cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Concord, New Hampshire
Concord er høvuðsstaðurin og triði størsti býur í New Hampshire. Hann hevur umleið 42 túsund íbugvar. Býurin liggur á ánni Merrimack. Concord var grundað 1733.
Københavns Universitet
thumb|right|250px|Københavns Universitet Københavns Universitet er ein lærdur háskúli í Keypmannahavn, sum varð settur á stovn í 1479. Har eru seks fakultet.
Beinta Broberg
Beinta Kristina Broberg, veruliga Bente Christine Broberg (uml. 1667 - 15. februar 1752) er tann kvinnan, sum skaldsøgan Barbara er bygd á, og harvið ein av gitnastu kvinnum úr Føroyum.
Beinta er fødd uml. 1667 í Tórshavn, dóttur sorinskrivaran Peder Sørensen Broberg (?-1695) og Birgitte Marie Jensdatter Bøgvad (1647-1715). Bæði foreldrini vóru donsk. Hon var gift tríggjar ferðir:
206 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr.
Árstal: 211 f.Kr. 210 f.Kr. 209 f.Kr. 208 f.Kr. 207 f.Kr. - 206 f.Kr. - 205 f.Kr. 204 f.Kr. 203 f.Kr. 202 f.Kr. 201 f.Kr.
Heykljómari
Heykljómari (frøðiheiti - Sylvia nisoria)
Tenerife
thumb|right|250px Tenerife er tann størsta av teimum sjey Kanarisku Oyggjunum og hevur fleiri enn fimm milliónir ferðafólk á vitjan um árið.
Maskinur og maktstríð
Maskinur og maktstríð. Fyrsta spunamaskinan ið var gjørd í Bretlandi (1755). Ein maskina er eitt hjálpartól fyri menniskja, ið verður nýtt til mangt. Næstan alt ið verður gjørt nú á døgum er gjørt við maskinum. Ein maskina er eitt tól ið tørvar orku av onkrum slagið, t.d. Olja, dampur, kol, vatn o.a. Ein maskina hevur mangar uppgávur m.a. vera summar maskinur nýttar til at gera æðrar maskinur, og summar eru gjørdar soleiðis at torført arbeiði gerst lættari t.d. í kolanáminum, var guvu maskinan gjørd til at pumpa vatnið úr kolanáminum.
Rómverjar dampur
Dampur var ikki nýtt tá ið James Watt fann útav tí. Tí at rómverjar høvdu funnið útav hesum mong ár frammanundan, men dampurin var ikki nýttur til nakað serligt tá. Vatn myllur var nakað, sum rómverjar høvdu eisini havt tá ið tíðini. Vatn myllurnar vóru nýttar til sagvirki, hetta var sett saman við sveivhjól og einum sylindari.
Byrjan av kollveltingini
Áðrenn maskinur vóru framleiddar, var framleiðslan av vørum nógv seinni enn eftir at mann fekk maskinur. Tann fyrsta maskinan í Bretlandi var nýtt í klædna ídnaði, hon var gjørd í 1755. Tær fyrstu spunamaskinurnar vóru drivnar við hond. Tær næstu maskinurnar vóru ætlaðar at mann skuldi nýta vatnorku, og síðani at nýta guvu orku (damp orku). Hesi ídnaðarligu framstigini vera vanliga nevnd ídnaðarkollveltingin, og hettar verur nevnt kollvelting, tí ongantíð fyrr hevur verið møguligt at framleiga vørur so skjótt. Men hetta var gjørligt við maskin nýtslu. Hetta verur nevnt hópvinna. Men tó um hetta var gott fyri ídnaðunum, vóru mong fólk gjørd arbeiðsleys, av tí at maskinurnar tóku teirra arbeiðir. Og hetta vildi fólk ikki finna seg í, men tó var ein lóg gjørd at, um mann gjørdi herverk í verksmiðjum, vóru tey deyðarevsaði. Fleiri arbeiðsfólk vóru avrættaði fyri herverk á maskinur. Guvumaskinan Ì 1776 vóru tað fleiri vísindamenn ið vóru samlaðir í einum kolanámi í Birmingham at síggja eina nýggja maskinu. Hendan maskinan kundi pumpa vatn upp úr náminum. Mong høvdu verið í iva, um hetta kundi bera til, men tá ið teir sóu hvussu væl tað gekst, vóru teir ovfarnir. James Watt ið var verkfrøðingur, hevði gjørt hesi maskinuna. Hendan maskinan fekk stóran týdning í kolnáminum.
Landbúnaðurin broyttist
À bygd var tað í flestum førum at bøndurnir livdu av tí sum teir dyrkaðu. Men fólkatalið vaks og tí vóru teir noyddir at skipa landbúnaðinum. Meiri matvøra var dyrka, sum teir kundu selja burturav. Góðseigarar góvust at leiða smábóndunum jørð. Teir løgdu seg heldur at velta jørðina saman í fløttar, og ikki í smáteigar. Fyrr høvdu smábøndurnir verið noyddir at fara frá jørðini, tí ognarmennirnir høvdu tikið lendið til seyðahald, og so noyddust mong at rýma av bygd til býirnar. men høvuðsatvoldin at mong fluttu var tí at fólkatalið vaks so mikið úti á bygd. Teir stóru góðseigarnir gingu eisini nýggjar leiðir í landbúnaðinum. Jarnplógvin var tikin í nýtslu, fleiri kornsløg vóru velt, alidjórini fingu betri umstøður og jørðin varð betur taðað. Eisini fóru tey at ala fram betri fenað, hetta gav ídnaðinum týdningarmiklar fyritreytir: Bøndur mistu jørðina og fóru í staðin at arbeiða í verksmiðum í býum og broytingin í landbúnaðinum gjørdi, at teimum ikki vantaðu at vinna pening til mat.
Maktstríð
Imperialisman hevur við sær, at ein tjóð hevur ræðið á aðrari. Rómverjar løgdu undir seg stórar partar av heiminum, og seinni royndi bæði Napoleon Bonaparte og Hitler at fáa valdið á øðrum londum. Hetta hendi eisini í 1879, har ið bretskir hermenn álopu á Sulufólkinum í Suðurafrika. Hetta er eitt dømi um blóðugar hjálandabardagar, um tað mundið, tá ið imperialisman rættiliga tók seg fram. Tó Evropearar høvdu nýmótans vápn, bardust Sulufólkið ímóti við alt tað teir vóru mentir, men at enda mátti teir at lúta. Tað ber til at koma til ræðið á ymiskan hátt. Vanliga verður valdið tikið við hermegi, men mangan hevur tað eydnast stórveldinum við samarbeiði at leggja smá lond undir seg, og tey sjálvboðin geva seg undir. Tíðin frá 1870 til 1914 verður nevnd imperialistiska øldin, men imperialisman hevur verið bæði fyri og eftir hesa tíðina. Tá ið talað verður um imerialismu, verður ofta hugsa um hernaðarligt vald á hjálondum, men fíggjarligt vald er ofta í kjalarvørrinum imperialismuni. India gjørdist hjáland í 1870 og Afrika eitt sindur seinni. Ì Kina og Japan og í Latínamerika royndu onnur lond at fáa sær handilsfyrimunir. Til 1989 hevði Sovjetsamveldið eftirlit við Eysturevropa. USA og amerikanskar fyritøkur stýra fíggjarligu viðurskiftinum í stórum parti í Latínamerika. Fólk, sum ráða yvir øðrum, royna eisini at flyta egnu mentan og siðir á tey, tey ræða yvir. Hetta verður nevnt mentarnarimperialisma.
Sorinskrivari
thumb|Skelti uttanfyri Føroya Rætt Sorinskrivari er dómari í Føroya rætti. Sorinskrivarin er ovasti leiðari og dómari í Føroya Rætti.
140-árini
Øldir: 1. øld - 2. øld - 3. øld
Ár: 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149
Gríma
Yrkissjónleikarbólkurin Gríma varð stovnaður í 1977 av Eyðun Johannessen, ið er fyrsti føroyingur í søguni við útbúgving sum sjónleikari. Eyðun stovnaði Grímu saman við 4 amatørleikarum úr Havnar Sjónleikarafelag. Leikararnir vóru: Rosa á Rógvu, Birita Mohr, Egi Dam og Kári Øster. Bólkurin fekk navnið Gríma.
Gríma hevði ikki egin høli, men leigaði seg inn frá verkætlan til verkætlan. Í 1998 fekk Gríma fyri fyrstu ferð sítt egna sjónleikarhús, tá salurin í Gamla Meiaríi í Tórsgøtu 9 varð tikin í nýtslu. Gríma helt fra á Gamla Meiarínum fram til 1. januar 2005, tá Tjóðpallur Føroya byrjaði virksemi sítt og tók yvir hølini.
Løgtingið hevur øll árini latið stuðul til leikbólkin Grímu, og í 1989 varð allur stuðul til sjónleik yvirhøvur samskipaður undir Leikpalli Føroya, ein sjálvsognarstovnur sum hevði til endamáls at lata stuðul til bæði áhuga- og yrkissjónleik. Leikpallur Føroya virkaði fram til 2005, tá Tjóðpallurin varð stovnaður, og leiklistaráðið tekur sær nú av hesum uppgávum.
Rudbjerg kommuna
Rudbjerg kommuna (danskt: Rudbjerg kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
1220-árini
Øldir: 12. øld - 13. øld - 14. øld
Áratíggju: 1170-árini 1180-árini 1190-árini 1200-árini 1210-árini - 1220-árini - 1230-árini 1240-árini 1250-árini 1260-árini 1270-árini
Ár: 1220 1221 1222 1223 1224 1225 1226 1227 1228 1229
Steintór Rasmussen
Yrkisleið
Flestu føroyingar kenna hann helst sum ein av upphavsmonnunum til tónleikabólkin Frændur, har hann hevur skrivað eina røð av kendum sangum.
Hann hevur eisini í egnum navni, og við heitinum Millum Frændur og Kærleikans Vallaraheim givið út hópin av sangum, sum eru vornir fólkaogn.
Sum íverkseti hevur Steintór eisini sett sjónligan dám á samfelagið og fleiri kenna hann sum stigtakara til eitt nú Summar Festivalin, sum byrjaði í 2004 og Studio Pegasus (1998-2008).
Í 2006 fekk Steintór barnamentanarheiðursløn Tórshavnar Býraðs fyri bóka- og fløgusavnið, Kular Røtur Gull. Umframt barnasangir hevur Steintór eisini skrivað krimigátur og søgur til børn og ung.
Seinastu árini er Steintór farin at skriva bókmentir.
Í 2015 gav hann út sjálvævusøguna Lívið er mítt Listaverk og árið eftir kom fyrsta krimiskaldsøga hansara Deyðin fer í bindiklubb út. Síðani er røðin voksin við Hevndin úr havsins dýpi, Horvna rósan og Seytjandi maðurin.
Steintór Rasmussen er giftur við Jóngerð Biskopstø. Saman eiga tey trý vaksin børn og tvey abba- og ommubørn.
Tónleikur
Saman við tær (LP og band, 1984)
Vísuvinir (Band, 1987)
80’ini (Fløga, 1988)
Millum Frændur (Fløga, 1989)
Tey dansa eins og skuggar (1990)
Svart Gull (Savn, 1995)
Kærleikans Vallaraheim (Fløga, 1998)
Kular Røtur (Fløga og filmur, 1999)
Kular Røtur, túsund smíl (Fløga, 2000)
Trølla Pætur og Kular Røtur (Fløga, 2000)
Sangur til frælsi – Afzelius (Fløga, 2000)
Hon er omma mín (Filmur, 2000)
Kular Røtur gull (Fløga, 2005)
Frændur V (Fløga, 2009)
Frískar kular røtur (Fløga, 2010)
Her er gott at danska (Dansifløgu, 2011)
Valla foldum á (Fløga, 2011)
Tað er jól (video, 2012)
Kular Røtur: Vov Vov (Fløga, 2012)
Bókmentir
Ungdómur (bóklingur, 1984)
Mín gløggi vinur (krimigátur, 2001)
Føroyingar liva ikki av fiski eina (Yrkingasavn, 2003)
Kular Røtur gull (sangbók, 2005)
Svarti Deyði (Krimi stuttsøga, 2006)
Søgur til Mín jólabók (2008-2016)
Lívið er mítt listaverk (Sjálvævisøga, 2015)
Deyðin fer í bindiklubb (krimiskaldsøga, 2016)
Hevndin úr havsins dýpi (krimiskaldsøga, 2017)
Horvna rósan (krimiskaldsøga, 2017)
Seytjandi maðurin (krimiskaldsøga, 2018)
Heiðurslønir
Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar Býraðs (2006)
Mentanarheiður frá Klaksvíkar Kommunu (2017)
1822
1822 (MDCCCXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
207 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr.
Árstal: 212 f.Kr. 211 f.Kr. 210 f.Kr. 209 f.Kr. 208 f.Kr. - 207 f.Kr. - 206 f.Kr. 205 f.Kr. 204 f.Kr. 203 f.Kr. 202 f.Kr.
1120-árini
Øldir: 11. øld - 12. øld - 13. øld
Áratíggju: 1070-árini 1080-árini 1090-árini 1100-árini 1110-árini - 1120-árini - 1130-árini 1140-árini 1150-árini 1160-árini 1170-árini
Ár: 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1127 1128 1129
Barbara
Barbara er kvinnufornavn:
Aðrir týdningar:
Ebba Hentze
Ebba Hentze (fødd 25. september 1930, deyð 20. mai 2015 í Havn ) var ein føroyskur rithøvundur, barnabókahøvundur, skald, týðari og ummælari. Hon fekk Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs í 1984, Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens í 2006 og Mentanarvirðisløn Landsins í 2008. Ebba hevur bæði skrivað á føroyskum og donskum. Meðan hon búði í Danmark skrivaði hon mest á donskum. Hon er ættleidd til Føroya og vaks upp á Tvøroyri. Foreldur hennara vóru Peter Christian Pauli Hentze (1891-1971), keypmaður, av Sandi, og Olivia Sophie Skaalum (1888-1976) úr Hvalba. Ebba fór sum ung niður til Danmarkar, har hon tók studentsprógv frá Statens Kursus í Keypmannahavn í 1950. Síðan fór hon at lesa mál og bókmentafrøði á Københavns Universiteti. Hon fekk námsstyrk til lestur við Uppsala Universitet í Svøríki og til universitetini í Wien, Rom og Sorbonne í 1950-unum. Ebba arbeiddi eitt tíðarskeið fyri danska blaðið Politiken, har hon var forlagsráðgevi, hon hevur eisini verið bókmentakonsulentur á Gyldendal. Søgur hennara eru blivnar lisnar í Danmarks Radio og Sveriges Radio. Hon skrivaði fleiri stuttsøgur m.a. til Politikens Magasin. Tað fyrsta sum kom á prent hjá Ebbu var ein yrking, sum kom í danska tíðarritið Hvedekorn, tað var í 1953. Ebba arbeiddi freelance í donskum, føroyskum og svenskum útvarpi. Hon flutti aftur til Føroya seinast í 1970-árunum og fekk ein týðandi leiklut millum rithøvundar í Føroyum. Í 1985 gav hon eitt týðandi íkast til føroyskar kvinnubókmentir við prosayrkingini Kata, ein seinkaður nekrologur. Yrkingin lýsir eina kvinnu, sum gevur upp dreymar sínar um at fáa sær eina útbúgving, tí hon má taka sær av yngru systkjunum, sum eru blivnir móðurloysingar. Ebba hevur umsett nógvar bøkur til danskt mál úr enskum, týskum, svenskum og føroyskum, eitt nú hevur hon týtt svenskar krimiskaldsøgur eftir Sjöwall og Wahlöö til danskt og yrkingar eftir Edith Södergran úr finskum til føroyskt. Hon gjørdi eitt stórt arbeiði við at týða føroyskar bøkur til danskt. Hon hevur umsett bøkur hjá fleiri føroyskum rithøvundum, ikki minst bøkur hjá Jóanes Nielsen. Ebba var eitt skifti limur í nevndini, sum ger tilmæli til norðurlendsku bókmentavirðislønina. Eitt tíðarskeið var hon varalimur Rithøvundafelagsins í Málnevndini.
Science fiction
thumb|right|220px|Amazing Stories - Science fiction [[teknirøð august 1928.]] Science fiction (eisini vísindaskaldsøga ella framtíðar(skald)søga á føroyskum) er ein bókmentasjangra, ið upprunaliga umfataði skaldsøgur og stuttsøgur (novellur), ið snúðu seg um eitt ímyndað framtíðarumhvørvi, har vísindin, og tá serliga tøknin er nógv meiri framkomin við markantari ávirkan á samfelagið og einstaklingar. Broytingarnar, og tær uppfinningar og uppdagingar og samfelagsviðurskifti sum mynda bakgrundina, kunnu vera umfatandi og eisini rein fantasi (ímyndan).
Sjangran hevur so við og við spjatt seg til aðrar miðlar, t.d. film, útvarp, sjónvarp og teknirøðir.
Rønnede kommuna
Rønnede kommuna (danskt: Rønnede kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Teymljómari
Teymljómari (frøðiheiti - Sylvia rueppelli)
Leeds
280px|thumb|right|Leeds Leeds er ein enskur stórbýur, ið liggur í Yorkshire og Humber.
Yorkshire og Humber
Yorkshire og Humber er ein región í Onglandi, har størsti býurin er Leeds.
1821
1821 (MDCCCXXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Páll Fangi
Poffuel Johannisøn (Páll Jóannesson), millum manna róptur Páll Fangi, var bóndasonur á Sunnanágarði í Mikladali, sonur Jóannesar bónda, føddur umleið 1620 - 22.
Søgan um Páll Fanga
Páll var elstur av synunum og stóð til at arva garðin, men pápin gjørdi hann arvaleysan og vildi heldur, at yngri bróðurin, Magnus, skuldi arva garðin. Eitt árið gjørdist pápin sjúkur og doyði. Ein arbeiðskona, sum Páll fyrr hevði gingið saman við, men sum hann kortini ikki vildi hava og gjørdi tað tí liðugt við hana, hevndi seg inn á hann og fortaldi fyri fólki, at Páll hevði dripið pápa sín við at geva honum eitur.
Í 1656 varð hann ákærdur fyri at fáast við gand og fyri at hava tikið lívið av pápa sínum við rottueitri. Rættarmálið móti Pálli kemur fyri á vártingi 17. mars 1656, og aftur 30. august og 17. september 1656, og dómurin verður feldur 9. juni 1657. Í hvussu er tríggjar ferðir eydnast tað Pálli at flýggja úr fangatippinum á Skansanum í Havn, men hvørja ferð verður hann tikin aftur, og av hesum hendingum fær hann navnið Páll fangi. Tað einu ferðina eydnaðist tað honum at goyma seg í eitt heilt ár á Kalsoynni, áðrenn hann aftur varð fangaður. Tað ferðina var hann um várið farin við báti av Kalsoynni til Fiskimølar á Kunoynni, ið er sunnanfyri Haraldssund eystantil á Kunoynni. Haðan gekk hann til Haraldssunds, tí ætlanin var at hitta Rasmus Magnusson, bóndan har. Teir báðir kendur væl. Rasmus tordi ikki at hýsa honum, tí hann var bangin fyri at okkurt av húsfólkunum fór at slatra. Hann gav Pálli bát og mat og drekka: fisk og drýl, nøkur skerpikrov og ein vatnkagga. Páll ætlaði sær at rógva til Noregs ella til Hetlands, men hann kom ikki longur enn hálva leið, tá brast óveður á, og hann rak aftur til Føroya. Báturin rak inn á Árnfjarðarvík á Borðoynni, har ið Hanus bóndi í Gerðum fann hann. Hanus mannaði eitt seksmannafar og rói eftir honum fyri at fanga hann. Páll sum var sovnaður, vaknaði av ljóðinum av árunum, og fór at rógva undan teimum. Leingi kláraði Páll at rógva undan teimum. Hanus tók tá mastrina, ið lá niðri í bátinum og hótti menninar við, at um teir ikki tóku á at rógva, so skuldi hann sláa teir við mastrini. Tá tóku teir á at rógva og komu upp á liðina á bátinum hjá Páll. Hanus slóð Páll við mastrini niður á økslina, so armurin fór úr lið. Síðan tók hann ein sóknarongul og høgdi ímillum herðarnar á Pálli, so har varð eitt stórt og djúpt sár. Tá skar Páll í róp og bað Gud løna honum hetta høggið aftur. Sár hansara varð grøtt, men ongantíð kom hann at vera sami maður aftur til heilsu, sum hann hevði verið fyrr. Hvussu honum fórst síðani: um hann breyt seg útaftur ella varð niðursendur at útstanda sín dóm, harum er einki frætt. Men úr Føroyum fór hann og kom ongantíð aftur higar at búgva.
Ein dagin, tá ið mong ár vóru umliðin, kom eitt útlendskt loynikeypskip inn norðuri í Vági. Tað hevði hvørvisteinar sum annað at selja. Hanus í Gerðum, sum tá var sýslumaður har norðuri, fór um borð til at keypa sær ein hvørvistein. Men sum hann stendur niðri í lastini, tveitir við hvørvisteinunum og rekur teir aftur - hann fann ongan, sum dámaði honum, og altíð skuldi hann nú ráða, har sum hann var - so kemur ein stórur maður til, trívur í økslina á honum og biður hann skunda sær at velja sín hvørvistein, tí her hevur hann einki ráð: “hetta skal ikki vera sum at sláa armin av Páll fanga.” Tá kom ferð á Hanus. Men tað hevur altíð síðan verið hildið, at hesin stóri maður var Páll fangi sjálvur. Og eftir hetta er eingin frásøgn um hann. Men Hanus í Gerðum fekk ein ógrøðiligan svull í lærið. Hann fór niður til Keypmannahavnar eina ferð “upp á landsins besta”, sum tað nevnist, til at royna at fáa betri prís upp á handilspørini - men helst var tað fyri lær sítt, hildu fólk. Tá ið hann kom aftur, kom alt at vera hvaðna verri enn fyrr, tí tá fór eitt skinn av hvørjum pari, og eitt ørindi var yrkt um hann:
Hanus við sínum rotna læri,
hann fekk skinn av hvørjum pari.
Hanus í Gerði doyði av hesum lærsvullinum, og soleiðis gekk tann bønin út, søgdu fólk, sum Páll hevði biðið til Gud: at tað mátti vera Hanusi afturlønt, tað høggið, ið hann gav honum við sóknarkrókinum.
Kappróðrarbáturin Páll Fangi
Ein kappróðrarbátur Klaksvíkar Róðrarfelags er kallaður upp eftir Páll Fanga úr Mikladali og kallast Páll Fangi. Tað er eitt 6-mannafar, sum Sámal Hansen bátasmiður hevur smíðað í 2001.
3. februar
3. februar er dagur 34 í árinum í gregorianska kalendaranum. 331 dagar eru eftir av árinum (332 dagar um skotár er).
Rødby kommuna
Rødby kommuna (danskt: Rødby kommune), er ein kommuna í Storstrøms Amt í Danmark.
Páll Fangi
Keldur
Eyðun Andreassen: Úr søgn og søgu, Føroya Skúlabókagrunnur 1986, har søgnin verður endurprentað (eftir Jakob Jakobsen: Sagnir og ævintýr I. Søgnin verður eisini viðgjørd og borin saman við søguligu keldurnar, sum vit hava í ''Løgtings- og Vártingsbókini - 1655-1666.
3. februar
Dagurin verður nevndur Blásiusmessa. Sum veðrið er hendan dagin, so verður tað tað sama teir næstu 40 dagarnar.
Háskóli Íslands
Háskóli Íslands er ein lærdur háskúli í Reykjavík, sum varð settur á stovn í 1911.
Queensland
250px|right|thumb|Stað. Queensland er lanslutur Avstralia. Høvuðsstaðurið er Brisbane.
1820
1820 (MDCCCXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Utah
Utah er ein lutstatur í USA við 2,7 mió íbúgvar. Eyknevni er Býfluguhússtaturin (enskt: The Beehive State). Høvuðsstaðurin eitur Salt Lake City. Býurin eitur eftir Stóra Saltvatni, sum er so salt, at fiskur kann ikki liva í tí, men so vinna teir harafturfyri nógv salt úr tí. Eitt annað stórt vatn, Utahvatn, er har á leið, men í tí er vatnið ikki salt.
Indiánarnir
thumb|left|220px|Í skógarlendunum vestanfyri livdu [[Upprunaamerikanarar|indiánskir ættarbólkar, sum vit hava sæð í cowboyfilmum og lisið um í bókum.]] Áðrenn evropearar komu, búðu indiánarnir í størsta partinum í statinum, sum nú verður nevnt Utah. Indiánarnir vóru vápnaðir við boga og ørvum, knívum og gøssum. Nógvir høvdu eisini tomahawk. Tomahawk var øks við steinhøvdi ella jarnhøvi. Í 18. øld keyptu teir eisini skotvápn frá evropeiskum keypmonnum.
Í tipunum var rúmsátt. Har vóru ból, brenni og øll neyðug útgerð. Tipurnar vóru gjørdar úr bisonhúð. Beinnálir hildu húðunum saman. Nógvir indiánar í Utah vóru eisini dugnaligir handverkarar. Teir gjørdu vakurt skrýdd pløgg og høvuðsprýði. Konurnar høvdu nógv at siga í ættini. Tær fingu til vega mat, seymaðu klæði og ansaðu børnum. Í Hopiættini í Suðurutah áttu konurnar eisini húsini og skipaðu fyri, hvussu bygt varð í bygdini. thumb|left|250px|Hvør flógv í hesum fjallinum sigur sína [[Søga|søgu. Ovastu fláirnar eru 10 milliónir ár, og lendið niðast er 210 milliónir ár. Delicate Arch, Arches National Park.]]
Landafrøði
Í Súlnadali, Monument Valley, í Suðurutah stinga merkisverdar grótsúlur seg upp úr lendinum víða hvar. Vindur og sandur hevur máað burtur av helluni, men av tí at allur steinur er ikki líka harður, stendur harði steinurin eftir.
Í øldir hava fólk byrgt áir og grivið brunnar at veita vatn á oyðimerkurnar í Utah. Nógvastaðni, har oyðimørk var fyrr, er nú vallað og fruktagott lendi.
Bov kommuna
Bov kommuna (danskt: Bov kommune), er ein kommuna í Sønderjyllands Amt í Danmark.
Rís
thumb|right|250px|Fólk planta rís í Tamil Nadu í [[India|Suðurindia.]] Rís er eitt kornslag. Tvey sløg eru: mýrirís og fjallarís. Mýrisrísið hevur nógv størra týdningin. Mýrisrís er aðalkosturin hjá millum triðjingi og helmingi av heimsins íbúgvum. Tí er rís eitt sera týdningarmikið kornslag. Rís skal hava í minsta lagið 21 ºC í meðal teir fimm vakstrarmánaðirnar, og tí veksur hetta helst í subtropunum og tropunum. Vanliga verður rísið sáað í teigum, og meðan sáðið spírar, verður markin gjørd til reiðar. Hon verður pløgd, taðað og sett undir í vatni. Síðan verða smáu rísplanturnar settar niður. Hetta er hart arbeiði, sum so at siga allastaðni enn verður gjørt av mannahondum. Alla vakstrartíðina skulu markrnar standa undir í vatni, og tí eru lágir vallgarðar uttanum tær, sum forða vatninum at renna frá. Eftir fimm mánaðum er rísplantan fullvaksin, og tá verður vatnið veitt burtur, meðan rísið búnast. Heystingin verður nógvastaðni enn gjørd í hond. Hetta er serliga galdandi fyri sera tætt fólkaðu økini í Asia, har illa ber til at t.d. nýta maskinur, tí markirnar eru so smáar, og ei heldur eru ráðini at keypa amboð.
Uml. fýra fimtapartar av heimsins rísi verður velt í Asia. Týdningarmestu vakstrarøkini eru t.d. við Ganges í bæði Bangladesj og India, í ósalendinum við Yangtsekian í Kina, Reyðu Ánna í Vjetnam, Mekong í Kambodia, Irrawaddy í Myanmar og lágu strandarslættarnir í Indonesia. Onnur rísøki av týdningi eru Podalurin í Italia, Mississippiósin í Arkansas og Nildalurin í Egyptalandi. Meðan flest øll onnur kornsløg bæði verða nýtt til mannaføði og til dýrafóður, verður rísið so at siga einans nýtt til mannaføði.
Kærleikskúlan
Kærleikskúlan er jólaprýði, sum Dugni letur gera til jóla hvørt ár. Tað eru skiftandi føroysk listafólk, sum prýða kúluna, sum verður seld í avmarkaðari nøgd. Súmbolskt verður kúlan ognað onkrum, sum hevur serligan heiður uppibornan fyri arbeiði á handikapppolitiska økinum. Allur ágóði av søluni fer til mennandi virksemi hjá Dugna.
Eva Kjer Hansen
Eva Kjer Hansen (fødd 22. august 1964 í Aabenraa) er ein danskur politikari frá Venstre. Hon er limur av Fólkatinginum og ráðharri fleiri tíðarskeið frá 23. november 2007 til 23. februar 2010 og aftur frá 2015 sum umhvørvis- og matvøruráðharri í aðru stjórnini hjá Lars Løkke Rasmussen. Leygardagin 27. februar 2016 boðaði Eva Kjer Hansen frá, at hon tók seg aftur sum ráðharri. Hetta hendi eftir at Konservativu søgdu seg ikki hava álit á henni longur og tí vildu atkvøða fyri einum misálitisuppskoti frá andstøðuni, og tað hevði noytt Lars Løkke Rasmussen til at útskriva nýval. Eva Kjer Hansen helt tó formliga fram sum ráðharri til ein nýggjur avloysari var útpeikaður.
Pablo Picasso
200px|thumbnail|Pablo Picasso í 1962
Kendasta verkið hjá Picasso verður mett at vera ein málningur, sum er ein avmyndan av týskum bumbuflogførum sum kasta sínar bumbur yvir Guernica undir spanska borgarakrígnum. Ein av málningum hansara, Garçon à la Pipe (1905) bleiv í 2004 selt fyri methøga prísin $ 104 milliónir. Hetta metið bleiv tó tikið seinni at málninginum hjá Gustav Klimt Portrett av Adele Bloch-Bauer, sum varð selt fyri $ 135 milliónir í 2006. Og málningurin hjá Jackson Pollock "No. 5, 1948" var seldur fyri 140 milliónir $ í november 2006.
Bogi Olsen
Bogi Olsen er ein føroyskur rógvari úr Rituvík. Hann hevur kappast í føroyskum kappróðri í nógv ár, og hevur eitt nú vunnið FM við 10-mannaførum við Eysturingi. 29. februar 2016 gjørdist hann heimsmeistari í inniróðri í Boston í bólkinum fyri menn 40-49 ár, lættvekt. Hann vann við tíðini 6:28.8. Ein annar føroyingur, Jens Kristian Dam vann silvur í sama bólki við tíðini 6:34.7. Sarita Hansen gjørdist nummar fýra hjá kvinnum í opna bólkinum, eins og árið fyri.
Ovurfiti
thumb|right|250px|Fjórði hvør breti er ovurfeitur, og við verandi gongd verða 26 milliónir ovurfeit fólk í Bretlandi í 2030. Kanningar vísa, at meir enn ein millión bretar hava eitt BMI millum 40 og 50 – tvær ferðir so nógv sum tað, ið verður roknað sum sunt. Ovurfiti verður mett út frá BMI-talinum. Eitt BMI omanfyri 25 verður roknað sum fiti, og er BMI omanfyri 30 er talan um ovurfiti. Ovurfiti og diabetis 2 eru millum størstu heilsutrupulleikarnar kring allan Vesturheimin og tilburðirnir av ovurfita og diabetis 2 økjast á hvørjum ári. Kanningar, ið áður eru gjørdar í USA, Fraklandi, Svøríki og Bretlandi hava víst, at ovurfiti og diabetis økist. Ovurfiti hevur ótrúliga nógvar irriterandi trupulleikar við sær; yvirvekt og ﬁti økja m.a. vandan fyri diabetes 2 og hjarta- og æðrasjúkum, serliga um ﬁtin situr um miðjuna. Likam okkara hevur feittgoymslur, sum eru neyðugar fyri, at likamið kann virka, sum tað skal. Um feittgoymslurnar eru ov stórar, er persónurin ov feitur. Feittgoymslurnar gerast ov stórar, um ein tekur meira orku inn, enn ein brennur. Við øðrum orðum: feitur verður tann, ið etur ov nógv og/ella rørur seg ov lítið. Ovurfiti kann arvast, men lívshátturin er kortini sera avgerandi fyri, um ein gerst feit/ur. Sambært WHO er økta mongdin av fitiríkum mati, salt og sukur, saman við ov lítlari rørslu orsøkin til økingina av ovurfita í heiminum í dag. Læknarnir hava tí forskriva matarvarni og venjing, sum neyðug amboð ímóti ovurfita. Hetta fokusera miðlarnir og handilsvinnan á, og kappast tí um at veita røttu venjing, kost, matarvanar og ráðgeving um rætta livimátan. Skeivur kostur og ov lítil rørsla hava við sær yvirvekt og ov høgt blóðtrýst, kolesterol og blóðsukur. Tað kann hava við sær diabetes 2 og viðvirka til hjarta- og æðrasjúkur. Eisini fáa fleiri, sum viga ov nógv, trupulleikar við ryggi og knøum. Somuleiðis fáa mong kensluna av tvørrandi sjálvsáliti.
Hevur tú ov nógv kolesterol í blóðinum, veksur vandin fyri hjarta- og æðrasjúkum, sum til dømis blóðtøppum. Tess feitari mat, tess meiri kolesterol í blóðinum. Ovurfiti kann m.a. føra til strongd. Men strongd kann eisini føra til ovurfita. Ein ástøði í 2012 greiðir frá hvussu hetta hongur saman. Saman við ítrottagranskarinum, M. Dyrstad á UiS vendur Brynjar Foss sjóneyguna á sambandið millum strongd og ovurfita. Kanningin hjá teimum varð m.a. útgivin í tíðarritinum Medical Hypothoteses. Brynjar Foss og M. Dyrstad hava verið ígjøgnum fleiri ymiskar kanningar um evnið. Kanningin staðfesti, at øking í vektini og hækkan av kolestorol talinum, kroppurinsa svar uppá strongd, var mundandi hægri hjá fólki, ið orsaka av strongd høvdu tikið uppá í vekt. "Hevur ein ov høgt kolistoroltal, sær tað út til, at ein hevur lættari við at blíva ovurfeitur", sigur Brynjar Foss. Brynjar Foss og M. Dyrstad føra fram teirra hypotesu, um at strongd og ovurfiti styrkja um hvørt annað við sonevndari positivari afturkopling. Faktorur A økir faktor B, ið aftur økir um faktor A. Øking í vekt kann møguliga útloys strongd, ið aftur kann útloysa størri øking av vektini. Eisini tað at tapa seg kann útloysa leysgevan av kolesterol, ið aftur kann útloysa strongd og soleiðis mótvirka framhaldandi vekttapi, sigur Brynjar Foss og leggur afturat: "Tá tú byrjar at eta minni, so minkar kroppurin um fobrenningina. Byrjar tú at trena meira, so økir kroppurin um svongdarkensluna. Tá tú tekur uppá, so verður kroppurin strongdur".
Listi
Tøl frá WHO í 2010 siga, at Nauru er tað landið í heiminum við flest ovurfeitum fólkum. Á listanum niðanfyri síggjast tey tíggju londini í heiminum, sum sambært WHO í 2010 hava flest ovurfeit fólk.
Sondre Holst Enger
Úrslit
WD = Tók seg úr kappingini; IP = I gongd
Tehran
Teheran (persiskt تهران Tehrān) er høvuðsstaður í Iran og høvuðsbýur í landspartinum av sama navni. Í 2006 búðu uml. 7,7 mió. fólk í sjálvum býnum - og uml. 12,15 mió. íroknað forstaðirnar.
1020-árini
Áratíggju: 970-árini 980-árini 990-árini 1000-árini 1010-árini - 1020-árini - 1030-árini 1040-árini 1050-árini 1060-árini 1070-árini
Ár: 1020 1021 1022 1023 1024 1025 1026 1027 1028 1029
Augustenborg kommuna
Augustenborg kommuna (danskt: Augustenborg kommune), er ein kommuna í Sønderjyllands Amt í Danmark.
1819
1819 (MDCCCXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Høvuðsvartur ljómari
Høvuðsvartur ljómari (frøðiheiti - Sylvia melanocephala)
4. februar
4. februar er dagur 35 í árinum í gregorianska kalendaranum. 330 dagar eru eftir av árinum (331 dagar um skotár er).
Vesturavstralia
250px|right|thumb|Stað. Vesturavstralia (Western Australia) er lanslutur Avstralia. Høvuðsstaðurið er Perth.
Jónleif Johannesen
Jónleif Johannsen (føddur 1978, uppvaksin í Dali) er ein føroyskur lærari, fakfelagsmaður og politikari (Javnaðarflokkurin).
Bakgrund
Jónleif Johannesen er dalbingur, ið býr í Klaksvík. Hann gekk á studentaskúlanum í Hoydølum, og síðan tók hann læraraútbúgving frá KDAS. Hann arbeiðir sum lærari á Skúlanum á Fossánesi í Klaksvík, men hevur farloyvi frá starvinum, meðan hann hevur sæti á Tingi. Í 2008 varð hann valdur í nevndina fyri Føroya Lærarafelag í 2010 varð hann valdur til næstformann í nevndini. Hann hevur eisini verið limur í Fólkaskúlaráðnum.
Í frítíðini dansar hann føroyskan dans og er ein av teimum ið er vanur at skipa kvæðir. Hann hevur eisini gjørt fleiri útvarpssendingar um føroyskan dans og kvæði. Hann er formaður fyri Slái Ring.
Politisk lívsleið
Á løgtingsvalinum 2015 stillaði hann upp fyri Javnaðarflokkin, men varð ikki valdur. Eftir at samgonga varð skipað tók hann tó sæti á Tingi sum fastur varamaður hjá Eyðgunn Samuelsen, eftir at hon varð vald til landsstýriskvinnu í almannamálum í stjórnini hjá Aksel V. Johannesen.
Undankapping til HM í fótbólti fyri kvinnur 2019 (UEFA)
Tilsamans 46 UEFA limalond luttaka í innleiðandi kappingini, har Andorra fær er við til sína fyrstu HM undankapping, og Kosovo eru við í teirra fyrstu kapping yvirhøvur.
209 f.Kr.
Árstal: 214 f.Kr. 213 f.Kr. 212 f.Kr. 211 f.Kr. 210 f.Kr. - 209 f.Kr. - 208 f.Kr. 207 f.Kr. 206 f.Kr. 205 f.Kr. 204 f.Kr.
Undankapping til HM í fótbólti fyri kvinnur 2019 (UEFA)
Luttakandi lond
Liðini vórðu rangeraði sambært teirra coefficient ranking, ið varð útroknað sambært fylgjandi reglum:
{{legend|#BBF3BB|Lið ið eru komin víðari frá innleiðandi undankappingarumfari til innleiðandi bólkaspælið.}}
Bólkar
{{legend|#BBF3BB|Teir fýra bólkavinnararnir og tann besti tveyarin (úrslitini móti liðunum á fjórðaplássum telja ikki við) fara víðari til bólkaspælið í undankappingini til HM saman við teimum 30 liðunum, ið fóru beinleiðis til bólkaspælið.}}
Lutakast
Lutakastið til tað innleiðandi bólkaspælið varð hildið 25. apríl 2017, 13:30 CEST (UTC+2), í UEFA høvuðsskrivstovuni í Nyon, Sveis.
Bólkar
{{legend|#BBF3BB|Teir sjey bólkavinnararnir kvalifisera seg beinleiðis til HM í fótbólti fyri kvinnur 2019.}} {{legend|#BBF3FF|Fýra teir bestu tveyararnir í bólkunum (her vera úrslitini móti liðunum á fimtaplássi ikki tikin við) fara víðari til play-offs.}}
Kinnhvítur ljómari
Kinnhvítur ljómari (frøðiheiti - Sylvia cantillans)
Lipton
Lipton er eitt bretskt temerki, ið varð stovnað av skotanum Thomas Lipton í 1890.
Himmerland
thumbnail Himmerland er ein hálvoyggj á eystursíðuni á Norðurjútlandi í Danmark, sunnanfyri Limfjørðin og norðanfyri Mariager Fjord.
Søguliga sæð svarar økið til tað gamla Himmersyssel og fevnir um hesar sýslur (herreder):
Vejle kommuna
Vejle kommuna (danskt: Vejle kommune) er ein kommuna í Región Suðurdanmark í Danmark.
Leila Solmunde
200px|thumbnail|Leila Solmunde í [[Akrabergi í august 2009. Hon vildi vísa á ferðavinnumøguleikar í Suðuroynni fyri fólk við breki.]] 200px|thumbnail|Leila Solmunde í [[Sandvík, juni 2009, við standmyndina av Sigmundi Brestissyni. Lítla Dímun hómast í havsbrúnni.]] Leila Solmunde (fødd 5. februar 1962 í Trongisvági, deyð 10. mars 2012 í Tórshavn) var forkvinna í Giktafelag Føroya  í 16 ár, og somuleiðis í MBF í 8 ár. Eisini var hon nevndarlimur í Dugna í 8 ár. Sum 18-ára gomul fekk hon staðfest liðagikt, sum gjørdi, at hon kom at vera bundin at koyristóli stóran part av lívinum. Hon var sera virkin og vird fyri sítt arbeiði á handikapp-politiska økinum. Leila andaðist brádliga av sjúku 10. mars 2012 bert 50 ára gomul. Til jóla 2012 fekk hon posthumt kærleikskúluna 2012 frá Dugna. Karin Kjølbro handaði kærleikskúluna til Mourits, sum er einkjumaður eftir Leilu, og helt eina røðu. M.a. siteraði Karin Leilu fyri at siga: "Eg vil tað eg kann, og eg kann, tað eg vil." Leila var ikki ein ið læt brekið forða sær. Hon var virkin og ferðaðist bæði í Føroyum og uttanlands. Hon skrivaði á heimasíðu sínari: "Mítt brek er ongin forðing fyri at njóta lívið".
Familja
Foreldur: Jørleif Solmunde úr Søldarfirði og Palma Solmunde, fødd Mortensen úr Trongisvági. Leila giftist Mourits Simonsen úr Fuglafirði, hann er sonur Esmar Simonsen, sum er ættaður av Kirkju og Margrethu Simonsen, fødd Jacobsen ættað av Vatnsoyrum. Tey búsettur á Kambsdali og fingu í 1983 sonin Paula, sum var einasta barn teirra. Ein julimorgun í 2001 vóru tey úti fyri tí stóru sorg at missa einasta barn teirra, tá Pauli doyði í ferðsluvanlukku.
Víkingur 2008
thumb|right|Víkingur móti [[TB 25 mars 2012. Kaj Leo í Bartalsstovu og Evrard Ble eru Víkinga leikararnir á myndini.]] Víkingur er eitt fótbóltsfelag í Eysturoy, sum varð stovnað í 2008, sum ein samanlegging av Gøtu Ítróttarfelag (stovnað í 1926) og Leirvíkar Ítróttarfelag (stovnað í 1928).
24. juli skrivaði Víkingur føroyska og evropiska fótbóltssøgu, tá liðið vann seinna dystin í øðrum undanumfari í Europa League 2-1 móti Tromsø IL á útivølli og gjørdist harvið fyrsta føroyska liðið nakrantíð, ið megnaði at leika seg í triðja undanumfar til Europa League kappingina. Málini hjá Víkingi gjørdu Bárður Hansen og Hallur Hansson.
Víkingur vann sítt fyrsta føroyameistaraheiti í mansfótbótli hin 22. oktober 2016 við 61 stigum, eitt stig frammanfyri KÍ, ið fekk 60 stig. Árið eftir, í 2017, endurvann felagið føroyameistaraheitið.
Fótbóltshópurin hjá besta liðnum
Dagført 28. juni 2017
30 Seconds To Mars
thumb|right|250px|30 seconds To Mars í [[2009.]] 30 Seconds To Mars er eitt amerikanskt alternativt metal orkestur ið er mannað av Jared Leto, Shannon Leto og Tomo Milicevic.
208 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. - 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr.
Árstal: 213 f.Kr. 212 f.Kr. 211 f.Kr. 210 f.Kr. 209 f.Kr. - 208 f.Kr. - 207 f.Kr. 206 f.Kr. 205 f.Kr. 204 f.Kr. 203 f.Kr.
Brilluljómari
Brilluljómari (frøðiheiti - Sylvia conspicillata)
5. februar
5. februar er dagur 36 í árinum í gregorianska kalendaranum. 329 dagar eru eftir av árinum (330 dagar um skotár er).
1030-árini
Øldir: 10. øld - 11. øld - 12. øld
Áratíggju: 980-árini 990-árini 1000-árini 1010-árini 1020-árini - 1030-árini - 1040-árini 1050-árini 1060-árini 1070-árini 1080-árini
Ár: 1030 1031 1032 1033 1034 1035 1036 1037 1038 1039
Miðvágs Bóltfelag
Miðvágs Bóltfelagið er eitt fótbóltsfelag úr Miðvági, sum varð stovnað í 1905.
Norðurlandahúsið í Føroyum
thumb|right|250px|Norðurlandahúsið. Norðurlandahúsið í Føroyum er størsti mentunarmiðdepil í Føroyum. Húsið varð vígt og tikið alment í nýtslu 8. mai 1983 í Tórshavn. Norðurlandahúsið hevur havt stóran týdning fyri mentanarlívið í Føroyum. Tað er stýrið fyri Norðurlandahúsið, ið setur stjóran. Stjórin verður settur í eitt 4- ella 5-áraskeið, tó kann stjórin søkja um at fáa starvssetanina longda til 8 ár. Teir fyrstu stjórarnir sótu bert eitt ár hvør. Niels Halm úr Danmark var stjóri frá 1. februar 2004 til 31. januar 2013, tað er higartil tað longsta tíðarskeiðið, ið nakar stjóri fyri Norðurlandahúsið í Føroyum hevur sitið. Eitt stutt tíðarskeið á tveir mánaðir í 2011 røkti Urd Johannesen stjórastarvið, meðan Niels Halm røkti aðrar uppgávur fyri Nordisk Ministerråd.
1877
1877 (MDCCCLXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Vamdrup kommuna
Vamdrup kommuna (danskt: Vamdrup kommune), er ein kommuna í Vejle Amt í Danmark.
Messianskir jødar
Messianskir jødar eru jødar ið trúgva at Jesus er tann lovaði og upprisni Messias, og nógvir teirra trúgva eisini á Jesusar guddómligu náttúru ið kristindómurin lærir. Jesus verður oftast kallaður við hansara aramaiska navni Yeshua. Summir Messianskir jødar halda Móselóg og praktisera umskering, halda sabbat ístaðin fyri sunnudag, og eta ikki svínakjøt, skeljadjór, og annan mat ið er forboðin; aðrir gera tað ikki. Teir hava nøkur ting felags við kristindóm ein vegin, og við jødadóm hinvegin; t.d. halda teir nakrar jødiskar halgidagar ið kristin ikki halda.
Aðrir jødar og flestu kristnu rokna messianskar jødar at vera kristnar heldur enn jødar. Nútíðar messiansk-jødiska rørslan bleiv til í USA í 1960'unum, haðani hon breiddi seg til Ísraels. Roknað verður við at tað eru millum 6.000 og 15.000 messianskir jødar í Ísrael og uml. 250.000 í USA.
Jens L. Thomsen
Jens L. Thomsen (f. 1980) er ein føroyskur tónleikari, prodjúsari og ljóðblandari.
Lívsleið innan tónleik
Jens hevur smíðað tónleik fyri teatur, t.d. Det Færøsche Compagnie, eins og soundtracks til ymiskar virðislønarvinnandi stuttfilmar hjá Marionnu Mørkøre & Rannvu Káradóttur og Heiðriki á Heygum. Í 2010 og 2011 smíðaði og framførdi hann tónleik til mótasýningar hjá klædnasniðgevanum Barbara í Gongini á Copenhagen Fashion Week. Umframt at hava túrað í Evropa og Norðuramerika við ymiskum listafólkum, er Jens krediteraður á yvir tredivu plátuútgávum, ið m.a. fevna um útgávur hjá ORKA, Eivør Pálsdóttur, Marthu Wainwright og Travis.
Jens vann í 2001 Prix Føroyar kappingina við bólkinum Clickhaze, móttók Student Achievement Award 2006 á Thames Valley University, var tilnevndur Tónlistavirðisløn Norðurlandaráðsins 2009, og vann fyrstu virðisløn á Liet International 2010.
Tørring-Uldum kommuna
Tørring-Uldum kommuna (danskt: Tørring-Uldum kommune), er ein kommuna í Vejle Amt í Danmark.
Alanya
thumb|right|250px|Alanya thumb|Alanya Alanya er ein tann best umtókti ferðamannabýurin í Turkalandi. Býurin og upplandið til býin er 1,598.51 km2. Fólkatalið í býnum var 248,286 í 2010, harav búðu 98,627 í sjálvum býnum. Har eru strendur, havnaumhvørvi og ein spennandi býarkjarna. Eystanfyri býin liggur havnin og Keykubat strondin. Vestanfyri liggja Damlatas- og Kleopatrastrendurnar. Ímillum strendurnar liggur eitt lítið fjall við eini borg, ið varð bygd í 1226. Alanya er í nýmótans parturin av Turkalandi. Har eru nógv hotellir og góðar strendur. Strandalinjan í Alanya er 70 km. Alanya liggur út til Miðjarhavið, móti norði eru Taurus fjøllini. Býurin er deildur sundur av einari hálvoyggj. Havnin, miðbýurin og Keykubat strondin, sum eitur eftir Sultan Kayqubad I, eru á eystur síðu á hálvoynni. Damlataş strondin, sum eitur eftir teimum kendu drippandi holunum og Cleopatra strondin eru á vestaru síðu.
Nøvn
Býurin hevur hoyrt til ymisk stýri seinastu øldirnar, og tað sæst aftur í navninum. Býurin hevur skift navn fleiri ferðir. Alanya var kent sum Coracesium á Latínskum ella sum Korakesion á grikskum sum á Luwianskum málið eitur Korakassa sum merkir "framstandandi býur". Undir tí Bysantinska Ríkinum gjørdist býurin kendur sum Kalonoros ella Kalon Oros, sum merkir "vakurt fjall" á grikskum. Selsjukkarnir nevndu býin Alaiye (علاعية), sum kemur av navninum á sultaninum Alaeddin Kayqubad I. í 13. og 14. øld nevndu italienskir handilsmenn býin Candelore ella Cardelloro. Tá Mustafa Kemal Atatürk í 1935 vitjaði býin avgjørdi hann at býurin skuldi stavast Alanya við tí turkiska alfabetinum. Hann broytti 'i' og 'e' í Alaiye, tað sigst, at hann gjørdi hetta orsakað av ein skeivt stavaðum telegrammi í 1933.
1000px|thumb|Panoramamynd frá vestaru síðu av hálvoynni.
1523
1523 (MDXXIII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.
1010-árini
Øldir: 10. øld - 11. øld - 12. øld
Áratíggju: 960-árini 970-árini 980-árini 990-árini 1000-árini - 1010-árini - 1020-árini 1030-árini 1040-árini 1050-árini 1060-árini
Ár: 1010 1011 1012 1013 1014 1015 1016 1017 1018 1019
Lív Arge
Heiður
'''Nr. tvey'''
Mahmoud Ahmadinejad
thumb|right|250px|Mahmoud Ahmadinejad. Mahmoud Ahmadinejad (persiskt: محمود احمدینژاد Mahmūd Ahmadinezhād), * 28. oktober 1956, er 6. forsetin í Iran. Hann gjørdist forseti tann 3. august, 2005. Eftirnavnið stavast eisini Ahmadinezhad.
Ahmadinejad var borgmeistari í Teheran í Iran), frá 3. mai 2003 til 28. juni 2005. Áðrenn politiska karriera hansara byrjaði, var Ahmadinejad bygningsverkfrøðingur og professari við Iran University of Science and Technology.
Sum heild verður Ahmadinejad sæddur sum ein religiøsur konservativur persónur, við víðgongdum islamistiskum og populistiskum sjónarmiðum.
Bredebro kommuna
Bredebro kommuna (danskt: Bredebro kommune), er ein kommuna í Sønderjyllands Amt í Danmark.
Analog Norð
Analog Norð er ein føroyskur tónleikabólkur, ið tónleikarin, sangarin og hjartalæknin Jan Rasmussen hevur sett á stovn. Analog Norð hevur útgivið fleiri stakløg og gav út fyrstu fløguna í desember 2009. Danska tónleikablaðið Gaffa ummælti fløguna og gav henni trýggjar stjørnum. . Seinni í 2014 kemur væntandi ein nýggj fløga, segði Jan Rasmussen í samrøðu við Eyðfinn Jensen í útvarpssendingini Brunsj.
Edna Parker
thumb|right|180px|Edna Parker í [[2007.]] Edna Scott Parker (fødd 20. apríl 1893 í Morgan County, Indiana – deyð 26. november 2008 í Shelbyville, Indiana) hevur síðan 2007 verið skrásett í Guinness World Records sum heimsins elsta kvinna. Samstundis er hon 14. elsta menniskja, sum hevur livað, sambært Guinness met bókini. Edna Parker gjørdist einkja í 1939, og búði á einum bóndagarði inntil hon varð 100 ár. Tá flutti hon til sonin at búgva, men fór stutt eftir á ellisheim. Á ellisheiminum búði eisini heimsins hægsta kvinna, Sandy Allen (fødd 18. juni 1955 í Chicago). Hon andaðist í august í 2008. Edna Parker doyði 26. november 2008 í býnum Shelbyville í statinum Indiana.
130-árini
Øldir: 1. øld - 2. øld - 3. øld
Áratíggju: 80-árini 90-árini 100-árini 110-árini 120-árini - 130-árini - 140-árini 150-árini 160-árini 170-árini 180-árini
Ár: 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139
Reyðknokkutur títlingskongur
Reyðknokkutur títlingskongur (frøðiheiti - Regulus ignicapilla)
Alexander Dale Oen
250px|thumbnail|Alexander Dale Oen í 2009. Alexander Dale Oen (føddur 21. mai 1985 í Øygarden, Noreg, deyður 30. apríl 2012 í Flagstaff, Arizona, USA var norskur elitusvimjari. Hann var serliga dugnaligur í bringusvimjing. Hann var fyrsti norðmaður, sum svam 100 metrar bringu undir ein minutt, tað hendi í 2005, tá setti hann eisini norðurlendkst met. Hann var eisini fyrsti norðmaður, sum vann EM gull í svimjing. Á Olympisku Leikunum 2008 í Bejing gjørdist hann fyrsti norðmaður, ið vann heiðursmerki í svimjing, tá hann vann silvur í 100 m bringu. Hann vann EM á langbana í 100 m bringu í 2008 og silvur í 50 og 200 m bringu. Hann vann EM gull í 100 m bringu í 2006. Í 2011 gjørdist hann heimsmeistari í 100 metrum bringu. Samstundis sum HM kappingin var í Shanghai, fór ein ræðulig hending fram í Noregi, tá Anders Breivik framdi hópdráp móti ungum norðmonnum, sum vóru á Utøya, og brast eina bumbu í Oslo. Tá Alexander vann heimsmeistaraheitið, peikaði hann á norska flaggið, sum var á svimjihúgvu hansara, hann segði aftaná, at hetta gjørdi hann fyri at minnast tey, sum doyðu á Utøya og í Oslo í yvirgangsatsóknini heima í Noregi. Evropeiska Svimjisambandið gav honum heiðurin "Besti mannligi svimjarin í Evropa" í 2011. Alexander Dale Oen var til hæddarvenjing í Arizona, tá hann bráddliga doyði. Alexander Dale Oen varð størsta OL vónin hjá Noregi um at vinna OL heiðursmerki til Noreg til OL 2012 í London. Alexander var ikki sjúkur áðrenn hann doyði, hann hevði bara havt nakað av pínu í økslini, men hann hevði fingið viðgerð fyri tað, og tað gekk framá. Hann tosaði í telefon við familjuna umvegis internetið við Skypa stutt áðrenn hann varð funnin deyður á baðirúminum. Hann lá partvís á gólvinum og lutvís á kantinum á baðikarinum, tá svimjivinir hansara funnu hann klokkan 19.50 lokala tíð. OL-læknin hjá norska svimjilandsliðnum kom alt fyri eitt á staðið og royndi at fáa lív í hann aftur við at geva honum hjarta/lunga 1. hjálp, men uttan úrslit. Hann bleiv síðan koyrdur á sjúkrahús, har tað klokkan 21 lokala tíð varð staðfest, at hann varð deyður.
Broager kommuna
Broager kommuna (danskt: Broager kommune), er ein kommuna í Sønderjyllands Amt í Danmark.
Benny Samuelsen
Benny Samuelsen (føddur 2. august 1928 í Fuglafirði, deyður 30. desember 2017) var ein føroyskur blaðstjóri og prentari.
Sum heilt ungur kom Benny til Havnar í prentaralæru á Dimmalætting, sum farbróðirin Georg Lindenskov Samuelsen stjórnaði frá 1935 til 1981. Dimmalætting helt tá til í gomlu prentsmiðjuni í Erling Jalsgøtu – og áðrenn stóra eldin í 1944, tá húsini hjá Dimmalætting brunnu í grund. Hóast prentaralærdur skifti Benny til tað redaktionella arbeiðið í 1970.
Benny var blaðstjóri á Dimmalætting frá 1981 - 1995. Hann var formaður í P/F Dimmalætting til 2008, tá hann bleiv næstformaður. Hann sat eisini í nevndini á samanløgdu prentsmiðjunum hjá Dimmalætting og Sosialinum, P/F Prentmiðstøðini, sum varð stovnað í 2000. Benny sat í nevndini á Prentmiðstøðini so leingi Dimmalætting átti í Prentmiðstøðini frá 2000 til 2010. Tá hevði Benny Samuelsen verið virkin í føroyska fjølmiðlaheiminum í 68 ár. Benny Samuelsen var eisini virkin á mentanarøkinum, í Sjónleikarhúsinum, hann var við í fleiri útvarpsleikum og læs eisini fleiri skaldsøgur í útvarpinum.
Familja
Benny var sonur Lenu og Steingrim Samuelsen úr Fuglafirði. Hann var elstur av 12 systkjum, tíggju brøður og tvær systrar vóru í systkinaflokkinum.