درمان_شنوایی-کلامی
اصول و قواعد رویکرد شنوایی-کلامی
تشخیص زودهنگام کم شنوایی امری بسیار مهم و حیاتی است چون هرگونه محرومیت حسی شنوایی می‌تواند منجر به تأخیر رشد زبان دریافتی و بیانی گردد. امروزه سن کاندیداتوری کاشت حلزون نیز بسیار کاهش یافته‌است و درمانگران برای توصیه به انجام کاشت حلزون نیاز به اطلاعات تشخیصی دقیقی دارند که مسلماً تشخیص زودهنگام کم شنوایی از ارکان اصلی آن است. استفاده از تکنولوژی مناسب و پیشرفته امروزی همراه با روش آموزشی شنوایی – کلامی می‌تواند منجر به رشد و توسعه مهارت‌های ارتباط کلامی کودک شده و فراهم‌کننده اطلاعات تشخیصی خاص جهت انتخاب و کاندیداتوری کاشت حلزون باشد. نقش شنوایی‌شناس در تیم توانبخشی AVT بسیار مهم و بارز است و انجام راهبری اودیولوژیک از وظایف اساسی شنوایی شناس در تیم AVT است. کم شنوایی یک موضوع خانوادگی است و می‌تواند به میزان زیادی زندگی خانوادگی را تحت تأثیر قرار داده و تغییر دهد. این آسیب توقعات خانواده را تغییر داده و حتی روش برقراری ارتباط اعضای خانواده با یکدیگر را نیز متأثر می‌کند. در این بین، وظیفه متخصصین AVT انجام مشاوره، راهنمایی و نیز حمایت از والدین و پرستارکودک است و در صورت مشارکت فعال خانواده در برنامه AVT، جلسات آموزشی ویژه‌ای جهت هر یک از اعضای خانواده برگزار می‌شود. همانطور که ذکر شد والدین به عنوان اولین الگوهای زبانی کودک باید از حداکثر توانایی و تجربه خود جهت تحریک برقراری ارتباط کلامی از طریق گوش دادن توسط کودک استفاده نمایند. کودکان نیاز به کمک و تشویق دارند تا بتوانند از گوش دادن دقیق در جهت رشد خود استفاده نمایند. هدف نهایی فردی است مستقل و تطبیق یافته با محیط که قادر است به نحو احسن از توانایی‌های گوش دادن وصحبت کردن خود استفاده نموده و با دیگران در محیط‌های عادی نظیر خانه، مدرسه و اجتماع، ارتباط برقرار نماید. توجه داشته باشید که بین رشد مهارت‌های ارتباطی، اجتماعی، شناختی و عملی فرد کم شنوا باید توازن و تعادل برقرار باشد. جلسات آموزشی فردی و یک به یک باعث می‌گردد تا رشد مهارت‌های شنوایی – کلامی کودک و نیز والدین به عنوان الگوهای زبانی اولیه، به حداکثر برسد. جلسات درمانی انفرادی این امکان را به درمانگر می‌دهد که در مورد هر کودک و والدین او به‌طور خاص اقدامات آموزشی ویژه‌ای را انجام دهد زیرا هر کودک شرایط و توانایی‌های خاص خود را دارد و توجه به این نکات از جانب درمانگر می‌تواند در فرایند آموزش بسیار مؤثر باشد. امکان پایش و کنترل صدا به کودک کمک می‌کند تا صدای خوشایند تر و گفتار واضح‌تری را داشته باشد. گوش دادن دقیق و تنظیم صدای فرد باعث می‌شود تا وی بتواند ارتباط کلامی مستقلی داشته و نیاز کمتری به اصلاح یا تکرار گفته‌های خویش پیدا کند. رویکرد شنوایی کلامی از الگوی رشد طبیعی فرایندهای گوش دادن، گفتار، زبان و شناخت پیروی کرده و تکامل ارتباط را با در نظر داشتن الگوی طبیعی آن دنبال می‌نماید. فرایند رشد شنوایی-کلامی کودک به عنوان بخشی از فعالیت‌های روزمره و طبیعی وی در زندگی تلقی شده و از مهارت‌های ابتدایی شنوایی یعنی کشف صدا آغاز و به سمت مهارت‌های پیچیده‌تر نظیر تمایز گذاری، شناسایی و درک ادامه پیدا می‌کند تا در نهایت به اهداف عالی برنامه برسد. اگر کودک از کاشت حلزونی یا وسایل تقویت صوتی مناسب بهرمنده باشد، ممکن است حتی نیازی به جلسات درمانی رسمی و کاملاً سازمان یافته نباشد و بتوان اهداف درمانی را در قالب جلسات غیر رسمی پیگیری نمود. البته می‌توان از جلسات آموزش رسمی نیز در کنار فعالیت‌های آموزشی غیر رسمی استفاده کرد تا بتوان راهنمایی‌های دقیق‌تری را پیرامون ادامه روند آموزش‌های شنوایی – کلامی ارائه کرد. درمان تشخیصی مداوم یکی از اصلی‌ترین علمکردهای متخصص AVT است. درمانگر برای اینکه بتواند به‌طور مؤثر راهنمای والدین باشد و به آن‌ها مشاوره دهد، باید دقیقاً بداند که عملکرد کودک در محدوده کدام مرحلهٔ رشدی و سنی است. این نکته خصوصاً در مورد کودکان برخوردار از پروتز کاشت حلزونی اهمیت پیدا می‌کند زیرا ممکن است که برخی از این کودکان سطح زبانی قبل از کاشت را داشته باشند. این حالت یک مشکل بزرگ برای درمانگر محسوب می‌شود. چون کودک هر روز تغییراتی می‌کند و درمانگر نمی‌تواند از تغییرات صورت گرفته در رشد زبانی کودک آگاه گردد مگر اینکه ارزیابی‌های مداوم و منسجمی را از وی بعمل آورد. وقتی که کودک کم شنوا در مدارس عادی حضور یابد نیازمند شبکه گسترده حمایتی است که در موقع لزوم خدمات مفیدی به وی ارائه نمایند. این امر به کودک کم شنوا کمک می‌کند تا با حضور در کنار کودکان عادی، حداکثر استفاده را نموده و موفق باشد. متخصص AVT در کنار سایر اعضای تیم آموزشی، مسئولیت ارائه خدمات حمایتی به کودک کم شنوا را بر عهده می‌گیرد تا سرانجام کودک علاوه بر کسب موفقیت‌های تحصیلی در مدرسه، امکان ورود به دنیای شنوایان و افراد عادی را کسب نماید. البته جایگاه آموزشی در مورد کودکان کم شنوا بحثی است که باید تیم آموزشی و والدین در مورد آن تصمیم بگیرند زیرا گاهی ممکن است تلفیق کودک ناشنوا با کودکان عادی هیچ کمکی به پیشرفت وی ننماید. در اینصورت، شنوایی شناس آموزشی، والدین، معلمین و متخصص شنوایی-کلامی با همکاری یکدیگر نوعی شبکه حمایتی مطمئن را به وجود می‌آورند که تضمین‌کننده رشد و پیشرفت کودک باشد و در واقع با اصلاح ساختار برنامه آموزشی خود، فرایند رشد کودک را تسهیل می‌نمایند.