cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gestir
Føroyski rock bólkurin Gestir var stovnaður í 2002. Limirnir í bólkinum vóru Ólavur Jákupsson (sang, gittar), Torfinnur Jákupsson (gittar, tekst), Knút Háberg Eysturstein (keys), Niels Jákup í Jógvanstovu (bass) og Jógvan Andreas á Brúnni (trummur). Bólkurin spælir sítt eyðkenda slag av sveimandi, huglagsríkum rocki, har føroysku tekstirnir og eginsama røddin hjá sangaranum Ólavi Jákupssyni seta sítt týðiliga frámerki. Fyrsta plátan, "Burtur frá toftunum", var útgivin í 2006 av Plátufelagnum Tutl. Enska Plan C Management er management fyri Gestir.
Fyrsta Gestir framførslan var í 2002 í Losjuni í Gøtu, har teir spældu saman við íslendska rock bólkinum Úlpa. Kvøldið eftir spældu Gestir til Tutl 25 ár konsert í Útvarpshøllini, og eitt lag frá tí framførsluni kom við á "Tutl 25 ár" savnsfløguna.
8 mánaðir seinni vunnu Gestir Prix Føroyar 2003, eftir at teir fyrst gjørdust nummar tvey í undanumfarinum og vunnu hálvfinaluna. Bólkurin spældi úti sum heima tað summarið, og seinni á árinum var fari í Lundgaard Studios í Vejen, DK. Hetta var partur av vinningum frá Prix Føroyum. Í 2004 spældi bólkurin m.a á G! Festival og til AME (Atlantic Music Event) á spælistaðnum Vega í Keypmannahavn (saman við Eivør og Makrel). Framførslan í Vega hetta árið, var nógv róst í føroyskum fjølmiðlum. Í 2005 spældu Gestir til Prix Føroyar/AME í Norðurlandahúsinum (sum vinnarar frá 2003), eins og at ein G! Festival framførsla somuleiðis var hetta árið. Bragdið við AME framførslu í Vega í Keypmannahavn var endurtikin hetta árið (200 og Makrel vóru eisini við á teirri konsertini). Aftaná konsertina fóru Gestir enn ein túr í væl útgjørdu upptøkuhølini í Lundgaard Studios í Vejen, DK. Hesufer vóru fleiri løg tikin upp aftrat, og bólkurin brúkti restina av 2005 og fyrra helming av 2006 at arbeiða við komandi Gestir fløguni. Upptøkur vóru eisini gjørdar í London, m.a í Vestry Hall Studios.
Leingi var bíða eftir fyrstu Gestir fløguni, og mong vóru spent um hana. Umsíðir var kunngjørt, at fløgan fór at bera heitið "Burtur frá toftunum", og eisini frættist at hon fór at koma út á G! Festival 2006. Gestir vóru við á AME Í Reykjavík á vári í 2006, og í juli høvdu teir útgávukonsert á G! Festivalinum, har fløgan var útgivin av fyrsta sinni. "Burtur frá toftunum" kom á fyrsta sinni út á Plátufelagnum Tutl. Seinni hetta summarið vóru útgávukonsertir í Norðurlandahúsinum, og á Nord Atlantiske Brygge í Keypmannahavn, har strúkarar, stórskíggi og annað gott var við í framførslunum. Árið endaði við at Teitur bjóðaði bólkinum at hita upp fyri seg í Store Vega í Keypmannahavn. Nógv fólk vóru til konsertina, og eitt úrslit av henni var managementsáttmáli fyri allan heimin, bókingarsáttmáli fyri fastlands Evropa og ein møguligur bókingarsáttmáli fyri Danmark.
Í 2007 spældu Gestir á AME í NASA í Reykjavík, og í Norðurlandahúsinum í Tórshavn. Gestir opnaðu eisini stóra pall á ársins G! Festivali. Í løtuni arbeiða Gestir við nýggjum tilfari, har tekstirnir eru á enskum.
6. januar
6. januar er dagur 6 í árinum í gregorianska kalendaranum. 359 dagar eru eftir av árinum (360 dagar um skotár er). Dagurin verður eisini róptur trettandi ella trettandadagur - t.e. trettandi dagurin eftir jóladag. Dagurin kallast í kirkjuligum høpi eisini epifania, t.e. opinbering.
Svenljunga
thumb|right|200px|Svenljunga Svenljunga er ein býur í Svenljunga kommunu í Svøríki.Býurin hevur umleið 3 418 íbúgvar (2010).
Tanumshede
thumb|right|200px|[[Tanums kirkja]] Tanumshede er ein býur í Tanums kommunu í Svøríki.Býurin hevur umleið 1 697 íbúgvar (2010).
Rijksuniversiteit Groningen
thumb|right|250px|Rijksuniversiteit Groningen Rijksuniversiteit Groningen er ein lærdur háskúli í Groningen, sum varð settur á stovn í 1614. Har eru ellivu fakultet.
Strömstad
thumb|right|250px|Strömstad. Strömstad er ein býur í Strömstads kommunu í Svøríki. Í 2008 var fólkatalið í býnum 7.226, og i 2010 6 288. Býurin liggur við markið til Noreg; Color Line hevur ferjusamband millum Sandefjord og Strömstad. Túrurin til Sandefjord tekur umleið 2 tímar. Norðmenn, sum búgva nær við Sandefjord, fara ofta yvirum til Svøríkis at keypa. Prísirnir á flestu vørum eru lægri í Svøríki enn í Noregi. Hevði tað ikki verið fyri norðmenninar, sum fara um markið at keypa, høvdu nógv færri handlar og matstovur verið í Strömstad, har skelti ofta eru á norskum, og til ber at gjalda við norskum pengum. Tað sama er galdandi nógva aðrastaðni, har stórir munir eru á prísunum í grannalondum. Nógvir amerikanar ferðast til dømis suður um markið til Meksiko at keypa. Í m.a. Tijuana og Ensenada eru skelti á enskum, og tikið verður ímóti amerikonskum dollarum.
Býurin liggur við Europaväg 6 (E6).
Deep Cuts
Deep Cuts er ein tónleikaútgáva hjá svenska tónleikabólkinum The Knife. Plátufelagið Rabid Records útgav fløguna 17. januar 2003. 14 løg eru á fløguni.
8. januar
8. januar er dagur 8 í árinum í gregorianska kalendaranum. 357 dagar eru eftir av árinum (358 dagar um skotár er).
Lodi (Kalifornia)
Lodi (úttala: /ˈloʊdaɪ/) er ein býur í amerikanska stakríkinum Kalifornia. Býurin liggur sunnan fyri Sacramento og eystan fyri San Francisco, nakað miðskeiðis í lutstatinum. Í 2019 búðu fleiri enn 67 túsund fólk í Lodi.
Søga
Lodi varð grundlagdur í 1859.
The Knife (album)
The Knife er ein tónleikaútgáva hjá svenska tónleikabólkinum The Knife. Plátufelagið Rabid Records útgav fløguna 5. februar 2001. 11 løg eru á fløguni.
1681
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld
Áratíggju: 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini - 1680-árini - 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini
Árstal: 1676 1677 1678 1679 1680 - 1681 - 1682 1683 1684 1685 1686
1680
1680 (MDCLXXX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi.
Clásica de Almería 2017
Clásica de Almería 2017 var tann 30. útgávan av súkklukappingini Clásica de Almería. Kappingin var ein partur av UCI Europe Tour-kalendaranum og varð fyriskipað 12. februar 2017. Tað gjørdist danin Magnus Cort Nielsen frá, ið vann kappingina.
1668
1668 (MDCLXVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi.
9. januar
9. januar er dagur 9 í árinum í gregorianska kalendaranum. 356 dagar eru eftir av árinum (357 dagar um skotár er).
495 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Árstal: 500 f.Kr. 499 f.Kr. 498 f.Kr. 497 f.Kr. 496 f.Kr. - 495 f.Kr. - 494 f.Kr. 493 f.Kr. 492 f.Kr. 491 f.Kr. 490 f.Kr.
Tibro
thumb|right|200px|Tibro Tibro er ein býur í Tibro kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 8 018 íbúgvar (2010).
496 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Árstal: 501 f.Kr. 500 f.Kr. 499 f.Kr. 498 f.Kr. 497 f.Kr. - 496 f.Kr. - 495 f.Kr. 494 f.Kr. 493 f.Kr. 492 f.Kr. 491 f.Kr.
1658
1658 (MDCLVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Töreboda
thumb|right|200px|Töreboda Töreboda er ein býur í Töreboda kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 4 189 íbúgvar (2010).
Streets of Gold
"Streets of Gold" (danskt heiti: "Fede tider, mand!") er sangurin, sum verður sungin í Disney-teknifilminum Oliver & Company frá 1988. Dean Pitchford og Tom Snow skrivaðu sangin og Ruth Pointer sang.
Strade Bianche 2017
Strade Bianche 2017 var tann 11. útgávan av súkklukappingini Strade Bianche. Tað var tann fimta kappingin í World Tour-kalendaranum hjá UCI í 2017 og varð hildin 4. mars 2017. Pólski súkklarin Michał Kwiatkowski frá Team Sky vann kappingina.
497 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Árstal: 502 f.Kr. 501 f.Kr. 500 f.Kr. 499 f.Kr. 498 f.Kr. - 497 f.Kr. - 496 f.Kr. 495 f.Kr. 494 f.Kr. 493 f.Kr. 492 f.Kr.
Hebraiskt mál
Hebraiska stavraðið
Shin og sin
Shin og sin eru sami bókstavur, ש, men ímynda tvey ymisk fonem. Teir eru ikki sínámillum allofoniskir. Tá ið diakritisk sjálvljóðstekn verða nýtt, verða hesi bæði fonem sundurgreinað við einum shin-prikki ella sin-prikki; shin-prikkurin er omanfyri høgra horn á bókstavinum, og sin-prikkurin omanfyri vinstra horn á bókstavinum.
Sjálvljóð (vokalir)
Upprunaliga hevði hebraiskt skriftmál ikki sjálvljóð, men seinni, onkuntíð eftir ár 200 e.kr. vóru sjálvljóð løgd aftrat við at seta prikkar ella strikur omanfyri, ímillum ella niðanfyri hjáljóðini (konsonantarnar), tann sokallaða niqqud-skipanin. Prikkar verða tó oftast ikki brúktir uttan í barnabókum, bønarbókum, fremmandaorðum og orðum við tvítýddari úttalu. Ísraelskt-hebraiskt hevur fimm sjálvljóð (i e a o u) men væl fleiri bókstavir at lýsa tey.
Nota 1: Sýmbolið "O" umboðar einhvønn hebraiskan bókstav (hjáljóð).
Nota 3: Dagesh, mappiq, og shuruk hava ymsar funktiónir, sjálvt um tey líkjast av útsjónd.
Nota 4: Bókstavurin ו (vav) er brúktur tí at hatta kann bara verða ímyndað av honum.
10. januar
10. januar er dagur 10 í árinum í gregorianska kalendaranum. 355 dagar eru eftir av árinum (356 dagar um skotár er).
1652
1652 (MDCLII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi.
John Michael Talbot
thumb| John Michael Talbot John Michael Talbot, (f. 8. mai 1954) er ein amerikanskur rómversk-katólskur munkur, tónleikari, sangari og sangskrivari, sum er føddur 8. mai 1954 í Oklahoma City, Oklahoma, USA. Hann er ógvuliga væl lýddur í katólsku kirkjuni. Hann hevur eisini grundaði eitt kleystur, The Brothers and Sisters of Charity, í Eureka Springs, Arkansas, USA, sum er knýtt at fransiskanaraordaninum.
Sí eisini
Katólsk kirkja í Føroyum
Keldur
Simplicity (with Dan O'Neill) — (Troubadour For The Lord) ISBN 0-89283-635-0</
FK Žalgiris
Futbolo klubas Žalgiris ella Žalgiris er eitt fótbóltsfelag úr Vilnius í Litava. Felagið varð stovnað í 1947 (FK Dinamo Vilnius).
Núverandi hópur
Dagført 19. mars 2023.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Magnus Rasmussen
Magnus Rasmussen (føddur 1962) er ein førøskur lærari og politikari (Sambandsflokkurin). Áðrenn hann gjørdist borgarstjóri, starvaðist hann sum fólkaskúlalærari á Runavíkar kommunuskúla. Hann býr í Lamba.
Politisk lívsleið
Magnus Rasmussen hevur verið borgarstjóri og býráðlimur í Runavíkar kommunu síðan 1. januar 2009, valdur inn á felagslistanum, Almenni Listin. Á løgtingsvalinum 1. september 2015 varð hann á fyrsta sinni valdur í Løgtingið, hann fekk 503 atkvøður, ið var fjórð flest hjá Sambandsflokkinum.
1642
1642 (MDCXLII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Billy Joel
William Martin "Billy" Joel, føddur 9. mai 1949, er ein amerikanskur tónleikari, singer-songwriter og tónaskáld. Hann er mest kendur fyri sangin "Piano Man" frá 1973, og hevur havt topp 40 sangir í 1970-árunum, 1980-árunum og 1990-árunum. Fløga hansara Greatest Hits Vol 1 & 2 er ein av best seljandi fløgunum í USA nakrantíð. Eisini hevur hann verið sætti best seljandi tónleikari í heiminum, og triðbesti seljandi tónleikari í USA.
Hann hevur verið tilnevndur til Grammy-virðisløn 23 ferðir og vunnið seks ferðir. Billy var innlimaður inn í Songwriters Hall of Fame í 1992, Rock and Roll Hall of Fame í 1999, og the Long Island Music Hall of Fame í 2006. Í 2013 tók hann ímóti Kennedy Center Honors, ið er hægsti heiður eitt listafólk kann fáa í USA.
Billy Joel gavst, við fáum undantøkum at útgeva tónleik í 1993, men framførir framvegis løg síni á tónleikaferðum í USA og kring heimin.
Samstarv við Disney
Í 1988 lánti Billy Joel rødd sína til animeraða hundin Dodger í Disney filminum Oliver and Company. Har sang hann eisini opnunarsangin í filminum, ið kallaðist "Why Should I Worry".
Harry Kane
225px|thumb|right|Harry Kane í 2018. Harry Edward Kane (føddur 28. juli 1993 í Walthamstow, London) er enskur fótbóltsspælari.
Kane spælir sum álopsleikari fyri enska Premier League felagið Tottenham Hotspur F.C. og fyri enska landsliðið. Hann gjørdist toppskorari í Premier League í trimum sesongum: 2015-16, 2016-17 og 2020-21. Í sesongini 2014-15 varð hann kosin Ársins leikari hjá Tottenham.
Daniel Teklehaimanot
Daniel Teklehaimanot Girmazion (føddur 10. november 1988) er ein professionellur súkklari úr Eritrea, ið súkklar fyri.
Grand Tour tíðarlinja
WD = Tók seg úr kappingini; Í gongd = IP
Tranemo
thumb|right|200px|Tranemo Tranemo er ein býur í Tranemo kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 3 323 íbúgvar (2020).
498 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Árstal: 503 f.Kr. 502 f.Kr. 501 f.Kr. 500 f.Kr. 499 f.Kr. - 498 f.Kr. - 497 f.Kr. 496 f.Kr. 495 f.Kr. 494 f.Kr. 493 f.Kr.
Margrethe II
thumb|right|180px|Frímerki frá 1997. Margrethe II ella Margreta II (Margrét Þórhildur II) (f. 16. apríl 1940) er drotning í Danska kongaríkinum, og altso eisini í Føroyum og Grønlandi. Dóttir kong Frederik IX og drotning Ingrid, sum var fødd og uppvaksin í Svøríki. Hon giftist við prins Henrik (1934-2018), sum var úr Fraklandi og upprunaliga æt Henri Marie Jean André greivi de Laborde de Monpezat. Tey fingu synirnar Frederik (f. 1968) og Joachim (f. 1969).
Lívssøga
thumb|left|260px|10. juni 1967 vórðu Drotning Margrethe og [[Henrik (prinsur av Danmørk)|Henrik prinsur gift.]] Margreta drotning varð borin í heim tann 16. apríl 1940 á Amalienborg í Keypmannahavn. Foreldur hennara vóru táverandi krúnprinsurin Fríðrikur, seinni Fríðrikur kongur IX av Danmark, og krúnprinsessan Ingrid. Í 1944 og 1946 fekk krúnprinsaparið tvær døtur afturat, prinsessurnar Benedikte og Anne-Marie av Danmark. Tann lítla prinsessan varð doypt tann 14. mai 1940 í Holmens Kirke í Keypmannahavn. Hennara fulla navn gjørdist Margrethe Alexandrine Þórhildur Ingrid. Um hetta mundið høvdu kvinnur ikki arvarætt til krúnuna, so tað var ikki fyrr enn arvalógin frá 27. mars 1953 varð samtykt, at Margreta gjørdist krúnprinsessa av Danmark. Tann 16. apríl 1958 gjørdist Margreta krúnprinsessa limur í Ríkisráðnum og virkaði sum leiðari av ríkisráðsfundunum, tá Fríðrikur kongur ikki var tøkur.
Tann 14. januar 1972 doyði Fríðrikur IX. Dagin eftir varð krúnprinsessan staðfest sum Margreta drotning II, av táverandi forsætismálaráðharra Jens Otto Krag í borgargarðinum við Christiansborg. Hennara hátign Margreta drotning II er konstitutionellur ríkisleiðari í Danmark, Føroyum og Grønlandi.
Vitjanir í Føroyum
Margrethe II hevur javnan vitjað í Føroyum. Fyrstu ferðirnar við foreldrum sínum, og seinni í fylgi við manni sínum og viðhvørt synunum eisini. Tá hon vitjaði í Føroyum í 2005, var krúnprinsaparið Frederik og Mary eisini við. Tá drotningin vitjaði Føroyar í 2016 vóru hvørki Heindrikkur prinsur ella synirnir við henni.
Joan Bláfoss
Joan Bláfoss (fødd 11. september 1980) er føroyskur rennari og triatlon íðkari. Joan byrjaði at íðka triatlon í 2002. Í 2008 vann hon heimsmeistara kapping í ½ Ironman í Lissabon. Joan lesur til lækna á Københavns Universitet. Joan helt eina pausu frá kappingum í 2009 og 2010 orsakað av skaða, men í 2011, er hon aftur farin í holt við at íðka, men nú íðkar hon mest renning, hon rennur maraton. Hon luttók í martaton kapping í Týsklandi og setti nýtt føroyskt met. Hon gjørdist fyrsta føroyska kvinna, sum rann teinin undir 20 minuttir. Hon rann við tíðini 2:50.09. Hon gjørdist nummar 34 í kappingini og er styrkismett sum nummar 4 í Danmark.
Sonja Jógvansdóttir
Sonja J. Jógvansdóttir (fødd 9. november 1977 í Tórshavn, uppvaksin í Fuglafirði) er ein føroyskur journalistur, samskipari og politikari, ið varð vald inn á Føroya Løgting fyri Javnaðarflokkin á Løgtingsvalinum 2015, sum tann fyrsti samkyndi løgtinslimur, ið er opin um tað. Sonja valdi at fara úr Javnaðarflokkinum dagin eftir, at nýggj samgonga varð skipað hin 15. september 2015, og gjørdist leysgangari frá 16. september 2015.
Bakgrund
Sonja vaks upp í Fuglafirði, tók studentsprógv á Stundentaskúlanum í Kambsdali]] í 1997 og hevur síðan lokið prógv sum Master of Arts við honours í stjórnmálafrøi frá  University of Edinburgh í 2002. Harumframt hevur hon tikið fleiri fak á kandidatstøði innan fyrisiting á RUC 2004-2005.
Neutron
thumb|Uppbygnaðurin av kvark í Neutronini. Tað eru tveir "niður-kvarkar" og ein "upp-kvarkur". Tann sterka megin fær lag á við gluonum við aldum. Hendan sterka megin hevur trý sløg av løðingum, tann reyða, grøna og bláa. Legg til merkis at valið av tí bláa litinum av upp-kvarkinum er tilvildarligt; løðingin av litinum skal ímynda at vera ein ringrás ímillum teir tríggjar kvarkarnar. Nevtrónin ella Neutronin er ein subatomiskur partikkul, tekin n ella n^0, við ongum elektroniskum ravnmagnsløðing og nøgd á eitt sindur meira enn einari protón. Protónir og neutronir gera kjarnina av atominum. Protónir og neutronir skikka sær líkasum hvørt annað inni í kjarnuni og báar eindirnar hava næstan ein massa á einari atomiskari eind (dalton). Báar eindirnar vera nevndar nukleonir. Teirra ognarlutir og sín ámillum ávirkan er lýst sum atomalisfrøði.
Sonja Jógvansdóttir
Bakgrund
Hon livir í føstum parlagi við fyrrverandi mentamálaráðharra Føroya, Annlis Bjarkhamar.
Neutron
Í kjarnuni knýtast protónir og neutronir seg saman vegna atomorku. Neutronir eru ásettar fyri at stabilisera kjarnuna, við undantakinum av einum einkjuprotón Hydrogen atominum. Neutronir eru gjørdar ríkiligar í kjarnukloyving og samanbræðing. Tær eru fyrst og fremst ein gevari til ta nukleosyntesuna av evnafrøðiligum evnum í stjørnum ígjøgnum kloyving, bræðing og neutronfangandi mannagongdini.
Sonja Jógvansdóttir
Politisk lívsleið
Tá ið nevndarsessirnir í Løgtinginum vóru býttir, fekk Sonja tveir vanligir nevndarsessir, ongan formanssess. Hon og Nýtt Sjálvstýri gjørdu tekniskt samstarv við samgonguna, ið førdi til, at andstøðan ongan formanssess fekk. Nýtt Sjálvstýri fekk tveir formanssessir, eitt nú gjørdist Bárður Kass Nielsen formaður í einari nevnd, hann er varamadur fyri Jógvan Skorheim, ið noyddist at velja løgtingssessin frá um hann vildi halda fram sum borgarstjóri í Klaksvík, Bárður fekk 69 atkvøður. Sosialurin skrivaði kritiskt um tað at Sonja hevði telva so illa, at hon takkaði nei til landsstýrissess og rýmdi úr Javnaðarflokkinum, ið gørdi tað upplagt, at Framsókn og samgongan, ið var komin í minniluta, noyddust at bjóða Anniku Olsen formanssessin í Fíggjarnevndini, fyri at tryggja sær, at hon gjørdist limur í Framsókn og harvið eisini gjørdist limur í samgonguni, ið harvið aftur fekk meiriluta. Stutta tíð eftir at Annika fór upp í Framsókn, valdi hon tó at taka seg úr aftur flokkinum og gjørdist leysgangari eins og Sonja. Sonja valdi at stuðla stjórnini, og nakrir mánaðir seinni vísti tað seg, at stjórnin hjá Aksel V. Johannesen hevði størri stríð við at finna semju innanfloks enn við Sonju Jógvansdóttir, tá ið Kristin Michelsen og Bjarni Hammer, ið samstundis vóru ávikavist borgarstjóri og varaborgarstjóri á Tvøroyri, ikki vildu taka undir við ætlaða politikkinum hjá samgonguni viðvíkjandi uppboðssølu av fiskirættindum.
Neutron
Neutronin er ógvuliga umráandi tá tað kemur til framleiðslu av kjarnorku. Neutronin varð uppdagað í 1932 av James Chadwick, í áratígginum eftir hann hevði uppdagað hana hendu nógvar ymiskar royndir við kjarnuumbroytingum. Eftir hetta uppdagaði man kjarnukloyvingina í 1938, tá fann man skjótt útav at um kloyvingin framleiddi neutronir, sum hvør av hesum kundi flúgvi inn í arðar kjarnir og harvið skapa eina ketu reaktion. Hesar fyrstu hendingar og finningar leiddu til tað fyrsta kjarnorkuverkið (Chicago Pile-1, 1942) og tað fyrsta kjarnorku vápni (Trinity 1945).
fríðar Neutronir, sjálvt um tær ikki beinleiðis ioniserað atomir, elva til ioniseraða geisling (radiation). Júst hetta kann vera lívfrøðiliga fraligt fyri okkum, treytað av hvussu nógv talan er um, sum einum kemur undir. Tó er altíð, óansað hvar tú ert, ein lítil stráling har tú ert staddur. Hetta nevna vit bakstøðis-stráling, hesar eru natúrligar strálingar, ið fara fram á skorpuni av jørðini, og koma av natúrligum evnum. Hesar neutronir streyma runt allastaðnist. So tá vit skula máta eftir radioaktiviteti, so er umráandi fyrst at vita, hvussu høg tann natúrliga strálingin er, júst á tí stað.
Tann fríða Neutronin hevur ein massa á ella  ella 1,008664915u. Neutronin hevur eitt radius á og hevur spinn-½ fermion. Nutronin hevur onga mátingaføra løðing. Við positivu løðingini hjá protonini, verður hon (protonin) beinleiðis ávirka av elektriskum feltum (ravnmagns-øki), har aftur ímóti neutronini, ið ikki verður ávirka av ravnmagnsøkjum. Harafturímóti hevur Neutronin eitt magnetiskt-bil (magnetic moment) so í tí tíðarbilinum verður Neutronin ávirka av magnetiskum økjum. Men magnetiska-bili hevur negativt virðið tí at orienteringin er umvend av spinninum hjá neutronini.
Ein frí Neutron er óstøðu (óstabil), fellur ímóti einari proton, elektrón og antineutrino (antineutron) við eini lívstíð á umleið 15 minuttir. Hetta radioaktiva fellingin (fáningin), eisini kent sum beta fáning, er møgulig tí massin av neutronini er eitt sindur størri enn tann hjá protonini. Ein frí proton er tó støðu. Men tá tær verða bundnar saman í einari kjarnu, kann úrslitið vera bæði støðugt og óstøðugt. Tað velst tó um, hvussu kjarnin er sett saman og hvørjir lutitnir eru, ið er innblandiaðir. Beta fáningin, tá neutonir fella ímóti protonum, ella umvent, er stýrt eftir Tí Veiku Orkuni og tað krevur eina útsending ella eina upptøku (innslúsan) av elektrónum og neutronum, ella antipartikklar teirra.
thumb|kjarnu fissión orsaka av upptakan av einari neutron av Uranium-235. Tann tunga kjarnan verður til tvær lættari kjarnir og skjýtur út aðrar neutronir. Protonir og neutronir uppføra seg á næstan sama hátt undir kjarnorku í kjarnanum. Konseptið (hugtakið) av isospin, har protonin og neutron vera sæddar sum tveir kvantum (quantum) statir av sama partikli, er brúkt til at skapa sín ámillum ávirkan av nukleonum við kjarnu- ella Veiku okrunum. Vegna styrkini av kjarnorkuni á stuttum avstandi er bindingin av nukleonum neira enn sjey ordanir av støddini størri enn elktrónmangetiska orkau bindingin, ið heldur elektrónum saman, í atomum. Kjarnureaktionir (so sum kjarn-fissión) hevur tí ein orku densitet á meira enn tíggju milliónir ferir so nógv sum kemiskar bindingar. Tí av massa-orku-javngildi, kjarnu bindingarorkan reducera (minka) massan av kjarnunum. Tá ið saman um kemur, er førleikin av kjarnuorkuni at goyma orkurestir frá tí elektromagnetiskku afturrakstinum (repulsion) av kjarnulutunum er støði fyri meginpartin av orkuni sum framleiðir kjarnorkuverk ella atombombur. í kjarnufissión er upptakan av einari neutron av einari tungari kjarnu (t.d. Uranium-235) viðførir at kjarnan gert óstabil og brotnar, og partarnir vera til minni og lættari nýggjar kjarnir og eisini sendir tað burtur aðrar neutronir. Hesar positivu løddu og løttu kjarnirnar vekja síðani og frágeva elektromagnetiska potentiala orku.
Neutronin er flokkað sum eina hadron, tí at hon er ein samanseettur partikkul gjørdur av kvarkum (quark). Neutronin er eisini flokkað sum ein Baryon, tí tað er samansett av trimum valens (valence) kvarkum. Tann avmarkaða støddin av neutronini og magnetiskatíðarbilinum fortelja okkum tað, at neutronin er ein samansettur partikkul, sum er tað øvuta av eunum fundamentalum partikkli (eisini nevnt elementariskur partikkil). Ein neutron hevur tveir niðurkvarkar við einari løðing á - 1/3e og ein uppkvark ivð løðingini +2/3e.
Líka sum protonir so eru kvarkarnir av einari neutron bundnir saman av tí Sterku Kraftini lagt ímillum av gluonum. Kjarnorku kraftin er úrslit av tí annarligu ávirkanini av tí meira fundemantalu Sterku Kraftini.
230-árini
Øldir: 2. øld - 3. øld - 4. øld
Áratíggju: 180-árini 190-árini 200-árini 210-árini 220-árini - 230-árini - 240-árini 250-árini 260-árini 270-árini 280-árini
Ár: 230 231 232 233 234 235 236 237 238 239
11. januar
11. januar er dagur 11 í árinum í gregorianska kalendaranum. 354 dagar eru eftir av árinum (355 dagar um skotár er).
51 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. - 50-árini f.Kr. - 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr.
Árstal: 56 f.Kr. 55 f.Kr. 54 f.Kr. 53 f.Kr. 52 f.Kr. - 51 f.Kr. - 50 f.Kr. 49 f.Kr. 48 f.Kr. 47 f.Kr. 46 f.Kr.
Vårgårda
thumb|right|200px|Vårgårda Vårgårda er ein býur í Vårgårda kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 5 133 íbúgvar (2010).
Malinstindur
Malinstindur er eitt fjall í Sandavági. Malinstindur er 683 metrar høgt sum ger tað til trið hægsta fjallið í Vágum.
Fólkatingsvalið 2011
Fólkatingsvalið 2011 var hildið hósdagin 15. september 2011, nærum 4 ár eftir fólkatingsvalið, ið varð hildið 13. november 2007. Í alt skuldu 179 fólkatingslimir veljast, av teimum vórðu 175 valdir í Danmark, tvey umboð úr Føroyum og tvey umboð úr Grønlandi.
! colspan=2 style="background:#ffffff"| Góðtiknar atkvøður ! style="background:#ffffff" | ! style="background:#ffffff" | 22,301 ! style="background:#ffffff" colspan="2"| ! style="background:#ffffff" | 2 ! style="background:#ffffff" | – ! colspan="2" style="background:#ffffff"| Atkvøður í alt || style="background:#ffffff" | || style="background:#ffffff" | 22,913 || style="text-align:center; background:#ffffff" colspan=4 | Valluttøka: 57,4% – fólk við vælrætti: 40 932 !style="background-color:#DDDDDD; text-align:center" colspan="8"| Samlað úrslit ! colspan=2 style="background:#ffffff" colspan="3"| Góðtiknar atkvøður ! style="background:#ffffff" | 3,588,313 ! colspan=2 style="background:#ffffff" colspan="3"| Atkvøður í alt ! style="background:#ffffff" | 3,623,533 ! style="background:#ffffff" colspan="4"| Valluttøka: 87,2% – fólk við atkvøðurætti: 4,156,735
499 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Árstal: 504 f.Kr. 503 f.Kr. 502 f.Kr. 501 f.Kr. 500 f.Kr. - 499 f.Kr. - 498 f.Kr. 497 f.Kr. 496 f.Kr. 495 f.Kr. 494 f.Kr.
50 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. 60-árini f.Kr. - 50-árini f.Kr. - 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr.
Árstal: 55 f.Kr. 54 f.Kr. 53 f.Kr. 52 f.Kr. 51 f.Kr. - 50 f.Kr. - 49 f.Kr. 48 f.Kr. 47 f.Kr. 46 f.Kr. 45 f.Kr.
Martin Luther
thumb|right|Martin Luther Martin Luther (10. november 1483 - 18. februar 1546) var ein týskur kristin munkur, gudfrøðingur og reformatorur. Hann var ein av teimum fyrstu protestantunum. Luther setti spurning við valdið og myndugleikan hjá pávanum við at leggja dent á Bíbliuna sum einastu galdandi keldu til andaligan myndugleika og á prestaskapin hjá øllum doyptum kristnum fólki. Sambært Luther fekst frelsa einans við trúgv á Jesus, ein trúgv, ið kirkjan onki ræði hevði yvir. protestantiska trúbótin kom við hesum lærum og broyttu søgugongdina í vesturheiminum.
thumb|left|Universität Wittenberg Luther bleiv føddur í Eisleben, Týskland, í 1483. Sum barn gekk hann í latínskúla, og í 1501 fór hann á universitet í Erfurt. Hann fekk aldrin gjørt sítt jurastudium liðugt orsakað av einum skakandi upplivilsi, sum gjørdi, at hann legði lív sítt um.
Gerðir Luthers vóru tó langt frá lidnar, tá hann var í klostri í Erfurt. Eftir fá ár fór hann undir sítt prestastudium.
Frelsan kom, tá hann fekk heilt nýggjar tankar um, hvat kristindómurin var. Hann meinti, at trúgvin á Gud var tað, sum gav frælsi, og at gerningar vóru avgerandi. Luther segði einaferð: "Guð hevur ikki brúk fyri tínum góðu gerningum, men tað hevur tann fátæki næsti tín."
Uttanhýsis slóðir
Danskar síður:
Síður á øðrum málum:
Plymouth (Massachusetts)
Plymouth er ein býur í amerikanska stakríkinum Massachusetts.
Býurin liggur á eysturstrondini og í víkini, sum kallast Plymouth Bay. Tað er í landsynningsparti av stakríkinum, góðir 60 kilometrar í ein landsynning úr høvuðsstaðnum Boston, ið er størsti býur í Massachusetts.
Í 2020 búðu fleiri enn sjey túsund fólk í Plymouth.
Søga
Býurin varð grundlagdur í 1620 og er elsti býur í Nýonglandi. Hann er uppkallaður eftir Plymouth í Devonshire í Onglandi.
Pílagrímarnir
Í september í 1620 fóru um 100 pílagrímar úr Stóra Bretlandi við skipinum Mayflower. Mayflower var upprunaliga farmaskip og ikki bygt at flyta fólk. Teir ætlaðu at sigla til Virginia, men eftir harðbalna ferð komu teir til Massachusetts.
Áðrenn teir stigu fótin á land, gjørdu teir Mayflowersáttmálan, sum segði, hvussu teir skuldu stýra niðursetubygd síni, ið teir nevndu Plymouthlundin (Plimoth Plantation). Helvtin av niðursetufólkunum livdu ikki fyrsta veturin av í Massachusetts, og niðursetubygdin Plymouth hevði helst doyð út, høvdu indiánararnir, sum búðu tætt við, ikki hjálpt teimum. Men Plymouth hóraði undan, og sum tíðin leið, kom hon reiðiliga fyri seg.
Reinleikabrøðurnir
Tíggju ár eftir at pílagrímarnir komu til USA, fóru reinleikabrøðurnir (puritanararnir) at flyta til Massachusetts í stórum tali. Reinleikabrøðurnir stovnaðu lærda háskúlan í Harvard í 1636.
Annað
Í 1621 varð Thanksgiving Day (takkargerð til Guds) fyri fyrstu ferð hátiðarhildin í Plymouth.
Í 1824 opnaði Pilgrim Hall Museum í Plymouth, ið er tað elsta almenna savnið í USA.
Í 1889 varð standmyndin ið er minnsvarði til minnis um pílagrímarnar (Monument to the Forefathers), avdúkað. Standmyndin úr granitti er 25 metrar høg.
1687
1687 (MDCLXXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.
Erlend Øye
thumb|250px|Erlend Øye Erlend Øye (føddur 21. november 1975) er ein norskur tónleikari, sangari, sangskrivari, DJ og tónleikaprodusari. Hann er kendur frá bólkunum Kings of Convenience og The Whitest Boy Alive.
Hotel Cæsar
Hotel Cæsar var fyrstu ferð á skránni í okt. 1998, og hevur koyrt á meir ella minni sama hátt síðan. Sjónvarpsrøðin hjá Tv2 gjørdist beinavegin væl umtókt í Norra. TV 2 í Noregi hevði fram til oktober 2015 gjørt 2889 partar av sjónvarpsrøðini.
Kansas
Kansas (enskt State of Kansas) er stakríki í USA við 2,8 miljónum innbúgvum. Mitt inni í USA er Kansas. Í norðri hevur Kansas mark við Nebraska, í eystri við Missouri, í syðri við Oklahoma, og í vestri við Colorado. Í Kansas er ógvuliga slætt. Høvuðsstaðurin í Kansas eitur Topeka. Har er øll tann týdningarmesta umsitingin í lutstatinum, so sum stjórn, ting og stjórnarráð. Nú á døgum eru nógvar fyritøkur í Topeka, men búskaparligi miðdepilin í Kansas er í Wichita og Kansas City. Kansas City, ið er báðumegin Missouriá, er ein býur eystarlaga í Kansas og í Missouri. Har er nógvur ídnaður og týðandi handilsvirksemi.
Niðursetubøndir
thumb|left|180px|Fyrstu hvítu niðursetufólkini fóru vestureftir í vognum við segldúksskóli. Seinna helming í 19. øld búsettu fleiri milliónir fátækir amerikanarar og innflytarar úr Evropa seg vestan fyri Mississippi í USA. Vónríkir gullgravarar fóru til Norðurkalifornia, har gull varð funnið í 1848, og stórbøndur løgdu lendi inn á grasfløtunum í Kansas og hildu stór neytafylgi.
Tað var lógin Homestead Act frá 1860, sum eggjaði bóndunum at fara vestureftir til Kansas. Bøndur fingu um 650 000 m² at velta, og tá ið teir høvdu dyrkað jørðina í 5 ár, áttu teir hana. Arbeiðarar løgdu jarnbreytir, og við jarnbreytini enn fleiri arbeiðarar og grøðin varð flutt til marknaðirnar. Mongu jarnbreytirnar bundu longu teinarnar í Amerika saman. Í 1900 var jarnbreytakervið í alt USA 405 000 km langt.
Búskapur
thumb|right|250px|Inni í statinum eru akrar, so langt eygað sær. Mest verður dyrkað av [[hveiti.]] Kansas er kanska fremsta landbúnaðarríki í USA. Umleið 90 % av landjørðini eru velt (191 000 km2). Her velta tey m.a. mais, hveiti og epli. Onnur týðandi grøði er soyabønir og jarðnøtir, sum millum annað verða brúktar at gera matolju úr. Úr hesum stóru landbúnaðarøkjunum verða landbúnaðarvørur fluttar út til nógv statir kring allan USA. Hesi støðini hava so statt ógvuliga stóran týdning fyri at útvega USA mat. Nógvir bøndur velta mat til sín sjálvs ella hava húsdýr, sum geva familjuni kjøt ella mjólk. Summir teirra hava smáar veltur og akrar og nýta einføld amboð. Aðrir bøndur reka stórar garðar við nútímans maskinum á munagóðan hátt. Í økjum við nógvum landbúnaði eru einamest stórir garðar. Har arbeiða fá fólk, men tey hava nógvar maskinur. Tað, sum verður framleitt, t.d. kjøt, mjólk ella korn, verður selt, helst innanlands, men eisini uttanlands. Allastaðni í Kansas brúka menniskjuni jørðina, millum annað at velta ella at hava húsdýr á. Tað er bara ein tíggjundapartur av landjørðini, sum ikki verður brúktur til akrar, veltur og beiti hjá húsdýrum. Lendið verður brúkt til nógv annað eisini, til dømis skógarvinnu og veiðu. Fenaðurin, sum gongur á beiti, kann vera seyður, neyt ella geitir. Ull, kjøt og mjólk hevur mest at siga av tí, sum fæst burtur úr húsdýrahaldi í Kansas. Í nógvum bygdum eru stórir garðar við húsdýrum. Teir verða nevndir ranchir (ranches). Har hava tey óvuliga nógvan fenað, serliga neyt til at fáa kjøt. Teir flestu av hesum stórgørðunum flyta út kjøt til aðrar statum.
Politikkur
Í Kansas er deyðadómur. Seinasu tíggju árini er eingin avrættaður í statinum.
Størstu býir
290px|thumb|right|Landspartar og býir í Kansas Teir 10 størstu býirnir eftir íbúgvatali í Kansas vóru í 2019 hesir:
Elevador de Santa Justa
thumb|150px|Elevador de Santa Justa Elevador de Santa Justa er ein 45 m høgur uttandura elevatorur, ið flytur fólk millum Lisboa-býlingarnar Baixa og Chiado.
Hann er bygdur í 1902 av Raul Mesnier du Ponsard, sum var næmingur hjá Gustave Eiffel. Tveir "vognar" eru, sum flyta ferðafólkið 32 m upp. Frá ovara steðgistaðnum eru trappur upp ovast í bygningin, har café er við útsýni er yvir allan miðbýin og ánna Tejo.
Marknaðarføring
Marknaðarføring er øll tiltak, ið virki setur í verk, og sum hava samband við at føra fram á marknað vøru ella tænastu. Marknaðarføring hevur sín uppruna í amerikanska hugtakinum "marketing". Vanligt er at flokka marknaðarføring í tveir høvuðsflokkar: marknaðareggjan og marknaðarlaging.
Nils Bech
Nils Bech (føddur 8. apríl 1981, vaks upp í Vikersund) er ein norskur tónleikari, sangari, dansari og listamaður.
1677
1677 (MDCLXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Oklahoma City
Oklahoma City er høvuðsstaður í Oklahoma, USA og størsti býur í Oklahoma. Hann hevur umleið 580 túsund íbúgvar.
Myndir
thumb|left|200px|Oklahoma City.
1667
1667 (MDCLXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
Kirgistan
Kirgisia ella Kirgisistan (kirgisikst: Кыргызстан) er eitt land í Asia. Landið hevur umleið 5 776 500 íbúgvar (2014). Bisjkek er bæði høvuðsstaður og størsti býur í Kirgisia. Kirgisia var fyrr ein partur av Sovjetsamveldinum, men gjørdist sjálvstøðug tjóð 25. desember 1991. Nú á døgum er Kirgisia eitt litið, ókent land. Har búgva umleið 5,7 milliónir fólk, og landið er 4,5 ferðir so stórt sum Danmark, ið hevur á leið sama íbúgvatal.
Meira enn helvtin av Kirgisia er 2.500 m oman sjóvar, og tí verður landið stundum eisini kallað "miðasiatiska Sveis". Snjótaktu Tien Shan-fjøllini mynda landslagið; men djúpu áardalarnir eru fruktagóðir og grønir. Flestu fólk eru bøndur. Húsdýrahald er meginvinna í landbúnaðinum, tí har er so lítið dyrkilendi.
Søga
Til 1991 var Kirgisia partur av tí stóra og máttmikla Sovjetsamveldinum. Tað var heimsins størsta land, og har búðu 280 milliónir fólk. Í Kirgisia, ella rættari sagt, í Kirgisiska Sovjetlýðveldinum, sum tað tá æt, høgdu tey uran, sum varð nýtt í sovjetsku framleiðsluni av kjarnorkuvápnum Eisini gjørdu tey royndir við kavbátatøkni í einum stórum vatni, langt burturi frá Vesturlendskum njósnarum Har vóru nógvar verksmiðjur, sum ímillum annað framleiddu maskinur og klædnavørur.
Tey, sum áður vóru bøndur, hava verið fyri stórum broytingum. Meðan landið enn var partur av Sovjetsamveldinum, var jørðin savnað í stórar felagsgarðar, sum vóru felagsogn. Fólk starvaðust har sum arbeiðarar við ymiskum uppgávum, t.d. sum traktorførarar ella neytakonur. Nú á døgum er jørðin í Kirgisia einskild, og flestu teirra, sum áður vóru arbeiðarar á felagsgørðunum, hava fingið sína egnu jørð. Nógvum dámar hetta væl, hóast tað er trupult at fáast við landbúnað. Trot er á m.a. maskinum. Nú hava tey tó frælsi at ferðast hagar, tey vilja. Fólkið (kirgisar) kann eisini ráða í landi sínum.
Búskapur
Kirgisia verður talt millum tey 30-40 fátækastu londini í heiminum í 2015. Nú á døgum stavar tann størsta inntøkan hjá Kirgisia frá at selja el, sum verður framleitt við vatnorku. Landið flytur eisini út gull og bummull. Mong steinsløg eru í Kirgisia. Gull og kyksilvur verða høgd til útflutnings, men kolið, oljuna og gassið nýta teir sjálvir. Góðir møguleikar eru at vinna ravmagnsorku burtur úr stríðu áunum, ið renna oman úr høgu fjøllunum, og nakrar vatnorkubyggingar eru gjørdar. Harumframt er lítið og einki av ídnaði. Nógv av tí, sum er til sølu í handlunum, er úr Kina. Nógv vóna, at ferðavinnan skal gera Kirgisia ríkari. Landið er avbera vakurt við kavakløddum fjallatindum, sum eru meira enn 7.000 metrar høgir. Har er eitt ógvuliga stórt vatn við frálíkum baðistrondum. Har eru gøtur til gonguferðir, og har er farvegur av gamlari mentan, til dømis málningar á hellu og bergi og minni um ta gomlu handilsfarleiðina millum Evropa og Kina. Men summarið er stutt í Kirgisia, veturin øgiliga kaldur, og landið er meira enn túsund kilometrar frá sjónum.
Fólkið
Har búgva um leið 5,7 milliónir fólk, og landið er 4,5 ferðir so stórt sum Danmark, ið hevur á leið sama íbúgvatal. Meiri enn helmingurin av fólkinum í Kirgisia er kirgisar, ættaðir úr Mongolia. Mong eru flakkfólk og gitin fyri at vera kring á rossabaki. Størsti útlendski minnilutin eru russar, ið mest búgva í býunum, og sum til 1991 stýrdu øllum handli og ídnaði í landinum. Nú kirgisar eru vorðnir meiri tjóðskaparsinnaðir, eru mangir russar farnir heim aftur til Russlands. Meginparturin av fólkinum í Kirgisia livir nú á døgum av landbúnaði og húsdýrum. Nógv fólk, sum áður arbeiddu á fabrikkum ella skrivstovu, velta nú sjálv tann mat, teimum tørvar, ella liva sum nomadar við húsdýrum sínum. Onnur eru flutt til Russlands ella Kasakstan at leita eftir arbeiði.
Í Kirgisia búgva í 2015 um leið 5,7 milliónir, harav umleið 80 % eru muslimar og 20 % kristin (Ortodoksa kirkjan).
Burj Al Arab
Burj Al Arab er eitt 7-stjørnað hotell ið liggur í Dubai í Sameindu Emirríkjunum. Í 1999 læt nú heimskenda eyðkennismerkið í Dubai, hotellið Burj Al Arab, upp. Tað stendur á eini gjørdari oyggj út fyri strondina í Dubai. Har slepst einans til við tyrlu ella eftir eini privatari brúgv. Hotellið er 320 metrar høgt og er seglformað, næstan tveir kilometrar av 24 karat blaðgulli og 23.444 kvadratkilometrar av marmori sýna ómetaligt luksus og oyðslusemi. Her starvast 1.600 starvsfólk við meir enn 80 ymiskum tjóðskapum, sum fjálga um kundarnar.
Minden (Louisiana)
Minden er ein býur í amerikanska stakríkinum Louisiana. Býurin liggur í útnyrðingsparti av lutstatinum, eystan fyri Shreveport.
Søga
Býurin varð grundlagdur í 1836. Í 2019 búðu fleiri enn 11 túsund fólk í Minden.
FC Hegelmann
Futbolo klubas Hegelmann ella FC Hegelmann er eitt fótbóltsfelag úr Kaunas í Litava. Felagið varð stovnað í 2009.
Núverandi hópur
Dagført 20. mars 2023.
La Norma Fox
250px|thumb|La Norma. Norma Fox, betri kend sum La Norma, (fødd 9. februar 1926 í Randers) er ein danskur fimleikari.
13. januar
13. januar er dagur 13 í árinum í gregorianska kalendaranum. 352 dagar eru eftir av árinum (353 dagar um skotár er). Dagurin verður eisini róptur Tjúgunda halgi, og henda dag verða jólini roknað at enda.
Fólkaheilsuráðið
Fólkaheilsuráðið er eitt ráð í Føroyum, sum hevur til endamál, at styrkja tiltøk fyri heilsufremjing, sjúku- og vanlukkufyribyrging, bæði í almanna- og heilsuverkinum. At stimbra gransking og royndum á fyribyrgingarøkinum og at skipa fyri, at ítøkilig heilsufremjandi og sjúkufyribyrgjandi tiltøk í fólkaheilsuætlanum landsstýrisins verða sett í verk og framd. Ráðið hevur skrivstovu á J.C. Svabosgøta 43 í Havn.
Ráðslimir
Í Fólkaheilsuráð sita 7 limir, tilnevndir av landsstýrismanninum fyri 4 ár í senn. Ein limur umboðar undirvísingarverkið, ein limur umboðar almannaverkið og fýra limir eru heilsustarvsfólk. Landsstýrismaðurin velur sjeynda limin, sum eisini skal hava serligt innlit í almanna- og heilsuviðurskifti. Landsstýrismaðurin velur formann og næstformann millum limirnar í ráðnum. Limirnir eru valdir sambært §2 í lóg um Fólkaheilsuráð. Valskeiðið 2008 til 2011 vóru ráðslimirnir hesi:
Gokstadskipið
Hetta er eitt sokallaðað gravskip, men royndir og kanningar vísa at hetta er eitt serstakliga sjógott skip, sum kann sigla upp til 12 míl. Skipið er súðubygt, har súðurnar verða klinkaðar við bátsnøglum. Skipið er 23,80 metrar langt og 5,10 metrar breitt og tílík skip vóru brúkt til kriggj, handil og fluttning kring øll Norðurlond og á leiðir norðbúgvanna út í heimin. Skipið varð bygt til 32 róðursmenn og hevði eitt 110m2 stórt segl, sum kundi dríva skipið upp í 12 míl. Útfrá kanningararbeiði, sum hevur verið gjørt á Gokstadskipið, varð træið sum skipið er bygt úr høgt í 890 og varð bygt á døgum Haralds hins Hárfagra. Gokstadskipið kundi hava eina manning av 40 til 70 menn, treytað av hvat skipið skuldi brúkast til.
Við Gokstadskipinum sum fyrimynd varð longu í 1893 smíðað víkingafarið Viking. Norski skiparin, Magnus Andersen, og menn hansara sigldu sama árið úr Noregi til Norðuramerika. Hetta var í sambandi við, at 400 ár vóru liðin, síðan at Kolumbus nam land í Amerika. Teir fingu illveður, men skiparin læt væl at, so liðiligt skipið var, og so væl tað bar seg í ringum sjógvi. Hetta var fyrstu ferð síðan víkingaøld at víkingaskip sigldi um Atlantshav. Endamálið við ferðini hevur helst verið at prógva, at norðmenn longu tá áttu skip, sum sigla kundu til Amerika – fimm hundrað ár undan Kolumbusi.
Filmsfelagið
Søgan
Upprunaliga felagið varð stovnað í Havnar Bio í 1962 undir navninum Filmslistafelagið. Stovnarar vóru Eyðun Johannessen, Fraser Eysturoy og Erling Simonsen. Hetta felagið sovnaði í 1975. Í 1984 varð felagið endurstovnað sum Filmsfelagið og helt sær til 1992, oftast við sýningum í Leikhús Bio í Sjónleikarhúsinum. Stovnarar vóru Petur Zachariasen, Marianna Debes Dahl og Erhard Jacobsen. Birgir Kruse varð valdur formaður.
Í 1980'unum skipaði Filmsfelagið fyri fleiri norðurlendskum filmstevnum, serliga í Norðurlandahúsinum og á Læraraskúlanum, men eisini á listafólkastevnum, sum LISA skipaði fyri úti um landið. Í samráð við løgmann og indisku sendistovuna í Keypmannahavn, skipaði felagið eisini fyri indiskum filmsdøgum í Sjónleikarhúsinum.
Í 1989 var Filmsfelagið vertur fyri almennari norðurlendskari filmstevnu, The VII Nordic Film Festival, við 130 útlendskum professionellum gestum. Samskipari var Høgni Djurhuus. Tá vóru 1200 limir í Filmsfelagnum, og filmurin hjá Katrini Ottarsdóttir, "Atlantic Rhapsody", varð sýndur á hesi stevnu, sum var í Norðurlandahúsinum og í Útvarpshøllini.
Í 2016 stóð Filmsfelagið fyri føroysku frumsýningini og Q&A av heimildarfilminum hjá Mike Day "The Islands and the Whales" í Havnar Bio. Í sama biografi skipaði Filmsfelagið í 2017 fyri frumsýning og Q&A av nýggja føroyska filminum “Dreymar við havið”, sum er fyrsti filmur hjá Sakaris Stórá í spælifilmslongd.
Í november í 2017 vórðu ísraelskir filmsdagar hildnir í samstarvi við ísraelsku sendustovuna í Keypmannahavn.
Filmsfelagið er endurstovnað í Havnar Bio í samráð við táverandi nevnd undir sama heiti og tí einfalda endamáli, at vísa listarliga viðkomandi film í biografinum. Filmarnir verða sýndir einaferð og altíð mikudag, tá talan ikki er um filmstevnu, sum "Filmsdagar í Felag".
Vetrarhálvuna skipa Filmsfelagið og Havnar Bio fyri almennum sýningum annaðhvørt mikukvøld. Nýggir filmar, ið eru listarliga áhugaverdir, verða sýndir, og ikki er neyðugt at tekna limaskap. Úti í heimi verður hetta slag av filmi onkuntíð nevnt art house filmur. Ole Wich og Birgir Kruse samskipa skránna.
Sjálvandi er ymiskt, hvat ein biografgangari og ein annar halda verða listaliga áhugavert og viðkomandi, men Havnar Bio, sum er einasti veruligi biografur í landinum, fer við átakinum Filmsfelagið at royna seg við eini miðsøkjandi leið, sum annan vegin savnar áskoðarar og hin vegin gevur atgongd til film, sum ikki verður settur á vanligu skránna.
Hvørt heyst skipa Filmsfelagið og Havnar Bio fyri tiltakinum "Filmsdagar í Felag", og samstarv er við “Faroe Islands International Minority Film Festival” (fimff).
Havnar Bio hevur fingið loyvi frá nevndini í gamla Filmsfelagnum, at sleppa at brúka heitið og at velja filmar við ráðgeving frá gomlu nevndini og filmshugaðum annars.
Sterkt bend sagnorð
Sterkt bend sagnorð eru sagnorð, sum hava onga ending í 3. persóni í tátíð eintali (eitt stavilsi).
Dømi eru:
Thelma & Louise
Thelma & Louise er amerikanskur filmur frá 1991, ið er leikstjórnaður av Ridley Scott.
14. januar
14. januar er dagur 14 í árinum í gregorianska kalendaranum. 351 dagar eru eftir av árinum (352 dagar um skotár er).
Allie X
thumb|250px|Allie X Alexandra Ashley Hughes, betri kend sum Allie X, (fødd 31. juli 1985 i Oakville, Ontario) er ein kanadisk songkvinna og sangskrivari.
José Manuel Imbamba
240px|thumbnail|José Manuel Imbamba í [[Lodi, 23. august 1965.]]
José Manuel Imbamba (føddur 7. januar 1965) er ein angolskur erkibiskupur í tí katólsku kirkjuni í sóknini Saurimo. Hann hevur verið biskupur har síðan 12. apríl 2011.
Hann varð føddur í Boma av Saurimo í 1965. Hann varð prestvígdur í 1991 og helt fram við filosofiska lesnaðinum í Róm. Frá 1992 til 1995 var hann í starvi hjá dómkirkjuni í Luanda. Hin 6. oktober 2008 útnevndi Benadikt XVI hann sum nýggjan biskup av Dundo. Filomeno do Nascimento Vieira Dias vígdi hann hin 14. desember 2006. Hin 12. apríl 2011 var hann útnevndur fyrsti erkibiskupur av tí nýggja erkabispadøminum Saurimo.
Frá 22 til 27. september, er hann í Philadelphia, til møti hjá familjunum saman við Frans páva.
61 f.Kr.
Øldir: 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr. – 1. øld
Áratíggju: 110-árini f.Kr. 100-árini f.Kr. 90-árini f.Kr. 80-árini f.Kr. 70-árini f.Kr. - 60-árini f.Kr. - 50-árini f.Kr. 40-árini f.Kr. 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr.
Árstal: 66 f.Kr. 65 f.Kr. 64 f.Kr. 63 f.Kr. 62 f.Kr. - 61 f.Kr. - 60 f.Kr. 59 f.Kr. 58 f.Kr. 57 f.Kr. 56 f.Kr.
Julian Alaphilippe
Julian Alaphilippe (føddur 11. juni 1992 í Saint-Amand-Montrond) er ein franskur súkklari, ið súkklar fyri Etixx-Quick Step. Hann er bróðir súkklaran Bryan Alaphilippe.
Raul Mesnier du Ponsard
Raul Mesnier du Ponsard (f. 2. apríl 1848 ella 1849 í Porto í Portugal, deyður 1914) var næmingur hjá Gustave Eiffel.