cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dorete Bloch
Dorete Bloch Danielsen, vanliga nevnd Dorete Bloch (fødd 14. juni 1943 í Rungsted í Hørsholm, Danmark, deyð 28. februar 2015 í Tórshavn) var føroyskur/danskur professari í biologi, granskari og rithøvundur.
Lívsleið
Dorete var gift við Ólávus Danielsen (1927-1997), sum var matrikulstjóri. Hon tók matematisk studentsprógv í juni 1962 frá Viborg Katedralskúla. Seinni læs hon á Aarhus Universitet har hon fekk Aarhus Univeristets gullmedalju í 1969. Dorete tók náttúruvísindaligt embætisprógv í djórafrøði, við serligum atliti at vistfrøði antarfuglanna, í januar 1970 frá universitetinum í Aarhus, Danmørk, og hevur eisini undirvíst har í tíðarskeiðnum 1970-1973.
Hon hevur arbeitt á Vildtbiologisk Station í Kalø, 1970-1974 við harum. Hon tók pedagogikum í 1974, gjørdist lektari í lívfrøði frá 1. oktober 1974 á Fróðskaparsetri Føroya, adjungerað sum professari fra 2001. Hon tók prógv í føroyskum á Fróðskaparsetrinum í mai 1988. Dorete var ritstjóri fyri Fróðskaparrit frá desember 1993 til 2015. Fil.dr. við universitetið í Lund, Svøríki, 16. desember í 1994 í dýravistfrøði við grindahvalum sum evni. Hon var leiðari á dýradeildini á Føroya Náttúrugripasavni frá 1. oktober 1980 og stjóri av savninum frá 15. november 1995. Hon fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir 1999 fyri bókina "Villini súgdjór í útnorðri".
Nobelvirðislønin
200px|thumbnail|[[Alfred Nobel (1833-1896), sum stovnaði Nobel-virðislønina]] Nobelvirðislønin er ein heiðursløn, ið verður latin einaferð um árið á deyðsdegnum hjá Alfred Nobel, hin 10. desember. Heiðurslønin varð fyrstu ferð latin í 1901. Heiðurslønamóttakararnir í alisfrøði og evnafrøði verða valdir av Kungliga vetenskapsakademiens nobelkommitté, í fysiologi og medisini av Karolinska institutets nobelkommitté, í bókmentum av Svenska akademiens nobelkommitté og Friðarheiðursløn Nobels av Norske Stortings Nobelkomité. Allar hesar virðislønirnar verða latnar av ognini hjá Nobel Stýrinum. Í 1968 kom ein eyka heiðursløn, sum Sveriges Riksbank setti á stovn, tað er Nobelvirðislønin í búskapi, sum eisini verður latin á hvørjum ári av Vetenskapsakademien.
Allar Nobelheiðurslønirnar verða latnar í Stokkhólmi í Svøríki uttan Friðarheiðursløn Nobels, sum verður latin í Noregi. Orsøkin er tann, at Noreg og Svøríki vóru saman í einum felagsríki, tá Alfred Nobel andaðist hin 10. desember 1896, og Svøríki stýrdi uttanríkispolitikkin. Nobel meinti tí, at vandin fyri mutri var minni, um tað var Noreg, ið stóð fyri handanini av friðarheiðurslønini.
Ein uppgerð í 2014 vísir, at nærum triði hvør móttakari av teimum fimm Nobel-lønunum í heilivági, alisfrøði, evnafrøði, bókmentum, búskapi og við Friðarheiðurslønini koma úr USA. Íalt hava 876 persónar fingið henda heiður. Av teimum eru 254 úr USA. Amerikanarar eru tí á fyrsta plássi yvir lond, sum hava fingið flestar Nobel-heiðurslønir, meðan Stórabretland og Týskland kappast um 2. og 3. plássið. Men um ein samanber talið av heiðurslønum við talið av íbúgvum í einum landi, sær listin munandi øðrvísi út. Tíðindafólk hjá JyllandsPosten hava gjørt eitt yvirlit, har ein sær, at um ein roknar Føroyar sum eina sjálvstøðuga tjóð, verða vit tað landið í heimi, sum hevur flestar Nobel-heiðurslønir fyri hvønn íbúgvan.
355 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Árstal: 360 f.Kr. 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. - 355 f.Kr. - 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr. 350 f.Kr.
Glintormur
Glintormur er eiturormur við glintandi hornringum á halanum.
Súluskerið
thumb|right|250px| Hvørt summar gera 10 staðkendir menn eina ferð út til Súluskerið, sum er væl kent millum føroyskar sjómenn. Sula Sgeir (á føroyskum Súluskerið ) er ein lítil oyggj sum hoyrir til Skotland. Norðanfyri Suðuroyggjarnar liggur Súluskerið, sum ber keltiska navnið Sula Sgeir. Ofta verður sagt, at Súluskerið er okkara nærmasti granni. Skulu vit verða heilt neyv so er tað lítla oyggin Rona. Hon vinnur á Súluskerinum við 1 km. Hóast føroyskir sjómenn hava valt at kalla Sulu Sgeir fyri Súluskerið, so er í stødd meira talan um ein hólm, 15 ha. Súluskerið verður nevnt Sula Sgeir á geliskum, og prógvar tað, at føroyska málið og keltisku málini hava nøkur orð til felags. Enska orðið fyri súlu er gannet.
Súluskerið ber 30.000 súlur og 15.000 havhestar. Bretsku friðingarmyndugleikarnir hava givið monnunum í lítla býnum, Port of Ness, loyvi at taka 2000 omplar eina ferð um árið. Ness liggur norðast í norðastu suðuroynni Lewis. Har er manntómt nærum alt árið, burtursæð frá nøkrum vikum um summarið. Tá fara 10 mans av oynni Lewis til Súluskerið at taka 2000 omplar.
Súluveiða á Súluskeri
Ikki er henda veiðan av 2000 omplum loyvd uttan treytir. Treytirnar eru, at Nessmenn bert fara ta einu ferðina um árið, og verður hon gjørd á hvørjum sumri. Tað er eisini ein treyt, at bert 10 Nessmenn kunnu fara við hesa ferðina, og skulu tað vera menn, ið eru royndir í leikum. Aloftast verða plássini til súluveiðina arvað frá faðiri til son. Tá talan er um nýggjan mann, er altíð talan um ein úr Ness, ella økinum har um leiðir. Sjáldan verður roynt at slúsa meir enn ein nýggjan mann við til hesa í Suðuroyggjum tiltiknu veiðuferðina. Nessmenn eru vanliga 2 til 3 vikur úti á Súla Sgeir. Teir skulu hava nógvan proviant og nógva útgerð við, og tí plaga teir vanliga at leiga ein lítlan trolara til at føra útgerð, proviant og manning út til Súluskerið. Sami trolari tekur so menninar, útgerðina og fongdin aftur til Ness, tá liðugt er, og omplarnir eru fingnir til høldar.
Satō
Satō (佐藤) er mest vanliga eftirnavnið í Japan.
Kend fólk sum eita Satō:
1947
1947 (MCMXLVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
21. apríl
21. apríl er dagur 111 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 112 um skotár er). 254 dagar eru eftir av árinum.
Mary Travers
thumb|right|Mary Travers Mary Travers (f. 9. november 1936 í Louisville, Kentucky - d. 16. september 2009 í Danbury, Connecticut) var partur av sangbólkinum Peter, Paul & Mary – saman við Paul Stookey og Peter Yarrow. Bólkurin Peter, Paul & Mary trein fram á amerikanska sang- og tónleikapallin í 1961 og legði síðan rødd til hópatals mótmælissangir í USA í trýssunum. Kendastir munnu krígsandstøðingasangirnir "Where have all the flowers gone" og "Lemon Tree" vera. Harumframt vann bólkurin miklan tokka fyri útlegging sína av "Blovin’ in the Wind" hjá Bob Dylan og "Leaving on a Jet Plane" hjá John Denver.
Bretland
Bretland hevur fleiri týdningar.
Kári Sverrisson
250px|thumbnail|Kári Sverrisson í 2015 Kári Sverrisson er ein føroyskur tónleikari, sangari, sangskrivari og tónasmiður. Eru vit til, spurdi Kári Sverrisson í sanginum, á Amnesty International fløguni fyri sløkum 15 árum síðani. Tað var tað fyrsta, sum føroyingar veruliga hoyrdu til sangskrivaran og sangaran Kára Sverrisson. Kári var sentralur limur í tónleikabólkinum Enekk, sum var ein tann mest nýskapandi bólkurin í føroyskari tónleikasøgu. Sum einstaklingur hevur Kári javnan framførslur við tónleiki hjá sær sjálvum og øðrum. Hann er ein gávaður og nýskapandi sangskrivari, sum telist millum teir størstu vísusangararnar, sum Føroyar hava átt. Røddin er sera egin og hann var millum uppskotini til besta sangara á Planet Awards. Á Asfalt hevur Kári fingið Føroya besta botn við sær. Føroya besti trummuleikari sambært AME Rógvi á Rógvu og Føroya besti bassleikari somuleiðis sambært AME Arnold Ludvig vóru við til at gera framførsluna til eina bólkaframførslu.
Billboard Hot 100
thumb| Billboard Hot 100 er ein hittlisti, ið framhaldandi vísir yvirlit yvir 100 best umtóktu stakløg í USA. Listin er grundaður á spælingar á útvaprsstøðum og sølu (stroyming, downloads og plátusøla). Tíðarskeiðið har ið útvaprsmátingar verða gjørdar eru frá mikudegi til týsdag fyri spælingar á útvarpsstøðum og frá mánadegi til sunnudag fyri sølu. Listin verður gjørdur av tíðarritinum Billboard og verður almannakunngjørdur týdagar.
Tað fyrsta staklagið á Billboard Hot 100, ið gjørdist nr. 1, var "Poor Little Fool" við Ricky Nelson hin 4. august 1958.
Tvíkynd
thumb|right|220px|Tvíkynd pride flagg.
Tvíkynd (á danskum: biseksualitet) er kynsligur hugur á fólki av báðum kynjum. Á altjóða máli biseksuellur - ein ið er drigin líka nógv at báðum kynum, men bert at lata seg í sum hitt kynið. Ein nýtist heldur ikki at vera samkyndur, hóast ein er transvestittur. Nógv ung spæla við tankan um at verða saman við onkrum av sama kyni sum tey sjálvi. Ofta finna tey við tíðini fram til, at tey eru mest til kvinnur ella mest til menn.
20. apríl
20. apríl er dagur 110 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 111 um skotár er). 255 dagar eru eftir av árinum.
356 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Árstal: 361 f.Kr. 360 f.Kr. 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. - 356 f.Kr. - 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr. 351 f.Kr.
Músagjóð
Músagjóð (frøðiheiti - Strix aluco), enskt navn: Tawny Owl ella Brown Owl, er eitt slag av uglu.
1644
1644 (MDCXLIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Heykugla
Heykugla (frøðiheiti - Surnia ulula)
19. apríl
19. apríl er dagur 109 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 110 um skotár er). 256 dagar eru eftir av árinum.
Jakub Kolas
Jakub Kolas (skrivast eisini Jakub Kołas) (á hvítarussiskum: Яку́б Ко́лас), (føddur í 1882, deyður 13. august 1956), veruligt navn: Kanstantsin Mitskievich (Міцке́віч Канстанці́н Міха́йлавіч) var ein hvítarussikur rithøvundur, Fólksins Skald fyri Sovjetsamveldið í 1926 og limur í Hvítarusslands Vísunda Akademi frá 1928 og frá 1929 var hann vara forseti í akademinum.
Í sínum skaldskapi var Kolas kendur fyri at hava samhuga við tí vanliga hvítarussiska bóndanum. Kunstnaranavn hansara Kolas bendir eisini henda vegin, við tað at Kolas merkir Oyra av Korni.
Hann skrivaði yrkingasøvnini Songs of Captivity (á russiskum: Песни неволи, 1908) og Songs of Grief (á hvítarussiskum: Песьні-жальбы, 1910), yrkingarnar Eitt nýtt land (á hvítarussiskum: Новая зямля, 1923) og Tónleikarin-Simon (á hvítarussiskum: Сымон-музыка, 1925), stuttsøgur og sjónleikir. Yrking hansara Smáttan hjá fiskimanninum (á hvítarussiskum: Рыбакова хата, 1947) snýr seg um stríðið eftir at Hvítarussland gjørdist partur av Sovjetsamveldinum. Trilogi hansara Á einum vegamóti (á russiskum: На перепутье, 1954) snýr seg um lívið hjá hvítarussiskum bóndum og tí demokratisku intellligensiani áðrenn-kollveltingina.
Heiður
Hann fekk heiðurin USSR State Prize í 1946 og 1949.
Snjóugla
Snjóuglan (frøðiheiti - Bubo scandiacus, Nyctea scandiaca) er næstan so stór sum ein gás. Tær ungu eru gráflekkutar; sum tær eldast, lýsna tær, og gamlir steggjar eru næstan snjóhvítir. Hon eigur norðast í kuldanum, Grønlandi, Russlandi (Siberia) og nógvum Íshavsoyggjum. Norðarlaga í Noregi eigur hon uppi á fjøllunum. Um veturin kemur hon oman í dalarnar, og stundum flytur hon seg nakað suður, hendir seg til Føroyar.
Hon er grammari enn hinar uglurnar; rýpur og entur tekur hon, eisini fisk, og hendir seg haru. Stór og sterk, sum hon er, tykist hon ikki at ræðast fyri nøkrum. Tá ið tað ræður um at verja ungarnar, fírir hon ikki fyri fólki; særd snjóugla brennir á bæði menn og hundar og klórar og bítur, so tað munar.
Strond
Strond er ein er bygd í Borðoynni. Um leið 1930 gjørdist bygdin fólkaleys, og síðani hevur eingin búð har.
Hjómut ugla
Hjómut ugla (frøðiheiti - Aegolius funereus)
357 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Árstal: 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr. 359 f.Kr. 358 f.Kr. - 357 f.Kr. - 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr. 352 f.Kr.
Norsk-Færøysk Lag
Norsk-Færøysk Lag er eitt felag úr Oslo sum varð stovnað í apríl 1931. Turið Mørkøre er forkvinna í Norsk-Færøysk Lag. Næstformaður eitur Kára Lamhauge Tangen. Per Hovda (f. 17. oktober 1908, d. 1997) var fyrrverandi formaður.
Júst Sivertsen
Júst Sivertsen í Havn varð føddur í 1892. Hann keypti tann fyrsta bilin, sum kom til Føroyar 6. mai í 1922, saman við Johannes Olsen undir Kletti í Havn. Johannes Olsen fekk koyrikort nr. 1 í Føroyum tann 23. august í 1923, meðan Júst Sivertsen sama dag fekk koyrikort nr. 2.
1643
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld
Áratíggju: 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini - 1640-árini - 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini
Árstal: 1638 1639 1640 1641 1642 - 1643 - 1644 1645 1646 1647 1648
Schiphol Flogvøllur
thumb|right|350px|Schiphol Flogvøllur Schiphol Flogvøllur (niðurlendskt: Luchthaven Schiphol) er størsti flogvøllurin í Niðurlondum og eisini ein av teimum størstu í Evropa.
1946
1946 (MCMXLVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
1646
1646 (MDCXLVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.
1112
1112 (MCXII) var sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi.
18. apríl
18. apríl er dagur 108 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 109 um skotár er). 257 dagar eru eftir av árinum.
Kara
thumb|Kara Kara (Hangul: 카라) er ein suðurkoreanskur gentu tónleikabólkur við fimm limum frá DSP Media. Bólkurin varð stovnaður í 2007. Limirnir eru: Gyuri, Seung-yeon, Hara, Nicole, Ji-young.
1645
1645 (MDCXLV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
Lawetz
Tónleikabólkurin Lawetz varð stovnaður á heysti 2002. Bólkurin spratt burturúr tónleikaumhvørvinum í Hoydølum.
Lawetz var við í Prix Føroyum í 2003 og 2005.
Gunvør Balle
200px|thumb|Gunvør Balle í 2012 Gunvør Balle (fødd 31. mars 1967 í Tórshavn) er ein føroyskur politikari (T) og vinnulívsfólk.
Havnar Kirkja
Havnar kirkja ella dómkirkjan er næstelsta kirkjan í Føroyum. Hon varð bygd í 1788 á Bryggjubakka í Havn og varð vígd 3. sunnudag í advent sama árið. Ein størri umbygging og víðkan varð gjørd í 1865, og fekk hon tá størri vindeygu, skifertak og tað høga sermerkta klokkutornið. Kirkjan varð vígd av nýggjum í 1865.
í 1990 vórðu Føroyar skildar burtur úr Keypmannahavnar biskupsdømi og gjørdar til egið stift, og Havnar kirkja gjørdist dómkirkja. Uni Næs hevur verið dómpróstur síðan 2010 og Jógvan Fríðriksson Føroya biskupur síðan 2007.
Petur Martin Rasmussen
Petur Martin Rasmussen (føddur 1931 á Skála er prestur og hevur skrivað um føroyska kirkjusøgu og almenna søgu. Petur Martin var formaður í Føroyska Studentafelagnum í Keypmannahavn 1956-57. Hann var blaðstjóri á »Kirkjutíðindum« 1963-69 og 1974-76. Árini 1961-62 var hann prestur í Norðuroya vestara prestagjaldi, hann var lærari á Føroya Studentaskúla 1962-66, prestur í Suðurstreymoyar prestagjaldi 1965-71, og frá 1971 prestur á Eiði.
Havnar Kirkja
Søga
Forsøga kirkjunnar er heldur fløkt. Eftir øllum at døma var eingin kirkja i Havn í miðøldini, í mesta lagi eitt 'bønhús'. Hildið hevur verið, at havnarfólk hildu gudstænastur sínar í Munkastovuni úti á Reyni. 22. juni 1609 gevur Chr. Kongur IV lensmanninum á Bergenshus boð um at senda tilfar til kirkjubygging. Kirkjan verður bygd úti á Reyni og stendur longu liðug við árslok 1609. Um hetta mundið búðu umleið 100 fólk í Havn. Rasmus Jørgen Winther verður prestur í Havn í 1780, og í 1782 tekur hann stig til at byggja nýggja kirkju. Av roknskaparbókunum framgongur tíverri ikki, hvørjir ið gjørdu arbeiðið, men fyristøðumaður hevur uttan iva verið tann tiltikni Johannes Poulsen, timburmaður, sum búði í Havn. Kirkjan varð ikki liðug fyrr enn í 1788. Kirkjan úti á Reyni varð síðan tikin niður og í 1789 seld á uppboði. Sumt av innbúgvinum varð flutt í nýggju kirkjuna, og sumt varð selt til aðrar kirkjur í Føroyum. Tá tann nýggja kirkjan varð bygd í 1788, var Havnarbýur ikki størri enn so, at kirkjan tá varð bygd 'nordenfor Byen' - har hon enn stendur aftaná umfatandi umbygging. Tíverri eru ongar frágreiðingar um hesa kirkju, men nakrar fáar tekningar siga okkum, at hon varð smíðað nakað sum gomlu bygdakirkjur okkara, bara nógv størri, bert 3 1/2 alin styttri enn tann, sum nú stendur. Í 1788 búðu umleið 600 fólk í Tórshavnar sókn og í 1865 umleið 900. Í 1865 varð kirkjan heilt umbygd. Fyristøðumaður var íslendingurin Guðmundur Sigurðsson, Tórshavn, vanliga nevndur Sivertsen. Ein tilbygningur varð gjørdur á eystursíðuni, 3 1/2 alin til longdar og 12 alin breiður. Hetta er innvikið í kórinum, har ið altarið nú stendur. Í 1935 varð aftur bygt 4,05 x 6,99 m stórt rúm uppí eystureftir, tí at kirkjan tá fekk hitaverk, kolovn, og farnristir vórðu settar í eysturveggin hvørjumegin altartalvuna. Kirkjan varð aftur longd í 1968, tá kontór og onnur rúm vórðu bygd uppí kórið. Í skipinum eru 44 beinkir og uppi á pulpiturinum eru 14.
Petur Martin Rasmussen
Í 1987 gjørdist hann doktari í gudfrøði við teologiska fakultetið við Lunds universitet. Doktararitgerð hansara ber heitið Den færøske sprogrejsning med særligt henblik på kampen om færøsk kirkesprog i national og partipolitisk belysning.
Havnar Kirkja
Altartalvan
thumb|100px|Altartalvan Á norðurbróstinum hongur altartalvan, ið er frá 1647. Myndin er Hin Heilaga Kvøldmáltíðin, málað við djúpum, reinum litum beinleiðis á træið, 100 x 100 cm stór. Á talvuni stendur skrivað: "Gud Allermechtigste Hans Hellige Ord och Sacramenter Till Ere och denne Steed til Zirat haffuer Hans Sevrensen fordum Kiøbmand her paa Ferøe foraerit denne Altertaffle til Torßhaffns Kiercke 1647"
Gunvør Balle
Hon gekk í Hoydølum, har hon tók prógv frá Føroya Studentaskúla í 1985. Eftir lokið studentsprógv fór hon at fjakka kring heimin í tvey ár saman við vinkonum. Síðan fór hon undir lesna í Keypmannahavn, hon fór at lesa SPRØK (búskap, enskt og franskt), og varð útbúgvin sum cand.merc. frá Handelshøjskolen i København í 1993. Síðan starvaðist hon í søludeildini hjá donsku hátalarafyritøkuni Peerless í eitt ár, áðrenn hon flutti til Quatar saman við manni sínum, sum starvaðist hjá Mærsk Olie og Gas A/S. Gunvør var søluleiðari á Tórshavnar Skipasmiðju og stjóri í PAM Offshore Service 1997–2005. Í 2005 varð hon sett í starv í føroysku uttanríkisdeildini í Tinganesi. Í 2007 varð hon sett í starv sum sendikvinna Føroya í Íslandi (ambassadørur) og røkti hetta starvið í trý ár. Í 2010 var hon við til at seta á stovn P/F Atlantic Biotechnology á Oyri, har hon enn er stjóri.
Havnar Kirkja
Altartalvan
Mett verður, at málningurin er málaður eftir koparprenti av málningi, ið Peter Candid, sum var hovmálari hjá Wilhelm V í München, málaði til fransiskanarakleystrið har í 1616. Ramman er frá sama tíðarskeiði, ein renessansuramma, útskorin og málað. Í 1961 var altartalvan umvæld av Ernst og Holmer Trier, Vallekilde í samarbeiði við Fraser Eysturoy.
Bridgetown
Søga
Býurin varð grundlagdur í 1628. Hann fekk fyrst navnið Town of Saint Michael. Frá 1800 til 1885 var Bridgetown høvuðsstaðurin hjá bretskum Windward Islands.
Havnar Kirkja
Norska løvu klokkan
thumb|100px|right Klokkan sigst vera komin í kirkjuna í 1708 og er komin av skipinum Norsku Løvu, sum fórst í Lambavík nýggjársaftan 1707. Klokkan er prýdd við palmettum, og á einum stað er henda innskriftin: 'Danscke Ostindische Compagnies Scheb Nordische Lowe 1704'. Hæddin er 30 cm, tvørmát á slagringi uttan er 41,5 cm.
Klokkuspælið
Í 1952 var klokkuspælið enn í gerð á De Smithske Jernstøberier í Ålborg, Danmark. Klokkuspælið hevði 9 klokkur og ætlanin var, at tað skuldi spæla Tíðin rennur eftir J. Waagstein. Nú á døgum byrjar klokkan at sláa kl. 8 á morgni og slær dagsins seinasta slag kl. 23. Kl. 9, 12, 15, 18 og 20 spælir klokkan umframt tímasløgini eitt lag - kl. 12 er lagið nettupp Tíðin rennur.
Gunvør Balle
Hon hevur verið limur í fleiri nevndum og ráðum, eitt nú í Framtaksgrunninum, Búskaparráðnum, Visjón 2015, Ráðnum fyri brekað, BLF og Oljuvinnufelagnum hjá Vinnuhúsinum.
Hon varð vald inn á Føroya Løgting á løgtingsvalinum í 2011 fyri Tjóðveldi. Hon var næstforkvinna í Løgtingsins mentanarnevnd og limur í sendinevnd Føroya til Útnorðurráðið. Hon stillaði ikki upp á løgtingsvalinum í 2015.
1647
1647 (MDCXLVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Nólsoyar Páll
thumb|right|250px|Nólsoyar Páll á 50 kr seðli. thumb|right|250px|Minnisvarði til minnis um at Nólsoyar Páll og aðrir bygdu Royndina Fríðu. Nólsoyar Páll (upprunaliga Poul Poulsen Nolsøe) (doyptur 11. oktober 1766 í Nólsoy - 1809) er ein tjóðarhetja í Føroyum. Páll var sjómaður, rithøvundur, bóndi og bátasmiður. Í 1804 bygdi hann Royndina Fríðu á Fløtuni Fríðu í Vági. Veturin 1808-1809 gekk hann burtur við skipinum á veg heim til Føroyar.
Nólsoyar Páll var borin í heim í Nólsoy í árinum 1766. Hann var ein næmur drongur, ið fegin vildi læra, men skúlaamboð vóru eingi, og tí sat hann og lærdi seg at skriva við einum pípuleggi, og øskan á grúgvuni var fyrsta skrivibók hansara. Seinni keyptu pápin honum talvu og griffil, verður sagt. Úti í Nólsoy var nógv at síggja og hoyra hjá einum røskum smádreingi. Hinumegin fjørðin sá hann Havnina, og úti í fjørðinum komu handilsskipini fyri fullum seglum inn úr havinum. Stundum komu stór orlogsfør við øgiligum kanónum og flagginum uppi stevnandi uttan av havi. Og har hevur óivað hin lítli Páll droymt sínar fyrstu dreymar um at koma langt út í stóru verð. Men so mikið visti hann, at skuldi hann fara burtur og gerast ein rættur maður, so mátti lærdómur til. Tað næsta, vit tí frætta um Páll, er, at hann er farin at ganga í skúla. Í Nólsoy var eingin skúli. Hann var tí farin til Havnar, og tað var hjá sjálvum fútanum, at hann hevði byrjað sína skúlagongd. Tað var eitt aftrat, sum Páll visti, at skuldi hann nakrantíð hava vón um at gerast ymirmaður á skipi, so noyddist hann at læra seg siglingarfrøði. Eitt sindur av hesum lærdi hann hjá manninum, ið førdi handilsbøkurnar í Tinganesi.
Teir, sum høvdu handilin í hondum, vóru ikki fegnir um handilsferðir hansara, og teir royndu at forða honum, alt teir kundu. Teir reistu m.a. sakarmál ímóti honum, men støða teirra var ikki mætari enn so, at hann eisini kundi stevna teimum fyri lógarbrot. Tað kom soleiðis einki burtur úr sakarmálinum. Men hann stuttleikaði sær so um teir høgu harrarnar, at hann yrkti ein tátt ella eitt kvæði um teir, Fuglakvæði tey nevna. Tað var ikki lukkuligt at nevna teir høgu harrarnar við navni, men hann var so beinrakin í sínum fuglanøvnum, at eingin var í iva um, hvar og hvør, og fólk stuttleikaðu sær óført og gera tað enn. Sjálvur var hann fuglin í fjøruni við sínum nevi reyða, hann var tjaldrið, ið vardi smáfuglarnar móti rovfuglunum. Hesi árini vóru ófriðarár. Kríggj var og bardagi á landi og sjógvi. Tá ið Nólsoyar Páll í árinum 1807 var komin til Danmarkar eftir kornfarmi, kom hin bretski herskipaflotin har og fór avstað við øllum teimum donsku orlogsskipunum. Nólsoyar Páll heitti á bretska yvirmannin um loyvi at sigla til Føroya við farminum, og tað varð játtað honum. Hann kom í øllum góðum heim og legði farmin upp á land í Suðuroynni. Tað var skjótt, at korntrot gjørdust aftur, og summarið eftir fór Nólsoyar Páll avstað aftur til Keypmannahavnar eftir korni.
Á heimleiðini varð Royndin Fríða tikin av bretskum herskipi og førd til Svøríki, har hon fór á land og gjørdist vrak. Nólsoyar Páll slapp sær so yvir til Stóra Bretlands og klagaði um ta ringu viðferð, hann hevði fingið. Har fekk hann farm og skip av nýggjum og legði í havið. Men henda ferðin kom at vera hansara seinasta. Skipið kom ikki fram, og einki spurdist, hvat ið orsøkin var til tess. Fólk gittu, men einki kundu sigast við vissu. Korntunnur av skipi hansara komu rekandi til Hetlands. Tað var alt, ið spurdist frá teimum. Nólsoyar Páll og menn hansara vóru allir farnir í ta vátu grøv. Men føroyingar kundu ikki bara gloyma stórmennið Nólsoyar Páll. Og á Fløtuni Fríðu suðuri í Vági er reistur minnisvarði um tað bragd, hann saman við øðrum útinti.
X (fløga)
X er tíggjunda fløgan hjá avstralsku Kylie Minogue. Hon varð givin út í november 2007.
Júst á Húsum
Júst Olaf Jacobsen róptur Júst á Húsum (28. november 1860 í Tórshavn - 25. november 1932) var við til at seta Jólafundin í 1888. Hann varð valdur í Løgtingið fyri Suðurstreymoy í 1899 og sat har til 1903.
1985
1985 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byjaði á einum týsdegi.
Capitalism: A Love Story
thumb|right|220px|[[Michael Moore í okt. 2004.]] Capitalism: A Love Story er heitið á sætta dokumentarfilminum hjá Michael Moore (f. 23. apríl 1954 í Flint, Michigan) og hann verður frumsýndur í New York og Los Angeles tann 23. septembur 2009. Síðan verður filmurin vístur í restini av USA tann 2. oktobur. Enn er ikki vist, nær filmurin kemur hendan vegin. Moore hevur bæði langað út eftir bil ídnaðinum, skotvápnamentanini og Bush stjórnini í Amerika. Nú leypur hann í krovið á landsins fíggjarmynduleikum. Hann fer at snúgva seg um fígggjarkreppuna í heiminum og serliga í USA.
358 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Lotte van Beek
thumb|right|250px|Lotte van Beek Lotte van Beek (fødd 9. desember 1991 í Zwolle) er ein niðurlendsk ítróttakvinna, sum íðkar skoyturenning. Á vetrar-OL 2014 í Sochi vann hon bronsu á 1500 metra-teininum. Í 2013 vann hon eitt silvur heiðursmerki á 1500 metra-teininum á heimsmeistarakappingini, sum eisini var í russiska býnum Sochi.
358 f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Árstal: 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr. 359 f.Kr. - 358 f.Kr. - 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr. 353 f.Kr.
Betty Ford
thumb|right|180px|Betty Ford í [[1974.]] Elizabeth Ann Bloomer Warren Ford (fødd 8. apríl 1918 í Illinois – deyð 8. juli 2011 í Kalifornia) var gift við Gerald Ford, ið var forseti í USA frá 1974 til 1977. Gerald Ford tók við eftir Richard Nixon, ið var noyddur at fara úr Hvítu Húsunum eftir Watergate-gøluna. Betty Ford giftist við Gerald Ford í 1948, bert tvær vikur áðrenn hann varð valdur í Kongressina fyrstu ferð. Maður hennara doyði í 2006.
Betty Ford var ikki bara kend sum fyrrverandi forsetafrúa, men eisini fyri arbeiði sítt ímóti rúsdrekka- og rúsevnamisnýtslu. Betty Ford hevði í nógv ár trupulleikar við bæði heilivági og rúsdrekka, men tað eydnaðist henni at fáa tamarhald á misnýtsluni. Í 1982 stovnaði hon ta kendu avvenjingarstøðina í Rancho Mirage í Suðurkalifornia. Hon var eisini virkin í arbeiðinum ímóti bróstkrabba.
Sum ung genta fór hon til New York, har hon gekk á tí kenda dansiskúlanum hjá Marthu Graham. Her fekk hon at vita, at hon hevði góðar møguleikar at gerast ein frálík dansarinda, men so mátti hon sleppa øllum øðrum. Betty hevur verið tvær ferðir gift, fyrru ferðina við einum sølumanni. Í 1948 giftist hon við Gerald Ford, tað var trý ár eftir, at hon var skild frá tí fyrra manninum.
Tað var Nancy Reagan, einkjan eftir fyrrverandi forsetan Ronald Reagan, sum almannakunngjørdi, at Betty Ford var deyð. "Eg gjørdist sera hugtung, tá eg frætti, at Betty Ford er deyð", skrivaði Nancy Reagan í einum tíðindaskrivi.
Capitalism: A Love Story
Filmurin er skýrdur at vera tann besti, sum Moore hevur gjørt. Í filminum greiðir Moore frá fíggjarliga skammlopinum, sum í fjør rakti heimin –og serliga Amerika. Í bretska blaðnum The Guardian fær filmurin 4 av 5 stjørnum. Filmurin verður lýstur sum eitt álop á kapitalistisku skipanina, har nakrir fáir gribbar skora vinningin og hava skuldina fyri neyð og armóð hjá milliónum av øðrum. Bankar og kapitalgrunnar eru teir óndu, sum gera so fløktar íløgur, at eingin hevur nakran møguleika at gjøgnumskoða tær. Filmurin er samansettur av søgum frá syndarligum mannalagnum, humori, happenings og filmsbrotum.
Umstríddi Moore eigur fleiri dokumentarfilmar, ið eru hægstir á toplistanum yvir dokumentarfilmar, ið hava vunnið flest filmar inn aftur.
Norðdepil
Vinnulív
Í Norðdepli arbeiða tey flestu innan fiski- og alivinnuna, nakrir útróðrarmenn eru. Síðan tunlarnir komu í 1967 hava fólk í Norðdepli eisini havt møguleika fyri at arbeiða í Klaksvík og aðra staðir í landinum. Eitt flakavirki varð bygt í Norðdepli í 1963. Alibrúk eru báðumegin byrginina, sum er millum Borðoy og Viðoy (millum Norðdepil og Hvannasund).
Hvalastøðin í Norðdepli
Í 1898 bygdu norðmenn eina hvalastøð í Norðdepli. Fyrstu eigararnir vóru Andorsen & Neumann, frá 1899 til 1912 vóru tað P. Michelsen, Sandefjord ið áttu hvalastøðina, frá 1913-1920 var eigarin A/S Suderø, tá var støði ikki í brúk. E. Abrahamsen er seinasti eigarin, hvalastøðin læt aftur í 1920.
Minnisvarði
Tollaksmessudag 23. desember 2013 var ein minnisvarði avdúkaður í Norðdepli, yvir tey sum farin eru á sjónum, tann dagin vóru liðin júst 100 ár, síðani Norðdepilsbáturin fórst, saman við tveimum øðrum bátum úr Norðoyggjum – bátunum av Skarði og úr Kunoy. Hvannasunds kommuna hevði latið gera henda minnisvarðan til minnis um tey, sum farin eru á sjónum.
Chuck Berry
thumb|right|220px|Chuck Berry í [[Evropa í 1987.]] Charles Edward Anderson "Chuck" Berry (føddur 18. oktober 1926 í St. Louis, Missouri, deyður 18. mars 2017) var ein amerikanskur rock & roll tónleikari, sangari og gittarleikari. Gjøgnumbrotið kom í 1955 við "Maybellene", og seinni komu fleiri rock & roll løg, ið eru farin beinleiðis í rocksøguna, og sum eru millum fyrstu spírarnar innan hetta tónleikaslag.Millum hansara kendastu sangir eru "Maybellene" (1955), "Roll Over Beethoven" (1956), "Rock and Roll Music" (1957) og "Johnny B. Goode" (1958). Johnny B. Goode er m.a. kent frá amerikanska science fiction-filminum Back to the Future. Berry er føddur tann 18. oktober 1926 í Missouri og var millum fyrstu tónleikararnar í Rock and Roll Hall of Fame. Hann var við at byrja rock'n'roll-tónleikin. Í 1950-árunum og 60-árunum rindaði hann stórar kausjónir fyri at sleppa undan fongsulsrevsing fyri millum annað stuldur, at hava marihuana og eitt umfatandi mál, har hann var ákærdur fyri at hava filmað ves-vitjanir hjá fleiri hundrað kvinnum. Frá 1959 til 1962 sat hann í fongsli fyri at hava havt kynsligt samband við eina ómyndiga gentu.
Michael Laudrup
200px|thumbnail|Michael Laudrup Michael Laudrup (føddur 15. juni 1964 á Frederiksberg) er ein fyrrverandi danskur fótbóltsleikari og verandi venjari fyri Qatar Stars League felagið Lekhwiya, áðrenn tað var hann venjari fyri enska Premier League liðið Swansea City. Hann er bróðir Brian Laudrup. Teir báðir spældu á danska landsliðnum í 1980-árunum og í 1990-árunum.
Lívsleið innan fótbólt
Hann byrjaði sína fótbólts lívsleið í Kjøbenhavns Boldklub og Brøndby IF, áðrenn hann varð seldur til Juventus FC Í Italia. Frá 1983 til 1985 spældi hann í italska felagnum SS Lazio frá Róm, men hann er tó betri kendur fyri sína tíð í teimum sponsku feløgunum FC Barcelona og Real Madrid, har hann vann fimm meistaraheitið. Eftir Real Madrid spældi hann fyri Vissel Kobe í Japan, áðrenn hann endaði sína karrieru sum fótbóltsleikari við at vinna tað hollendska meistaraheitið við Ajax Amsterdam. Michael Laudrup spældi sín fyrsta landsdyst fyri Danmark á 18-ára føðingardegi sínum 15. juni 1992. Dysturin var móti Noregi, har Laudrup skoraði eitt mál. Dysturin endaði tó við at Noreg vann 2-1. Hann spældi sín seinasta landsdyst móti Brasil til HM 1998.
Hagtøl fyri dystir og mál á danska landsliðnum
Michael Laudrup spældi í alt 104 landsdystir og skoraði 37 mál fyri Danmark.
359 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr. 300-árini f.Kr.
Árstal: 364 f.Kr. 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr. 360 f.Kr. - 359 f.Kr. - 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr. 354 f.Kr.
Deyðsorsøk
Ein deyðsorsøk ella deyðaatvold er tann atvoldin sum førir til at eitt menniskja doyr. Deyðin kann skyldast náttúrligar orsøkir sum t.d. sjúku av ymiskum slag, tað kann eitt nú vera krabbamein ella hjarta-/æðrasjúkur. Deyðin kann eisini skyldast eina vanlukku, morð ella sjálvmorð. Í londum har deyðarevsing er loyvd, kann deyðin eisini skyldast avrætting. Tá ein persónur doyr, eigur ein lækni at kanna líkið og staðfesta deyðsorsøkina. Um læknin ikki kann staðfesta deyðsorsøkina, ella um løgreglan hevur illgruna um ein ónáttúrligan deyða, so kann løgreglan krevja rættarlæknaliga líkskoðan og um, líkskoðanin heldur ikki kann staðfesta orsøkina til deyðan, kann ein líkskurður vera framdur. Í nógvum øðrum londum er tað rættiliga vanligt við líkskurði, eisini sjálvt um tað ikki er illgruni um ikki náttúrligan deyða, tá verður líkskurðurin gjørdur bert fyri at staðfesta júst hvør orsøkin var til deyðan. Í Føroyum er ikki nakar patologur í starvi, og tí má ein slíkur koma úr Danmark. Í flestu førum, tá líkskurður verður framdur í Føroyum, er tað tí at løgreglan ynskir tað, fyri betri at kunna staðfesta, hví ein persónur er deyður.
Deyðsorsøkir í Føroyum
Niðanfyri sæst eitt yvirlit yvir deyðsorsøkir hjá føroyingum í Føroyum árini 1996 til 2010. Orsøkirnar eru bólkaðar í høvuðsbólkar, soleiðis at t.d. allar krabbameinssjúlkur eru taldar saman í ein bólk, øll sløg av hjartasjúkum í ein bólk osfr. Kelda til hagtølini er Heilsulýsing Landslæknans 2011-12, sum byggir á deyðsváttanir hjá føroyingum. Føroyingar sum høvdu bústað í Føroyum, men sum eru deyðir í øðrum londum, t.d. á sjúkrahúsum í Danmark, eru taldir við, meðan útlendingar, sum eru deyðir í Føroyum, men ikki høvdu bústað her, ikki eru taldir við. Landslæknin í Føroyum hevur savnað hagtølini.
Eva Eriksson
Myndprýðingar
Sært tú Rósa, skýggini, Rósa hyggur at verðini í Ein halastjørna er komin, Suttan hjá Peri
Dánjal Martin Hofgaard
250px|thumbnail|Manningin á Suðuroyingi, tá teir vunnu jóansøkuróðurin í 2012. Dánjal Martin stendur í ovaru røðini nummar trý frá vinstru. 250px|thumbnail|Dánjal Martin rør her við Suðuroyingi í 2012. Danjal Martin Hofgaard (føddur 4. mai 1989 í Vági) er føroyskur rógvari og svimjari. Hann rør fyri Suðuroyar Kappróðrarfelag og fyri Føroyar og svimur fyri Susvim og Føroyar. Hin 1. mars 2015 vann hann HM í 2000 metrar inniróðri í lættvekt hjá monnum og gjørdist harvið heimsmeistari.
Rógving
Dánjal Martin rør bæði vanligan føroyskan kappróður og inniróður. Dánjal Martin vann FM 2011 við Riddaranum í 2011. Í føroyskum kappróðri ber bara til at gera seg galdandi í Føroyum, eftirsum kappróður í føroyskum bátum bert fer fram í Føroyum burtursæð frá Ishøj Regatta og onkrari aðrari stevnu sum føroyingar í Danmark skipa fyri. Men í inniróðri ber til at gera seg galdandi sum einstaklingur uttanfyri landoddarnar, eitt nú til HM í Boston. Í januar 2012 varð kappast um, hvør ið skuldi umboða Føroyar til HM í inniróðri. Dánjal Martin gjørdist ein av teimum hepnu. Kappingin varð hildin í hølunum hjá Knørri í Havn, øll róðu 2000 metrar. Dánjal Martin varð skjótastur hjá monnum í lættvekt við tíðini 6:19,30, sum var nýtt føroyskt met. Gamla metið átti Lars Abrahamsen úr Runavík, hann setti metið í 2007.
FM í inniróðri 2011
Dánjal Martin Hofgaard vann FM heitið í inniróðri 2011
FM í inniróðri 2012
Eins og undanfarnað árið vann Dánjal Martin Hofgaard føroyameistaraheitið í inniróðri:
FM í inniróðri 2014
Dánjal Martin Hofgaard vann FM heitið í inniróðri 2014
HM í inniróðri 2012
Dánjal Martin luttók í HM kapping í inniróðri í Boston í februar 2012 í bólkinum Lightweight Open Men (2000 metrar), hann gjørdist nummar 6 av øllum við tíðini 6:20.9
HM í inniróðri 2014
Dánjal Martin luttók í HM kapping í inniróðri í Boston í februar 2014 í bólkinum Lightweight Open Men (2000 metrar), hann gjørdist nummar 9 av 77 luttakarum við tíðini 6:20.9
HM í inniróðri 2015 og úttøkukappingin
Dánjal Martin var til úttøkukapping í róðrarneystinum hjá Havnar Róðrarfelag hin 29. november 2014, har hann varð úttikin til HM í inniróðri, sum verður í Boston í mars 2015. Hann róði 2000 metrar í inniróðri við tíðini 6.18.9, ið var nýtt føroyskt met, gamla metið átti Dánjal Martin sjálvur, og tað var 6.19.3.
Svimjing
Danjal Martin hevur luttikið á fleiri svimjistevnum uttanlands til NJM, EJM, EM og Oyggjaleikir og hevur fingið fleiri góð úrslit. Hann er triðskjótasti svimjari úr Føroyum á 200 m frí nakrantíð.
Føroysk met
Hann hevur vunnið fleiri gull heiðursmerki og sett fleiri føroysk met í svimjing:
Leirvíksfjørður
Leirvíksfjørður kallast sundið millum Eysturoynna og suðurendan á Kalsoy. Eysturoyarmegin liggur bygdin Leirvík og Kalsoyarmegin var avtoftaða bygdin Blankskáli. Sera streymhart er í Leirvíksfirði.
Jóhannes Enni
Jóhannes Enni er føddur á Tvøroyri 3. oktober 1927, gekk í barnaskúla har og tók preliminerprógv í 1944. Í tvey ár arbeiddi hann sum krambúðarsveinur, fór so á Jonstrup læraraskúlan í Danmark og leyk prógv har í 1950. Nýlærdur fekk hann starv við Tvøroyrar skúla og hevur verið lærari har síðani. Hann hevur umframt drúgt áramál verið fyristøðumaður fyri Tvøroyrar tekniska skúla og handilsskúla, hevur eisini staðið fyri Tvøroyrar kvøldskúla og verið lærari í føroyskum á Suðuroyar HF-skeiði. Eitt skifti var hann nevndarlimur í Føroya Lærarafelag og 1968-1975 í blaðstjórn Skúlablaðsins.
Jóhannes hevur evnað til undirvísingartilfar til serundirvísing og byrjanarundirvísing, hann hevur týtt fleiri barnabøkur, skrivað barnabókina "Piltarnir", 1972, sum eisini er komin á donskum, og hann hevur verið ein av oddamonnunum í føroyskum bókaútgávustarvi seinastu 10-15 árini sum nevndarlimur í Føroya skúlabókagrunni frá 1966 og sum formaður í Bókadeild Føroya Lærarafelags frá 1973.
Samkyndleiki
thumb|right|250px|Samkyndleiki thumb|right|250px|Ælabogaflaggið verður ofta nýtt sum merki fyri nútíðar samkynd. thumb|right|250px Samkyndleiki ella Samkynd er heiti, ið lýsur kynsligt samlív, eyðkent við kensluligum og/ella kropsligum atdrátti at persóni av sama kyni. Hugtøkini samkynd og hinskynd kunnu skiljast sum lutfalslig hugtøk í hvør sínum enda av eini samanhangandi røð, har í tvíkynd er eitt stað í miðjuni. Grundin til, at summi fólk eru samkynd, hevur altíð verið ein umstríddur spurningur, ið kjakast hevur verið dúgligani um. Tað er eitt klassiskt dømi um spurningin um arv ella umhvørvi, lívfrøði ella sálarfrøði.
Um 4 % av øllum menniskjum eru samkynd. Eitt tal, sum tó broytist frá kanning til kanning. Eisini djór eru samkynd.
Djór
Tað finnast prógv fyri samkyndleiki í 1500 ymiskum sløgum av djórum, harímillum fiskar, insektir, fuglar og seyðir, oksar og apur. Djór, sum hava fleiri makar, og djór, sum eru monogam, kunnu hava samkynd forhold.
Føroyar og Danmark
thumb|Lógir viðvíkjandi samkyndleika| Samkyndleiki er lógligur {{legend|#002255|Kynsleyst hjúnalag}} {{legend|#0066FF|Onnur sløg av parlagi (ella pappírsleyst samlív)}} {{legend|#90c|Útlendsk hjúnarbond viðurkennast}} {{legend|#CCCCCC|Ongin viðurkenning av samkyndum}} Samkyndleiki er ólógligur {{legend|#f9dc36|Lítla revsing}} {{legend|#ec8028|Stóra revsing}} {{legend|#e73e21|Fongsul fyri lívstíð}} {{legend|#800000|Deyðadóm}} At vera samkyndur hevur verið loyvt í Føroyum síðan 1933, tá tað bleiv gjørt lógligt í Danmark. Samstundis bleiv aldursmark fyri samkynd parlag set til 18 ár. Síðan bleiv tað í 1988 gjørt kynspartaleyst og harvið sett til 15 ár. Grein 266b í revsilógini kom í gildi 15. desember 2006 við 17 stemmun fyri og 15 ímóti, hon staðfestir at samkynd skuldu verða vard ímóti niðurgerð. Miðflokkurin hevur fleiri ferðir tosa ímóti, at grein 266b skuldi koma í gildi í Føroyum. Í Føroyum arbeiðir felagið LGBT Føroyar fyri rættindum og trivnaði fyri sam- og tvíkyndar føroyingar.
Fyrsta juli í 2010 kom lógarbroyting í gildi í Danmark, sum gav skrásettum samkyndum pørum sama rætt sum hjúnum at ættleiða børn. 15. juni 2012 varð lógin um skrásett parlag avtikin í Danmørk, og samkynd kundu frá tí degi giftast eftir somu lóg sum hinskynd pør, eftir Hjúnabandslógini (Ægteskabsloven). Samkynd pør kunnu nú bæði ættleiða børn hjá hvørjum øðrum og søkja um at ættleiða fremmand børn eftir somu reglum, sum galda fyri hjún. Samkyndar kvinnur, ið fáa børn við ísáing, fáa felags foreldramynduleika yvir barninum saman við hjúnafelagnum. Í Føroyum var onki av hesum galdandi fram til 2016, tá ið uppskot um at seta í gildi fyri Føroyar donsku hjúnabandslógina varð samtykt í Løgtinginum. Munurin er tó, at danska lógin ikki skal koma í gildi í Føroyum fyrr enn vissa er fingin fyri, at samkynd pør ikki kunnu fáa borgarliga hjúnarband sítt signa í kirkjuni.
Samkyndir menn kunnu framvegis ikki lata blóð í Føroyum.
Seinni heimsbardagi
Tá Adolf Hitler var einaveldisharri, avgjørdi hann, at bólkar av øðrvísi fólkum skuldu avrættast, herundir jødar og samkynd. Meðan jødarnir fingu eina gula dávidsstjørnu á bringuna, fingu samkyndir ein ljósareyðan tríkant. Teir, sum yvirlivdu krígstíðina, vórðu ikki leyslatnir, tá ið tey sameindu tóku valdið í Týskland. Í staðin vóru teir fluttir til onnur fongsul at sita dómin fyri at vera samkyndir, ið teir høvdu fingið áðrenn kríggið. Rættargongdin í Nürnberg vildi aldrin viðgera mál viðvíkjandi samkyndu fangunum, og teir fingu heldur einki endurgjald eftir kríggið. Tey árini, samkyndir krígsfangar høvdu sitið í fangatippi, vóru enntá drigin frá í fólkapensjónini.
Sjálvmorð
Tað er eitt sindur síðani, at granskingarútslit fyrst gjørdu vart við, at sjálvmorðsroyndir eru nógvar ferðir vanligari millum samkynd enn millum onnur fólk. Ein amerikonsk kanning frá 1998 av samkyndum dreingjum í framhaldsskúlunum í aldrinum 15 til 22 vísti, at í mun til restina av fólkinum, t.e. javngamlar dreingir, royndu næstan sjey ferðir so nógvir av hesum dreingjum at beina fyri sær, ella ávikavist 28 % og 4 %.
Higartil mest umfatandi norðurlendska kanningin av vælferð og umstøðum hjá samkyndum varð gjørd í 1999 í Noregi. Har kom fram, at 16 % av gjeikarunum og 20 % av teimum lesbisku høvdu onkuntíð roynt at forkomið sær. 88 % vóru undir 25 ár, tá ið tey gjørdu hesa roynd. Fjórða hvør menniskja undir 25 ár hevði minst eina sjálvmorðsroynd á baki. Tøl siga ikki allan sannleika, men tey, sum eru nevnd her, benda á, at tíðleikin av sjálvmorðsroyndum í Norðurlondum er upp til fimm ferðir so høgur millum samkynd sum millum fólk annars.
360 f.Kr.
Øldir: 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr.
Áratíggju: 410-árini f.Kr. 400-árini f.Kr. 390-árini f.Kr. 380-árini f.Kr. 370-árini f.Kr. 360-árini f.Kr. - 350-árini f.Kr. - 340-árini f.Kr. 330-árini f.Kr. 320-árini f.Kr. 310-árini f.Kr.
Árstal: 365 f.Kr. 364 f.Kr. 363 f.Kr. 362 f.Kr. 361 f.Kr. - 360 f.Kr. - 359 f.Kr. 358 f.Kr. 357 f.Kr. 356 f.Kr. 355 f.Kr.
The New York Times
The New York Times er eitt amerikansk tíðindablað við nationalum og internationalum tíðindum. Pappírsútgávan verður prentað í 900.000 eintøkum gerandisdagar og sunnudagar verða 1,4 mió eintøk av New York Times prentað. Blaðið varð stovnað í 1851 og hevur vunnið 122 Pulitzer virðislønir.
Føroya Rættur
Føroya Rættur er dómstólurin í Føroyum. Her tekur dómarin, sum eisini verður nevndur Sorinskrivarin, støðu til lógarbrotini. Dómur kann verða skotin inn fyri landsrættin. Av tí, at dómsvaldið í Føroyum er danskt, skal danski landsrætturin viðgera slík mál. Tveir landsrættir eru, Vestari landsrættur í Viborg og Eystari landsrættur í Keypmannahavn, sum er tann, ið kemur til Føroya nakrar ferðir um árið at viðgera dómsmál.
Gitte Klein
Gitte Klein (fødd 5. januar 1974) er rithøvundur, lærari og marknaðarføringsøkonomur. Starvast á Argja skúla. Hevur skrivað søgur í Mína jólabók og STROK. Gitter er nevndarlimur í Rithøvundafelag Føroya.
Føroya Rættur
Søgan
''Her ein stuttur samandráttur av søguni, sum knýtir seg at føroya rætti. Samandrátturin er er at finna í bóklinginum "Dommeren - i det 20. århundrede", har Jógvan H. Andreassen, fyrrv. sorinskrivari hevur skriva partin um Føroyar.''
Føroyar eru bygdar av norskum landnámsmonnum, og teir fyrstu teirra eru helst komnir higar í fyrru helvt av 800-talinum. Í fyrstuni høvdu oyggjarnar eina rættiliga sjálvstøðuga støðu við egnum altingi; men okkurt um 1035 gjørdist Føroyar norskt skattland, og norsk lóggáva trokaði seg meira og meira fram.
Eftir kongssfelagsskapin millum Danmark og Noreg, vórðu Føroyar framvegis roknaðar sum norskt land, og tað var framvegis norsk lóggáva, sum var galdandi her. Føroyar vóru, og eru býttar sundur í 6 sýslur, og hvør sýsla var roknað sum eitt sjálvstøðugt rættardømi.
Dómarnir á sýslutingunum, ella vártingunum, sum sýslutingini eisini vóru nevnd, kundu skjótast inn fyri løgtingið, sum var samansett av løgmanni og upprunaliga 36, seinni 48 løgrættumonnum – 8 fyri hvørja sýslu, har tó bert ein partur dømdi í teimum einstøku málunum. Í revsimálum var fútin ákæri, á vártingum tó viðhvørt í hansara stað viðkomandi sýslumaður.
Sorinskrivari hevur verið knýttur at løgtinginum heilt síðan umleið 1571; men hansara uppgáva var upprunaliga bert at vegleiða løgrættumenninar og at føra tingbókina. Seinni fekk sorinskrivarin mynduleika at døma á vártingunum. Í 1816 varð løgtingi avtikið og dómsvaldið í næstan øllum málum latið upp í hendurnar á sorinskrivaranum.
Eftir at Danmark hevði fingið sína egnu rættargangslóg, varð serlig rættargangslóg gjørd fyri Føroyar. Føroyska rættargangslógin líkist frá teirri donsku m.a. við tað, at Føroya rættur hevur dómsmyndugleika í øllum rættarmálum, og eru Føroyar eitt serligt nevningarættardømi við sorinskrivaranum sum rættarformanni. Til at skjóta rættarmál fyri Hægstarætt krevst ikki serligt loyvi.
1984
1984 (MCMLXXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Mozilla Firefox
Mozilla Firefox er ein internet kagi, eitt forrit, sum ger tað møguligt at síggja heimasíður. Flest øll kenna til Internet Explorer frá Microsoft, sum eisini er ein slíkur brovsari. Aðrir kendir internet kagar eru t.d. Google Chrome, Safari og Opera.
Riwal Securitas Cycling Team
Riwal Platform Cycling Team er eitt danskt kontinentalt súkklulið við heimstaði í Aalestrup í Himmerland.
Liðið varð stovnað í 2009 við navninum Team Concordia Forsikring-Himmerland, har Concordia Forsikring var høvuðsstuðul. Í 2010 broytti liðið navn til Team Concordia Forsikring-Himmerland, eftir at Himmerland Forsikring gjørdist navnasponsor. Í 2015 varð navnið broytt til Riwal Platform Cycling Team, har aðrir stuðlar sum Platform A/S, Riwal og TOGT komu við.
Listi yvir IOC landakotur
Altjóða Olympiska Nevndin (International Olympic Committee IOC) nýtir landakotur við trimum bókstavum fyri at vísa til hvønn einstakan bólk av ítróttafólki ið luttekur í Olympisku Leikunum.
Núverandi NOC-kotur
Tað eru í løtuni 205 galdandi NOC-kotur (National Olympic Committee) innan Olympisku Rørsluna (Olympic Movement). Talvurnar niðanfyri vísa koturnar ið verða nýttar í løtuni fyri hvørja tjóð (NOC) umframt allar kotur ið fyrr hava verið nýttar. Kotur ið serstakliga bert verða nýttar til Summarleikirnir ella bert til Vetrarleikirnar í sama ári, verða frámerktar við "S" og "W".
Føroya Tele
Føroya Tele er størsti veitari av kunningar- og fjarskiftistænastum í Føroyum. Samtakið Føroya Tele er móðurfyritøka, sum hevur dóttirfeløgini FT Net, FT Samskifti og Televarpið. Stjóri í Føroya Tele er Jan Ziskasen.
Søgan
Fyrsta telefonlinjan bleiv sett upp í 1905 av Ólavi á Heygum í Vestmanna (sí meiri á Telefon í Føroyum). Føroya Løgting yvirtók í 1906 hesa linjuna og stovnaði felag, ið fekk navnið "Færøernes Amtskommunes Telefonvæsen". Seinni fekk felagið navnið "Telefonverk Føroya Løgtings" (vanliga nevnt "Telefonverkið").