متروی_تهران
برنامه‌های توسعه
الف) خطوط عادی مترو شهر تهران شامل ۱۰ خط با شماره‌های ۱ تا ۱۱ است. (خط ۵ یکی از خطوط برون‌شهری و به‌عنوان خط سریع‌السیر اول شناخته می‌شود). خطوط ۸ تا ۱۱ در حال حاضر در دست مطالعه بوده و شورای عالی ترافیک ساخت این خطوط را منوط به انجام «مطالعات جامع حمل و نقل ریلی تهران» نموده‌است. طرح توسعه خط ۱ که مدتی خط هشت نامگذاری شده بود از ایستگاه شاهد-باقرشهر آغاز و در ایستگاه شهر پرند به پایان می‌رسد. فاز اول این انشعاب در ۳۰ فروردین ۱۳۹۵ با افتتاح مسیر ایستگاه شاهد-باقرشهر تا ایستگاه شهرآفتاب به بهره‌برداری رسید، همچنین در ادامه از ایستگاه شهرآفتاب تا ایستگاه شهر فرودگاهی امام خمینی در تاریخ ۱۶ مرداد ۱۳۹۶ افتتاح شده‌است. قرار است فاز سوم مترو از ایستگاه شهر فرودگاهی امام خمینی تا ایستگاه شهر جدید پرند در شهریور سال ۱۴۰۲ به بهره‌برداری برسد. همچنین ایستگاه متروی واوان که ایستگاه بین‌راهی فاز ۲ این خط می‌باشد، در دست طراحی و مطالعات قرار دارد. در شمال و مرکز این خط نیز ۲ توسعه در دستور کار و مطالعات قرار دارد. طرح توسعه شمالی خط در مرحله طراحی قرار دارد که طی آن قرار است خط ۱ متروی تهران از ایستگاه متروی تجریش (X1) بسمت میدان تجریش (Y1) کشیده شود. همچنین انشعاب ونک به منظور دسترسی محله ونک به شبکه مترو تهران قرار است ایجاد شود. این انشعاب شامل ۳ ایستگاه می‌باشد که از ایستگاه متروی شهید حقانی آغاز می‌شود و بسمت بوستان آب و آتش و میدان ونک کشیده خواهد شد. طرح توسعه خط ۲ از ایستگاه فرهنگسرا تا شهر جدید پردیس در دست مطالعات نهایی است. این طرح شامل ۲ مرحله می‌شود که مرحله اول از ایستگاه فرهنگسرا تا ایستگاه پایانه جدید شرق می‌باشد. مرحله دوم آن از ایستگاه پایانه جدید شرق تا ایستگاه شهر جدید پردیس است. همچنین ظاهراً این ایستگاه، یک ایستگاه تقاطعی شود که یک طرف خط ۲ بطرف دماوند و فیروزکوه و طرف دیگر بطرف آمل و ساری توسعه می‌یابد که مترو تهران-شمال را تشکیل می‌دهد. طرح توسعه خط ۳ به سمت شمال شرقی و جنوب غربی در حال انجام است. در بخش توسعه شمال شرقی، این خط بعد از ایستگاه متروی نوبنیاد به دو شاخه شرقی و غربی تقسیم می‌شود که بخش توسعه آن مربوط به شاخه غربی بوده که این شاخه در طول خیابان نیاوران ادامه یافته و پس از عبور از جنوب پارک نیاوران به خیابان شهید باهنر می‌رسد. البته این بخش در دست مطالعات است. در بخش توسعه جنوب و جنوب غربی این خط از ایستگاه آزادگان به سمت اسلامشهر امتداد مسیر می‌دهد. پس از مذاکرات اولیه در اظهار نظری اعلام شد که این خط نیز مانند خط مترو تهران-کرج-هشتگرد دارای ایستگاه تبادلی با ایستگاه خط ۳ مترو یعنی ایستگاه مترو آزادگان می‌شود. اما در نهایت و با طراحی انجام گرفته مقرر شد که این خط به صورت توسعه خط ۳ و به صورتی ساخته شود که مسافران بدون پیاده شدن از قطار بتوانند وارد شبکه متروی تهران شوند. این خط توسعه، از ایستگاه مترو آزادگان آغاز شده و عبور از چهاردانگه و شاطره به ایستگاه میدان نماز اسلامشهر می‌رسد طبق گفته مسئولان، احتمالا متروی تهران-اسلامشهر در سال ۱۴۰۲ یا ۱۴۰۴ به بهره‌برداری خواهد رسید. شایان ذکر است که طبق طراحی اولیه، خط سه در آغاز قرار بود در امتداد خیابان مجیدیه ساخته شود و با بازنگری در طراحی‌ها، مسیر این خط از خیابان مجیدیه به بزرگراه صیاد شیرازی تغییر یافت. طرح توسعه خط ۴ شامل ۲ توسعه شرقی و غربی است که توسعه غربی در مراحل نهایی ساخت و توسعه شرقی در ابتدای مراحل ساخت قرار دارد. طبق طرح جامع از سمت غرب نیز از ایستگاه ارم سبز تا محدوده خیابان جنت‌آباد در شمال بزرگراه شهید همت به میانه خط ۹ مترو تهران وصل می‌شود. در این مسیر سه ایستگاه احداث می‌شود که شامل ایستگاه مترو علامه جعفری (در حال تکمیل)، ایستگاه مترو آیت‌الله کاشانی (در حال تکمیل) متقاطع با خط ۶ متروی تهران و ایستگاه مترو چهارباغ واقع در میدان چهار باغ جنت‌آباد جنوبی که با خط ۹ مترو ایستگاه تقاطعی و تبادلی خواهد داشت. به گفته مدیر عامل شرکت مترو تهران، ایستگاه مترو آیت‌الله کاشانی در اواسط سال ۱۴۰۳ و ایستگاه مترو چهارباغ در اواخر سال ۱۴۰۴ به بهره‌برداری خواهند رسید. خط ۴ مترو از سمت شرق از ایستگاه مترو شهید کلاهدوز در بزرگراه شهید یاسینی به سمت شمال و بزرگراه شهید باقری و عبور از خط ۲ مترو تهران به‌صورت تقاطعی در ایستگاه مترو شهید باقری در محدوده تهرانپارس و قنات کوثر گسترش خواهد یافت و به ابتدای خط ۱۰ مترو تهران در تقاطع بزرگراه شهید زین الدین و بزرگراه شهید باقری یعنی ایستگاه مترو فلکه سجادیه وصل خواهد شد و در نهایت به ایستگاه متروی بهار در جوار دانشگاه آزاد واحد تهران شمال ختم می‌شود. ایستگاه‌های جدید این مسیر شامل ایستگاه مترو تهران نو در انتهای بزرگراه شهید باقری و بزرگراه شهید یاسینی، ایستگاه مترو میدان شقایق در شمال تقاطع پل خاقانی، ایستگاه مترو امیری طامه در تقاطع خیابان ۱۴۲ غربی، ایستگاه مترو شهید باقری در تقاطع بزرگراه شهید باقری و بزرگراه رسالت، ایستگاه مترو تهرانپارس غربی در حوالی خیابان ۱۹۶ غربی و ایستگاه مترو فلکه سجادیه بالاتر از پل قنات کوثر در تقاطع بزرگراه شهید زین‌الدین که ایستگاه ابتدایی و مشترک خط ۴ و ۱۰ مترو می‌باشد. پس از آن، به ترتیب ایستگاه متروی پروین، ایستگاه متروی گلشن و در نهایت ایستگاه متروی بهار در حوالی دانشگاه آزاد واحد تهران شمال می‌باشد. همچنین انشعاب خط ۴ به سمت فرودگاه بین‌المللی مهرآباد نیز شامل توسعه می‌باشد که طی آن خط از پایانهٔ ۴ و ۶ فرودگاه مهرآباد بسمت خیابان هاشمی کشیده و نهایتاً با یکی از ایستگاه‌های خط ۸ متروی تهران تقاطع ایجاد خواهد کرد. این طرح در دست مطالعات است. مطالعه توسعه امتداد خط ۵ از ایستگاه متروی شهر جدید هشتگرد تا شهر قزوین در جریان است. در این توسعه، ایستگاه مترو ماموت (حدفاصل بین دو ایستگاه گلشهر و شهر جدید هشتگرد (مهستان))، در نزدیکی شهرک صنعتی ماموت در حال تکمیل است. توسعه خط ۶ مترو تهران شامل ۲ توسعه شمالی و جنوبی است. در حال حاضر توسعه این خط از مترو از سمت شمال، جنوب و داخل بخش بهره‌برداری شده (ایستگاه دولت‌آباد تا ایستگاه شهید ستاری) در دست اجرا می‌باشد و توسعه این خط از سمت شمال از ایستگاه شهید ستاری تا ایستگاه کوهسار و از سمت جنوب از ایستگاه دولت‌آباد تا ایستگاه حرم حضرت عبدالعظیم و در ادامه تا ایستگاه شهرری در تقاطع با خط ۱ و داخل محدوده یعنی ایستگاه متروی میدان خراسان، ایستگاه متروی شهدای هفده شهریور در تقاطع با خط ۷، ایستگاه متروی سرباز، ایستگاه متروی بهارشیراز و ایستگاه متروی شهید نجات‌اللهی در دست انجام است. آنچه که مسئولان شرکت مترو اعلام کردند، گویی قرار است خط ۶ مترو تهران تقریباً تکمیل شود. بر این اساس، تمامی ایستگاه‌های خط ۶ متروی تهران در سال ۱۴۰۲ تکمیل و به بهره‌برداری برسند. اما ایستگاه متروی شهرزیبا، ایستگاه متروی شهران و ایستگاه متروی کوهسار در اواخر مرداد ۱۴۰۲، ایستگاه متروی آیت‌الله کاشانی و ایستگاه متروی شهدای کن در دی ۱۴۰۲، شانس بیشتری برای افتتاح دارند. طرح توسعه خط ۷ مترو تهران از سمت شرق از ایستگاه متروی بسیج تا ایستگاه متروی ورزشگاه تختی در شهرک امیرالمؤمنین (قصر فیروزه) و در کنار ورزشگاه تختی تهران در حال تکمیل است و قرار است این مسیر در سال ۱۴۰۲ به بهره‌برداری برسد. همچنین در جنوب‌شرقی تهران از ایستگاه متروی میدان کتاب تا میدان دانشگاه واقع در ضلع جنوبی واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد در شمال بزرگراه شهید ستاری توسعه می‌یابد ضمن آنکه این طرح در مراحل مطالعات نهایی است و ساخت آن ۳ سال بطول می‌انجامد. در ضمن، ایستگاه متروی میدان کتاب قرار است مرداد ۱۴۰۲ و ایستگاه متروی ورزشگاه تختی قرار است اسفند ۱۴۰۲ افتتاح شوند. خط ۸ مترو تهران در دست طراحی است. این خط هسته مرکزی تهران را به شکل حلقه U مانند پوشش می‌دهد به شکلی که از جنوب محله افسریه آغاز و پس از عبور از میدان بسیج، بزرگراه بعثت، بزرگراه تندگویان، محدوده پادگان قلعه مرغی یا بوستان ولایت، محدوده شهرک شریعتی و عبدل آباد، سه راه آذری، بزرگراه آیت‌الله سعیدی، میدان فتح، بزرگراه یادگار امام، بزرگراه شیخ فضل‌الله نوری، بزرگراه جلال آل‌احمد، یوسف‌آباد، میدان آرژانتین، بزرگراه رسالت تا میدان رسالت؛ به‌صورت تقاطعی در ایستگاه مترو سرسبز از خط ۲ مترو تهران و خط ۹ مترو تهران خاتمه می‌یابد. این مسیر مترو در ابتدای مسیر یعنی میدان بسیج با خط ۹ مترو تهران دارای پایانه یا ایستگاه مشترک می‌باشد سپس با خط ۶ مترو تهران در ایستگاه مترو بعثت و ایستگاه مترو شهرک آزمایش متقاطع و در خط ۱ مترو تهران با ایستگاه مترو پایانه جنوب و ایستگاه مترو مصلای امام خمینی دارای ایستگاه تبادلی است. در خط ۳ مترو تهران در ایستگاه مترو شهرک شریعتی و ایستگاه مترو خواجه عبدالله انصاری ایستگاه تبادلی دارد و بعدها با ایستگاه مترو سعیدی در خط ۱۱ مترو تهران در محدوده عبدل آباد ایستگاه تقاطعی خواهد داشت و در خط ۴ مترو تهران با ایستگاه مترو دکتر حبیب‌الله و در خط ۲ مترو تهران با ایستگاه مترو دانشگاه شریف و ایستگاه مترو سرسبز متقاطع می‌شود و در خط ۷ مترو تهران در ایستگاه مترو بوستان گفتگو تقاطع دارد. خط ۹ مترو تهران از ایستگاه مترو چیتگر واقع در خط ۵ مترو تهران (صادقیه - کرج و گلشهر) آغاز و با عبور از بلوار کوهک واقع در منطقه ۲۲ وارد بزرگراه آیت‌الله مهدوی کنی شده و در ضلع جنوب غربی تقاطع بزرگراه شهید همت و بزرگراه مهدوی کنی با یکی از ایستگاه‌های خط ۱۰ مترو تهران متقاطع شده و در حرکت به سوی شرق وارد بزرگراه شهید همت می‌شود و در ایستگاه مترو شهران (در حال ساخت) از بخش شمالی خط ۶ مترو تهران متقاطع بوده و با عبور تقاطعی از توسعه غربی خط ۴ مترو تهران در ایستگاه مترو چهارباغ (در حال ساخت) در تقاطع ضلع جنوبی بزرگراه همت و شمال میدان چهارباغ جنت آباد از طریق خیابان پارک واقع در ضلع شرقی محله پونک و بلوار همیلا بسمت بوستان نهج‌البلاغه و از طریق بلوار ایوانک محله شهرک غرب با عبور از بخش غربی خط ۷ مترو تهران در تقاطع ایستگاه مترو میدان صنعت از بلوار ایران زمین و خیابان ملاصدرا و عبور از میدان ونک وارد بزرگراه شهید حقانی شده و با عبور تقاطعی از ایستگاه مترو شهید حقانی واقع در خط ۱ مترو تهران وارد خیابان کوشا در محله کتابی شده و با احداث سه ایستگاه در محل میدان جوانان، تقاطع خیابان پاسداران و شهید گل نبی، خیابان فرخی یزدی محله ضرابخانه به صورت متقاطع از خط ۳ مترو تهران در ایستگاه مترو شهید زین‌الدین رد شده و در ضلع جنوبی بزرگراه شهید زین الدین با احداث دو ایستگاه در میدان ملت محله مجیدیه شمالی و انتهای خیابان شهید کرد در ضلع غربی بزرگراه امام علی به سمت جنوب شرق متمایل خواهد شد و از اراضی مابین محله شمیران نو و کوهک عبور و با احداث یک ایستگاه در بلوار هنگام مقابل اداره مرکزی شرکت واحد اتوبوسرانی تهران وارد خیابان شهید آیت شده و با گذر از بزرگراه رسالت در تقاطع ایستگاه مترو سرسبز واقع در خط ۲ مترو تهران و به عنوان ایستگاه ابتدایی بخش شمالی خط ۸ مترو تهران به سمت محله نارمک و میدان نبوت از خیابان دماوند عبور و از میدان امامت و محله نیروی هوایی در تقاطع خیابان پیروزی به صورت متقاطع بخش شرقی خط ۴ مترو تهران، ایستگاه مترو نبرد را پشت سر گذاشته و وارد محله چهارصد دستگاه و خیابان نبرد شده و با احداث یک ایستگاه در تقاطع بلوار پاسدار گمنام به سوی ابتدای بزرگراه شهید محلاتی سیر می‌نماید و در بخش شرقی خط ۷ مترو تهران به صورت ایستگاه تقاطعی در ایستگاه مترو بسیج وارد بزرگراه بسیج شده و در ضلع جنوب شرقی میدان بسیج (سه راه افسریه) با ایستگاه دوم بخش جنوبی خط ۸ مترو تهران متقاطع شده و از مسیر جاده خاوران وارد محله مشیریه شده و با طی مسیر و احداث یک ایستگاه در بلوار صالحی این محله بسمت ضلع غربی بزرگراه امام علی سیر نموده و در تقاطع با ایستگاه مترو دولت‌آباد بخش جنوبی خط ۶ متروی تهران به پایان مسیر خود می‌رسد. خط ۱۰ مترو تهران بیش از ۴۱ کیلومتر امتداد خواهد داشت و با بیشتر خطوط متروی تهران (خط ۱ و ۳ تا ۷ و ۹) به غیر از خط ۲ مترو تهران، خط ۸ مترو تهران و خط ۱۱ مترو تهران تقاطع خواهد داشت و از ایستگاه مترو فلکه سجادیه در تقاطع بزرگراه شهید زین‌الدین و بزرگراه شهید باقری و انتهای شمالی توسعه شرقی خط ۴ مترو تهران شروع و پس از طی بزرگراه شهید باقری بسمت شمال و بزرگراه شهید بابایی به سمت غرب در ایستگاه مترو نوبنیاد با خط ۳ مترو تهران متقاطع، ادامه مسیر در بزرگراه صدر متقاطع با ایستگاه مترو شهید صدر از خط ۱ مترو تهران، عبور از بزرگراه مدرس، چهارراه پارک وی، بزرگراه شهید چمران، نمایشگاه بین‌المللی، میدان کاج، خیابان سرو، متقاطع با ایستگاه ابتدایی بخش غربی خط ۷ مترو تهران به نام ایستگاه مترو میدان کتاب (در حال تکمیل)، بلوار کوهستان بسمت بزرگراه نیایش متمایل و در امتداد بزرگراه آبشناسان، شهران و بلوار کوهسار، متقاطع با خط ۶ مترو تهران در ایستگاه مترو شهدای کن (در حال تکمیل)، در حوالی ضلع جنوب غربی بزرگراه شهید همت و بزرگراه آیت‌الله مهدوی کنی با خط ۹ مترو تهران متقاطع شده و به سمت غرب در منطقه ۲۲ از خیابان یاس نهم، میدان اتریش، بنفشه نهم، سروستان نهم، بلوار علامه محمد قزوینی، بلوار شهید جوزانی و ضلع شمالی دریاچه شهدای خلیج فارس (چیتگر) و امتداد آن بسمت ایران مال و شهرک شهید خرازی در نهایت به ایستگاه مترو وردآورد از خط ۵ مترو تهران متصل خواهد شد. این خط در دست احداث بوده و قرار است یک فاز آن در سال ۱۴۰۴ افتتاح شود. خط ۱۱ مترو تهران از ایستگاه مترو چیتگر واقع در خط ۵ مترو تهران (صادقیه - کرج و گلشهر) آغاز و پس از عبور از زیر تقاطع بزرگراه آزادگان و آزاد راه تهران - کرج وارد بلوار اصلی و میدان تهرانسر شده و با عبور از مابین شهرک آسمان و شهرک هواپیمایی کشوری و گذر از بزرگراه فتح وارد اراضی و محله نوروزآباد (تهران) شده و از محله خلیج فارس به سمت شرق متمایل شده و از محلات سعیدآباد (تهران)، شمال شادآباد علیا عبور نموده و از میانه محله یافت آباد و شهرک ولیعصر واقع در منطقه ۱۸ از تقاطع بزرگراه سعیدی و خیابان زمزم عبور می‌نماید و در محله عبدل آباد با یکی از ایستگاه‌های خط ۸ مترو تهران ایستگاه تقاطعی خواهد شد و بلافاصله به صورت متقاطع از ایستگاه مترو عبدل‌آباد واقع در خط ۳ مترو تهران رد شده و پس از عبور از بلوار نور به سمت جنوب شرق متمایل خواهد شد و از اراضی غربی و جنوبی میدان مرکزی میوه و تره بار تهران از زیر بزرگراه آزادگان و عبور از اطراف محله‌های خانی آباد نو، صالح آباد غربی و شرقی، شهرک رسالت و شمال محله سیزده آبان شهرری تا تقاطع خیابان شهید رجایی سیر مسیر نموده و به صورت متقاطع خط ۱ مترو تهران در ایستگاه مترو جوانمرد قصاب را پشت سر گذاشته و وارد شهرری شده و از شمال حرم عبدالعظیم و با عبور از تقاطع خط ۶ مترو تهران در انتها پس از عبور بزرگراه شهید کریمی (کمربندی شهرری) در حوالی سه راه تقی‌آباد شهرری به پایان می‌رسد. همچنین قرار است ۲ خط اکسپرس نیز ساخته شود که تفاوت عمده ای با خطوط اصلی دارد و قطارهای آن تقریباً مشابه قطارهای خط ۵ باشد