cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Basim
thumb|Basim Basim (føddur Anis Basim Moujahid hin 4. juli 1992) er ein danskur sangari. Í sjónvarpsrøðini X Factor í 2008 tók hann pallin við stormi og brakaði ígjøgnum sjónvarpsskíggjan og út til danir og føroyingar, sum fylgdu við sangkappingini. Basim býr stutt uttanfyri Keypmannahavn. Hann hevur arbeitt á McDonald's í frítíðini, men frameftir verður alt meira tíð nýtt til tónleikin. Foreldrini hjá Basim eru úr Marokko, og tað verður sagt, at sangevnini eru í familjuni. Pápin hevur sungið bæði í heimlandinum og Spania.
Í 2014 vann hann Dansk Melodi Grand Prix sangkappingina og umboðaði Danmark í Eurovision Song Contest 2014 í Keypmannahavn, har hann endaði á 9. plássi við 74 stigum.
Granskaraútbúgving
thumb|right|220px Ph.d. er granskaraútbúgving, sum tekur trý ár og endar við verju av ritgerð um evni, sum er viðgjørt tey trý árini útbúgvingin er. Tað kann eisin ivera talan um eina 4 ára útbúgving, tá er kandidatparturin við í ph.d.-partinum. Ph.d. er stytting fyri philosophiae doctor (tað er doktari í heimspeki). Hetta er vanliga ein 3 ára granskaraútbúgving, sum í dag er kravd fyri at kunna fáa starv sum t.d. granskari á universitetum og granskingarstovnum. Eisini fleiri virkir, serliga tey sum arbeiða við menning av nýggjum vørum og tænastum, seta fólk við ph.d.-útbúgving í starv. Fólk verða vanliga sett í eitt 3 ára starv hjá einum universiteti, einum sektorgranskingarstovni ella á einum virki og innskrivað til lestur við eitt universitet. Tað ber til at søkja um at verða innskrivað(ur) til ph.d.lestur á Fróðskaparsetrinum. Mett verður, at tað eru eini 25 fólk í Føroyum í løtuni, sum eru í gongd við ph.d.útbúgving og líka nógvir føroyingar í gongd uttanlands eisini. Í sambandi við umsóknir um stuðul og annað, verður hetta 3 ára skeiðið og arbeiðið vanliga kalla ein ph.d.-verkætlan ella ein granskaraútbúgving.
Sacramento
Sacramento er høvuðsstaður í Kalifornia. Í Sacramento og økinum rundanum búgva 2,1 mió. fólk.
Fíggjarkreppan í Kalifornia hevur rakt húsaprísirnar hart. Millum býirnar sum eru harðast raktir, eru Sacramento og Los Angeles. Húsamarknaðurin í Kalifornia er í løtuni tann ringasti í 25 ár. Tað sæst eisini aftur í húsakeypum í Sacramento. Sølan í 2008 er tað lægsta í 13 ár.
California State University, Sacramento (eisini nevndur "Sacramento State University") varð sett á stovn í 1947. Á skúlanum ganga samanlagt um 29 241 næmingar (2009).
Myndasavn
center|thumb|600px
350 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Kunningarstova
thumb|Kunningarstovan í Havn heldur til inni í Gamla Bókahandli á Vaglinum í [[Tórshavn|Havn.]] Ein Kunningarstova (Enskt: Visitor Center ella Visitor information center ella Tourist information center) er eitt stað, har ferðafólk, fremmandafólk og eisini fólk sum búgva á staðnum kunnu leita sær kunning um útferðarmøguleikar í økinum, um vitjunarverd støð, fáa útflýggja eitt kort yvir økið osfr.
350 f.Kr.
Árstal: 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr. - 350 f.Kr. - 349 f.Kr. 348 f.Kr. 347 f.Kr. 346 f.Kr. 345 f.Kr.
Kunningarstova
Kunningarstovur í Føroyum
Í Føroyum eru bæði kunningarstovur og kunningardiskar kring landið. Kunningarstovur eru m.a. á hesum støðum í Føroyum: Tórshavn, Klaksvík, Tvøroyri, Vágur, Sandur, Miðvágur, Runavík og Fuglafjørður. Hesar kunningarstovur samstarva hvør við aðra og hava felags heimasíðusniði og allar síðurnar eita visit og so navnið á økinum ella býnum, t.d. visitnordoy.fo, visitsuduroy.fo og visittorshavn.fo. Tað er ymiskt, hvussu hesar kunningarstovur verða fíggjaðar. Nakrar vera partvís fíggjaðar av kommununum í økinum og við stuðli frá økisferðavinnufelagnum, sum fær stuðul úr landskassanum gjøgnum tað ráðið, sum ferðavinnan hoyrir undir. Øll økini í Føroyum hava hvør sítt økisferðavinnufelag, sum fær stuðul frá landinum fyri at menna ferðavinnuna í teirra øki, tey eru seks í tali (2013). Hesi ferðavinnufeløg kunnu lata stuðul til kunningarstovur, og tað hevur eisini verið føst mannagongd í fleiri av økjunum, at ein partur av rakstrinum hjá kunningarstovunum verður fíggjaður av hesum stuðuli. Kunningarstovurnar hava ein kunningarleiðara og tær størru kunningarstovurnar hava onnur starvsfólk afturat leiðaranum. Kunningarstovurnar á smærri økjunum hava sum oftast bert tað eina starvsfólkið. Í Suðuroynni og Eysturoynni eru kunningarstovurnar inni á býráðsskrivstovunum. Kunningarstovan í Havn hevur húsast ymsastaðni í miðbýnum. Í løtuni (2013) er hon á Vaglinum inni í húsinum hjá Gamla Bókahandli (H.N. Jacobsen's Bókahandil).
Rúni Seloy
Rúni Seloy (f. 6. februar, 1994 í Keypmannahavn) er føroyskur rennari. Hann hevur m.a. vunnið 4 danmarkmeistaraheiti og føroyameistaraheiti uml. 15 ferðir. Rúni rennur í felagnum, "Bragdið".
2009
Í februar 2009 gjørdist Rúni Seloy danmarkmeistari hjá dreingjum 14-15 ár, tá hann vann 800 metra teinin við tíðini 2.06,68 minuttir. Talan var um DM kapping í frælsum ítrótti fyri ung í Skive.
2010
thumb| Rúni Seloy
DM 2010
Rúni Seloy vann gull í 800 metra teininum í innandura Danmarksmeistara kappingini 6. mars 2010 fyri ung. Samstundis setti Rúni nýtt føroyskt met við tíðini 1.59,62 min. Rúni luttók í bólkinum, dreingir 16-17 ár.,
FM 2010
Rúni Seloy hevur fleiri ferðir vunnið føroyameistaraheitið í renning á ymsum teinum. Í august 2010 gjørdist hann føroyameistari í 800 metrum við tíðini 2.16,15 og í 400 metrum við tíðini 54,31.
European Youth Olympic Trials 2010
Rúni Seloy er einasti rennarin í danska kongaríkinum, sum varð úttikin til at luttaka á European Youth Olympic Trials, sum Evropeiska Sambandið fyri Frælsan Ítrótt, EAA, skipaði fyri í Luzhniki Sport City í Moskva 21. – 23. mai 2010, har allir teir bestu, ungu atletarnir (16-17 ár) úr Europa dystaðust um at sleppa við til Youth Olympic Games, sum verður í Singapore í august 2010. Rúni rann 1000 metrar við tíðini 2.32,86. Rúni gjørdist nummar 20 av 36, bert 3 sekund frá einum finaluplássi. Rúni Seloy er fyrsti føroyingurin, sum hevur roynt seg í slíkari kapping.
Oyggjaleikir 2011
Rúni luttók á Oyggjaleikunum á Isle of Wight í juli 2011. Hann gjørdist nummar fimm í semifinaluni í 800 m fyri menn við tíðini 1:58,70, tað rakk ikki til finalupláss. Hann rann eisini 400 metrar, men har eydnaðist tað honum ikki at renna seg í finaluna.
DM 2011
Rúni luttók á DM fyri vaksnar menn í juni 2011, hann rann fyri Hvidovre AM og gjørdist nummar fimm við tíðini 1.57.65.
2012
Rúni luttók á DMU (Danmarksmeistarakapping fyri ung) í innandura renning í mars 2012 í Danmark. Hann vann silvur í 800 metrum við tíðini 1:58.58, sum var nýtt føroyskt met. Hann luttók eisini á 400 metra teininum, har gjørdist hann nummar 7 við tíðini 54,97. Hann luttók í bólkinum Dreingir 18-19 ár.
2013
Rúni luttók á Oyggjaleikunum á Bermuda í juli 2013. Hann gjørdist nummar tvey í semifinaluni í 400 m fyri menn við tíðini 51,29 sek tað rakk til finalupláss, 1,01 sek frá føroyska metinum.
2015
Rúni luttók í kappingini Stórmót í Reykjavík saman við fleiri øðrum føroyingum, ið íðka frælsan ítrótt.
Billboard 200
Billboard 200 er ein hittlisti, ið vísur 200 mest seljandi tónleika-album og EP'ir í USA. Listin verður útgivin einaferð um vikuna av tíðarritinum Billboard magazine og verður ofta nýtt at máta hvussu vælumtókt ein tónleikabólkur ella listafólk er.
Reynagarður
Prestagarðurin Reynagarður er bygdur umleið 1630 í fýra londum rundan um eitt steinsett tún. Vesturlonin, sum er nýístandsett, er gjørd eftir donskum bindingsverksniði, Suðurlonin er gjørd í føroyskum stavsniði við samlingum, sum vísa, at hon neyvan er yngri enn frá 1600-talinum.
Kappróðrarbáturin Páll Fangi
Páll Fangi er eitt 6-mannafar hjá Klaksvíkar Róðrarfelag. Navni stavar frá søgnini um Páll Fanga úr Mikladali.
Eager To Please
Eager To Please er føroyskur rockbólkur. Bólkurin varð stovnaður í 2005, og fimm tónleikarar spæla við. Eager To Please hevur spælt til Prix Føroyar og Global Battle of the Bands, og fyri kortum góvu teir fløgu út – There's No Pleasin' Some People.
Bet You Are William
Bet You Are William er ein føroyskur rokktónleikabólkur úr Havn.
Um bólkin
Ein sangur. Eitt rimmar hitt. Tað er søgan um bólkin Bet You Are William higartil, men meira er í væntu, nú sangurin Here We Go Stereo hevur slóðað fyri. Høvuðsmaður í bólkinum er Petur Háberg, sum hevur verið virkin tónleikari seinnu árini, og eisini hevur spælt á Summar Festivalinum áður. Tónleikurin hjá Bet You Are William er stundum lívligur og ágangandi, men stundum friðarligur og inniligur. Ein evnaríkur ungur sangskrivari og sangari stendur á odda fyri bólkinum, og á pallinum røkkur tónleikurin og sjarman langt út yvir pallkantin.
351 f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Árstal: 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. - 351 f.Kr. - 350 f.Kr. 349 f.Kr. 348 f.Kr. 347 f.Kr. 346 f.Kr.
Gudfrøði
thumb|right|180px|[[Thomas Aquinas var ein heimskendur italskur gudfrøðingur.]] Gudfrøði (latín theologia) er ein frøðigrein um læru, innihald og upphav kristindómsins. Orðið theologia kemur frá grikska orðinum Θεός (theos), sum merkir gud, og λογία (logia) kemur frá griska orðinum logos (frøði). Tá ið sagt verður, at ein lesur gudfrøði, verður vanliga hugsa um alt, sum hevur við tað kristnu trúnna at gera so sum einglar, menniskja, synd o.s.fr. Granskanin av Gud Faðirinum (theologia proper) er tó kjarnan. Tá ein lesur gudfrøði skal ein millum annað eisini læra hebráiskt.
1632
1632 (MDCXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Giovanni Ribisi
Antonino Giovanni Ribisi (føddur 17. desember 1974) ) er ein amerikanskur sjónleikari og framleiðari, ið hevur spælt við í meira enn 40 filmum og 25 sjónvarps skemtisendingum.
Faðir hansara, Albert Anthony Ribisi, er ein tónleikari, ið hevur verið keyboardspælari í bólkinum People!, og móðir hansara, Gay (fødd Landrum), er manager fyri sjónleikarar og rithøvundar. Hann er tvíburðabróður sjónleikarinnuna Marissa Ribisi og bróður raddaleikaran Gina Ribisi. Hann er av enskum, týskum og italskum uppruna.
Suðursudan
Lýðveldið Suðursudan (enskt: Republic of South Sudan) er eitt land í Miðafrika, sum lýsti seg sjálvstøðugt 9. juli 2011. Størsti býurin og høvuðsstaður er Juba. Stórur munur er á, hvussu fólkið livir í arábiska Sudan og afrikanska Suðursudan. Mál, átrúnaðir, siðir og húsabygging eru púra ólik.
Loysing
Í Sudan (Norðursudan) búgva umleið 1,5 milliónir suðursudanesarar, sum stjórnin síðan í 2010, hevur goldið ferðaseðilin fyri, um tey vildu fara heimaftur. Tí tilboðnum hava fólk í hundraðtúsundatali tikið av. Og við einum valúrsliti, har 99 % luttóku og 98,6 % av teimum atkvøddu fyri einum sundirbýti av Suður- og Norðursudan, sær tað út til, at talið av flóttafólkum, sum flyta heimaftur, fer at økjast enn meira.
Hungursneyð
Hungursneyð var lýst í Suðursudan í februar 2017. Hungursneyðin er hin ringasta í heiminum seinastu árini. Sameindu Tjóðir (ST) hevur heitt á heimsins lond um at hjálpa. Føroyska landsstýrið hevur í apríl 2017 latið 1,4 milliónir stuðli til World Food Programme, ið skal nýtast í Suðursudan, har stórur partur av fólkinum livir undir hungursmarkinum, fyrst og fremst vegna ein svíkjandi búskap í landinum og eitt borgarakríggj, ið hevur vart í nøkur ár. Borgarakríggj og turkur eru høvuðsatvoldirnar til álvarsomu støðuna. Borgarakríggj hevur verið í landinum síðan 2013, tá eitt stríð tók seg upp millum forsetan og ein av hansara varamonnum. Um 300.000 fólk eru mett at verða deyð í borgarakrígnum.
Bjørk (fleiri týdningar)
Bjørk hevur fleiri týdningar:
Aedin Mincks
Aedin Mincks (føddur 12. oktober 2000) er ein amerikanskur sjónleikari og skemtari, sum er best kendur fyri sín leiklut sum Angus Chestnut í A.N.T. Farm. Hann er eisini kendur fyri at spæla Robert í filminum Ted.
Stjórnin
Stjórnin er ein íslendskur rokkbólkur úr Reykjavík. Tað eru tey bæði Grétar Örvarsson, føddur 11. juli 1959, og Sigríður Beinteinsdóttir, fødd 24. juli 1962, sum mynda bólkin. Stjórnin umboðaði Ísland til Eurovision sangkappingina í 1990 í Zagreb við sanginum "Eitt lag enn". Sangurin gjørdist nummar fýra av 22 sangum. Tvey ár seinni luttóku tey bæði aftur í Eurovision sangkappingini, hesaferð við tónleikabólkinum Heart 2 Heart við sanginum "Nei eða ja". Hesin sangurin gjørdist nummar sjey av 23 í Malmø.
Chuck Norris
Hann stuðlaði John McCain (R) í 2008.
David Hilbert
David Hilbert (23. januar 1862 - 14. februar 1943), var støddfrøðingur føddur í Týsklandi.
Fróði Benjaminsen
Fróði Benjaminsen (føddur 14. desember 1977) er ein føroyskur fótbóltsleikari, miðvallaleikari, sum í 2017 spælir við Víkingi og føroyska A-landsliðnum. Hann eigur metið, sum tann leikarin, ið hevur spælt flestar landsdystir fyri Føroyar, 93 dystir (dagført 7. oktober 2017). Hann hevur skorað seks mál á føroyska landsliðnum, tað er fimt flest. Hann var liðskipari á føroyska landsliðnum frá 2008-2015. Fróði spældi við B68 frá 1994 til 2003, síðan spældi hann við Fram Reykjavík í 2004 og við B36 frá 2005 til 2007. Frá 2008 til 2016 spældi hann við HB. Hann hevur vunnið tvey FM heitið við HB, eitt FM við B36. Í 2013 var Fróði Benjaminsen leikandi hjálparvenjari hjá HB.
Viðarlundin á Abbreyt
thumb|left|Viðarlund og Malinstindur. thumb|Viðarlund og bygd. Viðarlundin á Abbreyt er ein viðarlund í Sandavági.
Í áttatiárunum hevur Sandavágs kommuna sum eigari søgt um at fáa økið á Abbreyt skógfriðað. Í 1988 (13. august 1988) varð so skógfriðing lisin á lendið.
Viðarlundin er um 7.340 m² til víddar og liggur á matr. nr. 150a, Sandavágur.
Erlendur
thumb|left|390px|Standmynd av Erlendi bispi á vestursíðuni á Nidarósdómkirkjuni í [[Trondheim]] 300px|thumb|Magnuskatedralurin (vanliga kendur sum Kirkjubømúrurin)
Erlendur ella Erland (d. 13. juni 1308) var biskupur í Kirkjubø frá 1268 til 1308. Erlendur bleiv 25. januar 1269, í Nidarós-dómkirkjuni, settur í starv sum biskupur í Føroyum. Hann setti bú í Kirkjubø á Kongsgarðinum. Hin 25. Juli 1280 fór Erlendur biskupur til Bergen til krúningina av Erik Præstehader.
24. juni 1298 skrivar Erland biskupur Seyðabrævið, sum er elsta varðveitta skriv í Føroyum.
Erland biskupur fór í uml. ár 1300 undir at byggja Magnus-Katedralin, eisini nevndur Kirkjubømúrurin. Fyri at byggja katedralin var Erland noyddur til at seta skattin upp hjá føroyingum og kravdi, at fólk skuldu arbeiða við at byggja katedralin eisini. Hetta elvdi til uppreistur, og var orsøk til at húsið hjá biskup Erlandi varð brent. Hetta var eisini orsøk til bardagin í Mannafalsdali.
Føroyingar kravdu her eftir, at Erlendur biskupur bleiv settur frá av kongi Hákun 5. Magnusson og sendur aftur til Bergen. Erlendur Biskupur doyði í Bergen 1308.
1622
1623 (MDCXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
Landbúnaður
thumb|right|250px|Myndin er tikin í [[Indonesia.]] Landbúnaður er at velta grøði til matna ella fóður og at hava alidjór. Haðan fæst t.d. egg, ull, kjøt og mjólk. Landbúnaður hevur alstóran týdning fyri heimsins fólk. Tey fleiri enn 6,9 mia. fólkini skulu hava mat, og landbúnaðurin gevur nógvum fólki arbeiði. Nútímans landbúnaður krevur nútímans amboð og maskinur at bera seg fíggjarliga. Har skal verða pløgt, harvað, sátt, og seinni sprænt fyri skordjórum og soppum, og at enda skal verða heystað, alt verður gjørt við maskinum.
Fyrr vóru ross nýtt at draga amboð, og á gørðunum vóru húskallar og arbeiðskonur. Nú koyrir bóndin sjálvur traktorin. Um heystið verður akurin skorin við stórum maskinum, tær treskja beinanvegin. Nú á døgum er umráðandi at vinna so nógv sum til ber av landinum. Neyt standa inni alt árið, hønur eru í alt ov smáum búrum, og kálvar fáa bara okkurt serligt at eta, og kjøtið skal hava ávísan lit. Nógv eru ónøgd við ta viðferð, djórini fáa, og sumstaðni er landbúnaðurin komin í ringt orð. Men vanligast er, at djórini verða væl viðfarin.
Nógvastaðni í heiminum eru týðandi mentanir sprotnar úr landbúnaðinum í áardølum; til dømis. tann sumeriska mentanin, ið verður hildin at vera tann elsta hámentanin í søguni. Sumeriska fólkið livdi fyri meira enn 4000 árum síðani í Mesopotamia við áirnar Evfrat og Tigris í tí landinum, sum nú eitur Irak. Indusdalurin í landinum, sum nú eitur Pakistan, er eitt annað dømi um eitt øki, har fólk hava livað av framkomnum landbúnaði í nógv túsund ár.
Landbúnaður í Føroyum
thumb|right|250px|Í [[Føroyum eru 70 000 seyðir.]] Landbúnaðurin hevur hesi seinnu árini aftur fingið størri týdning. Nógv er velt upp úr nýggjum, og fleiri tíðarhóskandi fjós eru bygd. Í Føroyum eru umleið 70 000 áseyðir og 1200 neyt. Undan hesum 1200 neytunum fæst øll mjólkin, ið neyðug er. 400 festibøndur sita við uml. helvtini av jørðini, og umleið 5000 óðalsfólk eiga hina helvtina. Stórur partur av innangarðsjørðini er traðarbrúk.
Seyðahaldið er uttan iva tann greinin innan landbúnaðin í Føroyum, sum hevur størsta áhugan hjá føroyingum. Í Føroyum broyttist landbúnaðurin lítið fram at 20. øld. Bøndurnir vildu treyðugt taka við nýggjum og hildu seg til gamlar og mannkrevjandi arbeiðshættir. Vend kom í, tá ið ungu menninir seinast í 19. øld fóru til skips heldur enn at vera húskallar. Ráðgevi varð settur í 1885, og í 1892 varð skipað fyri royndarbrúki í Kirkjubø. Í 1908 verður Meiaríið í Havn bygt. Í 1919 kom dýralækni og í 1921 kom royndarstøð.
Belja
Hon er vinkona Dúnhild Dunnu. Walt Disney og Ub Iwerks teknaðu hana í 1928. Hon gongur saman við Magnus í Meil, og fyrr gekk hon saman við Klossmundi.
Niðurlond
Niðurlond ella Háland ella Holland er eitt kongaríki í Evropa. Í norðri hevur Niðurlond mark við Norðsjógvin, í eystri við Týskland, og í suðri við Belgia.
Niðurlendingar eru kendir fyri at hava víðskygda og frílynta samfelagsáskoðan.
Søga
Í 16. øld vóru Niðurlond 17 ríkir, sjálvstýrdir landslutir. Teir vóru partur í spanska ríkinum og rindaðu Spania ógviliga høgan skatt. Niðurlendingar ilskaðust um hetta, og tá ið Filip 2. gjørdi av at stýra teimum beinleiðis úr Spania, gjørdu teir uppreistur. Á odda fyri uppreistrinum stóð stórfúrstin Vilhjálmur av Orania. Í 1572 tóku uppreistrarsinnaðir sjómenn, nevndir geusar, niðurlendska havnabýin Briel, sum spaniamenn høvdu havt ræðið á. Vilhjálmur var myrdur í 1584, men sonur hansara Moritz helt fram við frælsisbardaganum. Hann sigraði á stórum sponskum heri í bardaganum við Turnhout. Í 1609 tóktist tað, sum viðurkendi Spania, at 7 teir norðastu landslutirnir fingu sjálvstýri. Vápnahvíld, ið skuldi varða í 12 ár, varð undirskrivað, men skjótt brotin aftur.
Í 16. og 17. øld sigldu niðurlendskir sjófarar og keypmenn burtur í fjarskotin lond at finna ríkidømi. Niðurlendingar tóku mong hjálond, og niðurlendska hjálandaríkið var úr Landsynningsásia til Norðuramerika. Handil hevur enn stóran týdning í Niðurlondum.
Í 1609 slitu sjey protestantiskir landslutir fyri norðan í Niðurlondum frá Habsborgararíkinum. Í 1650-árunum vóru hesir landslutir vorðnir ovurríkir av handli við Asia og Amerika. Dugnaligir jødar og protestantar flýddu hagar í hópatali úr katólsku londunum Fraklandi og Spania. Frælsa niðurlendska samfelagið eggjaði til, at uppfinningar og hugskot komu út ímillum manna. Vísindamaðurin Christiaan Huygens (1629-1695) gjørdi øll bilsin, tá ið hann avdúkaði, at ljósið flytur seg í bylgjum. Antonie van Leeuwenhoek (1632-1723) varnaðist, hvussu blóðið er sett saman. Múgvandi handilsmenn lótu byggja høg hús, galvarnir vórðu laðaðir sum røkur, og teir bíløgdu listaverk hjá mætum listamonnum sum Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606-1669) og Johannes Vermeer (1632-1675) at hava til prýðis.
Politikkur
Í Beneluks er aktiv deyðshjálp lóglig. Niðurlendska lóggávan sigur, at øll niður til 12 ár kunnu nýta hendan møguleikan.
Landafrøði
thumb|right|200px|[[Marijuana er lógligt í coffeeshop-handlarnar í t.d. Amsterdam.]] Um triðingur av Niðurlondum hevur áður staðið i sjógvi. Meginparturin av hesum lendinum verður nýttur sum akurlendi og beiti, men ein fjórðingur av tí er nýtt til byggilendi, vegir og fríøki. Av tí at stórur partur av landinum er ájavnt sjóvarmálan ella undir, er mangan stórur vandi fyri vatnflóð. Til tess at forða fyri hesum eru gjørdar ovurstórar byrgingar, og ógvuliga væl verður fylgt við, hvussu høgt sjógvurin stendur.
Fólkið
Niðurlendingar eru eitt blandað fólk. Mong fólk úr gomlu niðurlendsku hjálondunum í Landsynningsásia og Suðuramerika búsettu seg í Niðurlondum í 1940- og 1950-árunum. Tilflytingin helt fram í 1960-árunum, tá ið mangir fremmandaverkamenn úr Suðurevropa, Marokko og Turkalandi komu til Niðurlanda. Tilflutta fólkið er nú fimtingurin av fólkinum í teimum stóru býunum. Niðurlendingar eru erpnir av frílynta tilflytara- og flóttafólkapolitikki sínum.
Búskapur
Mong fleirtjóðafeløg eru niðurlendsk, og vinningurin hjá hesum feløgum er helvtin av inntøkum landsins. Havnin Europoort í Rotterdam í Niðurlondum er ein tann størsta havnin í verðini. Higar koma bæði rávørur og lidnar vørur úr øllum heimi, til dømis stórar nøgdir av frukt og djús. Djúsið kemur ofta við stórum tangaskipum úr Suðuramerika. Tað verður koyrt á serlig djúsvirki, har tað verður pakkað í smærri pakkar. Síðan verður djúsið flutt við toki, lastbili ella skipi til ymisk lond í Europa. Europoort-havnin er øgiliga stór: 20 km breið og 40 km long. Alt er tó ikki havnarøki; har er eisini eitt tað størsta ídnaðarøkið í Europa, har tey framleiða bensin, vaskipulvur og nógv annað. Havnin er ein týðandi miðdepil fyri flutning í Europa. Samband er við alt Europa eftir Rínánni, vegum, jarnbreytum og um flogvøllin.
Grágeykur
Grágeykur (frøðiheiti - Coccyzus americanus)
352 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Árstal: 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. - 352 f.Kr. - 351 f.Kr. 350 f.Kr. 349 f.Kr. 348 f.Kr. 347 f.Kr.
Billboard (tíðarrit)
thumb|Búmerkið hjá Billboard Billboard er eitt amerikanskt tónleikatíðarrit, ið varð stovnað í 1894. Tíðarritið er mest kent fyri ymiskir hittlistar yvir mest seldu tónleikaútgávur í USA. Teir týdningarmestu av listunum eru Billboard Hot 100 (fyri stakløg) og Billboard 200 (fyri album). Harafturat hevur tíðarritið eina røð av listum innan ymisk sløg av tónleiki, bæði fyri stakløg og album, og listar yvir hvørjir sangir, ið hava fingið mest av spælitíð á radiostøðum.
Janka Kupala
thumb|Janka Kupala í 1930-árunum. Janka Kupala (Janka Kupała, á hvítarussiskum: Я́нка Купа́ла) var kunstnaranavnið hjá Ivan Daminikavitj Luzevitj, sum varð føddur 7. juli 1882 í Vjasynka uttanfyri Minsk, deyður 28. juni 1942 í Moskva. Hann var ein rithøvundur úr Hvítarusslandi. Hann sigst vera ein av teimum størstu rithøvundunum í 20. øld, sum skrivaðu á hvítarussiskum. Tey fyrstu árini sum rithøvundur skrivaði hann mest tjóðskaparsinnaðan skaldskap. Hansara fyrsta roynd sum rithøvundur var skrivað á pólskum undir dulnevninum K-a, tað var umleið 1903-04. Hansara fyrsta verk á móðurmálinum var ("Мая доля"), sum kom út 15. juli 1904. Fleiri yrkingar komu út í hvítarussiskum bløðum í 1906 og 07. Í 1908 flutti hann til Vilnius, har hann helt fram við at skriva og útgeva yrkingar. Sama árið gav hann út sítt fyrsta yrkingasavn Жалейка (Tann lítla floytan), har hann var atfinningarsamur móti tsar stýrinum, sum gav boð um at leggja hald á bókina. Kupala mátti gevast við at arbeiða á blaðnum Nasha Niva, fyri ikki at oyðileggja umdømið hjá blaðnum. Í 1909 flutti hann til Sankta Pætursborg. Hann skrivaði og útgav fleiri verk, meðan hann búði har, m.a. Сон на кургане (Enskt: Dream on a Barrow)– sum hann varð liðugur við í august 1910 – symboliseraði vánaliga standin í heimlandi hansara Hvítarusslandi. Í 1913 flutti hann aftur til Vilnius. Kupala var serliga ávirkaður av Maxim Gorky í 1910-árunum.
The Reverends
The Reverends er ein føroyskur alt.country og americana bólkur, ið varð stovnaður í 2003. Teir spæla tónleik, sum teir sjálvir nevna "Norðurlendskt Americana"/"Alt.Country". Limirnir hava áður, spælt og summir spæla enn í bólkum sosum Mold, Mc-Hár, Páll Finnur Páll og Føroya Symfoniorkestri.
Jason Bateman
Jason Bateman (føddur 14. januar 1967 í New York) er ein amerikanskur filmsleikari, filmsleikstjóri og framleiðari, ið gjørdist kendur, tá ið hann spældi við í ymiskum tilburðarleikum (sitcoms) í 1980-árunum, sum t.d. Silver Spoons og The Hogan Family. Í 2000-árunum spældi hann leiklutin sum Michael Bluth í sjónvarpsrøðini Arrested Development, ið hann vann eina TV Land Award, Satellite Award og eina Golden Globe virðisløn fyri. Eftir hetta hevur hann harumframt spælt við í fleiri spælifilmum í Hollywood, eitt nú Juno (2007), Hancock (2008), Up in the Air (2009), The Switch (2010), Horrible Bosses (2011), Paul (2011), The Change-Up (2011), Identity Thief (2013), Bad Words (2014), Horrible Bosses 2 (2014), The Gift (2015) og Zootopia (2016).
1948
1948 (MCMXLVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár og fyrsti dagurin var ein hósdagur.
Niels Arge Galán
Niels Arge Galán er forsangari í punk bólkinum 200. Hann hevur áður verið guitarleikari í rokk bólkinum Mold.
1612
1612 (MDCXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mikudegi.
Lena Anderssen
Lena Anderssen (fødd 26. september 1974 i Tórshavn) er ein føroysk-kanadisk songkvinna.
Lena hevur valt at útliva dreymin um eitt lív sum yrkistónleikari. Saman við manninum Niclas Johannesen hevur hon síðani seinnu helvt av nítiárunum roynt seg bæði uttanlands og í Føroyum. Í 2005 hava tey satsað miðvíst upp á danska marknaðin. Har hava tey spælt nógvar konsertir, givið út fløgu Can't Erase It, luttikið í nógvum útvarpsendingum, fingið fleiri frálík ummæli og hava verið á konsertferð saman við amerikonsku songkvinnuni Beth Hart.
Lagið Step On The Gas, av nýggju endurljóðblandaðu útgávuni av fløguni Can’t Erase It, hevur verið nógv at hoyrt í útvarpinum í Danmark. Í løtuni (juni 2006) byrjar Can’t Erase It at verða spælt í donskum útvarpi.
Lena er nógv ment sum songkvinna, tekstskrivari og tónasmiður. Hennara inniliga rødd nemur við hjartað hjá mongum, tá hon syngur sínar søgur.
Niclas Thorsteinsson
Niclas Thorsteinsson er oddamaður í country og americana bólkinum The Reverends. Hann hevur áður verið oddamaður í rokk bólkinum Mold og funk bólkinum 12 Funky Monkeys.
Gepardur
Gepardur (frøðiheiti - Acinonyx jubatus) er flekkut rándýr av kattarslag líkt tikara. Í heiminum í dag finnast minni enn 20.000 gepardar eftir, sum sostatt verður mett sum hótt djóraslag. Gepardurin er skjótast djór á jørðini, ið gongur á fýra beinum. Vanliga hevur verið mett, at gepardurin hevur eina toppferð á umleið 110-120 kilometrar um tíman, men megnar tí ikki at halda ferðina yvir longri tíð.
Gepardur er skjótast millum súgdjór. Stutt strekki rennur einki djór undan gepardinum, hann kann renna 100 km. um tíman. Men hann fær ikki sum hinir stórkøttirnir krept klørnar inn í labban, so tær eru altíð útspílaðar, tí fótar hann sær sera væl, tá ið hann rennur. Verður gepardur avdúkaður, meðan hann sníkir seg eftir fongi, gevst hann alt fyri eitt, er hann meiri enn 180 m. frá. Meiri enn onnur hvør veiðiroynd hansara miseydnast.
Ingunn Aamodt
thumb|right|200px|Ingunn Aamodt Ingunn Aamodt er fødd í norska býnum Honningsvåg í Finnmark, 1965. Hon er útbúgvin lærari í list og handverki, men hevur síðan 1998 starvast sum barnabókarithøvundur burturav. Síðan frambrotið hevur hon skrivað nógvar barnabøkur og onkra yrkisbók.
Hjartaugla
Hjartaugla (frøðiheiti - Tyto alba)
Fuglar í Føroyum
thumb|right|200px thumb|right|200px Yvirlit yvir Føroya fuglar.
Passeriformes
right|200px
Kelda
Färöer
Amfetamin
thumb|right|220px|Amfetamin. Amfetamin er eitt evni, ið verður virkar stimbrandi á miðnervalagi. Tað verður m.a. brúkt sum heilivágur til fólk ið hava ADHD ella narkolepsi. Evnið verður eisini misnýtt og verður tá nevnt speed. Tað er eitt hvítt pulvur, sum ofta er ógvuliga krystalliserað. Pulvurið fæst eisini sum tablettir ella í hylkjum. Amfetamin verður av misnýtarum oftast sniffað, men tað kann eisini koyrast í munnin ella sproytast inn í æðrar. Fólk ið misnýta amfetamin kunnu góðum lag, og varhugan av at kunna klára alt. Samtíðis gerast tey rastleys, sjálvsøkin og prátingarsom. Amfetamin køvir ávaringartekin frá kroppinum um til dømis pínu ella møði. Kroppurin er tískil ikki førur fyri at boða frá, hóast hann er útlúgvaður, og misnýtarar kunnu tí smella um av møði. Ímeðan fólk eru rúsaði og aftaná, sveitta tey nógv og verða tystur. Tey kunnu eisini fáa ilt í kroppin, fáa ov høgt blóðtrýst og sálarliga kunnu tey verða ágangandi ella mótleys. Við javnari nýtslu ella yvirdosis eru tey í vanda fyri at fáa hjartasteðg og doyggja, tí amfetamin fær æðrarnar at taka seg saman og hjartað slær seinri.
Íkorni
Íkorni er lítið gnagdýr sum livir í skógum í Evrásia og Norður-Amerika. Íkorni hevur óføra spískar kløur og klívur tí lættliga í trøum og javnvigar við langa, rísna halanum. Kimiliga loypur hann fleiri metrar grein av grein. Grái íkornin í Norður-Amerika varð fluttur til Evropa fyri 200 árum síðan og er farin víða um, og nógvastaðni hevur hann trokað upprunaliga reyða íkornan av. Íkornar gera sær kúluskapað reiður av bløðum og greinum at sova í. Áðrenn kvenndýrið leggur, ger hon sær serliga sterkt og fjálgt reiður. Íkorni fær 3-7 ungar.
Faroe Pride 2005
Faroe Pride 2005, fyrsta skrúðgongan 27. august 2005.
22-27. august 2005 var fyrsta ráðstevnan hjá ANSO, Canaries in the Coal Mines, hildin í Tórshavn. Henda norðurlendska LGBT ráðstevnan var fyriskipað av ANSO, Friðarboganum og felagnum Bogin. Ráðstevnan endaði við fyrstu skrúðgonguni fyri STT (sam-, tví- og transkynd) í Føroyum. Røðarar til ráðstevnuna vóru millum annað: Judith Halberstam (US) , Jens Rydström (SE) , David Megathlin (US) , Arthur Thiry (SE) , Britta Swenson (SE) og Don Kulic (SE).
Faroe Pride
Faroe Pride er skrúðgonga, ið er fyriskipað av LGBT Føroyar, tey fyrstu árini var skrúgongan fyriskipað av Friðarboganum. Faroe Pride skrúðgongan er til frama fyri samkyndum og tvíkyndum. Nógv hinskynd luttaka eisini í skrúðgonguni fyri at vísa sín stuðul. Fleiri av luttakarunum bera fløgg, ballónir, skelti og annað líknandi, sum oftast eru røður og tónleikaframførslur á skránni.
Kári Jacobsen hevur gjørt ein Faroe Pride sang við heitinum "Ymisk". Kári eigur bæði orð og lag. Tey ið syngja eru: Kári Jacobsen, Eyð Berghamar Jacobsen, Jens Marni Hansen, Arnfríð Lützen og Niels Arge Galán.
Kristin Nolsøe Bech
Kristin Nolsøe Bech er bassleikari í bólkinum The Reverends. Hann hevur áður leikt í bólkinum Mold.
Landslutir Svøríkis
thumb|Svøríkis 25 landslutir (svenskt: landskap). Bláir litir: landslutir í [[Götaland, gulir litir: landslutir í Svealand, beige litir: landslutir í Norrland.]]
Svøríki er býtt sundur í 25 landslutir (á svenskum nevnt landskap). Søgan um landslutirnir gongur heilt aftur í áðrenn-søguliga tíð. Í 1600-talinum gjørdist í staðin lenini (län) megin fyrisitingarliga sundurbýti. Landslutirnir hava tó framvegis eina almenna støðu, ið sæst aftur í almennu skjaldramerkjunum og í hertugatitlunum hjá kongshúsinum. Landslutirnir hava eisini mentanarligan týdning.
Landslutir í Svøríki
Vøtn eru ikki íroknað víddina av landslutunum.
Geykur
Sera sjáldan hoyrist, at hann er sæddur í Føroyum; men hann man tó ikki vera so heilt sjáldsamur, tí stundum verður hann kendur fyri smiril; teir eru so líkir at síggja nakað burturfrá.
353 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Smærru Antilloyggjar
thumb|right|250px|Kort. thumb|250px|Kort yvir oyggjarnar í Karibiska Havinum. Smáu Antilloyggjar, ið eru í einum boga úr Puerto Riko í Stóru Antilloyggjum fyri norðan og at strondini í Suðuramerika, eru partur av Karibiaoyggjum í Karibiska Havinum.
Oyggjarnar hava verið evropeisk hjálond, men nú eru tær flestu fræls ríki. Tær frælsu oyggjarnar eru St. Kitts og Nevis, Antigua og Barbuda, Dominika, St. Lusia, St. Vinsent og Grenadinoyggjar, Barbados, Grenada og Trinidad og Tobago. Nógvar oyggjar eru enn undir Stórabretlandi, Fraklandi, Hollandi ella USA: Amerikonsku Jómfrúoyggjar, Anguilla, Aruba, Bretsku Jómfrúoyggjar, Bonaire, Curacao, Guadeloupe, Martinque, Montserrat, Saint Martin, Sint Maarten, Sint Eustatius, Saint Barthélemy og Saba.
Fólkið er ættað úr Afrika, Evropa og Asia, og burtur úr tí er sprottin egin og lívlig mentan, sum leggur stóran dent á tónleik og dans. Bananir, sum vaksa væl í nógvum hita og nógvum regni, eru týdningarmikil útflutningsvøra. Men javnan er vandi fyri, at banangrøðin misferst, tá ið ódnir herja. Fyrr fóru fólk ímillum oyggjarnar í báti, og enn verður mesta vøran flutt við skipi, tí at tað er bíligasti flutningsháttur. Stórar útflutningshavnir eru t.d. Castries í St. Lusia. Í fleiri oyggjum eru ongar jarnbreytir lagdar, og høvuðsvegirnir eru mest fram við strondini, og tí er vegasambandið inn í oyggjarnar vánaligt. Í Antigua, Barbados, Martinique og mongum øðrum oyggjum eru nú lagdir stórir flogvøllir. Stór flogfør kunnu seta seg.
Mesti ídnaðurin í Smáu Antilloyggjum er í Trinidad og Tobago. Olja og gass eru í undirgrundini, og har eru virki, sum vinna úrdráttir úr oljuni og gassinum, og eisini er jarn- og stálídnaður. Tá ið Barbados er frá, eiga hini londini so at siga eingi ráevni, og høvuðsinntøka teirra er landbúnaður, t.d. bananir, sukur, bummull og kakao. Seinastu árini hevur verið roynt at gera útflutningsídnaðin fjølbroyttari. Í St. Vinsent og Grenadinoyggjar er gjørd stór kvørn, og í Martinique oljureinsiverk. Á mongum oyggjum hevur ymiskur smáídnaður tikið seg upp.
1602
1602 (MDCII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Meil
Hann er eitt svart ross, altíð í góðum lag og kemur við løgnum ráðum. Hann og Mikkjal Mús eru bestu vinir. Gongur saman við Belju Kúdóttur. Hann varð fyrstu ferð teknaður í 1929, og vóru tað Walt Disney og Ub Iwerks, ið uppfunnu hann. Hevur verið við í 31 teknifilmum tilsamans.
Jóannes Jakobsen
Jóannes Jakobsen (føddur 25. august 1961) er ein føroyskur fótbóltsvenjari og fyrrverandi fótbóltsleikari og landsliðsleikari, hann er eisini tónleikari, sangari og sangskrivari. Hann hevur spælt fótbólt við HB frá barndómsárum til 1990 og síðan við ymiskum føroyskum liðum. Jóannes er hjálparvenjari á føroyska a-landsliðnum hjá monnum. Jóannes er ættaður av Kamarinum í Havn og er ikki bara evnaríkur innan ítrótt, hann er eisini sangari, sangskrivari og tónasmiður og hevur útgivið trýggjar tónleikaútgávur umframt at hann er við á fleiri øðrum útgávum.
Landsliðsleikari
Jóannes Jakobsen var ein av landsliðsleikarum Føroya, tá Føroyar av fyrstan tíð sluppu at luttaka í altjóða kappingum. Hann var liðskipari á tí fyrsta Føroyska landsliðnum, sum vann søguliga sigurin 1-0 móti Eysturríki. Hann var liðskipari á landsliðnum tey fyrstu árini. Jóannes spældi 25 landsystir fyri Føroyar frá apríl 1989 til 1993.
Muslimar
490px|thumb|Muslimar í heiminum Muslimar er heitið ið verður nýtt um fólk, sum hoyra til trúnna Islam. Umleið 1.57 mia. fólk í heiminum kalla seg fyri muslim, sambært kanningini "Mapping the Global Muslim Population." Hetta talið er umleið 20 prosent av øllum heimsborgarum. Muslimar eru í 2 høvuðsbólkum, Sunni (uml. 90 %) og Shia (uml. 10 %).
Anabolskar steroidir
thumb|right|250px Anabolskar steroidir verða nýttar at økja um vøddastødd og kropsliga styrki. Verða vanliga bara kallaðar anabolskar ella steroidir. Anabolskar steroidir fáast sum tablettir og hylki og at drekka. Evnið verður koyrt í munnin ella sproytað beinleiðis í vøddarnar. Verður tað sproytað í vøddarnar, fer tað spakuliga út í kroppin og kann tað taka dagar ella vikur.
Misnýtir tú steroid, fært tú pirrur og feittuta húð og tað kann skaða eitt nú livur og hjarta. Dreingir fáa niðursetta sáðframleiðslu, so tað kann gerast ringt at fáa børn. Kynsligi hugurin verður minni, og tá tú endiliga hevur hug, fært tú ikki standing. Tú fært eisini "kvinnulig" bróst. Hjá gentum verður mánasjúkan órógvað og evnini at fáa børn verða niðursett. Tú fært mannligar eginleikar, so sum øktan hárvøkstur á kroppinum, verður skallut, djúpari rødd og fær smærri bróst. Flestu av hesum avleiðingunum eru varandi og hvørva ikki, hóast tú gevst at taka anabolskar steroidir.
Asia
thumb|right|250px|Politiskt kort. Asia er størsta meginland; víddin er 44 mió. km2. thumb|right|250px|Fotomynd av Asia tikin úr einum [[Fylgisveinur|fylgisveini.]] Asia ella Ásia er mittasti og eystasti partur av Evrasialandmassanum og fæst við at taka Evropa frá Evrasia. Veruliga markið millum Evropa og Asia er ikki heilt greitt allýst, men gongur ígjøgnum Dardanellusundið, Marmarahavið, Bosporussundið, Svartahavið, Kavkasusfjallaryggin (summi siga Kuma-Manych lægdina), Kaspiska havið, Uralánna (summi siga Embaánna), Uralfjøllini til Novaja Zemlja. Umleið 60 % av øllum heimsins íbúgvum búgva í Asia.
Landafrøði
thumb|right|250px|[[Russland, ið er størsta land í heiminum, er í tveimum heimspørtum: Evropa og Asia.]] thumb|right|250px|[[Mount Everest, hægsta fjall í heiminum. Fjallið er 8.848 m høgt og er mark millum Nepal og Tibet.]] thumb|right|250px|[[Yangtze er tann longsta áin í Asia og tann triðlongsta áin í heiminum.]] Asia er tann størsti av teimum 7 heimspørtunum, og er o.u. ein triðingur av landaøkinum í heiminum.
Størsta áin í Kina, Chang Jiang, rennur vestan úr Tanggulafjøllum á Tibetháslættanum og eystur ígjøgnum óført fjallalendi. Seinasta teinin rennur hon ígjøgnum Stóra Kinaslættan og út í Eysturkinahav.
Hitalagið í Takla Makanoyðimørk og Gobioyðimørk er øðrvísi enn í flestu oyðimørkum: summarið er ógvuliga heitt, og veturin er bítandi kaldur. Har er mest berur klettur og ovurstórir sandheyggjar. Har er næstan eingin gróður uttan í áardølunum, sum í Takla Makanoyðimørkini. Nøkur dýr liva kalda veturin av í Gobioymørk, t.d. villir kamelar.
So ofta goysir við strendurnar og í oyggjunum í vestara parti í Kyrrahavi, at økið stundum verður kallað Eldkringur. Viðgitnasta gosið var í 1883 í oynni Krakatoa vestan fyri Java. Meginparturin av oynni sprongdist í luftina, og spreingingin var so hørð, at dunið hoyrdist heilt suður til Avstralia. Í 1928 fór aftur at goysa í somu oyggj. Gosfjallið varð nevnt Anak Krakatoa, ið er "sonur Krakatoa".
Fólkið
thumb|right|250px|[[Tokyo í Japan er mettur at vera størsti býur í heiminum. Í Asia býr meira enn helmingurin av heimsins fólki.]] thumb|right|250px|Fylgisveinamynd av [[Kaspiska havið|Kaspiska Havinum, sum er heimsins størsti innsjógvur.]] thumb|right|250px|[[Uralfjøll eru mark millum Asia og Evropa.]] thumb|right|250px|Størsta oyggj í Asia er [[Borneo, ið telur 743 330 km².]] thumb|right|250px|Í Asia er heimsins djúpasta vatn, Bajkalvatn í [[Siberia.]] Asia er nógv fjøldbygdasti heimspartur, og ongastaðni eru mentanirnar so ymiskar og fjølbroyttar. Mangar siðmenningar eru fleiri túsund ára gamlar. Tað var í Asia, at fyrstu býirnir og fyrstu skriftmálini - neyvt søguligt samband er ímillum bæði - vórðu til. Fyri fleiri enn 5.000 árum síðan vóru fyrstu býirnir bygdir við áirnar Evfrat og Tigris; Bábylon var ein teirra. Í Bíbliuni verður hetta landið nevnt Mesopotámia. Nú á døgum búgva tveir triðingar av fólkinum í heiminum í Asia, tey flestu fyri sunnan og eystan í heimspartinum. Hóast meginparturin av fólkinum eru bøndur, vaksa býirnir ógvuliga skjótt. Fyrstu siðmenningarnar tóku seg upp í áardølunum í Asia í tí landøki, ið verður nevnt Fruktagóði Hálvkringurin, sum er í ein bug úr Persaflógva og vestur í Miðjarðarhav. Mangir býir her hava søgu, ið gongur mong túsund ár aftur í tíðina.
Meginparturin av fólkinum í Asia býr enn á bygd og livir mest av landbúnaði, men býirnir vaksa skjótt. Í størstu býum í Asia búgva nú fleiri enn 10 milliónir fólk. Bæði hesir stórbýir og aðrir býir vaksa skjótt, tí alt fleiri fólk flyta av bygd til býirnar. Stórir partar í Miðeystri og Miðasia eru ógvuliga strálbygdir ella heilt oydnir fyri fólk, tí at har er ov turt ella ov kalt. Mesta fólkið býr í fruktagóðu áardølunum og á slættunum við strendurnar í Suður- og Vesturasia. Tá ið Hongkong og Singapor eru frá, er Bangladesj fjølbygdasta land í Asia, har búgva 830 fólk á hvørjum km2.
Tvey av trimum fólkum í heiminum búgva í Asia. Sjey av 10 teimum fjølbygdastu londunum eru her, ovast eru Kina og India. Í hesum báðum londum eru 40% av øllum fólkum í heiminum. Í Kina er viðtikin lóg, ið sigur, at maður og kona mugu ikki eiga meira enn eitt barn, so her er fólkavøksturin minkaður, men í flestum londum í Asia fjølgast fólkið ógvuliga skjótt. Fyri ár 2000 búðu fleiri enn ein milliard fólk í India og um 200 milliónir fólk í Indonesia.
Fyrstu búnaðarfólkini settust í búgv í fruktagóðu áardølunum, har væl lá fyri at dyrka jørðina. Tey fóru at arbeiða í felag og veittu vatn úr áunum á akrarnar. Áirnar hava enn stóran týdning fyri fólkið í Suður- og Vesturasia, tí at har fiska tey og fáa drekkivatn og vatn á akrarnar. Nógvastaðni eru áirnar byrgdar til tess at fáa ravmagn. Áirnar eru eisini týdningarmestu flutningsvegir í mongum londum. Helvtin av fólkinum í heiminum livir mest av rísi, og tí kann rístrot vera atvold til víðfevnda hungursneyð. Rísplantan, ið er úr Landsynningsásia, hevur verið dyrkað í eini 7.000 ár. Seinastu árini hava verið ald nýggj ríssløg at útvega mat til nógva fólkið í Asia, sum fjølgast í stórum. Hesi ríssløgini er úrslit av "grønu kollveltingini", har vísindaligur serkunnleiki og nýggj tøkni hava kynbøtt plantur, so at tær geva meiri av sær.
Hóast summo lond í Asia, t.d. Japan og Kina, leingi hava verið sjálvstøðug lond, hava mong lond í heimspartinum ikki loyst frá gomlu hjálandaveldum sínum fyrr enn seinastu árini. Fyrst í 20. øld stóðu næstan alt Miðeystur, India og stórir partar í Landsynningsasia undir evropeiskum hjálandaveldum. Men sterkar tjóðskaparrørslur tóku seg upp í Asia, og londini vunnu sær frælsi aftur. Í mongum londum hevur stórur búskaparligur vøkstur verið seinastu árini; hetta hevur havt við sær størri nýtslu og stórar samfelagsligar broytingar. Mong gomul lond í Asia hátíðarhalda frælsisdag sín á hvøijum ári, eitt nú í Pakistan. Nøkur lond, til dømis India, vunnu sær frælsi við friðarligari mótstøðu, men í mongum londum vóru drúgv frælsiskríggj, til dømis í Burma. Hesi lond stríðast nú við at fáa eina tjóðskaparliga eindarkenslu at festa rót ímillum fólkið.
Sovjetsamveldið var størsta ríki í heiminum. Í 1991 fór tað sundur í 15 sjálvstøðug lýðveldi, hvørt við sínari stjórn. Sjey av hesum lýðveldum eru í Evropa, hini átta í Asia. Nú lýðveldini ikki longur eru partur í einum ovurstórum, miðstýrdum búskapi, mega tey laga seg til viðurskifti og treytir á heimsmarknaðinum, og tað hevur ikki verið so lætt. Fall Sovjetsamveldisins hevði eisini við sær, at londini í Eysturevropa sluppu undan sovjetskum eftirliti. Allir stóru heimsátrúnaðirnir eru komnir upp í Asia: hinduisma, buddisma, jødadómur, kristindómur og islam. Atrúnaður hevur enn stóra ávirkan í Asia, og fólkið er gudrøkið. Atrúnaðirnir læra fólk at verða gávumild, ósjálvsøkin og hjálpsom, og at tað ræður ikki um at ríka seg upp avjarðligum ognum.
Í asiatisku samfeløgunum nú á døgum er stríð ímillum siðbundna og jarðbundna lívsháttin, merktum av átrúnaði, og vaksandi kapitalistiska lívsháttin, merktum av vesturlendskum siðum og levnaði. So hvørt asiatisku londini loyva størri vesturlendskari ávirkan, veksur trýstið á gamla lívsháttin. Í Iran hevði hetta við sær, at átrúnaðarligu høvuðsmenninir við Khomeini Ayatollah á odda settu seg harðliga upp ímóti vesturlendsku ávirkanini; teir birtu í kollvelting, tóku valdið í landinum og settu á stovn muslimskt lýðveldið, stýrt eftir strongum islamiskum lógum.
Søga
thumb|right|250px|Myndin vísir øskuskýggj, ið goystu úr Semeru í [[Indonesia í 2008.]] Áðrenn oljan varð funnin, vóru mong oyðimarkarlond í Miðeystri ógvuliga fátæk, men nú hevur oljan fullkomiliga broytt londini. Meiri enn helmingurin av allari olju í heiminum, funnin er higartil, og triðingurin av øllum gassi eru í Miðeystri. Olju- og gasssølan til lond um allan heimin hava gjørt londini ovurrík. Nýggir stásiligir býir eru bygdir, og mangir fremmandir verkamenn eru komnir higar at arbeiða.
Í summum londum broytast viðurskiftini so líðandi, og hvørki harðlig mótmæli ella ófriður standast av tí. Í Japan var búskaparlig menning hildin at verða neyðug, so at landið ikki skuldi verða bundið at evropeiskum londum. Tí hevur Japan tikið eftir vesturlendskum búskapi, men roynir framvegis at stuðla og fjálga japanska mentan. Enntá Kina, sum í mong ár skúgvaði alla vesturlendska hugsan frá sær, tekur nú undir við kapitalistiskum búskapi.
Seinastu nógvu árini hava mong lond í Asia havt Japan sum fyrimynd og hava ment ídnaðin nógv. Við tað at hetta hevur gingið so skjótt og við slíkari megi, hava hesi lond verið kallað tikaraveldini. Nógv bílig arbeiðsmegi og støðug politisk viðurskifti, tí stjórnir gera alt fyri at steðga øllum ófriði, hava fingið útlendskar fyritøkur at gera stórar íløgur í ídnaðin. Londini gera lidnar vørur, t.d. klæði, teldur og sjónvørp.
Korini hjá konufólkum eru ógvuliga ymisk í so stórum heimsparti, alt eftir mentanarligu, átrúnaðarligu og politisku viðurskiftunum í londunum. Sumstaðni, t.d. Í India og islamsku londunum í Miðeystri, eru tað næstan bara mannfólkini, ið gera lønt arbeiði; men í muslimsku londunum í Landsynningsasia eru mong islamsk konufólk tó í løntum starvi. Aðrastaðni, sum í kommunistisku londunum Kina og Norðurkorea og í gomlu sovjetlýðveldunum, eru konufólkini tyðandi partur av arbeiðsmegini, og tey gera mestsum alt við hús eisini.
Frida Zachariassen
Frida Zachariassen (fødd í Klaksvík 24. september 1912, deyð 1992) var ein føroysk listakvinna og rithøvundur. Ellivu ára gomul fór hon til Havnar at ganga í skúla og tók millumskúlaprógv har. Hon fór so niður til Danmarkar, var í húsplássi í seks ár, tók handilsskúlaprógv og gekk eisini á skeið í málningalist. Í sjey mánaðir var hon í Newcastle og lærdi seg enskt mál, var so í eitt ár í húsplássi í London, kom heim aftur stutt undan krígnum og fór so at arbeiða á skrivstovu í Klaksvík. Hon hevur gjørt vart við seg sum listakvinna bæði innan myndlist og bókmentir. Í 2011 gav Posta út føroysk frímerki við málningum hjá Fridu sum motivi. Frida málaði nógv, hon hevði sín egna stíl. Hon málaði mest í 1950'unum og 1960'unum.
Í 1978 læt hon úr hondum barnabókina "Tá ið Jón vaks upp 20-30 árini", í samband við altjóða barnaárið 1979 gav hon út "Barnaár 1979", sama ár kom "Brún og brá", og í sambandi við Norðurlendska málárið 1980-1981 gav hon undir heitinum "Strev í málrøkt" út greinasavn við viðmerkingum til føroyskt mál, mállæru og málrøkt.
Koranin
Koranin hevur fleiri søgur í felag við Bíbliuna og Toruna við smáum munum. Harumframt eru til dømis Ísakur, Jesus og Elia profetar í Koranini. Tó trúgva muslimar, at Muhammed profetur er allarsíðsti profetur í røðini av mongum. Koranin kallar kristin og jødar bókarinnar fólk, men muslimar halda, at Bíblian og Toran eru villeiddar og spiltar.
Lítil kattúla
Lítil kattúla (frøðiheiti - Otus scops)
354 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Árstal: 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. - 354 f.Kr. - 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr. 350 f.Kr. 349 f.Kr.