معتصم
جنگ و خدعه افشین
بابک در حصارهای محکم و ایمن بود و تا هفت ماه از این حصارها بیرون نیامد و با سپاه افشین مقابله نکرد. افشین دلتنگ و ناراحت شد و به فکر چاره و حیله افتاد. به معتصم نامه نوشت و از او درخواست کمک کرد معتصم صد شتر با درم و سیصد غلام ترک همراه بغای کبیر نزد او فرستاد. بغا بعد از سه روز به اردوگاه افشین رسید افشین به او نامه نوشت و از او خواست یک ماه در آنجا صبر کند و به او بگوید که این مالها را یک روز برای افشین می‌برم تا جاسوسان این خبررا به بابک رسانده و او برای تاراج این مالها از حصار خود بیرون بیاید آنها همین کار را کردند و بابک با پنج هزار تن سوار بیرون آمد. بغا به دستور افشین درهم هارا شبانه به جای گذاشته بود و شتران بی بار همراهش آورده بود حیله ای که افشین کرده بود درنگرفت و بابک بدون آنکه آسیبی ببیند مقداری غنایم به دست آورد و فرار کرد. از آن به بعد چندین جنگ بین سپاه بابک و افشین درگرفت که هر کدام نوبتی به پیروزی می‌رسیدند. سپاهیان بابک پناهگاه‌های بسیاری داشتند و با این که از برف و سرما رنج بسیا می‌بردند دلیرانه مقاومت می‌کردند اما یاران افشین که به سرمای سخت و راه‌های دشوار عادت نداشتند رفته رفته ملول می‌شدند. دو سال به همین صورت گذشت از سپاه افشین بسیاری هلاک شدند اما معتصم همواره سپاه تازه و وسیله فراوان می‌فرستاد در آخر افشین به فکر گرفتن حصار بابک افتاد بابک خروارها خوردنی برای لشکریان افشین فرستاد و گفت شما مهمان مایید و در این ده روز که به سوی حصارمان می‌آیید خوردنی ندارید افشین آن خوراکی‌ها را پس داد و به بابک گفت ما خوردنی نداریم و می‌دانم تو اینکار را می‌کنی تا تعداد سپاه ما را بدانی در این سپاه سه هزار مرد جنگی است و با امیرالمؤمنین سیصد هزار مسلمانند که همه با او یکدلند و تا زنده اند دست از جنگ با تو برنمی‌دارند. اکنون تو بهتر می دانی بخواهی به زنهار نیایی و بخواهی بجنگی شکست خواهی خورد. بابک جنگ را قبول کرد و در حصار ماند افشین نیز به دنبال راهی برای دستگیری او بود. این حال مدت‌ها طول کشید و سپاه افشین با سختی جنگیدند و بسیاری از سپاه بابک تلف شدند و در آخر بابک در کار فرو ماند و حصار را باز نمی‌کرد و لشکر افشین از دور حصار دورتر نمی‌رفتند. بابک به فکر حیله افتاد ب بام آمد و از افشین خواست نزدیک بیاید تا با او سخنی بگوید افشین به پای دیوار آمد بابک زنهار خواست و گفت گروگان من پسر بزرگترم است لشکریان افشین نیز حصار را رها کردند و به جای خود برگشتند و بابک در شب با پنجاه مرد که با او در حصار بودند به سوی ارمنستان فرار رفتند. در آخر سهل بن سنباط که از آمدن بابک به ارمنستان با خبر شده بود او را به سرای خود دعوت کرد و پنهانی به افشین نامه نوشت و گفت که بابک نزد اوست و زمانی که بابک را برای شکار بیرون برد در آنجا او را تسلیم افشین کرد. روز دیگر معتصم بر نشست و مردم از دروازه عامه تا مطیره صف کشیدند و معتصم می‌خواست مردم بابک را به رسوایی و خواری ببینند از یاران خود پرسید او را به چه صورت بیاورند آنها گفتند فیل برای آوردن او مناسب است پس دستور داد فیلی آوردند و بابک را لباسی زیبا پوشاندند و کلاه سمور سرش کردند و با انبوهی از مردم به درگاه امیرالمؤمنین در دارالعامه آوردند. معتصم دژخیم خواست تا دست و پایش را ببرند و دژخیم او را نودنود می‌خواندند حاجب از باب العامه آمد و نود نود را خواند و وقتی او بالا آمد معتصم دستور داد تا هر دو دست بابک را قطع کنند خونسردی و بی پروایی دلیرانه ای که بابک در برابر مرگ داشت شایستهٔ قهرمانان بود وقتی بابک به دست معتصم اسیر شده بود برادرش که در آنجا بود به او گفت بابک تو کاری کردی که هیچ‌کس نکرد اکنون صبری کن که دیگری نکرده باشد بابک گفت خواهی دید که چگونه صبر می‌کنم. وقتی یک دست او را بریدند دست دیگرش را برخون خود زده و بر صورتش مالید معتصم پرسید این چه کاری است و او گفت شما می‌خواهید هر دو دو دست و هر دو پای مرا ببریدو این گونه رنگ صورتم زرد می‌شود می‌خواهم روی خود را از خون سرخ کنم تا مردم نگویند روی او از ترس زرد شد و بابک این همه شکنجه را تحمل کردو سخنی نگفت و دم بر نیاورد معتصم دستور داد تا او را در جانب شرقی بغداد میان دو جسد بردار کردند.