cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Líkning
Ein líkning er tvær framsagnir við javnatekni ímillum. Tað at loysa líkningar snýr seg um “at fáa x at standa einsamalt.” Líkningareglurnar tryggja, um tær verða hildnar, at javnvág framvegis er í líkningini, t.e. at javnateknið framvegis er í gildi, at báðar tær opnu útsagnirnar hava somu loysnamongd. Við tað at líkningar eru opnar útsagnir, hava tær grundmongd. Er x^2 í einari líkning, verður hon nevnd líkning á øðrum stigi. Líkningar á øðrum stigi kunnu setast upp á henda hátt: ax^2+bx+c=0 og tá siga vit, at tær eru skipaðar. Vit vita, hvørjir óbrigdlarnir a, b og c eru, tá ið vit skulu loysa líkningina. Áðrenn vit kunnu loysa líkning á øðrum stigi, mugu vit skipa og umstytta hana er hon tað ikki frammanundan. Á sama hátt verður forskriftin hjá funktión á øðrum stigi skrivað sum liðastødd á øðrum stigi, sum verður sett javnt við y: y=ax^2+bx+c. Er y-virðið javnt við null, er forskriftin líkning á øðrum stigi. Vit nevna loysnirnar hjá líkning á øðrum stigi røtur.
Ein ólíkning er tvær framsagnir við ójavnatekni ímillum. Ólíkningar kunnu verða loystar sum líkningar, men býta ella falda vit við negativum tali, venda vit eisini ójavnatekninum. Loysnamongdin hjá einari ólíkning er øll tey tøl, sum gera ólíkningina sanna. Tá ið vit loysa ólíkningar, mugu vit eisini gera tað sama báðumegin ójavnateknið.
Vit brúka fýra líkningareglur at loysa líkningar við:
Jainisma
thumb|right|250px|Stovnarin var [[Rishabha, føddur í 7190 f.Kr.]] Jainisma er ein heimsátrúnaður úr India. Jainistarnir trúgva ikki, at nakar gud er til. Átrúnaður teirra boðar, at tú aldri má fara harðliga fram ímóti nøkrum lívandi. Jainistarnir trúgva á endurføðing. Jainisma líkist hinduismu.
Nú eru einir 6 mió. jainistar, flestir í India.
Starvsmannafelagið
Starvsmannafelagið er eitt føroyskt fakfelag. Tað er fakfelagið hjá teimum, sum starvast innan tað almenna í Føroyum. Felagið fevnir um áleið 2.400 limir, og hetta ger Starvsmannafelagið til hitt størsta fakfelagið á almenna arbeiðsmarknaðinum.
Endamál felagsins er á demokratiskum og javnstøðiligum grundarlagi støðugt at virka fyri betri arbeiðskorum. Millum limirnar eru omanfyri 300 ymisk starvsheiti, so á ein hátt er Starvsmannafelagið tað, sum grannalondini rópa eitt fakforbund.
Sutlont
Sutlont (frøðiheiti - Anas strepera)
Holberg-medaljan
Holberg-medaljan er ein donsk bókmentavirðisløn, sum er uppkallað eftir Ludvig Holberg. Virðislønin heiðrar einum donskum rithøvunda innan fagrar bókmentir ella ein rithøvund innan vísund. Virðislønin hevur verið latin einaferð árliga síðan 1934. Tað er Dansk Forfatterforening, sum letur heiðurslønina. Tveir føroyingar hava higartil fingið henda heiður: Heðin Brú í 1982 og William Heinesen í 1960.
Costa Concordia
250px|thumbnail|Costa Concordia Costa Concordia var eitt ferðamannaskip á 290 metrar, ið varð bygt 2004-2006 á italsku skipasmiðjuni Fincantieri í Genova til Costa Crociere-reiðaríið í Genova.
Skipið varð doypt hin 7. juli 2006 í havnabýnym Civitavecchia. Tað eydnaðist ikki gummuni, ið var tann kekkiska fotomodellin Eva Herzigová, at knúsa champagnufløskuna móti skipssíðuni, ið er eitt ringt tekn hjá teimum, ið trúgva uppá slíka pátrúgv. Jómfrúferðin byrjaði hin 15. juli 2006 í Savona.
Costa Concordia sigldi á land hin 13. januar 2012 tætt við oynna Giglio, í einútnyrðing av Rom, nærindis italsku vesturstrondina. 32 av teimum 4229 fólkunum umborð lótu lív í vanlukkuni.
Skipið varð heysað upp hin 16. september 2013, og hin 23. juli 2014 kundi skipið byrja sína seinastu ferð til  Genova, har ið skipið varð upphøgt. Bjargingin verður mett at hava kostað umleið 4,5 mia. kr.
Rættarligt eftirspæl
Hin 11. februar 2015 varð kapteinurin, Francesco Schettino, dømdur 16 ára fongsulsrevsing fyri óvilja manndráp, orsakað sínum leikluti í skipsvanlukkuni. Rætturin legði eitt nú dent á, at Schettino varð rýmdur av skipinum, meðan tað enn vóru fleiri hundrað fólk eftir umborð, og at hann hevði noktað at fyriskipa evakueringina, sjálvt um italska bjargingartænastan hevði givið honum boð um at fara umborð á skipið aftur.
Roynhøllin
thumb|Roynhøllin [[Á Skørinum í Hvalba.]] Roynhøllin er ein ítróttarhøll í Hvalba. Ítróttarhøllin er ein av teimum fyrstu sum varð bygd í Føroyum, bara ítróttarhøllin í Klaksvík er eldri. Báðar eru bygdar fyrst í 1970-árunum.
Better in Stereo
"Better in Stereo" er temalagið til Disney Channel sjónvarpsrøðina Liv and Maddie. Sangurin varð skrivaður av føroysku fyritøkuni Baroli Music (Bárður Háberg, Óla Jógvansson) saman við Paula Winger. Sangurin er sungin av Dove Cameron.
The Girl I Used To Know
The Girl I Used To Know er eitt staklag, sum Stefanie Scott gav út í 2011. Tað var skrivað av føroyingunum Bárður Háberg og Óli Jógvansson saman við Audrey Martells. Lagið er blivið eitt av kendastu løgunum higartil hjá Stefanie, og sangurin hevur til nú (2014) yvir 3 milliónir vísingar á YouTube.
Suðurstreymoy
Suðurstreymoy er ikki ítøkiliga avmarkað eind, men verður vanliga fatað sum sunnasti triðingurin av Streymoynni. Á eystursíðuni gongur markið millum Kollafjørð og Kaldbaksfjørð, soleiðis at allar bygdirnar við Kaldbaksfjørð hoyra til Suðurstreym. Á vestursíðuni gongur markið millum Skæling og Norðradal, soleiðis at Norðradalur og bygdirnar sunnanfyri verða roknaðar til Suðurstreym, meðan alt norðanfyri verður roknað til Norðurstreymoy. Allar bygdir í Suðurstreymoy hoyra í dag til Tórshavnar kommunu umframt bygdirnar við Kollafjørðin.
1905
1905 (MCMV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár. Fyrsti dagurin var ein sunnudagur.
Đồng Hới
240px|thumb|right|Dong Hoi
Đồng Hới er ein býur í Vjetnam, høvuðsstaður í Quang Binh. Býarøkið er 155.71 km2 til víddar. Í 2009 var íbúgvaratalið í býnum við upplandi 108.526. Sjálvt býarøkið er 55.47 km² til víddar, og í sjálvum býnum er íbúgvaratalið 71.620.
Đồng Hới hevur eina 12 km langa strandalinju við hvítum sandstrondum.
Heimsarvur - World Heritage Site
Đồng Hới er nærmasti býur til Phong Nha-Ke Bang Tjóðar Park, sum er eitt World Natural Heritage Site (heimsarvur) hjá UNESCO 50 km norðanfyri býin.
Keldur
<references group="https://korean-air.biz/" />https://korean-air.biz/
Sláið Ring
thumb|Fólk úr øllum landinum og útlandinum við møtast á [[Ólavsøka|Ólavsøku og dansa føroyskan dans í Sjónleikarhúsinum, henda myndin varð tikin á Ólavsøku 2011.]] thumb|Føroyskt frímerki frá 2003 har motivi er føroyskur dansur á [[Viðareiði.]] Sláið Ring er landsdansifelag í Føroyum føroyskum dansi at frama. Felagið varð stovnað í 1978 í Havn.
Søga
Tað var Sumbiar Dansifelag sum tók stig til at kalla øll dansifeløgini til fundar við atliti til at seta á stovn eitt landsdansifelag sum var fyri øll dansifeløgini í Føroyum, hesin fyrsti fundurin var 8. apríl 1978. Stovnandi aðalfundur varð hildin 27. mai 1978 í fyrilestrarhøll Fróðskaparsetursins í Havn. Øll dansifeløgini vóru umboðaði á hesum fundi.
Fyrsta nevndin í Sláið Ring
Nú (2011) eru 16 limafeløg í Sláið Ring. Talið av einstøkum limum er umleið 2000.
Klaksvíkar Dansifelag
Klaksvíkar Dansifelag varð stovnað í 1954, 220 limir. Aðalfundur í apríl. (Dagf. 29/10-08) Adr. Postsmoga 309, FO- 700 Klaksvík.
Eysturoyar Dansifelag
Eysturoyar Dansifelag varð stovnað 29. okt. 1969, 110 limir. Aðalfundur í januar. (Dagf. 22/01-11)
Norðstreymoyar Dansifelag
Norðstreymoyar Dansifelag varð stovnað í 1972, 100 limir. Aðalfundur í apríl. (Dagf. 9/9-10).
Dansifelagið í Havn
Dansifelagið í Havn varð stovnað í 1952, 120 limir. Aðalfundur í oktober. (Dagf. 16/5-13).
Dansifelag Kaggans
Dansifelag Kaggans varð stovnað 26. 11. 1980, 70 limir. Aðalfundur í September. (Dagf. 22/08-10)
Tøkum Lætt
Tøkum Lætt varð stovnað í 1993, 273 limir. Aðalfundur í september/oktober (Dagf. 08/11-08).
Nólsoyar Dansifelag
Nólsoyar Dansifelag var endurstovnað 1994, 50 limir. (Dagf. 17/09-08).
Vága Dansifelag
Vága Dansifelag varð stovnað 1. des. 1976, 120 limir. Aðalfundur í februar. (Dagf. 14.05.2010).
Leikum Fagurt
Leikum Fagurt varð stovnað í 1980, 102 limir. Aðalfundur í oktober. (Dagf. 26/08-09).
Stígum Fast
Stígum Fast varð stovnað í 1971, 150 limir. Aðalfundur millum jól og nýggjár. (Dagf. 12/11-06).
Dansifelagið í Suðuroyar norðaru helvt
Dansifelagið í Suðuroyar norðaru helvt varð stovnað í 1974, 71 limir. Aðalf. í februar. (23/08-09).
Dansk Melodi Grand Prix 2015
Dansk Melodi Grand Prix 2015 var hin 44. útgávan av Dansk Melodi Grand Prix, sum er ein árlig afturvendandi sangkapping, ið hevur verið fyriskipað síðan 1957 av Danmarks Radio (DR). Vertir vóru Esben Bjerre og Jacob Riising.
Tað gjørdist Anti Social Media, ið vann kappingina við sanginum "The Way You Are".
Luttakarar
Tá ið freistin var farin fyri at senda sangir inn til Dansk Melodi Grand Prix 2015 hin 8. september 2014, vóru 687 sangir innkomnir til kappingina.
Sláið Ring
Jómsvíkingar
Jómsvíkingar varð stovnað í 1976, 110 limir. Aðalfundur í januar. (Dagf. 19/11-03).
Teldur
thumb|right|250px Ein telda er ein (vanliga elektronisk) maskina, sum handfer dátu og upplýsingar, hon fær frá brúkarum ella forritum ella báðum. Hetta merkir fyri ein vanligan brúkara, at teldan hevur eina stýriskipan og so nøkur forrit omaná, sum hon nýtir til at loysa ymsar uppgávur við. Í fyrstuni var teldan mest nýtt sum hjálpartól til talfrøðiligar uppgávur, men í dag er hon vorðin ein partur av okkara lívsstíli og er at finna í teimum flestu umhvørvunum, til dømis í fartelefonum, bilum, ídnaðarmaskinum og øðrum.
Sláið Ring
Sumbiar Dansifelag
Sumbiar Dansifelag varð stovnað í 1966, 120 limir. Aðalfundur august 2010. (Dagf. 29/9-10).
Lopranseiði
thumb|Lopranseiði thumb|right|Menn fleyga fugl á Lopranseiði 1898 ella 1899. Lopranseiði er eitt vakurt og sermerkt stað vestanfyri Lopra í Suðuroynni. Har er ein hólmur sum eitur Lopranshólmur, hann er sera tætt við sjálva oynna. Gjógvin millum hólmin og Lopranseiði eitur Lambagjógv. Hagin fyri sunnan eitur Lopranshagi, hagin fyri norðan eitur Tóris- og Lambhagi. Pyramiduskapaða fjallið sunnanfyri Lopranseiði eitur Kirvi, toppurin á fjallinum nevnist Kirviskollur. Víkin sum er á eystur síðuni á oynni, beint hinumegin Lopranseiði eitur Ónavík. Fjallið norðanfyri Lopranseiði eitur Rávan. Hamar eru á báðum síðum á Lopranseiði, báðir vera nevndin Eiðishamar. Ein bøgarður er har sum eitur Eiðisgarður. Lopranseiði er 61 metrar høgt á eggini beint við har sum hólmurin er. Lopranshólmur er 57 metrar høgur.
Enniberg
Enniberg er hægsta forberg í Føroyum og í Evropa, tá hugt verður at um bergi er lodrætt ella nærum lodrætt, og um tað liggur út til opið hav, Enniberg er 754 metrar høgt.
Sláið Ring
Dansifelagið á Látrinum
Dansifelagið á Látrinum varð stovnað 18. 09. 2001, 80 limir. Aðalfund í september. (Dagf. 11/08-10).
Teldur
Fyrstu teldurnar vórðu bygdar í USA, Bretlandi og Týsklandi millum 1940 og 1950. Tær vóru sera stórar, men tey seinastu árini hevur menningin gingið sera skjótt. Í dag eru teldur eisini rættiliga bíligar í mun til, hvat tær kostaðu til dømis fyri bert fáum árum síðani.
Sláið Ring
Fótatraðk
Fótatraðk varð stovnað 1988, limir 53. Aðalfundur er í februar. Fótatraðk hevur heimstað í Keypmannahavn í Danmark. Tað eru mest ung føroysk lesandi ið eru limir har, men eisini aðrir føroyingar, ið búgva niðri. (Dagført 2010).
FYI
FYI er eitt staklag, sum Stefanie Scott gav út í 2012. Sangurin er skrivaður av føroyingunum Bárður Háberg, Óli Jógvansson og Audrey Martells. FYI var annað staklagið, ið Baroli Music (Bardur Haberg & Oli Jogvansson) skrivaðu til Stefanie saman við Audrey Martells.
Enniberg
Túrar verða gjørdir til Enniberg um summarið, gongutúrar sum byrja á Viðareiði. Siglitúrar verða eisini gjørdir til tíðir undir Enniberg.
Enniberg sæst úr øðrum oyggjum, eitt nú úr Kallinum, sum er norðast á Kallsoynni og av Fugloynni.
Sjónvarp Føroya
Sjónvarp Føroya (SvF) er almenna sjónvarpið í Føroyum. Í mars 1983 varð Jógvan Asbjørn Skaale settur sum fyristøðumaður fyri eitt 5 ára skeið. Í juli 1983 varð Ragnar C. Joensen settur sum tekniskur leiðari, og í mai 1984 varð Finnur Lómstein settur sum umsitingarleiðari. Tann 1. apríl 1984 byrjaðu royndarsendingarnar, og 1. september 1984 varð SvF alment tikið í brúk.
Kenja
Lýðveldið Kenja (enskt: Republic of Kenya, swahili: Jamhuri ya Kenya) er eitt land í Eysturafrika. Kenja hevur mark við Tansania í suðri, Somalia í eystri, Etiopia í norðri og í vestri við Uganda og Sudan. Høvuðsstaðurin í Kenja er Nairobi. Nairobi er eisini størsti býur og hevur uml. 2,94 millionar íbúgvar. Mombasa er á eysturstrondini og er næststørsti býur. Mombasa er størsti havnabýur í landinum, og frá hesum býnum liggur ein jarnbreyt sum gongur til høvuðsstaðin Nairobi og víðari inn í grannalandið Uganda. Almennu málini eru tvey í tali, enskt og swahili. Fólkatalið í landinum er 37,9 millionar. Arbeiðsloysið í januar 2009 var 40 prosent.
Arnarfjøll
Arnarfjøll (kekkiskt: Orlické hory, pólskt: Góry Orlickie, týskt: Adlergebirge) eru ein fjallagarður í Kekkia. Lítil partur av fjøllunum liggur eisini í Póllandi. Hægsta fjallið er Velká Deštná, 1.115 metrar høgt.
Kenja
Søga
thumb|left|150px|Fyrst í [[1920-árini|1920-árunum gjørdi flokkur av Kikuyufólkinum uppreistur ímóti jarðartøku, tvingsilsarbeiði og skattahækkan, sum hvítu myndugleikarnir løgdu á tey.]] Um 1905 høvdu bretar lagt alt Kenja undir seg. Hvít niðursetufólk úr Stóra Bretlandi og Suðuramerika fingu nógv dyrki- og graslendi í fruktagóða hálendinum, har Masai-, Nandi- og Kikuyufólkið helt til. Niðursetufólkið fekk skjótt stóra ávirkan á bretsku hjálandafyrisitingina. Um somu tíð búsettu mangir indarar seg í Kenja og fóru at fáast við handilsvinnu. Teir vórðu misnøgdir við, at tey hvítu sluppu at leggja ta bestu jørðina undir seg og fingu so stóra politiskan ávirkan. Bretska stjórnin varð hvørki sinnað at lata niðursetufólkið ella indarar fáa ov stórt vald, og í 1923 kunngjørdi hjálandaráðharrin, at krøv og áhugamál upprunafólksins áttu at verða tikin fram um alt annað. Men stjórnin gjørdi einki við ætlanina um at seta tiltøk í verk, sum kundu bøta um viðurskiftini og skapa framburð hjá afrikanarum, og hvíta niðursetufólkið setti seg harðliga upp ímóti øllum broytingum í jarðarbýtinum.
Fyrst í hesari øldini mistu neytahaldarar av Masaifólkinum, ið er flakkfólk, stórar víddir, tí at hvíta niðursetufólkið legði lendið undir seg til landbúnað. Mangir masaiar lótu seg ikki ávirka av mentan teirra hvítu og liva enn, sum forfedrarnir gjørdu.
Yvirgangur
thumb|right|250px|Leygardagin 21. sept. 2013 lupu yvirgangsfólk, sum stuðla somaliska [[al-Shabaab mótmælisrørsluni, á Westgate-keypsskálan og fóru at skjóta. 67 fólk vórðu dripin. ]] 2. apríl 2015 tóku fimm limir í muslimska yvirgangsfelagsskapinum al-Shabab seg inn í ein skúla í Kenja, har tey fleiri fólk til gísla. Álopið á lærda háskúlan í Garissa, nærhendis markinum til Somalia, kostaði 147 mannalív og 79 vórðu særd. Somaliska mótmælisrørslan, al-Shabaab, ið hevur samband við Al-Qaeda, hevur tikið ábyrgd fyri gíslatøkuni. Sambært yvirgangsfelagsskapinum, ið hevur tosað við BBC, so leyslata tey muslimar, men drepa tey kristnu í skúlanum. Ein næmingur í skúlanum fortelur fyri BBC hvat hendi, tá yvirgangsmenninir tóku seg inn í skúlan, og byrjaðu at spyrja fólk, um tey vóru kristin ella muslimar: "Um tú vart kristin, so varð tú skotin á staðnum. Hvørja ferð eg hoyrdi eitt skot, væntaði eg, at eg fór at doyggja", segði Wetangula við BBC. Wetangula varð bjargaður, tá trygdarfólk komu inn gjøgnum eitt vindeyga og hjálptu honum og øðrum næmingum til rýmingar. Fólk, sum sluppu við lívinum hava greitt frá, hvussu vápnaðu menninir háðaðu offrini, áðrenn tey vórðu dripin. Eitt nú vóru lesandi noydd at ringja heim til foreldrini fyri at biðja tey um at kenjanskir hermenn fóru úr Somalia. Síðan vórðu tey skotin. Fleiri yvirlivdu við at lata sum um tey vóru deyð, meðan vápnaðu menninir gingu runt á skúlanum og leitaðu eftir fólki at drepa. Hersetingin av skúlanum vardi allan dagin og endaði við at teir fýra gerningsmenninir drupu seg sjálvar við at útloysa sjálvmorðsbumbuvestarnar, teir vóru í.
Fólkið
Meginparturin av fólkinum livir av jarðarbrúki og dýrahaldi til egna nýtslu. Fáastaðni í heiminum fjølgast fólkið so skjótt sum í Kenja, fólkavøksturin elvir til fátækradømi, stríð um rættindi til jørðina og ósemju ímillum fólkasløgini. Fleiri staðni í landinum verður boðað frá etniskum harðskapi.
Mong fólkasløg búgva í Kenja. Eitt av hesum fólkasløgum, kikuyufólkið, býr uppi í hálendinum undir Kenjafjalli. Gudur teirra, Ngai, verður hildin at hava bústað á fjallinum, og tí byggja teir altíð húsini soleiðis, at dyrnar venda ímóti fjallinum. Sum tveir triðingar av teimum 70 ættarbólkunum í landinum talar kikuyufólkið bantu. Ásiatar, arábar og evropearar - um enn fáir - búgva eisini í Kenja.
Pápin hjá Barack Obama er føddur í býnum Alego-Kogello í Kenja, men Obama hevur ongantíð búð í Kenja. Hann hevur tó vitjað landið tríggjar ferðir. Omma Obama, 87 ára gamla Sarah Onyango Obama, býr framvegis í Alego-Kogello í Vesturkenja.
Ítróttur
Rennararnir á leiðini við Stóra Rivudal í Kenja eru av allar bestu langrennarum í heiminum. Í 3.000 metra forðarenning hava teir vunnið olympiskt gull fimm ferðir í sjey leikum. At teir eru so trystir at renna, kann vera av tí, at teir búgva í hálendi, og at teir frá barnsbeini renna langan veg í skúla og heim aftur. Kenjanski stórrennarin Móses Kiptanui (føddur 1. oktober 1970) hevur sett heimsmet á 3.000 metra teininum í renning og á 3.000 metra teininum í forðarenning.
Búskapur
thumb|right|250px|Í tjóðargørðum sum [[Masai Mara og Amboseli í Vesturkenja kunnu ferðafólkini koma tætt at dýrunum at taka myndir.]] Mesta landslagið í hesum parti í Afrika er slættar grasfløtur, nevndar savanna. Dýralívið á savannuni er tiltikið, og á hvørjum ári koma mong ferðafólk úr øllum heiminum at síggja tað. Hetta er vorðin týðandi vinna. Te og kaffi eru eisini vorðin góð inntøka. Námsvinna og smáir bóndagarðar hava altíð havt stóran týdning, og aðrar vinnur taka seg upp nú.
Tá ið Kenja var bretskt hjáland, var stórur dentur lagdur á at dyrka grøði til útflutning; hetta varð gjørt á stórum gørðum, og gott vegakervið við vegum og jarnbreytum varð lagt. Kenja er eitt av ríkastu londunum í Afrika. Nógv kaffi og te verða útflutt, og sjáldsomu dýrini í stóru tjóðargørðunum draga mong ferðafólk til landið.
Týdningarmesti útflutningur í Kenja er landbúnaðarvørur, men nógvastaðni er ov turt at dyrka jørðina. Í hálendinum - har meiri avfall er - verða dyrkað te, kaffi, hveiti, mais, sissal og sukurrør. Har turrast er, eru stórir neytagarðar, har teir halda mjólkneyt og sláturneyt. Nógv grønmeti verður eisini dyrkað, har tað ber til at veita vatn á lendið úr vøtnum og byrgingum; til dømis verða grønar bønir fluttar út við flogfari.
Tropiskar strendur og nakrir av bestu tjóðargørðunum í Afrika draga túsundtals ferðafólk til Kenja. Hetta er vorðin týdningarmikil vinna, og kenjansku myndugleikarnir hava gjørt stórar íløgur í vegir, flogvøllir og gistingarhús, til tess at gera Kenja til best umtókta ferðamannaland í Afrika. Flestu ferðafólkini koma higar at síggja dýrini í tjóðargørðunum; tí ger landið sítt ítasta at verja dýralívið og at jagstra og taka ránsveiðumenn.
Vatntrot
Í Kenja eru 1,6 milliónir íbugvar so meint raktir av manglandi reinum vatni, at teir hungra. Sambært ST-felagsskapinum UNESCO í mars 2015 hava heili 17 milliónir av kenjabúgvunum ikki atgongd til reint vatn. Nógvastaðni noyðast fólk at ganga nógvar kilometrar fyri yvirhøvur at fáa fatur á vatni.
Føroya Arbeiðarafelag
Føroya Arbeiðarafelag er felag fyri arbeiðsmannafeløg og arbeiðskvinnufeløg í Føroyum. Føroya Arbeiðarafelag umboðar limafeløgini, tá tey skulu samráðast um lønarviðurskifti við Føroya Arbeiðsgevarafelag og onnur vinnufeløg. Føroya Arbeiðarafelag er limur í Samtak. Hini arbeiðarafeløgini sum eru limir í Samtak eru: Havnar Arbeiðsmannafelag, Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag og Føroya Fiskimannafelag. Samtak umboðar knappar 8000 lønmóttakarar í Føroyum.
Giro di Lombardia
Giro di Lombardia, eisini kent sum Il Lombardia, er ein súkklukapping í Lombardia, Italia.
Shinzo Abe
220px|thumb|right|Shinzō Abe. Shinzō Abe (japanskt: 安倍 晋三, Abe Shinzō; føddur 21. september 1954 í Shinjuku í Tokyo, deyður 8. juli 2022 í Nara í Japan) var japanskur politikari. Hann var limur í Liberala demokratiska flokkkinum (LDP).
Amerikanska grundlógin
thumb|right Amerikanska grundlógin, sum kom í gildi í 1789, tryggjaði fólkinum og statunum stórt frælsi. Amerikanska grundlógin er hin elsta lógin av sínum slag í heiminum. Hon varð samtykt í 1788 og kom í gildi árið eftir. Lógin er ein karmur, ið annan vegin tryggjar øllum borgarum grundleggjandi rættindi, og hinvegin ein vernd móti órættvísari viðferð frá allari yvirvøld. Eftir at amerikanska grundlógin kom í gildi, eru nógv ískoyti skrivað. Fyrstu 10 ískoytini, Bill of Rights, vórðu løgd afturat grundlógini í 1791. Av hesum tíggju er fyrsta ískoytið um persónligt frælsi: trúarfrælsi, talufrælsi, pressufrælsi og frælsi at mótmæla.
Shinzo Abe
Abe var forsætisráðharri í Japan frá 2006 til 2007 og frá 2012 til 2020. Hann var longst sitandi forsætisráðharri í japansku søguni. Báðu ferðirnar legði hann frá sær sum forsætisráðharri av heilsutrupulleikum.
Amerikanska grundlógin
Tað serliga við amerikansku grundlógini er, at hon er aldri broytt. Bara ískoyti eru komin afturat.
Hostajavni
Áttraðaður hostajavni (frøðiheiti Huperzia selago) er eitt slag av hostajavna, sum er slekt í javnaætt (Lycopodiaceae).
Málið um hallið á Strandfaraskipum Landsins í 2013
250px|thumbnail|Smyril er tað størsta av skipunum hjá Strandferðsluni Málið um hallið á Strandfaraskipum Landsins í 2013 byrjaði hin 15. desember 2013.
1903
1903 (MCMIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.
Málið um hallið á Strandfaraskipum Landsins í 2013
Fíggjarstjórin sendi ein teldupost til Løgtingsins Fíggjarnevnd
250px|thumbnail|Hans Petur Joensen, fyrrverandi fíggjarstjóri á Strandfaraskipum Landsins, sendi ein teldupost til Løgtingsins Fíggjarnevnd 15. des. 2013. Tað byrjaði sum eitt mál um eitt fíggjarligt hall og manglandi játtan á Strandfaraskipum Landsins. Málið byrjaði við, at Hans Petur Joensen, sum tá var fíggjarleiðari á Strandfaraskipum Landsins, sendi ein teldupost til limirnar í Løgtingsins Fíggjarnevnd sunnukvøldið hin 15. desember 2013, har hann kunnaði um fíggjarligu støðuna á Strandfaraskipum Landsins. Hetta gjørdi hann uttanum stjóran, eftir at leiðslan hevði havt eitt langt samskifti við Vinnumálaráðið um manglandi játtan til stovnin. Játtanin var 147 milliónir í 2012 og minkaði til 139 milliónir í 2013. Stovnurin megnaði ikki at halda játtanina, og 4,4 milliónir komu at resta í játtanini, tvs. at stovnurin kom til at brúka meira enn játtanin loyvdi. Í teldupostinum kunnaði Hans Petur Joensen m.a. Fíggjarnevndina soleiðis: Johan Dahl, landsstýrismaður, hevur hildið týðandi upplýsingum aftur, tá hann kunnaði fíggjarnevndina hjá Løgtinginum um støðuna hjá Strandferðsluni.
Morgunin eftir var málið longu í føroysku fjølmiðlunum og sama dag fór táverandi stjórin á Strandferðsluni, Bogi Mortensen, til hús og bleiv sjúkrameldaður í 3 vikur. Johan Dahl vísti ákærunum aftur og segði, at: Skuldsetingarnar hava ikki hald í veruleikanum. Fíggjarstjórin legði Vinnumálaráðið undir at hava givið honum munnkurv og steðga sparingum, ið stovnurin ætlaði at fremja fyri at halda játtanina. Vinnumálaráðið svaraði aftur við at siga, at tølini hjá stovninum ikki hingu saman, og at ein grannskoðari skuldi granska roknskaparhaldið. Longu tá fíggjarkarmarnir fyri 2013 vórðu gjørdir í 2012, vísti Strandferðslan á, at sparingar máttu til fyri at fáa alt at hanga saman. Fíggjarnevndin bað landsstýrismannin um eina frágreiðing, og 6. november 2012 kom uppskot til svar frá Strandferðsluni. Tá Vinnumálaráðið sendi svarið til fíggjarnevndina, var tað munandi stytt. Millum annað varð eitt brot, har sparingar upp á 4,8 milliónir krónur verða nevndar, strikað og umorðað.
Brot úr grein, sum Georg L. Petersen skrivaði fyri Aktuelt.fo hin 18. desember 2013:
"Ein mánað seinni var fíggjarleiðarin í samskifti við Vinnumálaráðið – stjórin var sjúkur – og nevndi, at hann ætlaði at boða starvsfólkunum frá sparingum. Vinnumálaráðið svarar eitt sindur ullint aftur, og helt at tað ljóðaði at vera nakað ógvusligt. Ráðið helt, at Strandferðslan hevði gloymt, at játtanin til olju var økt og at stjórin hevði sagt, at ein ítøkilig meirútreiðsla upp á 500.000 krónur kundi klárast innanfyri raksturin. Úrslitið varð, at einki hendi. Fíggjarleiðarin skilti tað sum at hann fekk munnkurv og ikki slapp at seta tiltøkini í verk. Úrslitið er eitt stórt hall í 2013, hóast fleiri aðrar “lættari” sparingar eru settar í verk. Tað er næstan vónleyst út frá skjølum og viðmerkingum at síggja, hvussu stórt tað stóra undirskotið er.
''Sparingarnar gera ongan mun, tí óvæntaðar útreiðslur gerast tilsvarandi størri. Í einum brævi 6. desember í ár útgreinar Strandferðslan, hví eykaútreiðslurnar gjørdust 5,6 milliónir krónur.''
''Vinnumálaráðið er av tí sannføring at okkurt má vera galið, tí Strandferðslan hevur spart 4 milliónir krónur í olju og hevur havt ein inntøkuvøkstur upp á 1,3 milliónir krónur, ella samanlagt 5,3 milliónir krónur. Tí eigur undirskotið ikki at vera meira enn 400.000 krónur, sambært Vinnumálaráðnum, sum velur at skjóta aftur ímóti Strandferðsluni og óbeinleiðis leggja stovnin undir ikki at hava skil á sínum viðurskiftum."''
Stjórin og fíggjarleiðarin offraðir
Hans Johannes á Brúgv var settur stjóri fyri Strandferðsluna, 18. desember 2013, hann handaði eina skrivliga ávaring til Hans Petur Joensen 10. januar 2014. Hin 13. januar 2014 fór Bogi Mortensen frá sum stóri við fráfaringaravtalu. Regin I. Jakobsen varð settur fyribilsstjóri og røkti starvi til Hilmar Eliasen var settur sum stjóri frá 1. juni 2014. Hin 13. august 2014 varð Hans Petur Joensen sendur til hús við ætlanarskrivi um uppsøgn og 30. september fór hann frá við fráfaringaravtalu.
Jón Brian Hvidtfeldt skrivaði m.a. á in.fo hin 22. august 2014:
"Tá tað stóð greitt, at játtanin til Strandferðsluna fyri 2013 ikki fór at halda, boðaði Hans Petur Joensen í vetur Fíggjarnevndini hjá løgtinginum frá støðuni á stovninum. Tað gjørdi fíggjarleiðarin uttan um sín stjóra, sum í kjalarvørrinum av málinum varð sendur til hús. Grannskoðaði roknskapurin fyri 2013 vísti seinni eitt undirskot á 4,4 milliónir krónur í mun til játtanina."
Johan Dahl kærdur til Landsstýrismálanevndina
250px|thumbnail|Johan Dahl, mynd: Magnus Fröderberg, Norden.org Hin 6. mai 2014 skrivaði kvf.fo, at andstøðuflokkarnir á Føroya Løgtingi, Tjóðveldi, Javnaðarflokkurin, Sjálvstýrisflokkurin og Framsókn ynsktu at leggja fram uppskot um misálit móti Johan Dahl, landsstýrismanni í vinnumálum fyri hansara handfaring av málinum um Strandferðsluna í 2013. Men av tí, at tey ikki væntaðu, at tey fingu meirluta fyri einum misáliti, valdu flokkarnir í staðin at kæra landsstýrismannin fyri Landsstýrismálanevndina fyri embætisførslu hansara í samband við málið um fíggjarligu viðurskiftini á Strandferðsluni. Tað er vanligt, at Landsstýrismálanevndin er mannað av trimum tinglimum, einum úr andstøðuni og tveimum úr samgonguni. Løgtingslimirnir ið mannaðu nevndina vóru: Sirið Stenberg, Tjóðveldi, sum forkvinna og Eivin Jacobsen, Sambandsflokkurin og Joen Magnus Rasmussen, Fólkaflokkurin sum limir í nevndini. Vinnumálaráðið og Strandfaraskip Landsins vóru biðin um at senda nevndini øll relevant skjøl í málinum. Hin 23. juni skrivaði Áki Bertholdsen á in.fo, at eingin avgerð fór at verða tikin um Johan Dahl fyrrenn á heysti 2014, og at tað fór at verða drúgt at kanna, um hann hevði brotið lógina og hildið sínar skyldur. Hann skrivaði um kæruna m.a. soleiðis:
"Í kæruni vísa teir á, at grannskoðararnir hjá løgtinginum hava átalað hvassliga, at landsstýrismaðurin ikki kunnaði Løgtingið ella bað Løgtingið um eykajáttan, hóast hann var vitandi um, at játtanin til stovnin ikki fór at halda. Teir átala eisini hvassliga, at Vinnumálaráðið ikki gjørdi meira fyri at fáa viðurskiftini í rættlag, tá ið ráðið í oktober 2013 sigur seg ikki hava álit á tølunum frá Strandfaraskipum Landsins, og at ráðið hóast tað góðkennir greinaroknskapirnar uttan viðmerkingar."
Andstøðuflokkarnir á Tingi vildu hava landsstýrismálanevndina at taka støðu til hesar fimm spurningarnar:
Uppskot um misálit móti Johan Dahl, landsstýrismanni
Hin 4. november 2014 løgdu andstøðuflokkarnir á Føroya Løgtingi fram uppskot um misálit móti Johan Dahl, landsstýrismanni. Uppskotið varð felt av samgonguni, tó atkvøddu 3 fólkafloksmenn ikki fyri: Jákup Mikkelsen atkvøddi fyri uppskotinum, Brandur Sandoy og Rodmundur Nielsen atkvøddu blankt, 17 atkvøddu ímóti, 14 fyri og 2 blankar atkvøður. Hans Petur varð í 2014 av føroyskum fjølmiðlum sagdur at vera ein varskógvari, tað sum á enskum eitur whistleblower, av tí at hann boðaði frá um viðurskifti á sínum arbeiðsplássi, ið hann metti vóru ikki í lagi, eftir at boðað varð frá á røttum stað ferð eftir ferð.
Frágreiðing frá Johan Dahl og viðgerð av uppskoti um misálit
Undir orðaskiftinum í Løgtinginum 4. november 2014 løgdu løgmaður og fleiri av samgongutinglimunum eftir Strandferðsluni og søgdu, at har var manglandi fíggjarlig stýring á Strandferðsluni 2013, og at tað ikki passaði at landsstýrismaðurin onki hevði gjørt. Hetta var sagt sum aftursvar til andstøðuna, ið hevði ført fram, at landsstýrismaðurin onki hevði gjørt fyri at minka um hallið á Strandferðsluni og heldur ikki bað um eykajáttan frá Løgtinginum, hóast leiðslan líka síðan ársbyrjan hevði boðað Vinnumálaráðnum frá, at játtanin á 139 milliónir, sum var skerd við 8 milliónum í mun til játtanina 2012, fór ikki at halda, uttan so at sparingar vóru settar í verk. Sambært Hans Petur Joensen noktaði VMR leiðsluni á Strandferðsluni at seta sparingar í verk. Hetta játtaði landsstýrismaðurin eisini í Degi og viku, har hann segði, at hann fekk ikki undirtøku í samgonguni fyri at skerja túratali hjá ferjunum og hann fekk heldur ikki undirtøku fyri, at seta ferðaseðlaprísirnir upp.
Sambandsflokkurin bað um eina frágreiðing frá Johan Dahl, áðrenn uppskotið um misálit móti landsstýrismanninum kom til viðgerðar í Løgtinginum. Í frágreiðingini førdi Johan Dahl fram, at tað var manglandi fíggjarlig stýring á Strandferðsluni , og so nevndi hann nøkur dømir um tað.
Løgmaður og fleiri av løgtingslimunum úr samgonguni nýttu sum høvuðsargument fyri at forsvara Johan Dahl, at landsstýrismaðurin ikki hevði brotið lógina um ábyrgd landsstýrismanna, av tí at bókhaldið hjá Strandferðsluni ikki var dagført, og at landsstýrismaðurin harvið ikki kundi líta á tølini, ið hann fekk frá stovninum. Leiðslan á Strandferðsluni hevði ikki møgulleika fyri at forsvara seg. Sambært in.fo, fór ein av løgtingslimunum, Joen Magnus Rasmussen út um mark, tá hann nevndi Hans Petur Joensen við navni, og nevndi nøkur viðurskifti ið vóru persónlig og ikki alment og heldur ikki hava verið frammi alment. Hans Petur Joensen skrivaði eitt bræv til løgtingsformannin og Sirið Stenberg, forkvinnu í Landsstýrismálanevndini, har hann m.a. segði at:
''Hetta er ólógligt, tí hetta er brot á tagnarskyldina. Men tað er eisini groft brot á rættartrygdina hjá landsins borgarum.'' In.fo skrivaði um málið og skrivar m.a.:
''Hann tók mín persón fram á Tingsins røðarapalli og vísti til orsøkina til, at eg skuldi sigast úr starvi sum fíggjarleiðari á Strandferðsluni, sigur Hans Petur Joensen. Heilt orðarætt segði Joen Magnus Rasmussen: ”At Hans Petur Joensen er farin til hús av heilt øðrum orsøkum og ikki er koyrdur til hús av landsstýrismanninum, tað er heilt eitt annað mál".''
Krikkont
Krikkont (frøðiheiti - Anas crecca), summastaðni av misgáum kallað stikkont, er góð at kenna av tí, at hon er so lítil. Steggin tapir einki fyri villdunnusteggjanum í vakurleika, heldur er hann at vinna. Høvdið omaná og tað mesta av hálsinum er reyðbrúnt. Á hvørjum vanganum og haðani langt oman á hálsin er ein stórur fagurt glitrandi grønur litur. Kroppurin er rondutur av fínum svørtum og hvítum strikum, og spegilin er bjart grønur. Bøgan líkist mest villdunnuni, men hevur grønan spegil. Nú á døgum er tað sera sjáldan at finna krikkantarreiður her í Føroyum. Eggini eru nógv, 8—10. Dúnungin er littur sum villdunnuungi. Reiðrið ger hon sær altíð har, sum vatn er høgligt at koma í.
Shinzo Abe
Tann 8. juli 2022 varð fyrrverandi japanski forsætisráðharrin skotin meðan hann helt røðu undir einum politiskum tiltaki í Nara-økinum har vesturi í Japan. Shinzo Abe varð raktur av tveimum skotum, meðan hann á opnari gøtu stóð og helt røðu. Hann doyði av løstum. Maðurin ið er tikin fyri at hava dripið Shinzo Abe, verður lýstur sum fyrrverandi limur í japonsku sjóverjuni. Sambært miðlum hevur hann játtað seg sekan og sagt, at hann var ónøgdur við fyrrverandi forsætisráðharran og vildi tí drepa hann.
Málið um hallið á Strandfaraskipum Landsins í 2013
Johan Dahl segði tingfólki/tingfólkum frá um persónsmálið hjá HPJ
Joen Magnus Rasmussen vildi ikki upplýsa fyri in.fo 7. november 2014, hvar hann hevði upplýsingarnar um persónsmálið hjá Hans Petur Joensen frá, hann segði at hann var harmur um, at hann hevði sagt tað, og at tað var betur ósagt. Sama dag hevði útvarpið hjá Kringvarpinum samrøðu við Joen Magnus Rasmussen, og tá segði hann, at hann hevði hoyrt tað frá Johan Dahl landsstýrismanni. Lansstýrismaðurin átti tó ikki at vita nakað um, hvat ið stóð í hoyringsskrivinum um uppsøgn til Hans Petur Joensen, fyri tað fyrsta tí at talan var um persónsmál, sum er í trúnaði og millum stjóran og starvsfólkið og fyri tað næsta, so kom brævið ongantíð í gildi, tí Hans Petur Joensen varð ikki uppsagdur men fór frá við fráfaringaravtalu í staðin.
Hin 10. november 2014 hevði Kringvarpið samrøðu við Hilmar Eliasen, stjóra á Strandferðsluni. Hilmar játtaði, at hann hevði givið landsstýrismanninum innlit í persónsmálið hjá Hans Petur Joensen. Kvf.fo skrivaði:
"Stjórin á Strandfaraskipum Landsins sigur, at hann hevur greitt Johan Dahl, landstýrismanni í vinnumálum, frá, hvat stendur í hoyringarskrivinum, sum hann hevur givið Hans Peturi Joensen í sambandi við, at hann skuldi koyrast úr starvi sum fíggarligur leiðari á Strandferðsluni. Hann heldur, at tað er náttúrligt at kunna landstýrismannin, tá ein so týdnignarmikil persónur fer frá.
Hans Petur Joensen heldur, at talan er um, at upplýsingar um hann eru latnar fyri at dálka sín persón, og hann kennir seg forfylgdan."
Kjak av varskógvaraskipan innan tað almenna
Í 2014 varð kjakast um, hvørt tað var relevant at seta á stovn eina varskógvaraskipan í Føroyum, tí at tað hevur víst seg at hava sera stórar persónligar avleiðingar fyri fólk, ið boða frá um óreglusemi á sínum arbeiðsplássi. Kringvarp Føroya viðgjørdi evni í sendingini Radarin hin 5. november 2014. Ein av luttakarunum í kjakinum var Kristina Háfoss, sum er løgfrøðingur og løgtingslimur, og sum stutta tíð áðrenn sendingina hevði lagt uppskot fram í Løgtinginum um at seta á stovn eina varskógvaraskipan í Føroyum.
Carla Juri
Carla Juri (fødd 2. januar 1985 í Locarno) er ein sveisiskur sjónleikari.
Hareidlandet
250px|thumb|Hareidlandet Hareidlandet er ein oyggj í Møre og Romsdal í Vesturnoregi. Hon er 165 km2 í vídd og hevur umleið 11 400 íbúgvar (2004). Størsti býur er Ulsteinvik. 250px|thumb|Ulsteinvik Blåtind er hægsta fjall í Hareidlandet. Hann røkkur upp á 697 m.
Norðurstreymoy
Norðurstreymoy er ikki ítøkiliga avmarkað eind, men verður vanliga fatað sum norðastu tveir triðingarnir av Streymoynni. Á eystursíðuni gongur markið millum Kollafjørð og Kaldbaksfjørð, soleiðis at allar bygdirnar við Kollafjørð hoyra til Norðurstreym. Á vestursíðuni gongur markið millum Skæling og Norðradal, soleiðis at Skælingur og bygdirnar norðanfyri verða roknaðar til Norðurstreym, meðan alt sunnanfyri verður roknað til Suðurstreymoy. Saksun og allar bygdirnar á eystursíðuni úr Hósvík til Tjørnuvíkar hoyra í dag til Sunda Kommunu. Bygdirnar við Kollafjørðin hoyra til Tórshavnar kommunu; Á vestursíðuni hoyra bygdirnar av Skælingi til Válin við Vestmanna til Kvívíkar kommunu. Vestmanna er egin kommuna.
Hægstirættur í USA
thumb|right|Amerikanski hægstirætturin. thumb|right|Í amerikanska hægstirætti eru níggju dómarar, sum verða tilnevndir fyri lívið. Hægstirættur í USA kann ógilda lóggávu frá Kongressini ella einstøku statunum, um hann metir, at lóggávan stríðir ímóti amerikonsku grundlógini. Landsins ovasti dómstólur viðgerð kærumál og mál av serligum týdningi. Og hann er síðsti kærumyndugleiki viðvíkjandi amerikonsku grundlógini. Dómstólurin var stovnaður, tá USA fekk sína grundlóg í 1787. Níggju dómarar eru í hægstarætti. Teir verða tilnevndir fyri lívið av forsetanum við góðkenning av Senatinum. Í 2018 eru teir konservativu í meiriluta í hægstarætti. Fimm dómarar verða mettir sum konservativir, og fýra sum liberalir.
Jesper Brochmand
thumb|right|270px|Jesper Rasmussen Brochmand á føroyskum frímerki frá [[Postverk Føroya]]
Hægstirættur í USA
Limir í Hægstarættinum
(Seinast dagført hin 27. oktober 2020. )
Keldur
Supreme Court of the United States USAs høyesterett
Jesper Brochmand
Jesper Rasmussen Brochmand (5. august 1585 – 19. apríl 1652) var professari við Københavns Universitet 1610-1638 og biskupur fyri Sjælland frá 1638 til sín deyðadag.
Luanda
Søga
Býurin varð grundlagdur 25. januar 1576 av portugisiska rannsóknarfaranum Paulo Dias de Novais undir navninum São Paulo de Loanda.
AKB48
AKB48 (A.K.B. Forty-eight) er ein japanskur gentubólkur. Poppbólkurin AKB48 varð samansettur eftir eini audition í 2005. Til mai 2013 AKB48 hevur selt yvir 21.852 milliónir CD fløgur og stakfløgur (album og single) í Japan.
Landsstýrismaður
Ein landsstýrismaður (ella landsstýrisfólk ella landsstyriskvinna) er ein ráðharri í landsstýrinum, ið er føroyska stjórnin. Landsstýrismenn verða tilnevndir av løgmanni, ið er ovasti leiðarin fyri landsstýrinum.
Í mun til landsstýrisfólkini, ið verða tilnevnd av løgmanni, so er tað Løgtingið, ið velur løgmann. Landsstýrið er sostatt samansett av løgmanni og teimum landsstýrismonnum, ið løgmaður hevur tilnevnt. Sambært Stýrisskipan føroya skal løgmaður velja minst tveir landsstýrismenn í landsstýrið. Hvørki løgmaður ella landsstýrismenn hava atkvøðurætt í løgtinginum, men hava, eins og løgtingslimir, rætt at leggja fyri løgtingið uppskot til løgtingslógir, ríkislógartilmælir ella løgtingssamtyktir.
Luanda
Keldutilfar
Luanda Luanda
Landsstýrismaður
Ymisku ábyrgdarøkini hjá landsstýrinum verða nevnd málsøkir og verða hesi lutaði millun landsstýrismennirnar av løgmanni í einum málsøkjabýti. Løgmaður kann eisini velja at umsita málsøki sjálvur. Eitt sindur ymiskt er frá einum landsstýri til annað, júst hvussu málsøkini verða býtt.
Formliga heitið á ráðharrunum í landsstýrinum er sambært Stýrisskipanini landsstýrismaður, men til tíðir verður umframt landsstýrismenn eisini tosað um landsstýrisfólk ella landsstyriskvinnur. Ongin innihaldsligur munur er á landsstýrismanni, landsstýrisfólk ella landsstýriskvinnu, men koma ymisku heitini helst frá, at summi halda tað vera løgið at kalla eina kvinnu fyri landsstýris-mann.
Orknoya-skotskt mál
Orknoya-skotskt (enskt: Orcadian dialect), er skotska dialektin ið tosað verður í Orknoyggjum í dag; hon er, eins og Hetlands-skotskt, ein dialekt av oyggjaskotskum (Insular Scots).
VietJet Air
VietJet Aviation Joint Stock Company, kent sum VIETJET, er eitt vjetnamesiskt flogfelag. VIETJET hevur høvuðssæti í Ho Chi Minh City. VIETJET flýgur bæði við ferðafólki og við farmi til 19 støð kring allan heimin. Flogfelagið varð sett á stovn í 2007 og byrjaði flogruturnar í 2011. Flogfelagið røkir bæði innlendis rutur og flogrutur til onnur lond.
Kylie Minogue
thumb|220px|Kylie Minogue í 2018. Kylie Ann Minogue (fødd 28. mai 1968 í Melbourne í Avstralia) er ein avstralsk songkvinna, sangskrivari og sjónleikari. Hon er heimskend og hevur vunnið fleiri heiðurslønir. Hon hevði fleiri leiklutir í sjónvarpsrøðum, longu meðan hon var barn, m.a. høvdu hon og systir hennara, Dannii Minogue, eina tónleikasjónvarpsrøð tíðliga í 1980-árunum. Tað var her, at Kylie fyrstu ferð framførdi alment sum sangari.
Lívsleiðin
Hon gjørdist heimskend, tá hon hevði ein av høvuðsleiklutunum í sjónvarpsrøðini Neighbours, sum byrjaði í 1986. Eftir at Minogue byrjaði sína lívsleið sum sjónleikarinna, fór hon í 1987 í holt við sína lívsleið sum songkvinna. Í sambandi við eina sjónvarpssending við vælgerandi endamáli, sang hon tann gamla vælkenda sangin "The Loco-Motion", tað slóðaði veg fyri einari kontrakt við plátufelagið Mushroom Records. Fyrsta pláta hennara Kylie (1988) og stakfløgan "I Should Be So Lucky" náddu báðar á ovastu rók á bretska hittlistanum.
Í 1994 útgav Minogue plátuna Kylie Minogue. Fyrsta staklagið av hesi plátuni "Confide in Me" náddi fyrsta plássið í Avstralia og annað plássið í Stóra Bretlandi, umframt at lagið var vælumtókt í fleiri Evropeiskum londum sama árið.
Í 2005 gjørdist Minogue sjúk av bróstkrabba, og orsakað av hesum, noyddist hon at avlýsa fleiri konsertir og ferðir. Árið eftir kom hon sterkt aftur eftir væleydnaða krabbameins viðgerð. Hon hevur allatíðina verið opin um sína sjúku, og hevur varpað ljós á bróstkrabba. Hon hevur eisini fingið viðurkenning fyri sítt arbeiði innan hetta øki.
Minogue hevði seinni stóra sukse í 2000 við staklagnum "Spinning Around" og fløvuni Light Years. Sangurin "Can't Get You Out of My Head" náddi fyrsta plássi í meira enn 40 londum, og fløgan Fever (2001) var eisini sera vælumtókt í nógvum londum, teirra millum USA.
Minogue hevur til nú (2011) selt meir enn 68 milliónir tónleikaútgávur (album) og umleið 55 milliónir stakløg kring heimin.
AKB48
Søga
Poppbólkurin AKB48 varð stovnað av framleiðarinum Yasushi Akimoto eftir eini audition í 2005. Yasushi Akimoto er ein japanskur framleiðari, skrivari og sangskrivari (rithøvundur).
Studio fløgur
* Set List: Greatest Songs Kanzenban (SET LIST～グレイテストソングス～完全盤) í 2010
Landsstýrismaður
Í 2015 eru í landsstýrinum umframt løgmann sjey landsstýrismenn.
5. mai
5. mai er dagur 125 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 126 um skotár). Tað eru 240 dagar eftur av árinum.
Paul Pogba
Paul Labile Pogba (føddur 15. mars 1993) er ein franskur professionellur fótbóltsleikari, ið spælir fyri Manchester United og Franska fótbóltslandsliðið. Hann spælir sum oftast sum sentralur miðvallaleikari, men dugir eisini væl at spæla á øðrum plássum, bæði í verjuni og í álopinum.
Jóhannes Olsen
Jóhannes Olsen (15. desember 1914 - 2002) búði í Sandavági. Hann var pápi tónaskaldið Knút Olsen. Hann var limur í nógvum feløgum, m.a. Sandavágs Arbeiðsmannafelagi (seinni Sandavágs Arbeiðafelag), Sandavágs Sjúkrakassa (seinni Vága Sjúkrakassi), barnaverndarnevnd og skúlanevnd, Blákrossi, kirkjuráði og Føroya Arbeiðarafelagi. Eisini stjórnaði hann eina tíð Sandavágs sangkóri.
Fjallalitingarjavni
thumb|right|260px|Fjallalitingarjavni Fjallalitingarjavni (frøðiheiti Diphasiastrum alpinum) er eitt slag av litingarjavna, sum er slekt í javnaætt (Lycopodiaceae).
Pól Arni Holm
thumb|Pól Arni Holm á Jóansøkufestivalinum 2009 á [[Tvøroyri.]] thumb|Frímerki við motivi frá kvæðnum um Ormin Langa. Pól Arni Holm (føddur 10. februar 1977) á Tvøroyri var við til at stovna nú heimskenda orkestrið Týr. Hann var forsangari í Týr frá stovnanini í 1998 til 2002, eftir at fløgan "How far to Asgaard" kom út. Pól Arni syngur m.a. sangin Ormurin langi, sum er teirra egna tulking av føroyska kvæðnum við sama heiti. Pól Árni er nú í bólkinum Hamradun.
Pól Arni er nú skúlastjóri á Føroya eftirskúla, sum er fyrsti føroyski eftirskúli, stovnaður í 2020.
1743
1743 (MDCCXLIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
1902
1902 (MCMII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
Bókmentir
Heart of Darkness hjá Josef Conrad
Undankapping til EM í fótbólti 2016
Kvalifiseringskappingin til EM í fótbólti 2016 er ein fótbóltskapping, ið fer fram frá september 2014 til november 2015 fyri at finna fram til tey 23 liðini, ið saman við Fraklandi, ið er kvalifiserað beinleiðis sum vertur, skulu luttaka til EM í fótbólti 2016. Tilsamans 53 landslið, ið eru UEFA limir, luttóku í kvalifikatiónskappingini. Gibraltar luttók fyri fystu ferð.
Kvalifiseraði lið
<section begin="qualified teams" />
Seeding
Býtið av pottunum varð kunngjørt hin 24. januar 2014.
Lutakastið fór fram á Palais des Congrès Acropolis, Nice, hin 23. februar 2014, 12:00 CET. The following draw procedure was applied: <!--
Samandráttur
{{legend|#ccffcc|Group winners, runners-up, and the best third-placed team among all groups directly qualify for the finals}} {{legend|#ccccff|Remaining eight third-placed teams advance to the play-offs}} {{legend|#ffcccc|Other teams are eliminated after the group stage}}
Støða hjá triðjapláss liðum
Tað hægst plaseraða triðjapláss liðið frá bólkunum kvalifiserar seg beinleiðis víðari til kappingina, meðan restin spæla play-off dystir. Eftirsum Bólkur I hevur fimm lið og restin hevur seks lið, so telja dystir ímóti nummar-seks liðum ikki við í metingini.
Monte Águila
Monte Águila er ein býur í Kili við umleið 6.574 íbúgvum.
Ida Corr
thumbnail|250px|right|Ida Corr Ida Corr (fødd 14. mars 1977 í Aarhus) er ein donsk-gambiansk songkvinna og sangskrivari. Sum 11-ára gomul vann hon tað fyrsta barna-Melodi Grand Prix kappingina við orkestrinum Årgang '77, og sum 16-ára gomul framførdi hon við orkestri sínum á Skanderborg Festival frammanfyri 18.000 fólkum, sum upphiting fyri The Sandmen. Í fleiri ár sang hon kór fyri Gnags, Sanne Salomonsen og onnur stór donsk nøvn, áðrenn hon í 2005 útgav sítt fyrsta soloalbum Streetdiva. Í 2007 fekk hon eitt altjóða hitt við staklagnum "Let Me Think About It", ið varð remiksað av house-dj'num Fedde le Grand og gjørdist #1 á dance-hittlistunum í Stórabretlandi og USA.
Ida var ein av dómarunum í 6. umfari av sjónvarpssendingini X Factor, har ein av hennara solistum, Kresten, vann kappingina.
Gundadalsvegur
Gundadalsvegur er ein gøta í Havn. Gundadalsvegur eitur eftir Gundadali, har ið gøtan eisini er. Viðarlundin er á syðru síðu og fótbóltvøllirnir í Gundadali á norðaru síðu.