cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
26. desember
26. desember er dagur 360 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 361 um skotár er). 5 dagar eru eftir av árinum. Dagurin er 2. jóladagur. 2. jólakvøld er vanligt at dansa føroyskan dans. Dansitíðin er frá 2. jóladegi til føstuinngang. Fyrr var vanligt at fara til summar ávísar bygdir at dansa 2. jólakvøld. Hesar bygdir vóru kallaðar jólabygdir.
Guy de Maupassant
thumbnail|right|Guy de Maupassant Guy de Maupassant (1850 - 1893) var ein franskur høvundur og yrkjari sum skrivaði fleiri enn 300 stuttsøgur. Hann verður sagdur at hava skrivað bestu stuttsøgurnar á fronskum yvirhøvur. Tær eru lutligar, málsliga fullkomiligar og speiskar. Tær flestu eru sera stuttar og snúgva seg um gerandishendingar, men eru tó sálarfrøðiliga gløggar og lata nógv vera ósagt.
Ein beiggi hansara gjørdist svakur, og Guy hjálpti til við at fáa hann innlagdan; í hurðini vendi beiggin sær á og segði við Guy: "Tað eri ikki eg, sum eri tann svaki í okkara familju - tað er tú!" Maupassant fekk syfilis, tá hann var ungur, og seinni í lívinum varð hann innlagdur á sinnissjúkrahús, har hann doyði. "Horlin" er kendasta stuttsøga Maupassants - hon er um ein, sum blívur svakur - og hon varð skrivað áðrenn hann visti av, at hann hevði hesa serligu kynssjúku.
Cremona
Cremona er ein býur í Norðuritalia, sum er høvuðsbýurin í Cremona landslutinum í Lombardia. Býurin liggur 60 kilometrar í ein landsynning av Milano og har búgva fleiri enn 71 túsund fólk.
Eddie Murphy
Edward Regan "Eddie" Murphy (føddur 3. apríl 1961) er amerikanskur sjónleikari, sangari, skemtari, tónleikari og rithøvundur sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í Shrek sum Donkey (legið rødd til). Hann er blivin tilnevndur til Golden Globe Award fyri hansara framførslur í 48 Hrs, Beverly Hills Cop røð, Trading Places, og The Nutty Professor. Í 2007 vann hann Golden Globe í bólkinum Best Supporting Actor (Besti stuðlandi sjónleikarin) og móttók eina tilnevning fyri Academy Award for Best Supporting Actor fyri hansara leiklut sum soul sangarin James "Thunder" Early í Dreamgirls.
Hans Mikael Jacobsen
Hans Mikael Jacobsen (føddur á Kirkju í Fugloy í 1901, doyði í 1960) var ein føroyskur lærari og rithøvundur. 25 ára gamal fór hann á Føroya Læraraskúla, har hann tók prógv í 1929. Árið eftir varð hann settur í starv sum lærari í Fugloy, men vegna heilsubrek mátti hann í 1940 leggja starvið frá sær við eftirløn. Hann andaðist í 1960, tá hevði hann í nøkur ár búð í Klaksvík.
Umframt at skriva upp hóp av frásøgnum og sagnakendum tilfari yrkti Hans Mikael fleiri sálmar, harav níggju standa í Sálmabók Føroya Fólks.
Keldur
Úr: Árni Dahl: Bókmentasøga I-III. Fannir. 1980-83.
Bartholomæus Kirkja
thumb|right|230px|Bartholomæus Kerk
Bartholomæus Kirkja (italskt: chiesa di san Bartolomeo) er ein kirkja í Marne av Filago í Lombardia, Italia. Kirkjan er frá umleið 12. øld.
Kirkjan var umbygd og útbygd í 19. og 20. øld. Apsis frammi í kórinum varð umvælt millum 1984 og 1988.
Maurizio Malvestiti, biskupur, varð doyptur í hesi kirkju. Hann gjørdist seinni biskupur í í tí katólsku kirkjuni í sóknini Lodi.
Sokrates
thumb|right|180px|Myndprýðing av Sokratesi. Sokrates (470 f.Kr. - 399 f.Kr.) var grikskur heimspekingur. Hann skrivaði einki sjálvur, og vit vita bara um hann frá Platon, Aristoteles, herføraranum Xenofon og komediuskaldinum Aristofanes. Hesir menn hava ymsar fatanir av Sokratesi. Platon lýsir hann sum miklan vísmann og annars eitt stásfólk. Xenofon lýsir Sokrates sum eitt slag av vandaleysum miðalhampamanni. Aristofanes ger í komediu síni Skýggjunum gjøldur burtur úr Sokratesi, sum gongur og spyr býttar spurningar.
Sambært Platoni gekk Sokrates einans og spákaði runt í Athen og prátaði við fólk, og kom so líðandi inn á heimspekiligar spurningar. Sokrates helt, at vit øll innast inni eru alvitandi, og at við at spyrja spurningar, kunnu vit koma fram á hetta guddómsliga innlit, sum vit øll hava í sálum okkara. Hesin máti nevnist "more Socratico" - Sokrateski mátin. Sagt verður, at mamma Sokrates var ljósmóðir, og at Sokrates uppfataði sín spyrjandi framferðarhátt sum ein "ljósmøðrahátt", har hann fekk tankar at føðast.
Sokrates var biddari, og sambært keldum var hann ikki sørt tuflaður undir konuni Xantippu, rýmdi ofta heimanifrá undan henni. Tað verður stundum sagt um eina grussu, at hon er ein "xantippa".
Í árinum 399 varð Sokrates dømdur til deyðis fyri at hava "siðspilt" ungdómin í Athen, og hann varð dømdur at drekka kók av eini eitrandi plantu. Hetta gjørdi hann uttan at blunka.
Í verki sínum "Feidon", sum J.H.O. Djurhuus týddi til føroyskt, lýsir Platon gjølla, hvussu Sokrates drekkur eitrið og doyr - fyrst missir hann kensluna í fótum, so beinunum, og so víðari allan vegin uppeftir, til hann doyr. Hesar lýsingar Platons tulka summi sum lýsing av heimspeki hansara - tá sálin fer úr likaminum, gerst fræls.
Fámjins kirkja
Fámjins kirkja er føroysk fólkakirkja, sum er bygd í 1875 og tikin í nýtslu í februar 1876. Kirkjan er bygd úr gróti og er hvítkálkað og takt við fløgugróti. Kirkjan undan hesari varð bygd í 1826, í miðøld skal hava verið bønhús í Fámjin.
Kirkjan er 22 x 11½ alin til støddar. Orsøkin til, at farið varð undir at byggja nýggja kirkju, finna vit í kirkjusýninum frá 18. juni 1873. Har stendur, at gamla kirkjan frá 1826 er í ógvuliga ringum standi, og sýnið endar frágreiðingina við at siga: Kirken er kasseret til nedrivning. Nýggja kirkjan er úr gróti. Veggirnir eru dupult lagaðir. Ovasta av eysturendanum, upp í roysnið, er úr tigulsteini. Kirkjan er takt við fløgugróti, og klæddir við tí sama eru skjøldrarnir yvir syllahædd. Tornið er høgt og stendur frá syllahædd við høgum spíri á.
Inni í kirkjuni hongur tað fyrsta føroyska flaggið, Merkið, sum Jens Olivur Lisberg (1896-1920) úr Fámjin gjørdi í 1919 saman við Janus Øssursson|Janusi Øssurssyni og Paula Dahl. Merkið veittraði fyrstu ferð í Føroyum hin 22. juni 1919, møguliga í samband við eitt brúdleyp í familjuni hjá Jens Olivur. Jens Olivur Lisberg liggur grivin í kirjugarðinum við kirkjuna í Fámjin. Í forkirkjuni stendur ein rúnarsteinur, funnin í kirkjugarðinum, óivað gravsteinur.
Fjends kommuna
Fjends kommuna (danskt: Fjends kommune), er ein kommuna í Viborg Amt í Danmark.
Martin Tausen
Ungdómslandsliðsleikari
Martin Tausen hevur verið úttikin til føroysk ungdómslandlið bæði til U-17 og til U-19, og hevur eisini spælt við hesum ungdóms landsliðum.
Stórt krossnev
Stórt krossnev (frøðiheiti - Loxia pytyopsittacus)
Mississippiá
thumb|right|250px|Mississippiá í [[New Orleans.]] Mississippiá er, tá ið greinin Missouriá verður uppíroknað, longsta á í heiminum, 7000 km. Missouriá kemur heilt vestan úr Klettafjøllum. Um várarnar, tá ið tað fer at toya í fjøllunum, er ofta so nógv vatn í henni, at áin tekur ikki ímóti, men fer yvir bakkarnar og ger stóran skaða. Til at forða fyri hesum hava teir nú grivið fleiri stórar gryvjur frá ánni og gjørt byrgingar í støðum.
Ein onnur grein hjá Mississippiá er Ohioá, sum kemur eystanífrá, hon førir eisini heilt nógv vatn við sær. Í hesa á rennur aftur ein á, sum eitur Tennesseeá.
Ljungaverk
thumb|right|200px|Ljungaverk Ljungaverk er ein bygd í Ånge kommunu í Västernorrlands län í Svøríki. Bygdin hevur umleið 885 íbúgvar (2010).
223 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. - 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr.
Árstal: 228 f.Kr. 227 f.Kr. 226 f.Kr. 225 f.Kr. 224 f.Kr. - 223 f.Kr. - 222 f.Kr. 221 f.Kr. 220 f.Kr. 219 f.Kr. 218 f.Kr.
Jørgen Frantz Hammershaimb
Jørgen Frantz Hammershaimb (6. juli 1767 - 24. mai 1820) var seytjandi og seinasti løgmaður á Steigagarði í Sandavági.
Hann er faðir Venceslaus Ulricus Hammershaimbs.
Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins
Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Útnorðurráðsins er ein bókmentavirðisløn, sum Útnorðurráðið letur til høvundan ella høvundarnir og teknarnir av einari bók úr einum av teimum trimum londunum í Útnorði: Føroyar, Ísland og Grønland. Útnorðurráðið tók avgerð um at seta hesa virðislønina á stovn á ársfundinum í 1999.
Hundur
thumb|right|180px Hundur (frøðiheiti - Canis lupus familiaris) er tamt ránsdýr av hundaætt vanliga havt sum húsdýr. Hundurin stavar frá úlvinum. Hann er eitt vanligt kelidjór í Norðurlondum. Summir hundar duga so væl at snodda, at teir verða brúktir sum narkohundar ella løgregluhundar.
Grækarismessa
200px|thumbnail|Grækarismessuhald í Vági í 2012 Grækarismessa er 12. mars. Grækarismessa hevur navn eftir Grækaris Mikla páva, sum doyði 12. mars í 604. Á grækarismessu siga vit, at tjøldrini koma, hóast tey ofta kunnu vera at síggja væl fyrr. Á grækarismessu er nú vanligt at skipa fyri grækarismessuhaldi við tónleiki og røðum, har tjóðfuglur okkara, tjaldrið, og várið verða fagnað. Grækarismessudagur er almennur flaggdagur.
5. mars
5. mars er dagur 64 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 65 um skotár er). 301 dagar eru eftir av árinum.
Oddvør Johansen
Oddvør Johansen f. 30. oktober 1941 í Havn er føroyskur rithøvundur og organistur, síðan 2007 hevur hon starvast sum organistur í Hoyvíkar kirkju. Hon er dóttir Verland Johansen, urgusmiður, ið hevur smíðað 20 orgul, ið standa í føroyskum kirkjum, og Ebbu Restorff úr Havn. Oddvør hevur fingið tríggjar føroyskar bókmentavirðislønir fyri ávikavist eina barnabók og tvær skaldsøgur. Hon er higartil (2013) fyrsta og einasta føroyska kvinnan, ið er tilnevnd Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins, tað var fyri skaldsøguna Í morgin er aftur ein dagur, sum var tilnevnd í 2001. Hon vann ikki heiðurslønina.
Pápin var hondverkari, mamman heimaarbeiðandi. Oddvør gekk 9 ár í skúla, var síðani arbeiðskona í eitt ár, fyri síðani at fara á musikkháskúla í Svøríki í eitt ár. Giftist blaðung og nam sær meiri kunnleika í orgulspæli uttanlands. Adopteraði tvey børn, men fór eftir hjúnaskilnað á konservatoriið í Keypmannahavn at læra orgulspæl. Giftist uppaftur og búði trettan ár í Danmark, har hon átti tvey børn. Hevur síðan 1987 búð í Føroyum.
Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin
Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin verður eisini kallað ''2. trúarjáttan (latín: symbolum Nicaenum''). Hon er ein av teimum 5 játtanarritunum í føroysku fólkakirkjuni.
Stundum verður byrjað við at avnokta alt tað ónda, men tað er ikki partur av sjálvari trúarjáttanini.
Nikæno-konstantinopolitanska trúarjáttanin greinar læruna eitt sindur gjøllari enn apostólska trúarjáttanin. Ein týðandi munur er tó, at hon aftur at teimum trimum liðunum, ið samsvara við tríeindina, hevur fingið ein fjórða lið um dópin.
Kelda
Trúarjáttan føroysku fólkakirkjunnar, Føroyskt kirkjumál, 2000
Heimskreppan 1929
thumb|right|200px|[[Wall Street, New York]] Eftir fyrra heimsbardaga, var USA ríkasta og sterkasta land í heiminum, og útflutningurin til krígsherjaða Evropa vaks ógvuliga nógv. Skjótt hevði tað ovurframleiðslu við sær, útboðið gjørdist størri enn eftirspurningurin. Útflutningurin minkaði, ídnaðurin avmarkaði framleiðsluna, flutningsfeløgini minkaðu virksemið, og ikki leið long tíð, til fleiri milliónir arbeiðspláss vórðu burtur. Samstundis hildu peningamenn og bankar fram at keypa og selja á virðisbrævamarknaðunum. Í oktober í 1929 gjørdist brádliga ruðuleiki á virðisbrævamarknaðinum í Wall Street í New York, tá ið fleiri milliónir virðisbrøv vórðu seld í einum. Úrslitið varð, at fyritøkur, bankar og einstaklingar fóru á heysin. Eftir einum degi feyk alt álit á fíggjarskipanina, og brátt varð allur Vesturheimurin lamdur av álvarsligari búskaparkreppu. Í Evropa royndu stjórnirnar í teimum ymsu londunum at berjast ímóti kreppuni á ymsan hátt. Í Týsklandi hevði kreppan við sær, at Týski búskapurin kláraði seg met illa, hettar skapti stóra misnøgd ímillum týska fólki hettar førdi til at Hitler og nasistaflokkur hansara fingu dygga undirtøku.
Bjerringbro kommuna
Bjerringbro kommuna (danskt: Bjerringbro kommune), er ein kommuna í Viborg Amt í Danmark.
Edgar Allan Poe
Edgar Allan Poe (1809 - 1849) var ein amerikanskur dypsomaniskur høvundur og yrkjari. Hann hevur umdømið at vera heimsins ólukkuligasti høvundur. Hann menti stuttsøgutekstaslagið til størsta skaldskap og skrivaði tey bestu ummælini í Amerika í síni samtíð. Flestu søgur hansara eru sera stuttar, og hetta er tí, at hann vildi skera alt óneyðugt burtur, og einans at lýsa tað, ið hevði týdning fyri søgugongdina. Hansara stílur var at byrja við støði í øðrum, til dømis De Quincey, Feliciu Hemans, og serliga Hoffmann, og so at beina evnini hjá teimum onkran annan veg og fáa annað og meir burturúr. Eisini nevndi hann Føroyar í eini av kendastu stuttsøgum sínum, sum eitur Niður Í Meldurstreymin.
Tour de Pologne 2016
Tour de Pologne 2016 (føroyskt: Kring Pólland) var tann 73. útgávan av súkklukappingini Tour de Pologne. Kappingin byrjaði 12. juli og endaði 18. juli. Samlaði vinnari av kappingini gjørdist belgiarin Tim Wellens frá.
Undirhús
Undirhús ella Undirhúsið hevur fleiri týdningar:
Tour de Pologne 2016
Kappingin var merkt av vánaligum veðurlíkindum. Á fimta teini góvust 86 súkklarar, og sætti teinur varð fyrst styttur og síðan avlýstur.
Luttakandi lið
Av tí at Tour de Pologne er ein UCI World Tour kapping, so vóru øll átjan UCI Pro Teams-liðini boðin við og høvdu skyldu til at luttaka við einum liði í kappingini. Saman við Team Poland – ið er pólska landsliðið – so vóru wildcard pláss givin til seks onnur lið.
Grækarismessuhald
Grækarismessuhald er hátíðarhald á grækarismessu, 12. mars, við røðum og tónleiki, har tjaldrið og várið verða fagnað. Siðurin at halda grækarismessu, ella tjaldursdagin, er ikki gamal. Siður hevði tikið seg upp millum Sigmund Brestissonar skótarnar í Havn í 1930 árunum. . Skótarnir møttust at fagna fuglunum og høvdu bál í Varðaholuni í Havn.
Fyrsta almenna Grækarismessuhald vit vita um, var í Havn í 1943, tá Sverri Patursson helt røðu. Sverri hevði heitt á SSB skótarnar í Havn um at skipað fyri og hava skótarnir síðan skipað fyri Grækarismessuhaldinum í Havn á hvørjum ári.
Grækarismessurøða
Grækarismessurøða er røða, ið verður hildin til grækarismessuhald. Grækarismessurøður eru vanliga at síggja í føroyskum bløðum dagarnar eftir grækarismessu.
Kelda
Grækarismessurøðan hjá Anniku W. Joensen, 2003
Stjórnin hjá Lars Løkke Rasmussen I
Stjórnin hjá Lars Løkke Rasmussen var Danmarkar stjórn frá 5. apríl 2009 til 3. oktober 2011 við ráðharrum úr Venstre og Det Konservative Folkeparti. Nýggja stjórnin tók við hin 5. apríl 2009 sum framhald av Triðju stjórnini hjá Anders Fogh Rasmussen. Lars Løkke Rasmussen, ið var fíggjarmálaráðharri til tá, tók við starvinum sum forsætisráðharri, tí at Anders Fogh Rasmussen hin 4. apríl hevði fingið starvið sum 15. NATO aðalskrivari. Lars Løkke hevði verið næstformaður í Venstre síðan 1998 og ráðharri síðan 2001.
Petersen
Petersen er eitt norðurlendskt eftirnavn, tað er 6. vanligasta eftirnavnið í Føroyum. Eftirnavnið merkir Sonur Peter. Føroyska mannfólkanavnið er Pætur ella Petur, men av tí at donsk navnalóggáva var galdandi í Føroyum, so er eftirnavnið tað danska Petersen. Um føroysk navnalóggáva var galdandi fyrr, so hevði eftirnavnið Petersen verið Pætursson, Petursson ella Patursson. Fleiri fólk, ið eru ættað úr Kirkjubø, eita ella itu Patursson til eftirnavn, nevnast kunnu t.d. Jóannes Patursson (1866-1946), Súsanna Helena Patursson (1864-1916) og Rói Patursson (føddur 1947). Í 2012 vóru tað 1 278 føroyingar í Føroyum, ið høvdu eftirnavnið Petersen, og 98, ið høvdu eftirnavnið Patursson. Føroya fyrsti kvinnuligi løgmaður var Marita Petersen. Fyrsti kvinnuligi borgarstjórin í Tórshavnar kommunu var Lisbeth L. Petersen.
=Kend fólk sum eita Petersen:=
Heðin Kambsdal
Heðin Kambsdal (14. mars 1951) er virkin listamaður og útbúgving organistur og lærari. Hann er fuglfirðingur, býr í Fuglafirði, og er best kendur fyri sína málningalist, har ljósið við sínum nógvu síðum er í fokus.
Sum listamaður hevur hann havt framsýningar kring alt landið, men hevur eisini havt sýningar uttanlands. Í Danmark er hann umboðaður av Gallarí Sct. Gertrud í Keypmannahavn, sum mong onnur føroysk myndlistafólk eisini eru.
Undir lestrartíðini plagdi Heðin at spæla orgul í kirkjunum, sum lóðu tætt at Nr. Nissum í Vesturjyllandi, í økinum har hann las til lærara. Eisini var hann avloysari sum organistur í Fuglafjarðar Kirkju í mong ár, áðrenn hann bleiv settur við føstum starvi í kirkjuni í 1997.
Hjá Heðini fyllir tónleikurin nógv, tí umframt orgulspælið, hevur hann eisini fleiri ferðir verið kórleiðari, umframt at hann eisini er tilknýttur musikskúlaskipanini.
Kai !Garib
250px|thumb|right|Kai !Garib í Northern Cape Kai !Garib er ein kommuna í Northern Cape í Suðurafrika og hevur umleið 65 869 íbúgvar.
Tølløse kommuna
Tølløse kommuna (danskt: Tølløse kommune), er ein kommuna í Vestsjællands Amt í Danmark.
Listi yvir sveisiskar býir eftir íbúgvatali
thumb|right|490px|Kort yvir býnum í Sveis Hetta er ein listi yvir sveisiskum býum við yvir 10 000 íbúgvum.
Býur skrivaður við feitum stavum: Høvuðsstaður í einum fylki (Kanton)
Býur skrivaður við skákskrift: Størsti býur í fylkinum (Kanton)
1 Býur við søguligum serrættindum
2 Býur við søguligum marknaðarloyvi
3 Tølini áðrenn 2010 fyri býin Jona burturav (samanlegging av Jona og Rapperswil í 2007)
Hans Jacob W. Hjelm
300px|thumbnail|Hans Jacob W. Hjelm í 2012 Hans Jacob Winther Hjelm er ein føroyskur sangari, tónasmiðjur og húsamálari. Hann var í læru sum húsamálari hjá Erhard Joensen í Vági og var avlærdur í 1999. Hann er úr Vági og býr eisini har. Fyrsta tónleikaútgáva hansara í egnum navni kom út á ólavsøku 2015, harafturat hevur hann givið út fleiri stakløg til Kringvarp Føroya og so eru fleiri av teimum eisini at finna á Youtube. Hans Jacob syngur á føroyskum, nakrir sangir eru týddir úr norskum ella øðrum málum, eitt nú sangurin Gulbrúnu eygu. Hann hevur eisini samstarvað við skaldið Niels Petur Nolsøe úr Vági, sum hevur yrkt fleiri sangir, sum Hans Jacob hevur gjørt lag til og syngur, til dømis Smyrlasangurin, sum varð yrktur fyri at heiðra manningini á 6-mannafarinum Smyril hjá Vágs Kappróðrarfelag og Heimbygd mín. Vágbingar syngja ofta Heimbygd mín, tá ein veitsla er komin at enda, og tá seinasta versið verður syngið er vanligt at øll reisast. Hans Jacob hevur spælt við fleiri ymiskum orkestrum og er í løtuni virkin í orkestrinum, Trio, saman við Jens Johannesen og Rene Jespersen og Hans Jacob Hjelm og vinmenn, teir framførdu eitt nú í Høllini á Hálsi sama kvøld um norski dansibandsbólkurin Vagabond í 2013. Í 1991 var hann við til at útgeva eitt kasettuband við tónleikabólkinum Section úr Vági. Nakrir av limunum í bólkinum vóru: Hans Jacob Hjelm, sang, Rúni í Lágabø, tangentar, Knút Nielsen, ljóðmaður, Árni Joensen, guitar, Jógvan Elias Thomsen, bassguitar, Jógvan Joensen, sologuitar, Tønnes Mikkelsen, rútmuguitar og Sámal Samuelsen, trummur. Í september 1991 luttók bólkurin á maraton-konsert í badmintonhøllini í Gundadali í Havn. Section varð kosin besti bólkur á konsertini av dómsnevndini, ið var Terji Rasmussen og Bartal úr Arsenik, og fekk handað eitt gávubræv á 5000 krónur.
Andrasarmessa
Andrasarmessa er 30. november. Tað er minningardagur fyri lærusveininum Andriasi í Nýggja Testamenti, sum sambært frásagnum fór sum ápostul til Grikkalands og Svartahavsleiðirnar. Hann varð krossfestur á krossi, ið varð festur saman á skák, og ein tílíkur krossur kallast Andrasarkrossur. Á Kirkjubøstólunum er Andras avmyndaður við tílíkum krossi. Hann hevur verið høgt mettur sum halgimenni í Russlandi, og minningardagur hansara hevur eftir øllum at døma eisini verið hildin í Føroyum.
6. mars
6. mars er dagur 65 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 66 um skotár er). 300 dagar eru eftir av árinum.
Undirhúsið í Vágsbotni
Undirhúsið í Vágsbotni hevur síðan 1936 verið eitt savningarstaði hjá monnum úr Havn.
Willemstad
300px|right|thumb|Willemstad í [[Curaçao]] Willemstad er høvuðsstaðurin í Curaçao. Býurin hevur umleið 150 000 íbúgvar og er størsti býur á oynni.
Undirhúsið á Argjum
Undirhúsið á Argjum læt upp í 1994 í Andrassarstovu á Argjum. Tórshavnar kommuna læt hølini ókeypis.
224 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. - 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr.
Árstal: 229 f.Kr. 228 f.Kr. 227 f.Kr. 226 f.Kr. 225 f.Kr. - 224 f.Kr. - 223 f.Kr. 222 f.Kr. 221 f.Kr. 220 f.Kr. 219 f.Kr.
Brownsville
Brownsville er ein býur í amerikanska deilstatinum Texas. Býurin liggur í sunnara parti av Texas og er sunnasti býur í lutstatinum. Í 2019 búðu fleiri enn 182 túsund fólk í býnum.
Brownsville er í Rio Grande dalinum, norðarumegin Rio Grande ánna, á markinum til Meksiko. Sunnarumegin ánna er meksikanska býurin Matamoros.
Søga
Býurin varð grundlagdur í 1848. Nú á døgum er meginparturin av fólkinum í býnum av meksikanskum uppruna og tí eru nógv fólk har sum tosa spanskt sínámillum.
Víkingaøld í Føroyum
thumb|right|300px|[[Víkingar í atlantssigling.]] Víkingatíðin í Føroyum vardi frá at Grímur Kamban búsetti seg í Føroyum árið 825 og til Tróndur í Gøtu doyði í 1035 sum landsins seinasti víkingahøvdingi.
Tann størsta hendingin í hesum tíðarskeiðnum var at Føroyar vóru kristnaðar av Sigmundi í ár 999. Kristindómurin byrjaði endan til víkingaøldina.
Svimjing í Føroyum
Áhugin fyri svimjing hevur verið sera óstøðugur í Føroyum gjøgnum tíðirnar. Í fyrru helvt av 20. øld var svimjing saman við fimleiki partur av tí tjóðskaparligu kropsmentanini. Í hesum tíðarskeiði vórðu bygdir nógvir uttandura svimjihylar, og svimjing gjørdist partur av frálæruni í skúlunum. Aftaná at 3 nýggjar svimjihøllir við stuttum breytum (25 m hylum) eru tiknar í nýtslu, hevur svimjingin ment seg av nýggjum. Tann størsti meinbogin fyri føroyska svimjing, ið varð alheimsviðurkend í 1980, er, at okkum vantar úrvalssvimjarar. Skulu úrvalssvimjararnir betra úrslit síni, so er neyðugt hjá teimum at fara uttanlands at venja (Danmark, USA); hinvegin minkar hetta um kappingina hjá teimum heimligu svimjarunum. Føroyskir svimjarir luttaka í norðurlendskum svimjikappingum og í Oyggjaleikunum. Fýra føroyskir svimjarar luttóku í OL fyri brekað í Seoul í 2004 og vunnu 7 heiðursmerki (harav eitt gull) av 12 møguligum.
Tigre
250px|thumb|right|Um sólarris á havnarlagnum í Tigre. Tigre er ein býur í Provincia de Buenos Aires í Argentina. Býurin liggur 28 km norðanfyri høvuðsstaðin Buenos Aires. Býurin liggur á einari oyggj og varð stovnaður í 1820.
Trundholm kommuna
Trundholm kommuna (danskt: Trundholm kommune), er ein kommuna í Vestsjællands Amt í Danmark.
Súgdjór
Súgdjór (frøðiheiti - Mammalia) er ein bólkur av djórum, sum er sermerktur við, at kvenndjórini kunnu framleiða mjólk til ungar sínar. Eitt annað eyðkenni er, at súgdjór føða livandi ungar, øvugt egg. Øll súgdjór hava hár ella feld, hava heitt blóð og støðugan kropshita, og ungarnir súgva mjólk frá mammuni. Kvennsúgdjórið gevur bestu javnvágina av fiti og eggjahvíta, so ungarnir búnast skjótt. Menniskjað er bara eitt av umleið 4000 hugtakandi súgdjóra-sløgunum á jørðini. Menniskjað hoyrir upp í súgdjórabólkin, vit nevna primatar. Aðrir primatar eru apur og mannapur, og teimum líkjast vit mest.
Súgdjór eru næstan allastaðni - í ísoyðimørkum, í kuldaøkjum, í turrastu og heitastu oyðimørkum. Flestu eru á landi, onnur halda til í sjógvi. Øll eru væl lagað til umhvørvið, tey liva í. Mong súgdjór halda til niðri í moldini, í holum ella gongum. Her leggja tey ungarnar, og her krógva tey seg. Tey flestu mugu fara úr holuni at finna sær føði ella vatn, men summi, til dømis moldvørpan, eru holubúgvar burturav og koma sjáldan upp úr holuni. Mong súgdjór halda til í áum og áarstreymum, stórum vøtnum og mýrlendum. Men hóast tey eru sum skapt at liva í vatni, so mugu tey tíðum upp at anda. Havsins strendur eru heim hjá mongum súgdjórum. Summi eru ein part av tíðini í sjónum og ein part á landi, tá ið tey leggja og ansa eftir hvølpunum. Onnur eru alla tíðina í sjónum. Hvalir eru einastu súgdjór, sum eru í sjónum burturav.
Summi súgdjór halda saman í bólkum, tí tá er lættari at veiða sær føði og at verja seg. Samanbornir við onnur djór, eru súgdjóraungar longur bundnir at teim vaksnu. Súgdjór eta alt møguligt. Tey eta fyri at fáa orku - á sama hátt sum ein bilur má hava brennievni. Hjá villini súgdjórum ræður um at veiða sær nóg mikið til matna. Øll súgdjór hava evni at verja seg, verða tey álopin. Og tá samanum kemur, so vilja øll sleppa undan at verða etin ella fáa mein. Summi kúvenda og flýggja undan. Onnur ørkymla fíggindan á ymsan hátt. Súgdjór hava sterkan kropp, tí tey eru ryggdjór, hava beinagrind.
Steinrenningar prógva, at súgdjór hava livað á jørðini í eini 200 mió. ár. Mong súgdjór eru í stórum vanda at verða avoydd.
Rassemblement National
thumb|right|220px|[[Marine Le Pen.]] Front National er ein høgra-víðgongdur flokkur í Fraklandi. Front National, sum er innflytarafíggindaligt og kritiskt mótvegis ES, hevur sambært Reuters millum annað økt sín stuðul vegna flóttafólkakreppuna, sum hevur plágað alt Evropa seinastu tíðina. Marine Le Pen er forkvinna fyri Front National. Faðir hennara, Jean-Marie le Pen stovnaði flokkin Front National í 1972. Marine Le Pen visti, at hon ongan kjans hevði at vinna, um hon og flokkur hennara vórðu skýrd víðgongd. Og m.a. tí valdi hon at koyra gamla pápa sín úr flokkinum í 2015, eftir at hann enn einaferð var komin við ógvuliga kontroversiellum útsøgnum.
Hóast eina vaksandi undirtøku seinastu árini, hevur Front National bara eitt umboð í tjóðartinginum sum er í 2017. Í 2017 fekk Front National 33.9 % prosent av atkvøðunum á forsetavalinum. Front National hevur einaferð fyrr vunnið seg víðari til annað umfar í forsetavalinum. Hetta var í 2002 og var tað pápi Marine Le Pen – Jean-Marie Le Pen – sum dystaðist móti Jacques Chirac tá. Í fyrra umfarinum gekk tað heilt væl hjá Jean-Marie. Hann bleiv nr. 2 við 16,9 % av atkvøðunum, meðan Jacques Chirac bleiv nr. 1 við 19,9 % av atkvøðunum.
Tsantsabane
250px|thumb|right|Tsantsabane í Northern Cape Tsantsabane er ein kommuna í Northern Cape í Suðurafrika og hevur umleið 35 093 íbúgvar.
Vága kommuna
Vága kommuna varð til 1. januar 2009, tá Miðvágs og Sandavágs kommunur løgdu saman í eina kommunu.
Palli Augustinussen
thumb|Palli Augustinussen sæst fremst á myndini, maðurin høgrumegin er [[Obi Ikechukwu Charles|Obi Charles, maðurin vinstrumegin er Suni úr Hørg.]] Palli Augustinussen (føddur 16. desember 1980 í Vági) er føroyskur fótbóltsspælari, miðvallaleikari. Palli er liðskipari á besta liðnum hjá FC Suðuroy, sum í 2012 leikar í Effodeildini. Palli skoraði trý mál í 2010 í Vodafonedeildini, tað fyrsta málið varð í dystinum móti HB, sum endaði við javnleiki 4-4. Annað málið var ímóti Víkingi á útivølli og tað triðja var ímóti B68 á heimavølli. Harumframt skoraði Palli eisini eitt mál í dystinum um Løgmanssteypið móti Skála, sum FC Suðuroy vann 6-1.
Føroyska A-landsliðið
Palli Augustinussen hevur verið úttikin til føroyska A-landsliðið nakrar ferðir og spælt ein dyst fyri Føroyar, tað var í 2002. Palli var við í hópinum í 2004 og í mai 2009, tá nýggi írski landsliðsvenjarin hjá Føroyum, Brian Kerr, valdi út sín fyrsta hóp.
Fjøll í heiminum
Hetta er eitt yvirlit yvir hægstu fjallatindarnar í heiminum og í hvørjum heimsparti sær. Raðfylgjan av heimspørtunum er soleiðis, at heimsparturin við hægsta punkti er fyrst, og síðani omaneftir. Fyri hvønn heimspart standa fyrst tey hægstu fjøllini, og síðani onnur fjøll, ið eru verd at nevna.
Palli Augustinussen
Altjóða dystir
Palli spældi sín fyrsta altjóða dyst í juli 2001, tað var í UEFA Champions League móti Slavia Mozyr, dysturin endaði javnur 0-0.
Fjøll í heiminum
Viðmerkingar: Mong fjøll, serliga í Asia, hava fleiri tindar, bara teir hægstu standa her. Í Kaukasus eru 14 aðrir tindar, sum eru hægri enn Mont Blanc, ið er hægsta punkt í Evropa uttan fyri Russland. Tó at Mont Blanc er í bæði Fraklandi og Italia, so er hægsta punktið í Fraklandi.
Heri Joensen
Fleiri persónar eita Heri Joensen. Meinar tú:
Tornved kommuna
Tornved kommuna (danskt: Tornved kommune), er ein kommuna í Vestsjællands Amt í Danmark.
Mr. Bean
thumb|Mr. Bean (Rowan Atkinson) Mr. Bean var ein bretsk sendirøð (1989–1995), gjørd av Rowan Atkinson og Richard Curtis, framleitt av Tiger Aspect og spælt av Rowan Atkinson sum høvuðspersónurin.
One Direction
250px|thumbnail|One Direction í 2013. One Direction eru ein dreingjabólkur úr Stóra Bretlandi og Írlandi, sum var stovnaður í 2010.
225 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. - 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr.
Árstal: 230 f.Kr. 229 f.Kr. 228 f.Kr. 227 f.Kr. 226 f.Kr. - 225 f.Kr. - 224 f.Kr. 223 f.Kr. 222 f.Kr. 221 f.Kr. 220 f.Kr.
Erling Eidesgaard
Erling Eidesgaard (føddur 18. september 1971) er ein føroyskur vinnulívsmaður av Tvøroyri, búsitandi í Havn.
Lívsleið sum vinnulívsmaður
Erling er stjóri í fyritøkuni Dism, sum var fyrsta føroyska fyritøkan, ið framleiddi føroyskt brennivín, sum orsakað av føroysku lóggávuni tó mátti framleiðast í øðrum landi enn Føroyum, men við føroyskum vatni, sum mátti útflytast til endamálið. Øll fýra sløgini sum Dism higartil hevur framleitt, Lívsins Vatn, Havið, Baraldur og Eldvatn (akvavitt, gin og vodka) hava vunnið heiðursmerki á altjóða blindsmakkikappingum. Eitt nú vunnu øll fýra sløgini antin gull ella silvur á blindsmakking í Eysturríki í 2014, har umleið 400 sløg av brennivíni frá 30 ymiskum londum luttóku.
Erling hevur fyrr verið stjóri í fyritøkuni Eitt, sum var veitari av internet tænastum. Fyritøkan legði saman við aðrari størri fyritøku og er ikki til longur.
Lívsleið innan svimjing
Erling er formaður í Havnar Svimjifelag. Hann svimur í masters kappingum og børn hansara: Lív, Vár og Bartal eru aktivir svimjarar, eitt nú vann dóttirin Lív Ólavsøkusvimjingina, næstelsta dóttirin Vár gjørdist nummar tvey og Erling sjálvur gjørdist nummar fýra tá øll eru tald við, sonurin Bartal luttók eisini sum einasta mannfólk undir 25 og vann hann tí eisini tað kappingina, Erling gjørdist nummar tvey í bólkinum hjá monnum yvir 25. Lív (fødd 1999) er nú á føroyska landsliðnum í svimjing.
Familja
Erling er sonur Anitu og Jóannes Eidesgaard, sum var Føroya løgmaður 2004-08. Erling er giftur við Annu Eidesgaard, tey eiga børnini Lív, Vár og Bartal.
7. mars
7. mars er dagur 66 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 67 um skotár er). 299 dagar eru eftir av árinum.
Ekvatorguinea
Ekvatorguinea (spanskt: República de Guinea Ecuatorial, franskt: République de Guinée équatoriale, portugisiskt: República da Guiné Equatorial) ella Lýðveldið Ekvatorguinea er eitt lítið land í Vesturafrika. Eitt av teimum minstu. Ekvatorguinea hevur mark við Gabon og Kamerun. Londinum hevur uml. 500 000 íbúgvar.
Forsetahjúnini í Ekvatorguinea eita Teodoro Obiang Nguema og Constancia Mangue de Obiang, og umrøddi sonur teirra er Teodorin Obiang, sum verður mettur at skula taka yvir, tá hin gamli ikki orkar at stýra longur. Teodoro Obiang Nguema tók ræði í landinum eftir blóðugt kvett í 1979 og síðan hevur stjørnað landinum við harðari hond. Hann hevur fingið atgongd til størt ríkidømi, tí oljuídnaður við landið hevur givið nógv av sær.
Navnauppruni
Landið eitur eftir miðkringi, sum verður nevndur equator á fremmandum málum.
Søga
Fólkið í Ekvatorguinea hevur tolt nógv, og búskapurin hevur ligið í sori av harðræðisávum. Øll 1970-árunum stýrdi eirindaleysi einaræðisharrin Macias Nguema, men í 1990-árunum tók hóvligari stýri við valdinum. Hetta lítla, fagra landið - har eisini fimm oyggjar eru uppií, má nú stríðast til tess at fáa búskapin á føtur aftur.
Búskapur
Pinkulítla landið í Vestafrika gjørdist kent av umheiminum, tá ið olja í hampiliga stórum nøgdum varð funnin í landinum í 1995. Ríkidømið átti av røttum at verið stórt í slíkum landi, men alíkavæl má meginparturin av fólkinum í landinum liva fyri minni enn 5-10 krónur um dagin. Peningurin frá oljuríkidøminum fer í ávísan mun beint í lumman á Obiang Nguema, sum persónliga er góður fyri fleiri milliardir (av landsins pengum). Peningurin stendur á konto uttanlands.
Landafrøði
Lýggja veðurlagið og fruktagóða gosøskujørðin í størstu oynni Bioko gera, at oyggin er væl egnað til landbúnað, men vegirnir eru fáir, og verkafólkið veit einki um nýggjar dyrkingarhættir. Mesta lendið er lagt inn til kakaolundir, tískil er næstan eingin jørð eftir, har fólkið kann dyrka mat.
Landslutir
thumbnail|left|260px|Landslutir í Ekvatorguinea
Fílabeinsstrondin
Tjóðveldið Fílabeinsstrondin (alment franskt heiti: République de Côte-d'Ivoire) er eitt land í Vesturafrika. Í norðri hevur Fílabeinsstrondin mark við Mali og Burkina Faso, í eystri við Gana, og í vestri við Liberia og Guinea. Almenna málið er franskt.
Mannarættindabrot
thumb|left|250px|Laurent Koudou Gbagbo. Bæði deildir, sum stuðla fyrrverandi forsetanum á Fílabeinstrondini Laurent Koudou Gbagbo og núverandi forsetanum Alassane Ado Dramane Ouattara, framdu kríggsbrotsverk og brot á mannaættina, í blóðuga stríðnum, sum tók seg upp aftaná valið í desember 2010. Alassane forseti hevur higartil ikki fordømt hesum ræðugerðum. Hetta kann tulkast, sum tekin um, at hansara trygdardeildir og aðrir vápnaðir bólkar, hava fingið grønt ljós til at halda fram við bardøgunum. Heitt verður á Alassane, um alment at fordøma bardøgunum og at steðga øllum álopum á sivila fólkið alt fyri eitt. Mannarættindabrot verða framhaldandi framd mótvegis veruligum ella ímyndaðum stuðlum hjá fyrrverandi forsetanum Gbagbo. Mannarættindabrotini verða bæði framd í Abijan og í vestara partinum av landinum. Eitt kanningarlið hjá Amensty International hevur verið á Fílabeinstrondini, í gott tveir mánaðir, og samlað meira enn 100 frágreiðingar frá vitnum og fólki, sum hava yvirlivað massakrina, sum fór fram tann 29. mars 2011 í Duékoué, sum liggur umleið 500 km. vestan fyri Abidjan, og granna bygdinum. Allar frágreiðingarnar frá vitnum bera boð um, at drápini eru systematisk útvald og framd av hermonnum í FRCI (Forces Républicaines de Côte d'Ivoire), sum varð stovnað av núverandi forsteta Alassane tann 8. mars í 2011. FRCI herdeildin hevur dripið hundraðtals menn í øllum aldrum, vegna teirra politisku sannføring og etniska samleika.
Áðrenn menninir vóru dripnir, vóru teir bidnir um at upplýsa navn teirra og vísa samleikaprógv. Nøkur av samleikapróvnum vóru funnin undir liðini av líkunum. Frá 6. til 8. mai í 2011 vóru fleiri bygdir niðurbrendar og fleiri fólk dripin. FRCI rættvístgjørdi hesar gerðir við at siga, at teir leitaðu eftir vápnum. Síðan desember 2010 hava deildir, sum hava stuðla Gbagbo eisini hava framt kríggjsbrotsverk og brot móti mannaættini, harmillum morð, píning og neyðtøkur. Síðst í februar mánaði fóru deildir, sum stuðla Gbagbo, inn í eitt tætt bygt grannalag í Abijan, har fólk, sum stuðla Alassane hildu til, og drupu fleiri fólk. Stríðið, sum hevur valdað seinastu seks mánaðarnar hevur ført til, at túsundtals fólk eru flýdd og eru tramautiseraði.
Búskapur
thumb|left|250px Fílabeinsstrondin sigst vera eitt tað tryggasta landið í Afrika, bæði politiskt og búskaparliga. Ein av atvoldunum er, at landið hevði sama forseta, Félix Houphouët-Boigny (f. 18. oktober 1905 – d. 7. desember 1993), í 33 ár, 1960 til 1993. Hann legði dent á, at landið skuldi flyta út ymiskar vørur, tí at tað er ein av fortreytunum fyri sterkum búskapi. Týdningarmestu landbúnaðarvørurnar eru kaffi og kakao. Bøndurnir dyrka eisini bummull, frukt og tubbak og hava eisini skógarvinnu.
Eysturkommuna
Eysturkommuna er kommuna í Eysturoy, ið varð til tá Leirvíkar og Gøtu kommuna løgdu saman 1. januar 2009. Í 2012 eru 2003 fólk skrásett at búgva í kommununi, og er hetta størsta fólkatalið, ið nakrantíð er skrásett í kommununi. Frá 1. januar 2009, tá Eysturkommuna varð sett á stovn, og fram til juli 2012, hevur fólkavøksturin verið 2,3 %, har sama tíðarskeið einans var 0,44 % fólkavøkstur fyri alt landið. Talan er um ein støðugan fólkavøkstur. Frá 1985 til 2012, er fólkatalið í kommununi vaksi við 13,9 %. Samanbera vit við fólkavøksturin í øllum landinum, so hevur fólkavøksturin sama tíðarskeið verið 6,7 % fyri alt landið. Frá 1. januar 2009 til 1. juli 2012 hava bert 5 kommunur havt fólkavøkstur. Tær eru Tórshavnar, Runavíkar, Sunda, Hovs og Eysturkommuna. Fólkavøksturin í Tórshavnar kommunu hetta tíðarskeiði hevur verið 1,6 %, har vøksturin í Eysturkommunu hevur verið 2,3 %.
Fílabeinsstrondin
Búskapur
Borið saman við flestu lond í Afrika er Fílabeinsstrondin rættiliga ríkt land. Ein ein av orsøkunum er, at myndugleikarnir hava lagt seg eftir, at bøndurnir dyrka ymiska grøði. Einki land í heiminum dyrkar so nógv kakao sum Fílabeinsstrondin - summi ár kemur 1/3 av øllum kakao haðan - men kapping úr Landsynningsásia kann fara at broyta hetta. Einki annað land í Afrika dyrkar so nógv kaffi, og teir dyrka eisini ananas og bananir.
Fyrr vóru stórir skógir á Fílabeinsstrondini. Har vaks nógvur dýrur viður, sum til dømis íbinholt og mahogni. Nú er næstan eingin skógur eftir. Í mong ár var skógarvinna álitið í búskapinum, og nógvur viðarútflutningur var hildin at vera ein av útvegunum at vinna á uttanlandsskuldini. Stórir skógir vórðu høgdir niður og lendið lagt inn til kaffi- og kakaolundir. Nú verður roynt at bjarga tí skógi, sum eftir er, og farið er eisini at gróðurseta trø.
Fólkið
Fleiri enn 60 fólkasløg eru á Fílabeinsstrondini, og samanumtikið liva tey friðarlaga saman. Eitt av hesum fólkum er danfólkið, djúpt inni í skógunum fyri vestan. Tey eru gitin fyri at duga væl at skera í træ og gera m.a. træskortar, sum limirnir í serligum loyniligum felagsskapum brúka, so at eingin skal vita, hvørjir teir eru. Bara limirnir í hesum felagsskapum sleppa at dansa styltudansin hjá danfólkinum.
Átrúnaður
Kúpan á størstu kristnu kirkju í heiminum (La Basilique Notre-Dame de la Paix) dagar høgt upp um húsatekjurnar í lítla býnum Yamoussoukro, sum fyri stuttum varð gjørdur til høvuðsstað á Fílabeinsstrondini. Gamli forsetin, Boigny, hevði sjálvur eftirlit við arbeiðinum, kirkjan varð liðug í 1989. Hon var ovurdýr at byggja, men har eru 7 000 sessir, og í túninum fáa 350 000 fólk verið - tríggjar ferðir so nógv fólk, sum búgva í býnum. Funnist varð harðliga at forsetanum fyri at seta í verk so ræðuliga dýra bygging í einum landi, har enn er stórt fátækadømi.
Mentan
Fílabeinsstrondin gjørdist sjálvstøðugt ríki í 1960, tá hevði landið verið franskt hjáland í 400 ár. Landið hevur enn nógv samband við Frakland. 240 km sunnanfyri høvuðsstaðin liggur Abidjan. Hesin nýmótans havnabýurin við glampandi háhúsum er størsti býur í landinum. Í Abidjan eru nógvir snøggir mótahandlar og fínar matstovur, ið eru merkt av franskari ávirkan og minna um, at landið hevur staðið undir Fraklandi. Mangir bankar í Abidjan og aðrar fyritøkur húsast í háhúsunum uppi á heygnum í býnum. Abidjan var høvuðsstaður á Fílabeinsstrondini til 1991, tá ið Yamoussoukro gjørdist høvuðsstaður.
Svinninge kommuna
Svinninge kommuna (danskt: Svinninge kommune), er ein kommuna í Vestsjællands Amt í Danmark.
Krossnev
Krossnev (frøðiheiti - Loxia curvirostra) livir mest í grannaskógum, og um veturin føðir hann seg mest av grannafræ, um summarið etur hann eisini ormar. Tað er spakur fuglur, men hagfastur er hann ikki, og á sumri ger hann stór rensl út í onnur lond — eisini higar til okkara. Til støddar er han nakað sum grátítlingur, men tjúkkari. Nevið er stutt og fórtligt; bæði yvirnevið og undirnevið hava stóran krók, sum skarast um hvønn annan — harav hava teir navnið. Veingir og vel eru morlitt, men annars er liturin sera ójavnur. Bøgan er grøn omaná, gulgrá í neðra. Ungarnir eru grásprøklutir við gulligum baki. Steggjarnir eru fyrst gulir, men teir rodna, alt sum teir eldast, og verða til endan fagurt reyðir. Tað, ið higar kemur, er mest ungfuglur, alreyður steggi er sera sjaldsamur at síggja. Summi árini koma teir í flokkum. Á sumri 1927 var meingi av teimum um allar Føroyar. Her eru eingir grannakonglar at høgga í, so ótu teir hømiliufræ í staðin. Tá ið leið út í august, rýmdu teir.
Pennsylvania
Samveldið Pennsylvania (enskt: Commonwealth of Pennsylvania) er eitt stakríki í Sameindu Statunum við umleið 12,7 mió. íbúgvum. Høvuðsstaðurin er Harrisburg og størsti býurin er Philadelphia. Í 1787 bleiv Pennsylvania lutstatur í USA. Í norðri hevur Pennsylvania mark við New York, í eystri við New Jersey, í suðri við Delaware, Maryland og West Virginia, og í vestri við Ohio og West Virginia. Í útnorðri liggur Erievatn. Eyknevni er Lokasteinstaturin (enskt: The Keystone State).
Høvuðsmálið í Pennsylvania er enskt. Eisini eru stórir týskttalandi minnilutar í Pennsylvania ("Pennsylvania Dutch").
Navnauppruni
Stakríkið Pennsylvania eitur soleiðis, tí at ein teirra, ið grundlegði hesa koloniina, var eingilskmaðurin William Penn (1644-1718).
Indiánarnir
thumb|left|240px|Indiánarnir í Pennsylvania búðu í rætthyrntum træhúsum. Teir vóru í hjartarskinsklæðum, sum ofta vóru prýdd við perlum. Tá ið evropearar komu til Pennsylvania, vóru mangar ymiskar indiánamentanir har, og hildið verður, at har búði eini 300.000 fólk íalt. Miðskeiðis í 18. øld vóru tey nógv fækkað, m.a. av pokum. Mangir indiánar doyðu eisini í stríðnum við niðurlendskar, bretskar og franskar niðursetumenn eystantil. Fyrstu árini var sum oftast gott vinalag og samstarv ímillum indiánar og niðursetumenninar. Men protestantiskir og katólskir niðursetumenn royndu at umvenda indiánarnar til kristna trúgv og at fáa teir at liva og hugsa sum evropearar. Tað vildu teir ikki, og tá hildu niðursetumenninir einki skeivt vera í at drepa teir.
Í 18. øld tørvaði niðursetumonnunum meiri dyrkilendi, og indiánararnir játtaðu teimum tað. Eftir teirra hugsan kundi eingin eiga jørð, teir góvu bara niðursetumonnunum rætt til at nýta hana. Men niðursetumenninir hildu seg hava rætt til at ognartaka jørðina og girdu hana inni og róku indiánararnar langt vestureftir, fjart frá heimlondum sínum í Pennsylvania. Í 1770 búðu umleið 430 000 fólk í Pennsylvania.
Fólkið
thumb|right|250px|Fleiri enn 59,000 amishfólk búgva í Pennsylvania, tey flestu á bygd ella í smáum býum. Amishfólkini búgva uttanfyri Philadelphia - úti á landinum í m.a. Lancaster County, har ið tey eru á bóndagørðum við ongum ravmagni. Amishfólkið liva uttan nýmótans hentleikar; tey ynskja einki nútímans produkt, so streymur er forboðin. Fyri tey merkir amerikanski dreymurin um vælferð og viðgongd tað sama sum at liva við brotsverkum, harðskapi, rúsdrekkamisnýtslu og hjúnaskilnaðum. Amishfólkið hevur í staðin valt tað einfalda lívið. Tað sæst, hvar ið ein amish-bóndagarður er, um bert eitt kertiljós er í vindeyganum um kvøldið, og tað annars er myrkt. Tey selja vistfrøðiligt grønmeti og aðrar hondgjørdar vørur so sum stólar, hondflættaðar kurvar og aðrar húsvørur, og pynt eisini. Mong amishfólk búgva í rættiliga avbyrgdum dølum, og amishfólkið talar pennsylvaniatýskt.
Búskapur
thumb|right|250px|Ovurstór stálverk í Pennsylvania. Myndin er tikin tætt við [[Bethlehem, Pennsylvania|Bethlehem, Pennsylvania.]]
Ídnaður
Pennsylvania er eitt tað fremsta ídnaðarlandið í USA, og orsøkin til tað eru tey nógvu ráevni, sum eru í statinum. Har er kopar, blýggj, silvur, gull, sink, jarn, o.a. Mesta jarnið varð høgt nærhendis býnum Johnstown (nú mest sum undangingið), meðan bestu kolalindirnar eru enn nær Pittsburgh. Nógvastaðni í Pennsylvania byggja tey stóru feløgini, sum eiga ídnaðarvirkini og námini, hús til arbeiðsfólkið.
Av tí at einki kol er í t.d. Minnesota, verður málmurin førdur við skipum til havnir við Erievatn og haðani koyrdur til Pittsburgh. Har verður so jarnið stoytt. Men hóast Pennsylvania hevur meiri jarnmálm enn nakað annað stat, so er tað so nógv ov lítið. Nýtslan er so stór í USA, at teir mugu flyta nógvan málm inn úr øðrum londum sum til dømis Venesuela og Kanada.
Størstu býir
Teir 10 størstu býirnir í Pennsylvania eftir íbúgvatali vóru í 2018 hesir:
Kappróður í Føroyum
thumb|Kappróður á Fjarðastevnu 2012, 5-mannafør gentur. thumb|Kappróður á Jóansøku á [[Tvøroyri 2009.]] Kappróður hevur verið eitt kent fyribrigdi í Føroyum í øldir. Sum frítíðarítrótt gjørdi hann seg rættiliga galdandi í samband við framkomuna av tí nýmótans samfelagnum í fyrru helvt av hesi øld. Kappróður verður vanliga nevndur tjóðarítrótt Føroya. Tað sum eyðkennir ta føroysku róðrar-ítróttina er tað sermerkta sniðið, bátarnir hava. Bæði menn og kvinnur luttaka í kappróðrinum hvør fyri seg. Barnaróðrar hava eisini verið vælumtóktir seinastu árini, og í 2010 gjørdist barna kappróðurin eisini FM róður eins og hjá teimum ungu og teimum vaksnu. Hendan ítróttargrein, sum er summar-ítrótt burturav, er serstakliga væl umtókt, og áskoðaratalið er altíð sera stórt. FM-kappingarnar verða hildnar á teimum mongu summarstevnunum kring landið. Fyrsti róðurin er á Norðoyastevnu í Klaksvík, sum oftast er fyrsta vikuskifti í juni, kappróðurin er leygardag á Norðoyastevnu. Seinasti róðurin er á Ólavsøku 28. juli. Vanligasti teinurin ið róð verður er 1000 metrar. 10-mannaførini rógva tó 2000 metrar har tað ber til. Á Ólavsøku ber ikki til at rógva longri teinar enn 1000 metrar. Børnini rógva styttri teinar. Onkuntíð verður róð í fleiri bólkum, tá verður eisini finaluróður. Hetta er onkuntíð galdandi fyri 5-mannaførini sum eru flest í tali.
Heri Joensen (prestur)
Heri Joensen er prestur, ættaður úr Svínoy. Hann starvast við Vesturkirkjuna í Havn. Árini 1989-1998 starvaðist hann sum prestur í Vági og í kirkjunum í Suðuroyar Syðru Sókn.
Kappróður í Føroyum
Kappast verður í bólkum eftir kyni og stødd av báti
thumb|Kappróður 5-mannafør dreingir á Jóansøku í [[Vágur|Vági 2010.]] Kappast verður í hesum bólkum til FM:
Stevnur í Føroyum við FM kappróðri
thumb|Barnaróður, gentur, á Norðoyastevnu 2012. Bátarnir á myndini eru: Blikur frá [[Argja Róðrarfelag, Hulda frá Froðbiar Sóknar Róðrarfelag, Jallurin frá Róðrarfelagnum Knørri og Royndin Fríða frá Vágs Kappróðrarfelag.]] Niðanfyri sæst yvirlit yvir tær føroysku bý- og bygdastevnur, sum hava FM kappróður, og nær ið hesar stevnur eru.
Mest vinnandi róðrarfeløg í Føroyum
thumb|Havnarbáturin er tann báturin, sum hevur vunnið flest FM heitið, 13 ferðir. Havnar Róðrarfelag er mest vinnandi felag, tá man telur FM heitið saman, í alt 60 FM heitið frá 1973 til 2011. Niðanfyri sæst yvirlit yvir kappróðrarfeløg í Føroyum, sum hava vunnið FM heitið. Hagtølini eru frá 1973-2011. Yvirlitið er dagført í juli 2012, áðrenn ólavsøkuróðurin. Skrásetingin av hagtølunum við føstum starti byrjaði í 1973, kappróðurin er tó nógv eldri enn tað.
226 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.
Áratíggju: 270-árini f.Kr. 260-árini f.Kr. 250-árini f.Kr. 240-árini f.Kr. 230-árini f.Kr. - 220-árini f.Kr. - 210-árini f.Kr. 200-árini f.Kr. 190-árini f.Kr. 180-árini f.Kr. 170-árini f.Kr.
Karl Martin Samuelsen
Karl Martin Samuelsen (føddur 12. oktober 1957) úr Klaksvík er ein føroyskur tónleikari, sangari og tónasmiður. Hann hevur verið sera virkin í føroyska tónleikalívinum og hevur verið ella er limur í hesum orkestrum/kórum: Hjarnar, Joka, Karl Martin og Margreta, Karl Martin og Rúna, Anfinn og Co., Tórshavnar Manskór.
Karl Martin og Margreta
2003 – Ung um aldamótið II, sangurin Nýt hjálm á fløgu 2
Gulak Jacobsen
Gulak Jacobsen (føddur 1870 á Kirkju, deyður 1953) var ein føroyskur prestur, rithøvundur og skald. Han yrkti til dømis tjóðskaparsangin Langt burt frá øðrum londum. Hann var fyribils settur próvstur í Føroyum eitt stutt tíðarskeið, og meðan hann var próvstur, vígdi hann Hovs kirkju í 1943.
227 f.Kr.
Øldir: 4. øld f.Kr. – 3. øld f.Kr. – 2. øld f.Kr.