býur.]] Mesta fólkið í India eru hinduar (80,5 % av tí samlaðu fólkinum ), og halgasti býur teirra er Varanasi norðarlaga í India. Býurin er við ánna Ganges. Hinduar halda størstu ánna í India, Ganges, vera heilaga. Teir halda, at tváar tú tær í henni, verður øll synd vaskað burtur av tær. Hvørt ár koma fleiri milliónir pílagrímar til Varanasi at baða sær í ánni. Í Veranasi standa eini 400 gudatempul, sum trúgvandi hinduar valla til fleiri ferð um árið, og fram við Gangesánni standa eitt ótal av gistihúsum. Gistihúsini eru altíð full av fólki, sum er komið hagar at búgva, meðan tey tváa sær í Gangesánni, ella at verða har sínar seinastu dagar. Hinduarnir vóna, at tá ið teir eru deyðir, skulu teir verða brendir og stroyddir út í Gangesánna.
Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo
Hungursneyðin í Kongo er stór (2012). Í fimm landspørtum doyggja hvønn dag í minsta lagi 700 børn yngri enn fimm ár. Einans eitt av fimm børnum hevur nøktandi føðslu. Út við 530.000 børn yngri enn fimm ár og meira enn ein miljón kvinnur hava tørv á matvøruhjálp. Ófriður við ógvisligum harðskapi, høgir matvøruprísir og heimskreppan hava sambært WFP økt matvørutrotið í Kongo.
Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo er land við stórum náttúruríkidømi, sum gjøgnum árini er útnyttað av øðrum londum, feløgum, uppreistrarbólkum og lógloysingum. Eisini hava borgarkríggj forðað fyri, at landið hevur kunnað gagnnýtt landsins ríkidømi. Kongo var belgiskt hjáland frá 1884 til 1960. Tað gjørdist sjálvstøðugt undir navninum Belgiskt Congo, men broytti navn í 1971 til Zaire. Í 1997 broyttist navnið til Democratic Republic of the Congo.
Fólkið
Kongoáin er sum ein ovurstórur bugur ígjøgnum alt landið og er sjálv lívæðrin í landinum. Veðurlagið er lýtt og slavið, mesta fólkið livir av landbúnaði. Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo er eyðkent fyri sermerktu list sína. Kubafólkið miðskeiðis í landinum nýtir skeljar, perlur og raffia - tægrir úr pálmabløðum, tá ið tey gera mátingar - mynstur. Diamantar, kopar og kobolt eru 80 % av inntøkunum í landinum.
Landslutir
thumbnail|left|250px|Landslutir í Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo.
Søga
Kongolandið var í hjálandatíðini skift ímillum Frakland og Belgiu; Frakland átti landið vestan fyri Kongoánna, og Belgia átti landið eystan fyri Kongoánna. Hin belgiski parturin av Kongo gjørdist sjálvstýrandi tjóðveldi; hann fekk sær Leopoldville til høvuðsstað og kom tí at eita Kongo Leopoldville, men eitur nú Kinshasa. Síðan Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo ella Kongo Kinsaha sleit frá Belgia í 1960, hava borgarakríggj og harðrent einaræðisstýrið plágað landið. Hesir tvørleikar og fallandi prísur á útflutningsvørum hava gjørt, at Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo er av fátækastu londum í heiminum.
Stjørdal
Stjørdal er bý og kommuna í Trøndelag fylki í Noregi. Stjørdal bý (eisini kallað Stjørdalshalsen) í botni av Stjørdalsfírði, partur av Trondheimsfírði.
Navnið: Stjør- (norr.: stjór, »stór«) og -dal (»dalur«).
Urtapílur
thumb|right|240px|Leyv og sáðhylki. Urtapílur (Salix herbacea) er ein lágvaksin runnur av pílafamiljuni, sum sjáldan gerst hægri enn 5 cm. Greinarnar eru langar, krúpandi og veksa fyri tað mesta undir jørð. Einans greinarendarnir eru yvir jørð. Hann blómar í juni-juli og blómurnar hava gulgrøn lívdarbløð. Blómurnar eru evarska lítlar og eru á blómuskipan, sum kallast rekil, kallreklarnir eru gullittir, meðan kvennreklarnir eru reyðir.
Útbreiðsla: Urtapílur er ein fjallaplanta, lagað til harðført veðurlag og veksur víða um í fjøllum og subarktiskum økjum báðumegin Atlantshavið, í Útnyrðingsasia, Norðurevropa, Grønlandi og Eysturkanada, og longur suðuri á háfjøllum, suður til Pyreneurnar, Alpurnar og Rila í Europa og norðaru Appalachiafjøll í USA. Hann veksur á tundra og mýrulendi, vanliga omanfyri 1.500 m hædd sunnafyri, men niður til sjóvarmálan í arktiskum øki.
Urtapílur í Føroyum: Urtapílur er sera vanligur í Føroyum og veksur víða í haga og á fjallalendi, oftast í mosa.
376 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.
Árstal: 381 f.Kr. 380 f.Kr. 379 f.Kr. 378 f.Kr. 377 f.Kr. - 376 f.Kr. - 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr. 372 f.Kr. 371 f.Kr.
Kamelónir
Kamelónir eru skriðdjór og hoyra til oydluslagið. Hesar løgnu oydlurnar eru ógvuliga ymiskar í liti og stødd. Eyguni kunnu snara runt og hyggja at tveimum ymsum lutum í senn. Oydlur fanga sín fong við tunguni, sum er long og kleprut. Summar kamelónir kunnu broyta húðarlit. Hetta gera tær fyri at senda boð til hvørja aðra og fyri at líkjast umhvørvinum, tær eru í. Tað besta kamelónin veit at eta er skordjór, men summum dámar at eta sniglar, oydlur, ormar, froskar og ymiskar plantur. Kamelónir halda til í tropiskum fjallalendi í regnskógum, á grasfløtum og eisini í oyðimørkum í Afrika, Miðeystri, Suðurevropa og Suðurásia. Tær eru eisini innfluttar til m.a. Hawaii, Florida og California.
Helvtin av øllum kamelónum (eitt slag av eðlum) í heiminum livir í Madagaskar í Afrika. Hóast tær eru púra vandaleysar, óttast fólkið har í landinum tær, tí kamelónir verða hildnar at vera mannaandar, ið ikki hava funnið hvílu. Kamelónir eru best kendar fyri evni síni at skifta lit, um tær eru bangnar ella illar.
Í djóraheiminum eru fá djór, ið hava eins skjóta tungu sum kamelónin. Hon kann fanga eitt flogkykt við tungum í 0,07 sekund.
Lonasvala
Lonasvala (frøðiheiti - Delichon urbica)
MØ
300x300px|thumb|MØ (2015) Karen Marie Ørsted, betri kend sum MØ (fødd 13. august 1988 í Odense) er ein donsk songkvinna og sangskrivari.
Bjørn (fólkanavn)
Bjørn er mannfólkanavn.
Kendir menn sum eita Bjørn:
Andrew av Fløtum
250px|thumbnail|right|Andrew av Fløtum Andrew av Fløtum (føddur 13. juni 1979 í Tórshavn) er ein føroyskur fótbóltsleikari, ið spælur við Havnar Bóltfelag sum ein álopsleikari. Síðan 2001 hevur Andrew eisini spælt á A-landsliðinum hjá Føroyum.
Mads Andrias Winther
Mads Andrias Winther kann verða:
Valdemar Lützen
Valdemar Lützen ( 8. oktober 1878 í Tórshavn - 9. november 1957) var keypmaður og bretskur konsul í Føroyum.
Mikkjal á Ryggi
Mikkjal Dánjalsson á Ryggi (f. 17. oktober 1879 - d. 20. oktober 1956 í Tórshavn) var lærari búsitandi í Gásadali. Foreldur: Dánjal Pauli Michelsen og Maren Margrethe Petersen (1856-1897). Hann varð føddur í Miðvági. Sum ungur fór hann tveir vetrar til Danmarkar á fólkaháskúla. Hóast hann ikki var læraralærdur, starvaðist hann í mong ár sum lærari. Hann var virkin í politikki, bæði í sóknarstýrinum og í løgtinginum, har hann umboðaði Sjálvstýrisflokkin í 1920-árunum.
Rithøvundastarv hansara fevndi millum annað um yrkingar, sálmaskaldskap, bygdarsøgu og skúlabøkur. Hann var okkara ídnasta sálmaskald. Hann skrivaði fyrstu føroysku bygdarsøguna. Hann lýsti arbeiðslívið bæði á sjógvi og landi. Hansara tokki til náttúruna sást aftur í skúlabókum um dýra og fuglalívið – umframt í hansara landalæru og í sálmum hansara og sangum yvirhøvur. Yrkingin "Lítla hara" stóð í savninum „Yrkingar,“ sum kom út í 1954.
1966
1966 (MCMLXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Hendingar
thumb|Martin Luther King Jr.
Fótbóltur
11. - 30. juli - Heimsmeistarkappingin í fótbólti verður hildin í Englandi. England verður heimsmeistari, Vesturtýskland silvurvinnari, og Portugal bronsuvinnarir.
377 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.
Árstal: 382 f.Kr. 381 f.Kr. 380 f.Kr. 379 f.Kr. 378 f.Kr. - 377 f.Kr. - 376 f.Kr. 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr. 372 f.Kr.
Anker Jørgensen
Anker Henrik Jørgensen (føddur 13. juli 1922 í Keypmannahavn, deyður 20. mars 2016 í Keypmannahavn) var ein danskur sosialdemokratiskur politikari, sum var forsætisráðharri Danmarkar frá 1972 til 1973 og frá 1975 til 1982.
Anker Jørgensen hevði verið virkin innan fakfelagsvirksemi síðan 1950, tá ið hann gjørdist lokalpolitikari í Keypmannahavn 1961-1964, hann var fólkatingslimur 1964-1994 og formaður fyri Socialdemokraterne 1972-1987. Hann var síðan forsætisráðharri 1972-1973 og 1975-1982 og uttanríkisráðharri eitt stutt skifti í 1978.
Lív
Anker Henrik Jørgensen varð føddur 13. juli 1922 í Keypmannahavn. Hann var sonur vognstjóran Johannes Albert Jørgensen og vaskikonu Karen Marie Jørgensen. Pápin doyði, tá hann var tvey ára gamal (1924), og mamman, tá hann var fimm ára gamal (1928); bæði foreldrini doyðu av tuberklasjúkuni. Hann vaks upp hjá fastur síni, Karla Marie Sofie Jacobsen (f.1890 – d.1975), ið var tubbaksarbeiðari, og manni hennara, ið var bilførari á Christianshavn.
Anker varð settur í Det Kongelige Opfostringshus og gekk í skúla til 7. flokk. Síðan var hann arbeiðsdrongur, boðdrongur og goymslumaður á pappírsgoymsluni hjá FDB í Njalsgade á Islands Brygge, bert avbrotið av hertænastuni. Hann tók preliminerprógv á kvøldskúla í 1949.
Privat
Hann giftist í 1948 við Ingrid Kvist Pedersen (fødd 1922 – deyð 1997), hon var dóttir arbeiðsformannin Søren Pedersen og Krestine Pedersen úr Pindstrup á Djursland. Hon doyði í 1997 av vøddasvinni (Amyotrofisk lateral sklerose), og síðan tá var Anker Jørgensen virkin við at stuðla Muskelsvindfonden.
Ingrid og Anker Jørgensen fingu fýra børn (millum annað Peter Kvist Jørgensen), og parið búði alt lívið í Sydhavnen. Í 2008 flutti Anker Jørgensen á røktarheimið Plejebo frá íbúðini á Borgbjergsvej nr. 1, har fleiri ríkisleiðarar hava vitjað á 3. hædd til vinstru. Sjálvt meðan hann var forsætisráðharri, segði hann nei takk til at búgva á Marienborg, men bleiv í staðin búgvandi í íbúðini í Sydhavnen. Anker Jørgensen andaðist stillisliga hin 20. mars 2016 við sínum nærmastu rundan um seg. 2. apríl fór hann úr Grundtvigs Kirke á Bispebjerg og varð jarðaður í somu grøv, har ið kona hansara lá grivin á Vestre Kirkegård.
Politisk lívsleið
Anker Jørgensen fór ígjøgnum tey vanligu liðini hjá sosialdemokratunum í DUI og DSU og gjørdist tíðliga politiskt virkin. Í 1950 gjørdist hann næstformaður í Lager- og Pakhusarbejdernes Forbund, í 1956 gjørdist hann formaður. Í 1962 gjørdist hann formaður fyri Transportgruppen og í 1968 formaður fyri Dansk Arbejdsmands- og Specialarbejderforbund, sum seinni bleiv til SID (Specialarbejderforbundet i Danmark).
Hann var limur í Københavns Borgerrepræsentation tíðarskeiðið 1961-64 og varð í 1964 valdur í Fólkatingið, har hann var á vinstravonginum hjá Sosialdemokratunum.
Anker Jørgensen var formaður fyri Socialdemokraterne frá 1972 til 1987, tá ið Svend Auken avloysti hann.
Tvær ferðir (1986 og 1991) var hann forseti fyri Norðurlandaráðið.
Í stjórnartíðini hjá Anker Jørgensens varð Lønmodtagernes Dyrtidsfond settur á stovn og eftirlønin varð innførd, eins og Anker Jørgensen sjálvur legði stóran dent á endursamráðingarnar við A.P. Møller um partin hjá ríkinum frá oljuinntøkunum úr Norðsjónum.
Anker Jørgensen vitjaði í 1990 Irak og einaræðisharran Saddam Hussein, ið brúkti Anker til at vísa umheiminum, at hann ikki ynskti at skaða danskar gíslar, og síðan vóru gíslarnir leyslatnir. Seinni vildi Anker ikki úttala seg um Flógvakríggið.
Anker varð eitt nú kendur sum "Jern-Anker" (eftir tekningum hjá Bo Bojesen).
Halldór Ásgrímsson
Halldór Ásgrímsson (8. september 1947 - 18. mai 2015) var ein íslendskur politikari. Halldór var forsætisráðharri Íslands frá 2004 til 2006 og formaður Framsóknarflokksins frá 1994 til 2006.
Útbúgvingar- og starvsleið
Halldór fekk Háskúlaprógv frá háskúlanum Bifröst og varð grannskoðari í 1970. Seinni las hann handil á háskúlunum í Bergen og Keypmannahavn, og varð undirvísari á Háskúla Íslands frá 1973 til 1975.
Sýnagogur
thumb|right|250px Ein sýnagoga er eitt hús til jødiska gudstænastu og halgigerðir. Har er m.a. bøndarhald og lestur. Har koma fólk saman í brúdleyp, og har verða drongur og genta vígd jødadóminum. Í sýnagogur bera menn yarmulke ella kipa á høvdinum. Menninir bera eisini biðisjál um herðarnar, tá ið biðið verður. Torarullarnar verða bornar fram fyri guðstænastuna og verða síðan goymdar í skápi. Halgiskriftir jøda eru á aramáiskum ella hebráiskum máli. Gudstænastan hjá jødum er á hebráiskum, sum nú er móðurmálið í føðilandinum, Ísrael.
Halldór Ásgrímsson
Politisk starvsleið
Halldór tók yvir frá Davíði Oddson sum forsætisráðharri tann 15. september 2004. Davíð tók yvir sess Halldórs sum uttanríkisráðharri.
Deyði
Halldór Ásgrímsson varð fluttur á sjúkrahús í Reykjavík, eftir ein hjartatilburð hann hevði fingið í summarhúsi sínum í Grímsnesi tann 15. mai 2015. Hann andaðist tríggjar dagar seinni á sjúkrahúsi í Reykjavík tann 18. mai 2015. Halldór letur eftir seg konu sína Sigurjónu Sigurðardóttir, læknaskrivara og tríggjar vaksnar døtur: Helgu, Guðrún Lind og Íris Huld, samt barnabørn og barnabarnabørn.
Evvia
Evvia (grikskt: Εύβοια, Euvoia, forngrikskt: Εὔβοια, Eúboia) er næststørsta oyggin í Grikkalandi í vídd og eftir fólkatalið, næst eftir Kreta. Tað smala Euripus-sundið skilur oynna frá Viotia á grikska meginlandinum. Oyggin er long og smøl og líkist einum sjóhesti, sæð úr erva. Hon er 150 km long og í breiddini er hon millum seks og 50 km. Oyggin strekkir seg úr útnyrðingi móti landsynningi og hevur ein fjallarygg, sum byrjar á meginlandinum í Tessalia, gongur gjøgnum alla Evvia og víðari til oyggjarnar Andros, Tinos og Mykonos. Hægstu fjøllini á Evvia eru: Dirfys (1.745 m), Pyxaria (1.341 m) í ein landnyrðing og Okhi (1.394).
Fornøld
Søgan hjá Evvia snýr seg í høvuðsheitum um søguna hjá teimum báðum býunum Khalkis (Khalkida á nýgrikskum) og Eretria. Báðir býir vóru jóniskar niðursetubýir frá Attika. At hesir býir høvdu stóran týdning kann eisini síggjast útfrá tí, at frá Khalkis og Eretria vóru fleiri koloniir stovnaðar í Magna Graecia og á Sisilia, eitt nú Kumae, Rhegium og Naxos, og á strondini á Makedonia. Við hesum lótu attikarnir upp nýggjar handilsrutur fyri Grikkaland og víðkaðu um økið til tað vesturlendsku sivilisatiónina. At Evvia hevur havt stóra makt í hesum tíðarskeiði kann eitt síggjast við tað at tey evviansku vekteindirnar og mátini vóru brúkt í Athen heilt fram í tíðina til Solon, og í teimum jóniske býunum yvirhøvur. Khalkis og Eretrea síggja út til at hava verið líka sterkir og vóru eisini kappingarneytar. Ein tann fyrsti sjóbardagin, ið fór fram í grikskari søgu var ímillum hesir báðir býirnar.
Í 490 á.Kr. bliv Eretria næsten lagt í oyði og íbygvarnir vóru fluttir til Persia. Býurin varð bygdur upp aftur eftir stríðið við Marathon tætt við har ið upprunaligi býurin lá, men býurin fekk aldrig sína sterku støðu aftur, sum hann hevði havt fyrr. Eftir hetta var Khalkis tann sterkasti av teimum báðum, men Athen var nú við at fáa størri vald. Í 506 á.Kr. tapti Khalkis ein bardaga móti Athen, sum sendi 4000 attiskir niðursetumenn til oynna og sá út til at fáa valdið á oynni.
Miðøld
Í 1157 vóru allir býir og bygdir, sum lógu við strendurnar á Evvia, lagdir í oyði av herdeildum av Sisilia.
Tað Ottoman–Venetiska Stríð (1463–79) førdi til, at Evvia hin 12. juli 1470 og heilt framm til grikska frælsisstríðið frá 1821 til 1830 var undir Osmanniskum stýri, ossmannarir nevndu oynna Eğriboz ella Ağriboz, sum er avleitt av Euripus (sundið millum oynna og meginlandið). Í 1830 gjørdist Evvia partur at tí nýggja grikska kongaríkinum.
Ferðasamband
200px|thumbnail|Khalkida brúgvin Evvia er bundin saman við meginlandið við tveimum brúgvum. Tann eina er Khalkida brúgvin, ið leiðir ferðsluna frá Khalkida á Evvia til Tive (Theben) á meginlandinum. Hin brúgivn fer framvið Khalkis, men vegurin til brúnna byrjar í Athen. Allar brúgvar á Evvia eru hongibrúgvar.
Moska
thumb|Kababir-moskan í Haifa. Ein moska er eitt hús (vanl. við torni) til muslimska gudstænastu og halgigerðir. Áðrenn fólk fara inn, lata tey seg úr skónum og vaska sær. Tey venda sær ímóti einari kullu í vegginum. Henda kulla nevnist mihrab, og vísir ímóti Mekka í Saudiarábia. Hvønn fríggjadag eiga muslimar at fara í moskuna. Aðrar dagar kunnu tey biðja, har tey eru stødd. Fimm ferðir um dagin fer ein rópari (muezzin) upp í eitt høgt torn, minaret, og kallar allar muslimar til bønarhald.
Elstu moskurnar vóru vanlig hús, men seinni eru moskur bygdar, sum eru dømi um mæta muslimska list. Islam bannar myndum av menniskjum og øllum livandi verum. Tí eru veggirnir skrýddir við kynstrugum mynstrum og vakurt skrivaðum teksti. Tey trúgvandi leggja seg fram eftir rommum, meðan tey biðja.
Reglur og siðvenja
Moskur hava eina røð av reglum, ið skulu fáa tey trúgvandi at hugsavna seg um at tilbiðja Gud.
Bønarleiðari
Ein bønarleiðari, imamur, verður vanliga - men ikki altíð - útpeikaður ella valdur av samkomuni, og hann leiðir bønarmøti. Allir muslimskir myndugleikar eru samd um, at bert men kunnu leiða møtini fyri menn. Tó eru kvinnuligir bønarleiðarar loyvdar at leiða møtini frammanfyri kvinnunum, ið antin eru í einum øðrum rúmi enn menninir ella sita aftast í rúminum.
Reinføri
Allar moskur hava reglur um reinføri. Áðrenn muslimar leggja seg á knæ at biðja í einari mosku, vaska teir sær um andlit, føtur og hendur. Fólk mugu ikki fara inn í bønarhøllina, har teppi er á gólvinum, uttan at lata seg úr skógnum fyrst.
Klæðir
Sambært islam mugu tey trúgvandi ið koma inn í moskurnar vera ílatin klæðir ið sýna tey sum lítilætin. Menn mugu vera í leystsitandi klæðum, ið ikki avdúka kropsformin. Somuleiðis mugu kvinnur lata seg í leystsitandi klæðir, ið fjalir handliðið og øklarnar, og tær mugu fjala høvdið við einum hijab ella øðrum klædnaplaggi.
Kynsskilnaður
Tað finst onki skrivað í Kuranini um evnið kynsskilnaður í moskunum. Men sambært siðvenju eru kvinnur og menn skild sundur í moskuni. Kvinnur fáa ofta at vita, at tær skulu seta seg í aftastu røðini aftanfyri menninir. Hetta er lutvíst ein praktiskur spurningur, av tí at tann siðbundni matin at biðja er at liggja á knæ á gólvinum og fram eftir rommum við høvdinum niðri á gólvinum, og har hevði tað verið ótespiliga avdúkandi fyri nógvar kvinnur og órógvandi fyri menninir. Traditionalistar siga, at Muhammad heldur sá, at kvinnur bóðu heima heldur enn í moskuni, og tey endurgeva eitt hadith har Muhammad skal hava sagt: "Tann besta moskan fyri kvinnur er innari parturin av heimi teirra," sjálvt um kvinnur vóru virknir luttakarar í moskuni, ið Muhammad stovnaði. Muhammad segði við muslimar, at teir ikki skuldu banna kvinnum at koma inn í moskurnar. Tær hava loyvi til at fara inn. Tann annar Sunni-kaliffurin ʻUmar bannaði einaferð kvinnum at fara inn í moskurnar um kvøldið, tí hann var bangin fyri, at tær kundu blíva álopnar ella útsettar fyri seksuellum ágangi frá monnum, so hann kravdi, at tær bóðu heima við hús. Nógvar moskur í dag hava atskild rúm fyri kvinnur. Moskur í Suður- og Landnyrðingsasia seta menn og kvinnur í hvør sítt rúm, tí soleiðis hava moskurnar har verið bygdar í øldir. Í nærum tveimum triðingum av amerikonskum moskum biðja kvinnur aftanfyri ein skilavegg ella í einum ørðum rúmi, ikki í høvuðs biðihøllini. Summar moskur loyva als ikki kvinnum við teirri grundgeving, at har er onki atskilt rúm til tær, og tí at fríggjadagsbønin er kravd fyri menn, men ikki fyri kvinnur, tær kunnu velja um tær vilja luttaka ella ikki. Sjálvt um tað eru sektiónir ið bert eru fyri kvinnur og børn í Stórmoskuni í Mecca, so er tann moskan integrerað fyri bæði kynini.
The Little Mermaid (1989 filmur)
The Little Mermaid ("Lítla havfrúgvin"; danskt heiti: Den lille Havfrue) er ein amerikanskur teknifilmur frá 1989, framleiddur av Walt Disney Feature Animation og frumsýndur hin 14. november 1989 í Amerika og 16. november 1990 í Danmark. Filmurin er hin 28. í røðini av teimum klassisku Disney teknifilmunum og byggir á danska ævintýri hjá Hans Christian Andersen við sama heiti. Filmurin verður hildin at vera tann fyrsti av teknifilunum, sum gongur undir heitinum "renessansan hjá Disney". Í tí donsku útgávununi eru tað millum onnur hesi ið leggja røddir til filmin: Marie Ingerslev, Nikolaj Bohm, Thomas Eje og Kirsten Rolffes. Í tí ensktalaðu útgávuni er tað millum onnur hesi ið leggja røddir til: Jodi Benson, Pat Carroll, Samuel E. Wright, Christopher Daniel Barnes og Kenneth Mars.
Niðurlendskt mál
right|thumb|350px|Niðurlendskt mál Niðurlendskt (Nederlands; Vlaams í Belgia) er eitt av vesturgermansku málunum. Niðurlendskt verður fyrst og fremst tosað í Niðurlondum, Belgia, Surinam, Aruba, Curaçao og Sint Maarten.
UNESCO
thumb|right|230px|Flaggið hjá UNESCO. Felagsskapurin fór til verka í 1946, og í dag eru 195 limalond og 8 atlimalond. Felagsskapur ST fyri undirvísing, vísindum og mentan (á enskum: United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, stytt UNESCO) er ein serstovnur undir Sameindu Tjóðum, stovnaður í 1946. Endamálið við felagskapinum er at menna útbúgving, gransking og mentan og at fremja samstarv millum tey 195 limalondini og teir 8 atlimirnar, ið eru Føroyar, Curaçao, Aruba, Jomfrúoyggjar, Caymanoyggjar, Makao, Niðurlendsku Antillurnar og Tokelau. Føroyar fingu atlimaskap í 2009. Atlimaskapur gevur øll tey somu rættindi sum limaskapur. Limalondini skipa seg við hvør síni UNESCO nevnd. Fyrsta føroyska UNESCO nevndin varð skipað í mai 2012.
UNESCO tekur sær millum annað av at meta um, hvørji pláss í heiminum skulu fáa status sum World Heritage Sites (heimsarvur). Limalond UNESCO samtyktu í 1972 millumtjóðasáttmálan um at verja heimsins mentanar- og náttúruarv. Orsøkin er vandin fyri, at náttúruøki, fornfrøðilig minnismerki og mentanarvirði forfarast orsakað av ferðafólkavinnu, dálking, kríggi ella vanligari órøkt.
Mads Andrias Winther (1813)
Mads Andrias Winther (8. september 1813 í Tórshavn - 14. oktober 1879). Hann var sýslumaður á Sandoynni 1838–1877. Sat á Føroya Løgtingið umboðandi Sandoynna tíðarskeiðini 1852–1854 og 1861–1865.
Liberal Alliance
Liberal Alliance er ein liberalur  og klassiskt liberalur politiskur flokkur í Danmark.
Eftir Fólkatingsvalið 2015 hevur flokkurin 13 sessir í Fólkatinginum. Flokkurin er ein partur at mið-høgra bláa blokkinum í donskum politikki saman við Venstre, Det Konservative Folkeparti og Dansk Folkeparti.
Northern line
Northern line er ein breyt í London Underground-netverkinum. Hon er litað svørt á netverkskortinum.
Gulerla
Gulerla (frøðiheiti - Motacilla flava)
Borneo
Borneo er heimsins triðstørsta oyggj, næst eftir Grønlandi og Ný Guinea. Borneo fevnir um eitt øki á 736.000 km² og er býtt sundur millum londini Malaisia, Brunei og Indonesia. Borneo liggur norðanfyri Java, vestanfyri Sulawesi, og eystanfyri Sumatra. Umleið 73% av oynni er indonesiskt. Har norðuri á oynni er eitt malaysiskt øki ið fevnir um umleið 26% av oynni, har eru tey Eystur Malaysisku stakríkini Sabah og Sarawak. Harafturat hoyrir oyggin Labuan, ið liggur nærindis Borneo, til Malaysia. Á norður Borneo liggur eitt sjálvstøðugt ríki, Brunei, ið fevnir um 1% av víddini av oynni Borneo.
Seinna Heimskríggj
Undir Seinna heimsbardaga, fingu japanskar herdeildir valdið yvir Borneo og hersettu oynna frá 1941 til 1945. Teir týndu mong av teimum lokalu og drupu elituna av malajfólkinum, avrættaðu alla Malay sultan familjuna frá Kalimantan í álopunum á Pontianak. Sultanurin Muhammad Ibrahim Shafi ud-din II av Sambas í Kalimantan varð avrættaður í 1944. Sultanatið varð síðan avtikið og í staðin kom eitt japanskt ráð. Undir japonsku hersetingini, spældi Dayak ein leiklut í uppreistrarstríðnum móti hersetingarvaldinum, serliga í Kapit Division. Sameindar deildir frá Z Special Unit veittu teimum stuðul. Eftir at Singapor fall, sendu japanar fleiri túsund bretskir og avstralskir krígsfangar til fangalegur á Borneo. Á einari av teimum ringastu, kring Sandakan í Borneo, yvirlivdu bara seks av umleið 2.500 krígsfangum. In 1945, the Japanese were defeated by the Allies.
Størstu býir
Niðanfyri sæst ein listi yvir 20 av størstu býunum á Borneo eftir fólkatali, grundað á 2010 fólkateljingina fyri Indonesia  og 2010 fólkateljingina fyri Malaysia.
Kjartan Mohr
Kjartan Mohr (8. desember 1899 í Tórshavn - 17. mai 1979) var skipasmiður, limur í Tórshavnar býráði og løgtinginum.
Helli
thumb|right|250px|Ofta er sera vakurt í hellum. Myndin er tikin á [[Hawaii.]] thumb|right|250px|Helli. Hellini eru nógvastaðni íkomin av vatni, sum hevur seyrað niður úr erva og loyst kálkgrýtið. Tey eru fleiri túsund ára gomul. Tey ganga inn í fjøllini ella niður í undirgrundina. Eisini fram við sjóvarmálanum eru helli, og eru tey íkomin av brimi. Í Føroyum eru mong tílík helli, og í summum eru kópalátur. Helli kunnu eisini vera í jøklum og í storknaða gosgrýtinum uttan um eldgos.
Í flestum hellum er bæði myrkt og slavið. Summi helli eru ikki hægri, enn at fólk fær staðið. Onnur, sum til dømis stóru hellisskipanirnar í Pyrineafjøllum, ganga nógvar km. inn í fjøllini. Í Lascaux í Fraklandi eru tey 1,5 km. undir jørð. Har eru funnin veiðiamboð og hellismyndir, sum forsøgulig fólk fyri einum 20 000 árum síðan hava gjørt. Sumstaðni í t.d. Ásia og Afrika búgva fólk enn á okkara døgum í hellum.
Stórur hellisskipanir eru, har ið undirlendið er kálkgrýti. Vatn er seyrað ígjøgnum kálkgrýtið í nógv túsund ár. Í regni er natúrlig sýra, og hon loysir kálkgrýtið. Smáar poknur eru so við og við vorðnar stórar holur. Soleiðis eru eisini áir, ið renna undir heilum, komnar í. Vatnið hevur so skarvað av fjallinum. At granska helli er starvið. Neyðugt er við útgerð at kunna lesa seg niður í slavnar og myrkar gongir. Umráðandi er at vera væl ílatin, at vera í hjálmi við lykt og at hava góða og nógva línu. At granska helli er hættisligt, fer brádliga at regna, kann flóta yvir, ella omanlop kann byrgja fyri, so at ikki slepst úr hellinum aftur.
Appalachiafjøll
thumb|right|250px|Appalachiafjøllini eru eystarlaga í USA og Kanada, og í skógunum her er eitt hav av ymiskum plantum og djórum. Appalachiafjøll (enskt Appalachian Mountains) eru ein fjallarøð í eystara parti av Norðuramerika.
Landalæra
Appalakkufjøll røkka frá Alabama í USA til Nýfundland og Labrador í Kanada. Fjallarøðin fer ígjøgnum North Carolina, Virginia, West Virginia, Pennsylvania, New York og Nýongland. Hægsta fjallið er Mt. Mitchell í Norðurcarolina, 2.040 metrar høgt.
Hesi fjøllini eru fyri tað mesta skógvaksin, og har vaksa mong ymisk træsløg, harímillum ahorn og eik. Um heystarnar, áðrenn leyvtrøini, sum vaksa í sunnari parti av fjøllunum, missa bløðini, er frálíka vakurt har, tá skyggir leyvið í brúnum og reyðum litum, tá er eisini eitt skifti við heilt góðum veðri, og hesa tíðina á árinum nevna teir "Indian summer".
Hesi fjøllini eru eldri, og tindarnir eru ikki líka høgir sum teir í Klettafjøllunum (Rocky mountains). Tann syðri parturin varð til fyri 250 milliónum árum síðan, tá Afrika rendi saman við Norðuramerika, so øll meginlond vóru í einum, kallað Pangaea.
Búskapur
í statunum North Carolina, Virginia og West Virginia, har Appalakkufjøll fara ígjøgnum, var í mong ár nógv kol høgt og nýtt til brenni í stálvirkjunum. Nú eru mong nám og stálvirki latin aftur, og mong arbeiðspláss farin fyri skeytið. Hóast nógv hevur verið gjørt til tess at menna ferðamannavinnuna har, er økið við Appalakkufjøll eitt hitt fátækasta í USA.
Faith Hill
Faith Hill (fødd Audrey Faith Perry; 21. september 1967) er ein amerikonsk country-popp songkvinna og av og á eisini sjónleikari. Hon er ein av teimum country tónleikarunum, ið hevur havt størsta framgongd yvirhøvur allar tíðir, við tað at hon hevur selt meira enn 40 milliónir plátur um allan heimin. Hill er gift við countrysangaranum Tim McGraw, og saman hava tey upptikið fleiri væleydnaðar duettir. Hon hevur vunnið fimm Grammy virðislønir, 15 Academy of Country Music Awards umframt aðrar virðislønir.
GrindStop 2014 í Føroyum
thumb|Ein av húsvognunum hjá Sea Shepherd í Trongisvági í 2014. thumb|Columbus, eitt av skipunum hjá Sea Shepherd, í Tjaldavík í [[Suðuroynni.]] thumb|Tvey fólk í Sea Shepherd klæðum á Sandvíkarhjalla í Hoyvík. GrindStop 2014 er eitt átak ella aksjón, ið felagsskapurin Sea Shepherd Conservation Society hevði í Føroyum tíðarskeiðið juni til oktober 2014. Í hesum sambandi vóru fólk í stórum tali komin til Føroya fyri aktivt at mótmæla grindadrápi. Tey vóru í øllum oyggjum, har ið góðkendar hvalvágir eru. Fólkini vóru úr øllum heiminum. Sea Shepherd felagsskapurin væntaði, at umleið 600 sjálvboðin fóru at skiftast um at koma til Føroyar, meðan átakið vardi. Tey sjálvbodnu hildu eyga við, um ein grind skuldi nærkast landi, og um so var at tey fingu eyga á eina grind, so skuldu syrgja tey fyri at reka hana út aftur, áðrenn føroyingar uppdagaðu grindina, og annars royndu tey at gera alt ið tey kundu fyri at forða føroyingum í at drepa grindahvalir.
GrindStop búmerkið
Ta fyrstu tíðina, tá Sea Shepherd fólkini komu til Føroya, gjørdist nógvir føroyingar illa við av búmerkinum, ið felagsskapurin hevði valt sær. Tey gingu í svørtum leðurjakkum við blóðdálkaðum føroyskum flaggi á rygginum, mitt í krossinum var ein skøltur, og mitt á pannuni á skøltinum vóru 2 grindahvalir umframt at tveir aðrir hvalir vóru teknaðir høgrumegin Merkið, omanfyri Merkið stóð "Sea Shepherd" skrivað við reyðum bókstavum, og niðanfyri stóð skrivað "GrindStop 2014". Nógv kjak stóðst av hesum í Føroyum, fleiri føroyingar vístu sína ónøgd, og føroysku fjølmiðlarnir gjørdu eisini vart við, at Merkið er vart við lóg frá 1959 við broytingum í 1998, har tað stendur greitt í grein 8, at eingin hevur loyvi til at gera seg inn á Merkið. Sitat úr lógini: "§ 8. Ongin má vanvirða flaggið hvørki í orðum ella gerðum. Tað er ólógligt at gera nýtslu av flagginum sum merki hjá einstøkum persónum, feløgum ella stovnum ella sum eyðkenni á atgongumerkjum ella á annan tílíkan hátt." Nakrir dagar seinni valdi Sea Shepherd at fara burtur frá hesum búmerkinum, í staðin gjørdu tey eitt nýtt, har ið tey høvdu valt Tindhólm við blóðigum sjógvi blandað saman við teirra vanliga búmerki. Átaksleiðarin av GrindStop 2014, Scott West, segði á einum tíðindafundi, stutt eftir at Sea Shepherd var komið til Føroya, at hann var klárur til at kasta seg á sjógv ímillum ein hval og ein knív, fyri at bjarga einum hvali. Ein 24-ára gamal danskur Sea Shepherd aktivistur, Lukas Erichsen úr Keypmannahavn, hevur somu áskoðan.
Mótstøða frá kommunalum myndugleikum
Fleiri kommunur í Føroyum royndu aktivt at gera tað ringt hjá Sea Shepherd at vera í teirra kommunum, til dømis við at forða teimum í at sleppa á sjógv við bátum teirra, við at sperra bátadráttir í kommununi við stórum betongklossum. Tað gjørdi Brandur Sandoy, borgarstjóri á Sandi, men tað sama frættist úr t.d. kommunum úr Suðuroynni, aðrastaðni á Sandoynni og aðrastaðni í Føroyum. Brandur Sandoy segði eisini við in.fo, at hann eigur eitt summarhús á Sandi og at hann hevði fingið fyrispurning frá Sea Shepherd um at leiga summarhúsið Sandoynni, men tað noktaði hann teimum.
Høvdu ætlanir um at mótmæla á ólavsøku á Tinghúsvøllinum
250px|thumbnail|Her á Tinghúsvøllinum, har ið løgtingslimir, landsstýrisfólk, prestar, bispur og stóra ólavsøkusangkórið plaga at framføra, ætlaði Sea Shepherd og onnur at mótmæla grindadrápi. Sea Shepherd og aðrir felagsskapir høvdu ætlanir um at mótmæla grindadrápi á tjóðarhátíð føroyinga, ólavsøkudag, 29. juli, á Tinghúsvøllinum. Tey høvdu lýst við, at tey vildu skipa fyri einari stórari mótmælisgongu, og høvdu sent eina umsókn til Tórshavnar kommunu um loyvi til at mótmæla ólavsøkudag millum klokkan 11 og 14 frammanfyri Løgtingshúsinum. Hvørki løgreglan í Føroyum ella Tórshavnar kommuna vildu tó loyva hesum, tí tað fór at oyðileggja hátíðarløtuna á Tinghúsvøllinum. Heðin Mortensen, borgarstjóri í Tórshavnar kommunu, segði við in.fo, at tað als ikki kundi koma uppá tal, at útlendskir felagsskapir fóru at fáa loyvi til at koma til Føroya fyri at mótmæla sjálvan ólavsøkudag og mitt í býnum. Í staðin fingu felagsskapirnir loyvi til at mótmæla uppi í Hoyvík. Umframt Sea Shepherd høvdu tveir týskir felagsskapir, ProWal og WDSF, lagt ætlanir um at luttaka í mótmælinum móti grindadrápi. Tá tey ikki fingu loyvi til at mótmæla mitt í Havnini, valdu teir týsku felagsskapirnir at lata vera við at koma til Føroya. Chefinspektørurin hjá løgregluni í Føroyum, Peter Thaysen, segði við Jyllands-Posten, at tey høvdu fingið fleiri ákærur frá Sea Shepherd um føroyingar, ið provokeraðu tey, men at tað ikki hevði so nógv uppá seg, tað hevði ikki verið nakað mál um harðskap. Sea Shepherd hevði meldað okkur herverk, ið skuldi vera framt móti ognum teirra, t.d. søgdu tey, at dekkini á bilum teirra vóru skorin upp, at nummarplátur vóru stolnar og at rútar vóru brotnir, har ið tey búðu.
Sea Shepherd rak eina grind til havs úr Haraldssundi
200px|thumbnail|Livar Nysted útalaði seg um hendingina í Hvannasund 30. juli eydnaðist tað Sea Shepherd at forða einum grindadrápi, tá ein lítil grind var komin inn í sundið millum Kunoy og Borðoy og helt til beint við Hararldssund. Veðrið var ikki nakað serligt til grindarakstur tann dagin, og tað var langur vegur hjá bátum at fara úr Klaksvík og allan vegin norður um Kunoynna og síðan suður í sundið fyri at reka grindina til nærmastu hvalvág, ið var Hvannasund. Sýslumaðurin í Norðoyggjum gav boð um, at tað skuldi bíðast við at halda grindina til og bíða til veðrið væntandi bleiv betri dagin eftir. Ongin bátur var hjá grindini, ein bátur frá danska politinum kom á staðið men fór avstað aftur. Um middagstíð kom ein bátur frá Sea Shepherd á staðið, og løtu seinni rak hesin báturin grindina norður gjøgnum sundið og til havs. Dagin eftir meldaði sýslumaðurin í Norðoyggjum, Karl Johansen, Sea Shepherd til politiið fyri brot á grindakunngerðina. Karl Johansen segði við útvarpið hjá Kringvarpinum, at løgreglan onki kundi gera, tá ið báturin frá Sea Shepherd rak grindina til havs, tí at løgreglan ikki hevði nakran bát tøkan júst tá.
Føroyski havrógvarin, Livar Nysted, sá tilburðin frá landi, meðan hann var til arbeiðis í haganum í Haraldssundi, og hann skrivaði í støðudagføring síni á Facebook tann dagin um hendingina. Vágaportalurin endurgav tað ið hann skrivaði við yvirskriftini "Ikki serliga stoltur av okkum føroyingum í dag". Hann varð seinni endurgivin á in.fo, sum eisini hevði eina samrøðu við hann við yvirskiftini "Livar: Sea Shepherd bukaði okkum upp á pláss." Livar Nysted segði, at hann helt ikki, at veðrið var so ringt um morgunin tann 30. juli og at grindin var har longu klokkan 8 um morgunin. Veðrið bleiv verri út á seinnapartin, men hann meinti, at føroyingar saktans kundu havt rikið grindina norður um Nakkan (Kunoyarnakka) og inn á Hvannasund, sum er góðkend hvalvág,, áðrenn veðrið gjørdist ov ringt. Livar segði, at eftirsum ein lítil jolla hjá Sea Shepherd megnaði at koma fram til grindina um middagsleitið og reka hana til havs, so kundu størri motorbátar úr Klaksvík saktans havt klárað túrin úr Klaksvík til Haraldssund og norður aftur gjøgnum sundið. Í somu samrøðu segði Livar, at hann ikki var stoltur av, sitat: at 48.000 føroyingar lótu seg kúga av umleið 70 hippiarum. Paul Watson fortaldi um hendingina við Haraldssund á fronsku heimasíðuni hjá Sea Shepherd
Grindaboð í Hvalba
Løgreglan, ið hevði fingið hjálp úr Danmark, kom úr Havnini við tyrlu og sperraði alt økið kring strondina í Hvalba. Bert royndir grindamenn fingu loyvi til at koma oman á strondina. Nøkur Sea Shepherd fólk náddu til Hvalbiar, men tey vórðu støðgað av politinum og sluppu ikki oman á strondina. Nøkur Sea Shepherd fólk, ið ætlaðu sær til Hvalbiar, yvirhálaðu ta longu køina, ið var sunnanfyri tunnilin, áðrenn grindin slapp, men hesi vóru afturhildin av vanligum borgarum, ið sperraðu bilin hjá teimum inni. Ferðsluproppur var komin í orsakað av, at nógvir bilar koyrdu gjøgnum einsporaða tunnilin, m.a. kom ein bussur frá Bygdaleiðum suður gjøgnum tunnilin, samstundis sum nógvir bilar vóru á veg norður gjøgnum tunnilin orsakað av grindini.
Tað endaði við, at grindin slapp og at tað tískil ikki bleiv nakað grindadráp. Veðrið var ikki til vildar, rættiliga nógvur vindur var og harður streymur, og grindin kavaði illa og at enda fingu grindamenninir á bátunum ikki eyga á hana aftur. Avsperringin varð tikin niður aftur og tey nógvu fólkini, ið vóru komin til Hvalbiar í grind ella fyri at eygleiða, fóru heimaftur, og bilkøin úr Hvalba gjørdist sera long, tí allir bilarnir skuldu ígjøgnum smala tunnilin aftur. Umleið 200 bilar stóðu í kø, men alt spældi tó væl av, løgreglumenn hjálptu við til at leiða ferðsluna gjøgnum tunnilin. Áðrenn grindaboðini í Hvalba 12. august høvdu fólk kjakast nógv um tað, at Sea Shepherd var í Føroyum, og at onki grindadráp hevði verið, meðan tey vóru í Føroyum. Spenningur hevði eisini verið um, hvørt løgreglan var til reiðar at forða Sea Shepherd í at órógva grindadrápi í Føroyum og at verja Sea Shepherd fólkini frá at koma til skaða undir einum grindadrápi. Dagin eftir segði Jaspur Vang, sýslumaður í Suðuroynni, at løgreglan hevði víst, at hon var klár og meðnaði uppgávuna.
Mýrierla
Mýrierla (frøðiheiti - Motacilla citreola)
Chi
thumb|150px|Bókstavurin chi Chi,  Χ χ, er tann 22. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
Pyreneurnar
thumb|right|250px|Pyreneurnar. Pyreneurnar eru ein fjallarøð í Suðurvestur-Evropa sum skilur Iberisku hálvoynna frá meginlandinum og myndar náttúrligt landamark millum Spania og Frakland. Lítla landið Andorra liggur eisini innibyrgt ímillum hesi bæði lond í fjallarøðini, sum er 430 km long og røkkur frá Biscayaflógvanum til Miðjarðarhavið.
378 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 420-árini f.Kr. 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. - 370-árini f.Kr. - 360-árini f.Kr. 350-árini f.Kr. 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr.
Árstal: 383 f.Kr. 382 f.Kr. 381 f.Kr. 380 f.Kr. 379 f.Kr. - 378 f.Kr. - 377 f.Kr. 376 f.Kr. 375 f.Kr. 374 f.Kr. 373 f.Kr.
Petur Christiansen
Petur Christiansen (28. juli 1923 í Tórshavn - 9. mai 2006) var býráðsformaður í Tórshavn 1972 - 1980.
Iota
Iota ella jota (stóra Ι, lítla ι) er tann 9. bókstavurin í tí grikska alfabetinum. Bókstavurin hevur sama ljóð sum latínski bókstavurin i.
1962
1962 (MCMLXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Ilulissat
thumb|right|250px Ilulissat (danskt navn: Jakobshavn) er ein býur í Grønlandi. Býurin er Vesturgrønlandi í Diskovíkini 2 km norðanfyri munnan á Ilulissat Ísafjørðinum. Ilulissat varð í 2004 upptikið sum evni á listanum yvir World Heritage Sites. Ilulissat er eitt einastandandi dømi um ein ísfjørð. Býurin hevur eina stóra havn, flogvøll og tyrlupall. Um veturin brúka tey hundasletur og kavaskutarar til ferðasamband í nærumhvørvinum. Ferðavinna er ein týdningarmikil vinna og inntøkukelda fyri býin, annars er fiskivinna tann størsta vinnan. Um summarið rógva teir út við smærri bátum ella jollum, men um veturin er sjógvurin frystur til ís, og tá verður fiskað gjøgnum ísin. Býurin liggur norðan fyri polarringin, og um summarið fer sólin ikki niður. Í 2006 vóru eini 3-4000 sletuhundar í Ilulissat, fólkatalið í býnum er umleið 4.500 (2011).
Føroyska stavraðið
C, Q, W, X, Z verða ikki nýttir, men finnast í summum lániorðum (eisini Ö, Ü, Å og Þ í nøvnum), men tó er skikkur at býta hesar stavir um við føroyskar stavir við somu frambering.
Nagoya
Nagoya er ein býur í Japan. Býurin hevur 2 266 851 íbúgvar (2012).
Kyoto
250px|thumbnail|Kyoto á korti yvir Japan Kyoto er ein býur og landslutur (prefektur) í Japan. Býurin var høvuðsstaður Japans frá (794–1868). Í dag veður býurin sæddur sum mentanarhøvuðsstaður Japans, tí umleið 60% av mentanararvi Japans eru har. Nógv hava hoyrt um býin í samband við Kyoto sáttmálan frá 1997 um at minka um nýtslu av drívhúsgassi, fyri at betra um alheims umhvørvið.
Erla
Erla (frøðiheiti - Motacilla)
Áarerla
Áarerla (frøðiheiti - Motacilla cinerea) er ein 18 cm stórur spurvafuglur við longum veli, ið fyri tað mesta livir fram við áarløkum í stórum parti av Evropa og í Asia heilt yvir til Stillahavið.
Norrbottens län
150px|thumbnail|right|Norrbottens län Norrbottens län er ein sýsla í Svøríki. Í suðri hevur Norrbottens län mark við Västerbottens län. Høvuðsstaðurin er Luleå.
Norrbottens län hevur umleið 249 436 íbúgvar (2013) og eina vídd við 105 205,3 km².
Thessalia
250px|thumbnail|Kort yvir Grikkaland, ið vísir hvar regiónin Thessalia er. 250px|thumbnail|Útsýni til [[Volos bý av Pelion fjallinum]] Thessalia (grikskt): Θεσσαλία, á eolisk grikskum ella thessaliskum: Πετθαλία / Petthalia) er eitt landafrøðilig øki og fyrisitingar eind í Grikkalandi, sum fevnir um tað mesta av tí forna Thessalia. Áðrenn ta Griksku Myrku Øldina, sum var umleið 1200 á.Kr. – 750 á.Kr., varð økið kent sum Aeolia, og verður eisini nevnt soleiðis í Odysseini hjá Homer. Thessalia gjørdist partur av tí nýggja grikska statinum í 1881, eftir at hava verið undir ottomanskum stýri í hálva fimtu øld. Síðan 1987 hevur Thessalia verið ein av teimum 13 regiónunum í Grikkalandi, og hevur síðan Kallikratis reformin í 2010 verið býtt sundur í 5 regionalar eindir og 25 kommunur. Høvuðsbýurin í regiónini er Larissa. Thessalia liggur í miðgrikkalandi og hevur mark við regiónirnar Makedónia í norði, Epirus mót vestri, Miðgrikkaland móti suðri og Egearahavið móti eystri. Thessalia regiónin fevnir eisini um also Sporaduoyggjarnar.
Sosial angist
Sosialfobi er óttin fyri at verða mettur negativt av øðrum. Tað, sum er mest eyðsýnt, er óttin fyri at “dumma seg” og óttin fyri, at onnur skulu døma, kritisera, avvísa ella halda ein fyri gjøldur. Tá ein persónur við sosialfobi er saman við øðrum fólki, kann hann rodna, rista á hondunum og fáa sveittabrot. Hesi ódámligu eyðkenni koma vanliga saman við negativum, sjálvskritiskum tankum og hugsanum um, hvussu nervøsur og “kiksaður” ein sær út. Í sjálvari støðuni er ein sum oftast bert fokuseraður uppá, hvussu ein sær út, reagerar og uppførir seg, og harvið er viðkomandi ikki rættiliga til staðar í støðuni og varnast ikki tað, sum hendir uttanum seg, t.d. tað sum tosað verður um og atferðina hjá øðrum. Sosialfobi førir ofta til sosiala avbyrging og einsemi. Summi, ið eru rakt, uppliva allar sosialar støður sum ógvuliga óttaøsandi, meðan summi bara hava trupulleikar við heilt ávísum støðum, sum t.d. at skula rætta fingurin upp fyri at siga okkurt í skúlatímanum. Sama hvussu álvarsligt tað er, so gevur sosialfobi ógvusligar trupulleikar í mun til dagligar gerðir, virksemi, sosiala samveru og trivnað.
Kappa
Kappa (stórt bókstav Κ, lítið bókstav κ ella kursiv ; κάππα, káppa), er tann 10. bókstavurin í tí grikska alfabetinum. Í griksku talskipanini hevur bókstavurin virði 20.
Mads Andrias Winther (1871)
Mads Andrias Winther (føddur 23. november 1871 á Sandi, deyður 8. februar 1923 á Sandi) var ein føroyskur politikari og rithøvundur. Hann var borgarstjóri í Havn frá 1909 til 1913. Hann var løgtingslimur 1904-1923, tey fyrstu árini var hann valdur inn í Suðurstreymoyar valdømi (1904-18) og tey seinnu árini í Sandoyar valdømi (1918-23). Hann varð valdur inn fyri Sjálvstýrisflokkin, eftir at hann varð stovnaður í 1906.
Mads Andrias fór til Havnar at ganga í realskúla bert 9 ára gamal. Eftir loknan skúla starvaðist hann í tvey ár hjá Sorinskrivaranum, síðan flutti hann heimaftur til Sands eina tíð tí honum longdist so illa til heimbygdina, har tókst hann við fyrifallandi arbeiði. Síðan fór hann á heysti 1890 á Vallekilde háskúla í Danmark. Eftir háskúlan flutti hann heimaftur til Sands, har hann búði eina tíð, og so flutti hann til Havnar, har hann fekk starv hjá Sorinskrivaranum og frá 1899 til 1916 var hann fulltrúi har. Í 1916 fekk hann starv sum sýslumaður á Sandoynni og flutti tí aftur til heimbygdina at búgva. Árini í Havn var hann sera virkin innan politiska og samfelagslívið har. Hann var undangongumaðurin og formaðurin í Havnar Bóltfelag tá tað bleiv stovnað í oktober 1904. Hann var eisini virkin í Havnar Ungmannafelag, og nógv av tí, ið hann skrivaði, kom út í blaðnum hjá Havnar Ungmannafelag, sum nevndist Baldursbrá. Harumframt skrivaði Petur Alberg niður fleiri av søgunum, ið Mads Andrias fortaldi munnliga í felagnum. Tað mesta av tí ið Mads Andrias skrivaði, varð útgivið eftir deyða hansara í Úrvalsrit, sum kom út í 1932.
Útgivið
hr
Air France (fleiri týdningar)
Air France hevur fleiri týdningar:
Stórtítlingur
Stórtítlingur (frøðiheiti - Anthus novaeseelandiae)