Norðurlond
Søga
Miðskeiðis í 14. øld gekk Svartideyði í Evropa. Síðani gingu nøkur ár til hann aftur herjaði. Um helvtin av fólkinum í Norðurlondunum doyðu av hesi herviligu sótt. Inntøkurnar hjá kongi vóru nú so lágar, at hann var ikki førur fyri at gjalda tænastufólki sínum somu løn sum fyrr, og stýrið fór á heysin. Samstundis fóru Noreg, Svøríki og Danmørk í Kalmarsamgonguna, sum Margreta drotning fekk í lag í 1397. Noreg kom meir og meir undir danskt veldi, og danskt vann sum skriftmál. Í 1536 gjørdist Noreg ein partur í Danmørk. Danski kongurin tók katólsku kirkjuna av og setti luthersku læruna í staðin. Kongur sjálvur var hægsti myndugleiki í kirkjuligum viðurskiftum. Svøríki fór burtur úr samgonguni í 1446, men Danmørk og Noreg vóru saman til 1814. thumb|right|220px|Í 1588 gjørdist [[Kristian 4. kongur í Danmørk. Hann var eisini kongur í Noregi og norsku hjálondunum Íslandi, Føroyum og Grønlandi.]] Uml. 1500 tók vinnulívið seg fram í Evropa. Gravgangur var eftir norðurlendskari vøru, t.d. timbri, kopari, fiski og jarni. Bøndur í Norðurlondum fóru at arbeiða í skógum, námum og í fiskivinnuni. Tann peningur, teir vunnu við hesum arbeiði, bøtti um trongu fíggjarligu korini. Í 1660 fekk Fríðrikur 3., Danmarkar og Noregis kongur, einaveldi. Kongsins ætt arvaði nú kongsheitið. Í 1655 læt danakongur Christoffer von Gabel Føroyar í len. Fólkatalið vaks støðugt, og seinast í 17. øld var manntalið tað sama sum fyri svartadeyða. Danski-norski kongurin Kristian 4. var hugnaður fyri vinnulívinum. Danmark var høvuðslandið, og tí hugsaðu donsku-norsku kongarnir meira um gongdina í Danmørk. Svøríki og Danmørk kappaðust um valdið í Norðurlondum, og mong kríggj gjørdu, at danskir og norskir landspartar vórðu latnir Svøríki. Fyrst í 18. øld hevði danski-norski kongurin í hyggju at taka hesar landspartar aftur, men svenski kongurin Karl 12. royndi at leggja enn meiri undir seg. Í mong ár hevði hann verið í kríggi í Russlandi, Týsklandi og Póllandi fyri at vinna á londunum sunnanfyri Eystarasalt, men at enda varð hann noyddur at taka seg aftur til Svøríkis. Landið var fátækt og útarmað, nú ið tað so leingi hevði latið hermenn, mat, vápn og klæði. Hóast hetta eydnaðist Karli at fáa nýggjan her á føtur til tess at leypa á Noreg. Svenskir hermenn herjaðu á Noreg tvær ferðir - í 1716 og 1718. thumb|right|220px|[[Danska hjálandaveldið í 1800.]] Einaveldið var tikið av í Svøríki í 1718, í Noregi í 1814 og í Danmørk í 1849. Í 1850 fekk danska grundlógin gildi í Føroyum. Í 1856 varð kongliga einahandilsskipanin tikin av, og føroyingar fóru at keypa skip og virka fisk til útflutnings. Gongd kom á føroyskan búskap. Tíðin frá 1870 til 1914 var í meginpartinum av Evropa ein framgongutíð og ein friðartíð. Tey norðurlendsku samfeløgini broyttust frá grundini, og í 20. øld gjørdust Norðurlond, við meiri millumtjóða samskifti og við umboðum í altjóðastovum, meira enn fyrr ein partur í heimssamfelagnum. Í hernaðarligum samanhangi vórðu eisini Føroyar, Grønland og Ísland drigin upp í stórpolitikkin. Tey flestu Norðurlond gjørdust fræls lond. Politiskt vann fólkaræðið fram. Fólk sluppu at velja umboð til politiskar stovnar, bæði til smáar eindir sum kommunur og til landsumfatandi ting, sum stjórnir høvdu ábyrgd fyri. Um 1800 var Danmarkar ríki eitt stórveldi. Tað rakk í vídd norður á Finnmørkina, vestur og norður til Grønlands og umfataði eisini tey gomlu norsku hjálondini Føroyar og Ísland. Fyri sunnan vóru hertugadømini Holstein og Slesvík. Í Karibia átti Danmørk tríggjar oyggjar; tær vórðu roknaðar sum hjáland, har var trælahald grundarlagið undir búskaparligum lívi. Í 1917 seldi Danmørk USA hesar oyggjar við ognum og fólki.