cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
227 f.Kr.
Árstal: 232 f.Kr. 231 f.Kr. 230 f.Kr. 229 f.Kr. 228 f.Kr. - 227 f.Kr. - 226 f.Kr. 225 f.Kr. 224 f.Kr. 223 f.Kr. 222 f.Kr.
Luzern
322px|thumb|Luzern 322px|thumb|Miðbýurin 333px|thumb|Træbrúgvin "Kapellbrücke" Luzern (enskt og franskt: Lucerne, italskt og retoromanskt: Lucerna) er ein býur í Sveis, ið liggur mitt í landinum.
Luzern liggur fram við vatni Vierwaldstättersee og er tann 7. størsti býur í Sveis. Í 2017 búðu har 81.673 fólk. Býurin er høvuðsstaður í fylkinum Luzern.
Áin Reuss rennur ígjøgnum býin og býtir hann í tveir partar, Altstadt og Neustadt. Træbrúgvin "Kapellbrücke" bindir býarpartarnar saman.
ISO 8601
ISO 8601 er ein millumtjóða standardur fyri, hvussu tíðarfesting eigur at verða skrivað, so hon er eintýðug. Størri støddir koma altíð áðrenn smærri, og sum útgangsstøði verður dato skrivaður aaaa-mm-dd og klokkutíð hh:mm:ss. Dato og klokkutíð verða skild við T; loyvt er eisini at skilja við millumrúmi, um misskiljing ikki kann standast av hesum.
Danmark hevur sett standardin í gildi sum DS/ISO 8601-1:2019.
Sum dømi er 22. februar tann 53. dagurin í árinum. Og 22. februar 1966 var týsdagur (annar dagur) í áttandu viku av 1966. Dagurin kann tí eintýðugt verða skrivaður 1966-02-22, 1966-W08-2 og 1966-053. Er nóg mikið við viku, verður skrivað 1966-W08. Er nóg mikið við mánaði, verður skrivað 1966-02. Gongur árið fram av samanhanginum, kann vera nóg mikið at skriva datoin --02-22.
Klokkutíð verður skrivað við tímum, minuttum og møguliga sekundum. Tíðarsona eigur at verða upplýst, uttan so at misskiljing er útilokað.
Um veturin er høvuðstíðindasendingin í Útvarpinum á miðdegi kl. 12:20Z ella bara 12:20, um ongin misskiljing kann standast av at koyra Z burtur. Um summarið er høvuðstíðindasendingin í Útvarpinum á miðdegi kl. 12:20+01, 11:20Z ella, um misskiljing er útilokað, bara kl. 12:20.
Franz Kafka
thumb|right|Franz Kafka Franz Kafka (3. juli 1883 – 3. juni 1924) var kekkiskur rithøvundur av jødiskum uppruna. Hann skrivaði á týskum. Hann varð føddur og uppvaksin í Prag, Kekkia. Pápin var ein ríkur, kekkiskur keypmaður. Franz las løgfrøði, men so líðandi gjørdist tað honum ein ótolandi byrða at noyðast at vinna til lívsins uppihald við slíkum lítið avbjóðandi skrivstovuarbeiði. Hann segði tí upp og halgaði seg skrivingini burturav. Hann trúlovaðist nakrar ferðir, men gjørdist sjúkur av tuberklum og flutti á eitt sanatorium at búgva.
Kafka var sera kenslusamur, og hopleysu romansurnar hjá honum, eins væl og trupla sambandið við pápan, oyðiløgdu til endans heilsu hansara, og "hungursárini" í Berlin eftir 1918 vóru dropin. Hann doyði í 1924. Hóast Kafka var kekki, skrivaði hann allar sínar bøkur á týskum. Sjey teirra vórðu útgivnar, meðan hann enn var á lívi. Hann skrivaði tríggjar skaldsøgur, sum allar komu út, eftir hann var deyður - "Der Prozess" kom út í 1925, "Das Schloss" í 1926 (óliðug) og "Amerika" í 1927.
Bøkur
Upprunaheitið stendur fremst, í klombrum er danska heitið og útgávuárið, niðast verður ein bók nevnd, sum er týdd til føroyskt.
Ein bók hjá Kafka eru týdd til føroyskt:
R. K. Rasmussen
Rasmus Kristen Rasmussen (f. 8. november 1886 í Pedholt, Århus amt - d. 4. august 1961 í Havn) var borin í heim 8. november 1886 í Pedholt sunnan fyri Árhus í Danmørk. Í 1906 tók hann studentsprógv við Árhus Kathedralskúla og veturin 1914-1915 læknaprógv við lærda háskúlan í Keypmannahavn. Aftan á at hava búgvið seg betur út á ymsum sjúkrahúsum í Danmark, tók hann á sumri 1920 við læknaembæti við sæti á Eiði, og her kom hann at virka í 32 ár, til hann vegna aldur og við eftirløn legði starvið frá sær og flutti til Havnar at búgva. Her andaðist hann 4. august 1961.
Eiðisdoktari, sum hann vanliga varð róptur manna millum, greiddi úr hondum eina mongd av læknafrøðiligum greinum um heilsuviðurskifti, helst í egnum læknadømi, men eisini í Føroyum yvirhøvur. Kendasta rannsóknarúrslitið man vera illgruni hansara, sum førdi til vissu um upprunan til hina herviligu nátasjúkuna. Eftir er at nevna "Gomul føroysk heimaráð", ritgerðin, sum Føroya Fróðskaparfelag gav út í føroyskari týðing í 1958 og sum tryggjar R. K. Rasmussen Eiðislækna, sess í bókmentasøgu okkara.
9. mars
9. mars er dagur 68 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 69 um skotár er). 297 dagar eru eftir av árinum. Dagurin 9. mars kallast eisini 40 riddarar.
Stenlille kommuna
Stenlille kommuna (danskt: Stenlille kommune), er ein kommuna í Vestsjællands Amt í Danmark.
Ásarveldini
Ásarveldini (á týskum: Achsenmächte) er eitt orð ið verður brúkt um tey lond, ið strýddust ímóti teimum sameindu undir Seinna heimskríggi. Ásarveldini vóru sett á stovn í oktober 1936, tá Týskland og Italia undirskrivaðu ein vinasáttmála. Ein mánað seinni varð Antikominternsáttmálin undirskrivaður, har Japan eisini var við. Hin 22. mai 1939 undirskrivaðu Týskland og Italia Stálsáttmálan.
Tey størru ásarveldini
🇯🇵 Japan Japan, undir forsætisráðharra Hideki Tojo og keisara Hirohito
22px Kongaríkið Italia, (1940-1943), undir forsætisráðharra Benito Mussolini og kong Viktor Emanuel III
Tey minni ásarveldini
Ungarn (1940-1945), undir Miklós Horthy og seinni Ferenc Szálasi
Rumenia (1941-1944), undir Ion Antonescu
🇧🇬 Bulgaria (1941-1944), undir tsar Boris III av Bulgaria
Teiland, (1941-1945), undir Luang Phibul Songkhram
Lond sum samstarvaðu við ásarveldini
🇫🇮 Finland, (1941-1944), sí Ryti-Ribbentrop-avtalan), undir president Risto Ryti og herovastanum Carl Gustaf Emil Mannerheim
Irak, (1941), undir Rashid Ali
🇮🇷 Iran, (1941), undir Reza Shah
Lond undir ásarveldis-stýrdum marionettstjórnum
22px Kroatien (1941-1945), undir Ante Pavelić
🇷🇸 Serbia, (1941-1944), undir Milan Nedić
🇲🇪 Montenegro, (1941-1944), undir Sekula Drljević
22px Manchukuo, undir keisara Puyi
Angela Campanella
Angela Campanella (fødd 24. juli 1963 í Róm) er sjónleikari úr Italia.
Svimjing á Summar-OL 2012, 400 metrar frí (menn)
Kappingin í 400 metrum frí í svimjing hjá monnunum á Summar-OL 2012 fór fram hin 28. juli 2012 í Aquatics Centre London.
Met
Áðrenn hesa kapping vóru heimsmetið og olympiska metið á 400 metrum frí hjá monnum hesi:
Rabat (Marokko)
Rabat (arabiskt: الرِّبَاط al-ribāṭ; berberiskt: ⴰⵕⴱⴰⵟ Aṛṛbaṭ) er høvuðsstaðurin og sjeyndstørsti býur í Marokko.
Svimjing á Summar-OL 2012, 400 metrar frí (menn)
Met
Hesi met vóru sett á Olympisku stevnuni:
Rabat (Marokko)
Býurin liggur við Atlantshav í útnyrðingspartinum av landinum, á staðnum, har áin Bou Regregs rennur út í havið.
Svimjing á Summar-OL 2012, 400 metrar frí (menn)
Úrslit
Olympiski meistarin, Park Tae-Hwan, var kolldømdur eftir innleiðandi riðlarnar fyri feil í startinum, men henda avgerð var tó broytt seinni sama dag, og hann slapp at svimja finaluna hóast alt, hetta hendi eftir at Koreanska Svimjisambandi kærdi avgerðina, og varð hon sum sagt gingin á møti. Hetta merkir so fyri føroyska Pál Joensen, at hann ikki gjørdist nummar 9 men nummar 10. Hann var tó álíkavæl sera tætt uppá at koma í finaluna, bara 11/100 av einum sekundi.
Rabat (Marokko)
Fólkatalið í 2014 var á leið 580 túsund. Tað vóru tó íalt fleiri enn 1,2 mió fólk, íroknað forstaðin Salé og aðrir forstaðir. Flogvøllurin Rabat-Salé Airport liggur í ein landnyrðing norðan úr miðbýnum, hinumegin ánna í forstaðinum Salé.
Í býnum Rabat er eisini høvuðssætið hjá økinum í Útnyrðingsmarokko sum kallast Rabat Salé Kenitra. Tað er eitt av teimum 12 fyrisitingarligu økjunum í Marokko.
Søga
Rabat varð grundlagdur sum hernaðarstøð í 12. øld.
Prýðisígða
Prýðisígða (frøðiheiti - Pyrrhula pyrrhula)
Viðareiði
Viðareiði er norðasta bygd í Føroyum og liggur á Viðoynni. Tað er vøkur bygd við nógvum býlingum. Býlingurin Við Garð á Viðareiði er norðasti býlingur í Føroyum, hann er tætt uppi undir Villingadalsfjalli. Hinir býlingarnir eru spjaddir á tí slætta eiðinum, sum er millum Malinsfjall og Villingadalsfjall. Tvær lendingar eru, ein vestanfyri á Helluni og ein eystanfyri við eina vík, sum eitur Eiðsvík, báðar eru brimstøðir, men okkurt um tveir fjórðingar sunnan fyri bygdina er triðja lendingin, undir Leiti, har er altíð lendandi.
Á Viðareiði síggjast allar seks Norðoyggjar. 354 fólk búgva á Viðareiði. Miðalaldurin er millum teir lægstu í landinum. 111 fólk eru undir 18 ár; 203 eru ímillum 18 og 67, og 40 fólk eru eldri enn 67 ár.
Søga
Viðareiði var nýggjársbygd. Hagar komu fólk úr grannabygdunum at dansa á nýggjárinum.
Sorø kommuna
Sorø kommuna (danskt: Sorø kommune), er ein kommuna í Vestsjællands Amt í Danmark.
229 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. - 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr.
Árstal: 234 f.Kr. 233 f.Kr. 232 f.Kr. 231 f.Kr. 230 f.Kr. - 229 f.Kr. - 228 f.Kr. 227 f.Kr. 226 f.Kr. 225 f.Kr. 224 f.Kr.
Holgar Jacobsen
250px|thumbnail|Holgar Jacobsen spælir á tiltakinum Blues Perlan í 2014. Holgar Jacobsen (føddur 1963) úr Sørvági er ein føroyskur tónleikari, sangari og sangskrivari. Hann hevur verið virkin í bólkunum Ghost Riders, Sørvings, Holgar & Villmenn/Villmenn og Tinganest. Í 2010 útgav hann sína fyrstu soloútgávu, Kanska tú svav, og í 2013 kom seinna útgáva hansara, Ongan veg.
Kgatelopele
250px|thumb|right|Kgatelopele í Northern Cape Kgatelopele er ein kommuna í Northern Cape í Suðurafrika og hevur umleið 18 687 íbúgvar.
Høvuðsbýir
Fólkateljingin í Suðurafrika í 2001 býtti kommununa sundir í hesir býir og bygdir:
10. mars
10. mars er dagur 69 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 70 um skotár er). 296 dagar eru eftir av árinum.
Tungurahua
thumb|right|250px|Tungurahua-gosfjallið liggur 135 kilomatrar sunnanfyri høvuðsstaðin Quito og goysti í 2006. Seks fólk doyðu og 700 hús vóru oyðiløgd tá. Tungurahua-gosfjallið, ið er 5029 metrar til hæddar, er 135 kilometrar sunnan fyri høvuðsstaðin Quito í Ekvador. Tungurahua hevur gjørt um seg við jøvnum millumbilum síðan 1999. Gosfjallið goysti t.d. í 2006, og ta ferðina doyðu seks fólk. Fleiri bygdir og býir eru nærhendis Tungurahua. Mest hótti býuruin er Banos, ið eisini er vælumtókt ferðamál.
228 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. - 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr.
Árstal: 233 f.Kr. 232 f.Kr. 231 f.Kr. 230 f.Kr. 229 f.Kr. - 228 f.Kr. - 227 f.Kr. 226 f.Kr. 225 f.Kr. 224 f.Kr. 223 f.Kr.
Funkies
Funkies var ein føroyskur rock tónleikabólkur úr Havn í 1980-árunum. Forsangarin í bólkinum var Óla Hans Andreasen, sum eisini skrivaði løgini og spældi guitar. Dreingirnir í Funkies vóru vinmenn og høvdu spælt saman frá tí at teir vóru um 10 ára aldur og gingu á Venjingarskúlanum. Hinir vóru m.a. Hans Andreas, Terji Rasmussen og Sámal Petersen. Suni Merkisstein tosaði við Óla Hans og við Terja í sendingini Minnist tú enn, sum varð víst í Kringvarpinum í 2013. Tá segði Óla Hans, at hann sum 10 ára gamal hevði hoyrt Dire Straits fyri fyrstu ferð, og hevði avgjørt at hatta vildi hann læra seg at spæla. Teir í Funkies byrjaðu at spæla til dans longu sum 13 ára gamlir, teir spældu fyrstu ferð til dans í Virkinum á Sandi í november 1979, síðan spældu teir næstan hvørt vikuskifti ymsastaðni. Páll Arge, sum tá átti og rak Plátubarrina, bjóðaði sær til at geva út eitt staklag við Funkies. Tveir sangir, sum Óla Hans hevði skrivað, vóru tiknir upp í upptøkuhølinum hjá Milson Andreasen, og á heysti 1981 kom stakplátan út. Teir góvu út seinnu stakplátuna í 1983, tá var nýggjur limur komin í bólkin, Magnus Johannesen, ljómborðsspælari.
Terji Rasmussen er seinni kendur frá Frændum, Terji og Føstufressar og øðrum. Óla Hans Andreasen flutti sum ungur til Danmarkar at búgva og gavst við at vera virkin tónleikari. Hin 11. oktober 2016 andaðist hann bert 50 ára gamal. Hann var beiggi Lindu Andrews, sum vann donsku sangtalentkappingina X-Factor og faðir Hans Edward Andreasen, ið var forsangari í The Dreams.
Vesturkirkjan
thumb|right|250px|[[Hans Pauli Olsen, myndhøggari, gjørdi standmyndina. Hon varð sett upp við Vesturkirkjuna í 2006.]] Vesturkirkjan er ein kirkja í vesturbýnum í Havn - á horninum millum Jóannesar Patursonargøtu og Frælsið. Kirkjan er bygd í fyrru helvt av 1970-árunum og vígd í 1975. Vesturkirkjan er hægsti bygningur í Føroyum. Sambært mátingum sum Matrikulstovan hevur gjørt 23. mai í 2002, er hæddin 40,90 m. yvir lendinum har tornið stendur.
William Henry Monk
120px|thumb|right|William Henry Monk William Henry Monk (føddur 16. mars 1823, andaðist 1. mars 1889) var enskur orgulspælari, kórleiðari, kirkjutónleikari, tónleikaritstjóri og -útgevari. 220px|thumb|left|Abide with Me Hann var eisini íðið sálmaskald sum gjørdi eina rúgvu av kendum sálmaløgum, t.d. tað kenda lagið sum verður brúkt til sálmin "Abide with Me" - "Ver tú mær hjá" á føroyskum. Lagið fekk upprunaliga heitið "Eventide".
Sol Plaatje
250px|thumb|right|Sol Plaatje í Northern Cape Sol Plaatje er ein kommuna í Northern Cape í Suðurafrika og hevur umleið 248 041 íbúgvar.
William Henry Monk
Monk gav kenda sálmabókin 'Hymns Ancient and Modern' út fyri fyrstu ferð í 1861.
Kanadiskur dollari
thumb|right|230px|Kanadisku pengaseðlarnir. thumb|right|230px|Kanadiskur pengaseðil frá 1935. Kanadiskur dollari (stytt: Can$; ISO 4217 kotur: CAD) er mynteind í Kanada. Ein kanadiskur dollari svarar til 100 kanadiskar sentar.
Pengaseðlarnir verða útgivnir av kanadiska tjóðbankanum "Bank of Canada". Myntir verða slignir av kanadisku myntsmiðjuni "Royal Canadian Mint" í Ottawa.
Brendan
thumb|right|300px Sankta Brendan (* umleið 489, † umleið 580)
So tíðliga sum í 6.-7. øld sigldu frómir írskir menn í skinnbátum, curragh, víða um høvini við bretsku oyggjarnar, og komu langt til havs til fjarlagdar oyggjar. Endamálið var millum annað støð, har teir í friði og einsemi kundu liva fyri sína kristnu trúgv. Tiltikin er Sankta Brandan, ið ferðaðist í samfull níggju ár um høvini og kanska kom so langt sum til Amerika.
Brandanus, ábáti og játtari, varð borin í heim í Írlandi umleið 489, doyði umleið 580 í kleystrinum Clonfert, eitt av mongum kleystrum, ið hann skuldi hava grundað. Í halgisøgu frá 900- ella 1000 árunum, Navigato Sancti Brendani, sum finst í mongum handritum, verður greitt frá hesi ferð:
Søgumenn hava sum vera mann verið ójavnir á máli um, hvussu hendan halgisøga skuldi tulkast. Summir vilja vera við, at Brandan kom bæði til Føroya og Íslands, kanska eisini til Grønlands og Amerika, teir flestu munnu ivast í, um nakað grundarlag er fyri slíkari giting - bretsku oyggjarnar eru mangar.
Írski søgugranskarin og sjómaðurin Tim Severin, var millum teirra, ið helt, at søgan um Brandan var meira enn vanlig hugfloygd miðaldarlig søga, full av undurverkum og ótrúligum tilburðum. Har mundi vera ein kjarni av sannleika, ið gjørdi tað sannlíkt, at írar høvdu verið í Amerika 1000 ár undan Kolumbus og 400 ár undan Leivi Hepna.
Til tess at prógva, at ein slík ferð yvir Atlantshav veruliga kundi gerast við opnum skinnbáti, helt hann í 1976 av stað saman við fýra monnum á einum fari, ið var smíðað nágreiniliga sum tey høvdu verið gjørd fyri 1500 árum síðan. Á leiðini løgdu teir inn í Føroyum, har Severin helt, at Seyðaoyggin og Fuglaparadísið mundu vera. Ein av manningini var føroyingur, Tróndur Patursson, listamaður úr Kirkjubø.
Um veturin varð steðgað í Íslandi, og várið eftir varð hildið fram vestureftir. Hetta var tann hættisligasti parturin av túrinum, teir komu í illveður og ís. Men eftir at hava verið 50 samdøgur á sjónum og siglt ein tein uppá 3.500 fjórðingar um Atlantshav, nomu teir land í Nýfundlandi.
Føroyska sjálvstýrisrørslan
thumb|right|250px|Føroyska flaggið hevði týðandi leiklut í stríðnum um størri sjálvræði í [[Føroyum. Tann 25. apríl í 1940 verður Merkið viðurkent sum tjóðarmerki føroyinga av bretska hersetingarvaldinum.]] Tann føroyska tjóðskaparrørslan ella føroyska sjálvstýrisrørslan savnaði seg um, hvussu týdningarmikið tað var fyri Føroyar at tryggja tjóðar eyðkenni, mentanararv og samleika. Sjálvstýrisrørslan eigur t.d. sín stóra leiklut í, at vit í dag tosa føroyskt í bæði skúla og kirkju. Av tí at Føroyar í fleiri hundrað ár hava verið í ríkisfelagsskapi við Danmark, hevur danskt mál altíð havt sterka støðu her hjá okkum. Danskt var lógarmál, kirkjumál og skúlamál langt upp í 20. øld. Føroyskt varð ikki undirvísingarmál í skúlanum fyrr enn í 1938. Men ikki fyrr enn í 1939 varð við kgl. fyriskipan givið loyvi til við vanligar gudstænastur at nýta føroyskt mál.
Sum ein avleiðing av Jólafundinum í 1888 varð Føroyingafelag stovnað í januar 1889, og nú kom verulig gongd á sjálvstýrisrørsluna. Mál Føroyingafelags var at vinna føroyska málinum fullar sømdir í egnum landi og fáa føroyingar at ganga fram í øllum lutum og gerast sjálvbjargnir. Tað var um hesa tíðina, at málstríðið byrjaði av álvara. Stríðið um, hvørt danskt ella føroyskt skuldi vera skúla- og kirkjumálið í Føroyum. Ein av slóðbrótarunum fyri føroyskum máli í skúla og kirkju var Jákup Dahl.
Áðrenn donsku hjálandatíðina
Føroyar vóru eitt sjálvstøðugt land, frá tí at tey fyrstu norrønu niðursetufólkini úr Noregi og norrønt ávirkaðum bretskum oyggjum og strandaøkjum, m.a. Orknoyggjum og Hetlandi, búsettust her fyri góðum ellivuhundrað árum síðan. Eftir norrønum siði vórðu rættiliga skjótt skipað ting um í oyggjunum, og felags fyri allar føroyingar var tingið í Tinganesi í Tórshavn, har allir frælsir menn kundu møta til tess at greiða ósemjur og tingast um felagsmál landsins. Tingið gav lógir og dømdi í rættarmálum, umframt at altingið eisini viðgjørdi ymisk mál av felags týdningi fyri føroyingar. Í nøkur ættarlið hava Føroyar havt hesa støðu sum eitt sjálvstøðugt og óheft land. Sambært Føroyingasøgu fóru Føroyar undir norskan kong á døgum Leivs Øssursonar og Magnusar kongs Ólavssonar í 1035-1045. Noregsøga frá uml. 1180 sigur frá, at tá lótu føroyingar Noregskongum skatt. Føroyar vóru skattland, onkuntíð nevnt atland, hjá Noregskongi. Í sambandi við Napoleonskríggini var kongur Danmarkar og Noregs fyri stórum missi av landaøkjum. Fjórða grein í friðarsáttmálanum frá Kiel í 1814 segði, at kongsríkið Noreg skuldi latast Svøríkis kongi, “men Færøerne, Grønland og Island er ikke deri indgrebne”. Hetta varð endaliga váttað av uttanríkisráðharra Noregs og Svøríkis í 1819. Í tíðini beint eftir skilnaðin millum Noreg og Danmark í 1814, síggjast Føroyar, Grønland og Ísland ájøvn við Vesturindisku oyggjarnar Dansk Vestindien nevnd sum koloniir í flestum millumtjóða sáttmálum, sum Danmark ger.
Danskt hjáland
thumb|left|180px|Um jóltíðir í 1888 varð kallað til fundar at samráðast um at verja Føroya mál og siðir. Hetta var [[Jólafundurin 1888|jólafundurin, hildin í tinghúsinum 26. desember.]] thumb|right|250px|Úr Føroyum er næstan líka langt til Noregs, Skotlands og Íslands. Úr Føroyum eru góðir 400 km. til t.d. Íslands. 14 tímar eru at sigla til Íslands og einir 30 til Danmarkar. Fram til 1814 høvdu Føroyar verið roknaðar sum eitt norskt hjáland og vóru fyri mesta partin stýrdar eftir norskum lógum. Men hetta árið fer Noreg frá Danmark, meðan tey gomlu skattlondini Føroyar, Grønland og Ísland verða verandi undir Danmark. Nú verður roynt at knýta hesi lond í Norðuratlandshavi nærri at Danmark, sum tey í grundini einki høvdu havt saman við uttan tað samband, samgongan millum Noreg og Danmark við felags kongi hevði ført við sær. Løgtingið verður avtikið í 1816 og Føroyar gerast tá amt í danska ríkinum. Hjá føroyingum fekk danskt støðu sum tað tignarliga og heilaga málið, og danskt varð skrivað í øllum viðurskiftum við myndugleikarnar. Føroyskt var bara heimamálið, sum vanliga fólkið tosaði sínámillum í gerandisdegnum. Løgmansembætið vórðu tikin av við kancelli-plakat 18. mai 1816, og aftan á hetta vóru allar avgerðir um samfelagsviðurskifti Føroya tiknar í Danmark og av danska embætismannaveldinum í Føroyum. 6. juli sama ár varð fyrsti amtmaður settur í Føroyum. Í 1846 verður einaveldið avtikið og Danmark fær eina frælsa fólkaræðisliga grundlóg. Men longu áðrenn hetta høvdu føroyingar sent umsókn um at fáa Løgtingið endurreist. Tá tað í 1852 eydnast, verður tað mest at kalla sum eitt danskt amtsráð, har amtmaðurin er fastur formaður og próstur hevur fast sæti. Sum ein avleiðing av Jólafundinum í 1888 varð Føroyingafelag stovnað í januar 1889, og nú kom verulig gongd á sjálvstýrisrørsluna. Mál Føroyingafelags var at vinna føroyska málinum fullar sømdir í egnum landi og fáa føroyingar at ganga fram í øllum lutum og gerast sjálvbjargnir.
Fólkaatkvøðan 1946
thumb|right|250px|[[Løgtingið var eitt tíðarskeið niðurlagt millum 1816-1852. Eftir Seinna heimsbardaga broyttist virksemið hjá løgtinginum munandi. Meðan tað higartil hevði verið ráðgevandi, fekk tað lóggávuvald í yvirtiknum sermálum, tá heimastýrislógin kom.]] Ásett varð, at fólkaatkvøðan skuldi fara fram 14. september 1946. Veljarin skuldi taka støðu til teir báðar møguleikarnar: 1) Ynskja tygum danska stjórnaruppskotið sett í gildi?, og 2) Ynskja tygum loysing Danmarkar og Føroya ímillum? Men støðan gjørdist eitt sindur ógreið við tað, at Fólkaflokkurin, sum til tá ikki hevði boðað alment frá, um teir klárt og greitt vildu hava loysing (hinvegin var heilt greitt, at flokkurin ikki vildi góðkenna danska uppskotið), boðaði sínum veljarum frá, at flokkurin vildi vera takksamur, um fólkafloksveljarin atkvøddi fyri loysing; men hinvegin førdi flokkurin fram, at teir veljarar, sum ikki dámdu stjórnaruppskotið, kundu skriva "nei" við stjórnaruppskotið. Tá ið fólkaatkvøða varð útskrivað í 1946, var eingin politiskur flokkur serliga fegin um hetta. Fólkaflokkurin, sum tá vildi hava føroyskt fullveldi, vildi ikki hava ein fólkaatkvøðu um antin loysing ella heimastýrisskipan. Hann vildi hava fleiri valmøguleikar. Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin vildu tó saman við donsku stjórnini hava fólkaatkvøðuna at snúgva seg um eitt danskt stjórnaruppskot sum líktist heimastýrisskipanini ella loysing. Fólk fingu ikki rættiliga skil á støðu Fólkafloksins fyrren eftir tað, at dagurin fyri fólkaatkvøðuna varð ásettur. Dagblaðið segði, at teir veljarar, ið vildu loysing, skuldu atkvøða fyri loysing. Teir veljarar, ið ikki vildu loysing, men sum heldur ikki skuldu seta nei við stjórnaruppskotið. Sostatt var eingin politiskur flokkur, sum beinleiðis arbeiddi fyri, at føroyingar skuldu velja loysing á fólkaatkvøðuni 14. september 1946. T.d. Javnaðartingmaðurin Jákup í Jákupsstovu var tó fyri loysing. Jóannes Patursson fekk eisini av fullum huga inn fyri loysing, og eisini tvørpolitiskur bólkur av monnum, sum í mei í 1946 høvdu stovnað felag, ið teir róptu Føroyingafelag.
Fólkaatkvøðan í 1946 gav ein lítlan meiriluta fyri loysing Føroya og Danmarkar ímillum. Danir, hinvegin, søgdu hetta vera einvegis gerð og íkki samsvarandi grundlógini. Fólkafloksmeirilutin var ikki at vika í sjónarmiðum sínum. Endin á hesum stríði varð, at Løgtingið varð sent til hús og nýval útskrivað. Eftir hetta val, tá Fólkaflokkurin bert fekk 8 tingmenn, kundi loysingin ikki fremjast, og umboðsmenn fyri danskar og føroyskar myndugleikar fóru til samráðingarborðið. Úrslitið av hesum samráðingum varð Heimastýrislógin frá 1948. Sambært Heimastýrislógini verða bæði føroyska flaggið og føroyska málið viðurkend av donsku myndugleikunum, men í lógini stendur eisini, at danskt skal verða lært væl og virðiliga, og danskt kann eins og føroyskt nýtast í almennum viðurskiftum. Samanumtikið ásetur eisini heimastýrislógin, at 1) Føroya Løgting hevur lóggávuvaldið, 2) Føroya Landsstýrið hevur útinnandi valdið, 3) Dømandi valdið er hjá donsku dómstólunum, 4) Ríkisumboðið hevur ríksins fyrisiting í Føroyum um hendur, 5) Sermál, ið heimastýrið kann lóggeva um og fyrisita, 6) Felagsmál, ið heimastýrið kann umsita eftir donskum fólkatingslógum, 7) Ríkismál, ið danska Fólkatingið og ríkisstjórnin lóggeva um og fyrisita.
Úrslit
Fólkaatkvøðan gav ein lítlan meiriluta fyri loysing Føroya og Danmarkar ímillum (50.7%). Úrslitið av fólkaatkvøðuni varð, at stjórnaruppskotið fekk 5499 atkvøður (49.2%), og loysingin fekk 5660 atkvøður (50.7%). Úrslitið fyri alt landið gjørdist fylgjandi:
Núverandi skipan
Føroyingar hava heimastýri, men eru í ríkisfelagsskapi við Danmark, og danska stjórnin hevur ein umboðsmann, ríkisumboðsmaðurin í Føroyum, búgvandi her á landi. Síðani 1948 hava Føroyar verið ein sjálvstýrandi partur í danska kongaríkinum. Sambært heimastýrislógini verða nøkur málsøki umsitin av donskum myndugleikum. Løgreglan og dómsvaldið í Føroyum eru t.d. donsk. Løgtingið er ovasti myndugleiki í Føroyum. Her verða landsins lógir viðgjørd. Lógirnar eru um felagsmál og sermál. Sermál kann bert Føroya Løgting viðgera, meðan felagsmál verða viðgjørd av Løgtinginum og tí danska Fólkatinginum. Henda skipan, ið virkað undir, kallast heimastýri. Heimastýri førir við sær, at vit hava egin frímerki, flagg og mál okkara hevur umsíður vunnið frama í skúla, í kirkju og á tingi. Nakrar lógir eru felags fyri Føroyar og Danmark. Dómsvaldið, verjumál, uttanríkismál, gjaldoyramál, løgreglan eru t.d. á donskum hondum. Til tey málsøkir, sum danir annaðhvørt hava um hendur rindar danski staturin umleið 630 mió. kr. (2013). Føroyingar gjalda ikki skatt ella avgjøld til danska statin. Men peningurin kemur uttan iva aftur til Danmark, tí næstan allur okkara uttanríkishandil gongur um Danmark.
Politiskir møguleikar
thumb|right|250px|Politisku flokkarnir í Føroyum.
Québec
Quebec (franskt: Québec, enskt: Quebec) er ein landslutur í Kanada við 8,0 mió íbúgvum. Í suðri hevur Quebec mark við USA, í norðri við Hudsonflógvan, í vestri við Ontario og eystri við St. Lawrenceflógvan og New Brunswick.
Søga
Í 1608 bygdi fraklendingurin Samuel de Champlain eina miðstøð fyri feldhandil við St. Lawrenceflógva. Indiánarnir kallaðu staðin Kébec. Hundrað ár seinni búðu 25.000 fraklendingar í Quebec. Meðan bretar ráddu har, gjørdist hesin franski landslutur týðandi handilsmiðdepil.
Stutt eftir at Jacques Cartier hevði gjørt rannsóknir í tí, sum nú er Quebec við St. Lawrenceá í Kanada, vóru nógvar royndir gjørdar at grunda eina niðursetubygd har. Í 1593 var fraklendingurin Samuel de Champlain við á rannsóknarferð í Kanada og kannaði alla St. Lawrenceánna heilt niðan undir Lachinefossin. Tá ið hann kom heim aftur til Fraklands, fekk hann Heindrik 4. kong (1553-1610) at fíggja eina rannsóknarferð, sum skuldi ætla um møguleikarnar at fáa fraklendingar at búseta seg fram við St. Lawrenceánni. Champlain fór av stað við 28 monnum, sigldi niðan eftir ánni, og bygdi eina handilsstøð í 1608, sum seinni gjørdist Quebec, fyrsti býur í Kanada. Hann helt fram at granska landið og varð verandi í Kanada ævi sína út. Í 1663, 28 ár eftir deyða hansara, gjørdist Quebec høvuðsstaður í Nýfraklandi.
Fólkið
90 % av øllum kanadiarum, ið nú á døgum tala franskt, búgva í Quebec. Hóast lógin veitir kanadiarum, ið tala franskt, fullan rætt at nýta sítt egna mál, egnar lógir og at hava egna mentan, eru mangir quebecbúgvar, ið vilja loysa frá Kanada.
Manchester City F.C.
Fótbóltshópur
Dagført í apríl 2019.
3. mai
3. mai er dagur 123 í árinum í tí gregorianska kalendaranum (dagur 124 um skotár). Tað eru 242 dagar eftur av árinum. Dagurin kallast eisini krossmessa ella krossmessa um várið.
230 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 280-árini f.Kr. 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. - 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr.
Árstal: 235 f.Kr. 234 f.Kr. 233 f.Kr. 232 f.Kr. 231 f.Kr. - 230 f.Kr. - 229 f.Kr. 228 f.Kr. 227 f.Kr. 226 f.Kr. 225 f.Kr.
HM í hondbólti (menn)
HM í hondbólti hjá monnum verður fyriskipað av IHF (International Handball Federation) og hevur verið fyriskipað javnan síðan 1938. Fyrst var talan um tvær kappingar, eina innandura og eina uttandura, men síðan seinast í 1960-árunum hevur IHF bert fyriskipa innandura HM í hondbólti. Síðan 1993 hevur HM í hondbólti hjá monnum verið fyriskipað annað hvørt ár.
Gordon Brown
222px|thumb|GordonBrown James Gordon Brown (føddur 20. februar 1951 í Giffnock í Skotlandi) er ein bretskur politikari. Hann var forsætisráðharri í Stóra Bretlandi í tíðarskeiðinum frá juni í 2007 til mai í 2010. Eftirmaður hjá Brown í embætinum sum forsætisráðharri gjørdist táverandi leiðari í Konservativa flokkinum, David Cameron.
Brown var eisini formaður í bretska Arbeiðaraflokkinum (Labour Party) til mai 2010.
Bíggjar kommuna
Bíggjar kommuna, kommuna í Føroyum.
1300
1300 (MCCC) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Valéry Giscard d'Estaing
Valéry Marie René Georges Giscard d'Estaing (føddur 2. februar 1926, deyður 2. desember 2020) var franskur politikari. Giscard d'Estaing hevur verið forsetin í Fraklandi frá 1974 til 1981. Tá hann sum 48 ára gamal tók við í 1974, gjørdist hann yngsti forseti í søgu Fraklands.
Nýfundland og Labrador
Leivur Eiriksson kemur til Kanada
Leivur Eiriksson var sonur Eirik Reyða, sum var fyrsti norðbúgvi, ið kom til Grønlands. Um 1000 sigldi Leivur av Nuukfirði og vestur í hav eftir ókunnugum landi, sum ein annar norðbúgvi hevði sæð á eini ferð frammanundan. At enda kom hann til Amerika. Eftir at hava granskað landið, helt Leivur leiðina heimaftur til Grønlands.
Í íslendingasøgum verður sagt, at Leivur Eiriksson og manning hansara bygdu nakrar smáttur at vera í fyribils. Í 1960-árunum vórðu leivdir av norrønum búsetningum funnar í Nýfundlandi. Tær eru tíðfestar at vera frá um 1000. Í L'Anse aux Meadows í Nýfundlandi eru funnar átta húsatoftir, sum hava norrønt snið.
Leivur Eiriksson kallaði londini "Helluland", "Markland" og "Vínland". Vínland kann hava verið Nýfundland.
Líramariumessa
Líramariumessa er ein av mongu mariumessunum. Hon er 26. august, og við tað at dagurin eisini kallast líradagur, eru nøvnini samanrunnin til navnið líramariumessu.
231 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 280-árini f.Kr. 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. - 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr.
Árstal: 236 f.Kr. 235 f.Kr. 234 f.Kr. 233 f.Kr. 232 f.Kr. - 231 f.Kr. - 230 f.Kr. 229 f.Kr. 228 f.Kr. 227 f.Kr. 226 f.Kr.
Bartalsmessa
Bartalsmessa, eisini kallað bartalsøka, er 24. august. Bartalsmessa er minningardagur fyri lærusvein Jesusar Bartolomeus (grikskt: Bartolomaios), ið vanliga verður hildin at vera tann sami, sum eisini kallast Natanael, vinmaður Filip (Jóh. 1:45-51).
Í Bíbliuni verður Bartolomeus bara nevndur saman við hinum lærisveinunum, og sambært kristnari traditión var hann trúboðari í India og Mesopotamia, áðrenn hann leið blóðvitnisdeyðan í Armenia við at vera skrædlaður livandi.
Bartalsmessunáttin í 1572 er kend fyri fólkamorðið á umleið 20.000 reformertum hugenottum í religiónsstríði í Fraklandi eftir siðaskiftið.
Tampereen Pyrintö (kurvabóltur)
Tampereen Pyrintö er eitt finskt kurvabóltsfelag úr Tampere, Finnland. Felagið varð stovnað í 1941. Pyrintö spælir sínar heimadystir á Pyynikin palloiluhalli, sum hevur pláss til nærum 1.500 áskoðarum.
Cheyenne, Wyoming
Cheyenne er høvuðsstaðurin og størsti býur Wyomings og hevur umleið 59 túsund íbugvar. Cheyenne gjørdist høvuðsstaður í stakríkinum Wyoming í 1867. Býurin, sum liggur ytst í landsynningshorninum av Wyoming, er handils- og samferðslumiðdepilin í stakríkinum.
Cheyenne er millum annað nevnd í sanginum "I Can Still Make Cheyenne" hjá George Strait (1996).
Ohio
Politikkur
Staturin Ohio verður mettur sum ein tann týdningarmesti í amerikanska forsetavalstríðnum. Ohio er ein av teimum sokallaðu sveigstatunum, og tann, sum vinnur har, fær 18 valmenn, og tí hevur staturin stóran týdning fyri úrslitið. Valsigurin í 2012 bleiv staðfestur, tá myndugleikarnir í statinum kunngjørdu, at Barack Obama (D) hevði vunnið har, tí við hesum sigrinum hevði hann tryggjað sær meiri enn teir 270 valmenninar, sum eru neyðugir fyri at vinna.
Indiánarnir
Hopewellfólkið helt til í Ohio frá um 300 f.Kr. til uml. 700 e.Kr. Mentanin er kallað upp eftir Hopewell-skipara, tá at í 19. øld vóru einir 30 gravheyggjar funnir á ogn hansara. Hopewellfólkið tók við mongum siðum eftir Adenafólkinum, serstakliga jarðarferðir. Líkið av vanliga hopewellborgaranum varð brent, men tey múgvandi vórðu jarðað við miklari dýrd í stórum gravum við mongum kømrum. Gravirnar vórðu fyltar við alskyns lutum og gripum, gjørdir av tilfari úr øllum USA. Hopewellfólkið flutti m.a. inn kopar, silvur, skjeljar og alligatortenn úr øllum USA at gera gravarfæ til tey deyðu. Andamanarar vóru serfrøðingar í gandi og at mana og skipaðu eisini fyri, tá ið arbeiði skuldu gerast í felag til dømis at gera gravheyggjar.
Hopewellfólki livdi í friði og vælferð. Tey dyrkaðu nógva mais, og tykjast at hava havt vælskipað stýri, stjórnarovastin arvaði sín myndugleika. Mentan teirra fór at vikna um ár 700 e. Kr. thumb|right|250px
Evropearar leggja Ohio undir seg
Fyri 1750 bardust bretar og fraklendingar í Norðuramerika javnan um handilsrættindi, og stríðið var eisini framhald av ósemjuni landanna millum í Evropa. Í 1753 fóru fraklendingar suðureftir úr Kanada og hersettu part av Ohio. Bretskir hermenn og niðursetumenn av eysturstrondini vórðu sendir ímóti teimum. Báðir partar vunnu nakrar bardagar, men hvørgin vann avgerandi sigur.
Búskapur
Í Ohio dyrka teir ógvuliga nógv tubbak umframt korn og longri suðuri bummull. Ikki er sjáldsamt, at vindur og regn kunnu gera stóran skaða upp á bøin í Ohiodalinum, og til at forða fyri, at moldin fýkur ella skolast burtur, hava teir tann máta, at teir pløga velturnar í longum fløttum á tvøran undir brekkunum og skifta so grøði í øðrumhvørjum fløtti.
David Cameron
222px|thumb|David Cameron David William Donald Cameron (føddur 9. oktober 1966 í London) er ein bretskur politikari. Hann var forsætisráðharri í Stóra Bretlandi í tíðarskeiðinum frá mai 2010 til juli 2016.
Cameron gjørdist floksleiðari í Konservativa flokkinum í 2005. Eftir fólkaatkvøðu um ES-limaskap 23. juni 2016 valdi hann tó at leggja frá sær, bæði sum forsætisráðharri og floksleiðari, tí bretar høvdu atkvøtt móti ES-limaskapi og móti tilmælinum frá Cameron. Eftirmaður hjá honum gjørdist Theresa May.
Jólafundurin 1888
thumb|3.00 kr frímerki thumb|3.20 kr frímerki thumb|12.00 kr frímerki
22. desember 1888 stóð hendan stutta lýsing í Dimmalætting:
Ein og hvör bjóðast at koma í tinghúsið annan jóladag kl. 3 e.m., har. sum vit atla, at samráðast um at verja Förja mál og Förja siðir. E. D. Bærentsen. H. N. Jacobsen. D. Isaksen. S. F. Samuelsen. R. C. Effersø. Jens Olsen. Just Jacobsen. C. L. Johannesen. J. Padurson.
Við hesi innbjóðing, ið 9 vælkendir føroyingar skrivaðu undir, byrjaði eitt nýtt tíðarskeið í søgu Føroya fólks - tá byrjaði tjóðskaparrørslan av álvara.
Hetta var ein illveðursdag, regn og vindur, tøssut at ganga, men kortini fór maður av húsi niðan í tinghúsið. Fundurin vardi í tríggjar tímar, har drúgvar røður vóru hildnar um øll tjóðskaparlig viðurskiftið; serliga var dentur lagdur á málið í skúlum og kirkjum. Umframt røður, vóru føroyskir sangir sungnir, millum annað læs Rasmus Effersøe yrkingina Málstrev (Nú er tann stundin), ið tann ungi bóndin úr Kirkjubø, Jóannes Patursson, hevði yrkt til høvið.
Boðskapurin í hesi longu yrking verður borin fram longu i fyrsta ørindi:
Fundarsamtykt
Fundurin endaði við fundarsamtykt í 6 greinum:
Stovnanin af Føroyingafelag
Tað ringa veðrið forðaði bygdarfólki í at koma til Havnar, tí varð innkallað tíl nýggjan fund 6. januar 1889, har Føroyinga-felag varð stovnað við hesum stevnumiði:
Sostatt varð tjóðskaparhugsjónin longu tá rúmkað til sjálvstýrishugsjónina.
Obi Ikechukwu Charles
thumb|Obi Ikechukwu Charles. Obi Ikechukwu Charles (føddur 2. januar 1985) er fótbóltsleikari úr Nigeria, áleypsleikari. Í 2010 spælir hann við besta liðnum hjá FC Suðuroy, sum spælir í Vodafonedeildini. Til nú (26. juni 2010) hevur hann skorað 5 mál fyri FC Suðuroy.
Fótbólts lívsleiðin
Obi Charles hevur spælt fótbólt í fleiri ymiskum londum síðan 2006:
Topp skorari
Obi Charles hevur líka síðan fyrsta dystin, sum hann spældi fyri FC Suðuroy verið ein av topp mál skjúttunum saman við Jón Krosslá Poulsen. Báðir hava teir skorað hvør síni 5 mál, nú komið er í helvt av landskappingini í Vodafonedeildini (26. juni 2010). Obi hevur skorað eitt mál móti HB 1. apríl 2010, 2 mál móti B68 (18. apríl og 20. juni 2010) og eitt mál móti B71 26. juni 2010.
232 f.Kr.
Áratíggju: 280-árini f.Kr. 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. - 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr.
Árstal: 237 f.Kr. 236 f.Kr. 235 f.Kr. 234 f.Kr. 233 f.Kr. - 232 f.Kr. - 231 f.Kr. 230 f.Kr. 229 f.Kr. 228 f.Kr. 227 f.Kr.
Aarhus kommuna
Århus kommuna (Danskt: Århus kommune) er ein kommuna í Región Miðjútlandi (fyrr í Århus Amt) í Danmark.
Jólabukkur
thumb|right|Jólabukkurin (Julbocken) í Gävle í [[Svøríki.]] thumb|[[Jólamaðurin sum ríður á bukki.]] thumb|Jólabukkar sum pynt á jólatræi. Ein jólabukkur er (nú á døgum) ein geitarbukkur gjørdur av hálmi, ið er festur við reyðum bondum. Fyrr í tíðini varð heitið vanliga brúkt um ein persón, ið gekk ílatin sum bukkur, og saman við øðrum gekk húsanna millum um jóltíðir, við tí endamáli at fáa mat og drekka.
Funnings kommuna
Funnings kommuna var kommuna í Føroyum frá 1948 til og við 2008.
Søga
Funnings kommuna, sum hon var skipað, varð til í juli 1948, tá Gjógv meldaði seg úr Funnings sóknar kommunu, soleiðis at Funnings kommuna einans umfataði bygdina Funningur.
Eftir vegleiðandi fólkaatkvøðu í Funningi í 2006, har meirilutin av bygdarfólkinum gjørdi av, at um kommunan skuldi leggja saman við aðrari kommunu, skuldi hetta vera við Runavíkar kommunu, fóru partarnir til borðið, og í 2008 varð kunngjørt, at Funnings og Runavíkar kommunur skuldu leggja saman frá 1. januar 2009 at rokna.
Reyðkollur
Reyðkollur (frøðiheiti - Carduelis flammea) er heldur minni enn steinstólpa. Á sumri er hann grásprøklutur á kápuni, hvítur við gráum strikum í neðra; veingirnir eru dimmir við hvítari rond; skallin er glitrandi reyður; steggin er eisini reyður á bringuni og drunninum. Um veturin er bøgan brúnlig, har sum hon var hvít, og oman á skallanum. Hann eigur í Norðanlondum, eitt nú Íslandi og Noregi. Um veturin flytur hann seg suður, men summir verða eftir, og í kava leita teir at húsum eftir føði. Hann er sera spakur fuglur. Í Føroyum síggjast teir stundum, mest vár og heyst; hent seg hevur, at teir hava klakt og fingið ungar.
Hoyvíkssáttmálin
Hoyvíkssáttmálin (íslendskt: Hoyvíkursamningurinn) er mest umfatandi sáttmáli Føroyar hava við aðra tjóð. Við Hoyvíkssáttmálanum frá 2005 gjørdust Føroyar og Ísland eitt felags búskaparøki. Hetta merkir, at tað við ávísum undantøkum er fríur flutningur av kapitali, vørum, arbeiðsmegi og tænastum millum londini bæði. Hin 31. august 2005 varð sáttmáli millum stjórn Íslands, øðrumegin, og stjórn Danmarkar og Føroya Landsstýri, hinumegin, undirritaður í Hoyvík – eftir hetta nevndur Hoyvíkssáttmálin. Endamálið við Hoyvíkssáttmálanum er at skapa fyritreytir fyri samfelagsligari menning í Føroyum og í Íslandi. Við Hoyvíkssáttmálanum verða búskaparligu sambondini millum Føroyar og Ísland nýskipað. Búskaparsáttmálar millum londini bæði hava higartil í høvuðsheitum verið avmarkaðir til frælsi fyri vøruhandil landanna millum. Hoyvíkssáttmálin fevnir afturímóti um øll týðandi búskaparøki, ið ganga aftur í nútíðar sáttmálum um tætt búskaparligt samstarv millum lond. Við gildiskomu sáttmálans verða Føroyar og Ísland eittans búskaparøki at rokna. Týðandi tættir í Hoyvíkssáttmálanum snúgva seg um at seta í gildi tey sokallaðu fýra frælsini, ið skulu tryggja, at tænastur, vørur, kapitalur og persónar kunnu flyta seg ótarnað millum londini bæði.
Hoyvíkssáttmálin er stovnsliga skipaður við ráði og felagsnevnd. Ráðið verður mannað við avvarðandi ráðharrum hjá londunum báðum, ið fara at hittast minst eina ferð um árið. Ráðið skal geva politiskan stuðul til, at sáttmálin verður framdur, og um neyðugt leiðbeina felagsnevndini í starvi hennara. Felagsnevndin skal tryggja, at sáttmálin virkar á munadyggan hátt. Nevndin kann gera tillagingar viðvíkjandi ásetingum sáttmálans um tjóðskaparviðferð og samvinnu á øðrum økjum til tess at støðugt frælsisgera handilin og at styrkja samstarvið annars millum londini bæði. Hoyvíkssáttmálin, ið varð undirritaður í 2005, er við tíðini vorðin ein týdningarmikil karmur um viðurskiftini millum Føroyar og Ísland. Hoyvíkssáttmálin kann verða víðkaður til eisini at fevna um onnur lond enn Føroyar og Ísland. Serstakur sáttmáli skal tá verða gjørdur um treytir og kor fyri slíkari víðkan.
Salvador Allende
250px|thumb|right|Salvador Allende Gossens Salvador Guillermo Allende Gossens (føddur 26. juni 1908 í Santiago de Chile, deyður 11. september 1973 sama stað) var kilenskur politikari.
Hann var forseti í Kili frá november 1970 til hann doyði undir einum hernaðarkvetti í Kili á heysti 1973. Herovastin, ið stóð á odda fyri kvettinum, var Augusto Pinochet, hernaðarleiðari. Hann tók við valdinum og gjørdist einaræðisharri í Kili.
Dilkadagur
Dilkadagur er høgtíðardagur um heystið, tá okkurt serliga gott varð havt til matna. Tríggir dagar um heystið bera hetta heitið: mariumessa 8. september, mikkjalsmessa 29. september og allahalgannadagur 1. november.
Navnið dilkadagur kemur av orðinum dilkur, sum hevur ymsa merking ymsastaðni í oyggjunum, men fyri tað mesta merkir gott lamb ella góður matur av lambi, eitt nú blóðmørur og lambskjøt, ið man sipa til, at hesir dagar hava verið hildnir sum høgtíðardagar.
Kranj
thumb|320px|Kranj thumb|320px|Miðbýurin í Kranj Kranj (týskt: Krainburg) er ein býur í norðara parti av Slovenia, umleið 20 kilometrar norðanfyri høvuðsstaðin Ljubljana, Býurin liggur millum Alpurnar og Adriahavið.
Í 2011 búðu í Kranj 36.874 fólk (við forstøðum vóru tað 55.029 fólk). Harvið er hann fjórðstørsti býur í Slovenia.
Shakira
thumbnail|300px|Shakira í 2011 Shakira Isabel Mebarak Ripoll, fødd 2. februar 1977 í Barranquilla, Kolumbia) er ein kolumbiansk sangarinna, dansarinna og sangskrivari.
Pottur (rúmeind)
Ein pottur er gamalt norðurlendskt rúmmál, sum hevur haft ymiskar støddir, men í 1912 bleiv tað við lóg sett til 0,966 litrar. .
Størri og minni eindir eru gjørdar við binerari umrokning.
Them kommuna
Them kommuna (Dansk: Them kommune), er ein kommuna í Århus Amt í Danmark.
Gøtu kommuna
Gøtu kommuna var kommuna í Eysturoy í Føroyum. Gøtu kommuna fevndi um bygdirnar Norðragøtu, Við Gøtugjógv og Syðrugøtu, undir einum ofta róptar í Gøtu. Frá 1. januar 2009 er Gøta partur av Eysturkommunu - saman við grannabygdini Leirvík.
Gøta var kyndilsmessubygd, t.e. at hagar komu fólk úr grannabygdunum at dansa á kyndilsmessu. Syðrugøta er eisini kent fyri stóra festivalin; G! festival
Toronto
Toronto er størsti býur í Kanada við 5 milliónum íbúgvum og er samstundis mest etniskt blandaði býur í heiminum. Tá tú ringir 112 í Toronto kunnu tey svara tær á 150 ymsikum málum. Kanada er eitt sindur av øllum heimsins londum og Toronto er miðpunktið í øllum.
Pund (vekteind)
Í 1839 var vekteindin eitt pund ásett við danskari lóg til at vera eksakt 500 gramm. Áðrenn tað varð orðið nýtt sum stytt heiti fyri skálpund. Ymiskar keldur upplýsa ymiskt um skálpund, men Den danske ordbog skrivar áleið 498 gramm, og Store norske leksikon skrivar 498,1 gramm. Harafturat skrivar Store norske leksikon, at í Danmark og Noregi hava verið nýtt pund, sum hava ligið millum 467,7 g og 505 g.
Orðið pund kemur av latínska orðinum pondus, sum merkir vekt, og er nær skilt við latínska orðið pendere, at viga.
Eitt enskt pund ella millumtjóða pund er eksakt 0,453 592 37 kilogramm og verður ofta avrundað til 454 gramm. Tað verður ofta stytt lb ella ℔.
Vekteindin pund verður eisini nevnd libra, stytt lb. Sera nógv ymisk pund hava verið upp ígjøgnum tíðirnar, m.a. hevur eitt pund í Fraklandi verið millum 367,1 gramm og 552 gramm, til tað í 1812 bleiv fastsett til 500 gramm. Eina stutta tíð áðrenn 1812 var libre enntá nýtt sum heiti fyri tí nýggja kilogramminum!
Pundið fór úr gildi sum lóglig vekteind við keyp og sølu longu í 1840 í Fraklandi og í 1907 í danska ríkinum, men tað verður enn brúkt í dagligari talu.
Størri og minni vekteindir vóru fyrr gjørdar við binerari umrokning, við meturskipanini kom desimala umrokningin. Nakrar gamlar danskar eindir eru sum víst niðanfyri.
Størri og minni eindir út frá skálpundi vóru:
Størri og minni eindir út frá nýggja pundinum vóru:
Hovs kommuna
= Bygdarráðsformaður ==
Jónsvein Hovgaard er bygdarráðsformaður í Sumbiar kommunu. Varaborgarstjóri er Bergljót Bertholdsen Ludvig.
Mier (Suðurafrika)
250px|thumb|right|Mier í Northern Cape Mier er ein kommuna í Northern Cape í Suðurafrika og hevur umleið 7 003 íbúgvar.
Høvuðsbýir og bygdir
Fólkateljingin í 2011 býtti kommununa sundur í hesi støð:
Aðrar bygdir í kommununi eru Bokspits, Brsdring, Andriesvale og Tweerivieren.
Reyðskalli
Reyðskalli (frøðiheiti - Carduelis hornemanni)
Sverigedemokraterna
Sverigedemokraterna er ein politiskur tjóðskaparflokkur í Svøríki, sum varð stovnaður 6. februar 1988.
Síðan 2005 hevur Jimmie Åkesson verið formaður fyri flokkin, á heysti 2014 bleiv hann sjúkrameldaður, og síðan tá hevur Mattias Karlsson verið virkandi formaður.
Summi av teimum ið stovnaðu flokkin hava fyrr verið virkin í rasistiskum flokkum og felagsskapum sum Framstegspartiet, Sverigepartiet og Bevara Sverige Svenskt (BSS).
Á valinum til Riksdagen í 2010 fekk flokkurin á fyrsta sinni stuðul frá meira enn 4% av veljarunum og fekk 20 limir valdar í Riksdagen við 5,7% av atkvøðunum.
Á valinum til Riksdagen í 2014 fekk flokkurin 12,86% av akvøðunum og gjørdist harvið triðstørsti flokkur í Svøríki.
Í veljarakanning eftir yvirgangsálopið í Stokkhólmi í 2017, vísur ein kanning hjá Sentio, at Svøríkidemokratarnir er nógv tann størsti flokkurin í Svøríki, við sínum 27,2 prosentum, móti 23,3 til Sosialdemokratarnar sum er næststørsti flokkur.
Harry Potter
thumb|right|170px Harry Potter eitur ein røð av sveimbókmentum, sum bretski rithøvundin J.K. Rowling hevur skrivað. Tær snúgva seg um tannáringin Harry Potter, sum dugir at ganda. Tær ganga mest fyri seg á Hogwarts (skúlanum fyri gandakynstur og galdralist), sum er ein skúli fyri ungar gandakallar og ungar heksir. Tær eru mest um bardagan millum Harry og tann ónda gandakallin Voldemort, sum drap foreldrini hjá Harry sum lið í ætlanini at yvirtaka gandaheimin.
Filmar eru givnir út um allar bøkurnar. Bøkurnar um Harry Potter hava fingið status sum ongar aðrar barnabøkur, fleiri enn 300 miljónir eintøk seld. Bøkurnar um Harry Potter eru týddar til føroyskt av Gunnari Hoydal (I-III), Maluni Háberg (IV) og Bergi Rasmussen (V-VII).
Chris Pratt
Chris Pratt (føddur 21. juni 1979 í Virginia) er ein amerikanskur filmsleikari.
234 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 280-árini f.Kr. 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. - 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr.
Árstal: 239 f.Kr. 238 f.Kr. 237 f.Kr. 236 f.Kr. 235 f.Kr. - 234 f.Kr. - 233 f.Kr. 232 f.Kr. 231 f.Kr. 230 f.Kr. 229 f.Kr.