cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
USA
Stjórnarskipan
thumb|right|250px|[[Joe Biden er nummar 46 í røðini av forsetum, ið hava verið í USA. Hann bleiv valdur til forseta tann 3. nov. 2020.]] Valdið í USA kann býtast í tríggjar partar: lóggevandi, útinnandi og dømandi vald. Hetta tríbýtið av valdinum hevði stóra ávirkan á amerikanska grund­lógarsmíðið við James Madison á odda. Hugsanirnar hjá Montesquieu (1689-1755) og John Locke (1632-1704) vóru týdningarmikil íblást­rarkelda hjá amerikansku grundlógarsmiðunum. Amerikanska grundlógin staðfestir í Grein 1 tríbýtið av valdinum: All legislative Powers herein granted shall be vested in a Congress of the United States, which shall consist of a Senate and House of Representatives. Lóggevandi valdið hevur tí Kongressin við Umboðsmannatingið og Senatið, útinnandi valdið er í hondunum á forsetanum, og dømandi valdið liggur hjá dómstólunum. Harumframt hevur amerikanska stjórnarskipanin eitt íborið vatnrætt valdsbýti millum samveldið og londini. Forsetin er ikki bundin av einum meiriluta í Kongressini. Tí er tað eisini ofta vanligt, at t.d. republikanarar hava meiriluta í Umboðsmannatinginum ella/og í Senatinum, meðan forsetin er demokratur. Lóggevandi valdið, Kongressin, og útinnandi valdið, forsetin, eru beinleiðis vald av fólkinum, tí hava vøldini bæði sjálvstøðugan fólkaræðiligan legitimitet. Í Umboðsmannatinginum sita 435 umboð, og eru hesi deild út á statirnar í mun til fólkatalið í statinum. Valskeiðið í Umboðsmannatinginum er einans 2 ár, og verður alt Umboðsmannatingið endurvalt samstundis. Í Senatinum eru 100 umboð, har hvør av teimum 50 statunum hevur 2 umboð í part. Valskeiðið í Senatinum er 6 ár, men ein triðingur av hesum umboðum standa fyri vali 2. hvørt ár. thumb|right|250px|Lóggávuvaldið er soleiðis háttað, at tað er deilt í tvey kømur: eitt Umboðsmannating og eitt Senat. Saman verða hesi kallað Kongressin. Stýrismátin í USA er sambandslýðveldi við einum forseta á odda. USA er eitt ríki samansett av fleiri ríkjum sum hvørt hevur ávíst sjálvræði í innanlandsmálum. Í USA ráða ríkini sjálv í sermálum, tey eru til dømis løgregla, sjúkrahúsfyrisiting og vegakervi. Á odda fyri stýrinum í hvørjum ríki stendur ein guvernørur. Statirnir hava heimastýri við egnari stjórn og egnum høvuðsstaði. Fyrr vóru statirnir at kalla sjálvstøðugir, men síðan er meiri vald lagt undir samveldisstjórnina við forsetanum á odda. Felagsmál, sum sambandsstjórnin ræður fyri, eru til dømis uttanríkispolitikkur, verjumál og gjaldoyra. Á odda fyri stjórnini stendur ein forseti, sum verður valdur av øllum fólkinum. Stjórnin heldur til í Washington DC, har forsetin og húski hansara búgva í Hvítu Húsunum. Forsetin er hægsti myndugleiki landsins, og hann verður valdur fjórða hvørt ár. Joe Biden úr Delaware er 46. og núverandi forseti í USA. Hann hevur nógv persónligt vald, til dømis uttanríkisviðurskiftum viðvíkjandi. Í USA verður ikki valt eins og í Føroyum, har fólk atkvøða fyri hvør sínum valevni. Amerikanarar hava tveir kandidatar at velja ímillum: umboðið hjá Demokratiska flokkinum og umboðið hjá Republikanska flokkinum.
Í USA verður ikki talað um einkultatkvøður, men heldur um samlaðu atkvøðurnar hjá hvørjum stati. Hvør statur hevur nevniliga eitt ávíst tal av valmonnum (á enskum "'Electoral college'"), alt eftir hvussu nógvir íbúgvar eru í statinum – jú fleiri íbúgvar, jú fleiri valmenn. Tan lítli staturin, Vermont, har 626 000 fólk búgva, hevur til dømis bara 3 valmenn, meðan tann fólkaríkasta staturin, Kalifornia, hevur 55. Og gandatalið fyri at vinna valið er 270 atkvøður av teimum samlaðu 538. Klárar annað av valevnunum at koma uppá hetta talið, so er valið avgjørt. Tá so funnið er fram til, hvønn meirilutin í statinum atkvøðir fyri, hava hesir valmenninir skyldu til at atkvøða fyri tí valevninum á valdegnum. Hetta kann kallast fleirtalsval. Tað vil altso siga, at í øllum statum verða atkvøðurnar taldar saman, og tað forsetavaldømið, sum hevur fingið flest valmenn, vinnur so allar valmenninar í tí statinum. Um eitt forsetavalevni altso fær meirilutan (t.d. 50,1 %) av teimum 55 valmonnunum í Kalifornia, so vinnur hann allar tær 55 atkvøðurnar. Í USA hevur verið forsetaval sum t.d. í 2000, George W. Bush (R) vann (271 valmonnum, 47,9 % atkvøðum), meðan Al Gore (D) fekk samanlagt fleiri atkvøður enn Bush (266 valmonnum, 48,4 % atkvøðum). Íalt eru 538 valmenn, so 270 skulu til fyri at vinna.
Fongsul
Ein av hvørjum hundrað sita fongslaði í USA í 2008. Talið á fangum er 1,6 milliónir fólk. Umframt hetta sita 723 000 í smærri brummum kring landið. Hetta er hægsta talið nakrantíð í USA og tað hægsta í heiminum. Merkisverdur er eisini stóri munurin millum samfelagsbólkar. Av latínamerikanarum situr 1 av 36 inni, meðan talið fyri afroamerikanarar er 1 av 15. Verður so hugt at aldursbólkum, so er talið fyri afroamerikanarar millum 20 og 34 ár 1 av 9.
Deyðadómur
thumb|right|250px|Ravmagnsstólurin verður enn nýttur í m.a. [[Tennessee og Nebraska.]] Í USA er deyðadómur; USA er einasta landi á amerikanska meginlandinum, ið hevur avrættað sínar borgarar síðani 2003. Í 1972 varð deyðarevsing forbjóðað í øllum USA eftir at Hægstrirættur hevði staðfest, at hon stríddi ímóti stýrisskipanini. Men eftir eina nýggja hægstarættaravgerð varð revsingin aftur loyvd í 1976. Síðan tá eru 1303 fólk avrættað í USA - av teimum umleið triðingurin í Texas. Texas er tann lutstaturin í USA, har flest deyðadømd verða tikin av døgum. Tær 53 avrættingarnar, ið vórðu framdar í 2006 í USA, eru lægsta talið av avrættingum síðani mitt í 1990-unum. Tveir triðingar av amerikanska fólkinum halda, at tað er rætt at hava deyðarevsing, og meiri enn annar hvør amerikanari heldur, at ov fá verða dømd til deyða. Í einari meiningakanning hjá Gallup í 2006 siga 65 prosent, at tey eru fyri deyðarevsing, og 31 prosent halda, at uppaftur fleiri skuldu fingið deyðadóm. Tað eru serliga republikanskir veljarar, sum eru fyri deyðarevsing. 81 prosent av teimum republikonsku veljarunum styðja deyðarevsing, meðan 49 prosent av teimum demokratisku veljarunum hava somu hugsan.
Maryland avtók deyðarevsing í 2013, og sostatt eru nú 18 amerikanskir statir, har deyðarevsing ikki er ein møguleiki. Roknað verður við, at 3 aðrir statir – New Hampshire, Delaware, og Colorado – komandi ár fara at taka deyðarevsingina upp til politiska viðgerð og møguliga avtaka hana. Seinastu seks árini hava seks statir – ein um árið – avtikið deyðarevsingina, sum nú er galdandi í 32 av teimum 50 amerikansku statunum. Í 2013 vórðu 80 fólk deyðadømd í USA, og hóast tað er eitt vet fleiri enn í 2012, er tað væl færri enn miðskeiðis í 1990-unum, tá tað var vanligt, at fleiri enn 300 fólk vórðu dømd til deyðan um árið.
Samkynd
thumb|right|185px|Í 1987 gekk ein hálv mió. fólk til [[Washington DC at mótmæla, at ov lítið varð gjørt at vissa samkyndum betri umstøður.]] Harðskapur orsakað av kynsligu orienteringini hjá offrinum verður bólkaður sum hatursbrotsverk í USA, og fer at hava við sær herda revsing. Hetta er úrslit av einari søguligari nýggjari lóg, sum Senatið hóast stóru mótstøðu fekk góðkent í 2010. Uppskotið kom fyri Senatið, eftir at 237 demokratar og 44 republikanarar í Kongressini høvdu stuðla uppskotinum; 131 republikanarar og 15 demokratar vóru ímóti.
Við nýggju lógini verður eisini meir almennur peningur fluttur til lokalar myndugleikar, soleiðis at teir kunna granska hatursbrotsverk, meðan landsmyndugleikarnir fáa møguleika at blanda seg, um teir ikki halda, at lokala løgreglan ger nokk við at basa haturbrotsverkum. Amerikanski hægstirætturin hevur avgjørt í juni 2015, at samkynd sleppa at giftast í øllum 50 statunum. Av teimum níggju hægstarættardómarunum í Amerika atkvøddu fimm fyri og fýra ímóti eini boyting av hjúnabandslógini. Áðrenn vóru homohjúnabond bert loyvd í 36 statum. "Avgerðin um homo-hjúnabond er eitt stórt stig móti javnrættindum", skrivar amerikanski forsetin, Barack Obama, á Twitter. Í juni mánaða 2013 avgjørdi amerikanski hægstirættur, at ein ikki kann definera hjúnabandið sum bara verandi ímillum mann og kvinnu. Hetta viðførdi, at samkynd kundu fáa somu rættindi sum hinkynd. Tó var tað upp til hvønn einstakan stat, um hjúnaband millum samkynd var lógligt. Men í 2015 er avgjørt, at øll samkynd sleppa at giftast.
Í USA hava samkynd loyvi at ættleiða í Hawaii, Connecticut, Minnesota, Indiana, Oregon, Florida, Arkansas, Iowa, Illinois, Vermont, New Hampshire, Rhode Island, Maine, Kolorado, Nevada, Kalifornia, Massachusetts, Delaware, New Jersey, New Mexico, New York, Ohio, Washington, Wisconsin, Maryland, Washington DC, Guam, Pennsylvania, og ein samkyndur partnari kann ættleiða børnini hjá hinum partnaranum í Montana og Idaho.
Heilsuskipanin
Heilsuskipanin, sum varð samtykt 21. mars í 2010, er størsta og umfatandi heilsuskipan í USA síðani Lyndon B. Johnson í 1965 fekk sínar heilsuskipanir ígjøgnum. Síðani hava fleiri forsetar roynt at endurnýggja skipanina, uttan at tað hevur eydnast. Heilsuskipanin var eitt størstu vallyftunum hjá Obama í valstríðnum upp undir forsetavalið í 2008. Nýggja heilsuskipanin hevur við sær, at allir amerikanskir borgarar fyri fyrstu ferð í søgu landsins nú hava eina almenna sjúkratrygging. Higartil hava okkurt um 32 milliónir amerikanarar ikki verið umfataðir av sjúkratrygging. "Hetta er ein stórur sigur fyri alt tað amerikanska fólkið", segði Barack Obama, forseti, í røðu sínari, tá Umboðsmannatingið í mars 2010 samtykti heiluskipanina við 219 atkvøðum fyri og 212 ímóti.
Landsverja
thumb|right|250px|Amerikanskir hermenn í [[Afghanistan í 2008.]] USA er hernaðarliga sterkasta ríkið í heiminum. Amerikanska verjan telur 1,4 miljónir fólk í virknari tænastu, og haraftrat fleiri hundrað túsund í Tjóðargarduni og í trygdarherinum. USA hevur heimins bestu verju, og landið er heimins einasta risaveldi. Amerikanska verjan eigur meir enn 700 støðir runt um í heiminum og virka kring heimin. Annars eigur landið ellivu hangarskip í nýtslu og ein stóran flota við strategiskum kavbátum, eitt, sum ger verjuna sera fleksibla.
1742
1742 (MDCCXLII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Skógfriðingarnevndin
Skógfriðingarnevndin (danskt: Færøernes Plantageudvalg) var stovnað av løgtinginum í 1952. Nevndin liggur undir Umhvørvisstovuni, sum er undir Umhvørvis og vinnumálaráðnum. Skógfriðingarnevndin skal hava 5 limir, og er "sett at hava eftirlit við friðaðum viðarlundum til verndar av vøkstri og dýrum á hesum lendum".
Nevndin
Formaður í Skógfriðingarnevndini er Jóhann Mortensen, og skrivari er Rakul A. Dam, deildarleiðari á Skógrøkt.
Hava-purpursólhattur
thumb|right|260px|Hava-purpursólhattur thumb|right|260px|Hava-purpursólhattur thumb|right|260px|Hava-purpursólhattur Hava-purpursólhattur (frøðiheiti Echinacea purpurea) er ein planta ið hoyrir til kurvablómuættina (Asteraceae).
Upprunaliga kemur plantan úr Norðuramerika, har hon veksur fleiristaðni sum villvaksandi planta.
Plantan verður upp í 50-120 cm.
Hans Jacob Debes
Hans Jacob Debes (17. juli 1940 - 26. januar 2003) var føroyskur rithøvundur, politikari og lektari á Fróðskaparsetri Føroya.
Lívsleiðin
Hann vaks upp og gekk í skúla við Gjógv. Árini 1955-1957 fór hann til skips við føroyskari slupp og íslendskum trolara. Og hann tók preliminerprógv í Havn í 1959 og í 1962 nýmálsligt studentsprógv.
Í 1970 tók hann embætisprógv sum cand. mag. á lærda háskúlanum í Keypmannahavn í søgu og enskum. Hann var síðani lærari í Føroya Studentaskúla og HF-skeiði, til hann í 1986 fór í starv sum lektari á Fróðskaparsetri Føroya. Í 1986 gjørdist hann dr. phil. frá Háskóla Íslands við ritgerðini "Nú er tann stundin ...". Í 1989 varð hann tilnevndur professari í almennari søgu og Føroya søgu á Fróðskaparsetri Føroya.
Bý
Katólski presturin Georg Bauer, sum búði í Rættará í Havn í húsunum, sum í dag nevnast Christines Minde, var kendur fyri sín framúrskarandi vakra urtagarð, har hann millum annað hevði súreplatrø og býbýli. Bauer kom til Føroya í 1857, og má hetta tí hava verið í seinnu helvt av 1800-talinum.
Tær størru humlurnar livdu hinvegin vilt í Føroyum í víkingatíðini, og í 2011 varð aftur staðfest, at humlur ynglaðu í Føroyum.
Sambandsflokkurin
thumb|right|250px|Fýra av sambandsmonnunum, sum vórðu valdir í [[1906.]] Sambandsflokkurin varð sum tann fyrsti flokkurin í Føroyum stovnaður í 1906. Ikki ber til við vissu at dagfesta, nær flokkurin varð stovnaður, men tann 18. august 1906 boða 13 av 22 tinglimum frá í Dimmalætting, at teir hava skipað seg í ein politiskan flokk á tingi, ið nevnir seg ”sambandsmenn”. Flokkurin er ein liberalur flokkur, sum virkar fyri eini støðugari og frísinnaðari menning av Føroya fólki, búskaparlig, mentunarliga og stjórnarliga. Flokkurin gongur inn fyri, í ríkisfelagsskapi við Danmark, at reka ein framburðssinnaðan politikk á øllum økjum.
2019–2023
Á løgtingsvalinum 31. august 2019 fekk Sambandsflokkurin 7 tingfólk vald.
Gällivare kommuna
thumb|250px|Gällivare kommuna í [[Norrbottens län.]] Gällivare kommuna (svenskt: Gällivare kommun) er ein kommuna í Norrbottens län í Svøríki. Gällivare kommuna hevur 18 153 íbúgvar (2015).
Sambandsflokkurin
2011–2015
Á løgtingsvalinum 29. oktober 2011 fekk Sambandsflokkurin 8 tingfólk vald. Hin 10. februar 2014 vaks flokkurin við einum tingmanni afturat, tá Gerhard Lognberg gjørdist limur í flokkinum, eftir at hann varð koyrdur úr Javnaðarflokkinnum 2. november 2013 og síðan var uttanflokkatingmaður í góðar tríggjar mánaðar. Sambandsflokkurin hevur ikki havt 9 tinglimir síðan 1932.
Sveinur Gaard Olsen
thumb|Sveinur framførir sangir, sum hann sang í X Factor talentkappingini hjá DR á [[X Factor (Danmark)|X Factor konsert í Legoland Billund í mai 2012]] Sveinur Gaard Olsen (føddur 21. mai 1980 í Havn) er føroyskur sangari og tónleikari, trummusláari. Í 2012 luttók hann í vælumtóktu donsku sang talentkappingini hjá DR, sum nevnist X Factor. Sveinur gjørdist ein av teimum nýggju, sum slapp við í live sendingarnar, og hann var eisini ein av teimum trimum sum kom í finaluna. Sveinur hevði Cutfather sum mentor. Hini bæði sum komu í finaluna vóru tvær ungar gentur Ida og Line, sum høvdu Pernille Rosendahl til mentor. Triðið dómarin, Thomas Blackman, fekk ongan av sínum luttakarum í finaluna. Sveinur gjørdist nummar trý. Sveinur flutti niður til Danmarkar at búgva í 2010. Sveinur hevur áður spælt sum trummusláari og sungið kór og spælt onnur ljóðføri í føroyskum orkestrum, eitt nú í tónleikabólkinum Marius, sum vann innleiðandi kappingina í Føroyum Global Battle of the Bands, sum gav teimum møguleika at vera við í kappingini við sama navni í London. Marius gjørdist nummar 6 í altjóða kappingini í London í desember 2005.
Móttøka í Havn
Vikuskiftið áðrenn [X Factor (Danmark)|X-Factor]] finaluna, varð skipað fyri móttøku fyri Sveini í Tórshavn, har hann kom við flogari til Føroya, síðan bleiv flogin við tyrluni til Havnar, har borgarstjórin Heðin Mortensen og onnur tóku ímóti. Síðan bleiv hann koyrdur runt í Havnini, m.a. heim til foreldur og familjuna. Síðan høvdu ymiskir fyrireikarar skipað fyri einari konsert í Norðurlandahúsinum, har eitt orkestur sum beiggi Sveinur stóð fyri, stóð klárt. Sveinur slapp so at syngja fyri teimum sum møtt vóru. DR fylgdi við á túrinum og sendi eitt brot, tá finalan so bleiv. Sveinur segði aftaná, at hann veruliga onki visti um hesar fyrireikingar. Hann slapp ikki at nýta fartelefon, meðan hann varð umborð á flogfarinum og í tyrluni, so alt var eitt væleydnað "surprice party" fyri Sveini. Tað var lýst á Portal.fo og á Facebook, meðan Sveinur var í luftini. Tað vóru Tórshavnar kommuna saman við Norðurlandahúsinum, Atlantic Airways og familjuni hjá Sveini, sum skipaðu fyri tiltakinum.
1734
1734 (MDCCXXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
EM í fótbólti
Evropameistaraheitið í fótbólti (EM í fótbólti) er tann týdningarmesta fótbóltskappingin fyri landslið fyri limirnir í UEFA. Henda kapping um Evropameistaraheitið hevur verið fyriskipað regluliga fjórða hvørt ár síðan 1960. Til 1976 luttóku bara fýra lið í enda umfarðinum, frá 1980 luttóku átta lond og frá 1996 luttóku sekstan lond. Londini verða funnin við einari røð av kvalifikatiónsdystum. Vertslondini fyri meistaraheitini eru altíð kvalifiseraði uttan at kappast um tað. Onkuntíð er bara eitt vertsland, men av og á eru tað tvey grannalond, sum eru vertslond saman.
Watford F.C.
thumb|250px|right|Vicarage Road í Watford
Watford Football Club er eitt enskt fótbóltsfelag heimahoyrandi í býnum Watford. Besta liðið spælir í næstovastu ensku fótbóltsdeildini, EFL Championship.
Býurin Watford liggur í greivadøminum Hertfordshire, í ein útnyrðing av enska høvuðsstaðnum London.
2030-árini
Øldir: 20. øld - 21. øld - 22. øld
Áratíggju: 1980-árini 1990-árini 2000-árini 2010-árini 2020-árini - 2030-árini - 2040-árini 2050-árini 2060-árini 2070-árini 2080-árini
Ár: 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Hendingar
1732
1732 (MDCCXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Brave New World (Iron Maiden album)
Brave New World er tann 12. studio plátan, frá tí bretska heavy metal-bólkinum Iron Maiden. Tað er tann fyrsta studio upptøkan síðan Virtual XI frá 1998.
Limir í bólkinum vm.
og
Torsås
thumb|right|200px|[[Torsås kirkja]] Torsås er ein býur í Torsås kommunu í Kalmar län í Smálandi í Svøríki. Býurin liggur millum Kalmar og Karlskrona, við dagligum buss ferðasambandi til báðir býir.
Í 16. øld var bónda- og uppreistrarleiðarin Nils Dacke ofta í Torsås-økinum, eitt nú tí at trúlovaða hansara kom frá bygdini Holma.
Tað er ein minnisvarði í Torsås til minnis um friðin í Brömsebro millum Danmark og Svøríki í 1645.
Býurin hevur umleið 1 848 íbúgvar (2010).
East Riding of Yorkshire
202px|thumb|Flaggið 222px|thumb|East Riding of Yorkshire 222px|thumb|1 East Riding of Yorkshire 2 Kingston upon Hull East Riding of Yorkshire (stytt East Riding ella East Yorkshire) er eitt greivadømi (county), sum liggur í norðara parti av Onglandi. Greivadømið er ein partur av stórøkinum Yorkshire og Humber.
Móti norðri og vestri hevur greivadømið mark til North Yorkshire og South Yorkshire Sunnanfyri liggur Lincolnshire.
Í 2019 búðu uml. 600 túsund fólk í greivadøminum, sum er 2.479 ferkilometrar til víddar. Miðdepilin (county town) er í Beverley og størstu býir eru Kingston upon Hull, Bridlington og Beverley.
1735
1735 (MDCCXXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
610-árini
Øldir: 6. øld - 7. øld - 8. øld
Áratíggju: 560-árini 570-árini 580-árini 590-árini 600-árini - 610-árini - 620-árini 630-árini 640-árini 650-árini 660-árini
Ár: 610 611 612 613 614 615 616 617 618 619
Háberg
Háberg er eitt føroyskt eftirnavn.
Kend fólk ið eita Háberg til eftirnavn ella millumnavn:
Eiffeltornið
thumb|Eiffeltornið thumbnail Eiffeltornið er 324 m høgt og varð bygt til heimsframsýningina í 1889. Pallurin ovast rúmar 800 fólkum. At sleppa upp á annan pallin mega fólk ganga upp høgar trappur - 700 trappustig – ella fara í lyftu. 360 trappustig eru upp á fyrsta pallin – lyfta er eisini.
Smålandsstenar
thumb|right|200px|Smålandsstenar Smålandsstenar er ein býur í Gislaveds kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 4 530 íbúgvar (2010).
Truman Capote
Truman Garcia Capote (føddur Truman Streckfus Persons, 30. september 1924 – 25. august 1984) var ein amerikanskur skaldsøguhøvundur, filmsrithøvundur, leikritahøvundur og sjónleikari. Nógvar av stuttsøgum, skaldsøgum og sjónleikum hansara eru viðurkendir bókmentaligir klassikarar, teirra millum eru skaldsøgan Breakfast at Tiffany's (1958) og  krimiskaldsøgan In Cold Blood (1966), ið hann segði vera eina skaldsøgu, ið var frá veruleikanum. Í minsta lagi 20 filmar og sjónvarpsdrama eru framleidd útfrá skaldsøgum, stuttsøgum og sjónleikum hansara.
Bodens kommuna
thumb|250px|Bodens kommuna í [[Norrbottens län.]] Bodens kommuna (svenskt: Bodens kommun) er ein kommuna í Norrbottens län í Svøríki. Bodens kommuna hevur 27 911 íbúgvar (2015).
Saša Kolman
thumb|Sasa Kolman í 2012 Saša Kolman (føddur 1. mai 1984) er ein slovenskur fótbóltsleikari, verjuleikari, sum í løtuni spælir við FC Suðuroy. Hann spældi sín fysta dyst í Føroyum fyri FC Suðuroy hin 24. mars 2012, tað var móti B36.
Løgtingsins landsstýrismálanevnd
Løgtingsins landsstýrismálanevnd (Landsstýrismálanevndin) er tann løgtinsnevndin ið viðgerð mál viðvíkjandi eftirliti av landsstýrinum. Virkisøki landsstýrismálanevndarinnar er sbr. stýrisskipanarlógini § 38 at hava eftirlit við, at landsstýrið heldur seg innan fyri teir karmar, lóggávan setir. Landsstýrismálanevndin telur tríggjar limir.
Limir
Limir í tíðarskeiðnum 2015–2019:
Limir í tíðarskeiðnum 2011–2015:
Limir í tíðarskeiðnum 2008–2011:
Britney Spears
thumb|right|220px|Britney Spears. Britney Jean Spears (fødd 2. desember 1981) er ein amerikonsk songkvinna. Hon er fødd 1981 í McComb, Mississippi og býr nú í Beverly Hills í Los Angeles. Hon vaks upp í Kentwood, Louisiana.
Britney Spears skal í 2011 giftast fyri triðju ferð. Hesa ferð er tað við tí 10 ár eldra Jason Trawick, ið hon hevur verið saman við í eina tíð. Sambært amerikanskum miðlum var tað undir sera romatiskum umstøðum, at Jason spurdi hana. Hann hevði skrivað yrkingar og prýtt heim teirra í Kalifornia við livandi ljósum og bæði reyðum og hvítum rósum. Parið ætlar sær at giftast á Hawaii, helst tá hennara turné er komin at enda.
Britney Spears hevur verið gift tvær ferðir áður. Fyrstu ferð við sínum barndómsvini Jason Alexander. Men hetta helt bert í 55 tímar áðrenn tey angraðu og fingu ein dómstól at ógylda hjúnarbandið. Aðru ferð, Britney giftist, var tað í Las Vegas við Kevin Federline, ið var ein av hennara bakgrunds dansarum. Hetta hjúnarbandið var frá 2004 til 2006. Tað var við hesum manninum, at hon fekk báðar synirnar - Sean og Jayden.
Virtual XI
Virtual XI er tann 11. studio plátan, frá tí bretska heavy metal-bólkinum Iron Maiden. Tað er tann fyrsta studio upptøkan síðan The X Factor frá 1995.
1736
1736 (MDCCXXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi.
Älmhult
thumb|right|300px|Älmhult Älmhult er ein býur í Älmhults kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 8 955 íbúgvar (2010). IKEA læt upp sítt fyrsta møblavøruhús í Älmhult í 1958.
1722
1722 (MDCCXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
1737
1737 (MDCCXXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Michel Mulder
thumb|right|300px|Michel Mulder Michel Mulder (føddur 27. februar 1986 í Zwolle) er ein niðurlendskur ítróttamaður, sum íðkar skoyturenning. Hann vann bronsu á 1000 metra-teininum og gull á 500 metra-teininum á vetrar-OL 2014. Tvíburðabróðir hansara, Ronald Mulder, íðkar eisini skoyturenning, hann vann gull í somu kapping sum Michel á vetrar-OL 2014 á 500 metra teininum.
Keypstaður
Keypstaður er eitt annað orð fyri bygd ella bý. Á íslendskum eitur tað kaupstaður. Danska orðið fyri keypstað er købstad. Eftir danskari lóg hevði ein bygd ella býur sum var ein keypsstðaur serlig rættindi, til dømis rætt til egnan dómstól. Hetta var áðrenn kommunalreformin í 1970. Svøríki hevði eisini nakað líknandi, har nevndist tað Stad. Eins og í Danmark hevði ein stad í Svøríki framíhjárættindi líka til svenska kommunalreformin í 1971.
Høgni Hoydal
Høgni Karsten Hoydal (føddur 28. mars 1966 í Keypmannahavn) er føroyskur politikari. Foreldrini eru Gunvør og Kjartan Hoydal. Kona hansara er Hildur Hermansen, og tey eiga trý børn. Hann er útbúgvin í søgu og samskifti á lærda háskúlanum í Roskilde. Áðrenn hann gjørdist politikari starvaðist hann sum sjómaður, sum læraravikarur, og sum tíðindamaður í Sjónvarpi Føroya. Høgni Hoydal hevur givið út tvær bøkur um politisk viðurskifti. Onnur nevnist "Myten om Rigsfællesskabet", sum kom út á vári í 2000, og hin nevnist "Frælsi er ábyrgd", sum kom út stutt fyri jól sama ár.
1712
1712 (MDCCXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum týsdegi.
25. apríl
25. apríl er dagur 115 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 116 um skotár er). 250 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini Markusarmessa. 25. apríl er seinasti dagur, ið páskadagur kann falla á.
Flaggdagur í Føroyum.
Guus Hiddink
225px|thumb|right|Guus Hiddink í 2012. Guus Hiddink (føddur 8. november 1946 í Varsseveld í Niðurlondum) er niðurlendskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari.
Frá 1967 fram til 1982 spældi hann sum miðvallaleikari fyri m.a. PSV Eindhoven, De Graafschap og NEC Nijmegen. Hann byrjaði sína yrkisleið sum fótbóltsvenjari í 1982, fyrst varð hann settur sum hjálparvenjari, men í 1987 gjørdist hann høvuðsvenjari hjá PSV í niðurlendska býnum Eindhoven.
Åryd
right|200px|Åryd Åryd er ein bygd í Växjö kommunu í Kronobergs län í Svøríki. Bygdin hevur umleið 684 íbúgvar (2010). Har er ein skúli fyri børn sum ganga í 1. til 6. flokk og frítíðarvirksemi fyri børnini.
Guus Hiddink
Hann var m.a. venjari hjá niðurlendska fótbóltslandsliðinum frá 1995 til 1998 og høvuðsvenjari hjá landsliðnum í Russlandi frá 2006 til 2010.
Í løtuni er hann venjari hjá fótbóltslandsliðinum á oynni Curaçao í Karibiahavinum.
Ørðavíkarlíð
thumb|left|Øravíkarlíð sæst hinumegin [[Trongisvágsfjørður|Trongisvágsfjørð. Myndin er tikin av gøtuni til Hvannhaga, norðanfyri Trongisvág.]] Ørðavíkarlíð ella Líðin er ein bygd í Suðuroy. Bygdin liggur ímillum Trongsvág og Øravík. Heilt neyvt kann sigast, at Líðin strekkir seg frá Hellá til Skarðið. 67 fólk búgva í Líðini (2014). Ferjulegan Krambatangi er í Øravíkarlíð, Rúsdrekkasøla Landsins, eisini nevnd Rúsan, er á Langabakka í Øravíkarlíð. Drelnes og Saltsiloin eru eisini í Øravíkarlíð. Har, á Drelnesi, er bygd bryggja, sum stór skip kunnu leggja at, og har er eisini bygd stór saltgoymsla. Saltsiloin verður bygd um til eitt stórbært mentanarhús, arbeiðið byrjaði í 2013. Verkætlanin er stuðlað av Mærsk-grunninum, donsku stjórnini, Føroya Løgtingi og øðrum.
Ronald Mulder
thumb|right|300px|Ronald Mulder Ronald Mulder (føddur 27. februar 1986 í Zwolle) er ein niðurlendskur ítróttamaður, sum íðkar skoyturenning. Hann vann bronsu á 500 metra-teininum á vetrar-OL 2014. Tvíburðabróður hansara, Michel Mulder, íðkar eisini skoyturenning og vann gull í somu kapping á vetrar-OL 2014.
1738
1738 (MDCCXXXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Lessebo
thumb|right|200px|[[Lessebo kirkja]] Lessebo er ein býur í Lessebo kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 2 737 íbúgvar (2010).
Peter Asmussen
Peter Asmussen (føddur 28. mars 1957 á Frederiksberg, deyður 25. juni 2016 ) var ein danskur rithøvundur, leikskald og filmsrithøvundur.
Asmussen, ið var sonur Jes Peter Asmussen, gjørdist studentur frá Østre Borgerdyd Gymnasium í 1975. Fyrsta bók hansara gjørdist stuttsøgusavnið Stemmer, ið kom út í 1989. Eftir tað gav hann fleiri bøkur út og fekk fleiri ferðir stuðulsveiting frá Statens Kunstfond. Í 1996 var hann annar av filmrithøvundunum til kenda filmin hjá Lars von Trier Breaking the Waves.
Í 2000 fekk hann Kjeld Abell-prisen og Danske Dramatikeres Hæderspris og í 2010 fekk hann Reumert-virðislønina í bólkinum i Ársins leikskald fyri Ingen møder nogen, ið varð framført á Husets Teater. Í 2016 fekk hanm Reumert-virðislønina í sama bólki sum fyrr, hesaferð fyri Soli Deo Gloria, ið varð framført á Betty Nansen Teatret.
Hann giftist Juliane Preisler í 1996. Hin 25. juni 2016 andaðist hann, eftir at hava verið sjúkur í longri tíð.
2040-árini
Øldir: 20. øld - 21. øld - 22. øld
Áratíggju: 1990-árini 2000-árini 2010-árini 2020-árini 2030-árini - 2040-árini - 2050-árini 2060-árini 2070-árini 2080-árini 2090-árini
Ár: 2040 2041 2042 2043 2044 2045 2046 2047 2048 2049
Hendingar
Johannes Brahms
Johannes Brahms (føddur 7. mai 1833, deyður 3. apríl 1897) var týskt tónaskald og pianistur í romantiska tíðarskeiðnum. Hann varð føddur í Hamburg í einari lutherskari familju. Stóran part av arbeiðslívinum búði hann í Wien, Eysturríki. Hann verður ofta bólkaður saman við Johann Sebastian Bach og Ludwig van Beethoven sum ein av teimum trimum B'unum innan tónleik, ein viðmering, ið upprunlaiga kom frá tónaskaldinum Hans von Bülow í 19. øld.
Brahms komponeraði til symfoniorkestur, kamar-samanspæl, orgul, rødd og kór. Hann arbeiddi saman við teimum fremstu tónleikarunum í hansara samtíð, teirra millum við pianistinum Clara Schumann og violinistinum Joseph Joachim, tey trý vóru góð vinfólk. Brahms var perfektionist og oyðilegði tí summi av verkum sínum og onnur vóru ikki útgivin.
Skarð
Skarð er ein avtoftað bygd í Kunoy.
Býttlingasøgur
Nógvar skemtisøgur ganga um skarðsmenn í Norðuroyggjum og óvitsku teirra í gomlum døgum líkasum um fámningar í Suðuroy.
Mánin sást av Skarði í Kunoy eitt kvøldið á fjallatindinum sunnan fyri bygdina; - hvør ið tá hevði verið har uppi, kundi tikið hann við hondum og havt hann oman við sær til Skarðs; tað hevði verið vorið sum hent, hildu teir, at hava hann hjá sær tey longu vetrarkvøldini; tá vildi tað ikki saka mikið, um einki var lýsið at lata á koluna, - tann stóri skínandi mánin kundi lýsa fyri teimum. Teir halda tí vera ráðiligt, at allir gonguførir menn í bygdini skuldu fara á fjall eftir mánanum og fáa hann til sín at spæla sær við sum leika og at hava til at lýsa altíð har. Teir so gera, glaðir yvir hetta vituga ráðið, og fara sum skjótast upp á fjallið, hvar máni lá, men, ass! tá ið teir komu har upp, var eingin mánin longur á fjallinum, hann var farin høgt upp í loft undan teimum og horvin longur suðureftir, so at eingin hevði so langar armar,  at hann kundi røkka at taka hann. At fara omanaftur í bygdina við ongum mána hildu teir vera ov stóra skomm; teir fara tá til stroks aftur á ein hærri tind, sum syðri var og hugsaðu, at har mundu teir fáa hann, og tað sá væl út fyri, at hetta skuldi lukkast teimum, tí alt sum teir komu longur oman av tindinum, alt meira signaði mánin aftur niður á henda syðra tindin, og nú uggaðust teir og runnu tá alt teir  vóru mentir upp á henda tindin; men tá ið teir vóru komnir upp á hann, var mánin aftur horvin. Teir trúðu nú, at mánin mundi ræðast teir, og fóru at renna av einum tindi á annan og rópaðu allir so blídliga teir kundu:
«Máni, máni, kom í mína brók, tú skalt fáa smørklíning í bót”.
Ein morgun um sólarrenning kom ein maður eystanífrá gangandi til Fámjins. Nú hann kemur oman eftir seinastu brekkuni og nærkaðist bygdini, sær hann eina gentu í tí húsinum, ið næst lá við breytina, ganga stákandi út og inn við einum trogi í hondunum. Hann sær, at trogið er tómt, og spyr tí, hvat hon hevði at starva. Hon svaraði, at hon bar náttina út og dagin inn, at dagsljósið kundi koma inn í stovuna.
Eitt kvøld var logn á pollinum í Fámjin, og mánin speglaðist so reyður í sjógvin. Ein fámningur hevði hoyrt gitið um ein stórhval, sum eitur royður, og nú hann sá hetta reyða glitrandi á sjónum í pollinum, fór hann um alla bygdina og rópaði: ”Royður er komin á pollin, verið skjótir oman at sláa hann og býta hann ímillum okkara!” Hann visti, at kópar ofta á flóðini komu um rivið inn á pollin; tá ið hann so fjaraði sjógvin, og tað varð grynri úti á rivinum, vildu kóparnir aftur søkja út á dýpið í víkini, og tá vóru fámningar vanir at fara út á rivið  og sláa kóparnar,  í tí teir skuldu fara upp um rivið. Nú hoyra fámningar, at tað er ikki sum vanligt ein kópur, men ein stórhvalur, sum er á pollinum, og teir eru so fegnir um hesi boð, at teir skunda sær at stoyta kornið úr tunnunum í ánna, at teir kundu hava hesi tómu ílátini at skera spikið av hvalinum niður í; - hvalurin vildi geva teimum tað, ið meira var vert enn nakrar tunnur av korni, bæði spik og tvøst. Teir fara nú út á riv við gassum, knívum og øðrum amboðum til at fáa hvalin dripnan og býttan sundur; - men nú var illa vorðið, - eingin hvalur og einki at fylla í tær tómu tunnurnar, og snópnir máttu teir tá fara við ongum aftur til húsa.
Eina ferðina fram ímóti sólsetur vóru nakrir fámningar staddir úti í túni, og tá ið sólin var um at søkka í kav har vestur fyri bygdini  og vóð í havbrúnni so stór og reyð, kom eitt stórt skýggj fyri hana, og tað sá so ógvuliga undarligt út. Ja, sum vera mundi, frættist  tað  skjótt inn í húsini, at nakað sjáldsamt var at síggja, og tá ið tílíkt var í vón í Fámjin, vóru bygdarmenninir av forvitni ikki seinir á fótum at tyrpast saman og njósnast um, hvat ið vera mundi, sum dró fólk saman í flokk. Allir koma teir nú út at hyggja at hesari undursjón vestur í havi, og allir vildu fegin vita, hvat hetta stóra skínandi mundi hava at týða, ið teir høvdu í eygsjón. Teim var ymist á máli um hetta:  ein segði  tað   vera   eitt  djór, sum gekk eftir havinum  og gloypti sólina, ein annar helt tað vera eitt fjall, eina flotoyggj, og mangt annað, líkt og ólíkt, var borið upp. Av tí, at eingin vildi víkja frá sínari meining, komu teir upp at kjakast, og so  harðliga trættu teir, at teir vóru úti við at koma upp at berjast. Tá tók ein av teimum friðaligastu millum teirra til orða, at bestu hyggjuráðini mundu vera at fara eftir Rannvá hini gomlu. Hon var tá sum skjótast borin út, og tá ið hon hevði hugt eina  løtu at tí, ið ófriðin voldi, segði hon: ”Hetta er Klæmintskirkja, ið upp kemur úr havi”. Hetta trúðu nú allir mundi vera satt mælt, og í tí troysti tagnaðu teir allir og fóru í frið inn hvør til sín, tí  hon  var hin vísasta í bygdini, og eingin ivaðist um, at hennara orð  ikki skuldu vera tað rætta.
Jógvan í Gerðum
Ein dagin fór Jógvan burtur í haga saman við einum húskalli at hyggja eftir seyði. Frammanundan hevði hann grundað út ein tanka, sum eingin hevði grun um. Tá ið heim aftur skuldi farast, setti hann kósina móti Árnafirði, og við húskallin, ið við honum var, segði hann, at um hann skuldi koma at taka brókatøk við miðstovubóndan, so mátti húskallurin hjálpa sær.
Komin til Árnafjarðar fóru teir inn til miðstovubóndans, har teir vóru væl fagnaðir við mati og drekka. Meðan teir sótu við borðið, komu bøndurnir báðir upp at klandrast, og endin varð, at teir fuku saman at berjast. Tað vóru útlit fyri, at miðstovubóndin fór at vinna; men so kom húskallur Jógvans sær uppí; hann tók í bein miðstovubóndans, so hann datt, og Jógvan var ikki seinur at drepa hann.
So fekk Jógvan Kvíingadal. Men hetta var honum ikki nokk. Hann fekk gott eyga á Skálatoftir, sum um tað mundið var ein bygd við átta húsum. Íbúgvarnir við Skálatoftir vóru góðir jarðamenn og vælstandandi. Bóndin á Skálatoftum æt Símun og var skyldur við konu Jógvans.
Ein dagin, Jógvan var burtur í haga, møtti hann Símuni og birti klandur við hann. Teir ruku saman, og Símun lá eftir, tá ið Jógvan leitaði heim aftur til húsar. - Hann segði konu síni frá, at Símun var deyður, og hon, sum grunaði, hvussu hann var deyður, svaraði bert: “Harrin eigi sál hansara.”
Enn hevði Jógvan eftir sínum tykki ikki alt tað, hann ynskti. Hann átti ein skyldmann, ið hevði nógva ogn á Skarði. Hann vildi nú eisini ogna sær hesa jørð. Hann virkaði sær eina bjargalínu av ull (allar línur vóru í teirri tíðini virkaðar úr ull), men til miðjuna á hesi línu nýtti hann svídda høvdaull.
Tá ið línan var liðug, fór hann við henni til Skarðs og læt skyldmannin fáa hana til gávu. Hann var væl fagnaður.
Jógvan sýndist at taka sær hesa vanlukku ógvuliga nær. Men nú átti hann eisini ogn skyldmans, so tað var sorgina vert.
The X Factor (album)
The X Factor er tann 10. studio plátan, frá tí bretska heavy metal-bólkinum Iron Maiden. Tað er tann fyrsta studio upptøkan síðan Fear of the Dark frá 1992.
Amsterdam
Amsterdam er ein kommuna og høvuðsstaður í Niðurlondum. Í 17. øld var Amsterdam uppi í øllum møguligum heimshandli. Múgvandi keypmenn lótu grava siglingarveitir, sum krossskera seg ígjøgnum býin, og bygdu høgu, smølu húsini, ið standa fram við veitunum. Siglingarveitir, stívar 80 km langar, eru grivnar ígjøgnum býin. Skal ferðamaðurin hyggja seg um í býnum, ger hann rættast at fara við báti eftir vatnvegunum. Veitir knýta Amsterdam saman við Ríná og hin partin í Niðurlondum. Amsterdam er høvuðsstaður og landsins størsti býur. Í býnum eru eisini gitin listasøvn, til dømis van Gogh listasavnið og Rijkmuseum. Har eru málningar, sum mætir listamenn hava málað, eitt nú Rembrandt (1606-1669).
Nú á døgum er Amsterdam heimsgitin miðdepil fyri diamantbrýning; har eru heimsins fremstu virki at brýna og slípa diamantar. thumb|300px|Í báti á siglingarveitunum liggur væl fyri hjá vitjandi at síggja teir søguligu bygningarnar.|alt=
Arvidsjaurs kommuna
thumb|250px|Arvidsjaurs kommuna í [[Norrbottens län.]] Arvidsjaurs kommuna (svenskt: Arvidsjaurs kommun) er ein kommuna í Norrbottens län í Svøríki. Arvidsjaurs kommuna hevur 6 437 íbúgvar (2015).
1739
1739 (MDCCXXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Frælsur ítróttur á Oyggjaleikum
Frælsur ítróttur er ein afturvendandi kapping á Oyggjaleikum, ið er ein fleirítróttakapping fyri oyggjatjóðir. Frælsur ítróttur hevur verið partur av leikunum síðan byrjanina í 1985 bæði fyri menn og kvinnur.
Giktafelag føroya
thumb|Búmerki hjá felagnum er ein baldursbrá. Giktafelag Føroya er eitt áhugafelag fyri fólk við gikt, ið er millum elsta sjúglingafelag í Føroyum.
Felagið hevur til endamáls at veita upplýsing um giktasjúkur, at betra um viðgerðarmøguleikar og at veita ráðgeving innan giktaøkið.
Felagið hevur síðan 1990 verið fevnt av MEGD, sum er eitt meginfelag fyri fólk, ið bera brek.
Giktafelag Føroya er partur av Nordisk Reumaråd (NRR), sum er eitt samstarv millum Danmark, Noreg, Svøríki, Finnland, Ísland og Føroyar.
Søga
Felagið varð stovnað tann 22. august 1948, og hevði tá navnið Føroya felag móti giktsjúkum. Hóast tað varð samstarvað við felagið Rigsforeningen til bekæmpelse af reumatiske sygdomme, var talan um eitt sjálvstøðugt føroyskt felag.
Stovnararnir av felagnum vóru:
2050-árini
Øldir: 20. øld - 21. øld - 22. øld
Áratíggju: 2000-árini 2010-árini 2020-árini 2030-árini 2040-árini - 2050-árini - 2060-árini 2070-árini 2080-árini 2090-árini 2100-árini
Ár: 2050 2051 2052 2053 2054 2055 2056 2057 2058 2059
Hendingar
Brussel
thumb|350px|Brússel Brússel (franskt: Bruxelles; niðurlendskt: Brussel) er høvuðsstaður í Belgia; høvuðsstaður í Flandern og bæði stjórnar- og handilsmiðdepil. Sum fyrisitingarligur miðdepil í Benelukslondunum hevur býurin drúgvar royndir í altjóða samstarvi. Nú á døgum er Brússel helst best kendur fyri, at ES-fyrisitingin eisini hevur høvuðssæti í býnum.
Jan Smeekens
thumb|right|300px|Jan Smeekens Jan Smeekens (føddur 11. februar 1986 í Raalte) er ein niðurlendskur ítróttamaður, sum íðkar skoyturenning. Hann vann silvur á 500 metra-teininum á vetrar-OL 2014.
Bern
thumb|250px|Miðbýurin í Bern thumb|250px|Bern Bern er høvuðsstaður í Sveis.
Býurin, ið liggur mitt í landinum, hevði 142.792 íbúgvar í apríl 2019.
Áin Aare rennur ígjøgnum býin.
Markaryd
thumb|right|200px|Markaryd Markaryd er ein býur í Markaryds kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 3 966 íbúgvar (2010).
Breitt sævarkorn
thumb|right|250px Breitt sævarkorn (frøðiheiti: Leymus arenarius) er stórvaksið, grovligt, blágrønt aksagras við breiðum, stinnum og spískum bløðum. Bløðini 1 cm breið, snøgg, fløt við innrullaðum rondum. Bindur við sínum langa og fjølgreinda jarðleggi roksandin. Oftast eru 3 smáøks við hvønn akslegglið. Samansetta aksið er stórt, 15-20 cm langt. Fræið er kjarngott og hevur í Íslandi verið nýtt til matna (melur). Veksur í sandi niðri við sjógv. Blómar í juli.
Friður
thumb|Friðarmerkið
Friður kann definerast sum frávera av fíggindaskapi, skeldarí og ósemju og er tað mótsatta av kríggi. Orðið kann eisini nýtast um eina støðu sum er trygg, har ongin vandi er á ferð og ongin hóttan um vápnað stríð. Orðið kann nýtast um stilli og um at tað er friðarligt, báði konkret í umhvørvinum men eisini ein kensla av friði í sálini. Orðið kann eisini tulkast sum ein heilsan.
Orðið friður kemur úr norrønum friðr sum merkir «kærleiki» og «friður» og er í ætt við frælsi.
Á fleiri málum verður orðið fyri frið brúkt sum ein heilsan ella eitt farvæl, til dømis tað hawaiska orðið Aloha og tað arabiska orðið Salam. Á enskum verður orðið brúkt sum eitt farvæl, serliga fyri tey deyðu í Rest In Peace. Í føroysku fólkakirkjuni er eisini vanligt at hoyra prestin siga "Friður verið við tykkum". Í Jólaevangeliinum hoyra vit eisini setningin: "Friður á jørð, og í menniskjum góður tokki! Friðarmerkið er merki sem er notað fyrir frið og oftast sett það sem merki allheimsins.
Arjeplogs kommuna
thumb|250px|Arjeplogs kommuna í [[Norrbottens län.]] Arjeplogs kommuna (svenskt: Arjeplogs kommun) er ein kommuna í Norrbottens län í Svøríki. Arjeplogs kommuna hevur 2 892 íbúgvar (2015).
Indonisiska AirAsia 8501 flogvanlukkan
thumb|thumbnail|AirAsia flogfar 8501 thumb|Flogleiðin hjá flogfarinum og seinasta staðsetingin, tá ið seinasta sambandi var við flogkapteinin, teknað inn á veðurkortið fyri tað tíðina, ið flogfarið datt niður. thumb|Rutan hjá flogfarinum
Fear of the Dark (Iron Maiden album)
Fear of the Dark er tann 9. studio plátan, frá tí bretska heavy metal-bólkinum Iron Maiden. Tað er tann fyrsta studio upptøkan síðan No Prayer for the Dying frá 1990.
Indonisiska AirAsia 8501 flogvanlukkan
Flogfarið misti sambandið við flogleiðararnar í Jakarta kl. 0.17 lokala tíð (kl. 7.17 føroyska tíð) eftir at hava fingið noktandi svar uppá fyrispurning um at sleppa at flúgva hægri uppi orsakað av óveðri. Tætt flogferðsla var í økinum júst tá, seks onnur flogfør vóru á leiðini, tí var svarið noktandi. Flogskiparin spurdi eisini, um hann kundi snara til vinstru, tað slapp hann heldur ikki.
Ferðafólk og manning
AirAsia almannakunngjørdi tjóðskapin hjá teimum 162 ferðafólkunum og manningini á flogfarinum, sum taldi 144 vaksin fólk, 17 børn og eitt pinkubarn. Kabinustarvsfólkini vóru fýra flogternur. Harumframt hevði AirAsia ein maskinmeistara sum við sum partur av flogmanskapinum umborð.
Tingsryd
thumb|right|300px|Tingsryd Tingsryd er ein býur í Tingsryds kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 3 037 íbúgvar (2010).
Hank Williams
Hiram King "Hank" Williams, Sr. (betri kendur sum Hank Williams, føddur 17. september 1923 í Alabama, deyður 1. januar 1953 í West Virginia) var ein amerikanskur countrysangari og sangskrivari. Hann verður mettur at vera ein av teimum týdningarmiklastu og ein av teimum ið hava havt størstu ávirkanina á aðrir tónleikarar í 20. øld. Williams upptók 35 stakløg (fimm útgivin eftir deyða hansara) sum komu á Topp-10 bestseljaralistan hjá Billboard Country & Western Best Sellers chart, av hesum vóru 11 nummar eitt.
Hann er ein av teimum týdningarmestu tónleikarunum innan tað slagi av country ið nevnist honky-tonk og nakrir av kendastu sangum hansara eru "Honky Tonk Blues", "Your Cheatin' Heart", "Hey, Good Lookin'", "Jambalaya (On the Bayou)" og "You Win Again" og "I'm So Lonesome I Could Cry".
Lívsleið
thumbnail|Hank Williams, Audry Sheppard og Drifting Cowboys Hank Williams er av enskum-amerikonskum uppruna. Hann vaks upp í fátækradømi við einum pápa, ið var krígsveteranur frá 1. heimskríggi| og orsakað av krígsskaðum ofta var innlagdur á sjúkrahúsi. Hansara tónlistarliga bakgrund var oldtime-tónleikurin og blues-tónleikurin hjá afroamerikanarunum, ið hann hoyrdi gøtutónleikarar framføra alla staðni. Tað sigst, at hann gjørdist góður vinur við ein av teimum, Rufus Payne, ið eisini nevndist Tee-Tot, og hvørs ávirkan hevur gjørt tónleikin hjá Hank nokk so blues kendan. Hann skrivaði ofta um ólukkuligan kærleika.
Hank flutti til Montgomery, har hansara tónlistarliga lívsleið byrjaði í 1937, tá ið framleiðarar á WSFA útvarpsstøðini settu hann í starv sum vertur fyri einari 15-minuttir langari sending. Í 1938 stovnaði hann backup orkestrið Drifting Cowboys í 1938. Móðir hansara var manager hjá orkestrinum.
1940-árini
Tá ið USA gjørdist partur av 2. heimsbardaga, vóru teir flestu av limunum í Drifting Cowboys innkallaðir til herin. Sjálvur varð Hank vrakaður av heilsuligum ávum. Undir krígnum var tað trupult hjá Hank at finna tónleikarar at framføra við sær, og samstundis misti hann starvið á WSFA útvarpsstøðini orsakað av rúsdrekkatrupulleikum. Hann arbeiddi á einari skipasmiðju í Mobile, Alabama undir krígnum og spældi sín tónleik á barrum fyri hermonnum. Í 1943 møtti Hank Audrey Sheppard á einum medicine show í Banks, Alabama. Williams og Sheppard livdu saman og arbeiddu saman. Árið eftir vóru tey gift. Í 1945 byrjaði Hank aftur at arbeiða fyri WSFA, hann skrivaði sangir sum hann framførdi á útvarpsstøðini einaferð um vikuna. Audry Sheppard gjørdist hansara manager og av og á sang hon eisini duet við honum á konsertum.
Hin 14. september 1946 var Hank Williams til upptøkuroynd á Grand Ole Opry, men fekk avslag. Eftir tað royndu hann og kona hansara at vekja áhugan hjá tí nýliga stovnaða plátufelagnum Acuff-Rose Music. Williams og Audry fóru til Fred Rose, ið var formaður fyri felagið. Audrey Williams spurdi Rose, um maður hennara kundi sleppa at syngja ein sang fyri honum júst tá, Rose var við uppá tað og honum dámdi tónleikastílin hjá Hank Williams. Rose gav Williams eina kontrakt til innspæling av seks sangum, ið Sterling Records skuldi útgeva. Hin 11. desember 1946, undir fyrstu upptøkunum, vóru hesir sangir upptiknir á plátu: "Wealth Won't Save Your Soul", "Calling You", "Never Again" og "When God Comes and Gathers His Jewels". Upptøkurnar "Never Again" og "Honky Tonkin'" gjørdist sera væl dámd og førdu til, at MGM Records fekk áhuga fyri Hank Williams.
Williams skrivaði undir eina kontrakt við MGM Records í 1947 og útgav "Move It On Over", ið gjørdist eitt stórt country hitt.
Årjängs kommuna
200px|thumb|Töckfors Årjängs kommuna (svenskt: Årjängs kommun), er ein kommuna í Värmlands län í Svøríki. Årjängs kommuna hevur umleið 9 553 íbúgvar (2013).