cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
6. februar
6. februar er dagur 37 í árinum í gregorianska kalendaranum. 328 dagar eru eftir av árinum (329 dagar um skotár er).
Sarita Hansen
Sarita Kristina Hansen (fødd 1988 í Tórshavn, uppvaksin í Miðvági) er ein føroyskur rógvari, ið fleiri ferðir hevur vunnið heimsmeistaraheitið í inniróðri.
Bakgrund
Bæði foreldur hennara eru fyrrverandi rógvarar, tey eru Haldis og Jógvan Hans Hansen, pápin vann FM við Miðvingi stutt eftir, at Sarita var fødd. Hon fór at rógva sum 10 ára gomul og róði við í fyrstu kappingunum í barnaróðri í Føroyum.
Lívsleið innan rógving
Hon hevur róð føroyskan kappróður í fleiri ár og rør eisini inniróður. Hon hevur tvær ferðir vunnið enska meistaraheitið í inniróðri, English Indoor Rowing Championship, í 2015 við tíðini 7:28:1 og í 2016 við tíðini 7.29.5. Í 2015 og 2016 luttók hon eisini á HM í inniróðri í Boston, har hon gjørdist nummar fýra.
Heimsmeistarakapping í inniróðri 2021
Í 2021 varð kappingin hildin umvegis internetið orsakað av koronafarsóttini.
World Indoor Rowing Championships 2012
Nr. 20 í 2000 metrum, kvinnur lættvekt opin bólkur við tíðini 07:32.6
Adriana Esteves
Adriana Esteves Agostinho Brichta (fødd 15. desember 1969 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil. Hon varð tilnevnd eina Emmy í 2011 fyri bestu sjónleikarinnu í eini drama røð fyri hennara leiklut sum Dalva de Oliveira í minirøðini Dalva e Herivelto: uma Canção de Amor.
Summar-OL 2012
Summar OL 2012, eisini nevnt OL 2012, 30. Olympisku summarleikirnir vóru hildnir í Olympic Park, London, Ongland, Stórabretland, í døgunum 27. juli til 12. august 2012. London er harvið tann fyrsti býurin, sum alment er vertur fyri olympisku leikunum trýggjar ferðir, eftir at hava verið vertur í 1908 og í 1948.
Fyri aðru ferð nakrantíð luttók ein føroyingur á Olympisku Leikunum, tá Pál Joensen svam fyri Danmark, eftirsum Føroyar ikki sleppur at luttaka á leikunum. Umframt Pál hevur Katrin Olsen eisini luttikið á Olympisku Leikunum, hon luttók sum rógvari og luttók eisini fyri Danmark.
Tíðarætlan
Tann almenna tíðarætlanin varð almannakunngjørd hin 15. februar 2011
Poulsen
Poulsen er eitt norðurlendskt eftitrnavn, tað er 5. vanligasta eftirnavnið í Føroyum. Eftirnavnið merkir Sonur Poul.
Fort Worth
300px|thumb|right|Fort Worth, Texas Fort Worth er ein stórbýur í amerikanska stakríkinum Texas.
Býurin liggur á leið 30 míl vestan fyri Dallas. Í býnum búgva næstan 910 túsund fólk; hetta fólkatalið ger Fort Worth til tann fimtstørsta býin í Texas. Hann er partur av stórbýarøkinum Dallas-Fort Worth Metroplex; har búgva um leið 6 milliónir fólk.
Áin Trinity River rennur ígjøgnum býin.
Søga
Fort Worth varð stovnaður sum ein amerikonsk hernaðarlega í 1849.
7. februar
7. februar er dagur 38 í árinum í gregorianska kalendaranum. 327 dagar eru eftir av árinum (328 dagar um skotár er).
Charlie Chaplin
Charles Spencer Chaplin betur kendur sum Charlie Chaplin (* 16. apríl 1889 í London, Sameinda Kongsríkinum - † 25. desember 1977 í Vaud, Sveis) var ein bretsk-amerikanskur sjónleikari, filmleikstjóri, filmleikrithøvundur og komponistur.
Chaplin er best kendur fyri sín leiklut sum landastrokið (The Tramp) við yvirskeggi, í velafrakka, hatti, ov stórum skóm og stavi.
Ættbólkur
thumb|right|250px Ein ættbólkur ella stamma, er antin søguliga sæð ein sosialur bólkur ið var áðrenn menningina til nýmótans samfelagið, t.d. ein av teim germansku stammunum; ella menningarliga sæð ein sosialur bólkur ið livir uttanfyri nýmótans samfelagið, t.d. upprunafólk í Avstralia og Amerika.
Reinkarnatión
Reinkarnatión, eisini endurholding og endurføðing er, at sálin hjá einum livandi veri fær eitt nýtt likam í næsta lívi á jørðini. Samløguna av gerðinum og harvið karma’ið í fyrra lívið, ráða fyri hvørja hædd títt lív verður á, altso um man verður ein eiturkoppur ella eitt menniskja. Í nógvum trúgvum kann man eisini reinkarnerast sum nakað annað enn eitt djór - sum ein planta til dømis.
Karin Park
thumb|Karin Park Karin Park (fødd 6. september 1978 í Djura) er ein svensk-norsk songkvinna og sangskrivari.
Karma
Karma er í nógvum øðrum átrúnaðum enn Buddatrúgv, sum til dømis Hinduisma, og er ymiskt frá trúgv til trúgv. Karma kann umsetast til “Orsøk og avleiðing”/"gerðir". Nógv misskilja karma til at vera ein revsing frá Budda, men soleiðis er ikki. Karma er, hvussu tankar, orð og gerðir ávirkar sinni okkara. Negativar gerðir ávirka lagnuna í komandi lívum, meðan positivar gerðir gjøgnum fleiri tilverur løna seg aftur í form av, at ein kann meditera (grunda) og hava sálarfrið, møguliga sum munkur. Tá ein er komin til stigið at meditera, kann ein í síðsta enda sleppa av við Karma, og fáa frælsi. Tað vil siga, at karma gevur rættvísi og afturløn, og vísur seg í næsta lívi, tá ið ein verður endurføddur.
BMI
BMI stendur fyri body mass index og er eitt mát fyri, hvussu nógv fiti er í kroppinum, mett eftir hædd og vekt. Hetta mát er galdandi fyri vaksin, bæði kvinnur og menn. BMI verður roknað á henda hátt: BMI = Vekt (kg) / (hædd (m) × hædd (m)) ella:
Karma
Sí eisini
Reinkarnatión
BMI
Dømi: tú ert 175 cm høg(ur) og vigar 60 kg: BMI = 60 / (1,75×1,75) = 19,6, sum vit runda upp til 20. Um BMI er oman fyri 25, vigar tú, sambært altjóða mátum, ov nógv. Tað merkir kortini ikki, at tú hevur ov nógv feitt í kroppinum. Fólk við stórum vøddum ella tungari beinagrind kunnu hava høgt BMI uttan at vera ov feit. Men oftast er talan um ov nógv feitt í kroppinum, um BMI er oman fyri 25. Tað kann vera heilsuskaðiligt at viga ov lítið, og í tílíkum føri er týdningarmikið at økja vektina við sunnum kosti og rørslu. Vigar ein ov nógv, økist váðin fyri sjúku, til dømis sukursjúku, ov høgum blóðtrýsti og hjartasjúkum. Neyðugt at hava eitt sindur av feitti á kroppinum. Hjá mannfólki skal 10 % til 20 % av kropsvektini helst vera feitt. Hjá konufólki er tað 18 % til 25 %. Ein av møguleikunum at finna út av, um ein er yvirvektigur, er tann sonevndi BMI-prøvin. BMI sigur nakað um lutfallið millum tína vekt og hædd. BMI-roknarin gevur tær møguleika at vita, um tú ert ov feit(ur) ella ikki. Sjálvandi eru vit menniskju ymiskt uppbygd; tískil er talan um eina vissa margin, sum títt BMI kann liggja innanfyri. Um man vigar ov nógv, kann tað hava við sær ymsar sjúkur, so sum sukursjúku, hjartasjúkur, krabbamein og ov høgt blóðtrýst.
Støðan í Føroyum og Norðurlondum
Í fólkaheilsukanningum í 2006 og 2007 varð m.a. spurt um vekt og hædd. Miðal BMI í kanningunum var fyri menn 27,1 og fyri konufólk 25,7. Kanningarnar vísa, at fólk í miðalstórum og smáum bygdum vanliga hava eitt hægri BMI enn tey, ið búgva í býum (yvir 150 íbúgvum). Og at fólk við teimum hægstu inntøkunum vanliga hava hægst BMI. Kanning, sum Gigni hevur gjørt, vísir, at BMI hjá 28 % av næmingum í 7. flokki er ov høgt. Kanning av 9. floks næmingum í Føroyum frá 2010/2011 vísir, at ein triðingur av næmingunum hava ein ella fleiri risikofaktorar, sum kunnu føra til týpu 2 diabetes. Harafturat vísir kanningin, at 37 % av næmingunum hava ættarbregði til diabetes í fyrsta ella øðrum liði. Ein triðingur rørir seg minni enn 60 minuttir um dagin, sum danska heilsustýrið tilmælir. Ein triðingur hevur ov høgt BMI, og afturat hesum var miðjumátið ov stórt hjá einum fjórðingi av børnunum. Hesar báðar kanningar geva eina ábending um, at lívsstílurin hjá børnum og ungum í Føroyum kann hava skaðiliga ávirkan á teirra heilsu. Kanningar vísa, at lívsstílurin, sum ein hevur sum barn ella ungur, ofta er tann sami, tá ein verður vaksin.
Í heilsulýsingini hjá Landslæknanum eru tøl fyri sjálvfráboðað BMI hjá monnum og kvinnum í Norðurlondum. Tølini eru ikki nýggj, men í 2009 er BMI hjá føroyskum monnum næsthægst í Norðurlondum. Uppgerðin vísir, at 22 % av føroyskum monnum hava eitt BMI, sum er yvir 30. Íslendskir menn eru feitast, tí har hava 23 % av monnunum eitt BMI yvir 30. Klænast eru norskir menn, har 11 % av monnunum hava eitt BMI yvir 30 og danskir menn, har 12 % av monnunum hava eitt BMI yvir 30. Annars hava 19 % av grønlendskum monnum eitt BMI yvir 30, 16 % av finsku monnum og 13 % av svenskum monnum hava eitt BMI yvir 30. Uppgerðin vísir, at 16 % av føroyskum kvinnum hava eitt BMI yvir 30. Hinvegin eru grønlendskar kvinnur nógv feitast, har hava 27 % av kvinnunum eitt BMI yvir 30. Best stendur til í Noregi, har bara 8 % av kvinnunum hava eitt BMI yvir 30 og í Danmark hava 11 % av kvinnunum eitt BMI yvir 30. Annars hava 16 % av finskum kvinnum eitt BMI yvir 30, 19 % av íslendskum kvinnum og 13 % av svenskum kvinnum hava eitt BMI yvir 30.
Talva
Eitt BMI á 18,5 til 24,9 verður mett at vera vanlig vekt, men er tann, sum hevur eitt BMI undir 18,5, er ov rak. Hinvegin er tað ov nógv at hava eitt BMI ímillum 25 og 30 og tann, sum hevur eitt BMI yvir 30, er feitur. Roknað verður við, at vanlig menniskju hava BMI ímillum 18,5 og 24,9. Ov høgt BMI er í sær sjálvum ein vandi; hevur tú BMI millum 40 og 44,9, er vandi fyri lívi og heilsu.
Lunderskov kommuna
Lunderskov kommuna (danskt: Lunderskov kommune), er ein kommuna í Vejle Amt í Danmark.
Kristianna Winther Poulsen
Kristianna Winther Poulsen (fødd í 1969) er ein føroyskur politikari (Sjálvstýrisflokkurin frá 2011 - 7. mars 2015, Javnaðarflokkurin síðan 9. mars 2015).
Útbúgvingar og størv
Hon er útbúgvin cand.mag. frá Roskilde Universitetscenter, Danmark í 1999 og Master of Science í leiðslu og fyrisiting (Management and administration) frá Robert Gordon University í Skotlandi í 2006. Hon hevur lisið í Danmark, Fraklandi og Onglandi, og hevur síðan búð í heimbýnum Tórshavn. Í 1992-93 tók hon harumframt grundskeið í arabiskum á Keypmannahavnar Universiteti. Síðan 2005 hevur hon starvast freelance, fulltrúi í Almanna og heilsumálaráðnum, fulltrúi í Granskingarráðnum, deildarleiðari og verkætlanarleiðari hjá ALS og undirvísari á Studentaskúlanum og HF-skeiði í Hoydølum í fronskum. Hon var forkvinna í Javnstøðunevndini 2008–2012.
Politisk lívsleið
Kristianna fekk flestar persónligar atkvøður í Havn á Sjálvstýrislistanum í á løgtingsvalinum í 2011. Hon gjørdist 2. varafólk til Føroya Løgting, og møtti fast fyri Kára P. Højgaard, sum var landsstýrismaður, eftir at Jógvan Skorheim gjørdist borgarstjóri í Klaksvík hin 1. januar 2013. Kristianna var limur í Løgtingsins vinnunevnd, meðan hon sat í løgtinginum. Jógvan Skorheim tók sæti aftur eitt skifti, og í september 2013 varð Kári P. Højgaard koyrdur sum innlendismálaráðharri og tók sæti aftur í løgtinginum.
Skiathos
thumb|right|Skiathos Havn, 2004
Skiathos (grikskt: Σκιάθος) er ein griksk oyggj í Egearahavinum, sum er ein av oyggjunum í oyggjabólkinum, sum nevnist Sporadurnar.
Skiathos er 64 km², í 2010 var fólkatalið á oynni 5.788. Høvuðsbýurin eitur Skiathos eins og oyggin.
Oyggin hevur ein flogvøll, sum eitur Alexandros Papadiamantis Airport, flogvøllurin eitur eftir rithøvundanum Alexandros Papadiamantis (1851–1911), sum var frá oynni.
Ferðafólk sum ynskja at sigla til oynna, taka eina ferju frá Volos ella Thessaloniki á meginlandinum ella frá oynni Skopelos.
Føroyar á Oyggjaleikum 2013
Føroyar luttóku á Oyggjaleikum 2013 við 100 ítróttarfólkum, sum kappaðust í 11 ítróttargreinum: badminton, beach volley, fimleiki, flogbólti, fjallasúkkling, frælsum ítrótti, golf, skjóting, súkkling, tennis og triatlon. Føroyska ferðaliðið fór til Bermuda við Atlantic Airways, sum millumlendi í Íslandi og í Kanada á veg yvir. Føroyar endaði á 7. plássi við 10 gull, 12 silvur og 14 bronsu heiðursmerkjum. Vanliga vinnur Føroyar nógv heiðursmerki innan ítróttargreinar sum svimjing og bogaskjóting, men hesaferð vóru ongi umboð við frá Føroyum í hesum ítróttargreinum.
Vannlukka eftir heimkomuna
Ferðaliðið úr Føroyum, sum var á Oyggjaleikunum á Bermuda, kom heim aftur til Føroya sunnumorgun 21. juli 2013. Á veg til Havnar hendi ein syrgilig ferðsluvanlukka, tá ein hýruvognur fór út av vegnum á Sandavágshálsi, og allir tríggir menninir ið vóru við bilinum lótu lív. Teir tríggir vóru: Hýruvognsførarin Hans Mortensen, formaðurin í Badmintonsambandi Føroya og stjóri á Vinnuháskúlanum Vilhjálmur Gregoriussen og Høgni Carlsson, sum var virkin innan bandminton í Føroyum og var við sum leiðari á ferðini. Hann var eisini pápi badmintonleikararnar Rannvá Djurhuus Carlsson og Brynhild Carlsson.
Ghm
thumb|GHM á [[Ólavsøka|Ólavsøku 2011 undir leiðslu av Jens Knudsen.]] GHM er eitt føroyskt harmoniorkestur. GHM ið merkir "Georg Hansens Minni", var stovnað 14. mars 1922. Felagið fekk navnið eftir Georg Hansen bakara, ið slóðaði fyri øllum tónleikarlívi í Føroyum. Tað vóru næmingar hjá Bakara Hansen, sum tá framvegis livdi, ið stovnsettu orkestrið. Teir vildu, at orkestrið skuldi vera honum, sum teir skýrdu "Faðir tónleikin í Føroyum", ein livandi minnisvari.
Mitt í 70’unum kom ein bresktur venjari til Føroyar, nevndur Hugh Watkins. Hann var í fyrstuni tónleikaralærari í Klaksvík, men seinni kom hann suður til Havnar. Hann setti nógv ung í gongd at spæla uppá ymisk blásiljóðføri, og innan stutta tíð vaks orkestrið úr 18 til 38 spælarar og sum nakað nýtt, komu 3 konufólk við í orkestrið tann 13. sep. 1976.
Orkestrið er nógv broytt gjøgnum tíðirnar. Í fyrstani var GHM eitt lítið orkestur manna við tilkomnum havnamonnum, men fram til 2005 var GHM eitt orkestur við uml. 25-30 spælarum, bæði konufólk og mannfólk, og flest ungir spælarar.
Á vári 2005 vóru GHM og Tórshavnar UngdómsHarmiorkestur samanløgd og eftir samanleggingina, taldi GHM 70-80 spælarar.
Kaká
thumb|right|180px|Kaká Ricardo Izecson dos Santos Leite er føddur 22. apríl 1982 í Brasilia, Brasil. Hann varð kosin heimsins besti fótbóltsleikari í 2007. Kaká hevur vunnið Champions League og Seriu A við AC Milan, samstundis sum hann eisini hevur vunnið HM gull við Brasilia. Í 2007 valdi FIFA hann til heimsins besta fótbóltsleikara. Kaká hevur ikki verið smæðin um sína kristnu trúgv. Kaká sigur, at tá ið hann verður liðugur sum fótbóltsleikari, vil hann verða prestur. Kaká er limur í samkomuni Reborn in Christ Evangelical Church í Brasil.
Christiansfeld kommuna
Christiansfeld kommuna (danskt: Christiansfeld kommune), er ein kommuna í Sønderjyllands Amt í Danmark. Christiansfeld er í Suðurdanmark millum Kolding og Haderslev. Har búgva uml. 3,000 fólk. Christiansfeld er kendur fyri sína serstøku søgu og hunangskøkur. Herrnhutarnir stovnaðu Christiansfeld í 1773. Christian 7. bjóðaði teimum at byggja ein øðrvísi bý í Danmark. Herrnhutarnir komu úr Týsklandi og keyptu jørðina frá kongi. Herrnhutarnir høvdu ein einfaldan og symmetriskan byggistíl. Christiansfeld varð uppkallaður eftir konginum. 4. juli 2015 gjørdist Christiansfeld UNESCO heimsarvur. Ein UNESCO heimsarvur er stað, ið hevur so stórt virði, at tað eigur at verða varðveitt og sum hevur týdning fyri landsins søgu.
Frankar
350px|thumb|[[Frankiska ríkið og víðking tess fram til ár 814.]] Frankarnir (latín: Franci ella gens Francorum) var ein samgonga av fleiri vesturgermanskum ættbólkum. Teir koma fyrst í ljósmála í triðu øld, har teir verða sagdir at halda til fyri eystan Rínánna. Tey næstu túsund árini víðkaðu frankarnir landaøki sítt, serliga undir teim merovingsku og karolingsku kongsættunum, til at umfata stórar partar av Europa.
Tann víðagitnasti karolingski kongurin var Karlamagnus.
Kommunufelagið
Kommunufelagið er landsfelagið fyri allar kommunur í Føroyum. Felagið varð stovnað 1. januar 2014 við samanlegging av teimum nú fyrrverandi kommunufeløgunum Føroya Kommunufelag (FKF), har tær smærru kommunurnar vóru limir, og Kommunusamskipan Føroya (KFS), har ið tær stóru kommunurnar vóru limir. Valdið í felagnum er býtt eftir fólkatalinum. Høvuðsstaðarkommunun hevur harvið 40% av valdinum, av tí at 40% av Føroya fólki búgva í Tórshavnar kommunu.
KÍ (kvinnur)
KÍ kvinnurnar eru eitt kvinnu fótbóltslið hjá Klaksvíkar Ítróttarfelag. KÍ varð stovnað í 1904, men kvinnufótbóltur í Føroyum byrjaði ikki undir skipaðum viðurskiftum fyrr enn mitt í 1980-árunum. Heimavøllurin hjá teimum er eins og hjá KÍ monnunum við Djúpumýru í Klaksvík. KÍ kvinnurnar hava klárað seg sera væl í føroyskum fótbólti, ja so væl, at tær seta evropeiskt met í flest vunnum meistaraheitum í heimlandinum á rað. Tær hava vunnið FM 15 ár á rað frá 2000 til og við 2014, sum er heimsmet. KÍ kvinnurnar eru eisini væl umboðaðar á føroyska kvinnulandsliðnum í fótbólti, og eisini har hava tvær av teimum sett heimsmet við at vera fyrstu foreldur/barn, ið spæla landsdyst saman í sama dysti. Tað hendi 28. november 2012, tá møðgurnar Bára Skaale Klakkstein og Eyðvør Klakkstein spældu vinardyst móti Luksemburg á útivølli, sum Føroyar vann 0-6. Av tí at KÍ kvinnurnar hava vunnið FM 15 ferðir og steypakappingina 12 ferðir, so hava tær eisini fleiri ferðir luttikið í altjóða fótbóltskappingum. Tær hava luttikið í UEFA Women's Cup frá 2001/02 til 2008/09. Í 2009/10 og 2010/11 luttóku tær í UEFA Women's Champions League.
Hveiti
thumb|right|250px|Inni í [[USA eru akrar so langt eygað sær. Hendan myndin er tikin í Palouse í Idaho.]] Hveiti er eitt kornslag. Tvey høvuðssløg eru, summar- og vetrarhveiti. Vetrarhveiti verður sádd um heystið, summarhveiti um várið. Vetrarhveitin kastar mest av sær, men tá ið vetrarnir eru alt ov kaldir, kann sákornið misfarast av frosti. Tí er tað vandin fyri baldrutum vetrum, ið ger av, hvat slagið ið velt verður. Hveiti veksur allastaðni, har hitin heitasta mánaðin kemur upp á 17 til 18 ºC, og har í minsta lagi 30 cm av avfalli koma niður í vakstrartíðini. Men mesti parturin av allari hveiti verður veltur í tempraðum og subtropiskum øki millum 30º og 50º á norðaru jarðarhálvu, og millum 30º og 40º á sunnaru. Inni í landinum í USA, t.d. í Nebraska og Oklahoma, eru akrar so langt eygað sær. Mest verður dyrkað av hveiti. Landbúnaðurin er sera framkomin. Henda ovurhonds nógva grøðin verður mest dyrkað á teimum víðu fløtunum í Miðvestri, millum ánna Mississippi og Klettafjøll. Í nógv túsund ár eru fræ úr teimum bestu plantunum vald burturúr. Í USA er komið fram til serligt hveitislag, sum stendur ímóti bæði soppum og skordýrum, og eisini fruktar væl.
9. februar
9. februar er dagur 40 í árinum í gregorianska kalendaranum. 325 dagar eru eftir av árinum (326 dagar um skotár er).
Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins (Nordisk Råds Litteraturpris) varð stovnað av norðurlendsku stjórnunum í 1961. Virðislønin verður latin árliga av Norðurlandaráðinum, fyrstu ferð í 1962. Í 1962 var virðislønin 50.000 dkk. Síðan 1995 hevur hon verið 350.000 dkk.
Virðislønin verður latin fyri eitt bókmentaligt verk skrivað á norðurlendskum máli. Endamálið við virðislønini er at økja um áhugan fyri máli og bókmentum í Norðurlondum og fyri norðurlendska mentanarfelagskapinum.
Higartil hava bert tveir føroyingar fingið Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins, William Heinesen fekk hana í 1965 fyri Det gode håb og Rói Patursson fekk hana í 1986 fyri yrkingasavnið Líkasum. Tóroddur Poulsen hevur verið tilnevndur seks ferðir: 1996, 2002, 2005, 2009, 2011 og 2014. Jóanes Nielsen hevur verið tilnevndur fimm ferðir: 1988, 1994, 1999, 2004 og 2013, meðan Carl Jóhan Jensen hevur verið tilnevndur fýra ferðir: 1991, 1998, 2007 og 2008.
Móttakarar
thumb|[[Monika Fagerholm, 2020]] thumb|[[Per Petterson, 2009]] thumb|[[Sigurjón Birgir Sigurðsson|Sjón, 2005]] thumb|[[Tua Forsström, 1998]] thumbnail|Rói Patursson fekk virðislønina í 1986 thumb|[[Kjartan Fløgstad, 1978]] thumb|[[William Heinesen fekk virðislønina í 1965, umboðandi Danmark]]
Kieron Williamson
Kieron Williamson, føddur 4. august 2002, er ein ungur enskur listamálari.
Mariana Ximenes
Mariana Ximenes do Prado Nuzzi (fødd 26. apríl 1981 í São Paulo) er sjónleikari úr Brasil. Móðir hennara hevur røtur úr Niðurlondum, meðan pápin hevur røtur úr Italia. Hon gjørdist kend í Brasil, tá ið hon í 2000 spældi leiklutin sum Bionda í skemtirøðini Uga-Uga. Árið eftir, í 2001, legði hon brasilska rødd til Sharon Spitz í kanadisku animatiónsrøðini Braceface.
Frankur
thumb|right|250px Frankur (franskt: Franc) var fyrrverandi heitið á gjaldoyranum í Frankaríki, Belgia og Luksemburg. Í dag verður evran nýtt sum gjaldoyra í hesum londum. Í Sveis og Liktinstein verður frankur framvegis nýttur – her eisini kallaður sveisarfrankur. 1 frankur í teim franskmæltu londunum svaraði til 100 centimar. Í Sveis svarar ein frankur til 100 Rappen (á týskum), Centimes (á fronskum) ella Centesimi (á italskum).
Fjúrtan lond í fronskum Vestur-Afrika og fronskum Ekvatorialafrika brúka gjaldoyrað CFA-franc, meðan trý landaøki í Kyrrahavinum brúka gjaldoyrað CFP franc.
Petur Alberg
Petur Alberg (1885-1940), føroysk tónaskald.
B.B. King
Riley B. "B.B." King (føddur 16. september 1925, deyður 14. mai 2015) var ein amerikanskur blues sangari, sangskrivari, tónleikari, plátuframleiðari og sjónleikari.
Rolling Stone setti King sum nummar 6 á teirra lista í 2011 yvir 100 bestu gittarleikarar allar tíðir. King innførdi ein framkomnan stíl av solospæli við støði í flótandi string bending og shimmering vibrato ið seinni hevur ávirkað nógvar elektriskir blues gittarleikarar. King gjørdist partur av Rock and Roll Hall of Fame í 1987 og verður mettur at vera ein av teimum mest ávirkandi blues tónleikarum allar tíðir, hann fekk eisini kelinavnið "The King of the Blues", og ein av teimum "Three Kings of the Blues Guitar" saman við Albert og Freddie. King var kendur fyri at framføra uttan at gerast troyttur gjøgnum alla tónleikayrkisleið sína, hann framførdi á meira enn 200 konsertum um árið í meðal til hann var komin upp í 70-árini. Í 1956 luttók hann í 342 framførslum.
King andaðist 89 ára gamal í Las Vegas, Nevada hin 14. mai 2015 orsakað av fylgdarsjúkum til Alzheimers sjúku umframt hjartasvík og fylgdarsjúkum til sukursjúku.
Seinastu framførslurnar
King var virkin tónleikari líka til hann doyði. Hin 21. februar 2012 var King millum tey ið framførdu á tiltakinum "In Performance at the White House: Red, White and Blues", har Barack Obama forseti sang ein part av "Sweet Home Chicago". Hin 5. juli 2012 framførdi King á einari konsert á Byblos International Festival í Libanon. Hin 26. mai 2013 spældi hann á New Orleans Jazz Festival. Hin 3. oktober 2014 spældi hann á House of Blues í Chicago, Illinois, men noyddist at gevast, og ein lækni staðfesti, at hann var dehydreraður og útlúgvaður. Hann varð noyddur at avlýsa ætlaðar konsertir tað ið av eftir av 2014.
Tónleikaútgávur
• 3
Nørre-Snede kommuna
Nørre-Snede kommuna (danskt: Nørre-Snede kommune), er ein kommuna í Vejle Amt í Danmark.
Daryl Sabara
Daryl Christopher Sabara (føddur 1992) er amerikanskur sjónleikari, sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í Father of the Pride sum Hunter.
Mais
thumb|right|230px|Á ovurvíðu fløtunum í [[Iowa eru akrar, so langt eygað sær. Kornsløgini, teir dyrkað, eru m.a. bygg, havri, hveiti og mais. ]] Mais er eitt kornslag, og víða hvar í verðini hevur mais stóran týdning. Hon veksur við næstan somu treytum sum hveiti. Mais krevur tó eitt sindur meira hita. Ilt er at seta tøl á, tí nógv eru sløgini, og tey eru sera ymisk, tí tey hava lagað seg til ymisk vakstrarlíkindi, ella eru líkindini lagað til teirra. Eitt nú eru tey maissløg, sum vaksa í Danmark, krossað av øðrum maissløgum og soleiðis tillagað vakstrarlíkindunum í Danmark. Mesta maisøkið er tó í landslutunum Iowa, Illinois og Wisconsin í USA. Onki land flytur út so nógva maisi sum USA og har verður velt meira enn helvtin av øllum maisi í heiminum. Har veksur umleið helmingurin av heimsins mais. Mesta fólkið í t.d. Iowa livir av jørðini. Har vaksa m.a. bæði mais og hveiti. Bøndurnir velta óføra nógv av mais; einki land í USA heystar so nógva mais sum Iowa. Tað mesta av korninum verður selt til onnur lond. Óføra væl fruktar á fløtuni í Iowa; har veksur t.d. bæði mais og hveiti. Á slættlendinum í USA velta teir eisini t.d. havra, rug og hveiti; summir bøndur hava eisini víngarðar. Har kann sigast, at jarðarbrúkið er fjøltáttað, og tríggir fjórðingar av maisini verðar nýttir til djórafóður. Sama mannagongdin er í t.d. Argentina í Suðuramerika, har maisin verður dyrkað millum býirnar Rosario, Bahia Blanca og Buenos Aires. Eisini har verður maisin nýtt at fita neytini av fløtunum vestanfyri. Úr Argentina verður nógv mais eisini seld til djórafóður til m.a. Norðuramerika og Vesturevropa. [[Mynd:NRCSIA99104_-_Iowa_(2907)(NRCS_Photo_Gallery).jpg|thumb|right|230px|Mais skal hava nógvan sól at vaksa og búnast.  ]]
Funnings sóknar kommuna
Funnings sóknar kommuna, fyrrverandi kommuna í Føroyum
Søga
Funnings sóknar kommuna varð stovnað 1. oktober 1906, tá Funnings sókn tók seg úr Eysturoyar prestagjalds kommunu. Kommunan fevndi um bygdirnar Funningur og Gjógv.
Tá Gjógv gjørdi av at fara úr kommununi, syndraðist hon, og hon varð endaliga tikin úr gildi hin 1. januar 1948. Í hennara stað komu Funnings kommuna og Gjáar kommuna.
Ty Panitz
Ty Panitz (føddur 1999) er amerikanskur sjónleikari, sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í How to Eat Fried Worms sum Woody Forrester.
10. februar
10. februar er dagur 41 í árinum í gregorianska kalendaranum. 324 dagar eru eftir av árinum (325 dagar um skotár er).
Guantánamo fangalegan
thumb|right|250px Guantánamo Fangalegan er eitt amerikanskt hernaðarfongsul á landsynningshorninum á Kuba. Tað liggur við ein flógva, ið hevur eina flotastøð ”Guantánamo Bay Naval Base”. Fangalegan er bygd av amerikonsku fyritøkuni “Halliburton” og kostaði 30 mió. US$ (umleið 180 mió. DKK krónur í 2005 kursi). Orsøkin til, at fangalegan er staðsett í Kuba er, at fangalegan harvið er uttanfyri amerikanska lóggávu. Fangalegan verður stýrd av amerikonsku verjuni. Hon læt upp 11. januar 2002 undir stýrinum hjá George W. Bush. Samanlagt hava 779 fangar verið á Guantánamo. Av teimum doyði 8, 6 gjørdu enda av sær sjálvum og 2 doyðu av natúrligum orsøkum. Yngsti fangin var 14 ár, tá amerikanskir hermenn tóku hann. Allir fangarnir eru útlendskir ríkisborgarar, burtursæð frá tí eina. Í dag eru 171 fangar eftir (desember 2011), og teir hava ikki fingið greiðu á, um tey nakrantíð koma út aftur.
Guantánamo fangalegan hevur ein serligan leiklut. Talan er um fangar, ið verða roknaðir at vera ein hóttan ímóti USA og altjóða trygd. Meirilutin av fanganum eru undir illgruna at hava framt yvirgang í samband við álopið móti USA 11. september í 2001. (9/11) Teir flestu sita inni uttan rættargongd ella prógv fyri, at teir eru sekir. Tað vil siga, at tosað er um fangar, ið einans eru undir illgruna at hava framt yvirgang. Teir kunnu ikki dømast orsakað av væntandi próvgrundum ella av ófullfíggjaðum avhoyringum. Fangarnar á fangaleguna kallast “fíggindaligar stríðsmenn”, og tí heldur amerikanska kongressin fast við, at altjóða lóggáva um krígsfangar ikki er í gildi í fangatippinum. Tað eru ymisk feløg, so sum Reyða Kross ósamd í, og halda hetta er ein brotsgerð, tí man kann ikki bara geva fangarnar eitt nýtt heiti. Teir hoyra framvegis undir lóggávuna um krígsfangar.
Amerikanska stjórnin hevur fingið mótmælir úr øllum heimin, serliga frá mannarættindafeløgum, sum til dømis Amnesty International. Mótmælt verður mest móti píning og deyðarevsing, bæði uttan rættargongd. Píning verður framd í fongslinum sambært loyniligum skipanum hjá CIA. Tey hava nýtt pínsluháttar, sum til dømis “Waterboarding”. Tað er tó ógreitt, um pínslu enn verður nýtt á Guántanamo. Nakrir av teimum fangunum, ið eru eftir, hava verið píndir. Tað er prógvað, at fimm av fanganum á Guantánamo hava fingið deyðarevsing.
Í valstríðnum í 2009 lovaði forsetin Barack Obama at lata Guantánamo-fangaleguna aftur. Hann skeyt upp, at allar fangarnir skulu koma fyri sivilar dómstólar í USA. Hann gav boð um, at øll 21 mál móti fangum á leguni skuldi steðgast innan 120 dagar. Obama skrivaði undir fráboðanina í Hvíta húsinum.
11. januar 2011 hevði Guantánamo fangalegan 10 ára fagnaðarhátíð. Tað gav høvi til, at Amnesty International skipaði fyri eina undirskriftsinnsavning, har 165.000 undirskriftir kravdu at Guantánamo skuldi latast aftur.
Obama lovaði, at steingja fangaleguna eftir eitt ár, men hann gekk frá orðum sínum. Í 2011 boðaði forsetin frá, at hann nú tvørturímóti ætlar at fáa sett í gildi eina skipan, sum ger tað møguligt at hava fangar sitandi í Guantánamo í óavmarkaða tíð. Samstundis hevur amerikanska stjórnin boðað frá, at hon fer at seta niður fleiri hernaðardómstólar - eisini á Guantánamo.
Strálan
thumb|Strálan rør kapp á Ólavsøku 2010 hjá 6-mannaførum hjá monnum. Strálan er ungmannafelag og kappróðrarfelag á Strondum. Felagið hevur eisini verið virkið innan dart og badminton. Ingun Hansen vann FM fyri felagið fimm ferðir. Fjórða hvørt ár verður FM stevna í kappróðri heldin á Strondum, stevnan nevnist Fjarðastevnan. Stevnan skiftir millum bygdirnar Vestmanna, Skála og Strendur. Tá stevnan er á Strondum, so eru tað ítróttarfeløgini Strálan og StÍF ið skipa fyri stevnuni.
Søga
Felagið var stovnað í 24. mars 1989.
FM heitið
Dreingirnir sum róu við Stráluni vunnu FM í 1991, 1992, 2000 og 2001
Dominic Scott Kay
Dominic Scott Kay (føddur 1996) er amerikanskur sjónleikari, sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í Air Buddies sum Buddha og fyri leiklutin sum sonur Will Turner í Pirates of the Caribbean: At World's End.
Kolding kommuna
Kolding kommuna (danskt: Kolding kommune), er ein kommuna í Región Suðurdanmark (fyrr Vejle Amt) í Danmark.
Jógvan í Skorini
Jógvan í Skorini (føddur 9. august 1986 á Eiði) er ein føroyskur lærari og politikari (Tjóðveldi). Han hevur verið borgarstjóri í Eiðis kommunu síðan 1. januar 2013, og gjørdist tá Føroya yngsti borgarstjóri. Jógvan í Skorini hevur undirvíst í skúlunum á Oyrarbakki og í Hoyvík.
Herero mál
thumbnail|right|250px|Herero í Namibia Herero (Otjiherero) er eitt av bantumálunum. Herero verður tosað í Namibia, Botsvana og Angola.
Juelsminde kommuna
Juelsminde kommuna (danskt: Juelsminde kommune), er ein kommuna í Vejle Amt í Danmark.
1839
1839 (MDCCCXXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
Fargo
255px|thumb|right|Fargo, North Dakota Fargo er størsti býurin í North Dakota í USA. Býurin liggur eystarlaga í North Dakota, á markinum til grannastatin Minnesota.
Í sjálvum býnum búgva um leið 124 túsund fólk (2019); tó fleiri enn 246 túsund fólk íroknað forstaðir og útjaðaran av býnum ("metropolitan area").
Søga
Býurin varð grundlagdur í 1871.
Caio Blat
Caio Blat de Oliveira (føddur 2. juni 1980 í São Paulo) er sjónleikari úr Brasil, sum hevur spælt í filmum, innan sjónvarp og á palli. Kona hansara er sjónleikarinnan Maria Ribeiro.
Bruno Mars
thumb|right|250px|Bruno Mars í [[Houston, Texas í 2010.]] Peter Gene Hernandez (f. 8. oktober 1985 í Honolulu, Hawaii), eisini nevndur Bruno Mars, ið er listafólkanavn hansara. Bruno Mars er víðagitin sangari og sangskrivari. Til dømis hevur hann yrkt sangirnar "Billionaire" og "Nothin' on you". Harafturat hevur hann eisini verið við til at yrkt sangir sum til dømis "Fuck you" eftir Cee Lo Green og M.A Kesha og K'naan. Allarkendastu sangir hansara eru "Just the way you are" og "The Lazy song".
Martin Joensen (rithøvundur)
thumb|Minnisvarði í Sandvík til minnis um Martin Joensen. Martin Joensen er føddur 19. apríl 1902 í Sandvík, deyður 25. desember 1966, sonur Louisu Joensen úr Sandvík. Var giftur við Linu Bjørgheim úr Tórshavn. Martin tók læraraprógv á Føroya Læraraskúla 1926 og var lærari fyrst á Økrum, í Víkarbyrgi og í Sandvík og síðan á Tvøroyri 1944-64, tá ið hann vegna sjúku legði frá sær. Hann var á ársskeiði á DLH 1938-39 og 1960-61. Martin var deknur í Sandvíkar kirkju í 14 ár. Eitt skifti var hann limur í sóknarstýrinum fyri Hvalbiar sókn. Hann skrivaði eina mongd av greinum og stuttsøgum í bløð og tíðarrit og barnasøgur í barnabøkur og bløð. Martin var blaðstjóri á Sosialinum í nøkur ár. Hann hevur skrivað hesar bøkur: Skaldsøgur: "Fiskimenn" 1946, "Tað lýsir á landi" 1952. Stuttsøgusøvn: "Útrák" 1949, "Klokkan ringir" 1962, "Heimadoktarin" 1977, "Gamli maðurin og varðin" 1977. Ein minnisvarði er reistur í Sandvík til minnis um Martin Joensen.
Bruno Mars
1. apríl 2012 segði Bruno Mars í einari samrøðu við eitt lokalt útvarp at hann var samkyndur, tí hann ætlaði at senda apríl til sínar fjepparar. Aftan á fekk hann góðar afturmeldingar, og síðani viðgekk hann, at tað ikki var til stuttleika.
Overijssel
250px|thumbnail|Kort av Overijssel (2018) Overijssel er ein landslutur í Niðurlondum. Zwolle er høvuðsbýur og Enschede er størsti býur í landslutinum.
Jelling kommuna
Jelling kommuna (danskt: Jelling kommune), er ein kommuna í Vejle Amt í Danmark.
Tswana mál
thumbnail|right|250px|Tswana í Suðurafrika Tswana (Setswana) er eitt av bantumálunum. Tswana verður tosað í Botsvana, Suðurafrika, Simbabvi og Namibia av umleið 6,1 milliónum fólkum.
Sct. Peders Bageri
'''Sct. Peders Bageri''' er eitt bakarí í Keypmannahavn. Bakaríið bleiv stovnað í 1652 og er sostatt elsta bakarí í Danmark, sum enn er virkið.
Museum Van Loon
thumb|350px|Museum Van Loon Museum Van Loon er eitt savn í Amsterdam.
Townes Van Zandt
255px|thumb|right|Townes Van Zandt í 1995 Townes Van Zandt (føddur 7. mars 1944 í Fort Worth, Texas, deyður 1. januar 1997 í Smyrna, Tennessee) var ein amerikanskur tónleikari, sangari og sangskrivari. Tónleikurin hjá honum flytur seg millum ymsar sjangrur, so sum country, folk, og blues.
Dagmar Joensen-Næs
Dagmar Joensen-Næs (fødd 1895, deyð 1983) var ein føroyskur rithøvundur. Dagmar er fyrsta kvinna í Føroyum, sum hevur skrivað eina skaldsøgu, tað var skaldsøgan Rannvá. Dagmar er ættað av Ryggi í Miðvági, systir mæta skaldið Mikkjal á Ryggi. Tey vóru 9 systkin, men mamman og 4 systkin doyðu sum smá av tuberklum. 26 ára gomul giftist hon við Martin Joensen Næss, lærara, úr Skúvoy. Aftaná seks ár í Skúvoy fluttu tey til Miðvágs, har maðurin var settur fyrstilærari. Martin doyði í 1967, 80 ára gamal. Meðan tey vóru trúlovað, var Dagmar í Skúvoy og ferðaðist og var beinanvegin hugtikin av toftunum í Fagradali. Men tað var ikki fyrr enn tey vóru flutt aftur til Miðvágs, at hon skrivaði "Rannvá" í fýratiárunum. Dagmar sigur sjálv, at tað er sonarkonuni fyri at takka, at bókin var givin út. Hon las handritið og var beinanvegin spent. Dagmar sjálv roknaði við at verða gjørd til grin, um søgan varð givin út. Umframt, "Rannvá" útg. 1971, hevur Dagmar Joensen-Næs skrivað søgusavnið "Tá minnini tala" útg. 1980.
Didier Drogba
200px|thumbnail|Didier Drogba Didier Yves Drogba Tébily (føddur 11. mars 1978) er ein fótbóltsleikari av Fílabeinsstrondini, sum spælir fyri Chelsea F.C. og A-landsliðið hjá Fílabeinsstrondini.
Jared Harris
Jared Francis Harris (* 24. august 1961 í London í Englandi, er ein bretskur sjónleikari, best kendur fyri sínar leiklutir sum Lane Pryce í AMC røðini Mad Men, Mac McGrath í Mr. Deeds, Professor Moriarty í Sherlock Holmes: A Game of Shadows, og sum David Robert Jones í Fox science-fiction røðini Fringe.
Jared Harris er sonur sjónleikaran Richard Harris og sjónleikarinnuna Elizabeth Rees-Williams.
Títlingskongur
Títlingskongur (frøðiheiti - Regulus regulus) er minsti fuglur í norðara helmingi av jarðknøttinum. Hann er grágrønur omaná, bleikgráligur í neðra, tvørtur um hvønn veingin ganga tvær hvítar rendur; á skallanum hevur hann ein fagran gulan topp við svørtum ringi uttanum — tað er av hesari "gullkrúnu", hann hevur fingið navnið. Hann eigur í skógum víða hvar í Evropa. Reiðrið líkist nakað mortítlingsreiðri; eina breiða fjøður heingir hann niður fyri dyrnar, so tær skulu ikki síggjast. Í Føroyum sæst hann av og á, mest um heystið. Helst leitar  hann  í  urtagarðar, og børn verða so fegin av at síggja henda evurslítla fugl, sum er so lívligur og vakur og spakur.
Eitt heystið var ein flokkur í Gásadali. Um mikkjalsmessu kom kavi, og teir vóru tá so stirdir, at teir lótu seg taka. Børnini bóru teir inn í stovuna og sleptu teimum á urtapottarnar. Tá ressaðust teir skjótt. Í 3 dagar hoppaðu teir har millum rósurnar og pikkaðu blaðlýs. So lættir vóru teir, at ikki bognaðu bløðini undan teimum. Tá var kavin burtur, og so sleptu børnini teimum út aftur. Og tað gjørdu tey rætt, tí inni liva teir stutt.
Gránápur
Gránápur (frøðiheiti - Muscicapa striata)
11. februar
11. februar er dagur 42 í árinum í gregorianska kalendaranum. 323 dagar eru eftir av árinum (324 dagar um skotár er).
Van Gogh Savnið
thumb|300px|Van Gogh Savnið Van Gogh Savnið (niðurlendskt: Van Gogh Museum) er eitt savn í Amsterdam við listarverkum eftir kenda listamannin Vincent van Gogh og øðrum listafólkum frá samtíð hansara. Savnið læt upp í 1973 og hevur tað størsta savnið í heiminum við Van Gogh málningum og tekningum. Í 2012 vitjaðu 1.438.000 fólk savnið, og tað ger savnið til mest vitjaða savnið í Niðurlondum og 30. mest vitjaða listasavnið í heiminum. Savnið liggur í býarpartinum Amsterdam-Zuid (Suður) nærindis Stedelijk Museum, Rijksmuseum og Concertgebouw.
Tal av vitjandi
200px|thumbnail|Sjálvportrett av Van Gogh
Savnið hevði 1.429.854 vitjandi í 2010, 1.600.298 vitjandi í 2011, og 1.438.000 vitjandi í 2012, sum ger tað til mest vitjaða savn í Niðurlondum (2010–2012)   og 30. mest vitjaða listasavn í heiminum (2012).
1039
1039 (MXXXIX) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.
Eyðvør Klakstein
Eyðvør Klakstein (fødd 5. september 1995) er ein føroyskur fótbóltsleikari, ið spælir fyri spanska felagið Mislata CF. Frá august 2015 til mai 2016 spældi hon fyri eitt annað spanskt felag, CD Marino, í tí næstbestu deildini í Spania.
Heiður
Vinnari
500 f.Kr.
Øldir: 6. øld f.Kr. – 5. øld f.Kr. – 4. øld f.Kr.
Áratíggju: 550-árini f.Kr. 540-árini f.Kr. 530-árini f.Kr. 520-árini f.Kr. 510-árini f.Kr. - 500-árini f.Kr. - 490-árini f.Kr. 480-árini f.Kr. 470-árini f.Kr. 460-árini f.Kr. 450-árini f.Kr.
Árstal: 505 f.Kr. 504 f.Kr. 503 f.Kr. 502 f.Kr. 501 f.Kr. - 500 f.Kr. - 499 f.Kr. 498 f.Kr. 497 f.Kr. 496 f.Kr. 495 f.Kr.
Suðuravstralia
250px|right|thumb|Stað. Suðuravstralia (South Australia) er lanslutur Avstralia. Høvuðsstaðurið er Adelaide.
940-árini
Øldir: 9. øld - 10. øld - 11. øld
Løgting
thumb|250px|Tingsalurin innan um 1900 Løgtingið er hægsti politiski myndugleiki í Føroyum. Løgtingið viðtekur lógir um, hvussu samfelagsviðurskiftini í Føroyum skulu verða skipað. Á løgtingi sita fólk, ið vald eru av øllum teimum, sum hava valrætt í Føroyum, og sum hava verið á vali. Vanliga er val til løgtingið fjórðahvørt ár. Eitt valskeið er fýra ár. Tað merkir, at løgtingslimur er valdur fyri fýra ár í senn. Tó kunnu løgtingið og løgmaður samtykkja, at val skal vera, áðrenn eitt fýra ára valskeið er runnið. Føroya løgting hevur røtur heilt aftur til landnámstíðina umleið 825 og er við tí lóggávuvaldi, sum løgtingið fekk við heimastýrislógini 1948, sostatt eitt hitt elsta lóggávuting í heiminum.
Tønder kommuna
Tønder kommuna (danskt: Tønder kommune) er ein kommuna í Región Suðurdanmark (fyrr í Sønderjyllands Amt) í Danmark.
Løgting
Søga
Upprunaliga var tingið eitt alting, sum bæði hevði dómsvald og lóggávuvald. Útinnandi vald var einki í landinum. Tað var tí ættin, ið setti eitt nú dómar altingsins í verk. Eftir at Føroyar umleið 1035 gjørdust norskt skattland, minkaði vald altingsins. Altingið gjørdist í 1300-1400-talinum til eitt løgting, hvørs høvuðsuppgáva var at vera dómsvald. Løgmaður, sum tingformaðurin nevndist, varð nú tilnevndur av kongi, og løgrættumenn, sum tingmenn nevndust, vórðu tilnevndir av kongsins umboðsmanni í Føroyum. Um 1380 komu Føroyar saman við Noregi undir Danmark, men oyggjarnar høvdu tó eina serstøðu sum gamalt norskt land. Hóast hesa gongd varðveitti Føroya løgting ávirkan á lóggávu og landsins stýri fram til tíðarskeiðið við einaveldi, sum byrjar frá umleið 1660, tá myndugleiki løgtingsins av álvara tók at vikna. Henda gongd endaði við, at aldagamla Løgtingið varð avtikið við kongligari fyriskipan í 1816, samstundis sum dómsvald Løgtingsins varð lagt til aðrar stovnar, eitt nú Føroya rætt.
thumb|left|Føroya løgting 150 ár. Frímerki frá 2002 Tann 26. mars 1852 kom ríkisdagslógin um, at Føroya løgting skuldi setast aftur á stovn. Tingið fekk tó ikki lóggávuvald, men var í roynd og veru bert eitt amtsráð. Men hóast endurreista løgtingið hevði lítlan politiskan myndugleika, so fekk tað sum frá leið týdning bæði sum umboðan mótvegis stjórnini og sum eitt forum, har politiskt áhugaðir føroyingar kundu vinna sær politiskar royndir. Endurstovnaða løgtingið helt eftir fornum siði sín fyrsta tingfund ólavsøkudag 1852, eftir at tingmenn frammanundan høvdu verið til gudstænastu í Havnar kirkju.
Løgtingið og tess myndugleiki eru munandi broytt frá 1852 til í dag. Á endurreista løgtinginum var amtmaðurin tingformaður, men í 1923 varð skipanin broytt soleiðis, at løgtingsformaðurin varð valdur av tingmonnum. Í 1935 fekk løgtingið heimild at krevja inn løgtingsskatt, og undir seinna heimsbardaga virkaði Løgtingið í roynd og veru sum ein lóggevandi stovnur. Tá seinni heimsbardagi endaði 1945, var sjálvsstýrisrákið so sterkt, at eingin vildi venda aftur til amtsstøðuna, ið hevði verið galdandi, til kríggið brast á, og Føroyar vórðu hersettar. Eftir drúgvar samráðingar millum Føroyar og Danmark og eftir eina fólkaatkvøðu, har ein lítil meiriluti var fyri loysing, var heimastýrislógin sett í gildi hin 1. apríl 1948. Við hesi lóg fekk Føroya løgting lóggávuvald á ávísum lóggávuøkjum. Við nýggjari stýrisskipanarlóg frá 1995 var parlamentarisman knæsett sum politisk meginregla, eins og tingið við hesi lóg gjørdist meira líkt øðrum lóggávutingum í Norðurlondum.
At skipa løgtingið
Arbeiðið hjá Løgtinginum er at gera lógir. Fjórða hvørt ár verður løgtingsval, Til 2007 sótu millum 27 og 32 umboð á Løgtingi, men við broytingini til 1 valdømi í 2008 er tingmannatalið fast 33. Okkara politiska skipan byggir á politiskar flokkar. Hvør politiskur flokkur hevur sín egna politikk, sum hann ynskir at fremja á løgtingi. Veljarin velur ein flokk, ella eitt valevni á listanum hjá flokkinum, og atkvøðurnar verða roknaðar til tinglimir eftir at atkvøðurnar eru taldar. Oftani eru fleiri flokkar noydd at semjast og ganga saman at føra ein politikk, tí sjáldan fær ein einstakur flokkur meirilutan í valinum. Tá ið fleiri flokkar semjast um ein politikk, eitur tað ein samgonga.
Løgtingið er gjørt av nevndum og formansskapi, og í Føroyum eru 7 fastar nevndir: Fíggjarnevndin, Uttanlandsnevndin, Landsstýrismálanevndin, Vinnunevndin, Trivnaðarnevndin, Mentanarnevndin og Rættarnevndin. Hesi nevndini skulu veita og geva Landsstýrið og Løgtingið tilmæli í málum. Í Løgtinginum eru 45 fastir nevndarsessir, so tað merkir, at tá bert 32 løgtingslimir eru, kemur onkur at sita í minst tveimum nevndum. Møguligt er at skipa fleiri nevndir, sum geva tilmæli í ávísum málum, um tað er neyðugt. Tó mugu hesar nevndini bert sita til teirra mál er liðugt, og ikki longri enn til tingsetan endar. Allir borgarar kunnu koma við hugskot til ein nýggj løgtingslóg, men bert løgmenn, landsstýrismenn ella løgtingslimur kunnu leggja lógaruppskot á tingið. Hvørt lógaruppskot skal hava tríggjar viðgerðir, og soleiðis verða lógini viðgjørd á Løgtinginum:
Tá ið lógir verða gjørdar, syrgir Landsstýrið fyri, at lógirnar verða útinnað og at lógirnar rigga í gerð. Løgmaður tilnevnir landsstýrismenninar, og hevur eftirlit við arbeiðinum hjá Landsstýrinum. Hóast Løgtingið hevur valdið, syrgja fakfeløg fyri so góðum korum fyri teirra limir sum møguligt. Tað er í málum sum løn, arbeiðsumstøður, eftirløn o.s.fr. Um lógir skulu gerast, og lógirnar ávirka økini hjá limirnir, kunnu fakfeløg ummæla lógini og hjálpa til við at smíða lógaruppskotið áðrenn tað verður lagt fyri tingið. Á tann háttin kann man siga, at fakfeløg eru við til at ávirka politiskar avgerðir. Eisini sæst áhugabólkar og áhugafeløg sum eisini ávirka politiskar avgerðir og fylgja væl við í politikki. Ein ‘lobbyist’ er ein ið er við í ein áhugabólk, og royna at ávirka politikarar ella koma við hugskot.
Floksbýtið á løgtingi 2004 - 2008
Á løgtingsvalinum 20. januar 2004 vóru 31.788 fólk á vali, hetta er ein valluttøka uppá 92,3%.
Norðaru Øki
250px|right|thumb|Stað. Norðaru Øki (Northern Territory) er lanslutur Avstralia. Høvuðsstaðurið er Darwin.
8. februar
8. februar er dagur 39 í árinum í gregorianska kalendaranum. 326 dagar eru eftir av árinum (327 dagar um skotár er).
Steinn Steinarr
Steinn Steinarr (13. oktober 1908 – 25. mai 1958) var ein undangongumaður innan modernistiska yrking í Íslandi. Steinn Steinarr er skaldanavn fyri Aðalsteinn Kristmundsson. Hansara yrkingar eru kenslubornar og stílreinar, einfaldar, men stundum myndaríkar. Steinarr verður taldur millum fremstu íslendsku yrkjararnar í 20. øld. Yrkingin Barn er úr savninum "Ljóð", sum kom út í 1937.
Vuelta a España 2016
Vuelta a España 2016 er tann 71. útgávan av Vuelta a España. Kappingin verður hildin frá 20. august til 11. september 2016. Kappingin byrjar við liðkapping á 29,4 km longum strekki.
Flekkunápur
Flekkunápur (frøðiheiti - Ficedula hypoleuca)
Jizerafjøll
Jizerafjøll (kekkiskt: Jizerské hory, pólskt: Góry Izerskie, týskt: Isergebirge) eru ein fjallagarður í Kekkia. Partur av fjøllunum liggur eisini í Póllandi. Hægsta fjall í kekkiskum partum er Smrk (1.124 m) og hægsta fjall í pólskum partum er Wysoka Kopa (1.126 m).
Can Tho Floghavn
300px|thumb|right|Can Tho Floghavn Can Tho Floghavn (vjetnamesiskt: Sân bay Quốc tế Cần Thơ) er ein flogvøllur í Can Tho, Vjetnam. Flogvøllurin varð upprunaliga bygdur í undir Vjetnamkrígnum í 1965 av Unitet States Air Force. Eftir at kríggið var av í 1975, bleiv floghavnin ikki brúkt í nøkur ár, men seinni var hon aftur tikin í nýtslu. Floghavnin hevur verði undir stórum útbyggingum, har vøllurin er blivin longdur til 3000 metrar, hetta varð gjørt frá 2006 til 2008. Seinni hevur verið arbeitt við at byggja ein nýggjan terminal.
Vojens kommuna
Vojens kommuna (danskt: Vojens kommune), er ein kommuna í Sønderjyllands Amt í Danmark.
Wirsung kanalin
Ein kann eisini fáa krabbamein í wirsung kanalina ("Pancreatic ductal carcinoma" á enskum). Hetta slagið av krabbameini, er ein av teimum, sum flest fólk doyggja av í prosentum.
Sionisma
thumb|right|250px| Grein hjá [[Theodor Herzl (1860-1904) í The Jewish Chronicle 17. januar 1896.]] Sionisman (á hebraiskum ציונות‎), ið er uppkallað eftir fjallinum Sion, arbeiddi fyri at seta á stovn ein jødiskan stat, ið skuldi staðfesta politisku, mentanarligu og trúarligu sjálvstøðu jødanna. Longu í 1800-talinum vóru stórir trupulleikar: jødar vórðu ikki javnsettir við onnur í samfelagnum, sjálvt um teir royndu at laga seg eftir teimum umstøðum, teir livdu undir. Serliga var hetta galdandi í Eysturevropa og í Russlandi, har jødar vóru fyri álvarsligum ágangi. Hetta gjørdi sítt til, at longsulin eftir einum jødiskum heimlandi kyknaði teirra millum. Av hesum spretti ein politisk rørsla, sionisman. Eysturríkski jødin Theodor Herzl skrivaði í 1895 bókina "Tann jødiski staturin" (upprunaheiti Der Judenstaat), har hann viðger, hvussu neyðugt tað er, at jødar fáa sítt egna heimland. Hann staðfestir, at best hevði verið, um hesin statur kundi verið í Palestina, men annars kundi hann eisini verið aðrastaðni. Nevnd verða fleiri støð, m.a. Sinaihálvoyggin. Fyrst í 1920-árunum vóru nógvir jødar í Russlandi og Evropa fyri atsókn, og eini 17.000 lótu lív. Nógvir ungir jødar rýmdu tá úr Russlandi til Ísrael, har teir vónaðu at kunna liva í friði og frælsi. Jødar fóru hugaliga í gongd við at dyrka landið, og teir vóru væl móttiknir. Men longu í 1929 hoyra vit um stríð millum arábar og jødiska niðursetufólkið.
Tove Ditlevsen
Tove Irma Margit Ditlevsen (fødd 14. desember 1917 í Keypmannahavn, deyð 7. mars 1976) var ein danskur rithøvundur.
Pierre Sanfourche-Laporte
Pierre Sanfourche-Laporte (føddur 1774 deyður 1856 var ein jurist Frakland.
Fine Gael
Fine Gael (úr írskum: írsk familja), er ein kristiligur-liberalur-konservativur politiskur flokkur í Írlandi. Flokkurin varð stovnaður í 1933 og er í løtuni størsti politiski flokkur í írska undirhúsinum (Dáil Éireann). Fyrrverandi írski forsætisráðharrin Enda Kenny hevur verið formaður floksins frá 2002 til 2017. Sama árið gjørdist Leo Varadkar leiðari, sum nú er eisini írski forsætisráðharrin.
Fine Gael er limur í Evropeiska Fólkaflokkinum (EPP).
Gro Harlem Brundtland
Gro Harlem Brundtland (fødd 20. apríl 1939 í Bærum) er embætiskvinna og fyrrverandi norskur politikari (Ap). Brundtland var politikari í Noregi í 1970-, 1980- og 1990'ánum. Stóri politiski »fíggindi« hennara í 1980'unum var Kåre Willoch (H).