cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grønland
Søga
Fyri góðum 1000 árum síðan - í 982 - tóku víkingar land í Suðurgrønlandi. Teir komu úr Noregi, Íslandi og Danmark. Norrønu búsetningini var tó ikki langt lív lagað. Tá ið eini 500 ár vóru liðin, var eingin norðbúgvi eftir á lívi. Í 1721 fót norski presturin Hans Egede til Grønlands at kristna norðbúgvar, men av ættarmonnum hansara, var eingin á lívi. Egede og felagar hansara fóru í staðin at bera grønlendingum kristniboðini. Um hetta sama mundi tók handilin seg up millum Evropa og Grønland. Við handilsstøðunum vórðu at kalla allir grundsteinarnir til stórplássini lagdir. Grønland gjørdist um hesa tíðina danskt hjáland. Í 1862 fingu grønlendingar staðarráð. Í 1908 vórðu tvey landsráð stovnað - eitt í Norðurgrønlandi og annað í Suðurgrønlandi.
Grønland og USA
Undir 2. heimsbardaga var einki samband millum Danmark og Grønland. Amerikumenn bygdu í hesum tíðarskeiði hernaðarvirki í Grønlandi. Herstøðirnar í Syðra Streymfirði og Thule eru har alsamt. Í 1953 gjørdist Grønland danskt amt. Í 1979 kom Danmark sær upp í Evropeiska Felagsmarknaðin EF við vali. Val var í Grønlandi um hetta málið, men 70% atkvøddu ímóti upptøku í felagsskapin. Men Grønland gjørdist kortini, eins og øll donsk amt, limur í EF. Í 1979 fingu grønlendingar eina heimastýrisskipan, sum í so mongdum líkist okkara. Grønland fekk nú egið ting og egna stjórn - landsstýri. Í 1982 atkvøddu grønlendingar aftur um EF. Á hesum sinni snúði valið seg um, um landið skuldi verða verandi í felagsskapinum ella ikki. Tá ið atkvøðurnar vóru taldar, vóru 52% ímóti at vera í EF. Eftir samráðingar í Brússel á vetri í 1984 varð umsíðir viðtikið at loysa Grønland úr EF nýggjársdag í 1985.
Í mai 2019 læt USA eina skrivstovu upp í Nuuk við einum embætisfólki. Embætisfólkið býtir starvstíðina millum Nuuk og amerikansku sendistovuna í Keypmannahavn.
Gjógv
Gjógv er ein bygd á Eysturoynni. Gjógv bygd er við 31 íbúgvum ein av teimum smærru í kommununi, men við sínum jarðartilfeingi og sum útróðrarpláss var hon fyrr munandi betri fyri. Gjógv er helst seinni bygd enn grannabygdin Funningur, men tó neyvan seinni enn tíðliga í miðøld. Útróðurin gav í síni tíð nógv virksemi í bygdini, og seinni hava nógvir skipsmenn verið við Gjógv.
Vanlukkur á sjónum raktu rættiliga tíðum bygdina, soleiðis sum mongu nøvnini við minnisvarðan bera boð um. Við nýggju tíðunum aftaná Seinna heimsbardaga fekk Gjógv bygd trupult við at varðveita fólkið á plássinum, og síðan hevur afturgongdin í fólkatalinum verið rættiliga støðug. Í bygdini er skúli, sum er bygdur í 1883. Eisini hevur bygdin samkomuhús.
Av vinnuligum virksemi við Gjógv kann nevnast Elementvirkið, sum varð stovnað í 1982. Her verða betongelement gjørt til ymiskar bygningar. Gjáarsmolt hevur eisini havt smoltstøð í bygdini, men soleiðis sum viðurskiftini hava lagað seg í alivinnuni, hevur støðin ligið still eina tíð. Tó verður vónað, at tá framleiðslan kemur upp aftur á sítt gamla støði, kann hetta virksemi takast upp aftur.
Grønland
Grønland og USA
Í august 2019 gjørdi Donald Trump, forseti av at avlýsa ætlaðu vitjanina í Danmark, sum skuldi vera fyrst í september. Orsøkin var, at danski forsætisráðharrin, Mette Frederiksen, ikki vildi umrøða spurningin um at lata USA keypa Grønland. Tað var amerikanski miðilin Wall Street Journal, sum fyrst bar boðini um, at amerikanski forsetin var áhugaður í at keypa Grønland, og søgan varð seinni váttað av Hvítu Húsunum.
Gjógv
Ferðavinnan hevur havt ein vaksandi týdning fyri Gjógv. Longu í 1984 byrjaði Gjáargarður sum vallaraheim, og hann er framvegis vælumtóktur. Her kunnu umleið 100 fólk gista í senn. Í 2006 hevur tiltakið Gjógv Adventure havt virksemi við útferðum og við sølu av ymiskum til ferðafólk í gamla handilinum í bygdini. Við Gjógv er nógv vakurt at síggja: tey høgu fjøllini, gjógvin og ymisk støð nærhendis bygdina.
.pe
.pe er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Peru.
Grønland
Grønland og USA
Í 2020 fer USA at stovna eitt konsulát í Nuuk í Grønlandi. Har fara at starvast sjey fólk.
Gjógv
Norska filmsrøðin Buzz Aldrin, hvar bleivst tú av í ruðuleikanum? fer fyri tað mesta fram við Gjógv. Filmsrøðin var tann fyrsta filmsrøðin, ið var víst í norskum biografum, tað bleiv hon í 2011. Røðin varð eisini víst í sjónvarpinum hjá Kringvarpi Føroya nakað seinni.
Grønland
Politikkur
Høvuðsgrein: Grønlendskur politikkur
Grønland og Føroyar eru í ríkisfelagsskapi við Danmørk.
Fólkaatkvøða í november 2008
Grønlendingar atkvøddu sum væntað fyri sjálvstýrislógini á fólkaatkvøðuni 25. november 2008. Tríggir av fýra veljarum søgdu ja, meðan ein segði nei. Valluttøkan var 72 %, sum er nógv í Grønlandi. Úrslitið av fólkaatkvøðuni var ein sannførandi meirluti fyri øktum sjálvstýri. Tá talt var upp, vóru 75,54 % fyri og 23,57 % ímóti. Restin av atkvøðunum vóru antin blankar ella ógildugar. Tilsamans 39 285 fólk høvdu atkvøðurætt og vallutøkan var 71,96 %. Tað var beinanvein greitt, tá farið varð undir at telja atkvøðurnar, at greiður meirluti var fyri øktum sjálvstýri. Eitt skifti var meirlutin oman fyri 80 %, men tá úrslitini komu úr teimum stóru býunum í Vesturgrønlandi, minkaði meirlutin eitt sindur. Í Nuuk var mótstøðan størri enn í restini av landinum, orsøkin kann vera, at fólkið í Nuuk er meira samansett og at fleiri danir búgva har.
Grønlendska sjálvstýrislógin kemur í gildi 21. juni 2009. Einki er at siga til, at Danmark ynskir at varveita ríkisfelagsskapin við Grønland, sum teir fingu endaliga við Kielerfriðinum 1814. Nú úrslitið av fólkaatkvøðuni er greitt og nýggja sjálvstýrislógin kemur í gildi í staðin fyri heimastýrislógina frá 1979, er slóð ruddað fyri, at Grønland tekur á seg fleiri málsøki frá dønum at umsita og samstundis eisini fær fult ræði á ráevnum í undirgrundini.
Landstingsval 2014
Í 2014 kom fram, at Aleqa Hammond, sum var landstingsforkvinna Grønlands, hevði brúkt almennar pengar til egið brúk tvær ferðir, einaferð til eina ferð fyri familjuna og einaferð til eina privata veitslu, talan var um 106.000 krónur, sum landstingsgrannskoðararnir kravdu at hon rindaði aftur. Sambært landstingsgrannskoðarunum, stavaði meginparturin av útreiðslunum frá apríl 2013, og hóast teir bóðu um at fáa rætt lag í óskilið beinanvegin, so var tað ikki fyrrenn í august 2014, at Aleqa Hammond rindaði pengarnar aftur. Málið elvdi til mikið rok í Grønlandi, og misálit var reist móti Hammond. Hon yvirlivdi misálitið við einari atkvøðu í meirluta sum feldi uppskotið. Men hon valdi at søkja um farloyvi, meðan málið um hennara peningaviðurskifti vóru kannað. Farloyvi varð játtað henni, men síðan tóku tríggir ráðharrar – tveir úr Siumut og ein úr Atassut seg úr stjórnini, og hin 1. oktober tók Atassut seg úr stjórnini. Seinni sama dag skrivaði Aleqa Hammond út nýval, sum varð hildið 28. november 2014. Siumut endurvann valið, tó við fáum atkvøðum fleiri enn IA. Nýggj samgonga varð skipað millum Siumut, Atassut og Demokraatit við Kim Kielsen frá Siumut sum nýggjum landsstingsformanni.
Fólkið
Í 2013 búðu 57 714 fólk í Grønlandi, og tað er met, men sambært framrokningum hjá grønlendsku hagstovuni fer fólkatalið at minka í komandi árum. Framrokningin vísir, at í 2040 fara 53 856 fólk at búgva í Grønlandi, harav 46 688 eru fødd í Grønlandi. Samanborið við hagtølini fyri 2013 merkir hetta, at lutfalsliga fleiri grønlendingar fara at flyta av landinum. Hagstovan sigur, at uttan tilflyting uttaneftir hevði fólkatalið minkað uppaftur meiri. Grønlendingar eru nøgdir við lívið. Tað vísir ein kanning, sum er gjørd. Kanningin byrjaði í 1994, og nú úrslitið er kunngjørt, vísir tað, at 94 prosent av grønlendingum siga seg verða nøgdar við lívið. 1 200 fólk vórðu við í kanningini, tey vóru bæði í býunum og í bygdunum.
Yvir 18 000 grønlendingar búgva í Danmark, og kvinnurnar eru í stórum meirluta.
Brotsgerð
Grønland hevur lutfalsliga flest brotsverk í ríkisfelagskapinum. Lutfalsliga verða fleiri brotsverk meldað í Grønlandi enn í Danmark og Føroyum. Fyri hvørji 10 000 fólk er talið av meldingum 211, 801 og 1019 fyri ávíkavist Føroyar, Danmark og Grønland. Serliga er støðan ring í Grønlandi, tá talan er um neyðtøkur og blóðskemd. Her er lutfallið 10 ferðnar hægri í Grønlandi enn í Danmark ella Føroyum.
Búskapur
Høvuðsgrein: Grønlendskur búskapur
Í Suðurgrønlandi verða umleið 24 000 seyðir slaktaðir um árið. Fiskivinnan er tó týdningarmesta inntøkukeldan í Grønlandi. Fiskiskapurin gevur ikki einans teimum, ið fiskin veiða, útkomuna. Fiskaviðgerðin uppi á landi gevur arbeiði til nógar hendur. Á teimum grønlendsku sjóleiðunum hevur verið ørgrynni av fiski, og í mong ár hava fremmandar tjóðir rikið fiskiskap á grønlendsku grunnunum. Hesi seinastu árini hevur tó minni verið at fingið. Fyri at fiskastovnarnir skulu ikki verða týndir, eru ávísar avmarkingar settar í verk. Tann stóri flotin av fremmandum veiðiførum er ikki longur at síggja á grønlendsku bankunum. Høvuðsfiskasløgini undir Grønlandi eru kongafiskur, steinbítur, toskur, svartkalvi, kalvi, eyrriði og laksur. Rækjuveiðan hevur ikki tey mongu árini á baki. Ansast má eftir, at ikki verður so trároynt eftir rækju, at stovnurin kemur í vanda. Grønlendska stórrækjan verður veidd við troli á djúpum vatni. Makrelfiskiskapurin hevur fingið stóran týdning í Grønlandi. Mesti fiskiskapurin var í 2014. Tá vórðu fiskað 78.000 tons av makreli av grønlendskum sjógvi, og 23 prosent av øllum útflutningsvirðinum hetta árið vóru makrelur.
Samferðslukervi
Tann skjótasti ferðingarhátturin í hesum velduga landinum er at fara loftvegis, men bíligt er tað ikki. Tyrlur verða nógv nýttar í Grønlandi, og í næstan hvørji bygd er tyrlupallur. Loftferðslan er tó ikki so áltítandi, tí legst hann við illveðri, kann veðrið stundum vera so áhaldandi, at tað tarnar allari flogferðslu bæði í dagar og vikur. Millum bygda er hvørki jarnbreyt ella vegur. Í býum og stórbygdum er tó koyrivegur, og har tróta bilarnir heldur ikki. Allir grønlendingar búgva úti við strondina. Ferðasambandið er tí mest knýtt at sjónum. Siglt verður bygdanna millum annaðhvørt við báti ella skipi. Tað er ikki bara ísurin, ið kann valda strandfaraskipunum trupuleikar, men eisini veðrið, ið kann leika so í, at ikki er klúgvandi eftir sjónum í fleiri dagar.
Mentan
Grønlendski tjóðbúnin, Kalaallisuut, stavar frá uml. ár 1700. Tjóðbúnin er gjørdur soleiðis, at hann kann nýtast bæði summar og vetur. Búnin er ein anorakkur, einar buksur og kamikkur, sum eru skinnstyvlar. Eins og í gomlum døgum verður tjóðbúnin enn í dag seymaður við hond. Í Grønlandi sær tjóðbúnin ymiskt út alt eftir, hvaðani hann er. Búnin er ikki heilt eins í Eysturgrønlandi, Vesturgrønlandi og Norðurgrønlandi. Í Norðurgrønlandi er buksurnar gjørdar úr ísbjarnaskinni, og kamikkurnar eru hvítar. Í Eysturgrønlandi er størsti parturin gjørdur úr kópaskinni. Í Vesturgrønlandi er tjóðbúnin broderaður við litríkum glasperlum, toyi, kópaskinni og hundaskinni. Anorakkurin hjá kvinnunum hevur ymiskan lit alt eftir aldrinum hjá tí, sum ber hann. Anorakkurin hjá gentum er ljósareyður, hjá vaksnum kvinnum er hann myrkareyður, og hjá eldri kvinnum er hann antin lilla ella bláur. Búnin hjá monnunum er nú á døgum hvítur anorakkur, svartar buksur og kamikkur.
Nú á døgum fara grønlendingar í tjóðbúna, tá okkurt serligt er á vási, og tá høgtíð er. Tað kann vera tjóðardagin 21. juni, fyrsta skúladag, til barnadóp, konfirmatión, brúdleyp ella jarðarferð.
Ovanåker
thumb|right|240px|[[Ovanåker kirkja]] Ovanåker er ein býur í Ovanåkers kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 212 íbúgvar (2010).
Marcus Rashford
260px|thumb|right|Marcus Rashford í 2018. Marcus Rashford (føddur 31. oktober 1997 í Manchester í Onglandi) er enskur fótbóltsleikari, ið spælir sum álopsleikari síðan 2016 fyri Manchester United og á enska landsliðnum.
Leinster
Leinster (Írskt; Laighin / Cúige Laighean [kuːg´ə ˈlaiən], er ein landslutur í Landsynnings-írlandi. Leinster hevur 2.501.208 íbúgvar (2011).
Søga
Írska navnið Cúige laighean merkir "fimtingur Laighins (-ættar)"; sí Landspartar í Írlandi
Oddfríður Marni Rasmussen
Oddfríður Marni Rasmussen (føddur 22. februar 1969 í Tórshavn, uppvaksin á Sandi) er føroyskur rithøvundur, týðari, ummælari og ritstjóri. Fyrstu ferð yrkingar hansara komu út alment var í 1992 í tíðarritinum Brá. Í 2011 varð hann útbúgvin sum lærari. Hann var formaður í LISA í tíðarskeiðnum 2001-2012. Hann hevur verið til skips og arbeitt ymiskt fyrifallandi arbeiði. Tvey ár gekk hann í Rithøvundaskúlanum í Keypmannahavn. Oddfríður hevur skrivað yrkingar og stuttsøgur. Hann er ritstjóri á Vencili
Sámoskt mál
Sámoskt er almenna málið í Sámoaoyggjunum. Móðurmál hjá um 370.000 fólkum, harav um 200.000 í Vestursámoa og um 57.000 í Amerikanskum Sámoa.
Baldur
Aftaná Óðin doyði fóru Baldur og Hørður aftur til Ásgarð.
Tá ið Baldur byrjaði at droyma um deyðan, fór Frigg runt um allan heimin at spyrja øll og allar lutir at lova, at tey ikki skulu drepa Bald, men plantan mistilteinur var ikki við upp á lyftið.
Loki gandaði seg sjálvan til eina gamla konu og spurdi Frigg, um tað var nakað, ið kundi drepa Bald.
Hørður var snýttur av Loka til at drepa beiggja sín Bald. Tað verður sagt, at Nanna doyði av sorg av tí, at Baldur doyði.
Loki fekk Hóður at drepa Baldur, tí at hann var ireteraður av at Baldur var tann perfekti gudurin.
Baldur hevði tað størsta og besta skipið nakrantíð bygt kallað Hringhorni.
Tann størsta hendingin, sum hendi í Ragnarok, var tað stóra kríggið, sum var ímillum teir góðu gudarnar og teir ringu gudarnar og risarnar. Kríggið skuldi vera heimsins undirgangur. Næstan allir gudarnir doyðu, t.d Óðin, Tórur, Týr og Loki. Bara nakrar fáa gudindur doyðu t.d Nanna(kona Baldur), Gna og Snotra.
Aftaná Ragnarök var heimurin oyðilagdur, men so varð heimurin gjørdur so at man kundi liva aftur á honum. Tað vóru bara tvey menniskju á jørðini, tey itu Lív og Lívthrasir.
.pg
.pg er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Ný Guinea.
Pago Pago
Pago Pago er høvuðsstaðurin í Ameri. Sámoaoyggjunum og liggur á oynni Tutuila, sum er tann størsta oyggin.
Umskapanin (týðing)
Umskapanin (týskt: Die Verwandlung) er ein sera kend stuttsøga eftir Franz Kafka. Hon snýr seg um ein, sum eitur Gregor Samsa, og sum eina náttina umskapast til eitt stórt skordýr
Michael Caine
Sir Michael Caine (føddur Maurice Joseph Micklewhite, Jr. 14. mars 1933 í London), er ein bretskur sjónleikari.Hann hevur verið tilnevndur eina Oscar-virðisløn seks ferðir, tvær ferðir hevur hann vunnið Oscar-virðislønina fyri besta mannliga hjáleiklut, tað fyrstu vann hann í 1986 fyri filmin Hannah and Her Sisters, tað seinnu virðislønina vann hann í 1999 fyri filmin The Cider House Rules. Hann er kendur fyri sína eyðkendu Cockney-úttalu, hevur spælt við í meira enn 115 filmum og er ein av teimum bretsku sjónleikarunum, ið er lættast at kenna aftur.
Siv
Sif er gudinna yvir æsunum. Hon er gudinna yvir tað, sum verður sáað og ríkidóminum frá tí. Tað verður sagt, at hon er tann vakrasta gudinnan, men hon er afturhaldin, og tað verður ikki skrivað nógv um hana. Onkur sigur, at hon sær inn í framtíðina, men tað verður ikki nevnt í Eddakvæðnum. Í nøkrum av teimum eldru germansku keldunum verður tað nevnt, at Sif er ein svana-gudinna, og at hon kann skifta skap til ein svana.
Hon hevur gullhár, tí Loki klipti hennara hár av. Tórur bleiv illur og hótti Loka við deyðanum, um hann ikki skaffaði gullhár, gjørt av teimum trimum dvørgunum. Nú veksur hárið altíð sum gull, og tað verður sagt, at hon vil brúka gullhárið til at fremja sína rúnarmegi. Í einari veitslu, har Loki svínar allar gudarnir til, avdúkar hann at Sif var Tór ótrúgv við honum, men tað veit eingin við vissu. Vit fáa bara at vita, at hon er ein góð og álítandi kona.
Dóttirin Trud hevur arvað megi frá Tóri. Navnið merkir styrki.
Turkmenistan
Turkmenistan er eitt lýðveldi í Asia. Næstan 90 % av Turkmenistan er í stóru oyðimørkini Karakum (Svartasandi). Hitin fer javnan upp um 50 °C. Fram við suðurendanum í oyðimørkini er fruktagóður geiri, har bøndurnir m.a. velta bummull til útflutnings. Eftir tað, at Turkmenistan gjørdist frælst ríki í 1991, er russiskt ikki longur alment mál, nú er tað turkmenskt, og islam er aftur høvuðsátrúnaður. Landið er fátækt og avbyrgt frá umheiminum, men har er ógvuliga nógv gass. Turkmenska fólkið er víða um í Miðasia, og mong teirra liva sum flakkfólk. Men í Turkmenistan hava mangir turkmenar sett seg niður og liva sum bøndur og rossaalarar. Teir fara javnan á rossauppboðssølur og keypa og selja dýr at selja í grannalondunum. Turkmenar eru gitnir fyri at ala góð kappríðingarross, til dømis akhal-teke, eitt rossaslag, sum stendur seg væl í oyðimarkarlendi.
Í 1948 oyðilegði harður jarðskjálvti lívliga handilsbýin Askjhabad. Býurin varð bygdur upp aftur av nýggjum og er nú høvuðsstaður í Turkmenistan. Askjhabad er miðdepil í matvøru-, silki-, knipplinga- og teppiídnaðinum í landinum. Longsta vatnveiting í heiminum er grivin eystan úr Amu-Darjaá og vestur til Asjkhabad, veitin er 1.100 km long. Karakumveitin verður eisini kallað "lívsins á", tí hon veitir vatn á stór turrlendi, har bummull og onnur grøði nú verður dyrkað.
Írland á Summar-OL 2012
Írland luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í London, Stórabretland, í døgunum 27. juli til 12. august 2012. Í alt vóru tað 66 ítróttafólk úr Írlandi í 14 ítróttagreinum á Summar-OL 2012.
2002
2002 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
.ph
.ph er eitt internets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Filipsoyggjarnar.
Edsbyn
thumb|right|240px|Edsbyn Edsbyn er ein býur í Ovanåkers kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 3 985 íbúgvar (2010).
.ps
.ps er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Palestina.
.pk
.pk er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Pakistan.
Hollywood
thumb|right|250px|Hollywood skiltið. Hollywood er ein býlingur í Los Angeles, Kalifornia, sum var stovnaður í 1857. Tíðliga í 20. øld byrjaðu filmsfeløg úr New York og New Jersey at flyta til Kalifornia orsakað av tí sólríka veðurlagnum. Sjálvt um ravmagnið var uppfunnið, so gav tað ikki nóg mikið av ljósi til filmsupptøkurnar. Tann besta ljóskeldan var sólarljósið.
Tað fyrsta filmsstudioið í Hollywood-økinum, stovnaði David Horsley í 1911, fyri Nestor Company. Sama ár fluttu fimtan onnur sjálvstøðug filmstudio til økið.
Härryda kommuna
180px|thumb|right|Härryda kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Härryda kommuna (svenskt: Härryda kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Härryda kommuna hevur umleið 35 732 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Mölnlycke.
Bollnäs
thumb|right|240px|[[Bollnäs kirkja]] Bollnäs er ein býur í Ovanåkers kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 12 842 íbúgvar (2010).
Kristiliga sangkórið
Kristiliga sangkórið er eitt føroyskt kór. Kórið varð sett á stovn í 1953 av dananum Borgen Hansen. Fyrstu árini varð vant í Sjómanshúsinum í Havn, seinni fekk kórið størri tilknýti til KFUM í Havn og venur har einaferð um vikuna, onkuntið meira. Kristiliga sangkórið plagar at skipa fyri einari várkonsert og jólakonsert í Dómkirkjuni í Havn.
Bill de Blasio
thumb|Bill de Blasio í 2013. Bill de Blasio (føddur sum Warren Wilhelm Jr. 8. mai 1961 í Manhattan) er amerikanskur politikari og fyrrverandi borgarstjóri í New York.
Bill de Blasio er limur í Demokratiska flokkinum. Tann 1. januar 2014 tók hann við sum 109. borgarstjóri í New York. Undanmaður var Michael Bloomberg.
Embætistíðin sum borgarstjóri endaði tann 31. desember 2021. Avloysarin er Eric Adams (D).
Tutuila
thumb|Amalu Bay, Tutuila. Tutuila er størsta oyggin í Amerikonsku Sámoa. Oyggin er 33 km long og 4,8 km breið. Fólkatalið á oynni er 55,876. Størsti býurin eitur Tāfuna. Hægsta punkið á Tutuila eitur Matafao Peak. Tað er 653 metrar yvir sjóvarmálanum. Á Tutuila regnar í miðal 3,250 mm um árið.
Á Tutuila ber til at síggja nógv plantur og djór, sum eru sjáldsom aðrastaðni í USA. Norðan fyri Tutuila liggja Pola Island og Nuusetoga Island, sum eru tvær sera lítlar oyggjar.
1755
1755 (MDCCLV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.
Løgtingslimir í Føroyum 1974-78
Tað vóru 26 limir í Føroya Løgtingi millum løgtingsvalini 1974 og 1978. Javnaðarflokkurin og Tjóðveldisflokkurin vóru størstu flokkar við ávikiavist 7 og 6 limum. Fólkaflokkurin og Sambandsflokkurin høvdu 5 limir hvør, meðan Sjálvstýrisflokkurin og Framburðsflokkurin høvdu ávikiavist 2 og ein løgtingslim.
Sámisk mál
Sámiskt (sámiskt: Sámegielat) er ein málætt, ið tosaði í Sámalandi. Sámisku málini verður vanliga býtt í tey máløki: eystursámiskt og vestursámiskt. Sámisku málini er í ætt við ungarskt, finskt og estiskt.
Norðursámiskt er tað vanligasta av teimum níggju staðbundnu málunum. Eini 85–90 % av øllum, ið tala sámiskt, tala norðursámiskt. Norðursámiskt er ein partur av miðsámiskum. Staðbundnu málini og onnur mentanareyðkenni eru íkomin eftir ferðingarleiðunum hjá reindjórunum heldur enn av landamørkum.
10-árini
Øldir: 1. øld f.Kr. - 1. øld - 2. øld
Løgtingsvalið 1918
Løgtingsvalið í Føroyum í 1918 varð hildið hin 24. apríl 1918. Kvinnur høvdu fingið valrætt til løgtingsval í 1916 og kundu fyrstu ferð velja í 1918.
Sámisk mál
Eystursámiskt
GG: Omanfyrinevdnu tøl eru metingar.
Løgtingsvalið 1918
Úrslit
Sambandsflokkurin misti ein tingsess, meðan Sjálvstýrisflokkurin fekk tveir tingsessir afturat. Við 11 av teimum 20 sessunum gjørdist Sjálvstýrisflokkurin fyrstu ferð størsti flokkur á Føroya Løgtingi.
10-árini
Áratíggju: 30-árini f.Kr. 20-árini f.Kr. 10-árini f.Kr. 0-árini f.Kr. 0-árini - 10-árini - 20-árini 30-árini 40-árini 50-árini 60-árini
Ár: 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19
Svasiland
Svasiland ella Kongsveldið Svasiland er lítið land í syðra-Afrika við umleið 1,3 mió íbúgvar. Lítla landið liggur millum Suðurafrika og Mosambik.
Í 2018 varð almenna navnið broytt til Kongsveldið Eswatini (enskt: Kingdom of Eswatini, swazi Umbuso weSwatini. Tá ið landið hevði itið Svasiland í 50 ár sum sjálvstøðugur statur, gjørdi kongur av, at navnið Svasiland minti ov nógv um hjálandatíðina, áðrenn Svasiland fekk sjálvstýri frá Stóra Bretlandi í 1968. Nýggja navnið merkir landið hjá fólkaættini swazi.
Politikkur
Kongurin í Svasiland hevur stórt vald: Han er ríkisovasti og velur flestu tinglimirnar. Sum dømi um, hvussu nógv vald, hann hevur, er kongsheiti hansara, Ngwenyama, sum merkir leyva. Mswati III kongur telist ímillum teir ríku statsleiðararnar í Afrika og er smbr Forbes góður fyri $ 200 mió USD. Miðal ársinntøkan hjá hvørjum íbúgva í Eswatini liggur undir 10 kr um dagin.
Búskapur
Kongsveldið Svasiland hevur nógv samband við máttmikla grannalandið - tað fær alla orkuveiting sína úr Suðurafrika, og suðurafrikanarar eiga stóran part av ídnaðinum. Týdningarmesta útflutningsvøran er sukurrør, men landið flytur eisini út við, kol og asbest.
Ferðafalkur
Ferðafalkur (frøðiheiti - Falco peregrinus) er um allan heim. Ferðafalkur er størri enn smyril, minni enn veiðifalkur. Av tí at bøgan og stegin eru ólík á stødd, er skjótt at fara skeivur báðar vegir, tá ið hann verður greindur. Hann tykist upp aftur kropp størri enn smyril, velið er heldur styttri. Veingirnir eru spískir, men teir eru breiðir inn at kroppinum. Gamli fuglurin er lættur at greina, helst tætt hjá, tá ið væl ber til at síggja litir og litsetning. T.d. týðuligi liturin niður á knokkin og breiði liturin niður undan eygunum gera allan munin.
Í Norðuratlantshavi er hann spjaddur um í skotsku oyggjaflokkunum sum búfuglur. Her eigur hann eisini við fuglabjørg, og tá tekur hann helst havhest. Sæst hann í Føroyum og í Íslandi, er hann flytifuglur, komin úr Skotlandi ella norðanífrá.
.pw
.pw er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Palau.
Walt Whitman
thumb|Walt Whitman thumb|Walt Whitman í 1887. Walt Whitman (føddur 31. mai 1819 í West Hills, á oynni Long Island í stakríkinum New York, deyður 26. mars 1892 í Camden, New Jersey) var amerikanskur yrkjari, rithøvundur og blaðmaður.
Kendasta verkið hjá honum er "Leaves of Grass".
Spískamarið
Spískamarið er føroysk matmentanarsending við Gutta Winther sum verti og kokki. Spískamarið leggur dent á góðar føroyskar rávørur. Saman við Gutta vitjar hyggjarin allar 18 oyggjar í Føroyum, har hann upplivir umhvørvið og fólkini kring hesar ómetaliga góðu rávørur. Í føgru føroysku náttúruni, og í býlingum av tí gamla slagnum og úti í føroysku náttúrununi, matgerð Gutti siðbundnan føroyskan mat á ein øðrvísi, einfalda og spennandi hátt. Ætlanin er eisini, at Spískamarið skal verða víst á útlendskum sjónvarpsrásum. Fyritøkan hevur sett Allan Dalsgarð at samráðast við norðurlendskar sjónvarpsrásir um at varpa føroysku matsendingina. Spískamarið varð ikki tekstað í fyrstuni, men eftir at MBF hevði gjørt vart við trupulleikan, nevniliga, at deyv og tunghoyrd ikki kundu fylgja við í tí ið sagt varð, so blivu sendingarnar tekstaðar.
Uppruni
Hugskotið til sendinga kom tá Gutti og Pætur Marjunarson Dahl sótu í Danmark fyri "nógvum árum síðani" og tosaðu um felags áhugamál teirra, ið var matsendingar. Prátið fall inn á "Ny Nordisk Mad", og vóru teir báðir á einum máli um, at um nakað veruliga var partur av slíkari matgerð so var tað Føroyar. Føroyar hava eina ríka veiðimentan og einfaldan matgerðarhátt, ið ikki er ávirkaður av útlendskari matmentan. Hetta hildu teir týða uppá ómetaligar menningarmøguleikar fyri Føroyar innan fyri norðurlendska matmentan.
Tí bleiv hugtakið aftanfyri Spískamarið sera einfalt, men samstundis sera hásinnað; At endurføða føroyska matmentan fyri bæði føroyingar og restina av heiminum, við at seta rávøruna og fólkini kringum somu vøru í hásætið. Á henda hátt kundi hyggjarin uppliva føroysku matmentanina sum nýskapandi, livandi, og spennandi. Samstundis lærdi hyggjarin eisini siðvandu og ektaðu síðuna av føroysku veiðimentanini.
Íblástur
Spískamarið heintar íblástur frá tí ”nýggju norðurlendsku bylgjuni” innan gastronomi, ið sambært Gutta, hevur tikið alheims matgerðina við stormi tey seinastu árini. Henda bylgja, eisini kend sum ”Ny Nordisk Mad”, hevur kollvelt norðurlendska køkin og sett hann á heimskortið. Matstovan, Noma, í Keypmannahavn og Koks í Havn eru góð dømi um júst hetta.
Fuglafjarðar hornorkestur
Fuglafjarðar hornorkestur hevur eftirhondini nógv ár á baki. Tað verður nevnt í grein í Glugganum í 1970.
Spískamarið
Stuðlar
Sendingin Spískamarið verður ikki framleidd av Kringvari Føroya, hon verður stuðlað av fleiri føroyskum fyritøkum. Høvuðsstuðlar eru Atlantic Airways og Bakkafrost. Harumframt stuðla JFK og P/F Palli hjá Mariannu sendingini.
Slóðir úteftir
Heimasíða Spísikamarsins
.py
.py er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Paraguei.
Løgtingsvalið 2022
Løgtingsvalið 2022 varð hildið 8. desember 2022. Løgmaður, Bárður á Steig Nielsen, valdi at útskriva løgtingsval hin 9. november 2022, eftir at hann hevði koyrt Jenis av Rana frá sum landsstýrismann í uttanríkis- og mentamálum, og Miðflokkurin síðan valdi at taka seg úr samgonguni. Harvið misti samgongan sín meiriluta, og løgmaður valdi at útskriva nýval.
2001
2001 var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Giro d'Italia 2017
Giro d'Italia 2017 varð tann 100. útgávan av Giro d'Italia. Kappingin varð fyriskipað í tíðarskeiðnum 5. til 28. mai 2017 og byrjaði í Alghero á Sardinia. Vinnari av kappingini gjørdist Tom Dumoulin frá Team Sunweb.
Sri Lanka
Sri Lanka (áður Ceylon) (singalesiskt: ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය, tamilskt: இலங்கை ஜனநாயக சமத்துவ குடியரசு) er eitt oyggjaland í Ásia. Høvuðsstaðurin eitur Colombo. Sri Lanka er gitið fyri sínar vøkru sandstrendur á suður- og útsynningsstrondini og fyri buddistatemplini minnisvarðarnar víða um í landinum. Seinastu árini er ferðavinnan heilt nógv minkað av borgararkrígnum, ímillum singalesar og tamilar, ið stríðast fyri at seta á stovn egið ríki norðast í oynni.
Landafrøði
thumb|right|250px|[[Oyggj|Oyggin Sri Lanka er úti fyri landssynningsstrondini í India.]] Sunnan fyri India er tann fruktagóða oyggin Sri Lanka. Sri Lanka er gitið fyri sínar tropisku pálmastrendur, høgu, brøttu fjøllini og fjølbroytta dýralívið, ið fær mong ferðafólk at koma hagar. Sri Lanka hevur tropiskt veðurlag, men hitin er ikki so knógvandi, tí havið mildnar so væl. Sagnir siga, at paradísgarðurin var úti á Sri Lanka.
Sri Lanka er fjallaland, hægsta fjallið er 2500 metrar høgt. Undir fjøllunum er tó allastaðni væl av láglendi. Alt láglendið er velt og væl av hálendinum eisini, men tó eru hugtakandi regnskógir í fjøllunum og pálmum og øðrum valaviði. Allur tann niðari parturin av láglendinum er vaksin við kokuspálmum, meðan tann ovari parturin og nakað niðan í brekkuna er lagdur í tvørteigar og veltur til t.d. rísakrar. Uppi í dølunum eru eldgamlar byrgingar, so teir kunnu lata vatn á rísvelturnar. Gummitræið skal hava nógv vatn, og tí veksur tað ovast í brekkunum. Tetrænum dámar væl fjallaluftina og kann vaksa í 2000 metra hædd. Stórir partar av lendinum uppi á oynni eru avvaksnir við terunnum.
Tann størsti havnarbýurin er Colombo (Kolombo), sum eisini er høvuðsstaður.
Søga
Tá ið Sri Lanka loysti frá Stóra Bretlandi í 1948, fekk Solomon West Ridgeway Dias Bandaranaike (1899–1959), ið hevði staðið á odda fyri Frælsisflokki Sri Lanka, mesta politiska valdið. Tá ið hann varð myrdur í 1959, tók kona hansara, Sirimavo Bandaranaike, við eftir hann og vann valið í 1960. Fyrsta konufólk í heiminum, ið gjørdist forsætisráðharri, frú Bandaranaike, tók undir við sosialistiskum politikki. Hon stuðlaði sinhalesum, ið eru buddistar og í meiriluta, ímóti muslimskum og hinduistiskum tamilum, ið eru í minniluta í oynni, og royndi at gera singalesist til alment mál ístaðin fyri enskt. Hetta elvdi til, at tamilarnir gjørdu uppreistur, og frú Bandaranaike misti valdið í 1965. Hon kom aftur til valdið í 1972, setti í gildi nýggja stýrisskipan, ið lýsti landið sum tjóðveldi, og nevndi tað Sri Lanka. Sri Lanka gekk áður undir navninum Ceylon. Tá ið hon fell í 1977, varð hon skuldsett fyri mutur og koyrd úr tinginum i 1980.
Sri Lanka hevur áður verið kongsríki, men um ár 1500 komu evropear (bretar, portugalar og hollendarar) hagar og løgdu hvør sín part av oynni undir seg. Seinni tóku bretarnir alla oynna og høvdu hana, til hon fekk sjálvstýri í 1948.
Spentu viðurskiftini ímillum singalesisku myndugleikarnar og tamilar elvdu til borgarakríggj í 1983, í 2009 var friður fingin í lag. Tamilar settu seg upp ímóti, at singalesar skulu hava alt valdið og vilja hava sítt egna ríki norðast í oynni.
Menningarhjálp úr Føroyum
Síðan desember 2005, tá peningurin varð fluttur Barnabata, hava nógvir ymsir trupulleikar tarnað arbeiðinum. Eitt nú brast borgarakríggj á aftur í júst tí partinum av landinum, har ætlanin var at byggja barnaheimið, og hetta steðgaði ætlanini eina tíð.
Mannarættindi
Ein 77 ára gamal norðmaður doyði í januar 2009 í Vanni-landslutinum, har norðuri á Sri Lanka, tí tað bleiv noktað honum at fáa heilsubót og atgongd til heilivág. Nú er hetta málið gjørt til spjótoddin í einum umfatandi málið, ið er latið norska ákærumyndugleikanum. Málið er søguligt, tí hetta er fyrstu fer at eitt løgreglumál er í Noregi har ein norskur ríkisborgari er raktur av einum brotsverki móti mannaættini. Fleiri rættarmál eru áveg móti politisku leiðsluni fyri at hava staðið á odda fyri hópdrápum av tamilum undir borgarakrígnum. Hetta eru bólkar av tamilum, ið hava funnið fram dømir um dráp á sivilar tamilar undir seinasta tíðarskeiðnum av borgarakrígnum í Sri Lanka.
Landbúnaður
Landbúnaður er høvuðsvinna, og helvtin av fólkinum arbeiðir í landbúnaðinum. Gummi og te verða dyrkað í stórum lundum og flutt út, men mesta grøðin er kortini rís. Sri Lanka útførir t.d. gummi, rís, kryddaríir, kokusnøtir og te. Tedyrkan er stórídnaður í Sri Lanka. 30 % av útflutninginum í Sri Lanka er te. Seinastu árini hevur tevinnan fingið harða kapping úr londum, sum dyrkað bíligari, men vánaligari te. Mesta teið verða dyrkað í stórum lundum í hálendinum inni í landinum. Kaldari veðrið er, seinni veksur runnurin, og betri smakkar teið. Bara nýsprotnu bløðini verða hentað, og tey skulu virkast til te skjótast gjørligt, betri verður teið.
Sri Lanka er kent fyri aðalseinar sínar, helst teir úr Ratnapura, "aðalsteinabýnum". Í fjøllunum við býin eru bæði rubinar, safirar, topasar, granatar og ametystar. Sri Lanka bæði flytur út aðalsteinar, sum teir eru, og gjørd vøkur prýði.
Ferðavinnan er týdningarmikil í Sri Lanka. Tá ið borgarakríggið brast á, minkaði ferðavinnan heilt nógv, men nú veksur hon aftur.
Fólkið
thumb|right|250px Tamilar, teir flestu eru hinduar, eru 20 % av fólkinum, og singalesar, teir flestu eru buddistar, eru 73,8 % av fólkinum.
Átrúnaður
"Hevur religión týdning í gerandisdegi tínum". Henda spurning hevur Gallup sett í 138 ymiskum londum. Egyptaland er einasta land við 100 prosentum, meðan í Sri Lanka, Bangladesj, og Sameindu Arábisku Emiratunum er talið 99 prosent.
Størsta buddistiska høgtíðin í Sri Lanka, esala perahera, er í býnum Kandy í august mánaði. Tá fer skrúðgonga við vakurt prýddum fílum ígjøgnum gøturnar, á einum fíli er gullskrín, og í tí er heilaga tonnin í Budda. Allar aðrar dagar í árinum er hon í Tanntemplinum. Søgnin sigur, at tonnin varð bjargað, tá ið líkið av Budda varð brent á báli í 543 f. Kr.
Skúlaskapur
Á Sri Lanka ganga øll børn í skúla frá tí, at tey eru 6 ár, til tey eru 14 ár.
Mariuhøna
Mariuhøna ella Mariubjalla (frøðiheiti - Coccinellidae) er eitt skordýr, ið livir í øllum heimspørtum uttan Antarktis. Mariuhønur hava bjartar litir, ið ávara dýr ikki at taka tær, tí tær smakka illa. Nógvar mariuhønur liva av blaðlúsum, ið oyðileggja urtagarðsplantur.
.re
.re er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Reunion.
Tahiti
thumb|320px|Tahiti úr erva Tahiti er ein kyrrahavsoyggj og størsta oyggin í Franska Polynesia.
Karlsborgs kommuna
180px|thumb|right|Karlsborgs kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Karlsborgs kommuna (svenskt: Karlsborgs kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Karlsborgs kommuna hevur umleið 6 757 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Karlsborg.
Tahiti
Enski sjófarin Samuel Wallis uppdagaði oynna í 1767 og var fyrsti evropearin, sum vitjaði í oynni. Hann nevndi oynna "King George the Third island".
Páll Finnur Páll
Páll Finnur Páll er ein føroyskur tónleikabólkur, sum varð stovnaður í 1999 í Hoydølum.
Søgan
Tónleikabólkurin Páll Finnur Páll byrjaði í 1999 tá teir tríggir Páll Oddur Rubeksen, Finnur Koba og Páll G. Hammer byrjaðu at spæla saman í Studentaskúlanum í Hoydølum. Í 2001 kom Høgni Fagraberg við í bólkin sum bassleikari, og í 2002 komu Høgni Reistrup og Ísak Sambleben við sum avíkavist cello og violin spælarar.
Á sumri í 2002 byrjaðu innspælingarnar til fyrstu fløguna hjá Páll Finnur Páll, sum kom út á vári 2003. Fløgan kallaðist Bermenn og hevði eina blanding av kærleikssangum og meira skemtiligum fúlum sangum. Sangurin Forelskaður sjónleikari bleiv stóra útvarpshittið frá hesari fløguni, og verður enn mettur sum ein tann besti føroyski kærleikssangurin, ið er gjørdur.
Í 2004 fór bólkurin undir innspælingarnar til aðru fløguna Førist. Hendan fløgan hevði ein harðari stíl enn fyrra fløgan við fleiri rokk sangum. Fløgan bleiv upptikin í Studio Skýrák har Jón McBirnie framleiddi fløguna saman við Páll Finnur Páll. Førist kom út á sumri 2005 og nakrir av kendastu sangunum frá hesari fløguni eru Herbergið og Fari mín egna veg.
Í 2007 útkom triðja fløgan Fram á hermótið. Á hesari fløguni vóru millum annað sangirnir Mín Russiski Vinur og Havsins ríki.
Í 2009 útkom fløgan Du ved, at gjørt er gjørt, ið var ein fløguboks við teimum trimum fyrr útgivnu fløgunum og einari live fløgu, sum var upptikin á Ólavsøkukonsertini í 2009. Henda fløguboks var ein av mest seldu í føroyum í 00unum, og serliga live fløgan setti gongd á eitt satt Páll Finnur Páll flipp, sum gjørdi bólkin til ein nógv eftirspurdan livebólk.
11/11 í 2011 kl. 11.11 gav bólkurin fjóru studiofløguna út við navninum Kom við mær.
Páll Finnur Páll vann í 2005 virðisløn til tiltakið Atlantic Music Event fyri sangin Forelskaður Sjónleikari, sum vann fyri at verða mest spældi sangur í Útvarpi Føroya í 2004 og 2005.
Á Planet Awards í 2009 blivu Páll Finnur Páll heiðraðir fyri at verða ársins tónleikabólkur í Føroyum.
1756
1756 (MDCCLVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi.
.ro
.ro er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Rumenia.
Ljusdal
thumb|right|240px|Ljusdal Ljusdal er ein býur í Ljusdals kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 6 230 íbúgvar (2010).
Klaksvíkar hornorkestur
Klaksvíkar Hornorkestur hevur eftirhondini nógv ár á baki. Hornorkestrið varð stovnað 5. mei 1950.
Tobias Ludvigsson
Tobias Ludvigsson (føddur 22. februar 1991) er ein svenskur súkklari. Sum juniorur vann hann fleiri landskappingar í Svøríki bæði á vegnum og innan fjallasúkkling. Í 2009 var hann áttanda bestur í heiminum millum juniorar. Mitt í 2011 fekk hann tilboð um veningarsáttmála við liðnum. Longu eftir fyrstu súkklukappingina fyri liðið í Tour of Burgos fekk hann bjóðað ein professionellan sáttmála fyri tvey ár. Hann er eldri bróðir Fredrik Ludvigsson. Hann luttók í Giro d'Italia 2016.
Martin Ødegaard
Martin Ødegaard (føddur 17. desember 1998 í Drammen í Buskerud) er norskur fótbóltsleikari, ið spælir sum miðvallaleikari fyri enska Premier League felagið Arsenal síðan 2021 og á norska landsliðnum síðan 2014.
Frá 2015 til 2021 spældi hann fyri Real Madrid og síðan august mánaði 2021 er miðvallarin fastur fúsur á enska liðnum Arsenal.
Í mars mánaði 2021 varð hann valdur til liðskipara á norska landsliðnum og í sumri 2022 gjørdist hann liðskipari á besta liðnum hjá Arsenal.
Gary Oldman
Gary Leonard Oldman, føddur 21. mars 1958, er ein bretskur sjónleikari, leikstjóri og tónleikari. Hann hevur spælt við nógvum filmum, eitt nú hevur hann spælt leiklutin sum Sid Vicious í Sid and Nancy, Joe Orton í Prick Up Your Ears, Lee Harvey Oswald í JFK, Dracula í Drakula filminum hjá Bram Stoker frá 1992, Drexl Spivey í True Romance, Norman Stansfield í Léon: The Professional, Ludwig van Beethoven í Immortal Beloved, Sirius Black í Harry Potter filmsrøðini, James Gordon í Batman filmsrøðini hjá Christopher Nolan og sum George Smiley í Tinker Tailor Soldier Spy.
Cadel Evans Great Ocean Road Race 2017
Cadel Evans Great Ocean Road Race 2017 var tann 3. útgávan av súkklukappingini Cadel Evans Great Ocean Road Race. Tað var onnur kappingin á UCI World Tour-kalendaranum í 2017 og varð fyriskipað 29. januar 2017. Vinnarin av kappingini gjørdist týskarin Nikias Arndt frá Sunweb.
Løgtingsvalið 1920
Løgtingsvalið í Føroyum í 1920 varð hildið hin 10. november 1920.
Úrslit
Sambandsflokkurin fekk ein tingsess afturat, meðan Sjálvstýrisflokkurin misti ein tingsess. Báðir flokkar á Føroya Løgtingi vóru nú eins stórir.
Liberia
Liberia ella Lýðveldið Liberia (enskt; Republic of Liberia), er eitt lítið land í Vesturafrika. Liberia hevur mark við Sierra Leona, Guinea og Fílabeinsstrondin. Liberia er meint rakt av borgarakrígnum, sum hevur herjað landið fram til 2005. Fleiri hundraðtúsund fólk vórðu noydd at rýma úr landinum, og búskaparstøðan í landinum er hættislig. Landið er skuldarbundið upp um háls og herðar, og er í dag bundið av útlendskari menningarhjálp.
Søga
Liberia gjørdist sjálvstøðugt ríki í 1847 og hevur ongantíð verið hjáland. Tí er landið elsta frælsa lýðveldið í Afrika. Í 19. øld hjálpti felagsskapurin American Colonization Society túsundtals leyslatnum trælum at fara úr USA og heim aftur til hetta landið í Afrika. Hetta varð upprunin til landsnavnið Liberia, sum merkir frælst land. Liberia hevur enn nógv samband við USA.
Fólk, ættað frá leyslatnum trælum í USA, høvdu havt valdið í Liberia, til hernaðarkvett varð gjørt í 1980. Høvuðsmaður fyri tí var Samuel Doe (f. 6. mai 1951 – d. 9. september 1990), ið var av krahnættini. Ættarstríð brast á, og í 1990 elvdi uppreistur ímóti Doe til borgarakríggj. Doe varð dripin, og eitt fleirtjóðað vesturafrikanskt herlið gjørdi innrás í Liberia. Tað setti eina bráðfeingisstjórn at stýra, men bardagarnir hildu fram upp ígjøgnum 1990-árini.
Í 2001 samtyktið ST at seta handilsbann móti útflutningi av timbri og diamantum úr Liberia. Hesin útflutningur var brúktur til fígging av vápnaðum bólkum til bardagar, sum kostaðu mongum sivilum lív og sorg. Dimantarnir verða í USA kallaðir blood dimamonds ella blóðugu diamantarnir. ST setti krav um at mynduleikanir í Liberia skuldu steðga hesum sorgarleiki, so at útflutningurin kundi koma fólkinum til góðar.
Í juni í 2007 var gjørd avtala við stjórnina í Liberia um hvussu sorgarleikurin skuldi stegðast, so handilsbanni kundi takast av. Landið fekk fyribils loyvi at útflyta timbur aftur. Á fundinum í ST-trygdarráðnum í 2007 kundi staðfestast at lóg og reglur sum steðgaðu óskilinum við timbri vóru gjørdar og kunngjørdar, meðan trupuleikin við diamantunum enn ikki var loystur.
Borgarakríggj var í Liberia til 2005, og fleiri hundrað túsund fólk vórðu noydd at rýma av landinum.
Búskapur
Ein av høvuðsatvoldunum, at Liberia hevur havt nógv samband við USA, er, at amerikanskar fyritøkur eiga stórar gummilundir í landinum. Tær hava í mong á verið av størstu arbeiðsplássum í landinum og hava verið týðandi inntøka hjá Liberia. Kenda amerikanska dekkfyritøkan Firestone hevur verið ein av fremstu fyritøkunum í liberisku gummivinnuni, sum setur úr gummitrænum, tá ið djúpar flikur verða ristar í børkin á tí.
Búskaparstøðan er hættislig, og landið er skuldarbundið upp um háls og herðar. Síðan 1990 hevur verið borgarakríggj her, og búskapurin í landinum er fullkomiliga oyðilagdur.
Skutskär
thumb|right|240px|[[Skutskärs kirkja]] Skutskär er ein býur í Älvkarleby kommunu í Svøríki. Býurin hevur umleið 6 075 íbúgvar (2010).
Liberia
Landslutir
thumb|left|250px|Landslutir í Liberia.
1. Bomi
2. Bong
3. Gbarpolu
4. Grand Bassa
5. Grand Cape Mount
6. Grand Gedeh
7. Grand Kru
8. Lofa
9. Margibi
10. Maryland
11. Montserrado
12. Nimba
13. River Cess
14. River Gee
15. Sinoe
.rs
.rs er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Serbia.
Havnar hornorkestur
thumb|Havnar Hornorkestur á Ólavsøku 2010. thumb|Havnar Hornorkestur Havnar hornorkestur er hornorkestur úr Havn. Tað varð sett á stovn í 1903 og er tað elsta hornorkestrið í Føroyum. Ove Olsen stjórnaði Havnar Hornorkestri í nógv ár. Í dag (2019) stjórnar Tróndur Herason Olsen orkestrinum
Kungälvs kommuna
180px|thumb|right|Kungälvs kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Kungälvs kommuna (svenskt: Kungälvs kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Kungälvs kommuna hevur umleið 42 109 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Kungälv.
Rasmus Christoffer Effersøe
Rasmus Christoffer Effersøe (føddur í Trongisvági 30. mai 1857, deyður 23. mars 1916 í Tórshavn) var agronomur, politikari, yrkjari, og var við til at seta Jólafundin í 1888. Blaðstjóri á Føringatíðindum, Dúgvuni og Dimmalætting. Hann las búnaðarfrøði í bæði Danmark og Svøríki og starvaðist sum landbúnaðarráðgevi. Hann var ein av teimum níggju monnunum, ið kallaðu inn til Jólafundin í 1888, fundin, ið setti gongd á tjóðskaparrørsluna. Saman við Jóannesi Paturssyni verður hann roknaður sum drívmegin í hesum arbeiðnum. Hann var við til at stovna Føringafelag í januar 1889 og var fyrsti blaðstjóri á Føringatíðindum (1890-1906), ið var fyrsta blaðið skrivað á føroyskum og málgagn hjá tjóðskaparrørsluni. Frá 1897 til 1901 sat hann í Føroya Løgtingi. Hann var eisini blaðstjóri á Dúgvuni (1894-1928), ið var málgagn hjá fráhaldsrørsluni og skrivað á donskum máli. Eisini var hann eitt skifti blaðstjóri á Dimmalætting. Umframt blaðskriving skrivaði hann eisini sjónleikir (og leikti sjálvur) og yrkingar.
Á Ólavsøku í 1933 var standmyndin av Rasmusi Christofferi Effersøe avdúkað á vøllinum uttan fyri tinghúsið.
Oyrarbakki
Oyrarbakki er ein niðursetubygd á vestursíðuni á Eysturoy. Hon liggur við Sundalagið. Oyrarbakki er yngsta búsetingin í kommununi. Heilt fram til miðja 20. øld var neyðugt hjá mongum at hava jarðarbrúk, so longi fiskivinnan bert kundi bjóða arbeiði ein part av árinum. Um somu tíð varð landið bundið so mikið saman, at fólk kundu ferðast meira millum oyggjarnar, ella búsetast á nýggjum plássum, um livilíkindini vóru betri har. Í hesum førinum síggja vit, at tað í fleiri førum eru fólk, sum koma rættiliga langvegis frá, ið seta seg niður á Oyrarbakkanum, men eisini fólk úr grannabygdunum eru millum niðursetufólkini.
Eftir hesi fólk liggja gerðini og húsini, ið nærum knýta tær báðar eldru bygdirnar, Norðskála og Oyri, saman í dag. Sum miðstøða í kommununi liggur væl fyri at hava felags hentleikar á Oyrarbakkanum. Eitt nú hevur Ungmannafelagið Eydnan bygt samkomuhøli tætt við brúnna um Streymin og Sunda kommuna hevur sína umsiting her.
Felags skúli fyri kommununa var bygdur á Oyrarbakkanum í 1969, eins og kommunurnar í Sundalagnum gingu saman um ein Felagsskúla fyri framhaldsdeildina har í 1973. Støðugt vaksandi høliskrøvini á skúlaøkinum hava við sær, at vaksið verður um skúlarnar. Sum ein liður kommunala samstarvinum er eisini brandstøð bygd á Oyrarbakka.
Væntast kann, at góðu útbyggingarmøguleikarnir á Oyrarbakkanum framhaldandi kunnu fáa tilflytarar til plássið, eins og teir, ið løgdu lunnarnar í síni tíð.
Ulster
Ulster (Írskt; Ulaidh / Cúige Uladh [ˈkuːgʲɪ ˈulə]; Ulster Skotskt; Ulstèr / Ulster), er ein landslutur í Norður-Írlandi. Í Ulster eru nýggju sýslur. Seks av hesum (nærum 57% av Ulster) mynda Norðurírland: Antrim, Armagh, Down, Fermanagh, Londonderry og Tyrone. Hinar tríggjar sýslurnar (umleið 43% av Ulster) eru í Írsku republikkini: Cavan, Donegal og Monaghan.
Ulster hevur 1.954.727 íbúgvar (2006).
thumb|left|250px|Ulster (litað): Norður-Írland pink og sýslurnar í Írsku republikkini grønt.
Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands
Hetta er ein listi yvir teir persónar, sum hava sitið við ovasta valdinum í griksku stjórnini í tí nýmótans grikska lýðveldinum, frá tí at grikkar fingu teirra egnu sjálvstøðugu tjóð við tí griksku kollveltingini fram til dagin í dag. Sjálvt um ymisk almenn og hálv-almenn heiti hava verið brúkt í teimum fyrstu tíggjuáraskeiðunum í tí sjálvstøðuga Grikkalandi, so hevur heitið forsætisráðharri (Prime Minister á enskum og Πρωθυπουργός / prothypourgos) verið tann almenna heitið sum hevur verið brúkt í hvussu so er síðan 1843.
Listi yvir forsætisráðharrar í Grikkalandi
Lerums kommuna
180px|thumb|right|Lerums kommuna (skjøldur) 180px|thumb|right|Kort yvir Västra Götalands län Lerums kommuna (svenskt: Lerums kommun), er ein kommuna í Västra Götalands län í Svøríki. Lerums kommuna hevur umleið 39 319 íbúgvar (2013). Umsiting kommununar er staðsett í Lerum.
The Sound of Arrows
The Sound of Arrows er ein svenskur tónleikabólkur, sum varð stovnaður í 2006 av Stefan Storm og Oskar Gullstrand.
Palli hjá Mariannu
Søga
Fyritøkan Palli hjá Mariannu varð stovnað í 1972 av Kristian Martin Rasmussen og pápanum Palla hjá Mariannu og svogrinum. Sama árið var tað fyrsta skipið, tann fyrsti Christian í Grótinum, kontraktaður á Skála Skipasmiðju, og varð liðugur í 1975.
Í 1984 yvirtók Kristian Martin Rasmussen allan partapeningin í felagnum, og í 1992 komu synirnir Jón, Eyðun og Bogi við í virksemi
í juni 2006 valdi reiðaríið at kontrakta ein nýbygning í staðin fyri Norðborg. Talan var tá um størsta og dýrasta fiskiskip í føroyska fiskiflotanum. Skipið var bygt í 2008 og varð fyrstu ferð skrásett 14. apríl 2009.