cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yvirgangsálopið í Nice 2016
Offur
Yvirgangsmaðurin drap 84 fólk og særdi 308, harav vóru 52 kritiskt særd, 25 av teimum vóru í respirator næsta dagin. Tann 17. juli vóru 65 enn innløgd á sjúkrahúsi, harav var støðan kritisk hjá 18. Tíggju av teimum deyðu vóru børn. Talið 308 merkir, at hesi fólk fingu viðgerð á sjúkrahúsi orsakað av skaðum frá álopinum. Summar av hesum innleggingunum hendu ikki beinanvegin. Av teimum 84 deyðu vóru 38 fólk úr øðrum londum enn Fraklandi. Sambært einum lokalum talsmanni fyri muslimar, so vóru tað í minsta lagi 30 muslimar millum tey 84 deyðu. Líkini av øllum teimum 84 offrunum eru eyðmerkt av fronsku myndugleikunum
Tindur (Trongisvágur)
thumb|Tindur, sæð frá Røðini í Trongisvágsbotni. Tindur er eitt fjall í Suðuroynni, vestanfyri Trongisvág. Fjallið er 514 metrar høgt. Tað tekur umleið 15-20 minuttir at ganga til Røðina frá Hvalbiartunlinum, har eitt skelti vísir vestur til Røðina. Træpinnar ella sonevndir prestar eru settir niður í jørðina fyri at vísa veg. Gingið verður uppi á einum hamara, so ansast má eftir ikki at detta omanav. Eitt lítið stakitt er sett upp, har sum kikarin stendur beint við eggina. Útsýnið er einastandandi bæði norðureftir til fuglabjørgini og suðureftir móti Trongisvágsbotni og Fámjin. Sjálv bygdin Fámjin sæst tó ikki.
2020
2020 (MMXX) er sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi. Árið er nummar 2020 eftir kristi føðing, ár 20 í triðja ártúsund, ár 20 í 21. øld, og fyrsta ár í 2020-árunum.
Hendingar
90px|right
Sæby kommuna
Sæby kommuna (danskt: Sæby kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Sæby kommuna hevur umleið 19.969 íbúgvar.
Vestari Áarbakki
thumb|right|150px|Vestari Áarbakki. Vestari Áarbakki (, aḍ-Ḍiffä l-Ġarbīyä,, Yehuda VeShomron) er arabiski parturin av fyrrverandi Palestina/Cis-Jordania (Vestur-Jordania) ið varð lutaður av ST til jødar og arábar í 1948. Síðan 6-daga kríggið í 1967 hevur Vestari Áarbakki verið hersettur av Ísrael. Vestari Áarbakki er landaøkini, sum í bíbliuni verða nevnd Judea og Samária.
Í eldri døgum (m.a. av summum krossfarum) vórðu heitini, Cis-Jordania (heiman Jordaná) og Trans-Jordania (handan Jordaná), nýtt um núverandi Ísrael/Palestina og Jordan.
Símun á Høvdanum
Símun Jógvansson á Høvdanum, føddur 8. juli 1967, búsitandi í Klaksvík, Føroyum, er stjóri og eigari í Klaksvíkar Timburhandli og Maverick Barr. Hann er fyrrverandi svimjari fyri Ægir og Føroyar.
Familja
Foreldur hansara eru Jógvan og Elsuba á Høvdanum. Sysktin hansara eru Sigrid, Petur Hans, Oluffa og Jógvan á Høvdanum. Hann eigur eitt barn, eina dóttir sum eitur Tina Joensen og er í parlag við Tórunn Joensen síðani 18.05.1989.
Lívsleið
Símun á Høvdanum var ein av bestu svimjarnum í Føroyum síðst í 70unum og fyrst í 80unum. Símun hevur var við Borðoyanes á Flemish Cap í 1984. Hann hevur verið vinnulívsmaður síðani 1984, einamest innan timburhandlar og byggibúðir. Hann er úlærdir handils- og skrivstovumaður hjá JFK Kjølbro høvuðsskrivu, All Around, lærumeistari var Finnur Jacobsen. Hann tók Hægri Handilsskúlaprógv í 1990. Keypti kioskina hjá Hans í 1990 og sum síðani bleiv til Smátt & Gott og ár 2000 til Maverick Barr og Grillin hjá Símun. Eigari og stjóri á Sp/f á Høvdanum, Sp/f Smátt & Gott og Sp/f Klips. Hann hevur verið umboðsmaður fyri hesar fyritøkur, Abeko, Avenue, Corus, Dansk Gummi Industri, Diamig Element System, Fermacell, G-Man, Henkel, Jasa Company, Lauridens Handel & Import, MSK Scandinavia, Otto Schachner, Silkeborg Stigefabrik, Sydvesta, Veli Line, VM Blandere, Wallmann. Hobby, myndatøka, einamest av ítrótti. Stovnari av NFÍ Norðoya Frítíðar og Ítróttarráð. Var í bygginevndini sum stóð fyri byggingini av Skýlinum við Djúpumýru. Hann hevur verið formaður í Ægir og forseti í Rotary Klaksvík 2014/2015. Hann hevur sitið í hesum nevndum: Ægir, Norðoya Frítíðar og Ítróttarráð, AIA Tranbjerg Svømning, AIA Tranbjerg Fodbold, Tranbjergs Fællesråd, Svimjisamband Føroya. Hann hevur arbeitt sum Freelance á Dagblaðnum, Sosialinum, Dimmalætting, Norðlýsinum. Hann er Fólkafloksmaður og fekk 113 stemmur til seinasta Býráðsval í 2020. Eigur og rekur portalarnir News.fo og Norðoyar Portalin.Frá 2016 - 2018, stjóri á Handilsvirkinum Niclasen í Sørvági. Í 2020-2021 gekk Símun á Høvdanum á TSK sum gastronomar, gastronomhjálparar, føðsluhjálparar, føðsluatstøðingar. Frá 2022 Servicemedarbejder hjá Sol og Strand í Ebeltoft.
1090-árini
Øldir: 10. øld - 11. øld - 12. øld
Áratíggju: 1040-árini 1050-árini 1060-árini 1070-árini 1080-árini - 1090-árini - 1100-árini 1110-árini 1120-árini 1130-árini 1140-árini
Ár: 1090 1091 1092 1093 1094 1095 1096 1097 1098 1099
Mekka
thumb|left|250px|Mekka. Mekka, har Muhammed profetur varð borin í heim, og sum er halgasti býur islams, er vestarlaga í Saudiarábia. Á hvøjum ári gera um ein millión muslimar úr øllum heiminum pílagrímsferð til Mekka og fara í Kabuna í stóru moskuni í býnum. Hetta er størsti halgidómur hjá muslimum. Allir muslimar eiga at gera pílagrímsferð, hadj, til Mekka í minsta lagi einaferð.
Skørping kommuna
Skørping kommuna (Danskt: Skørping kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Skørping kommuna hevur umleið 9.799 íbúgvar (2004).
1958
1958 (MCMLVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.
Bókmentir
Things fall apart hjá Chinua Achebe.
Borgarknappur
thumb|Borgarknappur, sæð úr [[Hovi.]] thumb|Borgarknappur, sæð úr [[Fámjin]] Borgarknappur er eitt fjall í Suðuroynni, sum er 574 metrar høgt. Fjallið er mitt í oynni og sæst úr fleiri støðum, tað sæst best úr Hovi og úr Fámjin.
Skagen kommuna
Skagen kommuna (danskt: Skagen kommune), er ein kommuna í Nordjyllands Amt í Danmark. Skagen kommuna hevur umleið 12.027 íbúgvar.
Riyadh
thumb|right|250px Riyadh (Arábiskt: الرياض ar-Riyāḍ) er høvuðsstaður Saudi-Arábias. Riyadh hevur 5,7 mió íbúgvar.
Fólkatalsfrøði
thumb|right|280px|Fólkatalsfrøði sigur nakað um fólkatal, broytingar í fólkatali, og um hvussu fólkatalið er býtt eftir økjum – harumframt eisini um aldurs- og kynssamanseting o.a. Fólkatalsfrøði ella íbúgvafrøði eru vísindini um gongdina í fólkatalinum, um fólkasamanseting við atliti at kyni, aldri og borgarastøðu, um landafrøðiliga býtið í íbúgvatali og samanseting, og um tær broytingar í íbúgvatali og samanseting, sum koma av gongdini í føðitíttleika, deyðstíttleika, tilflyting og fráflyting. Hugtakið demografi (δημογραφία) er grikskt og merkir lýsing av viðurskiftum viðvíkjandi fólkatalinum. Íbúgvaviðurskiftini verða lýst fyri eitt land og landspartar á ein hátt, so beinleiðis samanberingar kunnu gerast við onnur lond.
Fólkatalsfrøði verður brúkt til at lýsa fólkatalsgrundarlagið í einum samfelag, í einum øki – og verður eisini brúkt, tá ein lýsing verður gjørd av, hvørjir menningarmøguleikar eru í økinum, hvat fólkatali viðvíkur. Orsøkin til at fólkatalsfrøði hevur týdning fyri menningarmøguleikarnar í einum øki er, at bæði tørvur og arbeiðsorka hjá fólki broytist við aldrinum. Greitt er harumframt, at tørvurin á barnaansing, skúlum, frítíðartilboðum, arbeiðsplássum, bústøðum, heilsu- og eldrarøkt er neyvt tengdur at, hvussu aldurbýtið er í økinum.
Hagstova Føroya savnar, víðger og kunnger íbúgvafrøðiligar upplýsingar um Føroyar.
Kambsdalur
thumb|Krógv og steinur í forgrundini. Bygdin í bakgrundini thumb|Mynd av Kambsdali, áðrenn fyrstu búsetingina. Myndin er tikin av Innara nevi, eitt stað millum 1964 - 1985. Kambsdalur er ein bygd í Eysturoynni, og hoyrir til Fuglafjarðar Kommunu.
Kambsdalur liggur í Ytradali, við Fuglafjørð (fjørðin) og er niðursetubygd úr Fuglafirði (býnum). Í 1985 varð so fyrsta niðursetingin á Kambsdali veruleiki, og hetta ger Kambsdal til yngstu bygd í Føroyum.
Kambsdalur hevur eina rúgvu av vinnuligum virksemi, við stórum fyritøkum og nógvum arbeiðsplássum, eftir føroyskum mátistokki. Eisini er barnagarður, fríðtíðarskúli og miðnámsskúli í bygdini. Nógvu arbeiðsplássini og nógvu miðnámsskúlanæmingarnir gera, at fólkið í bygdini er fleirfalda um morgunin, enn um kvøldið.
Søga
Í gomlum døgum hevur fólk úr Fuglafirði havt nógv virksemi á Kambsdali. Her hava tey skorið torv, gingið til neyta og havt seyðahald. Tí síggjast nógvar kráir í dalinum, har onkur av hesum er friða av Føroya Fornminnissavni.
Kambsdalur var í mong ár best kendur fyri Skótahúsið Kambur, sum virkaði sum leguhús hjá skótaliðum kring landið, har millum annað landspatrulukappingin stundum varð hildin. Seinnii varð skótahúsið regluliga leigað út, og virkaði sostatt sum eitt slag av vallaraheimi. Tann 1. juli 2008, tók skótavirksemið í húsinum ein enda, tá ið Fuglafjarðar Kommuna keypti skótahúsið frá KFUM skótunum í Føroyum, til at húsa tí kommunala fríðtíðarskúlatilboðnum í kommununi.
Áðrenn fólk búsettust á Kambsdali, var eitt skótahús, eitt snikkaravirki og ein ítróttarhøll í dalinum. Skótahúsið er elsta hús í bygdini, og er bygt í 1964. Snikkaravirkið er frá 1974, og er sostætt næst elsti bygningur á dalinum. Ítróttarhøllin er er bygd í 1982, í kommunalum samstarvi millum táverandi Leirvíkar-, Gøtu- og Fuglafjarðar Kommunu.
Í 1981 keypti Fuglafjarðar kommuna byggilendi frá Gjógvaráhaga á 310.000 fermetrar, og kostaði tað 3,56 milliónir, sum skuldi gjaldast yvir 10 ár.
Í jólaódnini tann 21. desembur í 1988 varð Kambsdalur hart raktur av stormskaðum. Tá ið ódnin rakti, stóðu fleiri hús í bygdini í gerð, og fórust illa. Vísast kann til heimildarfilm hjá Kringvarp Føroya, har partur av skaðunum innganga sum innsløg.
Í 2016 herjaði aftur ein ódn, sum rakti fleiri bygdir í landinum meint, og sum hevði við sær metnógvar skaðafráboðanir kring landið. Her vóru fleiri av teimum stóru skaðunum á Kambsdali, har tað mest minnisverda mundi verið stóri lagurbygningurin hjá KJ Hydraulik, sum bleiv blástur burtur í ódnini.
Miðnámsskúli
Í januar 1990, læt Føroya Handilsskúli deild upp á Kambsdali, og nøkur ár seinni flutti Studenta- og HF-skeiðið í Eysturoy inn í nýggj høli, sum vóru bygd upp í Handilsskúlan. Eftir at miðnámsskúlaskipanin er umløgd til eina breytaskipan, er Studentaskúlin, Handilsskúlin og HF blivin ein eind, sum kallast Miðnám á Kambsdali. Miðnámsskúlin bjóðar í dag út seks ymiskar breytir. Hesar eru Búskaparbreyt, Fyrireikingarbreyt, Náttúrubreyt, Hugbreyt, FHS yrkisnám og Serbreyt. Í 2020 gingu áleið 500 næmingar á skúlanum.
Síðan 2019 hevur miðnámsskúlin verið við í einum samstarvi við Gribskov Gymnasium í Danmark, Verzulnarskóla Íslands í Reykjavík og GUX í Sisimiut í Grønlandi. Verkætlanin er ein 5 ára royndarverkætlan, sum snýr seg um ein norðurlendskan studentaskúlaflokk, sum hýsir næmingum frá øllum fýra londunum, sum taka sítt miðnámsprógv skiftivís á øllum fýra miðnámsskúlunum.
Miðnámsskúlin hevur síðan mei 2018 húsað FabLab Kambsdalur, hóast FabLab varð royndarkoyrt eina tíð frammanundan. FabLab Kambsdalur er fyrsta góðkenda FabLab í Føroyum, og hevur tilknýti til líkandi royndarstovur í yvir 100 londum kring heimin. Í 2018 var verkstovan kosin Ársins Átak.
Ítróttur
Sum partur af Fuglafjarðar Kommunu, hoyrir Kambsdalur til ítróttin í Fuglafirði. Tó er ítróttarhøllin karmur um flogbóltsdystir og badminton. Eisini verður høllin javnan brúkt til innandurafótbólt, sum verður nýtt av fólki í teimum nærliggjandi bygdunum. Fuglafjarðar kommuna og Eysturkommuna eiga og reka ítróttarhøllina á Kambsdali saman.
Aftrat ítróttarhøllini hevur bygdin eisini ein FIFA vøll, sum er staðsettur í bygdini, nær við barnagarðin og frítíðarskúlan.
Konusteinur
Undir landsvegnum, nær fjósinum við Varmakeldueiðið, er ein steinur. Hesin steinurin eitur Konusteinur, og er navngivin eftir einari ungari gentu, sum skal verða grivin undir steininum. Søgnin sigur, at gentan varð stanga til deyðis av einum óðum tarvi.
Markið millum Fuglafjørð og Norðagøtu
Einaferð var stríð millum Fuglafjørð og Norðagøtu, um hvar hagamarkið millum bygdirnar var. Gøtuskurðar søgdu at markið gekk við Innaru Markrá, meðan Fuglfirðingar søgdu tað verða Uttaru Markrá. Ein dagin, meðan stríðið stóð á, kom ein reki at liggja við markið. Rekaviður hevði høgt virði tá, og hetta elvdi tí til eitt enn heitari stríð, har báðir partar gjørdu krav um markið og harvið eisini ognarleikin á rekaviðinum. Lógarvaldið kom nú uppí, og avgjørdi, at Uttara Marká skuldi hoyra til Fuglafjørð, og at rekin skuldi klyvjast í tvey, so at hvør bygd fekk hvør sína helvt.
Presttangi
Stutt sunnanfyri Helláir, er ein tangi, sum nevnist Presttangi. Staðarnavnið er gamalt, og kemst av, at tað sigst, at prestur í gamlari tíð skal verða settur av á Presttanga, tá ið hann skuldi hava guðstænastu í Gøtu ella í Fuglafirði. Presttangi hevur lending við báðar síður, og tí ber til at leggja at har í øllum veðri. Hóast hann ikki hevur verið brúktur í nøkur hundrað ár, ber enn til at síggja gøtuna, sum leiðir frá tanganum og ímóti Gøtu. Hetta er sjónligt frá Fuglafirði, tá ið kavin liggur um vetranar. Tá hómast ein gøta, sum er gamla bygdagøtan.
Varmakelda
Varmakelda sigst at hava lekjandi megi, sum hevur verið vælkent aftur til katólska tíð, eins og hildið verður, at Varmakelda hevur verið støðugt vitja áðrenn ár 1350, tá ið Norðagøta var millum størstu bygdir í landinum. Náttina 3. - 4. juli er megin sterkast. Siður hevur verið at vitja kelduna hesa náttina, drekka úr henni og at bera vatn við heim til fólk, sum liggja sjúk. Eldri siður hevur eisini verið, at fólk savnaðust við kelduna á Jóansøku, at drekka úr kelduni, fyri at gagnnýta hennara megi.
Í 1673 umrøðir Lucas Debess eina keldu, sum skal liggja nær Gøtu, sum er einasta heilsubótarkelda í Føroyum. Varmakelda hevur tá verið vælkend, og tí er tað helst hesa, at Debess umrøðir. Hóast hann nevnir hesa sum einastu keldu av hesum slag, hava aðrar lekjandi keldur verið vælkendar við flestu bygdir í Føroyum.
Eisini verður hildið, at Varmakelda hevur verið offurstað í fornari tíð, eins og við aðrar heilsubótarkeldur.
Emmy Rossum
Emmanuelle Grey "Emmy" Rossum (fødd 12. september 1986) er ein amerikanskur sjónleikari.
Heiðurslønir
Golden Globe Awards
MTV Movie Awards
Sverri Egholm
Sverri Egholm (31. august 1930 í Leynum - 24. januar 2001 í Tórshavn) var landsbókavørður og sjónleikari.
Sverri Egholm var nevndarlimur í Havnar Keypssamtøku frá 1963, nevndarlimur í Føroya Keypssamtøku frá 1965 (nevndarformaður frá 1967), nevndarlimur í Fróðskaparsetur Føroya frá 1968, nevndarlimur í Collegium Academicum Færoense frá 1970 (nevndarformaður frá 1971), limur í Líkningarráð Føroya 1964–1970 og limur í nevndini ið deilir út M.A. Jacobsens Heiðursløn í 1959 og 1967–1972. Hann var eisini ritstjóri á tíðarritinum Gluggin 1955–1957 og skrivaði fleiri blaðgreinar og tíðarritsgreinar um bøkur og bókasøvn.
Asti (landslutur)
Við fólkateljingini í 2012 búðu 222.336 fólk í landslutinum Asti. Økið er 1.504,5 km² til støddar.
Kommunur
Tað eru 118 kommunur í Asti landslutinum. Tær størstu eftir fólkatali eru hesar:
Støvring kommuna
Støvring kommuna (danskt: Støvring kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Støvring kommuna hevur umleið (2005) 13.057 íbúgvar.
Gregorius I pávi
Gregorius I pávi († uml. 540 - * 12. mars 604), vanliga kendur sum Gregorius hin Mikli ella Grækaris Mikli á føroyskum, var pávi í Rom frá 3. september 590 til deyða sín í 604.
Jógvan Heinason
Jógvan Heinason ella Joen Heinesen (1541 - 1602) var løgmaður í Føroyum 1572 - 1583 og bóndi í Lamba. Jógvan var sonur Heina Havreka og hálvbróðir Magnus Heinason.
Aserbadsjan
thumb|right|250px|Hægsta fjallið í Aserbadjan, Bazarduzu. Aserbadsjan (Aserbadjanskt mál: Azərbaycan) er eitt lýðveldi í Asia. Aserbadjan gjørdist fyrsta frælsa lýðveldi í muslimska heiminum í 1918, men tvey ár seinni, í 1920 gjørdist landið partur av Sovjetsamveldinum til 1991. Fólkatalið er 10 130 100 fólk (í 2021). Asejbadjan er tað størsta landið í Kaukasus regiónini í Evrásia. Grannalondini eru: Russland fyri norðan, Georgia mót útnyrðingi, Armenia og Turkaland mót vestri og Iran móti suðri. Hetta heita, turra landið er við Kaspiska Hav. Í 8. øld kallaðu persar hetta landøkið Aserbadjan, "eldslogalandið", tí at brennandi gass setti upp úr jørðini. Aserbadjanar eru turkiskir muslimar, sum hertóku landið í 11. øld. Seinastu árini hevur drúgvt tjóðskaparstríð verið ímillum ymisk fólkasløg í landinum. Eisini hevur blóðugt marknastríð verið ímillum Aserbadjan og Armenia.
Landafrøðiliga er Aserbadjan partur av Asia, men mentanaliga er landið, umvegis Sovjetsamveldið, vorði alt meira evropeiskt. Sum dømi um hetta kann nevnast, at Aserbadjan síðan 2008 hevur luttikið í Eurovision. Í 2011 vann Aserbadjan kappingina við sanginum Running Scared. Eldar og Nigar eita tey bæði úr Aserbadjan, sum vunnu Grand Prix kappingina 2011. Saman kalla tey seg Ell/Nikki.
Skara
thumb|right|240px|[[Skara dómkirkja.]] Skara er ein býur í Skara kommunu í Svøríki. Býurin hoyrir til Västra Götalands län og liggur í Västergötland. Býurin er umsitingarligur miðdepil fyri Skara kommunu. Í 2005 búðu 10.963 íbúgvar í býnum. Býurin hevur umleið 10 841 íbúgvar (2010).
Skara er ein av elstu býum Svøríkis, og dómkirkjan verður mett at vera frá umleið ár 1000. Hildið verður, at tað var her at Noregs biskupur Jon Raude fjaldi seg, tá ið hann í 1282 varð vístur av landinum av Erik Præstehader, kongi.
470-árini f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld
Áratíggju: 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. - 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr. 420-árini f.Kr.
Ár: 479 f.Kr. 478 f.Kr. 477 f.Kr. 476 f.Kr. 475 f.Kr. 474 f.Kr. 473 f.Kr. 472 f.Kr. 471 f.Kr. 470 f.Kr.
Ishøj kommuna
Ishøj kommuna (danskt: Ishøj kommune), er ein kommuna í Keypmannahavns Amt í Danmark. Ishøj kommuna hevur umleið 21.547 íbúgvar (2014).
Pætur Jákupsson
Pætur Jákupsson (Kirkjubøur) var løgmaður í Føroyum 1588 - 1601.
Ballerup kommuna
Ballerup kommuna (danskt: Ballerup kommune), er ein kommuna í Región Høvuðsstaðnum (fyrr Keypmannahavns Amt) í Danmark. Ballerup kommuna hevur 48.514 íbúgvar (2014).
194 f.Kr.
Áratíggju: 240-árini f.Kr.  230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. - 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr. 140-árini f.Kr.
Árstal: 199 f.Kr. 198 f.Kr. 197 f.Kr. 196 f.Kr. 195 f.Kr. - 194 f.Kr. - 193 f.Kr. 192 f.Kr. 191 f.Kr. 190 f.Kr. 189 f.Kr.
Rijksmuseum
thumb|350px|Rijksmuseum Rijksmuseum er eitt savn í Amsterdam, ið varð stovnað í 1800. Savnið er eitt av teimum størstu í Niðurlondum og hevði umleið 2 200 000 vitjandi í 2013.
Filipstad
thumb|right|240px|[[Filipstads kirkja.]] Filipstad er ein býur í Filipstads kommunu í Svøríki. Fólkatalið var 6 022 í 2010, í Føroyum verður ein býur á hesi stødd nevndur býur, men í Svøríki gongur markið vanliga við 10 000 fólk, áðrenn ein býur kann kallast býur (stad). Av søguligum ávum verður Filipstad tó nevndur býur í Svøríki.
Býurin liggur í eystara Värmlandi og er fyrisitingarligur miðdepil í Filipstads kommunu í Värmlands län. Býurin liggur í einum dali millum vøtnini Lersjön og Daglösen. Millum hesi bæði vøtnini rennur áin Skillerälven, sum rennur gjøgnum miðbýin í Filipstad.
Filipstad fekk síni býarrættindi hin 6. apríl 1611 og er eftir Karlstad og Kristinehamn triðelsti býur í Värmlandi. Býurin er uppkallaður eftir Karl Filip, sum var sonur Karl 9. av Svøríki og beiggi Gustav 2. Adolf av Svøríki. Líka síðan 1300-talið er tað siðvenja innan jarn- og námsvinnu, sum eisini er orsøkin til at økið bleiv bygt. Í økinum var stórt náttúruríkidømi, og tá námsvinnan var í hæddini fyrst í 1700-talinum, øktist fólkatalið í Filipstad munandi. Í 1694 misti Filipstad síni býarrættindi eftir ein brand, og ikki fyrr enn í 1835 fekk býurin aftur hesi framíhjárættindini. Eftir tað vaks býurin støðugt, eitt nú orsakað av at fleiri fyritøkur og stovnar komu til býin. Filipstads Bergsskola, sum er til enn í dag, er ein av hesum stovnum.
Í Filipstad liggur størsta knekkibreyðfabrikkurin Wasa og eisini chipsfabrikkurin OLW.
Estland á Summar-OL 2020
Estland luttók á Olympisku leikunum, sum vóru í Tokyo, Japan, í døgunum 23. juli til 8. august 2021. Í alt vóru tað 33 ítróttafólk úr Estlandi, ið luttóku í 14 ítróttagreinum á Summar-OL 2020.
Tårnby kommuna
200px|thumb|right|Tårnby
Tårnby kommuna (danskt: Tårnby kommune), er ein kommuna í Keypmannahavns Amt í Danmark. Tårnby kommuna hevur umleið 41.992 íbúgvar (2014).
David Sassoli
200px|thumbnail|David Sassoli David Maria Sassoli (føddur 30. mai 1956 í Firenze, deyður 11. januar 2022) var ein italskur tíðindamaður og politikari fyri Demokratiska Flokkin (Partito Democratico). Hann hevur verið tingformaður í Evropatinginum frá 3. juli 2019 til deyða sín.
Tour de Romandie 2017
Tour de Romandie 2017 er tann 71. útgávan av súkklukappingini Tour de Romandie. Henda teinakapping er tann 20. kappingin í World Tour-kalendaranum hjá UCI í 2017 og verður fyriskipað í Sveis frá 25. til 30. apríl 2017.
Sindal kommuna
Sindal kommuna (danskt: Sindal kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Sindal kommuna hevur umleið 9.434 íbúgvar.
Richterstigin
thumb|right|250px|Tann 12. mars í 2008 var ein harður jarðskjálvti í landslutinum [[Sichuan í Kina. Skjálvtin máldi 7,9 á Richterstiganum, og fleiri enn 70.000 fólk lótu lív. Jarðskjálvtin var so harður, at hann kendist í Beijing, Shanghai og Hanoi í Vjetnam. ]] Richterstigin er ein háttur at siga frá styrkini á jarðskjálvta. Stigin er logaritmiskur og gongur úr 0 upp í 10. Jarðskjálvtar verða ofta máldir við seismografi. Richterstigin vísir ikki til, hvussu stóran skaða ein jarðskjálvti ger, men harafturímóti til megina í risting­unum í skjálvtamiðdeplinum. Skjálvtamiðdepilin í jarðarskorpuni verður nevnt episentrum. Jarðskjálvtar langt undir jarðarskorpuni kunnu verða máldir ovarlaga á Richterstiganum, men tó bara elva til smávegis skaða. Hinvegin kann ein jarðskjálvti nær jarðarýtuni elva til stórar oyðileggingar, hóast talið á Richterstiganum er lítið. Jarðskjálvtarnir, sum hava rakt fólk harðast, hava vanliga havt eitt virði um 7 ella hægri. Harðasti jarðskjálvtin, sum nakrantíð er máldur, var í Kili í 1960. Hann var 9,5 á Richterstiganum.
Charlotte Rampling
250px|thumbnail|Charlotte Rampling Tessa Charlotte Rampling, OBE (fødd 5. februar 1946 í Sturmer, Essex) er en bretsk sjónlekarinna.
Yellowknife
Landafrøði
Býurin liggur í sunnara parti í NWT, á norðursíðuni av vatni Great Slave Lake, sum er næststørsta vatnið í meginøkinum, næst eftir Great Bear Lake.
Søga
Yellowknife varð grundlagdur í 1935, tá ið gull varð funnið í økinum. Býurin vaks skjótt og gjørdist høvuðsstaður í NWT í 1967.
Guttormur Andrasson
Guttormur Andrasson (doyði 1572 í Bergen) var løgmaður í Føroyum 1544 - 1571. Hann var sonur Andras Guttormsson løgmann úr Sumba, og var faðir Ísak Guttormsson, ið eisini gjørdist løgmaður Føroya.
Laðangarsbóndin Jenis Símunarson stevndi Andras Guttormsson fyri konginum í Danmark. Men av tí at løgmaður var vorðin gamal og orkaði illa at ferðast, tók sonurin, Guttormur Andrasson, ferðina uppá seg. Tá ið løgmanssonurin kom inn á slottið hjá kongi, rætti hann eitt silvursteyp fram, fult av peningum, í bøtur fyri faðir sín, men kongur vildi ikki taka við tí. Føroyingurin varð standandi og rætti armin út alla tíðina — steypið hevði hann í hondini. Í endanum bliknaði hann, og armurin vildi signa. Tá tók drotningin ein stól og skeyt inn undir armin á honum. Kongur blíðkaðist eitt sindur, fór til hansara og spurdi hann um eina sak, sum hann helt ímóti ráðnum einsamallur, hvat hann hugsaði um hana. Løgmanssonurin segði, at hann var so ungur og visti so lítið enn, men eitt visti hann: at tað var lóg í landinum, sum Gud og kongurin vildu. So varð vitni tikið av honum við tað sama: hann skuldi prógva tað innan fjórða dag, segði kongur. Guttormur settist at blaða í løgbókini og blaðaði í tvey samdøgur, men fann einki. Í endanum kom máttloysi á hann, hann slummaði fram á borðið sum hann sat og droymdi at hann hevði blaðað eitt blað ov langt: hann skuldi kasta blaðið umaftur. Hann so gjørdi, tá ið hann vaknaði, fann hvar tað stóð og breyt inn fyri. Um morgunin tá ið ráðið var samankomið á slottinum, fór hann fram fyri kong og skeyt bókina til hansara og vísti honum á, fyrst konginum og so hvørjum undan øðrum. Kongur vann sakina og var nú so findarblíður við hin unga løgmanssonin aftur fyri hjálpina, at hann gav honum vald at velja sær tann besta garð, í Føroyum var, at hava til løgmansgarð og Guttormur valdi tá Steigagarð í Vágum. So mikið gjørdi sonurin, at faðirin varð sitandi í friði í sínum løgmansembæti.
Sejlflod kommuna
Sejlflod kommuna (danskt: Sejlflod kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Sejlflod kommuna hevur umleið 9.401 íbúgvar.
Vibeke Larsen
Vibeke Larsen (20. juni 1949 -Tønder) var ríkisumboðsmaður í Føroyum 1995 - 2001.
480-árini f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld
Áratíggju: 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. - 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr. 430-árini f.Kr.
Ár: 489 f.Kr. 488 f.Kr. 487 f.Kr. 486 f.Kr. 485 f.Kr. 484 f.Kr. 483 f.Kr. 482 f.Kr. 481 f.Kr. 480 f.Kr.
Columbia
Columbia er høvuðsstaðurin South Carolina í USA. Hann er eisini næststørsti býurin í lutstatinum. Columbia hevur umleið 131 túsund íbugvar. Býurin bleiv uppkallaður Columbia eftir Christopher Columbus, ið var siglingarmaður.
Alvi Hjelm
Alvi Hjelm (føddur 1996) er ein føroyskur svimjari úr Klaksvík, sum svimur fyri Ægir og Føroyar. Hann er sonur Dan Hjelm úr Vági, ið svam á føroyska svimjilandsliðnum og bróðir Ásbjørg Hjelm, ið eisini svimur á føroyska landsliðnum.
Reykjavík International Games 2016
Kappingarnar á Reykjavík International Games eru á langgeil.
NM og NJM 2015 í Bergen
Alvi luttók á Norðurlendsku Meistarastevnuni og JuniorMeistarastevnuni 2015, í Bergen í Noregi frá 11. til 13. desember 2015. Kappingarnar vóru á stuttgeil.
EM á stuttgeil 2015
Alvi luttók á EM á stuttgeil í Netanya í Ísrael. Alvi svam í kappingunum 200 m frí, 400 m frí, 200 m blanda og 400 m blandað.
NM og NJM 2014
Alvi luttók saman við fleiri øðrum føroyskum svimjarum á Norðurlandameistarakappingini fyri ung og vaksin, ið varð hildin í desember 2014 í Upplands Väsby. Hann vann fleiri heiðursmerki og setti nýggj føroysk juniormet á stevnuni.
DM á stuttgeil 2013
Alvi luttók á DM á stuttgeil í november 2013 í Gladsaxe, hann svam fyri Esbjerg Svømmeklub. 15. november vann hann danska juniormeistaraheitið í 800 m frí. Bara Pál Joensen svam skjótari og vann tí gull í kappingini millum tey vaksnu, Alvi fekk silvur í seniorkappingini, gull í juniorkappingini (sum var sama kapping, hugt verður bara eftir, nær ið svimjararnir eru føddir). Besta tíðin hjá Alva áðrenn hetta var hansara 8:20.33 frá donsku liðkappingini í apríl 2013. Dagin eftir, hin 16. november, vann Alvi juniormeistaraheitið í 1500 m frí og gjørdist nummar fýra í seniorkappingini.
Kvalifiseraður til EM 2013 í 400 m frí fyri seniorar
Alvi kláraði kravtíðina til kappingina í 400 m frí til EM í Herning í desember 2013, kravtíðin var 4.02.18. Alvi svam við tíðini 3.59.04.
DMH 2013
Alvi luttók á Danske Mesterskaber for hold í apríl 2013. Hann svam fyri Esbjerg.
Nordic Age Group Championships 2012
Alvi luttók á NMU í Keypmannahavn í juli 2012.
SmáUnglingaMeistarakapping 2007
Alvi Hjelm setti fimm bólkamet á Smáunglingameistarastevnuni í Klaksvík í apríl 2007. Tíðirnar vóru hesar:
Noord-Holland
250px|thumbnail|Kort av Norðurhollandi (2018) Noord-Holland, Norðurholland er ein landslutur í Niðurlondum. Haarlem er høvuðsbýur og Amsterdam er størsti býur í landslutinum.
Alkan
thumb|120px|Ethan
Noord-Holland
Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 2 737 540.
Alkan
Ein alkan er eitt lívrunnið mýl og er samansett av eini røð av karbonatomum bundin saman við einkultbindingum har allar "leysar" elektronir eru bundnar til hydrogen. Bruttofrymilin fyri eina alkan verður sostatt: CnH2n+2
Noord-Holland
Kommunur
Tað eru 48 kommunur í landslutinum (2018).
Alkan
Alkanir eru alifatiskar og verða nevndar við endingini -an. Alkanir eru mettaðar, t.v.s. at tað er ongin dupultbinding í teimum.
Pandrup kommuna
Pandrup kommuna (danskt: Pandrup kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Pandrup kommuna hevur umleið 10 778 íbúgvar.
Alkan
10 tær mest einfaldu alkanirnar eru:
Alkanir kunnu eisini sita sum ein síðubólkur á einum størri mýl. Tær verða tá nevndar við endingini -yl. Alkylbólkarnar við 1-10 karbonatomum, vera nevndar:
980-árini
Øldir: 9. øld - 10. øld - 11. øld
Áratíggju: 930-árini 940-árini 950-árini 960-árini 970-árini - 980-árini - 990-árini 1000-árini 1010-árini 1020-árini 1030-árini
Ár: 980 981 982 983 984 985 986 987 988 989
Perlan í Vágsbotni
Perlan (í Vágsbotni) var eitt spælistað í Havn til húsið varð tikið niður 17. september 1983. Perlan var ein bygningur, ið stóð beint niðanfyri Havnar kirkju, sum nú er dómkirkja Føroya, og yvir av táverandi Sjómansheiminum, sum nú eitur Hotel Tórshavn. Hon stóð á trýkantinum millum Mylnugøtu og brekkuna niðan á Bryggjubakka. Í 2015 var ein stór trappa gjørd á staðnum, sum samstundis varð fríðka.
Jazzfelagið í Havn, sum blómaði miðskeiðis í sjeytiárunum, helt til í Perluni og skipaði fyri nógvum framførslum við føroyskum og útlendskum tónleikarum.
Í desember 2009 læt upp eitt nýtt spælistað í Havn við sama navni sum gamla Perlan, tað liggur í Tórsgøtu, millum Miðlahúsið og Reinsaríið.
Bob Marley
thumb|right|230px|Tónleikarin og sangarin Bob Marley búði á Jamaika og var í [[1970-árini|1970-árunum oddamaður í reggaetónleikinum.]] Jamaikanski sangarin Bob Marley (f. 6. februar 1945 í Jamaika – d. 11. mai 1981 í Florida) gjørdi reggaetónleikin heimsgitnan.
Robert Nesta Marley varð føddur 6. februar í 1945 í Nine Mile, Saint Ann á Jamaika. Hann gav sum 17 ára gamal út sítt fyrsta lag, "One Cup Of Coffee", men tað var ikki fyrr enn 10 ár seinni, at hann fekk sítt altjóða gjøgnumbrot. Bob Marley eigur ikki minni enn 13 børn. Og út av hesum 13 hava millum annað synirnir Ziggy Marley, Stephen Marley og Damian Marley fingið eina tónleikayrkisleið eins og pápin. Ziggy Marley er forsangari í bólkinum “Ziggy Marley and the Melody Makers”, har Stephen Marley eisini er við. Damian Marley er eisini reggaetónleikari. Seinasta ynski hjá Bob Marley var at doyggja á Jamaika millum vinir og familju, men hetta fekk hann tíverri ikki uppfylt. Bob Marley doyði av krabbameini á einum sjúkrahúsi í Miami, Florida. Hetta var 11. mai 1981.
Bob Marley tók undir við útsøgn og læruni hjá Haile Selassie viðvíkjandi rastafarilæruni.
490-árini
Øldir: 4. øld - 5. øld - 6. øld
Áratíggju: 440-árini 450-árini 460-árini 470-árini 480-árini - 490-árini - 500-árini 510-árini 520-árini 530-árini 540-árini
195 f.Kr.
Øldir: 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr. – 1. øld f.Kr.
490-árini
Ár: 490 491 492 493 494 495 496 497 498 499
195 f.Kr.
Áratíggju: 240-árini f.Kr.  230-árini f.Kr. 220-árini f.Kr. 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. - 190-árini f.Kr. - 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr. 160-árini f.Kr. 150-árini f.Kr. 140-árini f.Kr.
Árstal: 200 f.Kr. 199 f.Kr. 198 f.Kr. 197 f.Kr. 196 f.Kr. - 195 f.Kr. - 194 f.Kr. 193 f.Kr. 192 f.Kr. 191 f.Kr. 190 f.Kr.
Nørager kommuna
Nørager kommuna (danskt: Nørager kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Nørager kommuna hevur umleið 5.578 íbúgvar.
Nibe kommuna
Nibe kommuna (danskt: Nibe kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Nibe kommuna hevur umleið 8.173 íbúgvar.
Suðurafrika
Tjóðveldið Suðurafrika (afrikaans: Republiek van Suid-Afrika, enskt: Republic of South Africa, v.f.) er stórt land í syðra Afrika við umleið 48 mió. íbúgvar. Í Suðurafrika eru tríggir høvuðsstaðir: ríkisfyrisitingin er í Pretoria, dómstólarnir í Bloemfontein og tingið í Høvdastaði. Í norðri hevur Suðurafrika mark við Namibia, Botsvana og Simbabvi, í eystri við Svasiland og Mosambik, og í suðri og vestri við Atlantshav og Indiahav. Kongsveldið Lesoto liggur inni í landinum. Miðallívsævin í landinum er 48.89 ár. Johannesburg er størsti býur í Suðurafrika. Í Johannesburg og økinum rundanum búgva 9 mió. fólk. Suðurafrika er tað landið í heiminum, ið høggur mest gull. Landið er eisini eitt av ríkastu londum í Afrika.
Søga
Í 1886 varð gull funnið við Witwaterstrand í boaralýðveldinum Transvaal í Suðurafrika. Forsetin í Transvaal, Paulus Kriiger, fekk útlendingar at arbeiða í gullnámunum, men sýtti fyri at geva teimum politisk rættindi. Við loyniligum stuðli frá Cecil Rhodes, sum vildi eiga lut í ríkidøminum í Transvaal, fór suðurafrikanski politikarin Dr. Leander, føddur í Skotlandi, við eini herdeild inn í boaralýðveldið í 1895. Ætlanin var, at hann skuldi hjálpa útlendsku arbeiðarunum at fella stjórn Kriigers. Innrásin gjørdist ein vanlukka. Boarar tóku Jameson og menn hansara til fanga. Rhodes fekk ilt orð á seg, og nú gjørdist viðurskiftini millum boarar og bretar upp aftur verri, 4 år seinni brast kríggj á teirra millum. Boarar góvu seg undir í 1902, og lýðveldi teirra fingu somu politisku støðu sum hjálond. Kríggið fór illa við afrikonsku fólkasløgunum, sum komu at liggja ímillum stríðandi partarnar.
Apartheid-politikkur
thumb|left|220px|Leingi var tað soleiðis, at Suðurafrika var eitt sundurbýtt land, har ymiskar lógir vóru galdandi fyri hvít og fyri svørt. Hetta varð kallað [[apartheid.]] Alt frá fyrsta degi setti samveldisstjórnin í Suðurafrika sær fyri at skilja allar rasur í ríkinum sundur: hvít, indarar, litt og svartar afrikanarar. Í jarðarlógini fyri tey innføddu frá 1912 fekk svarta fólkið rætt til 13 % av landbúnaðarlendinum í Suðurafrika. Meginparturin var ónýtilig landbúnaðarjørð, og mangir afrikanar vórðu noyddir at arbeiða hjá teimum hvítu fyri sera lága løn. Suðurafrikanski ídnaðurin, sum varð bygdur á gull og diamantnámsvinnu, vaks 600 % frá 1930-1950. Vøksturin stóðst fyrst og fremst av bíligari afrikanskari arbeiðsmegi. Tá ið afrikanarar skuldu úr heimlondum sínum og inn í býirnar, skuldu teir hava pass uppi á sær. Í so at siga øllum størvum fyri tey hvítu, sluppu afrikanarar als ikki upp í part. Frá 1936 kundu teir fáu svørtu afrikanararnir, sum enn høvdu valrætt í Høvdalandi, bara velja á einstøkum valum, har teir fingu trý hvít umboð í tjóðartingið. Tað lógina hevði suðurafrikanski flokkurin, ið Jan Christian Smuts (24. mai 1870–11. september 1950) var formaður í, sett í gildi. Teir taptu tjóðartingsvalið í 1948, og Tjóðskaparflokkurin vann. Stevnuskrá hansara var at skipa eitt samfelag við uppaftur størri skilnaði ímillum fólk. Hesin politikkur varð nú nevndist apartheid, rasuskilnaður.
Vend kemur í apartheid-politikkin
thumb|220px|right|[[Fredrik de Klerk og Nelson Mandela, 1992.]] thumb|right|220px|Í 1990 var Mandela, ið var ein av høvuðsmonnunum í svørtu tjóðskaparrørsluni ANC, latin leysur. Apartheidskipanin varð alla tíðina valdsstýri. Men at enda kundu herurin og løgreglan hjá hvítu minnilutastjórnini ikki longur kúga mótmælisrørsluna, sum breyt seg fram í 1980-árunum. Í 1980-árunum tóku alsamt fleiri og fleiri undir við, bæði innanlendis og í útlondum, at fáa enda á apartheidskipanini í Suðurafrika. Í 1989 valdi Tjóðskaparflokkurin, ið mannaði stjórn, nýggjan formann, Frederik Willem de Klerk (18. mars 1936-). Í februar 1990 læt hann Nelson Mandela (18. juli 1918-) leysan, sum var formaður í landsins størstu andstøðurørslu, Afrikonsku Tjóðskaparfylkingini ANC. Hann góðkendi ANC og 30 aðrar politiskar felagsskapir. Í 1991 fór de Klerk at seta úr gildi apartheidlógirnar. Ógvisligur politiskur harðskapur seinkaðu framstigunum, og stríð varð ímillum ANC, stjórnina, víðgongdar felagsskapir og tjóðskaparligar minnilutarørslur, helst inkatha-frælsisflokkin hjá sulum. Men uppskotið til stýrisskipanarlóg varð liðugt í november í 1993, og í desember varð skiftisráð mannað við umboðum úr mongum flokkum. Hetta ráðið stýrdi saman við stjórnini at gera alt til reiðar seinastu mánaðirnar fyri valið í 1994, tá ið allir suðurafrikanarar á fyrsta sinni høvdu valrætt. ANC vann valið, og Nelson Mandela gjørdist forseti í Suðurafrika.
Í 1994 setti Suðurafrika hvítu minnilutastýrisskipan sína úr gildi og tók við fjølmentaðari meirilutastýrisskipan. Afrikanski Tjóðskaparflokkurin (ANC) stóð á odda fyri stjórnini. Síðan 1948 hevði suðurafrikanska stjórnin rikið rasuskilnaðarpolitikk, og bara tey hvítu høvdu havt alt valdið. Sum frá leið avbyrgdi umheimurin Suðurafrika, og rasuófriðurin í landinum vant upp á seg. Síðan ANC-ovastin Nelson Mandela var valdur til forseta í Suðurafrika, er apartheidskipanin tikin av, og umheimurin hevur aftur tikið upp samband við landið. Politikkurin í Suðurafrika hevur ávirkað alt syðra Afrika. Suðurafrika royndi at steðga menningini í grannalondunum, ið vóru ímóti apartheid. Landið stuðlaði uppreistrarliðum, sum bardust ímóti stjórnini í Angola og Mosambik og hjálpti teimum, ið vórðu ímóti, at tey svørtu fingu politiska valdið í Simbabvi og Namibia. Tá ið apartheidpolitikkurin varð tikin av av í 1994, batnaðu viðurskiftini ímillum Suðurafrika og grannalondini.
FM í svimjing 2015
FøroyaMeistarastevnan 2015 (FM 2015) og FøroyaJuniorMeistarastevnan 2015 (FJM 2015) vóru hildnar í svimjihøllini í Gundadali í Havn frá 14. til 17. mai 2015. Tá ið hugt verður eftir heiðursmerkjabýtinum fyri feløgini, so vann Susvim kappingina hjá teimum vaksnu við 24 gull, 7 silvur og 6 bronsuheiðursmerkjum, Ægir gjørdist nummar tvey við 11 gull, 9 silvur og 8 bronsuheiðursmerkjum og Havnar Svimjifelag gjørdist nummar trý við 7 gull, 26 silvur og 23 bronsuheiðursmerkjum. í FJM 2015 var tað Havnar Svimjifelag ið vann við 18 gull, 20 silvur og 20 bronsuheiðursmerkjum, Susvim gjørdist nummar tvey við 12 gull, 10 silvur og 10 bronsuheiðursmerkjum og Ægir gjørdist nummar trý við 9 gull, 5 silvur og 2 bronsuheiðursmerkjum.
Ársins svimjarar og Ársins stjørnuskot og Besta avrik
Sum nakað nýtt so varð dómarapanelið í ár víðkað frá at vera høvuðsvenjarar í føroysku svimjifeløgunum, til eisini at umfata eina atkvøðu frá svimjarunum í hvørjum felag, og frá miðlunum sum vóru til staðar.
Suðurafrika
Fólkið
thumb|right|250px|Fólkatalsfrøði, 1961-2008. Hóast landið er ríkt, livir stórur partur av fólkinum í fátækradømi. Ovurstórur munur er á vælferð og lívskorum fólksins. Í Cape Town ríkir ídnaðarharrar og stórbøndur; í Kalaharioyðimørk veiðifólk og savnarar. Í Suðurafrika búgva áleið 47 milliónir fólk. Av teimum eru 79,6 % svørt. 9,1 % hvít, 8,9 % litt og 2,5 % indar. Mong fólkasløg búgva í Suðurafrika, og har eru 11 almenn mál. Eitt av hesum fólkasløgum, ndebela, er gitið fyri sermerktu hús síni, ið eru prýdd við litføgrum mátingarligum myndum. Konufólkini røkja húsini, og tey mála útveggirnar á hvørjum vári. Í Suðurafrika hevur verið vanligt, at konufólkið hevur havt ábyrgd av at hildið hús, umframt at dyrka jørðina. Mong mannfólk í Suðurafrika eru heiman upp í eitt og tvey ár í senn og arbeiða í námum og í býunum, tí eru næstan bara konufólk eftir í bygdunum. Tey fáa tí alt meiri ábyrgd av húsi og heimi.
Ein liður í illa lýdda og órættvísa apartheidpolitikkinum var, at svartir verkamenn og húski teirra vórðu noydd at flyta úr stóru býunum og skuldu búgva í serligum býarøkjum langt burtur frá arbeiðsplássi sínum. Størsta og kendasta býarøkið er Soweto. Har búgva fleirri enn ein millión fólk. Hvønn einasta dag mega svartir arbeiðarar koyra í tímar í fullum bussum og tokum úr Soweto til námini og ídnaðarvirkini í grannabýnum Johannesburg. Tá ið apartheidskipan var í gildi, var eisini rasuskilnaður í ítrottarkappingum. Svørt og hvít sluppu ikki at vera á sama liði. Tað hevði við sær, at Suðurafrika slapp ikki við í altjóða ítróttarkappingar. Í 1995 vann Suðurafrika landsliðið, nevnt Springboks, heimsmeistaraheitið í rugby. Best dámdu ítróttir í Suðurafrika eru fótbóltur, kurvabóltur og rugby.
Búskapur
thumb|right|250px|Niðri í námunum verða boraðar og skotnar stórar gongir, har gullmálmurin verður høgdur. Verkafólk og útgerð verða flutt í stórari lyftu ígjøgnum námsopið. Nógvur ídnaður er í landinum, og har er nógv fíggjarvirksemi, tí er búskapurin í Suðurafrika tann sterkasti og fjølbroyttasti í øllum Afrika. Men stóri fólkavøksturin og vaksandi arbeiðsloysi leggja trýst á vælferðina. Arbeiðsloysið er stórt. Nú á døgum er 24,3 % av fólkinum er arbeiðsleys (sambært CIA World Factbook í 2007). Alla 20. øld er næstan helvtin av øllum gulli í heiminum komin úr gullnáminum í Witwatersrand við Johannesburg. Enn kemur triðingurin av øllum gulli, høgt verður í heiminum, haðan. Diamantar og onnur dýr steinsløg verða eisini vunnin í Suðurafrika. Ferðafólk úr øllum heiminum koma til Suðurafrika at síggja sjáldsama dýrameingið og fagra, stórsligna landslagið.
Uttanlandshandil
Í hagtølum kalla vit innflutning og útflutning av vørum fyri uttanlandshandil. Handil er eisini við tænastum um landamark, men tænastuhandilin verður uppgjørdur í gjaldsjavnanum og vanliga ikki í hagtølum um uttanlandshandil. Suðurafrika flytur út nógvar landbúnaðarvørur. Aldinfruktir, epli og vínber verða flutt út til allan heimin. Suðurafrika er gitið fyri sítt góða vín. Inn- og útflutningurin av vørum skift á ávikavist upprunaland og nýtsluland fyri 2007, sær soleiðis út sbrt. CIA World Factbook:
Politikkur
Jacob Zuma var forseti í Suðurafrika frá 2009-2018. Zuma varð noyddur at leggja frá sær í februar í 2018, og síðani hevur Cyril Ramaphosa verið forseti í Suðurafrika. Zuma er millum annað ákærdur fyri at hava tikið ímóti mutri frá einari franskari vápnafyritøku í nítiárunum. Ákærurnar eru í 16 punktum, og tær eru um mutur, svik og peningahvítting.
Harðskapur
Har er nógvur harðskapur. Í Suðurafrika verður eitt barn neyðtikið triðja hvønn minutt, og aids spjaðist við ferð. Neyðtøka er so vanlig, at fjórði hvør maður viðgongur at hava neyðtikið eina kvinnu. Nógvir dreingir halda ikki, at tað er harðskapur at noyða gentur í song við sær, og ein triðingur av teimum halda seg enntá vita, at gentum dámar at verða neyðtiknar. Hvørt ár verða 200.000 børn neyðtikin í landinum.
Mannarættindi
Hægstirættur í Suðurafrika kom í desember 2005 við einum úrskurði sum segði at tað var ímóti grunnlógini at forða samkyndum í at gifta seg. Hetta gjørdi at Suðurafrika er tað fyrsta landið í Afrika sum góðtekur hjúnaløg fyri samkynd, og hetta er í einum heimsparti har tað í flestu londum enn er eitt tabu at tosa um samkynd.
490-árini f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. - 5. øld f.Kr. - 4. øld
Áratíggju: 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. - 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr. 440-árini f.Kr.
Ár: 499 f.Kr. 498 f.Kr. 497 f.Kr. 496 f.Kr. 495 f.Kr. 494 f.Kr. 493 f.Kr. 492 f.Kr. 491 f.Kr. 490 f.Kr.
Vieremä
Vieremä er ein kommuna í Norra Savolax í Eysturfinnlandi. Vieremä hevur 3.490 íbúgvar (2021).
2021
Juli
140px|KurtWestergaard
Dronten
Dronten er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin hevur 40 452 íbúgvar (2014).
thumb|centre|250px|Dronten
Tórmóður Sigurðsson
Tórmóður Sigurðsson var løgmaður í Føroyum uml. 1531.
1959
1959 (MCMLIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.
Reinsaríið
200px|thumbnail|Reinsaríið er fremst til vinstu á myndini. Reinsaríið er eitt spælistað í Tórsgøtu í Havn, ið læt upp alment 1. oktober 2014 við einum tiltaki, har livandi tónleikur var á skrá saman við røðum. Punkbólkurin 200 spældi løgini Við Love skal land byggjast og Makka rætt. Niclas og Lena spældu tvey løg, meðan húspianisturin hjá kommununi, Bárður Johannessen, ið eisini hevur verið verkætlanarleiðari í verkætlanini spældi jazzkendar tónar saman við Ólavi Olsen á flugelhorn. Heðin Mortensen, borgarstjóri, staðfesti í røðu síni, at tað hevði verið vert at bíða eftir hesum spælistaðnum, og at gamli dreymurin um at gera Tórsgøtu til mentanargøtuna í býnum burturav, nú var vorðin veruleiki. Í gøtuni eru nú Reinsaríið, Perlan, Margarinfabrikkin, Tjóðpallurin, Posthúskjallarin, Miðlahúsið umframt fleiri mat- og skeinkingarstøð.
Reinsaríið varð handað Tórshavnar kommunu 12. september 2014.
Bogi Andreasen var í september 2014 settur í starv sum samskipari fyri Reinsaríið og Perluna.
Søgan hjá bygninginum
Við avtøku kongliga handilsins varð m.a. sonevnda 'Nýggja Pakkhús' í Vágsbotni (Frederiksvaag) selt á uppboði í 1857. Keyparin var handilshúsið C. F. Siemsen í Hamburg.
Í 1894 seldi keypmaðurin Johannes Hansen, týskur varakonsul, pakkhúsið fyri Siemsen til føroyska handilshúsið M. C. Restorff & Sønner. Konsul Hansen, sum hann kallaðist, var í starvi hjá Siemsen, og seinni keypti hann sjálvur fyritøkuna. Hann myndaði Siemsen í Havn, og harav stavar navnið Hansens pakkhús.
Í 1923 seldi M.C. Restorff & Sønner ognina til Thorshavns Mælkeforsyning & Margarinefabrik, Meiaríið. Keypssáttmálin nevnir ognina 'Hansens pakkhús'. Tey høvdu eitt nú framleiðslu av sápu í pakkhúsinum. Meiaríið helt fram í bygninginum og hevur havt vaskarí og reinsarí fram til 1970-árini. Maria Olsen hevði Reinsaríið í erva til fyri fáum árum síðan, meðan Postverk Føroya hevði eina pakkadeild í neðra.
Tað er sjáldsamt við eini húsaogn uppi í tí nýggjara býnum, har søguligu sporini ganga meira enn tvær øldir aftur til tað gamla samfelagið. Pakkhúsið er harnæst ein vitnisburður um virksemið hjá kongliga handlinum og hjá eitt av fyrstu útlendsku handilshúsunum í fríhandilstíðini, Siemsen, og síðan hjá eitt av fyrstu stóru føroysku handilshúsunum, Restorff - tá ið Føroyar gjørdust fiskivinnutjóð. Bygningurin hevur v.ø.o. staðið uppi og verið í brúktur í fleiri søgulig skeið.
Tórshavnar kommuna hevur átt bygningin síðan 1986.
Løgstør kommuna
Løgstør kommuna (danskt: Løgstør kommune), er ein kommuna í Nordjylland Amt í Danmark. Løgstør kommuna hevur umleið 10.364 íbúgvar.
Jørundur Skógdrívsson
Jørundur Skógdrívsson var løgmaður í Føroyum uml. 1479.
Drenthe
250px|thumbnail|Kort av Drenthe (2018) Drenthe er ein landslutur í Niðurlondum. Assen er høvuðsbýur og størsti býur í landslutinum.
Hin 30. september 2013 var fólkatalið í landslutinum 489 155.
Kommunur
Tað eru 12 kommunur í landslutinum (2018).
Iowa
Iowa (enskt: State of Iowa) er stakríki í Sambandsríkinum Amerika við umleið 3,0 mió. íbúgvum. Í norðri hevur Iowa mark við Minnesota, í eystri við Wisconsin og Illinois, í suðri við Missouri, og í vestri við South Dakota og Nebraska.
Eyknevni er Heykurseygastaturin (enskt: The Hawkeye State).
Politikkur
Iowa er ein týdningarmikil statur hjá teimum, sum vilja gerast forsetavalevni hjá einum flokki í USA, tí har byrja undanvalini í februar. Tað er á undanvalunum, at stóru flokkarnir, demokratarnir og republikanararnir, finna fram til hvør gerst forsetavalevni. Stendur eitt valevni seg væl í Iowa, kann tað styrkja hann ella hana í hinum statunum. Hetta hendi hjá Barack Obama, tá demokratiski flokkurin hevði undanval í 2008.
Staturin hevur vanliga verið ein tryggur republikanskur statur, men Barack Obama vann statin í bæði 2008 og í 2012.
Landbúnaður
thumb|left|220px|Iowa er eitt slætt og lágt slættland. Hægsta punktið eitur [[Hawkeye Point (510 m.).]] Alt stakríkið, sum tað er, er ein akur. Nú er at kalla øll tann ovurstóra fløtan uppdyrkað, og hon er av bestu jørð, fáa ella ongastaðni í heiminum heysta teir so nógv korn sum í Iowa. Summir garðarnir eru ovurhonds stórir, og teir hava eingi neyt ella onnur kríatúr. Alt arbeiði verður gjørt við maskinamboðum, teir pløga og saksa við harvum og traktorum, sum taka fleiri metrar fyri ísenn, sáa við stórum sáðmaskinum og heysta við stórum skurðtreskjarum, sum skera kornið, treskja tað og fylla tað í bilar, sum koyra aftaná, síðan verður tað koyrt heim og blást upp í tey stóru goymslubingini.